വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 0 8792 4612565 4612365 2026-04-09T21:31:21Z Symphonicallyu 155269 /* അക്ഷരമാല */ 4612565 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kannada}} {{Infobox language | name = <span style="font-size:100%;line-height:1.85;text-align:center;">കന്നഡ</span> | image = [[File:Shukla Kannada.svg|200px|center]] | imagecaption = <center><small>"കന്നഡ" എന്ന് [[കന്നഡ ലിപി|കന്നഡ ലിപിയിൽ]] എഴുതിയിരിക്കുന്നു.</center></small> | imagesize = | nativename = <div style="text-align: center; padding: 10px 0;">{{huge|{{lang|kn|ಕನ್ನಡ}}}}</div> | pronunciation = {{IPA-kn|ˈkʌnnəɖɑː|}} | states = {{ഇന്ത്യ}} | region = [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ]]: *[[കർണ്ണാടകം]] <small>(ഉത്ഭവിച്ച പ്രദേശം)</small> *[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] വടക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ: **[[കാസർഗോഡ്]] ജില്ലയിൽ <small>(ന്യൂനപക്ഷം)</small> *[[മഹാരാഷ്ട്ര]] *[[ആന്ധ്രാ പ്രദേശ്]] *[[ഗോവ]] *[[തമിഴ്‌നാട്]] ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള കന്നഡ പ്രവാസികൾ ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു: *[[യു.എസ്.എ.]] *[[കാനഡ]] *[[ഓസ്ട്രേലിയ]] *[[മലേഷ്യ]] *[[സിങ്കപ്പൂർ]] <ref>{{Cite web |url=http://singara.org/introduction/ |title=Singara – Kannada Sangha (Singapore) |access-date=2014-04-02 |archive-date=2016-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128022304/http://singara.org/introduction/ |url-status=dead }}</ref> *[[യു.കെ.]] *[[ജർമ്മനി]] *[[ഹോങ്കോങ്ങ്]] *[[ന്യൂസിലാന്റ്]] *[[മൗറീഷ്യസ്]],<ref>{{cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=115832 |title=Mallige Kannada Balaga: Spreading Fragrance of Karnataka in Mauritius |publisher=Daijiworld.com |date= |accessdate=12 February 2013 |archive-date=2019-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107031637/http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=115832 |url-status=dead }}</ref> *[[യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്]],<ref>{{cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=97803 |title=Dubai: Kannada Koota UAE to Hold 'Sangeetha Saurabha' |publisher=Daijiworld.com |date= |അക്സസ്സഡേറ്റ്=12 February 2013 |archive-date=2019-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107031648/http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=97803 |url-status=dead }}</ref> *[[തായ്‌ലന്റ്]].<ref>{{cite web |url=http://www.thaikannadabalaga.com |title=Thai Kannada Balaga |publisher="Thai Kannada Balaga" |date= |accessdate=12 February 2013 |archive-date=2013-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130228070409/http://www.thaikannadabalaga.com/ |url-status=dead }}</ref> | ethnicity = [[കന്നഡിഗ|കന്നഡിഗൾ]] | speakers = മാതൃഭാഷയായി : 3.81 കോടി | date = 2007 | ref = <ref>[[Nationalencyklopedin]] "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007</ref> | speakers2 = രണ്ടാം ഭാഷയായി: 1.14 കോടി<ref>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-03-14/india/28117934_1_second-language-speakers-urdu |title=Indiaspeak: English is our 2nd language |work=Times of India |date=14 March 2010 |accessdate=12 February 2013 |archive-date=2011-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110504030941/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-03-14/india/28117934_1_second-language-speakers-urdu |url-status=dead }}</ref> | familycolor = [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡ]] | fam2 = [[തെക്കൻ ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|തെക്കൻ ദ്രാവിഡം]] | fam3 = [[തെക്കൻ ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|തെക്കൻ ദ്രാവിഡം I]] | fam4 = [[തമിഴ്]]-കന്നഡ<ref name="ta-ka">Zvelebil (fig.36) and Krishnamurthy (fig.37) in Shapiro and Schiffman (1981), pp. 95–96</ref> | fam5 = കന്നഡ - [[ബഡഗ ഭാഷ|ബഡഗ]] | ancestor = [[മൂല-ദ്രാവിഡ ഭാഷ|മൂല-ദ്രാവിഡം]] | ancestor2 = പഴയ കന്നഡ | ancestor3 = മദ്ധ്യകാല കന്നഡ | iso1 = kn | iso2 = kan | iso3 = kan | glotto = nucl1305 | glottorefname = Kannada | notice = IPA | dia1 = [[മംഗലാപുരം കന്നഡ]] | dia2 = [[Havigannada dialect|ഹാവ്യക]] | dia3 = [[Kundagannada dialect|കുണ്ടഗന്നഡ]] | dia4 = [[Arebhashe dialect|ആരെഭാഷേ]] | altname = <span style="font-size:100%;line-height:1.85;"><center>{{lang|kn|ಕೆನೆರೀಸ್}} (കാനറീസ്)</center></span> | nation = {{flag|ഇന്ത്യ}} *[[കർണാടകം]] | script = [[കന്നഡ ലിപി]] <small>(ഏക ഔദ്യോഗിക മാതൃലിപി)</small> *[[കദംബ ലിപി]] <small>(പ്രാചീനലിപി)</small> *[[ബ്രാഹ്മി ലിപി]] <small>(പ്രാചീനലിപി)</small> കന്നഡ ബ്രെയിൽ | map = [[File:Kannada language distribution.svg|300px|center]] | mapcaption = <small><center>{{Legend|#2a7fff|ഭൂരിപക്ഷം ആളുകളും കന്നഡ സംസാരിക്കുന്നു}}{{Legend|#80b3ff|ഗണ്യമായ ഒരു ന്യൂനപക്ഷം കന്നഡ സംസാരിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു ഭാഷകൾക്കൊപ്പം കന്നഡയും സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00maplinks/overview/languages/himal1992max.jpg</ref>}}</center></small> | mapsize = | agency = കർണാടക സർക്കാറിലെ പല അക്കാദമികൾ <ref name="official">{{cite web|url=http://dpal.kar.nic.in/26%20of%201963%20(E).pdf|format=PDF|title=The Karnataka Official Language Act|work=Official website of Department of Parliamentary Affairs and Legislation|publisher=[[കർണാടക]] സർക്കാർ|accessdate=2007-06-29}}</ref> |notice = IPA }} {{Contains special characters | special = [[കന്നഡ]] | fix = സഹായം:കന്നഡ ലിപി | characters = [[കന്നഡ ലിപി|കന്നഡ]] | image = Kaknda NotoSansKannada-Regular.svg }} [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിലെ]] പ്രമുഖമായ ഒരു ഭാഷയും [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പുരാതനമായ ഭാഷകളിൽ ഒന്നുമാണ് '''കന്നഡ''' ({{lang-kn|[[:kn:ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ]]}}). ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷ എന്ന നിലയിൽ 29-ാം സ്ഥാനമാണ് കന്നഡയ്ക്കുള്ളത്. 2011ലെ കാനേഷുമാരി അനുസരിച്ച് ലോകത്ത് ഒട്ടാകെ 6.4 കോടി ആളുകൾ ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു എന്നു കരുതുന്നു. അവരിൽ 5.5 കോടി ആളുകളുടെ മാതൃഭാഷയാണ് ഇത്. [[കർണാടക | കർണാടകത്തിലെ]] പ്രധാനഭാഷയും [[ഭാരതത്തിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ|ഇന്ത്യയിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളിൽ]] ഒന്നും ആണ് കന്നഡ. [[കദംബ ലിപി]]യിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ട [[കന്നഡ ലിപി]] ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ഭാഷ എഴുതുന്നത്. കന്നഡയിലെ എഴുത്തിന്റെ മാതൃകകൾക്ക് ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറോളം വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുണ്ട്. ക്രിസ്ത്വബ്ദം ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പശ്ചിമ-ഗംഗ രാജവംശവും<ref>{{cite web |url=http://www.classicalkannada.org/DataBase/KannwordHTMLS/CLASSICAL%20KANNADA%20LAND%20HISTORY%20AND%20PEOPLE%20HTML/GANGAS%20OF%20TALAKADU%20HTML.htm |title=Gangas of Talakad |work=Official website of the [[Central Institute of Indian Languages]], India |publisher=Classicalkannada.org |accessdate=12 May 2008 |archive-date=2011-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725175732/http://www.classicalkannada.org/DataBase/KannwordHTMLS/CLASSICAL%20KANNADA%20LAND%20HISTORY%20AND%20PEOPLE%20HTML/GANGAS%20OF%20TALAKADU%20HTML.htm |url-status=dead }}</ref> ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശവും ആണ് ''പഴയ കന്നഡ'' സാഹിത്യം ഏറ്റവും കൂടുതൽ രാജാശ്രയം നേടിയത്.<ref>{{cite web |url=http://www.classicalkannada.org/DataBase/KannwordHTMLS/CLASSICAL%20KANNADA%20LAND%20HISTORY%20AND%20PEOPLE%20HTML/RASHTRAKUTA%20DYNASTY.htm |title=Rastrakutas |publisher=Official website of the [[Central Institute of Indian Languages]] |accessdate=12 May 2008 |archive-date=2011-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110110232151/http://www.classicalkannada.org/DataBase/KannwordHTMLS/CLASSICAL%20KANNADA%20LAND%20HISTORY%20AND%20PEOPLE%20HTML/RASHTRAKUTA%20DYNASTY.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="tradition">Zvelebil (1973), p.7 (Introductory, chart)</ref>ആയിരത്തോളം വർഷങ്ങളുടെ സാഹിത്യ പാരമ്പര്യം കന്നഡയ്ക്കുണ്ട്.<ref name="thousand">ഗർഗ്ഗ് (1992), p.67</ref>[[വിനോഭ ബാവെ]] കന്നഡ ലിപിയെ ലിപികളുടെ റാണി എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിൽ കന്നഡ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവർ 3,25,571 പേരുണ്ട്. സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഭാഷാവിദഗ്ദ്ധരുടെ ശുപാർശകൾ മാനിച്ചുകൊണ്ട് ഭാരത സർക്കാർ കന്നഡ ഭാഷയ്ക്ക് '''[[ശ്രേഷ്ഠഭാഷാ പദവി|അഭിജാത ഭാഷ]]''' പദവി നൽകി ആദരിച്ചു.<ref name=classical>{{cite web|url=http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=44340|title=Declaration of Telugu and Kannada as classical languages|work=Press Information Bureau|publisher=Ministry of Culture, Government of India|date=31 October 2008|accessdate=17 February 2013}}</ref><ref name="tag">Kuiper (2011), p.74</ref><ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-11-01/india/27919439_1_classical-language-classical-tag-body-of-ancient-literature | work=The Times of India | title=Telugu, Kannada get classical tag | date=1 November 2008 | access-date=2014-06-03 | archive-date=2013-05-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130508110754/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-11-01/india/27919439_1_classical-language-classical-tag-body-of-ancient-literature | url-status=dead }}</ref> ജൂലൈ 2011ൽ മൈസൂരിലെ കേന്ദ്ര ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ അദ്ധ്യയന ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ''അഭിജാത കന്നഡ'' പഠനത്തിനായുള്ള കേന്ദ്രം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/ciil-to-head-centre-for-classical-kannada-study/169646-60-119.html |title=IBNLive – CIIL to head Centre for classical Kannada study |publisher=Ibnlive.in.com |date=23 July 2011 |accessdate=12 February 2013 |archive-date=2012-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111170247/http://ibnlive.in.com/news/ciil-to-head-centre-for-classical-kannada-study/169646-60-119.html |url-status=dead }}</ref> ==ഭാഷാചരിത്രം== കന്നഡ ഒരു ദക്ഷിണ [[ദ്രാവിഡ ഭാഷ]]യാണ്. ദ്രാവിഡ ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞൻ സാൻഫോർഡ് ബാരിംഗർ സ്റ്റീവർ പറയുന്നത് അനുസരിച്ച്, കന്നഡയുടെ ഭാഷാചരിത്രം മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായി വിഭജിക്കാവുന്നതാണ്; [[കന്നഡ#പഴയ കന്നഡ|പഴയ കന്നഡ]] (''ഹളഗന്നഡ'') ക്രി.വ. 450 തൊട്ട് ക്രി.വ. 1200വരെയും, [[കന്നഡ#മദ്ധ്യകാല കന്നഡ|മദ്ധ്യകാല കന്നഡ]] (''നഡുഗന്നഡ'') ക്രി. വ. 1200 തൊട്ട് ക്രി. വ. 1700 വരെയും, [[കന്നഡ#ആധുനിക കന്നഡ|ആധുനിക കന്നഡ]] ക്രി.വ. 1700 തൊട്ട് പ്രസ്തുത കാലഘട്ടം വരെയുള്ളതും (''ഹൊസഗന്നഡ'').<ref name="steeve">Steever, S.B. (1998), p. 129</ref> കന്നഡയിൽ അസാധാരണമാം വിധം സംസ്കൃതത്തിന്റെ പ്രഭാവം പ്രകടമാണ്. പ്രാകൃതം, പാലി തുടങ്ങിയ ഭാഷകളുടെ പ്രഭാവവും കന്നഡ ഭാഷയിൽ കാണാവുന്നതാണ്. ക്രി. മു. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനു മുന്നേ തന്നെ കന്നഡ ഒരു മൌഖിക പാരമ്പര്യം ഉള്ള ഭാഷയാണെന്നും പ്രാകൃതത്തിലും തമിഴിലും ഏഴുതപ്പെട്ട ശാസനങ്ങളിൽ കന്നഡ വാക്കുകൾ പ്രകടമാണെന്നും പുരാവസ്തു ശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[ഐരാവതം മഹാദേവൻ]] തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതനുസരിച്ച് കന്നഡ ഒരു വലിയ ജനസമൂഹത്താൽ തന്നെ സംസാരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഭാഷയാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.<ref name="ciil">{{cite web|title=Classical Kannada, Antiquity of Kannada|url=http://www.classicalkannada.org/LanguageEng.html|author=|publisher=Central Institute for Indian Languages|work=Centre for classical Kannada|accessdate=2011-08-28|archive-date=2010-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20100425022336/http://www.classicalkannada.org/LanguageEng.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Tamil_epigraphy1">{{cite web |title=Early Tamil Epigraphy from the Earliest Times to the Sixth Century AD |url=http://www.hup.harvard.edu/catalog/MAHEAR.html |author=Iravatham Mahadevan |publisher= |work=Harvard University Press |accessdate=12 April 2007 |archive-date=2006-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060904202955/http://www.hup.harvard.edu/catalog/MAHEAR.html |url-status=dead }}</ref><ref>Kamath (2001), p. 5–6</ref><ref>(Wilks in Rice, B.L. (1897), p490)</ref><ref name="pai">Pai and Narasimhachar in Bhat (1993), p103</ref> ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞൻ കെ. വി. നാരായണ പറയുന്നത് അനുസരിച്ച്, ഇപ്പോൾ കന്നഡയുടെ ഉപഭാഷകളെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഭാഷകളിൽ പലതും കന്നഡയുടെ പഴയ രൂപത്തോട് കൂടുതൽ അടുത്തതായിരിക്കാം. കൂടാതെ അന്യഭാഷാ പ്രഭാവങ്ങൾ കാര്യമായി ഉണ്ടാവാത്ത ഭാഷകളാണ് ഈ വക ഉപഭാഷകൾ. <ref name="ciil"/> == സംസ്കൃതത്തിന്റെ പ്രഭാവം == കന്നഡ ഭാഷയ്ക്ക് ആദ്യകാലം തൊട്ട് മൂന്ന് വിധത്തിലുള്ള പ്രഭാവങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്; പാണീനീയ സംസ്കൃത വ്യാകരണത്തിന്റെയും, കടന്ത്രയും ശകടയാനവും പോലെയുള്ള അപാണിനീയ സംസ്കൃത വ്യാകരണത്തിന്റെയും, അതോടൊപ്പം തന്നെ പ്രാകൃത വ്യാകരണത്തിന്റെയും.<ref name=prak>{{cite book|last=Mythic Society (Bangalore, India)|title=The quarterly journal of the Mythic society (Bangalore)., Volume 76|year=1985|publisher=Mythic Society (Bangalore, India)|pages=Pages_197–210}}</ref> പ്രാചീന കർണാടകയിൽ ഗ്രാന്ഥിക പ്രാകൃതം നിലകൊണ്ടിരുന്നു എന്ന കാര്യത്തിന് തെളിവുകൾ ലഭ്യമാണ്. ദേശ്യമായ പ്രാകൃതം സംസാരിച്ചിരുന്ന ആളുകളും കന്നഡ സംസാരിച്ചിരുന്ന ആളുകളും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച ഇരുവരുടേയും ഭാഷകളെ പരിപോഷിപ്പിച്ചു എന്ന കാര്യവും സ്പഷ്ടമാണ്. കന്നഡ ഉപാസനയുടെയും രാജസത്തയുടെയും ഭാഷയായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നതിനും മുമ്പേ ആയിരിക്കണം ഇത്. കന്നഡയുടെ ധ്വനിമയിലും, ഘടനയിലും, ശബ്ദസമ്പത്തിയിലും, വ്യാകരണത്തിലും അതേ പോലെ തന്നെ ഭാഷിക പ്രയോഗത്തിലും സംസ്കൃതത്തിന്റെയും പ്രാകൃതത്തിന്റെയും പ്രഭാവം വ്യക്തമാണ്. <ref name=prak/><ref name=autogenerated1>{{cite book|last=B. K. Khadabadi, Prākr̥ta Bhāratī Akādamī|title=Studies in Jainology, Prakrit literature, and languages: a collection of select 51 papers Volume 116 of Prakrit Bharti pushpa|year=1997|publisher=Prakrit Bharati Academy,|pages=444 pages}}</ref> [[മലയാളം|മലയാളത്തിൽ]] ഉള്ളത് പോലെ തന്നെ കന്നഡയിലും തദ്ഭവങ്ങളും തത്സമങ്ങളും പൊതുവെ ഉപയോഗിച്ച് കാണാവുന്നതാണ്. കന്നഡയിലെ ''ബണ്ണ'' എന്ന വാക്ക് പ്രാകൃതത്തിലെ ''വണ്ണ'' എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതാണ്. ''ഹുണ്ണിമെ'' എന്ന വാക്ക് പ്രാകൃതത്തിലെ ''പുണ്ണിവ'' എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതാണ്. ''പുണ്ണിവ'' എന്ന വാക്ക് സംസ്കൃതത്തിലെ ''പൗർണമി'' എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായ തദ്ഭവമാണ്.<ref name=banna>{{cite book|last=Jha|first=Ganganatha|title=Journal of the Ganganatha Jha Kendriya Sanskrit Vidyapeetha, Volume 32|year=1976|publisher=Ganganatha Jha Kendriya Sanskrit Vidyapeetha,|pages=see page 319}}</ref> കന്നഡയിൽ തത്സമ വാക്കുകളും ധാരാളം ഉണ്ട്. ''ദിന'', ''കോപ'', ''സൂര്യ'', ''മുഖ'', ''നിമിഷ'', ''അന്ന'' എന്നിങ്ങനെയുള്ളവ ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ മാത്രമാണ്.<ref name=tatsama>{{cite book|last=Kulli|first=Jayavant S|title=History of grammatical theories in Kannada|year=1991|publisher=Internationial School of Dravidian Linguistics,|pages=330 pages}}</ref> == ആദ്യകാല ശിലാശാസനങ്ങൾ == പ്രാചീന ഹളഗന്നഡ അല്ലെങ്കിൽ പൂർവദ ഹളഗന്നഡ ആയിരുന്നു ആദ്യകാലത്തു ബനവാസിയിലെ ശതവാഹനരുടെയും കദംബരുടെയും കാലത്ത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഭാഷ. ആയതിനാൽ ഈ ഭാഷയ്ക്ക് രണ്ടായിരത്തോളം വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name="Tamil_epigraphy1"/><ref>Kamath (2001), p. 5–6</ref><ref>(Wilks in Rice, B.L. (1897), p490)</ref><ref name="pai">Pai and Narasimhachar in Bhat (1993), p103</ref> ബ്രഹ്മഗിരിയിൽ കണ്ടെടുത്ത അശോകന്റെ ശിലാശാസനത്തിൽ (കാലം ക്രി. പൂ. 230) ചില കന്നഡ വാക്കുകളും കാണാവുന്നതാണ്.<ref name="isila">The word ''Isila'' found in the Ashokan inscription (called the Brahmagiri edict from Karnataka) meaning to ''shoot an arrow'' is a Kannada word, indicating that Kannada was a spoken language in the third century BC (Dr. D.L. Narasimhachar in Kamath 2001, p5)</ref> ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഈജിപ്തിലെ ചാരിട്ടിയോൺ എന്നിടത്ത് കണ്ടെടുത്ത 'ചാരിട്ടിയോണ് മൈം' എന്ന ഗ്രീക് പ്രഹസനത്തിൽ(കാലം ക്രി. വ. 1 തൊട്ട് രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ) കന്നഡ ഭാഷയെക്കുറിച്ചുള്ള നേരിട്ട റെഫറൻസ് കാണാവുന്നതാണ്.<ref>Suryanatha Kamath – Karnataka State Gazetteer – South Kanara (1973), Printed by the Director of Print, Stationery and Publications at the Govt. Press</ref><ref>Manohar Laxman Varadpande – History of Indian theatre, Volume 3 (1987), Abhinav Publications, New Delhi.</ref> ഈ പ്രഹസനം അറേബ്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തുള്ള തീരദേശത്ത് ഒറ്റയ്ക്ക് വന്നിറങ്ങിയ 'ചാരിട്ടിയോണ്' എന്ന സ്ത്രീയെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്. അവിടുത്തെ രാജാവും പ്രജകളും സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷ എന്ന നിലയിൽ "കൊംച മധു പാത്രക്കെ ഹാക്കി" (അർത്ഥം: അൽപ്പം മദ്യം പാത്രത്തിൽ ഒഴിച്ച്) എന്നും പാനം ബേറെത്തി കട്ടി മധുവം ബേറെത്തുവെനു (അർത്ഥം: പാത്രം ഒരിടത്ത് മൂടിവെച്ച് ഞാൻ പ്രത്യേകമായി മദ്യം കഴിക്കാം) എന്നിങ്ങനെയുള്ള പ്രയോഗങ്ങൾ കാണാം.<ref name="ReferenceA">D. R. Bhandarkar – Lectures on the Ancient History of India on the Period From 650 To 320 B.C (1919), University of Calcutta.</ref> അക്കാലത്ത് ഈജിപ്തിൽ പാപ്പിരസ് ലിഖിതങ്ങളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഈ പറഞ്ഞ 'ചാരിട്ടിയോണ് മൈം' എന്ന പാപ്പിരസ് ലിഖിതത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ട ഭാഷ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ഭാരതത്തിലെ പടിഞ്ഞാറൻ കരയിലെ കാർവാറിനും മംഗലാപുരത്തിനും ഇടയിലുള്ള ചെറുകിട തുറമുഖങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഭാഷയായിരുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref name="ReferenceA"/> ക്രിസ്ത്വബ്ദം ആദ്യ നൂറ്റാണ്ടുകളിലാണ് കന്നഡയുടെ വരമൊഴിക്കാലം ആരംഭിച്ചത്. ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ എഴുതപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ മുഴുനീള കന്നഡ ശിലാശാസനമെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ഹൽമിഡിയിലെ ശിലാശാസനമാണ് (കാലം ക്രി. വ. 450). ആദ്യകാലത്തെ കന്നഡ അല്ലെങ്കിൽ ഹളഗന്നഡ ആണ് ഇതിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ഭാഷ. ഇതിൽ നിന്ന് അക്കാലത്ത് തന്നെ കന്നഡ ഒരു ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായിരുന്നു എന്ന് നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാം. അന്നത്തെ കരുനാട്ടിലെ ഭാഷയെയും സംസ്കാരത്തെയും കുറിച്ചുമുള്ള വിശദമായ വിവരങ്ങൾ ഹൽമിഡി ശിലാശാസനത്തിൽ ലഭ്യമാണ്.<ref name="രമേഷ്">{{cite book |last=രമേഷ്|first=കെ.വി.|title= Chalukyas of Vatapi |year=1984|publisher=ആഗം കലാ പ്രകാശൻ}}, p10</ref><ref name="hal">Encyclopaedia of Indian literature vol. 2, Sahitya Akademi (1988), p1717, p 1474</ref><ref name="Oldest inscription">A report on Halmidi inscription, {{cite news |title=Halmidi village finally on the road to recognition |url=http://www.hindu.com/2003/11/03/stories/2003110304550500.htm |author=Muralidhara Khajane |work=The Hindu |accessdate=25 November 2006 |location=Chennai, India |date=3 November 2003 |archive-date=2003-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031124063238/http://www.hindu.com/2003/11/03/stories/2003110304550500.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="കമ്മത്ത്">{{cite book |last=കമ്മത്ത്|first=യു. സൂര്യനാഥ|title= A concise history of Karnataka: from pre-historic times to the present|origyear=2001|year=2002|publisher=ജൂപ്പിറ്റർ ബുക്സ്|location=Bangalore|oclc= 7796041 |lccn=8095179}}, p10</ref> ചിത്രദുർഗ്ഗയിൽ കണ്ടെടുത്ത അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തമടെക്കല്ല് ശിലാശാസനവും ചിക്കമംഗ്ളൂരിൽ കണ്ടെടുത്ത ക്രി. വ. 500 ലെ ശിലാശാസനവും മറ്റു ചില ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.<ref name="chikka">Narasimhacharya (1988), p6</ref><ref name="rice">Rice (1921), p13</ref><ref name="tamate">[[എം. ഗോവിന്ദ പൈ|ഗോവിന്ദ പൈ]] in Bhat (1993), p102</ref> അടുത്ത കാലത്ത് ശ്രാവണബെലഗൊളയിലെ ചന്ദ്രഗിരിയിൽ നിന്നും കണ്ടെടുത്ത കണന്ദ നിഷാദി ശിലാശാസനം ഹൽമിഡിയിലേതിനേക്കാളും അമ്പത് തൊട്ട് നൂറോളം വർഷം പഴയതാണെന്ന് അറിയാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. (കാലം ക്രി. വ. 350 തൊട്ട് 400 വരെ).[44] പ്രശസ്ത പുരാവസ്തു ഗവേഷകനും ചരിത്ര വിദഗ്ദ്ധനുമായ എസ്. ശെട്ടരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ പശ്ചിമ ഗംഗ രാജാവ് കൊംഗുനിവർമ്മയുടെ ക്രി. വ. 350 തൊട്ട് 400 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ എഴുതപ്പെട്ട ശിലാശാസനവും ഹൽമിഡിയുടേതിനേക്കാളും പഴയതാണ്. <ref>{{cite news|url=http://hindu.com/2008/09/20/stories/2008092054690500.htm|title=Mysore scholar deciphers Chandragiri inscription|publisher=The Hindu|accessdate=20 September 2008|location=Chennai, India|date=20 September 2008|archive-date=2008-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20080922145102/http://www.hindu.com/2008/09/20/stories/2008092054690500.htm|url-status=dead}}</ref> കന്നഡ ഭാഷയിൽ ഇതുവരെ 30,000ത്തോളം ശിലാശാസനങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="total30">Sahitya Akademi (1988), p1717</ref> ഹൽമിഡിയിലെ ശിലാശാസനം മുഴുനീള കന്നഡ ശിലാശാസനമെന്ന് പറയുമ്പോഴും കന്നഡ വാക്കുകളും പ്രയോഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രാചീന ശിലാശാസനങ്ങളും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ക്രി. വ.543 ലെ പുലികേശി ഒന്നാമന്റെ ബാദാമി ശിലാശാസനം കന്നഡ ലിപിയിലുള്ള സംസ്കൃത ശിലാശാസനത്തിന് ഒരു ഉദാഹരണമാണ്.<ref name="കമ്മത്ത്"/><ref name="cliff1">{{cite web |title=Badami: Chalukyans' magical transformation |url=http://www.deccanherald.com/deccanherald/jul262005/spectrum1422512005725.asp |author=Azmathulla Shariff |work=Deccan Herald |accessdate=25 November 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061007040120/http://www.deccanherald.com/deccanherald/jul262005/spectrum1422512005725.asp |archivedate=2006-10-07 |url-status=live }}</ref> ഏറ്റവും പഴയ ലിഖിതങ്ങൾ ക്രിസ്ത്വബ്ദം എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആളുപ രാജാവ് ആളുവരസ രണ്ടാമന്റെ കാലത്തെ ചെമ്പിൽ എഴുതിയ ലിഖിതങ്ങളാണ്. ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ലയിലെ ബെൾമണ്ണിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ ഈ ലിഖിതങ്ങളിൽ ആളുപരുടെ രാജചിഹ്നമായ രണ്ട് ചൂഡയുള്ള മീനിന്റെ ബിംബം പതിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതായി കാണാം.<ref name="Kannada copperplate">Gururaj Bhat in Kamath (2001), p97</ref> ഹളഗന്നഡയിൾ ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ഏറ്റവും പഴയ പനയോല ഗ്രന്ഥം ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ധവള എന്നതാണ്. ഈ ഗ്രന്ഥം ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല മൂഡബിദ്രെയിലെ ജൈന ഭണ്ഡാരത്തിൽ സംരക്ഷിച്ച് വെച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Palm leaf manuscript">{{cite web|title=Preserving voices from the past|url=http://deccanherald.com/deccanherald/aug212005/sundayherald101012005820.as|author=Mukerjee, Shruba|work=Sunday Herald|date=21 August 2005|accessdate=11 April 2007|archive-date=2006-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20061022233151/http://deccanherald.com/deccanherald/aug212005/sundayherald101012005820.as|url-status=bot: unknown}}</ref> ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ മഷി വെച്ച് എഴുതിയ 1478 താളുകളാണ് ഉള്ളത്.<ref name="Palm leaf manuscript" /> === നാണയങ്ങൾ === കന്നഡ ഭാഷയിൽ വീരന്റെയും സ്കന്ദന്റെയും മുദ്രകളുള്ള കദംബ രാജവംശത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്തുള്ള നാണയങ്ങൾ സത്താരാ കളക്ടറേറ്റിൽ ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്. <ref name="sat">The coins are preserved at the Archaeological Section, Prince of Wales Museum of Western India, Mumbai – Kundangar and Moraes in Moraes (1931), p382</ref> "ശ്രീ" എന്ന മുദ്രയും ഭഗീരഥ രാജാവിന്റെ പേരിന്റെ സംക്ഷിപ്ത രൂപമായ "ഭഗി" എന്ന മുദ്രയും പതിഞ്ഞ പഴയ കന്നഡയിലുള്ള സ്വർണ്ണ നാണയം (കാലം: ക്രിസ്ത്വബ്ദം 390 തൊട്ട് 420വരെ) ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്.<ref name="bhagi">The coin is preserved at the Indian Historical Research Institute, St. Xavier's College, Mumbai – Kundangar and Moraes in Moraes (1938), p&nbsp;382</ref> കന്നഡയിൽ "ശ്രീമനരഗി" എന്ന മുദ്രയുള്ള കദംബ രാജവംശത്തിന്റെ ഭരണകാലത്തിലെ ചെമ്പുകൊണ്ടുള്ള നാണ്യം ഉത്തര കന്നഡ ജില്ലയിലെ ബനവാസിയിൽ ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്.<ref name="Kadamba coin">{{cite news |title=5th century copper coin discovered at Banavasi |url=http://www.hindu.com/2006/02/06/stories/2006020609090400.htm |author=Dr Gopal, director, Department of Archaeology and Ancient History |publisher=The Hindu |work=Hindu, Monday, 6 February 2006 |accessdate=18 October 2007 |location=Chennai, India |date=6 February 2006 |archive-date=2007-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070526191104/http://www.hindu.com/2006/02/06/stories/2006020609090400.htm |url-status=dead }}</ref> പശ്ചിമ ഗംഗ രാജവംശം, ബാദാമിയിലെ ചാലൂക്യൻമാർ, ആളുപർ, പശ്ചിമ ചാലൂക്യൻമാർ, രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശം, ഹൊയ്സള സാമ്രാജ്യം, വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം, ബനവാസിയിലെ കദംബ രാജവംശം, കെളദി നായ്ക്കന്മാർ, മൈസൂർ രാജവംശം എന്നിങ്ങനെയുള്ള രാജാക്കൻമാരുടെ കാലത്ത് നിന്നുള്ള കന്നഡ പുരാണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നാണ്യങ്ങൾ ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ബാദാമിയിലെ ചാലൂക്യന്മാരുടെ കാലത്ത് നിന്നുള്ള നാണ്യങ്ങൾ അടുത്ത കാലത്ത് കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടവയാണ്.<ref name="coins">Kamath (2001), p12, p57</ref><ref name="coins1">{{cite web |title=Indian coins-Dynasties of South |url=http://prabhu.50g.com/ |author=Govindaraya Prabhu, S |publisher=Prabhu's Web Page on Indian Coinage, 1 November 2001 |work= |accessdate=27 November 2006 |archive-date=2006-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060901102258/http://prabhu.50g.com/ |url-status=dead }}</ref><ref name="coins2">{{cite web |title=Vijayanagar Coins-Catalogue |url=http://www.vijayanagaracoins.com/htm/history.htm |author=Harihariah Oruganti-Vice-President, Madras Coin Society |publisher= |work= |accessdate=27 November 2006 |archive-date=2005-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051025110358/http://www.vijayanagaracoins.com/htm/history.htm |url-status=dead }}</ref>] രാജാവിന്റെ പേര് കന്നഡയിലും ദേവനാഗരിയിലും മുമ്മൂന്ന് തവണ പതിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നതാണ് ഗോവയിൽ കണ്ടെടുത്ത ഗോവൻ കദംബരുടെ നാണ്യങ്ങൾക്കുള്ള പ്രത്യേകത.<ref name="triple">This shows that the native vernacular of the Goa Kadambas was Kannada – Moraes (1931), p384</ref> ഹാനഗൽ കദംബ രാജവംശത്തിന്റെ മുദ്രകളുള്ള നാണ്യങ്ങളും ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്.<ref name="han">Two coins of the Hangal Kadambas are preserved at the Royal Asiatic Society, Mumbai, one with the Kannada inscription ''Saarvadhari'' and other with ''Nakara''. Moraes (1931), p385</ref> ==സാഹിത്യം== ===പഴയ കന്നഡ=== ''ത്രിപദി'' ഛന്ദസ്സിലുള്ള കന്നഡയിലെ ആദ്യത്തെ കവിത കാണുന്നത് ക്രിസ്ത്വബ്ദം 700 -ലെ 'കപ്പെ അരഭട്ടന്റെ ശാസന'ത്തിലാണ്. <ref name="poetry">കമ്മത്ത് (2001), p67</ref> രാജാ നൃപതുംഗ [[അമോഘവർഷൻ]] എഴുതിയ കവിരാജമാർഗ്ഗമാണ് കന്നഡയിൽ എഴുതപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഗ്രന്ഥം സാഹിത്യ നിരൂപണങ്ങളും കാവ്യരചനയും പ്രധാനമായുള്ള ഈ കൃതി അക്കാലത്ത് കന്നഡയിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന കന്നഡ ഉപഭാഷകളെ ഒരു കുടക്കീഴിൽ കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. ഈ കൃതി ക്രിസ്ത്വബ്ദം ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ രാജാ ദുര്വിനീതന്റെയും 636 -ലെ ഐഹൊളെ ശിലാശാസനത്തിന്റെ കർത്താവായ രവികീർത്തിയുടെയും സ്വതന്ത്ര കൃതികളെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="extinct_works6">Sastri (1955), p355</ref><ref>കമ്മത്ത് (2001), p90</ref> കന്നഡയിൽ കണ്ടെടുത്ത ആദ്യത്തെ കൃതി വ്യാകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതും വിവിധ കന്നഡ ഉപഭാഷകളെ യോജിപ്പിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗസൂചിയും കൂടി ആയതിനാൽ കന്നഡയിൽ സാഹിത്യരചന എതാനും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപേ തുടങ്ങിയിരിക്കണം എന്ന് ഊഹിക്കാവുന്നതാണ്.<ref name="extinct_works6"/><ref name="extinct_works5">{{cite web |title=History of the Kannada Literature-I |url=http://www.kamat.com/kalranga/kar/literature/history1.htm |author=Jyotsna Kamat |publisher=Kamat's Potpourri |work=Kamat's Potpourri, 4 November 2006 |accessdate=25 November 2006}}</ref> ക്രിസ്ത്വബ്ദം 900 -ലെ ശീവകോട്യാചാര്യ രചിച്ച ''വഡ്ഡാരാധനെ'' എന്ന ഗദ്യകൃതി [[ശ്രവണബെളഗൊള ജൈനക്ഷേത്രം|ശ്രവണബെളഗൊളയിലെ]] ഭദ്രബാഹുവിനെക്കുറിച്ച് വിശദമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്.<ref name="kavirajamarga">ശാസ്ത്രി (1955), p356</ref> കവിരാജമാർഗ്ഗം സൂചിപ്പിച്ച അതിനേക്കാൾ നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുള്ള കൃതികൾ കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇപ്പോൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും ചില കൃതികൾ പിന്നീട് വന്ന കൃതികളിൽ സൂചിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അതിലൊന്ന് ക്രിസ്ത്വബ്ദം 650 -ൽ ശ്യാമകുന്ദാചാര്യ എഴുതിയ ''പ്രഭൃത'' ആകുമ്പോൾ മറ്റൊന്ന് ക്രിസ്ത്വബ്ദം 650 -ൽ ശ്രീ വരദദേവ അല്ലെങ്കിൽ തുമ്പുലൂരാചാര്യ എഴുതിയ ''ചൂഡാമണി'' ആകുന്നു. ''ചൂഡാമണി'' തത്ത്വശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് 96,000 പദ്യങ്ങളും ടീകകളും അടങ്ങിയ ഒരു കൃതിയാണ്. ഇതിന് ''തത്ത്വാർഥ മഹാശാസ്ത്ര'' എന്ന ഒരു പേരും കൂടി ഉണ്ട്. <ref name="extint_works"> പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വ്യാകരണ വിദഗ്ദ്ധനായ ഭട്ടാകളങ്കൻ ''ചൂഡാമണി'' കന്നഡ സാഹിത്യത്തിലെ തന്നെ ഒരു നാഴികക്കല്ലാണെന്ന് എഴുതി.(ശാസ്ത്രി (1955), p355)</ref><ref name="extinct_works1">{{cite web |title=History of the Kannada Literature – I |url=http://www.kamat.com/kalranga/kar/literature/history1.htm |author=Jyotsna Kamat |publisher=Kamat's Potpourri |work=Kamat's Potpourri, 4 November 2006 |accessdate=25 November 2006}}</ref><ref name="extinct_works2">നരസിംഹാചാര്യ (1988), pp 4–5</ref> ''ചൂഡാമണി'' ആറാം നൂറ്റാണ്ടിനും മുൻപേ തന്നെ രചിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന വാദവും നിലവിലുണ്ട്.<ref name="god2">Rice, B.L. (1897), p497</ref><ref name="dandin">ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സംസ്കൃത കവി ദണ്ഡി ''ചൂഡാമണി''യെ പുകഴ്ത്തുന്നു. ശിവൻ ഗംഗയെ തൻറെ ജടാജൂടത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാക്കിയത് പോലെ ശ്രീ വരദദേവ തൻറെ നാവിൽ നിന്ന് സരസ്വതിയെ ഉണ്ടാക്കി എന്നുള്ളതാണ് കവി ദണ്ഡിയുടെ വാക്കുകൾ (Rice E.P., 1921, p27)</ref> ''കർണാടേശ്വര കഥാ'' എന്നുള്ള ചാലൂക്യ പുലികേശി രണ്ടാമനെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവിതഗാഥ ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രചിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. രാജാ ശിവാമരൻ രണ്ടാമൻ എഴുതിയ ''ഗജാഷ്ടക'' എന്നുള്ള ആനകളുടെ സംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൃതി എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രച്ചിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="early_works3">കമ്മത്ത് (2001), p50, p67</ref> രാജാ നൃപതുംഗ അമോഘവർഷന്റെ ആസ്ഥാനകവി ശ്രീവിജയൻ എഴുതിയ ''ചന്ദ്രപ്രഭാ പുരാണ'' ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രച്ചിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="extinct_works4"> ഈ കവിയെ കുറിച്ചും കൃതിയെ കുറിച്ചും ക്രിസ്ത്വബ്ദം 1025ലെ കവി ദുർഗ്ഗസിംഹ വാചാലനാകുന്നു. (നരസിംഹാചാര്യ 1988, p18.)</ref> ''നേമൃനാഥം'' എന്ന പഴയ തമിഴ് കൃതിയുടെ ടീകയായി ക്രിസ്ത്വബ്ദം പത്താം നൂറ്റാണ്ടിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഗ്രന്ഥത്തിൽ കന്നഡസാഹിത്യം നാലാം നൂറ്റാണ്ടോടെ നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കാണാവുന്നതാണ്.<ref name="greek_roman">{{cite web |title=ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സംസ്കാരത്തിൽ കന്നഡയുടെയും തമിഴിൻറ്യും സ്ഥാനം |url=http://www.intamm.com/journalism/ta-jour3.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070415154722/http://www.intamm.com/journalism/ta-jour3.htm |archivedate=2007-04-15 |author=ശ്രീ കെ. അപ്പാദുരൈ |publisher=Copyright INTAMM. 1997 |work= |accessdate=25 നവമ്പർ 2006 |url-status=live }}</ref> പഴയ കന്നഡ (ഹളഗന്നഡ) കാലത്തിന്റെ സാഹിത്യ പരമ്പര എഴുത്തിൽ പുതിയ തരം ആവിഷ്കാരങ്ങൾ ഉണ്ടാവുന്നതിന് അനുസരിച്ച് ''റഗളെ'', ''സാംഗത്യ'', ''ഷട്പദി'' എന്നിങ്ങനെയുള്ള സാഹിത്യ പ്രകാരങ്ങൾക്ക് ജന്മം ന‍ൽകി. അക്കാലത്തെ എഴുത്തുകൾ അത്രയും ജൈനമതത്തിന്റേതും ഹിന്ദു മതത്തിന്റേതും ആയിരുന്നു. അക്കാലത്തെ രണ്ട് പ്രധാന എഴുത്തുകാരാണ് ഹരിഹരനും രാഘവാങ്കനും. ഹരിഹരൻ ''റഗളെ'' സാഹിത്യത്തിന് ഹരിശ്രീ കുറിച്ചപ്പോൾ രാഘവാങ്ക ''ഷട്പദി''കൾക്ക് രൂപം നൽകി.<ref name="ഹരി">ശാസ്ത്രി (1955), pp&nbsp;361–2</ref> അന്നത്തെ അറിയപ്പെട്ട ഒരു ജൈന എഴുത്തുകാരനാണ് ജന്ന. ജന്ന കവി തന്റെ കൃതികളിലൂടെ ജൈനമതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദാംശങ്ങൾ നൽകുകയായിരുന്നു.<ref name="ജന്ന">നരസിംഹാചാര്യ (1988), p20</ref> ===മദ്ധ്യകാല കന്നഡ=== പതിനഞ്ചും പതിനെട്ടും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ ഉള്ള കാലം കന്നഡ ഭാഷയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റെയും ഉച്ഛ്രായ കാലമായിരുന്നു. അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച എഴുത്തുകാരനെന്ന് അറിയപ്പെട്ട ''കുമാരവ്യാസൻ'' ''കർണാട ഭാരത കഥാമഞ്ജരി'' എന്ന മഹൽകൃതി രചിച്ച് ലോകം അറിയുന്ന സാഹിത്യകാരനായി മാറി. മൊത്തമായും ''ഭാമിനി ഷട്പദി'' ഛന്ദസ്സു ഉപയോഗിച്ച് എഴുതിയ ഈ കൃതി മഹാഭാരതത്തെ ആസ്പദമാക്കി രചിക്കപ്പെട്ടതാകുന്നു. <ref name="kumar">ശാസ്ത്രി (1955), p364</ref> ഇക്കാലമത്രയും കന്നഡയ്ക്ക് മേൽ സംസ്കൃതത്തിന്റെ മതപരവും ശാസ്ത്രപരവും ആയ പ്രഭാവം മൂർദ്ധന്യത്തിലായിരുന്നു.<ref name="influence">"എല്ലാ ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിലും ഉള്ള സാഹിത്യം വൻ തോതിൽ സംസ്കൃതത്തോട് കടപ്പെട്ടതാകുന്നു. ഒരു മന്ത്രദണ്ഡമെന്നോണം സംസ്കൃതം വെറും ഒരു സ്പർശത്താൽ ഒരോ ഭാഷയെയും അത്ത്യുന്നതങ്ങളിലേക്ക് ഉയർത്തി". (ശാസ്ത്രി 1955, p309)</ref><ref name="inf"> തകനോബു തകഹാഷി 1995. തമിഴ് പ്രേമ കവിതയും കാവ്യവും. Brill's Indological library, v. 9. Leiden: E.J. Brill, p16,18</ref><ref name="sang">" ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൻറെ കർത്താവ്, മുഴുവൻ സംഘകാല ഇല്ലക്കിയവും സംസ്കൃത കാവ്യ പരംപരയിൽ ഉറ്റ് നിൽക്കുന്നതാണെന്ന് കാണിച്ചുതരുന്നു."- ഹർമ്മൻ ജോസഫ് ഹ്യൂഗോ ടീക്കൻ. 2001. കാവ്യം ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ: പഴയ സംഘം തമിഴ് കാവ്യം. Groningen: Egbert Forsten</ref> ഇക്കാലത്ത് രാജഭരണത്തോടും ജന്മിത്തത്തോടും അനുബന്ധിച്ചുള്ള പല [[മറാഠി ഭാഷ|മറാഠി]]<nowiki/>യിലെയും [[ഹിന്ദി]]<nowiki/>യിലെയും വാക്കുകൾ കന്നഡയിലേക്ക് വന്നു.<ref>{{Cite book | year=1899 | title = A Kannada-English school-dictionary: chiefly based on the labours of the Rev. Dr. F. Kittel | author1= ജെ. ബുച്ചർ | author2= ഫർഡിനാണ്ട് കിട്ടൽ| publisher= ബാസൽ മിഷൻ &amp; Tract Depository | url=http://books.google.com/books?id=fMW5AAAAIAAJ&pg=PP13}}</ref> [[കനകദാസൻ|കനക ദാസർ]], [[പുരന്ദരദാസൻ|പുരന്ദര ദാസർ]], നരസിംഹ തീർത്ഥർ, വ്യാസതീർത്ഥർ, ശ്രീപാദ രായർ, വാദിരാജ തീർത്ഥർ, വിജയ ദാസർ, ജഗന്നാഥ ദാസർ, പ്രസന്ന വെങ്കട ദാസർ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വൈഷ്ണവ സന്തൻമാർ കന്നഡയിൽ ''പദങ്ങൾ'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ട മികവുറ്റ ഭക്തികാവ്യങ്ങൾ രചിക്കുകയുണ്ടായി. അവയിൽ പലതും ഇന്നും കർണാടക സംഗീതത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന കൃതികളാണ്.<ref name="ഭക്തി">ശാസ്ത്രി (1955), pp&nbsp;364–365</ref> കനക ദാസരുടെ ''രാമധാന്യ ചരിതെ'' എന്ന കൃതിയിൽ ധാന്യങ്ങളൂടെ രൂപകം വെച്ചുകൊണ്ട് വർഗ്ഗ സംഘർഷത്തെ കുറിച്ച് സൂചിപിക്കുന്നത് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name="റാഗി">ഈ കൃതിയിൽ റാഗിയാണ് കരുനാട്ടിലെ എല്ലാ ധാന്യങ്ങളിലും വെച്ച് മികച്ചതെന്ന് പറയുന്നു.(ശാസ്ത്രി 1955, p365)</ref> മേൽപ്പറഞ്ഞ വൈഷ്ണവ സന്തൻമാർ അല്ലെങ്കിൽ ''ഹരിദാസർ'' തങ്ങളുടെ ''ദാസസാഹിത്യ'' മുഖേന കന്നഡ സാഹിത്യത്തിനും അതുവഴി കർണാടക സംഗീതത്തിനും മികച്ച സംഭാവനകൾ നൽകി. ഇവരിൽ ഏറ്റവും അധികം പ്രശസ്തനായത് ''കർണാടക സംഗീതത്തിന്റെ പിതാമഹൻ'' എന്ന് പിൽക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ട [[പുരന്ദരദാസൻ|പുരന്ദര]] ദാസരാണ്.''.<ref name="പുരന്ദര">{{cite book|last=മൂർത്തി|first=വിജയാ|title=Romance of the Raga|publisher=അഭിനവ publications|year=2001|page=67|isbn=81-7017-382-5|url=http://books.google.com/?id=2s2xJetsy0wC&pg=PP1&dq=Romance+of+the+Raga#PPA67,M1}}</ref><ref name="tattu">അയ്യർ (2006), p93</ref><ref name="kana">ശാസ്ത്രി (1955), p365</ref> ===ആധുനിക കന്നഡ=== പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷമുള്ള കന്നഡ കൃതികളൂടെ ഭാഷയിൽ കാര്യമായ മാറ്റം സംഭവിച്ചു. ഇതുവഴി രൂപപ്പെട്ട ഭാഷയെ ''ഹൊസഗന്നഡ'' അല്ലെങ്കിൽ 'ആധുനിക കന്നഡ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഹൊസഗന്നഡ എഴുത്തുകാരിൽ ഏറ്റവും മികച്ചയാൾ ''മുദ്ദണ'' അല്ലെങ്കിൽ നന്ദളികെ ലക്ഷ്മിനാരായണപ്പ ആകുന്നു. മുദ്ദണയുടെ കാവ്യം കന്നഡയിൽ പുതിയ ഒരു തുടക്കത്തിന്റെ നാന്ദി ആയിരുന്നുവെങ്കിലും ഭാഷാവിദഗ്ദ്ധർ ഗുൽവാഡി വെങ്കടരായ എഴുതിയ ''ഇന്ദിരാബായി അഥവാ സദ്ധര്മ വിജയവു'' എന്ന കൃതിയെ ആധുനിക കന്നഡയിലുള്ള ആദ്യത്തെ കൃതിയെന്ന് പൊതുവെ വിശേഷിപ്പിക്കുക പതിവാണ്. ആദ്യത്തെ കന്നഡ അച്ചടി ഉണ്ടായത് 1817ൽ ശ്രീരാമപുരത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വിലിയം കാരി എഴുതിയ ''കാനരീസ് വ്യാകരണം'' എന്ന കൃതിയോടെ ആണ്. 1820ൽ ജോൺ ഹാൻസ് ബൈബിളിന്റെ കന്നഡ വിവർത്തനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref> മൈസൂറിൻറെ ഭരണത്തെ കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ട്– പേജ് 90 മൈസൂർ – 1864 "ആദ്യത്തെ കന്നഡ അച്ചടിയെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ രിക്കാർടുകള്൬ ലഭ്യമല്ല. എന്നാൽ 1817ൽ ശ്രീരാമപുരത്ത് വിലിയം കാരി എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''കാനരീസ് വ്യാകരണം'' എന്ന കൃതി ലഭ്യമാണ്. ഏതാണ്ട് ഇതേ കാലഘട്ടത്തിലാണ് മതഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വിവർത്തനം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. </ref> അച്ചടിച്ച ആദ്യത്തെ നോവൽ ജോൺ ബുന്യന്റെ ''പിൽഗ്രിംസ് പ്രോഗ്രസ്സും'' ആണ്. ''കാനരീസ് പ്രോവേബ്സ്'' എന്ന കൃതിയും മേരി മാർത്താ ഷെർവുഡിന്റെ ''ദി ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ലിറ്റിൽ ഹെന്റി ആൻറ് ഹിസ് ബെയറർ'' ക്രിസ്ത്യൻ ഗോത്ത്ലോബ് ബാർത്തിന്റെ ''ബൈബിൾ സ്റ്റോറീസും'' "കന്നഡയിലുള്ള സ്തോത്ര പുസ്തകവും" ഇവിടെ അച്ചടിക്കപ്പെട്ടു<ref>മിഷൻസ് ഇൻ സൌത്ത് ഇന്ത്യ – താൾ 56 ജോസഫ് മുല്ലൻസ് – 1854 "Among those of the former are tracts on Caste, on the Hindu gods ; Canarese Proverbs ; Henry and his Bearer ; the Pilgrim's Progress; Barth's Bible Stories; a Canarese hymn book"</ref> ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ആധുനിക കന്നഡ പല പ്രസ്ഥാനങ്ങളാലും സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ടു. എടുത്ത് പറയാനുള്ളവ ''നവോദയ'', ''നവ്യ'', ''നവ്യോത്തര'', ''ദലിത'', ''ബണ്ടായ'' എന്നിങ്ങനെ ഉള്ളവയാണ്. പ്രസ്തുത കന്നഡ സാഹിത്യം സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വർഗ്ഗക്കാരിലും എത്തുന്ന കാര്യത്തിൽ വിജയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതു കൂടാതെ കന്നഡയിൽ പ്രശസ്തരും മികവുറ്റവരുമായ [[കുവെമ്പു]], [[ഡി.ആർ. ബേന്ദ്രെ|ബേന്ദ്രെ]], [[വി.കെ. ഗോകാക്]] പോലെയുള്ള കവികളും എഴുത്തുകാരും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. കന്നഡ സാഹിത്യത്തിന് എട്ട് തവണ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം]] ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|author=Special Correspondent |url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2468374.ece |title=The Hindu – Jnanpith for Kambar |publisher=Thehindu.com |date=20 September 2011 |accessdate=2013-02-12}}</ref> ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെ കൃതികൾക്കായുള്ള ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ ലഭിച്ചത് കന്നഡ ഭാഷയ്ക്കാണ് .<ref>{{cite web |url=http://jnanpith.net/laureates/index.html |title=Welcome to: Bhartiya Jnanpith |publisher=jnanpith.net |date= |accessdate=7 November 2008 |archive-date=2007-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013122739/http://jnanpith.net/laureates/index.html |url-status=dead }}</ref> നിരവധി [[സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങളും]] ദിലിയ്യിലെ കെ.കെ. ബിർളാ ഫൌണ്ടേഷൻ നൽകുന്ന സരസ്വതി സമ്മാനും<ref name="ഭൈരപ്പ">{{Cite news|title=ഭൈരപ്പയ്ക്ക് സരസ്വതി സമ്മാൻ|date=6 April 2011|newspaper=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bangalore/Saraswati-Samman-for-writer-Bhyrappa/articleshow/7880219.cms}}</ref><ref name="സരസ്വതി സമ്മാൻ">{{cite news |title=കന്നടയുടെ എഴുത്തുകാരൻ എസ്.എൽ. ഭൈരപ്പ സരസ്വതി സമ്മാനിന്റെ പ്രഭയിൽ |url=http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/878663/2011-04-07/india |author=ജോർജ് തോമസ്‌ |work=മാതൃഭൂമി |accessdate=01 ഏപ്രിൽ 2014 |date=07 ഏപ്രിൽ 2011 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820141813/http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/878663/2011-04-07/india |url-status=dead }}</ref> കന്നഡ ഭാഷയ്ക്ക് ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്. [[എസ്.എൽ. ഭൈരപ്പ]]യുടെയും ശിവരാമ കാരന്തിന്റെയും കൃതികൾ പതിനാല് ഭാഷകളിലേക്ക് തർജ്ജമ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == കന്നഡ ഉപഭാഷകൾ == [[കന്നഡ ഉപഭാഷകൾ]] {{ദ്രാവിഡ ഭാഷകളുടെ വംശാവലി}} എഴുതാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതും സംസാരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായ മൊഴികൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എല്ലാ ഭാഷകളിലും ഉള്ളതുപോലെ കന്നഡയിലും ഉണ്ട്. സംസാരത്തിലെ കന്നഡ, പ്രദേശത്തിനനുസരിച്ച് മാറി മാറി വരും. എഴുതാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഷ കർണാടകയിൽ എല്ലായിടത്തും ഏകദേശം ഒരുപോലെ തന്നെ ആണ്. കുന്ദഗന്നഡ, ഹവിഗന്നഡ, അരെഭാഷെ, സോലിഗ കന്നഡ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഇരുപതോളം ഉപഭാഷകൾ കന്നഡയിലുണ്ട്. <ref name="ethnologue">''http://www.ethnologue.com/language/kan 20 dialects of Kannada''.</ref> ഇവയിൽ കുന്ദഗന്നഡ കുന്ദാപുരത്തിനു സമീപം പൊതുവെ സംസാരിക്കുന്ന ഉപഭാഷയാണ്. അതുപോലെ ഹവിഗന്നഡയും സോലിഗ കന്നഡയും ഹവ്യക സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർ സംസാരിക്കുന്ന ഉപഭാഷയാണ്. ഇതുപോലെ പ്രദേശത്തോടും സമുദായത്തോടും ബന്ധപ്പെട്ട ഇതര ഉപഭാഷകളാണ് നാഡവ കന്നഡ, മലനാഡു കന്നഡ, ധാർവാഡ് കന്നഡ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവ. കന്നഡയുടെ ഒരു ഉപഭാഷ എന്നു തന്നെ പറയാവുന്ന ഒരു ഭാഷയാണ് ബഡഗ. എന്നാൽ ബഡഗ ഭാഷ എഴുതാൻ ഇന്ന് കന്നഡ ലിപിയല്ല ഉപയോഗിക്കാറുള്ളത്. ബഡഗ കൂടാതെ കന്നഡയോട് പ്രകടമായ സാമ്യം ഉള്ള ഭാഷകളാണ് ഹോലിയയും ഉരാളിയും. ==ഭാഷാവൃക്ഷം== [[ഭാരതത്തിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ]] '''കടുപ്പിച്ച എഴുത്തായി''' നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{clade |label1=ദ്രാവിഡഭാഷകൾ&nbsp; |1={{clade |label1=&nbsp;തെക്കൻ&nbsp; |1={{clade |label1={{nowrap|&nbsp;[[തമിഴ്-കന്നഡ ഭാഷകൾ|തമിഴ്-കന്നഡ]]&nbsp;}} |1={{clade |label1={{nowrap|&nbsp;Tamil-Kodagu&nbsp;}} |1={{clade |1={{clade |1=[[തമിഴ് ഭാഷകൾ]] (incl. '''[[തമിഴ് ഭാഷ|തമിഴ്]]''') |2='''[[Malayalam language|മലയാളം]]''' }} |2=[[Kodava Takk|Kodagu]] (Kodava) |3={{clade |1=[[Kota language|Kota]] |2=[[Toda language|തോട]] }} }} |label2=&nbsp;കന്നഡ&nbsp; |2={{clade |1='''[[Kannada language|കന്നഡ]]''' |2=[[Badaga language|Badaga]] }} }} |label2={{nowrap|&nbsp;തുളു&nbsp;}} |2={{clade |1=Koraga |2=തുളു }} }} |label2=&nbsp;നടുവൻ&nbsp; |2={{clade |label1={{nowrap|&nbsp;Telugu-Kui&nbsp;}} |1={{clade |label1=&nbsp;തെലുഗു&nbsp; |1={{clade |1='''[[Telugu language|തെലുഗു]]''' |2=[[Savara language|Savara]] |3=[[Chenchu language|Chenchu]] }} |label2={{nowrap|&nbsp;Gondi-Kui&nbsp;}} |2={{clade |label1=&nbsp;Gondi&nbsp; |1={{clade |1=[[Gondi language|ഗോണ്ടി]] |2=[[Maria language (India)|Maria]] |3=[[Pardhan language|Pardhan]] |4=[[Nagarchal language|Nagarchal]] }} |2=Konda |3={{clade |1=[[Kui language|Kui]] |2=Kuvi }} |4=[[Koya language|Koya]] |5=Manda |6=Pengo }} }} |label2={{nowrap|&nbsp;Kolami-Parji&nbsp;}} |2={{clade |1={{clade |1=Naiki |2=[[Kolami language|Kolami]] }} |2={{clade |1=[[Ollari language|Ollari]] (Gadaba) |2=[[Parji language|Parji]] }} }} }} |label3=&nbsp;വടക്കൻ&nbsp; |3={{clade |label1={{nowrap|&nbsp;Kurukh-Malto&nbsp;}} |1={{clade |1=[[Kurukh language|Kurukh]] (Oraon) |label2=&nbsp;Malto&nbsp; |2={{clade |1=[[Kumarbhag Paharia language|Kumarbhag Paharia]] |2=[[Sauria Paharia language|Sauria Paharia]] }} }} |2=[[Brahui language|ബ്രഹൂയി]] }} }} }} ==അംഗീകാരം== [[പ്രമാണം:Kannada billboards in India displaying information on Prajapita Bramhakumari Eshwariya University, P1010260.jpg|thumb|right|കന്നഡയിൽ എഴുതിയ പോസ്റ്ററുകൾ]] 2006 -ൽ കേന്ദ്ര ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ അദ്ധ്യയന ഇൻസ്റ്റിട്ടൂട്ടിലെ ഡയറക്ടർ ഉദയ നാരായണ സിംഘ്, കന്നഡ ഭാഷയ്ക്ക് ''അഭിജാത ഭാഷാ പദവി'' നൽകണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു കൊണ്ടുള്ള റിപ്പോർട്ട് ഭാരതസർക്കാരിന് നൽകുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2006/10/04/stories/2006100419510100.htm|title=Kannada likely to get classical tag|last=K.N. Venkatasubba Rao|date=4 October 2006|work=The Hindu|accessdate=17 February 2013|archive-date=2006-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20061013180836/http://www.hindu.com/2006/10/04/stories/2006100419510100.htm|url-status=dead}}</ref> അതനുസരിച്ച് 2008 -ൽ ഭാരതസർക്കാർ കന്നനഡഭാഷയ്ക്ക് ''അഭിജാത ഭാഷ''കളിൽ ഒന്നാണെന്നുള്ള അംഗീകാരം നൽകി. <ref name=classical/> == അക്ഷരമാല == {{main|കന്നഡ ലിപി}} 49 അക്ഷരങ്ങളുള്ള ഒരു [[സ്വനിമം|സ്വനിമ]] [[അബുഗിഡ|അബുഗിഡാ]] ലിപിയാണ് '''കന്നഡ ലിപി''' ({{lang|kn|ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ}} അക്ഷരമാലെ അല്ലെങ്കിൽ {{lang|kn|ವರ್ಣಮಾಲೆ}} വർണ്ണമാലെ)<ref>{{cite book | title = Handbook of scripts and alphabets | url = https://archive.org/details/routledgehandboo00camp | first = George L. | last = Campbell | publisher = [[Routledge]], [[New York]] | date = 1997-11-06 | edition = 1st | accessdate = 2007-02-23 | pages = [https://archive.org/details/routledgehandboo00camp/page/n47 84]–5 | isbn = 978-0-415-13715-7 | oclc = 34473667}}</ref>. കന്നഡ ഭാഷ എഴുതാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിപിയാണിത്. ഇതിലെ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മറ്റ് [[ബ്രാഹ്മി ലിപി|ബ്രാഹ്മി ലിപികളുമായി]] വളരെ സാമ്യമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2022-04-21 |title=Kannada Language - 56.9 Million Speakers {{!}} Amazing Facts |url=https://zinglanguages.com/kannada-language/ |access-date=2024-09-12 |language=en-US}}</ref> വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങൾ സഹജമായി ഒരു സ്വരശബ്ദം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. സ്വരങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യമില്ലാത്തപ്പോൾ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്ന് കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ ({{lang|kn|ಒತ್ತಕ್ಷರ}} ഒത്തക്ഷര) രൂപപ്പെടുന്നു. അല്ലാത്തപക്ഷം ഓരോ അക്ഷരവും ഓരോ സ്വതന്ത്ര ശബ്ദത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. കന്നഡ ലിപി ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ടാണ് എഴുതുന്നത്. {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;;background:#FFD300;" |+ [[കന്നഡ]] അക്ഷരമാലെ (<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ}}}}) |- |colspan="5"; style="text-align:center;background:darkred;"|[[കന്നഡ ലിപി #സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ|<span style="color:#FFD300;">സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ</span>]] <span style="color:#FFD300;">(<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ಸ್ವರ}}}})</span> |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[അ]]|ch={{large|ಅ}}|ipa=a}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ആ]]|ch={{large|ಆ}}|ipa=aː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഇ]]|ch={{large|ಇ}}|ipa=i}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഈ]]|ch={{large|ಈ}}|ipa=iː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഉ]]|ch={{large|ಉ}}|ipa=u}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഊ]]|ch={{large|ಊ}}|ipa=uː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഋ]]|ch={{large|ಋ}}|ipa=ru}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[എ]]|ch={{large|ಎ}}|ipa=e}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഏ]]|ch={{large|ಏ}}|ipa=eː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഐ]]|ch={{large|ಐ}}|ipa=ai}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഒ]]|ch={{large|ಒ}}|ipa=o}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഓ]]|ch={{large|ಓ}}|ipa=oː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഔ]]|ch={{large|ಔ}}|ipa=au}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[അം]]|ch={{large|ಅಂ}}|ipa=am̃}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[അഃ]]|ch={{large|ಅಃ}}|ipa=ah}} |- |colspan="5"; style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[കന്നഡ ലിപി #വ്യഞ്ജനങ്ങൾ|<span style="color:#FFD300;">വ്യഞ്ജനങ്ങൾ</span>]] (<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ವ್ಯಂಜನ}}}}) |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ക]]|ch={{large|ಕ}}|ipa=ka}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഖ]]|ch={{large|ಖ}}|ipa=kʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഗ]]|ch={{large|ಗ}}|ipa=ga}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഘ]]|ch={{large|ಘ}}|ipa=gʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ങ]]|ch={{large|ಙ}}|ipa=ŋa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ച]]|ch={{large|ಚ}}|ipa=t͡ʃa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഛ]]|ch={{large|ಛ}}|ipa=t͡ʃʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ജ]]|ch={{large|ಜ}}|ipa=d͡ʒa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഝ]]|ch={{large|ಝ}}|ipa=d͡ʒʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഞ]]|ch={{large|ಞ}}|ipa=ɲa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ട]]|ch={{large|ಟ}}|ipa=ʈa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഠ]]|ch={{large|ಠ}}|ipa=ʈʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഡ]]|ch={{large|ಡ}}|ipa=ɖa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഢ]]|ch={{large|ಢ}}|ipa=ɖʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ണ]]|ch={{large|ಣ}}|ipa=ɳa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ത]]|ch={{large|ತ}}|ipa=t̪a}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഥ]]|ch={{large|ಥ}}|ipa=t̪ʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ദ]]|ch={{large|ದ}}|ipa=d̪a}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ധ]]|ch={{large|ಧ}}|ipa=d̪ʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ന]]|ch={{large|ನ}}|ipa=n̪a}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[പ]]|ch={{large|ಪ}}|ipa=pa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഫ]]|ch={{large|ಫ}}|ipa=pʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ബ]]|ch={{large|ಬ}}|ipa=ba}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഭ]]|ch={{large|ಭ}}|ipa=bʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[മ]]|ch={{large|ಮ}}|ipa=ma}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[യ]]|ch={{large|ಯ}}|ipa=ja}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ര]]|ch={{large|ರ}}|ipa=ra}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ല]]|ch={{large|ಲ}}|ipa=la}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[വ]]|ch={{large|ವ}}|ipa=ʋa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ശ]]|ch={{large|ಶ}}|ipa=ʃa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഷ]]|ch={{large|ಷ}}|ipa=ʂa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[സ]]|ch={{large|ಸ}}|ipa=sa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഹ]]|ch={{large|ಹ}}|ipa=ha}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ള]]|ch={{large|ಳ}}|ipa=ɭa}} |- |colspan="5"; style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[കന്നഡ ലിപി #അക്കങ്ങൾ|<span style="color:#FFD300;">അക്കങ്ങൾ</span>]] (<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ಅಂಕಿಗಳು}}}}) |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(സൊന്നെ)</small>|tops=ಸೊನ್ನೆ|l=kn|s=knda|ml=0|ch={{large|೦}}|note=പൂജ്യം}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒന്ദു)</small>|tops=ಒಂದು|l=kn|s=knda|ml=1|ch={{large|೧}}|note=ഒന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എരഡു)</small>|tops=ಎರಡು|l=kn|s=knda|ml=2|ch={{large|೨}}|note=രണ്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(മൂറു)</small>|tops=ಮೂರು|l=kn|s=knda|ml=3|ch={{large|೩}}|note=മൂന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(നാല്ക്കു)</small>|tops=ನಾಲ್ಕು|l=kn|s=knda|ml=4|ch={{large|೪}}|note=നാല്}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഐദു)</small>|tops=ಐದು|l=kn|s=knda|ml=5|ch={{large|೫}}|note=അഞ്ച്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ആറു)</small>|tops=ಆರು|l=kn|s=knda|ml=6|ch={{large|೬}}|note=ആറ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഏളു)</small>|tops=ಏಳು|l=kn|s=knda|ml=7|ch={{large|೭}}|note=ഏഴ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എണ്ടു)</small>|tops=ಎಂಟು|l=kn|s=knda|ml=8|ch={{large|೮}}|note=എട്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒമ്പത്തു)</small>|tops=ಒಂಬತ್ತು|l=kn|s=knda|ml=9|ch={{large|೯}}|note=ഒമ്പത്}} |} == സംഖ്യകൾ == [[File:Mysore Clocktower - clock face.jpg|thumb|220px|കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ള [[മൈസൂർ|മൈസൂരിലെ]] ഒരു ക്ലോക്ക്. ഇതിന്റെ പുറത്തെ വൃത്തത്തിലുള്ള അക്കങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം ശ്രദ്ധേയമാണ്: 3 (വലത്), 6 (താഴെ), 9 (ഇടത്), 12 (മുകളിൽ) എന്നീ അക്കങ്ങൾ നേരെയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. 1, 2, 4, 7, 8 എന്നീ അക്കങ്ങൾ വലത്തോട്ട് അല്പം ചെരിഞ്ഞും, 5, 10, 11 എന്നീ അക്കങ്ങൾ ഇടത്തോട്ട് അല്പം ചെരിഞ്ഞുമാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ഈ ക്രമീകരണം കാരണം ചെറിയ ചെരിവുകൾ അവഗണിച്ചാൽ എല്ലാ അക്കങ്ങളും സാധാരണ പോലെ എളുപ്പത്തിൽ വായിക്കാൻ സാധിക്കും (പ്രത്യേകിച്ച് 10, 11, 12 എന്നീ അക്കങ്ങൾ ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് സാധാരണ പോലെ വായിക്കാം).]] കന്നഡ ഭാഷയ്ക്ക് പൂജ്യം മുതൽ ഒൻപത് വരെയുള്ള പത്ത് അക്കങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന തനതായ ഒരു സംഖ്യാസമ്പ്രദായമുണ്ട്. മറ്റ് ഭാരതീയ ഭാഷകളെപ്പോലെ ദശാംശ വ്യവസ്ഥ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ആധുനിക കാലത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് (ഹിന്ദു-അറബിക്) അക്കങ്ങളുടെ ഉപയോഗം വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കർണ്ണാടകയിലെ ഔദ്യോഗിക രേഖകളിലും പഴയ ക്ലോക്കുകളിലും കലണ്ടറുകളിലും നാണയങ്ങളിലും കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ഇപ്പോഴും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;;background:#FFD300;" |+ കന്നഡ അക്കങ്ങൾ |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(സൊന്നെ)</small>|tops=ಸೊನ್ನೆ|l=kn|s=knda|ml=0|ch={{large|೦}}|note=പൂജ്യം}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒന്ദു)</small>|tops=ಒಂದು|l=kn|s=knda|ml=1|ch={{large|೧}}|note=ഒന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എരഡു)</small>|tops=ಎರಡು|l=kn|s=knda|ml=2|ch={{large|೨}}|note=രണ്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(മൂറു)</small>|tops=ಮೂರು|l=kn|s=knda|ml=3|ch={{large|೩}}|note=മൂന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(നാല്ക്കു)</small>|tops=ನಾಲ್ಕು|l=kn|s=knda|ml=4|ch={{large|೪}}|note=നാല്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഐദു)</small>|tops=ಐದು|l=kn|s=knda|ml=5|ch={{large|೫}}|note=അഞ്ച്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ആറു)</small>|tops=ಆರು|l=kn|s=knda|ml=6|ch={{large|೬}}|note=ആറ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഏളു)</small>|tops=ಏಳು|l=kn|s=knda|ml=7|ch={{large|೭}}|note=ഏഴ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എണ്ടു)</small>|tops=ಎಂಟು|l=kn|s=knda|ml=8|ch={{large|೮}}|note=എട്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒമ്പത്തു)</small>|tops=ಒಂಬತ್ತು|l=kn|s=knda|ml=9|ch={{large|೯}}|note=ഒമ്പത്}} |} കർണ്ണാടക സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ കൂടുതലായും ഉപയോഗിക്കുന്നത് കന്നഡ അക്കങ്ങളാണ്. കർണ്ണാടകയിലെ KSRTC ബസ്സുകളിലും മറ്റും കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് കാണാവുന്നതാണ്. {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;;background:#FFD300;" |+ കന്നഡ സംഖ്യകൾ <ref>{{cite web |url=https://www.omniglot.com/language/numbers/kannada.htm |title=Numbers in Kannada |author=Simon Ager |website=Omniglot |access-date=9 ഏപ്രിൽ 2026}}</ref> ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| അറബിക് അക്കങ്ങൾ ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| കന്നഡ പേര് (ഉച്ചാരണം) ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| മലയാളം പേര് |- | {{large|{{lang|kn|೦}}}} || 0 || {{lang|kn|ಸೊನ್ನೆ}} (സൊന്നേ) || പൂജ്യം |- | {{large|{{lang|kn|೧}}}} || 1 || {{lang|kn|ಒಂದು}} (ഒന്ദു) || ഒന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೨}}}} || 2 || {{lang|kn|ಎರಡು}} (എറഡു) || രണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೩}}}} || 3 || {{lang|kn|ಮೂರು}} (മൂരു) || മൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೪}}}} || 4 || {{lang|kn|ನಾಲ್ಕು}} (നാൽകു) || നാല് |- | {{large|{{lang|kn|೫}}}} || 5 || {{lang|kn|ಅಯ್ದು}} (അയ്ദു / ഐദു) || അഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೬}}}} || 6 || {{lang|kn|ಆರು}} (ആറു) || ആറ് |- | {{large|{{lang|kn|೭}}}} || 7 || {{lang|kn|ಏಳು}} (ഏളു) || ഏഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೮}}}} || 8 || {{lang|kn|ಎಂಟು}} (എൺടു) || എട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೯}}}} || 9 || {{lang|kn|ಒಂಬತ್ತು}} (ഒമ്പത്തു) || ഒൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೧೦}}}} || 10 || {{lang|kn|ಹತ್ತು}} (ഹത്തു) || പത്ത് |- | {{large|{{lang|kn|೧೧}}}} || 11 || {{lang|kn|ಹನ್ನೊಂದು}} (ഹന്നൊന്ദു) || പതിനൊന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೧೨}}}} || 12 || {{lang|kn|ಹನ್ನೆರಡು}} (ഹന്നെറഡു) || പന്ത്രണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೧೩}}}} || 13 || {{lang|kn|ಹದಿಮೂರು}} (ഹദിമൂരു) || പതിമൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೧೪}}}} || 14 || {{lang|kn|ಹದಿನಾಲ್ಕು}} (ഹദിനാൽകു) || പതിനാല് |- | {{large|{{lang|kn|೧೫}}}} || 15 || {{lang|kn|ಹದಿನೈದು}} (ഹദിനൈദു) || പതിനഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೧೬}}}} || 16 || {{lang|kn|ಹದಿನಾರು}} (ഹദിനാറു) || പതിനാറ് |- | {{large|{{lang|kn|೧೭}}}} || 17 || {{lang|kn|ಹದಿನೇಳು}} (ഹദിനേളു) || പതിനേഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೧೮}}}} || 18 || {{lang|kn|ಹದಿನೆಂಟು}} (ഹദിനെൺടു) || പതിനെട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೧೯}}}} || 19 || {{lang|kn|ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು}} (ഹത്തൊമ്പത്തു) || പത്തൊൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೨೦}}}} || 20 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತು}} (ഇപ്പത്തു) || ഇരുപത് |- | {{large|{{lang|kn|೨೧}}}} || 21 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಒಂದು}} (ഇപ്പത്തൊന്ദു) || ഇരുപത്തൊന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೨೨}}}} || 22 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಎರಡು}} (ഇപ്പത്തെറഡു) || ഇരുപത്തിരണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೨೩}}}} || 23 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಮೂರು}} (ഇപ്പത്തുമൂരു) || ഇരുപത്തിമൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೨೪}}}} || 24 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ನಾಲ್ಕು}} (ഇപ്പത്തുനാൽകു) || ഇരുപത്തിനാല് |- | {{large|{{lang|kn|೨೫}}}} || 25 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಐದು}} (ഇപ്പത്തൈദു) || ഇരുപത്തഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೨೬}}}} || 26 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಆರು}} (ഇപ്പത്താറു) || ഇരുപത്താറ് |- | {{large|{{lang|kn|೨೭}}}} || 27 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಏಳು}} (ഇപ്പത്തേളു) || ഇരുപത്തേഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೨೮}}}} || 28 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಎಂಟು}} (ഇപ്പത്തെൺടു) || ഇരുപത്തെട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೨೯}}}} || 29 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಒಂಬತ್ತು}} (ഇപ്പത്തൊമ്പത്തു) || ഇരുപത്തൊൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೩೦}}}} || 30 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತು}} (മൂവത്തു) || മുപ്പത് |- | {{large|{{lang|kn|೩೧}}}} || 31 || {{lang|kn|ಮುವತ್ತ್'ಒಂದು}} (മുവത്തൊന്ദു) || മുപ്പത്തൊന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೩೨}}}} || 32 || {{lang|kn|ಮುವತ್ತ್'ಎರಡು}} (മുവത്തെറഡു) || മുപ്പത്തിരണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೩೩}}}} || 33 || {{lang|kn|ಮುವತ್ತ್'ಮೂರು}} (മുവത്തുമൂരു) || മുപ്പത്തിമൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೩೪}}}} || 34 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ನಾಲ್ಕು}} (മൂവത്തുനാൽകു) || മുപ്പത്തിനാല് |- | {{large|{{lang|kn|೩೫}}}} || 35 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಐದು}} (മൂവത്തൈദു) || മുപ്പത്തഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೩೬}}}} || 36 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಆರು}} (മൂവത്താറു) || മുപ്പത്താറ് |- | {{large|{{lang|kn|೩೭}}}} || 37 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಏಳು}} (മൂവത്തേളു) || മുപ്പത്തേഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೩೮}}}} || 38 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಎಂಟು}} (മൂവത്തെൺടു) || മുപ്പത്തെട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೩೯}}}} || 39 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಒಂಬತ್ತು}} (മൂവത്തൊമ്പത്തു) || മുപ്പത്തൊൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೪೦}}}} || 40 || {{lang|kn|ನಲವತ್ತು}} (നലവത്തു) || നാൽപ്പത് |- | {{large|{{lang|kn|೫೦}}}} || 50 || {{lang|kn|ಐವತ್ತು}} (ഐവത്തു) || അൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೬೦}}}} || 60 || {{lang|kn|ಅರುವತ್ತು}} (അറുവത്തു) || അറുപത് |- | {{large|{{lang|kn|೭೦}}}} || 70 || {{lang|kn|ಎಪ್ಪತ್ತು}} (എപ്പത്തു) || എഴുപത് |- | {{large|{{lang|kn|೮೦}}}} || 80 || {{lang|kn|ಎಂಬತ್ತು}} (എമ്പത്തു) || എൺപത് |- | {{large|{{lang|kn|೯೦}}}} || 90 || {{lang|kn|ತೊಂಬತ್ತು}} (തൊമ്പത്തു) || തൊണ്ണൂറ് |- | {{large|{{lang|kn|೧೦೦}}}} || 100 || {{lang|kn|ನೂರು}} (നൂറു) || നൂറ് |- | {{large|{{lang|kn|೧,೦೦೦}}}} || 1,000 || {{lang|kn|ಸಾವಿರ}} (സാവിര) || ആയിരം |- | {{large|{{lang|kn|೧,೦೦,೦೦೦}}}} || 1,00,000 || {{lang|kn|ಒಂದು ಲಕ್ಷ}} (ഒന്ദു ലക്ഷ) || ഒരു ലക്ഷം |- | {{large|{{lang|kn|೧೦,೦೦,೦೦೦}}}} || 10,00,000 || {{lang|kn|ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ}} (ഹത്തു ലക്ഷ) || പത്ത് ലക്ഷം |- | {{large|{{lang|kn|೧,೦೦,೦೦,೦೦೦}}}} || 1,00,00,000 || {{lang|kn|ಕೋಟಿ}} (കോടി) || ഒരു കോടി |} == യൂണിക്കോഡ്‌ == കന്നഡ യൂണിക്കോഡ്‌ U+0C80 മുതൽ U+0CFF വരെയാണ്. {{കന്നഡ യൂണിക്കോഡ്‌ പട്ടിക}} ==ലിപി സാദൃശ്യങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:kavi file2.jpg|left|thumb|കവിരാജമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഒരു താൾ]] കന്നഡ ലിപിയോട് പ്രകടമായ സാമ്യമുള്ളത് തെലുങ്ക് ലിപിക്കാണ്. തെലുങ്ക് ലിപി കൂടാതെ മറ്റൊരു ബ്രാഹ്മിക് ലിപിയായ സിംഹള ലിപിയ്ക്കും കന്നഡ ലിപിയുമായി സാമ്യമുള്ളത് കാണാം. സിംഹള ലിപിയും കന്നഡ ലിപിയും തെലുങ്ക് ലിപിയും കദംബ ലിപിയിൽ നിന്നു തന്നെ ആണ് രൂപപ്പട്ടത്. <ref>{{cite web|url=http://www.ancientscripts.com/sinhala.html|title=Ancient scripts, hala|publisher=|accessdate=2009-05-07}}</ref> ==നിഘണ്ടു== [[ഫെർഡിനാന്റ് കിട്ടൽ|റെവറണ്ട് ഫെർഡിനാന്റ് കിട്ടൽ]] എന്ന [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]] പാതിരിയാണ് ആദ്യത്തെ കന്നഡ-ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടുവിന്റെ രചയിതാവ്. 70,000ത്തിൽ പരം കന്നഡ വാക്കുകൾ ഉൾപ്പെട്ടതാണ് ഈ നിഘണ്ടു.<ref name="കിട്ടൽ">{{cite web |title=Kannada Dialect Dictionaries and Dictionaries in Subregional Languages of Karnataka|url=http://www.languageinindia.com/sep2005/kannadadictionary1.html|author=മഞ്ജുളാക്ഷി & ഭട്ട്|publisher=Central Institute of Indian Languages, University of Mysore|work=Language in India, Volume 5 : 9 September 2005 |accessdate=11 April 2007}}</ref> ഫർഡിനാണ്ട് കിട്ടൽ കന്നഡ ഭാഷയുടെ മൂന്ന് ഉപഭാഷകൾ അടങ്ങുന്ന പ്രധാന കന്നഡ വ്യാകരണം വിവരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥവും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>Ferdinand Kittel. ''[http://books.google.com/books?vid=ISBN8120600568&id=rnNxtHfKxZAC&pg=PP11&lpg=PP11&ots=p8gHyBeg7y&dq=kannada+grammar&sig=UEOhCXLrlp_eSLfYwh7GOvwVK4Q#PPP1,M1 A Grammar of the Kannada Language: Comprising the Three Dialects of the Language]''. 1993. Asian Educational Services. ISBN 81-206-0056-8</ref> ആദ്യത്തെ ആധുനിക കന്നഡ-കന്നഡ നിഘണ്ടു രചിച്ചത് [[ജി. വെങ്കടസുബ്ബയ്യ]] ആണ്. 9,000 താളുകളുള്ള ഈ കന്നഡ-കന്നഡ [[നിഘണ്ടു]] എട്ട് ലക്കങ്ങളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് കന്നഡ സാഹിത്യ പരിഷത്ത് ആണ്. ജി. വെങ്കടസുബ്ബയ്യ ഒരു കന്നഡ-ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടുവും ''ക്ലിഷ്ടപദകോശ'' എന്ന കന്നഡയിലെ ക്ലിഷ്ട പദങ്ങൾ അടങ്ങിയ നിഘണ്ടുവും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|author=Muralidhara Khajane |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article3805517.ece |title=Today's Paper / NATIONAL : 100 years on, words never fail him |publisher=The Hindu |date=22 August 2012 |accessdate=2013-02-12}}</ref><ref>{{cite news|author=Johnson Language |url=http://www.economist.com/blogs/johnson/2012/08/language-india |title=Language in India: Kannada, threatened at home |publisher=The Economist |date=20 August 2012 |accessdate=2013-02-12}}</ref> ==കന്നഡ വചന സാഹിത്യം== [[പ്രമാണം:Akkamahadevi Vachana.JPG|thumb|right|അക്ക മഹാദേവിയെടെ വചനം കന്നഡ ഭാഷയിൽ]] കന്നഡയിൽ വചന സാഹിത്യം അനന്യവും ശുദ്ധവുമായ ഒരു കന്നഡ സാഹിത്യ-കവിതാരൂപമാണ്. വചനങ്ങളുടെ രചയിതാക്കൾ വചനകാരർ (കവികൾ) എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. <ref>{{cite news|title=ആത്മീയവാദിയായ സോഷ്യലിസ്റ്റ്‌|url=http://www.janmabhumidaily.com/jnb/News/113652}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വചനകാരൻമാരിൽ ഏറ്റവും പ്രഗല്ഭരാണ് ബസവണ്ണനും അല്ലമ പ്രഭുവും [[അക്ക മഹാദേവി]]യും. വചന സാഹിത്യം അന്നത്തെ സമൂഹത്തിൽ നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ജാതി-കുല-മത ചിന്തകളൂടെ അധിഷ്ഠാനത്തിലുള്ള ഭേദഭാവങ്ങളെ എതിർക്കുന്ന സാമൂഹ്യപരവും സാംപത്തികവുമായ വിപ്ലവത്തിൻറെ ബീജരൂപമായ സാഹിത്യപ്രകാരമാണ്. വചനങ്ങൾ സാധാരണക്കാരൻറെ ഭാഷയിൽ തന്നെ എഴുതപ്പെട്ടു. <ref name="അക്ക">ശാസ്ത്രി(1955), p361</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:Halmidi OldKannada inscription.JPG|ഹൽമിഡി ഗ്രാമത്തിലുള്ള ഹൽമിഡി ശിലാശാസനം, പഴയ കന്നഡയിൽ, ക്രി. വ. 450 (കദംബ രാജവംശം) പ്രമാണം:6th century Kannada inscription in cave temple number 3 at Badami.jpg|പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, ക്രി. വ. 578 AD (ബാദാമി ചാലുക്യ രാജവംശം) ബാദാമി ഗുഹ #3 പ്രമാണം:TalakadInscription.jpg|പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, ക്രി. വ. 726 AD, തലക്കാട്, രാജാവ് ശിവാമരൻറെയോ അല്ലെങ്കിൽ ശ്രീപുരുഷൻറെയോ കാലം (പശ്ചിമ ഗംഗ രാജവംശം) പ്രമാണം:Old Kannada inscription from the Rashtrakuta period (9th century) at the Durga Devi temple in Virupaksha temple complex at Hampi.jpg|പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, ക്രിസ്ത്വബ്ദം ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ട്, (രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശം) ദുർഗ്ഗാദേവി ക്ഷേത്രം, ഹംപി. പ്രമാണം:Atakur memorial stone with inscription in old Kannada (949 C.E.).jpg|മണ്ഡ്യ ജില്ലയിലെ അടകൂർ ശിലാശാസനം, (ക്രി. വ. 949 C.E.) രണ്ട് ഭാഗങളിലായുള്ള രചന; പട്ടിയും കാട്ടുപന്നിയുമായുള്ള യുദ്ധത്തെ കാണിക്കുന്ന ശിലാശാസനം തക്കോളം യുദ്ധത്തിൽ ചോഴ വംശത്തിൻ മേൽ രാഷ്ട്രകൂട രാജാക്കൻമാരുടെ വിജയത്തെ ആണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പ്രമാണം:Old Kannada inscription (c.1057) in Kalleshvara temple at Hire Hadagali.jpg|പശ്ചിമ ചാലുക്യ രാജാവ് സോമേശ്വരൻ ഒന്നാമൻറെ ബെള്ളാരി ജില്ലയിലെ ഹിരിയ ഹഡഗലിയിലെ കല്ലേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലുള്ള പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, ക്രി. വ. 1057 പ്രമാണം:Old Kannada inscription (1112 CE) of King Vikramaditya VI in the Mahadeva temple at Itagi.jpg|കൊപ്പള ജില്ലയിലെ ഇട്ടഗി മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ള പശ്ചിമ ചാലുക്യ രാജാവ് വിക്രമാദിത്യ ആറാമൻറെ പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, കാലം ക്രി. വ. 1112 പ്രമാണം:Old-Kannada inscription at Arasikere Ishwara temple.jpg|ഹാസൻ ജില്ലയിലെ അരസിക്കെറെ പട്ടണത്തിലെ ഈശ്വര ക്ഷേത്രതിലുള്ള പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, കാലം ക്രി. വ.1220 (ഹൊയ്സള രാജവംശം) File:Kannada inscription (1509 AD) of Krishnadeva Raya at entrance to mantapa of Virupaksha temple in Hampi.JPG|ഹംപി വിരൂപാക്ഷ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ള കൃഷ്ണദേവരായൻറെ (വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം) പട്ടാഭിഷേകത്തെ കുറിച്ചുള്ള ക്രി. വ. 1509ലെ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം പ്രമാണം:Kannada inscription (17th century) at Gaurishvara temple at Yelandur 1.jpg|അസാമാന്യ സൌന്ദര്യത്തോടെ ശോഭിക്കുന്ന യളന്ദുരിലുള്ള ക്രി. വ. 1654ലെ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം പ്രമാണം:Halmidi_inscription_translation.JPG|ഹൽമിഡി ശിലാശാസനത്തിൻറെ ആധുനിക കാല പ്രതിരൂപം </gallery> ==കുറിപ്പുകൾ== *{{cite book |last= ഗർഗ്ഗ്|first= ഗംഗാ റാം|title=Encyclopaedia of the Hindu World: A-Aj, Volume 1|chapter=കന്നഡ സാഹിത്യം|origyear=1992|year=1992|location=ന്യൂ ഡല്ഹി|publisher=കോണ്സപ്റ്റ് പബ്ലിഷിംഗ് കമ്പനി|isbn=81-7022-374-1}} * {{Cite book | last = | first =| contribution = ദ്രാവിഡ പഠനങ്ങൾ: കന്നഡ| editor-last = കൂപ്പർ | editor-first = കത്ലീൻ| title = Understanding India-The Culture of India| year = 2011| place = ന്യൂ യോർക്ക്| publisher = ബ്രിട്ടാനിക്കാ എഡ്യുക്കേഷനൽ പ്രിൻറിങ്ങ്| isbn =978-1-61530-203-1 }} * {{Cite book | last = സ്റ്റീവർ| first = എസ്ബി | contribution = കന്നഡ| editor-last = സ്റ്റീവര് | editor-first = എസ്ബി(ed.) | title = The Dravidian Languages (Routledge Language Family Descriptions) | url = https://archive.org/details/dravidianlanguag0000unse| year = 1998 | pages = [https://archive.org/details/dravidianlanguag0000unse/page/129 129]–157 | place = ലണ്ടൺ | publisher = റൂട്ട്ലഡ്ജ്. Pp. 436 | isbn = 0-415-10023-2}} * {{cite book |last=ക്ലോസ് & മെക്ക് കാണൽ|first= ഹെയിൻസ് & ഗ്രാൻറ്റ് ഡീ|title= The Written languages of the world: a survey of the degree and modes of use-vol 2 part1 |year=1978|publisher=ലാവൽ സർചകലാശാല|location=|isbn=2-7637-7186-6}} * {{cite book |last=നരസിംഹാചാര്യ|first=ആർ|title= കന്നഡ സാഹിത്യ ചരിത്രം|origyear=1988|year=1988|publisher=ഏഷ്യൻ എഡ്യുക്കേഷനൽ സർവീസസ്|location=ന്യൂ ഡല്ഹി, മദിരാശി|isbn=81-206-0303-6}} * {{cite book |last=റൈസ്|first=ഇ.പി.|title= Kannada Literature|origyear=1921|year=1982|publisher=ഏഷ്യൻ എഡ്യൂക്കേഷനൽ സർവീസസ്|location=ന്യൂ ഡല്ഹി|isbn=81-206-0063-0}} * {{cite book |last=റൈസ്|first=ബി.എൽ.|title= Mysore Gazatteer Compiled for Government-vol 1|origyear=1897|year=2001|publisher=ഏഷ്യൻ എഡ്യൂക്കേഷനൽ സർവീസസ്|location=ന്യൂ ഡല്ഹി, Madras|isbn=81-206-0977-8}} * {{cite book |last=കമ്മത്ത്|first=സൂര്യനാഥ യു|title= A concise history of Karnataka: from pre-historic times to the present|origyear=2001|year=2002|publisher=ജൂപ്പിറ്റർ ബുക്സ്|location=ബംഗളൂരു|oclc= 7796041 |lccn=8095179}} * {{cite book |last=പല എഴുത്തുകാർ|first= |title=Encyclopaedia of Indian literature-vol 2|origyear=1988|year=1988|publisher=സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= |isbn=81-260-1194-7}} * {{cite book |last=ശാസ്ത്രി|first=കെ.എ.നീലകണ്ഠ|title= A history of South India from prehistoric times to the fall of Vijayanagar|origyear=1955|year=2002|publisher=ഓക്സ്ഫർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സിൻറെ ഇന്ത്യൻ ശാഖ|location=ന്യൂ ഡല്ഹി|isbn=0-19-560686-8}} * {{cite book |last=രമേശ്|first=കെ.വി.|title= വാതാപിയിലെ ചാലുക്യൻമാർ|origyear=1984|year=1984|publisher=ആഗം കലാ പ്രകാശൻ|location=ന്യൂ ഡല്ഹി|isbn= }} * {{cite book |last=കിട്ടൽ|first=ഫർഡിനാണ്ട്|title= A Grammar of the Kannada Language Comprising the Three Dialects of the Language (Ancient, Medieval and Modern)|url=https://archive.org/details/grammarofkannada0000fkit|origyear=1993|year=1993|publisher=ഏഷ്യൻ എഡ്യുക്കേഷനൽ സർവീസസ്|location=ന്യൂ ഡല്ഹി, മദിരാശി|isbn=81-206-0056-8}} * {{cite book |last=ഭട്ട്|first=തിരുമലേശ്വര|title=ഗോവിന്ദ പൈ|origyear=1993|year=1993|publisher=സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= |isbn=81-7201-540-2}} * {{cite book |last=സ്വലബിൽ|first=കാംഇൽ|title=Smile of Murugan: On Tamil Literature of South India|url=https://archive.org/details/smileofmuruganon0000zvel|origyear=1973|year=1973|publisher=ബ്രിൽ|location=ലെയ്ഡന്, നെതർലാണ്ട്സ്|isbn=90-04-03591-5}} * {{cite book |last=Shapiro and Schiffman|first=Michael C., Harold F.|title=Language And Society In South Asia|origyear=1981|year=1981|publisher=മോത്തിലാൽ ബനാരസിദാസ്|location=ന്യൂ ഡല്ഹി|isbn=81-208-2607-8}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * [[കർണാടക]] * [[കേരളവും കർണാടകയും]] * [[കന്നഡ ഉപഭാഷകൾ]] == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kannada language}} {{InterWiki|code=kn}} {{Wikiquote|കന്നഡ പഴഞ്ചൊല്ലുകൾ}} * [http://www.kamat.com/kalranga/kar/literature/history1.htm കന്നഡ ഭാഷയുടെയും സംസ്കാരത്തിൻറെയും ചരിത്രം] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U0C80.pdf കന്നഡ യൂണിക്കോഡ്‌ സൂചിക(PDF)] * [http://brahmi.sourceforge.net/docs/KannadaComputing.html കന്നഡ കംപ്യുംട്ടിങ് വിവരങ്ങൾ] * [http://www.kannadalibrary.com കന്നഡ ഗ്രന്ഥാലയ] * [http://kanaja.in/%E0%B2%95%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%A1-%E0%B2%95%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B2%BF-lesson-1 കന്നഡ പഠന സഹായി (ഇംഗ്ലീഷിൽ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160526220543/http://www.kanaja.in/%e0%b2%95%e0%b2%a8%e0%b3%8d%e0%b2%a8%e0%b2%a1-%e0%b2%95%e0%b2%b2%e0%b2%bf%e0%b2%af%e0%b2%bf%e0%b2%b0%e0%b2%bf-lesson-1/ |date=2016-05-26 }} * [https://03662671545803034101.googlegroups.com/attach/d1a5ce02615957f3/Kannada_script_evolution.jpg?part=2&view=1&vt=ANaJVrELtCoY6CYhEk-wqTrFospXVSggzb7QyJ4gLiCTtcbIN6f9OQt8SEhQj4Ed-rvU_I0rf6va_8wt1tzqVOfpuyyY0lNXpm5M89jl7FMAzAk0UzCgQuw കന്നഡ ലിപിയുടെ വികാസം] * {{cite news |title=കന്നഡ അക്കങ്ങളുടെ നാൾവഴി|url=http://itihasaacademy.files.wordpress.com/2013/11/scan3.jpg}} {{Official_languages_of_India}} {{ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ}} {{Languages of South Asia}} [[വർഗ്ഗം:ദ്രാവിഡഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കന്നഡ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ശ്രേഷ്ഠഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ]] 85hwsiybmg2yg2fzb10aa4rpwmbfc1v 4612566 4612565 2026-04-09T21:56:13Z Symphonicallyu 155269 /* പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ */ 4612566 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kannada}} {{Infobox language | name = <span style="font-size:100%;line-height:1.85;text-align:center;">കന്നഡ</span> | image = [[File:Shukla Kannada.svg|200px|center]] | imagecaption = <center><small>"കന്നഡ" എന്ന് [[കന്നഡ ലിപി|കന്നഡ ലിപിയിൽ]] എഴുതിയിരിക്കുന്നു.</center></small> | imagesize = | nativename = <div style="text-align: center; padding: 10px 0;">{{huge|{{lang|kn|ಕನ್ನಡ}}}}</div> | pronunciation = {{IPA-kn|ˈkʌnnəɖɑː|}} | states = {{ഇന്ത്യ}} | region = [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ]]: *[[കർണ്ണാടകം]] <small>(ഉത്ഭവിച്ച പ്രദേശം)</small> *[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] വടക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ: **[[കാസർഗോഡ്]] ജില്ലയിൽ <small>(ന്യൂനപക്ഷം)</small> *[[മഹാരാഷ്ട്ര]] *[[ആന്ധ്രാ പ്രദേശ്]] *[[ഗോവ]] *[[തമിഴ്‌നാട്]] ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള കന്നഡ പ്രവാസികൾ ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു: *[[യു.എസ്.എ.]] *[[കാനഡ]] *[[ഓസ്ട്രേലിയ]] *[[മലേഷ്യ]] *[[സിങ്കപ്പൂർ]] <ref>{{Cite web |url=http://singara.org/introduction/ |title=Singara – Kannada Sangha (Singapore) |access-date=2014-04-02 |archive-date=2016-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160128022304/http://singara.org/introduction/ |url-status=dead }}</ref> *[[യു.കെ.]] *[[ജർമ്മനി]] *[[ഹോങ്കോങ്ങ്]] *[[ന്യൂസിലാന്റ്]] *[[മൗറീഷ്യസ്]],<ref>{{cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=115832 |title=Mallige Kannada Balaga: Spreading Fragrance of Karnataka in Mauritius |publisher=Daijiworld.com |date= |accessdate=12 February 2013 |archive-date=2019-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107031637/http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=115832 |url-status=dead }}</ref> *[[യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്]],<ref>{{cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=97803 |title=Dubai: Kannada Koota UAE to Hold 'Sangeetha Saurabha' |publisher=Daijiworld.com |date= |അക്സസ്സഡേറ്റ്=12 February 2013 |archive-date=2019-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107031648/http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=97803 |url-status=dead }}</ref> *[[തായ്‌ലന്റ്]].<ref>{{cite web |url=http://www.thaikannadabalaga.com |title=Thai Kannada Balaga |publisher="Thai Kannada Balaga" |date= |accessdate=12 February 2013 |archive-date=2013-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130228070409/http://www.thaikannadabalaga.com/ |url-status=dead }}</ref> | ethnicity = [[കന്നഡിഗ|കന്നഡിഗൾ]] | speakers = മാതൃഭാഷയായി : 3.81 കോടി | date = 2007 | ref = <ref>[[Nationalencyklopedin]] "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007</ref> | speakers2 = രണ്ടാം ഭാഷയായി: 1.14 കോടി<ref>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-03-14/india/28117934_1_second-language-speakers-urdu |title=Indiaspeak: English is our 2nd language |work=Times of India |date=14 March 2010 |accessdate=12 February 2013 |archive-date=2011-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110504030941/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-03-14/india/28117934_1_second-language-speakers-urdu |url-status=dead }}</ref> | familycolor = [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡ]] | fam2 = [[തെക്കൻ ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|തെക്കൻ ദ്രാവിഡം]] | fam3 = [[തെക്കൻ ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|തെക്കൻ ദ്രാവിഡം I]] | fam4 = [[തമിഴ്]]-കന്നഡ<ref name="ta-ka">Zvelebil (fig.36) and Krishnamurthy (fig.37) in Shapiro and Schiffman (1981), pp. 95–96</ref> | fam5 = കന്നഡ - [[ബഡഗ ഭാഷ|ബഡഗ]] | ancestor = [[മൂല-ദ്രാവിഡ ഭാഷ|മൂല-ദ്രാവിഡം]] | ancestor2 = പഴയ കന്നഡ | ancestor3 = മദ്ധ്യകാല കന്നഡ | iso1 = kn | iso2 = kan | iso3 = kan | glotto = nucl1305 | glottorefname = Kannada | notice = IPA | dia1 = [[മംഗലാപുരം കന്നഡ]] | dia2 = [[Havigannada dialect|ഹാവ്യക]] | dia3 = [[Kundagannada dialect|കുണ്ടഗന്നഡ]] | dia4 = [[Arebhashe dialect|ആരെഭാഷേ]] | altname = <span style="font-size:100%;line-height:1.85;"><center>{{lang|kn|ಕೆನೆರೀಸ್}} (കാനറീസ്)</center></span> | nation = {{flag|ഇന്ത്യ}} *[[കർണാടകം]] | script = [[കന്നഡ ലിപി]] <small>(ഏക ഔദ്യോഗിക മാതൃലിപി)</small> *[[കദംബ ലിപി]] <small>(പ്രാചീനലിപി)</small> *[[ബ്രാഹ്മി ലിപി]] <small>(പ്രാചീനലിപി)</small> കന്നഡ ബ്രെയിൽ | map = [[File:Kannada language distribution.svg|300px|center]] | mapcaption = <small><center>{{Legend|#2a7fff|ഭൂരിപക്ഷം ആളുകളും കന്നഡ സംസാരിക്കുന്നു}}{{Legend|#80b3ff|ഗണ്യമായ ഒരു ന്യൂനപക്ഷം കന്നഡ സംസാരിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു ഭാഷകൾക്കൊപ്പം കന്നഡയും സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00maplinks/overview/languages/himal1992max.jpg</ref>}}</center></small> | mapsize = | agency = കർണാടക സർക്കാറിലെ പല അക്കാദമികൾ <ref name="official">{{cite web|url=http://dpal.kar.nic.in/26%20of%201963%20(E).pdf|format=PDF|title=The Karnataka Official Language Act|work=Official website of Department of Parliamentary Affairs and Legislation|publisher=[[കർണാടക]] സർക്കാർ|accessdate=2007-06-29}}</ref> |notice = IPA }} {{Contains special characters | special = [[കന്നഡ]] | fix = സഹായം:കന്നഡ ലിപി | characters = [[കന്നഡ ലിപി|കന്നഡ]] | image = Kaknda NotoSansKannada-Regular.svg }} [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിലെ]] പ്രമുഖമായ ഒരു ഭാഷയും [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പുരാതനമായ ഭാഷകളിൽ ഒന്നുമാണ് '''കന്നഡ''' ({{lang-kn|[[:kn:ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ]]}}). ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷ എന്ന നിലയിൽ 29-ാം സ്ഥാനമാണ് കന്നഡയ്ക്കുള്ളത്. 2011ലെ കാനേഷുമാരി അനുസരിച്ച് ലോകത്ത് ഒട്ടാകെ 6.4 കോടി ആളുകൾ ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നു എന്നു കരുതുന്നു. അവരിൽ 5.5 കോടി ആളുകളുടെ മാതൃഭാഷയാണ് ഇത്. [[കർണാടക | കർണാടകത്തിലെ]] പ്രധാനഭാഷയും [[ഭാരതത്തിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ|ഇന്ത്യയിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളിൽ]] ഒന്നും ആണ് കന്നഡ. [[കദംബ ലിപി]]യിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ട [[കന്നഡ ലിപി]] ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ഭാഷ എഴുതുന്നത്. കന്നഡയിലെ എഴുത്തിന്റെ മാതൃകകൾക്ക് ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറോളം വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുണ്ട്. ക്രിസ്ത്വബ്ദം ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പശ്ചിമ-ഗംഗ രാജവംശവും<ref>{{cite web |url=http://www.classicalkannada.org/DataBase/KannwordHTMLS/CLASSICAL%20KANNADA%20LAND%20HISTORY%20AND%20PEOPLE%20HTML/GANGAS%20OF%20TALAKADU%20HTML.htm |title=Gangas of Talakad |work=Official website of the [[Central Institute of Indian Languages]], India |publisher=Classicalkannada.org |accessdate=12 May 2008 |archive-date=2011-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110725175732/http://www.classicalkannada.org/DataBase/KannwordHTMLS/CLASSICAL%20KANNADA%20LAND%20HISTORY%20AND%20PEOPLE%20HTML/GANGAS%20OF%20TALAKADU%20HTML.htm |url-status=dead }}</ref> ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശവും ആണ് ''പഴയ കന്നഡ'' സാഹിത്യം ഏറ്റവും കൂടുതൽ രാജാശ്രയം നേടിയത്.<ref>{{cite web |url=http://www.classicalkannada.org/DataBase/KannwordHTMLS/CLASSICAL%20KANNADA%20LAND%20HISTORY%20AND%20PEOPLE%20HTML/RASHTRAKUTA%20DYNASTY.htm |title=Rastrakutas |publisher=Official website of the [[Central Institute of Indian Languages]] |accessdate=12 May 2008 |archive-date=2011-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110110232151/http://www.classicalkannada.org/DataBase/KannwordHTMLS/CLASSICAL%20KANNADA%20LAND%20HISTORY%20AND%20PEOPLE%20HTML/RASHTRAKUTA%20DYNASTY.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="tradition">Zvelebil (1973), p.7 (Introductory, chart)</ref>ആയിരത്തോളം വർഷങ്ങളുടെ സാഹിത്യ പാരമ്പര്യം കന്നഡയ്ക്കുണ്ട്.<ref name="thousand">ഗർഗ്ഗ് (1992), p.67</ref>[[വിനോഭ ബാവെ]] കന്നഡ ലിപിയെ ലിപികളുടെ റാണി എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിൽ കന്നഡ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നവർ 3,25,571 പേരുണ്ട്. സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഭാഷാവിദഗ്ദ്ധരുടെ ശുപാർശകൾ മാനിച്ചുകൊണ്ട് ഭാരത സർക്കാർ കന്നഡ ഭാഷയ്ക്ക് '''[[ശ്രേഷ്ഠഭാഷാ പദവി|അഭിജാത ഭാഷ]]''' പദവി നൽകി ആദരിച്ചു.<ref name=classical>{{cite web|url=http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=44340|title=Declaration of Telugu and Kannada as classical languages|work=Press Information Bureau|publisher=Ministry of Culture, Government of India|date=31 October 2008|accessdate=17 February 2013}}</ref><ref name="tag">Kuiper (2011), p.74</ref><ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-11-01/india/27919439_1_classical-language-classical-tag-body-of-ancient-literature | work=The Times of India | title=Telugu, Kannada get classical tag | date=1 November 2008 | access-date=2014-06-03 | archive-date=2013-05-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130508110754/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-11-01/india/27919439_1_classical-language-classical-tag-body-of-ancient-literature | url-status=dead }}</ref> ജൂലൈ 2011ൽ മൈസൂരിലെ കേന്ദ്ര ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ അദ്ധ്യയന ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ''അഭിജാത കന്നഡ'' പഠനത്തിനായുള്ള കേന്ദ്രം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/ciil-to-head-centre-for-classical-kannada-study/169646-60-119.html |title=IBNLive – CIIL to head Centre for classical Kannada study |publisher=Ibnlive.in.com |date=23 July 2011 |accessdate=12 February 2013 |archive-date=2012-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111170247/http://ibnlive.in.com/news/ciil-to-head-centre-for-classical-kannada-study/169646-60-119.html |url-status=dead }}</ref> ==ഭാഷാചരിത്രം== കന്നഡ ഒരു ദക്ഷിണ [[ദ്രാവിഡ ഭാഷ]]യാണ്. ദ്രാവിഡ ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞൻ സാൻഫോർഡ് ബാരിംഗർ സ്റ്റീവർ പറയുന്നത് അനുസരിച്ച്, കന്നഡയുടെ ഭാഷാചരിത്രം മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായി വിഭജിക്കാവുന്നതാണ്; [[കന്നഡ#പഴയ കന്നഡ|പഴയ കന്നഡ]] (''ഹളഗന്നഡ'') ക്രി.വ. 450 തൊട്ട് ക്രി.വ. 1200വരെയും, [[കന്നഡ#മദ്ധ്യകാല കന്നഡ|മദ്ധ്യകാല കന്നഡ]] (''നഡുഗന്നഡ'') ക്രി. വ. 1200 തൊട്ട് ക്രി. വ. 1700 വരെയും, [[കന്നഡ#ആധുനിക കന്നഡ|ആധുനിക കന്നഡ]] ക്രി.വ. 1700 തൊട്ട് പ്രസ്തുത കാലഘട്ടം വരെയുള്ളതും (''ഹൊസഗന്നഡ'').<ref name="steeve">Steever, S.B. (1998), p. 129</ref> കന്നഡയിൽ അസാധാരണമാം വിധം സംസ്കൃതത്തിന്റെ പ്രഭാവം പ്രകടമാണ്. പ്രാകൃതം, പാലി തുടങ്ങിയ ഭാഷകളുടെ പ്രഭാവവും കന്നഡ ഭാഷയിൽ കാണാവുന്നതാണ്. ക്രി. മു. മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിനു മുന്നേ തന്നെ കന്നഡ ഒരു മൌഖിക പാരമ്പര്യം ഉള്ള ഭാഷയാണെന്നും പ്രാകൃതത്തിലും തമിഴിലും ഏഴുതപ്പെട്ട ശാസനങ്ങളിൽ കന്നഡ വാക്കുകൾ പ്രകടമാണെന്നും പുരാവസ്തു ശാസ്ത്രജ്ഞൻ [[ഐരാവതം മഹാദേവൻ]] തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതനുസരിച്ച് കന്നഡ ഒരു വലിയ ജനസമൂഹത്താൽ തന്നെ സംസാരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഭാഷയാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.<ref name="ciil">{{cite web|title=Classical Kannada, Antiquity of Kannada|url=http://www.classicalkannada.org/LanguageEng.html|author=|publisher=Central Institute for Indian Languages|work=Centre for classical Kannada|accessdate=2011-08-28|archive-date=2010-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20100425022336/http://www.classicalkannada.org/LanguageEng.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Tamil_epigraphy1">{{cite web |title=Early Tamil Epigraphy from the Earliest Times to the Sixth Century AD |url=http://www.hup.harvard.edu/catalog/MAHEAR.html |author=Iravatham Mahadevan |publisher= |work=Harvard University Press |accessdate=12 April 2007 |archive-date=2006-09-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060904202955/http://www.hup.harvard.edu/catalog/MAHEAR.html |url-status=dead }}</ref><ref>Kamath (2001), p. 5–6</ref><ref>(Wilks in Rice, B.L. (1897), p490)</ref><ref name="pai">Pai and Narasimhachar in Bhat (1993), p103</ref> ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞൻ കെ. വി. നാരായണ പറയുന്നത് അനുസരിച്ച്, ഇപ്പോൾ കന്നഡയുടെ ഉപഭാഷകളെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഭാഷകളിൽ പലതും കന്നഡയുടെ പഴയ രൂപത്തോട് കൂടുതൽ അടുത്തതായിരിക്കാം. കൂടാതെ അന്യഭാഷാ പ്രഭാവങ്ങൾ കാര്യമായി ഉണ്ടാവാത്ത ഭാഷകളാണ് ഈ വക ഉപഭാഷകൾ. <ref name="ciil"/> == സംസ്കൃതത്തിന്റെ പ്രഭാവം == കന്നഡ ഭാഷയ്ക്ക് ആദ്യകാലം തൊട്ട് മൂന്ന് വിധത്തിലുള്ള പ്രഭാവങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്; പാണീനീയ സംസ്കൃത വ്യാകരണത്തിന്റെയും, കടന്ത്രയും ശകടയാനവും പോലെയുള്ള അപാണിനീയ സംസ്കൃത വ്യാകരണത്തിന്റെയും, അതോടൊപ്പം തന്നെ പ്രാകൃത വ്യാകരണത്തിന്റെയും.<ref name=prak>{{cite book|last=Mythic Society (Bangalore, India)|title=The quarterly journal of the Mythic society (Bangalore)., Volume 76|year=1985|publisher=Mythic Society (Bangalore, India)|pages=Pages_197–210}}</ref> പ്രാചീന കർണാടകയിൽ ഗ്രാന്ഥിക പ്രാകൃതം നിലകൊണ്ടിരുന്നു എന്ന കാര്യത്തിന് തെളിവുകൾ ലഭ്യമാണ്. ദേശ്യമായ പ്രാകൃതം സംസാരിച്ചിരുന്ന ആളുകളും കന്നഡ സംസാരിച്ചിരുന്ന ആളുകളും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച ഇരുവരുടേയും ഭാഷകളെ പരിപോഷിപ്പിച്ചു എന്ന കാര്യവും സ്പഷ്ടമാണ്. കന്നഡ ഉപാസനയുടെയും രാജസത്തയുടെയും ഭാഷയായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നതിനും മുമ്പേ ആയിരിക്കണം ഇത്. കന്നഡയുടെ ധ്വനിമയിലും, ഘടനയിലും, ശബ്ദസമ്പത്തിയിലും, വ്യാകരണത്തിലും അതേ പോലെ തന്നെ ഭാഷിക പ്രയോഗത്തിലും സംസ്കൃതത്തിന്റെയും പ്രാകൃതത്തിന്റെയും പ്രഭാവം വ്യക്തമാണ്. <ref name=prak/><ref name=autogenerated1>{{cite book|last=B. K. Khadabadi, Prākr̥ta Bhāratī Akādamī|title=Studies in Jainology, Prakrit literature, and languages: a collection of select 51 papers Volume 116 of Prakrit Bharti pushpa|year=1997|publisher=Prakrit Bharati Academy,|pages=444 pages}}</ref> [[മലയാളം|മലയാളത്തിൽ]] ഉള്ളത് പോലെ തന്നെ കന്നഡയിലും തദ്ഭവങ്ങളും തത്സമങ്ങളും പൊതുവെ ഉപയോഗിച്ച് കാണാവുന്നതാണ്. കന്നഡയിലെ ''ബണ്ണ'' എന്ന വാക്ക് പ്രാകൃതത്തിലെ ''വണ്ണ'' എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതാണ്. ''ഹുണ്ണിമെ'' എന്ന വാക്ക് പ്രാകൃതത്തിലെ ''പുണ്ണിവ'' എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതാണ്. ''പുണ്ണിവ'' എന്ന വാക്ക് സംസ്കൃതത്തിലെ ''പൗർണമി'' എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായ തദ്ഭവമാണ്.<ref name=banna>{{cite book|last=Jha|first=Ganganatha|title=Journal of the Ganganatha Jha Kendriya Sanskrit Vidyapeetha, Volume 32|year=1976|publisher=Ganganatha Jha Kendriya Sanskrit Vidyapeetha,|pages=see page 319}}</ref> കന്നഡയിൽ തത്സമ വാക്കുകളും ധാരാളം ഉണ്ട്. ''ദിന'', ''കോപ'', ''സൂര്യ'', ''മുഖ'', ''നിമിഷ'', ''അന്ന'' എന്നിങ്ങനെയുള്ളവ ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ മാത്രമാണ്.<ref name=tatsama>{{cite book|last=Kulli|first=Jayavant S|title=History of grammatical theories in Kannada|year=1991|publisher=Internationial School of Dravidian Linguistics,|pages=330 pages}}</ref> == ആദ്യകാല ശിലാശാസനങ്ങൾ == പ്രാചീന ഹളഗന്നഡ അല്ലെങ്കിൽ പൂർവദ ഹളഗന്നഡ ആയിരുന്നു ആദ്യകാലത്തു ബനവാസിയിലെ ശതവാഹനരുടെയും കദംബരുടെയും കാലത്ത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഭാഷ. ആയതിനാൽ ഈ ഭാഷയ്ക്ക് രണ്ടായിരത്തോളം വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name="Tamil_epigraphy1"/><ref>Kamath (2001), p. 5–6</ref><ref>(Wilks in Rice, B.L. (1897), p490)</ref><ref name="pai">Pai and Narasimhachar in Bhat (1993), p103</ref> ബ്രഹ്മഗിരിയിൽ കണ്ടെടുത്ത അശോകന്റെ ശിലാശാസനത്തിൽ (കാലം ക്രി. പൂ. 230) ചില കന്നഡ വാക്കുകളും കാണാവുന്നതാണ്.<ref name="isila">The word ''Isila'' found in the Ashokan inscription (called the Brahmagiri edict from Karnataka) meaning to ''shoot an arrow'' is a Kannada word, indicating that Kannada was a spoken language in the third century BC (Dr. D.L. Narasimhachar in Kamath 2001, p5)</ref> ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഈജിപ്തിലെ ചാരിട്ടിയോൺ എന്നിടത്ത് കണ്ടെടുത്ത 'ചാരിട്ടിയോണ് മൈം' എന്ന ഗ്രീക് പ്രഹസനത്തിൽ(കാലം ക്രി. വ. 1 തൊട്ട് രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ) കന്നഡ ഭാഷയെക്കുറിച്ചുള്ള നേരിട്ട റെഫറൻസ് കാണാവുന്നതാണ്.<ref>Suryanatha Kamath – Karnataka State Gazetteer – South Kanara (1973), Printed by the Director of Print, Stationery and Publications at the Govt. Press</ref><ref>Manohar Laxman Varadpande – History of Indian theatre, Volume 3 (1987), Abhinav Publications, New Delhi.</ref> ഈ പ്രഹസനം അറേബ്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തുള്ള തീരദേശത്ത് ഒറ്റയ്ക്ക് വന്നിറങ്ങിയ 'ചാരിട്ടിയോണ്' എന്ന സ്ത്രീയെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്. അവിടുത്തെ രാജാവും പ്രജകളും സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷ എന്ന നിലയിൽ "കൊംച മധു പാത്രക്കെ ഹാക്കി" (അർത്ഥം: അൽപ്പം മദ്യം പാത്രത്തിൽ ഒഴിച്ച്) എന്നും പാനം ബേറെത്തി കട്ടി മധുവം ബേറെത്തുവെനു (അർത്ഥം: പാത്രം ഒരിടത്ത് മൂടിവെച്ച് ഞാൻ പ്രത്യേകമായി മദ്യം കഴിക്കാം) എന്നിങ്ങനെയുള്ള പ്രയോഗങ്ങൾ കാണാം.<ref name="ReferenceA">D. R. Bhandarkar – Lectures on the Ancient History of India on the Period From 650 To 320 B.C (1919), University of Calcutta.</ref> അക്കാലത്ത് ഈജിപ്തിൽ പാപ്പിരസ് ലിഖിതങ്ങളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഈ പറഞ്ഞ 'ചാരിട്ടിയോണ് മൈം' എന്ന പാപ്പിരസ് ലിഖിതത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ട ഭാഷ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ഭാരതത്തിലെ പടിഞ്ഞാറൻ കരയിലെ കാർവാറിനും മംഗലാപുരത്തിനും ഇടയിലുള്ള ചെറുകിട തുറമുഖങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഭാഷയായിരുന്നു എന്ന് കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref name="ReferenceA"/> ക്രിസ്ത്വബ്ദം ആദ്യ നൂറ്റാണ്ടുകളിലാണ് കന്നഡയുടെ വരമൊഴിക്കാലം ആരംഭിച്ചത്. ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ എഴുതപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ മുഴുനീള കന്നഡ ശിലാശാസനമെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ഹൽമിഡിയിലെ ശിലാശാസനമാണ് (കാലം ക്രി. വ. 450). ആദ്യകാലത്തെ കന്നഡ അല്ലെങ്കിൽ ഹളഗന്നഡ ആണ് ഇതിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ഭാഷ. ഇതിൽ നിന്ന് അക്കാലത്ത് തന്നെ കന്നഡ ഒരു ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായിരുന്നു എന്ന് നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കാം. അന്നത്തെ കരുനാട്ടിലെ ഭാഷയെയും സംസ്കാരത്തെയും കുറിച്ചുമുള്ള വിശദമായ വിവരങ്ങൾ ഹൽമിഡി ശിലാശാസനത്തിൽ ലഭ്യമാണ്.<ref name="രമേഷ്">{{cite book |last=രമേഷ്|first=കെ.വി.|title= Chalukyas of Vatapi |year=1984|publisher=ആഗം കലാ പ്രകാശൻ}}, p10</ref><ref name="hal">Encyclopaedia of Indian literature vol. 2, Sahitya Akademi (1988), p1717, p 1474</ref><ref name="Oldest inscription">A report on Halmidi inscription, {{cite news |title=Halmidi village finally on the road to recognition |url=http://www.hindu.com/2003/11/03/stories/2003110304550500.htm |author=Muralidhara Khajane |work=The Hindu |accessdate=25 November 2006 |location=Chennai, India |date=3 November 2003 |archive-date=2003-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031124063238/http://www.hindu.com/2003/11/03/stories/2003110304550500.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="കമ്മത്ത്">{{cite book |last=കമ്മത്ത്|first=യു. സൂര്യനാഥ|title= A concise history of Karnataka: from pre-historic times to the present|origyear=2001|year=2002|publisher=ജൂപ്പിറ്റർ ബുക്സ്|location=Bangalore|oclc= 7796041 |lccn=8095179}}, p10</ref> ചിത്രദുർഗ്ഗയിൽ കണ്ടെടുത്ത അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തമടെക്കല്ല് ശിലാശാസനവും ചിക്കമംഗ്ളൂരിൽ കണ്ടെടുത്ത ക്രി. വ. 500 ലെ ശിലാശാസനവും മറ്റു ചില ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.<ref name="chikka">Narasimhacharya (1988), p6</ref><ref name="rice">Rice (1921), p13</ref><ref name="tamate">[[എം. ഗോവിന്ദ പൈ|ഗോവിന്ദ പൈ]] in Bhat (1993), p102</ref> അടുത്ത കാലത്ത് ശ്രാവണബെലഗൊളയിലെ ചന്ദ്രഗിരിയിൽ നിന്നും കണ്ടെടുത്ത കണന്ദ നിഷാദി ശിലാശാസനം ഹൽമിഡിയിലേതിനേക്കാളും അമ്പത് തൊട്ട് നൂറോളം വർഷം പഴയതാണെന്ന് അറിയാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. (കാലം ക്രി. വ. 350 തൊട്ട് 400 വരെ).[44] പ്രശസ്ത പുരാവസ്തു ഗവേഷകനും ചരിത്ര വിദഗ്ദ്ധനുമായ എസ്. ശെട്ടരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ പശ്ചിമ ഗംഗ രാജാവ് കൊംഗുനിവർമ്മയുടെ ക്രി. വ. 350 തൊട്ട് 400 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ എഴുതപ്പെട്ട ശിലാശാസനവും ഹൽമിഡിയുടേതിനേക്കാളും പഴയതാണ്. <ref>{{cite news|url=http://hindu.com/2008/09/20/stories/2008092054690500.htm|title=Mysore scholar deciphers Chandragiri inscription|publisher=The Hindu|accessdate=20 September 2008|location=Chennai, India|date=20 September 2008|archive-date=2008-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20080922145102/http://www.hindu.com/2008/09/20/stories/2008092054690500.htm|url-status=dead}}</ref> കന്നഡ ഭാഷയിൽ ഇതുവരെ 30,000ത്തോളം ശിലാശാസനങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="total30">Sahitya Akademi (1988), p1717</ref> ഹൽമിഡിയിലെ ശിലാശാസനം മുഴുനീള കന്നഡ ശിലാശാസനമെന്ന് പറയുമ്പോഴും കന്നഡ വാക്കുകളും പ്രയോഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രാചീന ശിലാശാസനങ്ങളും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ക്രി. വ.543 ലെ പുലികേശി ഒന്നാമന്റെ ബാദാമി ശിലാശാസനം കന്നഡ ലിപിയിലുള്ള സംസ്കൃത ശിലാശാസനത്തിന് ഒരു ഉദാഹരണമാണ്.<ref name="കമ്മത്ത്"/><ref name="cliff1">{{cite web |title=Badami: Chalukyans' magical transformation |url=http://www.deccanherald.com/deccanherald/jul262005/spectrum1422512005725.asp |author=Azmathulla Shariff |work=Deccan Herald |accessdate=25 November 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061007040120/http://www.deccanherald.com/deccanherald/jul262005/spectrum1422512005725.asp |archivedate=2006-10-07 |url-status=live }}</ref> ഏറ്റവും പഴയ ലിഖിതങ്ങൾ ക്രിസ്ത്വബ്ദം എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ആളുപ രാജാവ് ആളുവരസ രണ്ടാമന്റെ കാലത്തെ ചെമ്പിൽ എഴുതിയ ലിഖിതങ്ങളാണ്. ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ലയിലെ ബെൾമണ്ണിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ ഈ ലിഖിതങ്ങളിൽ ആളുപരുടെ രാജചിഹ്നമായ രണ്ട് ചൂഡയുള്ള മീനിന്റെ ബിംബം പതിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതായി കാണാം.<ref name="Kannada copperplate">Gururaj Bhat in Kamath (2001), p97</ref> ഹളഗന്നഡയിൾ ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ഏറ്റവും പഴയ പനയോല ഗ്രന്ഥം ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ധവള എന്നതാണ്. ഈ ഗ്രന്ഥം ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല മൂഡബിദ്രെയിലെ ജൈന ഭണ്ഡാരത്തിൽ സംരക്ഷിച്ച് വെച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Palm leaf manuscript">{{cite web|title=Preserving voices from the past|url=http://deccanherald.com/deccanherald/aug212005/sundayherald101012005820.as|author=Mukerjee, Shruba|work=Sunday Herald|date=21 August 2005|accessdate=11 April 2007|archive-date=2006-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20061022233151/http://deccanherald.com/deccanherald/aug212005/sundayherald101012005820.as|url-status=bot: unknown}}</ref> ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ മഷി വെച്ച് എഴുതിയ 1478 താളുകളാണ് ഉള്ളത്.<ref name="Palm leaf manuscript" /> === നാണയങ്ങൾ === കന്നഡ ഭാഷയിൽ വീരന്റെയും സ്കന്ദന്റെയും മുദ്രകളുള്ള കദംബ രാജവംശത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്തുള്ള നാണയങ്ങൾ സത്താരാ കളക്ടറേറ്റിൽ ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്. <ref name="sat">The coins are preserved at the Archaeological Section, Prince of Wales Museum of Western India, Mumbai – Kundangar and Moraes in Moraes (1931), p382</ref> "ശ്രീ" എന്ന മുദ്രയും ഭഗീരഥ രാജാവിന്റെ പേരിന്റെ സംക്ഷിപ്ത രൂപമായ "ഭഗി" എന്ന മുദ്രയും പതിഞ്ഞ പഴയ കന്നഡയിലുള്ള സ്വർണ്ണ നാണയം (കാലം: ക്രിസ്ത്വബ്ദം 390 തൊട്ട് 420വരെ) ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്.<ref name="bhagi">The coin is preserved at the Indian Historical Research Institute, St. Xavier's College, Mumbai – Kundangar and Moraes in Moraes (1938), p&nbsp;382</ref> കന്നഡയിൽ "ശ്രീമനരഗി" എന്ന മുദ്രയുള്ള കദംബ രാജവംശത്തിന്റെ ഭരണകാലത്തിലെ ചെമ്പുകൊണ്ടുള്ള നാണ്യം ഉത്തര കന്നഡ ജില്ലയിലെ ബനവാസിയിൽ ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്.<ref name="Kadamba coin">{{cite news |title=5th century copper coin discovered at Banavasi |url=http://www.hindu.com/2006/02/06/stories/2006020609090400.htm |author=Dr Gopal, director, Department of Archaeology and Ancient History |publisher=The Hindu |work=Hindu, Monday, 6 February 2006 |accessdate=18 October 2007 |location=Chennai, India |date=6 February 2006 |archive-date=2007-05-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070526191104/http://www.hindu.com/2006/02/06/stories/2006020609090400.htm |url-status=dead }}</ref> പശ്ചിമ ഗംഗ രാജവംശം, ബാദാമിയിലെ ചാലൂക്യൻമാർ, ആളുപർ, പശ്ചിമ ചാലൂക്യൻമാർ, രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശം, ഹൊയ്സള സാമ്രാജ്യം, വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം, ബനവാസിയിലെ കദംബ രാജവംശം, കെളദി നായ്ക്കന്മാർ, മൈസൂർ രാജവംശം എന്നിങ്ങനെയുള്ള രാജാക്കൻമാരുടെ കാലത്ത് നിന്നുള്ള കന്നഡ പുരാണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നാണ്യങ്ങൾ ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ബാദാമിയിലെ ചാലൂക്യന്മാരുടെ കാലത്ത് നിന്നുള്ള നാണ്യങ്ങൾ അടുത്ത കാലത്ത് കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടവയാണ്.<ref name="coins">Kamath (2001), p12, p57</ref><ref name="coins1">{{cite web |title=Indian coins-Dynasties of South |url=http://prabhu.50g.com/ |author=Govindaraya Prabhu, S |publisher=Prabhu's Web Page on Indian Coinage, 1 November 2001 |work= |accessdate=27 November 2006 |archive-date=2006-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060901102258/http://prabhu.50g.com/ |url-status=dead }}</ref><ref name="coins2">{{cite web |title=Vijayanagar Coins-Catalogue |url=http://www.vijayanagaracoins.com/htm/history.htm |author=Harihariah Oruganti-Vice-President, Madras Coin Society |publisher= |work= |accessdate=27 November 2006 |archive-date=2005-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051025110358/http://www.vijayanagaracoins.com/htm/history.htm |url-status=dead }}</ref>] രാജാവിന്റെ പേര് കന്നഡയിലും ദേവനാഗരിയിലും മുമ്മൂന്ന് തവണ പതിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നതാണ് ഗോവയിൽ കണ്ടെടുത്ത ഗോവൻ കദംബരുടെ നാണ്യങ്ങൾക്കുള്ള പ്രത്യേകത.<ref name="triple">This shows that the native vernacular of the Goa Kadambas was Kannada – Moraes (1931), p384</ref> ഹാനഗൽ കദംബ രാജവംശത്തിന്റെ മുദ്രകളുള്ള നാണ്യങ്ങളും ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്.<ref name="han">Two coins of the Hangal Kadambas are preserved at the Royal Asiatic Society, Mumbai, one with the Kannada inscription ''Saarvadhari'' and other with ''Nakara''. Moraes (1931), p385</ref> ==സാഹിത്യം== ===പഴയ കന്നഡ=== ''ത്രിപദി'' ഛന്ദസ്സിലുള്ള കന്നഡയിലെ ആദ്യത്തെ കവിത കാണുന്നത് ക്രിസ്ത്വബ്ദം 700 -ലെ 'കപ്പെ അരഭട്ടന്റെ ശാസന'ത്തിലാണ്. <ref name="poetry">കമ്മത്ത് (2001), p67</ref> രാജാ നൃപതുംഗ [[അമോഘവർഷൻ]] എഴുതിയ കവിരാജമാർഗ്ഗമാണ് കന്നഡയിൽ എഴുതപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ഗ്രന്ഥം സാഹിത്യ നിരൂപണങ്ങളും കാവ്യരചനയും പ്രധാനമായുള്ള ഈ കൃതി അക്കാലത്ത് കന്നഡയിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന കന്നഡ ഉപഭാഷകളെ ഒരു കുടക്കീഴിൽ കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. ഈ കൃതി ക്രിസ്ത്വബ്ദം ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ രാജാ ദുര്വിനീതന്റെയും 636 -ലെ ഐഹൊളെ ശിലാശാസനത്തിന്റെ കർത്താവായ രവികീർത്തിയുടെയും സ്വതന്ത്ര കൃതികളെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="extinct_works6">Sastri (1955), p355</ref><ref>കമ്മത്ത് (2001), p90</ref> കന്നഡയിൽ കണ്ടെടുത്ത ആദ്യത്തെ കൃതി വ്യാകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതും വിവിധ കന്നഡ ഉപഭാഷകളെ യോജിപ്പിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗസൂചിയും കൂടി ആയതിനാൽ കന്നഡയിൽ സാഹിത്യരചന എതാനും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപേ തുടങ്ങിയിരിക്കണം എന്ന് ഊഹിക്കാവുന്നതാണ്.<ref name="extinct_works6"/><ref name="extinct_works5">{{cite web |title=History of the Kannada Literature-I |url=http://www.kamat.com/kalranga/kar/literature/history1.htm |author=Jyotsna Kamat |publisher=Kamat's Potpourri |work=Kamat's Potpourri, 4 November 2006 |accessdate=25 November 2006}}</ref> ക്രിസ്ത്വബ്ദം 900 -ലെ ശീവകോട്യാചാര്യ രചിച്ച ''വഡ്ഡാരാധനെ'' എന്ന ഗദ്യകൃതി [[ശ്രവണബെളഗൊള ജൈനക്ഷേത്രം|ശ്രവണബെളഗൊളയിലെ]] ഭദ്രബാഹുവിനെക്കുറിച്ച് വിശദമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്.<ref name="kavirajamarga">ശാസ്ത്രി (1955), p356</ref> കവിരാജമാർഗ്ഗം സൂചിപ്പിച്ച അതിനേക്കാൾ നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുള്ള കൃതികൾ കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇപ്പോൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും ചില കൃതികൾ പിന്നീട് വന്ന കൃതികളിൽ സൂചിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അതിലൊന്ന് ക്രിസ്ത്വബ്ദം 650 -ൽ ശ്യാമകുന്ദാചാര്യ എഴുതിയ ''പ്രഭൃത'' ആകുമ്പോൾ മറ്റൊന്ന് ക്രിസ്ത്വബ്ദം 650 -ൽ ശ്രീ വരദദേവ അല്ലെങ്കിൽ തുമ്പുലൂരാചാര്യ എഴുതിയ ''ചൂഡാമണി'' ആകുന്നു. ''ചൂഡാമണി'' തത്ത്വശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് 96,000 പദ്യങ്ങളും ടീകകളും അടങ്ങിയ ഒരു കൃതിയാണ്. ഇതിന് ''തത്ത്വാർഥ മഹാശാസ്ത്ര'' എന്ന ഒരു പേരും കൂടി ഉണ്ട്. <ref name="extint_works"> പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വ്യാകരണ വിദഗ്ദ്ധനായ ഭട്ടാകളങ്കൻ ''ചൂഡാമണി'' കന്നഡ സാഹിത്യത്തിലെ തന്നെ ഒരു നാഴികക്കല്ലാണെന്ന് എഴുതി.(ശാസ്ത്രി (1955), p355)</ref><ref name="extinct_works1">{{cite web |title=History of the Kannada Literature – I |url=http://www.kamat.com/kalranga/kar/literature/history1.htm |author=Jyotsna Kamat |publisher=Kamat's Potpourri |work=Kamat's Potpourri, 4 November 2006 |accessdate=25 November 2006}}</ref><ref name="extinct_works2">നരസിംഹാചാര്യ (1988), pp 4–5</ref> ''ചൂഡാമണി'' ആറാം നൂറ്റാണ്ടിനും മുൻപേ തന്നെ രചിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന വാദവും നിലവിലുണ്ട്.<ref name="god2">Rice, B.L. (1897), p497</ref><ref name="dandin">ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സംസ്കൃത കവി ദണ്ഡി ''ചൂഡാമണി''യെ പുകഴ്ത്തുന്നു. ശിവൻ ഗംഗയെ തൻറെ ജടാജൂടത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാക്കിയത് പോലെ ശ്രീ വരദദേവ തൻറെ നാവിൽ നിന്ന് സരസ്വതിയെ ഉണ്ടാക്കി എന്നുള്ളതാണ് കവി ദണ്ഡിയുടെ വാക്കുകൾ (Rice E.P., 1921, p27)</ref> ''കർണാടേശ്വര കഥാ'' എന്നുള്ള ചാലൂക്യ പുലികേശി രണ്ടാമനെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവിതഗാഥ ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രചിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. രാജാ ശിവാമരൻ രണ്ടാമൻ എഴുതിയ ''ഗജാഷ്ടക'' എന്നുള്ള ആനകളുടെ സംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൃതി എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രച്ചിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="early_works3">കമ്മത്ത് (2001), p50, p67</ref> രാജാ നൃപതുംഗ അമോഘവർഷന്റെ ആസ്ഥാനകവി ശ്രീവിജയൻ എഴുതിയ ''ചന്ദ്രപ്രഭാ പുരാണ'' ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രച്ചിക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="extinct_works4"> ഈ കവിയെ കുറിച്ചും കൃതിയെ കുറിച്ചും ക്രിസ്ത്വബ്ദം 1025ലെ കവി ദുർഗ്ഗസിംഹ വാചാലനാകുന്നു. (നരസിംഹാചാര്യ 1988, p18.)</ref> ''നേമൃനാഥം'' എന്ന പഴയ തമിഴ് കൃതിയുടെ ടീകയായി ക്രിസ്ത്വബ്ദം പത്താം നൂറ്റാണ്ടിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഗ്രന്ഥത്തിൽ കന്നഡസാഹിത്യം നാലാം നൂറ്റാണ്ടോടെ നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കാണാവുന്നതാണ്.<ref name="greek_roman">{{cite web |title=ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സംസ്കാരത്തിൽ കന്നഡയുടെയും തമിഴിൻറ്യും സ്ഥാനം |url=http://www.intamm.com/journalism/ta-jour3.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070415154722/http://www.intamm.com/journalism/ta-jour3.htm |archivedate=2007-04-15 |author=ശ്രീ കെ. അപ്പാദുരൈ |publisher=Copyright INTAMM. 1997 |work= |accessdate=25 നവമ്പർ 2006 |url-status=live }}</ref> പഴയ കന്നഡ (ഹളഗന്നഡ) കാലത്തിന്റെ സാഹിത്യ പരമ്പര എഴുത്തിൽ പുതിയ തരം ആവിഷ്കാരങ്ങൾ ഉണ്ടാവുന്നതിന് അനുസരിച്ച് ''റഗളെ'', ''സാംഗത്യ'', ''ഷട്പദി'' എന്നിങ്ങനെയുള്ള സാഹിത്യ പ്രകാരങ്ങൾക്ക് ജന്മം ന‍ൽകി. അക്കാലത്തെ എഴുത്തുകൾ അത്രയും ജൈനമതത്തിന്റേതും ഹിന്ദു മതത്തിന്റേതും ആയിരുന്നു. അക്കാലത്തെ രണ്ട് പ്രധാന എഴുത്തുകാരാണ് ഹരിഹരനും രാഘവാങ്കനും. ഹരിഹരൻ ''റഗളെ'' സാഹിത്യത്തിന് ഹരിശ്രീ കുറിച്ചപ്പോൾ രാഘവാങ്ക ''ഷട്പദി''കൾക്ക് രൂപം നൽകി.<ref name="ഹരി">ശാസ്ത്രി (1955), pp&nbsp;361–2</ref> അന്നത്തെ അറിയപ്പെട്ട ഒരു ജൈന എഴുത്തുകാരനാണ് ജന്ന. ജന്ന കവി തന്റെ കൃതികളിലൂടെ ജൈനമതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദാംശങ്ങൾ നൽകുകയായിരുന്നു.<ref name="ജന്ന">നരസിംഹാചാര്യ (1988), p20</ref> ===മദ്ധ്യകാല കന്നഡ=== പതിനഞ്ചും പതിനെട്ടും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ ഉള്ള കാലം കന്നഡ ഭാഷയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റെയും ഉച്ഛ്രായ കാലമായിരുന്നു. അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച എഴുത്തുകാരനെന്ന് അറിയപ്പെട്ട ''കുമാരവ്യാസൻ'' ''കർണാട ഭാരത കഥാമഞ്ജരി'' എന്ന മഹൽകൃതി രചിച്ച് ലോകം അറിയുന്ന സാഹിത്യകാരനായി മാറി. മൊത്തമായും ''ഭാമിനി ഷട്പദി'' ഛന്ദസ്സു ഉപയോഗിച്ച് എഴുതിയ ഈ കൃതി മഹാഭാരതത്തെ ആസ്പദമാക്കി രചിക്കപ്പെട്ടതാകുന്നു. <ref name="kumar">ശാസ്ത്രി (1955), p364</ref> ഇക്കാലമത്രയും കന്നഡയ്ക്ക് മേൽ സംസ്കൃതത്തിന്റെ മതപരവും ശാസ്ത്രപരവും ആയ പ്രഭാവം മൂർദ്ധന്യത്തിലായിരുന്നു.<ref name="influence">"എല്ലാ ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിലും ഉള്ള സാഹിത്യം വൻ തോതിൽ സംസ്കൃതത്തോട് കടപ്പെട്ടതാകുന്നു. ഒരു മന്ത്രദണ്ഡമെന്നോണം സംസ്കൃതം വെറും ഒരു സ്പർശത്താൽ ഒരോ ഭാഷയെയും അത്ത്യുന്നതങ്ങളിലേക്ക് ഉയർത്തി". (ശാസ്ത്രി 1955, p309)</ref><ref name="inf"> തകനോബു തകഹാഷി 1995. തമിഴ് പ്രേമ കവിതയും കാവ്യവും. Brill's Indological library, v. 9. Leiden: E.J. Brill, p16,18</ref><ref name="sang">" ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൻറെ കർത്താവ്, മുഴുവൻ സംഘകാല ഇല്ലക്കിയവും സംസ്കൃത കാവ്യ പരംപരയിൽ ഉറ്റ് നിൽക്കുന്നതാണെന്ന് കാണിച്ചുതരുന്നു."- ഹർമ്മൻ ജോസഫ് ഹ്യൂഗോ ടീക്കൻ. 2001. കാവ്യം ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ: പഴയ സംഘം തമിഴ് കാവ്യം. Groningen: Egbert Forsten</ref> ഇക്കാലത്ത് രാജഭരണത്തോടും ജന്മിത്തത്തോടും അനുബന്ധിച്ചുള്ള പല [[മറാഠി ഭാഷ|മറാഠി]]<nowiki/>യിലെയും [[ഹിന്ദി]]<nowiki/>യിലെയും വാക്കുകൾ കന്നഡയിലേക്ക് വന്നു.<ref>{{Cite book | year=1899 | title = A Kannada-English school-dictionary: chiefly based on the labours of the Rev. Dr. F. Kittel | author1= ജെ. ബുച്ചർ | author2= ഫർഡിനാണ്ട് കിട്ടൽ| publisher= ബാസൽ മിഷൻ &amp; Tract Depository | url=http://books.google.com/books?id=fMW5AAAAIAAJ&pg=PP13}}</ref> [[കനകദാസൻ|കനക ദാസർ]], [[പുരന്ദരദാസൻ|പുരന്ദര ദാസർ]], നരസിംഹ തീർത്ഥർ, വ്യാസതീർത്ഥർ, ശ്രീപാദ രായർ, വാദിരാജ തീർത്ഥർ, വിജയ ദാസർ, ജഗന്നാഥ ദാസർ, പ്രസന്ന വെങ്കട ദാസർ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വൈഷ്ണവ സന്തൻമാർ കന്നഡയിൽ ''പദങ്ങൾ'' എന്ന് അറിയപ്പെട്ട മികവുറ്റ ഭക്തികാവ്യങ്ങൾ രചിക്കുകയുണ്ടായി. അവയിൽ പലതും ഇന്നും കർണാടക സംഗീതത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന കൃതികളാണ്.<ref name="ഭക്തി">ശാസ്ത്രി (1955), pp&nbsp;364–365</ref> കനക ദാസരുടെ ''രാമധാന്യ ചരിതെ'' എന്ന കൃതിയിൽ ധാന്യങ്ങളൂടെ രൂപകം വെച്ചുകൊണ്ട് വർഗ്ഗ സംഘർഷത്തെ കുറിച്ച് സൂചിപിക്കുന്നത് മനസ്സിലാക്കാം.<ref name="റാഗി">ഈ കൃതിയിൽ റാഗിയാണ് കരുനാട്ടിലെ എല്ലാ ധാന്യങ്ങളിലും വെച്ച് മികച്ചതെന്ന് പറയുന്നു.(ശാസ്ത്രി 1955, p365)</ref> മേൽപ്പറഞ്ഞ വൈഷ്ണവ സന്തൻമാർ അല്ലെങ്കിൽ ''ഹരിദാസർ'' തങ്ങളുടെ ''ദാസസാഹിത്യ'' മുഖേന കന്നഡ സാഹിത്യത്തിനും അതുവഴി കർണാടക സംഗീതത്തിനും മികച്ച സംഭാവനകൾ നൽകി. ഇവരിൽ ഏറ്റവും അധികം പ്രശസ്തനായത് ''കർണാടക സംഗീതത്തിന്റെ പിതാമഹൻ'' എന്ന് പിൽക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ട [[പുരന്ദരദാസൻ|പുരന്ദര]] ദാസരാണ്.''.<ref name="പുരന്ദര">{{cite book|last=മൂർത്തി|first=വിജയാ|title=Romance of the Raga|publisher=അഭിനവ publications|year=2001|page=67|isbn=81-7017-382-5|url=http://books.google.com/?id=2s2xJetsy0wC&pg=PP1&dq=Romance+of+the+Raga#PPA67,M1}}</ref><ref name="tattu">അയ്യർ (2006), p93</ref><ref name="kana">ശാസ്ത്രി (1955), p365</ref> ===ആധുനിക കന്നഡ=== പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷമുള്ള കന്നഡ കൃതികളൂടെ ഭാഷയിൽ കാര്യമായ മാറ്റം സംഭവിച്ചു. ഇതുവഴി രൂപപ്പെട്ട ഭാഷയെ ''ഹൊസഗന്നഡ'' അല്ലെങ്കിൽ 'ആധുനിക കന്നഡ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഹൊസഗന്നഡ എഴുത്തുകാരിൽ ഏറ്റവും മികച്ചയാൾ ''മുദ്ദണ'' അല്ലെങ്കിൽ നന്ദളികെ ലക്ഷ്മിനാരായണപ്പ ആകുന്നു. മുദ്ദണയുടെ കാവ്യം കന്നഡയിൽ പുതിയ ഒരു തുടക്കത്തിന്റെ നാന്ദി ആയിരുന്നുവെങ്കിലും ഭാഷാവിദഗ്ദ്ധർ ഗുൽവാഡി വെങ്കടരായ എഴുതിയ ''ഇന്ദിരാബായി അഥവാ സദ്ധര്മ വിജയവു'' എന്ന കൃതിയെ ആധുനിക കന്നഡയിലുള്ള ആദ്യത്തെ കൃതിയെന്ന് പൊതുവെ വിശേഷിപ്പിക്കുക പതിവാണ്. ആദ്യത്തെ കന്നഡ അച്ചടി ഉണ്ടായത് 1817ൽ ശ്രീരാമപുരത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വിലിയം കാരി എഴുതിയ ''കാനരീസ് വ്യാകരണം'' എന്ന കൃതിയോടെ ആണ്. 1820ൽ ജോൺ ഹാൻസ് ബൈബിളിന്റെ കന്നഡ വിവർത്തനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref> മൈസൂറിൻറെ ഭരണത്തെ കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ട്– പേജ് 90 മൈസൂർ – 1864 "ആദ്യത്തെ കന്നഡ അച്ചടിയെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ രിക്കാർടുകള്൬ ലഭ്യമല്ല. എന്നാൽ 1817ൽ ശ്രീരാമപുരത്ത് വിലിയം കാരി എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''കാനരീസ് വ്യാകരണം'' എന്ന കൃതി ലഭ്യമാണ്. ഏതാണ്ട് ഇതേ കാലഘട്ടത്തിലാണ് മതഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വിവർത്തനം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. </ref> അച്ചടിച്ച ആദ്യത്തെ നോവൽ ജോൺ ബുന്യന്റെ ''പിൽഗ്രിംസ് പ്രോഗ്രസ്സും'' ആണ്. ''കാനരീസ് പ്രോവേബ്സ്'' എന്ന കൃതിയും മേരി മാർത്താ ഷെർവുഡിന്റെ ''ദി ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ലിറ്റിൽ ഹെന്റി ആൻറ് ഹിസ് ബെയറർ'' ക്രിസ്ത്യൻ ഗോത്ത്ലോബ് ബാർത്തിന്റെ ''ബൈബിൾ സ്റ്റോറീസും'' "കന്നഡയിലുള്ള സ്തോത്ര പുസ്തകവും" ഇവിടെ അച്ചടിക്കപ്പെട്ടു<ref>മിഷൻസ് ഇൻ സൌത്ത് ഇന്ത്യ – താൾ 56 ജോസഫ് മുല്ലൻസ് – 1854 "Among those of the former are tracts on Caste, on the Hindu gods ; Canarese Proverbs ; Henry and his Bearer ; the Pilgrim's Progress; Barth's Bible Stories; a Canarese hymn book"</ref> ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ആധുനിക കന്നഡ പല പ്രസ്ഥാനങ്ങളാലും സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ടു. എടുത്ത് പറയാനുള്ളവ ''നവോദയ'', ''നവ്യ'', ''നവ്യോത്തര'', ''ദലിത'', ''ബണ്ടായ'' എന്നിങ്ങനെ ഉള്ളവയാണ്. പ്രസ്തുത കന്നഡ സാഹിത്യം സമൂഹത്തിലെ എല്ലാ വർഗ്ഗക്കാരിലും എത്തുന്ന കാര്യത്തിൽ വിജയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതു കൂടാതെ കന്നഡയിൽ പ്രശസ്തരും മികവുറ്റവരുമായ [[കുവെമ്പു]], [[ഡി.ആർ. ബേന്ദ്രെ|ബേന്ദ്രെ]], [[വി.കെ. ഗോകാക്]] പോലെയുള്ള കവികളും എഴുത്തുകാരും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. കന്നഡ സാഹിത്യത്തിന് എട്ട് തവണ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം]] ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|author=Special Correspondent |url=http://www.thehindu.com/arts/books/article2468374.ece |title=The Hindu – Jnanpith for Kambar |publisher=Thehindu.com |date=20 September 2011 |accessdate=2013-02-12}}</ref> ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെ കൃതികൾക്കായുള്ള ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ ലഭിച്ചത് കന്നഡ ഭാഷയ്ക്കാണ് .<ref>{{cite web |url=http://jnanpith.net/laureates/index.html |title=Welcome to: Bhartiya Jnanpith |publisher=jnanpith.net |date= |accessdate=7 November 2008 |archive-date=2007-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013122739/http://jnanpith.net/laureates/index.html |url-status=dead }}</ref> നിരവധി [[സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങളും]] ദിലിയ്യിലെ കെ.കെ. ബിർളാ ഫൌണ്ടേഷൻ നൽകുന്ന സരസ്വതി സമ്മാനും<ref name="ഭൈരപ്പ">{{Cite news|title=ഭൈരപ്പയ്ക്ക് സരസ്വതി സമ്മാൻ|date=6 April 2011|newspaper=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/bangalore/Saraswati-Samman-for-writer-Bhyrappa/articleshow/7880219.cms}}</ref><ref name="സരസ്വതി സമ്മാൻ">{{cite news |title=കന്നടയുടെ എഴുത്തുകാരൻ എസ്.എൽ. ഭൈരപ്പ സരസ്വതി സമ്മാനിന്റെ പ്രഭയിൽ |url=http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/878663/2011-04-07/india |author=ജോർജ് തോമസ്‌ |work=മാതൃഭൂമി |accessdate=01 ഏപ്രിൽ 2014 |date=07 ഏപ്രിൽ 2011 |archive-date=2014-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820141813/http://mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/878663/2011-04-07/india |url-status=dead }}</ref> കന്നഡ ഭാഷയ്ക്ക് ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്. [[എസ്.എൽ. ഭൈരപ്പ]]യുടെയും ശിവരാമ കാരന്തിന്റെയും കൃതികൾ പതിനാല് ഭാഷകളിലേക്ക് തർജ്ജമ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == കന്നഡ ഉപഭാഷകൾ == [[കന്നഡ ഉപഭാഷകൾ]] {{ദ്രാവിഡ ഭാഷകളുടെ വംശാവലി}} എഴുതാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതും സംസാരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായ മൊഴികൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എല്ലാ ഭാഷകളിലും ഉള്ളതുപോലെ കന്നഡയിലും ഉണ്ട്. സംസാരത്തിലെ കന്നഡ, പ്രദേശത്തിനനുസരിച്ച് മാറി മാറി വരും. എഴുതാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഷ കർണാടകയിൽ എല്ലായിടത്തും ഏകദേശം ഒരുപോലെ തന്നെ ആണ്. കുന്ദഗന്നഡ, ഹവിഗന്നഡ, അരെഭാഷെ, സോലിഗ കന്നഡ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഇരുപതോളം ഉപഭാഷകൾ കന്നഡയിലുണ്ട്. <ref name="ethnologue">''http://www.ethnologue.com/language/kan 20 dialects of Kannada''.</ref> ഇവയിൽ കുന്ദഗന്നഡ കുന്ദാപുരത്തിനു സമീപം പൊതുവെ സംസാരിക്കുന്ന ഉപഭാഷയാണ്. അതുപോലെ ഹവിഗന്നഡയും സോലിഗ കന്നഡയും ഹവ്യക സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർ സംസാരിക്കുന്ന ഉപഭാഷയാണ്. ഇതുപോലെ പ്രദേശത്തോടും സമുദായത്തോടും ബന്ധപ്പെട്ട ഇതര ഉപഭാഷകളാണ് നാഡവ കന്നഡ, മലനാഡു കന്നഡ, ധാർവാഡ് കന്നഡ എന്നിങ്ങനെയുള്ളവ. കന്നഡയുടെ ഒരു ഉപഭാഷ എന്നു തന്നെ പറയാവുന്ന ഒരു ഭാഷയാണ് ബഡഗ. എന്നാൽ ബഡഗ ഭാഷ എഴുതാൻ ഇന്ന് കന്നഡ ലിപിയല്ല ഉപയോഗിക്കാറുള്ളത്. ബഡഗ കൂടാതെ കന്നഡയോട് പ്രകടമായ സാമ്യം ഉള്ള ഭാഷകളാണ് ഹോലിയയും ഉരാളിയും. ==ഭാഷാവൃക്ഷം== [[ഭാരതത്തിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ]] '''കടുപ്പിച്ച എഴുത്തായി''' നൽകിയിരിക്കുന്നു. {{clade |label1=ദ്രാവിഡഭാഷകൾ&nbsp; |1={{clade |label1=&nbsp;തെക്കൻ&nbsp; |1={{clade |label1={{nowrap|&nbsp;[[തമിഴ്-കന്നഡ ഭാഷകൾ|തമിഴ്-കന്നഡ]]&nbsp;}} |1={{clade |label1={{nowrap|&nbsp;Tamil-Kodagu&nbsp;}} |1={{clade |1={{clade |1=[[തമിഴ് ഭാഷകൾ]] (incl. '''[[തമിഴ് ഭാഷ|തമിഴ്]]''') |2='''[[Malayalam language|മലയാളം]]''' }} |2=[[Kodava Takk|Kodagu]] (Kodava) |3={{clade |1=[[Kota language|Kota]] |2=[[Toda language|തോട]] }} }} |label2=&nbsp;കന്നഡ&nbsp; |2={{clade |1='''[[Kannada language|കന്നഡ]]''' |2=[[Badaga language|Badaga]] }} }} |label2={{nowrap|&nbsp;തുളു&nbsp;}} |2={{clade |1=Koraga |2=തുളു }} }} |label2=&nbsp;നടുവൻ&nbsp; |2={{clade |label1={{nowrap|&nbsp;Telugu-Kui&nbsp;}} |1={{clade |label1=&nbsp;തെലുഗു&nbsp; |1={{clade |1='''[[Telugu language|തെലുഗു]]''' |2=[[Savara language|Savara]] |3=[[Chenchu language|Chenchu]] }} |label2={{nowrap|&nbsp;Gondi-Kui&nbsp;}} |2={{clade |label1=&nbsp;Gondi&nbsp; |1={{clade |1=[[Gondi language|ഗോണ്ടി]] |2=[[Maria language (India)|Maria]] |3=[[Pardhan language|Pardhan]] |4=[[Nagarchal language|Nagarchal]] }} |2=Konda |3={{clade |1=[[Kui language|Kui]] |2=Kuvi }} |4=[[Koya language|Koya]] |5=Manda |6=Pengo }} }} |label2={{nowrap|&nbsp;Kolami-Parji&nbsp;}} |2={{clade |1={{clade |1=Naiki |2=[[Kolami language|Kolami]] }} |2={{clade |1=[[Ollari language|Ollari]] (Gadaba) |2=[[Parji language|Parji]] }} }} }} |label3=&nbsp;വടക്കൻ&nbsp; |3={{clade |label1={{nowrap|&nbsp;Kurukh-Malto&nbsp;}} |1={{clade |1=[[Kurukh language|Kurukh]] (Oraon) |label2=&nbsp;Malto&nbsp; |2={{clade |1=[[Kumarbhag Paharia language|Kumarbhag Paharia]] |2=[[Sauria Paharia language|Sauria Paharia]] }} }} |2=[[Brahui language|ബ്രഹൂയി]] }} }} }} ==അംഗീകാരം== [[പ്രമാണം:Kannada billboards in India displaying information on Prajapita Bramhakumari Eshwariya University, P1010260.jpg|thumb|right|കന്നഡയിൽ എഴുതിയ പോസ്റ്ററുകൾ]] 2006 -ൽ കേന്ദ്ര ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ അദ്ധ്യയന ഇൻസ്റ്റിട്ടൂട്ടിലെ ഡയറക്ടർ ഉദയ നാരായണ സിംഘ്, കന്നഡ ഭാഷയ്ക്ക് ''അഭിജാത ഭാഷാ പദവി'' നൽകണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചു കൊണ്ടുള്ള റിപ്പോർട്ട് ഭാരതസർക്കാരിന് നൽകുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2006/10/04/stories/2006100419510100.htm|title=Kannada likely to get classical tag|last=K.N. Venkatasubba Rao|date=4 October 2006|work=The Hindu|accessdate=17 February 2013|archive-date=2006-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20061013180836/http://www.hindu.com/2006/10/04/stories/2006100419510100.htm|url-status=dead}}</ref> അതനുസരിച്ച് 2008 -ൽ ഭാരതസർക്കാർ കന്നനഡഭാഷയ്ക്ക് ''അഭിജാത ഭാഷ''കളിൽ ഒന്നാണെന്നുള്ള അംഗീകാരം നൽകി. <ref name=classical/> == അക്ഷരമാല == {{main|കന്നഡ ലിപി}} 49 അക്ഷരങ്ങളുള്ള ഒരു [[സ്വനിമം|സ്വനിമ]] [[അബുഗിഡ|അബുഗിഡാ]] ലിപിയാണ് '''കന്നഡ ലിപി''' ({{lang|kn|ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ}} അക്ഷരമാലെ അല്ലെങ്കിൽ {{lang|kn|ವರ್ಣಮಾಲೆ}} വർണ്ണമാലെ)<ref>{{cite book | title = Handbook of scripts and alphabets | url = https://archive.org/details/routledgehandboo00camp | first = George L. | last = Campbell | publisher = [[Routledge]], [[New York]] | date = 1997-11-06 | edition = 1st | accessdate = 2007-02-23 | pages = [https://archive.org/details/routledgehandboo00camp/page/n47 84]–5 | isbn = 978-0-415-13715-7 | oclc = 34473667}}</ref>. കന്നഡ ഭാഷ എഴുതാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിപിയാണിത്. ഇതിലെ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മറ്റ് [[ബ്രാഹ്മി ലിപി|ബ്രാഹ്മി ലിപികളുമായി]] വളരെ സാമ്യമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2022-04-21 |title=Kannada Language - 56.9 Million Speakers {{!}} Amazing Facts |url=https://zinglanguages.com/kannada-language/ |access-date=2024-09-12 |language=en-US}}</ref> വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങൾ സഹജമായി ഒരു സ്വരശബ്ദം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. സ്വരങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യമില്ലാത്തപ്പോൾ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്ന് കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ ({{lang|kn|ಒತ್ತಕ್ಷರ}} ഒത്തക്ഷര) രൂപപ്പെടുന്നു. അല്ലാത്തപക്ഷം ഓരോ അക്ഷരവും ഓരോ സ്വതന്ത്ര ശബ്ദത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. കന്നഡ ലിപി ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ടാണ് എഴുതുന്നത്. {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;;background:#FFD300;" |+ [[കന്നഡ]] അക്ഷരമാലെ (<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ}}}}) |- |colspan="5"; style="text-align:center;background:darkred;"|[[കന്നഡ ലിപി #സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ|<span style="color:#FFD300;">സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ</span>]] <span style="color:#FFD300;">(<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ಸ್ವರ}}}})</span> |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[അ]]|ch={{large|ಅ}}|ipa=a}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ആ]]|ch={{large|ಆ}}|ipa=aː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഇ]]|ch={{large|ಇ}}|ipa=i}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഈ]]|ch={{large|ಈ}}|ipa=iː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഉ]]|ch={{large|ಉ}}|ipa=u}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഊ]]|ch={{large|ಊ}}|ipa=uː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഋ]]|ch={{large|ಋ}}|ipa=ru}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[എ]]|ch={{large|ಎ}}|ipa=e}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഏ]]|ch={{large|ಏ}}|ipa=eː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഐ]]|ch={{large|ಐ}}|ipa=ai}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഒ]]|ch={{large|ಒ}}|ipa=o}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഓ]]|ch={{large|ಓ}}|ipa=oː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഔ]]|ch={{large|ಔ}}|ipa=au}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[അം]]|ch={{large|ಅಂ}}|ipa=am̃}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[അഃ]]|ch={{large|ಅಃ}}|ipa=ah}} |- |colspan="5"; style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[കന്നഡ ലിപി #വ്യഞ്ജനങ്ങൾ|<span style="color:#FFD300;">വ്യഞ്ജനങ്ങൾ</span>]] (<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ವ್ಯಂಜನ}}}}) |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ക]]|ch={{large|ಕ}}|ipa=ka}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഖ]]|ch={{large|ಖ}}|ipa=kʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഗ]]|ch={{large|ಗ}}|ipa=ga}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഘ]]|ch={{large|ಘ}}|ipa=gʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ങ]]|ch={{large|ಙ}}|ipa=ŋa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ച]]|ch={{large|ಚ}}|ipa=t͡ʃa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഛ]]|ch={{large|ಛ}}|ipa=t͡ʃʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ജ]]|ch={{large|ಜ}}|ipa=d͡ʒa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഝ]]|ch={{large|ಝ}}|ipa=d͡ʒʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഞ]]|ch={{large|ಞ}}|ipa=ɲa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ട]]|ch={{large|ಟ}}|ipa=ʈa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഠ]]|ch={{large|ಠ}}|ipa=ʈʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഡ]]|ch={{large|ಡ}}|ipa=ɖa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഢ]]|ch={{large|ಢ}}|ipa=ɖʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ണ]]|ch={{large|ಣ}}|ipa=ɳa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ത]]|ch={{large|ತ}}|ipa=t̪a}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഥ]]|ch={{large|ಥ}}|ipa=t̪ʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ദ]]|ch={{large|ದ}}|ipa=d̪a}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ധ]]|ch={{large|ಧ}}|ipa=d̪ʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ന]]|ch={{large|ನ}}|ipa=n̪a}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[പ]]|ch={{large|ಪ}}|ipa=pa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഫ]]|ch={{large|ಫ}}|ipa=pʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ബ]]|ch={{large|ಬ}}|ipa=ba}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഭ]]|ch={{large|ಭ}}|ipa=bʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[മ]]|ch={{large|ಮ}}|ipa=ma}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[യ]]|ch={{large|ಯ}}|ipa=ja}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ര]]|ch={{large|ರ}}|ipa=ra}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ല]]|ch={{large|ಲ}}|ipa=la}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[വ]]|ch={{large|ವ}}|ipa=ʋa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ശ]]|ch={{large|ಶ}}|ipa=ʃa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഷ]]|ch={{large|ಷ}}|ipa=ʂa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[സ]]|ch={{large|ಸ}}|ipa=sa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഹ]]|ch={{large|ಹ}}|ipa=ha}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ള]]|ch={{large|ಳ}}|ipa=ɭa}} |- |colspan="5"; style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[കന്നഡ ലിപി #അക്കങ്ങൾ|<span style="color:#FFD300;">അക്കങ്ങൾ</span>]] (<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ಅಂಕಿಗಳು}}}}) |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(സൊന്നെ)</small>|tops=ಸೊನ್ನೆ|l=kn|s=knda|ml=0|ch={{large|೦}}|note=പൂജ്യം}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒന്ദു)</small>|tops=ಒಂದು|l=kn|s=knda|ml=1|ch={{large|೧}}|note=ഒന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എരഡു)</small>|tops=ಎರಡು|l=kn|s=knda|ml=2|ch={{large|೨}}|note=രണ്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(മൂറു)</small>|tops=ಮೂರು|l=kn|s=knda|ml=3|ch={{large|೩}}|note=മൂന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(നാല്ക്കു)</small>|tops=ನಾಲ್ಕು|l=kn|s=knda|ml=4|ch={{large|೪}}|note=നാല്}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഐദു)</small>|tops=ಐದು|l=kn|s=knda|ml=5|ch={{large|೫}}|note=അഞ്ച്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ആറു)</small>|tops=ಆರು|l=kn|s=knda|ml=6|ch={{large|೬}}|note=ആറ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഏളു)</small>|tops=ಏಳು|l=kn|s=knda|ml=7|ch={{large|೭}}|note=ഏഴ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എണ്ടു)</small>|tops=ಎಂಟು|l=kn|s=knda|ml=8|ch={{large|೮}}|note=എട്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒമ്പത്തു)</small>|tops=ಒಂಬತ್ತು|l=kn|s=knda|ml=9|ch={{large|೯}}|note=ഒമ്പത്}} |} == സംഖ്യകൾ == [[File:Mysore Clocktower - clock face.jpg|thumb|220px|കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ള [[മൈസൂർ|മൈസൂരിലെ]] ഒരു ക്ലോക്ക്. ഇതിന്റെ പുറത്തെ വൃത്തത്തിലുള്ള അക്കങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം ശ്രദ്ധേയമാണ്: 3 (വലത്), 6 (താഴെ), 9 (ഇടത്), 12 (മുകളിൽ) എന്നീ അക്കങ്ങൾ നേരെയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. 1, 2, 4, 7, 8 എന്നീ അക്കങ്ങൾ വലത്തോട്ട് അല്പം ചെരിഞ്ഞും, 5, 10, 11 എന്നീ അക്കങ്ങൾ ഇടത്തോട്ട് അല്പം ചെരിഞ്ഞുമാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ഈ ക്രമീകരണം കാരണം ചെറിയ ചെരിവുകൾ അവഗണിച്ചാൽ എല്ലാ അക്കങ്ങളും സാധാരണ പോലെ എളുപ്പത്തിൽ വായിക്കാൻ സാധിക്കും (പ്രത്യേകിച്ച് 10, 11, 12 എന്നീ അക്കങ്ങൾ ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് സാധാരണ പോലെ വായിക്കാം).]] കന്നഡ ഭാഷയ്ക്ക് പൂജ്യം മുതൽ ഒൻപത് വരെയുള്ള പത്ത് അക്കങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന തനതായ ഒരു സംഖ്യാസമ്പ്രദായമുണ്ട്. മറ്റ് ഭാരതീയ ഭാഷകളെപ്പോലെ ദശാംശ വ്യവസ്ഥ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ആധുനിക കാലത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് (ഹിന്ദു-അറബിക്) അക്കങ്ങളുടെ ഉപയോഗം വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കർണ്ണാടകയിലെ ഔദ്യോഗിക രേഖകളിലും പഴയ ക്ലോക്കുകളിലും കലണ്ടറുകളിലും നാണയങ്ങളിലും കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ഇപ്പോഴും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;;background:#FFD300;" |+ കന്നഡ അക്കങ്ങൾ |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(സൊന്നെ)</small>|tops=ಸೊನ್ನೆ|l=kn|s=knda|ml=0|ch={{large|೦}}|note=പൂജ്യം}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒന്ദു)</small>|tops=ಒಂದು|l=kn|s=knda|ml=1|ch={{large|೧}}|note=ഒന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എരഡു)</small>|tops=ಎರಡು|l=kn|s=knda|ml=2|ch={{large|೨}}|note=രണ്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(മൂറു)</small>|tops=ಮೂರು|l=kn|s=knda|ml=3|ch={{large|೩}}|note=മൂന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(നാല്ക്കു)</small>|tops=ನಾಲ್ಕು|l=kn|s=knda|ml=4|ch={{large|೪}}|note=നാല്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഐദു)</small>|tops=ಐದು|l=kn|s=knda|ml=5|ch={{large|೫}}|note=അഞ്ച്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ആറു)</small>|tops=ಆರು|l=kn|s=knda|ml=6|ch={{large|೬}}|note=ആറ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഏളു)</small>|tops=ಏಳು|l=kn|s=knda|ml=7|ch={{large|೭}}|note=ഏഴ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എണ്ടു)</small>|tops=ಎಂಟು|l=kn|s=knda|ml=8|ch={{large|೮}}|note=എട്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒമ്പത്തു)</small>|tops=ಒಂಬತ್ತು|l=kn|s=knda|ml=9|ch={{large|೯}}|note=ഒമ്പത്}} |} കർണ്ണാടക സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ കൂടുതലായും ഉപയോഗിക്കുന്നത് കന്നഡ അക്കങ്ങളാണ്. കർണ്ണാടകയിലെ KSRTC ബസ്സുകളിലും മറ്റും കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് കാണാവുന്നതാണ്. {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;;background:#FFD300;" |+ കന്നഡ സംഖ്യകൾ <ref>{{cite web |url=https://www.omniglot.com/language/numbers/kannada.htm |title=Numbers in Kannada |author=Simon Ager |website=Omniglot |access-date=9 ഏപ്രിൽ 2026}}</ref> ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| അറബിക് അക്കങ്ങൾ ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| കന്നഡ പേര് (ഉച്ചാരണം) ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| മലയാളം പേര് |- | {{large|{{lang|kn|೦}}}} || 0 || {{lang|kn|ಸೊನ್ನೆ}} (സൊന്നേ) || പൂജ്യം |- | {{large|{{lang|kn|೧}}}} || 1 || {{lang|kn|ಒಂದು}} (ഒന്ദു) || ഒന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೨}}}} || 2 || {{lang|kn|ಎರಡು}} (എറഡു) || രണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೩}}}} || 3 || {{lang|kn|ಮೂರು}} (മൂരു) || മൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೪}}}} || 4 || {{lang|kn|ನಾಲ್ಕು}} (നാൽകു) || നാല് |- | {{large|{{lang|kn|೫}}}} || 5 || {{lang|kn|ಅಯ್ದು}} (അയ്ദു / ഐദു) || അഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೬}}}} || 6 || {{lang|kn|ಆರು}} (ആറു) || ആറ് |- | {{large|{{lang|kn|೭}}}} || 7 || {{lang|kn|ಏಳು}} (ഏളു) || ഏഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೮}}}} || 8 || {{lang|kn|ಎಂಟು}} (എൺടു) || എട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೯}}}} || 9 || {{lang|kn|ಒಂಬತ್ತು}} (ഒമ്പത്തു) || ഒൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೧೦}}}} || 10 || {{lang|kn|ಹತ್ತು}} (ഹത്തു) || പത്ത് |- | {{large|{{lang|kn|೧೧}}}} || 11 || {{lang|kn|ಹನ್ನೊಂದು}} (ഹന്നൊന്ദു) || പതിനൊന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೧೨}}}} || 12 || {{lang|kn|ಹನ್ನೆರಡು}} (ഹന്നെറഡു) || പന്ത്രണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೧೩}}}} || 13 || {{lang|kn|ಹದಿಮೂರು}} (ഹദിമൂരു) || പതിമൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೧೪}}}} || 14 || {{lang|kn|ಹದಿನಾಲ್ಕು}} (ഹദിനാൽകു) || പതിനാല് |- | {{large|{{lang|kn|೧೫}}}} || 15 || {{lang|kn|ಹದಿನೈದು}} (ഹദിനൈദു) || പതിനഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೧೬}}}} || 16 || {{lang|kn|ಹದಿನಾರು}} (ഹദിനാറു) || പതിനാറ് |- | {{large|{{lang|kn|೧೭}}}} || 17 || {{lang|kn|ಹದಿನೇಳು}} (ഹദിനേളു) || പതിനേഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೧೮}}}} || 18 || {{lang|kn|ಹದಿನೆಂಟು}} (ഹദിനെൺടു) || പതിനെട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೧೯}}}} || 19 || {{lang|kn|ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು}} (ഹത്തൊമ്പത്തു) || പത്തൊൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೨೦}}}} || 20 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತು}} (ഇപ്പത്തു) || ഇരുപത് |- | {{large|{{lang|kn|೨೧}}}} || 21 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಒಂದು}} (ഇപ്പത്തൊന്ദു) || ഇരുപത്തൊന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೨೨}}}} || 22 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಎರಡು}} (ഇപ്പത്തെറഡു) || ഇരുപത്തിരണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೨೩}}}} || 23 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಮೂರು}} (ഇപ്പത്തുമൂരു) || ഇരുപത്തിമൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೨೪}}}} || 24 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ನಾಲ್ಕು}} (ഇപ്പത്തുനാൽകു) || ഇരുപത്തിനാല് |- | {{large|{{lang|kn|೨೫}}}} || 25 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಐದು}} (ഇപ്പത്തൈദു) || ഇരുപത്തഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೨೬}}}} || 26 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಆರು}} (ഇപ്പത്താറു) || ഇരുപത്താറ് |- | {{large|{{lang|kn|೨೭}}}} || 27 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಏಳು}} (ഇപ്പത്തേളു) || ഇരുപത്തേഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೨೮}}}} || 28 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಎಂಟು}} (ഇപ്പത്തെൺടു) || ഇരുപത്തെട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೨೯}}}} || 29 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಒಂಬತ್ತು}} (ഇപ്പത്തൊമ്പത്തു) || ഇരുപത്തൊൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೩೦}}}} || 30 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತು}} (മൂവത്തു) || മുപ്പത് |- | {{large|{{lang|kn|೩೧}}}} || 31 || {{lang|kn|ಮುವತ್ತ್'ಒಂದು}} (മുവത്തൊന്ദു) || മുപ്പത്തൊന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೩೨}}}} || 32 || {{lang|kn|ಮುವತ್ತ್'ಎರಡು}} (മുവത്തെറഡു) || മുപ്പത്തിരണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೩೩}}}} || 33 || {{lang|kn|ಮುವತ್ತ್'ಮೂರು}} (മുവത്തുമൂരു) || മുപ്പത്തിമൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೩೪}}}} || 34 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ನಾಲ್ಕು}} (മൂവത്തുനാൽകു) || മുപ്പത്തിനാല് |- | {{large|{{lang|kn|೩೫}}}} || 35 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಐದು}} (മൂവത്തൈദു) || മുപ്പത്തഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೩೬}}}} || 36 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಆರು}} (മൂവത്താറു) || മുപ്പത്താറ് |- | {{large|{{lang|kn|೩೭}}}} || 37 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಏಳು}} (മൂവത്തേളു) || മുപ്പത്തേഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೩೮}}}} || 38 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಎಂಟು}} (മൂവത്തെൺടു) || മുപ്പത്തെട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೩೯}}}} || 39 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಒಂಬತ್ತು}} (മൂവത്തൊമ്പത്തു) || മുപ്പത്തൊൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೪೦}}}} || 40 || {{lang|kn|ನಲವತ್ತು}} (നലവത്തു) || നാൽപ്പത് |- | {{large|{{lang|kn|೫೦}}}} || 50 || {{lang|kn|ಐವತ್ತು}} (ഐവത്തു) || അൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೬೦}}}} || 60 || {{lang|kn|ಅರುವತ್ತು}} (അറുവത്തു) || അറുപത് |- | {{large|{{lang|kn|೭೦}}}} || 70 || {{lang|kn|ಎಪ್ಪತ್ತು}} (എപ്പത്തു) || എഴുപത് |- | {{large|{{lang|kn|೮೦}}}} || 80 || {{lang|kn|ಎಂಬತ್ತು}} (എമ്പത്തു) || എൺപത് |- | {{large|{{lang|kn|೯೦}}}} || 90 || {{lang|kn|ತೊಂಬತ್ತು}} (തൊമ്പത്തു) || തൊണ്ണൂറ് |- | {{large|{{lang|kn|೧೦೦}}}} || 100 || {{lang|kn|ನೂರು}} (നൂറു) || നൂറ് |- | {{large|{{lang|kn|೧,೦೦೦}}}} || 1,000 || {{lang|kn|ಸಾವಿರ}} (സാവിര) || ആയിരം |- | {{large|{{lang|kn|೧,೦೦,೦೦೦}}}} || 1,00,000 || {{lang|kn|ಒಂದು ಲಕ್ಷ}} (ഒന്ദു ലക്ഷ) || ഒരു ലക്ഷം |- | {{large|{{lang|kn|೧೦,೦೦,೦೦೦}}}} || 10,00,000 || {{lang|kn|ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ}} (ഹത്തു ലക്ഷ) || പത്ത് ലക്ഷം |- | {{large|{{lang|kn|೧,೦೦,೦೦,೦೦೦}}}} || 1,00,00,000 || {{lang|kn|ಕೋಟಿ}} (കോടി) || ഒരു കോടി |} == യൂണിക്കോഡ്‌ == കന്നഡ യൂണിക്കോഡ്‌ U+0C80 മുതൽ U+0CFF വരെയാണ്. {{കന്നഡ യൂണിക്കോഡ്‌ പട്ടിക}} ==ലിപി സാദൃശ്യങ്ങൾ== [[പ്രമാണം:kavi file2.jpg|left|thumb|കവിരാജമാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഒരു താൾ]] കന്നഡ ലിപിയോട് പ്രകടമായ സാമ്യമുള്ളത് തെലുങ്ക് ലിപിക്കാണ്. തെലുങ്ക് ലിപി കൂടാതെ മറ്റൊരു ബ്രാഹ്മിക് ലിപിയായ സിംഹള ലിപിയ്ക്കും കന്നഡ ലിപിയുമായി സാമ്യമുള്ളത് കാണാം. സിംഹള ലിപിയും കന്നഡ ലിപിയും തെലുങ്ക് ലിപിയും കദംബ ലിപിയിൽ നിന്നു തന്നെ ആണ് രൂപപ്പട്ടത്. <ref>{{cite web|url=http://www.ancientscripts.com/sinhala.html|title=Ancient scripts, hala|publisher=|accessdate=2009-05-07}}</ref> ==നിഘണ്ടു== [[ഫെർഡിനാന്റ് കിട്ടൽ|റെവറണ്ട് ഫെർഡിനാന്റ് കിട്ടൽ]] എന്ന [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]] പാതിരിയാണ് ആദ്യത്തെ കന്നഡ-ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടുവിന്റെ രചയിതാവ്. 70,000ത്തിൽ പരം കന്നഡ വാക്കുകൾ ഉൾപ്പെട്ടതാണ് ഈ നിഘണ്ടു.<ref name="കിട്ടൽ">{{cite web |title=Kannada Dialect Dictionaries and Dictionaries in Subregional Languages of Karnataka|url=http://www.languageinindia.com/sep2005/kannadadictionary1.html|author=മഞ്ജുളാക്ഷി & ഭട്ട്|publisher=Central Institute of Indian Languages, University of Mysore|work=Language in India, Volume 5 : 9 September 2005 |accessdate=11 April 2007}}</ref> ഫർഡിനാണ്ട് കിട്ടൽ കന്നഡ ഭാഷയുടെ മൂന്ന് ഉപഭാഷകൾ അടങ്ങുന്ന പ്രധാന കന്നഡ വ്യാകരണം വിവരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥവും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>Ferdinand Kittel. ''[http://books.google.com/books?vid=ISBN8120600568&id=rnNxtHfKxZAC&pg=PP11&lpg=PP11&ots=p8gHyBeg7y&dq=kannada+grammar&sig=UEOhCXLrlp_eSLfYwh7GOvwVK4Q#PPP1,M1 A Grammar of the Kannada Language: Comprising the Three Dialects of the Language]''. 1993. Asian Educational Services. ISBN 81-206-0056-8</ref> ആദ്യത്തെ ആധുനിക കന്നഡ-കന്നഡ നിഘണ്ടു രചിച്ചത് [[ജി. വെങ്കടസുബ്ബയ്യ]] ആണ്. 9,000 താളുകളുള്ള ഈ കന്നഡ-കന്നഡ [[നിഘണ്ടു]] എട്ട് ലക്കങ്ങളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് കന്നഡ സാഹിത്യ പരിഷത്ത് ആണ്. ജി. വെങ്കടസുബ്ബയ്യ ഒരു കന്നഡ-ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടുവും ''ക്ലിഷ്ടപദകോശ'' എന്ന കന്നഡയിലെ ക്ലിഷ്ട പദങ്ങൾ അടങ്ങിയ നിഘണ്ടുവും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|author=Muralidhara Khajane |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/article3805517.ece |title=Today's Paper / NATIONAL : 100 years on, words never fail him |publisher=The Hindu |date=22 August 2012 |accessdate=2013-02-12}}</ref><ref>{{cite news|author=Johnson Language |url=http://www.economist.com/blogs/johnson/2012/08/language-india |title=Language in India: Kannada, threatened at home |publisher=The Economist |date=20 August 2012 |accessdate=2013-02-12}}</ref> ==കന്നഡ വചന സാഹിത്യം== [[പ്രമാണം:Akkamahadevi Vachana.JPG|thumb|right|അക്ക മഹാദേവിയെടെ വചനം കന്നഡ ഭാഷയിൽ]] കന്നഡയിൽ വചന സാഹിത്യം അനന്യവും ശുദ്ധവുമായ ഒരു കന്നഡ സാഹിത്യ-കവിതാരൂപമാണ്. വചനങ്ങളുടെ രചയിതാക്കൾ വചനകാരർ (കവികൾ) എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. <ref>{{cite news|title=ആത്മീയവാദിയായ സോഷ്യലിസ്റ്റ്‌|url=http://www.janmabhumidaily.com/jnb/News/113652}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വചനകാരൻമാരിൽ ഏറ്റവും പ്രഗല്ഭരാണ് ബസവണ്ണനും അല്ലമ പ്രഭുവും [[അക്ക മഹാദേവി]]യും. വചന സാഹിത്യം അന്നത്തെ സമൂഹത്തിൽ നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ജാതി-കുല-മത ചിന്തകളൂടെ അധിഷ്ഠാനത്തിലുള്ള ഭേദഭാവങ്ങളെ എതിർക്കുന്ന സാമൂഹ്യപരവും സാംപത്തികവുമായ വിപ്ലവത്തിൻറെ ബീജരൂപമായ സാഹിത്യപ്രകാരമാണ്. വചനങ്ങൾ സാധാരണക്കാരൻറെ ഭാഷയിൽ തന്നെ എഴുതപ്പെട്ടു. <ref name="അക്ക">ശാസ്ത്രി(1955), p361</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:Halmidi OldKannada inscription.JPG|ഹൽമിഡി ഗ്രാമത്തിലുള്ള ഹൽമിഡി ശിലാശാസനം, പഴയ കന്നഡയിൽ, ക്രി. വ. 450 (കദംബ രാജവംശം) പ്രമാണം:6th century Kannada inscription in cave temple number 3 at Badami.jpg|പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, ക്രി. വ. 578 AD (ബാദാമി ചാലുക്യ രാജവംശം) ബാദാമി ഗുഹ #3 പ്രമാണം:TalakadInscription.jpg|പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, ക്രി. വ. 726 AD, തലക്കാട്, രാജാവ് ശിവാമരൻറെയോ അല്ലെങ്കിൽ ശ്രീപുരുഷൻറെയോ കാലം (പശ്ചിമ ഗംഗ രാജവംശം) പ്രമാണം:Old Kannada inscription from the Rashtrakuta period (9th century) at the Durga Devi temple in Virupaksha temple complex at Hampi.jpg|പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, ക്രിസ്ത്വബ്ദം ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ട്, (രാഷ്ട്രകൂട രാജവംശം) ദുർഗ്ഗാദേവി ക്ഷേത്രം, ഹംപി. പ്രമാണം:Atakur memorial stone with inscription in old Kannada (949 C.E.).jpg|മണ്ഡ്യ ജില്ലയിലെ അടകൂർ ശിലാശാസനം, (ക്രി. വ. 949 C.E.) രണ്ട് ഭാഗങളിലായുള്ള രചന; പട്ടിയും കാട്ടുപന്നിയുമായുള്ള യുദ്ധത്തെ കാണിക്കുന്ന ശിലാശാസനം തക്കോളം യുദ്ധത്തിൽ ചോഴ വംശത്തിൻ മേൽ രാഷ്ട്രകൂട രാജാക്കൻമാരുടെ വിജയത്തെ ആണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പ്രമാണം:Old Kannada inscription (c.1057) in Kalleshvara temple at Hire Hadagali.jpg|പശ്ചിമ ചാലുക്യ രാജാവ് സോമേശ്വരൻ ഒന്നാമൻറെ ബെള്ളാരി ജില്ലയിലെ ഹിരിയ ഹഡഗലിയിലെ കല്ലേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലുള്ള പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, ക്രി. വ. 1057 പ്രമാണം:Old Kannada inscription (1112 CE) of King Vikramaditya VI in the Mahadeva temple at Itagi.jpg|കൊപ്പള ജില്ലയിലെ ഇട്ടഗി മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ള പശ്ചിമ ചാലുക്യ രാജാവ് വിക്രമാദിത്യ ആറാമൻറെ പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, കാലം ക്രി. വ. 1112 പ്രമാണം:Old-Kannada inscription at Arasikere Ishwara temple.jpg|ഹാസൻ ജില്ലയിലെ അരസിക്കെറെ പട്ടണത്തിലെ ഈശ്വര ക്ഷേത്രതിലുള്ള പഴയ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം, കാലം ക്രി. വ.1220 (ഹൊയ്സള രാജവംശം) File:Kannada inscription (1509 AD) of Krishnadeva Raya at entrance to mantapa of Virupaksha temple in Hampi.JPG|ഹംപി വിരൂപാക്ഷ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ള കൃഷ്ണദേവരായൻറെ (വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം) പട്ടാഭിഷേകത്തെ കുറിച്ചുള്ള ക്രി. വ. 1509ലെ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം പ്രമാണം:Kannada inscription (17th century) at Gaurishvara temple at Yelandur 1.jpg|അസാമാന്യ സൌന്ദര്യത്തോടെ ശോഭിക്കുന്ന യളന്ദുരിലുള്ള ക്രി. വ. 1654ലെ കന്നഡയിലുള്ള ശിലാശാസനം പ്രമാണം:Halmidi_inscription_translation.JPG|ഹൽമിഡി ശിലാശാസനത്തിൻറെ ആധുനിക കാല പ്രതിരൂപം </gallery> ==കുറിപ്പുകൾ== *{{cite book |last= ഗർഗ്ഗ്|first= ഗംഗാ റാം|title=Encyclopaedia of the Hindu World: A-Aj, Volume 1|chapter=കന്നഡ സാഹിത്യം|origyear=1992|year=1992|location=ന്യൂ ഡല്ഹി|publisher=കോണ്സപ്റ്റ് പബ്ലിഷിംഗ് കമ്പനി|isbn=81-7022-374-1}} * {{Cite book | last = | first =| contribution = ദ്രാവിഡ പഠനങ്ങൾ: കന്നഡ| editor-last = കൂപ്പർ | editor-first = കത്ലീൻ| title = Understanding India-The Culture of India| year = 2011| place = ന്യൂ യോർക്ക്| publisher = ബ്രിട്ടാനിക്കാ എഡ്യുക്കേഷനൽ പ്രിൻറിങ്ങ്| isbn =978-1-61530-203-1 }} * {{Cite book | last = സ്റ്റീവർ| first = എസ്ബി | contribution = കന്നഡ| editor-last = സ്റ്റീവര് | editor-first = എസ്ബി(ed.) | title = The Dravidian Languages (Routledge Language Family Descriptions) | url = https://archive.org/details/dravidianlanguag0000unse| year = 1998 | pages = [https://archive.org/details/dravidianlanguag0000unse/page/129 129]–157 | place = ലണ്ടൺ | publisher = റൂട്ട്ലഡ്ജ്. Pp. 436 | isbn = 0-415-10023-2}} * {{cite book |last=ക്ലോസ് & മെക്ക് കാണൽ|first= ഹെയിൻസ് & ഗ്രാൻറ്റ് ഡീ|title= The Written languages of the world: a survey of the degree and modes of use-vol 2 part1 |year=1978|publisher=ലാവൽ സർചകലാശാല|location=|isbn=2-7637-7186-6}} * {{cite book |last=നരസിംഹാചാര്യ|first=ആർ|title= കന്നഡ സാഹിത്യ ചരിത്രം|origyear=1988|year=1988|publisher=ഏഷ്യൻ എഡ്യുക്കേഷനൽ സർവീസസ്|location=ന്യൂ ഡല്ഹി, മദിരാശി|isbn=81-206-0303-6}} * {{cite book |last=റൈസ്|first=ഇ.പി.|title= Kannada Literature|origyear=1921|year=1982|publisher=ഏഷ്യൻ എഡ്യൂക്കേഷനൽ സർവീസസ്|location=ന്യൂ ഡല്ഹി|isbn=81-206-0063-0}} * {{cite book |last=റൈസ്|first=ബി.എൽ.|title= Mysore Gazatteer Compiled for Government-vol 1|origyear=1897|year=2001|publisher=ഏഷ്യൻ എഡ്യൂക്കേഷനൽ സർവീസസ്|location=ന്യൂ ഡല്ഹി, Madras|isbn=81-206-0977-8}} * {{cite book |last=കമ്മത്ത്|first=സൂര്യനാഥ യു|title= A concise history of Karnataka: from pre-historic times to the present|origyear=2001|year=2002|publisher=ജൂപ്പിറ്റർ ബുക്സ്|location=ബംഗളൂരു|oclc= 7796041 |lccn=8095179}} * {{cite book |last=പല എഴുത്തുകാർ|first= |title=Encyclopaedia of Indian literature-vol 2|origyear=1988|year=1988|publisher=സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= |isbn=81-260-1194-7}} * {{cite book |last=ശാസ്ത്രി|first=കെ.എ.നീലകണ്ഠ|title= A history of South India from prehistoric times to the fall of Vijayanagar|origyear=1955|year=2002|publisher=ഓക്സ്ഫർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സിൻറെ ഇന്ത്യൻ ശാഖ|location=ന്യൂ ഡല്ഹി|isbn=0-19-560686-8}} * {{cite book |last=രമേശ്|first=കെ.വി.|title= വാതാപിയിലെ ചാലുക്യൻമാർ|origyear=1984|year=1984|publisher=ആഗം കലാ പ്രകാശൻ|location=ന്യൂ ഡല്ഹി|isbn= }} * {{cite book |last=കിട്ടൽ|first=ഫർഡിനാണ്ട്|title= A Grammar of the Kannada Language Comprising the Three Dialects of the Language (Ancient, Medieval and Modern)|url=https://archive.org/details/grammarofkannada0000fkit|origyear=1993|year=1993|publisher=ഏഷ്യൻ എഡ്യുക്കേഷനൽ സർവീസസ്|location=ന്യൂ ഡല്ഹി, മദിരാശി|isbn=81-206-0056-8}} * {{cite book |last=ഭട്ട്|first=തിരുമലേശ്വര|title=ഗോവിന്ദ പൈ|origyear=1993|year=1993|publisher=സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= |isbn=81-7201-540-2}} * {{cite book |last=സ്വലബിൽ|first=കാംഇൽ|title=Smile of Murugan: On Tamil Literature of South India|url=https://archive.org/details/smileofmuruganon0000zvel|origyear=1973|year=1973|publisher=ബ്രിൽ|location=ലെയ്ഡന്, നെതർലാണ്ട്സ്|isbn=90-04-03591-5}} * {{cite book |last=Shapiro and Schiffman|first=Michael C., Harold F.|title=Language And Society In South Asia|origyear=1981|year=1981|publisher=മോത്തിലാൽ ബനാരസിദാസ്|location=ന്യൂ ഡല്ഹി|isbn=81-208-2607-8}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * [[കർണാടക]] * [[കേരളവും കർണാടകയും]] * [[കന്നഡ ഉപഭാഷകൾ]] == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kannada language}} {{InterWiki|code=kn}} {{Wikiquote|കന്നഡ പഴഞ്ചൊല്ലുകൾ}} * [http://www.kamat.com/kalranga/kar/literature/history1.htm കന്നഡ ഭാഷയുടെയും സംസ്കാരത്തിൻറെയും ചരിത്രം] * [http://www.unicode.org/charts/PDF/U0C80.pdf കന്നഡ യൂണിക്കോഡ്‌ സൂചിക(PDF)] * [http://brahmi.sourceforge.net/docs/KannadaComputing.html കന്നഡ കംപ്യുംട്ടിങ് വിവരങ്ങൾ] * [http://www.kannadalibrary.com കന്നഡ ഗ്രന്ഥാലയ] * [http://kanaja.in/%E0%B2%95%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%A1-%E0%B2%95%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B2%BF-lesson-1 കന്നഡ പഠന സഹായി (ഇംഗ്ലീഷിൽ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160526220543/http://www.kanaja.in/%e0%b2%95%e0%b2%a8%e0%b3%8d%e0%b2%a8%e0%b2%a1-%e0%b2%95%e0%b2%b2%e0%b2%bf%e0%b2%af%e0%b2%bf%e0%b2%b0%e0%b2%bf-lesson-1/ |date=2016-05-26 }} * [https://03662671545803034101.googlegroups.com/attach/d1a5ce02615957f3/Kannada_script_evolution.jpg?part=2&view=1&vt=ANaJVrELtCoY6CYhEk-wqTrFospXVSggzb7QyJ4gLiCTtcbIN6f9OQt8SEhQj4Ed-rvU_I0rf6va_8wt1tzqVOfpuyyY0lNXpm5M89jl7FMAzAk0UzCgQuw കന്നഡ ലിപിയുടെ വികാസം] * {{cite news |title=കന്നഡ അക്കങ്ങളുടെ നാൾവഴി|url=http://itihasaacademy.files.wordpress.com/2013/11/scan3.jpg}} {{Official_languages_of_India}} {{ഭാരതത്തിലെ ഭാഷകൾ|state="collapsed"}} {{Languages of South Asia|state="collapsed"}} {{ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ}} [[വർഗ്ഗം:ദ്രാവിഡഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കന്നഡ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ശ്രേഷ്ഠഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ]] 0phnzgfjhj09q4v7kckgktm98z5v82u 0 13247 4612579 4612445 2026-04-10T02:46:30Z Asifalinair 206364 /* വിഭാഗങ്ങൾ */ 4612579 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Police}}{{Prettyurl|Kerala Police}} {{Infobox Law enforcement agency | agencyname = കേരള പോലീസ് വകുപ്പ് | nativename = | nativenamea = | nativenamer =Kerala Police | commonname = KP | abbreviation = | patch =File:Kerala State Police Logo.png | patchcaption =ചിഹ്നം | logo = | logocaption = | badge = | badgecaption = | flag = Flag of Kerala Police.svg | flagcaption = | imagesize = | motto = "മൃദു ഭാവെ ദൃഢ കൃത്യേ" <br/> {{Small|'''मृदु भावे दृढ़ कृत्ये'''}} | mottotranslated = '''അർത്ഥം:''' ''മൃദുവായ പെരുമാറ്റം ദൃഢമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ'' soft in temperament firm in action | mission = | formedyear = 1956 | formedmonthday = നവംബർ 1 | preceding1 = | dissolved = | superseding = | employees = | volunteers = | budget = {{INRConvert|3781|c}} <small>(2020–21 est.)</small><ref>{{Cite web |url=https://prsindia.org/sites/default/files/budget_files/State%20Budget%20Analysis%20-%20Kerala%202020-21.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-07-04 |archive-date=2020-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216221020/https://www.prsindia.org/sites/default/files/budget_files/State%20Budget%20Analysis%20-%20Kerala%202020-21.pdf |url-status=dead }}</ref> | country = ഇന്ത്യ | countryabbr = | divtype = State | divname = [[കേരളം]] | divdab = | map = India_Kerala_locator_map.svg | sizearea = {{convert|38863|km2|sqmi|abbr=on}} | sizepopulation = 33,387,677 (2011) | legaljuris = [[Kerala|കേരളം]] | governingbody = [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]], [[കേരള സർക്കാർ]] | governingbodyscnd = | constitution1 =കേരള പോലീസ് ആക്ട് | police = Yes | local = Yes | speciality = | overviewtype = | overviewbody = | headquarters = [[വഴുതക്കാട്]], [[തിരുവനന്തപുരം]] | hqlocmap = | hqlocleft = | hqloctop = | hqlocmappoptitle = | sworntype = | sworn = | unsworntype = | unsworn = | chief1name = [[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ]], [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]] | chief1position = [[Director general of police|സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി]] | parentagency = | child1agency = | unittype = | unitname ={{collapsible list | ക്രമസമാധാന വിഭാഗം (L&O)|[[ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|ക്രൈംബ്രാഞ്ച്]] (CB)|സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (SSB)|സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയനുകൾ (APBn)|സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ (SCRB)|[[കേരള പോലീസ് അക്കാദമി]]|തീരദേശ പോലീസ്|ഫോറൻസിക് സയൻസ് ലബോറട്ടറി (FSL)|}} | officetype =പോലീസ് ജില്ലകൾ | officename =20 | provideragency = | uniformedas = | stationtype =പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ | stations =484 {{Small|(ലോക്കൽ)|}} + 80 {{Smaller|പ്രത്യേക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ}} | airbases = | lockuptype = | lockups = | vehicle1type =ജീപ്പ് | vehicles1 =158 <ref>https://document.kerala.gov.in/documents/workstudyreports/workstudy2507202316:52:34.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | boat1type = | boats1 = | aircraft1type = | aircraft1 = | animal1type = | animals1 = | animal2type = | animals2 = | person1name = | person1reason = | person1type = | programme1 = | activity1name = | activitytype = | anniversary1 = | award1 = | website = {{URL|http://keralapolice.gov.in/}} | footnotes = | reference = |electeetype=മന്ത്രി|minister1name=[[പിണറായി വിജയൻ]],ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ അധിക ചുമതലയുള്ള [[Chief Minister of Kerala|മുഖ്യമന്ത്രി]] |vehicle2type=എസ്.യു.വി|vehicles2=2719|vehicle3type=ആകെ വാഹനങ്ങൾ|vehicles3=3610<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/workstudyreports/workstudy2507202316:52:34.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>}} [[കേരളം|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] ക്രമസമാധാന പരിപാലന-നിയമ നിർവഹണ ഏജൻസിയാണ്‌ '''കേരള പോലീസ്'''. [[തിരുവനന്തപുരം]] ആണ്‌ കേരള പോലീസിന്റെ‌ ആസ്ഥാനം. 'മൃദുവായ പെരുമാറ്റം, ദൃഢമായ പ്രവർത്തനം' എന്ന് അർത്ഥമാക്കുന്ന 'മൃദു ഭാവെ, ദൃഢ കൃത്യെ' എന്ന സംസ്കൃത വാക്യം ആണ്‌ ഈ സേനയുടെ ആപ്തവാക്യം. കേരള സർക്കാരിൻ്റെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സേനയുടെ തലവൻ സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ്. സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുത്ത്‌, പരിശീലനം നൽകി സ്വന്തം ജന്മദേശത്തോ, കേരളത്തിന്റെ മറ്റേതെങ്കിലും ഭാഗത്തോ നിയമിച്ചു കൊണ്ടുള്ള സംവിധാനം ആണ്‌ നിലവിലുള്ളത്‌. കേരളാ പോലീസിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏതു ഭാഗത്തും പ്രവർത്തിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്‌. ആവശ്യമെങ്കിൽ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്‌. ബ്യൂറോ ഓഫ് പോലീസ് റിസർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് (ബി.പി.ആർ.ഡി)യുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം കേരളത്തിൽ ആകെ 564 പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്.<ref>https://bprd.nic.in/content/62_1_DataonPoliceOrganizations.aspx</ref> ഇതിൽ മുന്നൂറ്റി എൺപത്തിരണ്ട് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലും നൂറ്റിരണ്ട് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ നഗരപ്രദേശങ്ങളിലുമാണ്. ക്രമസമാധാന സ്റ്റേഷനുകൾ കൂടാതെ, കേരളത്തിൽ എൺപത് പ്രത്യേക (സ്പെഷ്യൽ പർപ്പസ്) പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട് ഇവ പ്രത്യേക ഉദ്ദേശ്യ ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടിയാണ്, ഉദാഹരണത്തിന് തീരദേശ സുരക്ഷ, ട്രാഫിക്, സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ അന്വേഷണം, സ്ത്രീസുരക്ഷ എന്നീ കാര്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. == ചരിത്രം == സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്കു മുൻപ് വ്യത്യസ്തങ്ങളായ ഭരണസം‌വിധാനങ്ങളുടെ കീഴിലായിരുന്നു കേരളാ പോലീസ്. [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാം‌കൂറിൽ]] ദിവാൻ ഉമ്മിണിത്തമ്പിയും റസിഡന്റ് കേണൽ മൺറോയും പോലീസ് സേനയെ രൂപീകരിക്കുന്നതിൽ കാര്യമായ പങ്കു വഹിച്ചു. [[1881]]-ൽ ദിവാനായിരുന്ന രായ്യങ്കാരാണ്‌ പോലീസ് സേനയെ നിയമവകുപ്പിൽ നിന്ന് അടർത്തി പകരം സ്വന്തമായ ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിനെ അധികാരപ്പെടുത്തിയത്. ആയിരത്തി തൊണ്ണൂറ്റി നാല്പത്തി എട്ട് ആഗസ്റ്റ് ഇരുപത്തിയൊന്ന് ന് ശ്രീ.എൻ.ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ ആദ്യത്തെ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി നിയമിതനായി. ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി മുപ്പത്തിരണ്ട് ൽ തിരുവിതാംകൂർ കൊച്ചി സ്റ്റേറ്റുകളുടെ ([[തിരു-കൊച്ചി]]) ലയനത്തിനുശേഷം ഇദ്ദേഹം ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി തുടരുകയും.പിന്നേ ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി അമ്പത്തിയാറ്- ൽ കേരള സംസ്ഥാനം രൂപംകൊണ്ടപ്പോൾ ഇദ്ദേഹം ആദ്യ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി നിയമിതനാകുകയും ചെയ്തു. അന്ന് കേരള പോലീസിൻ്റെ മേധാവി [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ]] (ഐ.ജി.) പദവിയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആയിരുന്നു.ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി അമ്പത്തിയാറ് നവംബർ 1 [[കേരളപ്പിറവി]] ദിനത്തിലാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന രീതിയിൽ ഉള്ള കേരള പോലീസ് രൂപീകൃതമായത്. ആദ്യത്തെ കേരള പോലീസ് മേധാവിയും ശ്രീ.എൻ.ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ ആയിരുന്നു. ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി എൺപത്തിയൊന്ന്-ൽ പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ മേധാവിയുടെ പദവി [[പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ]] ആയി ഉയർത്തുകയും, സ്ഥാനപ്പേര് പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ (ഡിജിപി) എന്നാക്കി മാറ്റി. ശ്രീ.ടി.അനന്ത ശങ്കര അയ്യർ കേരളത്തിലെ ആദ്യ ഡി.ജി.പി ആയി മാറി. പിന്നീട് രണ്ടായിരത്തി എട്ട്-ൽ ഈ സ്ഥാനപ്പേര് സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി എന്നാക്കി മാറ്റി. [[പ്രമാണം:Kerala cms policemedal .rotated.resized.jpg|thumb|കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പോലീസ് സേനയിലെ സ്തുത്യർഹമായ പ്രവർത്തനത്തിന് നൽകുന്ന [[പോലീസ് മെഡൽ]]]] ==ഘടന== കേരള സർക്കാരിൻ്റെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെ]] പൊതുവായ മേൽനോട്ടത്തിൽ ആണ് സംസ്ഥാന പോലീസ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സാധാരണ മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറിയാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ തലവൻ. പോലീസ് വകുപ്പ് ഭരണത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള ചുമതല കേരള സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിക്കാണ്. കേരള പോലീസിന്റെ മേധാവി [[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്|പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ]] പദവിയിലുള്ള സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ്. അദ്ദേഹം ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്]] (ഐ.പി.എസ്) ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ്. [[സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി|സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ]] എല്ലാ ഭരണപരവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വകുപ്പിന്റെ തലവനായി നിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ സേനയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണം, മേൽനോട്ടം, പ്രവർത്തനം എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം ഉത്തരവാദിയാണ്. പോലീസ് ആസ്ഥാനം, ക്രമസമാധാനം, സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയനുകൾ, ക്രൈംബ്രാഞ്ച്, സംസ്ഥാന സ്‌പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്, പരിശീലനം, തീരദേശ പോലീസ്, സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ, സോഷ്യൽ പോലീസിംഗ്, ട്രാഫിക്, പൗരാവകാശ സംരക്ഷണം തുടങ്ങി നിരവധി യൂണിറ്റുകളായി സംസ്ഥാന പോലീസിനെ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോന്നിനും അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എ.ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ===അധികാരശ്രേണി=== '''ഉദ്യോഗസ്ഥർ''' * [[സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി]] (ഡി.ജി.പി. & എസ്.പി.സി.) * ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് * അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എ.ഡി.ജി.പി.) * [[ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.ജി.) * [[ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ഐ.ജി.) * [[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്.പി.) * അഡീഷണൽ സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് * [[ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.വൈ.എസ്.പി.)/[[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|അസിസ്റ്റൻ്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (എ.എസ്.പി.) '''കീഴുദ്യോഗസ്ഥർ''' * [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ|ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.പി.) * [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്.ഐ.) * അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ് (എ.എസ്.ഐ.) * സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ/ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ * [[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ]] (സി.പി.ഓ)/ പോലിസ് കോൺസ്റ്റബിൾ == സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി == സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ് കേരളാ പോലീസിന്റെ തലവൻ. സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവ്വീസ്]] (ഐ.പി.എസ്.) ഉദ്യോഗസ്ഥനായ അദ്ദേഹം പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ (ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള ആളാണ്. സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ എല്ലാ ഭരണപരവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വകുപ്പിന്റെ തലവനായി നിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ സേനയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണം, മേൽനോട്ടം, പ്രവർത്തനം എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം ഉത്തരവാദിയാണ്. കേരളത്തിൻ്റെ ഇപ്പോഴത്തെ പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറലും സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയും ശ്രീ. [[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ|രവാഡ ചന്ദ്രശേഖറാണ്]]. എഡിജിപി, ഐജിപി, ഡിഐജി, എഐജി, എസ്പി തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള നിരവധി സ്റ്റാഫ് ഓഫീസർമാരും മറ്റ് വിവിധ കീഴുദ്യോഗസ്ഥരും പോലീസ് ആസ്ഥാനത്ത് സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ സഹായിക്കുന്നു. {{Infobox official post|name=[[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ]] [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]] |post = സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി |incumbentsince= 2025 |member_of=സംസ്ഥാന സുരക്ഷാ സമിതി|appointer [[കേരള ഹൈക്കോടതി]] [[കേരള നിയമസഭ]]|abbreviation= State Police Chief|inaugural=ടി. അനന്തശങ്കർ അയ്യർ, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|termlength=2 വർഷം (ചുരുങ്ങിയത്)|salary=225000 (apex scale)|seat=പോലീസ് ആസ്ഥാനം, [[തിരുവനന്തപുരം]]|status=[[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (പദവി)|style=|type=|precursor=[[ഷെയ്ക്ക് ദർവേഷ് സാഹിബ്]] [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]] |formation= |unofficial_names= ഡി.ജി.പി (ക്രമസമാധാനം) |nominator=[[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവ്വീസ് കമ്മീഷൻ]] (UPSC)|appointer=[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]] (മന്ത്രിസഭാ അനുമതിയോടു കൂടി)|reports_to=[[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]], [[കേരള സർക്കാർ]]|department=പോലീസ് വകുപ്പ്}} == വിഭാഗങ്ങൾ == പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്; * ക്രമസമാധാന വിഭാഗം (ലോ ആൻഡ് ഓർഡർ) * ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗം) * സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം) * പരിശീലന വിഭാഗം ** കേരള പോലീസ് അക്കാദമി, തൃശ്ശൂർ ** പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം * സായുധ പോലീസ് വിഭാഗം (ബറ്റാലിയൻ) * സംസ്ഥാന ക്രൈം റിക്കാർഡ്‌സ്‌ ബ്യൂറോ * തീരദേശ പോലീസ് * സംസ്ഥാന റെയിൽവേ പോലീസ് * ട്രാഫിക്, റോഡ് സുരക്ഷാ മാനേജ്മെൻ്റ് വിഭാഗം * സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യ വിഭാഗം * കേരള പോലീസ് സൈബർ ഡിവിഷൻ ** സൈബർ അന്വേഷണ ഗവേഷണ വിഭാഗം<ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2022/01/17/kerala-police-to-launch-separate-wings-for-cyber-pocso-economic-offences.html</ref> (CIRD) [[File:Kerala Police uniform badge.jpg|കേരള പോലീസിൻ്റെ യൂണിഫോം ബാഡ്ജ്.|thumb|നടുവിൽ]] ==ക്രമസമാധാന വിഭാഗം== പോലീസ് വകുപ്പിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും വലുതുമായ വിഭാഗമാണ് ക്രമസമാധാന വിഭാഗം. സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ ലോക്കല് പോലീസ് യൂണിറ്റുകളും ഈ വിഭാഗത്തിൻ്റെ കീഴിലാണ് വരുന്നത്. ഒരു അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ക്രമസമാധാന വിഭാഗത്തിൻ്റെ ചുമതല. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് (General Executive) എന്ന പേരിലും ഈ വിഭാഗം അറിയപ്പെടുന്നു. ക്രമസമാധാന വിഭാഗത്തിൽ രണ്ട് പോലീസ് മേഖലകളും (സോണുകൾ) നാല് റേഞ്ചുകളും ഇരുപത് പോലീസ് ജില്ലകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ ഉത്തര മേഖല, ദക്ഷിണ മേഖല എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. മേഖലകളുടെ തലവൻ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ആണ് (ഐ.പി.ജി). ഉത്തര മേഖല, ഐ.ജി.പി യുടെ ഓഫീസ് കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ നടക്കാവ് എന്ന സ്ഥലത്തും, ദക്ഷിണ മേഖല ഐ.ജി.പി യുടെ ഓഫീസ് തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നന്ദാവനത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുപുറമേ ഓരോ മേഖലയേയും, രണ്ട് റേഞ്ചുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽമാരാണ് (DIG) റെയ്ഞ്ചുകളുടെ ചുമതല വഹിക്കുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം, എറണാകുളം റെയ്ഞ്ചുകൾ ദക്ഷിണ മേഖലയ്ക്കു കീഴിലും, കണ്ണൂർ, തൃശ്ശൂർ റേഞ്ചുകൾ ഉത്തര മേഖലയ്ക്ക് കീഴിലും വരുന്നു. ഓരോ പോലീസ് റേഞ്ചിനു കീഴിലും അനവധി പോലീസ് ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഓരോ പോലീസ് ജില്ലയുടെയും ചുമതല ഒരു ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിക്കാണ്. നഗരമോ റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലയോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ റാങ്ക് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. സിറ്റി പോലീസ് ജില്ലകൾ ഒരു പോലീസ് കമ്മീഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ്, എന്നാൽ റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലകൾ ഒരു [[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലാണ്. തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി, കൊച്ചി സിറ്റി എന്നീ പോലീസ് ജില്ലകളുടെ മേധാവി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഐ.ജി.) റാങ്കിലുള്ള പോലീസ് കമ്മീഷണറാണ്. ഇവ പോലീസ് മേഖലകളുടെ പരിധിയിൽ വരുന്നില്ല, നേരിട്ട് ക്രമസമാധാന വിഭാഗം എഡിജിപിക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ എല്ലാ പോലീസ് ജില്ലകൾക്ക് കീഴിലും ജില്ലാ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്, ജില്ലാ സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്, നാർക്കോടിക് സെൽ, ജില്ലാ ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ, ജില്ലാ സായുധ റിസർവ്വ്, ട്രാഫിക് യൂണിറ്റ് പോലുള്ള പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഇവയെല്ലാം ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിൽ ആണ്. പോലീസ് ജില്ലകളെ ക്രമസമാധാനപാലനത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണങ്ങൾക്കുമായി സബ് ഡിവിഷനുകളായും പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഓരോ സബ്ഡിവിഷനും ഒന്നിലധികം പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഓരോ പോലീസ് സ്റ്റേഷനും ഒരു [[സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ|സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ]] (എസ്.എച്.ഓ.) നേതൃത്വത്തിൽ ആണ്. സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ്റെ ചുമതലയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കേരള പോലീസിൻ്റെ പ്രാഥമിക തലത്തിലുള്ള വിഭാഗമാണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ. കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (സി.ഐ) റാങ്കിലുള്ള സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർമാർ ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ തലത്തിൽ ക്രമസമാധാന, കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്, [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|പോലീസ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (എസ്.ഐ.) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ് ഇവക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. അഡീഷണൽ എസ്ഐ, അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള പോലീസ്കാരെ സ്റ്റേഷൻ്റെ ദൈന്യംദിന കാര്യങ്ങൾക്ക് നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. {| class="wikitable" |+ പോലീസ് മേഖലകൾ, റേഞ്ചുകൾ, ജില്ലകൾ !മേഖല ! റേഞ്ച് !! പോലീസ് ജില്ലകൾ |- | rowspan="2" |ദക്ഷിണ മേഖല (<small>ആസ്ഥാനം: തിരുവനന്തപുരം</small>) | തിരുവനന്തപുരം റേഞ്ച് || തിരുവനന്തപുരം റൂറൽ,<ref>{{Cite web |title=Thiruvananthapuram Rural Police |url=https://thiruvananthapuramrural.keralapolice.gov.in/page/about-thiruvananthapuram-rural }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Kollam City Police|കൊല്ലം സിറ്റി]], കൊല്ലം റൂറൽ,<ref>{{Cite web |title=Kollam Rural Police |url=https://kollamrural.keralapolice.gov.in/page/about-kollam-rural |website=Kollam Rural Police |access-date=2022-06-28 |archive-date=2022-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220629225023/https://kollamrural.keralapolice.gov.in/page/about-kollam-rural |url-status=live }}</ref> [[Pathanamthitta district|പത്തനംതിട്ട]] |- | എറണാകുളം റേഞ്ച് || [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]], [[Kottayam district|കോട്ടയം]], [[Idukki district|ഇടുക്കി]], എറണാകുളം റൂറൽ<ref>{{cite web |title=Ernakulam Rural Police |url=https://ernakulamrural.keralapolice.gov.in/page/about-ernakulam-rural |access-date=16 January 2021 |website=ernakulamrural.keralapolice.gov.in |archive-date=15 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615074456/https://ernakulamrural.keralapolice.gov.in/page/about-ernakulam-rural |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="3" |ഉത്തര മേഖല (ആസ്ഥാനം: കോഴിക്കോട്) | തൃശൂർ റേഞ്ച് || തൃശൂർ സിറ്റി, തൃശൂർ റൂറൽ, [[Palakkad district|പാലക്കാട്]], [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]<ref name=":1">{{cite news |last=Saikiran |first=KP |date=September 10, 2020 |title=Kerala police history will soon be on record. |language=en |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-police-history-will-soon-be-on-record/articleshow/71056022.cms |access-date=24 September 2020 |archive-date=10 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410162407/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-police-history-will-soon-be-on-record/articleshow/71056022.cms |url-status=live }}</ref> |- | കണ്ണൂർ റേഞ്ച് || കോഴിക്കോട് റൂറൽ, [[Wayanad district|വയനാട്]], [[Kannur|കണ്ണൂർ സിറ്റി]], കണ്ണൂർ റൂറൽ, [[Kasaragod district|കാസർകോട്]] |- | colspan="2" |കോഴിക്കോട് സിറ്റി പോലീസ് |} {| class="wikitable" ! colspan="3" |സിറ്റി പോലീസ് ജില്ലകൾ |- ! No. ! പോലീസ് ജില്ല ! ആസ്ഥാനം |- | 1 | [[തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി പോലിസ്|തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] |- |2 |[[കൊല്ലം സിറ്റി പോലീസ്|കൊല്ലം സിറ്റി]] |[[കൊല്ലം]] |- |3 |കൊച്ചി സിറ്റി |[[കൊച്ചി]] |- |4 |തൃശൂർ സിറ്റി |[[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] |- |5 |കോഴിക്കോട് സിറ്റി |[[കോഴിക്കോട്]] |- |6 |കണ്ണൂർ സിറ്റി |[[കണ്ണൂർ]] |- |} {| class="wikitable" ! colspan="3" |റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലകൾ |- ! No. ! പോലീസ് ജില്ല ! ആസ്ഥാനം |- | 1 | തിരുവനന്തപുരം റൂറൽ | |- | 2 | കൊല്ലം റൂറൽ | [[കൊട്ടാരക്കര]] |- | 3 | പത്തനംതിട്ട | |- | 4 | ആലപ്പുഴ | |- | 5 | കോട്ടയം | |- | 6 | ഇടുക്കി | [[പൈനാവ്]] |- | 7 | എറണാകുളം റൂറൽ | [[ആലുവ]] |- | 8 | തൃശ്ശൂർ റൂറൽ | [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] |- | 9 | പാലക്കാട് | |- | 10 | മലപ്പുറം | |- | 11 | കോഴിക്കോട് റൂറൽ | [[വടകര]] |- | 12 | വയനാട് | [[കൽപറ്റ|കൽപ്പറ്റ]] |- | 13 | കണ്ണൂർ റൂറൽ | [[തളിപ്പറമ്പ്]] |- | 14 | കാസർകോട് | |- |} ==== ഹൈവെ പോലീസ് ==== <!--[[File:KeralaHighwayPolice.jpg|thumb|കേരള ഹൈവേ പോലീസ്‌ വാഹനം (ഷെവർലെ ടവേര)]] --> 'ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ്‌' നിന്നു തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്ത പോലീസുകാർ തന്നെ ഹൈവേ പോലീസ്‌ സ്ക്വാഡുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഹൈവേകളോടു അടുത്തു കിടക്കുന്ന പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പോലീസുകാരെ ആണ്‌ ഹൈവേ പോലീസ്‌ വാഹനങ്ങളിൽ നിയോഗിക്കാറുള്ളത്‌. ഓരോ ഹൈവേ പോലീസ് വാഹനത്തിനും ഒരു 'ഓപ്പറേഷൻ ഏരിയ'യും ഒരു ബേസ് സ്റ്റേഷനും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ കേരളത്തിലെ പ്രധാന റോഡുകളിലായി 44 ഹൈവേ പോലീസ് പട്രോളിംഗുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ==== ട്രാഫിക്ക് പോലീസ് ==== പ്രധാന നഗരങ്ങളിലെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിക്കാൻ വേണ്ടി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള വിഭാഗമാണ് ട്രാഫിക്ക് പോലീസ്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടീവ് വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നവരെ തന്നെയാണ് ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പക്ഷെ യൂണിഫോം വ്യത്യസ്തമാണ്. കാക്കി ഷർട്ടിന് പകരം വെള്ള ഷർട്ട് ആണ് യൂണീഫോം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഗതാഗത നിയന്ത്രണം അല്ലാതെ തന്നെ മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളുടെ അപകട സ്ഥിരീകരണം ഇവരാണ് ചെയ്യുന്നത്.എല്ലാ നഗരങ്ങളിലും ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് യൂണിറ്റുകൾ ഉണ്ട്. ട്രാഫിക് ക്രമീകരണത്തിനും, ട്രാഫിക്ക് നിയമലംഘനങ്ങൾ തടയുന്നതിനും വേണ്ടി പ്രത്യേകം സജ്ജമാക്കിയിട്ടുള്ള വിഭാഗമാണ് ട്രാഫിക്ക് എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് യൂണിറ്റ്. ====പിങ്ക് പോലീസ്==== സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും എതിരായ അതിക്രമങ്ങളും കുറ്റകൃത്യങ്ങളും തടയുക എന്നതാണ് പിങ്ക് പട്രോളിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ത്രീസുരക്ഷ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, കേരളത്തിലെ വിവിധ നഗരങ്ങളിലെ തിരക്കേറിയ സ്ഥലങ്ങളിലെല്ലാം പട്രോളിംഗ് നടത്തുന്ന ഇവർ, മുഴുവനും വനിതാ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആണ്. പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള മാരുതി സുസുക്കി സെഡാൻ കാറുകളാണ് ടീമിന് അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നത്. പിങ്ക് പട്രോൾ വാഹനങ്ങളിൽ വേഗത്തിലുള്ള പ്രതികരണത്തിനും സഹായത്തിനുമായി [[ഗ്ലോബൽ പൊസിഷനിങ് സിസ്റ്റം|ജിപിഎസും]] മറ്റ് ആധുനിക ഉപകരണങ്ങളും ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു കൂടാതെ കുറ്റവാളികളെ തിരിച്ചറിയാൻ ഓൺ-ബോർഡ് ക്യാമറകളും സ്കാനിംഗ് സംവിധാനവുമുണ്ട്. {{Image|[[File:Pink police patrol at Kollam.jpg|thumb|പിങ്ക് പോലീസ്]]}} ====കൺട്രോൾ റൂം==== ജില്ലയിലുടനീളമുള്ള പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് പോലീസ് കൺട്രോൾ റൂമാണ്. അടിയന്തര കോളുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും പോലീസ് പ്രതികരണങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതും വിവിധ നിയമ നിർവ്വഹണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു കേന്ദ്രീകൃത സൗകര്യമാണ് പോലീസ് കൺട്രോൾ റൂം. കൺട്രോൾ റൂം ജില്ലയിലെ എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളെയും പോലീസ് വാഹനങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. കൺട്രോൾ റൂം എല്ലാ സമയത്തും ജില്ലയിലെ എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുമായും, പോലീസ് വിഭാഗങ്ങളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എല്ലാ തലങ്ങളിലുമുള്ള ഫീൽഡ് സ്റ്റാഫുകളും നിയന്ത്രണ അധികാരികളും തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയത്തിന്റെ പങ്കും ഇത് വഹിക്കുന്നു. കൺട്രോൾ റൂം ക്രമസമാധാന പാലനം ഉറപ്പാക്കുന്നു. പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അടിയന്തര കോളുകൾ സ്വീകരിക്കുക, പോലീസ് യൂണിറ്റുകളെ സംഭവസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുക, ആംബുലൻസ്, അഗ്നിശമന വകുപ്പുകൾ തുടങ്ങിയ അടിയന്തര സേവനങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുക, സിസിടിവി ക്യാമറകളിലൂടെയും മറ്റ് നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയും സാഹചര്യങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുക എന്നിവ ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പട്രോളിംഗ് നടത്തുന്നതിലും, ദുരന്ത കോളുകളോട് പ്രതികരിക്കുന്നതിലും, സംഭവങ്ങൾ, അപകടങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള സഹായം നൽകൽ എന്നിവയിലും അവർ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇതിനായി കൺട്രോൾ റൂം വാഹനങ്ങൾ (ഫ്ലയിങ്ങ് സ്ക്വാഡ്) സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ==== നർക്കോട്ടിക് സെൽ ==== സംസ്ഥാനത്തെ അനധികൃത മദ്യം മയക്കുമരുന്ന് വിൽപ്പന നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രത്യേക പോലീസ് വിഭാഗമാണിത്. കഞ്ചാവ്,ഹാഷിഷ്, ബ്രൗൺ ഷുഗർ, മറ്റ് ലഹരി വസ്തുക്കൾ പുകയില ഉത്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അനധികൃത വിൽപനയും ഉപഭോഗവും അന്വേഷിച്ച് കണ്ടുപിടിച്ച് കേസെടുക്കുകയും സ്റ്റേഷനുകൾക്കും മറ്റ് അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്കും വേണ്ട നിർദ്ദേശം നല്കുകയും ചെയ്യുന്ന നർക്കോട്ടിക് സെല്ലുകൾ മിക്ക പോലീസ് ജില്ലകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. നാർകോടിക് സെല്ലിൻ്റെ പ്രവർത്തന വിഭാഗമായി ജില്ലാ മയക്കുമരുന്നു വിരുദ്ധസേനയും (ഡാൻസാഫ്) നിലവിൽ ഉണ്ട്. ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (ഡിവൈഎസ്പി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥന് ആണ് ഇതിൻ്റെ ചുമതല. നർകോടിക് സെല്ലിൻ്റെ പ്രത്യേക വിഭാഗമായ '''[[ഡാൻസാഫ്]]''' (ഡിസ്ട്രിക്ട് ആൻ്റി നർക്കോട്ടിക് സ്പെഷ്യൽ ആക്ഷൻ ഫോഴ്സ്) മയക്കുമരുന്ന് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ====ഡിസ്ട്രിക്ട് ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്==== ജില്ലാ 'സി' ബ്രാഞ്ച് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ പ്രത്യേക അന്വേഷണ വിഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഇത് ജില്ലാ തലത്തിൽ സെൻസേഷണൽ കേസുകൾ അന്വേഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് ചുമതലപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ജില്ലാ വനിതാ സെല്ലിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതും ജില്ലാ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് ആണ്. ഒരു ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (ഡിവൈഎസ്പി) റാങ്കിൽ ഉള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഡിസ്ട്രിക് ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്ന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിമാരുടെ കീഴിലാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇവ സംസ്ഥാന പോലീസിൻറെ ക്രമസമാധാനവിഭാഗത്തിൻ്റെ അധികാര പരിധിയിൽ വരുന്നു. ജില്ലാതലത്തിലുള്ള പ്രമാദമായ, സങ്കീർണമായ കേസുകൾ ഈ വിഭാഗം അന്വേഷിക്കുന്നു. ====='''ഡിസ്ട്രിക്ട് സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്'''===== അതാത് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിമാർക്ക് കീഴിലും ജില്ലാ തലത്തിലുള്ള സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. അവ ജില്ലാ സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (DSB) എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗമാണ് ജില്ലാ സ്‌പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്. ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ കീഴിൽ ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (ഡി.വൈ.എസ്.പി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. സർക്കാർ സേവനങ്ങളിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെ മുൻകൂർ പരിശോധനയും പാസ്‌പോർട്ട് പരിശോധനയും ജില്ലാ സ്‌പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ചിലാണ് നടക്കുന്നത്. വിമാനത്താവളങ്ങളിലും വിദേശത്തും മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങളിലും ജോലി അന്വേഷിക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്കുള്ള പോലീസ് ക്ലിയറൻസ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ജില്ലാ സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച് ഓഫീസ് വഴിയാണ് നൽകുന്നത്. ==മറ്റു പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ== === ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്‌ === {{പ്രധാന ലേഖനം|ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|l1=ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്}} ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്‌ (സി.ബി. സി.ഐ.ഡി) വിഭാഗം പ്രമാദമായതോ, അന്തർ ജില്ലാ തലത്തിൽ നടന്നിട്ടുള്ള കുറ്റ കൃത്യങ്ങളോ അന്വേഷിക്കുന്നു. സർക്കാരിനോ, കോടതികൾക്കോ, സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിക്കൊ ഇവരോട്‌ ഒരു കേസ്‌ ഏറ്റെടുക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ക്രൈംബ്രാഞ്ചിന്റെ ചുമതല. സംസ്ഥാന വ്യാപകമായി ബാധിക്കപ്പെടുന്നതോ കണ്ടെത്താത്തതോ ആയ സങ്കീർണവും ഗുരുതരവുമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് അന്വേഷിക്കുന്നു. സങ്കീർണ്ണമായിട്ടുള്ള സംഘടിത കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, വലിയ സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, കണ്ടെത്തപ്പെടാത്തതോ പ്രത്യേകമായതോ ആയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, അന്തർസംസ്ഥാന ശാഖകളുള്ള കേസുകൾ മുതലായവ അന്വേഷിക്കുന്നതിൽ ക്രൈംബ്രാഞ്ച് സവിശേഷ ശ്രദ്ധ പുലർത്തുന്നു. ക്രൈംബ്രാഞ്ചിനെ മുന്ന് റേഞ്ച്കളായും 14 ജില്ലാ യൂണിറ്റുകളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഐ.ജി.) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് റേഞ്ച്കളെ നയിക്കുന്നത്, പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്മാരുടെ (എസ്.പി.) കീഴിൽ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് ജില്ലാ യൂണിറ്റുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് എസ്.പി.മാരുടെ കീഴിൽ ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്, ഡിറ്റക്ടീവ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കുറ്റാന്വേഷണത്തിൽ മികച്ച പ്രാവീണ്യം നേടിയ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയാണ് സംസ്ഥാന ക്രൈംബ്രാഞ്ച് ലേക്ക് നിയമിക്കുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് (സിവിൽ പോലീസ്) വിഭാഗത്തിൽ നിന്നും ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ ആണ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നത്. ===സ്റ്റേറ്റ് സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച്‌ === {{പ്രധാന ലേഖനം|സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്}} സംസ്ഥാന സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച്‌ (എസ്‌.എസ്.ബി) വിഭാഗം ആണ്‌ സംസ്ഥാന പോലീസിന്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഇന്റെലിജൻസ്) ന്റെ കീഴിലാണ് സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എസ്.ബി.സി.ഐ.ഡി എന്ന പേരിൽ ആണ് മുമ്പ് ഈ വിഭാഗം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെയോ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെയോ നില നിൽപ്പിന്‌ ഭീഷണി ഉയർത്തുന്ന സംഘടനകൾ, വ്യക്തികൾ ഇവരെയൊക്കെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതും അവരുടെ ഒക്കെ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു വെക്കുന്നതും ഇവരുടെ ജോലിയാണ്‌. പാസ്പോർട്ട്‌ സംബന്ധിച്ച്‌ അന്വേഷണങ്ങൾക്കും ഇവരുടെ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്‌. ലോക്കൽ പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനുകളിൽ സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ചിലെ പോലീസുകാർ ഉണ്ടായിരിക്കും. സി.ഐ.ഡി വിഭാഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പോലീസുകാർ യൂണീഫോം ധരിക്കേണ്ടതില്ല. ഈ വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക്‌ എല്ലാം തന്നെ ഒരു പോലീസ്‌ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ മാറ്റാവുന്നതാണ്‌. ലോക്കൽ പോലീസിൽ നിന്ന് സി.ഐ.ഡി-യിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ച്‌ ലോക്കൽ പോലീസിലേക്കും ഉള്ള സ്ഥലം മാറ്റങ്ങൾ സർവ്വസാധാരണമാണ്‌. ==== റെയിൽവെ പോലീസ് ==== കേരളത്തിലെ റെയ്ൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിലെ ക്രമസമാധാനപാലനം, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിൽ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ തടയുക, കണ്ടെത്തുക എന്നിവയാണ് കേരള റെയിൽവേ പോലീസിന്റെ ചുമതല. പ്രധാനപ്പെട്ട റെയിൽവെ സ്റ്റേഷനുകളിലെ റെയിൽവെ ദ്രുത കർമ്മസേനയെ സഹായിക്കുന്നതിനായിട്ടാണ് റെയിൽവേ പോലീസ് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് വിഭാഗം തന്നെയാണ് ഈ [[പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ|പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും]] എയ്ഡ് പോസ്റ്റുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (റെയിൽവേ) ആണ് റെയിൽവേ പോലീസിൻറെ മേധാവി. എ.ഡി.ജി.പിയുടെ (ഇന്റലിജൻസ് & റെയിൽവേ) മേൽനോട്ടത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കേരളത്തിൽ 13 റെയിൽവേ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, പാറശ്ശാല, കൊല്ലം, പുനലൂർ, ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം, എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ, തൃശൂർ, ഷൊർണൂർ, പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട്, കണ്ണൂർ, കാസർകോട് എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പരിസരത്താണ് ഇവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. === സായുധ സേന വിഭാഗങ്ങൾ (ആംഡ്‌ പോലീസ്‌ ബറ്റാലിയനുകൾ) === സംസ്ഥാനത്ത്‌ 7 കേരള ആംഡ്‌ പോലീസ്‌ (കെ.എ.പി) ബറ്റാലിയനുകൾ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്‌. പുതിയ റിക്രൂട്ടുകൾക്കുള്ള പരിശീലനം ഇവിടെ ആണ്‌ നടക്കുന്നത്‌. അവശ്യ സമയങ്ങളിൽ ലോക്കൽ പോലീസിനെ ക്രമസമധാന പ്രശ്നങ്ങളിൽ സഹായിക്കാനും, ഈ പോലീസ്‌ വിഭാഗത്തിന്റെ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. വളരെയധികം പോലീസുകാരുടെ സേവനം ആവശ്യം വരുന്ന മതപരമായ ഉത്സവങ്ങൾ, സമരങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ബറ്റാലിയനിലെ പോലീസുകാരെ അവിടെ നിയോഗിക്കാറുണ്ട്‌. ഈ വിഭാഗത്തിലെ പോലീസുകാർക്ക്‌ കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള അധികാരം ഇല്ല. ഇവർ ചുരുക്കം അവസരങ്ങളിൽ അല്ലാതെ പൊതു ജനങ്ങളുമായി ഇടപെടാറുമില്ല. താഴെ കൊടുത്തിട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ക്യാമ്പുകളിൽ ആയി ഈ വിഭാഗം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സായുധ പോലീസിൻ്റെ ചുമതല ഒരു അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. ഓരോ ബറ്റാലിയന്റെയും ചുമതല ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള കമാൻഡന്റ്ന് ആണ്. * കെ.എ.പി 1-ആം ബറ്റാലിയൻ, തൃപ്പൂണിത്തറ, എറണാകുളം * കെ.എ.പി 2-ആം ബറ്റാലിയൻ, മുട്ടികുളങ്ങര, പാലക്കാട്‌ * കെ.എ.പി 3-ആം ബറ്റാലിയൻ, അടൂർ, പത്തനംതിട്ട * കെ.എ.പി 4-ആം ബറ്റാലിയൻ, മാങ്ങാട്ടുപറമ്പ്‌, കണ്ണൂർ * കെ.എ.പി 5-ആം ബറ്റാലിയൻ, കുട്ടിക്കാനം, ഇടുക്കി * [[മലബാർ സ്പെഷ്യൽ‍ പോലീസ്‌]] (എം.എസ്‌.പി.), മലപ്പുറം. * സ്പെഷൽ ആർംഡ്‌ പോലീസ്‌ (എസ്‌.എ.പി), തിരുവനന്തപുരം * R R R F (റാപിഡ് റസ്പോൺസ് ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ ഫോഴ്സ്), ക്ലാരി, മലപ്പുറം * ഇന്ത്യ റിസർവ്വ് ബറ്റാലിയൻ (IRB), തൃശൂർ * കേരള സായുധ വനിതാ പോലീസ് ബറ്റാലിയൻ * സംസ്ഥാന വ്യവസായ സുരക്ഷാ സേന (SISF) ഇതിൽ മലബാർ സ്പെഷൽ പോലീസും, സ്പെഷൽ ആംഡ്‌ പോലീസും ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഭരണകാലത്തും, ഇന്ത്യക്കു സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ സമയത്തും രൂപീകൃതമായ വിഭാഗങ്ങൾ ആണ്‌. സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയൻ്റെ ഘടന (അധികാര ശ്രേണി) താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു; * കമാൻഡൻ്റ് * ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (ഡി.സി.) * അസിസ്റ്റൻ്റ് കമാൻഡന്റ് (എ.സി.) * ആംഡ് പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എ.പി.ഐ.) * ആംഡ് പോലീസ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എസ്.ഐ.) * ആംഡ് അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എ.എസ്.ഐ) * ഹവിൽദാർ * ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ * പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ (പി.സി.) ===പരിശീലന വിഭാഗം=== {{പ്രധാന ലേഖനം|കേരള പോലീസ് അക്കാദമി}} സംസ്ഥാന പോലീസിന്റെ ഭരണനിർവഹണത്തിൽ പരിശീലനം ഒരു പ്രധാന വശമാണ്, ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത് അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിൽ ഉള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്, കൂടാതെ അദ്ദേഹം കേരള പോലീസ് അക്കാദമിയുടെ ഡയറക്ടർ കൂടിയാണ്. പോലീസ് പരിശീലന വിഭാഗത്തിൻ കീഴിൽ രണ്ടു മുഖ്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആണുള്ളത്. അവ തൃശ്ശൂരിൽ ഉള്ള കേരള പോലീസ് അക്കാദമിയും തിരുവനന്തപുരത്തുള്ള പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജുമാണ്. പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള പ്രിൻസിപ്പൽ ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ഐ.പി.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഉൾപ്പെടെ പോലീസ് വകുപ്പിലെ എല്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും പരിശീലന ആവശ്യങ്ങൾ പോലീസ് അക്കാദമി നിറവേറ്റുന്നു. ഹൈദരാബാദിലെ ദേശീയ പോലീസ് അക്കാദമിയിൽ പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയ ഐ.പി.എസ് ഓഫീസർമാർ, പ്രൊബേഷണറി ഡി.വൈ.എസ്.പി.മാർ, പ്രൊബേഷണറി എസ്.ഐമാർ എന്നിവരുൾപടെയുള്ളവരുടെ പരിശീലനം തിരുവനന്തപുരത്തെ പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജാണ് നടത്തുന്നത്. എ.എസ്.ഐ/എസ്.ഐ റാങ്കിലേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ച ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾമാർക്കും പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജിൽ പരിശീലനം നൽകുന്നു. ===ഇതര വിഭാഗങ്ങൾ=== * '''സംസ്ഥാന ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ''' :- കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെയും കുറ്റവാളികളുടെയും വിവര ശേഖരണം, വിശകലനം എന്നിവയാണ് അടിസ്ഥാന ചുമതല. സംസ്ഥാന പോലീസ്ൻ്റെ എല്ലാ സാങ്കേതിക വിഭാഗങ്ങളുടെയും ചുമതല കൂടി ഈ വിഭാഗത്തിനുണ്ട്. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. * '''തീരദേശ പോലീസ്''' :- 596 കിലോ മീറ്റർ നീളമുള്ള, വളരെ നീണ്ട ഒരു കടൽത്തീരം നമ്മുടെ സംസ്ഥാനത്തിനുണ്ട്. കടൽത്തീര ത്തുനിന്ന് 12 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ വരെയുള്ള ഈ പ്രദേശത്തെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കൽ, ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടയൽ, അവ സംബന്ധിച്ചുള്ള കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ എന്നിവയാണ് തീരദേശ പോലീസിന്റെ മുഖ്യചുമതല. 2009 ൽ കൊല്ലം [[നീണ്ടകര തുറമുഖം|നീണ്ടകരയിലാണ്]] കേരളത്തിലെ ആദ്യ തീരദേശ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആരംഭിച്ചത്. കേരളത്തിൽ നിലവിൽ 18 തീരദേശ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളാണുള്ളത്. ഐ.ജി. റാങ്കിൽ കുറയാത്ത മുതിർന്ന ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു. കൊച്ചിയിൽ ആണ് ഇതിൻ്റെ ആസ്ഥാനം. * '''പോലീസ് ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ''':- സംസ്ഥാന പോലീസിൻ്റെ വയർലെസ്സ് , മറ്റു വാർത്ത വിനിമയ സംവിധാനങ്ങളുടെ പരിപാലനമാണ് ഈ വിഭാഗത്തിൻ്റെ ചുമതല. ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ജില്ലകളിൽ ദൈനംദിന പോലീസിങ്ങിനു ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ശൃംഖല നൽകുക, ഉപകരണങ്ങൾ പരിപാലിക്കുക, കൃത്യമായ നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ അത് നന്നാക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ യൂണിറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാന കടമകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും. അവർക്ക് ഒരു സ്വതന്ത്ര പരിശീലന വിഭാഗവും മെയിന്റനൻസ് ആൻഡ് റിപ്പയർ വർക്ക് ഷോപ്പും ഉണ്ട്. ഈ വിഭാഗത്തിൽ പ്രത്യേക സാങ്കേതിക തസ്തികകൾ അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ) തുടങ്ങീ പ്രത്യേക സാങ്കേതിക തസ്തികകൾ ഈ വിഭാഗത്തിലുണ്ട്. * '''മോട്ടോർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വിഭാഗം''':- പോലീസിലെ ഒരു സാങ്കേതിക വിഭാഗമാണിത്. പോലീസ് വകുപ്പിലെ വാഹനങ്ങളുടെ പരിപാലനം, അറ്റകുറ്റപണി, സേവനം എന്നിവയാണ് പ്രധാന ചുമതലകൾ. പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (മോട്ടോർ ട്രാൻസ്പോർട്ട്) ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കേരള പോലീസിന് നിരവധി ബസുകളും ജീപ്പുകളും കാറുകളും ഉണ്ട്. സാധാരണയായി വാഹനങ്ങൾ ലോക്കൽ പോലീസ് (ജില്ലാ പോലീസ്), സിബിസിഐഡി, എസ്ബിസിഐഡി, എപിബിഎൻ തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക യൂണിറ്റുകളിൽ ലഭ്യമാണ്. ഓരോ ജില്ലയ്ക്കും വ്യത്യസ്തമായ എംടി വിഭാഗമുണ്ട്. ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം, എറണാകുളം ജില്ലകളിലെ വെള്ളം കയറുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾക്ക് സ്പീഡ് ബോട്ടുകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഡ്രൈവർ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ തുടങ്ങീ പ്രത്യേക തസ്തികകളും ഈ വിഭാഗത്തിന് അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. * * '''പോലീസ് വിരലടയാള വിഭാഗം''':- ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ പോലീസ് സേനയുടെ വിവിധ അന്വേഷണ ഏജൻസികളെയും വിഭാഗങ്ങളെയും സഹായിക്കുന്ന കേരളാ പോലീസിന്റെ ഒരു പ്രധാന ശാസ്ത്ര അന്വേഷണ വിഭാഗമാണ് "ഫിംഗർ പ്രിന്റ് ബ്യൂറോ". പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ കേരളാ സ്റ്റേറ്റ് ഫിംഗർ പ്രിന്റ് ബ്യൂറോ ഒരു ഡയറക്ടറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്, സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോര്ഡ് ബ്യൂറോയുടെ കീഴിൽ നേരിട്ട് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു. ==നിയമനം== [[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ]] (UPSC) നടത്തുന്ന സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷയിലൂടെയാണ് IPS ഓഫീസർമാരെ റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്നത്. പിന്നീട് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കേരള കേഡറിലേക്ക് നിയമിക്കപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാന പോലീസ് സർവീസിൽ നിന്നു സ്ഥാനക്കയറ്റം നേടിയും ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാറുണ്ട്. നേരിട്ട് റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്ന ഐ.പി.എസ് ഓഫീസറുടെ ആദ്യ നിയമനം അസിസ്റ്റന്റ് സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് (എ.എസ്.പി.) തസ്തികയിലേക്കാണ്. [[കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ]] (പി.എസ്.സി.) മുഖേനെയാണ് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നത്. PSC നടത്തുന്ന എഴുത്തു പരീക്ഷയും ശരീരക ക്ഷമത ടെസ്റ്റും അനുസരിച്ചാണ് ഉദ്യോഗാർഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർ, പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ എന്നീ തസ്തികകളിലേക്കാണ് നേരിട്ടുള്ള നിയമനം. ഇതിൽ പോലീസ് സായുധ വിഭാഗത്തിലേക്കുള്ള സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർ (ആംഡ്) തസ്തികയിലേക്കും സിവിൽ പോലീസ് (ലോക്കൽ പോലീസ്) വിഭാഗത്തിലേക്കുള്ള സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർ (ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ) തസ്തികയിലേക്കും പ്രതേകം പരീക്ഷകൾ മുഖേനെയാണ് നിയമനം നടത്തുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ്‌ വിഭാത്തിലേക്കുള്ള സബ്‌-ഇൻസ്പെകടർമാരെ നേരിട്ടും പോലീസുകാരിൽ നിന്നും പ്രൊമോഷൻ മുഖേനയും 1:1 എന്ന അനുപാതത്തിൽ ആണ് എടുക്കുന്നത്‌. പി. എസ്. സി മുഖാന്തരം നേരിട്ടു നിയമനം ലഭിച്ചു വരുന്ന സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർമാരുടെ പരിശീലനം വ്യത്യസ്തവും, ആദ്യ റാങ്ക്‌ തന്നെ സബ്‌-ഇൻസ്പെകടറുടേതും ആയിരിക്കും. പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ തസ്തികയിലേക്കും, കൂടാതെ പോലീസിലെ സാങ്കേതിക തസ്തികകളായ ടെലിക്കമ്യൂണിക്കേഷൻ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ എന്നിവയിലേക്കും പി. എസ്. സി. മുഖേനെ നിയമനം നടത്തുന്നു. <br></br> ആംഡ്‌ പോലീസ്‌ ബറ്റാലിയനിലെ പരിശീലനം കഴിഞ്ഞാൽ ഒരു കോൺസ്റ്റബിൾ കുറച്ചു വർഷം അതേ ബറ്റാലിയനിൽ തന്നെ തുടരുന്നു. അതു കഴിഞ്ഞാൽ സ്വന്തം ജില്ലയിൽ വരുന്ന ഒഴിവുകൾക്കനുസരിച്ചു, അയാൾ സ്വന്തം ജില്ലയിലെ 'ജില്ലാ സായുധ റിസർവ്വ്‌' (ഏ.ആർ ക്യാമ്പ്‌)-ലേക്ക്‌ വരുന്നു. ജില്ലാ സായുധ റിസർവ് സേന എന്നത് അടിയന്തര ഘട്ടത്തിൽ ലോക്കൽ പോലീസിനെ സഹായിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്‌ ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു സേനാവിഭാഗം ആണ്. ലഹളകളെ അമർച്ച ചെയ്യൽ, തടവു പുള്ളികളെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുന്നതിനുള്ള ബന്ദവസ്സ്‌ തുടങ്ങിയ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നത്‌ സായുധ റിസർവ്വിലെ (Armed Reserve) പോലീസുകാരാണ്‌. പിന്നീട്‌ ലോക്കൽ പോലീസിൽ വരുന്ന ഒഴിവുകൾക്കനുസരിച്ചു സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ (സി.പി.ഓ) ആയി ലോക്കൽ പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനിലേക്ക്‌ നിയമനം ലഭിക്കുന്നു. == സ്റ്റേഷൻ ക്രമീകരണം== {{പ്രധാന ലേഖനം|പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ|സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ}} കേരള പോലീസിൻ്റെ ക്രമസമാധാനവിഭാഗത്തിന്റെ പ്രാഥമിക തലത്തിലുള്ള വിഭാഗമാണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/specials/2018/may/26/kerala-doubling-of-police-sub-divisions-on-the-cards-1819562.html|title=Kerala: Doubling of police sub-divisions on the cards|access-date=2022-06-17}}</ref> സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ (എസ്.എച്ച്.ഓ) നേതൃത്വത്തിൽ ആണ് ഓരോ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ്റെ ചുമതല വഹിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ എന്നാണ് "സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ" എന്നതുകൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. 2019 മുതൽ കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും ഒരു '''[[ഇൻസ്പെക്ടർ|പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]]''' {{Small|(Inspector of Police)}} (ഐ.പി.) പദവിയിലുള്ള സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ (ISHO) കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നിലവിൽ സംസ്ഥാനത്തെ 478 പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുടെയും ചുമതല വഹിക്കുന്നത് [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ്‌ പോലീസ്) അഥവാ മുമ്പ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടർ "സി.ഐ." റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.malayalamnewsdaily.com/node/871676/kerala/sub-inspectors-likely-get-sho-post-back|title=സ്റ്റേഷൻ ചുമതല വീണ്ടും എസ്.ഐ.മാരിലേക്ക്; പഠനറിപ്പോർട്ട് സർക്കാർ പരിഗണനയിൽ|access-date=2023-09-05|date=2023-08-31}}</ref> എന്നിരുന്നാലും കേസുകൾ താരതമ്യേന കുറവുള്ള ചില ചെറിയ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുടെ ചുമതല സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർമാർ (എസ്.ഐ.) വഹിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://englisharchives.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-police-loknath-behera-station-house-officers-1.2499437|title=Circle Inspectors take charge as SHOs in 196 stations|access-date=2022-06-17|language=en|archive-date=2022-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008081230/https://englisharchives.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-police-loknath-behera-station-house-officers-1.2499437|url-status=dead}}</ref> സ്റ്റേഷൻ തലത്തിൽ ക്രമസമാധാന-കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം, കുറ്റാന്വേഷണം എന്നിവയിൽ സഹായിക്കാനായി ഓരോ [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|സബ് ഇൻസ്പെക്ടർമാർ]] ഉണ്ടായിരിക്കും. ക്രമസമാധാന പരിപാലനത്തിനായി ഒരു സബ് ഇൻസ്പെക്ടറും (Sub Inspector, Law & Order), കുറ്റാന്വേഷണത്തിനായി ഒരു സബ് ഇൻസ്പെക്ടറും (Sub Inspector, Crimes) ഉണ്ടായിരിക്കും. ഇവർ ക്രമസമാധാന (L&O), കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ക്രമസമാധാന ചുമതലയുള്ള സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ പ്രിൻസിപ്പൽ സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (Principal SI) എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ജോലി ഭാരം അധികമുള്ള സ്റ്റേഷനുകളിൽ ഒന്നിൽ കൂടുതൽ സബ്‌-ഇൻസ്പെകടർമാർ ഉണ്ടായിരിക്കും. അവരെ അഡീഷണൽ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനുകൾക്ക്‌ കീഴിലായി പോലീസ്‌ ഔട്ട്‌ പോസ്റ്റുകളും നിലവിലുണ്ട്‌. അവ ഒരു അസിസ്റ്റന്റ്‌ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടറുടേയൊ (എ.എസ്‌.ഐ), സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസറുടേയൊ കീഴിലായിരിക്കും. പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ ദൈന്യം ദിന കാര്യങ്ങൾക്കായി അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർമാരെയും, സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാരെയും, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാരെയും നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലോക്കൽ പോലീസ്‌ സംവിധാനത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകം ആണ്‌ [[Crime squad|ക്രൈം സ്ക്വാഡുകൾ]]. ഒന്നിൽ കൂടുതൽ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് '''പോലീസ്‌ സബ്‌-ഡിവിഷൻ'''. ഇതിന്റെ മേൽനോട്ട ചുമതല '''[[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിനായിരിക്കും]]'''(ഡി.വൈ.എസ്‌.പി). സബ്‌-ഡിവിഷനുകൾ കൂട്ടി ചേർത്തതാണ്‌ പോലീസ്‌ [[ജില്ല]]. ഇതിന്റെ ചുമതല '''ജില്ലാ പോലീസ്‌ മേധാവിക്ക്''' ആയിരിക്കും. == കേരള പോലീസ്‌ സ്ഥാനമാനങ്ങൾ == {{ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സവീസ് റാങ്കുകൾ}} {{ഫലകം:Kerala Police subordinate officer ranks}} കേരള പോലീസിൽ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ(സി.പി.ഓ) മുതൽ ഡി.ജി.പി വരെയാണ് റാങ്കുകൾ. നേരിട്ടുള്ള നിയമനം [[കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|പി.എസ്.സി.]] മുഖേന സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ (സി.പി.ഓ) സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ്‌ പോലീസ്‌ എന്നീ തസ്തികകളിലേക്കും [[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|യു.പി.എസ്.സി]] മുഖേന കേരള കേഡറിലേക്കു നിയമനം ലഭിക്കുന്ന [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസു]] കാർക്കു [[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (എ.എസ്.പി.) തസ്തികയിലേക്കുമാണ്. കൂടാതെ 12 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ വകുപ്പ്തല പരീക്ഷകൾ പാസ്സായിട്ടുള്ള സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാർക്ക് ഗ്രേഡ് സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ റാങ്കും, 20 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാർക്കു് ഗ്രേഡ് അസിസ്റ്റന്റ്‌ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ റാങ്കും നൽകുവാനും, 25 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ അസിസ്റ്റന്റ്‌ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്ക് ഗ്രേഡ് സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ (ഗ്രേഡ്) റാങ്ക് നൽകുവാൻ സർക്കാർ തീരുമാനം എടുത്തു. ഇവർ ഹോണററി ഗ്രേഡ് ലഭിക്കുമ്പോൾ ഉള്ള റാങ്കിന്റെ ചുമതലകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുമായിരിക്കും തുടർന്നും വഹിക്കുക. {{Multiple image|total_width = 300 <!-- Layout parameters --> | align = center | direction = | background color = <!-- box background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 --> | width = 100px | caption_align = center | image_style = | image_gap = <!-- 5 (default)--> <!-- Header --> | header_background = <!-- header background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 --> | header_align = <!-- center (default), left, right --> | header = <!-- header text --> <!--image 1--> | image1 = car stars.jpg | width1 = 200px | alt1 = | link1 = | thumbtime1 = | caption1 = മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ റാങ്കുകളും അതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളും, മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങൾ ഡിജിപി/എഡിജിപി എന്നിവരെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. | image2 =Car flags.jpg | width2 = 200px | alt2 = | link2 = | thumbtime2 = | caption2 = മുതിർന്ന ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഔദ്യോഗിക വാഹനങ്ങളിൽ ഉള്ള ഫ്ലാഗുകൾ, ഇവ അവരുടെ റാങ്കിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. | footer_background = <!-- footer background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 --> | footer_align = <!-- left (default), center, right --> | footer = <!-- footer text --> }} == പോലീസ് റാങ്കുകളും ചിഹ്നങ്ങളും == പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഷർട്ടിൽ (യൂണിഫോം) പദവി ചിഹ്നമുണ്ട്. അവയുടെ പട്ടിക; {| border="1" |+കേരള പോലീസ് റാങ്കുകളും, ചിഹ്നങ്ങളും. |-style="color:white; background-color:#6644EE;" !style="background-color:red;"|പദവി !style="background-color:blue;"|ചിഹ്നം ! |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ജി.പി.) |align="left"|അശോക ചിഹ്നവും അതിനു താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്‌ഡും അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ ഐ.പി.എസ്. |[[File:Director General of Police.png|thumb|60px]] |- |[[അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (എ.ഡി.ജി.പി.) |അശോക ചിഹ്നവും അതിനു താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്‌ഡും അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ ഐ.പി.എസ്. |[[File:Director General of Police.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.ജി.) | align="left" |ഒരു നക്ഷത്രം, അതിന് താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്ടും, അതിന് താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു |[[File:Insignia of Inspector General of Police in India- 2013-10-02 16-14.png|thumb|60px]] |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ഐ. ജി.) |align="left"|അശോക ചിഹ്നം, താഴെ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ, താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS |[[File:Deputy Inspector General of Police.png|thumb|60px]] |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്. പി.) |align="left"|അശോക ചിഹ്നം, അതിനു താഴെ ഒരു നക്ഷത്രം, അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS അല്ലെങ്കിൽ KPS എന്ന അക്ഷരം. |[[File:Superintendent of Police.png|thumb|60px|ജൂനിയർ ഗ്രേഡ് റാങ്ക് ]] [[File:Senior Superintendent of Police.png|thumb|60px|സെലെക്ഷൻ ഗ്രേഡ് റാങ്ക്]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |അഡീഷണൽ സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് (Addl.SP)/ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് | align="left" |അശോക ചിഹ്നം, അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ KPS എന്ന അക്ഷരം. |[[File:AP Add Superintendent of Police.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|അസിസ്റ്റൻ്റ് സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (ASP) | align="left" | * മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു. * [[ഐ.പി.എസ്.|ഐ.പി.എസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പരിശീലന കാലയളവിലെ പദവിയാണിത്. |[[പ്രമാണം:ASP IPS.png|ലഘുചിത്രം|113x113ബിന്ദു]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (DYSP) / അസിസ്റ്റന്റ് കമാൻഡന്റ് | align="left" |മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ KPS എന്ന അക്ഷരമുണ്ട് |[[File:Deupty_Superintendent_of_Police.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (Inspector of Police) | align="left" |മൂന്ന് നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KPS എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും. |[[File:Police Inspector insignia.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (SI) | align="left" |രണ്ട് നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും. |[[File:Police Sub-Inspector.png|thumb|60px]] |- |[[അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (ASI) |ഒരു നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും. |[[File:Assistant Sub-Inspector.png|thumb|60px]] |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ|സീനിയർ സിവിൽ പൊലീസ് ഓഫീസർ]] (SCPO) |align="left"|ഷർട്ടിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമായ 'V' യുടെ ആകൃതിയിൽ വെള്ള നിറത്തിലുള്ള മൂന്ന് വരകളുണ്ട്. |[[File:AP-Police_Head_Constable.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ]] (CPO) | align="left" |പ്രത്യേകിച്ച് ചിഹ്നമോ അടയാളമോ യൂണിഫോമിൽ ഇല്ല, KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരം ഉണ്ടാകും. |'''''ചിഹ്നമില്ല''''' |} == കമ്മീഷണറേറ്റുകൾ (പ്രധാന നഗരങ്ങളിലെ പോലീസ്‌ സംവിധാനം) == {{See also|പോലീസ് കമ്മീഷണറേറ്റ്}} നിലവിൽ കേരളത്തിൽ 20 പോലീസ് ജില്ലകൾ ആണുള്ളതു. കേരളത്തിലെ ആറ് പ്രധാന നഗരങ്ങൾ ആയ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി, കോഴിക്കോട്,തൃശൂർ, കൊല്ലം, കണ്ണൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പോലീസ്‌ സംവിധാനത്തെ 'സിറ്റി പോലീസ്‌','റൂറൽ പോലീസ്‌' എന്നിങ്ങനെ വേർ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു പ്രകാരം ഒരു നഗരം ഒരു പോലീസ്‌ ജില്ലക്ക്‌ തുല്യം ആയിരിക്കും. കൊച്ചി, തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി പോലീസിന്റെ ചുമതല ഐ.ജി റാങ്കിലുള്ള 'പോലീസ്‌ കമ്മീഷണറു‍' ടെ കീഴിലും കോഴിക്കോട് ഡി.ഐ.ജി റാങ്കിലുള്ള 'പോലീസ്‌ കമ്മീഷണറു‍' ടെ കീഴിലും തൃശൂർ, കൊല്ലം, കണ്ണൂർ നഗരത്തിന്റെ ചുമതല ഒരു പോലീസ്‌ സൂപ്രണ്ടിന്റെ കീഴിലും ആണ്‌. . നഗരാതിർത്തിക്ക്‌ പുറത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി 'റൂറൽ പോലീസ്‌'' രൂപീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ റൂറൽ പോലീസ്‌ മറ്റു ജില്ലകളിലെ പോലെ ഒരു സൂപ്രണ്ടിന്റെ കീഴിൽ ആയിരിക്കും. == ചിത്രങ്ങൾ == {{Commons|Category:Kerala Police}} {{See also|https://commons.m.wikimedia.org/wiki/Category:Kerala_Police|l1=കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ}}<Gallery> File:Kerala Police and Thunderbolts route march.jpg|തണ്ടർ ബോൾട്ട് സേനയുടെ റൂട്ട് മാർച്ച്. </Gallery> == '''കേരളാ പോലീസ് ദൗത്യപ്രഖ്യാപനം''' == ഭാരത ഭരണഘടനയോട് കൂറുപുലർത്തി അച്ചടക്കവും, ആദർശധീരതയും ഉൾക്കരുത്താക്കി മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ മാനിച്ച് ജനങ്ങളുടെ ജീവനും, സ്വത്തും അന്തസ്സും സംരക്ഷിച്ചു ന്യായമായും, നിഷ്പക്ഷമായും, നിയമം നടപ്പാക്കി അക്ഷോഭ്യരായി അക്രമം അമർച്ചചെയ്ത് വിമർശനങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് ആത്മപരിശോധന നടത്തി ജനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ജനങ്ങളോടൊത്ത് പ്രവർത്തിച്ച് ക്രമസമാധാനം കാത്ത് സൂക്ഷിക്കാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണ് ഞങ്ങൾ. ==ഇതും കാണുക== * [[ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്]] * [[സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്]] * [[കേരള തണ്ടർ ബോൾട്ട്|കേരള തണ്ടർബോൾട്ട്]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ് ബ്യൂറോ]] * {{Sister project links|commonscat=Yes}} ==അവലംബം== <references/> {{kerala-stub}} {{Law enforcement in India}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ പരിപാലനം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പോലീസ് സേനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള പോലീസ്]] t2ooqhp43t50nl21zaa7ovq59d1piqe 4612602 4612579 2026-04-10T03:41:53Z Asifalinair 206364 4612602 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Police}}{{Prettyurl|Kerala Police}} {{Infobox Law enforcement agency | agencyname = കേരള പോലീസ് വകുപ്പ് | nativename = | nativenamea = | nativenamer =Kerala Police | commonname = KP | abbreviation = | patch =File:Kerala State Police Logo.png | patchcaption =ചിഹ്നം | logo = | logocaption = | badge = | badgecaption = | flag = Flag of Kerala Police.svg | flagcaption = | imagesize = | motto = "മൃദു ഭാവെ ദൃഢ കൃത്യേ" <br/> {{Small|'''मृदु भावे दृढ़ कृत्ये'''}} | mottotranslated = '''അർത്ഥം:''' ''മൃദുവായ പെരുമാറ്റം ദൃഢമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ'' soft in temperament firm in action | mission = | formedyear = 1956 | formedmonthday = നവംബർ 1 | preceding1 = | dissolved = | superseding = | employees = | volunteers = | budget = {{INRConvert|3781|c}} <small>(2020–21 est.)</small><ref>{{Cite web |url=https://prsindia.org/sites/default/files/budget_files/State%20Budget%20Analysis%20-%20Kerala%202020-21.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-07-04 |archive-date=2020-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216221020/https://www.prsindia.org/sites/default/files/budget_files/State%20Budget%20Analysis%20-%20Kerala%202020-21.pdf |url-status=dead }}</ref> | country = ഇന്ത്യ | countryabbr = | divtype = State | divname = [[കേരളം]] | divdab = | map = India_Kerala_locator_map.svg | sizearea = {{convert|38863|km2|sqmi|abbr=on}} | sizepopulation = 33,387,677 (2011) | legaljuris = [[Kerala|കേരളം]] | governingbody = [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]], [[കേരള സർക്കാർ]] | governingbodyscnd = | constitution1 =കേരള പോലീസ് ആക്ട് | police = Yes | local = Yes | speciality = | overviewtype = | overviewbody = | headquarters = [[വഴുതക്കാട്]], [[തിരുവനന്തപുരം]] | hqlocmap = | hqlocleft = | hqloctop = | hqlocmappoptitle = | sworntype = | sworn = | unsworntype = | unsworn = | chief1name = [[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ]], [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]] | chief1position = [[Director general of police|സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി]] | parentagency = | child1agency = | unittype = | unitname ={{collapsible list | ക്രമസമാധാന വിഭാഗം (L&O)|[[ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|ക്രൈംബ്രാഞ്ച്]] (CB)|സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (SSB)|സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയനുകൾ (APBn)|സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ (SCRB)|[[കേരള പോലീസ് അക്കാദമി]]|തീരദേശ പോലീസ്|ഫോറൻസിക് സയൻസ് ലബോറട്ടറി (FSL)|}} | officetype =പോലീസ് ജില്ലകൾ | officename =20 | provideragency = | uniformedas = | stationtype =പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ | stations =484 {{Small|(ലോക്കൽ)|}} + 80 {{Smaller|പ്രത്യേക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ}} | airbases = | lockuptype = | lockups = | vehicle1type =ജീപ്പ് | vehicles1 =158 <ref>https://document.kerala.gov.in/documents/workstudyreports/workstudy2507202316:52:34.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | boat1type = | boats1 = | aircraft1type = | aircraft1 = | animal1type = | animals1 = | animal2type = | animals2 = | person1name = | person1reason = | person1type = | programme1 = | activity1name = | activitytype = | anniversary1 = | award1 = | website = {{URL|http://keralapolice.gov.in/}} | footnotes = | reference = |electeetype=മന്ത്രി|minister1name=[[പിണറായി വിജയൻ]],ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ അധിക ചുമതലയുള്ള [[Chief Minister of Kerala|മുഖ്യമന്ത്രി]] |vehicle2type=എസ്.യു.വി|vehicles2=2719|vehicle3type=ആകെ വാഹനങ്ങൾ|vehicles3=3610<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/workstudyreports/workstudy2507202316:52:34.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>}} [[കേരളം|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] ക്രമസമാധാന പരിപാലന-നിയമ നിർവഹണ ഏജൻസിയാണ്‌ '''കേരള പോലീസ്'''. [[തിരുവനന്തപുരം]] ആണ്‌ കേരള പോലീസിന്റെ‌ ആസ്ഥാനം. 'മൃദുവായ പെരുമാറ്റം, ദൃഢമായ പ്രവർത്തനം' എന്ന് അർത്ഥമാക്കുന്ന 'മൃദു ഭാവെ, ദൃഢ കൃത്യെ' എന്ന സംസ്കൃത വാക്യം ആണ്‌ ഈ സേനയുടെ ആപ്തവാക്യം. കേരള സർക്കാരിൻ്റെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സേനയുടെ തലവൻ സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ്. സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുത്ത്‌, പരിശീലനം നൽകി സ്വന്തം ജന്മദേശത്തോ, കേരളത്തിന്റെ മറ്റേതെങ്കിലും ഭാഗത്തോ നിയമിച്ചു കൊണ്ടുള്ള സംവിധാനം ആണ്‌ നിലവിലുള്ളത്‌. കേരളാ പോലീസിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏതു ഭാഗത്തും പ്രവർത്തിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്‌. ആവശ്യമെങ്കിൽ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്‌. ബ്യൂറോ ഓഫ് പോലീസ് റിസർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് (ബി.പി.ആർ.ഡി)യുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം കേരളത്തിൽ ആകെ 564 പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്.<ref>https://bprd.nic.in/content/62_1_DataonPoliceOrganizations.aspx</ref> ഇതിൽ മുന്നൂറ്റി എൺപത്തിരണ്ട് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലും നൂറ്റിരണ്ട് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ നഗരപ്രദേശങ്ങളിലുമാണ്. ക്രമസമാധാന സ്റ്റേഷനുകൾ കൂടാതെ, കേരളത്തിൽ എൺപത് പ്രത്യേക (സ്പെഷ്യൽ പർപ്പസ്) പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട് ഇവ പ്രത്യേക ഉദ്ദേശ്യ ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടിയാണ്, ഉദാഹരണത്തിന് തീരദേശ സുരക്ഷ, ട്രാഫിക്, സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ അന്വേഷണം, സ്ത്രീസുരക്ഷ എന്നീ കാര്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. == ചരിത്രം == സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്കു മുൻപ് വ്യത്യസ്തങ്ങളായ ഭരണസം‌വിധാനങ്ങളുടെ കീഴിലായിരുന്നു കേരളാ പോലീസ്. [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാം‌കൂറിൽ]] ദിവാൻ ഉമ്മിണിത്തമ്പിയും റസിഡന്റ് കേണൽ മൺറോയും പോലീസ് സേനയെ രൂപീകരിക്കുന്നതിൽ കാര്യമായ പങ്കു വഹിച്ചു. [[1881]]-ൽ ദിവാനായിരുന്ന രായ്യങ്കാരാണ്‌ പോലീസ് സേനയെ നിയമവകുപ്പിൽ നിന്ന് അടർത്തി പകരം സ്വന്തമായ ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിനെ അധികാരപ്പെടുത്തിയത്. ആയിരത്തി തൊണ്ണൂറ്റി നാല്പത്തി എട്ട് ആഗസ്റ്റ് ഇരുപത്തിയൊന്ന് ന് ശ്രീ.എൻ.ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ ആദ്യത്തെ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി നിയമിതനായി. ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി മുപ്പത്തിരണ്ട് ൽ തിരുവിതാംകൂർ കൊച്ചി സ്റ്റേറ്റുകളുടെ ([[തിരു-കൊച്ചി]]) ലയനത്തിനുശേഷം ഇദ്ദേഹം ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി തുടരുകയും.പിന്നേ ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി അമ്പത്തിയാറ്- ൽ കേരള സംസ്ഥാനം രൂപംകൊണ്ടപ്പോൾ ഇദ്ദേഹം ആദ്യ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി നിയമിതനാകുകയും ചെയ്തു. അന്ന് കേരള പോലീസിൻ്റെ മേധാവി [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ]] (ഐ.ജി.) പദവിയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആയിരുന്നു.ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി അമ്പത്തിയാറ് നവംബർ 1 [[കേരളപ്പിറവി]] ദിനത്തിലാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന രീതിയിൽ ഉള്ള കേരള പോലീസ് രൂപീകൃതമായത്. ആദ്യത്തെ കേരള പോലീസ് മേധാവിയും ശ്രീ.എൻ.ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ ആയിരുന്നു. ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി എൺപത്തിയൊന്ന്-ൽ പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ മേധാവിയുടെ പദവി [[പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ]] ആയി ഉയർത്തുകയും, സ്ഥാനപ്പേര് പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ (ഡിജിപി) എന്നാക്കി മാറ്റി. ശ്രീ.ടി.അനന്ത ശങ്കര അയ്യർ കേരളത്തിലെ ആദ്യ ഡി.ജി.പി ആയി മാറി. പിന്നീട് രണ്ടായിരത്തി എട്ട്-ൽ ഈ സ്ഥാനപ്പേര് സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി എന്നാക്കി മാറ്റി. [[പ്രമാണം:Kerala cms policemedal .rotated.resized.jpg|thumb|കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പോലീസ് സേനയിലെ സ്തുത്യർഹമായ പ്രവർത്തനത്തിന് നൽകുന്ന [[പോലീസ് മെഡൽ]]]] ==ഘടന== കേരള സർക്കാരിൻ്റെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെ]] പൊതുവായ മേൽനോട്ടത്തിൽ ആണ് സംസ്ഥാന പോലീസ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സാധാരണ മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറിയാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ തലവൻ. പോലീസ് വകുപ്പ് ഭരണത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള ചുമതല കേരള സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിക്കാണ്. കേരള പോലീസിന്റെ മേധാവി [[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്|പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ]] പദവിയിലുള്ള സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ്. അദ്ദേഹം ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്]] (ഐ.പി.എസ്) ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ്. [[സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി|സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ]] എല്ലാ ഭരണപരവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വകുപ്പിന്റെ തലവനായി നിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ സേനയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണം, മേൽനോട്ടം, പ്രവർത്തനം എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം ഉത്തരവാദിയാണ്. പോലീസ് ആസ്ഥാനം, ക്രമസമാധാനം, സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയനുകൾ, ക്രൈംബ്രാഞ്ച്, സംസ്ഥാന സ്‌പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്, പരിശീലനം, തീരദേശ പോലീസ്, സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ, സോഷ്യൽ പോലീസിംഗ്, ട്രാഫിക്, പൗരാവകാശ സംരക്ഷണം തുടങ്ങി നിരവധി യൂണിറ്റുകളായി സംസ്ഥാന പോലീസിനെ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോന്നിനും അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എ.ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ===അധികാരശ്രേണി=== '''ഉദ്യോഗസ്ഥർ''' * [[സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി]] (ഡി.ജി.പി. & എസ്.പി.സി.) * ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് * അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എ.ഡി.ജി.പി.) * [[ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.ജി.) * [[ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ഐ.ജി.) * [[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്.പി.) / കമാൻഡന്റ് * അഡീഷണൽ സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് / ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് * [[ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.വൈ.എസ്.പി.)/[[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|അസിസ്റ്റൻ്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (എ.എസ്.പി.) / അസിസ്റ്റന്റ് കമാൻഡന്റ് '''കീഴുദ്യോഗസ്ഥർ''' * [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ|ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.പി.) * [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്.ഐ.) * അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ് (എ.എസ്.ഐ.) * സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ/ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ/ഹവിൽദാർ * [[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ]] (സി.പി.ഓ)/ പോലിസ് കോൺസ്റ്റബിൾ == സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി == സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ് കേരളാ പോലീസിന്റെ തലവൻ. സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവ്വീസ്]] (ഐ.പി.എസ്.) ഉദ്യോഗസ്ഥനായ അദ്ദേഹം പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ (ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള ആളാണ്. സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ എല്ലാ ഭരണപരവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വകുപ്പിന്റെ തലവനായി നിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ സേനയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണം, മേൽനോട്ടം, പ്രവർത്തനം എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം ഉത്തരവാദിയാണ്. കേരളത്തിൻ്റെ ഇപ്പോഴത്തെ പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറലും സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയും ശ്രീ. [[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ|രവാഡ ചന്ദ്രശേഖറാണ്]]. എഡിജിപി, ഐജിപി, ഡിഐജി, എഐജി, എസ്പി തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള നിരവധി സ്റ്റാഫ് ഓഫീസർമാരും മറ്റ് വിവിധ കീഴുദ്യോഗസ്ഥരും പോലീസ് ആസ്ഥാനത്ത് സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ സഹായിക്കുന്നു. {{Infobox official post|name=[[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ]] [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]] |post = സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി |incumbentsince= 2025 |member_of=സംസ്ഥാന സുരക്ഷാ സമിതി|appointer [[കേരള ഹൈക്കോടതി]] [[കേരള നിയമസഭ]]|abbreviation= State Police Chief|inaugural=ടി. അനന്തശങ്കർ അയ്യർ, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|termlength=2 വർഷം (ചുരുങ്ങിയത്)|salary=225000 (apex scale)|seat=പോലീസ് ആസ്ഥാനം, [[തിരുവനന്തപുരം]]|status=[[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (പദവി)|style=|type=|precursor=[[ഷെയ്ക്ക് ദർവേഷ് സാഹിബ്]] [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]] |formation= |unofficial_names= ഡി.ജി.പി (ക്രമസമാധാനം) |nominator=[[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവ്വീസ് കമ്മീഷൻ]] (UPSC)|appointer=[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]] (മന്ത്രിസഭാ അനുമതിയോടു കൂടി)|reports_to=[[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]], [[കേരള സർക്കാർ]]|department=പോലീസ് വകുപ്പ്}} == വിഭാഗങ്ങൾ == പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്; * ക്രമസമാധാന വിഭാഗം (ലോ ആൻഡ് ഓർഡർ) * ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗം) * സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം) * പരിശീലന വിഭാഗം ** കേരള പോലീസ് അക്കാദമി, തൃശ്ശൂർ ** പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം * സായുധ പോലീസ് വിഭാഗം (ബറ്റാലിയൻ) * സംസ്ഥാന ക്രൈം റിക്കാർഡ്‌സ്‌ ബ്യൂറോ * തീരദേശ പോലീസ് * സംസ്ഥാന റെയിൽവേ പോലീസ് * ട്രാഫിക്, റോഡ് സുരക്ഷാ മാനേജ്മെൻ്റ് വിഭാഗം * സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യ വിഭാഗം * കേരള പോലീസ് സൈബർ ഡിവിഷൻ ** സൈബർ അന്വേഷണ ഗവേഷണ വിഭാഗം<ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2022/01/17/kerala-police-to-launch-separate-wings-for-cyber-pocso-economic-offences.html</ref> (CIRD) [[File:Kerala Police uniform badge.jpg|കേരള പോലീസിൻ്റെ യൂണിഫോം ബാഡ്ജ്.|thumb|നടുവിൽ]] ==ക്രമസമാധാന വിഭാഗം== പോലീസ് വകുപ്പിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും വലുതുമായ വിഭാഗമാണ് ക്രമസമാധാന വിഭാഗം. സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ ലോക്കല് പോലീസ് യൂണിറ്റുകളും ഈ വിഭാഗത്തിൻ്റെ കീഴിലാണ് വരുന്നത്. ഒരു അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ക്രമസമാധാന വിഭാഗത്തിൻ്റെ ചുമതല. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് (General Executive) എന്ന പേരിലും ഈ വിഭാഗം അറിയപ്പെടുന്നു. ക്രമസമാധാന വിഭാഗത്തിൽ രണ്ട് പോലീസ് മേഖലകളും (സോണുകൾ) നാല് റേഞ്ചുകളും ഇരുപത് പോലീസ് ജില്ലകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ ഉത്തര മേഖല, ദക്ഷിണ മേഖല എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. മേഖലകളുടെ തലവൻ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ആണ് (ഐ.പി.ജി). ഉത്തര മേഖല, ഐ.ജി.പി യുടെ ഓഫീസ് കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ നടക്കാവ് എന്ന സ്ഥലത്തും, ദക്ഷിണ മേഖല ഐ.ജി.പി യുടെ ഓഫീസ് തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നന്ദാവനത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുപുറമേ ഓരോ മേഖലയേയും, രണ്ട് റേഞ്ചുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽമാരാണ് (DIG) റെയ്ഞ്ചുകളുടെ ചുമതല വഹിക്കുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം, എറണാകുളം റെയ്ഞ്ചുകൾ ദക്ഷിണ മേഖലയ്ക്കു കീഴിലും, കണ്ണൂർ, തൃശ്ശൂർ റേഞ്ചുകൾ ഉത്തര മേഖലയ്ക്ക് കീഴിലും വരുന്നു. ഓരോ പോലീസ് റേഞ്ചിനു കീഴിലും അനവധി പോലീസ് ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഓരോ പോലീസ് ജില്ലയുടെയും ചുമതല ഒരു ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിക്കാണ്. നഗരമോ റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലയോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ റാങ്ക് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. സിറ്റി പോലീസ് ജില്ലകൾ ഒരു പോലീസ് കമ്മീഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ്, എന്നാൽ റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലകൾ ഒരു [[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലാണ്. തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി, കൊച്ചി സിറ്റി എന്നീ പോലീസ് ജില്ലകളുടെ മേധാവി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഐ.ജി.) റാങ്കിലുള്ള പോലീസ് കമ്മീഷണറാണ്. ഇവ പോലീസ് മേഖലകളുടെ പരിധിയിൽ വരുന്നില്ല, നേരിട്ട് ക്രമസമാധാന വിഭാഗം എഡിജിപിക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ എല്ലാ പോലീസ് ജില്ലകൾക്ക് കീഴിലും ജില്ലാ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്, ജില്ലാ സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്, നാർക്കോടിക് സെൽ, ജില്ലാ ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ, ജില്ലാ സായുധ റിസർവ്വ്, ട്രാഫിക് യൂണിറ്റ് പോലുള്ള പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഇവയെല്ലാം ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിൽ ആണ്. പോലീസ് ജില്ലകളെ ക്രമസമാധാനപാലനത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണങ്ങൾക്കുമായി സബ് ഡിവിഷനുകളായും പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഓരോ സബ്ഡിവിഷനും ഒന്നിലധികം പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഓരോ പോലീസ് സ്റ്റേഷനും ഒരു [[സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ|സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ]] (എസ്.എച്.ഓ.) നേതൃത്വത്തിൽ ആണ്. സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ്റെ ചുമതലയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കേരള പോലീസിൻ്റെ പ്രാഥമിക തലത്തിലുള്ള വിഭാഗമാണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ. കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (സി.ഐ) റാങ്കിലുള്ള സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർമാർ ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ തലത്തിൽ ക്രമസമാധാന, കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്, [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|പോലീസ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (എസ്.ഐ.) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ് ഇവക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. അഡീഷണൽ എസ്ഐ, അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള പോലീസ്കാരെ സ്റ്റേഷൻ്റെ ദൈന്യംദിന കാര്യങ്ങൾക്ക് നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. {| class="wikitable" |+ പോലീസ് മേഖലകൾ, റേഞ്ചുകൾ, ജില്ലകൾ !മേഖല ! റേഞ്ച് !! പോലീസ് ജില്ലകൾ |- | rowspan="2" |ദക്ഷിണ മേഖല (<small>ആസ്ഥാനം: തിരുവനന്തപുരം</small>) | തിരുവനന്തപുരം റേഞ്ച് || തിരുവനന്തപുരം റൂറൽ,<ref>{{Cite web |title=Thiruvananthapuram Rural Police |url=https://thiruvananthapuramrural.keralapolice.gov.in/page/about-thiruvananthapuram-rural }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Kollam City Police|കൊല്ലം സിറ്റി]], കൊല്ലം റൂറൽ,<ref>{{Cite web |title=Kollam Rural Police |url=https://kollamrural.keralapolice.gov.in/page/about-kollam-rural |website=Kollam Rural Police |access-date=2022-06-28 |archive-date=2022-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220629225023/https://kollamrural.keralapolice.gov.in/page/about-kollam-rural |url-status=live }}</ref> [[Pathanamthitta district|പത്തനംതിട്ട]] |- | എറണാകുളം റേഞ്ച് || [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]], [[Kottayam district|കോട്ടയം]], [[Idukki district|ഇടുക്കി]], എറണാകുളം റൂറൽ<ref>{{cite web |title=Ernakulam Rural Police |url=https://ernakulamrural.keralapolice.gov.in/page/about-ernakulam-rural |access-date=16 January 2021 |website=ernakulamrural.keralapolice.gov.in |archive-date=15 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615074456/https://ernakulamrural.keralapolice.gov.in/page/about-ernakulam-rural |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="3" |ഉത്തര മേഖല (ആസ്ഥാനം: കോഴിക്കോട്) | തൃശൂർ റേഞ്ച് || തൃശൂർ സിറ്റി, തൃശൂർ റൂറൽ, [[Palakkad district|പാലക്കാട്]], [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]<ref name=":1">{{cite news |last=Saikiran |first=KP |date=September 10, 2020 |title=Kerala police history will soon be on record. |language=en |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-police-history-will-soon-be-on-record/articleshow/71056022.cms |access-date=24 September 2020 |archive-date=10 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410162407/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-police-history-will-soon-be-on-record/articleshow/71056022.cms |url-status=live }}</ref> |- | കണ്ണൂർ റേഞ്ച് || കോഴിക്കോട് റൂറൽ, [[Wayanad district|വയനാട്]], [[Kannur|കണ്ണൂർ സിറ്റി]], കണ്ണൂർ റൂറൽ, [[Kasaragod district|കാസർകോട്]] |- | colspan="2" |കോഴിക്കോട് സിറ്റി പോലീസ് |} {| class="wikitable" ! colspan="3" |സിറ്റി പോലീസ് ജില്ലകൾ |- ! No. ! പോലീസ് ജില്ല ! ആസ്ഥാനം |- | 1 | [[തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി പോലിസ്|തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] |- |2 |[[കൊല്ലം സിറ്റി പോലീസ്|കൊല്ലം സിറ്റി]] |[[കൊല്ലം]] |- |3 |കൊച്ചി സിറ്റി |[[കൊച്ചി]] |- |4 |തൃശൂർ സിറ്റി |[[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] |- |5 |കോഴിക്കോട് സിറ്റി |[[കോഴിക്കോട്]] |- |6 |കണ്ണൂർ സിറ്റി |[[കണ്ണൂർ]] |- |} {| class="wikitable" ! colspan="3" |റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലകൾ |- ! No. ! പോലീസ് ജില്ല ! ആസ്ഥാനം |- | 1 | തിരുവനന്തപുരം റൂറൽ | |- | 2 | കൊല്ലം റൂറൽ | [[കൊട്ടാരക്കര]] |- | 3 | പത്തനംതിട്ട | |- | 4 | ആലപ്പുഴ | |- | 5 | കോട്ടയം | |- | 6 | ഇടുക്കി | [[പൈനാവ്]] |- | 7 | എറണാകുളം റൂറൽ | [[ആലുവ]] |- | 8 | തൃശ്ശൂർ റൂറൽ | [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] |- | 9 | പാലക്കാട് | |- | 10 | മലപ്പുറം | |- | 11 | കോഴിക്കോട് റൂറൽ | [[വടകര]] |- | 12 | വയനാട് | [[കൽപറ്റ|കൽപ്പറ്റ]] |- | 13 | കണ്ണൂർ റൂറൽ | [[തളിപ്പറമ്പ്]] |- | 14 | കാസർകോട് | |- |} ==== ഹൈവെ പോലീസ് ==== <!--[[File:KeralaHighwayPolice.jpg|thumb|കേരള ഹൈവേ പോലീസ്‌ വാഹനം (ഷെവർലെ ടവേര)]] --> 'ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ്‌' നിന്നു തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്ത പോലീസുകാർ തന്നെ ഹൈവേ പോലീസ്‌ സ്ക്വാഡുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഹൈവേകളോടു അടുത്തു കിടക്കുന്ന പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പോലീസുകാരെ ആണ്‌ ഹൈവേ പോലീസ്‌ വാഹനങ്ങളിൽ നിയോഗിക്കാറുള്ളത്‌. ഓരോ ഹൈവേ പോലീസ് വാഹനത്തിനും ഒരു 'ഓപ്പറേഷൻ ഏരിയ'യും ഒരു ബേസ് സ്റ്റേഷനും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ കേരളത്തിലെ പ്രധാന റോഡുകളിലായി 44 ഹൈവേ പോലീസ് പട്രോളിംഗുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ==== ട്രാഫിക്ക് പോലീസ് ==== പ്രധാന നഗരങ്ങളിലെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിക്കാൻ വേണ്ടി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള വിഭാഗമാണ് ട്രാഫിക്ക് പോലീസ്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടീവ് വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നവരെ തന്നെയാണ് ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പക്ഷെ യൂണിഫോം വ്യത്യസ്തമാണ്. കാക്കി ഷർട്ടിന് പകരം വെള്ള ഷർട്ട് ആണ് യൂണീഫോം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഗതാഗത നിയന്ത്രണം അല്ലാതെ തന്നെ മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളുടെ അപകട സ്ഥിരീകരണം ഇവരാണ് ചെയ്യുന്നത്.എല്ലാ നഗരങ്ങളിലും ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് യൂണിറ്റുകൾ ഉണ്ട്. ട്രാഫിക് ക്രമീകരണത്തിനും, ട്രാഫിക്ക് നിയമലംഘനങ്ങൾ തടയുന്നതിനും വേണ്ടി പ്രത്യേകം സജ്ജമാക്കിയിട്ടുള്ള വിഭാഗമാണ് ട്രാഫിക്ക് എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് യൂണിറ്റ്. ====പിങ്ക് പോലീസ്==== സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും എതിരായ അതിക്രമങ്ങളും കുറ്റകൃത്യങ്ങളും തടയുക എന്നതാണ് പിങ്ക് പട്രോളിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ത്രീസുരക്ഷ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, കേരളത്തിലെ വിവിധ നഗരങ്ങളിലെ തിരക്കേറിയ സ്ഥലങ്ങളിലെല്ലാം പട്രോളിംഗ് നടത്തുന്ന ഇവർ, മുഴുവനും വനിതാ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആണ്. പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള മാരുതി സുസുക്കി സെഡാൻ കാറുകളാണ് ടീമിന് അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നത്. പിങ്ക് പട്രോൾ വാഹനങ്ങളിൽ വേഗത്തിലുള്ള പ്രതികരണത്തിനും സഹായത്തിനുമായി [[ഗ്ലോബൽ പൊസിഷനിങ് സിസ്റ്റം|ജിപിഎസും]] മറ്റ് ആധുനിക ഉപകരണങ്ങളും ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു കൂടാതെ കുറ്റവാളികളെ തിരിച്ചറിയാൻ ഓൺ-ബോർഡ് ക്യാമറകളും സ്കാനിംഗ് സംവിധാനവുമുണ്ട്. {{Image|[[File:Pink police patrol at Kollam.jpg|thumb|പിങ്ക് പോലീസ്]]}} ====കൺട്രോൾ റൂം==== ജില്ലയിലുടനീളമുള്ള പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് പോലീസ് കൺട്രോൾ റൂമാണ്. അടിയന്തര കോളുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും പോലീസ് പ്രതികരണങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതും വിവിധ നിയമ നിർവ്വഹണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു കേന്ദ്രീകൃത സൗകര്യമാണ് പോലീസ് കൺട്രോൾ റൂം. കൺട്രോൾ റൂം ജില്ലയിലെ എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളെയും പോലീസ് വാഹനങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. കൺട്രോൾ റൂം എല്ലാ സമയത്തും ജില്ലയിലെ എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുമായും, പോലീസ് വിഭാഗങ്ങളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എല്ലാ തലങ്ങളിലുമുള്ള ഫീൽഡ് സ്റ്റാഫുകളും നിയന്ത്രണ അധികാരികളും തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയത്തിന്റെ പങ്കും ഇത് വഹിക്കുന്നു. കൺട്രോൾ റൂം ക്രമസമാധാന പാലനം ഉറപ്പാക്കുന്നു. പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അടിയന്തര കോളുകൾ സ്വീകരിക്കുക, പോലീസ് യൂണിറ്റുകളെ സംഭവസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുക, ആംബുലൻസ്, അഗ്നിശമന വകുപ്പുകൾ തുടങ്ങിയ അടിയന്തര സേവനങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുക, സിസിടിവി ക്യാമറകളിലൂടെയും മറ്റ് നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയും സാഹചര്യങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുക എന്നിവ ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പട്രോളിംഗ് നടത്തുന്നതിലും, ദുരന്ത കോളുകളോട് പ്രതികരിക്കുന്നതിലും, സംഭവങ്ങൾ, അപകടങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള സഹായം നൽകൽ എന്നിവയിലും അവർ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇതിനായി കൺട്രോൾ റൂം വാഹനങ്ങൾ (ഫ്ലയിങ്ങ് സ്ക്വാഡ്) സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ==== നർക്കോട്ടിക് സെൽ ==== സംസ്ഥാനത്തെ അനധികൃത മദ്യം മയക്കുമരുന്ന് വിൽപ്പന നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രത്യേക പോലീസ് വിഭാഗമാണിത്. കഞ്ചാവ്,ഹാഷിഷ്, ബ്രൗൺ ഷുഗർ, മറ്റ് ലഹരി വസ്തുക്കൾ പുകയില ഉത്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അനധികൃത വിൽപനയും ഉപഭോഗവും അന്വേഷിച്ച് കണ്ടുപിടിച്ച് കേസെടുക്കുകയും സ്റ്റേഷനുകൾക്കും മറ്റ് അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്കും വേണ്ട നിർദ്ദേശം നല്കുകയും ചെയ്യുന്ന നർക്കോട്ടിക് സെല്ലുകൾ മിക്ക പോലീസ് ജില്ലകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. നാർകോടിക് സെല്ലിൻ്റെ പ്രവർത്തന വിഭാഗമായി ജില്ലാ മയക്കുമരുന്നു വിരുദ്ധസേനയും (ഡാൻസാഫ്) നിലവിൽ ഉണ്ട്. ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (ഡിവൈഎസ്പി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥന് ആണ് ഇതിൻ്റെ ചുമതല. നർകോടിക് സെല്ലിൻ്റെ പ്രത്യേക വിഭാഗമായ '''[[ഡാൻസാഫ്]]''' (ഡിസ്ട്രിക്ട് ആൻ്റി നർക്കോട്ടിക് സ്പെഷ്യൽ ആക്ഷൻ ഫോഴ്സ്) മയക്കുമരുന്ന് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ====ഡിസ്ട്രിക്ട് ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്==== ജില്ലാ 'സി' ബ്രാഞ്ച് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ പ്രത്യേക അന്വേഷണ വിഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഇത് ജില്ലാ തലത്തിൽ സെൻസേഷണൽ കേസുകൾ അന്വേഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് ചുമതലപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ജില്ലാ വനിതാ സെല്ലിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതും ജില്ലാ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് ആണ്. ഒരു ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (ഡിവൈഎസ്പി) റാങ്കിൽ ഉള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഡിസ്ട്രിക് ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്ന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിമാരുടെ കീഴിലാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇവ സംസ്ഥാന പോലീസിൻറെ ക്രമസമാധാനവിഭാഗത്തിൻ്റെ അധികാര പരിധിയിൽ വരുന്നു. ജില്ലാതലത്തിലുള്ള പ്രമാദമായ, സങ്കീർണമായ കേസുകൾ ഈ വിഭാഗം അന്വേഷിക്കുന്നു. ====='''ഡിസ്ട്രിക്ട് സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്'''===== അതാത് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിമാർക്ക് കീഴിലും ജില്ലാ തലത്തിലുള്ള സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. അവ ജില്ലാ സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (DSB) എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗമാണ് ജില്ലാ സ്‌പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്. ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ കീഴിൽ ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (ഡി.വൈ.എസ്.പി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. സർക്കാർ സേവനങ്ങളിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെ മുൻകൂർ പരിശോധനയും പാസ്‌പോർട്ട് പരിശോധനയും ജില്ലാ സ്‌പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ചിലാണ് നടക്കുന്നത്. വിമാനത്താവളങ്ങളിലും വിദേശത്തും മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങളിലും ജോലി അന്വേഷിക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്കുള്ള പോലീസ് ക്ലിയറൻസ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ജില്ലാ സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച് ഓഫീസ് വഴിയാണ് നൽകുന്നത്. ==മറ്റു പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ== === ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്‌ === {{പ്രധാന ലേഖനം|ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|l1=ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്}} ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്‌ (സി.ബി. സി.ഐ.ഡി) വിഭാഗം പ്രമാദമായതോ, അന്തർ ജില്ലാ തലത്തിൽ നടന്നിട്ടുള്ള കുറ്റ കൃത്യങ്ങളോ അന്വേഷിക്കുന്നു. സർക്കാരിനോ, കോടതികൾക്കോ, സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിക്കൊ ഇവരോട്‌ ഒരു കേസ്‌ ഏറ്റെടുക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ക്രൈംബ്രാഞ്ചിന്റെ ചുമതല. സംസ്ഥാന വ്യാപകമായി ബാധിക്കപ്പെടുന്നതോ കണ്ടെത്താത്തതോ ആയ സങ്കീർണവും ഗുരുതരവുമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് അന്വേഷിക്കുന്നു. സങ്കീർണ്ണമായിട്ടുള്ള സംഘടിത കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, വലിയ സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, കണ്ടെത്തപ്പെടാത്തതോ പ്രത്യേകമായതോ ആയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, അന്തർസംസ്ഥാന ശാഖകളുള്ള കേസുകൾ മുതലായവ അന്വേഷിക്കുന്നതിൽ ക്രൈംബ്രാഞ്ച് സവിശേഷ ശ്രദ്ധ പുലർത്തുന്നു. ക്രൈംബ്രാഞ്ചിനെ മുന്ന് റേഞ്ച്കളായും 14 ജില്ലാ യൂണിറ്റുകളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഐ.ജി.) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് റേഞ്ച്കളെ നയിക്കുന്നത്, പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്മാരുടെ (എസ്.പി.) കീഴിൽ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് ജില്ലാ യൂണിറ്റുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് എസ്.പി.മാരുടെ കീഴിൽ ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്, ഡിറ്റക്ടീവ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കുറ്റാന്വേഷണത്തിൽ മികച്ച പ്രാവീണ്യം നേടിയ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയാണ് സംസ്ഥാന ക്രൈംബ്രാഞ്ച് ലേക്ക് നിയമിക്കുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് (സിവിൽ പോലീസ്) വിഭാഗത്തിൽ നിന്നും ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ ആണ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നത്. ===സ്റ്റേറ്റ് സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച്‌ === {{പ്രധാന ലേഖനം|സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്}} സംസ്ഥാന സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച്‌ (എസ്‌.എസ്.ബി) വിഭാഗം ആണ്‌ സംസ്ഥാന പോലീസിന്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഇന്റെലിജൻസ്) ന്റെ കീഴിലാണ് സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എസ്.ബി.സി.ഐ.ഡി എന്ന പേരിൽ ആണ് മുമ്പ് ഈ വിഭാഗം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെയോ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെയോ നില നിൽപ്പിന്‌ ഭീഷണി ഉയർത്തുന്ന സംഘടനകൾ, വ്യക്തികൾ ഇവരെയൊക്കെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതും അവരുടെ ഒക്കെ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു വെക്കുന്നതും ഇവരുടെ ജോലിയാണ്‌. പാസ്പോർട്ട്‌ സംബന്ധിച്ച്‌ അന്വേഷണങ്ങൾക്കും ഇവരുടെ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്‌. ലോക്കൽ പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനുകളിൽ സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ചിലെ പോലീസുകാർ ഉണ്ടായിരിക്കും. സി.ഐ.ഡി വിഭാഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പോലീസുകാർ യൂണീഫോം ധരിക്കേണ്ടതില്ല. ഈ വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക്‌ എല്ലാം തന്നെ ഒരു പോലീസ്‌ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ മാറ്റാവുന്നതാണ്‌. ലോക്കൽ പോലീസിൽ നിന്ന് സി.ഐ.ഡി-യിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ച്‌ ലോക്കൽ പോലീസിലേക്കും ഉള്ള സ്ഥലം മാറ്റങ്ങൾ സർവ്വസാധാരണമാണ്‌. ==== റെയിൽവെ പോലീസ് ==== കേരളത്തിലെ റെയ്ൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിലെ ക്രമസമാധാനപാലനം, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിൽ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ തടയുക, കണ്ടെത്തുക എന്നിവയാണ് കേരള റെയിൽവേ പോലീസിന്റെ ചുമതല. പ്രധാനപ്പെട്ട റെയിൽവെ സ്റ്റേഷനുകളിലെ റെയിൽവെ ദ്രുത കർമ്മസേനയെ സഹായിക്കുന്നതിനായിട്ടാണ് റെയിൽവേ പോലീസ് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് വിഭാഗം തന്നെയാണ് ഈ [[പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ|പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും]] എയ്ഡ് പോസ്റ്റുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (റെയിൽവേ) ആണ് റെയിൽവേ പോലീസിൻറെ മേധാവി. എ.ഡി.ജി.പിയുടെ (ഇന്റലിജൻസ് & റെയിൽവേ) മേൽനോട്ടത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കേരളത്തിൽ 13 റെയിൽവേ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, പാറശ്ശാല, കൊല്ലം, പുനലൂർ, ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം, എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ, തൃശൂർ, ഷൊർണൂർ, പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട്, കണ്ണൂർ, കാസർകോട് എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പരിസരത്താണ് ഇവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. === സായുധ സേന വിഭാഗങ്ങൾ (ആംഡ്‌ പോലീസ്‌ ബറ്റാലിയനുകൾ) === സംസ്ഥാനത്ത്‌ 7 കേരള ആംഡ്‌ പോലീസ്‌ (കെ.എ.പി) ബറ്റാലിയനുകൾ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്‌. പുതിയ റിക്രൂട്ടുകൾക്കുള്ള പരിശീലനം ഇവിടെ ആണ്‌ നടക്കുന്നത്‌. അവശ്യ സമയങ്ങളിൽ ലോക്കൽ പോലീസിനെ ക്രമസമധാന പ്രശ്നങ്ങളിൽ സഹായിക്കാനും, ഈ പോലീസ്‌ വിഭാഗത്തിന്റെ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. വളരെയധികം പോലീസുകാരുടെ സേവനം ആവശ്യം വരുന്ന മതപരമായ ഉത്സവങ്ങൾ, സമരങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ബറ്റാലിയനിലെ പോലീസുകാരെ അവിടെ നിയോഗിക്കാറുണ്ട്‌. ഈ വിഭാഗത്തിലെ പോലീസുകാർക്ക്‌ കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള അധികാരം ഇല്ല. ഇവർ ചുരുക്കം അവസരങ്ങളിൽ അല്ലാതെ പൊതു ജനങ്ങളുമായി ഇടപെടാറുമില്ല. താഴെ കൊടുത്തിട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ക്യാമ്പുകളിൽ ആയി ഈ വിഭാഗം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സായുധ പോലീസിൻ്റെ ചുമതല ഒരു അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. ഓരോ ബറ്റാലിയന്റെയും ചുമതല ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള കമാൻഡന്റ്ന് ആണ്. * കെ.എ.പി 1-ആം ബറ്റാലിയൻ, തൃപ്പൂണിത്തറ, എറണാകുളം * കെ.എ.പി 2-ആം ബറ്റാലിയൻ, മുട്ടികുളങ്ങര, പാലക്കാട്‌ * കെ.എ.പി 3-ആം ബറ്റാലിയൻ, അടൂർ, പത്തനംതിട്ട * കെ.എ.പി 4-ആം ബറ്റാലിയൻ, മാങ്ങാട്ടുപറമ്പ്‌, കണ്ണൂർ * കെ.എ.പി 5-ആം ബറ്റാലിയൻ, കുട്ടിക്കാനം, ഇടുക്കി * [[മലബാർ സ്പെഷ്യൽ‍ പോലീസ്‌]] (എം.എസ്‌.പി.), മലപ്പുറം. * സ്പെഷൽ ആർംഡ്‌ പോലീസ്‌ (എസ്‌.എ.പി), തിരുവനന്തപുരം * R R R F (റാപിഡ് റസ്പോൺസ് ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ ഫോഴ്സ്), ക്ലാരി, മലപ്പുറം * ഇന്ത്യ റിസർവ്വ് ബറ്റാലിയൻ (IRB), തൃശൂർ * കേരള സായുധ വനിതാ പോലീസ് ബറ്റാലിയൻ * സംസ്ഥാന വ്യവസായ സുരക്ഷാ സേന (SISF) ഇതിൽ മലബാർ സ്പെഷൽ പോലീസും, സ്പെഷൽ ആംഡ്‌ പോലീസും ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഭരണകാലത്തും, ഇന്ത്യക്കു സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ സമയത്തും രൂപീകൃതമായ വിഭാഗങ്ങൾ ആണ്‌. സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയൻ്റെ ഘടന (അധികാര ശ്രേണി) താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു; * കമാൻഡൻ്റ് * ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (ഡി.സി.) * അസിസ്റ്റൻ്റ് കമാൻഡന്റ് (എ.സി.) * ആംഡ് പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എ.പി.ഐ.) * ആംഡ് പോലീസ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എസ്.ഐ.) * ആംഡ് അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എ.എസ്.ഐ) * ഹവിൽദാർ * ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ * പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ (പി.സി.) ===പരിശീലന വിഭാഗം=== {{പ്രധാന ലേഖനം|കേരള പോലീസ് അക്കാദമി}} സംസ്ഥാന പോലീസിന്റെ ഭരണനിർവഹണത്തിൽ പരിശീലനം ഒരു പ്രധാന വശമാണ്, ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത് അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിൽ ഉള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്, കൂടാതെ അദ്ദേഹം കേരള പോലീസ് അക്കാദമിയുടെ ഡയറക്ടർ കൂടിയാണ്. പോലീസ് പരിശീലന വിഭാഗത്തിൻ കീഴിൽ രണ്ടു മുഖ്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആണുള്ളത്. അവ തൃശ്ശൂരിൽ ഉള്ള കേരള പോലീസ് അക്കാദമിയും തിരുവനന്തപുരത്തുള്ള പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജുമാണ്. പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള പ്രിൻസിപ്പൽ ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ഐ.പി.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഉൾപ്പെടെ പോലീസ് വകുപ്പിലെ എല്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും പരിശീലന ആവശ്യങ്ങൾ പോലീസ് അക്കാദമി നിറവേറ്റുന്നു. ഹൈദരാബാദിലെ ദേശീയ പോലീസ് അക്കാദമിയിൽ പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയ ഐ.പി.എസ് ഓഫീസർമാർ, പ്രൊബേഷണറി ഡി.വൈ.എസ്.പി.മാർ, പ്രൊബേഷണറി എസ്.ഐമാർ എന്നിവരുൾപടെയുള്ളവരുടെ പരിശീലനം തിരുവനന്തപുരത്തെ പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജാണ് നടത്തുന്നത്. എ.എസ്.ഐ/എസ്.ഐ റാങ്കിലേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ച ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾമാർക്കും പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജിൽ പരിശീലനം നൽകുന്നു. ===ഇതര വിഭാഗങ്ങൾ=== * '''സംസ്ഥാന ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ''' :- കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെയും കുറ്റവാളികളുടെയും വിവര ശേഖരണം, വിശകലനം എന്നിവയാണ് അടിസ്ഥാന ചുമതല. സംസ്ഥാന പോലീസ്ൻ്റെ എല്ലാ സാങ്കേതിക വിഭാഗങ്ങളുടെയും ചുമതല കൂടി ഈ വിഭാഗത്തിനുണ്ട്. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. * '''തീരദേശ പോലീസ്''' :- 596 കിലോ മീറ്റർ നീളമുള്ള, വളരെ നീണ്ട ഒരു കടൽത്തീരം നമ്മുടെ സംസ്ഥാനത്തിനുണ്ട്. കടൽത്തീര ത്തുനിന്ന് 12 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ വരെയുള്ള ഈ പ്രദേശത്തെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കൽ, ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടയൽ, അവ സംബന്ധിച്ചുള്ള കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ എന്നിവയാണ് തീരദേശ പോലീസിന്റെ മുഖ്യചുമതല. 2009 ൽ കൊല്ലം [[നീണ്ടകര തുറമുഖം|നീണ്ടകരയിലാണ്]] കേരളത്തിലെ ആദ്യ തീരദേശ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആരംഭിച്ചത്. കേരളത്തിൽ നിലവിൽ 18 തീരദേശ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളാണുള്ളത്. ഐ.ജി. റാങ്കിൽ കുറയാത്ത മുതിർന്ന ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു. കൊച്ചിയിൽ ആണ് ഇതിൻ്റെ ആസ്ഥാനം. * '''പോലീസ് ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ''':- സംസ്ഥാന പോലീസിൻ്റെ വയർലെസ്സ് , മറ്റു വാർത്ത വിനിമയ സംവിധാനങ്ങളുടെ പരിപാലനമാണ് ഈ വിഭാഗത്തിൻ്റെ ചുമതല. ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ജില്ലകളിൽ ദൈനംദിന പോലീസിങ്ങിനു ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ശൃംഖല നൽകുക, ഉപകരണങ്ങൾ പരിപാലിക്കുക, കൃത്യമായ നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ അത് നന്നാക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ യൂണിറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാന കടമകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും. അവർക്ക് ഒരു സ്വതന്ത്ര പരിശീലന വിഭാഗവും മെയിന്റനൻസ് ആൻഡ് റിപ്പയർ വർക്ക് ഷോപ്പും ഉണ്ട്. ഈ വിഭാഗത്തിൽ പ്രത്യേക സാങ്കേതിക തസ്തികകൾ അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ) തുടങ്ങീ പ്രത്യേക സാങ്കേതിക തസ്തികകൾ ഈ വിഭാഗത്തിലുണ്ട്. * '''മോട്ടോർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വിഭാഗം''':- പോലീസിലെ ഒരു സാങ്കേതിക വിഭാഗമാണിത്. പോലീസ് വകുപ്പിലെ വാഹനങ്ങളുടെ പരിപാലനം, അറ്റകുറ്റപണി, സേവനം എന്നിവയാണ് പ്രധാന ചുമതലകൾ. പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (മോട്ടോർ ട്രാൻസ്പോർട്ട്) ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കേരള പോലീസിന് നിരവധി ബസുകളും ജീപ്പുകളും കാറുകളും ഉണ്ട്. സാധാരണയായി വാഹനങ്ങൾ ലോക്കൽ പോലീസ് (ജില്ലാ പോലീസ്), സിബിസിഐഡി, എസ്ബിസിഐഡി, എപിബിഎൻ തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക യൂണിറ്റുകളിൽ ലഭ്യമാണ്. ഓരോ ജില്ലയ്ക്കും വ്യത്യസ്തമായ എംടി വിഭാഗമുണ്ട്. ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം, എറണാകുളം ജില്ലകളിലെ വെള്ളം കയറുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾക്ക് സ്പീഡ് ബോട്ടുകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഡ്രൈവർ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ തുടങ്ങീ പ്രത്യേക തസ്തികകളും ഈ വിഭാഗത്തിന് അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. * * '''പോലീസ് വിരലടയാള വിഭാഗം''':- ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ പോലീസ് സേനയുടെ വിവിധ അന്വേഷണ ഏജൻസികളെയും വിഭാഗങ്ങളെയും സഹായിക്കുന്ന കേരളാ പോലീസിന്റെ ഒരു പ്രധാന ശാസ്ത്ര അന്വേഷണ വിഭാഗമാണ് "ഫിംഗർ പ്രിന്റ് ബ്യൂറോ". പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ കേരളാ സ്റ്റേറ്റ് ഫിംഗർ പ്രിന്റ് ബ്യൂറോ ഒരു ഡയറക്ടറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്, സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോര്ഡ് ബ്യൂറോയുടെ കീഴിൽ നേരിട്ട് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു. ==നിയമനം== [[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ]] (UPSC) നടത്തുന്ന സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷയിലൂടെയാണ് IPS ഓഫീസർമാരെ റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്നത്. പിന്നീട് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കേരള കേഡറിലേക്ക് നിയമിക്കപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാന പോലീസ് സർവീസിൽ നിന്നു സ്ഥാനക്കയറ്റം നേടിയും ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാറുണ്ട്. നേരിട്ട് റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്ന ഐ.പി.എസ് ഓഫീസറുടെ ആദ്യ നിയമനം അസിസ്റ്റന്റ് സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് (എ.എസ്.പി.) തസ്തികയിലേക്കാണ്. [[കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ]] (പി.എസ്.സി.) മുഖേനെയാണ് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നത്. PSC നടത്തുന്ന എഴുത്തു പരീക്ഷയും ശരീരക ക്ഷമത ടെസ്റ്റും അനുസരിച്ചാണ് ഉദ്യോഗാർഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർ, പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ എന്നീ തസ്തികകളിലേക്കാണ് നേരിട്ടുള്ള നിയമനം. ഇതിൽ പോലീസ് സായുധ വിഭാഗത്തിലേക്കുള്ള സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർ (ആംഡ്) തസ്തികയിലേക്കും സിവിൽ പോലീസ് (ലോക്കൽ പോലീസ്) വിഭാഗത്തിലേക്കുള്ള സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർ (ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ) തസ്തികയിലേക്കും പ്രതേകം പരീക്ഷകൾ മുഖേനെയാണ് നിയമനം നടത്തുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ്‌ വിഭാത്തിലേക്കുള്ള സബ്‌-ഇൻസ്പെകടർമാരെ നേരിട്ടും പോലീസുകാരിൽ നിന്നും പ്രൊമോഷൻ മുഖേനയും 1:1 എന്ന അനുപാതത്തിൽ ആണ് എടുക്കുന്നത്‌. പി. എസ്. സി മുഖാന്തരം നേരിട്ടു നിയമനം ലഭിച്ചു വരുന്ന സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർമാരുടെ പരിശീലനം വ്യത്യസ്തവും, ആദ്യ റാങ്ക്‌ തന്നെ സബ്‌-ഇൻസ്പെകടറുടേതും ആയിരിക്കും. പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ തസ്തികയിലേക്കും, കൂടാതെ പോലീസിലെ സാങ്കേതിക തസ്തികകളായ ടെലിക്കമ്യൂണിക്കേഷൻ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ എന്നിവയിലേക്കും പി. എസ്. സി. മുഖേനെ നിയമനം നടത്തുന്നു. <br></br> ആംഡ്‌ പോലീസ്‌ ബറ്റാലിയനിലെ പരിശീലനം കഴിഞ്ഞാൽ ഒരു കോൺസ്റ്റബിൾ കുറച്ചു വർഷം അതേ ബറ്റാലിയനിൽ തന്നെ തുടരുന്നു. അതു കഴിഞ്ഞാൽ സ്വന്തം ജില്ലയിൽ വരുന്ന ഒഴിവുകൾക്കനുസരിച്ചു, അയാൾ സ്വന്തം ജില്ലയിലെ 'ജില്ലാ സായുധ റിസർവ്വ്‌' (ഏ.ആർ ക്യാമ്പ്‌)-ലേക്ക്‌ വരുന്നു. ജില്ലാ സായുധ റിസർവ് സേന എന്നത് അടിയന്തര ഘട്ടത്തിൽ ലോക്കൽ പോലീസിനെ സഹായിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്‌ ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു സേനാവിഭാഗം ആണ്. ലഹളകളെ അമർച്ച ചെയ്യൽ, തടവു പുള്ളികളെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുന്നതിനുള്ള ബന്ദവസ്സ്‌ തുടങ്ങിയ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നത്‌ സായുധ റിസർവ്വിലെ (Armed Reserve) പോലീസുകാരാണ്‌. പിന്നീട്‌ ലോക്കൽ പോലീസിൽ വരുന്ന ഒഴിവുകൾക്കനുസരിച്ചു സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ (സി.പി.ഓ) ആയി ലോക്കൽ പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനിലേക്ക്‌ നിയമനം ലഭിക്കുന്നു. == സ്റ്റേഷൻ ക്രമീകരണം== {{പ്രധാന ലേഖനം|പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ|സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ}} കേരള പോലീസിൻ്റെ ക്രമസമാധാനവിഭാഗത്തിന്റെ പ്രാഥമിക തലത്തിലുള്ള വിഭാഗമാണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/specials/2018/may/26/kerala-doubling-of-police-sub-divisions-on-the-cards-1819562.html|title=Kerala: Doubling of police sub-divisions on the cards|access-date=2022-06-17}}</ref> സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ (എസ്.എച്ച്.ഓ) നേതൃത്വത്തിൽ ആണ് ഓരോ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ്റെ ചുമതല വഹിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ എന്നാണ് "സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ" എന്നതുകൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. 2019 മുതൽ കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും ഒരു '''[[ഇൻസ്പെക്ടർ|പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]]''' {{Small|(Inspector of Police)}} (ഐ.പി.) പദവിയിലുള്ള സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ (ISHO) കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നിലവിൽ സംസ്ഥാനത്തെ 478 പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുടെയും ചുമതല വഹിക്കുന്നത് [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ്‌ പോലീസ്) അഥവാ മുമ്പ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടർ "സി.ഐ." റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.malayalamnewsdaily.com/node/871676/kerala/sub-inspectors-likely-get-sho-post-back|title=സ്റ്റേഷൻ ചുമതല വീണ്ടും എസ്.ഐ.മാരിലേക്ക്; പഠനറിപ്പോർട്ട് സർക്കാർ പരിഗണനയിൽ|access-date=2023-09-05|date=2023-08-31}}</ref> എന്നിരുന്നാലും കേസുകൾ താരതമ്യേന കുറവുള്ള ചില ചെറിയ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുടെ ചുമതല സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർമാർ (എസ്.ഐ.) വഹിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://englisharchives.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-police-loknath-behera-station-house-officers-1.2499437|title=Circle Inspectors take charge as SHOs in 196 stations|access-date=2022-06-17|language=en|archive-date=2022-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008081230/https://englisharchives.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-police-loknath-behera-station-house-officers-1.2499437|url-status=dead}}</ref> സ്റ്റേഷൻ തലത്തിൽ ക്രമസമാധാന-കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം, കുറ്റാന്വേഷണം എന്നിവയിൽ സഹായിക്കാനായി ഓരോ [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|സബ് ഇൻസ്പെക്ടർമാർ]] ഉണ്ടായിരിക്കും. ക്രമസമാധാന പരിപാലനത്തിനായി ഒരു സബ് ഇൻസ്പെക്ടറും (Sub Inspector, Law & Order), കുറ്റാന്വേഷണത്തിനായി ഒരു സബ് ഇൻസ്പെക്ടറും (Sub Inspector, Crimes) ഉണ്ടായിരിക്കും. ഇവർ ക്രമസമാധാന (L&O), കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ക്രമസമാധാന ചുമതലയുള്ള സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ പ്രിൻസിപ്പൽ സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (Principal SI) എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ജോലി ഭാരം അധികമുള്ള സ്റ്റേഷനുകളിൽ ഒന്നിൽ കൂടുതൽ സബ്‌-ഇൻസ്പെകടർമാർ ഉണ്ടായിരിക്കും. അവരെ അഡീഷണൽ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനുകൾക്ക്‌ കീഴിലായി പോലീസ്‌ ഔട്ട്‌ പോസ്റ്റുകളും നിലവിലുണ്ട്‌. അവ ഒരു അസിസ്റ്റന്റ്‌ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടറുടേയൊ (എ.എസ്‌.ഐ), സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസറുടേയൊ കീഴിലായിരിക്കും. പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ ദൈന്യം ദിന കാര്യങ്ങൾക്കായി അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർമാരെയും, സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാരെയും, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാരെയും നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലോക്കൽ പോലീസ്‌ സംവിധാനത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകം ആണ്‌ [[Crime squad|ക്രൈം സ്ക്വാഡുകൾ]]. ഒന്നിൽ കൂടുതൽ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് '''പോലീസ്‌ സബ്‌-ഡിവിഷൻ'''. ഇതിന്റെ മേൽനോട്ട ചുമതല '''[[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിനായിരിക്കും]]'''(ഡി.വൈ.എസ്‌.പി). സബ്‌-ഡിവിഷനുകൾ കൂട്ടി ചേർത്തതാണ്‌ പോലീസ്‌ [[ജില്ല]]. ഇതിന്റെ ചുമതല '''ജില്ലാ പോലീസ്‌ മേധാവിക്ക്''' ആയിരിക്കും. == കേരള പോലീസ്‌ സ്ഥാനമാനങ്ങൾ == {{ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സവീസ് റാങ്കുകൾ}} {{ഫലകം:Kerala Police subordinate officer ranks}} കേരള പോലീസിൽ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ(സി.പി.ഓ) മുതൽ ഡി.ജി.പി വരെയാണ് റാങ്കുകൾ. നേരിട്ടുള്ള നിയമനം [[കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|പി.എസ്.സി.]] മുഖേന സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ (സി.പി.ഓ) സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ്‌ പോലീസ്‌ എന്നീ തസ്തികകളിലേക്കും [[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|യു.പി.എസ്.സി]] മുഖേന കേരള കേഡറിലേക്കു നിയമനം ലഭിക്കുന്ന [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസു]] കാർക്കു [[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (എ.എസ്.പി.) തസ്തികയിലേക്കുമാണ്. കൂടാതെ 12 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ വകുപ്പ്തല പരീക്ഷകൾ പാസ്സായിട്ടുള്ള സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാർക്ക് ഗ്രേഡ് സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ റാങ്കും, 20 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാർക്കു് ഗ്രേഡ് അസിസ്റ്റന്റ്‌ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ റാങ്കും നൽകുവാനും, 25 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ അസിസ്റ്റന്റ്‌ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്ക് ഗ്രേഡ് സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ (ഗ്രേഡ്) റാങ്ക് നൽകുവാൻ സർക്കാർ തീരുമാനം എടുത്തു. ഇവർ ഹോണററി ഗ്രേഡ് ലഭിക്കുമ്പോൾ ഉള്ള റാങ്കിന്റെ ചുമതലകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുമായിരിക്കും തുടർന്നും വഹിക്കുക. {{Multiple image|total_width = 300 <!-- Layout parameters --> | align = center | direction = | background color = <!-- box background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 --> | width = 100px | caption_align = center | image_style = | image_gap = <!-- 5 (default)--> <!-- Header --> | header_background = <!-- header background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 --> | header_align = <!-- center (default), left, right --> | header = <!-- header text --> <!--image 1--> | image1 = car stars.jpg | width1 = 200px | alt1 = | link1 = | thumbtime1 = | caption1 = മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ റാങ്കുകളും അതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളും, മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങൾ ഡിജിപി/എഡിജിപി എന്നിവരെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. | image2 =Car flags.jpg | width2 = 200px | alt2 = | link2 = | thumbtime2 = | caption2 = മുതിർന്ന ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഔദ്യോഗിക വാഹനങ്ങളിൽ ഉള്ള ഫ്ലാഗുകൾ, ഇവ അവരുടെ റാങ്കിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. | footer_background = <!-- footer background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 --> | footer_align = <!-- left (default), center, right --> | footer = <!-- footer text --> }} == പോലീസ് റാങ്കുകളും ചിഹ്നങ്ങളും == പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഷർട്ടിൽ (യൂണിഫോം) പദവി ചിഹ്നമുണ്ട്. അവയുടെ പട്ടിക; {| border="1" |+കേരള പോലീസ് റാങ്കുകളും, ചിഹ്നങ്ങളും. |-style="color:white; background-color:#6644EE;" !style="background-color:red;"|പദവി !style="background-color:blue;"|ചിഹ്നം ! |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ജി.പി.) |align="left"|അശോക ചിഹ്നവും അതിനു താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്‌ഡും അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ ഐ.പി.എസ്. |[[File:Director General of Police.png|thumb|60px]] |- |[[അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (എ.ഡി.ജി.പി.) |അശോക ചിഹ്നവും അതിനു താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്‌ഡും അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ ഐ.പി.എസ്. |[[File:Director General of Police.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.ജി.) | align="left" |ഒരു നക്ഷത്രം, അതിന് താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്ടും, അതിന് താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു |[[File:Insignia of Inspector General of Police in India- 2013-10-02 16-14.png|thumb|60px]] |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ഐ. ജി.) |align="left"|അശോക ചിഹ്നം, താഴെ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ, താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS |[[File:Deputy Inspector General of Police.png|thumb|60px]] |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്. പി.) |align="left"|അശോക ചിഹ്നം, അതിനു താഴെ ഒരു നക്ഷത്രം, അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS അല്ലെങ്കിൽ KPS എന്ന അക്ഷരം. |[[File:Superintendent of Police.png|thumb|60px|ജൂനിയർ ഗ്രേഡ് റാങ്ക് ]] [[File:Senior Superintendent of Police.png|thumb|60px|സെലെക്ഷൻ ഗ്രേഡ് റാങ്ക്]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |അഡീഷണൽ സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് (Addl.SP)/ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് | align="left" |അശോക ചിഹ്നം, അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ KPS എന്ന അക്ഷരം. |[[File:AP Add Superintendent of Police.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|അസിസ്റ്റൻ്റ് സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (ASP) | align="left" | * മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു. * [[ഐ.പി.എസ്.|ഐ.പി.എസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പരിശീലന കാലയളവിലെ പദവിയാണിത്. |[[പ്രമാണം:ASP IPS.png|ലഘുചിത്രം|113x113ബിന്ദു]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (DYSP) / അസിസ്റ്റന്റ് കമാൻഡന്റ് | align="left" |മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ KPS എന്ന അക്ഷരമുണ്ട് |[[File:Deupty_Superintendent_of_Police.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (Inspector of Police) | align="left" |മൂന്ന് നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KPS എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും. |[[File:Police Inspector insignia.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (SI) | align="left" |രണ്ട് നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും. |[[File:Police Sub-Inspector.png|thumb|60px]] |- |[[അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (ASI) |ഒരു നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും. |[[File:Assistant Sub-Inspector.png|thumb|60px]] |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ|സീനിയർ സിവിൽ പൊലീസ് ഓഫീസർ]] (SCPO) |align="left"|ഷർട്ടിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമായ 'V' യുടെ ആകൃതിയിൽ വെള്ള നിറത്തിലുള്ള മൂന്ന് വരകളുണ്ട്. |[[File:AP-Police_Head_Constable.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ]] (CPO) | align="left" |പ്രത്യേകിച്ച് ചിഹ്നമോ അടയാളമോ യൂണിഫോമിൽ ഇല്ല, KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരം ഉണ്ടാകും. |'''''ചിഹ്നമില്ല''''' |} == കമ്മീഷണറേറ്റുകൾ (പ്രധാന നഗരങ്ങളിലെ പോലീസ്‌ സംവിധാനം) == {{See also|പോലീസ് കമ്മീഷണറേറ്റ്}} നിലവിൽ കേരളത്തിൽ 20 പോലീസ് ജില്ലകൾ ആണുള്ളതു. കേരളത്തിലെ ആറ് പ്രധാന നഗരങ്ങൾ ആയ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി, കോഴിക്കോട്,തൃശൂർ, കൊല്ലം, കണ്ണൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പോലീസ്‌ സംവിധാനത്തെ 'സിറ്റി പോലീസ്‌','റൂറൽ പോലീസ്‌' എന്നിങ്ങനെ വേർ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു പ്രകാരം ഒരു നഗരം ഒരു പോലീസ്‌ ജില്ലക്ക്‌ തുല്യം ആയിരിക്കും. കൊച്ചി, തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി പോലീസിന്റെ ചുമതല ഐ.ജി റാങ്കിലുള്ള 'പോലീസ്‌ കമ്മീഷണറു‍' ടെ കീഴിലും കോഴിക്കോട് ഡി.ഐ.ജി റാങ്കിലുള്ള 'പോലീസ്‌ കമ്മീഷണറു‍' ടെ കീഴിലും തൃശൂർ, കൊല്ലം, കണ്ണൂർ നഗരത്തിന്റെ ചുമതല ഒരു പോലീസ്‌ സൂപ്രണ്ടിന്റെ കീഴിലും ആണ്‌. . നഗരാതിർത്തിക്ക്‌ പുറത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി 'റൂറൽ പോലീസ്‌'' രൂപീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ റൂറൽ പോലീസ്‌ മറ്റു ജില്ലകളിലെ പോലെ ഒരു സൂപ്രണ്ടിന്റെ കീഴിൽ ആയിരിക്കും. == ചിത്രങ്ങൾ == {{Commons|Category:Kerala Police}} {{See also|https://commons.m.wikimedia.org/wiki/Category:Kerala_Police|l1=കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ}}<Gallery> File:Kerala Police and Thunderbolts route march.jpg|തണ്ടർ ബോൾട്ട് സേനയുടെ റൂട്ട് മാർച്ച്. </Gallery> == '''കേരളാ പോലീസ് ദൗത്യപ്രഖ്യാപനം''' == ഭാരത ഭരണഘടനയോട് കൂറുപുലർത്തി അച്ചടക്കവും, ആദർശധീരതയും ഉൾക്കരുത്താക്കി മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ മാനിച്ച് ജനങ്ങളുടെ ജീവനും, സ്വത്തും അന്തസ്സും സംരക്ഷിച്ചു ന്യായമായും, നിഷ്പക്ഷമായും, നിയമം നടപ്പാക്കി അക്ഷോഭ്യരായി അക്രമം അമർച്ചചെയ്ത് വിമർശനങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് ആത്മപരിശോധന നടത്തി ജനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ജനങ്ങളോടൊത്ത് പ്രവർത്തിച്ച് ക്രമസമാധാനം കാത്ത് സൂക്ഷിക്കാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണ് ഞങ്ങൾ. ==ഇതും കാണുക== * [[ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്]] * [[സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്]] * [[കേരള തണ്ടർ ബോൾട്ട്|കേരള തണ്ടർബോൾട്ട്]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ് ബ്യൂറോ]] * {{Sister project links|commonscat=Yes}} ==അവലംബം== <references/> {{kerala-stub}} {{Law enforcement in India}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ പരിപാലനം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പോലീസ് സേനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള പോലീസ്]] j4abp6hhxgari22dgw8srjaf2090a60 4612605 4612602 2026-04-10T03:47:10Z Asifalinair 206364 /* ഇതും കാണുക */ 4612605 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Police}}{{Prettyurl|Kerala Police}} {{Infobox Law enforcement agency | agencyname = കേരള പോലീസ് വകുപ്പ് | nativename = | nativenamea = | nativenamer =Kerala Police | commonname = KP | abbreviation = | patch =File:Kerala State Police Logo.png | patchcaption =ചിഹ്നം | logo = | logocaption = | badge = | badgecaption = | flag = Flag of Kerala Police.svg | flagcaption = | imagesize = | motto = "മൃദു ഭാവെ ദൃഢ കൃത്യേ" <br/> {{Small|'''मृदु भावे दृढ़ कृत्ये'''}} | mottotranslated = '''അർത്ഥം:''' ''മൃദുവായ പെരുമാറ്റം ദൃഢമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ'' soft in temperament firm in action | mission = | formedyear = 1956 | formedmonthday = നവംബർ 1 | preceding1 = | dissolved = | superseding = | employees = | volunteers = | budget = {{INRConvert|3781|c}} <small>(2020–21 est.)</small><ref>{{Cite web |url=https://prsindia.org/sites/default/files/budget_files/State%20Budget%20Analysis%20-%20Kerala%202020-21.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-07-04 |archive-date=2020-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216221020/https://www.prsindia.org/sites/default/files/budget_files/State%20Budget%20Analysis%20-%20Kerala%202020-21.pdf |url-status=dead }}</ref> | country = ഇന്ത്യ | countryabbr = | divtype = State | divname = [[കേരളം]] | divdab = | map = India_Kerala_locator_map.svg | sizearea = {{convert|38863|km2|sqmi|abbr=on}} | sizepopulation = 33,387,677 (2011) | legaljuris = [[Kerala|കേരളം]] | governingbody = [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]], [[കേരള സർക്കാർ]] | governingbodyscnd = | constitution1 =കേരള പോലീസ് ആക്ട് | police = Yes | local = Yes | speciality = | overviewtype = | overviewbody = | headquarters = [[വഴുതക്കാട്]], [[തിരുവനന്തപുരം]] | hqlocmap = | hqlocleft = | hqloctop = | hqlocmappoptitle = | sworntype = | sworn = | unsworntype = | unsworn = | chief1name = [[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ]], [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]] | chief1position = [[Director general of police|സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി]] | parentagency = | child1agency = | unittype = | unitname ={{collapsible list | ക്രമസമാധാന വിഭാഗം (L&O)|[[ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|ക്രൈംബ്രാഞ്ച്]] (CB)|സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (SSB)|സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയനുകൾ (APBn)|സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ (SCRB)|[[കേരള പോലീസ് അക്കാദമി]]|തീരദേശ പോലീസ്|ഫോറൻസിക് സയൻസ് ലബോറട്ടറി (FSL)|}} | officetype =പോലീസ് ജില്ലകൾ | officename =20 | provideragency = | uniformedas = | stationtype =പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ | stations =484 {{Small|(ലോക്കൽ)|}} + 80 {{Smaller|പ്രത്യേക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ}} | airbases = | lockuptype = | lockups = | vehicle1type =ജീപ്പ് | vehicles1 =158 <ref>https://document.kerala.gov.in/documents/workstudyreports/workstudy2507202316:52:34.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | boat1type = | boats1 = | aircraft1type = | aircraft1 = | animal1type = | animals1 = | animal2type = | animals2 = | person1name = | person1reason = | person1type = | programme1 = | activity1name = | activitytype = | anniversary1 = | award1 = | website = {{URL|http://keralapolice.gov.in/}} | footnotes = | reference = |electeetype=മന്ത്രി|minister1name=[[പിണറായി വിജയൻ]],ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ അധിക ചുമതലയുള്ള [[Chief Minister of Kerala|മുഖ്യമന്ത്രി]] |vehicle2type=എസ്.യു.വി|vehicles2=2719|vehicle3type=ആകെ വാഹനങ്ങൾ|vehicles3=3610<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/workstudyreports/workstudy2507202316:52:34.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>}} [[കേരളം|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] ക്രമസമാധാന പരിപാലന-നിയമ നിർവഹണ ഏജൻസിയാണ്‌ '''കേരള പോലീസ്'''. [[തിരുവനന്തപുരം]] ആണ്‌ കേരള പോലീസിന്റെ‌ ആസ്ഥാനം. 'മൃദുവായ പെരുമാറ്റം, ദൃഢമായ പ്രവർത്തനം' എന്ന് അർത്ഥമാക്കുന്ന 'മൃദു ഭാവെ, ദൃഢ കൃത്യെ' എന്ന സംസ്കൃത വാക്യം ആണ്‌ ഈ സേനയുടെ ആപ്തവാക്യം. കേരള സർക്കാരിൻ്റെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സേനയുടെ തലവൻ സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ്. സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുത്ത്‌, പരിശീലനം നൽകി സ്വന്തം ജന്മദേശത്തോ, കേരളത്തിന്റെ മറ്റേതെങ്കിലും ഭാഗത്തോ നിയമിച്ചു കൊണ്ടുള്ള സംവിധാനം ആണ്‌ നിലവിലുള്ളത്‌. കേരളാ പോലീസിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏതു ഭാഗത്തും പ്രവർത്തിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്‌. ആവശ്യമെങ്കിൽ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്‌. ബ്യൂറോ ഓഫ് പോലീസ് റിസർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് (ബി.പി.ആർ.ഡി)യുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം കേരളത്തിൽ ആകെ 564 പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്.<ref>https://bprd.nic.in/content/62_1_DataonPoliceOrganizations.aspx</ref> ഇതിൽ മുന്നൂറ്റി എൺപത്തിരണ്ട് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലും നൂറ്റിരണ്ട് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ നഗരപ്രദേശങ്ങളിലുമാണ്. ക്രമസമാധാന സ്റ്റേഷനുകൾ കൂടാതെ, കേരളത്തിൽ എൺപത് പ്രത്യേക (സ്പെഷ്യൽ പർപ്പസ്) പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട് ഇവ പ്രത്യേക ഉദ്ദേശ്യ ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടിയാണ്, ഉദാഹരണത്തിന് തീരദേശ സുരക്ഷ, ട്രാഫിക്, സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ അന്വേഷണം, സ്ത്രീസുരക്ഷ എന്നീ കാര്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. == ചരിത്രം == സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്കു മുൻപ് വ്യത്യസ്തങ്ങളായ ഭരണസം‌വിധാനങ്ങളുടെ കീഴിലായിരുന്നു കേരളാ പോലീസ്. [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാം‌കൂറിൽ]] ദിവാൻ ഉമ്മിണിത്തമ്പിയും റസിഡന്റ് കേണൽ മൺറോയും പോലീസ് സേനയെ രൂപീകരിക്കുന്നതിൽ കാര്യമായ പങ്കു വഹിച്ചു. [[1881]]-ൽ ദിവാനായിരുന്ന രായ്യങ്കാരാണ്‌ പോലീസ് സേനയെ നിയമവകുപ്പിൽ നിന്ന് അടർത്തി പകരം സ്വന്തമായ ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിനെ അധികാരപ്പെടുത്തിയത്. ആയിരത്തി തൊണ്ണൂറ്റി നാല്പത്തി എട്ട് ആഗസ്റ്റ് ഇരുപത്തിയൊന്ന് ന് ശ്രീ.എൻ.ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ ആദ്യത്തെ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി നിയമിതനായി. ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി മുപ്പത്തിരണ്ട് ൽ തിരുവിതാംകൂർ കൊച്ചി സ്റ്റേറ്റുകളുടെ ([[തിരു-കൊച്ചി]]) ലയനത്തിനുശേഷം ഇദ്ദേഹം ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി തുടരുകയും.പിന്നേ ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി അമ്പത്തിയാറ്- ൽ കേരള സംസ്ഥാനം രൂപംകൊണ്ടപ്പോൾ ഇദ്ദേഹം ആദ്യ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി നിയമിതനാകുകയും ചെയ്തു. അന്ന് കേരള പോലീസിൻ്റെ മേധാവി [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ]] (ഐ.ജി.) പദവിയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആയിരുന്നു.ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി അമ്പത്തിയാറ് നവംബർ 1 [[കേരളപ്പിറവി]] ദിനത്തിലാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന രീതിയിൽ ഉള്ള കേരള പോലീസ് രൂപീകൃതമായത്. ആദ്യത്തെ കേരള പോലീസ് മേധാവിയും ശ്രീ.എൻ.ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ ആയിരുന്നു. ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി എൺപത്തിയൊന്ന്-ൽ പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ മേധാവിയുടെ പദവി [[പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ]] ആയി ഉയർത്തുകയും, സ്ഥാനപ്പേര് പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ (ഡിജിപി) എന്നാക്കി മാറ്റി. ശ്രീ.ടി.അനന്ത ശങ്കര അയ്യർ കേരളത്തിലെ ആദ്യ ഡി.ജി.പി ആയി മാറി. പിന്നീട് രണ്ടായിരത്തി എട്ട്-ൽ ഈ സ്ഥാനപ്പേര് സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി എന്നാക്കി മാറ്റി. [[പ്രമാണം:Kerala cms policemedal .rotated.resized.jpg|thumb|കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പോലീസ് സേനയിലെ സ്തുത്യർഹമായ പ്രവർത്തനത്തിന് നൽകുന്ന [[പോലീസ് മെഡൽ]]]] ==ഘടന== കേരള സർക്കാരിൻ്റെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെ]] പൊതുവായ മേൽനോട്ടത്തിൽ ആണ് സംസ്ഥാന പോലീസ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സാധാരണ മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറിയാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ തലവൻ. പോലീസ് വകുപ്പ് ഭരണത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള ചുമതല കേരള സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിക്കാണ്. കേരള പോലീസിന്റെ മേധാവി [[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്|പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ]] പദവിയിലുള്ള സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ്. അദ്ദേഹം ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്]] (ഐ.പി.എസ്) ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ്. [[സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി|സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ]] എല്ലാ ഭരണപരവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വകുപ്പിന്റെ തലവനായി നിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ സേനയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണം, മേൽനോട്ടം, പ്രവർത്തനം എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം ഉത്തരവാദിയാണ്. പോലീസ് ആസ്ഥാനം, ക്രമസമാധാനം, സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയനുകൾ, ക്രൈംബ്രാഞ്ച്, സംസ്ഥാന സ്‌പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്, പരിശീലനം, തീരദേശ പോലീസ്, സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ, സോഷ്യൽ പോലീസിംഗ്, ട്രാഫിക്, പൗരാവകാശ സംരക്ഷണം തുടങ്ങി നിരവധി യൂണിറ്റുകളായി സംസ്ഥാന പോലീസിനെ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോന്നിനും അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എ.ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ===അധികാരശ്രേണി=== '''ഉദ്യോഗസ്ഥർ''' * [[സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി]] (ഡി.ജി.പി. & എസ്.പി.സി.) * ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് * അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എ.ഡി.ജി.പി.) * [[ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.ജി.) * [[ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ഐ.ജി.) * [[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്.പി.) / കമാൻഡന്റ് * അഡീഷണൽ സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് / ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് * [[ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.വൈ.എസ്.പി.)/[[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|അസിസ്റ്റൻ്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (എ.എസ്.പി.) / അസിസ്റ്റന്റ് കമാൻഡന്റ് '''കീഴുദ്യോഗസ്ഥർ''' * [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ|ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.പി.) * [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്.ഐ.) * അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ് (എ.എസ്.ഐ.) * സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ/ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ/ഹവിൽദാർ * [[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ]] (സി.പി.ഓ)/ പോലിസ് കോൺസ്റ്റബിൾ == സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി == സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ് കേരളാ പോലീസിന്റെ തലവൻ. സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവ്വീസ്]] (ഐ.പി.എസ്.) ഉദ്യോഗസ്ഥനായ അദ്ദേഹം പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ (ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള ആളാണ്. സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ എല്ലാ ഭരണപരവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വകുപ്പിന്റെ തലവനായി നിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ സേനയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണം, മേൽനോട്ടം, പ്രവർത്തനം എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം ഉത്തരവാദിയാണ്. കേരളത്തിൻ്റെ ഇപ്പോഴത്തെ പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറലും സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയും ശ്രീ. [[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ|രവാഡ ചന്ദ്രശേഖറാണ്]]. എഡിജിപി, ഐജിപി, ഡിഐജി, എഐജി, എസ്പി തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള നിരവധി സ്റ്റാഫ് ഓഫീസർമാരും മറ്റ് വിവിധ കീഴുദ്യോഗസ്ഥരും പോലീസ് ആസ്ഥാനത്ത് സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ സഹായിക്കുന്നു. {{Infobox official post|name=[[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ]] [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]] |post = സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി |incumbentsince= 2025 |member_of=സംസ്ഥാന സുരക്ഷാ സമിതി|appointer [[കേരള ഹൈക്കോടതി]] [[കേരള നിയമസഭ]]|abbreviation= State Police Chief|inaugural=ടി. അനന്തശങ്കർ അയ്യർ, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|termlength=2 വർഷം (ചുരുങ്ങിയത്)|salary=225000 (apex scale)|seat=പോലീസ് ആസ്ഥാനം, [[തിരുവനന്തപുരം]]|status=[[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (പദവി)|style=|type=|precursor=[[ഷെയ്ക്ക് ദർവേഷ് സാഹിബ്]] [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]] |formation= |unofficial_names= ഡി.ജി.പി (ക്രമസമാധാനം) |nominator=[[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവ്വീസ് കമ്മീഷൻ]] (UPSC)|appointer=[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]] (മന്ത്രിസഭാ അനുമതിയോടു കൂടി)|reports_to=[[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]], [[കേരള സർക്കാർ]]|department=പോലീസ് വകുപ്പ്}} == വിഭാഗങ്ങൾ == പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്; * ക്രമസമാധാന വിഭാഗം (ലോ ആൻഡ് ഓർഡർ) * ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗം) * സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം) * പരിശീലന വിഭാഗം ** കേരള പോലീസ് അക്കാദമി, തൃശ്ശൂർ ** പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം * സായുധ പോലീസ് വിഭാഗം (ബറ്റാലിയൻ) * സംസ്ഥാന ക്രൈം റിക്കാർഡ്‌സ്‌ ബ്യൂറോ * തീരദേശ പോലീസ് * സംസ്ഥാന റെയിൽവേ പോലീസ് * ട്രാഫിക്, റോഡ് സുരക്ഷാ മാനേജ്മെൻ്റ് വിഭാഗം * സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യ വിഭാഗം * കേരള പോലീസ് സൈബർ ഡിവിഷൻ ** സൈബർ അന്വേഷണ ഗവേഷണ വിഭാഗം<ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2022/01/17/kerala-police-to-launch-separate-wings-for-cyber-pocso-economic-offences.html</ref> (CIRD) [[File:Kerala Police uniform badge.jpg|കേരള പോലീസിൻ്റെ യൂണിഫോം ബാഡ്ജ്.|thumb|നടുവിൽ]] ==ക്രമസമാധാന വിഭാഗം== പോലീസ് വകുപ്പിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും വലുതുമായ വിഭാഗമാണ് ക്രമസമാധാന വിഭാഗം. സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ ലോക്കല് പോലീസ് യൂണിറ്റുകളും ഈ വിഭാഗത്തിൻ്റെ കീഴിലാണ് വരുന്നത്. ഒരു അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ക്രമസമാധാന വിഭാഗത്തിൻ്റെ ചുമതല. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് (General Executive) എന്ന പേരിലും ഈ വിഭാഗം അറിയപ്പെടുന്നു. ക്രമസമാധാന വിഭാഗത്തിൽ രണ്ട് പോലീസ് മേഖലകളും (സോണുകൾ) നാല് റേഞ്ചുകളും ഇരുപത് പോലീസ് ജില്ലകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ ഉത്തര മേഖല, ദക്ഷിണ മേഖല എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. മേഖലകളുടെ തലവൻ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ആണ് (ഐ.പി.ജി). ഉത്തര മേഖല, ഐ.ജി.പി യുടെ ഓഫീസ് കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ നടക്കാവ് എന്ന സ്ഥലത്തും, ദക്ഷിണ മേഖല ഐ.ജി.പി യുടെ ഓഫീസ് തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നന്ദാവനത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുപുറമേ ഓരോ മേഖലയേയും, രണ്ട് റേഞ്ചുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽമാരാണ് (DIG) റെയ്ഞ്ചുകളുടെ ചുമതല വഹിക്കുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം, എറണാകുളം റെയ്ഞ്ചുകൾ ദക്ഷിണ മേഖലയ്ക്കു കീഴിലും, കണ്ണൂർ, തൃശ്ശൂർ റേഞ്ചുകൾ ഉത്തര മേഖലയ്ക്ക് കീഴിലും വരുന്നു. ഓരോ പോലീസ് റേഞ്ചിനു കീഴിലും അനവധി പോലീസ് ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഓരോ പോലീസ് ജില്ലയുടെയും ചുമതല ഒരു ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിക്കാണ്. നഗരമോ റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലയോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ റാങ്ക് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. സിറ്റി പോലീസ് ജില്ലകൾ ഒരു പോലീസ് കമ്മീഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ്, എന്നാൽ റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലകൾ ഒരു [[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലാണ്. തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി, കൊച്ചി സിറ്റി എന്നീ പോലീസ് ജില്ലകളുടെ മേധാവി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഐ.ജി.) റാങ്കിലുള്ള പോലീസ് കമ്മീഷണറാണ്. ഇവ പോലീസ് മേഖലകളുടെ പരിധിയിൽ വരുന്നില്ല, നേരിട്ട് ക്രമസമാധാന വിഭാഗം എഡിജിപിക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. കൂടാതെ എല്ലാ പോലീസ് ജില്ലകൾക്ക് കീഴിലും ജില്ലാ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്, ജില്ലാ സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്, നാർക്കോടിക് സെൽ, ജില്ലാ ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ, ജില്ലാ സായുധ റിസർവ്വ്, ട്രാഫിക് യൂണിറ്റ് പോലുള്ള പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഇവയെല്ലാം ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിൽ ആണ്. പോലീസ് ജില്ലകളെ ക്രമസമാധാനപാലനത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണങ്ങൾക്കുമായി സബ് ഡിവിഷനുകളായും പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഓരോ സബ്ഡിവിഷനും ഒന്നിലധികം പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഓരോ പോലീസ് സ്റ്റേഷനും ഒരു [[സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ|സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ]] (എസ്.എച്.ഓ.) നേതൃത്വത്തിൽ ആണ്. സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ്റെ ചുമതലയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കേരള പോലീസിൻ്റെ പ്രാഥമിക തലത്തിലുള്ള വിഭാഗമാണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ. കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (സി.ഐ) റാങ്കിലുള്ള സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർമാർ ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ തലത്തിൽ ക്രമസമാധാന, കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്, [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|പോലീസ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (എസ്.ഐ.) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ് ഇവക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. അഡീഷണൽ എസ്ഐ, അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള പോലീസ്കാരെ സ്റ്റേഷൻ്റെ ദൈന്യംദിന കാര്യങ്ങൾക്ക് നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. {| class="wikitable" |+ പോലീസ് മേഖലകൾ, റേഞ്ചുകൾ, ജില്ലകൾ !മേഖല ! റേഞ്ച് !! പോലീസ് ജില്ലകൾ |- | rowspan="2" |ദക്ഷിണ മേഖല (<small>ആസ്ഥാനം: തിരുവനന്തപുരം</small>) | തിരുവനന്തപുരം റേഞ്ച് || തിരുവനന്തപുരം റൂറൽ,<ref>{{Cite web |title=Thiruvananthapuram Rural Police |url=https://thiruvananthapuramrural.keralapolice.gov.in/page/about-thiruvananthapuram-rural }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Kollam City Police|കൊല്ലം സിറ്റി]], കൊല്ലം റൂറൽ,<ref>{{Cite web |title=Kollam Rural Police |url=https://kollamrural.keralapolice.gov.in/page/about-kollam-rural |website=Kollam Rural Police |access-date=2022-06-28 |archive-date=2022-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220629225023/https://kollamrural.keralapolice.gov.in/page/about-kollam-rural |url-status=live }}</ref> [[Pathanamthitta district|പത്തനംതിട്ട]] |- | എറണാകുളം റേഞ്ച് || [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]], [[Kottayam district|കോട്ടയം]], [[Idukki district|ഇടുക്കി]], എറണാകുളം റൂറൽ<ref>{{cite web |title=Ernakulam Rural Police |url=https://ernakulamrural.keralapolice.gov.in/page/about-ernakulam-rural |access-date=16 January 2021 |website=ernakulamrural.keralapolice.gov.in |archive-date=15 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615074456/https://ernakulamrural.keralapolice.gov.in/page/about-ernakulam-rural |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="3" |ഉത്തര മേഖല (ആസ്ഥാനം: കോഴിക്കോട്) | തൃശൂർ റേഞ്ച് || തൃശൂർ സിറ്റി, തൃശൂർ റൂറൽ, [[Palakkad district|പാലക്കാട്]], [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]<ref name=":1">{{cite news |last=Saikiran |first=KP |date=September 10, 2020 |title=Kerala police history will soon be on record. |language=en |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-police-history-will-soon-be-on-record/articleshow/71056022.cms |access-date=24 September 2020 |archive-date=10 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410162407/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-police-history-will-soon-be-on-record/articleshow/71056022.cms |url-status=live }}</ref> |- | കണ്ണൂർ റേഞ്ച് || കോഴിക്കോട് റൂറൽ, [[Wayanad district|വയനാട്]], [[Kannur|കണ്ണൂർ സിറ്റി]], കണ്ണൂർ റൂറൽ, [[Kasaragod district|കാസർകോട്]] |- | colspan="2" |കോഴിക്കോട് സിറ്റി പോലീസ് |} {| class="wikitable" ! colspan="3" |സിറ്റി പോലീസ് ജില്ലകൾ |- ! No. ! പോലീസ് ജില്ല ! ആസ്ഥാനം |- | 1 | [[തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി പോലിസ്|തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] |- |2 |[[കൊല്ലം സിറ്റി പോലീസ്|കൊല്ലം സിറ്റി]] |[[കൊല്ലം]] |- |3 |കൊച്ചി സിറ്റി |[[കൊച്ചി]] |- |4 |തൃശൂർ സിറ്റി |[[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] |- |5 |കോഴിക്കോട് സിറ്റി |[[കോഴിക്കോട്]] |- |6 |കണ്ണൂർ സിറ്റി |[[കണ്ണൂർ]] |- |} {| class="wikitable" ! colspan="3" |റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലകൾ |- ! No. ! പോലീസ് ജില്ല ! ആസ്ഥാനം |- | 1 | തിരുവനന്തപുരം റൂറൽ | |- | 2 | കൊല്ലം റൂറൽ | [[കൊട്ടാരക്കര]] |- | 3 | പത്തനംതിട്ട | |- | 4 | ആലപ്പുഴ | |- | 5 | കോട്ടയം | |- | 6 | ഇടുക്കി | [[പൈനാവ്]] |- | 7 | എറണാകുളം റൂറൽ | [[ആലുവ]] |- | 8 | തൃശ്ശൂർ റൂറൽ | [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] |- | 9 | പാലക്കാട് | |- | 10 | മലപ്പുറം | |- | 11 | കോഴിക്കോട് റൂറൽ | [[വടകര]] |- | 12 | വയനാട് | [[കൽപറ്റ|കൽപ്പറ്റ]] |- | 13 | കണ്ണൂർ റൂറൽ | [[തളിപ്പറമ്പ്]] |- | 14 | കാസർകോട് | |- |} ==== ഹൈവെ പോലീസ് ==== <!--[[File:KeralaHighwayPolice.jpg|thumb|കേരള ഹൈവേ പോലീസ്‌ വാഹനം (ഷെവർലെ ടവേര)]] --> 'ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ്‌' നിന്നു തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്ത പോലീസുകാർ തന്നെ ഹൈവേ പോലീസ്‌ സ്ക്വാഡുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഹൈവേകളോടു അടുത്തു കിടക്കുന്ന പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പോലീസുകാരെ ആണ്‌ ഹൈവേ പോലീസ്‌ വാഹനങ്ങളിൽ നിയോഗിക്കാറുള്ളത്‌. ഓരോ ഹൈവേ പോലീസ് വാഹനത്തിനും ഒരു 'ഓപ്പറേഷൻ ഏരിയ'യും ഒരു ബേസ് സ്റ്റേഷനും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ കേരളത്തിലെ പ്രധാന റോഡുകളിലായി 44 ഹൈവേ പോലീസ് പട്രോളിംഗുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ==== ട്രാഫിക്ക് പോലീസ് ==== പ്രധാന നഗരങ്ങളിലെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിക്കാൻ വേണ്ടി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള വിഭാഗമാണ് ട്രാഫിക്ക് പോലീസ്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടീവ് വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നവരെ തന്നെയാണ് ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പക്ഷെ യൂണിഫോം വ്യത്യസ്തമാണ്. കാക്കി ഷർട്ടിന് പകരം വെള്ള ഷർട്ട് ആണ് യൂണീഫോം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഗതാഗത നിയന്ത്രണം അല്ലാതെ തന്നെ മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളുടെ അപകട സ്ഥിരീകരണം ഇവരാണ് ചെയ്യുന്നത്.എല്ലാ നഗരങ്ങളിലും ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് യൂണിറ്റുകൾ ഉണ്ട്. ട്രാഫിക് ക്രമീകരണത്തിനും, ട്രാഫിക്ക് നിയമലംഘനങ്ങൾ തടയുന്നതിനും വേണ്ടി പ്രത്യേകം സജ്ജമാക്കിയിട്ടുള്ള വിഭാഗമാണ് ട്രാഫിക്ക് എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് യൂണിറ്റ്. ====പിങ്ക് പോലീസ്==== സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും എതിരായ അതിക്രമങ്ങളും കുറ്റകൃത്യങ്ങളും തടയുക എന്നതാണ് പിങ്ക് പട്രോളിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ത്രീസുരക്ഷ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, കേരളത്തിലെ വിവിധ നഗരങ്ങളിലെ തിരക്കേറിയ സ്ഥലങ്ങളിലെല്ലാം പട്രോളിംഗ് നടത്തുന്ന ഇവർ, മുഴുവനും വനിതാ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആണ്. പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള മാരുതി സുസുക്കി സെഡാൻ കാറുകളാണ് ടീമിന് അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നത്. പിങ്ക് പട്രോൾ വാഹനങ്ങളിൽ വേഗത്തിലുള്ള പ്രതികരണത്തിനും സഹായത്തിനുമായി [[ഗ്ലോബൽ പൊസിഷനിങ് സിസ്റ്റം|ജിപിഎസും]] മറ്റ് ആധുനിക ഉപകരണങ്ങളും ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു കൂടാതെ കുറ്റവാളികളെ തിരിച്ചറിയാൻ ഓൺ-ബോർഡ് ക്യാമറകളും സ്കാനിംഗ് സംവിധാനവുമുണ്ട്. {{Image|[[File:Pink police patrol at Kollam.jpg|thumb|പിങ്ക് പോലീസ്]]}} ====കൺട്രോൾ റൂം==== ജില്ലയിലുടനീളമുള്ള പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് പോലീസ് കൺട്രോൾ റൂമാണ്. അടിയന്തര കോളുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും പോലീസ് പ്രതികരണങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതും വിവിധ നിയമ നിർവ്വഹണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു കേന്ദ്രീകൃത സൗകര്യമാണ് പോലീസ് കൺട്രോൾ റൂം. കൺട്രോൾ റൂം ജില്ലയിലെ എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളെയും പോലീസ് വാഹനങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. കൺട്രോൾ റൂം എല്ലാ സമയത്തും ജില്ലയിലെ എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുമായും, പോലീസ് വിഭാഗങ്ങളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എല്ലാ തലങ്ങളിലുമുള്ള ഫീൽഡ് സ്റ്റാഫുകളും നിയന്ത്രണ അധികാരികളും തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയത്തിന്റെ പങ്കും ഇത് വഹിക്കുന്നു. കൺട്രോൾ റൂം ക്രമസമാധാന പാലനം ഉറപ്പാക്കുന്നു. പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അടിയന്തര കോളുകൾ സ്വീകരിക്കുക, പോലീസ് യൂണിറ്റുകളെ സംഭവസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുക, ആംബുലൻസ്, അഗ്നിശമന വകുപ്പുകൾ തുടങ്ങിയ അടിയന്തര സേവനങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുക, സിസിടിവി ക്യാമറകളിലൂടെയും മറ്റ് നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയും സാഹചര്യങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുക എന്നിവ ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പട്രോളിംഗ് നടത്തുന്നതിലും, ദുരന്ത കോളുകളോട് പ്രതികരിക്കുന്നതിലും, സംഭവങ്ങൾ, അപകടങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള സഹായം നൽകൽ എന്നിവയിലും അവർ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇതിനായി കൺട്രോൾ റൂം വാഹനങ്ങൾ (ഫ്ലയിങ്ങ് സ്ക്വാഡ്) സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ==== നർക്കോട്ടിക് സെൽ ==== സംസ്ഥാനത്തെ അനധികൃത മദ്യം മയക്കുമരുന്ന് വിൽപ്പന നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രത്യേക പോലീസ് വിഭാഗമാണിത്. കഞ്ചാവ്,ഹാഷിഷ്, ബ്രൗൺ ഷുഗർ, മറ്റ് ലഹരി വസ്തുക്കൾ പുകയില ഉത്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അനധികൃത വിൽപനയും ഉപഭോഗവും അന്വേഷിച്ച് കണ്ടുപിടിച്ച് കേസെടുക്കുകയും സ്റ്റേഷനുകൾക്കും മറ്റ് അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്കും വേണ്ട നിർദ്ദേശം നല്കുകയും ചെയ്യുന്ന നർക്കോട്ടിക് സെല്ലുകൾ മിക്ക പോലീസ് ജില്ലകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. നാർകോടിക് സെല്ലിൻ്റെ പ്രവർത്തന വിഭാഗമായി ജില്ലാ മയക്കുമരുന്നു വിരുദ്ധസേനയും (ഡാൻസാഫ്) നിലവിൽ ഉണ്ട്. ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (ഡിവൈഎസ്പി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥന് ആണ് ഇതിൻ്റെ ചുമതല. നർകോടിക് സെല്ലിൻ്റെ പ്രത്യേക വിഭാഗമായ '''[[ഡാൻസാഫ്]]''' (ഡിസ്ട്രിക്ട് ആൻ്റി നർക്കോട്ടിക് സ്പെഷ്യൽ ആക്ഷൻ ഫോഴ്സ്) മയക്കുമരുന്ന് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ====ഡിസ്ട്രിക്ട് ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്==== ജില്ലാ 'സി' ബ്രാഞ്ച് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ പ്രത്യേക അന്വേഷണ വിഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഇത് ജില്ലാ തലത്തിൽ സെൻസേഷണൽ കേസുകൾ അന്വേഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് ചുമതലപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ജില്ലാ വനിതാ സെല്ലിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതും ജില്ലാ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് ആണ്. ഒരു ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (ഡിവൈഎസ്പി) റാങ്കിൽ ഉള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഡിസ്ട്രിക് ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്ന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിമാരുടെ കീഴിലാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇവ സംസ്ഥാന പോലീസിൻറെ ക്രമസമാധാനവിഭാഗത്തിൻ്റെ അധികാര പരിധിയിൽ വരുന്നു. ജില്ലാതലത്തിലുള്ള പ്രമാദമായ, സങ്കീർണമായ കേസുകൾ ഈ വിഭാഗം അന്വേഷിക്കുന്നു. ====='''ഡിസ്ട്രിക്ട് സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്'''===== അതാത് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിമാർക്ക് കീഴിലും ജില്ലാ തലത്തിലുള്ള സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. അവ ജില്ലാ സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (DSB) എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗമാണ് ജില്ലാ സ്‌പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്. ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ കീഴിൽ ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (ഡി.വൈ.എസ്.പി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. സർക്കാർ സേവനങ്ങളിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെ മുൻകൂർ പരിശോധനയും പാസ്‌പോർട്ട് പരിശോധനയും ജില്ലാ സ്‌പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ചിലാണ് നടക്കുന്നത്. വിമാനത്താവളങ്ങളിലും വിദേശത്തും മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങളിലും ജോലി അന്വേഷിക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്കുള്ള പോലീസ് ക്ലിയറൻസ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ജില്ലാ സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച് ഓഫീസ് വഴിയാണ് നൽകുന്നത്. ==മറ്റു പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ== === ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്‌ === {{പ്രധാന ലേഖനം|ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|l1=ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്}} ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്‌ (സി.ബി. സി.ഐ.ഡി) വിഭാഗം പ്രമാദമായതോ, അന്തർ ജില്ലാ തലത്തിൽ നടന്നിട്ടുള്ള കുറ്റ കൃത്യങ്ങളോ അന്വേഷിക്കുന്നു. സർക്കാരിനോ, കോടതികൾക്കോ, സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിക്കൊ ഇവരോട്‌ ഒരു കേസ്‌ ഏറ്റെടുക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ക്രൈംബ്രാഞ്ചിന്റെ ചുമതല. സംസ്ഥാന വ്യാപകമായി ബാധിക്കപ്പെടുന്നതോ കണ്ടെത്താത്തതോ ആയ സങ്കീർണവും ഗുരുതരവുമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് അന്വേഷിക്കുന്നു. സങ്കീർണ്ണമായിട്ടുള്ള സംഘടിത കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, വലിയ സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, കണ്ടെത്തപ്പെടാത്തതോ പ്രത്യേകമായതോ ആയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, അന്തർസംസ്ഥാന ശാഖകളുള്ള കേസുകൾ മുതലായവ അന്വേഷിക്കുന്നതിൽ ക്രൈംബ്രാഞ്ച് സവിശേഷ ശ്രദ്ധ പുലർത്തുന്നു. ക്രൈംബ്രാഞ്ചിനെ മുന്ന് റേഞ്ച്കളായും 14 ജില്ലാ യൂണിറ്റുകളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഐ.ജി.) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് റേഞ്ച്കളെ നയിക്കുന്നത്, പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്മാരുടെ (എസ്.പി.) കീഴിൽ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് ജില്ലാ യൂണിറ്റുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് എസ്.പി.മാരുടെ കീഴിൽ ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്, ഡിറ്റക്ടീവ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കുറ്റാന്വേഷണത്തിൽ മികച്ച പ്രാവീണ്യം നേടിയ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയാണ് സംസ്ഥാന ക്രൈംബ്രാഞ്ച് ലേക്ക് നിയമിക്കുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് (സിവിൽ പോലീസ്) വിഭാഗത്തിൽ നിന്നും ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ ആണ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നത്. ===സ്റ്റേറ്റ് സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച്‌ === {{പ്രധാന ലേഖനം|സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്}} സംസ്ഥാന സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച്‌ (എസ്‌.എസ്.ബി) വിഭാഗം ആണ്‌ സംസ്ഥാന പോലീസിന്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഇന്റെലിജൻസ്) ന്റെ കീഴിലാണ് സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എസ്.ബി.സി.ഐ.ഡി എന്ന പേരിൽ ആണ് മുമ്പ് ഈ വിഭാഗം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെയോ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെയോ നില നിൽപ്പിന്‌ ഭീഷണി ഉയർത്തുന്ന സംഘടനകൾ, വ്യക്തികൾ ഇവരെയൊക്കെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതും അവരുടെ ഒക്കെ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു വെക്കുന്നതും ഇവരുടെ ജോലിയാണ്‌. പാസ്പോർട്ട്‌ സംബന്ധിച്ച്‌ അന്വേഷണങ്ങൾക്കും ഇവരുടെ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്‌. ലോക്കൽ പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനുകളിൽ സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ചിലെ പോലീസുകാർ ഉണ്ടായിരിക്കും. സി.ഐ.ഡി വിഭാഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പോലീസുകാർ യൂണീഫോം ധരിക്കേണ്ടതില്ല. ഈ വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക്‌ എല്ലാം തന്നെ ഒരു പോലീസ്‌ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ മാറ്റാവുന്നതാണ്‌. ലോക്കൽ പോലീസിൽ നിന്ന് സി.ഐ.ഡി-യിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ച്‌ ലോക്കൽ പോലീസിലേക്കും ഉള്ള സ്ഥലം മാറ്റങ്ങൾ സർവ്വസാധാരണമാണ്‌. ==== റെയിൽവെ പോലീസ് ==== കേരളത്തിലെ റെയ്ൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിലെ ക്രമസമാധാനപാലനം, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിൽ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ തടയുക, കണ്ടെത്തുക എന്നിവയാണ് കേരള റെയിൽവേ പോലീസിന്റെ ചുമതല. പ്രധാനപ്പെട്ട റെയിൽവെ സ്റ്റേഷനുകളിലെ റെയിൽവെ ദ്രുത കർമ്മസേനയെ സഹായിക്കുന്നതിനായിട്ടാണ് റെയിൽവേ പോലീസ് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് വിഭാഗം തന്നെയാണ് ഈ [[പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ|പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും]] എയ്ഡ് പോസ്റ്റുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (റെയിൽവേ) ആണ് റെയിൽവേ പോലീസിൻറെ മേധാവി. എ.ഡി.ജി.പിയുടെ (ഇന്റലിജൻസ് & റെയിൽവേ) മേൽനോട്ടത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കേരളത്തിൽ 13 റെയിൽവേ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, പാറശ്ശാല, കൊല്ലം, പുനലൂർ, ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം, എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ, തൃശൂർ, ഷൊർണൂർ, പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട്, കണ്ണൂർ, കാസർകോട് എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പരിസരത്താണ് ഇവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. === സായുധ സേന വിഭാഗങ്ങൾ (ആംഡ്‌ പോലീസ്‌ ബറ്റാലിയനുകൾ) === സംസ്ഥാനത്ത്‌ 7 കേരള ആംഡ്‌ പോലീസ്‌ (കെ.എ.പി) ബറ്റാലിയനുകൾ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്‌. പുതിയ റിക്രൂട്ടുകൾക്കുള്ള പരിശീലനം ഇവിടെ ആണ്‌ നടക്കുന്നത്‌. അവശ്യ സമയങ്ങളിൽ ലോക്കൽ പോലീസിനെ ക്രമസമധാന പ്രശ്നങ്ങളിൽ സഹായിക്കാനും, ഈ പോലീസ്‌ വിഭാഗത്തിന്റെ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. വളരെയധികം പോലീസുകാരുടെ സേവനം ആവശ്യം വരുന്ന മതപരമായ ഉത്സവങ്ങൾ, സമരങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ബറ്റാലിയനിലെ പോലീസുകാരെ അവിടെ നിയോഗിക്കാറുണ്ട്‌. ഈ വിഭാഗത്തിലെ പോലീസുകാർക്ക്‌ കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള അധികാരം ഇല്ല. ഇവർ ചുരുക്കം അവസരങ്ങളിൽ അല്ലാതെ പൊതു ജനങ്ങളുമായി ഇടപെടാറുമില്ല. താഴെ കൊടുത്തിട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ക്യാമ്പുകളിൽ ആയി ഈ വിഭാഗം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സായുധ പോലീസിൻ്റെ ചുമതല ഒരു അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. ഓരോ ബറ്റാലിയന്റെയും ചുമതല ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള കമാൻഡന്റ്ന് ആണ്. * കെ.എ.പി 1-ആം ബറ്റാലിയൻ, തൃപ്പൂണിത്തറ, എറണാകുളം * കെ.എ.പി 2-ആം ബറ്റാലിയൻ, മുട്ടികുളങ്ങര, പാലക്കാട്‌ * കെ.എ.പി 3-ആം ബറ്റാലിയൻ, അടൂർ, പത്തനംതിട്ട * കെ.എ.പി 4-ആം ബറ്റാലിയൻ, മാങ്ങാട്ടുപറമ്പ്‌, കണ്ണൂർ * കെ.എ.പി 5-ആം ബറ്റാലിയൻ, കുട്ടിക്കാനം, ഇടുക്കി * [[മലബാർ സ്പെഷ്യൽ‍ പോലീസ്‌]] (എം.എസ്‌.പി.), മലപ്പുറം. * സ്പെഷൽ ആർംഡ്‌ പോലീസ്‌ (എസ്‌.എ.പി), തിരുവനന്തപുരം * R R R F (റാപിഡ് റസ്പോൺസ് ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ ഫോഴ്സ്), ക്ലാരി, മലപ്പുറം * ഇന്ത്യ റിസർവ്വ് ബറ്റാലിയൻ (IRB), തൃശൂർ * കേരള സായുധ വനിതാ പോലീസ് ബറ്റാലിയൻ * സംസ്ഥാന വ്യവസായ സുരക്ഷാ സേന (SISF) ഇതിൽ മലബാർ സ്പെഷൽ പോലീസും, സ്പെഷൽ ആംഡ്‌ പോലീസും ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഭരണകാലത്തും, ഇന്ത്യക്കു സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ സമയത്തും രൂപീകൃതമായ വിഭാഗങ്ങൾ ആണ്‌. സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയൻ്റെ ഘടന (അധികാര ശ്രേണി) താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു; * കമാൻഡൻ്റ് * ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (ഡി.സി.) * അസിസ്റ്റൻ്റ് കമാൻഡന്റ് (എ.സി.) * ആംഡ് പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എ.പി.ഐ.) * ആംഡ് പോലീസ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എസ്.ഐ.) * ആംഡ് അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എ.എസ്.ഐ) * ഹവിൽദാർ * ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ * പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ (പി.സി.) ===പരിശീലന വിഭാഗം=== {{പ്രധാന ലേഖനം|കേരള പോലീസ് അക്കാദമി}} സംസ്ഥാന പോലീസിന്റെ ഭരണനിർവഹണത്തിൽ പരിശീലനം ഒരു പ്രധാന വശമാണ്, ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത് അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിൽ ഉള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്, കൂടാതെ അദ്ദേഹം കേരള പോലീസ് അക്കാദമിയുടെ ഡയറക്ടർ കൂടിയാണ്. പോലീസ് പരിശീലന വിഭാഗത്തിൻ കീഴിൽ രണ്ടു മുഖ്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആണുള്ളത്. അവ തൃശ്ശൂരിൽ ഉള്ള കേരള പോലീസ് അക്കാദമിയും തിരുവനന്തപുരത്തുള്ള പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജുമാണ്. പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള പ്രിൻസിപ്പൽ ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ഐ.പി.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഉൾപ്പെടെ പോലീസ് വകുപ്പിലെ എല്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും പരിശീലന ആവശ്യങ്ങൾ പോലീസ് അക്കാദമി നിറവേറ്റുന്നു. ഹൈദരാബാദിലെ ദേശീയ പോലീസ് അക്കാദമിയിൽ പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയ ഐ.പി.എസ് ഓഫീസർമാർ, പ്രൊബേഷണറി ഡി.വൈ.എസ്.പി.മാർ, പ്രൊബേഷണറി എസ്.ഐമാർ എന്നിവരുൾപടെയുള്ളവരുടെ പരിശീലനം തിരുവനന്തപുരത്തെ പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജാണ് നടത്തുന്നത്. എ.എസ്.ഐ/എസ്.ഐ റാങ്കിലേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ച ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾമാർക്കും പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജിൽ പരിശീലനം നൽകുന്നു. ===ഇതര വിഭാഗങ്ങൾ=== * '''സംസ്ഥാന ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ''' :- കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെയും കുറ്റവാളികളുടെയും വിവര ശേഖരണം, വിശകലനം എന്നിവയാണ് അടിസ്ഥാന ചുമതല. സംസ്ഥാന പോലീസ്ൻ്റെ എല്ലാ സാങ്കേതിക വിഭാഗങ്ങളുടെയും ചുമതല കൂടി ഈ വിഭാഗത്തിനുണ്ട്. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. * '''തീരദേശ പോലീസ്''' :- 596 കിലോ മീറ്റർ നീളമുള്ള, വളരെ നീണ്ട ഒരു കടൽത്തീരം നമ്മുടെ സംസ്ഥാനത്തിനുണ്ട്. കടൽത്തീര ത്തുനിന്ന് 12 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ വരെയുള്ള ഈ പ്രദേശത്തെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കൽ, ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടയൽ, അവ സംബന്ധിച്ചുള്ള കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ എന്നിവയാണ് തീരദേശ പോലീസിന്റെ മുഖ്യചുമതല. 2009 ൽ കൊല്ലം [[നീണ്ടകര തുറമുഖം|നീണ്ടകരയിലാണ്]] കേരളത്തിലെ ആദ്യ തീരദേശ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആരംഭിച്ചത്. കേരളത്തിൽ നിലവിൽ 18 തീരദേശ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളാണുള്ളത്. ഐ.ജി. റാങ്കിൽ കുറയാത്ത മുതിർന്ന ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു. കൊച്ചിയിൽ ആണ് ഇതിൻ്റെ ആസ്ഥാനം. * '''പോലീസ് ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ''':- സംസ്ഥാന പോലീസിൻ്റെ വയർലെസ്സ് , മറ്റു വാർത്ത വിനിമയ സംവിധാനങ്ങളുടെ പരിപാലനമാണ് ഈ വിഭാഗത്തിൻ്റെ ചുമതല. ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ജില്ലകളിൽ ദൈനംദിന പോലീസിങ്ങിനു ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ശൃംഖല നൽകുക, ഉപകരണങ്ങൾ പരിപാലിക്കുക, കൃത്യമായ നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ അത് നന്നാക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ യൂണിറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാന കടമകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും. അവർക്ക് ഒരു സ്വതന്ത്ര പരിശീലന വിഭാഗവും മെയിന്റനൻസ് ആൻഡ് റിപ്പയർ വർക്ക് ഷോപ്പും ഉണ്ട്. ഈ വിഭാഗത്തിൽ പ്രത്യേക സാങ്കേതിക തസ്തികകൾ അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ) തുടങ്ങീ പ്രത്യേക സാങ്കേതിക തസ്തികകൾ ഈ വിഭാഗത്തിലുണ്ട്. * '''മോട്ടോർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വിഭാഗം''':- പോലീസിലെ ഒരു സാങ്കേതിക വിഭാഗമാണിത്. പോലീസ് വകുപ്പിലെ വാഹനങ്ങളുടെ പരിപാലനം, അറ്റകുറ്റപണി, സേവനം എന്നിവയാണ് പ്രധാന ചുമതലകൾ. പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (മോട്ടോർ ട്രാൻസ്പോർട്ട്) ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കേരള പോലീസിന് നിരവധി ബസുകളും ജീപ്പുകളും കാറുകളും ഉണ്ട്. സാധാരണയായി വാഹനങ്ങൾ ലോക്കൽ പോലീസ് (ജില്ലാ പോലീസ്), സിബിസിഐഡി, എസ്ബിസിഐഡി, എപിബിഎൻ തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക യൂണിറ്റുകളിൽ ലഭ്യമാണ്. ഓരോ ജില്ലയ്ക്കും വ്യത്യസ്തമായ എംടി വിഭാഗമുണ്ട്. ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം, എറണാകുളം ജില്ലകളിലെ വെള്ളം കയറുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾക്ക് സ്പീഡ് ബോട്ടുകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഡ്രൈവർ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ തുടങ്ങീ പ്രത്യേക തസ്തികകളും ഈ വിഭാഗത്തിന് അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. * * '''പോലീസ് വിരലടയാള വിഭാഗം''':- ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ പോലീസ് സേനയുടെ വിവിധ അന്വേഷണ ഏജൻസികളെയും വിഭാഗങ്ങളെയും സഹായിക്കുന്ന കേരളാ പോലീസിന്റെ ഒരു പ്രധാന ശാസ്ത്ര അന്വേഷണ വിഭാഗമാണ് "ഫിംഗർ പ്രിന്റ് ബ്യൂറോ". പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ കേരളാ സ്റ്റേറ്റ് ഫിംഗർ പ്രിന്റ് ബ്യൂറോ ഒരു ഡയറക്ടറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്, സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോര്ഡ് ബ്യൂറോയുടെ കീഴിൽ നേരിട്ട് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു. ==നിയമനം== [[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ]] (UPSC) നടത്തുന്ന സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷയിലൂടെയാണ് IPS ഓഫീസർമാരെ റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്നത്. പിന്നീട് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കേരള കേഡറിലേക്ക് നിയമിക്കപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാന പോലീസ് സർവീസിൽ നിന്നു സ്ഥാനക്കയറ്റം നേടിയും ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാറുണ്ട്. നേരിട്ട് റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്ന ഐ.പി.എസ് ഓഫീസറുടെ ആദ്യ നിയമനം അസിസ്റ്റന്റ് സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് (എ.എസ്.പി.) തസ്തികയിലേക്കാണ്. [[കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ]] (പി.എസ്.സി.) മുഖേനെയാണ് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നത്. PSC നടത്തുന്ന എഴുത്തു പരീക്ഷയും ശരീരക ക്ഷമത ടെസ്റ്റും അനുസരിച്ചാണ് ഉദ്യോഗാർഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർ, പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ എന്നീ തസ്തികകളിലേക്കാണ് നേരിട്ടുള്ള നിയമനം. ഇതിൽ പോലീസ് സായുധ വിഭാഗത്തിലേക്കുള്ള സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർ (ആംഡ്) തസ്തികയിലേക്കും സിവിൽ പോലീസ് (ലോക്കൽ പോലീസ്) വിഭാഗത്തിലേക്കുള്ള സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർ (ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ) തസ്തികയിലേക്കും പ്രതേകം പരീക്ഷകൾ മുഖേനെയാണ് നിയമനം നടത്തുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ്‌ വിഭാത്തിലേക്കുള്ള സബ്‌-ഇൻസ്പെകടർമാരെ നേരിട്ടും പോലീസുകാരിൽ നിന്നും പ്രൊമോഷൻ മുഖേനയും 1:1 എന്ന അനുപാതത്തിൽ ആണ് എടുക്കുന്നത്‌. പി. എസ്. സി മുഖാന്തരം നേരിട്ടു നിയമനം ലഭിച്ചു വരുന്ന സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർമാരുടെ പരിശീലനം വ്യത്യസ്തവും, ആദ്യ റാങ്ക്‌ തന്നെ സബ്‌-ഇൻസ്പെകടറുടേതും ആയിരിക്കും. പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ തസ്തികയിലേക്കും, കൂടാതെ പോലീസിലെ സാങ്കേതിക തസ്തികകളായ ടെലിക്കമ്യൂണിക്കേഷൻ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ എന്നിവയിലേക്കും പി. എസ്. സി. മുഖേനെ നിയമനം നടത്തുന്നു. <br></br> ആംഡ്‌ പോലീസ്‌ ബറ്റാലിയനിലെ പരിശീലനം കഴിഞ്ഞാൽ ഒരു കോൺസ്റ്റബിൾ കുറച്ചു വർഷം അതേ ബറ്റാലിയനിൽ തന്നെ തുടരുന്നു. അതു കഴിഞ്ഞാൽ സ്വന്തം ജില്ലയിൽ വരുന്ന ഒഴിവുകൾക്കനുസരിച്ചു, അയാൾ സ്വന്തം ജില്ലയിലെ 'ജില്ലാ സായുധ റിസർവ്വ്‌' (ഏ.ആർ ക്യാമ്പ്‌)-ലേക്ക്‌ വരുന്നു. ജില്ലാ സായുധ റിസർവ് സേന എന്നത് അടിയന്തര ഘട്ടത്തിൽ ലോക്കൽ പോലീസിനെ സഹായിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്‌ ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു സേനാവിഭാഗം ആണ്. ലഹളകളെ അമർച്ച ചെയ്യൽ, തടവു പുള്ളികളെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുന്നതിനുള്ള ബന്ദവസ്സ്‌ തുടങ്ങിയ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നത്‌ സായുധ റിസർവ്വിലെ (Armed Reserve) പോലീസുകാരാണ്‌. പിന്നീട്‌ ലോക്കൽ പോലീസിൽ വരുന്ന ഒഴിവുകൾക്കനുസരിച്ചു സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ (സി.പി.ഓ) ആയി ലോക്കൽ പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനിലേക്ക്‌ നിയമനം ലഭിക്കുന്നു. == സ്റ്റേഷൻ ക്രമീകരണം== {{പ്രധാന ലേഖനം|പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ|സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ}} കേരള പോലീസിൻ്റെ ക്രമസമാധാനവിഭാഗത്തിന്റെ പ്രാഥമിക തലത്തിലുള്ള വിഭാഗമാണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/specials/2018/may/26/kerala-doubling-of-police-sub-divisions-on-the-cards-1819562.html|title=Kerala: Doubling of police sub-divisions on the cards|access-date=2022-06-17}}</ref> സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ (എസ്.എച്ച്.ഓ) നേതൃത്വത്തിൽ ആണ് ഓരോ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ്റെ ചുമതല വഹിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ എന്നാണ് "സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ" എന്നതുകൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. 2019 മുതൽ കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും ഒരു '''[[ഇൻസ്പെക്ടർ|പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]]''' {{Small|(Inspector of Police)}} (ഐ.പി.) പദവിയിലുള്ള സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ (ISHO) കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നിലവിൽ സംസ്ഥാനത്തെ 478 പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുടെയും ചുമതല വഹിക്കുന്നത് [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ്‌ പോലീസ്) അഥവാ മുമ്പ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടർ "സി.ഐ." റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.malayalamnewsdaily.com/node/871676/kerala/sub-inspectors-likely-get-sho-post-back|title=സ്റ്റേഷൻ ചുമതല വീണ്ടും എസ്.ഐ.മാരിലേക്ക്; പഠനറിപ്പോർട്ട് സർക്കാർ പരിഗണനയിൽ|access-date=2023-09-05|date=2023-08-31}}</ref> എന്നിരുന്നാലും കേസുകൾ താരതമ്യേന കുറവുള്ള ചില ചെറിയ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുടെ ചുമതല സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർമാർ (എസ്.ഐ.) വഹിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://englisharchives.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-police-loknath-behera-station-house-officers-1.2499437|title=Circle Inspectors take charge as SHOs in 196 stations|access-date=2022-06-17|language=en|archive-date=2022-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008081230/https://englisharchives.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-police-loknath-behera-station-house-officers-1.2499437|url-status=dead}}</ref> സ്റ്റേഷൻ തലത്തിൽ ക്രമസമാധാന-കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം, കുറ്റാന്വേഷണം എന്നിവയിൽ സഹായിക്കാനായി ഓരോ [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|സബ് ഇൻസ്പെക്ടർമാർ]] ഉണ്ടായിരിക്കും. ക്രമസമാധാന പരിപാലനത്തിനായി ഒരു സബ് ഇൻസ്പെക്ടറും (Sub Inspector, Law & Order), കുറ്റാന്വേഷണത്തിനായി ഒരു സബ് ഇൻസ്പെക്ടറും (Sub Inspector, Crimes) ഉണ്ടായിരിക്കും. ഇവർ ക്രമസമാധാന (L&O), കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ക്രമസമാധാന ചുമതലയുള്ള സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ പ്രിൻസിപ്പൽ സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (Principal SI) എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ജോലി ഭാരം അധികമുള്ള സ്റ്റേഷനുകളിൽ ഒന്നിൽ കൂടുതൽ സബ്‌-ഇൻസ്പെകടർമാർ ഉണ്ടായിരിക്കും. അവരെ അഡീഷണൽ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പോലീസ്‌ സ്റ്റേഷനുകൾക്ക്‌ കീഴിലായി പോലീസ്‌ ഔട്ട്‌ പോസ്റ്റുകളും നിലവിലുണ്ട്‌. അവ ഒരു അസിസ്റ്റന്റ്‌ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടറുടേയൊ (എ.എസ്‌.ഐ), സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസറുടേയൊ കീഴിലായിരിക്കും. പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ ദൈന്യം ദിന കാര്യങ്ങൾക്കായി അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർമാരെയും, സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാരെയും, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാരെയും നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലോക്കൽ പോലീസ്‌ സംവിധാനത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകം ആണ്‌ [[Crime squad|ക്രൈം സ്ക്വാഡുകൾ]]. ഒന്നിൽ കൂടുതൽ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് '''പോലീസ്‌ സബ്‌-ഡിവിഷൻ'''. ഇതിന്റെ മേൽനോട്ട ചുമതല '''[[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിനായിരിക്കും]]'''(ഡി.വൈ.എസ്‌.പി). സബ്‌-ഡിവിഷനുകൾ കൂട്ടി ചേർത്തതാണ്‌ പോലീസ്‌ [[ജില്ല]]. ഇതിന്റെ ചുമതല '''ജില്ലാ പോലീസ്‌ മേധാവിക്ക്''' ആയിരിക്കും. == കേരള പോലീസ്‌ സ്ഥാനമാനങ്ങൾ == {{ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സവീസ് റാങ്കുകൾ}} {{ഫലകം:Kerala Police subordinate officer ranks}} കേരള പോലീസിൽ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ(സി.പി.ഓ) മുതൽ ഡി.ജി.പി വരെയാണ് റാങ്കുകൾ. നേരിട്ടുള്ള നിയമനം [[കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|പി.എസ്.സി.]] മുഖേന സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ (സി.പി.ഓ) സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ്‌ പോലീസ്‌ എന്നീ തസ്തികകളിലേക്കും [[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|യു.പി.എസ്.സി]] മുഖേന കേരള കേഡറിലേക്കു നിയമനം ലഭിക്കുന്ന [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസു]] കാർക്കു [[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (എ.എസ്.പി.) തസ്തികയിലേക്കുമാണ്. കൂടാതെ 12 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ വകുപ്പ്തല പരീക്ഷകൾ പാസ്സായിട്ടുള്ള സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാർക്ക് ഗ്രേഡ് സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ റാങ്കും, 20 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാർക്കു് ഗ്രേഡ് അസിസ്റ്റന്റ്‌ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ റാങ്കും നൽകുവാനും, 25 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ അസിസ്റ്റന്റ്‌ സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്ക് ഗ്രേഡ് സബ്‌-ഇൻസ്പെക്ടർ (ഗ്രേഡ്) റാങ്ക് നൽകുവാൻ സർക്കാർ തീരുമാനം എടുത്തു. ഇവർ ഹോണററി ഗ്രേഡ് ലഭിക്കുമ്പോൾ ഉള്ള റാങ്കിന്റെ ചുമതലകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുമായിരിക്കും തുടർന്നും വഹിക്കുക. {{Multiple image|total_width = 300 <!-- Layout parameters --> | align = center | direction = | background color = <!-- box background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 --> | width = 100px | caption_align = center | image_style = | image_gap = <!-- 5 (default)--> <!-- Header --> | header_background = <!-- header background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 --> | header_align = <!-- center (default), left, right --> | header = <!-- header text --> <!--image 1--> | image1 = car stars.jpg | width1 = 200px | alt1 = | link1 = | thumbtime1 = | caption1 = മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ റാങ്കുകളും അതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളും, മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങൾ ഡിജിപി/എഡിജിപി എന്നിവരെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. | image2 =Car flags.jpg | width2 = 200px | alt2 = | link2 = | thumbtime2 = | caption2 = മുതിർന്ന ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഔദ്യോഗിക വാഹനങ്ങളിൽ ഉള്ള ഫ്ലാഗുകൾ, ഇവ അവരുടെ റാങ്കിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. | footer_background = <!-- footer background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 --> | footer_align = <!-- left (default), center, right --> | footer = <!-- footer text --> }} == പോലീസ് റാങ്കുകളും ചിഹ്നങ്ങളും == പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഷർട്ടിൽ (യൂണിഫോം) പദവി ചിഹ്നമുണ്ട്. അവയുടെ പട്ടിക; {| border="1" |+കേരള പോലീസ് റാങ്കുകളും, ചിഹ്നങ്ങളും. |-style="color:white; background-color:#6644EE;" !style="background-color:red;"|പദവി !style="background-color:blue;"|ചിഹ്നം ! |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ജി.പി.) |align="left"|അശോക ചിഹ്നവും അതിനു താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്‌ഡും അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ ഐ.പി.എസ്. |[[File:Director General of Police.png|thumb|60px]] |- |[[അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (എ.ഡി.ജി.പി.) |അശോക ചിഹ്നവും അതിനു താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്‌ഡും അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ ഐ.പി.എസ്. |[[File:Director General of Police.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.ജി.) | align="left" |ഒരു നക്ഷത്രം, അതിന് താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്ടും, അതിന് താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു |[[File:Insignia of Inspector General of Police in India- 2013-10-02 16-14.png|thumb|60px]] |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ഐ. ജി.) |align="left"|അശോക ചിഹ്നം, താഴെ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ, താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS |[[File:Deputy Inspector General of Police.png|thumb|60px]] |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്. പി.) |align="left"|അശോക ചിഹ്നം, അതിനു താഴെ ഒരു നക്ഷത്രം, അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS അല്ലെങ്കിൽ KPS എന്ന അക്ഷരം. |[[File:Superintendent of Police.png|thumb|60px|ജൂനിയർ ഗ്രേഡ് റാങ്ക് ]] [[File:Senior Superintendent of Police.png|thumb|60px|സെലെക്ഷൻ ഗ്രേഡ് റാങ്ക്]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |അഡീഷണൽ സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് (Addl.SP)/ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് | align="left" |അശോക ചിഹ്നം, അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ KPS എന്ന അക്ഷരം. |[[File:AP Add Superintendent of Police.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|അസിസ്റ്റൻ്റ് സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (ASP) | align="left" | * മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു. * [[ഐ.പി.എസ്.|ഐ.പി.എസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പരിശീലന കാലയളവിലെ പദവിയാണിത്. |[[പ്രമാണം:ASP IPS.png|ലഘുചിത്രം|113x113ബിന്ദു]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (DYSP) / അസിസ്റ്റന്റ് കമാൻഡന്റ് | align="left" |മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ KPS എന്ന അക്ഷരമുണ്ട് |[[File:Deupty_Superintendent_of_Police.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (Inspector of Police) | align="left" |മൂന്ന് നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KPS എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും. |[[File:Police Inspector insignia.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (SI) | align="left" |രണ്ട് നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും. |[[File:Police Sub-Inspector.png|thumb|60px]] |- |[[അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (ASI) |ഒരു നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും. |[[File:Assistant Sub-Inspector.png|thumb|60px]] |-style="font-style:color:#000066" |align="left"|[[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ|സീനിയർ സിവിൽ പൊലീസ് ഓഫീസർ]] (SCPO) |align="left"|ഷർട്ടിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമായ 'V' യുടെ ആകൃതിയിൽ വെള്ള നിറത്തിലുള്ള മൂന്ന് വരകളുണ്ട്. |[[File:AP-Police_Head_Constable.png|thumb|60px]] |- style="font-style:color:#000066" | align="left" |[[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ]] (CPO) | align="left" |പ്രത്യേകിച്ച് ചിഹ്നമോ അടയാളമോ യൂണിഫോമിൽ ഇല്ല, KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരം ഉണ്ടാകും. |'''''ചിഹ്നമില്ല''''' |} == കമ്മീഷണറേറ്റുകൾ (പ്രധാന നഗരങ്ങളിലെ പോലീസ്‌ സംവിധാനം) == {{See also|പോലീസ് കമ്മീഷണറേറ്റ്}} നിലവിൽ കേരളത്തിൽ 20 പോലീസ് ജില്ലകൾ ആണുള്ളതു. കേരളത്തിലെ ആറ് പ്രധാന നഗരങ്ങൾ ആയ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി, കോഴിക്കോട്,തൃശൂർ, കൊല്ലം, കണ്ണൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പോലീസ്‌ സംവിധാനത്തെ 'സിറ്റി പോലീസ്‌','റൂറൽ പോലീസ്‌' എന്നിങ്ങനെ വേർ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു പ്രകാരം ഒരു നഗരം ഒരു പോലീസ്‌ ജില്ലക്ക്‌ തുല്യം ആയിരിക്കും. കൊച്ചി, തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി പോലീസിന്റെ ചുമതല ഐ.ജി റാങ്കിലുള്ള 'പോലീസ്‌ കമ്മീഷണറു‍' ടെ കീഴിലും കോഴിക്കോട് ഡി.ഐ.ജി റാങ്കിലുള്ള 'പോലീസ്‌ കമ്മീഷണറു‍' ടെ കീഴിലും തൃശൂർ, കൊല്ലം, കണ്ണൂർ നഗരത്തിന്റെ ചുമതല ഒരു പോലീസ്‌ സൂപ്രണ്ടിന്റെ കീഴിലും ആണ്‌. . നഗരാതിർത്തിക്ക്‌ പുറത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി 'റൂറൽ പോലീസ്‌'' രൂപീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ റൂറൽ പോലീസ്‌ മറ്റു ജില്ലകളിലെ പോലെ ഒരു സൂപ്രണ്ടിന്റെ കീഴിൽ ആയിരിക്കും. == ചിത്രങ്ങൾ == {{Commons|Category:Kerala Police}} {{See also|https://commons.m.wikimedia.org/wiki/Category:Kerala_Police|l1=കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ}}<Gallery> File:Kerala Police and Thunderbolts route march.jpg|തണ്ടർ ബോൾട്ട് സേനയുടെ റൂട്ട് മാർച്ച്. </Gallery> == '''കേരളാ പോലീസ് ദൗത്യപ്രഖ്യാപനം''' == ഭാരത ഭരണഘടനയോട് കൂറുപുലർത്തി അച്ചടക്കവും, ആദർശധീരതയും ഉൾക്കരുത്താക്കി മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ മാനിച്ച് ജനങ്ങളുടെ ജീവനും, സ്വത്തും അന്തസ്സും സംരക്ഷിച്ചു ന്യായമായും, നിഷ്പക്ഷമായും, നിയമം നടപ്പാക്കി അക്ഷോഭ്യരായി അക്രമം അമർച്ചചെയ്ത് വിമർശനങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് ആത്മപരിശോധന നടത്തി ജനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ജനങ്ങളോടൊത്ത് പ്രവർത്തിച്ച് ക്രമസമാധാനം കാത്ത് സൂക്ഷിക്കാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണ് ഞങ്ങൾ. ==ഇതും കാണുക== * [[ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്]] * [[സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്]] * [[കേരള തണ്ടർ ബോൾട്ട്|കേരള തണ്ടർബോൾട്ട്]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ് & അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോ]] * [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്]] * [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്]] {{Sister project links|commonscat=Yes}} ==അവലംബം== <references/> {{kerala-stub}} {{Law enforcement in India}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ പരിപാലനം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പോലീസ് സേനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള പോലീസ്]] dncphvy251y4zxttcdaa3ihyc0knv0e 0 21247 4612659 4593998 2026-04-10T08:19:05Z ~2026-22046-80 216309 Htgrgs 4612659 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Holy Spirit}} <!--[[ചിത്രം:Stpetersbasilicaholyspiritwindow-ml.jpg|thumb|right|പരിശുദ്ധാത്മാവിനെ ഒരു പ്രാവിന്റെ രൂപത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[റോം|റോമിലെ]] [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്‍സ് ബസിലിക്ക|സെന്റ് പീറ്റേഴ്‍സ് ബസിലിക്കയിലെ]] ''[[Cathedra|Cathedra Petri]]''-യുടെ പുറകിലുള്ള ഒരു ജനാലയിൽനിന്ന്.]]--> മുഖ്യധാരാ ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസപ്രകാരം '''പരിശുദ്ധാത്മാവ്''' ഏകദൈവമായ [[ത്രിത്വം|പരിശുദ്ധ ത്രിത്വത്തിലെ]] ഒരു ആളത്വമാണ്‌; അതായത് [[പിതാവായ ദൈവം|പിതാവായ ദൈവത്തോടും]] [[ദൈവപുത്രൻ|പുത്രനായ ദൈവത്തോടും]] സംസർഗം പുലർത്തിക്കൊണ്ട് ദൈവത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്‌ പരിശുദ്ധാത്മാവ്. പരിശുദ്ധാത്മാവിനെ സംബന്ധിച്ച ക്രിസ്തീയ ദൈവശാസ്ത്രം, , ത്രിത്വൈക ദൈവശാസ്ത്രത്തിൽ അവസാനമായി രൂപപ്പെട്ടതായതിനാൽ പരിശുദ്ധാത്മാവിനെസംബന്ധിച്ചുള്ള അവഗാഹത്തിനു [[പിതാവായ ദൈവം|പിതാവായ ദൈവത്തെയും]] [[പുത്രനായ ദൈവം|പുത്രനായ ദൈവത്തെയും]] സംബന്ധിച്ചുള്ള അവഗാഹത്തെവച്ചുനോക്കുമ്പോൾ വളരെയേറെ വൈവിധ്യമുണ്ട്. ത്രിത്വൈക ദൈവശാസ്ത്രപ്രകാരം പരിശുദ്ധാത്മാവ് ദൈവത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ ആളത്വമാണ്‌ - [[പിതാവായ ദൈവം]] ആദ്യത്തെയും [[ദൈവപുത്രൻ|പുത്രനായ ദൈവം]] രണ്ടാമത്തെയും ആളത്വവും. ത്രിത്വത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ആളിൽനിന്നു വിഭിന്നമായി പരിശുദ്ധാത്മാവിനെ ഒരു മനുഷ്യാവതാരമായി ഒരിടത്തും പഠിപ്പിക്കുന്നില്ല, പിന്നെയോ ഒരു ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നവനും സഹായദായകനും (പാറക്ലേത്ത) ആയാണ്‌. ഒരു ന്യുനപക്ഷ ക്രിസ്തിയ വിഭാഗം പരിശുദ്ധാത്മാവ് ഒരു വ്യക്തിയല്ല മറിച്ച് പിതാവിന്റെ പ്രവർത്തന നിരതമായ ശക്തിയായി കരുതുന്നു. ==ക്രിസ്തീയ വിക്ഷണം== ഭുരിഭാഗം ക്രിസ്ത്യാനികളും പരിശുദ്ധാത്മാവിനെ ത്രിത്വത്തിലെ മൂന്നാമത്തെ ആളായി ആരാധിക്കുന്നു.പരിശുദ്ധാത്മാവ്, പിതാവിനോടും പുത്രനോടും എല്ലാറ്റിലും സമത്വമുള്ള ദൈവമാകുന്നു. പരിശുദ്ധാത്മാവ് പിതാവിൽ നിന്നും പുത്രനിൽ നിന്നും പുറപ്പെടുന്നുവെന്ന് കത്തോലിക്കാ സഭയും, പിതാവിൽ നിന്നും പുറപെട്ടു പുത്രനിൽ നിന്നും എടുക്കപ്പെടുമെന്നുഎന്നു ഓർത്തഡോക്സ്, യാക്കോബായ, മാർത്തോമ്മാ തുടങ്ങിയ പൗരസ്ത്യ സഭകളും പഠിപ്പിക്കുന്നു. ക്രിസ്തുമത വിശ്വാസ പ്രകാരം പരിശുദ്ധാത്മാവ്‌ വിശ്വാസികൾക്ക്‌ സകലവും ഉപദേശിച്ചു കൊടുക്കുകയും, സത്യത്തിൽ നടത്തുകയും, യേശു പറഞ്ഞതൊക്കെയും ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും. ===പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ ഫലങ്ങൾ === [[File:Philippe de Champaigne - Annunciation - WGA04705.jpg|thumb|190px|]] ക്രിസ്തുമത വിശ്വാസ പ്രകാരം പരിശുദ്ധാത്മാവ് ഉള്ള വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവത്തിൽ ചില ഗുണമേന്മകൾ കാണാൻ സാധിക്കും അവ # സ്നേഹം # സന്തോഷം # സമാധാനം # ദീർഘക്ഷമ # ദയ # പരോപകാരം # സൗമ്യത # വിശ്വസ്തത # ഇന്ദ്രിയജയം ===പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ ദാനങ്ങൾ === [[File:Rom, Vatikan, Basilika St. Peter, Die Taube des Heiligen Geistes (Cathedra Petri, Bernini).jpg|thumb|180px|]] ക്രിസ്തുമത വിശ്വാസ പ്രകാരം പരിശുദ്ധാത്മാവ് വിശ്വാസികൾക്ക് പല "ദാനങ്ങൾ" നൽകും. ഈ ദാനങ്ങൾ ചില പ്രത്യേക കഴിവുകൾ ആ വ്യക്തിക്ക് പ്രദാനം ചെയ്യും. പുതിയ നിയമത്തിൽ 3 അതിമാനുഷ കൃപാവരങ്ങളെ പറ്റി പറയുന്നുണ്ട് അവ ഭാഷാ വരം, പ്രവചന വരം, രോഗശാന്തി വരം എന്നിവ ആകുന്നു. എന്നാൽ വിശുദ്ധ അംബ്രോസിൻ പ്രകാരം ജ്ഞാനസ്നാന സമയത്ത് ഒരു വ്യക്തിക്ക്‌ 7 കൃപാവരങ്ങൾ ലഭിക്കും അവ #ജ്ഞാനത്തിന്റെ ആത്മാവ് #അറിവിന്റെ ആത്മാവ് #ഉപദേശത്തിന്റെ ആത്മാവ് #ശക്തിയുടെ ആത്മാവ് #ദൈവത്തെപ്പറ്റി ഉള്ള അറിവിന്റെ ആത്മാവ് #ദൈവഭയത്തിന്റെ ആത്മാവ് == ഖുർആൻ വീക്ഷണം == ഇസ്ലാംമതത്തിലെ ഖുർആനിൽ പരിശുദ്ധാത്മാവിനെ (Arabic: الروح القدس al-Ruh al-Qudus, "the-Spirit the-Holy") പറ്റി പല സ്ഥലങ്ങളിലും പരാമർശം ഉണ്ട് അവിടങ്ങളിൽ ദൈവികമായ പ്രവർത്തികൾക്കും, ആശയ വിനിമയത്തിനും ഉള്ള മാധ്യമം ആയി പരിശുദ്ധാത്മാവ് വർത്തിക്കുന്നു എന്നു കാണാൻ സാധിക്കും ഹദീഥുകളിൽ ഗബ്രയേലിനെ പരിശുദ്ധാത്മാവ്(റൂഹുൽ ഖുദ്സ്, الروح القدس) എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ മുകളിൽ കൊടുത്ത വിവരങ്ങൾ തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിച്ചിരിക്കുന്നു. പരിശുദ്ധാത്മാവ് എന്നത് പ്രധാനപെട്ട മാലാഖയായ ജിബ്‌രീൽ മാലാഖയുടെ ഒരുപാട് സവിശേഷതകളിൽ പെട്ട ഒരു സവിശേഷത മാത്രമാണ് . മുഹമ്മദ്‌ നബി (സ )ക് വഹിയ്യ് എത്തിച്ചുകൊടുക്കാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട മാലാഖയാണ് ജിബ്‌രീൽ (അ ) മലക്കുകളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയും ജിബ്‌രീൽ (അ ) ആണ്. == ബഹായി വീക്ഷണം == [[ബഹായി വിശ്വാസം|ബഹായി വിശ്വാസികൾ]] ''ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠ്മായ ആത്മാവ്'' എന്ന ദൈവദാനത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="saq">{{cite book |author = `Abdu'l-Bahá |authorlink = `Abdu'l-Bahá |year = 1981 |title = Some Answered Questions |publisher = Bahá'í Publishing Trust |location = Wilmette, Illinois, USA |isbn = 0-87743-190-6 |url = http://reference.bahai.org/en/t/ab/SAQ/saq-25.html |chapter = The Holy Spirit |pages = 108–109 |origyear = 1904–06 }}</ref> ഇത് ദൈവാത്മാവ് ആവേശിച്ചിരിക്കുന്ന ദൂതന്മാരെയോ പ്രവാചകന്മാരെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ബഹായി വിശ്വാസപ്രകാരം [[യേശു]], [[മുഹമ്മദ് നബി]], ബഹാവുള്ള എന്നിവരെയൊക്കെ വിശേഷിപ്പിക്കാൻ ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name="rob1">{{cite book |last = Taherzadeh |first = Adib |authorlink = Adib Taherzadeh |year = 1976 |title = The Revelation of Bahá'u'lláh, Volume 1: Baghdad 1853–63 |publisher = George Ronald |location = Oxford, UK |isbn = 0-85398-270-8 |page = 10 |url = http://www.peyman.info/cl/Baha%27i/Others/ROB/V1/p007-011Ch01.html?back=%3C }}</ref> ==ഇവയും കാണുക== * [[പിതാവായ ദൈവം]] * [[ക്രിസ്തു]] * [[ത്രിത്വം]] * [[പ്ന്യൂമാറ്റോളജി]] == അവലംബം == <div class="references-small"><references /></div> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.gotquestions.org/Malayalam/Malayalam-Holy-Spirit.html ആരാണ്‌ പരിശുദ്ധാത്മാവ്‌?] (പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് /സുവിശേഷവിഹിത സഭകളുടെ വീക്ഷണം) * [http://www.gotquestions.org/Malayalam/Malayalam-receive-Spirit.html എപ്പോൾ/എങ്ങനെയാണ്‌ പരിശുദ്ധാത്മാവിനെ പ്രാപിക്കുന്നത്‌?] (പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് /സുവിശേഷവിഹിത സഭകളുടെ വീക്ഷണം) * [http://www.holyspiritinteractive.com Holy Spirit Interactive] * [http://thegoodseed.com/spirit.htm Who or What is the Holy Spirit?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929012959/http://thegoodseed.com/spirit.htm |date=2007-09-29 }} Christian page that discusses that Holy Spirit is not a person, and idenitifes the origins of trinity with pagan triune gods * [http://www.blessedlady.com/holyguide.htm Holy Spirit: Scripture Reference Guide]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.spirithome.com/spirwork.html a Lutheran's view of what the Holy Spirit does] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070804172029/http://www.spirithome.com/spirwork.html |date=2007-08-04 }} * [http://www.the-branch.org/God's_Wife_Holy_Spirit_Mother_Shekinah_Lois_Roden Lois Roden's studies on the Feminine aspect of the Godhead] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100911231417/http://www.the-branch.org/God's_Wife_Holy_Spirit_Mother_Shekinah_Lois_Roden |date=2010-09-11 }} * [http://www.new-testament-christian.com/HolySpirit.html How To Live By The Power Of The Holy Spirit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110714170927/http://www.new-testament-christian.com/HolySpirit.html |date=2011-07-14 }} (Protestant Christian) {{Christianity-stub|Holy Spirit}} [[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവ ദൈവം]] [[വർഗ്ഗം:വിവിധമതങ്ങളിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദൈവസങ്കല്പങ്ങൾ]] 8up3kfsjfg4rzjk5sy1vdexfs5li4rm 0 23271 4612660 4611832 2026-04-10T08:27:45Z ~2026-20529-53 216045 4612660 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|E. P. Rajagopalan}} {{ആധികാരികത}} {{prettyurl|EP Rajagopalan}}<div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> <div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> <div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> {{Infobox Writer | name = ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ | image = File:E_p_rajagopalan.jpg | imagesize = 200px | birthdate =25-06-1962 | birthplace = kasaragod chandera | occupation = അധ്യാപകൻ | nationality = [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]] | period = | genre = സാഹിത്യനിരൂപകൻ, വിമർശകൻ, നാടകകൃത്ത് | subject = | movement = | debut_works = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] സാഹിത്യനിരൂപകനും വിമർശകനും നാടകകൃത്തുമാണ്‌ '''ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ'''. മലയാളനിരൂപണത്തിൽ [[ആധുനികത|ആധുനികതയുടെ]] കാലത്തിനു ശേഷം കടന്നുവന്ന ചരിത്രോന്മുഖമായ വിമർശനരീതിയുടെ ഊർജ്ജസ്വലനായ പ്രയോക്താവാണ് ഇദ്ദേഹം. നിരൂപണത്തെ പുതിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ കൊണ്ട് വ്യത്യസ്തവും സർഗാത്മകവുമാകുന്ന എഴുത്തുരീതിയാണ് രാജഗോപാലൻ തുടക്കകാലം മുതൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. എഴുതുന്ന വ്യക്തിയെ കാര്യമായി കണക്കാക്കാതെ എഴുത്തിൽ വായിക്കാനാവുന്ന ചരിത്രത്തെയും ജീവിതത്തെയുമാണ് രാജഗോപാലൻ ശ്രദ്ധിക്കാറുള്ളത്. <ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P Rajagopalan- Speaker in Kerala literature Festival KLF –2021{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marunadanmalayalee.com/column/pusthaka-vich-ram/kunjambu-masum-english-vakkum-123210|title=വാക്കിലെ ജീവിതം|access-date=2021-07-16}}</ref> സാഹിത്യകൃതികൾ, ഫോക് ലോർ, നാടകം, ചിത്രകല, ചലച്ചിത്രം, ഫോട്ടോഗ്രഫി , വിദ്യാഭ്യാസചിന്ത, മറ്റ് പൊതുജിവിതരംഗങ്ങൾ, ചെറിയ കാര്യങ്ങൾ, അനൌപചാരികമായ വസ്തുതകൾ, സ്ഥാപനവത്കൃതമാവാത്ത അറിവുകൾ, പ്രാദേശികമായ ഇനങ്ങൾ എന്നിവയും രാജഗോപാലനെ ആകർഷിക്കുന്നു. സംസ്കാരപഠനം എന്ന മേഖലയെ ഏറെ ജനകീയമാക്കിയ രാജഗോപാലൻ ഒരു പ്രഭാഷകൻ കൂടിയാണ്. നാടകവിമർശനത്തിലും നാടകരചനയിലും സംഭാവനകളുണ്ട്. രണ്ടു നാടകങ്ങളിൽ എൻ ശശിധരനൊപ്പം രചയിതാവായി.<ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P Rajagopalan{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref> 'ഉദിനൂർ ഗ്രാമചരിത്ര'ത്തിൻറെ ചീഫ് എഡിറ്ററായി പ്രവർത്തിച്ചു. സാംസ്കാരികസംഘാടകൻ കൂടിയാണ്. വെള്ളൂർ സ്കൂളിലെ ത്രിദിന ഷെയ്ക്സ്പിയർ ഉത്സവം , / കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ കടലെഴുത്തുകൾ : സാംസ്കാരിക മേള (നീലേശ്വരം അഴിത്തല കടപ്പുറം ). / പി.സ്മൃതി സമ്മേളനം (കാഞ്ഞങ്ങാട് ), / ഷെഹ്റാസാദ് : ചെറു കഥാ ക്യാമ്പ് ( നീലേശ്വരം ) ഗിളിവിoഡു : ബഹുഭാഷാസമ്മേളനം (മഞ്ചേശ്വരം ) തുടങ്ങിയ സംരംഭങ്ങളിൽ മുൻനിന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു. ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ 'കഥ ഇന്ന്<nowiki>''</nowiki> എന്ന പംക്തി കൈകാര്യം ചെയ്തു. മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ 'ഉൾക്കഥ' എന്ന പംക്തിയും. യുവധാര മാസികയിൽ കവിതത്തെരുവ് എന്നപംക്തി എഴുതിയിരുന്നു. online ആനുകാലികങ്ങളിലും പംക്തികൾ എഴുതാറുണ്ട്. ഇതിനകം അൻപതിനടുത്ത് പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതി. സാഹിത്യപ്രവർത്തകസഹകരണസംഘത്തിെന്റെ <nowiki>'കഥയുടെ നൂറ്റാണ്ട്''</nowiki> എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ( രണ്ടുവാല്യം ) എഡിറ്റൊറിയൽ കമ്മിറ്റി അംഗം, സഹിത മാസികയുടെ എഡിറ്റർ, എതിർദിശ മാസികയുടെ കൺസൽട്ടൻററ് എഡിറ്റർ, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഇംഗ്ലിഷ് ആനുകാലികമായ "Malayalam Literary Survey "യുടെ കൺവീനർ എന്നീ മേഖലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. ഇ പി രാജഗോപാലന്റെ എഴുത്തുജീവിതത്തെപ്പറ്റിയുളള പലരുടെ ലേഖനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചു കൊണ്ട് == ജീവിതരേഖ == കാസർകോട് ജില്ലയിലെ ഉദിനൂർ കിനാത്തിൽ എന്ന സ്ഥലത്ത് 1962-ൽ [[ജനനം|ജനിച്ചു]]. പയ്യന്നൂർ കോളേജിൽ നിന്ന് ആംഗലസാഹിത്യത്തിൽ ബിരുദം. ഇരുപത്തൊന്നുകൊല്ലം കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ വെള്ളൂർ ഗവ. ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ ഇംഗ്ലിഷ് അദ്ധ്യാപകൻ . 2018-ൽ കക്കാട്ട് ഗവണ്മെന്റ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളിൽ നിന്നും പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായി വിരമിച്ചു. പിലിക്കോട് പഞ്ചായത്തിലെ ചന്തേര മാണിയാട്ട് താമസം. 2016 മുതൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അംഗമാണ്. പുരോഗമന കലാ-സാഹിത്യസംഘം സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡണ്ടുമാണ്. സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം (എസ്.പി. സി. എസ്. / എൻ.ബി.എസ് ) ഡയരക്ടർ ബോർഡ് അംഗമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == കൃതികൾ == *[[കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ|കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ (മൂന്നു പതിപ്പുകൾ )]]/2004 * മീനും കപ്പലും / 2010 * കഥയും ആത്മകഥയും / 2009 *സ്വപ്നവും ചരിത്രവും 1998 *ലോകത്തിന്റെ വാക്ക് / 1999 *നിശ്ശബ്ദതയും നിർമ്മാണവും /2006 *നിരന്തരം / 2000 *നാട്ടറിവും വിമോചനവും / 2000 *വ്യത്യാസം /2012 *അളവ് / 2010 *കാര്യം / 2011 *പലമ / 2012 *രണ്ടു കസേരകൾ/ 2010 *സംസ്കാരത്തിൻറെ കുടിലുകൾ / 2010 *ആഖ്യാനത്തിൻറെ ജീവിതം /2012 *കാലക്രമേണ / 2011 *നാടകം ദേശം /2013 *പൂവും മരവും പൂരവും /(രണ്ടു പതിപ്പുകൾ ) / 2016 *ആളുകളുടെ വഴികൾ / 2018 *പേരുകൾ, പെരുമാറ്റങ്ങൾ ( ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ ) / നാല് പതിപ്പു കൾ / 2020 *ഇന്ദുലേഖ; വായനയുടെ ദിശകൾ (എഡിറ്റർ) / 2001 *കഥാപൂർവ്വം (എഡിറ്റർ) / 1994 *മുരിങ്ങാച്ചോട്ടിലെ നക്ഷത്രക്കാഴ്ചകൾ (എഡിറ്റർ ) *കുഞ്ഞമ്പുമാഷും ഇംഗ്ലിഷുവാക്കും (ഭാഷാകുറിപ്പുകൾ) / 2018 *ഉൾക്കഥ (കഥാവിമർശനം) / 2021 [.രണ്ടാംപതിപ്പ് 2026 ] *പ്രത്യക്ഷം ( ഫോട്ടോപഠനങ്ങൾ ) / 2020 *മിണ്ടാട്ടങ്ങൾ ( പഠനങ്ങൾ ) / 2021 *ആറാം നമ്പർ വാർഡ്‌ (ചെക്കോവ് -- നീണ്ടകഥ വിവർത്തനം) / 2014 *ജീവിതനാടകം / വിദ്വാൻ പി കേളുനായരുടെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ / 2019 രണ്ടുപതിപ്പുകൾ *രഹസ്യജീവിതം (സാൽവദോർ ദാലി -- വിവർത്തനം) /2018 *കേളു (നാടകം) -- [[എൻ. ശശിധരൻ|എൻ. ശശിധരനു]]മൊത്ത്/ 1998 *Cherukat Govinda Pisharody ( ഇംഗ്ലിഷ്) കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പ്രസിദ്ധീകരണം -- തമിഴ് വിവർത്തനം വന്നു. / 2000 *കെ.കെ.മാസ്റ്റർ: ഓർമ്മയുടെ അരങ്ങുകൾ (എഡി.) / 2021 *.സിണ്ടറെല/സിലിണ്ടറെലെ- തെരഞ്ഞെടുത്ത സാഹിത്യലേഖനങ്ങൾ/ 2021 *നടക്കുമ്പോൾ ( നടത്തത്തെപ്പറ്റിയുള്ള സംസ്കാരപoനക്കുറിപ്പുകൾ ) / 2022 *പ്രതാപ് പോത്തൻ ഋതുഭേദങ്ങളിലൂടെ (ed.) / 2022 * അടുപ്പങ്ങളുടെ സൂചിക (ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ) / 2022 *നാടകത്തിൻ്റെ ബഹുസ്വരത (തിയേറ്റർ പഠനങ്ങൾ ) / 2022 *മിണ്ടാട്ടങ്ങൾ / 2021 *വായനക്കാരൻ എം.ടി. (എം.ടി വാസുദേവൻ നായരുടെ വായനാജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് --- മൂന്നു പതിപ്പുകൾ ) / 2023 *ഭാഷ, ഭാവന, വിനിമയം / 2023 *പല ഭാഷകളിലെ ജീവിതം / 2024 *എന്റെ സ്ത്രീയറിവുകൾ / 2024 *കഥയാണ് വിഷയം ( forthcoming) *കസേര : സംസ്കാരത്തിലെ ഇരിപ്പ് /2026 *റീഡിംഗ് മ്യൂസ് ( forthcoming) *മൂന്നാം പാളം ( forthcoming) *കാണുന്ന കുട്ടികൾ( forthcoming) *ഉൾക്കഥ /2021 ( രണ്ടുപതിപ്പുകൾ ) == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * [[കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] എന്ന കൃതിക്ക് 2006-ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]<ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P R- KLF –2021{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref> * <ref>{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw5.htm|title=---::: KERALA SAHITYA AKADEMI :::---|access-date=2021-07-16}}</ref> * തായാട്ട് അവാർഡ് -- സ്വപ്നവും ചരിത്രവും * എസ് ഗുപ്തൻനായർ അവാർഡ് -- നിശ്ശബ്ദതയും നിർമ്മാണവും * സിപി ശിവദാസൻ അവാർഡ് -- കാലക്രമേണ * [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] അവാർഡ് -- കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ * എം എസ് മേനോൻ അവാർഡ് -- കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ * [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി|കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] -- കേളു * ആലക്കോട് സർഗ്ഗവേദി പി -ടി.തങ്കപ്പൻ മാസ്റ്റർ പുരസ്കാരം ( സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ) * [[കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം|കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം (സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് )]]<ref>{{Cite web|url=https://keralaonlinenews.com/2021/10/29/kesari-nayanar-award-for-ep-rajagopalan.html|title=കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം ഇ.പി.രാജഗോപാലന്|access-date=2021-10-30|date=2021-10-29|language=en-US}}</ref> * വേണു മാങ്ങാട് പുരസ്കാരം (സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ) * 'ഉൾക്കഥ' എന്ന സാഹിത്യ വിമർശന ഗ്രന്ഥത്തിന് 2025-ലെ ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/ep-rajagopal-receives-odakuzhal-award-10992212|title=ഇപി രാജഗോപാലിന് ഓടക്കുഴൽ പുരസ്‌കാരം|access-date=2026-01-12|last=WebDesk|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.samakalikamalayalam.com/news/kerala/odakkuzhal-award-goes-to-ep-rajagopal|title=ഓടക്കുഴൽ പുരസ്‌കാരം ഇ പി രാജഗോപാലിന്|access-date=2026-01-12|last=ഡെസ്ക്|first=സമകാലിക മലയാളം|date=2026-01-12|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/2025-odakkuzhal-award-goes-to-ep-rajagopal-311965|title=2025ലെ ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം ഇ.പി രാജഗോപാലിന്|access-date=2026-01-12|last=Desk|first=Web|date=2026-01-12|language=ml}}</ref> ==അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളസാഹിത്യനിരൂപകർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകാട് അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം സംസ്ഥാന ഭാരവാഹികൾ]] ii2myyde7mrl3nylc3xbu35ixnrpouw 4612661 4612660 2026-04-10T08:28:56Z ~2026-20529-53 216045 4612661 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|E. P. Rajagopalan}} {{ആധികാരികത}} {{prettyurl|EP Rajagopalan}}<div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> <div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> <div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> {{Infobox Writer | name = ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ | image = File:E_p_rajagopalan.jpg | imagesize = 200px | birthdate =25-06-1962 | birthplace = kasaragod chandera | occupation = അധ്യാപകൻ | nationality = [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]] | period = | genre = സാഹിത്യനിരൂപകൻ, വിമർശകൻ, നാടകകൃത്ത് | subject = | movement = | debut_works = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] സാഹിത്യനിരൂപകനും വിമർശകനും നാടകകൃത്തുമാണ്‌ '''ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ'''. മലയാളനിരൂപണത്തിൽ [[ആധുനികത|ആധുനികതയുടെ]] കാലത്തിനു ശേഷം കടന്നുവന്ന ചരിത്രോന്മുഖമായ വിമർശനരീതിയുടെ ഊർജ്ജസ്വലനായ പ്രയോക്താവാണ് ഇദ്ദേഹം. നിരൂപണത്തെ പുതിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ കൊണ്ട് വ്യത്യസ്തവും സർഗാത്മകവുമാകുന്ന എഴുത്തുരീതിയാണ് രാജഗോപാലൻ തുടക്കകാലം മുതൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. എഴുതുന്ന വ്യക്തിയെ കാര്യമായി കണക്കാക്കാതെ എഴുത്തിൽ വായിക്കാനാവുന്ന ചരിത്രത്തെയും ജീവിതത്തെയുമാണ് രാജഗോപാലൻ ശ്രദ്ധിക്കാറുള്ളത്. <ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P Rajagopalan- Speaker in Kerala literature Festival KLF –2021{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marunadanmalayalee.com/column/pusthaka-vich-ram/kunjambu-masum-english-vakkum-123210|title=വാക്കിലെ ജീവിതം|access-date=2021-07-16}}</ref> സാഹിത്യകൃതികൾ, ഫോക് ലോർ, നാടകം, ചിത്രകല, ചലച്ചിത്രം, ഫോട്ടോഗ്രഫി , വിദ്യാഭ്യാസചിന്ത, മറ്റ് പൊതുജിവിതരംഗങ്ങൾ, ചെറിയ കാര്യങ്ങൾ, അനൌപചാരികമായ വസ്തുതകൾ, സ്ഥാപനവത്കൃതമാവാത്ത അറിവുകൾ, പ്രാദേശികമായ ഇനങ്ങൾ എന്നിവയും രാജഗോപാലനെ ആകർഷിക്കുന്നു. സംസ്കാരപഠനം എന്ന മേഖലയെ ഏറെ ജനകീയമാക്കിയ രാജഗോപാലൻ ഒരു പ്രഭാഷകൻ കൂടിയാണ്. നാടകവിമർശനത്തിലും നാടകരചനയിലും സംഭാവനകളുണ്ട്. രണ്ടു നാടകങ്ങളിൽ എൻ ശശിധരനൊപ്പം രചയിതാവായി.<ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P Rajagopalan{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref> 'ഉദിനൂർ ഗ്രാമചരിത്ര'ത്തിൻറെ ചീഫ് എഡിറ്ററായി പ്രവർത്തിച്ചു. സാംസ്കാരികസംഘാടകൻ കൂടിയാണ്. വെള്ളൂർ സ്കൂളിലെ ത്രിദിന ഷെയ്ക്സ്പിയർ ഉത്സവം , / കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ കടലെഴുത്തുകൾ : സാംസ്കാരിക മേള (നീലേശ്വരം അഴിത്തല കടപ്പുറം ). / പി.സ്മൃതി സമ്മേളനം (കാഞ്ഞങ്ങാട് ), / ഷെഹ്റാസാദ് : ചെറു കഥാ ക്യാമ്പ് ( നീലേശ്വരം ) ഗിളിവിoഡു : ബഹുഭാഷാസമ്മേളനം (മഞ്ചേശ്വരം ) തുടങ്ങിയ സംരംഭങ്ങളിൽ മുൻനിന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു. ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ 'കഥ ഇന്ന്<nowiki>''</nowiki> എന്ന പംക്തി കൈകാര്യം ചെയ്തു. മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ 'ഉൾക്കഥ' എന്ന പംക്തിയും. യുവധാര മാസികയിൽ കവിതത്തെരുവ് എന്നപംക്തി എഴുതിയിരുന്നു. online ആനുകാലികങ്ങളിലും പംക്തികൾ എഴുതാറുണ്ട്. ഇതിനകം അൻപതിനടുത്ത് പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതി. സാഹിത്യപ്രവർത്തകസഹകരണസംഘത്തിെന്റെ <nowiki>'കഥയുടെ നൂറ്റാണ്ട്''</nowiki> എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ( രണ്ടുവാല്യം ) എഡിറ്റൊറിയൽ കമ്മിറ്റി അംഗം, സഹിത മാസികയുടെ എഡിറ്റർ, എതിർദിശ മാസികയുടെ കൺസൽട്ടൻററ് എഡിറ്റർ, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഇംഗ്ലിഷ് ആനുകാലികമായ "Malayalam Literary Survey "യുടെ കൺവീനർ എന്നീ മേഖലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. ഇ പി രാജഗോപാലന്റെ എഴുത്തുജീവിതത്തെപ്പറ്റിയുളള പലരുടെ ലേഖനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചു കൊണ്ട് == ജീവിതരേഖ == കാസർകോട് ജില്ലയിലെ ഉദിനൂർ കിനാത്തിൽ എന്ന സ്ഥലത്ത് 1962-ൽ [[ജനനം|ജനിച്ചു]]. പയയന്നൂർ കോളേജിൽ നിന്ന് ആംഗലസാഹിത്യത്തിൽ ബിരുദം. ഇരുപത്തൊന്നുകൊല്ലം കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ വെള്ളൂർ ഗവ. ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ ഇംഗ്ലിഷ് അദ്ധ്യാപകൻ . 2018-ൽ കക്കാട്ട് ഗവണ്മെന്റ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളിൽ നിന്നും പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായി വിരമിച്ചു. പിലിക്കോട് പഞ്ചായത്തിലെ ചന്തേര മാണിയാട്ട് താമസം. 2016 മുതൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അംഗമാണ്. പുരോഗമന കലാ-സാഹിത്യസംഘം സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡണ്ടുമാണ്. സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം (എസ്.പി. സി. എസ്. / എൻ.ബി.എസ് ) ഡയരക്ടർ ബോർഡ് അംഗമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == കൃതികൾ == *[[കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ|കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ (മൂന്നു പതിപ്പുകൾ )]]/2004 * മീനും കപ്പലും / 2010 * കഥയും ആത്മകഥയും / 2009 *സ്വപ്നവും ചരിത്രവും 1998 *ലോകത്തിന്റെ വാക്ക് / 1999 *നിശ്ശബ്ദതയും നിർമ്മാണവും /2006 *നിരന്തരം / 2000 *നാട്ടറിവും വിമോചനവും / 2000 *വ്യത്യാസം /2012 *അളവ് / 2010 *കാര്യം / 2011 *പലമ / 2012 *രണ്ടു കസേരകൾ/ 2010 *സംസ്കാരത്തിൻറെ കുടിലുകൾ / 2010 *ആഖ്യാനത്തിൻറെ ജീവിതം /2012 *കാലക്രമേണ / 2011 *നാടകം ദേശം /2013 *പൂവും മരവും പൂരവും /(രണ്ടു പതിപ്പുകൾ ) / 2016 *ആളുകളുടെ വഴികൾ / 2018 *പേരുകൾ, പെരുമാറ്റങ്ങൾ ( ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ ) / നാല് പതിപ്പു കൾ / 2020 *ഇന്ദുലേഖ; വായനയുടെ ദിശകൾ (എഡിറ്റർ) / 2001 *കഥാപൂർവ്വം (എഡിറ്റർ) / 1994 *മുരിങ്ങാച്ചോട്ടിലെ നക്ഷത്രക്കാഴ്ചകൾ (എഡിറ്റർ ) *കുഞ്ഞമ്പുമാഷും ഇംഗ്ലിഷുവാക്കും (ഭാഷാകുറിപ്പുകൾ) / 2018 *ഉൾക്കഥ (കഥാവിമർശനം) / 2021 [.രണ്ടാംപതിപ്പ് 2026 ] *പ്രത്യക്ഷം ( ഫോട്ടോപഠനങ്ങൾ ) / 2020 *മിണ്ടാട്ടങ്ങൾ ( പഠനങ്ങൾ ) / 2021 *ആറാം നമ്പർ വാർഡ്‌ (ചെക്കോവ് -- നീണ്ടകഥ വിവർത്തനം) / 2014 *ജീവിതനാടകം / വിദ്വാൻ പി കേളുനായരുടെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ / 2019 രണ്ടുപതിപ്പുകൾ *രഹസ്യജീവിതം (സാൽവദോർ ദാലി -- വിവർത്തനം) /2018 *കേളു (നാടകം) -- [[എൻ. ശശിധരൻ|എൻ. ശശിധരനു]]മൊത്ത്/ 1998 *Cherukat Govinda Pisharody ( ഇംഗ്ലിഷ്) കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പ്രസിദ്ധീകരണം -- തമിഴ് വിവർത്തനം വന്നു. / 2000 *കെ.കെ.മാസ്റ്റർ: ഓർമ്മയുടെ അരങ്ങുകൾ (എഡി.) / 2021 *.സിണ്ടറെല/സിലിണ്ടറെലെ- തെരഞ്ഞെടുത്ത സാഹിത്യലേഖനങ്ങൾ/ 2021 *നടക്കുമ്പോൾ ( നടത്തത്തെപ്പറ്റിയുള്ള സംസ്കാരപoനക്കുറിപ്പുകൾ ) / 2022 *പ്രതാപ് പോത്തൻ ഋതുഭേദങ്ങളിലൂടെ (ed.) / 2022 * അടുപ്പങ്ങളുടെ സൂചിക (ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ) / 2022 *നാടകത്തിൻ്റെ ബഹുസ്വരത (തിയേറ്റർ പഠനങ്ങൾ ) / 2022 *മിണ്ടാട്ടങ്ങൾ / 2021 *വായനക്കാരൻ എം.ടി. (എം.ടി വാസുദേവൻ നായരുടെ വായനാജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് --- മൂന്നു പതിപ്പുകൾ ) / 2023 *ഭാഷ, ഭാവന, വിനിമയം / 2023 *പല ഭാഷകളിലെ ജീവിതം / 2024 *എന്റെ സ്ത്രീയറിവുകൾ / 2024 *കഥയാണ് വിഷയം ( forthcoming) *കസേര : സംസ്കാരത്തിലെ ഇരിപ്പ് /2026 *റീഡിംഗ് മ്യൂസ് ( forthcoming) *മൂന്നാം പാളം ( forthcoming) *കാണുന്ന കുട്ടികൾ( forthcoming) *ഉൾക്കഥ /2021 ( രണ്ടുപതിപ്പുകൾ ) == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * [[കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] എന്ന കൃതിക്ക് 2006-ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]<ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P R- KLF –2021{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref> * <ref>{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw5.htm|title=---::: KERALA SAHITYA AKADEMI :::---|access-date=2021-07-16}}</ref> * തായാട്ട് അവാർഡ് -- സ്വപ്നവും ചരിത്രവും * എസ് ഗുപ്തൻനായർ അവാർഡ് -- നിശ്ശബ്ദതയും നിർമ്മാണവും * സിപി ശിവദാസൻ അവാർഡ് -- കാലക്രമേണ * [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] അവാർഡ് -- കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ * എം എസ് മേനോൻ അവാർഡ് -- കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ * [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി|കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] -- കേളു * ആലക്കോട് സർഗ്ഗവേദി പി -ടി.തങ്കപ്പൻ മാസ്റ്റർ പുരസ്കാരം ( സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ) * [[കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം|കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം (സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് )]]<ref>{{Cite web|url=https://keralaonlinenews.com/2021/10/29/kesari-nayanar-award-for-ep-rajagopalan.html|title=കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം ഇ.പി.രാജഗോപാലന്|access-date=2021-10-30|date=2021-10-29|language=en-US}}</ref> * വേണു മാങ്ങാട് പുരസ്കാരം (സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ) * 'ഉൾക്കഥ' എന്ന സാഹിത്യ വിമർശന ഗ്രന്ഥത്തിന് 2025-ലെ ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/ep-rajagopal-receives-odakuzhal-award-10992212|title=ഇപി രാജഗോപാലിന് ഓടക്കുഴൽ പുരസ്‌കാരം|access-date=2026-01-12|last=WebDesk|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.samakalikamalayalam.com/news/kerala/odakkuzhal-award-goes-to-ep-rajagopal|title=ഓടക്കുഴൽ പുരസ്‌കാരം ഇ പി രാജഗോപാലിന്|access-date=2026-01-12|last=ഡെസ്ക്|first=സമകാലിക മലയാളം|date=2026-01-12|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/2025-odakkuzhal-award-goes-to-ep-rajagopal-311965|title=2025ലെ ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം ഇ.പി രാജഗോപാലിന്|access-date=2026-01-12|last=Desk|first=Web|date=2026-01-12|language=ml}}</ref> ==അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളസാഹിത്യനിരൂപകർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകാട് അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം സംസ്ഥാന ഭാരവാഹികൾ]] 67khatim4ietb2p3t5my6q0cfdf3mui 4612662 4612661 2026-04-10T08:30:51Z ~2026-22000-80 216310 4612662 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|E. P. Rajagopalan}} {{ആധികാരികത}} {{prettyurl|EP Rajagopalan}}<div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> <div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> <div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> {{Infobox Writer | name = ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ | image = File:E_p_rajagopalan.jpg | imagesize = 200px | birthdate =25-06-1962 | birthplace = kasaragod chandera | occupation = അധ്യാപകൻ | nationality = [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]] | period = | genre = സാഹിത്യനിരൂപകൻ, വിമർശകൻ, നാടകകൃത്ത് | subject = | movement = | debut_works = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] സാഹിത്യനിരൂപകനും വിമർശകനും നാടകകൃത്തുമാണ്‌ '''ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ'''. മലയാളനിരൂപണത്തിൽ [[ആധുനികത|ആധുനികതയുടെ]] കാലത്തിനു ശേഷം കടന്നുവന്ന ചരിത്രോന്മുഖമായ വിമർശനരീതിയുടെ ഊർജ്ജസ്വലനായ പ്രയോക്താവാണ് ഇദ്ദേഹം. നിരൂപണത്തെ പുതിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ കൊണ്ട് വ്യത്യസ്തവും സർഗാത്മകവുമാകുന്ന എഴുത്തുരീതിയാണ് രാജഗോപാലൻ തുടക്കകാലം മുതൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. എഴുതുന്ന വ്യക്തിയെ കാര്യമായി കണക്കാക്കാതെ എഴുത്തിൽ വായിക്കാനാവുന്ന ചരിത്രത്തെയും ജീവിതത്തെയുമാണ് രാജഗോപാലൻ ശ്രദ്ധിക്കാറുള്ളത്. <ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P Rajagopalan- Speaker in Kerala literature Festival KLF –2021{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marunadanmalayalee.com/column/pusthaka-vich-ram/kunjambu-masum-english-vakkum-123210|title=വാക്കിലെ ജീവിതം|access-date=2021-07-16}}</ref> സാഹിത്യകൃതികൾ, ഫോക് ലോർ, നാടകം, ചിത്രകല, ചലച്ചിത്രം, ഫോട്ടോഗ്രഫി , വിദ്യാഭ്യാസചിന്ത, മറ്റ് പൊതുജിവിതരംഗങ്ങൾ, ചെറിയ കാര്യങ്ങൾ, അനൌപചാരികമായ വസ്തുതകൾ, സ്ഥാപനവത്കൃതമാവാത്ത അറിവുകൾ, പ്രാദേശികമായ ഇനങ്ങൾ എന്നിവയും രാജഗോപാലനെ ആകർഷിക്കുന്നു. സംസ്കാരപഠനം എന്ന മേഖലയെ ഏറെ ജനകീയമാക്കിയ രാജഗോപാലൻ ഒരു പ്രഭാഷകൻ കൂടിയാണ്. നാടകവിമർശനത്തിലും നാടകരചനയിലും സംഭാവനകളുണ്ട്. രണ്ടു നാടകങ്ങളിൽ എൻ ശശിധരനൊപ്പം രചയിതാവായി.<ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P Rajagopalan{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref> 'ഉദിനൂർ ഗ്രാമചരിത്ര'ത്തിൻറെ ചീഫ് എഡിറ്ററായി പ്രവർത്തിച്ചു. സാംസ്കാരികസംഘാടകൻ കൂടിയാണ്. വെള്ളൂർ സ്കൂളിലെ ത്രിദിന ഷെയ്ക്സ്പിയർ ഉത്സവം , / കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ കടലെഴുത്തുകൾ : സാംസ്കാരിക മേള (നീലേശ്വരം അഴിത്തല കടപ്പുറം ). / പി.സ്മൃതി സമ്മേളനം (കാഞ്ഞങ്ങാട് ), / ഷെഹ്റാസാദ് : ചെറു കഥാ ക്യാമ്പ് ( നീലേശ്വരം ) ഗിളിവിoഡു : ബഹുഭാഷാസമ്മേളനം (മഞ്ചേശ്വരം ) തുടങ്ങിയ സംരംഭങ്ങളിൽ മുൻനിന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു. ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ 'കഥ ഇന്ന്<nowiki>''</nowiki> എന്ന പംക്തി കൈകാര്യം ചെയ്തു. മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ 'ഉൾക്കഥ' എന്ന പംക്തിയും. യുവധാര മാസികയിൽ കവിതത്തെരുവ് എന്നപംക്തി എഴുതിയിരുന്നു. online ആനുകാലികങ്ങളിലും പംക്തികൾ എഴുതാറുണ്ട്. ഇതിനകം അൻപതിനടുത്ത് പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതി. സാഹിത്യപ്രവർത്തകസഹകരണസംഘത്തിെന്റെ <nowiki>'കഥയുടെ നൂറ്റാണ്ട്''</nowiki> എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ( രണ്ടുവാല്യം ) എഡിറ്റൊറിയൽ കമ്മിറ്റി അംഗം, സഹിത മാസികയുടെ എഡിറ്റർ, എതിർദിശ മാസികയുടെ കൺസൽട്ടൻററ് എഡിറ്റർ, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഇംഗ്ലിഷ് ആനുകാലികമായ "Malayalam Literary Survey "യുടെ കൺവീനർ എന്നീ മേഖലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു.ഇ പി രാജഗോപാലന്റെ എഴുത്തുജീവിതത്തെപ്പറ്റിയുളള പലരുടെ ലേഖനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചു കൊണ്ട് ' ഒരാൾ , അയാളുടെ നീക്കങ്ങൾ ' എന്ന പുസ്തകം ( ഡോ. കെ. വി . സജീവൻ , എ. വി.  സന്തോഷ് കുമാർ എന്നിവർ എഡിറ്റുചെയ്തത് ) 2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങി. == ജീവിതരേഖ == കാസർകോട് ജില്ലയിലെ ഉദിനൂർ കിനാത്തിൽ എന്ന സ്ഥലത്ത് 1962-ൽ [[ജനനം|ജനിച്ചു]]. പയയന്നൂർ കോളേജിൽ നിന്ന് ആംഗലസാഹിത്യത്തിൽ ബിരുദം. ഇരുപത്തൊന്നുകൊല്ലം കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ വെള്ളൂർ ഗവ. ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ ഇംഗ്ലിഷ് അദ്ധ്യാപകൻ . 2018-ൽ കക്കാട്ട് ഗവണ്മെന്റ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളിൽ നിന്നും പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായി വിരമിച്ചു. പിലിക്കോട് പഞ്ചായത്തിലെ ചന്തേര മാണിയാട്ട് താമസം. 2016 മുതൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അംഗമാണ്. പുരോഗമന കലാ-സാഹിത്യസംഘം സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡണ്ടുമാണ്. സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം (എസ്.പി. സി. എസ്. / എൻ.ബി.എസ് ) ഡയരക്ടർ ബോർഡ് അംഗമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == കൃതികൾ == *[[കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ|കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ (മൂന്നു പതിപ്പുകൾ )]]/2004 * മീനും കപ്പലും / 2010 * കഥയും ആത്മകഥയും / 2009 *സ്വപ്നവും ചരിത്രവും 1998 *ലോകത്തിന്റെ വാക്ക് / 1999 *നിശ്ശബ്ദതയും നിർമ്മാണവും /2006 *നിരന്തരം / 2000 *നാട്ടറിവും വിമോചനവും / 2000 *വ്യത്യാസം /2012 *അളവ് / 2010 *കാര്യം / 2011 *പലമ / 2012 *രണ്ടു കസേരകൾ/ 2010 *സംസ്കാരത്തിൻറെ കുടിലുകൾ / 2010 *ആഖ്യാനത്തിൻറെ ജീവിതം /2012 *കാലക്രമേണ / 2011 *നാടകം ദേശം /2013 *പൂവും മരവും പൂരവും /(രണ്ടു പതിപ്പുകൾ ) / 2016 *ആളുകളുടെ വഴികൾ / 2018 *പേരുകൾ, പെരുമാറ്റങ്ങൾ ( ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ ) / നാല് പതിപ്പു കൾ / 2020 *ഇന്ദുലേഖ; വായനയുടെ ദിശകൾ (എഡിറ്റർ) / 2001 *കഥാപൂർവ്വം (എഡിറ്റർ) / 1994 *മുരിങ്ങാച്ചോട്ടിലെ നക്ഷത്രക്കാഴ്ചകൾ (എഡിറ്റർ ) *കുഞ്ഞമ്പുമാഷും ഇംഗ്ലിഷുവാക്കും (ഭാഷാകുറിപ്പുകൾ) / 2018 *ഉൾക്കഥ (കഥാവിമർശനം) / 2021 [.രണ്ടാംപതിപ്പ് 2026 ] *പ്രത്യക്ഷം ( ഫോട്ടോപഠനങ്ങൾ ) / 2020 *മിണ്ടാട്ടങ്ങൾ ( പഠനങ്ങൾ ) / 2021 *ആറാം നമ്പർ വാർഡ്‌ (ചെക്കോവ് -- നീണ്ടകഥ വിവർത്തനം) / 2014 *ജീവിതനാടകം / വിദ്വാൻ പി കേളുനായരുടെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ / 2019 രണ്ടുപതിപ്പുകൾ *രഹസ്യജീവിതം (സാൽവദോർ ദാലി -- വിവർത്തനം) /2018 *കേളു (നാടകം) -- [[എൻ. ശശിധരൻ|എൻ. ശശിധരനു]]മൊത്ത്/ 1998 *Cherukat Govinda Pisharody ( ഇംഗ്ലിഷ്) കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പ്രസിദ്ധീകരണം -- തമിഴ് വിവർത്തനം വന്നു. / 2000 *കെ.കെ.മാസ്റ്റർ: ഓർമ്മയുടെ അരങ്ങുകൾ (എഡി.) / 2021 *.സിണ്ടറെല/സിലിണ്ടറെലെ- തെരഞ്ഞെടുത്ത സാഹിത്യലേഖനങ്ങൾ/ 2021 *നടക്കുമ്പോൾ ( നടത്തത്തെപ്പറ്റിയുള്ള സംസ്കാരപoനക്കുറിപ്പുകൾ ) / 2022 *പ്രതാപ് പോത്തൻ ഋതുഭേദങ്ങളിലൂടെ (ed.) / 2022 * അടുപ്പങ്ങളുടെ സൂചിക (ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ) / 2022 *നാടകത്തിൻ്റെ ബഹുസ്വരത (തിയേറ്റർ പഠനങ്ങൾ ) / 2022 *മിണ്ടാട്ടങ്ങൾ / 2021 *വായനക്കാരൻ എം.ടി. (എം.ടി വാസുദേവൻ നായരുടെ വായനാജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് --- മൂന്നു പതിപ്പുകൾ ) / 2023 *ഭാഷ, ഭാവന, വിനിമയം / 2023 *പല ഭാഷകളിലെ ജീവിതം / 2024 *എന്റെ സ്ത്രീയറിവുകൾ / 2024 *കഥയാണ് വിഷയം ( forthcoming) *കസേര : സംസ്കാരത്തിലെ ഇരിപ്പ് /2026 *റീഡിംഗ് മ്യൂസ് ( forthcoming) *മൂന്നാം പാളം ( forthcoming) *കാണുന്ന കുട്ടികൾ( forthcoming) *ഉൾക്കഥ /2021 ( രണ്ടുപതിപ്പുകൾ ) == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * [[കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] എന്ന കൃതിക്ക് 2006-ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]<ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P R- KLF –2021{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref> * <ref>{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw5.htm|title=---::: KERALA SAHITYA AKADEMI :::---|access-date=2021-07-16}}</ref> * തായാട്ട് അവാർഡ് -- സ്വപ്നവും ചരിത്രവും * എസ് ഗുപ്തൻനായർ അവാർഡ് -- നിശ്ശബ്ദതയും നിർമ്മാണവും * സിപി ശിവദാസൻ അവാർഡ് -- കാലക്രമേണ * [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] അവാർഡ് -- കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ * എം എസ് മേനോൻ അവാർഡ് -- കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ * [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി|കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] -- കേളു * ആലക്കോട് സർഗ്ഗവേദി പി -ടി.തങ്കപ്പൻ മാസ്റ്റർ പുരസ്കാരം ( സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ) * [[കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം|കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം (സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് )]]<ref>{{Cite web|url=https://keralaonlinenews.com/2021/10/29/kesari-nayanar-award-for-ep-rajagopalan.html|title=കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം ഇ.പി.രാജഗോപാലന്|access-date=2021-10-30|date=2021-10-29|language=en-US}}</ref> * വേണു മാങ്ങാട് പുരസ്കാരം (സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ) * 'ഉൾക്കഥ' എന്ന സാഹിത്യ വിമർശന ഗ്രന്ഥത്തിന് 2025-ലെ ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/ep-rajagopal-receives-odakuzhal-award-10992212|title=ഇപി രാജഗോപാലിന് ഓടക്കുഴൽ പുരസ്‌കാരം|access-date=2026-01-12|last=WebDesk|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.samakalikamalayalam.com/news/kerala/odakkuzhal-award-goes-to-ep-rajagopal|title=ഓടക്കുഴൽ പുരസ്‌കാരം ഇ പി രാജഗോപാലിന്|access-date=2026-01-12|last=ഡെസ്ക്|first=സമകാലിക മലയാളം|date=2026-01-12|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/2025-odakkuzhal-award-goes-to-ep-rajagopal-311965|title=2025ലെ ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം ഇ.പി രാജഗോപാലിന്|access-date=2026-01-12|last=Desk|first=Web|date=2026-01-12|language=ml}}</ref> ==അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളസാഹിത്യനിരൂപകർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകാട് അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം സംസ്ഥാന ഭാരവാഹികൾ]] ft3iromd4pdimk3hqnnpoik4twtzdd6 4612663 4612662 2026-04-10T08:31:58Z ~2026-22000-80 216310 4612663 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|E. P. Rajagopalan}} {{ആധികാരികത}} {{prettyurl|EP Rajagopalan}}<div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> <div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> <div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[EP Rajagopalan|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/EP_Rajagopalan</span></div></div><span></span> {{Infobox Writer | name = ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ | image = File:E_p_rajagopalan.jpg | imagesize = 200px | birthdate =25-06-1962 | birthplace = kasaragod chandera | occupation = അധ്യാപകൻ | nationality = [[ഭാരതം|ഭാരതീയൻ]] | period = | genre = സാഹിത്യനിരൂപകൻ, വിമർശകൻ, നാടകകൃത്ത് | subject = | movement = | debut_works = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] സാഹിത്യനിരൂപകനും വിമർശകനും നാടകകൃത്തുമാണ്‌ '''ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ'''. മലയാളനിരൂപണത്തിൽ [[ആധുനികത|ആധുനികതയുടെ]] കാലത്തിനു ശേഷം കടന്നുവന്ന ചരിത്രോന്മുഖമായ വിമർശനരീതിയുടെ ഊർജ്ജസ്വലനായ പ്രയോക്താവാണ് ഇദ്ദേഹം. നിരൂപണത്തെ പുതിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ കൊണ്ട് വ്യത്യസ്തവും സർഗാത്മകവുമാകുന്ന എഴുത്തുരീതിയാണ് രാജഗോപാലൻ തുടക്കകാലം മുതൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. എഴുതുന്ന വ്യക്തിയെ കാര്യമായി കണക്കാക്കാതെ എഴുത്തിൽ വായിക്കാനാവുന്ന ചരിത്രത്തെയും ജീവിതത്തെയുമാണ് രാജഗോപാലൻ ശ്രദ്ധിക്കാറുള്ളത്. <ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P Rajagopalan- Speaker in Kerala literature Festival KLF –2021{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.marunadanmalayalee.com/column/pusthaka-vich-ram/kunjambu-masum-english-vakkum-123210|title=വാക്കിലെ ജീവിതം|access-date=2021-07-16}}</ref> സാഹിത്യകൃതികൾ, ഫോക് ലോർ, നാടകം, ചിത്രകല, ചലച്ചിത്രം, ഫോട്ടോഗ്രഫി , വിദ്യാഭ്യാസചിന്ത, മറ്റ് പൊതുജിവിതരംഗങ്ങൾ, ചെറിയ കാര്യങ്ങൾ, അനൌപചാരികമായ വസ്തുതകൾ, സ്ഥാപനവത്കൃതമാവാത്ത അറിവുകൾ, പ്രാദേശികമായ ഇനങ്ങൾ എന്നിവയും രാജഗോപാലനെ ആകർഷിക്കുന്നു. സംസ്കാരപഠനം എന്ന മേഖലയെ ഏറെ ജനകീയമാക്കിയ രാജഗോപാലൻ ഒരു പ്രഭാഷകൻ കൂടിയാണ്. നാടകവിമർശനത്തിലും നാടകരചനയിലും സംഭാവനകളുണ്ട്. രണ്ടു നാടകങ്ങളിൽ എൻ ശശിധരനൊപ്പം രചയിതാവായി.<ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P Rajagopalan{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref> 'ഉദിനൂർ ഗ്രാമചരിത്ര'ത്തിൻറെ ചീഫ് എഡിറ്ററായി പ്രവർത്തിച്ചു. സാംസ്കാരികസംഘാടകൻ കൂടിയാണ്. വെള്ളൂർ സ്കൂളിലെ ത്രിദിന ഷെയ്ക്സ്പിയർ ഉത്സവം , / കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ കടലെഴുത്തുകൾ : സാംസ്കാരിക മേള (നീലേശ്വരം അഴിത്തല കടപ്പുറം ). / പി.സ്മൃതി സമ്മേളനം (കാഞ്ഞങ്ങാട് ), / ഷെഹ്റാസാദ് : ചെറു കഥാ ക്യാമ്പ് ( നീലേശ്വരം ) ഗിളിവിoഡു : ബഹുഭാഷാസമ്മേളനം (മഞ്ചേശ്വരം ) തുടങ്ങിയ സംരംഭങ്ങളിൽ മുൻനിന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു. ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ 'കഥ ഇന്ന്<nowiki>''</nowiki> എന്ന പംക്തി കൈകാര്യം ചെയ്തു. മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ 'ഉൾക്കഥ' എന്ന പംക്തിയും. യുവധാര മാസികയിൽ കവിതത്തെരുവ് എന്നപംക്തി എഴുതിയിരുന്നു. online ആനുകാലികങ്ങളിലും പംക്തികൾ എഴുതാറുണ്ട്. ഇതിനകം അൻപതിനടുത്ത് പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതി. സാഹിത്യപ്രവർത്തകസഹകരണസംഘത്തിെന്റെ <nowiki>'കഥയുടെ നൂറ്റാണ്ട്''</nowiki> എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ( രണ്ടുവാല്യം ) എഡിറ്റൊറിയൽ കമ്മിറ്റി അംഗം, സഹിത മാസികയുടെ എഡിറ്റർ, എതിർദിശ മാസികയുടെ കൺസൽട്ടൻററ് എഡിറ്റർ, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഇംഗ്ലിഷ് ആനുകാലികമായ "Malayalam Literary Survey "യുടെ കൺവീനർ എന്നീ മേഖലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. ഇ പി രാജഗോപാലന്റെ എഴുത്തുജീവിതത്തെപ്പറ്റിയുളള പലരുടെ ലേഖനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചു കൊണ്ട് ' ഒരാൾ , അയാളുടെ നീക്കങ്ങൾ ' എന്ന പുസ്തകം ( ഡോ. കെ. വി . സജീവൻ , എ. വി.  സന്തോഷ് കുമാർ എന്നിവർ എഡിറ്റുചെയ്തത് ) 2026 ൽ പുറത്തിറങ്ങി. == ജീവിതരേഖ == കാസർകോട് ജില്ലയിലെ ഉദിനൂർ കിനാത്തിൽ എന്ന സ്ഥലത്ത് 1962-ൽ [[ജനനം|ജനിച്ചു]]. പയയന്നൂർ കോളേജിൽ നിന്ന് ആംഗലസാഹിത്യത്തിൽ ബിരുദം. ഇരുപത്തൊന്നുകൊല്ലം കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ വെള്ളൂർ ഗവ. ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ ഇംഗ്ലിഷ് അദ്ധ്യാപകൻ . 2018-ൽ കക്കാട്ട് ഗവണ്മെന്റ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളിൽ നിന്നും പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായി വിരമിച്ചു. പിലിക്കോട് പഞ്ചായത്തിലെ ചന്തേര മാണിയാട്ട് താമസം. 2016 മുതൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അംഗമാണ്. പുരോഗമന കലാ-സാഹിത്യസംഘം സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡണ്ടുമാണ്. സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം (എസ്.പി. സി. എസ്. / എൻ.ബി.എസ് ) ഡയരക്ടർ ബോർഡ് അംഗമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == കൃതികൾ == *[[കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ|കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ (മൂന്നു പതിപ്പുകൾ )]]/2004 * മീനും കപ്പലും / 2010 * കഥയും ആത്മകഥയും / 2009 *സ്വപ്നവും ചരിത്രവും 1998 *ലോകത്തിന്റെ വാക്ക് / 1999 *നിശ്ശബ്ദതയും നിർമ്മാണവും /2006 *നിരന്തരം / 2000 *നാട്ടറിവും വിമോചനവും / 2000 *വ്യത്യാസം /2012 *അളവ് / 2010 *കാര്യം / 2011 *പലമ / 2012 *രണ്ടു കസേരകൾ/ 2010 *സംസ്കാരത്തിൻറെ കുടിലുകൾ / 2010 *ആഖ്യാനത്തിൻറെ ജീവിതം /2012 *കാലക്രമേണ / 2011 *നാടകം ദേശം /2013 *പൂവും മരവും പൂരവും /(രണ്ടു പതിപ്പുകൾ ) / 2016 *ആളുകളുടെ വഴികൾ / 2018 *പേരുകൾ, പെരുമാറ്റങ്ങൾ ( ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ ) / നാല് പതിപ്പു കൾ / 2020 *ഇന്ദുലേഖ; വായനയുടെ ദിശകൾ (എഡിറ്റർ) / 2001 *കഥാപൂർവ്വം (എഡിറ്റർ) / 1994 *മുരിങ്ങാച്ചോട്ടിലെ നക്ഷത്രക്കാഴ്ചകൾ (എഡിറ്റർ ) *കുഞ്ഞമ്പുമാഷും ഇംഗ്ലിഷുവാക്കും (ഭാഷാകുറിപ്പുകൾ) / 2018 *ഉൾക്കഥ (കഥാവിമർശനം) / 2021 [.രണ്ടാംപതിപ്പ് 2026 ] *പ്രത്യക്ഷം ( ഫോട്ടോപഠനങ്ങൾ ) / 2020 *മിണ്ടാട്ടങ്ങൾ ( പഠനങ്ങൾ ) / 2021 *ആറാം നമ്പർ വാർഡ്‌ (ചെക്കോവ് -- നീണ്ടകഥ വിവർത്തനം) / 2014 *ജീവിതനാടകം / വിദ്വാൻ പി കേളുനായരുടെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ / 2019 രണ്ടുപതിപ്പുകൾ *രഹസ്യജീവിതം (സാൽവദോർ ദാലി -- വിവർത്തനം) /2018 *കേളു (നാടകം) -- [[എൻ. ശശിധരൻ|എൻ. ശശിധരനു]]മൊത്ത്/ 1998 *Cherukat Govinda Pisharody ( ഇംഗ്ലിഷ്) കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പ്രസിദ്ധീകരണം -- തമിഴ് വിവർത്തനം വന്നു. / 2000 *കെ.കെ.മാസ്റ്റർ: ഓർമ്മയുടെ അരങ്ങുകൾ (എഡി.) / 2021 *.സിണ്ടറെല/സിലിണ്ടറെലെ- തെരഞ്ഞെടുത്ത സാഹിത്യലേഖനങ്ങൾ/ 2021 *നടക്കുമ്പോൾ ( നടത്തത്തെപ്പറ്റിയുള്ള സംസ്കാരപoനക്കുറിപ്പുകൾ ) / 2022 *പ്രതാപ് പോത്തൻ ഋതുഭേദങ്ങളിലൂടെ (ed.) / 2022 * അടുപ്പങ്ങളുടെ സൂചിക (ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ) / 2022 *നാടകത്തിൻ്റെ ബഹുസ്വരത (തിയേറ്റർ പഠനങ്ങൾ ) / 2022 *മിണ്ടാട്ടങ്ങൾ / 2021 *വായനക്കാരൻ എം.ടി. (എം.ടി വാസുദേവൻ നായരുടെ വായനാജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് --- മൂന്നു പതിപ്പുകൾ ) / 2023 *ഭാഷ, ഭാവന, വിനിമയം / 2023 *പല ഭാഷകളിലെ ജീവിതം / 2024 *എന്റെ സ്ത്രീയറിവുകൾ / 2024 *കഥയാണ് വിഷയം ( forthcoming) *കസേര : സംസ്കാരത്തിലെ ഇരിപ്പ് /2026 *റീഡിംഗ് മ്യൂസ് ( forthcoming) *മൂന്നാം പാളം ( forthcoming) *കാണുന്ന കുട്ടികൾ( forthcoming) *ഉൾക്കഥ /2021 ( രണ്ടുപതിപ്പുകൾ ) == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * [[കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] എന്ന കൃതിക്ക് 2006-ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]<ref>{{Cite web|url=http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|title=E. P R- KLF –2021{{!}} Keralaliteraturefestival.com|access-date=2021-07-16|archive-date=2021-07-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716051231/http://keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=NDE4|url-status=dead}}</ref> * <ref>{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw5.htm|title=---::: KERALA SAHITYA AKADEMI :::---|access-date=2021-07-16}}</ref> * തായാട്ട് അവാർഡ് -- സ്വപ്നവും ചരിത്രവും * എസ് ഗുപ്തൻനായർ അവാർഡ് -- നിശ്ശബ്ദതയും നിർമ്മാണവും * സിപി ശിവദാസൻ അവാർഡ് -- കാലക്രമേണ * [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] അവാർഡ് -- കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ * എം എസ് മേനോൻ അവാർഡ് -- കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ * [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി|കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] -- കേളു * ആലക്കോട് സർഗ്ഗവേദി പി -ടി.തങ്കപ്പൻ മാസ്റ്റർ പുരസ്കാരം ( സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ) * [[കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം|കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം (സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് )]]<ref>{{Cite web|url=https://keralaonlinenews.com/2021/10/29/kesari-nayanar-award-for-ep-rajagopalan.html|title=കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം ഇ.പി.രാജഗോപാലന്|access-date=2021-10-30|date=2021-10-29|language=en-US}}</ref> * വേണു മാങ്ങാട് പുരസ്കാരം (സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്ക് ) * 'ഉൾക്കഥ' എന്ന സാഹിത്യ വിമർശന ഗ്രന്ഥത്തിന് 2025-ലെ ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/ep-rajagopal-receives-odakuzhal-award-10992212|title=ഇപി രാജഗോപാലിന് ഓടക്കുഴൽ പുരസ്‌കാരം|access-date=2026-01-12|last=WebDesk|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.samakalikamalayalam.com/news/kerala/odakkuzhal-award-goes-to-ep-rajagopal|title=ഓടക്കുഴൽ പുരസ്‌കാരം ഇ പി രാജഗോപാലിന്|access-date=2026-01-12|last=ഡെസ്ക്|first=സമകാലിക മലയാളം|date=2026-01-12|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/2025-odakkuzhal-award-goes-to-ep-rajagopal-311965|title=2025ലെ ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം ഇ.പി രാജഗോപാലിന്|access-date=2026-01-12|last=Desk|first=Web|date=2026-01-12|language=ml}}</ref> ==അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളസാഹിത്യനിരൂപകർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകാട് അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം സംസ്ഥാന ഭാരവാഹികൾ]] rrrj6uvbkhz5j38vpt8boshgiswvtsm 0 64725 4612577 4596390 2026-04-10T02:29:06Z Asifalinair 206364 4612577 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gram panchayat}}[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] ഗ്രാമീണ തലത്തിലുള്ള ഏറ്റവും ചെറിയ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ്‌ '''ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'''. 2002 ലെ കണക്കനുസരിച്ച് [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] ഏതാണ്ട് 2,65,000 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ ഉണ്ട്. == ചരിത്രം == സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം ഭാരതത്തിൽ, കേന്ദ്ര, സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ നിലവിൽ വന്നെങ്കിലും, [[ഗാന്ധിജി]] വിഭാവനം ചെയ്ത '''ഗ്രാമസ്വരാജ്''' എന്ന സങ്കല്പ്പത്തിലൂന്നിയ സർക്കാരുകൾ രൂപവത്കരിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തമായ വ്യവസ്ഥകൾ [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന|ഭരണഘടനയിൽ]] ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല. ഭരണഘടനയിലെ ''നിർദ്ദേശക തത്ത്വങ്ങളിൽ'' പ്രാദേശിക സർക്കാരുകളായ ''വില്ലേജ് പഞ്ചായത്തുകൾ''എന്നിവ, സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഇംഗിതമനുസരിച്ച് രൂപവത്കരിക്കുവാൻ മാത്രമേ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഇതിനനുസരിച്ച് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അതതു സ്ഥലങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് പഞ്ചായത്തുകൾ നിലവിൽ വന്നു. എന്നാൽ ഗാന്ധിജിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിലുള്ള പഞ്ചായത്തുകൾ നിലവിൽ വരുന്നതിന്‌ ഭരണഘടന ഭേദഗതിചെയ്യേണ്ടിവന്നു. 1992-ൽ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിൽ 73,74 ഭേദഗതികൾ വരുത്തി, ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും നഗരങ്ങളിൽ നഗരപാലികാ സ്ഥാപനങ്ങളും രൂപവത്കരിച്ചു. ഇതിലേക്കായി 11,12 എന്നീ പട്ടികകളും ഉൾപ്പെടുത്തി. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ത്രിതലപഞ്ചായത്ത് സം‌വിധാനം രൂപവത്കരിച്ചുകൊണ്ട് 1994-ലെ [[കേരളാ പഞ്ചായത്തീരാജ് നിയമം]] പാസ്സാക്കുകയും ജില്ലാ, ബ്ലോക്ക്, ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ 1995 ഒക്ടോബർ 2ന്‌ നിലവിൽ വരികയും ചെയ്തു. == ഘടന == ==== ഭരണ സമിതി ==== ഒരു പഞ്ചായത്തിൽ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ്, വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, നാല് സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാന്മാർ, പഞ്ചായത്തംഗങ്ങൾ എന്നിവർ ഉണ്ടായിരിക്കും. ഇതിനെല്ലാം ഉപരിയായി ഗ്രാമഭരണത്തിൽ ജനപങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നതിലേയ്ക്കായി ഗ്രാമസഭകളും ഉണ്ടായിരിക്കും. പ്രസിഡൻ്റ്, വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് എന്നിവരാണ് പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിക്ക് നേതൃതം നൽകുന്നത്. ധനകാര്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, ക്ഷേമം എന്നിങ്ങനെ നാലു സ്ഥിരം സമിതികളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ധനകാര്യ കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ പൊതുവെ പഞ്ചായത്ത് വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് ആയിരിക്കും. ഓരോ പഞ്ചായത്ത് അംഗവും ഏതെങ്കിലും ഒരു സ്ഥിരം സമിതിയിൽ അംഗം ആയിരിക്കും. [[പ്രമാണം:VillagePanchayat.svg|ലഘുചിത്രം|കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ഘടന]] ==== ഉദ്യോഗസ്ഥ വിഭാഗം ==== {{പ്രധാനലേഖനം|കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്}} പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറി ആണ് കാര്യനിർവഹണത്തിന് നേതൃതം നൽകുന്നത്. സെക്രട്ടറിയെ നിയമിക്കുന്നത് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ആണ്. പഞ്ചായത്ത് നയങ്ങളും പദ്ധതികളും തീരുമാനങ്ങളും നടപ്പിലാക്കുക എന്നതാണ് സെക്രട്ടറിയുടെ പ്രധാന ചുമതല. കൂടാതെ, പൊതുമരാമത്ത് വിഭാഗം, ആരോഗ്യ വിഭാഗം, ഭരണ വിഭാഗം എന്നിങ്ങനെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളും പഞ്ചായത്ത് തലത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ഭരണനിർവ്വഹണം സർക്കാർ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് തലത്തിൽ [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പാണ്]] നിർവഹിക്കുന്നത്, സംസ്ഥാന തലത്തിൽ പഞ്ചായത്ത് ഡയറക്ടറേറ്റ് വഴിയാണ് ഇവ നടപ്പിലാക്കുന്നത്, ജില്ലാ തലത്തിൽ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പിന്റെ ജോയിന്റ് ഡയറക്ടറാണ് ഇവയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത്. == വാർഡുകൾ == ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ജനസംഖ്യ അനുസരിച്ച് അവയെ നിശ്ചിത ജനങ്ങൾ അടങ്ങിയ വാർഡുകളായി തിരിക്കുന്നു. ഓരോ വാർഡിൽ നിന്നും ഒരു അംഗത്തെ പ്രായപൂർത്തിവോട്ടവകാശത്തിലൂടെ ഒരു വാർഡ് മെമ്പറായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന അംഗങ്ങൾ ചേർന്ന് പ്രസിഡണ്ട്, വൈസ് പ്രസിഡണ്ട്, ധനകാര്യം, വികസനം, ക്ഷേമകാര്യം, വിദ്യാഭ്യാസം-ആരോഗ്യം എന്നീ സ്റ്റാൻറിംഗ് കമ്മിറ്റികളേയും തെരഞ്ഞെടുക്കും. ധനകാര്യ സ്റ്റാൻറിംഗ് കമ്മിറ്റിയുടെ ചെയർമാൻ വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായിരിക്കും. മറ്റ് സ്റ്റാൻറിംഗ് കമ്മിറ്റികളുടെ ചെയർമാൻമാരെ അതത് സ്റ്റാൻറിംഗ് കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങളാണ് തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. പഞ്ചായത്ത് യോഗങ്ങളിൽ അദ്ധ്യക്ഷത വഹിക്കുക എന്നതാണ്‌ പ്രസിഡൻറിൻറെ പ്രധാന ചുമതല. ഒരു പഞ്ചായത്തിന്റെ കാര്യനിർവഹണ അധികാരികൂടിയാണ്‌ പ്രസിഡൻറ്. പഞ്ചായത്തിന്റെ മുഖ്യ നിർവ്വഹണ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്‌ പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറി. == ഗ്രാമസഭ == ഒരു പഞ്ചായത്തിലെ വാർഡിലെ വോട്ടർമാരുടെ സഭയാണിത്. ഒരു ഗ്രാമസഭ വർഷത്തിൽ കുറഞ്ഞത് '''4'''(നാല്‌) പ്രാവശ്യമെങ്കിലും കൂടേണ്ടതാണ്‌. വാർഡ് മെമ്പർമാരാണ്‌ ഗ്രാമസഭ വിളിച്ചുകൂട്ടുന്നത്. ഇതിൽ വാർഡിലെ വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾ, വികസനപ്രശ്നങ്ങൾ, സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുകയും പഞ്ചായത്തിലേയ്ക്ക് നിർദ്ദേശങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുകയും വേണം. ഒരു പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു വാർഡിലെ വോട്ടർ ആ വാർഡിലെ ഗ്രാമസഭയിലെ മെമ്പറാണ്. വാർഡ് മെമ്പറാണ് ഗ്രാമസഭയുടെ കൺവീനർ. ===ചുമതലകൾ=== #ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് നടപ്പാക്കേണ്ട പദ്ധതികളുടെയും വികസന പരിപാടികളുടെയും നിർദേശങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുക, (ഏതു പ്രോജകറ്റ് വേണം, എവിടെ തുടങ്ങണം തുടങ്ങിയവ) അവയുടെ മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുക. പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്ന പ്രോജകറ്റുകൾ ഗ്രാമസഭ അംഗീകരിച്ചവയാവണം. #നടപ്പാക്കുന്ന വികസന-സേവന-ക്ഷേമ പദ്ധതികളുടെ നിർവഹണം നിരീക്ഷിക്കുക, വിലയിരുത്തുക കര്യക്ഷേമത ഉറപ്പാക്കുക. #മഹാത്മാഗാന്ധി ദേശീയ ഗ്രാമീണ തൊഴിൽ ഉറപ്പു പദ്ധതിയുടെ കർമപദ്ധതി നീര്ത്ത്ടാധിഷ്ടിത വികാസന മാസ്റ്റർ പ്ലാൻ എന്നിവ (ഗ്രാമസഭ) അംഗീകരിക്കുക. '''പൊതുസൗകര്യ പദ്ധതികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ;''' തെരുവുവിളക്കുകൾ (street lights), പോതുവാട്ടർ ടാപ്പുകൾ, പൊതുകിണറുകൾ, പൊതു ശൗചാലയങ്ങൾ, ജലസേചന സൗകര്യങ്ങൾ, മറ്റു പൊതുസൗകര്യ പദ്ധതികൾ എന്നിവ എവിടെ സ്ഥാപിക്കണമെന്ന് നിർദേശിക്കുക. '''ഗുണഭോക്താക്കളുടെ അർഹതാ പരിശോധനയും തിരഞ്ഞെടുപ്പും'''; *പെൻഷൻ, സബ്സിഡി പോലുള്ള വിവിധതരം ക്ഷേമ സഹായങ്ങൾ ലഭിക്കുനവരുടെ അർഹത പരിശോധിക്കുക. (ഗുണഭോക്താക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കെണ്ടിവരുമ്പോൾ അതിനുള്ള അർഹതയുടെയും മുൻഗണനയുടെയും മാനദണ്ടങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് മുൻകൂട്ടി പരസ്യപ്പെടുത്തെണ്ടതും ഗ്രാമസഭയെ അറിയിക്കേണ്ടതുമാണ്.) അപേക്ഷകൾ സ്വീകരിക്കുകയും അന്വേഷണം നടത്തുകയും ചെയ്ത ശേഷം അപേക്ഷകരുടെ കരടു മുൻഗണന ലിസ്റ്റ് ഗ്രാമസഭയിൽ നൽകേണ്ടതും അപേക്ഷകരെ കൂടി പങ്കെടുപ്പിച്ചു കൊണ്ട് അവിടെ വെച്ച് സൂക്ഷ്മ പരിശോധന നടത്തേണ്ടതും അതിനു ശേഷം അർഹരായ ഗുനഭോക്തക്കളുടെ മുൻഗണനാ ലിസ്റ്റ് അന്തിമമായി തയ്യാറാക്കി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന് ഗ്രാമസഭ സമർപ്പിക്കേണ്ടതുമാണ്. (ഗ്രാമസഭ അംഗീകരിച്ച മുൻഗണനാ ക്രെമം തദ്ദേശഭരണ സ്ഥാപനം മാറ്റം വരുത്തുവാൻ പാടില്ല) *ഗ്രാമപഞ്ചായത് നടപ്പിലാക്കുന്ന പദ്ധതികളുടെ മാത്രമല്ല, മറ്റു പഞ്ചായത്തുകളോ (ബ്ലോക്ക്‌/ജില്ലാ പഞ്ചായത്തുകൾ) മറ്റു വകുപ്പുകളോ നടപ്പാക്കുന്ന പദ്ധതികളുടേയും ഗുണഭോക്താക്കളെ മുൻഗണനാ ക്രമത്തിൽ തെരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത് ഗ്രാമസഭയാണ്. *ബി.പി.എൽ. കുടുംബങ്ങൾ, ആശ്രയ ഗുണഭോക്താക്കൾ പൊതു വിതരണ സംവിധാനത്തിൽ പ്രത്യേക ആനുകൂല്യം ലഭിക്കുന്നവർ, ക്ഷേമ പെൻഷനുകൾ, തൊഴിലില്ലായ്മ വേതനം എന്നിവ ലഭിക്കുന്നവർ വികസന പദ്ധതികളുടെ ഗുണഭോക്താക്കളായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ എന്നിവർ ആരോക്കെയാണെന്ന വിവരം (അങ്ങനെയുള്ളവരുടെ ലിസ്റ്റ്) ഗ്രാമസഭയില് വിതരണം ചെയ്യേണ്ടതാണ്. *അർഹർക്ക് ആനുക്കൂല്യം ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്നും അനർഹർക്ക് ലഭിക്കുന്നില്ലയെന്നും ഉറപ്പുവരുത്തുക. == ചുമതലകൾ == പഞ്ചായത്തിൻറെ ചുമതലകളെ പൊതുവായി മൂന്നായി തരംതിരിക്കാം.<ref>{{Cite book|url=http://dop.lsgkerala.gov.in/system/files/article/Transfer%20of%20Functions.pdf|title=തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് വിവിധ ചുമതലകൾ കൈമാറിയ കേരള സർക്കാറിൻ്റെ ഉത്തരവ്|first=കേരള സർക്കാർ|publisher=കേരള സർക്കാർ|year=2010|location=കേരളം|url-access=Free and public domain|archive-date=2023-05-09|access-date=2023-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20230509174211/https://dop.lsgkerala.gov.in/system/files/article/Transfer%20of%20Functions.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://dop.lsgkerala.gov.in/system/files/article/Transfer%20of%20Functions.pdf|title=തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് വിവിധ ചുമതലകൾ കൈമാറിയ സർക്കാര് ഉത്തരവ്.|website=തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് വിവിധ ചുമതലകൾ കൈമാറിയ സർക്കാര് ഉത്തരവ്. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്, കേരള സർക്കാർ|publisher=Government of Kerala|access-date=2023-05-04|archive-date=2023-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230509174211/https://dop.lsgkerala.gov.in/system/files/article/Transfer%20of%20Functions.pdf|url-status=dead}}</ref> === അനിവാര്യമായവ === # കെട്ടിട നിർമ്മാണം നിയന്ത്രിക്കുക. # പൊതുസ്ഥലങ്ങൾ കൈയ്യേറ്റം ചെയ്യപ്പെടാതെ സം‌രക്ഷിക്കുക. # പരമ്പരാഗത കുടിവെള്ള സ്രോതസ്സുകൾ സം‌രക്ഷിക്കുക. # കുളങ്ങളും മറ്റു ജലസംഭരണികളും സം‌രക്ഷിക്കുക. # ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൻറെ ചുമതലയിലുള്ള ജലമാർഗ്ഗങ്ങളും കനാലുകളും സംരക്ഷിക്കുക. # ഖരമാലിന്യങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും കയ്യൊഴിയുകയും ചെയ്യുക, ദ്രവമാലിന്യങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് ക്രമീകരിക്കുക. # പേമാരിമൂലമുണ്ടാകുന്ന വെള്ളം ഒഴുക്കികളയുക. # പരിസ്ഥിതി ആരോഗ്യരക്ഷകമാക്കി സം‌രക്ഷണം നൽകുക. # പൊതു ചന്തകൾ പരിപാലിക്കുക. # സാംക്രമിക രോഗങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുക. # മൃഗങ്ങളുടെ കശാപ്പ്, മാംസം, മത്സ്യം എന്നിവയുടെ കച്ചവട നിയന്ത്രണം ==='''മേഖല തിരിച്ചുള്ള ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ''' === ====കൃഷി==== #[[കൃഷിഭവൻ|കൃഷിഭവനുകളുടെ]] നിയന്ത്രണം,പരിപാലനം, നടത്തിപ്പ്‌. #കർഷകർക്കിടയിൽ സ്വയം സഹായ സംഘങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുക #ഹോർട്ടികൾച്ചർ, പച്ചക്കറി കൃഷി എന്നിവയുടെ പ്രോത്സാഹനം. #കാലിത്തീറ്റ വികസനം #സസ്യസംരക്ഷണം. #വിത്ത് ഉത്പാദനം #ഫാം യന്ത്രവൽക്കരണം. #കൃഷിഭവനുകളുടെ മാനേജ്മെന്റ്. #കാർഷികോല്പന്നങ്ങളുടെ വിപണനം നടത്തുക. #അലങ്കാര ചെടികൾ കൃഷി ചെയ്യുക #കാർഷിക സഹകരണം ചെയ്യുക #വാണിജ്യ വിളകളെ വികസിപ്പിക്കുക #തദ്ദേശീയമായി ആവശ്യമായ ഗവേഷണവും വികസനവും നടത്തുക. #തരിശുഭൂമികളും നാമമാത്രമായ ഭൂമികളും കൃഷിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക #ഭൂമിയുടെ പരമാവധി വിനിയോഗം കൊണ്ടുവരിക #മണ്ണ് സംരക്ഷണം #ജൈവവളത്തിന്റെ ഉത്പാദനം. #നഴ്സറികളുടെ സ്ഥാപനം. #സഹകരണ കൂട്ടായ്മ കൃഷിയുടെ പ്രോത്സാഹനം ====മൃഗസംരക്ഷണവും ക്ഷീരോല്പാദനവും==== #കന്നുകാലി മെച്ചപ്പെടുത്തൽ പരിപാടികൾ. #ഡയറി ഫാമിംഗ്. #കോഴി വളർത്തൽ, തേനീച്ച വളർത്തൽ, പന്നിവളർത്തൽ , ആട് വളർത്തൽ, മുയൽ വളർത്തൽ തുടങ്ങിയവയുടെ പ്രോത്സാഹനം, വികസനം. #മൃഗാശുപത്രി (വെറ്റിനറി ഡിസ്പെൻസറികൾ) നടത്തിപ്പ്. #ഐസിഡിപി ഉപകേന്ദ്രങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പ്. #മൃഗങ്ങളോടുള്ള ക്രൂരത തടയൽ. #ഫെർട്ടിലിറ്റി മെച്ചപ്പെടുത്തൽ പരിപാടികൾ. #മൃഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രോഗങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം ====വിദ്യാഭ്യാസം==== #സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കൂളുകളുടെ നടത്തിപ്പ് (LP, UP) # സാക്ഷരത പ്രവർത്തങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കൽ ====ആരോഗ്യം==== #എല്ലാ ചികിത്സാ സമ്പ്രദായങ്ങളിലുമുള്ള സർക്കാർ പ്രാഥമിക ആരോഖ്യ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ (PHC) നടത്തിപ്പ്, പരിപാലനം. #ശിശുക്ഷേമ കേന്ദ്രങ്ങളുടെയും പ്രസവഭവനങ്ങളുടെയും മാനേജ്മെന്റ്. #പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പും മറ്റ് പ്രതിരോധ നടപടികളും. #കുടുംബക്ഷേമം #ശുചിത്വം. ====സാമൂഹ്യക്ഷേമം==== #[[അങ്കണവാടി|അങ്കണവാടികളുടെ]] നടത്തിപ്പ്. #അഗതികൾ, വിധവകൾ, വികലാംഗർ, കർഷകർ, തൊഴിലാളികൾ എന്നിവർക്കുള്ള പെൻഷൻ അനുവദിക്കലും വിതരണവും #തൊഴിലില്ലായ്മ സഹായത്തിന്റെ അനുമതിയും വിതരണവും. #വിധവകളുടെ പെൺമക്കളുടെ വിവാഹത്തിന് സഹായം അനുവദിക്കൽ. #പാവപ്പെട്ടവർക്കുള്ള ഗ്രൂപ്പ് ഇൻഷുറൻസ് പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പ്. ====ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം==== #സ്വയം തൊഴിൽ പരിപാടികൾക്കായി അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങൾ. #ദരിദ്രരെ കണ്ടെത്തൽ #സ്വയം തൊഴിൽ പരിശീലനം ====പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ്ഗ വികസനം==== #എസ്.സി.പി., ടി.എസ്.പി എന്നിവയ്ക്ക് കീഴിലുള്ള ഗുണഭോക്താധിഷ്ഠിത പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കൽ #പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗക്കാർക്കുള്ള നഴ്സറി സ്കൂളുകളുടെ നടത്തിപ്പ്. #പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുക. #പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുള്ള സഹായം. #ആവശ്യമുള്ള പട്ടികജാതി പട്ടികവർഗക്കാർക്കുള്ള വിവേചനാധികാര സഹായം. ====കായിക, വിനോദവും സാംസ്കാരിക കാര്യങ്ങളും==== # കല-കായിക മൈതാനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുക ====പൊതുമരാമത്ത്==== #ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിനകത്ത് ഗ്രാമീണ റോഡുകളുടെ നിർമ്മാണവും അറ്റകുറ്റപ്പണികളും. #കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം. #കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾക്കായി കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുക. ====വിദ്യുച്ഛക്തിയും ഊർജ്ജവും==== #തെരുവ് വിളക്കുകൾ സ്ഥാപിക്കൽ. ====പൊതുവിതരണ സമ്പ്രദായം==== #പൊതുവിതരണ സമ്പ്രദായത്തിനെതിരായ പരാതികൾ പരിശോധിച്ച് പരിഹാര നടപടികൾ സ്വീകരിക്കൽ #അളവു തൂക്ക കുറ്റങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള കാമ്പെയ്‌നുകളുടെ നടത്തിപ്പ് . #റേഷൻ കടകളുടെയും മാവേലി സ്റ്റോറുകളുടെയും, മറ്റു പൊതുവിതരണ കേന്ദ്രങ്ങളുടെയും പൊതുവായ മേൽനോട്ടവും മാർഗനിർദേശവും #ആവശ്യമെങ്കിൽ പുതിയ പൊതുവിതരണ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആരംഭിക്കുക. ====ചെറുകിട വ്യവസായം==== #കുടിൽ, ഗ്രാമ വ്യവസായങ്ങളുടെ പ്രോത്സാഹനം #കരകൗശല വസ്തുക്കളുടെ പ്രോത്സാഹനം #പരമ്പരാഗത, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങളുടെ പ്രോത്സാഹനം ====ഭവന നിർമ്മാണം==== #വീടില്ലാത്തവരെയും പുറമ്പോക്ക് താമസക്കാരെയും കണ്ടെത്തുകയും നൽകുകകയും ചെയ്യുന്നു. #ഗ്രാമീണ ഭവന പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കൽ. #വീട് നവീകരണ പരിപാടികൾ നടപ്പിലാക്കൽ. ====ജലവിതരണം==== #ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഉൾപ്പെടുന്ന ജലവിതരണ പദ്ധതികളുടെ നടത്തിപ്പ്. #ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഉൾപ്പെടുന്ന ജലവിതരണ പദ്ധതികൾ സ്ഥാപിക്കൽ. ====മത്സ്യബന്ധനം==== #മത്സ്യതൊഴിലാളി സഹകരണ സംഘങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക. #കുളങ്ങളിലും ശുദ്ധജലത്തിലും ഉപ്പുവെള്ളത്തിലും മത്സ്യകൃഷി നടത്തിപ്പ് #മത്സ്യവിത്ത് ഉത്പാദനവും വിതരണവും. #മത്സ്യബന്ധന ഉപകരണങ്ങളുടെ വിതരണം. #മത്സ്യ വിപണന സഹായം. #മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാന മിനിമം സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുക. #മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾക്കുള്ള ക്ഷേമ പദ്ധതികൾ. ==സേവനങ്ങൾ== പഞ്ചായത്തിൽ നിന്നും ഒരു പൗരന് ലഭിക്കുന്ന സേവനങ്ങൾ, {{Div col begin|2}} * [[ജനന മരണ രജിസ്ട്രേഷൻ|ജനനമരണ രജിസ്റ്റ്ട്രേഷനും]] അതിന്റെ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വിതരണവും. * നോൺ അവയ്ലബിലിറ്റി സർട്ടിഫിക്കേറ്റ് വിതരണം. * അന്വേഷണം ആവശ്യമുള്ളതും അല്ലാത്തതുമായ സ്ഥിര താമസ സർട്ടിഫിക്കേറ്റ് വിതരണം. * പൊതു വിവാഹചട്ടപ്രകാരം ഉള്ളതും ഹിന്ദു വിവാഹപ്രകാരം ഉള്ളതുമായ വിവാഹ രജിസ്ട്രേഷൻ. * വിധവകൾക്കും വിവാഹമോചിതകൾക്കും പെൻഷൻ വിതരണം * വാർദ്ധക്യകാല പെൻഷൻ വിതരണം. * വികലാംഗർ ‍, [[അംഗവൈകല്യം]] സംഭവിച്ചവർ ‍, ബുദ്ധിമാന്ദ്യം, ബധിരർ ‍, മൂകർ , അന്ധർ തുടങ്ങിയവർക്ക് വികലാംഗ പെൻഷൻ വിതരണം. * കാർഷിക തൊഴിലാളീ പെൻഷൻ. * തൊഴിൽ രഹിത വേതനം നൽകൽ. * 50 വയസ്സിൽ കൂടുതൽ പ്രായമുള്ള അവിവാഹിതകൾക്കായുള്ള പെൻഷൻ വിതരണം. * സാധുക്കളായ വിധവകളുടെ പെണ്മക്കളുടെ വിവാഹ സഹായ നിധി. * കെട്ടിടം, കിണർ മതിലുകൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിന് കെട്ടിട നിർമ്മാണ ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരം അനുമതിനൽകുക. * പുതിയ കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് കെട്ടിട നമ്പർ നൽകുക. * വ്യാപാര വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നതിനും നടത്തുന്നതിനുമായ അനുമതി നൽകൽ. * സ്വകാര്യ ആശുപത്രികൾ വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ തുടങ്ങുന്നതിനും നടത്തുന്നതിനുമായ അനുമതിപത്രം നൽകൽ. * പന്നി, പട്ടി മുതലായ ജീവികളെ വളർത്തുന്നതിനുള്ള സർട്ടിഫിക്കേറ്റ്. ഇവ കൂടാതെ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് നൽകുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റുകളും ഉണ്ട്. അവ:- * വ്യക്തിഗത തിരിച്ചറിയൽ സർട്ടിഫിക്കേറ്റ് * സ്വഭാവസർട്ടിഫിക്കറ്റ് * വയസ്സു തെളിയിക്കുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റ്. * റേഷൻ കാർഡിൽ പേരു ചേർക്കുന്നതിനും പുതിയ റേഷൻ കാർഡിനുമുള്ള സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ * തൊഴിൽ രഹിതൻ/ തൊഴിൽ രഹിത ആണെന്നു തെളിയിക്കുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റ്. * ടി.സി. നഷ്ടപ്പെട്ടു എന്നത് തെളിയിക്കുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് * വിധവയാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റ്. * പുനർവിവാഹം ചെയ്തിട്ടില്ല എന്നു തെളിയിക്കുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റ്. {{Div col end}} ==ഇതും കാണുക== * [[ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] * [[ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്]] * [[നഗരസഭ]] == വിശയാനുബന്ധം == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തദ്ദേശ ഭരണം]] deb5vd5pit027338ai8lz91oo9d5vlc 0 67943 4612538 4612422 2026-04-09T13:05:42Z ~2026-21798-61 216280 4612538 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Reproduction}} [[പ്രമാണം:Biological life cycle of humans.svg|ലഘുചിത്രം|മനുഷ്യ പുനരുൽപാദനത്തിന്റെ ഘട്ടങ്ങളും പ്രക്രിയകളും.]] പുതിയ [[ജീവി|ജീവികളെ]] സൃഷ്ടിക്കുന്ന (വംശവർദ്ധനം) ജൈവീക പ്രക്രിയയാണ് '''പ്രത്യുൽപ്പാദനം'''. ജീവനുള്ള ഏതൊന്നിന്റെയും അടിസ്ഥാന പ്രത്യേകതകളിലൊന്നാണ് പ്രത്യുൽപ്പാദനം. എല്ലാ ജീവികളും പ്രത്യുൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഫലമായാണ് ഉണ്ടായത്. പ്രത്യുൽപ്പാദനത്തെ പ്രധാനമായും രണ്ടായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ലൈംഗിക പ്രത്യുൽപ്പാദനം|ലൈംഗികമെന്നും]] അലൈംഗികമെന്നും. ലൈംഗിക പ്രത്യുത്പാദനത്തിൽ പങ്കാളികൾ ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിന്റെ ഫലമായി പുരുഷന്റെ ബീജകോശം സ്ത്രീയുടെ അണ്ഡകോശവുമായി ചേർന്ന് സിക്താണ്ഡം രൂപപ്പെടുകയും ഗർഭപാത്രത്തിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചു വളരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ [[ഗർഭധാരണം]] എന്ന്‌ വിളിക്കുന്നു. പ്രസവത്തിലൂടെ കുട്ടി പുറത്തേക്ക് വരുന്നു. ഉദ്ധരിച്ച ലിംഗത്തിലൂടെ പുംബീജം സ്‌ത്രീയുടെ യോനിയിലേക്ക് നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുകയാണ് ഇതിൽ ഉണ്ടാവുക. ഏകദേശം 28, 30 ദിവസം വരുന്ന ആർത്തവചക്രത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് പകുതിയോടെ നടക്കുന്ന അണ്ഡവിസർജനകാലത്ത് ഗർഭധാരണം നടക്കാൻ സാധ്യത കൂടുതലാണ്.{{multiple image|align=right|direction=grid|image1=Femme-chatte.jpg|image2=Penile-vaginal intercourse1.jpg|footer=രണ്ട് പങ്കാളികൾക്കിടയിൽ പ്രത്യുൽപാദനം നടക്കണമെങ്കിൽ, പുരുഷൻ തന്റെ ലിംഗം പങ്കാളിയുടെ യോനിയിലേക്ക് (ഉദാഹരണം ആദ്യ ചിത്രത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു) തിരുകുകയും സ്ത്രീ യോനിയിൽ ബീജം സ്ഖലനം ചെയ്യപ്പെടുന്നതുവരെയും അവന്റെ ബീജകോശങ്ങൾ സ്ത്രീകളുടെ പ്രത്യുത്പാദന വ്യവസ്ഥയിൽ എത്തുന്നതുവരെയും ഏത് സ്ഥാനത്തും ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുകയും വേണം (ലിംഗത്തിന്റെ മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും ചലനം).}} അലൈംഗിക പ്രത്യുൽപ്പാദനം നടക്കുന്നതിനു് ഒരു [[സ്പീഷീസ്|സ്പീഷീസിലെ]] രണ്ട് ജിവികളുടെ ആവശ്യമില്ല. [[ബാക്ടീരിയ|ബാക്ടീരിയകളിൽ]] അതിന്റെ കോശം വിഭജിക്കപ്പെട്ട് രണ്ട് ബാക്ടീരിയകളായി മാറുന്നത് അലൈംഗിക പ്രത്യുൽപ്പാദനത്തിനു് ഉദാഹരണമാണു്. [[ഏകകോശ ജീവി|ഏകകോശ ജീവികളിൽ]] മാത്രമല്ല അലൈംഗിക പ്രത്യുൽപ്പാദനം കാണപ്പെടുന്നത്. [[സസ്യം|സസ്യങ്ങളിൽ]] നല്ലൊരു ഭാഗത്തിനും അലൈംഗിക പ്രത്യുൽപ്പാദനം നടത്താൻ കഴിയുന്നവയാണ്‌. മനുഷ്യരിൽ ലൈംഗിക പ്രത്യുത്പാദനമാണ് നടക്കുക. ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രം വളർച്ച പ്രാപിച്ചതോടുകൂടി വാടക ഗർഭധാരണം, പ്രസവം തുടങ്ങിയ രീതികൾ വികസിച്ചു വന്നിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യുത്പാദനം വഴി ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളിലെ ജനിതക ഘടകങ്ങൾ പുതിയ തലമുറയിലേക്ക് പകർന്നു കൊടുക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. വ്യത്യസ്ത ജനിതക പാരമ്പര്യമുള്ളവർ തമ്മിലുള്ള ഇണചേരൽ കൂടുതൽ മികച്ച ഒരു വംശത്തിന്റെ ഉത്പാദനത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇതാണ് മിശ്രവിവാഹിതരുടെ മക്കളിൽ ചില രോഗങ്ങൾ കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടാൻ കാരണം. എന്നാൽ രക്തബന്ധം ഉള്ളവർ തമ്മിൽ ഇണച്ചേർന്നു ഉണ്ടാകുന്ന തലമുറയിൽ രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്. ഉദാ: എസ്എംഎ രോഗം [[വർഗ്ഗം:പ്രത്യുൽപ്പാദനം]] [[വർഗ്ഗം:ലൈംഗികത]] 4fk8f07iv9mc2si5splcmyziib66ttm 4612628 4612538 2026-04-10T05:20:21Z ~2026-19696-88 216236 4612628 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Reproduction}} [[പ്രമാണം:Biological life cycle of humans.svg|ലഘുചിത്രം|മനുഷ്യ പുനരുൽപാദനത്തിന്റെ ഘട്ടങ്ങളും പ്രക്രിയകളും.]] പുതിയ [[ജീവി|ജീവികളെ]] സൃഷ്ടിക്കുന്ന (വംശവർദ്ധനം) ജൈവീക പ്രക്രിയയാണ് '''പ്രത്യുൽപ്പാദനം'''. ജീവനുള്ള ഏതൊന്നിന്റെയും അടിസ്ഥാന പ്രത്യേകതകളിലൊന്നാണ് പ്രത്യുൽപ്പാദനം. എല്ലാ ജീവികളും പ്രത്യുൽപ്പാദനത്തിന്റെ ഫലമായാണ് ഉണ്ടായത്. പ്രത്യുൽപ്പാദനത്തെ പ്രധാനമായും രണ്ടായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ലൈംഗിക പ്രത്യുൽപ്പാദനം|ലൈംഗികമെന്നും]] അലൈംഗികമെന്നും. ലൈംഗിക പ്രത്യുത്പാദനത്തിൽ പങ്കാളികൾ ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിന്റെ ഫലമായി പുരുഷന്റെ ബീജകോശം സ്ത്രീയുടെ അണ്ഡകോശവുമായി ചേർന്ന് സിക്താണ്ഡം രൂപപ്പെടുകയും ഗർഭപാത്രത്തിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചു വളരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ [[ഗർഭധാരണം]] എന്ന്‌ വിളിക്കുന്നു. പ്രസവത്തിലൂടെ കുട്ടി പുറത്തേക്ക് വരുന്നു. ഉദ്ധരിച്ച ലിംഗത്തിലൂടെ പുംബീജം സ്‌ത്രീയുടെ യോനിയിലേക്ക് നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുകയാണ് ഇതിൽ ഉണ്ടാവുക. ഏകദേശം 28, 30 ദിവസം വരുന്ന ആർത്തവചക്രത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് പകുതിയോടെ നടക്കുന്ന അണ്ഡവിസർജനകാലത്ത് ഗർഭധാരണം നടക്കാൻ സാധ്യത കൂടുതലാണ്. അലൈംഗിക പ്രത്യുൽപ്പാദനം നടക്കുന്നതിനു് ഒരു [[സ്പീഷീസ്|സ്പീഷീസിലെ]] രണ്ട് ജിവികളുടെ ആവശ്യമില്ല. [[ബാക്ടീരിയ|ബാക്ടീരിയകളിൽ]] അതിന്റെ കോശം വിഭജിക്കപ്പെട്ട് രണ്ട് ബാക്ടീരിയകളായി മാറുന്നത് അലൈംഗിക പ്രത്യുൽപ്പാദനത്തിനു് ഉദാഹരണമാണു്. [[ഏകകോശ ജീവി|ഏകകോശ ജീവികളിൽ]] മാത്രമല്ല അലൈംഗിക പ്രത്യുൽപ്പാദനം കാണപ്പെടുന്നത്. [[സസ്യം|സസ്യങ്ങളിൽ]] നല്ലൊരു ഭാഗത്തിനും അലൈംഗിക പ്രത്യുൽപ്പാദനം നടത്താൻ കഴിയുന്നവയാണ്‌. മനുഷ്യരിൽ ലൈംഗിക പ്രത്യുത്പാദനമാണ് നടക്കുക. ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രം വളർച്ച പ്രാപിച്ചതോടുകൂടി വാടക ഗർഭധാരണം, പ്രസവം തുടങ്ങിയ രീതികൾ വികസിച്ചു വന്നിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യുത്പാദനം വഴി ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളിലെ ജനിതക ഘടകങ്ങൾ പുതിയ തലമുറയിലേക്ക് പകർന്നു കൊടുക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. വ്യത്യസ്ത ജനിതക പാരമ്പര്യമുള്ളവർ തമ്മിലുള്ള ഇണചേരൽ കൂടുതൽ മികച്ച ഒരു വംശത്തിന്റെ ഉത്പാദനത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇതാണ് മിശ്രവിവാഹിതരുടെ മക്കളിൽ ചില രോഗങ്ങൾ കുറഞ്ഞു കാണപ്പെടാൻ കാരണം. എന്നാൽ രക്തബന്ധം ഉള്ളവർ തമ്മിൽ ഇണച്ചേർന്നു ഉണ്ടാകുന്ന തലമുറയിൽ രോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്. ഉദാ: എസ്എംഎ രോഗം [[വർഗ്ഗം:പ്രത്യുൽപ്പാദനം]] [[വർഗ്ഗം:ലൈംഗികത]] s0bbs0pkp99jgu3dgclnhtg581xwb80 0 75519 4612646 4573645 2026-04-10T06:23:36Z Fotokannan 14472 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4612646 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Benyamin (writer)}} {{Infobox Writer | name = ബെന്നി ഡാനിയേൽ | image =Benyamin Writer.jpg | imagesize = | caption =ബെന്യാമിൻ കൊല്ലം കടപ്പാക്കട സ്പോർട്സ് ക്ലബ്ബിൽ | pseudonym =ബെന്യാമിൻ | birthdate = | birthplace =കുളനട, [[പത്തനംതിട്ട]], [[കേരളം]] | deathdate = | deathplace = | occupation =സാഹിത്യകാരൻ | nationality =ഇന്ത്യ | period = | genre = | subject = | movement = | debutworks = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = | notableworks =ആടു ജീവിതം |}} പുതിയ തലമുറയിലെ മലയാളി ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമാണ്‌ '''ബെന്യാമിൻ'''. പ്രവാസിയായ ഇദ്ദേഹം ബഹ്‌റൈനിലാണ്‌ താമസിക്കുന്നത്. സ്വദേശം [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ പന്തളത്തിനടുത്ത് കുളനട. ആനുകാലികങ്ങളിൽ കഥകളും നോവലുകളും എഴുതുന്നു. യഥാർത്ഥ നാമം ബെന്നി ഡാനിയേൽ. ‘’[[ആടുജീവിതം]]’‘ എന്ന നോവലിനു് 2009-ലെ മികച്ച നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്<ref name="mat1">{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=99668|title=ബെന്യാമിനും മീരയ്ക്കും സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌ക്കാരം|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=11 May 2010|archive-date=2010-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100514102652/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=99668|url-status=dead}}</ref>. ബഹ്റൈൻ കേരളീയസമാജം സാഹിത്യവിഭാഗം സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/684|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 704|date = 2011 ആഗസ്ത് 22|accessdate = 2013 മാർച്ച് 23|language = മലയാളം}}</ref>. [[പ്രമാണം:Benyamin talk at kollam.ogg|right|മലയാള സാഹിത്യകാരൻ ബെന്യാമിൻ, പട്ടത്തുവിള കരുണാകരൻ അവാർഡ് ദാന ചടങ്ങിൽ നടത്തിയ പ്രഭാഷണത്തിൽ നിന്ന്]] ==കൃതികൾ== ===നോവലുകൾ=== * ''അബീശഗിൻ'' * ''പ്രവാചകന്മാരുടെ രണ്ടാം പുസ്‌തകം'' * ''അക്കപ്പോരിന്റെ ഇരുപത് നസ്രാണി വർഷങ്ങൾ'' * ''[[ആടുജീവിതം]]'' * ''[[മഞ്ഞവെയിൽ മരണങ്ങൾ]]'' * '' അൽ - അറേബ്യൻ നോവൽ ഫാക്‌ടറി '' * '' മുല്ലപ്പൂ നിറമുള്ള പകലുകൾ'' * ''[[മാന്തളിരിലെ ഇരുപത് കമ്മ്യൂണിസ്ററ് വർഷങ്ങൾ]]'' * " മരീചിക * ശരീരശാസ്ത്രം * നിശബ്ദ സഞ്ചാരങ്ങൾ * മൾബറി, എന്നോട് നിന്റെ സോർബയെക്കുറിച്ച് പറയൂ.. ===കഥാസമാഹാരങ്ങൾ=== * ''യുത്തനേസിയ'' * ''പെൺ‌മാറാട്ടം'' * ''ഇ.എം.എസും പെൺകുട്ടിയും'' * ''മനുഷ്യൻ എന്ന സഹജീവി'' ===കുറിപ്പുകൾ === * ''ഇരുണ്ട വനസ്ഥലികൾ'' * ''അനുഭവം ഓർമ്മ യാത്ര'' * ''ഒറ്റമരത്തണൽ'' * ''ഗ്രീൻ സോണിനു വെളിയിൽ നിന്ന് എഴുതുമ്പോൾ'' * ''ഇരട്ട മുഖമുള്ള നഗരം'' ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * അബുദാബി മലയാളി സമാജം കഥാപുരസ്‌കാരം - ''യുത്തനേസിയ'' * ചെരാത് സാഹിത്യവേദി കഥാപുരസ്‌കാരം - ''ബ്രേക്ക് ന്യൂസ്'' * അറ്റ്‌ലസ്-കൈരളി കഥാപുരസ്‌കാരം - ''പെൺ‌മാറാട്ടം'', ''ഗെസാന്റെ കല്ലുകൾ'' * കെ.എ.കൊടുങ്ങല്ലൂർ കഥാപുരസ്കാരം - ''ആഡിസ് അബാബ'' * അബുദാബി ശക്‌തി അവാർഡ് - ''ആടുജീവിതം''<ref>[http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1236520 മാതൃഭൂമി : അബുദാബി-ശക്തി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2009|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] (2009) - ''ആടു ജീവിതം'' * നോർക്ക - റൂട്ട്സ് പ്രവാസി നോവൽ പുരസ്കാരം2010 - ''ആടുജീവിതം'' * പട്ടത്തുവിള കരുണാകരൻ സ്മാരക ട്രസ്റ്റ് അവാർഡ് 2012 - ''ആടുജീവിതം'' * നൂറനാട് ഹനിഫ് സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം 2014 - ''മഞ്ഞവെയിൽ മരണങ്ങൾ'' * പത്മപ്രഭാ പുരസ്കാരം- ''ആടുജീവിതം'' * ജെസിബി പുരസ്‌കാരം (2018)-മുല്ലപ്പൂ നിറമുള്ള പകലുകൾ <ref>[http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=572153 മാതൃഭൂമി : പത്മപ്രഭാ പുരസ്‌കാരം ബെന്യാമിന്‌]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *വയലാർ അവാർഡ് 2021 - മാന്തളിരിലെ ഇരുപത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വർഷങ്ങൾ ==ചിത്രജാലകം== <gallery> ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ആഷ് അഷിതയ്ക്ക് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന.jpg |ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം പ്രകാശനം ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം പ്രകാശനം ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന.jpg |ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം പ്രകാശനം Benyaminat Kollam 2.jpg|കുറിപ്പ്2 Benyaminat Kollam 3.jpg |കുറിപ്പ്1 Benyaminat Kollam 1.jpg|കുറിപ്പ്2 Benyaminat Kollam 5.jpg |കുറിപ്പ്1 Benyaminat Kollam 12.jpg |കുറിപ്പ്2 Benyaminat Kollam 13.jpg |കുറിപ്പ്1 </gallery> ==അവലംബം== <references /> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://manalezhutthu.blogspot.com/ മണലെഴുത്ത് : ബെന്യാമിന്റെ ബ്ലോഗ്-1] * [http://pinnampuravaayanakal.blogspot.in/ പിന്നാമ്പുറവായനകൾ : ബെന്യാമിന്റെ ബ്ലോഗ്-2] {{CC|Benyamin (writer)|ബെന്യാമിൻ}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1971-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മപ്രഭാ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{writer-stub}} lvvbb1e5ks6jbr3d1y8ejb0yenysd4s 4612647 4612646 2026-04-10T06:25:33Z Fotokannan 14472 /* ചിത്രജാലകം */ 4612647 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Benyamin (writer)}} {{Infobox Writer | name = ബെന്നി ഡാനിയേൽ | image =Benyamin Writer.jpg | imagesize = | caption =ബെന്യാമിൻ കൊല്ലം കടപ്പാക്കട സ്പോർട്സ് ക്ലബ്ബിൽ | pseudonym =ബെന്യാമിൻ | birthdate = | birthplace =കുളനട, [[പത്തനംതിട്ട]], [[കേരളം]] | deathdate = | deathplace = | occupation =സാഹിത്യകാരൻ | nationality =ഇന്ത്യ | period = | genre = | subject = | movement = | debutworks = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = | notableworks =ആടു ജീവിതം |}} പുതിയ തലമുറയിലെ മലയാളി ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമാണ്‌ '''ബെന്യാമിൻ'''. പ്രവാസിയായ ഇദ്ദേഹം ബഹ്‌റൈനിലാണ്‌ താമസിക്കുന്നത്. സ്വദേശം [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ പന്തളത്തിനടുത്ത് കുളനട. ആനുകാലികങ്ങളിൽ കഥകളും നോവലുകളും എഴുതുന്നു. യഥാർത്ഥ നാമം ബെന്നി ഡാനിയേൽ. ‘’[[ആടുജീവിതം]]’‘ എന്ന നോവലിനു് 2009-ലെ മികച്ച നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്<ref name="mat1">{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=99668|title=ബെന്യാമിനും മീരയ്ക്കും സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌ക്കാരം|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=11 May 2010|archive-date=2010-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100514102652/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=99668|url-status=dead}}</ref>. ബഹ്റൈൻ കേരളീയസമാജം സാഹിത്യവിഭാഗം സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/684|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 704|date = 2011 ആഗസ്ത് 22|accessdate = 2013 മാർച്ച് 23|language = മലയാളം}}</ref>. [[പ്രമാണം:Benyamin talk at kollam.ogg|right|മലയാള സാഹിത്യകാരൻ ബെന്യാമിൻ, പട്ടത്തുവിള കരുണാകരൻ അവാർഡ് ദാന ചടങ്ങിൽ നടത്തിയ പ്രഭാഷണത്തിൽ നിന്ന്]] ==കൃതികൾ== ===നോവലുകൾ=== * ''അബീശഗിൻ'' * ''പ്രവാചകന്മാരുടെ രണ്ടാം പുസ്‌തകം'' * ''അക്കപ്പോരിന്റെ ഇരുപത് നസ്രാണി വർഷങ്ങൾ'' * ''[[ആടുജീവിതം]]'' * ''[[മഞ്ഞവെയിൽ മരണങ്ങൾ]]'' * '' അൽ - അറേബ്യൻ നോവൽ ഫാക്‌ടറി '' * '' മുല്ലപ്പൂ നിറമുള്ള പകലുകൾ'' * ''[[മാന്തളിരിലെ ഇരുപത് കമ്മ്യൂണിസ്ററ് വർഷങ്ങൾ]]'' * " മരീചിക * ശരീരശാസ്ത്രം * നിശബ്ദ സഞ്ചാരങ്ങൾ * മൾബറി, എന്നോട് നിന്റെ സോർബയെക്കുറിച്ച് പറയൂ.. ===കഥാസമാഹാരങ്ങൾ=== * ''യുത്തനേസിയ'' * ''പെൺ‌മാറാട്ടം'' * ''ഇ.എം.എസും പെൺകുട്ടിയും'' * ''മനുഷ്യൻ എന്ന സഹജീവി'' ===കുറിപ്പുകൾ === * ''ഇരുണ്ട വനസ്ഥലികൾ'' * ''അനുഭവം ഓർമ്മ യാത്ര'' * ''ഒറ്റമരത്തണൽ'' * ''ഗ്രീൻ സോണിനു വെളിയിൽ നിന്ന് എഴുതുമ്പോൾ'' * ''ഇരട്ട മുഖമുള്ള നഗരം'' ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * അബുദാബി മലയാളി സമാജം കഥാപുരസ്‌കാരം - ''യുത്തനേസിയ'' * ചെരാത് സാഹിത്യവേദി കഥാപുരസ്‌കാരം - ''ബ്രേക്ക് ന്യൂസ്'' * അറ്റ്‌ലസ്-കൈരളി കഥാപുരസ്‌കാരം - ''പെൺ‌മാറാട്ടം'', ''ഗെസാന്റെ കല്ലുകൾ'' * കെ.എ.കൊടുങ്ങല്ലൂർ കഥാപുരസ്കാരം - ''ആഡിസ് അബാബ'' * അബുദാബി ശക്‌തി അവാർഡ് - ''ആടുജീവിതം''<ref>[http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1236520 മാതൃഭൂമി : അബുദാബി-ശക്തി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2009|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] (2009) - ''ആടു ജീവിതം'' * നോർക്ക - റൂട്ട്സ് പ്രവാസി നോവൽ പുരസ്കാരം2010 - ''ആടുജീവിതം'' * പട്ടത്തുവിള കരുണാകരൻ സ്മാരക ട്രസ്റ്റ് അവാർഡ് 2012 - ''ആടുജീവിതം'' * നൂറനാട് ഹനിഫ് സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം 2014 - ''മഞ്ഞവെയിൽ മരണങ്ങൾ'' * പത്മപ്രഭാ പുരസ്കാരം- ''ആടുജീവിതം'' * ജെസിബി പുരസ്‌കാരം (2018)-മുല്ലപ്പൂ നിറമുള്ള പകലുകൾ <ref>[http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=572153 മാതൃഭൂമി : പത്മപ്രഭാ പുരസ്‌കാരം ബെന്യാമിന്‌]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *വയലാർ അവാർഡ് 2021 - മാന്തളിരിലെ ഇരുപത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വർഷങ്ങൾ ==ചിത്രജാലകം== <gallery> പ്രമാണം:ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ആഷ് അഷിതയ്ക്ക് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം പ്രകാശനം പ്രമാണം:ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം പ്രകാശനം പ്രമാണം:ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം പ്രകാശനം പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 2.jpg|ബെന്യാമിന്റെ Silent Journeys (നിശബ്ദസഞ്ചാരങ്ങൾ- ഇംഗ്ലിഷ് പതിപ്പ് ) സന്ധ്യാ മേരിക്ക് നൽകി സക്കറിയ പ്രകാശനം പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 3.jpg|ബെന്യാമിൻ പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 1.jpg|കുറിപ്പ്2 പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 5.jpg|ബെന്യാമിൻ പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 12.jpg|ഫർസാനയുടെ കിള എന്ന പുസ്തകം ഡിപി അഭിജിത്തിന് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 13.jpg|ഫർസാനയുടെ കിള എന്ന പുസ്തകം ഡിപി അഭിജിത്തിന് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു </gallery> ==അവലംബം== <references /> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://manalezhutthu.blogspot.com/ മണലെഴുത്ത് : ബെന്യാമിന്റെ ബ്ലോഗ്-1] * [http://pinnampuravaayanakal.blogspot.in/ പിന്നാമ്പുറവായനകൾ : ബെന്യാമിന്റെ ബ്ലോഗ്-2] {{CC|Benyamin (writer)|ബെന്യാമിൻ}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1971-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മപ്രഭാ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{writer-stub}} iu4fdkdd8gwy0xz6e6dgniuco4d0m24 4612648 4612647 2026-04-10T06:39:01Z Fotokannan 14472 4612648 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Benyamin (writer)}} {{Infobox Writer | name = ബെന്നി ഡാനിയേൽ | image =Benyaminat Kollam 7.jpg | imagesize = | caption =ബെന്യാമിൻ കൊല്ലത്ത് നടന്ന ഡിസി ബുക്സ് വാർഷികത്തിൽ 2025 | pseudonym =ബെന്യാമിൻ | birthdate = | birthplace =കുളനട, [[പത്തനംതിട്ട]], [[കേരളം]] | deathdate = | deathplace = | occupation =സാഹിത്യകാരൻ | nationality =ഇന്ത്യ | period = | genre = | subject = | movement = | debutworks = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = | notableworks =ആടു ജീവിതം |}} പുതിയ തലമുറയിലെ മലയാളി ചെറുകഥാകൃത്തും നോവലിസ്റ്റുമാണ്‌ '''ബെന്യാമിൻ'''. പ്രവാസിയായ ഇദ്ദേഹം ബഹ്‌റൈനിലാണ്‌ താമസിക്കുന്നത്. സ്വദേശം [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ പന്തളത്തിനടുത്ത് കുളനട. ആനുകാലികങ്ങളിൽ കഥകളും നോവലുകളും എഴുതുന്നു. യഥാർത്ഥ നാമം ബെന്നി ഡാനിയേൽ. ‘’[[ആടുജീവിതം]]’‘ എന്ന നോവലിനു് 2009-ലെ മികച്ച നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്<ref name="mat1">{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=99668|title=ബെന്യാമിനും മീരയ്ക്കും സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌ക്കാരം|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=11 May 2010|archive-date=2010-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100514102652/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=99668|url-status=dead}}</ref>. ബഹ്റൈൻ കേരളീയസമാജം സാഹിത്യവിഭാഗം സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/684|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 704|date = 2011 ആഗസ്ത് 22|accessdate = 2013 മാർച്ച് 23|language = മലയാളം}}</ref>. [[പ്രമാണം:Benyamin talk at kollam.ogg|right|മലയാള സാഹിത്യകാരൻ ബെന്യാമിൻ, പട്ടത്തുവിള കരുണാകരൻ അവാർഡ് ദാന ചടങ്ങിൽ നടത്തിയ പ്രഭാഷണത്തിൽ നിന്ന്]] ==കൃതികൾ== ===നോവലുകൾ=== * ''അബീശഗിൻ'' * ''പ്രവാചകന്മാരുടെ രണ്ടാം പുസ്‌തകം'' * ''അക്കപ്പോരിന്റെ ഇരുപത് നസ്രാണി വർഷങ്ങൾ'' * ''[[ആടുജീവിതം]]'' * ''[[മഞ്ഞവെയിൽ മരണങ്ങൾ]]'' * '' അൽ - അറേബ്യൻ നോവൽ ഫാക്‌ടറി '' * '' മുല്ലപ്പൂ നിറമുള്ള പകലുകൾ'' * ''[[മാന്തളിരിലെ ഇരുപത് കമ്മ്യൂണിസ്ററ് വർഷങ്ങൾ]]'' * " മരീചിക * ശരീരശാസ്ത്രം * നിശബ്ദ സഞ്ചാരങ്ങൾ * മൾബറി, എന്നോട് നിന്റെ സോർബയെക്കുറിച്ച് പറയൂ.. ===കഥാസമാഹാരങ്ങൾ=== * ''യുത്തനേസിയ'' * ''പെൺ‌മാറാട്ടം'' * ''ഇ.എം.എസും പെൺകുട്ടിയും'' * ''മനുഷ്യൻ എന്ന സഹജീവി'' ===കുറിപ്പുകൾ === * ''ഇരുണ്ട വനസ്ഥലികൾ'' * ''അനുഭവം ഓർമ്മ യാത്ര'' * ''ഒറ്റമരത്തണൽ'' * ''ഗ്രീൻ സോണിനു വെളിയിൽ നിന്ന് എഴുതുമ്പോൾ'' * ''ഇരട്ട മുഖമുള്ള നഗരം'' ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * അബുദാബി മലയാളി സമാജം കഥാപുരസ്‌കാരം - ''യുത്തനേസിയ'' * ചെരാത് സാഹിത്യവേദി കഥാപുരസ്‌കാരം - ''ബ്രേക്ക് ന്യൂസ്'' * അറ്റ്‌ലസ്-കൈരളി കഥാപുരസ്‌കാരം - ''പെൺ‌മാറാട്ടം'', ''ഗെസാന്റെ കല്ലുകൾ'' * കെ.എ.കൊടുങ്ങല്ലൂർ കഥാപുരസ്കാരം - ''ആഡിസ് അബാബ'' * അബുദാബി ശക്‌തി അവാർഡ് - ''ആടുജീവിതം''<ref>[http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1236520 മാതൃഭൂമി : അബുദാബി-ശക്തി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2009|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] (2009) - ''ആടു ജീവിതം'' * നോർക്ക - റൂട്ട്സ് പ്രവാസി നോവൽ പുരസ്കാരം2010 - ''ആടുജീവിതം'' * പട്ടത്തുവിള കരുണാകരൻ സ്മാരക ട്രസ്റ്റ് അവാർഡ് 2012 - ''ആടുജീവിതം'' * നൂറനാട് ഹനിഫ് സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം 2014 - ''മഞ്ഞവെയിൽ മരണങ്ങൾ'' * പത്മപ്രഭാ പുരസ്കാരം- ''ആടുജീവിതം'' * ജെസിബി പുരസ്‌കാരം (2018)-മുല്ലപ്പൂ നിറമുള്ള പകലുകൾ <ref>[http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=572153 മാതൃഭൂമി : പത്മപ്രഭാ പുരസ്‌കാരം ബെന്യാമിന്‌]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *വയലാർ അവാർഡ് 2021 - മാന്തളിരിലെ ഇരുപത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വർഷങ്ങൾ ==ചിത്രജാലകം== <gallery> പ്രമാണം:ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ആഷ് അഷിതയ്ക്ക് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം പ്രകാശനം പ്രമാണം:ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം പ്രകാശനം പ്രമാണം:ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം പ്രകാശനം പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 2.jpg|ബെന്യാമിന്റെ Silent Journeys (നിശബ്ദസഞ്ചാരങ്ങൾ- ഇംഗ്ലിഷ് പതിപ്പ് ) സന്ധ്യാ മേരിക്ക് നൽകി സക്കറിയ പ്രകാശനം പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 3.jpg|ബെന്യാമിൻ പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 1.jpg|കുറിപ്പ്2 പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 5.jpg|ബെന്യാമിൻ പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 12.jpg|ഫർസാനയുടെ കിള എന്ന പുസ്തകം ഡിപി അഭിജിത്തിന് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു പ്രമാണം:Benyaminat Kollam 13.jpg|ഫർസാനയുടെ കിള എന്ന പുസ്തകം ഡിപി അഭിജിത്തിന് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു </gallery> ==അവലംബം== <references /> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://manalezhutthu.blogspot.com/ മണലെഴുത്ത് : ബെന്യാമിന്റെ ബ്ലോഗ്-1] * [http://pinnampuravaayanakal.blogspot.in/ പിന്നാമ്പുറവായനകൾ : ബെന്യാമിന്റെ ബ്ലോഗ്-2] {{CC|Benyamin (writer)|ബെന്യാമിൻ}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1971-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മപ്രഭാ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{writer-stub}} bldtdzt1i1raw1ouuayhndmsskbf2b2 0 76852 4612651 4604471 2026-04-10T06:47:35Z ~2026-22182-08 216306 തുളസീധരൻ പള്ളിക്കൽ, എന്നത് മാറ്റി പാർട്ടിയിൽ നിന്നും സസ്പെൻഡ്‌ ചെയ്തു 4612651 wikitext text/x-wiki {{COI|date=2022 ഏപ്രിൽ}} {{prettyurl|Social Democratic Party of India}} {{Infobox_Indian_Political_Party | party_name = SDPI - സോഷ്യൽ ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ| party_logo =[[File:SDPI Flag.jpg|300px|center]]| eci = അൺറെകഗ്‍നൈസ്ഡ് പാർട്ടി| |leader = [[എം.കെ ഫൈസി|എം.കെ.ഫൈസി]] |foundation = June 21,2009 | alliance = [[File:ACDF Flag.jpg|25px]] | ideology = [[:en:Social democracy|സോഷ്യൽ ഡെമോക്രസി]] | publication = വോയ്‌സ് ഓഫ് ഇന്ത്യ മാസിക | headquarters = C-4, Hazrat Nizamuddin West,New Delhi – 110013<ref>{{Cite web |url=https://sdpi.in/central-office/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-10-14 |archive-date=2019-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191014035639/https://sdpi.in/central-office/ |url-status=dead }}</ref> |website = http://www.sdpi.in/ }} <!--[[ചിത്രം:Flag of sdpi.JPEG|right|115px|thumb|എസ്.ഡി.പി.ഐ യുടെ പതാക]]--> ഇന്ത്യയിലെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരും പിന്നോക്കരുമായ് ജനതയുടെ രാഷ്ട്രീയ ശാക്തീകരണം ലക്ഷ്യമാക്കി <ref>[http://209.85.129.132/search?q=cache:xCgGBukHnsMJ:www.ptinews.com/news/200873_New-political-outfit--Social-Democratic-Party--formed+Social+Democratic+party+of+india&cd=21&hl=en&ct=clnk www.ptinews.com]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.thejasnews.com/portal/index.jsp |title=Thejas Daily online edition (Jul-29) See Special |access-date=2009-08-20 |archive-date=2009-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090901194631/http://www.thejasnews.com/portal/index.jsp |url-status=dead }}</ref> ദേശീയ തലത്തിൽ രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ട [[രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി|രാഷ്ട്രീയപാർട്ടിയാണ്]] '''സോഷ്യൽ ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ''' (Social Democratic Party of India - '''SDPI''').<ref>[http://www.expressbuzz.com/edition/story.aspx?title=Units%20to%20be%20formed%20in%2018%20states&artid=wDUefyXTZzE=&type= Sources said PFI has identified a few names like the Social Democratic Party of India and United Peoples Party, but the final decision has to come from the Election Commission.]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1240671&n_type=NE&category_id=3&Farc=&previous=N മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Date : July 20 2009</ref> 2009 ജൂൺ 21ന് ഡൽഹി പ്രസ് ക്ലബ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ നടന്ന വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ പ്രഥമ പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായ [[ഇ. അബൂബക്കർ]] ആണ് പാർട്ടി പ്രഖ്യാപിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.muslimnews.co.uk/news/news.php?article=16573|title=India: A new Muslim political party with inclusive agenda launched|last=Falahi|first=Mumtaz Alam|date=30-07-2009|publisher=The Muslim News|accessdate=2009-08-04}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[എം.കെ ഫൈസി|എം.കെ ഫൈസിയാണ്]] നിലവിൽ പാർട്ടിയുടെ ദേശീയ പ്രസിഡന്റ്. ==ലക്ഷ്യങ്ങൾ,പ്രത്യയശാസ്ത്രം <!-- <ref>{{cite web|url=http://www.expressbuzz.com/edition/story.aspx?Title=Units+to+be+formed+in+18+states&artid=wDUefyXTZzE=&SectionID=1ZkF/jmWuSA=&MainSectionID=fyV9T2jIa4A=&SectionName=X7s7i|xOZ5Y=&SEO=|title=Units to be formed in 18 states |last=Prashanth|first=M P|date=29 Jun 2009|publisher=express buzz|accessdate=2009-08-04}}</ref> --><ref>{{Cite web |url=http://www.prativad.com/Popular-Front.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-08-20 |archive-date=2010-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100427035127/http://prativad.com/Popular-Front.htm |url-status=dead }}</ref><ref>[http://mathrubhumi.org/news.php?id=21086&cat=1&sub=14&subit=0 മാതൃഭൂമി - ഇംഗ്ലീഷ് ന്യൂസ്] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120728162433/http://mathrubhumi.org/news.php?id=21086&cat=1&sub=14&subit=0 |date=2012-07-28 }} Posted on: 30 Jul 2009</ref><ref>[http://www.expressbuzz.com/edition/story.aspx?Title=PFI+launches+new+party&artid=sb13%7CJiOURo= ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഭയവും വിശപ്പും ഇല്ലാത്ത ഒരു ഇന്ത്യയാണ് പാർട്ടിയുടെ ലക്ഷ്യം.== വിശപ്പ് രഹിതവും ഭയരഹിതവുമായ ഇന്ത്യ എന്നതാണ് പാർട്ടിയുടെ അടിസ്ഥാന മുദ്രാവാക്യം. പൗരന്മാരുടെ സർവ്വതോന്മുഖമായ പുരോഗതിക്ക് പ്രധാനമായും രണ്ട് തരത്തിലുള്ള ഭയം തടസ്സമായി നിൽക്കുന്നതായ് പാർട്ടി മനസ്സിലാക്കുന്നു. കേന്ദ്ര സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നവരും സാമ്പ്രദായിക രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിക്കാരും രാഷ്ട്രീയത്തെ ധനസമ്പാദനത്തിനുള്ള എളുപ്പവഴിയായി കാണുന്നു. അഴിമതിയും സ്വജനപക്ഷപാതവും എല്ലാ പാർട്ടിക്കാരുടെയും മുഖമുദ്രയായി. വിലക്കയറ്റം, കാർഷിക മേഖലയിലെ വൻതകർച്ച, തൊഴിലില്ലായ്മ, പാർപ്പിടം, കുടിവെള്ളം തുടങ്ങി ജനങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന ഗുരുതരമായ പ്രശ്‌നങ്ങൾ സാമ്പ്രദായിക പാർട്ടികളുടെ അജണ്ട പോലും ആകുന്നില്ല. അനാവശ്യ വിവാദങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് സ്വയം നിലനിൽപ്പിനുള്ള പോരാട്ടത്തിലാണ് പാർട്ടികൾ. വ്യക്തി കേന്ദ്രീകൃതവും കുടുംബ വാഴ്ചയിൽ അധിഷ്ഠിതവുമായ നേതൃ കീഴ്‌വഴക്കങ്ങളാണ് പല പാർട്ടികളെയും നയിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യൻ ജനതയുടെ താല്പര്യങ്ങളല്ല വൻകുത്തകളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയെന്നതാണ് ഈ വക പാർട്ടികളുടെ ലക്ഷ്യം . കുത്തകകളുടെ കനത്ത സംഭാവനകളിൽ കണ്ണുംനട്ട് അവർക്ക് ദാസ്യപ്പണി ചെയ്യുകയാണ് പാർട്ടികൾ. മനുഷ്യന് വിലകൽപ്പിക്കാത്ത കമ്പോള ലാഭത്തിൽ മാത്രം താൽപ്പര്യമുള്ള അമേരിക്കൻ സാമ്രാജ്യത്വ ശക്തികളോട് സമരസപ്പെടുകയും അവരുടെ അജണ്ടകൾക്കനുകൂലമായി ഈ പാർട്ടികൾ നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്നു. .ഇത്തരം പരമ്പരാകത രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തിനെതിരെ എസ്ഡിപിഐ നിലക്കൊള്ളുന്നു. രാജ്യത്തെ മുഴുവൻ ജനങ്ങൾക്കും പാർപ്പിടം, ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, കുടിവെള്ളം, ഭക്ഷണം, ജോലി എന്നീ പ്രാഥമിക ആവശ്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതാവണം വികസനം എന്നതാണ് എസ്.ഡി.പി.ഐയുടെ കാഴ്ചപ്പാട്. എസ്.ഡി.പി.ഐ 2009 ജൂൺ 21 നാണ് ഇന്ത്യയിലെ ജനതയുടെ മുന്നേറ്റത്തിനുള്ള രാഷ്ട്രീയ വേദിയായി രൂപം കൊണ്ടത്. നിലവിലുള്ള വ്യവസ്ഥയുടെ സമ്പൂർണമായ അഴിച്ചുപണിയാണ് എസ്.ഡി.പി.ഐ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. തൃണമൂല തലത്തിലുള്ള ജനാധിപത്യവും ശാക്തീകരണവും ഈ പരിവർത്തിനു മൗലികമാണ്. സ്വകാര്യ സംരംഭങ്ങളെ നിരുത്സാഹപ്പെടുത്താതെത്തന്നെ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഇടപെടലോടെ, ദേശീയ വിഭവങ്ങളുടെ സംതുലിതമായ വിതരണം ഉറപ്പുവരുത്തുകയാണ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ദൗത്യമെന്ന് എസ്.ഡി.പി.ഐ വിശ്വസിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവകാശങ്ങളും സമത്വവും നീതിയും സംരക്ഷിക്കുക ലക്ഷ്യമാക്കി ഹ്രസ്വകാലത്തെക്കും ദീർഘകാലത്തെക്കുമുള്ള പദ്ധതികൾ എസ്.ഡി.പി.ഐ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. നിലവിലുള്ള നയങ്ങൾ, പദ്ധതികൾ, പരിപാടികൾ തുടങ്ങിയവ ജനാധിപത്യപരമായി പുനപ്പരിശോധിക്കുന്നതിനുതകുന്ന മാറ്റത്തിന്, സാമ്പത്തിക അസമത്വങ്ങളുടെ വർധനവ് തടയുന്നതിന്, തുല്യനീതിയോടെയുള്ള സാമ്പത്തിക വളർച്ച യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നതിന് എസ്.ഡി.പി.ഐ നിലകൊള്ളുന്നു. ഇന്ത്യൻ സാഹചര്യത്തിൽ സോഷ്യൽ ഡെമോക്രസി എന്നാൽ, നിയമനിർമ്മാണം, ഭരണനിർവഹണം, ജുഡീഷ്യറി എന്നിവയിൽ എല്ലാ ജനങ്ങൾക്കും പ്രാതിനിധ്യം നല്കുകയാണ്. കുറച്ചാളുകളുടെ കൈയിയിലിരിക്കുന്ന അധികാരം പിടിച്ചെടുത്ത് ഇന്ത്യയിലെ ജനാധിപത്യ ബോധമുള്ള ജനതയ്ക്ക് കൈമാറുകയാണ് എസ്ഡിപിഐ യുടെ ലക്ഷ്യം. രാഷ്ട്രീയ ശക്തി തൃണമൂലതലത്തിൽതന്നെ ജനങ്ങളിലെത്തണം. അധികാരവിനിയോഗത്തിൽ സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്കും തങ്ങളുടെ വിഹിതം നിർവഹിക്കാൻ കഴിയണം. മാറ്റം ആവശ്യമാണെന്നു മാത്രമല്ല, അനിവാര്യമാണെന്നും എസ്ഡിപിഐ കരുതുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യം എല്ലാ ജനങ്ങളുടേയും ജന്മാവകാശമാണ്. രാഷ്ട്രീയ ശക്തിയാവട്ടെ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനുള്ള ഗോവണിയും. ഭരണഘടന അനുശാസിക്കുന്ന തുല്യനീതി,തുല്യസ്വാതന്ത്ര്യം,തുല്യാവസരം തുടങ്ങിയവക്കു വേണ്ടി നിലകൊള്ളുക.ജനതയുടെ പൗരാവകാശം ഉറപ്പ് വരുത്തുന്ന ജനാധിപത്യ പോരാട്ടങ്ങളിൽ ജനങ്ങളെ അണിനിരത്തുക. "പട്ടിണിയിൽ നിന്നും ഭയത്തിൽനിന്നും മോചനം" ,പരിസ്ഥിതിസൗഹൃദപരമായ വികസനം,പാർശ്വവൽകൃത വിഭാഗങ്ങൾക്ക് സുരക്ഷയും മാന്യതയും നൽകുക.ദേശീയ ഐക്യവും സമുദായ സൗഹാർദ്ദവും ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുക.സമൂഹത്തിന്റെയും പാർട്ടികളുടെയും ജനാധിപത്യവൽക്കരണം,മനുഷ്യാവകാശവും നിയമവാഴ്ചയും ഉറപ്പുവരുത്തുക.ദുർബല ജന വിഭാഗത്തിന് ക്ഷേമവും പുരോഗതിയും കൈവരുത്തുക ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളുടെ ശാക്തീകരണം. അടിച്ചമർത്തപെട്ട ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഐക്യം വളർത്തുക എന്നിവയാണ് പാർട്ടിയുടെ ഉദ്ദേശ്യലക്ഷ്യങ്ങൾ.<ref>വിമോചന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പുതുവഴി, തേജസ് ദ്വൈവാരിക,16-31</ref> ===മുദ്രാവാക്യം=== {{Cquote|വിശപ്പിൽ നിന്ന് മോചനം, ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചനം}} ===പതാക=== മൂന്നിൽ ഒരു ഭാഗം പച്ചയും രണ്ടുഭാഗം ചുവപ്പും നടുവിൽ വെള്ള നിറത്തിലുള്ള പഞ്ചകോണ നക്ഷത്രവും ചേർന്നതാണ് പാർട്ടിയുടെ പതാക ===അംഗീകാരം=== സോഷ്യൽ ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യക്ക് കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്, 2010 ഏപ്രിൽ 13 മുതൽ നിലവിൽ വന്ന രീതിയിലുള്ള രജിസ്ട്രേഷനാണുള്ളത്<ref>http://www.thejasnews.com/?tp=det&det=yes&news_id=201004117135636586</ref> ===പോഷക സംഘടകൾ=== [[SDTU]] - [[സോഷ്യൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് ട്രേഡ് യൂണിയൻ]] [[WIM]] - വിമൻ ഇന്ത്യ മൂവ്മെന്റ് ==ചരിത്രം== [[2009]] [[ഫെബ്രുവരി]] മധ്യത്തിൽ (13,14,15) [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ട്]] [[പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] നടത്തിയ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ സമ്മേളനത്തിൽ നടന്ന ചർച്ചകളുടെ സാക്ഷാത്കാരമായാണ് നിർധനരും നിരാലംമ്പരും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുമായ ജനഭിവാഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക പരവുമായ  ശാക്തീകരണവും ഇന്ത്യൻജനതയിൽ തുല്യനീതിയും ഉറപ്പ് വരുത്തുവാനും ലക്ഷ്യമാക്കി പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി രൂപം കൊണ്ടത്.ഇന്ത്യയിൽ ഇരുപത്തിരണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ പാർട്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട് <ref>[http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1240671&n_type=NE&category_id=3&Farc=&previous=N പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട്‌ രാഷ്ട്രീയകക്ഷി രൂപവത്‌കരണത്തോടടുക്കുന്നു ,മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം,ജൂലൈ 20,2009]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==നിലവിലെ ദേശീയ ഭാരവാഹികൾ== * '''പ്രസിഡന്റ്എം കെ ഫൈസി''' :<ref>{{Cite web|url=https://sdpi.in/|title=https://sdpi.in/|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2020-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200212110851/https://sdpi.in/|url-status=dead}}</ref> * വൈസ് പ്രസിഡന്റുമാർ: ഹാഫിസ് മൻസൂർ അലിഖാൻ (രാജസ്ഥാൻ), '''പ്രൊഫ: നാസ്നി ബീഗം (കർണാടക), * '''ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ''': അഡ്വ: ഷറഫുദ്ദീൻ അഹമ്മദ്, പി. അബ്ദുൽ മജീദ്‌ ഫൈസി, അഫ്സർ പാഷ * '''ട്രഷറർ''': അഡ്വ: സാജിദ് സിദ്ദീഖി * '''സെക്രട്ടറിമാർ''': ഡോ: മെഹബൂബ് ശരീഫ്, അബ്ദു റഷീദ് അഖ്‌വാൻ, റഫീഖ് ജബ്ബാർ മുല്ല * '''സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗങ്ങൾ''': അബ്ദുൽ മജീദ്‌ കൊടുലിപ്പേട്ട്, ശൈഖ് മുഹമ്മദ്‌ ദഹലാൻ ബാഖവി, [[ഇ. അബൂബക്കർ]], അഡ്വ: കെ.എം. അഷ്‌റഫ്‌, മുഹമ്മദ്‌ ശഫീ, [[നാസറുദ്ദീൻ എളമരം]], എം.കെ. ഫൈസി, നൗഷാദ് പുനക്കൽ, യാസ്മിൻ ഫാറൂഖി ==സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ== ഇന്ത്യയിൽ ഏതാണ്ടെല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കാഡറുകളും പാർട്ടി സം‌വിധാനങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്.<ref>വിമോചന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പുതുവഴി - തേജസ് ദ്വൈവാരിക ,ഓഗസ്റ്റ് 16-31</ref><ref>{{Cite web |url=http://oheraldo.in/news/Local%20News/SDPI-opens-Goa-branch/28448.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-06-10 |archive-date=2012-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120715014550/http://oheraldo.in/news/Local%20News/SDPI-opens-Goa-branch/28448.html |url-status=dead }}</ref> [[കേരളം]],[[തമിഴ്നാട്]],[[കർണാടകം]],[[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]],[[ഗോവ]],[[മഹാരാഷ്ട്ര]],[[പോണ്ടിച്ചേരി]],[[മധ്യപ്രദേശ്]]<ref>http://www.siasat.com/english/news/madhya-pradesh-unit-sdpi-declared-national-convention-delhi-oct-18-0</ref>,[[ഉത്തർപ്രദേശ്]],[[ഝാർഖണ്ഡ്‌]],[[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]],[[ബിഹാർ]],[[ഡൽഹി]],[[രാജസ്ഥാൻ]],[[ഹരിയാന]],[[മണിപ്പൂർ]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനകമ്മിറ്റികൾ നിലവിലുണ്ട്. ഡൽഹി, ഹരിയാന,ഉത്തർ പ്രദേശ്,പോണ്ടിച്ചേരി എന്നിവിടങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന ഓർഗനൈസിങ് കമ്മിറ്റികളും സംഘടന രൂപീകരിച്ച് ഒരു വർഷം തികയുന്നതിനു മുൻപ് തന്നെ നിലവിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്<ref>http://www.thejasnews.com/?tp=det&det=yes&news_id=201004117135636586</ref>. [[File:SdpiWestbengal.jpg|thumb|പ്രകടനം, പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] ===രാജസ്ഥാൻ=== രാജസ്ഥാനിൽ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച പാർട്ടി പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് പദവിയായ സർപഞ്ച് സ്ഥാനത്തേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു,ഇതാണു എസ്.ഡി.പി.ഐ യുടെ ആദ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം<ref>http://www.coastaldigest.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1199%3Asdpi-candidate-wins-sarpanch-election-in-rajasthan&Itemid=53</ref>,രാജസ്ഥാനിലെ തന്നെ മറ്റൊരു പഞ്ചായത്തിലെ ഉപസർപ്ഞ്ച് സ്ഥാനത്തേക്കും എസ്.ഡി.പി.ഐ അംഗം തിരഞ്ഞെടുക്കപെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.twocircles.net/2010feb13/another_victory_sdpi_rajasthan_panchayat_polls.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-02 |archive-date=2010-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100218192710/http://www.twocircles.net/2010feb13/another_victory_sdpi_rajasthan_panchayat_polls.html |url-status=dead }}</ref> ===കർണ്ണാടക=== കർണ്ണാടകയിൽ 2010 മാർച്ചിൽ ബ്രഹദ് ബംഗളൂരു മഹാ നഗര പാലികെയിലേക്ക് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 11 വാർഡുകളിൽ നിന്ന് പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥികളെ നിർത്തി മത്സരിച്ചു <ref>{{Cite web |url=http://popularfrontindia.com/pp/story/eleven-sdpi-candidates-contests-bbmp-poll |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-02 |archive-date=2010-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100329115431/http://popularfrontindia.com/pp/story/eleven-sdpi-candidates-contests-bbmp-poll |url-status=dead }}</ref> പദരായനപുര വാർഡിൽ നിന്ന് പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥി തിരഞ്ഞെടുക്കപെട്ടു<ref>http://coastaldigest.com/index.php?option=com_content&view=article&id=5119:sdpi-candidate-won-bbmp-election-held-in-bangalore-on-28th-mar-2010&catid=57:news-stories&Itemid=68</ref><ref>{{Cite web |url=http://sdpi.in/portal/story/sdpi-candidate-won-bbmp-election-held-bangalore-28th-mar-2010 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-02 |archive-date=2010-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100408214517/http://sdpi.in/portal/story/sdpi-candidate-won-bbmp-election-held-bangalore-28th-mar-2010 |url-status=dead }}</ref>, മംഗലാപുരത്തിനടുത്ത് കിന്‌യാ ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലേക്ക് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എസ്.ഡി.പി.ഐ സ്ഥാനാർഥി എതിരില്ലാതെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref>http://www.thejasnews.com/?tp=det&det=yes&news_id=201004103193501649</ref> ദക്ഷിണ കർണാടകയിൽ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്ക് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 59 സീറ്റുകളിൽ എസ്.ഡി.പി.ഐ സ്ഥാനാർഥികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref>http://www.thejasnews.com/?tp=det&det=yes&news_id=201004117143002874</ref> ===തമിഴ്‌നാട്=== 2011 ഒക്ടോബറിൽ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പ്രാദേശിക ഭരണസമിതികളിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എതിരില്ലാതെ 11 വാർഡുകളിലടക്കം <ref>{{Cite web |url=http://twocircles.net/2011oct04/sdpi_wins_9_civic_wards_unopposed_tamil_nadu.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-10-05 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313195054/http://twocircles.net/2011oct04/sdpi_wins_9_civic_wards_unopposed_tamil_nadu.html |url-status=dead }}</ref>,<ref>http://www.siasat.com/english/news/sdpi-wins-9-civic-wards-unopposed-tn</ref>,<ref>http://sdpi.in/portal/story/sdpi-win-9-civic-wards-un-opposed-tamilnadu{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 62 സീറ്റുകളിലേക്ക് എസ്.ഡി.പി.ഐ സ്ഥാനാർത്ഥികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു . [[തിരുനെൽവേലി ജില്ല|തിരുനെൽവേലി ജില്ലയിലെ]] പൂളംകുടിയിരുപ്പ്‌, [[തൂത്തുക്കുടി ജില്ല|തൂത്തുക്കുടി ജില്ലയിലെ]] മൂലക്കരയ് എന്നീ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വൈസ്‌ പ്രസിഡണ്ട്‌ സ്ഥാനത്തേക്കും എസ്.ഡി.പി.ഐ പ്രധിനിധികൾ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ===ഗോവ=== [[സൗത്ത് ഗോവ|സൗത്ത് ഗോവ ജില്ലയിലെ]] ദാവോർലിം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ഇന്തോന വാർഡിൽ നിന്ന് എസ്.ഡി.പി.ഐ സ്ഥാനാർത്ഥിയായ മുഹമ്മദ് ഇമ്രാൻ തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ==കേരളത്തിൽ== [[File:Janakerala.JPG|thumb|ജനകേരള യാത്ര]] കേരളത്തിൽ പ്രഥമ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി 2009 ആഗസ്റ്റ് മാസം നിലവിൽ വന്നു. [[ദേശീയ മനുഷ്യവകാശ ഏകോപന സമിതി]] ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായ [[അഡ്വക്കറ്റ് കെ.പി.മുഹമ്മദ് ഷരീഫ്]] ആയിരുന്നു കേരളത്തിലെ പ്രഥമ പ്രസിഡന്റ്<ref>{{Cite web |url=http://www.twocircles.net/2009aug11/social_democratic_party_india_elects_kerala_office_bearers.html |title=www.twocircles.net |access-date=2009-08-30 |archive-date=2010-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100330074241/http://www.twocircles.net/2009aug11/social_democratic_party_india_elects_kerala_office_bearers.html |url-status=dead }}</ref>. [[എം.കെ.മനോജ് കുമാർ]], [[പി.അബ്ദുൽ മജീദ് ഫൈസി]] എന്നിവരായിരുന്നു പ്രഥമ ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ<ref>{{Cite web |url=http://www.twocircles.net/2009aug11/social_democratic_party_india_elects_kerala_office_bearers.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-08-30 |archive-date=2010-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100330074241/http://www.twocircles.net/2009aug11/social_democratic_party_india_elects_kerala_office_bearers.html |url-status=dead }}</ref>. രണ്ടുവർഷത്തെ കാലാവധിയാണ് സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിക്കുള്ളത്. ==== ഇപ്പോഴത്തെ കേരള സംസ്ഥാന ഭാരവാഹികൾ==== * '''പ്രസിഡന്റ്'''- സിപിഎ ലത്തീഫ് * '''വൈസ് പ്രസിഡന്റുമാർ '''- ,പി. അബ്ദുൽ ഹമീദ് മാസ്റ്റർ, * '''ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ'''- ,റോയ് അറയ്ക്കൽ.അജ്മൽ ഇസ്മെയിൽ , പികെ ഉസ്മാൻ . * '''സെക്രട്ടറിമാർ''' - . കെ.കെ അബ്ദുൽ ജബ്ബാർ, . കെഎസ്.ഷാൻ, പിആർ.സിയാദ്. ക്യഷ്ണൻ എരിഞ്ഞിക്കൽ, ജോൻസൺ കണ്ടച്ചിറ, ജമീല വയനാട്, * ''' ട്രഷറർ.. എകെ.സലാഹുദ്ധീൻ. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗങ്ങൾ: പി. അബ്ദുൽ മജീദ് ഫൈസി , സിപിഎ.ലത്തീഫ്, അൻസാരി ഏനാത്ത്,എസ്പി.അമീറലി, മുസ്തഫ പാലേരി,അഷറഫ് പ്രവച്ചമ്പലം,വിഎം.ഫൈസൽ,ശശി പഞ്ചവടി,ലസിത അസീസ്.എൽ.നസീമ,മഞ്ചുഷ മാവിലിടം ... {{Quote box| '''വോയ്‌സ് ഓഫ് ഇന്ത്യ''' എസ്.ഡി.പി.ഐ.കേരള സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ മാസികയാണു '''വോയ്‌സ് ഓഫ് ഇന്ത്യ'''. സാംകുട്ടി ജേക്കബാണു മാസികയുടെ പ്രിന്ററും പബ്ലിഷറും.|align=right|width=250px}} ===തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ=== 2009ൽ നടന്ന കണ്ണൂർ നിയമസഭാ ഉപതെരെഞ്ഞെടുപ്പിലാണ് പാർട്ടി ആദ്യമായി മത്സര രംഗത്തിറങ്ങിയത്. മൽസരിച്ച അബ്ദുൽ മജീദ്‌ ഫൈസി 3411 വോട്ടുകൾ നേടി. ====2010 പഞ്ചായത്ത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ്==== കേരളത്തിൽ 2010 ഒക്ടോബർ 25,27 എന്നീ തിയതികളിലായി തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്ക് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എസ്.ഡി.പി.ഐ സ്വാധീനം തെളിയിച്ചു. അഞ്ച് നഗര സഭകളിലേക്ക് പ്രതിനിധികളെ വിജയിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://ibnlive.in.com/news/even-after-tj-joseph-row-pfi-still-popular-in-kerala/134120-37-64.html?from=tn{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[File:Sdpi janakeeya march.jpg|thumb|എസ്.ഡി.പി.ഐ ജനകീയ മാർച്ച്‌]] ====2010 കേരള നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പ്==== 2011ലെ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കന്നി നിയസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനിറങ്ങിയ എസ്.ഡി.പി.ഐ 101 മണ്ഡലങ്ങളിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് മൽസരിച്ചു. ഒന്നര ലക്ഷത്തിലേറെ വോട്ടുകൾ സ്വന്തമാക്കി കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സാനിധ്യമറിയിച്ചു. രണ്ട് മണ്ഡലങ്ങളിൽ 5000 വോട്ടും നിരവധി മണ്ഡലങ്ങളിൽ 3000 വോട്ടുകളും കടന്നു. കണ്ണൂർ, കോഴിക്കോട്, തൃശൂർ ജില്ലകളിലെ ചില മണ്ഡലങ്ങളിൽ എസ്.ഡി.പി.ഐ സമാഹരിച്ച വോട്ടുകൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പു ഫലത്തിന്റെ ഗതി മാറ്റി. [[സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനത (ഡെമോക്രാറ്റിക്)|സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതയിലെ]] എം കെ പ്രേംനാഥ് പ്രതീക്ഷ ഉറപ്പിച്ച വടകരയിൽ [[ജനതാദൾ (സെക്കുലർ)|ജനതാദളിലെ]] സി കെ നാണുവിന് 847ന്റെ വിജയം സമ്മാനിച്ചത് എസ്.ഡി.പി.ഐ സ്ഥാനാർഥി സാലിം അഴിയൂർ നേടിയ 3,488 വോട്ടുകളാണ്. തൃശൂരിലെ [[മണലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണലൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] [[സി.പി.എം]] മുൻ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി ബേബി ജോണിന്റെ 483 വോട്ടിന്റെ പരാജയത്തിൽ നിർണായക ഘടകമായത് എസ്.ഡി.പി.ഐ സ്ഥാനാർഥി പി കെ ഉസ്മാൻ നേടിയ 2,293 വോട്ടുകളാണ്. ===2014ലെ പതിനാറാമത് ലോകസഭാ തെരെഞ്ഞെടുപ്പ് === 2014 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കേരളത്തിലെ 20 മണ്ഡലങ്ങളിലും സ്ഥാനാർഥികൾ മത്സരിച്ചു. ചില മണ്ഡലങ്ങളിലെ ജയപരാജയങ്ങൾ നിർണയിക്കുന്നതിൽ എസ്.ഡി.പി.ഐ നേടിയ വോട്ടുകൾ പങ്കു വഹിച്ചു. പശ്ചിമബംഗാളിലെ നാലു മണ്ഡലങ്ങളിലും തമിഴ്‌നാട്ടിലെ മൂന്നും കർണ്ണാടകയിലും മധ്യപ്രദേശിലും ആന്ധ്രാപ്രദേശിലും ഓരോ മണ്ഡലത്തിലും പാർട്ടി ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജനവിധി തേടി. {| class="wikitable" !സ്ഥാനാർഥി || മണ്ഡലം || ലഭിച്ച വോട്ട് || |- |എൻ യു അബുസലാം || [[കാസർഗോഡ് ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]] || 9,713 || |- |കെ കെ അബ്ദുൽ ജബ്ബാർ || [[കണ്ണൂർ ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] || 19,170 || |- |പി അബ്ദുൽ ഹമീദ് മാസ്റ്റർ || [[വടകര ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|വടകര]] || 15,058 || |- |മുസ്തഫ കൊമ്മേരി ||[[കോഴിക്കോട് ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട്]]|| 10,596|| |- |ജലീൽ നീലാംബ്ര || [[വയനാട് ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|വയനാട്‌]]|| 14,327|| |- |[[നാസറുദ്ദീൻ എളമരം]] || [[മലപ്പുറം ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] || 47,853 || |- |വി ടി ഇഖ്റാമുൽ ഹഖ് ||[[പൊന്നാനി ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]] || 26,640 || |- |ഇ.എസ് ഖാജ ഹുസൈൻ || [[പാലക്കാട് ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|പാലക്കാട്]] || 12,504|| |- |കൃഷ്ണൻ എരഞ്ഞിക്കൽ || [[ആലത്തൂർ ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]]||7,820|| |- |സുഫീറ കെ പി || [[തൃശൂർ (ലോക്സഭാമണ്ഡലം)|തൃശൂർ]] || 6894 || |- |ഷഫീർ മുഹമ്മദ്‌ || [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]] || 14,386|| |- |സുൽഫിക്കർ അലി || [[എറണാകുളം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|എറണാകുളം]] || 14,825|| |- |മുഹമ്മദ്‌ ഷറഫുദ്ധീൻ || [[ഇടുക്കി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]] || 10,401|| |- |റോയ് അറക്കൽ || [[കോട്ടയം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] || 3,513 || |- |തുളസീധരൻ പള്ളിക്കൽ || [[ആലപ്പുഴ ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] || 10,993|| |- |ജ്യോതിഷ് പെരുബുള്ളിക്കൽ ||[[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]] || 8,946 || |- |മൻസൂർ തെങ്ങണ || [[പത്തനംതിട്ട ലോക്സഭാമണ്ഡലം|പത്തനംതിട്ട]]|| 11,353|| |- |എ കെ സലാഹുദ്ധീൻ || [[കൊല്ലം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] || 12,812|| |- |എം കെ മനോജ്‌കുമാർ || [[ആറ്റിങ്ങൽ ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] || 11,225 || |- |കുന്നിൽ ഷാജഹാൻ || [[തിരുവനന്തപുരം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]] || 4,820 || |-ആകെ || |} ===2015 തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ തെരഞ്ഞെടുപ്പ്=== 2015 തദ്ദേശ സ്ഥാപന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മൽസരിച്ച പാർട്ടി ഒരു കോർപറേഷൻ സീറ്റും ഒമ്പത് നഗരസഭാ സീറ്റുകളിലും 39 ഗ്രാമപ്പഞ്ചായത്ത് വാർഡുകളിലും 49 ഇടങ്ങളിൽ പാർട്ടി സ്ഥാനാർഥികൾ വിജയിച്ചു. നൂറോളം സീറ്റുകളിൽ പാർട്ടി രണ്ടാം സ്ഥാനം നേടി. <ref>http://www.thejasnews.com/%E0%B4%9A%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82-%E0%B4%A4%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D-%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AA.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === 2016ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് === കേരളത്തിലെ 140 നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി പതിന്നാലാം നിയമസഭയിലേക്കുള്ള പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് 2016 മെയ് 16 ന് നടന്നു. 89 നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളിൽ സ്വതന്ത്രമായി പാർട്ടി സ്ഥാനാർത്ഥികളെ നിർത്തി.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiancrux.info/2016/02/2016-kerala-assembly-constituency-wise-election-results.html|title=|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> '''2020ലെ തദ്ധേശ സ്വയംഭരണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്''' 2020ലെ കേരള ലോക്കൽ ബോഡി ഇലക്ഷനിൽ എസ്ഡിപിഐ 2016നേഅപേക്ഷിച്ച് ഇരട്ടിയിൽ അധികം മുന്നേറ്റം കാഴ്ച്ചവെച്ചു. സംസ്ഥാനത്ത് ആകെ 102 വാർഡുകളിൽ ജനപ്രധിനിധികളെ സ്യഷ്ട്ടിക്കുവാൻ എസ്ഡിപിഐക്ക് സാധിച്ചു. 80ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വാർഡുകളിലും 20മുൻസിപാലിറ്റി വാർഡുകളിലും ഒരു ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് സീറ്റിലും ഒരു കോർപ്പറേഷൻ സീറ്റിലും ജനപ്രതിനിതിയെ എത്തിക്കാനും എസ്ഡിപിഐക്ക് കഴിഞ്ഞു. കൂടാതെ 200ലതികം വാർഡുകളിൽ പാർട്ടിക്ക് രണ്ടാമത് എത്താനും സാധിച്ചു. അഞ്ച് വാർഡുകളിൽ ജയിക്കുകയും ആറിടത്ത് രണ്ടാമത് എത്തുകയും ചെയ്ത കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഈരാട്ട് പേട്ട നഗരസഭയിൽ പാർട്ടി മികച്ച മുന്നേറ്റം കാഴ്ച്ചവെച്ചു. കൊല്ലം കോർപ്പറേഷനിൽ സിറ്റിങ് സീറ്റ് നിലനിർത്തി. മഞ്ചേശ്വരം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിൽ ഒരു സീറ്റ് പിടിച്ചതിലൂടെ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ നിർണായക ശക്തിയായ്. പത്തനംത്തിട്ട നഗരസഭയിൽ സ്വതന്ത്ര്യൻ ഉൽപ്പടെ 4 പേരെ വിജയിപ്പിച്ചതിലൂടെ നഗരസഭയിൽ നിർണായക ശക്തിയായ്. പതിമൂന്ന് വീതം അംഗങ്ങളെ സ്യഷ്ട്ടിച്ച ആലപ്പുഴ , കണ്ണൂർ ജില്ലകൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനപ്രധിനിധികളെ സ്യഷ്ട്ടിച്ച ജില്ലകൾ ആയ് മാറി {| class="wikitable" | colspan="4" | |} ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Sdpitvm.jpg|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ സമ്മേളനം-പ്രകടനത്തിന്റെ മുൻനിര File:KSDsdpi.jpg|കാസർകോഡ് ജില്ലാ സമ്മേളനം-പ്രകടനത്തിന്റെ മുൻനിര </gallery> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Social Democratic Party of India}} * http://kerala.sdpi.in/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://www.sdpi.in/ * [http://www.youtube.com/watch?v=ySmgRE1IgrY ജനവിധി 2010 ചാനൽ വാർത്താ ദൃശ്യം] * [http://www.youtube.com/watch?v=Glm7uFlPSfo&list=UUgoMDSi9F3ZKciMA4bfZx1w SDPI Preview] ==അവലംബം== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വിഭാഗം:സംഘടനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] 2f4717o405zhw74klrnvwx7dnph7mkq 0 77363 4612658 4011223 2026-04-10T08:17:31Z ~2026-22120-22 216308 4612658 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ramachandran Kadannappalli}} {{Infobox officeholder | name = കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ | image = Kadannappally Ramachandran.jpg | caption = | office = കേരളത്തിലെ തുറമുഖം, മ്യൂസിയം വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency = [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] | term_start = [[മേയ് 25]] [[2016]] | term_end = [[മേയ് 3]] [[2021]] | predecessor = [[കെ. ബാബു]], [[പി.കെ. ജയലക്ഷ്മി]] | successor = [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]] | office2 = കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം, പ്രിന്റിംഗ്, സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency2 = [[എടക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|എടക്കാട്]] | term_start2 = [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] [[2009]] | term_end2 = [[മേയ് 14]] [[2011]] | predecessor2 = [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]] | successor2 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]], [[കെ.പി. മോഹനൻ]] | office3 = കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗം | constituency3 = [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] | term_start3 = [[മേയ് 20]] [[2016]] | term_end3 = | predecessor3 = [[എ.പി. അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി]] | successor3 = | constituency4 = [[എടക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|എടക്കാട്]] | term_start4 = [[മേയ് 13]] [[2006]] | term_end4 = [[മേയ് 14]] [[2011]] | predecessor4 = [[എം.വി. ജയരാജൻ]] | successor4 = | constituency5 = [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]] | term_start5 = [[ജനുവരി 25]] [[1980]] | term_end5 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]] | predecessor5 = [[സി.പി. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ]] | successor5 = [[കെ.സി. ജോസഫ്]] | salary = | birth_date = {{birth date and age|1944|07|01|df=y}} | birth_place = തന്നട, [[കണ്ണൂർ]] | residence = [[തോട്ടട]] | death_date = | death_place = | party = [[കോൺഗ്രസ് (എസ്)]] | religion = [[ഹിന്ദു]] | father = പി.വി. കൃഷ്ണൻ ഗുരുക്കൾ | mother = റ്റി.കെ. പാർവതി അമ്മ | spouse = ടി.എം. സരസ്വതി | children = ഒരു മകൻ | website = | footnotes = | date = ജൂൺ 26 | year = 2020 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/94%20Ramachandran%20Kadannappalli.pdf നിയമസഭ }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും [[കോൺഗ്രസ് (എസ്.)]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡണ്ടും ആണ് '''കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ''' (ജനനം: [[ജൂലൈ 1]], [[1944]] - ). ഇപ്പോഴത്തെ [[പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]]യിൽ തുറമുഖം, പുരാവസ്തു എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയാണ് അദ്ദേഹം. മുമ്പ് 2009 മുതൽ 2011 വരെ [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭ]]യിൽ ദേവസ്വം മന്ത്രിയുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == ജീവിതരേഖ == [[പയ്യന്നൂർ]] [[കടന്നപ്പള്ളി]] ചെറുവാഞ്ചേരിയിൽ പരേതരായ പി.വി. കൃഷ്ണൻ ഗുരിക്കളുടെയും ടി.കെ. പാർവ്വതിയമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1944 ജൂലൈ 1-നാണ് രാമചന്ദ്രൻ ജനിച്ചത്. എടമന, മാതമംഗലം, മാടായി എന്നിവിടങ്ങളിലെ സ്കൂളുകളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ഇദ്ദേഹം അക്കാലഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|കെ.എസ്.യു.]] പ്രവർത്തകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. 1960-ൽ കെ.എസ്.യുവിൻറെ കണ്ണൂർ താലൂക്ക് പ്രസിഡണ്ടായ രാമചന്ദ്രൻ 65-ൽ സംഘടനയുടെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും 69-ൽ സംസ്ഥാന പ്രസിഡണ്ടായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="mm-kad">{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=5842608&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|title=ആദർശങ്ങളുടെ കരുത്തിൽ കടന്നപ്പള്ളി|date=2009-08-15|publisher=മലയാള മനോരമ|language=മലയാളം|accessdate=2009-08-15|archive-date=2009-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090818202628/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=5842608&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|url-status=dead}}</ref> == രാഷ്ട്രീയം == 26-ംമത്തെ വയസ്സിൽ കെഎസ്‌യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായിരിക്കെ 1971-ൽ കാസർകോട്‌ ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇ കെ നായനാരെ തറപറ്റിച്ച പ്രകടനത്തിലൂടെയാണ്‌ രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി രാഷ്ട്രീയ കേരളത്തിന്റെ സവിശേഷ ശ്രദ്ധപിടിച്ചുപറ്റിയത്‌. ജ്യോതിഷപണ്ഡിതൻ പരേതനായ കടന്നപ്പള്ളി കണ്ടോന്താറിൽ പി വി കുഞ്ഞിക്കൃഷ്ണൻ ഗുരുക്കളുടെ മകനായ കടന്നപ്പള്ളി വിദ്യാർഥി സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ്‌ പൊതുരംഗത്തെത്തിയത്‌. തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമയിൽ നിയമപഠനം നടത്തവേയാണ്‌ പാർലമെന്റിലേക്ക്‌ മത്സരിച്ചത്‌. 1964-ൽ കെഎസ്‌യു സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി. കാസർകോടെ വിജയം കടന്നപ്പള്ളി '77ലും ആവർത്തിച്ചു. കോൺഗ്രസ്‌ പിളർന്നപ്പോൾ 1980-ൽ എൽഡിഎഫിലെത്തി. '81ൽ എ കെ ആന്റണിയും കൂട്ടരും ഇടത് മുന്നണി വിട്ട് കരുണാകരപക്ഷത്തേക്ക്‌ ചേക്കേറിയപ്പോൾ കടന്നപ്പള്ളി എൽഡിഎഫിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. പിന്നീട്‌ പി സി ചാക്കോയും കെ പി ഉണ്ണികൃഷ്ണനുമെല്ലാം കോൺഗ്രസ്‌ ഐയിലേക്ക്‌ മടങ്ങിയപ്പോഴും കടന്നപ്പള്ളി ഇടതുപക്ഷത്തിനൊപ്പം ചാഞ്ചല്യമില്ലാതെ തുടരുകയായിരുന്നു. '80ൽ ഇരിക്കൂറിൽനിന്ന്‌ നിയമസഭാംഗമായി. പേരാവൂരിൽനിന്ന്‌ രണ്ടുതവണ നിയമസഭയിലേക്കും 1996-ൽ കണ്ണൂർ മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്‌ ലോക്സഭയിലേക്കും മത്സരിച്ച്‌ പരാജയപ്പെട്ടു. റിട്ടയേഡ്‌ അധ്യാപിക ടി എം സരസ്വതിയാണ്‌ ഭാര്യ. ഏകമകൻ മിഥുൻ [[അവിയൽ (സംഗീതസംഘം)|അവിയൽ]] സംഗീതസംഘത്തിലെ ഡ്രമ്മറാണ്. 2006-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എടക്കാട്‌ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന്‌ യുഡിഎഫ്‌ പിന്തുണച്ച ഡിഐസി സ്ഥാനാർഥിയായ കെ സി കടമ്പൂരാനെ 30672 വോട്ടിന്‌ ജയിച്ചു. 2009 ആഗസ്ത്‌ 17-ന്‌ വി എസ്‌ മന്ത്രിസഭയുടെ പുനസംഘടനാവേളയിലാണ്‌ ആദർശരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രതീകമായി അറിയപ്പെടുന്ന കടന്നപ്പള്ളി ദേവസ്വം, പ്രിന്റിങ്‌ ആന്റ്‌ സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റത്‌. കോൺഗ്രസ്‌ എസിന്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റാണ്‌ കടന്നപ്പള്ളി.<ref>http://www.ldfkannur.org/index.php/%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BF/kadannappalli.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2016-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കണ്ണൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയായ കോൺഗ്രസ് നേതാവ് [[സതീശൻ പാച്ചേനി]]യെ പരാജയപ്പെടുത്തി കടന്നപ്പള്ളി വീണ്ടും നിയമസഭയിലെത്തി. തുടർന്ന് 2016 മേയ് 25-ന് അദ്ദേഹം തുറമുഖം, പുരാവസ്തു വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു. '''പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2023-തുടരുന്നു, 2016-2021 (2) : സംസ്ഥാന പുരാവസ്തു, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി (3) * 2021-തുടരുന്നു : നിയമസഭാംഗം, കണ്ണൂർ (4) * 2016-2021 : നിയമസഭാംഗം, കണ്ണൂർ (3) * 2009-2011 : സംസ്ഥാന ദേവസ്വം, പ്രിൻറിംഗ് വകുപ്പ് മന്ത്രി (1) * 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, എടക്കാട് (2) * 1990-തുടരുന്നു : കോൺഗ്രസ്(എസ്), സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് * 1989-1990 : കോൺഗ്രസ് (എസ്), സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 1980-1982 : നിയമസഭാംഗം, ഇരിക്കൂർ (1) * 1980-തുടരുന്നു : ഇടതുമുന്നണിയിൽ അംഗം * 1978 : കോൺഗ്രസ് (എസ്) പാർട്ടി സ്ഥാപകാംഗം * 1977 : ലോക്സഭാംഗം, കണ്ണൂർ (2) * 1971 : ലോക്‌സഭാംഗം, കണ്ണൂർ (1) * 1969-1971 : സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, കെ.എസ്.യു * 1964-1964 : സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, കെ.എസ്.യു ==അവലംബം== <references/> {{commons category|Kadannappalli Ramachandran}} {{Fourteenth KLA}} [[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം ബോർഡ് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോൺഗ്രസ് (എസ്) പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മ്യൂസിയം വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രിന്റിംഗ്, സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] puj60yk4joix8cnrw0k7nbsx9413our 0 122017 4612559 4608516 2026-04-09T18:50:14Z ~2026-21919-35 216289 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4612559 wikitext text/x-wiki {{ശ്രദ്ധേയത}} {{refimprove}} {{Prettyurl|T.P. Venugopalan}} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] ഒരു കഥാകാരനാണ് '''ടി.പി. വേണുഗോപാലൻ'''. നാലു [[നോവൽ|നോവലുകളും]] പതിനാല് [[ചെറുകഥ]] സമാഹാരങ്ങളും ,ഒരു വിവർത്തന [[നാടകം|നാടക]] വും ഒരു ചലച്ചിത്രനിരൂപണവുമായി ഇരുപത് [[പുസ്തകം|പുസ്തകങ്ങൾ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റേതായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ''ദൈവം തിരിച്ചയച്ച പ്രാർഥനകൾ'' , ''കരയിലെ കണ്ണിമൽസ്യങ്ങൾ'' എന്നീ കഥാ സമാഹാരങ്ങളിൽ ഒറ്റവരിക്കഥകൾ മാത്രമാണ് ഉള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/bookreview/2021/08/11/daivam-thirichayacha-prarthanakal-book-by-tp-venugopal.html|title=നീ തിരിയാകുമെങ്കിൽ ഞാൻ തീയാകാം; ഒറ്റവരിയിൽ കഥയുമാകാം|access-date=2022-05-07|language=ml}}</ref> == ജീവിതരേഖ == കെ.ദാമോദരൻ നമ്പ്യാരുടെയും ടി.പി.പത്മാവതിയുടെയും മകനായി [[കണ്ണൂർ ജില്ല]]യിലെ [[പാപ്പിനിശ്ശേരി]]യിൽ 1965-ൽ ആണ് ടി.പി. വേണുഗോപാലൻ ജനിച്ചത്.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=1655|title=books.puzha.com - Author Details|access-date=2022-05-07|date=2012-06-03|archive-date=2012-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603191804/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=1655|url-status=bot: unknown}}</ref> [[സമഗ്ര ശിക്ഷാ കേരളം]] കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രൊജക്ട് ഓഫീസർ [[പാപ്പിനിശ്ശേരി ഇ.എം.എസ്. സ്മാരക ഗവണ്മെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ]] പ്രിൻസിപ്പാൾ, [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ജനറൽ കൗൺസിൽ അംഗം, എന്നീ പദവികളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://thasrak.com/author/t-p-venugopalan/|title=ടി.പി. വേണുഗോപാലൻ|access-date=2022-05-07|date=2020-09-15|language=en-US}}</ref> == പ്രധാനകൃതികൾ == * ഭൂമിയുടെ തോട്ടക്കാർ (കഥകൾ) * സുഗന്ധമഴ (കഥകൾ) * അനുനാസികം (കഥകൾ)<ref name=cherukadaward>[http://www.weblokam.com/news/keralam/0610/25/1061025007_1.htm വെബ്‌ലോകം: ചെറുകാട് അവാർഡ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718013045/http://www.weblokam.com/news/keralam/0610/25/1061025007_1.htm |date=2011-07-18 }}, മലയാളം</ref> * കേട്ടാൽ ചങ്കുപൊട്ടുന്ന ഓരോന്ന് (കഥകൾ) * സൈഡ് കർട്ടൻ (കഥകൾ) * കുന്നുംപുറം കാർണിവൽ (കഥകൾ) * ആത്മരക്ഷാർത്ഥം (കഥകൾ) * ഭയപ്പാടം (കഥകൾ) * മണ്ണ് വായനക്കാരൻ (കഥകൾ) * പകൽവണ്ടിയാത്രക്കാർ (കഥകൾ) * സ്ക്രീൻ ഷോട്ട് (കഥകൾ) * ദൈവം തിരിച്ചയച്ച പ്രാർത്ഥനകൾ (കഥകൾ) * കരയിലെ കണ്ണിമൽസ്യങ്ങൾ (കഥകൾ) * തുന്നൽക്കാരൻ (കഥകൾ) * കുത്തും കോമയുമുള്ള ഈ ജീവിതം (നോവൽ) * തെമ്മാടിക്കവല (നോവൽ) * ഒറ്റയാൾ നാടകത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ (നോവൽ) * അരവാതിൽ (നോവൽ) * ആട് (വിവർത്തനനാടകം) * ബാലചന്ദ്രമേനോൻ: കാണാത്ത കാഴ്ചകൾ, കേൾക്കാത്ത ശബ്ദങ്ങൾ (ചലച്ചിത്രനിരൂപണം)<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2023/apr/19/balachandra-menon-is-a-multi-faceted-artist-loved-by-malayalis-2567241.html|url-status=bot: unknown}}</ref> == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * [[പ്രേംജി]] അവാർഡ് 2002 (സുഗന്ധമഴ എന്ന കഥാ സമാഹാരത്തിന്)<ref name=":0" /> * [[മുണ്ടശ്ശേരി അവാർഡ്]] (2004-05)(തെമ്മാടിക്കവല എന്ന നോവലിന്) * [[ചെറുകാട് അവാർഡ്]] 2006 (അനുനാസികം എന്ന കഥാ സമാഹാരത്തിന്)<ref>{{Cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/books/awards.php?award=24|title=Mathrubhumi {{!}}{{!}} Books|access-date=2022-05-07|date=2011-12-03|archive-date=2011-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203141652/http://www.mathrubhumi.com/books/awards.php?award=24|url-status=bot: unknown}}</ref> * [[എം.പി.കുമാരൻ അവാർഡ്]] (2008) * കൈരളി ടി.വി അറ്റ്ലസ്സ് ലിറ്റററി അവാർഡ്സ് (2010) * [[അധ്യാപക ലോകം അവാർഡ്]] (2010) * സംസ്കൃത വാചസ്പതി കെ.വി.കുഞ്ഞിരാമൻ അവാർഡ്(2012)(സൈഡ് കർട്ടൻ എന്ന കഥാ സമാഹാരത്തിന്) * [[അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്]] (2012)(കേട്ടാൽ ചങ്കുപൊട്ടുന്ന ഓരോന്ന് എന്ന കഥാ സമാഹാരത്തിന്)<ref>{{Cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1748352/2012-08-01/kerala|title=Kerala News - അബുദാബി ശക്തി അവാർഡുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു - India, World News - Mathrubhumi Newspaper Edition|access-date=2022-05-07|date=2012-08-01|archive-date=2012-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20120801151619/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1748352/2012-08-01/kerala|url-status=bot: unknown}}</ref> * [[സമന്വയം പുരസ്‌കാരം]] 2013 (സൈഡ് കർട്ടൻ എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്)<ref>{{Cite web|url=http://www.dcbooks.com/samanvayam-award-to-t-p-venugopal.html|title=samanvayam award to t.p.venugopal|access-date=2022-05-07|date=2013-10-01|archive-date=2013-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20131001120722/http://www.dcbooks.com/samanvayam-award-to-t-p-venugopal.html|url-status=bot: unknown}}</ref> * [[അക്ഷരം അവാർഡ്]] (2014)(കുന്നുംപുറം കാർണിവൽ എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്) * [[പബ്ളിക് സർവന്റ് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം]] (2015)(കുന്നുംപുറം കാർണിവൽ എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്) * [[ഇടശ്ശേരി അവാർഡ്]] (2015)(കുന്നുംപുറം കാർണിവൽ എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്) * [[കെ. എൻ. എഴുത്തച്ഛൻ|ഡോ. കെ. എൻ എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം]] (2016)(കുന്നുംപുറം കാർണിവൽ എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്) * [[എ.പി. കളയ്ക്കാട്]] അവാർഡ്]] (2021)(മണ്ണ് വായനക്കാരൻ എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്) * [[ശിവരാമൻ ചെറിയനാട് അവാർഡ്]] (2023)(തുന്നൽക്കാരൻ എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്) <ref>{{Cite web|url=https://www.dcbooks.com/first-sivaraman-cheryanadu-award-to-tp-venugapal.html|url-status=bot: unknown}}</ref> * [[കെ പൊന്ന്യം അവാർഡ്]] (2023)(തുന്നൽക്കാരൻ എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്)[https://www.kvartha.com/news/kerala/k-ponnyam-memorial-award-will-behtml/cid14377833.htm] * എം എസ് കുമാർ അവാർഡ് (2023)(തുന്നൽക്കാരൻ എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്) * കെ വി സുധാകരൻ അവാർഡ് (2023)(തുന്നൽക്കാരൻ എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്)[https://kannurvisionchannel.com/kv/kvsudhakaran/] * അപ്പൻ തമ്പുരാൻ പുരസ്കാരം (2024) (തുന്നൽക്കാരൻ എന്ന സമാഹാരത്തിന്)[https://www.dcbooks.com/promotions/appanthamburan/] * തിക്കുറിശ്ശി പുരസ്കാരം (2024) ('ബാലചന്ദ്രമേനോൻ: കാണാത്ത കാഴ്ചകൾ, കേൾക്കാത്ത ശബ്ദങ്ങൾ'എന്ന നിരൂപണ ഗ്രന്ഥത്തിന്)[https://keralabhashainstitute.org/puraskarangal.php] * ഉള്ളൂർ സ്മാരക അവാർഡ് (2025) ('തുന്നൽക്കാരൻ' എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്)[https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1710806&u=local-news--thiruvananthapuram] * ഒ വി വിജയൻ സ്മാരക അവാർഡ് (2025) ('തുന്നൽക്കാരൻ' എന്ന കഥാസമാഹാരത്തിന്) [https://www.keralaexpress.com/news/o_v__vijayan_memorial_novel_award_2025_for__ula__written_by_k_v__mohankumar] == അവലംബം == <references/> [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകാട് അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] bh8hpxvqf1n2ulsk6zy0lcgylfy2y6i 0 145535 4612586 4072654 2026-04-10T03:11:27Z Asifalinair 206364 4612586 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kerala Niyamasabha Constituency | constituency number = 38 | name = പെരിന്തൽമണ്ണ | image =[[File:Najeeb Kanthapuram MLA.jpg|150px]] | caption =നിലവിലെ നിയമസഭാംഗം ശ്രീ നജീബ് കാന്തപുരം. | existence = 1957 | reserved = | electorate = 217959 (2021) |first member =[[പി. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ]] [[സി.പി.ഐ]] | current mla = [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | party = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] | front = [[യു.ഡി.എഫ്]] | electedbyyear = 2021 | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല]] | self governed segments = |image_size=}} [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയും]], [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്കിലെ]] [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആലിപ്പറമ്പ്]], [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏലംകുളം]], [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുലാമന്തോൾ]], [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|താഴേക്കോട്]], [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെട്ടത്തൂർ]], [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മേലാറ്റൂർ]] എന്നീ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും ഉൾപെടുന്ന നിയമസഭാമണ്ഡലമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം'''<ref name="vol1">[http://eci.nic.in/delim/books/Volume1.pdf Changing Face of Electoral India Delimitation 2008 - Volume 1 Page 723]</ref>. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ]] [[നജീബ് കാന്തപുരം|നജീബ് കാന്തപുരമാണ്]] പെരിന്തൽമണ്ണ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. <mapframe text="പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം" width=300 height=300 align=center >{ "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q13113443,Q4726807,Q16135990,Q13113376,Q7690448,Q13114768,Q13114241"}</mapframe> =='''മെമ്പർമാരും വോട്ടുവിവരങ്ങളും'''== {{Party index link|Independent (politician)}} {{Party index link|Indian National Congress}} {{Party index link|Communist Party of India}} {{Party index link|Indian Union Muslim League}}{{Party index link|Bharatiya Janata Party}} {| class="sortable" width="50%" cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big;" ! style="background-color:#666666; color:white" |വർഷം ! style="background-color:#666666; color:white" |ആകെ ! style="background-color:#666666; color:white" |ചെയ്ത് ! style="background-color:#666666; color:white" |ഭൂരി പക്ഷം ! style="background-color:#666666; color:white" |അംഗം ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് ! style="background-color:#666666; color:white" |എതിരാളി ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് ! style="background-color:#666666; color:white" |എതിരാളി ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് |- |[[2021-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2021<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2021&no=38</ref>]] |217959 ||165616 ||38 || [[നജീബ് കാന്തപുരം]]||rowspan="3"| [[മുസ്ലിം ലീഗ്]]|| rowspan="3" style="background-color: {{Indian Union Muslim League/meta/color}}" | |76530||കെ പി എം മുസ്തഫ ഹാജി ||rowspan="3" |[[സിപിഎം]] ||rowspan="3" style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}"| |76492|| |സുചിത്ര||rowspan="3" |[[ബീജെപി]]|| rowspan="9" style="background-color: {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}"| |8021 |- |[[2016-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2016<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2016&no=38</ref>]] |194727||151439 ||579 ||rowspan="2" |മഞ്ഞളാം കുഴി അലി ||70990 ||rowspan="2" |[[വി. ശശികുമാർ]] ||70411 ||എം.കെ സുനിൽ ||5917 |- |[[2011-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2011<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2011&no=38</ref>]] |165042||134646||9589||69730||60141||സികെ കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്||1989 |} ==ഉൾപ്പെടുന്ന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വിഭാഗങ്ങൾ== പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ നിയോജക മണ്ഡലം ഇനിപ്പറയുന്ന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു:<ref>{{cite web |url = http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |title = Local Self Governments in Assembly Constituencies of Malappuram District |website = www.ceo.kerala.gov.in |access-date = 2023-10-31 |archive-date = 2019-08-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status = dead }}</ref> {|class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" !width="30px" |Sl no. !width="100px" |പേര് !width="130px" |പദവി ([[ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്ത്]]/[[Municipalities of Kerala|നഗരസഭ]]) !width="100px" |[[താലൂക്ക്]] |- |1 |[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |മുനിസിപ്പാലിറ്റി |[[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |2 |[[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മേലാറ്റൂർ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |3 |[[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെട്ടത്തൂർ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |4 |[[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|താഴേക്കോട്]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |5 |[[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആലിപ്പറമ്പ്]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |6 |[[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുലാമന്തോൾ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |7 |[[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏലംകുളം]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |} ==മുൻ നിയമസഭാംഗങ്ങൾ== വിവിധ നിയമസഭകളുടെ കാലയളവിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ നിയോജകമണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച എല്ലാ കേരള നിയമസഭ അംഗങ്ങളുടെയും പട്ടിക താഴെ കൊടുക്കുന്നു:<ref>{{cite web |url = https://www.mapsofindia.com/assemblypolls/kerala/perinthalmanna-assembly-constituency-map.html |title = Members of Kerala Legislative Assembly: Perinthalmanna |website = www.mapsofindia.com }}</ref> '''സൂചിക''' {{Party index link|Indian Union Muslim League}} {{Party index link|Communist Party of India}} {{Party index link|Communist Party of India (Marxist)}} {| class="sortable" width="50%" cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big" ! style="background-color:#666666; color:white" |തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ! style="background-color:#666666; color:white" |നിയമസഭ ! style="background-color:#666666; color:white" |അംഗം ! style="background-color:#666666; color:white" colspan="2"|കക്ഷി ! style="background-color:#666666; color:white" |കാലാവധി |- | [[1957 Kerala Legislative Assembly election|1957]] | 1-ാം | [[പി. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ]] | rowspan="2" |[[Communist Party of India|സി.പി.ഐ]] | rowspan="2" width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}"| | 1957 – 1960 |- | [[1960 Kerala Legislative Assembly election|1960]] | 2-ാം | [[ഇ.പി. ഗോപാലൻ]] | 1960 – 1965 |- | [[1967 Kerala Legislative Assembly election|1967]] | 3-ാം | [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] | [[Communist Party of India (Marxist)|സി.പി.ഐ.എം.]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}"| | 1967 – 1970 |- | [[1970 Kerala Legislative Assembly election|1970]] | 4-ാം | rowspan="2" | കെ.കെ.എസ്. തങ്ങൾ | rowspan="8" |[[Indian Union Muslim League|മുസ്ലിം ലീഗ്]] | rowspan="8" width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}"| | 1970 – 1977 |- | [[1977 Kerala Legislative Assembly election|1977]] | 5-ാം | 1977 – 1980 |- | [[1980 Kerala Legislative Assembly election|1980]] | 6-ാം | rowspan="6" | [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] | 1980 – 1982 |- | [[1982 Kerala Legislative Assembly election|1982]] | 7-ാം | 1982 – 1984 |- | [[1987 Kerala Legislative Assembly election|1987]] | 8-ാം | 1987 – 1991 |- | [[1991 Kerala Legislative Assembly election|1991]] | 9-ാം | 1991 – 1996 |- | [[1996 Kerala Legislative Assembly election|1996]] | 10-ാം | 1996 – 2001 |- | [[2001 Kerala Legislative Assembly election|2001]] | 11-ാം | 2001 – 2006 |- | [[2006 Kerala Legislative Assembly election|2006]] | 12-ാം | [[വി. ശശികുമാർ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|സി.പി.ഐ.എം.]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}"| | 2006 – 2011 |- | [[2011 Kerala Legislative Assembly election|2011]] | 13-ാം | rowspan="2" |[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] | rowspan="3" |[[Indian Union Muslim League|മുസ്ലിം ലീഗ്]] | rowspan="3" width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}"| | 2011 – 2016 |- | [[2016 Kerala Legislative Assembly election|2016]] | 14-ാം | 2016 - 2021 |- | [[2021 Kerala Legislative Assembly election|2021]] | 15-ാം | [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | 2021- തുടരുന്നു. |} {{notelist}} ==അവലംബം== <references/> {{malappuram-geo-stub}} {{മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ രൂപീകൃതമായ കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] {{മലപ്പുറം ജില്ല}}{{Kerala Niyamasabha Constituencies}} bqklx3lztm3grg7ap282y8coam14731 4612590 4612586 2026-04-10T03:14:35Z Asifalinair 206364 4612590 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kerala Niyamasabha Constituency | constituency number = 38 | name = പെരിന്തൽമണ്ണ | image =[[File:Najeeb Kanthapuram MLA.jpg|150px]] | caption =നിലവിലെ നിയമസഭാംഗം ശ്രീ നജീബ് കാന്തപുരം. | existence = 1957 | reserved = | electorate = 217959 (2021) |first member =[[പി. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ]] [[സി.പി.ഐ]] | current mla = [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | party = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] | front = [[യു.ഡി.എഫ്]] | electedbyyear = 2021 | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല]] | self governed segments = |image_size=}} [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയും]], [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്കിലെ]] [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആലിപ്പറമ്പ്]], [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏലംകുളം]], [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുലാമന്തോൾ]], [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|താഴേക്കോട്]], [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെട്ടത്തൂർ]], [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മേലാറ്റൂർ]] എന്നീ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും ഉൾപെടുന്ന നിയമസഭാമണ്ഡലമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം'''<ref name="vol1">[http://eci.nic.in/delim/books/Volume1.pdf Changing Face of Electoral India Delimitation 2008 - Volume 1 Page 723]</ref>. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ]] [[നജീബ് കാന്തപുരം|നജീബ് കാന്തപുരമാണ്]] പെരിന്തൽമണ്ണ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. <mapframe text="പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം" width=300 height=300 align=center >{ "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q13113443,Q4726807,Q16135990,Q13113376,Q7690448,Q13114768,Q13114241"}</mapframe> =='''മെമ്പർമാരും വോട്ടുവിവരങ്ങളും'''== {{Party index link|Independent (politician)}} {{Party index link|Indian National Congress}} {{Party index link|Communist Party of India}} {{Party index link|Indian Union Muslim League}}{{Party index link|Bharatiya Janata Party}} {| class="sortable" width="50%" cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big;" ! style="background-color:#666666; color:white" |വർഷം ! style="background-color:#666666; color:white" |ആകെ ! style="background-color:#666666; color:white" |ചെയ്ത് ! style="background-color:#666666; color:white" |ഭൂരി പക്ഷം ! style="background-color:#666666; color:white" |അംഗം ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് ! style="background-color:#666666; color:white" |എതിരാളി ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് ! style="background-color:#666666; color:white" |എതിരാളി ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് |- |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]] |217959 ||165616 ||38 || [[നജീബ് കാന്തപുരം]]||rowspan="3"| [[മുസ്ലിം ലീഗ്]]|| rowspan="3" style="background-color: {{Indian Union Muslim League/meta/color}}" | |76530||കെ പി എം മുസ്തഫ ഹാജി ||rowspan="3" |[[സിപിഎം]] ||rowspan="3" style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}"| |76492|| |സുചിത്ര||rowspan="3" |[[ബീജെപി]]|| rowspan="9" style="background-color: {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}"| |8021 |- |[[2016-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2016<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2016&no=38</ref>]] |194727||151439 ||579 ||rowspan="2" |[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]||70990 ||rowspan="2" |[[വി. ശശികുമാർ]] ||70411 ||എം.കെ സുനിൽ ||5917 |- |[[2011-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2011<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2011&no=38</ref>]] |165042||134646||9589||69730||60141||സികെ കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്||1989 |} ==ഉൾപ്പെടുന്ന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വിഭാഗങ്ങൾ== പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ നിയോജക മണ്ഡലം ഇനിപ്പറയുന്ന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു:<ref>{{cite web |url = http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |title = Local Self Governments in Assembly Constituencies of Malappuram District |website = www.ceo.kerala.gov.in |access-date = 2023-10-31 |archive-date = 2019-08-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status = dead }}</ref> {|class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" !width="30px" |Sl no. !width="100px" |പേര് !width="130px" |പദവി ([[ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്ത്]]/[[Municipalities of Kerala|നഗരസഭ]]) !width="100px" |[[താലൂക്ക്]] |- |1 |[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |മുനിസിപ്പാലിറ്റി |[[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |2 |[[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മേലാറ്റൂർ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |3 |[[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെട്ടത്തൂർ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |4 |[[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|താഴേക്കോട്]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |5 |[[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആലിപ്പറമ്പ്]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |6 |[[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുലാമന്തോൾ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |7 |[[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏലംകുളം]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |} ==മുൻ നിയമസഭാംഗങ്ങൾ== വിവിധ നിയമസഭകളുടെ കാലയളവിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ നിയോജകമണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച എല്ലാ കേരള നിയമസഭ അംഗങ്ങളുടെയും പട്ടിക താഴെ കൊടുക്കുന്നു:<ref>{{cite web |url = https://www.mapsofindia.com/assemblypolls/kerala/perinthalmanna-assembly-constituency-map.html |title = Members of Kerala Legislative Assembly: Perinthalmanna |website = www.mapsofindia.com }}</ref> '''സൂചിക''' {{Party index link|Indian Union Muslim League}} {{Party index link|Communist Party of India}} {{Party index link|Communist Party of India (Marxist)}} {| class="sortable" width="50%" cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big" ! style="background-color:#666666; color:white" |തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ! style="background-color:#666666; color:white" |നിയമസഭ ! style="background-color:#666666; color:white" |അംഗം ! style="background-color:#666666; color:white" colspan="2"|കക്ഷി ! style="background-color:#666666; color:white" |കാലാവധി |- | [[1957 Kerala Legislative Assembly election|1957]] | 1-ാം | [[പി. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ]] | rowspan="2" |[[Communist Party of India|സി.പി.ഐ]] | rowspan="2" width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}"| | 1957 – 1960 |- | [[1960 Kerala Legislative Assembly election|1960]] | 2-ാം | [[ഇ.പി. ഗോപാലൻ]] | 1960 – 1965 |- | [[1967 Kerala Legislative Assembly election|1967]] | 3-ാം | [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] | [[Communist Party of India (Marxist)|സി.പി.ഐ.എം.]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}"| | 1967 – 1970 |- | [[1970 Kerala Legislative Assembly election|1970]] | 4-ാം | rowspan="2" | കെ.കെ.എസ്. തങ്ങൾ | rowspan="8" |[[Indian Union Muslim League|മുസ്ലിം ലീഗ്]] | rowspan="8" width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}"| | 1970 – 1977 |- | [[1977 Kerala Legislative Assembly election|1977]] | 5-ാം | 1977 – 1980 |- | [[1980 Kerala Legislative Assembly election|1980]] | 6-ാം | rowspan="6" | [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] | 1980 – 1982 |- | [[1982 Kerala Legislative Assembly election|1982]] | 7-ാം | 1982 – 1984 |- | [[1987 Kerala Legislative Assembly election|1987]] | 8-ാം | 1987 – 1991 |- | [[1991 Kerala Legislative Assembly election|1991]] | 9-ാം | 1991 – 1996 |- | [[1996 Kerala Legislative Assembly election|1996]] | 10-ാം | 1996 – 2001 |- | [[2001 Kerala Legislative Assembly election|2001]] | 11-ാം | 2001 – 2006 |- | [[2006 Kerala Legislative Assembly election|2006]] | 12-ാം | [[വി. ശശികുമാർ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|സി.പി.ഐ.എം.]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}"| | 2006 – 2011 |- | [[2011 Kerala Legislative Assembly election|2011]] | 13-ാം | rowspan="2" |[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] | rowspan="3" |[[Indian Union Muslim League|മുസ്ലിം ലീഗ്]] | rowspan="3" width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}"| | 2011 – 2016 |- | [[2016 Kerala Legislative Assembly election|2016]] | 14-ാം | 2016 - 2021 |- | [[2021 Kerala Legislative Assembly election|2021]] | 15-ാം | [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | 2021- തുടരുന്നു. |} {{notelist}} ==അവലംബം== <references/> {{malappuram-geo-stub}} {{മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ രൂപീകൃതമായ കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] {{മലപ്പുറം ജില്ല}}{{Kerala Niyamasabha Constituencies}} 0w3tnne1tqrbrqcf8vtfzuudkfbt7yn 4612595 4612590 2026-04-10T03:29:20Z Asifalinair 206364 /* തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ */ 4612595 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kerala Niyamasabha Constituency | constituency number = 38 | name = പെരിന്തൽമണ്ണ | image =[[File:Najeeb Kanthapuram MLA.jpg|150px]] | caption =നിലവിലെ നിയമസഭാംഗം ശ്രീ നജീബ് കാന്തപുരം. | existence = 1957 | reserved = | electorate = 217959 (2021) |first member =[[പി. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ]] [[സി.പി.ഐ]] | current mla = [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | party = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] | front = [[യു.ഡി.എഫ്]] | electedbyyear = 2021 | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല]] | self governed segments = |image_size=}} [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയും]], [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്കിലെ]] [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആലിപ്പറമ്പ്]], [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏലംകുളം]], [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുലാമന്തോൾ]], [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|താഴേക്കോട്]], [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെട്ടത്തൂർ]], [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മേലാറ്റൂർ]] എന്നീ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും ഉൾപെടുന്ന നിയമസഭാമണ്ഡലമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം'''<ref name="vol1">[http://eci.nic.in/delim/books/Volume1.pdf Changing Face of Electoral India Delimitation 2008 - Volume 1 Page 723]</ref>. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ]] [[നജീബ് കാന്തപുരം|നജീബ് കാന്തപുരമാണ്]] പെരിന്തൽമണ്ണ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. <mapframe text="പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം" width=300 height=300 align=center >{ "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q13113443,Q4726807,Q16135990,Q13113376,Q7690448,Q13114768,Q13114241"}</mapframe> =='''മെമ്പർമാരും വോട്ടുവിവരങ്ങളും'''== {{Party index link|Independent (politician)}} {{Party index link|Indian National Congress}} {{Party index link|Communist Party of India}} {{Party index link|Indian Union Muslim League}}{{Party index link|Bharatiya Janata Party}} {| class="sortable" width="50%" cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big;" ! style="background-color:#666666; color:white" |വർഷം ! style="background-color:#666666; color:white" |ആകെ ! style="background-color:#666666; color:white" |ചെയ്ത് ! style="background-color:#666666; color:white" |ഭൂരി പക്ഷം ! style="background-color:#666666; color:white" |അംഗം ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് ! style="background-color:#666666; color:white" |എതിരാളി ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് ! style="background-color:#666666; color:white" |എതിരാളി ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് |- |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]] |217959 ||165616 ||38 || [[നജീബ് കാന്തപുരം]]||rowspan="3"| [[മുസ്ലിം ലീഗ്]]|| rowspan="3" style="background-color: {{Indian Union Muslim League/meta/color}}" | |76530||കെ പി എം മുസ്തഫ ഹാജി ||rowspan="3" |[[സിപിഎം]] ||rowspan="3" style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}"| |76492|| |സുചിത്ര||rowspan="3" |[[ബീജെപി]]|| rowspan="9" style="background-color: {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}"| |8021 |- |[[2016-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2016<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2016&no=38</ref>]] |194727||151439 ||579 ||rowspan="2" |[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]||70990 ||rowspan="2" |[[വി. ശശികുമാർ]] ||70411 ||എം.കെ സുനിൽ ||5917 |- |[[2011-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2011<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2011&no=38</ref>]] |165042||134646||9589||69730||60141||സികെ കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്||1989 |} ==ഉൾപ്പെടുന്ന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വിഭാഗങ്ങൾ== പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ നിയോജക മണ്ഡലം ഇനിപ്പറയുന്ന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു:<ref>{{cite web |url = http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |title = Local Self Governments in Assembly Constituencies of Malappuram District |website = www.ceo.kerala.gov.in |access-date = 2023-10-31 |archive-date = 2019-08-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status = dead }}</ref> {|class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" !width="30px" |Sl no. !width="100px" |പേര് !width="130px" |പദവി ([[ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്ത്]]/[[Municipalities of Kerala|നഗരസഭ]]) !width="100px" |[[താലൂക്ക്]] |- |1 |[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |മുനിസിപ്പാലിറ്റി |[[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |2 |[[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മേലാറ്റൂർ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |3 |[[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെട്ടത്തൂർ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |4 |[[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|താഴേക്കോട്]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |5 |[[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആലിപ്പറമ്പ്]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |6 |[[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുലാമന്തോൾ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |7 |[[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏലംകുളം]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |} ==മുൻ നിയമസഭാംഗങ്ങൾ== വിവിധ നിയമസഭകളുടെ കാലയളവിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ നിയോജകമണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച എല്ലാ കേരള നിയമസഭ അംഗങ്ങളുടെയും പട്ടിക താഴെ കൊടുക്കുന്നു:<ref>{{cite web |url = https://www.mapsofindia.com/assemblypolls/kerala/perinthalmanna-assembly-constituency-map.html |title = Members of Kerala Legislative Assembly: Perinthalmanna |website = www.mapsofindia.com }}</ref> '''സൂചിക''' {{Party index link|Indian Union Muslim League}} {{Party index link|Communist Party of India}} {{Party index link|Communist Party of India (Marxist)}} {| class="sortable" width="50%" cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big" ! style="background-color:#666666; color:white" |തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ! style="background-color:#666666; color:white" |നിയമസഭ ! style="background-color:#666666; color:white" |അംഗം ! style="background-color:#666666; color:white" colspan="2"|കക്ഷി ! style="background-color:#666666; color:white" |കാലാവധി |- | [[1957 Kerala Legislative Assembly election|1957]] | 1-ാം | [[പി. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ]] | rowspan="2" |[[Communist Party of India|സി.പി.ഐ]] | rowspan="2" width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}"| | 1957 – 1960 |- | [[1960 Kerala Legislative Assembly election|1960]] | 2-ാം | [[ഇ.പി. ഗോപാലൻ]] | 1960 – 1965 |- | [[1967 Kerala Legislative Assembly election|1967]] | 3-ാം | [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] | [[Communist Party of India (Marxist)|സി.പി.ഐ.എം.]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}"| | 1967 – 1970 |- | [[1970 Kerala Legislative Assembly election|1970]] | 4-ാം | rowspan="2" | കെ.കെ.എസ്. തങ്ങൾ | rowspan="8" |[[Indian Union Muslim League|മുസ്ലിം ലീഗ്]] | rowspan="8" width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}"| | 1970 – 1977 |- | [[1977 Kerala Legislative Assembly election|1977]] | 5-ാം | 1977 – 1980 |- | [[1980 Kerala Legislative Assembly election|1980]] | 6-ാം | rowspan="6" | [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] | 1980 – 1982 |- | [[1982 Kerala Legislative Assembly election|1982]] | 7-ാം | 1982 – 1984 |- | [[1987 Kerala Legislative Assembly election|1987]] | 8-ാം | 1987 – 1991 |- | [[1991 Kerala Legislative Assembly election|1991]] | 9-ാം | 1991 – 1996 |- | [[1996 Kerala Legislative Assembly election|1996]] | 10-ാം | 1996 – 2001 |- | [[2001 Kerala Legislative Assembly election|2001]] | 11-ാം | 2001 – 2006 |- | [[2006 Kerala Legislative Assembly election|2006]] | 12-ാം | [[വി. ശശികുമാർ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|സി.പി.ഐ.എം.]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}"| | 2006 – 2011 |- | [[2011 Kerala Legislative Assembly election|2011]] | 13-ാം | rowspan="2" |[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] | rowspan="3" |[[Indian Union Muslim League|മുസ്ലിം ലീഗ്]] | rowspan="3" width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}"| | 2011 – 2016 |- | [[2016 Kerala Legislative Assembly election|2016]] | 14-ാം | 2016 - 2021 |- | [[2021 Kerala Legislative Assembly election|2021]] | 15-ാം | [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | 2021- തുടരുന്നു. |} {{notelist}} ==തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ== ===2026=== {{Election box begin | title=[[2026 Kerala Legislative Assembly election]]: Perinthalmanna}} {{Election box candidate with party link|party=CPI(M)|candidate=V. P. Muhammad Haneefa|votes=|percentage=|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian Union Muslim League |candidate=[[Najeeb Kanthapuram]]|votes=|percentage=|change=}} {{Election box candidate with party link|party=BJP|candidate=K. P. Baburaj|votes=|percentage=|change=}} {{Election box candidate with party link|party=None of the above|candidate=None of the above|votes=|percentage=|change=}} {{Election box margin of victory| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box turnout||votes=|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link| |winner = |swing = }} {{Election box end}} === 2021 === There were 2,17,959 registered voters in the constituency for the 2021 Kerala Assembly election.<ref name="turnout_2021">{{cite web |title=Kerala Niyamasabha Election Voter turnout 2021, CEO Kerala |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/GE-2021/VoterTurnout2021.pdf |website=www.ceo.kerala.gov.in }}</ref> {{Election box begin|title=[[2021 Kerala Legislative Assembly election]]: [[Perinthalmanna]]<ref name="result_2021">{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/Result2021/ConstituencywiseS1138.htm?ac=38|title=GENERAL ELECTION TO KERALA NIYAMA SABHA TRENDS & RESULT MAY-2021 (38-PERINTHALMANNA)|access-date=|website=results.eci.gov.in|publisher=Election Commission of India}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link| |party = Indian Union Muslim League |candidate = [[Najeeb Kanthapuram]] |votes = 76,530 |percentage = 46.21% |change ={{loss}}0.68 }} {{Election box candidate with party link| |party = Left Democratic Front (Kerala) |candidate = K. P. M. Musthafa |votes = 76,492 |percentage = 46.19% |change ={{loss}}0.31 }} {{Election box candidate with party link| |party = Bharatiya Janata Party |candidate = Suchitra Mattada |votes = 8,021 |percentage = 4.84% |change ={{gain}}0.93 }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Adv. Abdul Afsal. P. T |votes = 906 |percentage = 0.55% |change =''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = None of the above |candidate = None of the above |votes = 867 |percentage = 0.52% |change ={{gain}}0.19 }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Najeeb Kutteeri |votes = 828 |percentage = 0.50% |change =''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Muhammad Musthafa. K. P |votes = 751 |percentage = 0.45% |change =''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Musthafa. P. K |votes = 750 |percentage = 0.45% |change =''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Musthafa S/O Muhammad |votes = 471 |percentage = 0.28% |change =''N/A'' }} {{Election box margin of victory| |votes = 38 |percentage = 0.02% |change ={{loss}}0.37 }} {{Election box turnout| |votes = 1,65,616<ref name="result_2021"/><ref name="turnout_2021"/> |percentage = 75.98%<ref name="turnout_2021"/> |change ={{loss}}1.68 }} {{Election box hold with party link| |winner = Indian Union Muslim League |loser = Left Democratic Front (Kerala) |swing = {{loss}}0.68 }} {{Election box end}} === 2016 === There were 1,94,976 registered voters in Perinthalmanna Assembly constituency for the 2016 Kerala Assembly election.<ref>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/3767-kerala-general-legislative-election-2016 |title = Kerala Niyamasabha Election Results 2016, Election commission of India |website = eci.gov.in }}</ref> {{Election box begin | title=[[2016 Kerala Legislative Assembly election]]: [[Perinthalmanna]]}} {{Election box candidate with party link| |party = Indian Union Muslim League |candidate = [[Manjalamkuzhi Ali]] |votes = 70,990 |percentage = 46.89% |change = {{loss}}5.25 }} {{Election box candidate with party link| |party = Communist Party of India (Marxist) |candidate = [[V. Sasikumar]] |votes = 70,411 |percentage = 46.50% |change = {{gain}}1.53 }} {{Election box candidate with party link| |party = Bharatiya Janata Party |candidate = Adv. M. K. Sunil |votes = 5,917 |percentage = 3.91% |change = {{gain}}2.42 }} {{Election box candidate with party link| |party = Welfare Party of India |candidate = Saleem Mampad |votes = 1,757 |percentage = 1.16% |change = ''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = Social Democratic Party of India |candidate = Suniya Siraj |votes = 698 |percentage = 0.46% |change = {{loss}}0.34 }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Palathingal Aboobacker |votes = 671 |percentage = 0.44% |change = ''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = None of the above |candidate = None of the above |votes = 507 |percentage = 0.33% |change = ''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = Peoples Democratic Party (India) |candidate = Sayyid Musthafa Pookoya Thangal |votes = 335 |percentage = 0.22% |change = ''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Anwar Shakeel Omar |votes = 125 |percentage = 0.08% |change = ''N/A'' }} {{Election box margin of victory| |votes = 579 |percentage = 0.39% |change = {{loss}}6.78 }} {{Election box turnout| |votes = 1,51,411 |percentage = 77.66% |change = {{loss}}3.37 }} {{Election box hold with party link| |winner = Indian Union Muslim League |loser = |swing = {{loss}}5.25 }} {{Election box end}} === 2011 === There were 1,65,042 registered voters in Perinthalmanna Assembly constituency for the 2011 Kerala Assembly election.<ref>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/3763-kerala-2011/ |title = Kerala Niyamasabha Election Results 2011, Election commission of India |website = eci.gov.in }}</ref> {{Election box begin | title=[[2011 Kerala Legislative Assembly election]]: [[Perinthalmanna]]}} {{Election box candidate with party link| |party = Indian Union Muslim League |candidate = [[Manjalamkuzhi Ali]] |votes = 69,730 |percentage = 52.14% |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Communist Party of India (Marxist) |candidate = [[V. Sasikumar]] |votes = 60,141 |percentage = 44.97% |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Bharatiya Janata Party |candidate = C. K. Kunhimuhammed |votes = 1,989 |percentage = 1.49% |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Social Democratic Party of India |candidate = Saidalikkutty |votes = 1,067 |percentage = 0.80% |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Mohammed Ali |votes = 808 |percentage = 0.60% |change = }} {{Election box margin of victory| |votes = 9,589 |percentage = 7.17% |change = }} {{Election box turnout| |votes = 1,33,735 |percentage = 81.03% |change = }} {{Election box gain with party link| |winner = Indian Union Muslim League |loser = Communist Party of India (Marxist) |swing = }} {{Election box end}} ==അവലംബം== <references/> {{malappuram-geo-stub}} {{മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ രൂപീകൃതമായ കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] {{മലപ്പുറം ജില്ല}}{{Kerala Niyamasabha Constituencies}} 46u0axh9bzyhxgestt0yrpeas3qk6ft 4612600 4612595 2026-04-10T03:35:51Z Asifalinair 206364 /* 2021 */ 4612600 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kerala Niyamasabha Constituency | constituency number = 38 | name = പെരിന്തൽമണ്ണ | image =[[File:Najeeb Kanthapuram MLA.jpg|150px]] | caption =നിലവിലെ നിയമസഭാംഗം ശ്രീ നജീബ് കാന്തപുരം. | existence = 1957 | reserved = | electorate = 217959 (2021) |first member =[[പി. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ]] [[സി.പി.ഐ]] | current mla = [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | party = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] | front = [[യു.ഡി.എഫ്]] | electedbyyear = 2021 | district = [[മലപ്പുറം ജില്ല]] | self governed segments = |image_size=}} [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയും]], [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്കിലെ]] [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആലിപ്പറമ്പ്]], [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏലംകുളം]], [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുലാമന്തോൾ]], [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|താഴേക്കോട്]], [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെട്ടത്തൂർ]], [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മേലാറ്റൂർ]] എന്നീ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും ഉൾപെടുന്ന നിയമസഭാമണ്ഡലമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം'''<ref name="vol1">[http://eci.nic.in/delim/books/Volume1.pdf Changing Face of Electoral India Delimitation 2008 - Volume 1 Page 723]</ref>. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ]] [[നജീബ് കാന്തപുരം|നജീബ് കാന്തപുരമാണ്]] പെരിന്തൽമണ്ണ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. <mapframe text="പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം" width=300 height=300 align=center >{ "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q13113443,Q4726807,Q16135990,Q13113376,Q7690448,Q13114768,Q13114241"}</mapframe> =='''മെമ്പർമാരും വോട്ടുവിവരങ്ങളും'''== {{Party index link|Independent (politician)}} {{Party index link|Indian National Congress}} {{Party index link|Communist Party of India}} {{Party index link|Indian Union Muslim League}}{{Party index link|Bharatiya Janata Party}} {| class="sortable" width="50%" cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big;" ! style="background-color:#666666; color:white" |വർഷം ! style="background-color:#666666; color:white" |ആകെ ! style="background-color:#666666; color:white" |ചെയ്ത് ! style="background-color:#666666; color:white" |ഭൂരി പക്ഷം ! style="background-color:#666666; color:white" |അംഗം ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് ! style="background-color:#666666; color:white" |എതിരാളി ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് ! style="background-color:#666666; color:white" |എതിരാളി ! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് |- |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]] |217959 ||165616 ||38 || [[നജീബ് കാന്തപുരം]]||rowspan="3"| [[മുസ്ലിം ലീഗ്]]|| rowspan="3" style="background-color: {{Indian Union Muslim League/meta/color}}" | |76530||കെ പി എം മുസ്തഫ ഹാജി ||rowspan="3" |[[സിപിഎം]] ||rowspan="3" style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}"| |76492|| |സുചിത്ര||rowspan="3" |[[ബീജെപി]]|| rowspan="9" style="background-color: {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}"| |8021 |- |[[2016-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2016<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2016&no=38</ref>]] |194727||151439 ||579 ||rowspan="2" |[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]||70990 ||rowspan="2" |[[വി. ശശികുമാർ]] ||70411 ||എം.കെ സുനിൽ ||5917 |- |[[2011-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2011<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2011&no=38</ref>]] |165042||134646||9589||69730||60141||സികെ കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്||1989 |} ==ഉൾപ്പെടുന്ന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വിഭാഗങ്ങൾ== പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ നിയോജക മണ്ഡലം ഇനിപ്പറയുന്ന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു:<ref>{{cite web |url = http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |title = Local Self Governments in Assembly Constituencies of Malappuram District |website = www.ceo.kerala.gov.in |access-date = 2023-10-31 |archive-date = 2019-08-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190820130501/http://www.ceo.kerala.gov.in/malappuram.html |url-status = dead }}</ref> {|class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" !width="30px" |Sl no. !width="100px" |പേര് !width="130px" |പദവി ([[ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്ത്]]/[[Municipalities of Kerala|നഗരസഭ]]) !width="100px" |[[താലൂക്ക്]] |- |1 |[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |മുനിസിപ്പാലിറ്റി |[[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |2 |[[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മേലാറ്റൂർ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |3 |[[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വെട്ടത്തൂർ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |4 |[[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|താഴേക്കോട്]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |5 |[[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആലിപ്പറമ്പ്]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |6 |[[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുലാമന്തോൾ]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |- |7 |[[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏലംകുളം]] |ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |[[Perinthalmanna taluk|പെരിന്തൽമണ്ണ]] |} ==മുൻ നിയമസഭാംഗങ്ങൾ== വിവിധ നിയമസഭകളുടെ കാലയളവിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ നിയോജകമണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച എല്ലാ കേരള നിയമസഭ അംഗങ്ങളുടെയും പട്ടിക താഴെ കൊടുക്കുന്നു:<ref>{{cite web |url = https://www.mapsofindia.com/assemblypolls/kerala/perinthalmanna-assembly-constituency-map.html |title = Members of Kerala Legislative Assembly: Perinthalmanna |website = www.mapsofindia.com }}</ref> '''സൂചിക''' {{Party index link|Indian Union Muslim League}} {{Party index link|Communist Party of India}} {{Party index link|Communist Party of India (Marxist)}} {| class="sortable" width="50%" cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big" ! style="background-color:#666666; color:white" |തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ! style="background-color:#666666; color:white" |നിയമസഭ ! style="background-color:#666666; color:white" |അംഗം ! style="background-color:#666666; color:white" colspan="2"|കക്ഷി ! style="background-color:#666666; color:white" |കാലാവധി |- | [[1957 Kerala Legislative Assembly election|1957]] | 1-ാം | [[പി. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ]] | rowspan="2" |[[Communist Party of India|സി.പി.ഐ]] | rowspan="2" width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}"| | 1957 – 1960 |- | [[1960 Kerala Legislative Assembly election|1960]] | 2-ാം | [[ഇ.പി. ഗോപാലൻ]] | 1960 – 1965 |- | [[1967 Kerala Legislative Assembly election|1967]] | 3-ാം | [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] | [[Communist Party of India (Marxist)|സി.പി.ഐ.എം.]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}"| | 1967 – 1970 |- | [[1970 Kerala Legislative Assembly election|1970]] | 4-ാം | rowspan="2" | കെ.കെ.എസ്. തങ്ങൾ | rowspan="8" |[[Indian Union Muslim League|മുസ്ലിം ലീഗ്]] | rowspan="8" width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}"| | 1970 – 1977 |- | [[1977 Kerala Legislative Assembly election|1977]] | 5-ാം | 1977 – 1980 |- | [[1980 Kerala Legislative Assembly election|1980]] | 6-ാം | rowspan="6" | [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] | 1980 – 1982 |- | [[1982 Kerala Legislative Assembly election|1982]] | 7-ാം | 1982 – 1984 |- | [[1987 Kerala Legislative Assembly election|1987]] | 8-ാം | 1987 – 1991 |- | [[1991 Kerala Legislative Assembly election|1991]] | 9-ാം | 1991 – 1996 |- | [[1996 Kerala Legislative Assembly election|1996]] | 10-ാം | 1996 – 2001 |- | [[2001 Kerala Legislative Assembly election|2001]] | 11-ാം | 2001 – 2006 |- | [[2006 Kerala Legislative Assembly election|2006]] | 12-ാം | [[വി. ശശികുമാർ]] | [[Communist Party of India (Marxist)|സി.പി.ഐ.എം.]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}"| | 2006 – 2011 |- | [[2011 Kerala Legislative Assembly election|2011]] | 13-ാം | rowspan="2" |[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] | rowspan="3" |[[Indian Union Muslim League|മുസ്ലിം ലീഗ്]] | rowspan="3" width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}"| | 2011 – 2016 |- | [[2016 Kerala Legislative Assembly election|2016]] | 14-ാം | 2016 - 2021 |- | [[2021 Kerala Legislative Assembly election|2021]] | 15-ാം | [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | 2021- തുടരുന്നു. |} {{notelist}} ==തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ== ===2026=== {{Election box begin | title=[[2026 Kerala Legislative Assembly election]]: Perinthalmanna}} {{Election box candidate with party link|party=CPI(M)|candidate=V. P. Muhammad Haneefa|votes=|percentage=|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian Union Muslim League |candidate=[[Najeeb Kanthapuram]]|votes=|percentage=|change=}} {{Election box candidate with party link|party=BJP|candidate=K. P. Baburaj|votes=|percentage=|change=}} {{Election box candidate with party link|party=None of the above|candidate=None of the above|votes=|percentage=|change=}} {{Election box margin of victory| |votes = |percentage = |change = }} {{Election box turnout||votes=|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link| |winner = |swing = }} {{Election box end}} === 2021 === There were 2,17,959 registered voters in the constituency for the 2021 Kerala Assembly election.<ref name="turnout_2021">{{cite web |title=Kerala Niyamasabha Election Voter turnout 2021, CEO Kerala |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/GE-2021/VoterTurnout2021.pdf |website=www.ceo.kerala.gov.in }}</ref> {{Election box begin|title=[[2021 Kerala Legislative Assembly election]]: [[Perinthalmanna]]<ref name="result_2021">{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/Result2021/ConstituencywiseS1138.htm?ac=38|title=GENERAL ELECTION TO KERALA NIYAMA SABHA TRENDS & RESULT MAY-2021 (38-PERINTHALMANNA)|access-date=|website=results.eci.gov.in|publisher=Election Commission of India}}</ref>}} {{Election box winning candidate with party link| |party = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ് |candidate = [[നജീബ് കാന്തപുരം]] |votes = 76,530 |percentage = 46.21% |change ={{loss}}0.68 }} {{Election box candidate with party link| |party = ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി |candidate = കെ. പി. എം. മുസ്തഫ |votes = 76,492 |percentage = 46.19% |change ={{loss}}0.31 }} {{Election box candidate with party link| |party = ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി |candidate = സുചിത്ര മട്ടട |votes = 8,021 |percentage = 4.84% |change ={{gain}}0.93 }} {{Election box candidate with party link| |party = സ്വതന്ത്രൻ |candidate = അഡ്വ. അബ്ദുൾ അഫ്സൽ. പി. ടി. |votes = 906 |percentage = 0.55% |change =''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = ഒന്നുമില്ല |candidate = None of the above (നോട്ട) |votes = 867 |percentage = 0.52% |change ={{gain}}0.19 }} {{Election box candidate with party link| |party = സ്വതന്ത്രൻ |candidate = നജീബ് കുറ്റീരി |votes = 828 |percentage = 0.50% |change =''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = സ്വതന്ത്രൻ |candidate = മുഹമ്മദ് മുസ്തഫ. കെ. പി. |votes = 751 |percentage = 0.45% |change =''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = സ്വതന്ത്രൻ |candidate = മുസ്തഫ. പി. കെ |votes = 750 |percentage = 0.45% |change =''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = സ്വതന്ത്രൻ |candidate = മുസ്തഫ s/o മുഹമ്മദ് |votes = 471 |percentage = 0.28% |change =''N/A'' }} {{Election box margin of victory| |votes = 38 |percentage = 0.02% |change ={{loss}}0.37 }} {{Election box turnout| |votes = 1,65,616<ref name="result_2021"/><ref name="turnout_2021"/> |percentage = 75.98%<ref name="turnout_2021"/> |change ={{loss}}1.68 }} {{Election box hold with party link| |winner = Indian Union Muslim League |loser = Left Democratic Front (Kerala) |swing = {{loss}}0.68 }} {{Election box end}} === 2016 === There were 1,94,976 registered voters in Perinthalmanna Assembly constituency for the 2016 Kerala Assembly election.<ref>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/3767-kerala-general-legislative-election-2016 |title = Kerala Niyamasabha Election Results 2016, Election commission of India |website = eci.gov.in }}</ref> {{Election box begin | title=[[2016 Kerala Legislative Assembly election]]: [[Perinthalmanna]]}} {{Election box candidate with party link| |party = Indian Union Muslim League |candidate = [[Manjalamkuzhi Ali]] |votes = 70,990 |percentage = 46.89% |change = {{loss}}5.25 }} {{Election box candidate with party link| |party = Communist Party of India (Marxist) |candidate = [[V. Sasikumar]] |votes = 70,411 |percentage = 46.50% |change = {{gain}}1.53 }} {{Election box candidate with party link| |party = Bharatiya Janata Party |candidate = Adv. M. K. Sunil |votes = 5,917 |percentage = 3.91% |change = {{gain}}2.42 }} {{Election box candidate with party link| |party = Welfare Party of India |candidate = Saleem Mampad |votes = 1,757 |percentage = 1.16% |change = ''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = Social Democratic Party of India |candidate = Suniya Siraj |votes = 698 |percentage = 0.46% |change = {{loss}}0.34 }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Palathingal Aboobacker |votes = 671 |percentage = 0.44% |change = ''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = None of the above |candidate = None of the above |votes = 507 |percentage = 0.33% |change = ''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = Peoples Democratic Party (India) |candidate = Sayyid Musthafa Pookoya Thangal |votes = 335 |percentage = 0.22% |change = ''N/A'' }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Anwar Shakeel Omar |votes = 125 |percentage = 0.08% |change = ''N/A'' }} {{Election box margin of victory| |votes = 579 |percentage = 0.39% |change = {{loss}}6.78 }} {{Election box turnout| |votes = 1,51,411 |percentage = 77.66% |change = {{loss}}3.37 }} {{Election box hold with party link| |winner = Indian Union Muslim League |loser = |swing = {{loss}}5.25 }} {{Election box end}} === 2011 === There were 1,65,042 registered voters in Perinthalmanna Assembly constituency for the 2011 Kerala Assembly election.<ref>{{cite web |url=https://old.eci.gov.in/files/file/3763-kerala-2011/ |title = Kerala Niyamasabha Election Results 2011, Election commission of India |website = eci.gov.in }}</ref> {{Election box begin | title=[[2011 Kerala Legislative Assembly election]]: [[Perinthalmanna]]}} {{Election box candidate with party link| |party = Indian Union Muslim League |candidate = [[Manjalamkuzhi Ali]] |votes = 69,730 |percentage = 52.14% |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Communist Party of India (Marxist) |candidate = [[V. Sasikumar]] |votes = 60,141 |percentage = 44.97% |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Bharatiya Janata Party |candidate = C. K. Kunhimuhammed |votes = 1,989 |percentage = 1.49% |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Social Democratic Party of India |candidate = Saidalikkutty |votes = 1,067 |percentage = 0.80% |change = }} {{Election box candidate with party link| |party = Independent (politician) |candidate = Mohammed Ali |votes = 808 |percentage = 0.60% |change = }} {{Election box margin of victory| |votes = 9,589 |percentage = 7.17% |change = }} {{Election box turnout| |votes = 1,33,735 |percentage = 81.03% |change = }} {{Election box gain with party link| |winner = Indian Union Muslim League |loser = Communist Party of India (Marxist) |swing = }} {{Election box end}} ==അവലംബം== <references/> {{malappuram-geo-stub}} {{മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ രൂപീകൃതമായ കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] {{മലപ്പുറം ജില്ല}}{{Kerala Niyamasabha Constituencies}} sy7mztvslx9zg6yipdvuhb4p6jb2wjf 0 146198 4612575 4102270 2026-04-10T01:56:48Z Asifalinair 206364 4612575 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kerala Niyamasabha Constituency | constituency number = 78 | name = പറവൂർ | image = | caption = | existence = 1957 | reserved = |first member =[[എൻ. ശിവൻ പിള്ള]] [[സി.പി.ഐ]] | electorate = 2,01,478 (2021) | current mla = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | front = [[യു.ഡി.എഫ്.]] | electedbyyear = 2021 | district = [[എറണാകുളം ജില്ല]] | self governed segments ={{bulleted list|[[വടക്കൻ പറവൂർ നഗരസഭ]]|[[ചേന്ദമംഗലം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചേന്ദമംഗലം പഞ്ചായത്ത്‌]]|[[ചിറ്റാട്ടുകര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറ്റാട്ടുകര പഞ്ചായത്ത്‌]]|[[ഏഴിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏഴിക്കര പഞ്ചായത്ത്‌]]|[[കോട്ടുവള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കോട്ടുവള്ളി പഞ്ചായത്ത്‌]]|[[പുത്തൻവേലിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുത്തൻവേലിക്കര പഞ്ചായത്ത്‌]]|[[വരാപ്പുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വരാപ്പുഴ പഞ്ചായത്ത്‌]]|[[വടക്കേക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വടക്കേക്കര പഞ്ചായത്ത്‌]]|}} }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു നിയമസഭാമണ്ഡലമാണ് '''പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം'''. [[വടക്കൻ പറവൂർ നഗരസഭ]]യും; പരവൂർ താലൂക്കിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[ചേന്ദമംഗലം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചേന്ദമംഗലം]], [[ചിറ്റാട്ടുകര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറ്റാട്ടുകര]], [[ഏഴിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏഴിക്കര]], [[കോട്ടുവള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കോട്ടുവള്ളി]], [[പുത്തൻവേലിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുത്തൻവേലിക്കര]], [[വരാപ്പുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വരാപ്പുഴ]], [[വടക്കേക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വടക്കേക്കര]] എന്നീ [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തുകളും]] ചേർന്നതാണ് പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം.<ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/ernakulam.html |title=District/Constituencies- Ernakulam District |access-date=2011-03-22 |archive-date=2011-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110314055251/http://www.ceo.kerala.gov.in/ernakulam.html |url-status=dead }}</ref>. 2001 മുതൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിലെ]] [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനാണ്]] ഈ മണ്ഡലത്തെ നിയമസഭയിൽ പ്രതനിധീകരിക്കുന്നത്. <mapframe text="പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം" width=300 height=300 align=center >{ "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q13114499,Q16137825,Q5423274,Q13111696,Q13113353,Q13114587,Q16135333,Q13112058"}</mapframe> ==തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ== Paravur Niyamasabha constituency is composed of the following local self-governed segments:<ref name="ekm">{{cite web |url = http://www.ceo.kerala.gov.in/ernakulam.html |website = www.ceo.kerala.gov.in |title = State Assembly constituencies in Ernakulam district, Kerala. |access-date = 2011-03-22 |archive-date = 2011-03-14 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110314055251/http://www.ceo.kerala.gov.in/ernakulam.html |url-status = dead }}</ref> {|class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" !width="30px" |നമ്പർ !width="100px" |പേർ !width="130px" |നില ([[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]/[[മുനിസിപ്പാലിറ്റി]]) !width="100px" |[[താലൂക്ക്]] |- |1 |[[വടക്കൻ പറവൂർ നഗരസഭ|വടക്കൻ പറവൂർ]] |[[മുനിസിപ്പാലിറ്റി]] |[[പറവൂർ താലൂക്ക്|പറവൂർ]] |- |2 |[[ചേന്ദമംഗലം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചേന്നമംഗലം]] |[[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |[[പറവൂർ താലൂക്ക്|പറവൂർ]] |- |3 |[[ചിറ്റാട്ടുകര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറ്റാട്ടുകര]] |[[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |[[പറവൂർ താലൂക്ക്|പറവൂർ]] |- |4 |[[ഏഴിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏഴിക്കര]] |[[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |[[പറവൂർ താലൂക്ക്|പറവൂർ]] |- |5 |[[കോട്ടുവള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കോട്ടുവള്ളി]] |[[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |[[പറവൂർ താലൂക്ക്|പറവൂർ]] |- |6 |[[പുത്തൻവേലിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുത്തൻവേലിക്കര]] |[[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |[[പറവൂർ താലൂക്ക്|പറവൂർ]] |- |7 |[[വരാപ്പുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വരാപ്പുഴ]] |[[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |[[പറവൂർ താലൂക്ക്|പറവൂർ]] |- |8 |[[വടക്കേക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വടക്കേക്കര]] |[[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |[[പറവൂർ താലൂക്ക്|പറവൂർ]] |} ===2001- 2021 === {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുഫലങ്ങൾ !വർഷം!!വോട്ടർമാരുടെ എണ്ണം !!പോളിംഗ് !!വിജയി!!ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ!!മുഖ്യ എതിരാളി!!ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ!!മറ്റുമത്സരാർഥികൾ||വോട്ട് |- |[[2006-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2006]] <ref>[http://keralaassembly.org/kapoll.php4?year=2006&no=70 സൈബർ ജേണലിസ്റ്റ് ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210522195849/http://keralaassembly.org/kapoll.php4?year=2006&no=70 |date=2021-05-22 }} കേരള നിയമസഭ 2006 -ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ: പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം ശേഖരിച്ച തീയതി 21 മേയ് 2021</ref> ||133428 ||100082 || [[വി.ഡി. സതീശൻ]] [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ. എൻ. സി(ഐ)]] || 51099 ||കെ.എം ദിവാകരൻ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പിഐ]]||43307|| വി.എൻ സുനിൽ കുമാർ - [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|BJP]] ||2859 |- |[[2011-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2011]] <ref>[http://keralaassembly.org/election/assembly_poll.php?year=2011&no=78 സൈബർ ജേണലിസ്റ്റ് ] കേരള നിയമസഭ 2011 -ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ: പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം ശേഖരിച്ച തീയതി 21 മേയ് 2021 </ref> ||171172 || 144127 || [[വി.ഡി. സതീശൻ]] [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ. എൻ. സി(ഐ)]] ||74632 ||[[പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]][[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പിഐ]]||63283|| ഇ.എസ് പുരുഷോത്തമൻ - [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|BJP]] ||3934 |- |[[2016-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2016]] <ref>[http://www.keralaassembly.org/election/2016/assembly_poll.php?year=2016&no=109 സൈബർ ജേണലിസ്റ്റ് ] കേരള നിയമസഭ 2016 -ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ: പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം ശേഖരിച്ച തീയതി 21 മേയ് 2021 </ref> ||191255 || 160589 || [[വി.ഡി. സതീശൻ]] [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ. എൻ. സി(ഐ)]] || 74985 ||സാരദ മോഹൻ-[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പിഐ]]||54351|| ഹരി വിജയൻ - [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|BJP]] || 28097 |- |[[2021-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2021]] <ref>[http://keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2021&no=109] കേരള നിയമസഭ 2021 -ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ: [പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ശേഖരിച്ച തീയതി 21 മെയ് 2021 </ref> ||201317 ||158594 || [[വി.ഡി. സതീശൻ]] [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ. എൻ. സി(ഐ)]] || 82264 ||എം. ടി നിക്സൻ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പിഐ]]||60963|| എ.ബി ജയപ്രകാശ് - [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|BJP]] || 12964 |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ നിയോജകമണ്ഡല]]ത്തെ പ്രതിനിഥീകരിച്ച അംഗങ്ങൾ {{Party index link|Communist Party of India (Marxist)}}{{Party index link|Indian National Congress}}{{Party index link|Independent (politician)}}{{Party index link|Communist Party of India}}{{Party index link|Samyukta Socialist Party}}{{Party index link|Praja Socialist Party}} {| class="sortable" width="50%" cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big;" ! style="background-color:#666666; color:white" |ഇലക്ഷൻ ! style="background-color:#666666; color:white" |കാലം ! style="background-color:#666666; color:white" |ആകെവോട്ട് ! style="background-color:#666666; color:white" |ചെയ്തത് ! style="background-color:#666666; color:white" |മെമ്പർ ! style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! style="background-color:#666666; color:white" |എതിരാളി ! style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട് ! colspan="2"style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി |- ||[[ഒന്നാം കേരളനിയമസഭ|1957ലെ ഒന്നാംസഭ]]<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1957_ST_REP.pdf</ref> | 1957-60 | 67641 | 43426 | [[എൻ. ശിവൻ പിള്ള]] | 19997 |[[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] | style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}" | | [[കെ.ഐ മാത്യു]] | 17909 | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |- | |[[രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ|1960ലെ രണ്ടാം നിയമസഭ]]<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1960_ST_REP.pdf</ref> |1960 – 65 | 64507 | 57702 | [[കെ.എ. ദാമോദര മേനോൻ]] | 30369 | rowspan="5" | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="5" style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | | [[എൻ. ശിവൻ പിള്ള]] | 26371 |[[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] | style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}" | |- |[[ മൂന്നാം കേരളനിയമസഭ|1967 ലെ മൂന്നാം നിയമസഭ]]<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1967_ST_REP.pdf</ref> |1967 – 19703 | 59497 | 47617 |rowspan="2" | [[കെ.ടി. ജോർജ്ജ്]] | 17418 | [[വി.പൈനാടൻ]] | 13719 |[[സ്വതന്ത്രൻ]] | |- |[[നാലാം കേരളനിയമസഭ|1970ലെ നാലാം നിയമസഭ]]<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1970_ST_REP.pdf</ref> |1970 – 1977 | 71256 | 58523 | 28104 | [[പി.ഗംഗാധരൻ]] | 26155 |[[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം]] | style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}" | |- |[[അഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|1977ലെ അഞ്ചാം നിയമസഭ]]<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1977_ST_REP.pdf</ref> |1980 | 71070 | 59093 | [[സേവ്യർ അറക്കൽ]] | 29644 | [[വർക്കി പൈനാണ്ടർ]] | 22395 |rowspan="2" |[[സ്വതന്ത്രൻ]] | rowspan="2" | |- |[[ആറാം കേരളനിയമസഭ|1980ലെ ആറാം നിയമസഭ]]<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1980_ST_REP.pdf</ref> |1980-82 | 79258 | 61147 | [[എ.സി. ജോസ്]] | 31246 | [[കെ.പി ജോർജ്ജ്]] |26761 |- |[[ഏഴാം കേരളനിയമസഭ|1982ലെ ഏഴാം നിയമസഭ]]<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1982_ST_REP.pdf</ref> |1982 – 1987 |80471 |63486 |rowspan="2" | [[എൻ. ശിവൻ പിള്ള]] | 30450 |rowspan="4" |[[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] | rowspan="4" style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}" | | rowspan="2" |[[എ.സി. ജോസ്]] |30427 | [[സ്വതന്ത്രൻ]] | |- |[[എട്ടാം കേരളനിയമസഭ|1987 ലെ എട്ടാം നിയമസഭ]]<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1987_ST_REP.pdf</ref> |1987– 91 |95972 |81647 | 39495 | 37129 | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |- |- |[[ഒമ്പതാം കേരളനിയമസഭ|1991 ലെ ഒമ്പതാം നിയമസഭ]]<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1991_ST_REP.pdf</ref> |1991-96 <ref>|[[1991-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|1991]] [http://www.keralaassembly.org/1991/1991070.html സൈബർ ജേണലിസ്റ്റ് ] കേരള നിയമസഭ 1991 -ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ: പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം ശേഖരിച്ച തീയതി 22 മെയ് 2021 </ref> |123712 |92495 | rowspan="2" |[[പി. രാജു]] | 43551 | |[[ആർ. കെ. കർത്താ]] | 40719 | [[നാഷണൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി (സെക്യുലർ)|എൻ ഡി പി]] | style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |- |[[പത്താം കേരളനിയമസഭ|1996 ലെ പത്താം നിയമസഭ]]<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1996_ST_REP.pdf</ref> |1996 – 2001 <ref>|[[1996-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|1996]] [http://keralaassembly.org/kapoll.php4?year=1996&no=70 സൈബർ ജേണലിസ്റ്റ് ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240305070622/http://keralaassembly.org/kapoll.php4?year=1996&no=70 |date=2024-03-05 }} കേരള നിയമസഭ 1996 -ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ: പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം ശേഖരിച്ച തീയതി 22 മെയ് 2021</ref> |125881 | 91432 | 39723 | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | 38607 | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |- |[[പതിനൊന്നാം കേരളനിയമസഭ]] |2001-2006<ref>{{Cite web |url=https://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_2001_ST_REP.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2023-04-07 |archive-date=2023-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230606091619/https://ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_2001_ST_REP.pdf |url-status=dead }}</ref> |139275 |97515 |[[വി.ഡി. സതീശൻ]] |48859 |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] |style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}"| |[[പി. രാജു]] |41425 |[[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] |style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}" | |} {{notelist}} == Election results == Percentage change (±%) denotes the change in the number of votes from the immediate previous election. === Niyamasabha Election 2016 === There were 1,91,307 registered voters in the constituency for the 2016 Kerala Niyamasabha Election.<ref>{{cite web|title=Kerala Niyamasabha Election Results 2016, Election commission of India|url=https://eci.gov.in/files/file/3767-kerala-general-legislative-election-2016|website=eci.gov.in}}</ref> {{Election box begin|title=[[2016 Kerala Legislative Assembly election]] : Paravur}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=V. D. Satheesan|votes=74,985|percentage=46.70|change={{decrease}}5.08|}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India|candidate=Sarada Mohan|votes=54,351|percentage=33.85|change={{decrease}}10.06|}} {{Election box candidate with party link | |party = Bharath Dharma Jana Sena| BDJS|candidate=Hari Vijayan|votes=28,097|percentage=17.50|change=-|}} {{Election box candidate with party link|party=Social Democratic Party of India|candidate=Faizal|votes=923|percentage=0.57|change=-|}} {{Election box candidate with party link|party=None of the above|candidate=None of the above|votes=900|percentage=0.56|change=-|}} {{Election box candidate with party link|party=Bahujan Samaj Party|candidate=Sijikumar K. K .|votes=557|percentage=0.35|change={{increase}}0.06|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent (politician)|candidate=Shinsa Selvaraj|votes=302|percentage=0.19|change=-|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent politician|candidate=Sathyaneasan|votes=261|percentage=0.16|change=-}}{{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|candidate=Jose Thomas|votes=200|percentage=0.12|change=-}}{{Election box margin of victory||votes=20,364|percentage=12.85|change={{increase}}4.98}} {{Election box turnout||votes=1,60,576|percentage=83.94|change={{decrease}}0.26}} {{Election box hold with party link|winner=Indian National Congress|swing={{decrease}}5.08}}{{Election box end}} === Niyamasabha Election 2011 === There were 1,71,172 registered voters in the constituency for the 2011 election.<ref>{{cite web|title=Kerala Niyamasabha Election Results 2011, Election commission of India|url=https://eci.gov.in/files/file/3763-kerala-2011|access-date=11 March 2020|website=eci.gov.in}}</ref> {{Election box begin|title=[[2011 Kerala Legislative Assembly election]] : Paravur}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=V. D. Satheesan|votes=74,632|percentage=51.78|change=-|}}{{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India|candidate=Pannian Ravindran|votes=62,955|percentage=43.91|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=E. S. Purushottaman|votes=3,934|percentage=2.73|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent politician|candidate=K. K. Jyothivas|votes=754|percentage=0.52|change=-|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent politician|candidate=P. P. Raveendran|votes=493|percentage=0.34|change=-|}} {{Election box candidate with party link|party=Bahujan Samaj Party|candidate=M. Manoj|votes=414|percentage=0.29|change=|}} {{Election box margin of victory||votes=11,349|percentage=7.87|change=}} {{Election box turnout||votes=1,44,124|percentage=84.20|change=}} {{Election box hold with party link|winner=Indian National Congress|swing=}}{{Election box end}} == See also == * [[North Paravur]] * [[South Paravur]] * [[Ernakulam district]] * [[List of constituencies of the Kerala Legislative Assembly]] * [[2016 Kerala Legislative Assembly election]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ രൂപീകൃതമായ കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] {{Kerala Niyamasabha Constituencies}} g5taiyk7agbq39ymb4ywx8q1l0olxeb 0 158507 4612536 3518969 2026-04-09T12:11:36Z Raymond 5007 high res image of the painting 4612536 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Last Judgment}} [[File:Jüngstes Gericht - Stefan Lochner - Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud-5126 (cropped).jpg|thumb|300px|right|അന്ത്യന്യായവിധി 15-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ലോച്ച്നർ വരച്ചത്]] [[File:Das Jüngste Gericht (Memling).jpg|thumb|300px|right|അന്ത്യന്യായവിധി 1467-1471]] [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസപ്രകാരം]] ലോകാവസാനത്തിൽ [[ദൈവം]] ([[യഹോവ|യാഹോവ]]) നടത്തുന്ന സാർവത്രിക വിധിയാണ് '''അന്ത്യന്യായവിധി''' (Last Judgment). ദൈവം യഹൂദേതര ജനതകളുടെമേൽ വിധി കല്പിക്കുമെന്നും അവരെ ശിക്ഷിക്കുമെന്നും ഇസ്രായേൽക്കാർ വിശ്വസിച്ചു. ജലപ്രളയം, സോദോമിന്റെ നാശം എന്നിവ ഇത്തരം വിധികൾക്ക് ഉദാഹരണമാണ്. ശത്രുക്കളുടെ പരാജയവും സമൂലനാശവും യഹോവ (യാഹ്‌വേ) നടത്തുന്ന വിധിയാണ്. ==അന്ത്യദിനം== ''യഹോവയുടെ ദിന''ത്തിൽ (അന്ത്യദിനം) ദൈവം [[ഇസ്രായേൽ|ഇസ്രായേലിന്റെ]] ശത്രുക്കളെ വിധിക്കുകയും കഠിനമായി [[ശിക്ഷ|ശിക്ഷിക്കുകയും]] ചെയ്യും. അന്ന് യോസഫാത്തിന്റെ താഴ്വരയിൽവച്ച് വിജാതീയരുടെ സൈന്യങ്ങളെ ദൈവം നശിപ്പിക്കും <ref>യോവേൽ 3 : 4, 8; സെഖര്യാവ് 12 : 14</ref>. എങ്കിലും വിധി ഇസ്രായേലിനെക്കൂടി ബാധിക്കുമെന്ന് പ്രവാചകന്മാർ പഠിപ്പിച്ചു. ഇസ്രായേലിന്റെ പരാജയവും അടിമത്തവും ദൈവം നടത്തുന്ന ന്യായവിധിയാണ്. സെഫനിയിസിന്റെ പ്രവചനപ്രകാരം ഈ ന്യായവിധി സാർവത്രികമാണ്. അത് വലിയൊരു വിഭാഗത്തെ നശിപ്പിക്കും; എങ്കിലും ചെറിയ ഒരു വിഭാഗം രക്ഷപ്രാപിക്കും. മറ്റു മതാനുയായികളിലും കുറേപ്പേർ രക്ഷപ്പെടും. ദാനിയേലും ദൈവത്തിന്റെ സാർവത്രികന്യായവിധിയെപ്പറ്റി പഠിപ്പിക്കുന്നു. സമൂലനാശം വിധിയുടെ ഒരു വശമാണെങ്കിലും നാശം പുതിയ ഒരു യുഗത്തിന്റെ ആരംഭമാണ്. സുകൃതികൾ നിത്യസമ്മാനത്തിനായി ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കും. ദുഷ്ടർ നിത്യമായ അപമാനം അനുഭവിക്കും. മിശിഹാ (അഭിഷിക്തൻ) നടത്തുന്ന വിധിക്കുശേഷം സമാധാനപൂർണമായ ഒരു ഘട്ടവും അതിനു ശേഷം അന്ത്യവിധിയും ഉണ്ടെന്ന് വെളിപ്പാട് ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്നു. <ref>അപ്പോക്കാലിപ്സ് സാഹിത്യം</ref> ന്യായവിധി ആസന്നമായിരിക്കുമെന്ന് യേശു സൂചിപ്പിച്ചു. ''ജാഗരൂകരായിരിക്കുവിൻ'' എന്ന മുന്നറിയിപ്പു വിധിയുടെ അത്യാസന്നത അറിയിക്കുന്നു. പഴയനിയമത്തിലെപ്പോലെ ന്യായാധിപൻ ദൈവമാണ്. <ref>മത്തായി 18:35; റോമർ 14:10; 1 പത്രോസ് 1:17</ref> ദൈവപുത്രനായ യേശുവിന് ന്യായം വിധിക്കാനുള്ള അധികാരം നൽകിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് വിധിദിവസത്തെ ''യേശുവിന്റെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടലിന്റെ ദിവസം'', ''യേശുവിന്റെ ദിവസം'' എന്നെല്ലാം പറയുന്നു. <ref>2 തെസ്സ. 1:5-7</ref> ==ദൈവവിധി== യേശുവിലൂടെ ദൈവം വിധിക്കും. മാലാഖമാരും വിശുദ്ധരും അവനോടൊത്തുണ്ടായിരിക്കും. [[ക്രിസ്തു]] തന്റെ മഹത്ത്വത്തിൽ സർവമനുഷ്യരെയും വിധിക്കുവാൻ വീണ്ടും വരും. തന്നിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവരും അല്ലാത്തവരുമായ സർവരേയും യേശു വിധിക്കും. വിധിയുടെ മാനദണ്ഡം ക്രിസ്തുവിനോടുള്ള ഓരോരുത്തരുടെയും മനോഭാവമായിരിക്കും. [[യേശു|യേശുവിനെ]] ഏറ്റുപറയുവാൻ ലജ്ജിക്കുന്നവർ തിരസ്കരിക്കപ്പെടും. ഇദ്ദേഹത്തിൽ വിശ്വസിക്കാത്തവരും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദേശവാഹകരെ സ്വീകരിക്കാത്തവരും വിധിക്കപ്പെടും <ref>മത്തായി 10:14; 11:20, 24; 23:33</ref> ഓരോരുത്തനേയും അവനവന്റെ പ്രവർത്തിക്കനുസരിച്ച് ക്രിസ്തു വിധിക്കും. സഹജീവികൾക്കു ചെയ്യുന്ന നന്മയും തിന്മയും ക്രിസ്തുവിനു ചെയ്തതായി ഗണിക്കുന്നതാണ്. ക്രിസ്തുവിനെ അറിയാത്തവർ അവരുടെ മനസാക്ഷിയുടെ നിയമപ്രകാരം വിധിക്കപ്പെടും. ക്രിസ്തുവിനെ അനുഗമിക്കുന്നവർ ആകട്ടെ, സുവിശേഷനിയമപ്രകാര <ref>റോമർ 2:14-16</ref>മായിരിക്കും വിധിക്കപ്പെടുക. ഓരോരുത്തരുടെയും ഹൃദയരഹസ്യങ്ങൾ അന്ന് വെളിപ്പെടും <ref>റോമർ 2:16; 1 കൊരി. 5:5</ref> ദുഷ്ടർ ലജ്ജിതരായിത്തീരും എന്നെല്ലാം ക്രൈസ്തവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ==സ്നേഹത്താൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട സമൂഹം== [[File:Last Judgment (Povolzhie).jpg|thumb|250px|right|അന്ത്യന്യായവിധി (റഷ്യൻ ചിത്രരചന)]] അന്ത്യന്യായവിധി ഒരു വിധിപ്രസ്താവന മാത്രമല്ല; ഇതുമൂലം, മരിച്ചവർ ഉയിർത്തെഴുന്നേല്ക്കുന്നു. യേശു ഓരോരുത്തനും അവനവന്റെ [[ആത്മാവ്|ആത്മാവിന്റെ]] സ്ഥിതിക്കനുസൃതമായ [[ശരീരം]] കൊടുക്കുന്നു. ദൈവികോദ്ദേശ്യത്തോടുള്ള വിധേയത്വത്തിലും ദൈവസ്നേഹത്തിലും സ്ഥിരീകൃതരായവർ മഹത്ത്വത്തിന്റെ ശരീരവും അല്ലാത്തവർ അപമാനത്തിന്റെ ശരീരവും സ്വീകരിക്കുന്നു. ഈ പ്രവൃത്തി ഇരുകൂട്ടരേയും വേർതിരിക്കുന്നതു കൂടാതെ ദൈവത്തോടു സ്നേഹത്താൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ഒരു സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തദ്വാരാ സൃഷ്ടികർമത്തിൽ ദൈവത്തിന്റെ ഉദ്ദിഷ്ടലക്ഷ്യം നിറവേറ്റപ്പെടുന്നു എന്നു ക്രൈസ്തവ ദർശനത്തിൽ പ്രസ്താവമുണ്ട്. ==ആധുനിക വ്യാഖ്യാനം== ക്രിസ്തുവിന്റെ സ്വർഗാരോഹണവും പുനരാഗമനവും സത്താപരം (essential) മാത്രമാണ് എന്ന് ചില ആധുനിക ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞർ വാദിക്കുന്നു. സ്വർഗാരോഹണം ക്രിസ്തു തന്റെ മഹത്ത്വത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. യേശു സർവസൃഷ്ടിയുടെയും മേൽ ദൈവത്തിനുള്ള പരമാധികാരത്തിൽ ഭാഗഭാക്കാകുന്നു. പുനരാഗമനം ക്രിസ്തുവിന്റെ ശക്തിയോടുകൂടിയ സാന്നിധ്യമാണ്, ശാരീരികമായുള്ള തിരിച്ചു വരവല്ല. ഈ സാന്നിധ്യം മനുഷ്യരുടെ ആത്മീയ ഉണർവിലാണ് പ്രകടമാകുന്നത്. ദൈവികശക്തി ഫലപ്രദമാംവിധം പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ട് യേശു വീണ്ടും ലോകത്തിൽ സന്നിഹിതനാകുന്നു. ലോകത്തിന്റെമേലുള്ള തന്റെ പരമാധികാരം പ്രയോഗിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ലോകത്തെ പൂർണതയിൽ എത്തിക്കുന്നു. പുനരാഗമനം, ഉയിർപ്പ്,അന്ത്യന്യായവിധി എന്നിവ ഒരേ ദൈവികപ്രവൃത്തിയുടെ വിവിധവശങ്ങളാണ്. ക്രിസ്തുവിന്റെ പുനരാഗമനത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് ഉണ്ടാകുമെന്നു വിവരിക്കപ്പെടുന്ന പ്രകൃതിക്ഷോഭങ്ങളും അത്ഭുതപ്രതിഭാസങ്ങളും അപ്പോകാലിപ്സ് സാഹിത്യത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളായി മനസ്സിലാക്കിയാൽ മതിയെന്നാണ് പ്രസ്തുത ദൈവശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരുടെ അഭിപ്രായം. ==മൈക്കൽ ആഞ്ജലോ രചിച്ച പ്രസിദ്ധമായ ചുവർ ചിത്രം== [[File:Michelangelo Buonarroti - Jugement dernier.jpg|thumb|300px|right|മൈക്കൽ ആഞ്ജലോ രചിച്ച പ്രസിദ്ധമായ ചുവർ ചിത്രം.]] മാർപാപ്പാമാരുടെ ആസ്ഥാനമായ [[വത്തിക്കാൻ|വത്തിക്കാനിലെ]] സിസ്റ്റൈൻ ചാപ്പലിൽ മൈക്കൽ ആഞ്ജലോ രചിച്ച പ്രസിദ്ധമായ ചുവർ ചിത്രം. 1534-ൽ പോൾ മൂന്നാമൻ മാർപാപ്പയുടെ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ചാണ് ചിത്രം രചിക്കപ്പെട്ടത്. ഈ ചിത്രം പൂർണമാക്കുന്നതിന് അഞ്ചുവർഷം വേണ്ടിവന്നു. ഇതിനുമുമ്പ് 1508-ൽ ജൂലിയസ് രണ്ടാമൻ മാർപാപ്പായുടെ നിർദ്ദേശാനുസരണം ഇദ്ദേഹം ചാപ്പലിന്റെ മുകൾത്തട്ടു മുഴുവൻ ബൈബിൾ പ്രമേയങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു (1508-12). ''അന്ത്യവിധി'' അൾത്താരയുടെ പിന്നിലുള്ള ചുവരിലാണ് രചിച്ചത്. 20.12 മീറ്റർ നീളവും 7 മീറ്റർ ഉയരവുമുണ്ട് ചിത്രതലത്തിന്. മുകൾത്തട്ടിലെ ചിത്രങ്ങൾ ഉജ്ജ്വലമാണെങ്കിൽ ''അന്ത്യവിധി'' മ്ലാനവും ഗൌരവപൂർണവുമാണ്. ക്രിസ്തുവിന്റെ രണ്ടാം വരവിൽ, മരിച്ചവരെയും ജീവനുള്ളവരെയും ന്യായം വിധിക്കുന്നതാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രമേയം. ചിത്രമധ്യത്തിൽ മഹിമയുടെ സിംഹാസനത്തിൽനിന്ന് എഴുന്നേൽക്കുന്ന ഭാവത്തിൽ ക്രിസ്തു ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മുമ്പിൽ [[രക്തസാക്ഷി|രക്തസാക്ഷിത്വം]] വരിച്ച വിശുദ്ധന്മാർ തങ്ങൾ അനുഭവിച്ച പീഡകൾ വിവരിക്കുന്നു. തങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതിനും കൊല്ലുന്നതിനും പീഡകർ ഉപയോഗിച്ച മാരകായുധങ്ങൾ അവർ എടുത്തുകാട്ടുന്നു. ബാർത്തലോമിയോ പുണ്യവാളന്റെ കൈയിൽ മനുഷ്യശരീരത്തിൽനിന്ന് ഊരിയെടുത്ത തുകലുണ്ട്. (ഈ വിശുദ്ധനെ തൊലിയുരിച്ചു കൊല്ലുകയാണുണ്ടായത്). ഈ തുകലിന്റെ ചുളിവിൽ ഒരു മുഖംകൂടി വരച്ചു ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. അത് മൈക്കൽ ആഞ്ജലോയുടേതുതന്നെയാണ്. നരകത്തിലും പാതാളത്തിലും കിടക്കുന്ന മനുഷ്യരൂപങ്ങൾ വിവിധതരം തീവ്രയാതനകൾ അനുഭവിച്ചു ഞെളിയുകയും പിരിയുകയും പ്രലപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇറ്റാലിയൻ മഹാകവി ദാന്തേയുടെ ഡിവൈൻ കോമഡിയിൽ വർണിച്ചിട്ടുള്ള രീതിയിലാണ് [[നരകം|നരകവും]] പാതാളവും ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഈ ഭീകരതകൾ കണ്ടിരിക്കുവാൻ കഴിവില്ലാത്ത കന്യകാമാതാവ് മുഖം തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നു. മൈക്കൽ ആഞ്ജലോ രചിച്ച മനുഷ്യരൂപങ്ങളെല്ലാം നഗ്നമായിരുന്നു. ഒരു വിശുദ്ധ ദേവാലയത്തിൽ ഇത്തരം ചിത്രണം പാടില്ലെന്നു കരുതിയ പിൽക്കാല മാർപാപ്പാമാർ അവയുടെ മേൽ വസ്ത്രങ്ങൾ ആലേഖനം ചെയ്തു ചേർപ്പിച്ചു. പോൾ നാലാമന്റെ കാലത്ത് ഡാനിയൽ ഡാ വോൾട്ടെറായും 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ക്ലെമന്റ് പന്ത്രണ്ടാമന്റെ കാലത്ത് പോസ്സോയും ഇപ്രകാരം അന്ത്യന്യായവിധിയെ പരിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. യാതനാഗ്രസ്തമായ മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ ചിത്രമത്രേ ''അന്ത്യന്യായവിധി''. മൈക്കൽ ആഞ്ജലോയ്ക്ക് മനുഷ്യന്റെ ഭാഗധേയങ്ങളോടുള്ള അത്യഗാധമായ അനുഭാവത്തെയാണ് ഈ ചിത്രം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നത് അവസാനത്തെ വിധിന്യാസി ജഡ്ജിയുടെ ജിയോണോ എന്ന വിമോചനത്തിനായുള്ള തിന്മക്ക് വേണ്ടി ഇരട്ട ഇരട്ടി പകരംവീട്ടുന്ന വിശുദ്ധ -ജോൺ, ചന്ദ്രൻ-സൂര്യൻ. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *http://www.google.co.in/search?q=last+judgment&hl=en&client=firefox-a&hs=Y2y&rls=org.mozilla:en-US:official&prmd=ivns&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=UYFWTo76DMWqrAfim_nFCg&ved=0CEAQsAQ&biw=1024&bih=574 *http://mv.vatican.va/3_EN/pages/x-Schede/CSNs/CSNs_G_Giud.html *http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/m/michelan/3sistina/lastjudg/index.html *http://www.artbible.info/art/large/54.html *http://www.moodbook.com/history/renaissance/sistine-chapel-last-judgement.html *http://www.textweek.com/art/last_judgment.htm *http://www.guidedbiblestudies.com/001jud1.htm {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അന്ത്യന്യായവിധി}} [[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവം]] [[വർഗ്ഗം:ക്രിസ്തീയവിശ്വാസങ്ങൾ]] fy7tc2do3lfy1dpmoa024dd6lhme3q1 10 163121 4612622 4373679 2026-04-10T05:13:15Z Symphonicallyu 155269 4612622 wikitext text/x-wiki {{navbox | name = IPA templates | title = [[അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി]] ഫലകങ്ങൾ | state = {{{state<includeonly>|expanded</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | group1 = Inline | list1 = child | 1_group1 = Formatting | 1_list1 = * {{tl|IPA}} * {{tl|IPA link}} * {{tl|IPAblink}}&nbsp;{{IPA|[a]}} * {{tl|IPAslink}}&nbsp;{{IPA|/a/}} * {{tl|IPAalink}}&nbsp;{{angbr IPA|a}} * {{tl|IPAplink}} * {{tl|angbr IPA}} * {{tl|IPA double slash}} * {{tl|Chinese tone letter}} * {{tl|Audio-IPA}} | 1_group2 = Conversion | 1_list2 = <!-- IPAc-xx templates used in more than 100 articles as of Sept 2023 --> * {{tl|IPAc-en}} * {{tl|IPAc-cmn}} * {{tl|IPAc-hu}} * {{tl|IPAc-pl}} * {{tl|IPAc-yue}} * {{tls|X-SAMPA to IPA}} | 1_group3 = Maintenance | 1_list3 = * {{tl|Needs IPA}} * {{tl|Pronunciation needed}} | group2 = Charts | list2 = * {{tl|IPA vowels}} * {{tl|IPA pulmonic consonants}} * {{tl|IPA non-pulmonic consonants}} * {{tl|IPA co-articulated consonants}} * {{tl|IPA affricates}} | group3 = Guidance | list3 = * {{tl|IPA navigation}} * {{tl|Infobox IPA}} * {{tl|IPA notice}} * {{tl|WikiIPA}} * {{tl|IPA key}} * {{tl|IPA keys}} * {{tl|IPA language category}} | group4 = Meta templates | list4 = * {{tl|IPA symbol}} * {{tl|IPA audio link}} * {{tl|IPA common}} * {{tl|IPA soundbox}} * {{tl|Usage of IPA templates}} * {{tl|IPA notice/msg}} }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> 4ekznb54f1126pb77wvtnk3jefezths 0 244912 4612547 4017609 2026-04-09T15:32:11Z Sansanker 207767 /* ജനപ്രിയനായ രാജകുമാരൻ */ 4612547 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Raja Raja Chozha I}} {{Infobox Chola | name=രാജരാജ I<br />മുന്മുടി ചോഴൻ | tamizh = | Photo = [[File:raja raja chozha.jpg]] | map = [[File:Rajaraja territories.png|290px]] | caption = എ.ഡി. 1014-ൽ രാജരാജ ചോഴന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിനുണ്ടായിരുന്ന വ്യാപ്തി | title = രാജകേസരി | birth name ='''അരുൾ മൊഴിവർമ്മൻ''' | reign= 985–1014 എ.ഡി. | capital = [[Thanjavur|തഞ്ചാവൂർ]] | queen= ലോകമഹാദേവി<br /> ചോഴമഹാദേവി<br /> ത്രൈലോക്യമഹാദേവി<br /> പഞ്ചവൻമഹാദേവി<br /> അഭിമാനവല്ലി<br /> ഇലദമഡെവിയാർ <br />പൃഥ്വിമഹാദേവി | siblings= ആദിത കരികാളൻ<br />കുന്ദവൈ (ഇളയപിരാട്ടി) | children= [[Rajendra Chola I|രാജേന്ദ്രചോഴൻ ഒന്നാമൻ]]<br /> കുന്ദവൈ<br />മദേവഡിഗൾ | predecessor= [[Uttama Chola|ഉത്തമ ചോഴൻ]] | heir= [[Rajendra Chola I|രാജേന്ദ്ര ചോഴൻ ഒന്നാമൻ]] | father= [[Parantaka Chola II|സുന്ദര ചോഴ]] | year of birth= ഉദ്ദേശം 947 എ.ഡി. | year of death= 1015 എ.ഡി. }} {{Chola history}} ഇന്ത്യയിലെ [[തമിഴ്]] [[ചോളസാമ്രാജ്യം|ചോഴ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] ഏറ്റവും ശക്തരായ ചക്രവർത്തിമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു '''രാജ രാജ ചോഴൻ I''' (തമിഴ്: ராஜ ராஜ சோழன்). എ.ഡി. 985-നും 1014-നും ഇടയിലായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം ഭരിച്ചിരുന്നത്. അരുണ്മൊഴി തേവർ<ref>[http://books.google.gr/books?id=rs-fAAAAMAAJ&q= ''God & King, the Devarāja Cult in South Asian Art and Architecture: proceedings of the Seminar, 2001''], published for National Museum Institute by Regency Publications, 2005: "The Chola King Arunmozhi Devar, after the Makuda abhiseka was called Rajaraja Devar..."</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/fr/2009/11/27/stories/2009112751290700.htm |title=Unearthed stone ends debate - The Hindu |access-date=2013-05-24 |archive-date=2013-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110195538/http://www.hindu.com/fr/2009/11/27/stories/2009112751290700.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നായിരുന്നു ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര്. രാജ കേസരി വർമ്മൻ എന്നും രാജ രാജ ദേവർ<ref>http://www.thehindu.com/arts/history-and-culture/article432582.ece</ref> എന്നും ബഹുമാനസൂചകമായി പെരുവുടയാർ എന്നും വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, സാധാരണഗതിയിൽ ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് മഹാനായ രാജരാജൻ എന്നായിരുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പല ചെറു രാജ്യങ്ങളെയും കീഴടക്കുന്നതുവഴി ഇദ്ദേഹം ചോളസാമ്രാജ്യത്തെ തെക്ക് [[ശ്രീലങ്ക]] വരെയും വടക്കുകിഴക്ക് [[കലിംഗം]] (ഒഡിഷ) വരെയും വ്യാപിപ്പിച്ചു. വടക്ക് [[ചാലൂക്യ സാമ്രാജ്യം|ചാലൂക്യന്മാരുമായും]] തെക്ക് [[പാണ്ഡ്യസാമ്രാജ്യം|പാണ്ഡ്യന്മാരുമായും]] ഇദ്ദേഹം ധാരാളം യുദ്ധങ്ങളിലേർപ്പെടുകയുണ്ടായി. വെങ്കൈ പിടിച്ചടക്കിക്കൊണ്ട് രാജരാജൻ പിൽക്കാല ചോളസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അടിത്തറ സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. ശ്രീലങ്ക കീഴടക്കിയ ഇദ്ദേഹം ഇവിടെ ഒരു നൂറ്റാണ്ടുനീണ്ടുനിന്ന ചോളഭരണത്തിന് അടിത്തറയിട്ടു. ==തിയതികൾ== രാജരാജന്റെ ഭരണകാലത്തെ പ്രധാന തിയതികൾ നിർണ്ണയിക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. പണ്ഡിതനായ എൻ. സേതുരാമന്റെ നിഗമനം ഇദ്ദേഹം എ.ഡി. 947-നാണ് ജനിച്ചതെന്നും 985 ജൂലൈ 18-നാണ് കിരീടധാരണം നടന്നതെന്നും 1014-ൽ തമിഴ് മാസം മകത്തിലാണ് മരിച്ചതെന്നുമാണ്.<ref>Sethuraman, N”Rajarajan Pirantha, Mudisudia, Neetha Naatkal”, in “Arunmozhi” ed., N Kasinathan, Tamil Nadu</ref> ==ജനപ്രിയനായ രാജകുമാരൻ== പരാന്തക സുന്ദര ചോഴന്റെയും [[വെള്ളാളർ|വേളിർ]] മലയമാൻ രാജവംശത്തിലെ വാനവൻ മഹാദേവിയുടെയും മൂന്നാമത്തെ സന്താനമായി അരുൾമൊഴിവർമൻ എന്ന പേരിലാണ് രാജരാജചോഴൻ തിരുകൊയിലൂരിൽ (നാടു നാടിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ഇത്) ജനിച്ചത് (ആദിത്യകരികാളൻ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരനും കുന്തവൈ മൂത്ത സഹോദരിയുമായിരുന്നു). ആദിത്യ കരികാളനെ കിരീടാവകാശിയായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായില്ല. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവായ സുന്ദര ചോഴന്റെ ജീവിതകാലത്തുതന്നെ അരുൾമൊഴിവർമൻ സിംഹളന്മാരുമായും പാണ്ഡ്യപടയുമായുള്ള യുദ്ധങ്ങളിലെ വീരകൃത്യങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തനായിരുന്നു. സുന്ദര ചോഴന്റെ മൂത്ത പുത്രനും അനന്തരാവകാശിയുമായ ആദിത്യ രണ്ടാമൻ വ്യക്തമല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ കൊല ചെയ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു.<ref name=sastri163/> മധുരാഥഗ ഗന്ധരാദിത്യന്റെ (അരിഞ്ചയചോഴന്റെ സഹോദരൻ) ഏകമകൻ എന്ന നിലയിൽ ചോഴസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കിരീടം തന്റെ ജന്മാവകാശമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചു. ആദിത്യ രണ്ടാമന്റെ മരണശേഷം സുന്ദര ചോഴൻ മഥുരാന്തഗനെ അരുൾമൊഴിവർമ്മനു മീതേ കിരീടാവകാശിയായി വാഴിച്ചു.<ref name=sastri163>KAN Sastri, A History of South India, p163</ref> മഥുരാന്തഗന്റെ (ഉത്തമ ചോഴൻ) മരണശേഷമാണ് അരുണ്മൊഴിവർമൻ അധികാരമേറ്റെടുത്തത്.<ref name=sastri163/> തിരുവാലങ്ങാട് ചെമ്പു തകിട് ലിഖിതങ്ങൾ ഇപ്രകാരം പറയുന്നു: :"…അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രജകൾ…അരുൾമൊഴിവർമ്മനോട് അപേക്ഷിച്ചുവെങ്കിലും അദ്ദേഹം…രാജ്യം ലഭിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം മനസ്സിൽ വച്ചിരുന്നില്ല". ഉത്തിരമേരൂർ ലിഖിതത്തിൽ ചോഴന്മാർ പിന്തുടർന്നിരുന്നു എന്ന് പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലുള്ള ജനാധിപത്യ സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് രാജരാജൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതെന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ലിഖിതത്തിന്റെ ശരിയായ വ്യാഖ്യാനം ഇതാണെന്നാണ് പരക്കെ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. [[പല്ലവർ|പല്ലവ രാജ്യാവകാശം]] ശ്രീ നന്ദി വർമ്മൻ രണ്ടാമന് ലഭിച്ചതാണ് ഈ പ്രക്രീയയ്ക്ക് മറ്റൊരുദാഹരണം. രാജാവ് ചോോഴ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സൈനികലക്ഷ്യങ്ങൾ പൂർത്തീകരിക്കുവാനുള്ള വിഭവങ്ങൾ സമാഹരിക്കുന്നതിനായി ഈ വാഗ്ദാനം നിരസിച്ചിരിക്കാൻ നല്ല സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. തന്റെ മരണശേഷം തന്റെ പുത്രനുപകരം അരുൾമൊഴി രാജാവാകും എന്ന് മഥുരാന്തഗൻ സുന്ദര ചോ‌ഴനുമായി ഒരു ഒത്തുതീർപ്പുണ്ടാക്കി. തിരുവാലങ്ങാട് ലിഖിതത്തിൽ വീണ്ടും ഇതെപ്പറ്റി പരാമർശമുണ്ട്: :"അരുൾമൊഴിയുടെ (ശരീരത്തിലുള്ള) പാടുകളിൽ നിന്ന് ഇദ്ദേഹം മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും സംരക്ഷകനായി ലോകത്തവതരിച്ച വിഷ്ണു തന്നെയാണെന്ന് കാണാൻ സാധിച്ചതിനാൽ, [മഥുരാന്തഗൻ] ഇദ്ദേഹത്തെ യുവരാജാവായി (അനന്തരാവകാശിയായി) വാഴിക്കുകയും രാജ്യഭരണം തുടരുകയും ചെയ്തു…" ==ആക്രമണത്തിലൂടെ പിടിച്ചെടുത്ത പ്രദേശങ്ങൾ== ===തെക്കൻ മേഖലയിലെ യുദ്ധങ്ങൾ=== പാണ്ഡ്യന്മാർ, ചേരന്മാർ സിംഹളന്മാർ എന്നീ തെക്കൻ രാജ്യങ്ങൾ മിക്കപ്പോഴും ചോളന്മാർക്കെതിരായി സഖ്യത്തിലായിരുന്നു.<ref>"Rajaraja began his conquests by attacking the confederation between the rulers of the Pandya and Krala kingdoms and of Ceylon" – KAN Sastri, History of South India p 164</ref> രാജരാജൻ അധികാരമേറ്റപ്പോൾ ഇതായിരുന്നു സ്ഥിതി. രാജരാജന്റെ ആദ്യകാല പടയോട്ടങ്ങൾ സഖ്യത്തിലുള്ള പാണ്ഡ്യ ചേര സൈന്യങ്ങൾക്കെതിരേയായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ എട്ടാം വർഷം വരെ ഒരു സൈനിക നടപടിയും ഉണ്ടായതായി തെളിവുകളില്ല. ഈ സമയത്ത് ഇദ്ദേഹം വരും കാലത്തുള്ള സൈനിക നടപടിക‌ൾക്കായി സൈന്യത്തെ സംഘടിപ്പിക്കുകയും ശക്തിവർദ്ധിപ്പിക്കുകയുമായിരുന്നു.<ref name="KAN Sastri, The Colas">KAN Sastri, The Colas</ref> ====കണ്ടലൂർ ശാലൈ==== രാജരാജന്റെ ഭരണകാലത്തെ ആദ്യ സൈനിക വിജയം കേരളത്തിലെ പടയോട്ടത്തിൽ. ഉദ്ദേശം 994 എ.ഡി. യിലായിരുന്നു നേടിയത്. രാജരാജന്റെ ആദ്യകാല ലിഖിതങ്ങളിൽ ‘[[കണ്ടലൂർ]] ശാലൈ കലമറുത്ത’ (காந்தளூர் சாலைக் களமறுத்த) എന്ന വിശേഷ‌ണം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ പടയോട്ടത്തിൽ കണ്ടലൂർ തുറമുഖത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു കപ്പൽ വ്യൂഹം രാജരാജൻ നശിപ്പിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു. [[ചേരസാമ്രാജ്യം|ചേര]] രാജാവായ [[ഭാസ്കര രവിവർമ്മൻ ഒന്നാമൻ|ഭാസ്കര രവിവർമ്മൻ]] തിരുവടിയുടെ രാജ്യത്തായിരുന്നു ഈ കപ്പൽ വ്യൂഹം നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്നത്. (ഉദേശം. 978–1036 എ.ഡി.).<ref name="KAN Sastri, The Colas"/><ref>{{cite journal|last=Chakravarti|first=Prithwis Chandra |title=Naval Warfare in ancient India|journal=The Indian Historical Quarterly|volume=4|issue=4|pages=645–664|date=December 1930| quote=The naval supremacy of the Colas continued under the immediate successors of Rajendra. Rajadhiraja, as stated above, not only defeated and destroyed the Chera fleet at Kandalur but sent out his squadrons on an expedition against Ceylon.}}</ref> തഞ്ചാവൂരിന്റെ സമീപപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നു ലഭിച്ച ലിഖിതങ്ങളിൽ ചേരരാജാവിനും പാണ്ഡ്യന്മാർക്കുമെതിരായി മലൈ-നാടിൽ (ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരം) നേടിയ വിജയങ്ങളെപ്പറ്റി ധാരാ‌ളം പ്രസ്താവനകളുണ്ട്. പിന്നീടുള്ള ലിഖിതങ്ങളിൽ ചേര രാജാവിന്റേതായിരുന്നു എന്ന് വിവരിക്കപ്പെടുന്ന കണ്ടലൂർ-ശാലൈ, രാജരാജൻ ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കുന്ന കാലത്ത് ഒരുപക്ഷേ പാണ്ഡ്യന്മാരുടെ കൈവശമായിരുന്നിരിക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ഈ പ്രദേശം പൂർണ്ണമായി കീഴടക്കുകയും പിടിച്ചെടുത്ത പ്രദേശങ്ങൾ ഭരണം നടത്തുന്നതിനുതകും വിധം ശാന്തമാകുന്നതിനും ചില വർഷങ്ങൾ യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ടത് ആവശ്യമായിരുന്നിരിക്കണം.<ref>KAN Sastri</ref>പാണ്ഡ്യന്മാർക്കെതിരായ യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡ്യ രാജാവായ അമരഭുജംഗനെ രാജരാജൻ പിടികൂടുകയും ചോള സൈന്യാധിപൻ വിരിനം തുറമുഖം (വിഴിഞ്ഞം) പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഈ സൈനിക വിജയങ്ങളുടെ ഓർമയ്ക്കായി രാജരാജൻ മുമ്മുടി-ചോ‌ള, (മൂന്ന് കിരീടങ്ങൾ ധരിക്കുന്ന ചോളരാജാവ് – ചേരമ്നാരുടെയും ചോളന്മാരുടെയും പാണ്ഡ്യരുടെയും) എന്ന സ്ഥാനപ്പേര് സ്വീകരിക്കുകയുണ്ടായി. പരമ്പരാഗത വിശ്വാസമനുസരിച്ച് ചോളരാജകുമാരന്മാരെയും പല്ലവ രാജകുമാരന്മാരെയും രാജ്യാധികാരമേൽപ്പിക്കുന്ന ചുമതലയുണ്ടായിരുന്ന പുരാതന ചിദംബരം ക്ഷേത്രത്തിലെ അംഗങ്ങളാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന് രാജരാജ എന്ന പദവി നൽകിയത്. ====മലൈനാട്==== 1008 എ.ഡി.യ്ക്ക് മുൻപായി ചേരന്മാരുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ രാജരാജൻ പടിഞ്ഞാറൻ മലനിരകളിലു‌ള്ള ഉദഗൈ പിടിച്ചെടുത്തിരുന്നു. കുലോത്തുംഗ ചോളൻ ഒന്നാമന്റെ കാലത്തുള്ള കലിങ്കാട്ടുപരണി എന്ന യുദ്ധസംബന്ധിയായ പാട്ടിൽ ചേര സാമ്രാജ്യത്തിലേയ്ക്കയച്ച ചോള സ്ഥാനപതിക്ക് രാജസദസ്സിൽ നേരിട്ട അപമാനമാണ് ഈ ആക്രമണത്തിനു കാരണം എന്ന സൂചനയുണ്ട്. രാജരാജന്റെ മകൻ രാജേന്ദ്രനായിരുന്നു ഈ യുദ്ധത്തിൽ ചോള സൈന്യത്തെ നയിച്ച സൈന്യാധിപൻ.<ref name="KAN Sastri, The Colas"/> ഉദഗൈ എന്ന ഒരു സ്ഥലം പാണ്ഡ്യന്മാരെ കീഴ്പ്പെടുത്തിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. രാജരാജന്റെ ഭരണകാലത്തെപ്പറ്റിയുള്ള കലിങ്കാട്ട്-പരണിയിൽ “ഉദഗൈയിലേയ്ക്ക് സൈന്യം ഇരച്ചുകയറുന്നത്” സംബന്ധിച്ച് പ്രസ്താവനയുണ്ട്. കുലോത്തുംഗ-ചോളൻ-ഉലാ എന്ന കൃതിയിലും ഉദഗൈ ചാമ്പലാക്കുന്നതുസംബന്ധിച്ച പ്രസ്താവനയുണ്ട്. ചോളരാജാവ് പിടിച്ചെടുത്ത ഈ സ്ഥലം പാണ്ഡ്യരാജ്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ശക്തികേന്ദ്രമായിരുന്നിരിക്കണം. വിക്കിറമ ചോളൻ ഉലാ എന്ന തമിഴ് കവിതയിൽ മലൈ നാട് ആക്രമിക്കുന്നതും രാജപ്രതിനിധിയെ അപമാനിച്ചതിനു പ്രതികാരമായി 18 രാജകുമാരന്മാരെ വധിക്കുന്നതും പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എ ഡി 1005 ൽ നടന്ന ഈ കൂട്ടക്കൊലയിൽ ജനങ്ങൾ ഭയപ്പെട്ട് കൂട്ടത്തോടെ വനപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒളിക്കുകയും. കുറെയധികം ആളുകൾ വനങ്ങളിൽ താമസമാരംഭിച്ചു. ഇപ്പോളുള്ള ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ മൂന്നാർ, മാങ്കുളം, അടിമാലി പഞ്ചായത്തുകളുടെ പരിധിയിൽ വരുന്ന വനപ്രദേശങ്ങൾ ഇവരുടെ ആവാസ കേന്ദ്രമായി തുടർന്ന് പോന്നു.മൃഗബലി പോലുള്ള ആചാരങ്ങൾ ചെയ്തിരുന്ന ഇവർ വനാചാരപ്രകാരമുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമിച്ച് ഇവരുടെ ജീവിതക്രമം പാലിച്ചു പോരവേ ശൈവ ഭക്തനായിരുന്ന രാജ രാജ ചോളന്റെ സൈന്യം രക്ഷപെട്ട രാജകുമാരനേം ജനങ്ങളേം തേടി വരികയും. ഇവരുടെ ആവാസ വ്യവസ്ഥിതി തകർക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="KAN Sastri The Colas">KAN Sastri The Colas</ref> ====ശ്രീലങ്ക ആക്രമിച്ചത്==== ത്രികക്ഷി സഖ്യത്തിലെ മൂന്നാം ശക്തിയെ ഒഴിവാക്കാനായി രാജരാജൻ എ.ഡി. 993-ൽ ശ്രീലങ്ക ആക്രമിച്ചു. ഇതെപ്പറ്റിയുള്ള ചെമ്പുലിഖിതത്തിൽ രാജരാജന്റെ ശക്തമായ സൈന്യം കപ്പലുകളിൽ കടൽ കടന്ന് ലങ്ക ചുട്ടെരിച്ചതായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു. മഹീന്ദ്ര അഞ്ചാമനായിരുന്നു സിംഹളരാജാവ്. എ.ഡി. 991-ൽ മഹീന്ദ്രന്റെ സൈന്യം കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള കൂലിപ്പട്ടാളത്തോടു ചേർന്ന് കലാപമുണ്ടാക്കി. മഹീന്ദ്രനു തെക്കൻ പ്രദേശമായ രോഹനയിൽ അഭയം പ്രാപിക്കേണ്ടിവന്നു. ഈ അവസരം മുതലെടുത്താണ് രാജരാജൻ ദ്വീപ് ആക്രമിച്ചത്. ചോള സൈന്യം ശ്രീലങ്കയുടെ വടക്കൻ പകുതി പിടിച്ചടക്കുകയും ഈ പ്രദേശത്തെ ‘മുന്മുടി ചോള മണ്ഡലം’ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. സിംഹളരാജാക്കന്മാരുടെ 1400 വർഷം പഴക്കമുള്ള തലസ്ഥാനമായ അനുരാധപുര നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. നശീകരണത്തിന്റെ വ്യാപ്തികാരണം രാജ്യം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. ചോളന്മാർ പോലൊന്നരുവ എന്ന പട്ടണം തങ്ങളുടെ തലസ്ഥാനമാക്കുകയും ഇതിന് ജനനാഥമംഗളം എന്ന് പേരിടുകയും ചെയ്തു. ഈ പട്ടണം തലസ്ഥാനമായി തിരഞ്ഞെടുത്തത് നിന്ന് ദ്വീപു മുഴുവൻ കിഴടക്കാൻ ചോൾന്മാർക്ക് ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് വ്യക്തമാണ്. പൊല്ലൊനുർവയിൽ രാജരാജൻ ഒരു ശിവക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കുകയുമുണ്ടായി.<ref name="KAN Sastri The Colas"/> ലങ്കൻ ദ്വീപുമുഴുവൻ ചോള സാമ്രാജ്യത്തിനു കീഴിൽ കൊണ്ടുവരാനുള്ള രാജരാജന്റെ ആഗ്രഹം ഒരിക്കലും പൂർത്തീകരിക്കപ്പെട്ടില്ല. ദ്വീപിന്റെ തെക്കൻ ഭാഗം (രുഹുന) സ്വതന്ത്രമായി തുടർന്നു. പിന്നീട് 1070-ൽ വിജയബാഹു ഒന്നാമൻ ചോളന്മാരെ ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷം ആദ്യമായി രാജ്യത്തെ യോജിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name='cod-shoc'>{{cite book | last =Codrington | first =H.W | title = A Short History of Ceylon | publisher=Macmillan & Co. | year =1926| location =London | url = http://lakdiva.org/codrington/chap04.html | isbn = 978-0-8369-5596-5 | oclc =2154168 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.localhistories.org/srilanka.html |title=A BRIEF HISTORY OF SRI LANKA |accessdate=12 September 2008 |work=Tim Lambert |publisher=localhistories.org }}</ref> ===വടക്കൻ യുദ്ധങ്ങൾ=== രാജരാജൻ വടക്കും വടക്കുപടിഞ്ഞാറുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളും കീഴടക്കുകയുണ്ടായി. ഗംഗാപാടി (ഗംഗാവാടി), നോലംബാപാടി (നോലംബാവാടി), തടിഗൈപാടി എന്നിവ രാജരാജന്റെ ഭരണകാലത്ത് ചോളസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. ====ഗംഗായുദ്ധങ്ങൾ==== ഇദ്ദേഹത്തിനു പതിനാലു വയസ്സാകുന്നതിനു മുൻപുതന്നെ ഉദ്ദേശം 998–999 എ.ഡി. കാലഘട്ടത്തിൽ രാജരാജൻ ഗംഗാപാടി (ഗംഗാവാടി), നുറംബപാടി (നൊലംബവാടി) എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചടക്കിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ [[കർണാടക]] സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഈ പ്രദേശങ്ങൾ. സുന്ദര ചോളന്റെ പരിശ്രമങ്ങളാൽ ചോളന്മാർ ഒരിക്കലും ഗംഗാ പ്രദേശത്തെ സ്വാധീനം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല എന്നത് ഈ പിടിച്ചെറ്റുക്കൽ എളുപ്പമാക്കി. ഗംഗ രാജ്യത്തിന്റെ സാമന്തരായിരുന്ന നൊളംബർ അവരുടെ യജമാനന്മാർക്കെതിരേ തിരിയുകയും ചോളന്മാരെ ഗംഗാപ്രദേശം കീഴടക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കാം. ചോള സൈന്യത്തിനെതിരേ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശത്ത് ശക്തമായ പ്രതിരോധം തീർത്തിരുന്നവരായിരുന്നു ഇവർ. ഗംഗാരാജ്യത്തിന്റെ ആക്രമണം ഒരു വിജയമായിരുന്നു. അടുത്ത ഒരു നൂറ്റാണ്ടുകാലത്ത് ഗംഗാ രാജ്യം ചോളന്മാരുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു. ചാലൂക്യന്മാർ പടിഞ്ഞാറുനിന്ന് ആക്രമിച്ചതിനാൽ രാഷ്ട്രകൂടന്മാർ ഉദ്ദേശം 973 എ.ഡി.യോടുകൂടി അപ്രത്യക്ഷരായതും ഗംഗാരാജ്യത്ത് ചോളന്മാർ എളുപ്പത്തിൽ വിജയിച്ചതിന് കാരണമായിരുന്നു. ഈ സമയം മുതൽ വടക്കു പടിഞ്ഞാറ് ചോളന്മാരുടെ പ്രധാന എതിരാളികൾ ചാലൂക്യന്മാരായിരുന്നു. ====പടിഞ്ഞാറ് ചാലൂക്യരുമായുള്ള യുദ്ധങ്ങൾ ==== രാജരാജ ചോളന്റെ ഭരണകാലത്ത് പടിഞ്ഞാറ് ചാലൂക്യന്മാരുമായി ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കുവാനുള്ള തുടർച്ചയായ യുദ്ധങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ചോളന്മാർ ചാലൂക്യന്മാരുമായോ അവരുടെ സാമന്തരാജ്യങ്ങളുമായോ നിരന്തരം യുദ്ധം ചെയ്യുകയായിരുന്നു എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്ന ലിഖിതങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ട്. രാജരാജൻ സത്യാശ്രയ ആക്രമിച്ചതെന്തിനെന്ന് വ്യക്തമല്ല. ചരിത്രകാരനായ യൂജെൻ ഹൾട്ഷിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ യുദ്ധത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ച സാഹചര്യങ്ങൾ രാജരാജന്റെ ലിഖിതങ്ങളിലൊന്നും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നില്ല. കീഴടക്കപ്പെട്ട ഈ രണ്ടു പ്രദേശങ്ങളിലെയും ഭരണകർത്താക്കൾ രാഷ്ട്രകൂടരുടെ സാമന്തരായിരുന്നുവെന്ന് നമുക്കറിയാവുന്നതാണ്.<ref name="South Indian inscriptions: Volume 2, Parts 1-2">''South Indian inscriptions: Volume 2, Parts 1–2''</ref> ധാർവാറിലെ ഇരിവബെഡങ്ക സത്യാശ്രയയുടെ ഒരു ലിഖിതത്തിൽ ഇദ്ദേഹം പടിഞ്ഞാറൻ ചാലൂക്യനായ അഹ്‌വമല്ലന്റെ സാമന്തനാണെന്ന് വിവരണമുണ്ട്. 1002 എ.ഡി.യിലെ ഈ ലിഖിതത്തിൽ താൻ അഹ്‌വമല്ലന്റെ പത്മപാദത്തിലെ ഒരു വണ്ടാണെന്നാണ് വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത്. രാജരാജന്റെ ഒരു ലിഖിതത്തിൽ അദ്ദേഹം രട്ടപാഡി ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ കീഴ്പ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. രാജേന്ദ്രൻ പടിഞ്ഞാറൻ ചാലൂക്യന്മാർക്കെതിരേ പടനയിക്കുകയും ചാലൂക്യൻ തലസ്ഥാനമായ മാന്യഖേത, തന്റെ കളിസ്ഥലമാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നുവത്രേ. ഏഴരലക്ഷം രൂപ രാജരാജൻ ഇറട്ടപടിയിൽ നിന്ന് നഷ്ടപരിഹാരമായി അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതാവണം സത്യാശ്രയയുമായി രാജരാജൻ യുദ്ധം ചെയ്ത് വിജയിച്ചതും ചാലൂക്യ രാജാവ് നഷ്ടപരിഹാരം നൽകിയതുമായ സ്ഥലം. ചാലൂക്യ രാജ്യമായ സത്യാശ്രയ ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സാമന്തരാജ്യമാകാമെന്ന വാഗ്ദാനം നിറവേറ്റിയില്ല, പക്ഷേ രാജേന്ദ്ര ചോളൻ ഒന്നാമൻ രാജാവായപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഈ രാജ്യം ആക്രമിച്ച് കീഴ്പ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി. ഇരിവബേദങ്ക സത്യാശ്രയ ഭാഗികമായി ഈ ചോള ആക്രമണം തന്റെ ഹോട്ടൂർ (ധാർവാദ്) ലിഖിതത്തിൽ വേദനയോടെ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. താൻ ചാലൂക്യവംശത്തിന്റെ ആഭരണമാണെന്നും തമിഴരുടെ ഘാതകനാണെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെടുന്നു. തന്റെ എതിരാളിയെ ചോളകുലത്തിന്റെ ആഭരണമായ നൂർമാഡി ചോള (നൂറിരട്ടി ശക്തിയുള്ളവൻ) രാജരാജ നിത്തവിനോദ രാജേന്ദ്ര വിദ്യാധര എന്നാണ് ഇദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name="Epigraphia Indica, Volume 16, page 74">''Epigraphia Indica, Volume 16, page 74''</ref> ഇതേ ലിഖിതത്തിൽ രാജേന്ദ്രൻ 900,000 സൈനികരുമായെത്തി ദോണുവാരയിൽ അതിക്രമങ്ങൾ നടത്തിയെന്നും ധർമശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറയുന്ന യുദ്ധനൈതിക നിയമങ്ങൾ അവഗണിച്ചുവെന്നും ഇദ്ദേഹം പ്രസ്താവിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="Studying early India: archaeology, texts and historical issues, page 198">''Studying early India: archaeology, texts and historical issues, page 198''</ref> തന്റെ പ്രജകളുടെ കോട്ടകൾ എതിരാളി നശിപ്പിച്ചുവെന്ന് (jāti nāsa) ഇദ്ദേഹം പറയുന്നു. ജെയിംസ് ഹൈറ്റ്സ്‌മാൻ, വൂൾഫ്ഗാങ് ഷെൻക്ലൂൺ എന്നിവരുടെ നിഗമനത്തിൽ വ്യക്തിപരമായ തലത്തിൽ ചോള ചാലൂക്യ രാജ്യങ്ങളുടെ ഭരണകർത്താക്കൾ തമ്മിലുള്ള സ്പർദ്ധയും തങ്ങൾ വ്യത്യസ്തരാണെന്ന കാഴ്ച്ചപ്പാടും മറുപക്ഷത്തെ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കഴിവില്ലായ്മയും അക്രമത്തിലേയ്ക്കും നിലവിലുള്ള സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥ അട്ടിമറിക്കപ്പെടുന്നതിലേയ്ക്കും (നിലവിലുള്ള ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ നാശം). നയിച്ച യുദ്ധമായി മാറി ബാദാമിയിലെ ചാലൂക്യന്മാരും കാഞ്ചിയിലെ പല്ലവന്മാരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും ശത്രുതയും ഇതിന് സമാനമാണ് എന്നും ഇവർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref name="The world in the year 1000, page 311">''The world in the year 1000, page 311''</ref> ചോളന്മാരും പടിഞ്ഞാറൻ ചാലൂക്യന്മാരുടെ സാമന്തന്മാരായ ഹൊയ്സാലന്മാരും രാജരാജന്റെ ഭരണകാലഘട്ടത്തിൽ ഇതിനുമുൻപും ഏറ്റുമുട്ടിയതിന് ലിഖിതങ്ങളിൽ തെളിവുകളുണ്ട്. രാജരാജന്റെ വൈസ്രോയിയായിരുന്ന അപ്രമേയ ഹൊയ്സാലമന്ത്രിയായിരുന്ന നാഗണ്ണ, ഹൊയ്സാലന്മാരുടെ സേനാധിപന്മാരായിരുന്ന മഞ്ചണ്ണ, കലെഗ (കാളി ഗംഗ), നാഗവർമ്മൻ എന്നിവരെ വധിച്ച് ധീരത തെളിയിച്ചതായി തിരുമുകുടലു നരസിപൂർ താലൂക്കിലെ കേളയൂരുള്ള ഗോപാലകൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിന്റെ മച്ചിലുള്ള ശകവർഷം 929-ലെഴുതിയതെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന (എ.ഡി. 1006) ലിഖിതത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചന്നപട്ന താലൂക്കിൽ സമാനമായ ഒരു ലിഖിതത്തിൽ രാജരാജൻ ഹൊയ്സാലന്മാരെ തകർക്കുന്നതായി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Epigraphia Indica, Volume 30, page 248">''Epigraphia Indica, Volume 30, page 248''</ref> യുദ്ധത്തിൽ വിജയിച്ച് തിരിച്ചുവന്നപ്പോൾ രാജരാജേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്വർണ്ണ പുഷ്പങ്ങൾ നൽകിയതിലൂടെ സത്യാശ്രയനെതിരായ വിജയത്തിന് രാജരാജൻ വലിയ പ്രാധാന്യമാണ് നൽകിയത് എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. ഈ യുദ്ധം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ തുംഗഭദ്ര നദിയുടെ തെക്കൻ തീരം ഈ രണ്ടു സാമ്രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയായി മാറി. ====വെങ്കൈ കീഴടക്കിയത്==== ദുഷ്ട രാജ്യങ്ങളെ തകർത്ത് മണ്ണടിക്കുന്നതിലൂടെ കലിയുഗത്തിൽ അധികമായുണ്ടാകുന്ന ദുഷ്കൃതങ്ങൾ തുടച്ചുനീക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ചോളന്മാർ പല രാജ്യങ്ങളുമായും യുദ്ധം ചെയ്തിരുന്നു. വെങ്കൈ ഇതിൽ ഒരു രാജ്യമായിരുന്നു. ഈ പ്രദേശത്തുണ്ടായിരുന്ന ഡക്കാൺ രാജ്യത്തെ പരാന്തക ചോളൻ ഒന്നാമൻ 913 എ.ഡി.യിൽ കീഴ്പ്പെടുത്തിയിരുന്നു. സുന്ദരചോളന്റെ ലിഖിതത്തിലും കിഴക്കൻ ഡക്കാണിലുള്ള ഒരു ചോള സൈനിയവ്യൂഹം ഒഡിഷ ആക്രമിക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നതായി പരാമർശമുണ്ട്. ചോള സിംഹാസനത്തിന് വെങ്കൈയുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന വാദത്തിൽ കഴമ്പില്ലെന്ന് ഇതിൽനിന്ന് വ്യക്തമാണ്. വെങ്കൈക്കെതിരായ യുദ്ധത്തിനിടെ ഈ പ്രദേശം ഭരിച്ചിരുന്ന ഭീമ എന്ന ഭരണാധികാരിയെ തന്റെ സേനാധിപന്മാരിൽ ഒരാളെ യുദ്ധത്തിൽ കൊന്നു എന്ന കുറ്റത്തിന് രാജാവുതന്നെ വധിച്ചതായി രാജരാജചോളന്റെ ചില ലിഖിതങ്ങളിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു. ചോളന്മാർ കിഴക്കൻ ഡെക്കാണിൽ ശക്തമായ നിലയിലായിരുന്നുവെങ്കിലും ചെറിയ പ്രദേശമായ വെങ്കൈ ഒഡിഷയ്ക്കും പടിഞ്ഞാറൻ ഡെക്കാണുമെതിരേ ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള സൈനിക നടപടികൾക്കുള്ള ഒരു താവളമായുപയോഗിക്കാം എന്ന സൈനിക കാഴ്ച്ചപ്പാടുണ്ടായിരുന്നിരിക്കണം. തെക്ക് പാണ്ഡ്യദേശത്തും ശുചീന്ദ്രത്തിനടുത്തും ശ്രീലങ്കയിലെ കൊളംബോയിലും ഇത്തരം സൈനിക താവളങ്ങളും വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളും ചോളന്മാർ നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ====കലിംഗം കീഴടക്കിയത്==== വെങ്കൈ ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കിയതിനു ശേഷമായിരിക്കണം കലിംഗം ആക്രമിക്കപ്പെട്ടത്.<ref name="his_of_india">{{cite book |last = Smith |first= Vincent Arthur |title= The Early History of India |url = https://archive.org/details/earlyhistoryofin00smit_0 |year=1904 |publisher=The Clarendon press |pages = [https://archive.org/details/earlyhistoryofin00smit_0/page/n393 336]–358 }}</ref> ആന്ധ്ര രാജാവായിരുന്ന ഭീമനെ ചോള സൈന്യത്തിന്റെ തലവനായിരുന്ന രാജേന്ദ്ര ചോളനാണ് കീഴടക്കിയത്. ====നാവികവിജയങ്ങൾ==== [[Image:thanjavur temple.jpg|thumb|തഞ്ചാവൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഗോപുരം.]] രാജരാജന്റെ അവസാന സൈനിക വിജയങ്ങളിലൊന്ന് കടലിലെ 12,000 വരുന്ന പഴയ ദ്വീപുകളായിരുന്നു, (മാലദ്വീപുകൾ).<ref>'Rajaraja is supposed to have conquered twelve thousand old isands... a phrase meant to indicate the Maldives – Keay p215</ref> ഈ സൈനികനടപടി സംബന്ധിച്ച് നമുക്ക് കൂടുതൽ വിവരങ്ങളൊന്നും ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും ഇത് ചോള നാവികസേനയുടെ ശേഷിയുടെ ഒരു മതിയായ സൂചന നൽകുന്നുണ്ട്. രാജേന്ദ്രൻ ഒന്നാമന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇത് കൂടുതൽ നന്നായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ചോള നാവികവ്യൂഹം ലങ്ക കീഴടക്കുന്നതിലും വലിയ പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>Kearney, p70</ref> നല്ല നാവികസേനയുടെ പ്രാധാന്യത്തെപ്പറ്റിയുള്ള തിരിച്ചറിവും ഉയർന്നുവരുന്ന ചേര നാവികശക്തിയെ നേരിടാനുള്ള കഴിവുണ്ടാകണം എന്ന ആഗ്രഹവുമാകണം രാജരാജന്റെ ഭരണകാലത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലെ കണ്ടലൂർ യുദ്ധത്തിനു കാരണം.<ref>KAN Sastri, the Cholas</ref> ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിലെ നാഗപട്ടണമായിരുന്നു ചോളന്മാരുടെ പ്രധാന തുറമുഖം. ഇത് നാവികസേനാ ആസ്ഥാനമായിരുന്നിരിക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ദക്ഷിണപൂർവ്വേഷ്യയിലേയ്ക്കും തന്റെ ഭരണം വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ഇദ്ദേഹത്തിന് നാവികശക്തിയിലൂടെ സാധിച്ചു. ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിനപ്പുറവും തന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കാൻ ഇദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചിരുന്നു. ദക്ഷിണപൂർവ്വേഷ്യയിലെ ജാവ, സുമാത്ര എന്നീ പ്രദേശങ്ങളും മലേഷ്യയുടെ ഭാഗങ്ങളും മ്യാന്മാർ , ബ്രൂണൈ ദ്വീപുകൾ എന്നിവയും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിലായിരുന്നു. ==തഞ്ചാവൂർ ക്ഷേത്രം== {{main |ബൃഹദീശ്വരക്ഷേത്രം}} രാജരാജന്റെ ഭരണത്തിന്റെ ഓർമയ്ക്കായി തഞ്ചാവൂർ (രാജരാജേശ്വരം) നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ശിവക്ഷേത്രമാണ് ബ്രിഹദീശ്വരക്ഷേത്രം. 2010-ൽ ക്ഷേത്രം നിർമിച്ച് 1000 വർഷം പൂർത്തിയായി. ക്ഷേത്രം ഇപ്പൊൾ യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക സ്ഥാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ ഇരുപ‌ത്തഞ്ചാം വർഷം 275-ആം ദിവസമാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പണി അവസാനിച്ചത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.<ref>Vasudevan, p44</ref> ക്ഷേത്രം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചശേഷം തലസ്ഥാനവും ക്ഷേത്രവും രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളുമായി അടുത്തബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു. മതസംബന്ധവും സാമ്പത്തികവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ തലസ്ഥാനമായി ഇവിടം പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു. എല്ലാ വർഷവും രാജ്യത്തെ ഗ്രാമങ്ങൾ മനുഷ്യശേഷിയും വിഭവങ്ങളും ക്ഷേത്രനടത്തിപ്പിനായി നൽകേണ്ടിയിരുന്നു.<ref>Vasudevan, p46</ref> ഗോപുരം വളരെ ഉയരമുള്ളതും ധാരാളം ശില്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചതുമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭിത്തികളിൽ ഭരതനാട്യത്തിലെ എൺപത്തൊന്നു മുദ്രകൾ കൊത്തി വച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ഭരണസംവിധാനം== [[Image:Raraja detail.png|thumb|left|തഞ്ചാവൂരിലെ ബ്രിഹദീശ്വര ക്ഷേത്രത്തിലുള്ള രാജരാജ ചോളന്റെ ശില്പം.]] രാജരാജന്റെ ഭരണത്തിന്റെ 23-ആം വർഷം മുതൽ 29-ആം വർഷം വരെ അധീനപ്രദേശങ്ങളിൽ സമാധാനം പുലർന്നിരുന്നു. രാജാവ് തന്റെ ശ്രദ്ധ ഈ സമയത്ത് ആന്തര ഭരണസംവിധാനത്തിലായിരുന്നിരിക്കണം കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. തഞ്ചാവൂരിൽ രാജരാജേശ്വരക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിക്കുന്നതും അതിന് നൽകിയ വിവിധ സമ്മാനങ്ങളും എ‌ൻഡോവ്മെന്റുകളുമായിരുന്നിരിക്കണം ഈ സമയത്ത് രാജാവിന്റെ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്നത്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ അവസാന സമയത്ത് രാജരാജൻ ഒരു റെവന്യൂ സെറ്റിൽമെന്റ് നടപ്പിലാക്കി. തഞ്ചാവൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ലിഖിതങ്ങൾ ഈ പദ്ധതിയുടെ സൂക്ഷ്മതയ്ക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. ഒരു 'വെളി'യുടെ (ഭൂമിയുടെ ഒരു അളവ്) 1/52,428,800,000 വരെയുള്ള ഭൂമി റെവന്യൂ വരുമാനത്തിനായി അളന്നിരുന്നു. നികുതിയടയ്ക്കാത്ത ഭൂവുടമകളുടെ ഭൂമി പിടിച്ചെറ്റുക്കാൻ ഈ പരിശോധനയിലൂടെ സാധിച്ചു.<ref>Vasudevan, pp62-63</ref> ഒരു കേന്ദ്രീകൃത സംവിധാനവും പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികളെയും നിയമിക്കുകവഴി രാജരാജൻ രൂപീകരിച്ച ഭരണസംവിധാനം മികച്ചതായിരുന്നു. ഗ്രാമസഭകൾക്കും പൊതുഭരണസംവിധാനങ്ങൾക്കും ഓഡിറ്റ് നടപ്പിലാക്കിയതിലൂടെ സ്വയംഭരണം നൽകുമ്പോൾ തന്നെ കൂടുതൽ നിയന്ത്രണം നടപ്പിലാക്കാൻ ഇദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു. അറേബ്യ മുതൽ മലയ വരെ വ്യാപാരം നടത്തിയിരുന്ന വ്യാപാര സമൂഹമായ "ദിസൈ ആയിരത്തി എട്ടു ഐനൂട്രുവരെ" പങ്കെടുപ്പിച്ച് ഇദ്ദേഹം അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരം പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ==സൈന്യത്തിന്റെ ഘടന== ശക്തമായ ഒരു സ്ഥിരം സൈന്യത്തെയും വിപുലമായ ഒരു നാവികസേനയെയും ഇദ്ദേഹം തയ്യാറാക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ രാജേന്ദ്രന്റെ ഭരണകാലത്താണ് നാവികസേനയ്ക്ക് കൂടുതൽ വിജയങ്ങൾ നേടാൻ സാധിച്ചത്. പാണ്ഡ്യന്മാരെ കീഴടക്കിയതുമുതൽ രാജാവിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ അവസാന ദിവസം വരെ സൈന്യത്തിനു നൽകിയ പ്രാധാന്യം എടുത്തുപറയത്തക്കതാണ്. തഞ്ചാവൂർ ലിഖിതങ്ങളിൽ ധാരാളം സൈനികറെജിമെന്റുകളെപ്പറ്റി പ്രസ്താവനയുണ്ട്. യുദ്ധവിജയങ്ങളുടെ ഖ്യാതിയുടെ അർഹമായ പങ്ക് ഇദ്ദേഹം സൈന്യത്തിനു നൽകിയിരുന്നുവെന്ന് ഇതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. രാജാവിന്റെയോ പുത്രന്റെയോ സ്ഥാനപ്പേരുകളും പേരുകളുമാണ് സൈനികവിഭാഗങ്ങളുടേ പേരുകളുടെ ആദ്യഭാഗമായി നൽകിയിരുന്നത്. ഇതും ചോളരാജാവ് തന്റെ സൈന്യത്തോടു കാട്ടിയിരുന്ന അടുത്ത ബന്ധമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. സൈനികവിജയത്തിനു ശേഷം രാജനാമങ്ങൾ സൈനികവിഭാഗങ്ങൾക്ക് നൽകപ്പെട്ടിരുന്നതാവാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. ആനപ്പടയും കുതിരപ്പടയും കാലാൾപ്പടയും ഈ റെജിമെന്റുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചില ചെറിയ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പുചുമതല ഈ റെജിമെന്റുകളിൽ ചിലവ്യ്ക്ക് നൽകപ്പെട്ടിരുന്നു. ചിലവ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് പലിശയ്ക്ക് പണമെടുത്തിട്ടുണ്ട്. എന്തുപയോഗത്തിനാണ് ഈ പണം വിനിയോഗിച്ചതെന്ന് വിശദമാക്കുന്നില്ല. രാജാവ് ഇത്തരം ഇടപാടുകളിലൂടെ താൻ നിർമിച്ച ക്ഷേത്രത്തിൽ തന്റെ സൈന്യത്തിന് താല്പര്യമുണ്ടാക്കുകയായിരുന്നിരിക്കണം. ==ഉദ്യോഗസ്ഥരും പ്രഭുക്കന്മാരും== രാജരാജന്റെ ഭരണത്തിന്റെ അവസാന സമയത്ത് രാജേന്ദ്രനെ ഭരണത്തിൽ പങ്കാളിയാക്കിയിരുന്നു (co-regent) ഉത്തരാംഗുടയൻ കോൺ വിഡിവിഡങ്കൻ (വിൽവൻ മുവെൻന്താളൻ) എന്നയാൾ രാജരാജന്റെ പ്രധാന ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ ഒരാളായിരുന്നു (പെരുന്താരം) തിരുച്ചിറപ്പള്ളി പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള പാലുവേട്ടരയർ പരാന്തകൻ ഒന്നാമന്റെ കാലം മുതൽ ചോളന്മാരുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിവന്നവരാണ്. ഇദ്ദേഹം ഒരു പാലുവേട്ടരയർ രാജകുമാരിയെ വിവാഹം കഴിച്ചതാണ് ഇതിനു കാരണം. ഇവർ ചോള ഭരണത്തിൽ ഉയർന്ന സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്നു. അഡിഗൾ പാലുവേട്ടരയർ കണ്ടൻ എന്ന പ്രഭുവിന്റെ പേര് ലിഖിതങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഗംഗൈ കൊണ്ട ചോളപുരത്ത് ഒരു വലിയ ക്ഷേത്രം ഇദ്ദേഹം പണികഴിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. ചോള ശില്പചാതുരിയുടെ ഒരു നാഴികക്കല്ലാണിത്. ക്ഷേത്രവിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് രാജരാജന്റെ സഭയിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു പ്രധാന ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് മദുരാന്തകൻ ഗന്തരാദിത്യൻ. ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പു സംബന്ധിച്ച് ഇദ്ദേഹം രാജ്യമാകമാനം അന്വേഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും കുഴപ്പക്കാരെ ശിക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ബന രാജകുമാരൻ നരസിംഹവർമ്മൻ, സേനാപതി ശ്രീ കൃഷ്ണൻ രാമൻ, സാമന്ത പ്രമുഖൻ വല്ലവരായൻ വന്തിയദേവൻ, നികുതി ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ഇരയിരവൻ പല്ലവരായൻ, ഭൂമി സർവേ നടത്തിയ കുരുവൻ ഉലഗലന്തൻ എന്നിവർ ലിഖിതങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ==ഒരേ മാതൃകയിലുള്ള ലിഖിതങ്ങൾ== [[Image:Vatteluttu.png|thumb|ചോളകാലഘട്ടത്തിലെ ശിലാലിഖിതത്തിന്റെ മാതൃക]] തന്റെ സൈനികനേട്ടങ്ങൾ ലിഖിതങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനുള്ള ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹം ജീവിതത്തിലെ പ്രധാന ചില സംഭവങ്ങൾ സ്ഥിരമായി കാത്തുസൂക്ഷിക്കപ്പെടാനിടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. നമ്മുടെ അറിവനുസരിച്ച് തന്റെ ലിഖിതങ്ങളിൽ ഇത്തരം വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ആദ്യ രാജാവാണ് രാജരാജൻ. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്തിനുമുൻപ് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പല്ലവ, പാണ്ഡ്യ, ചോള വംശങ്ങളിലെ ശക്തരായ ചില രാജാക്കന്മാർ ധാരാളം ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ ഇവരിലാരും ശിലാലിഖിതങ്ങളിൽ തങ്ങളുടെ വിജയങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് പരിഗണനയിലെടുത്തിരുന്നില്ല. എല്ലാ ലിഖിതങ്ങളുടെയും തുടക്കത്തിൽ തന്റെ സൈനികവിജയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു സംക്ഷിപ്തവിവരണം ന‌ൽകുക എന്ന ആശയം രാജരാജന്റേതാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിനു ശേഷമുള്ള രാജാക്കന്മാർ ഈ ഉദാഹരണം പിന്തുടരുകയും തങ്ങളുടെ സൈനികവിജയങ്ങളുടെ ഏകദേശം പൂർണ്ണമായ രേഖകൾ ശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട് എന്നതിനാൽ രാജരാജന്റെ ഈ പ്രവൃത്തി പ്രശംസനീയമാണ്. ചോളരാജാക്കന്മാരുടെ ശിലാലിഖിതങ്ങളുടെ തുടക്കത്തിൽ കാണുന്ന ചരിത്രപരമായ ആമുഖമൊഴിവാക്കിയാൽ തമിഴ് ദേശത്തുള്ള ശിലാരേഖകൾക്ക് വളരെ ശുഷ്കമായ മൂല്യമേയുള്ളൂ. ഇവയില്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ചരിത്രത്തെപ്പറ്റി നമുക്ക് ഇതുവരെ ലഭിച്ചിട്ടുള്ള വിവരങ്ങൾ പോലും ലഭിക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നേനെ. കർണാടകത്തിലെ മുൽബാഗൾ ജില്ലയിൽ തമിഴിലുള്ള ഒരു ലിഖിതത്തിൽ ഇദ്ദേഹം 19-ആം വർഷത്തിൽ തന്നെ നേടിയ നേട്ടങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹത്തായ വിജയങ്ങൾ പരാമർശിക്കുന്ന മൈകീർത്തി എന്ന ലിഖിതത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു:<ref>{{cite web|title=varalaaru.com|url=http://www.varalaaru.com/Default.asp?articleid=32|publisher=varalaaru.com}}</ref> {| |<blockquote> ஸ்வஸ்திஸ்ரீ் திருமகள் போல பெருநிலச் செல்வியுந் தனக்கேயுரிமை பூண்டமை மனக்கொளக் காந்தளூர்ச் சாலைக் களமறூத்தருளி வேங்கை நாடும் கங்கைபாடியும் நுளம்பபாடியும் தடிகை பாடியும் குடமலை நாடும் கொல்லமும் கலிங்கமும் எண்டிசை புகழ்தர ஈழ மண்டலமும் இரட்டபாடி ஏழரை இலக்கமும் திண்டிறல் வென்றி தண்டால் கொண்டதன் பொழில் வளர் ஊழியுள் எல்லா யாண்டிலும் தொழுதகை விளங்கும் யாண்டே செழிஞரை தேசுகொள் ஸ்ரீ்கோவிராஜராஜகேசரி பந்மரான ஸ்ரீராஜராஜ தேவர் </blockquote> |{{Cquote|<center>ശ്രീ-കോവി-ൽരാജരാജ-ൽരാജകേസരിപന്മാറിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ പത്തൊൻപതാം വർഷത്തിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഹൃദയം ഭാഗ്യദേവതയെപ്പോലെ ഭൂമീദേവതയും തന്റെ വിശ്രുതയായ ഭാര്യയായതിൽ ആഹ്ലാദിച്ചിരുന്നപ്പോൾ - ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ശോഭയാർന്ന നീണ്ട ജീവിതത്തിൽ - കണ്ടലൂർ ശാലൈയിലെ കപ്പ്ലുകൾ തകർക്കുന്നതിൽ വലിയ സന്തോഷമുണ്ടായിരുന്നു ; തന്റെ വീരന്മാരും വിജയികളുമായ സൈന്യത്തോടൊപ്പം വെങ്കൈ-നാട്, ഗംഗാപാടി, നുലംബപാടി, തടിഗൈ-വളി, കൊല്ലം, കലിംഗം, കുഡുമലൈ-നാട്, ആഴക്കടൽ കടന്ന് പിടിച്ചെടുക്കാനാകാത്ത എൻ..നിജ്രം എന്നിവ പിടിച്ചെടുക്കുകയും സേലിനരിൽ (പാണ്ഡ്യന്മാർ) നിന്ന് ഭൂമിയിലാകമാനം സ്നേഹിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന അവരുടെ മഹത്ത്വം ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നപ്പോൾ തടഞ്ഞുനിർത്തുകയും;-.<ref name="Epigraphia Carnatica, Volume 10, Part 1, page 107">''Epigraphia Carnatica, Volume 10, Part 1, page 107''</ref></center>}} |} തഞ്ചാവൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇദ്ദേഹം നൽകിയ എല്ലാ സംഭാവനകളും ശിലയിൽ കൊത്തിവയ്ക്കാനുള്ള ഉത്തരവിൽ നിന്നും രാജരാജന്റെ ചരിത്രപരമായ കാഴ്ച്ചപ്പാട് വ്യക്തമാണ്. തന്റെ നേട്ടങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിൽ മാത്രമല്ല, തന്റെ മുൻഗാമികളുടെ നേട്ടങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിലും രാജരാജൻ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ ചെലുത്തിയിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് തിരുച്ചിക്കടുത്തുള്ള തിരുമലവടിയിൽ ഇദ്ദേഹ‌ത്തിന്റെ ഭരണകാലത്തുള്ള ഒരു ലിഖിതത്തിൽ വൈദ്യനാഥ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന കോവിൽ പുനർനിർമ്മിക്കണമെന്നും ഭിത്തികൾ തകർക്കുന്നതിനു മുൻപായി അവയിൽ എഴുതിവച്ചിട്ടുള്ള ലിഖിതങ്ങൾ ഒരു ഗ്രന്ഥത്തിലേയ്ക്ക് പകർത്തണമെന്നുമുള്ള ഉത്തരവ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രം പുനർനിർമിച്ചശേഷം ഈ രേഖകൾ വീണ്ടും ക്ഷേത്രഭിത്തിയിൽ കൊത്തിവയ്ക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. ==മതസംബന്ധമായ നയം== ഇദ്ദേഹം ശൈവമതാനുയായിയായിരുന്നുവെങ്കിലും മറ്റുമതങ്ങളോടും വിഭാഗങ്ങളോടും അനുഭാവപൂർവ്വമായ നയമാണ് സ്വീകരിച്ചത്. ഇദ്ദേഹം വിഷ്ണുവിന്റെ ധാരാളം ക്ഷേത്രങ്ങൾ പണികഴിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ശ്രീവിജയ രാജാവായിരുന്ന ശ്രീ മാരവിജയതുംഗവർമ്മന്റെ അഭ്യർത്ഥനയനുസരിച്ച് ഇദ്ദേഹം ബുദ്ധമതവിഹാരമായ ചൂഡാമണി വിഹാരം നിർമ്മിക്കുന്നത് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ആനൈമംഗലം ഗ്രാമത്തിൽനിന്നുള്ള നികുതിവരുമാനം ഈ വിഹാരത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിനായി രാജരാജൻ നീക്കിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ==''തിരുമുറൈ'' സമാഹരിച്ചത്== തേവാരത്തിന്റെ അൽപ്പഭാഗങ്ങൾ തന്റെ സഭയിൽ കേട്ടശേഷം ഈ പദ്യം സമാഹരിക്കാനുള്ള പദ്ധതി രാജരാജൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name="Culter 50">Culter 1987, p. 50</ref> ഒരു ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാരിയായിരുന്ന നമ്പി ആണ്ടാർ നമ്പി എന്നയാളുടെ സഹായം ഇദ്ദേഹം ഇതിനായി തേടുകയുണ്ടായി.<ref name ="Cort178">Cort 1998, p. 178</ref> ദൈവസഹായത്താൽ നമ്പിയ്ക്ക് [[ചിദംബരം|ചിദംബരത്തെ]] [[ചിദംബരം_ക്ഷേത്രം|തില്ലൈ നടരാജ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലെ]] രണ്ടാം ചുറ്റുമതിലിനുള്ളിലുള്ള അറയിൽ പാതി ചിതലരിച്ച നിലയിലുള്ള താളിയോലകൾ ലഭിച്ചു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="Culter 50">Culter 1987, p. 50</ref><ref name ="Cort178"/> ക്ഷേത്രബ്രാഹ്മണരായിരുന്ന (ദീക്ഷിതന്മാർ) ഈ സംരംഭത്തെ എതിർത്തുവെങ്കിലും രാജരാജൻ പരിശുദ്ധകവികളുടെ രൂപം ചിദംബരത്തെ തെരുവുകളിൽ സ്ഥാപിച്ച് ഇതിൽ ഇടപെട്ടു.<ref name="Culter 50"/><ref name="Vasu">Vasudevan 2003, pp. 109-110</ref>ഇതിനുശേഷം രാജരാജൻ തിരുമുറൈ രക്ഷിച്ചയാൾ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ തിരുമുറൈ കണ്ട ചോളൻ എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Vasu"/> അതുവരെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ദൈവരൂപം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂവെങ്കിലും രാജരാജനുശേഷം നായനാർ വിശുദ്ധരുടെ രൂപങ്ങളും ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനു തുടക്കമായി.<ref name="Vasu"/> [[തിരുജ്ഞാനസംബന്ധർ|സംബന്ധർ]], [[അപ്പർ]], [[സുന്ദരമുർത്തി|സുന്ദരർ]] എന്നിവരുടെ പദ്യങ്ങൾ നമ്പി ആദ്യത്തെ ഏഴുപുസ്തകങ്ങളിൽ ക്രമീകരിച്ചു. [[മാണിക്യവാചകർ|മാണിക്കവാസഗരുടെ]] തിരുകോവയാർ, തിരുവാചകം എന്നിവ എട്ടാമത്തെ പുസ്തകമായി. മറ്റ് ഒൻപത് വിശുദ്ധരുടെ 28 പദ്യങ്ങൾ ഒൻപതാമത്തെ പുസ്തകമായി. തിരുമൂളരുടെ തിരുമന്ദിരം 10-ആം പുസ്തകമായി. മറ്റു പന്ത്രണ്ട് കവികളുടെ നാൽപ്പത് കവിതകൾ തിരുതോതനാർ തിരുവന്തതി - വിശുദ്ധമായ അന്തതി - [[അറുപത്തിമൂവർ|63 നായനാർ]] വിശുദ്ധരുടെ കവിതകൾ എന്നിവയും പത്താമത്തെ പുസ്തകത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം കവിതകൾ പതിനൊന്നാം പുസ്തകമായി.<ref name="Zvelebil91">Zvelebil 1974, p. 191</ref> ആദ്യ ഏഴു പുസ്തകങ്ങൾ പിൽക്കാലത്ത് തേവാരം എന്നറിയപ്പെട്ടു. ശിവനെ സംബന്ധിച്ചുള്ള അംഗീകൃത ഗ്രന്ഥങ്ങളോടൊപ്പം പിന്നീട് പന്ത്രണ്ടാമത് പുസ്തകമായി [[സേക്കിയാർ|സെക്കിഴരുടെ]] [[പെരിയപുരാണം|പെരിയ പുരാണം]] (എ.ഡി. 1135) കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെട്ടു. ഇത് മുഴുവനായി [[തിരുമുറൈ]] അല്ലെങ്കിൽ വിശുദ്ധഗ്രന്ഥം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഈ ശൈവ സാഹിത്യം ഉദ്ദേശം 600 വർഷകാലത്തെ മതപരവും തത്ത്വചിന്താപരവും സാഹിത്യസംബന്ധിയുമായ വളർച്ചയുടെ ആകെത്തുകയാണ്.<ref name="Zvelebil91"/> ==വ്യക്തിജീവിതവും കുടുംബവും== പരാന്തക സുന്ദരചോളന്റെ മൂന്നാമത്തെ സന്താനമായ അരുൾമൊഴിവർണ്ണനായാണ് രാജരാജചോളൻ ജനിച്ചത്. തിരുക്കോവിലൂർ രാജാവായ മാലയമാൻ തിരുമുടി കാരിയുടെ മകളായ വാനവൻ മാദേവിയായിരുന്നു രാജരാജന്റെ അമ്മ. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരനായ ആദിത്യ രണ്ടാമൻ ഉദ്ദേശം എ.ഡി. 969-ൽ കൊല ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരിയായ ആൾവാർ ശ്രീ കുന്തവതി പിരട്ടിയാരോട് ഇദ്ദേഹത്തിന് വലിയ ബഹുമാനമാണുണ്ടായിരുന്നത്. കുന്ദവതി പിരട്ടിയാർ എന്നായിരുന്നു ഇവർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. രാജരാജ കുന്ദവതി ആൾവാർ എന്നു പേരുണ്ടായിരുന്ന രാജരാജന്റെ ഒരു മകൾക്കെങ്കിലും സഹോദരിയുടെ പേരു നൽകപ്പെട്ടിരുന്നതായി നമുക്കറിയാം.<ref name="Early Chola art, page 183">''Early Chola art, page 183''</ref><ref name="A Topographical List of Inscriptions in the Tamil Nadu and Kerala States: Thanjavur District, page 180">''A Topographical List of Inscriptions in the Tamil Nadu and Kerala States: Thanjavur District, page 180''</ref> രാജരാജന് ധാരാളം ഭാര്യമാരുണ്ടായിരുന്നു. ലിഖിതങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞത് 15 പേരുകളെങ്കിലും ഭാര്യമാരുടെ സ്ഥാനത്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നുണ്ട് - ഉലഗമഗാ ദേവിയാരി, തിഡൈപിരൺ മഗൾ ചോള മാദേവിയാർ, അഭിമാനവലിയാർ, തിരൈലോകിയ മാദേവിയാർ, പഞ്ചവൻ മാദേവിയാർ, പിരുത്തിവി മാദേവിയാർ, എലാദ മാദേവിയാർ, മീനവൻ മാദേവിയാർ, നക്കൻ തില്ലൈ അൾസഗിയാർ, കാദൻ തൊങ്കൈയാർ, കൂതൻ വീരണിയാർ, ഇളങ്കോൻ പിച്ചിയാർ.<ref name="Raasa Manickanar 2009, p. 169">Raasa Manickanar (2009), p. 169.</ref> എളങ്കോൻ പിച്ചിയാർ വ‌ള്ളുവരായൻ വന്തിയ‌തേവൻ, കുന്ദവതി നചിയാർ എന്നിവരുടെ മകളായിരുന്നു. രാജരാജന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന ഏകമകനായിരുന്ന രാജേന്ദ്രൻ ഒന്നാമന്റെ അമ്മയായിരുന്നു കൊടുമ്പലൂരിലെ രാജകുമാരിയായിരുന്ന വാനതി (ത്രിപുവന മാദേവിയാർ എന്നും ഇവർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു). രാജരാജന് മൂന്ന് പെണ്മക്കളെങ്കിലുമുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിൽ ഒരു മകൾക്ക് പേരിട്ടത് രാജരാജ ചോളന്റെ സഹോദരിയായിരുന്ന കുന്ദവതിയുടെ ഓർമയ്ക്കായിരുന്നു. ഈ മകൾ ചാലൂക്യ രാജകുമാരനായ വിമലാദിത്യനെയാണ് വിവാഹം കഴിച്ചത്. മറ്റൊരു മകളുടെ പേര് മാതേവൽസഗൾ എന്നായിരുന്നു. നടുവിട് പെൺ (നടുവിലുള്ള മകൾ എന്നർത്ഥം) എന്നാണ് ഇവർ തിരുവിലചുഴി ലിഖിതത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref name="Raasa Manickanar 2009, p. 169"/> മൂന്നാമത്തെ മകളുടെ പേരെന്തെന്ന് അറിവില്ല. രാജരാജന്റെ പിൻഗാമിയായത് രാജേന്ദ്ര ചോളൻ ഒന്നാമനായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മനക്ഷത്രം [[ചതയം (നക്ഷത്രം)|''സദയ''മായിരുന്നു]]. രാജരാജന്റെയും മകന്റെയും ഭരണകാലത്ത് ഇത് രാജേന്ദ്രന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ അവസാനിക്കുന്ന സദയ-നാൾ വിഴാ എന്ന ഏഴുദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഉത്സവമായി ആഘോഷിച്ചിരുന്നു.<ref name="Śāṅkaram">''Śāṅkaram''</ref> തെലുങ്കാന കുല കാല എന്ന സ്ഥാനപ്പേരും രാജരാജനുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="The journal of Oriental research, Madras: Volume 7, By Kuppuswami Sastri Research Institute">''The journal of Oriental research, Madras: Volume 7, By Kuppuswami Sastri Research Institute''</ref><ref name="Proceedings of the First International Seminar on Dravidian Linguistics and the Fourteenth All India Conference of Dravidian Linguistics">''Proceedings of the First International Seminar on Dravidian Linguistics and the Fourteenth All India Conference of Dravidian Linguistics''</ref><ref name="Proceedings of the Fifth International Conference-Seminar of Tamil Studies, Madurai, Tamil Nadu, India, January 1981, Volume 1">''Proceedings of the Fifth International Conference-Seminar of Tamil Studies, Madurai, Tamil Nadu, India, January 1981, Volume 1''</ref> രാജരാജ ശിവപാദ ശേഖരൻ (ഭഗവാൻ ശിവന്റെ പാദം കിരീടമായുള്ളവൻ) എന്ന സ്ഥാനപ്പേരും ഇദ്ദേഹ‌ത്തിനുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite web | title= A Journey through India's past: Great Hindu kings after Harshavardhana (ISBN 81-7211-256-4)| work=Chandra Mauli Mani | url= http://books.google.co.in/books?id=tUxtA7-InsoC&dq=brihadisvara+temple&source=gbs_navlinks_s| publisher=Northern Book Center, New Delhi|accessdate=25 August 2010}}</ref> ==രാജരാജ ചോളൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ചരിത്ര നോവലുകൾ== # അമരാർ കൽകി രചിച്ച പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ എന്ന നോവൽ രാജരാജ ചോളന്റെ ജീവിതത്തെയും ലങ്ക വെട്ടിപ്പിടിക്കാനുള്ള ഇദ്ദേഹ‌ത്തിന്റെ ആഗ്രഹത്തെയും സംബന്ധിച്ചുള്ളതാണ്. # കൽക്കി കൃഷ്ണമൂർത്തിയുടെ ചരിത്ര നോവലിലെ നായകൻ അരുൾമൊഴി വർമനാണ്. ആദിത്യ കരികാളന്റെ വധത്തെയും ഇതെത്തുടർന്ന് ചോളസിംഹാസനം ഉത്തമന് ലഭിക്കുന്നതും സംബന്ധിച്ചുള്ള ദുരൂഹതകളാണ് ഈ നോവലിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. കൽക്കിയുടെ ഭാവനയിൽ അരുൾമൊഴി തന്റെ അവകാശത്തെ ബലികൊടുത്ത് തന്റെ സിംഹാസനാരോഹണച്ചടങ്ങിൽ ഉത്തമനെ രാജാവായി വാഴിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. # വെമ്പു വികിരമന്റെ ചരിത്ര നോവലായ നടിപുറത്തു നായഗിയിലെ നായകൻ അരുൾമൊഴി വർമനാണ്. ഉത്തമ ചോളൻ അധികാരമേറുന്നതും രാജരാജൻ വിദൂര കടൽ ദേശങ്ങളിൽ യാത്ര നടത്തുന്നതുമാണ് ഈ നോവലിന്റെ ഇതിവൃത്തം. # രാജരാജ ചോളൻ – കാതൽ രാമനാഥൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന അരു. രാമനാഥൻ രചിച്ച നാടകം. (ഈ നാടകം ടി.കെ.എസ്. ഗ്രൂപ്പ് ധാരാളം വേദികളിൽ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട് ശിവാജി ഗണേശൻ നായകനായി ഒരു ചലച്ചിത്രവും ഈ പേരിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു). ചെന്നൈയിലെ പ്രേമ പിരസുരാം ഈ നാടകം പുസ്തകരൂപത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സർവ്വകലാശാലകളിൽ പഠനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. # ബാലകുമാരൻ രാജരാജചോളന്റെ ജീവിതത്തെ ആധാരമാക്കി ഉടൈയാർ എന്ന കഥയും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആദിത്യ കരികാളന്റെ മരണസമയത്ത് യുവാവായിരുന്ന രാജരാജന്റെ ജീവിതമാണ് കൽക്കിയുടെ നോവലിൽ വിവരിക്കുന്നതെങ്കിൽ ബാല കുമാരൻ രാജരാജചോളൻ ചക്രവർത്തിയായശേഷമുള്ള ജീവിതത്തെസംബന്ധിച്ചാണ് വിവരിക്കുന്നത്. # 2007 ജനുവരിയിൽ പൊന്നിയിൻ സെ‌ൽവൻ എന്ന നോവലിന്റെ തുടർച്ചയായി ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലത്തു നടക്കുന്ന ''കവിരി മനിതൻ'' എന്ന അനുഷ വെങ്കിടേഷ് രചിച്ച നോവൽ ദി അവന്യൂ പ്രെസ്സ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. # സുജാത "കണ്ടലൂർ വസന്ത കുമാരൻ കഥൈ" എന്ന പേരിൽ ഒരു നോവൽ രചിക്കുകയുണ്ടായി. കണ്ടലൂർ തുറമുഖം രാജരാജ ചോളൻ കീഴ്പ്പെടുത്താനിടയായ സാഹചര്യങ്ങളാണ് ഈ നോവലിന്റെ ഉള്ളടക്കം. # കടലൂർ പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിനു ശേഷം രാജരാജ ചോളന്റെ ജീവിതത്തിൽ നടന്ന സംഭവങ്ങളെപ്പറ്റി ഗോകുൽ ശേഷാദ്രി "രാജകേസരി" എന്ന നോവലിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതേ ഗ്രന്ഥകർത്താവിന്റെ "ചേരർ കോട്ടൈ" എന്ന നോവൽ രാജരാജ ചോളന്റെ കടലൂർ ആക്രമണത്തെപ്പറ്റിയുള്ളതാണ്. ==ഡോക്യുമെന്ററി ചിത്രം== “ദി ഹിഡൺ ടെമ്പിൾസ് ഓഫ് ഇൻഡ്യ.” മിസ്റ്ററീസ് ഓഫ് ഏഷ്യ എന്ന പേരിൽ ദി ലേണിംഗ് ചാനൽ ഇദ്ദേഹത്തെപ്പറ്റി [http://topdocumentaryfilms.com/lost-temples-of-india ഒരു ഡോക്യുമെന്ററി] നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൈക്കൽ ബെൽ ആണ് ശബ്ദം നൽകിയത്. == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} == ഇതും കാണുക == {{commonscat|Raja Raja Chola I}} {{S-start}} {{Succession box |title=രാജരാജ ചോളൻ ഒന്നാമൻ |before=[[ഉത്തമ ചോളൻ]] |after=[[രാജേന്ദ്ര ചോളൻ ഒന്നാമൻ]] |years=എ.ഡി. 985–1014}} {{s-end}} [[വർഗ്ഗം:ചോളരാജവംശം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ രാജാക്കന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് രാജാക്കന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ചോളരാജാക്കന്മാർ]] gp4o9ux0w5ldlphcphqdyvmgpdigzv3 0 264115 4612631 3774305 2026-04-10T05:29:25Z ~2026-22236-85 216303 ആദ്യചിത്രം തിരുത്തി. 4612631 wikitext text/x-wiki {{PU|Irshad}} {{Infobox person | name = Irshad Ali | image = | birth_date = | birth_place = [[Thrissur]], [[Kerala]], India | nationality = Indian | death_date = | death_place = | parents = Abdu, Nafisa<ref name="mathrubhumi1">{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/400653/ |accessdate=24 October 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131024035513/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/400653/ |archivedate=24 October 2013 }}</ref> | spouse = Ramseena | children = Arshaq }} മലയാളചലച്ചിത്രനടനും ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാവുമാണ് '''ഇർഷാദ്'''. ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകളിലൂടെയാണ് ഇദ്ദേഹം അഭിനയരംഗത്തെത്തിയത്.<ref name=math/> [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിൽ കേച്ചേരി അബ്ദുവിന്റെയും നഫീസയുടേയും അഞ്ചുമക്കളിൽ മൂന്നാമനായി ജനിച്ചു. സ്‌കൂൾ-കോളേജ് കാലഘട്ടത്തിൽ പല നാടകങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചിരുന്നു. സതീഷ് മേനോൻ്റെ 'ഭവം' (1997) ആയിരുന്നു ആദ്യചിത്രം. പിന്നീട് [[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ കൂടുതൽ ജനശ്രദ്ധ നേടി. സഹനടനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇർഷാദ് [[ഭക്തജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക്]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ നായകകഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. [[ടി.വി. ചന്ദ്രൻ]], [[പി.ടി. കുഞ്ഞുമുഹമ്മദ്]], [[പ്രിയനന്ദനൻ]], [[ഡോ. ബിജു]], [[മധു കൈതപ്രം]] തുടങ്ങിയ സംവിധായകരോടൊപ്പം ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name=math/> [[ഷരീഫ് ഈസ]] സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന '[[ആണ്ടാൾ - മലയാളം സിനിമ|ആണ്ടാൾ]]' എന്ന ചലച്ചിത്രം നിർമ്മിച്ചതിലൂടെ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണത്തിലേക്കും കടന്നു., ഇതിലെ പ്രധാന നടനും ഇർഷാദ് തന്നെയാണ്. ==അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== * [[ആണ്ടാൾ - മലയാളം സിനിമ|ആണ്ടാൾ]] *[[ദൃശ്യം]] * [[കാറ്റും മഴയും]] *[[മറിയം മുക്ക് (ചലച്ചിത്രം)|മറിയം മുക്ക്]] * [[പൊട്ടാസ് ബോംബ്]] * [[പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്]] * [[പെയിന്റിങ് ലൈഫ്]] * [[പുള്ളിപ്പുലികളും ആട്ടിൻകുട്ടിയും]] * [[ശിക്കാർ]] * [[ഇന്ത്യൻ റുപ്പി (ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ റുപ്പി]] * [[ലെഫ്റ്റ് റൈറ്റ് ലെഫ്റ്റ്]] * [[മെമ്മറീസ്]] * [[ദ്രോണ 2010|ദ്രോണ]] * [[കോക്ടെയ്ൽ]] * [[ഭക്തജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക്]] * [[പാഠം ഒന്ന് ഒരു വിലാപം]] * [[നെയ്ത്തുകാരൻ]] * [[പരദേശി]] * [[പുലിജന്മം]] * [[കഥാവശേഷൻ]] * [[വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴി]] * [[സൂഫി പറഞ്ഞ കഥ]] * [[മദ്ധ്യവേനൽ ]] * [[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ]] ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== മാധവം എന്ന ടെലിവിഷൻ സീരിയലിലൂടെ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ മികച്ച ടി.വി. സഹനടനുള്ള പുരസ്കാരം നേടി.<ref name=math>{{cite news|title=ഇനി ഞാനൊരു പുള്ളിപ്പുലി|url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/400653/|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 24|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013 ഒക്ടോബർ 24|archive-date=2013-10-24|archive-url=https://archive.today/20131024092046/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/400653/|url-status=bot: unknown}}</ref> ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാർഡുൾപ്പെടെ മറ്റുചില പുരസ്‌കാരങ്ങളും നേടിയിട്ടുണ്ട്. ==അവലംബം== {{RL}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ടെലിവിഷൻ നടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1979-ൽ ജനിച്ചവർ]] aqsqsxh50v7kb0zajvxjtsgpeubdkmr 0 282373 4612564 4612493 2026-04-09T21:25:35Z Symphonicallyu 155269 /* അക്കങ്ങൾ */ 4612564 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kannada_alphabet}} {{Short description|ബ്രാഹ്മിക് കുടുംബത്തിലെ ഒരു അബുഗിഡ എഴുത്തുരീതി}} {{Infobox writing system | name = കന്നഡ ലിപി | nativename = | altname = {{lang|kn|{{Script|knda|ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ}}}} | type = [[അബുഗിഡ]] | time = എ.ഡി. 4-ാം നൂറ്റാണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/shivamogga-engraving-shows-kannada-was-in-use-7-decades-earlier-than-known/articleshow/60269034.cms|title = Shivamogga engraving shows Kannada was in use 7 decades earlier than known| work=The Times of India |date = 29 Aug 2017}}</ref> – നിലവിൽ | languages = [[കന്നഡ]]<br/>[[സംസ്കൃതം]]<br/>[[തുളു]]<br/>[[കൊഡവ ഭാഷ|കൊഡവ]]<br/>[[ബഡഗ ഭാഷ|ബഡഗ]]<br/>[[ബ്യാരി ഭാഷ|ബ്യാരി]]<br/>[[സങ്കേതി ഭാഷ|സങ്കേതി]]<br/>[[കൊങ്കണി]]<br/>[[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] | fam1 = [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ]] | fam2 = [[പ്രോട്ടോ-സിനൈറ്റിക് ലിപി|പ്രോട്ടോ-സിനൈറ്റിക്]] | fam3 = [[ഫിനീഷ്യൻ അക്ഷരമാല|ഫിനീഷ്യൻ]] | fam4 = [[അരമായ അക്ഷരമാല|അരമായ]] | fam5 = [[ബ്രാഹ്മി ലിപി|ബ്രാഹ്മി]] | fam6 = [[കദംബ ലിപി]] | fam7 = [[കന്നഡ-തെലുങ്ക് ലിപി]]<ref>{{Cite web|url=https://karnatakaitihasaacademy.org/evolution-of-kannada-script/|title = Kannada Language|date = 12 March 2017}}</ref> | sisters = [[തെലുഗു ലിപി|തെലുങ്ക് ലിപി]] | children = [[ഗോയ്കന്നഡി]]<ref name="goy">{{cite book|last=Ghantkar|first=Gajanana|title=History of Goa through Gõykanadi script |year=1993|pages=Page x|language=en, kok, mr, kn}}</ref> | unicode = [https://www.unicode.org/charts/PDF/U0C80.pdf U+0C80–U+0CFF] | iso15924 = Knda | sample = [[File:Stanza from Kavirajamarga.svg|300px|center]] | caption = <center><small>ജനങ്ങളുടെ സാഹിത്യ നൈപുണ്യത്തെ പുകഴ്ത്തുന്ന ''[[കവിരാജമാർഗ്ഗ|കവിരാജമാർഗ്ഗത്തിലെ]]'' ഒരു ശ്ലോകം കന്നഡ ലിപിയിൽ എഴുതിയത്.</center></small> | map = [[File:Kannada language distribution.svg|300px|center]] | mapcaption = <small><center>{{Legend|#2a7fff|ഭൂരിപക്ഷം ആളുകളും കന്നഡ സംസാരിക്കുന്നു}}{{Legend|#80b3ff|ഗണ്യമായ ഒരു ന്യൂനപക്ഷം കന്നഡ സംസാരിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു ഭാഷകൾക്കൊപ്പം കന്നഡയും സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00maplinks/overview/languages/himal1992max.jpg</ref>}}</center></small> }} {{Contains special characters | special = [[കന്നഡ]] | fix = സഹായം:കന്നഡ ലിപി | characters = [[കന്നഡ ലിപി|കന്നഡ]] | image = Kaknda NotoSansKannada-Regular.svg }} {{ബ്രാഹ്മി}} '''കന്നഡ ലിപി''' (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ) ബ്രാഹ്മിക്ക് ഭാഷാകുടുംബത്തിലെ ആബുഗിഡ ഭാഷാസമൂഹത്തിൽ പെട്ട ലിപിയാണ്. മുഖ്യമായും [[കന്നഡ]] ഭാഷ എഴുതാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ലിപിയാണിത്. [[ബ്യാരി]] ഭാഷയും എഴുതുവാൻ കന്നഡ ലിപി ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[കൊഡവ ഭാഷ|കൊഡവ]] ഭാഷ കന്നഡ ലിപിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കൂടാതെ [[തുളു]]വും [[കൊങ്കണി]]യും എഴുതാൻ കന്നഡ ലിപി ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref>{{cite web|url=http://www.belachurch.com/appeal.php|title=An Appeal|publisher=ബേള പള്ളി|accessdate=2014-06-30|archive-date=2014-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20140801191554/http://belachurch.com/appeal.php|url-status=dead}}</ref><ref name="konkani1">{{cite book|first1=George|last1=Cardona|first2=Dhanesh|last2=Jain|title=The Indo-Aryan Languages|year=2007|publisher=Routledge|isbn=978-0-415-77294-5|pages=804, 805}}<!--ISBN 0-415-77294-X--></ref> അതേ പോലെ തന്നെ ''ഗോയ്ക്കനാഡി'' എന്ന് പേരുള്ള [[കദംബ ലിപി]]യുമായി സാമ്യമുള്ള കന്നഡ ലിപിയാണ് ഇന്ന് ഗൊവ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ കൊങ്കണി എഴുതാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.<ref name="ref1">{{cite book|last=National Archives of India|title=Indian archives, Volume 34|year=1985|publisher=National Archives of India|pages=4}}</ref> നാല്പത്തൊൻപത് അക്ഷരങ്ങളുള്ള ഒരു [[സ്വനിമം|സ്വനിമ]] [[അബുഗിഡ|അബുഗിഡാ]] ലിപിയാണ് കന്നഡ ലിപി ({{lang|kn|ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ}} അക്ഷരമാലെ അല്ലെങ്കിൽ {{lang|kn|ವರ್ಣಮಾಲೆ}} വർണ്ണമാലെ)<ref>{{cite book | title = Handbook of scripts and alphabets | url = https://archive.org/details/routledgehandboo00camp | first = George L. | last = Campbell | publisher = [[Routledge]], [[New York]] | date = 1997-11-06 | edition = 1st | accessdate = 2007-02-23 | pages = [https://archive.org/details/routledgehandboo00camp/page/n47 84]–5 | isbn = 978-0-415-13715-7 | oclc = 34473667}}</ref>. ഇതിലെ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മറ്റ് [[ബ്രാഹ്മി ലിപി|ബ്രാഹ്മി ലിപികളുമായി]] വളരെ സാമ്യമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2022-04-21 |title=Kannada Language - 56.9 Million Speakers {{!}} Amazing Facts |url=https://zinglanguages.com/kannada-language/ |access-date=2024-09-12 |language=en-US}}</ref> വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങൾ സഹജമായി ഒരു സ്വരശബ്ദം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. സ്വരങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യമില്ലാത്തപ്പോൾ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്ന് കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ ({{lang|kn|ಒತ್ತಕ್ಷರ}} ഒത്തക്ഷര) രൂപപ്പെടുന്നു. അല്ലാത്തപക്ഷം ഓരോ അക്ഷരവും ഓരോ സ്വതന്ത്ര ശബ്ദത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. കന്നഡ ലിപി ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ടാണ് എഴുതുന്നത്. അക്ഷരങ്ങളെ പ്രധാനമായും മൂന്നായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു: {{lang|kn|ಸ್ವರ}} സ്വരം ([[സ്വരം|സ്വരങ്ങൾ]]), {{lang|kn|ವ್ಯಂಜನ}} വ്യഞ്ജന ([[വ്യഞ്ജനം|വ്യഞ്ജനങ്ങൾ]]), {{lang|kn|ಯೋಗವಾಹಕ}} യോഗവാഹക (യോഗവാഹങ്ങൾ). കന്നഡയിൽ അക്ഷരങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ {{lang|kn|ಅಕ್ಷರ}} അക്ഷര, {{lang|kn|ಅಕ್ಕರ}} അക്കര, {{lang|kn|ವರ್ಣ}} വർണ്ണ എന്നീ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ദൃശ്യവും ശ്രാവ്യവുമായ പ്രതിനിധാനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി ഓരോ അക്ഷരത്തിനും അതിന്റേതായ രൂപവും ({{lang|kn|ಆಕಾರ}} ആകാര) ശബ്ദവും ({{lang|kn|ಶಬ್ದ}} ശബ്ദ) ഉണ്ട്.<ref name="F. Kittel, A Grammar of the Kannada Language, p 5">''A Grammar of the Kannada Language.'' F. Kittel (1993), p. 5</ref> == ചരിത്രം == [[File:Kanheri-brahmi.jpg|thumb|upright|right|[[കാനേരി ഗുഹകൾ|കാനേരി ഗുഹകളിലെ]] ബ്രാഹ്മി ലിപി]] കന്നഡ ലിപി ഏതാണ്ട് പത്താം ശതകത്തിൽ വികസിച്ച [[കദംബ ലിപി#പഴയ കന്നഡ ലിപി|പഴയ കന്നഡ ലിപി]]യിൽ നിന്നാണ് രൂപംകൊണ്ടത്.<ref>{{cite web|url=http://www.ancientscripts.com/kannada.html|title=Kannada|publisher=|accessdate=2009-05-07}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ancientscripts.com/old_kannada.html|title=Old Kannada|publisher=|accessdate=2009-05-07}}</ref> പഴയ കന്നഡ ലിപി ക്രിസ്ത്വബ്ദം നാലാം ശതകത്തിൽ വികസിച്ച [[കദംബ ലിപി]]യുടെ തുടർച്ച തന്നെയാണ്. ''കദംബ ലിപി'' ''പ്രാചീന-പഴയ-കന്നഡ'' ലിപിയിൽ നിന്നാണ് രൂപം കൊണ്ടത്. <ref>{{cite web|url=http://www.ancientscripts.com/kadamba.html|title=Kadamba|publisher= |accessdate=2009-05-07}}</ref> ''പ്രാചീന-പഴയ-കന്നഡ'' ലിപി ക്രി.പൂ. മൂന്നാം ശതകത്തിലാണ് [[ബ്രാഹ്മി ലിപി]]യിൽ നിന്ന് വികസിച്ചത്. [[അശോക ചക്രവർത്തി]]യുടെ ശിലാലിഖിതങ്ങളിൽ ''പ്രാചീന-പഴയ-കന്നഡ'' ലിപിയിലുള്ള എഴുത്തുകൾ തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. == വർണ്ണമാല == കന്നഡ അക്ഷരമാലയിൽ പ്രധാനമായും സ്വരങ്ങൾ, വ്യഞ്ജനങ്ങൾ, യോഗവാഹങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിച്ചിട്ടുള്ള 49 അടിസ്ഥാന അക്ഷരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. മറ്റ് ഭാരതീയ ഭാഷകളെപ്പോലെ ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് എഴുതുന്ന ഈ അബുഗിഡാ ലിപിയിൽ, വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങൾക്കൊപ്പം സ്വരചിഹ്നങ്ങൾ ചേർത്താണ് കൂട്ടക്ഷരങ്ങളും വാക്കുകളും രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;;background:#FFD300;" |+ [[കന്നഡ]] അക്ഷരമാലെ (<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ}}}}) |- |colspan="5"; style="text-align:center;background:darkred;"|[[കന്നഡ ലിപി #സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ|<span style="color:#FFD300;">സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ</span>]] <span style="color:#FFD300;">(<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ಸ್ವರ}}}})</span> |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[അ]]|ch={{large|ಅ}}|ipa=a}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ആ]]|ch={{large|ಆ}}|ipa=aː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഇ]]|ch={{large|ಇ}}|ipa=i}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഈ]]|ch={{large|ಈ}}|ipa=iː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഉ]]|ch={{large|ಉ}}|ipa=u}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഊ]]|ch={{large|ಊ}}|ipa=uː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഋ]]|ch={{large|ಋ}}|ipa=ru}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[എ]]|ch={{large|ಎ}}|ipa=e}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഏ]]|ch={{large|ಏ}}|ipa=eː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഐ]]|ch={{large|ಐ}}|ipa=ai}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഒ]]|ch={{large|ಒ}}|ipa=o}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഓ]]|ch={{large|ಓ}}|ipa=oː}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഔ]]|ch={{large|ಔ}}|ipa=au}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[അം]]|ch={{large|ಅಂ}}|ipa=am̃}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[അഃ]]|ch={{large|ಅಃ}}|ipa=ah}} |- |colspan="5"; style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[കന്നഡ ലിപി #വ്യഞ്ജനങ്ങൾ|<span style="color:#FFD300;">വ്യഞ്ജനങ്ങൾ</span>]] (<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ವ್ಯಂಜನ}}}}) |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ക]]|ch={{large|ಕ}}|ipa=ka}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഖ]]|ch={{large|ಖ}}|ipa=kʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഗ]]|ch={{large|ಗ}}|ipa=ga}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഘ]]|ch={{large|ಘ}}|ipa=gʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ങ]]|ch={{large|ಙ}}|ipa=ŋa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ച]]|ch={{large|ಚ}}|ipa=t͡ʃa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഛ]]|ch={{large|ಛ}}|ipa=t͡ʃʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ജ]]|ch={{large|ಜ}}|ipa=d͡ʒa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഝ]]|ch={{large|ಝ}}|ipa=d͡ʒʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഞ]]|ch={{large|ಞ}}|ipa=ɲa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ട]]|ch={{large|ಟ}}|ipa=ʈa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഠ]]|ch={{large|ಠ}}|ipa=ʈʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഡ]]|ch={{large|ಡ}}|ipa=ɖa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഢ]]|ch={{large|ಢ}}|ipa=ɖʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ണ]]|ch={{large|ಣ}}|ipa=ɳa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ത]]|ch={{large|ತ}}|ipa=t̪a}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഥ]]|ch={{large|ಥ}}|ipa=t̪ʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ദ]]|ch={{large|ದ}}|ipa=d̪a}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ധ]]|ch={{large|ಧ}}|ipa=d̪ʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ന]]|ch={{large|ನ}}|ipa=n̪a}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[പ]]|ch={{large|ಪ}}|ipa=pa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഫ]]|ch={{large|ಫ}}|ipa=pʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ബ]]|ch={{large|ಬ}}|ipa=ba}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഭ]]|ch={{large|ಭ}}|ipa=bʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[മ]]|ch={{large|ಮ}}|ipa=ma}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[യ]]|ch={{large|ಯ}}|ipa=ja}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ര]]|ch={{large|ರ}}|ipa=ra}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ല]]|ch={{large|ಲ}}|ipa=la}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[വ]]|ch={{large|ವ}}|ipa=ʋa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ശ]]|ch={{large|ಶ}}|ipa=ʃa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഷ]]|ch={{large|ಷ}}|ipa=ʂa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[സ]]|ch={{large|ಸ}}|ipa=sa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഹ]]|ch={{large|ಹ}}|ipa=ha}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ള]]|ch={{large|ಳ}}|ipa=ɭa}} |- |colspan="5"; style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[കന്നഡ ലിപി #അക്കങ്ങൾ|<span style="color:#FFD300;">അക്കങ്ങൾ</span>]] (<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|{{script|knda|ಅಂಕಿಗಳು}}}}) |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(സൊന്നെ)</small>|tops=ಸೊನ್ನೆ|l=kn|s=knda|ml=0|ch={{large|೦}}|note=പൂജ്യം}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒന്ദു)</small>|tops=ಒಂದು|l=kn|s=knda|ml=1|ch={{large|೧}}|note=ഒന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എരഡു)</small>|tops=ಎರಡು|l=kn|s=knda|ml=2|ch={{large|೨}}|note=രണ്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(മൂറു)</small>|tops=ಮೂರು|l=kn|s=knda|ml=3|ch={{large|೩}}|note=മൂന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(നാല്ക്കു)</small>|tops=ನಾಲ್ಕು|l=kn|s=knda|ml=4|ch={{large|೪}}|note=നാല്}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഐദു)</small>|tops=ಐದು|l=kn|s=knda|ml=5|ch={{large|೫}}|note=അഞ്ച്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ആറു)</small>|tops=ಆರು|l=kn|s=knda|ml=6|ch={{large|೬}}|note=ആറ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഏളു)</small>|tops=ಏಳು|l=kn|s=knda|ml=7|ch={{large|೭}}|note=ഏഴ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എണ്ടു)</small>|tops=ಎಂಟು|l=kn|s=knda|ml=8|ch={{large|೮}}|note=എട്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒമ്പത്തു)</small>|tops=ಒಂಬತ್ತು|l=kn|s=knda|ml=9|ch={{large|೯}}|note=ഒമ്പത്}} |} == സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ == ആധുനിക കന്നഡയിൽ പതിമൂന്ന് സ്വരാക്ഷരങ്ങളാണുള്ളത് ({{lang|kn|ಸ್ವರ}} സ്വര). കന്നഡ ലിപി ഒരു [[അബുഗിഡ|അബുഗിഡാ]] വ്യവസ്ഥയാണ് പിന്തുടരുന്നത്; അതായത്, ഒരു വ്യഞ്ജനത്തിന് ശേഷം സ്വരം വരുമ്പോൾ അത് മറ്റൊരു അക്ഷരമായി എഴുതുന്നതിന് പകരം വ്യഞ്ജനത്തിനൊപ്പം ഒരു സ്വരചിഹ്നമായി ചേർക്കുന്നു. സംസ്കൃതത്തിലെ സ്വരങ്ങൾക്ക് സമാനമായി ഇപ്പോൾ അത്ര ഉപയോഗത്തിലില്ലാത്ത മറ്റ് മൂന്ന് സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ കൂടിയുണ്ട്. കന്നഡ ഭാഷയിൽ സ്വരങ്ങളുടെ ഉച്ചാരണദൈർഘ്യത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുള്ളതിനാൽ മറ്റ് [[ബ്രാഹ്മി കുടുംബം|ബ്രാഹ്മി ലിപികളിലേതുപോലെ]] കന്നഡയിലും ഹ്രസ്വസ്വരങ്ങൾക്കും ദീർഘസ്വരങ്ങൾക്കുമായി പ്രത്യേക സ്വരചിഹ്നങ്ങളുണ്ട്. ചെറിയ ഉച്ചാരണമുള്ള സ്വരങ്ങളെ {{lang|kn|ಹ್ರಸ್ವ}} ഹ്രസ്വ ([[ഹ്രസ്വം]]) എന്നും നീണ്ട ഉച്ചാരണമുള്ള സ്വരങ്ങളെ {{lang|kn|ದೀರ್ಘ}} ദീർഘ ([[ദീർഘം]]) എന്നും വിളിക്കുന്നു.<ref name="Unicode">{{cite web |last=Srinatha Sastry |first=C. V. |title=UNICODE for Kannada, General Information & Description |url=https://www.unicode.org/L2/L2003/03068-kannada.pdf |website=UNICODE |access-date=2024-07-31}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;;background:#FFD300;" |+ സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ ! rowspan="2" style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[ഉച്ചാരണസ്ഥാനം|<span style="color:#FFD300;">ഉച്ചാരണസ്ഥാനം →</span>]] ! colspan="2" style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[മുൻ സ്വരം|<span style="color:#FFD300;">മുൻ</span>]] ! colspan="2" style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[മധ്യ സ്വരം|<span style="color:#FFD300;">മധ്യം</span>]] ! colspan="2" style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[പിൻ സ്വരം|<span style="color:#FFD300;">പിൻ</span>]] |- !style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|<small>ഹ്രസ്വം</small> !style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|<small>ദീർഘം</small> !style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|<small>ഹ്രസ്വം</small> !style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|<small>ദീർഘം</small> !style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|<small>ഹ്രസ്വം</small> !style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|<small>ദീർഘം</small> |- !style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[സംവൃത സ്വരം|<span style="color:#FFD300;">സംവൃതം</span>]] | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=ഇ|ch={{large|ಇ}}|ipa=i}} | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=ഈ|ch={{large|ಈ}}|ipa=iː}} | colspan="2" | | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=ഉ|ch={{large|ಉ}}|ipa=u}} | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=ഊ|ch={{large|ಊ}}|ipa=uː}} |- !style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[അർദ്ധവിവൃത സ്വരം|<span style="color:#FFD300;">മധ്യം</span>]] | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=എ|ch={{large|ಎ}}|ipa=e}} | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=ഏ|ch={{large|ಏ}}|ipa=eː}} | colspan="2" | | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=ഒ|ch={{large|ಒ}}|ipa=o}} | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=ഓ|ch={{large|ಓ}}|ipa=oː}} |- !style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[വിവൃത സ്വരം|<span style="color:#FFD300;">വിവൃതം</span>]] | colspan="2" | | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=അ|ch={{large|ಅ}}|ipa=a}} | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=ആ|ch={{large|ಆ}}|ipa=aː}} | colspan="2" | |} കന്നഡ ലിപിയിലെ മറ്റു സ്വരാക്ഷരങ്ങളെയും പ്രധാനമായും ഹ്രസ്വസ്വരങ്ങൾ, ദീർഘസ്വരങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിക്കാം. യോഗവാഹങ്ങൾ (അനുസ്വാരവും വിസർഗ്ഗവും) ഇതിനൊപ്പമാണ് പഠിക്കാറുള്ളത്. {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;background:#FFD300;" |+ ദ്വിസ്വരം !style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|[[കൂട്ടക്ഷരം|<span style="color:#FFD300;">ദ്വിസ്വരം</span>]] | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=ഐ|ch={{large|ಐ}}|ipa=ai}} | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=ഓ|ch={{large|ಔ}}|ipa=au}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;background:#FFD300;" |+ സംസ്കൃത സ്വരങ്ങൾ ! rowspan="3"; style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|സംസ്കൃത<br>സ്വരങ്ങൾ ! style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|<small>ഹ്രസ്വം</small> ! style="text-align:center;color:#FFD300;;background:darkred;"|<small>ദീർഘം</small> |- | {{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഋ]]|ch={{large|ಋ}}|ipa=r}} | <span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ൠ]]|ch={{large|ೠ}}|ipa=rː|note={{noteTag|group=swara|name=ardha|ആധുനിക കന്നഡയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല, എന്നാൽ [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] ലിപ്യന്തരണത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.}}}}</span> |- | <span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഌ]]|ch={{large|ಌ}}|ipa=l|note={{noteTag|group=swara|name=ardha|ആധുനിക കന്നഡയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല, എന്നാൽ [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] ലിപ്യന്തരണത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.}}}}</span> | <span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ൡ]]|ch={{large|ೡ}}|ipa=lː|note={{noteTag|group=swara|name=ardha|ആധുനിക കന്നഡയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല, എന്നാൽ [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] ലിപ്യന്തരണത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.}}}}</span> |} <small>'''കുറിപ്പ്:'''</small> {{noteFoot|group=swara}} === യോഗവാഹം === ആധുനിക കന്നഡയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന രണ്ട് ''യോഗവാഹ'' (പകുതി സ്വരവും പകുതി വ്യഞ്ജനവും) അക്ഷരങ്ങളുണ്ട്. ഇവ ''അർദ്ധവിസർഗ്ഗം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] ലിപ്യന്തരണത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റ് രണ്ട് യോഗവാഹങ്ങളുമുണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Kittel |first=Ferdinand |title=A Grammar of the Kannada Language in English |publisher=Basel Mission Book and Tract Depository |year=1903 |location=Mangalore |pages=12-14}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;background:#FFD300;" |+ യോഗവാഹങ്ങൾ |- ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| ചിഹ്നത്തിന്റെ രൂപം |{{letter|top=[[അനുസ്വാരം]]|l=kn|ch= ം|ml=ം}} |{{letter|top=[[വിസർഗ്ഗം]]|l=kn|ch= ഃ|ml=ഃ}} |<span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{letter|top=[[ജിഹ്വാമൂലീയം]]|l=kn|ch=ೱ|ml=ഃ|note={{noteTag|group=yoga|name=yardha|ആധുനിക കന്നഡയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല, എന്നാൽ സംസ്കൃത ലിപ്യന്തരണത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.}}}}</span> |<span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{letter|top=[[ഉപധ്മാനീയം]]|l=kn|ch=ೲ|ml=ഃ|note={{noteTag|group=yoga|name=mardha|ആധുനിക കന്നഡയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല, എന്നാൽ സംസ്കൃത ലിപ്യന്തരണത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.}}}}</span> |- ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| ಅ (അ) <br>അക്ഷരത്തോടൊപ്പമുള്ള<br>ചിഹ്നം |{{letter|top=[[അനുസ്വാരം]]|l=kn|ch=ಅಂ|ml=[[അം]]}} |{{letter|top=[[വിസർഗ്ഗം]]|l=kn|ch=ಅಃ|ml=[[അഃ]]}} |<span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{letter|top=[[ജിഹ്വാമൂലീയം]]|l=kn|ch=ಅೱ|iso=ḥ|note={{noteTag|group=yoga|name=nardha|ആധുനിക കന്നഡയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല, എന്നാൽ സംസ്കൃത ലിപ്യന്തരണത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.}}}}</span> |<span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{letter|top=[[ഉപധ്മാനീയം]]|l=kn|ch=ಅೲ|iso=ḫ|note={{noteTag|group=yoga|name=ardha|ആധുനിക കന്നഡയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല, എന്നാൽ സംസ്കൃത ലിപ്യന്തരണത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു.}}}}</span> |- ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| ದ (ദ) <br>അക്ഷരത്തോടൊപ്പമുള്ള<br>ചിഹ്നം |{{letter|l=kn|top=ದ + ം|ch=ದಂ|ipa=/d̪am̃/}} |{{letter|l=kn|top=ದ + ഃ|ch=ದಃ|ipa=/d̪ah/}} |<span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{letter|l=kn|top=ದ + ೱ|ch=ದೱ| ipa=[x]|note={{noteTag|group=yoga|name=kh|ಕ (ക) എന്നതിന്റെ ഉച്ചാരണം k-ൽ നിന്നും kh-ലേക്ക് മാറ്റുന്നു.}}}}</span> |<span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{letter|l=kn|top=ದ + ೲ|ch=ದೲ| ipa=[ɸ]|note={{noteTag|group=yoga|name=ph|ಪ (പ) എന്നതിന്റെ ഉച്ചാരണം p-ൽ നിന്നും ph-ലേക്ക് മാറ്റുന്നു (ഇംഗ്ലീഷിലെ ''fan'' ലെ ''f'' ന് സമാനമാണ്, എന്നാൽ ചുണ്ടുകൾ പല്ലിൽ മുട്ടുന്നില്ല).}}}}</span> |} <small>'''കുറിപ്പ്:'''</small> {{noteFoot|group=yoga}} == സ്വരചിഹ്നങ്ങൾ == കന്നഡയിലെ എഴുത്തുരീതി അടിസ്ഥാനപരമായി അക്ഷരങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ സ്വരങ്ങൾ ചേർന്ന കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ (കഗുണിത) അടങ്ങിയതാണ്. വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങളും സ്വരചിഹ്നങ്ങളും സംയോജിച്ചാണ് ഇവയുണ്ടാകുന്നത്. യാതൊരു ചിഹ്നങ്ങളുമില്ലാത്ത വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങളിൽ (ഉദാഹരണത്തിന് {{lang|kn|ಕ}} ക) സ്വാഭാവികമായും 'അ' ({{lang|kn|ಅ}}) എന്ന സ്വരം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സ്വരസഹായമില്ലാത്ത കേവല വ്യഞ്ജനത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ {{lang|kn|ಕ್}} ക് എന്നതുപോലെ അക്ഷരത്തിന് മുകളിൽ ഒരു പ്രത്യേക ചിഹ്നം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ ചിഹ്നത്തെയും പ്രക്രിയയെയും {{lang|kn|ಹಲಂತ}} ഹലന്ത ([[വിരാമം]]) എന്നും, അങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്ന അക്ഷരത്തെ {{lang|kn|ಅರ್ಧಾಕ್ಷರ}} അർദ്ധാക്ഷര എന്നും വിളിക്കുന്നു.<ref name="Unicode"/> താഴെ പറയുന്ന പട്ടികയിൽ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ മൗസ് വെച്ചാൽ അവയുടെ മലയാളം ഉച്ചാരണം ടൂൾടിപ്പായി കാണാം. {{Sticky table start}}{{sort under}}{{mw-datatable}} {| class="wikitable sortable sort-under-center mw-datatable sticky-table-head sticky-table-col1" style="text-align:center;width:100%;overflow:scroll;color:darkred;background-color:#FFD300;font-size:125%" |+ class="nowrap" style="text-align:center;font-size:80%" | കന്നഡ കഗുണിത (<small>കന്നഡ:</small> {{lang|kn|ಕಗುಣಿತ}}) |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಅ}}}}<br><small>([[അ|<span style="color: white;">അ</span>]])</small>|അ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಆ}}}}<br><small>([[ആ|<span style="color: white;">ആ</span>]])</small>|ആ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಇ}}}}<br><small>([[ഇ|<span style="color: white;">ഇ</span>]])</small>|ഇ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಈ}}}}<br><small>([[ഈ|<span style="color: white;">ഈ</span>]])</small>|ഈ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಉ}}}}<br><small>([[ഉ|<span style="color: white;">ഉ</span>]])</small>|ഉ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಊ}}}}<br><small>([[ഊ|<span style="color: white;">ഊ</span>]])</small>|ഊ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಋ}}}}<br><small>([[ഋ|<span style="color: white;">ഋ</span>]])</small>|ഋ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೠ}}}}<br><small>([[ൠ|<span style="color: white;">ൠ</span>]])</small>|ൠ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಎ}}}}<br><small>([[എ|<span style="color: white;">എ</span>]])</small>|എ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಏ}}}}<br><small>([[ഏ|<span style="color: white;">ഏ</span>]])</small>|ഏ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಐ}}}}<br><small>([[ഐ|<span style="color: white;">ഐ</span>]])</small>|ഐ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಒ}}}}<br><small>([[ഒ|<span style="color: white;">ഒ</span>]])</small>|ഒ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಓ}}}}<br><small>([[ഓ|<span style="color: white;">ഓ</span>]])</small>|ഓ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಔ}}}}<br><small>([[ഔ|<span style="color: white;">ഔ</span>]])</small>|ഔ|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಅಂ}}}}<br><small>([[അം|<span style="color: white;">അം</span>]])</small>|അം|dotted=no}}</span> ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಅಃ}}}}<br><small>([[അഃ|<span style="color: white;">അഃ</span>]])</small>|അഃ|dotted=no}}</span> !style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda| ್ }}}}<br><small>([[്|<span style="color: white;">്</span>]])</small>|്|dotted=no}}</span> |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕ}}}} <small>(ക)</small>|ക|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕಾ}}}}|കാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕಿ}}}}|കി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕೀ}}}}|കീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕು}}}}|കു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕೂ}}}}|കൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕೃ}}}}|കൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕೄ}}}}|കൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕೆ}}}}|കെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕೇ}}}}|കേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕೈ}}}}|കൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕೊ}}}}|കൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕೋ}}}}|കോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕೌ}}}}|കൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕಂ}}}}|കം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕಃ}}}}|കഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಕ್}}}}|ക്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖ}}}} <small>(ഖ)</small>|ഖ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖಾ}}}}|ഖാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖಿ}}}}|ഖി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖೀ}}}}|ഖീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖು}}}}|ഖു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖೂ}}}}|ഖൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖೃ}}}}|ഖൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖೄ}}}}|ഖൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖೆ}}}}|ഖെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖೇ}}}}|ഖേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖೈ}}}}|ഖൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖೊ}}}}|ഖൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖೋ}}}}|ഖോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖೌ}}}}|ഖൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖಂ}}}}|ഖം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖಃ}}}}|ഖഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಖ್}}}}|ഖ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗ}}}} <small>(ഗ)</small>|ഗ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗಾ}}}}|ഗാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗಿ}}}}|ഗി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗೀ}}}}|ഗീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗು}}}}|ഗു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗೂ}}}}|ഗൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗೃ}}}}|ഗൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗೄ}}}}|ഗൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗೆ}}}}|ഗെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗೇ}}}}|ഗേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗೈ}}}}|ഗൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗೊ}}}}|ഗൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗೋ}}}}|ഗോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗೌ}}}}|ഗൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗಂ}}}}|ഗം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗಃ}}}}|ഗഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಗ್}}}}|ഗ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘ}}}} <small>(ഘ)</small>|ഘ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘಾ}}}}|ഘാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘಿ}}}}|ഘി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘೀ}}}}|ഘീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘು}}}}|ഘു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘೂ}}}}|ഘൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘೃ}}}}|ഘൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘೄ}}}}|ഘൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘೆ}}}}|ഘെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘೇ}}}}|ഘേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘೈ}}}}|ഘൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘೊ}}}}|ഘൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘೋ}}}}|ഘോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘೌ}}}}|ഘൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘಂ}}}}|ഘം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘಃ}}}}|ഘഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಘ್}}}}|ഘ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙ}}}} <small>(ങ)</small>|ങ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙಾ}}}}|ങാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙಿ}}}}|ങി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙೀ}}}}|ങീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙು}}}}|ങു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙೂ}}}}|ങൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙೃ}}}}|ങൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙೄ}}}}|ങൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙೆ}}}}|ങെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙೇ}}}}|ങേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙೈ}}}}|ങൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙೊ}}}}|ങൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙೋ}}}}|ങോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙೌ}}}}|ങൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙಂ}}}}|ങം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙಃ}}}}|ങഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಙ್}}}}|ങ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚ}}}} <small>(ച)</small>|ച|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚಾ}}}}|ചാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚಿ}}}}|ചി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚೀ}}}}|ചീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚು}}}}|ചു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚೂ}}}}|ചൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚೃ}}}}|ചൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚೄ}}}}|ചൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚೆ}}}}|ചെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚೇ}}}}|ചേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚೈ}}}}|ചൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚೊ}}}}|ചൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚೋ}}}}|ചോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚೌ}}}}|ചൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚಂ}}}}|ചം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚಃ}}}}|ചഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಚ್}}}}|ച്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛ}}}} <small>(ഛ)</small>|ഛ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛಾ}}}}|ഛാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛಿ}}}}|ഛി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛೀ}}}}|ഛീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛು}}}}|ഛു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛೂ}}}}|ഛൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛೃ}}}}|ഛൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛೄ}}}}|ഛൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛೆ}}}}|ഛെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛೇ}}}}|ഛേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛೈ}}}}|ഛൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛೊ}}}}|ഛൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛೋ}}}}|ഛോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛೌ}}}}|ഛൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛಂ}}}}|ഛം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛಃ}}}}|ഛഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಛ್}}}}|ഛ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜ}}}} <small>(ജ)</small>|ജ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜಾ}}}}|ജാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜಿ}}}}|ജി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜೀ}}}}|ജീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜು}}}}|ജു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜೂ}}}}|ജൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜೃ}}}}|ജൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜೄ}}}}|ജൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜೆ}}}}|ജെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜೇ}}}}|ജേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜೈ}}}}|ജൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜೊ}}}}|ജൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜೋ}}}}|ജോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜೌ}}}}|ജൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜಂ}}}}|ജം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜಃ}}}}|ജഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಜ್}}}}|ജ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝ}}}} <small>(ഝ)</small>|ഝ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝಾ}}}}|ഝാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝಿ}}}}|ഝി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝೀ}}}}|ഝീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝು}}}}|ഝു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝೂ}}}}|ഝൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝೃ}}}}|ഝൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝೄ}}}}|ഝൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝೆ}}}}|ഝെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝೇ}}}}|ഝേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝೈ}}}}|ഝൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝೊ}}}}|ഝൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝೋ}}}}|ഝോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝೌ}}}}|ഝൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝಂ}}}}|ഝം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝಃ}}}}|ഝഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಝ್}}}}|ഝ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞ}}}} <small>(ഞ)</small>|ഞ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞಾ}}}}|ഞാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞಿ}}}}|ഞി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞೀ}}}}|ഞീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞು}}}}|ഞു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞೂ}}}}|ഞൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞೃ}}}}|ഞൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞೄ}}}}|ഞൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞೆ}}}}|ഞെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞೇ}}}}|ഞേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞೈ}}}}|ഞൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞೊ}}}}|ഞൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞೋ}}}}|ഞോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞೌ}}}}|ഞൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞಂ}}}}|ഞം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞಃ}}}}|ഞഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಞ್}}}}|ഞ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟ}}}} <small>(ട)</small>|ട|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟಾ}}}}|ടാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟಿ}}}}|ടി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟೀ}}}}|ടീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟು}}}}|ടു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟೂ}}}}|ടൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟೃ}}}}|ടൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟೄ}}}}|ടൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟೆ}}}}|ടെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟೇ}}}}|ടേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟೈ}}}}|ടൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟೊ}}}}|ടൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟೋ}}}}|ടോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟೌ}}}}|ടൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟಂ}}}}|ടം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟಃ}}}}|ടഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಟ್}}}}|ട്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠ}}}} <small>(ഠ)</small>|ഠ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠಾ}}}}|ഠാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠಿ}}}}|ഠി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠೀ}}}}|ഠീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠು}}}}|ഠു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠೂ}}}}|ഠൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠೃ}}}}|ഠൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠೄ}}}}|ഠൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠೆ}}}}|ഠെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠೇ}}}}|ഠേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠೈ}}}}|ഠൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠೊ}}}}|ഠൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠೋ}}}}|ഠോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠೌ}}}}|ഠൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠಂ}}}}|ഠം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠಃ}}}}|ഠഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಠ್}}}}|ഠ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡ}}}} <small>(ഡ)</small>|ഡ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡಾ}}}}|ഡാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡಿ}}}}|ഡി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡೀ}}}}|ഡീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡು}}}}|ഡു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡೂ}}}}|ഡൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡೃ}}}}|ഡൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡೄ}}}}|ഡൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡೆ}}}}|ഡെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡೇ}}}}|ഡേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡೈ}}}}|ഡൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡೊ}}}}|ഡൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡೋ}}}}|ഡോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡೌ}}}}|ഡൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡಂ}}}}|ഡം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡಃ}}}}|ഡഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಡ್}}}}|ഡ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢ}}}} <small>(ഢ)</small>|ഢ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢಾ}}}}|ഢാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢಿ}}}}|ഢി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢೀ}}}}|ഢീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢು}}}}|ഢു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢೂ}}}}|ഢൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢೃ}}}}|ഢൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢೄ}}}}|ഢൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢೆ}}}}|ഢെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢೇ}}}}|ഢേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢೈ}}}}|ഢൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢೊ}}}}|ഢൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢೋ}}}}|ഢോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢೌ}}}}|ഢൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢಂ}}}}|ഢം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢಃ}}}}|ഢഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಢ್}}}}|ഢ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣ}}}} <small>(ണ)</small>|ണ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣಾ}}}}|ണാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣಿ}}}}|ണി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣೀ}}}}|ണീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣು}}}}|ണു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣೂ}}}}|ണൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣೃ}}}}|ണൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣೄ}}}}|ണൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣೆ}}}}|ണെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣೇ}}}}|ണേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣೈ}}}}|ണൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣೊ}}}}|ണൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣೋ}}}}|ണോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣೌ}}}}|ണൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣಂ}}}}|ണം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣಃ}}}}|ണഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಣ್}}}}|ണ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತ}}}} <small>(ത)</small>|ത|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತಾ}}}}|താ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತಿ}}}}|തി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತೀ}}}}|തീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತು}}}}|തു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತೂ}}}}|തൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತೃ}}}}|തൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತೄ}}}}|തൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತೆ}}}}|തെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತೇ}}}}|തേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತೈ}}}}|തൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತೊ}}}}|തൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತೋ}}}}|തോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತೌ}}}}|തൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತಂ}}}}|തം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತಃ}}}}|തഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ತ್}}}}|ത്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥ}}}} <small>(ഥ)</small>|ഥ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥಾ}}}}|ഥാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥಿ}}}}|ഥി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥೀ}}}}|ഥീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥು}}}}|ഥു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥೂ}}}}|ഥൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥೃ}}}}|ഥൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥೄ}}}}|ഥൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥೆ}}}}|ഥെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥೇ}}}}|ഥേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥೈ}}}}|ഥൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥೊ}}}}|ഥൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥೋ}}}}|ഥോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥೌ}}}}|ഥൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥಂ}}}}|ഥം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥಃ}}}}|ഥഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಥ್}}}}|ഥ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದ}}}} <small>(ദ)</small>|ദ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದಾ}}}}|ദാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದಿ}}}}|ദി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದೀ}}}}|ദീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದು}}}}|ദു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದೂ}}}}|ദൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದೃ}}}}|ദൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದೄ}}}}|ദൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದೆ}}}}|ദെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದೇ}}}}|ദേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದೈ}}}}|ദൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದೊ}}}}|ദൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದೋ}}}}|ദോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದೌ}}}}|ദൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದಂ}}}}|ദം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದಃ}}}}|ദഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ದ್}}}}|ദ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧ}}}} <small>(ധ)</small>|ധ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧಾ}}}}|ധാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧಿ}}}}|ധി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧೀ}}}}|ധീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧು}}}}|ധു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧೂ}}}}|ധൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧೃ}}}}|ധൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧೄ}}}}|ധൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧೆ}}}}|ധെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧೇ}}}}|ധേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧೈ}}}}|ധൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧೊ}}}}|ധൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧೋ}}}}|ധോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧೌ}}}}|ധൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧಂ}}}}|ധം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧಃ}}}}|ധഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಧ್}}}}|ധ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನ}}}} <small>(ന)</small>|ന|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನಾ}}}}|നാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನಿ}}}}|നി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನೀ}}}}|നീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನು}}}}|നു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನೂ}}}}|നൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನೃ}}}}|നൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನೄ}}}}|നൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನೆ}}}}|നെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನೇ}}}}|നേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನೈ}}}}|നൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನೊ}}}}|നൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನೋ}}}}|നോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನೌ}}}}|നൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನಂ}}}}|നം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನಃ}}}}|നഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ನ್}}}}|ന്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪ}}}} <small>(പ)</small>|പ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪಾ}}}}|പാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪಿ}}}}|പി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪೀ}}}}|പീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪು}}}}|പു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪೂ}}}}|പൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪೃ}}}}|പൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪೄ}}}}|പൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪೆ}}}}|പെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪೇ}}}}|പേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪೈ}}}}|പൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪೊ}}}}|പൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪೋ}}}}|പോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪೌ}}}}|പൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪಂ}}}}|പം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪಃ}}}}|പഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಪ್}}}}|പ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫ}}}} <small>(ഫ)</small>|ഫ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫಾ}}}}|ഫാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫಿ}}}}|ഫി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫೀ}}}}|ഫീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫು}}}}|ഫു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫೂ}}}}|ഫൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫೃ}}}}|ഫൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫೄ}}}}|ഫൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫೆ}}}}|ഫെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫೇ}}}}|ഫേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫೈ}}}}|ഫൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫೊ}}}}|ഫൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫೋ}}}}|ഫോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫೌ}}}}|ഫൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫಂ}}}}|ഫം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫಃ}}}}|ഫഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಫ್}}}}|ഫ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬ}}}} <small>(ബ)</small>|ബ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬಾ}}}}|ബാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬಿ}}}}|ബി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬೀ}}}}|ബീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬು}}}}|ബു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬೂ}}}}|ബൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬೃ}}}}|ബൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬೄ}}}}|ബൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬೆ}}}}|ബെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬೇ}}}}|ബേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬೈ}}}}|ബൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬೊ}}}}|ബൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬೋ}}}}|ബോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬೌ}}}}|ബൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬಂ}}}}|ബം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬಃ}}}}|ബഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಬ್}}}}|ബ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭ}}}} <small>(ഭ)</small>|ഭ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭಾ}}}}|ഭാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭಿ}}}}|ഭി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭೀ}}}}|ഭീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭು}}}}|ഭു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭೂ}}}}|ഭൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭೃ}}}}|ഭൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭೄ}}}}|ഭൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭೆ}}}}|ഭെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭೇ}}}}|ഭേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭೈ}}}}|ഭൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭೊ}}}}|ഭൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭೋ}}}}|ഭോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭೌ}}}}|ഭൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭಂ}}}}|ഭം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭಃ}}}}|ഭഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಭ್}}}}|ഭ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮ}}}} <small>(മ)</small>|മ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮಾ}}}}|മാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮಿ}}}}|മി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮೀ}}}}|മീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮು}}}}|മു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮೂ}}}}|മൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮೃ}}}}|മൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮೄ}}}}|മൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮೆ}}}}|മെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮೇ}}}}|മേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮೈ}}}}|മൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮೊ}}}}|മൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮೋ}}}}|മോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮೌ}}}}|മൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮಂ}}}}|മം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮಃ}}}}|മഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಮ್}}}}|മ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯ}}}} <small>(യ)</small>|യ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯಾ}}}}|യാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯಿ}}}}|യി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯೀ}}}}|യീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯು}}}}|യു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯೂ}}}}|യൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯೃ}}}}|യൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯೄ}}}}|യൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯೆ}}}}|യെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯೇ}}}}|യേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯೈ}}}}|യൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯೊ}}}}|യൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯೋ}}}}|യോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯೌ}}}}|യൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯಂ}}}}|യം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯಃ}}}}|യഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಯ್}}}}|യ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರ}}}} <small>(ര)</small>|ര|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರಾ}}}}|രാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರಿ}}}}|രി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರೀ}}}}|രീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರು}}}}|രു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರೂ}}}}|രൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರೃ}}}}|രൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರೄ}}}}|രൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರೆ}}}}|രെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರೇ}}}}|രേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರೈ}}}}|രൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರೊ}}}}|രൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರೋ}}}}|രോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರೌ}}}}|രൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರಂ}}}}|രം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರಃ}}}}|രഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ರ್}}}}|ര്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱ}}}} <small>(റ)</small>|റ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱಾ}}}}|റാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱಿ}}}}|റി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱೀ}}}}|റീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱು}}}}|റു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱೂ}}}}|റൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱೃ}}}}|റൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱೄ}}}}|റൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱೆ}}}}|റെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱೇ}}}}|റേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱೈ}}}}|റൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱೊ}}}}|റൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱೋ}}}}|റോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱೌ}}}}|റൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱಂ}}}}|റಂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱಃ}}}}|റഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಱ್}}}}|റ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲ}}}} <small>(ല)</small>|ല|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲಾ}}}}|ലാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲಿ}}}}|ലി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲೀ}}}}|ലീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲು}}}}|ലു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲೂ}}}}|ലൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲೃ}}}}|ലൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲೄ}}}}|ലൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲೆ}}}}|ലെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲೇ}}}}|ലേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲೈ}}}}|ലൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲೊ}}}}|ലൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲೋ}}}}|ലോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲೌ}}}}|ലൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲಂ}}}}|ലം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲಃ}}}}|ലഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಲ್}}}}|ല്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವ}}}} <small>(വ)</small>|വ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವಾ}}}}|വാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವಿ}}}}|വി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವೀ}}}}|വീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವು}}}}|വു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವೂ}}}}|വൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವೃ}}}}|വൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವೄ}}}}|വൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವೆ}}}}|വെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವೇ}}}}|വേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವೈ}}}}|വൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವೊ}}}}|വൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವೋ}}}}|വോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವೌ}}}}|വൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವಂ}}}}|വം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವಃ}}}}|വഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ವ್}}}}|വ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶ}}}} <small>(ശ)</small>|ശ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶಾ}}}}|ശാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶಿ}}}}|ശി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶೀ}}}}|ശീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶು}}}}|ശു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶೂ}}}}|ശൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶೃ}}}}|ശൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶೄ}}}}|ശൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶೆ}}}}|ശെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶೇ}}}}|ശേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶೈ}}}}|ശൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶೊ}}}}|ശൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶೋ}}}}|ശോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶೌ}}}}|ശൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶಂ}}}}|ശം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶಃ}}}}|ശഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಶ್}}}}|ശ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷ}}}} <small>(ഷ)</small>|ഷ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷಾ}}}}|ഷാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷಿ}}}}|ഷി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷೀ}}}}|ഷീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷು}}}}|ഷു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷೂ}}}}|ഷൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷೃ}}}}|ഷൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷೄ}}}}|ഷൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷೆ}}}}|ഷെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷೇ}}}}|ഷേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷೈ}}}}|ഷൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷೊ}}}}|ഷൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷೋ}}}}|ഷോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷೌ}}}}|ഷൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷಂ}}}}|ഷം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷಃ}}}}|ഷഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಷ್}}}}|ഷ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸ}}}} <small>(സ)</small>|സ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸಾ}}}}|സാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸಿ}}}}|സി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸೀ}}}}|സീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸು}}}}|സു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸೂ}}}}|സൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸೃ}}}}|സൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸೄ}}}}|സൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸೆ}}}}|സെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸೇ}}}}|സേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸೈ}}}}|സൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸೊ}}}}|സൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸೋ}}}}|സോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸೌ}}}}|സൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸಂ}}}}|സം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸಃ}}}}|സഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಸ್}}}}|സ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹ}}}} <small>(ഹ)</small>|ഹ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹಾ}}}}|ഹാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹಿ}}}}|ഹി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹೀ}}}}|ഹീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹು}}}}|ഹു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹೂ}}}}|ഹൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹೃ}}}}|ഹൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹೄ}}}}|ഹൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹೆ}}}}|ഹെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹೇ}}}}|ഹേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹೈ}}}}|ഹൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹೊ}}}}|ഹൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹೋ}}}}|ഹോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹೌ}}}}|ഹൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹಂ}}}}|ഹം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹಃ}}}}|ഹഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಹ್}}}}|ഹ്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳ}}}} <small>(ള)</small>|ള|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳಾ}}}}|ളാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳಿ}}}}|ളി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳೀ}}}}|ളീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳು}}}}|ളു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳೂ}}}}|ളൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳೃ}}}}|ളൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳೄ}}}}|ളൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳೆ}}}}|ളെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳೇ}}}}|ളേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳೈ}}}}|ളൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳೊ}}}}|ളൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳೋ}}}}|ളോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳೌ}}}}|ളൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳಂ}}}}|ളം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳಃ}}}}|ളഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ಳ್}}}}|ള്|dotted=no}} |- ! style="background:darkred;"|<span style="color:#FFD300;">{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞ}}}} <small>(ഴ)</small>|ഴ|dotted=no}}</span> |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞಾ}}}}|ഴാ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞಿ}}}}|ഴി|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞೀ}}}}|ഴീ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞು}}}}|ഴു|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞೂ}}}}|ഴൂ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞೃ}}}}|ഴൃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞೄ}}}}|ഴൄ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞೆ}}}}|ഴെ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞೇ}}}}|ഴേ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞೈ}}}}|ഴൈ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞೊ}}}}|ഴൊ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞೋ}}}}|ഴോ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞೌ}}}}|ഴൗ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞಂ}}}}|ഴം|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞಃ}}}}|ഴഃ|dotted=no}} |{{Tooltip|{{large|{{script|Knda|ೞ್}}}}|ഴ്|dotted=no}} |} {{Sticky table end}} == വ്യഞ്ജനങ്ങൾ == കന്നഡയിൽ വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങളെ ({{lang|kn|ವ್ಯಂಜನ}} വ്യഞ്ജന) പ്രധാനമായും '''വർഗ്യ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ''' എന്നും '''അവർഗ്യ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ''' എന്നും രണ്ടായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. === വർഗ്യ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ === നാവ് വായുടെ ഏതു ഭാഗത്താണ് സ്പർശിക്കുന്നത് എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [[ഉച്ചാരണസ്ഥാനം|ഉച്ചാരണസ്ഥാനങ്ങൾ]] അനുസരിച്ചാണ് വർഗ്യ വ്യഞ്ജനങ്ങളെ വിവിധ വർഗ്ഗങ്ങളായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നത്. {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;background:#FFD300;" |+ വർഗ്യ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ! style="background:darkred;"|[[അഘോഷം|<span style="color:#FFD300;">അഘോഷം</span>]] ! style="background:darkred;"|[[അൽപപ്രാണം|<span style="color:#FFD300;">അൽപപ്രാണം</span>]] ! style="background:darkred;"|[[മഹാപ്രാണം|<span style="color:#FFD300;">മഹാപ്രാണം</span>]] ! style="background:darkred;"|[[അൽപപ്രാണം|<span style="color:#FFD300;">അൽപപ്രാണം</span>]] ! style="background:darkred;"|[[മഹാപ്രാണം|<span style="color:#FFD300;">മഹാപ്രാണം</span>]] ! style="background:darkred;"|[[അനുനാസികം|<span style="color:#FFD300;">അനുനാസികം</span>]] |- ! style="background:darkred;"|[[കണ്ഠ്യം|<span style="color:#FFD300;">കണ്ഠ്യം</span>]] |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ക]]|ch=ಕ|ipa=ka}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഖ]]|ch=ಖ|ipa=kʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഗ]]|ch=ಗ|ipa=ga}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഘ]]|ch=ಘ|ipa=gʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ങ]]|ch=ಙ|ipa=ŋa}} |- ! style="background:darkred;"|[[താലവ്യം|<span style="color:#FFD300;">താലവ്യം</span>]] |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ച]]|ch=ಚ|ipa=t͡ʃa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഛ]]|ch=ಛ|ipa=t͡ʃʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ജ]]|ch=ಜ|ipa=d͡ʒa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഝ]]|ch=ಝ|ipa=d͡ʒʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഞ]]|ch=ಞ|ipa=ɲad}} |- ! style="background:darkred;"|[[മൂർദ്ധന്യം|<span style="color:#FFD300;">മൂർദ്ധന്യം</span>]] |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ട]]|ch=ಟ|ipa=ʈa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഠ]]|ch=ಠ|ipa=ʈʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഡ]]|ch=ಡ|ipa=ɖa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഢ]]|ch=ಢ|ipa=ɖʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ണ]]|ch=ಣ|ipa=ɳa}} |- ! style="background:darkred;"|[[ദന്ത്യം|<span style="color:#FFD300;">ദന്ത്യം</span>]] |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ത]]|ch=ತ|ipa=t̪a}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഥ]]|ch=ಥ|ipa=t̪ʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ദ]]|ch=ದ|ipa=d̪a}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ധ]]|ch=ಧ|ipa=d̪ʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ന]]|ch=ನ|ipa=n̪a}} |- ! style="background:darkred;"|[[ഓഷ്ഠ്യം|<span style="color:#FFD300;">ഓഷ്ഠ്യം</span>]] |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[പ]]|ch=ಪ|ipa=pa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഫ]]|ch=ಫ|ipa=pʰa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ബ]]|ch=ಬ|ipa=ba}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഭ]]|ch=ಭ|ipa=bʱa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[മ]]|ch=ಮ|ipa=ma}} |} === അവർഗ്യ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ === മേൽപ്പറഞ്ഞ വർഗ്ഗീകരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത വ്യഞ്ജനങ്ങളാണിവ: {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;background:#FFD300;" |+ അവർഗ്യ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[യ]]|ch=ಯ|ipa=ja}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ര]]|ch=ರ|ipa=ra}} |<span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[റ]]|ch=ಱ|ipa=r|note={{noteTag|group=awargya|name=yardha|ആധുനിക കന്നഡയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല, പകരം യഥാക്രമം ರ (ര) ഉപയോഗിക്കുന്നു.}}}}</span> |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ല]]|ch=ಲ|ipa=la}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[വ]]|ch=ವ|ipa=ʋa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ശ]]|ch=ಶ|ipa=ʃa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഷ]]|ch=ಷ|ipa=ʂa}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[സ]]|ch=ಸ|ipa=sa}} |- |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഹ]]|ch=ಹ|ipa=ha}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ള]]|ch=ಳ|ipa=ɭa}} |<span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ഴ]]|ch=ೞ|ipa=ɻa|note={{noteTag|group=awargya|name=ardha|ആധുനിക കന്നഡയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല, പകരം യഥാക്രമം ಳ (ള) ഉപയോഗിക്കുന്നു. എന്നാൽ ബഡഗ ഭാഷ എഴുതാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.}}}}</span> |<span style="color:#C95A49;background:#FED85D;">{{അക്ഷരങ്ങൾ|l=kn|s=knda|ml=[[ൻ]]|ch=ೝ|ipa=n|note={{noteTag|group=awargya|name=mardha|ഈ അക്ഷരം ഇപ്പോൾ ഉപയോഗത്തിലില്ല}}}}</span> |} <small>'''കുറിപ്പ്:'''</small> {{noteFoot|group=awargya}} === ചില്ലക്ഷരം === സ്വരസഹായം കൂടാതെ ഉച്ചരിക്കാവുന്ന വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങളാണ് ചില്ലുകൾ. കന്നഡയിൽ ഒരേ ഒരു ചില്ലക്ഷരമേ ഉള്ളു, അത് 'ൻ' എന്ന അക്ഷരമാണ്. {{lang|kn|ೝ}} ''നകാര പൊല്ലു'' എന്ന ഈ അക്ഷരം ഇപ്പോൾ ഉപയോഗത്തിലില്ല. അതിനുപകരം ഇപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഈ ചിഹ്നമാണ് ನ್. === ഉപയോഗത്തിലില്ലാത്ത കന്നഡ അക്ഷരങ്ങൾ === [[File:Kannada-archaic-n.png|thumb|100px|alt=Archaic n in Kannada script .|കന്നഡ ലിപിയിൽ {{lang|kn|ನ್}} എന്ന് സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പഴയ രൂപം.]] പഴയ കന്നഡ സാഹിത്യകൃതികളിൽ {{lang|kn|ಱ}}, {{lang|kn|ೞ}} എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ആധുനിക [[മലയാളം|മലയാളത്തിലും]] [[തമിഴ് ഭാഷ|തമിഴിലുമുള്ള]] റ, ഴ എന്നീ അക്ഷരങ്ങളുടെ ഉച്ചാരണത്തിന് സമാനമായിരുന്നു ഇവ. ഈ അക്ഷരങ്ങൾ യഥാക്രമം 12, 18 നൂറ്റാണ്ടുകളോടെ ഉപയോഗത്തിലില്ലാതായി. പിൽക്കാല കന്നഡ കൃതികളിൽ ഇവയ്ക്ക് പകരം യഥാക്രമം {{lang|kn|ರ}} (ര), {{lang|kn|ಳ}} (ള) എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name="kannada literature">Rice, Edward. P (1921), "A History of Kannada Literature", Oxford University Press, 1921: 14–15</ref> [[ബഡഗ ഭാഷ]] എഴുതാൻ {{lang|kn|ೞ}} എന്ന അക്ഷരം ഇപ്പോഴും ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഈ ഭാഷയിലെ പശ്ചാത്താലവ്യ സ്വരങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു സ്വരത്തിനൊപ്പം വിരാമവും ഈ അക്ഷരവും ചേർത്താണ് എഴുതുന്നത്.<ref>{{cite book | title = The Unicode Standard, Version 15.0 | chapter = 12.8 Kannada | publisher = Unicode, Inc | date = September 2022 | location = Mountain View, CA | url = https://www.unicode.org/versions/Unicode15.0.0/ch12.pdf#G701836}}</ref> കാലക്രമേണ ഉപയോഗത്തിൽനിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായ മറ്റൊരു വ്യഞ്ജനാക്ഷരമാണ് ൻ ({{lang|kn|ೝ}}). [[തെലുങ്ക്|തെലുങ്കിലും]] ഇതിന് സമാനമായ അക്ഷരമുണ്ട്, അവിടെ ഇത് 'നകാര പൊല്ലു' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. 1980-കൾ വരെ കർണാടകയിലെ തീരദേശങ്ങളിൽനിന്നുള്ള (പ്രത്യേകിച്ച് [[ദക്ഷിണ കന്നഡ]] ജില്ലയിൽനിന്നുള്ള) കന്നഡ കൃതികളിൽ ഈ അക്ഷരത്തിന്റെ ഉപയോഗം കാണാമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ മുഖ്യധാരാ കൃതികളിലൊന്നും ഈ അക്ഷരം ഉപയോഗിക്കാറില്ല. നിലവിൽ ഇതിന് പകരമായി {{lang|kn|ನ್}} ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. == കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ == കന്നഡ ലിപി [[കൂട്ടക്ഷരം|കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ]] സമ്പന്നമാണ്. മിക്ക വ്യഞ്ജനങ്ങൾക്കും ഒരു സാധാരണ കീഴ്ചിഹ്ന രൂപമുണ്ടായിരിക്കും. വളരെ കുറച്ച് അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മാത്രമേ പ്രത്യേക രൂപങ്ങൾ ഉള്ളൂ. ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫോണ്ടിനനുസരിച്ച് ഈ കൂട്ടക്ഷരങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ വരാം. "{{script|knda|ರ}}" (ര) എന്ന അക്ഷരത്തിന്റെ കൂട്ടക്ഷര രൂപം പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഇതിനെ 'അർക്കാവൊത്ത്' ({{lang|kn|{{script|knda|ಅರ್ಕಾವೊತ್ತು}}}}) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. മറ്റ് അക്ഷരങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഉച്ചാരണത്തിൽ 'ര' ആദ്യം വന്നാലും എഴുത്തിൽ ഇത് രണ്ടാമതാണ് ചേർക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്: "കർണാടക" ({{lang|kn|{{script|knda|ಕರ್ನಾಟಕ}}}}) എന്ന വാക്കിലെ /rnaː/ എന്ന ഉച്ചാരണം ർനാ ({{script|knda|ರ್ನಾ}}) എന്നാണ് എഴുതുന്നത്, അല്ലാതെ ര‍്നാ ({{script|knda|ರ‍್ನಾ}}) എന്നല്ല. അതുപോലെ {{script|knda|ಙ}} (ങ), {{script|knda|ಞ}} (ഞ), {{script|knda|ಣ}} (ണ), {{script|knda|ನ}} (ന), {{script|knda|ಮ}} (മ) എന്നീ അനുനാസിക വ്യഞ്ജനങ്ങൾ മറ്റൊരു വ്യഞ്ജനത്തിന് തൊട്ടുമുൻപ് വരുമ്പോൾ കൂട്ടക്ഷരത്തിന് പകരം സാധാരണയായി അനുസ്വാരമാണ് (** ം**) ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്: 'ബെംഗളൂരു' ({{lang|kn|{{script|knda|ಬೆಂಗಳೂರು}}}}) എന്ന വാക്കിലെ /ŋg/ എന്നത് സാധാരണയായി ംഗ (ಂಗ) എന്നാണ് എഴുതുന്നത്, അല്ലാതെ ಙ്ഗ (ಬೆಙ್ಗಳೂರು) എന്നല്ല. താഴെ പറയുന്ന പട്ടികയിൽ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ മൗസ് വെച്ചാൽ അവയുടെ മലയാളം ഉച്ചാരണം ടൂൾടിപ്പായി കാണാം. == ഉദാഹരണ വാചകങ്ങൾ == താഴെ നൽകിയിരിക്കുന്ന വാചകം [[അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനം|സാർവ്വദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനത്തിലെ]] വകുപ്പ് 1. നിന്നുള്ളതാണ്.<ref>{{cite web |title=Universal Declaration of Human Rights |url=https://www.un.org/en/universal-declaration-human-rights/index.html |website=www.un.org |access-date=29 March 2020 |language=en |date=6 October 2015}}</ref><ref name="UDHR_Kannada">{{cite web |url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/UDHR/Documents/UDHR_Translations/kjv.pdf|title=Universal Declaration of Human Rights: Kannada|trans-title=ಮಾನವ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳ ಸಾವವತ್ರಿಕ್ ಪ್ಿಕ್ಟನ|url-status=live|archive-date=6 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221006183355/http://www.ohchr.org/sites/default/files/UDHR/Documents/UDHR_Translations/kjv.pdf|website=OHCHR.org|publisher=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights|language=kn|page=3|access-date=17 January 2026}}</ref> ==== കന്നഡ ലിപിയിൽ ==== {{blockindent|{{lang|kn|{{script|Knda|{{large|ನಿಬಂಧ್ನೆ ೧. - ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಿಳಿವು ಮತ್ತು ಅಂತಃಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಾದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸಹೋದರ ಭಾವದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.}}}}}}}} ==== ([[ISO 15919]]) ലത്തീൻ വൽക്കരണം ==== {{blockindent|{{translit|kn|ISO|Ellā mānavaru svatantrarāgiyē huṭṭiddāre hāgu ghanate mattu adhikāragaḷalli samānarāgiddāre. Tiḷivu mattu antaḥsākṣīyannu paḍedavarāddarinda avaru obbarigobbaru sahōdara bhāvadinda naḍedukoḷḷabēku.|italic=yes}}}} ==== [[അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി|ഐ.പി.എ]] അനുലേഖനം ==== {{blockindent|{{lang|kn|{{IPA|/ellaː maːn̪ɐʋɐɾu sʋɐt̪ɐn̪t̪ɾɐɾaːɡijeː huʈʈid̪d̪aːɾe haːɡu gʱɐn̪ɐt̪e mɐt̪t̪u ɐd̪ʱikaːɾɐɡɐɭɐlli sɐmaːn̪ɐɾaːɡid̪d̪aːɾe ǁ t̪iɭiʋu mɐt̪t̪u ɐn̪t̪ɐkkɐɾɐɳɐɡɐɭɐn̪n̪u pɐɖed̪ɐʋɐraːd̪d̪ɐɾin̪d̪ɐ ɐʋɐɾu obbɐɾiɡobbɐɾu sɐhoːd̪ɐɾɐ bʱaːʋɐd̪in̪d̪ɐ n̪ɐɖed̪ukoɭɭɐbeːku ǁ/}}}}}} ==== മലയാളം പരിഭാഷ ==== {{blockindent|മനുഷ്യരെല്ലാവരും തുല്യാവകാശങ്ങളോടും അന്തസ്സോടും കൂടി സ്വതന്ത്രരായി ജനിച്ചവരാണ്. മനുഷ്യനു വിവേകവും മനഃസാക്ഷിയും സിദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവർ പരസ്പരം സഹോദരഭാവത്തോടെ വർത്തിക്കേണ്ടതാണ്.}} == അക്കങ്ങൾ == [[File:Mysore Clocktower - clock face.jpg|thumb|220px|കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ള [[മൈസൂർ|മൈസൂരിലെ]] ഒരു ക്ലോക്ക്. ഇതിന്റെ പുറത്തെ വൃത്തത്തിലുള്ള അക്കങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം ശ്രദ്ധേയമാണ്: 3 (വലത്), 6 (താഴെ), 9 (ഇടത്), 12 (മുകളിൽ) എന്നീ അക്കങ്ങൾ നേരെയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. 1, 2, 4, 7, 8 എന്നീ അക്കങ്ങൾ വലത്തോട്ട് അല്പം ചെരിഞ്ഞും, 5, 10, 11 എന്നീ അക്കങ്ങൾ ഇടത്തോട്ട് അല്പം ചെരിഞ്ഞുമാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ഈ ക്രമീകരണം കാരണം ചെറിയ ചെരിവുകൾ അവഗണിച്ചാൽ എല്ലാ അക്കങ്ങളും സാധാരണ പോലെ എളുപ്പത്തിൽ വായിക്കാൻ സാധിക്കും (പ്രത്യേകിച്ച് 10, 11, 12 എന്നീ അക്കങ്ങൾ ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് സാധാരണ പോലെ വായിക്കാം).]] കന്നഡ ഭാഷയ്ക്ക് പൂജ്യം മുതൽ ഒൻപത് വരെയുള്ള പത്ത് അക്കങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന തനതായ ഒരു സംഖ്യാസമ്പ്രദായമുണ്ട്. മറ്റ് ഭാരതീയ ഭാഷകളെപ്പോലെ ദശാംശ വ്യവസ്ഥ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ആധുനിക കാലത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് (ഹിന്ദു-അറബിക്) അക്കങ്ങളുടെ ഉപയോഗം വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കർണ്ണാടകയിലെ ഔദ്യോഗിക രേഖകളിലും പഴയ ക്ലോക്കുകളിലും കലണ്ടറുകളിലും നാണയങ്ങളിലും കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ഇപ്പോഴും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;;background:#FFD300;" |+ കന്നഡ അക്കങ്ങൾ |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(സൊന്നെ)</small>|tops=ಸೊನ್ನೆ|l=kn|s=knda|ml=0|ch={{large|೦}}|note=പൂജ്യം}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒന്ദു)</small>|tops=ಒಂದು|l=kn|s=knda|ml=1|ch={{large|೧}}|note=ഒന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എരഡു)</small>|tops=ಎರಡು|l=kn|s=knda|ml=2|ch={{large|೨}}|note=രണ്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(മൂറു)</small>|tops=ಮೂರು|l=kn|s=knda|ml=3|ch={{large|೩}}|note=മൂന്ന്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(നാല്ക്കു)</small>|tops=ನಾಲ್ಕು|l=kn|s=knda|ml=4|ch={{large|೪}}|note=നാല്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഐദു)</small>|tops=ಐದು|l=kn|s=knda|ml=5|ch={{large|೫}}|note=അഞ്ച്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ആറു)</small>|tops=ಆರು|l=kn|s=knda|ml=6|ch={{large|೬}}|note=ആറ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഏളു)</small>|tops=ಏಳು|l=kn|s=knda|ml=7|ch={{large|೭}}|note=ഏഴ്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(എണ്ടു)</small>|tops=ಎಂಟು|l=kn|s=knda|ml=8|ch={{large|೮}}|note=എട്ട്}} |{{അക്ഷരങ്ങൾ|top=<small>(ഒമ്പത്തു)</small>|tops=ಒಂಬತ್ತು|l=kn|s=knda|ml=9|ch={{large|೯}}|note=ഒമ്പത്}} |} കർണ്ണാടക സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ കൂടുതലായും ഉപയോഗിക്കുന്നത് കന്നഡ അക്കങ്ങളാണ്. കർണ്ണാടകയിലെ KSRTC ബസ്സുകളിലും മറ്റും കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് കാണാവുന്നതാണ്. {| class="wikitable" style="text-align:center;color:darkred;;background:#FFD300;" |+ കന്നഡ സംഖ്യകൾ <ref>{{cite web |url=https://www.omniglot.com/language/numbers/kannada.htm |title=Numbers in Kannada |author=Simon Ager |website=Omniglot |access-date=9 ഏപ്രിൽ 2026}}</ref> ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| കന്നഡ അക്കങ്ങൾ ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| അറബിക് അക്കങ്ങൾ ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| കന്നഡ പേര് (ഉച്ചാരണം) ! style="background:darkred;color:#FFD300;"| മലയാളം പേര് |- | {{large|{{lang|kn|೦}}}} || 0 || {{lang|kn|ಸೊನ್ನೆ}} (സൊന്നേ) || പൂജ്യം |- | {{large|{{lang|kn|೧}}}} || 1 || {{lang|kn|ಒಂದು}} (ഒന്ദു) || ഒന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೨}}}} || 2 || {{lang|kn|ಎರಡು}} (എറഡു) || രണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೩}}}} || 3 || {{lang|kn|ಮೂರು}} (മൂരു) || മൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೪}}}} || 4 || {{lang|kn|ನಾಲ್ಕು}} (നാൽകു) || നാല് |- | {{large|{{lang|kn|೫}}}} || 5 || {{lang|kn|ಅಯ್ದು}} (അയ്ദു / ഐദു) || അഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೬}}}} || 6 || {{lang|kn|ಆರು}} (ആറു) || ആറ് |- | {{large|{{lang|kn|೭}}}} || 7 || {{lang|kn|ಏಳು}} (ഏളു) || ഏഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೮}}}} || 8 || {{lang|kn|ಎಂಟು}} (എൺടു) || എട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೯}}}} || 9 || {{lang|kn|ಒಂಬತ್ತು}} (ഒമ്പത്തു) || ഒൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೧೦}}}} || 10 || {{lang|kn|ಹತ್ತು}} (ഹത്തു) || പത്ത് |- | {{large|{{lang|kn|೧೧}}}} || 11 || {{lang|kn|ಹನ್ನೊಂದು}} (ഹന്നൊന്ദു) || പതിനൊന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೧೨}}}} || 12 || {{lang|kn|ಹನ್ನೆರಡು}} (ഹന്നെറഡു) || പന്ത്രണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೧೩}}}} || 13 || {{lang|kn|ಹದಿಮೂರು}} (ഹദിമൂരു) || പതിമൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೧೪}}}} || 14 || {{lang|kn|ಹದಿನಾಲ್ಕು}} (ഹദിനാൽകു) || പതിനാല് |- | {{large|{{lang|kn|೧೫}}}} || 15 || {{lang|kn|ಹದಿನೈದು}} (ഹദിനൈദു) || പതിനഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೧೬}}}} || 16 || {{lang|kn|ಹದಿನಾರು}} (ഹദിനാറു) || പതിനാറ് |- | {{large|{{lang|kn|೧೭}}}} || 17 || {{lang|kn|ಹದಿನೇಳು}} (ഹദിനേളു) || പതിനേഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೧೮}}}} || 18 || {{lang|kn|ಹದಿನೆಂಟು}} (ഹദിനെൺടു) || പതിനെട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೧೯}}}} || 19 || {{lang|kn|ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು}} (ഹത്തൊമ്പത്തു) || പത്തൊൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೨೦}}}} || 20 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತು}} (ഇപ്പത്തു) || ഇരുപത് |- | {{large|{{lang|kn|೨೧}}}} || 21 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಒಂದು}} (ഇപ്പത്തൊന്ദു) || ഇരുപത്തൊന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೨೨}}}} || 22 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಎರಡು}} (ഇപ്പത്തെറഡു) || ഇരുപത്തിരണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೨೩}}}} || 23 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಮೂರು}} (ഇപ്പത്തുമൂരു) || ഇരുപത്തിമൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೨೪}}}} || 24 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ನಾಲ್ಕು}} (ഇപ്പത്തുനാൽകു) || ഇരുപത്തിനാല് |- | {{large|{{lang|kn|೨೫}}}} || 25 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಐದು}} (ഇപ്പത്തൈദു) || ഇരുപത്തഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೨೬}}}} || 26 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಆರು}} (ഇപ്പത്താറു) || ഇരുപത്താറ് |- | {{large|{{lang|kn|೨೭}}}} || 27 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಏಳು}} (ഇപ്പത്തേളു) || ഇരുപത്തേഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೨೮}}}} || 28 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಎಂಟು}} (ഇപ്പത്തെൺടു) || ഇരുപത്തെട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೨೯}}}} || 29 || {{lang|kn|ಇಪ್ಪತ್ತ್'ಒಂಬತ್ತು}} (ഇപ്പത്തൊമ്പത്തു) || ഇരുപത്തൊൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೩೦}}}} || 30 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತು}} (മൂവത്തു) || മുപ്പത് |- | {{large|{{lang|kn|೩೧}}}} || 31 || {{lang|kn|ಮುವತ್ತ್'ಒಂದು}} (മുവത്തൊന്ദു) || മുപ്പത്തൊന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೩೨}}}} || 32 || {{lang|kn|ಮುವತ್ತ್'ಎರಡು}} (മുവത്തെറഡു) || മുപ്പത്തിരണ്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೩೩}}}} || 33 || {{lang|kn|ಮುವತ್ತ್'ಮೂರು}} (മുവത്തുമൂരു) || മുപ്പത്തിമൂന്ന് |- | {{large|{{lang|kn|೩೪}}}} || 34 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ನಾಲ್ಕು}} (മൂവത്തുനാൽകു) || മുപ്പത്തിനാല് |- | {{large|{{lang|kn|೩೫}}}} || 35 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಐದು}} (മൂവത്തൈദു) || മുപ്പത്തഞ്ച് |- | {{large|{{lang|kn|೩೬}}}} || 36 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಆರು}} (മൂവത്താറു) || മുപ്പത്താറ് |- | {{large|{{lang|kn|೩೭}}}} || 37 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಏಳು}} (മൂവത്തേളു) || മുപ്പത്തേഴ് |- | {{large|{{lang|kn|೩೮}}}} || 38 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಎಂಟು}} (മൂവത്തെൺടു) || മുപ്പത്തെട്ട് |- | {{large|{{lang|kn|೩೯}}}} || 39 || {{lang|kn|ಮೂವತ್ತ್'ಒಂಬತ್ತು}} (മൂവത്തൊമ്പത്തു) || മുപ്പത്തൊൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೪೦}}}} || 40 || {{lang|kn|ನಲವತ್ತು}} (നലവത്തു) || നാൽപ്പത് |- | {{large|{{lang|kn|೫೦}}}} || 50 || {{lang|kn|ಐವತ್ತು}} (ഐവത്തു) || അൻപത് |- | {{large|{{lang|kn|೬೦}}}} || 60 || {{lang|kn|ಅರುವತ್ತು}} (അറുവത്തു) || അറുപത് |- | {{large|{{lang|kn|೭೦}}}} || 70 || {{lang|kn|ಎಪ್ಪತ್ತು}} (എപ്പത്തു) || എഴുപത് |- | {{large|{{lang|kn|೮೦}}}} || 80 || {{lang|kn|ಎಂಬತ್ತು}} (എമ്പത്തു) || എൺപത് |- | {{large|{{lang|kn|೯೦}}}} || 90 || {{lang|kn|ತೊಂಬತ್ತು}} (തൊമ്പത്തു) || തൊണ്ണൂറ് |- | {{large|{{lang|kn|೧೦೦}}}} || 100 || {{lang|kn|ನೂರು}} (നൂറു) || നൂറ് |- | {{large|{{lang|kn|೧,೦೦೦}}}} || 1,000 || {{lang|kn|ಸಾವಿರ}} (സാവിര) || ആയിരം |- | {{large|{{lang|kn|೧,೦೦,೦೦೦}}}} || 1,00,000 || {{lang|kn|ಒಂದು ಲಕ್ಷ}} (ഒന്ദു ലക്ഷ) || ഒരു ലക്ഷം |- | {{large|{{lang|kn|೧೦,೦೦,೦೦೦}}}} || 10,00,000 || {{lang|kn|ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ}} (ഹത്തു ലക്ഷ) || പത്ത് ലക്ഷം |- | {{large|{{lang|kn|೧,೦೦,೦೦,೦೦೦}}}} || 1,00,00,000 || {{lang|kn|ಕೋಟಿ}} (കോടി) || ഒരു കോടി |} == ലിപി സാദൃശ്യങ്ങൾ == ''പ്രധാന ലേഖനം'' [[കന്നഡ#ലിപി സാദൃശ്യങ്ങൾ|ലിപി സാദൃശ്യങ്ങൾ]] == ലിപ്യന്തരണം == സാധാരണ കീബോർഡ് ഉപയോഗിച്ച് കന്നഡ അക്ഷരങ്ങൾ ടൈപ്പ് ചെയ്യുന്നതിനായി വിവിധ [[ലിപ്യന്തരണം|ലിപ്യന്തരണ]] രീതികളും സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. [[ഐട്രാൻസ്|ഐട്രാൻസിനെ]] (ITRANS) അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[ബരഹ]]<ref name="baraha">{{cite web |url=http://baraha.com/ |title=Baraha – Free Indian Language Software |publisher=baraha.com}}</ref>, [[പദ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ]]<ref name="pada software">{{cite web |url=http://pada.pro/ |title=Pada Software – For Indic Scripts|publisher=pada.pro}}</ref> എന്നിവ ഇതിനുദാഹരണങ്ങളാണ്. ഇതിനുപുറമെ ഗൂഗിൾ ഇൻപുട്ട് ടൂൾസ് (Google transliteration), മുൻകൂട്ടി വാക്കുകൾ പ്രവചിക്കാൻ കഴിയുന്ന ക്വിൽപാഡ്<ref name="Quillpad">{{cite web |url=http://quillpad.in/kannada |title=QuillPad – Typing in Kannada has never been easier |publisher=Quillpad.in |access-date=7 November 2008 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081104021158/http://quillpad.in/kannada/ |archive-date=4 November 2008 |df=dmy-all }}</ref> (Quillpad) തുടങ്ങിയ നിരവധി ഓൺലൈൻ ടൂളുകളും ലഭ്യമാണ്. കർണാടക സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക കന്നഡ ഇൻപുട്ട് സംവിധാനമായ [[നുഡി (സോഫ്റ്റ്‌വെയർ)|നുഡി]], അടിസ്ഥാനപരമായി ലിപ്യന്തരണത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന ഒരു ഫൊണറ്റിക് കീബോർഡ് ലേഔട്ടാണ്. === യൂണിക്കോഡ്‌ === കന്നഡ യൂണിക്കോഡ്‌ U+0C80 മുതൽ U+0CFF വരെയാണ്. {{കന്നഡ യൂണിക്കോഡ്‌ പട്ടിക}} == ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിൽ == കന്നഡ അക്ഷരമായ {{lang|kn|ಠ}} (ഠ) കാണാൻ ഒരു കണ്ണും പുരികവും പോലെയായതിനാൽ, ഇന്റർനെറ്റിൽ അനിഷ്ടമോ പുച്ഛമോ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന "ലുക്ക് ഓഫ് ഡിസപ്രൂവൽ" (look of disapproval) എന്ന ജനപ്രിയ [[ഇമോട്ടിക്കോൺ|ഇമോട്ടിക്കോണിൽ]] ("ಠ_ಠ") ഇത് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite news |url=http://www.maximumpc.com/article/features/browser_extension_week_look_disapproval |title= Browser Extension of the Week: Look of Disapproval |newspaper= Pcgamer |publisher= Maximum PC |access-date=2013-04-24 }}</ref> സമാനമായി, {{lang|kn|ರೃ}} (രൃ) എന്ന അക്ഷരം ഒരു കണ്ണടയെ (monocle) സൂചിപ്പിക്കാനും, {{lang|kn|ಥ}} (ഥ) എന്ന അക്ഷരം കണ്ണുനീർ വരുന്ന ഒരു കണ്ണിനെ സൂചിപ്പിക്കാനും ഇമോട്ടിക്കോണുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * [[കന്നഡ]] *[[കദംബ ലിപി]] *[[കന്നഡ വ്യാകരണം]] *[[കന്നഡ സാഹിത്യം]] ==കുറിപ്പുകൾ== {{Notelist}} ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.omniglot.com/writing/kannada.htm കന്നഡ വർണ്ണമാല] *[http://www.kannadalibrary.com കന്നഡ പാഠങ്ങൾ] * [https://03662671545803034101.googlegroups.com/attach/d1a5ce02615957f3/Kannada_script_evolution.jpg?part=2&view=1&vt=ANaJVrELtCoY6CYhEk-wqTrFospXVSggzb7QyJ4gLiCTtcbIN6f9OQt8SEhQj4Ed-rvU_I0rf6va_8wt1tzqVOfpuyyY0lNXpm5M89jl7FMAzAk0UzCgQuw കന്നഡ ലിപിയുടെ വികാസം] [[വർഗ്ഗം:കന്നഡ]] [[വർഗ്ഗം:കൊങ്കണി]] [[വർഗ്ഗം:തുളു ഭാഷ]] [[വർഗ്ഗം:ലിപികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബ്രാഹ്മി ലിപികൾ]] ljbcaaqopp4a55cji16rqv1673ktsqb 0 317481 4612561 3341211 2026-04-09T20:07:39Z AnRo0002 89025 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Magudeshwar temple, kodumuti. 10.jpg]] → [[File:Prosopis cineraria at Magudeshwar temple, kodumuti. 10.jpg]] 4612561 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Prosopis juliflora}} {{taxobox |name = ''സാലിമരം '' |image = Vilaiti Keekar (Prosopis juliflora) W IMG 6935.jpg | image_width = |image_caption = പൂക്കൾ |regnum = [[Plant]]ae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Rosids]] |ordo = [[Fabales]] |familia = [[Fabaceae]] |subfamilia = [[Mimosoideae]] |tribus = [[Mimoseae]] |genus = ''[[Prosopis]]'' |species = '''''P. juliflora''''' |binomial = ''Prosopis juliflora'' |binomial_authority = ([[Sw.]]) [[DC.]] |synonyms = {{hidden begin}} * Acacia cumanensis Willd. Synonym * Acacia juliflora (Sw.) Willd. Synonym * Acacia salinarum (Vahl) DC. Synonym * Algarobia juliflora (Sw.) Heynh. Synonym * Algarobia juliflora (Sw.) Benth. Synonym * Desmanthus salinarum (Vahl) Steud. Synonym * Mimosa juliflora Sw. Synonym * Mimosa piliflora Sw. Synonym * Mimosa salinarum Vahl Synonym * Neltuma bakeri Britton & Rose Synonym * Neltuma juliflora (Sw.) Raf. Synonym * Neltuma occidenatlis Britton & Rose Synonym * Neltuma occidentalis Britton & Rose Synonym * Neltuma pallescens Britton & Rose Synonym * Prosopis bracteolata DC. Synonym * Prosopis cumanensis (Willd.) Kunth Synonym * Prosopis domingensis DC. Synonym * Prosopis dulcis var. domingensis (DC.) Benth. Synonym * Prosopis juliflora var. juliflora Synonym * Prosopis vidaliana Fern.-Vill. Synonym {{Hidden end}} പര്യായങ്ങൾ [http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-18491 theplantlist.org - ൽ നിന്നും] }} തെക്കേ അമേരിക്കൻ വംശജയായ ഒരു മരമാണ് '''സാലിമരം'''. {{ശാനാ|Prosopis juliflora}}. ഇന്ത്യയിൽ ഹിമാലയൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഒഴികെ എല്ലായിടത്തും കാണാറുണ്ട്. വെള്ളം തേടി ഈ മരത്തിന്റെ വേരുകൾ 53 മീറ്ററുകൾ വരെ പോയ റിക്കാർഡ് ഇതിനെ ഏറ്റവും ആഴത്തിൽ വേരുകൾ ആഴ്ത്താൻ കഴിവുള്ള മരങ്ങളുടെ കൂടെ പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിത്തുകൾ വഴിയാണ് പുനരുത്ഭവം. മൃഗങ്ങൾ കാഷ്ടിച്ച വിത്തുകൾക്ക് മുളക്കൽ ശേഷി കൂടുതലുണ്ട്.<ref>http://keys.lucidcentral.org/keys/v3/eafrinet/weeds/key/weeds/Media/Html/Prosopis_juliflora_%28Prosopis_or_Mesquite%29.htm</ref> 1912-13 കാലഘട്ടത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരാണ് ഈ മരം ഇന്ത്യയിൽ പ്രചരിപ്പിച്ചത്.<ref name=":0">http://indianexpress.com/article/explained/delhi-government-vilayati-kikar-removal-order-environmental-impact-5194797/</ref><ref>https://www.business-standard.com/article/pti-stories/delhi-govt-to-replace-water-intensive-vilayati-kikar-trees-with-local-varieties-117030900108_1.html</ref> ==പ്രാധാന്യം== [[File:Prosopis cineraria at Magudeshwar temple, kodumuti. 10.jpg|thumb|left|[[കൊടുമുടി മകുടേശ്വരക്ഷേത്രം]] മുറ്റത്തുള്ള സാലിമരം]] വർഷത്തിൽ 100 മില്ലീമീറ്ററിൽ കുറവ് മഴലഭിക്കുന്നിടത്തുപോലും നന്നായി വളരാൻ കഴിവുള്ള മരമാണ് സാലിമരം. മറ്റൊരുചെടിയും വളരാത്ത ഇടങ്ങളിൽ പച്ചപ്പ് ഉണ്ടാക്കാനായി ശ്രീലങ്കയിലും ഹവായിയിലും ഇതു വളർത്തിവരുന്നു. വരൾച്ചയെ നേരിടുന്നതിനൊപ്പം വരണ്ടകാലത്ത് ഇലപൊഴിക്കാതിരിക്കുന്നതും പോഷകസമൃദ്ധമായ കായകൾ പലജീവികൾക്കു ഭക്ഷണത്തിന് ഉതകുന്നതും സാലിമരത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്. മൂന്നു വർഷം കൊണ്ട് തന്നെ വളർച്ചയെത്തി ധാരാളം കാലിത്തീറ്റ ലഭ്യമാക്കുന്നതും ഈ മരത്തെ പലയിടത്തും പ്രിയപ്പെട്ടതാക്കുന്നുണ്ട്.<ref>http://www.fao.org/docrep/006/ad317e/AD317E02.htm</ref> ==പരിസ്ഥിതിപ്രശ്നങ്ങൾ== പലരാജ്യങ്ങളിലും ഇതിനെ ഒരു അധിനിവേശസസ്യമായാണ് കരുതിപ്പോരുന്നത്. വേരുകളിൽ നിന്നുപോലും മുളച്ചുവരുന്ന സാലിമരത്തിനെ ഒരിക്കൽ വ്യാപിച്ചാൽ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ വലിയപാടാണ്. ആസ്ത്രേലിയയിൽ എട്ടു ലക്ഷം ഹെക്ടറോളം കൃഷിയോഗ്യമായ സ്ഥലം ഈ മരം കയ്യടക്കിയിരിക്കുകയാണ്. നിറയെ മുള്ളുകളും നിലംതൊടുന്ന ശാഖകളും മറ്റു മൃഗങ്ങളെ ജലാശയങ്ങളിൽ എത്തുന്നതിൽ നിന്നും തടയുന്നു. ആയിരക്കണക്കിനു വിത്തുകൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഈ മരത്തിന്റെ കായകൾ അമിതമായി അകത്താക്കുന്ന കന്നുകാലികളിൽ അതു വിഷബാധയുണ്ടാക്കുന്നു. സ്വദേശത്തിലെ പുല്ലുകളെ ഇല്ലായ്മചെയ്യുന്ന സാലിമരം മണ്ണൊലിപ്പും ഉണ്ടാക്കാൻ ഇടയാക്കാറുണ്ട്. മറ്റു ശല്യക്കാരായ ജീവികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഇടം ഉണ്ടാക്കുന്നതു വഴി പലതരം ഭീഷണികൾ ആണ് സാലിമരം ഉയർത്തുന്നത്. വരണ്ടസ്ഥലങ്ങളിൽ പച്ചപ്പിനായി നട്ടുവളർത്തിയ സാലിമരങ്ങൾ തമിഴ്‌നാട്ടിലും പരിസ്ഥിതിക്ക് ഭീഷണിയായിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/tree-species-turning-into-environmental-threat/article291551.ece</ref> വരൾച്ചബാധിതപ്രദേശങ്ങളിൽ ഭൂഗർഭജലശോഷണത്തിനു കാരണമാകുന്നതുകൊണ്ട് ഇവയെ വെട്ടി നശിപ്പിക്കാൻ 2016 ഇൽ മദ്രാസ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടിരുന്നു. 2017ഇൽ വെട്ടിനീക്കുന്ന പ്രവർത്തിക്ക് ഹൈക്കോടതി മേൽനോട്ടം വഹിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. <ref name=":0" /> === ഡെൽഹി റിഡ്ജിലെ ജൈവവൈവിദ്ധ്യനാശം === 1912-13 കാലഘട്ടത്തിൽ വെച്ചുപിടിപ്പിച്ച ഈ മരം 1930 കളുടെ അവസാനമാകുമ്പോഴേക്കും [[ഡെൽഹി റിഡ്ജ്|ഡെൽഹി റിഡ്ജി]]<nowiki/>ന്റെ എല്ലാഭാഗവും ഈ ചെടി കയ്യടക്കുകയും പ്രാദേശിക സ്പീഷീസുകളായ [[പ്ലാശ്]], [[ആറ്റുതേക്ക്]], [[കണിക്കൊന്ന]],[[കരിവേലം]] തുടങ്ങിയ സസ്യജാലങ്ങളുടെയും പക്ഷികൾ, പൂമ്പാറ്റകൾ, [[പുള്ളിപ്പുലി]], [[മുള്ളൻ പന്നി|മുള്ളൻപന്നി]], കുറുക്കൻ തുടങ്ങിയ ജന്തുജാലങ്ങളുടെയും നാശത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.<ref name=":0" /> === നിയന്ത്രണം === സാലിമരം ഇടതൂർന്ന് വളർന്നു നിൽക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവ പൂർണമായി വെട്ടിക്കളഞ്ഞ് മറ്റ് സസ്യങ്ങൾ വെച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നതോ തനിയെ വളർന്നു വരുന്നത് കാത്തിരിക്കുന്നതോ ഫലപ്രദമല്ല. വേരുകളിൽ നിന്ന് ഇവ വീണ്ടും വളരും എന്നു മാത്രമല്ല പച്ചപ്പ് പൂർണമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ആശാസ്യവുമല്ല. കൊമ്പുകൾ വെട്ടിയും പ്രാദേശികമായി വളരുന്ന വള്ളിച്ചെടികൾ പടർത്തിയും ഇവയുടെ വളർച്ചയും സൂര്യപ്രകാശത്തിന്റെ ലഭ്യതയും കുറയ്ക്കുക എന്നതാണ് മെച്ചപ്പെട്ട രീതി. ഒപ്പം തന്നെ ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന പ്രാദേശിക സ്പീഷീസുകളെ നട്ട് വളർത്തുകയും വേണം. പ്രാദേശിക സ്പീഷീസുകൾ പൂർണവളർച്ചയെത്തുന്നതോടെ സാലിമരം സൂര്യപ്രകാശത്തിനായുള്ള മത്സരത്തിൽ പിന്നിലായിപ്പോവുകയും വളർച്ച മുരടിച്ച് നശിക്കുകയും ചെയ്യും.<ref name=":0" /> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://indiabiodiversity.org/species/show/31951 കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും] * [http://www.fao.org/docrep/006/ad317e/AD317E02.htm സാലിമരത്തെപ്പറ്റി വളരെയേറെ കാര്യങ്ങൾ] * [http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0044966 അധിനിവേശസ്വഭാവത്തെപ്പറ്റിയുള്ള പഠനം] {{WS|Prosopis juliflora}} {{CC|Prosopis juliflora}} {{Plant-stub}} {{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അധിനിവേശസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] 39vlze0pglib2y46sytg6tb45xouejp 10 366892 4612607 2504441 2026-04-10T03:53:03Z Symphonicallyu 155269 4612607 wikitext text/x-wiki <includeonly><span class="IPA" style="font-size:120%; font-family: 'Charis SIL', 'Doulos SIL', 'Linux Libertine', 'Segoe UI', 'Lucida Sans Unicode', 'Arial Unicode MS', sans-serif;">[[{{{1}}}|{{{2|{{{1}}}}}}]]</span></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം പ്രധാനമായും IPA പട്ടികകളിൽ അക്ഷരങ്ങളെ കാണിക്കാനും അവയുടെ ലേഖനങ്ങളിലേക്ക് ലിങ്ക് നൽകാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. </noinclude> 8wieksvtuyos4xdgzs3owh9rcp40h21 828 366900 4612580 2505154 2026-04-10T02:52:41Z Symphonicallyu 155269 4612580 Scribunto text/plain local data = { sounds = {}, diacritics = {}, univPatterns = { { pat = "g", -- Latin Small Letter G rep = "ɡ" -- Latin Small Letter Script G }, { pat = "ᵍ", -- Modifier Letter Small G rep = "ᶢ" -- Modifier Letter Small Script G }, { pat = "l̴", -- 'l' + Combining Tilde Overlay rep = "ɫ" -- Latin Small Letter L with Middle Tilde }, { pat = "ˁ", -- Modifier Letter Reversed Glottal Stop rep = "ˤ" -- Modifier Letter Small Reversed Glottal Stop }, { pat = "’", -- Right Single Quotation Mark rep = "ʼ" -- Modifier Letter Apostrophe }, { pat = "ı", -- Latin Small Letter Dotless I rep = "i" -- Latin Small Letter I }, { pat = "ȷ", -- Latin Small Letter Dotless J rep = "j" -- Latin Small Letter J }, { pat = "ʇ", -- Latin Small Letter Turned T rep = "ǀ" -- Latin Letter Dental Click }, { pat = "[!ʗ]", -- Exclamation Mark / Latin Letter Stretched C rep = "ǃ" -- Latin Letter Retroflex Click }, { pat = "𝼋", -- rep = "ǂ" -- }, { pat = "ψ", -- Greek Letter Psi rep = "𝼊" -- Latin Letter Retroflex Click With Retroflex Hook }, { pat = "‼", -- Double exclamation mark rep = "𝼊" -- Latin Letter Retroflex Click With Retroflex Hook }, { pat = "ǃǃ", -- Latin Letter Retroflex Click x 2 rep = "𝼊" -- Latin Letter Retroflex Click With Retroflex Hook }, { pat = "!!", -- Exclamation mark x 2 rep = "𝼊" -- Latin Letter Retroflex Click With Retroflex Hook }, { pat = "ʖ", -- Latin Letter Inverted Glottal Stop rep = "ǁ" -- Latin Letter Lateral Click }, { pat = "ɋ", -- rep = "ʘ" -- }, { pat = "ꞵ", -- Latin Small Letter Beta rep = "β" -- Greek Small Letter Beta }, { pat = "γ", -- Greek Small Letter Gamma rep = "ɣ" -- Latin Small Letter Gamma }, { pat = "φ", -- Greek Small Letter Phi rep = "ɸ" -- Latin Small Letter Phi }, { pat = "ꭓ", -- Latin Small Letter Chi rep = "χ" -- Greek Small Letter Chi }, { pat = "̮", -- Combining Breve Below rep = "̆" -- Combining Breve }, }, keyPatterns = { -- These do not affect the reverse look for diacritics { pat = "[͜͡ːˑ◌]", -- Tie bars, length marks, dotted circle rep = "" }, { pat = "ᵏ", -- Modifier Letter Small K rep = "k" -- Latin Small Letter K }, { pat = "ᶢ", -- Modifier Letter Small Script G rep = "ɡ" -- Latin Small Letter Script G }, { pat = "ᵑ", -- Modifier Letter Small Eng rep = "ŋ" -- Latin Small Letter Eng }, } } local rawData = { sounds = { -- PULMONIC CONSONANTS -- Nasals { name = "Voiceless bilabial nasal", symbols = { "m̥" }, audio = "Voiceless Bilabial Nasal.ogg" }, { name = "Voiced bilabial nasal", symbols = { "m" }, audio = "Bilabial nasal.ogg" }, { name = "Voiceless labiodental nasal", symbols = { "ɱ̊", "ɱ̥" }, audio = "Voiceless labiodental nasal.ogg" }, { name = "Voiced labiodental nasal", symbols = { "ɱ" }, audio = "Labiodental nasal.ogg" }, { name = "Voiced linguolabial nasal", symbols = { "n̼", "m̺", "m̼" }, audio = "Linguolabial nasal.ogg" }, { name = "Voiceless dental nasal", symbols = { "n̪̊" } }, { name = "Voiced dental nasal", symbols = { "n̪" }, audio = "Voiced Dental Nasal.ogg" }, { name = "Voiceless alveolar nasal", symbols = { "n̥" }, audio = "Voiceless Alveolar Nasal.ogg" }, { name = "Voiced alveolar nasal", symbols = { "n" }, audio = "Alveolar nasal.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar nasal", symbols = { "n̠̊" }, }, { name = "Voiced postalveolar nasal", symbols = { "n̠" }, audio = "Voiced postalveolar nasal.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex nasal", symbols = { "ɳ̊", "ɳ̥" }, audio = "Voiceless retroflex nasal.wav" }, { name = "Voiced retroflex nasal", symbols = { "ɳ" }, audio = "Retroflex nasal.ogg" }, { name = "Voiceless alveolo-palatal nasal", symbols = { "n̠̊ʲ", "ɲ̊˖", "ɲ̟̊", "ȵ̊" }, }, { name = "Voiced alveolo-palatal nasal", symbols = { "n̠ʲ", "ɲ˖", "ɲ̟", "ȵ" }, }, { name = "Voiceless palatal nasal", symbols = { "ɲ̊", "ɲ̥" }, audio = "Voiceless palatal nasal.ogg" }, { name = "Voiced palatal nasal", symbols = { "ɲ" }, audio = "Palatal nasal.ogg" }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar nasal", symbols = { "ɲ˗", "ɲ̠", "ɲ᫢", "ŋ˖", "ŋ᫈", "ŋ̟" }, article = "Voiced post-palatal nasal" }, { name = "Voiceless velar nasal", symbols = { "ŋ̊", "ŋ̥" }, audio = "Voiceless velar nasal.wav" }, { name = "Voiced velar nasal", symbols = { "ŋ" }, audio = "Velar nasal.ogg" }, { name = "Voiced pre-uvular nasal", symbols = { "ɴ̟", "ŋ˗", "ŋ᫢", "ŋ̠" }, }, { name = "Voiceless uvular nasal", symbols = { "ɴ̥", "ɴ̊" }, audio = "Voiceless uvular nasal.ogg" }, { name = "Voiced uvular nasal", symbols = { "ɴ" }, audio = "Uvular nasal.ogg" }, -- Plosives { name = "Voiceless bilabial plosive", symbols = { "p" }, audio = "Voiceless bilabial plosive.ogg" }, { name = "Voiced bilabial plosive", symbols = { "b" }, audio = "Voiced bilabial plosive.ogg" }, { name = "Voiceless labiodental plosive", symbols = { "p̪" }, audio = "Voiceless labiodental plosive.ogg" }, { name = "Voiced labiodental plosive", symbols = { "b̪" }, audio = "Voiced labiodental plosive.wav" }, { name = "Voiceless linguolabial plosive", symbols = { "t̼", "p̺", "p̼" }, audio = "Voiceless linguolabial stop.ogg" }, { name = "Voiced linguolabial plosive", symbols = { "d̼", "b̺", "b̼" }, audio = "Voiced linguolabial stop.ogg" }, { name = "Voiceless dental plosive", symbols = { "t̪", "θ̝" }, audio = "Voiceless dental stop.ogg" }, { name = "Voiced dental plosive", symbols = { "d̪", "ð̝" }, audio = "Voiced dental stop.ogg" }, { name = "Voiceless alveolar plosive", symbols = { "t" }, audio = "Voiceless alveolar plosive.ogg" }, { name = "Voiced alveolar plosive", symbols = { "d" }, audio = "Voiced alveolar plosive.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar plosive", symbols = { "t̠" }, audio = "Voiceless postalveolar stop.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar plosive", symbols = { "d̠" }, audio = "Voiced postalveolar stop.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex plosive", symbols = { "ʈ" }, audio = "Voiceless retroflex stop.oga" }, { name = "Voiced retroflex plosive", symbols = { "ɖ" }, audio = "Voiced retroflex stop.oga" }, { name = "Voiceless alveolo-palatal plosive", symbols = { "t̠ʲ", "c̟", "ȶ" }, audio = "IPA sound - ȶ.ogg" }, { name = "Voiced alveolo-palatal plosive", symbols = { "d̠ʲ", "ɟ˖", "ɟ᫈", "ɟ̟", "ȡ" }, audio = "Voiced alveolo-palatal plosive.ogg" }, { name = "Voiceless palatal plosive", symbols = { "c" }, audio = "Voiceless palatal plosive.ogg" }, { name = "Voiced palatal plosive", symbols = { "ɟ" }, audio = "Voiced palatal plosive.ogg" }, { name = "Voiceless post-palatal or pre-velar plosive", symbols = { "c̠", "k̟" }, article = "Voiceless post-palatal plosive" }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar plosive", symbols = { "ɟ᫢", "ɟ̠", "ɡ˖", "ɡ᫈", "ɡ̟" }, article = "Voiced post-palatal plosive" }, { name = "Voiceless velar plosive", symbols = { "k" }, audio = "Voiceless velar plosive.ogg" }, { name = "Voiced velar plosive", symbols = { "ɡ" }, audio = "Voiced velar plosive 02.ogg" }, { name = "Voiceless pre-uvular plosive", symbols = { "q˖", "q᫈", "q̟", "k̠" }, }, { name = "Voiced pre-uvular plosive", symbols = { "ɢ̟", "ɡ˗", "ɡ᫢", "ɡ̠" }, audio = "Voiced velar-uvular plosive.ogg" }, { name = "Voiceless uvular plosive", symbols = { "q" }, audio = "Voiceless uvular plosive.ogg" }, { name = "Voiced uvular plosive", symbols = { "ɢ" }, audio = "Voiced uvular stop.oga" }, { name = "Voiceless upper-pharyngeal plosive", symbols = { "ꞯ", "q˗", "q᫢", "ʡ̟̥" }, audio = "Voiceless pharyngeal stop.ogg" }, { name = "Voiced upper-pharyngeal plosive", symbols = { "𝼂", "ɢ̠", "ʡ̟̬" }, audio = "Voiced pharyngeal stop.ogg" }, { name = "Epiglottal plosive", symbols = { "ʡ" }, audio = "Epiglottal stop.ogg" }, { name = "Voiceless epiglottal plosive", symbols = { "ʡ̥" }, }, { name = "Voiced epiglottal plosive", symbols = { "ʡ̬" }, }, { name = "Glottal stop", symbols = { "ʔ" }, audio = "Glottal stop.ogg" }, -- Affricates { name = "Voiceless bilabial affricate", symbols = { "pɸ" }, audio = "Voiceless bilabial affricate.ogg" }, { name = "Voiced bilabial affricate", symbols = { "bβ" }, audio = "Voiced bilabial affricate.wav" }, { name = "Voiceless bilabial trilled affricate", symbols = { "t̪ʙ̥", "tʙ̥", "tʙ̥ʰ", "pʙ̥", "pʙ̥ʰ" }, article = "Voiceless bilabial trill#Prestopped trills and stops with trill release" }, { name = "Voiced bilabial trilled affricate", symbols = { "t̪ʙ", "tʙ", "d̪ʙ", "dʙ", "pʙ", "bʙ" }, article = "Voiced bilabial trill#Prestopped trills and stops with trill release" }, { name = "Voiceless labiodental affricate", symbols = { "p̪f", "pf" }, audio = "Voiceless labiodental affricate.ogg" }, { name = "Voiced labiodental affricate", symbols = { "b̪v", "bv" }, audio = "Voiced labiodental affricate.ogg" }, { name = "Voiceless dental sibilant affricate", symbols = { "t̪s̪", "ts̪", "t̟s̟", "ts̟" }, audio = "Voiceless dental sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiced dental sibilant affricate", symbols = { "d̪z̪", "dz̪", "d̟z̟", "dz̟" }, audio = "Voiced dental sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiceless dental affricate", symbols = { "t̪θ", "t̟θ", "tθ" }, audio = "Voiceless dental non-sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiced dental affricate", symbols = { "d̪ð", "d̟ð", "dð" }, audio = "Voiced dental non-sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiceless alveolar affricate", symbols = { "ts", "ʦ" }, audio = "Voiceless alveolar sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiced alveolar affricate", symbols = { "dz", "ʣ" }, audio = "Voiced alveolar sibilant affricate.oga" }, { name = "Voiceless apico-alveolar affricate", symbols = { "t̺s̺", "ts̺", "t̠s̠", "ts̠" }, }, { name = "Voiced apico-alveolar affricate", symbols = { "d̺z̺", "dz̺", "d̠z̠", "dz̠" }, }, { name = "Voiceless alveolar non-sibilant affricate", symbols = { "tɹ̝̊", "tɹ̥", "tθ̠", "tθ͇" }, }, { name = "Voiced alveolar non-sibilant affricate", symbols = { "dɹ̝", "dɹ", "dð̠", "dð͇" }, }, { name = "Voiceless postalveolar affricate", symbols = { "t̠ʃ", "tʃ", "ʧ" }, audio = "Voiceless palato-alveolar affricate.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar affricate", symbols = { "d̠ʒ", "dʒ", "ʤ" }, audio = "Voiced palato-alveolar affricate.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar non-sibilant affricate", symbols = { "t̠ɹ̠̊˔", "tɹ̠̊˔", "tɹ̝̊˗", "t̠ɹ̝̊˗", "t̠ɹ̠̊", "tɹ̠̊" }, audio = "Voiceless postalveolar non-sibilant affricate.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar non-sibilant affricate", symbols = { "d̠ɹ̠˔", "d̠ɹ̠᷵", "dɹ̠˔", "dɹ̝˗", "d̠ɹ̝˗", "d̠ɹ̠", "dɹ̠" }, audio = "Voiced postalveolar non-sibilant affricate.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex affricate", symbols = { "ʈʂ", "tʂ", "ꭧ" }, audio = "Voiceless retroflex affricate.ogg" }, { name = "Voiced retroflex affricate", symbols = { "ɖʐ", "dʐ", "ꭦ" }, audio = "Voiced retroflex affricate.ogg" }, { name = "Voiced retroflex non-sibilant affricate", symbols = { "dɻ˔", "ɖɻ᷵", "d̠ɻ̝", "ɖɻ˔" }, audio = "Voiced retroflex non-sibilant affricate.ogg" }, { name = "Voiceless alveolo-palatal affricate", symbols = { "tɕ", "cɕ", "t̠ʃʲ", "tʃʲ", "t̠s̠ʲ", "ʨ" }, audio = "Voiceless alveolo-palatal affricate.ogg" }, { name = "Voiced alveolo-palatal affricate", symbols = { "dʑ", "ɟʑ", "d̠ʒʲ", "dʒʲ", "d̠z̠ʲ", "ʥ" }, audio = "Voiced alveolo-palatal affricate.ogg" }, { name = "Voiceless palatal affricate", symbols = { "cç" }, audio = "Voiceless palatal affricate.ogg" }, { name = "Voiced palatal affricate", symbols = { "ɟʝ" }, audio = "Voiced palatal affricate.ogg" }, { name = "Voiceless post-palatal or pre-velar affricate", symbols = { "c̠ç˗", "cç˗", "c̠ç̠", "cç̠", "k̟x̟", "kx̟" }, article = "Voiceless post-palatal affricate" }, { name = "Voiceless velar affricate", symbols = { "kx" }, audio = "Voiceless velar affricate.ogg" }, { name = "Voiced velar affricate", symbols = { "ɡɣ" }, audio = "Voiced velar affricate.ogg" }, { name = "Voiceless pre-uvular affricate", symbols = { "q˖χ˖", "qχ˖", "q̟χ̟", "qχ̟", "k̠x̠", "kx̠" }, }, { name = "Voiceless uvular affricate", symbols = { "qχ" }, audio = "Voiceless uvular affricate.ogg" }, { name = "Voiced uvular affricate", symbols = { "ɢʁ" }, audio = "Voiced uvular affricate.ogg" }, { name = "Voiceless pharyngeal affricate", symbols = { "ʡħ", "ʡ̥ħ" }, }, { name = "Voiced pharyngeal affricate", symbols = { "ʡʕ", "ʡ̬ʕ" }, }, { name = "Voiceless epiglottal affricate", symbols = { "ʡʜ", "ʡ̥ʜ" }, audio = "Voiceless epiglottal affricate.ogg" }, { name = "Voiced epiglottal affricate", symbols = { "ʡʢ", "ʡ̬ʢ" }, audio = "Voiced epiglottal affricate.ogg" }, { name = "Voiceless glottal affricate", symbols = { "ʔh" }, audio = "Voiceless glottal affricate.ogg" }, -- Fricatives { name = "Voiceless bilabial fricative", symbols = { "ɸ" }, audio = "Voiceless bilabial fricative.ogg" }, { name = "Voiced bilabial fricative", symbols = { "β" }, audio = "Voiced bilabial fricative.ogg" }, { name = "Voiceless labiodental fricative", symbols = { "f" }, audio = "Voiceless labio-dental fricative.ogg" }, { name = "Voiced labiodental fricative", symbols = { "v" }, audio = "Voiced labio-dental fricative.ogg" }, { name = "Voiceless linguolabial fricative", symbols = { "θ̼", "ɸ̺", "f̼", "ɸ̼" }, audio = "Voiceless linguolabial fricative.ogg" }, { name = "Voiced linguolabial fricative", symbols = { "ð̼", "β̺", "v̼", "β̼" }, audio = "Voiced linguolabial fricative.wav" }, { name = "Voiceless dental fricative", symbols = { "θ" }, audio = "Voiceless dental fricative.ogg" }, { name = "Voiced dental fricative", symbols = { "ð" }, audio = "Voiced dental fricative.ogg" }, { name = "Voiceless dental sibilant fricative", symbols = { "s̪" }, audio = "Voiceless dental sibilant fricative.ogg" }, { name = "Voiced dental sibilant fricative", symbols = { "z̪" }, }, { name = "Voiceless denti-alveolar fricative", symbols = { "s̻̪", "s̪̻", "s̻͆", "s̟" }, }, { name = "Voiceless alveolar fricative", symbols = { "s" }, audio = "Voiceless alveolar sibilant.ogg" }, { name = "Voiced alveolar fricative", symbols = { "z" }, audio = "Voiced alveolar sibilant.ogg" }, { name = "Voiceless apico-alveolar fricative", symbols = { "s̺" }, }, { name = "Voiced apico-alveolar fricative", symbols = { "z̺" }, }, { name = "Voiceless alveolar retracted fricative", symbols = { "s̠" }, audio = "Voiceless alveolar retracted sibilant.ogg" }, { name = "Voiced alveolar retracted fricative", symbols = { "z̠" }, }, { name = "Voiceless alveolar non-sibilant fricative", symbols = { "θ̠", "θ͇", "t̞", "ɹ̝̊" }, }, { name = "Voiced alveolar non-sibilant fricative", symbols = { "ð̠", "ð͇", "d̞", "ɹ̝" }, }, { name = "Voiceless alveolar tapped fricative", symbols = { "ɾ̞̊" }, }, { name = "Voiced alveolar tapped fricative", symbols = { "ɾ̞" }, }, { name = "Voiceless postalveolar fricative", symbols = { "ʃ" }, audio = "Voiceless palato-alveolar sibilant.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar fricative", symbols = { "ʒ" }, audio = "Voiced palato-alveolar sibilant.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar non-sibilant fricative", symbols = { "ɹ̠̊˔", "ɹ̝̊˗" }, audio = "Voiceless postalveolar non-sibilant fricative.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar non-sibilant fricative", symbols = { "ɹ̠˔", "ɹ̠᷵", "ɹ̝˗" }, audio = "Voiced postalveolar non-sibilant fricative.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex fricative", symbols = { "ʂ" }, audio = "Voiceless retroflex sibilant.ogg" }, { name = "Voiced retroflex fricative", symbols = { "ʐ" }, audio = "Voiced retroflex sibilant.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex non-sibilant fricative", symbols = { "ɻ̝̊", "ɻ̊˔", "ʈ̞", "ʈ˕" }, audio = "Voiceless retroflex non-sibilant fricative.ogg" }, { name = "Voiced retroflex non-sibilant fricative", symbols = { "ɻ̝", "ɻ˔", "ɻ᷵", "ɖ̞", "ɖ˕" }, audio = "Voiced retroflex non-sibilant fricative.ogg" }, { name = "Voiceless alveolo-palatal fricative", symbols = { "ɕ", "ʃʲ", "s̠ʲ"}, audio = "Voiceless alveolo-palatal sibilant.ogg" }, { name = "Voiced alveolo-palatal fricative", symbols = { "ʑ", "ʒʲ", "z̠ʲ"}, audio = "Voiced alveolo-palatal sibilant.ogg" }, { name = "Voiceless palatal fricative", symbols = { "ç" }, audio = "Voiceless palatal fricative.ogg" }, { name = "Voiced palatal fricative", symbols = { "ʝ" }, audio = "Voiced palatal fricative.ogg" }, { name = "Voiceless post-palatal or pre-velar fricative", symbols = { "ç˗", "ç̠", "ç᫢", "x̟" }, article = "Voiceless post-palatal fricative", audio = "Voiceless post-palatal fricative.ogg" }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar fricative", symbols = { "ʝ᫢", "ʝ̠", "ɣ᫈", "ɣ̟" }, article = "Voiced post-palatal fricative", audio = "Voiced post-palatal fricative.ogg" }, { name = "Voiceless velar fricative", symbols = { "x" }, audio = "Voiceless velar fricative.ogg" }, { name = "Voiced velar fricative", symbols = { "ɣ" }, audio = "Voiced velar fricative.ogg" }, { name = "Voiceless pre-uvular fricative", symbols = { "χ˖", "χ̟", "x̠" }, }, { name = "Voiced pre-uvular fricative", symbols = { "ʁ̟", "ɣ˗", "ɣ̠" }, }, { name = "Voiceless uvular fricative", symbols = { "χ" }, audio = "Voiceless uvular fricative.ogg" }, { name = "Voiced uvular fricative", symbols = { "ʁ" }, audio = "Voiced uvular fricative.ogg" }, { name = "Voiceless pharyngeal fricative", symbols = { "ħ" }, audio = "Voiceless pharyngeal fricative.ogg" }, { name = "Voiced pharyngeal fricative", symbols = { "ʕ", "ʕ̝" }, audio = "Voiced pharyngeal fricative.ogg" }, { name = "Voiceless glottal fricative", symbols = { "h" }, audio = "Voiceless glottal fricative.ogg" }, { name = "Voiced glottal fricative", symbols = { "ɦ" }, audio = "Voiced glottal fricative.ogg" }, { name = "Voiceless bidental fricative", symbols = { "h̪͆" }, audio = "Voiceless bidental fricative.ogg" }, { name = "Voiceless dentolabial fricative", symbols = { "f͆" }, audio = "Voiceless dentolabial fricative.ogg" }, -- Approximants { name = "Voiced bilabial approximant", symbols = { "β̞", "ʋ̟" }, audio = "Bilabial approximant.ogg" }, { name = "Voiceless labiodental approximant", symbols = { "ʋ̥" }, audio = "Voiceless labiodental approximant.ogg" }, { name = "Voiced labiodental approximant", symbols = { "ʋ" }, audio = "Labiodental approximant.ogg" }, { name = "Voiced dental approximant", symbols = { "ð̞", "ɹ̪" }, }, { name = "Voiceless alveolar approximant", symbols = { "ɹ̥" }, audio = "Voiceless alveolar approximant.ogg" }, { name = "Voiced alveolar approximant", symbols = { "ɹ" }, audio = "Alveolar approximant.ogg" }, { name = "Voiced laminal alveolar approximant", symbols = { "z̞", "ð̠˕", "ɹ̻" }, }, { name = "Voiceless postalveolar approximant", symbols = { "ɹ̠̊" }, }, { name = "Voiced postalveolar approximant", symbols = { "ɹ̠" }, audio = "Postalveolar approximant.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex approximant", symbols = { "ɻ̊" }, }, { name = "Voiced retroflex approximant", symbols = { "ɻ" }, audio = "Retroflex Approximant2.oga" }, { name = "Voiceless palatal approximant", symbols = { "j̊", "ç˕", "ç̞"}, audio = "Voiceless palatal approximant.wav" }, { name = "Voiced palatal approximant", symbols = { "j", "ʝ˕", "ʝ̞" }, audio = "Palatal approximant.ogg" }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar approximant", symbols = { "j᫢", "j̠", "j˗", "ʝ̞˗", "ʝ̞᫢", "ɰ̈", "ɰ̟", "ɰ˖", "ɣ̞˖", "ɣ̞᫈" }, article = "Voiced post-palatal approximant", audio = "Post-palatal approximant.ogg" }, { name = "Protruded post-palatal or pre-velar approximant", symbols = { "j˗ʷ", "j᫢ʷ", "j̈ʷ", "ɥ̫̈", "ẅ", "w̟" }, audio = "Voiced labialized post-palatal approximant.ogg", article = "Protruded post-palatal approximant" }, { name = "Compressed post-palatal or pre-velar approximant", symbols = { "ɥ̈", "ɥ˗", "ɥ᫢", "j̈ᵝ", "j˗ᵝ", "j᫢ᵝ" }, article = "Compressed post-palatal approximant" }, { name = "Voiced velar approximant", symbols = { "ɰ", "ɣ˕", "ɣ᫛", "ɣ̞" }, audio = "Voiced velar approximant.ogg" }, { name = "Voiced velar bunched approximant", symbols = { "ɹ̈ "}, }, { name = "Voiced uvular approximant", symbols = { "ʁ̞" }, audio = "Voiced Uvular Approximant.ogg" }, { name = "Voiced pharyngeal approximant", symbols = { "ʕ̞" }, audio = "Voiced pharyngeal approximant.ogg" }, { name = "Voiced epiglottal approximant", symbols = { "ʢ̞", "ʕ̞˗" }, audio = "Voiced epiglottal trill.ogg" }, { name = "Creaky-voiced glottal approximant", symbols = { "ʔ̬", "ʔ̞", "ʔ̰", "˷" }, audio = "Creaky-voiced glottal approximant.wav" }, -- Taps/flaps { name = "Voiced bilabial flap", symbols = { "ⱱ̟", "b̆", "w̆" }, audio = "Voiced bilabial flap.wav" }, { name = "Voiced labiodental flap", symbols = { "ⱱ", "v̆" }, audio = "Labiodental flap.ogg" }, { name = "Voiceless dental tap or flap", symbols = { "ɾ̪̊", "t̪̆" }, article = "Voiceless dental tap" }, { name = "Voiced dental tap or flap", symbols = { "ɾ̪", "d̪̆" }, article = "Dental tap", }, { name = "Voiceless alveolar tap or flap", symbols = { "ɾ̥", "t̆" }, article = "Voiceless alveolar tap", audio = "Voiceless alveolar tap.wav" }, { name = "Voiced alveolar tap or flap", symbols = { "ɾ", "d̆" }, audio = "Alveolar tap.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar flap", symbols = { "ɾ̠", "d̠̆"}, }, { name = "Voiced alveolar nasal tap or flap", symbols = { "ɾ̃", "n̆" }, article = "Alveolar nasal tap", }, { name = "Voiceless retroflex flap", symbols = { "ɽ̊", "ʈ̆" }, --audio = "Voiceless retroflex tap.wav" }, { name = "Voiced retroflex flap", symbols = { "ɽ", "ɖ̆" }, audio = "Retroflex flap.ogg" }, { name = "Voiced retroflex nasal flap", symbols = { "ɽ̃", "ɳ̆" }, }, { name = "Voiced velar tap", symbols = { "ɡ̆" }, audio = "Voiced velar tap.wav" }, { name = "Voiced uvular tap or flap", symbols = { "ɢ̆", "ʀ̆" }, article = "Voiced uvular tap and flap", audio = "Voiced uvular tap.wav" }, { name = "Voiced epiglottal tap", symbols = { "ʡ̆", "ʢ̆", "ʕ̆" }, audio = "Epiglottal flap.oga" }, -- Trills { name = "Voiceless bilabial trill", symbols = { "ʙ̥" }, audio = "Voiceless bilabial trill with aspiration.ogg" }, { name = "Voiced bilabial trill", symbols = { "ʙ" }, audio = "Bilabial trill.ogg" }, { name = "Voiceless labiolingual trill", symbols = { "r̼̊", "ʙ̺̊", "ʙ̼̊" }, audio = "Voiceless linguolabial trill.wav" }, { name = "Voiced labiolingual trill", symbols = { "r̼", "ʙ̺", "ʙ̼" }, audio = "Voiced linguolabial trill.wav" }, { name = "Voiceless dental trill", symbols = { "r̪̊" } }, { name = "Voiced dental trill", symbols = { "r̪" }, }, { name = "Voiceless alveolar trill", symbols = { "r̥" }, audio = "Voiceless alveolar trill.ogg" }, { name = "Voiced alveolar trill", symbols = { "r" }, audio = "Alveolar trill.ogg" }, { name = "Voiceless alveolar fricative trill", symbols = { "r̝̊" }, audio = "Voiceless alveolar raised non-sonorant trill.ogg" }, { name = "Voiced alveolar fricative trill", symbols = { "r̝" }, audio = "Raised alveolar non-sonorant trill.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar trill", symbols = { "r̠̊" } }, { name = "Voiced postalveolar trill", symbols = { "r̠" }, audio = "Voiced postalveolar trill.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex trill", symbols = { "ɽ̊r̥", "ɽr̥", "ɽ̊ʳ" }, audio = "Voiceless retroflex trill.ogg" }, { name = "Voiced retroflex trill", symbols = { "ɽr", "ɽʳ" }, audio = "Voiced retroflex trill.ogg" }, { name = "Voiceless pre-uvular fricative trill", symbols = { "ʀ̝̊˖", "ʀ̟̊˔" }, }, { name = "Voiced pre-uvular fricative trill", symbols = { "ʀ̝˖", "ʀ̟˔" }, }, { name = "Voiceless uvular trill", symbols = { "ʀ̥" }, audio = "Voiceless uvular trill.ogg" }, { name = "Voiced uvular trill", symbols = { "ʀ" }, audio = "Uvular trill.ogg" }, { name = "Voiceless uvular fricative trill", symbols = { "ʀ̝̊" }, audio = "Voiceless uvular fricative trill.ogg" }, { name = "Voiced uvular fricative trill", symbols = { "ʀ̝" }, audio = "Voiced uvular fricative trill.wav" }, { name = "Voiceless epiglottal trill", symbols = { "ʜ" }, audio = "Voiceless epiglottal trill.ogg" }, { name = "Voiced epiglottal trill", symbols = { "ʢ" }, audio = "Voiced epiglottal trill 2.ogg" }, -- Lateral affricates { name = "Voiceless alveolar lateral affricate", symbols = { "tɬ" }, audio = "Voiceless alveolar lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiced alveolar lateral affricate", symbols = { "dɮ" }, audio = "Voiced alveolar lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex lateral affricate", symbols = { "ʈɭ̊˔", "tɭ̊˔", "ʈɭ̊", "tɭ̊", "ʈꞎ", "tꞎ" }, audio = "Voiceless retroflex lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiced retroflex lateral affricate", symbols = { "ɖɭ˔", "dɭ˔", "ɖɭ", "dɭ", "ɖ𝼅", "d𝼅" }, audio = "Voiced retroflex lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiceless palatal lateral affricate", symbols = { "cʎ̝̊", "cʎ̥", "c𝼆", "t𝼆" }, audio = "Voiceless palatal lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiced palatal lateral affricate", symbols = { "ɟʎ̝", "ɟʎ", "ɟ𝼆̬", "d𝼆̬" }, audio = "Voiced palatal lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiceless post-palatal lateral affricate", symbols = { "c𝼆˗" }, article = "Voiceless velar lateral affricate" }, { name = "Voiceless velar lateral affricate", symbols = { "kʟ̝̊", "kʟ̥", "k𝼄" }, audio = "Voiceless velar lateral affricate.ogg" }, { name = "Voiced velar lateral affricate", symbols = { "ɡʟ̝", "ɡʟ", "ɡ𝼄̬" }, audio = "Voiced velar lateral affricate.ogg" }, -- Lateral fricatives { name = "Voiceless dental lateral fricative", symbols = { "ɬ̪" }, }, { name = "Voiced dental lateral fricative", symbols = { "ɮ̪", "ɮ͆" }, }, { name = "Voiceless alveolar lateral fricative", symbols = { "ɬ" }, audio = "Voiceless alveolar lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiced alveolar lateral fricative", symbols = { "ɮ" }, audio = "Voiced alveolar lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiceless postalveolar lateral fricative", symbols = { "ɬ̠" } }, { name = "Voiced postalveolar lateral fricative", symbols = { "ɮ̠" }, audio = "Voiced postalveolar lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex lateral fricative", symbols = { "ɭ̊˔", "ꞎ"}, audio = "Voiceless retroflex lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiced retroflex lateral fricative", symbols = { "ɭ˔", "𝼅" }, audio = "Voiced retroflex lateral fricative.wav" }, { name = "Voiceless alveolo-palatal lateral fricative", symbols = { "ɬ̠ʲ", "ʎ̝̊˖", "ȴ̊˔", "l̠̊ʲ", "ʎ̟̊", "ȴ̊" }, }, { name = "Voiceless palatal lateral fricative", symbols = { "ʎ̝̊", "𝼆" }, audio = "Voiceless palatal lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiced palatal lateral fricative", symbols = { "ʎ̝", "𝼆̬" }, audio = "ʎ̝ IPA sound.opus" }, { name = "Voiceless post-palatal lateral fricative", symbols = { "𝼆̠" }, }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar lateral fricative", symbols = { "ʎ̝˗", "ʟ̟᷵" }, article = "Voiced pre-velar lateral fricative" }, { name = "Voiceless velar lateral fricative", symbols = { "ʟ̝̊", "𝼄" }, audio = "Voiceless velar lateral fricative.ogg" }, { name = "Voiced velar lateral fricative", symbols = { "ʟ̝", "𝼄̬" }, audio = "Voiced velar lateral fricative.ogg" }, -- Lateral approximants { name = "Voiced dental lateral approximant", symbols = { "l̪" }, audio = "Voiced dental lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiceless alveolar lateral approximant", symbols = { "l̥" }, audio = "Voiceless alveolar lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiced alveolar lateral approximant", symbols = { "l" }, audio = "Alveolar lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiced postalveolar lateral approximant", symbols = { "l̠" }, audio = "Voiced postalveolar lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex lateral approximant", symbols = { "ɭ̊" }, }, { name = "Voiced retroflex lateral approximant", symbols = { "ɭ" }, audio = "Retroflex lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiced alveolo-palatal lateral approximant", symbols = { "l̠ʲ", "ʎ̟", "ȴ" }, audio = "Alveolo-palatal lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiceless palatal lateral approximant", symbols = { "ʎ̥" }, }, { name = "Voiced palatal lateral approximant", symbols = { "ʎ" }, audio = "Palatal lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiceless velar lateral approximant", symbols = { "ʟ̥" }, }, { name = "Voiced velar lateral approximant", symbols = { "ʟ" }, audio = "Velar lateral approximant.ogg" }, { name = "Voiced uvular lateral approximant", symbols = { "ʟ̠" }, audio = "Uvular lateral approximant.ogg" }, -- Lateral taps/flaps { name = "Voiced linguolabial lateral flap", symbols = { "ɺ̼", "l̼̆"} }, { name = "Voiced dental lateral flap", symbols = { "ɺ̪", "l̪̆" } }, { name = "Voiceless alveolar lateral flap", symbols = { "ɺ̥", "l̥̆" }, audio = "Voiceless alveolar lateral flap.wav" }, { name = "Voiced alveolar lateral flap", symbols = { "ɺ", "l̆"}, audio = "Voiced alveolar lateral flap.wav" }, { name = "Voiced postalveolar lateral flap", symbols = { "ɺ̠", "l̠̆" }, audio = "Voiced postalveolar lateral flap.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex lateral flap", symbols = { "ɭ̥̆", "𝼈̊", "𝼈̥" }, audio = "Voiceless retroflex lateral flap.wav" }, { name = "Voiced retroflex lateral flap", symbols = { "ɭ̆", "𝼈" }, audio = "Voiced retroflex lateral flap (correct).wav" }, { name = "Voiced palatal lateral flap", symbols = { "ʎ̆" }, audio = "Voiced palatal lateral flap.wav" }, { name = "Voiced velar lateral tap", symbols = { "ʟ̆" }, audio = "Voiced velar lateral tap.wav" }, -- NON-PULMONIC CONSONANTS -- Ejective stops { name = "Bilabial ejective stop", symbols = { "pʼ" }, audio = "Bilabial ejective plosive.ogg" }, { name = "Dental ejective stop", symbols = { "t̪ʼ" }, audio = "Dental ejective stop.ogg" }, { name = "Alveolar ejective stop", symbols = { "tʼ" }, audio = "Alveolar ejective plosive.ogg" }, { name = "Retroflex ejective stop", symbols = { "ʈʼ" }, audio = "Retroflex ejective.ogg" }, { name = "Palatal ejective stop", symbols = { "cʼ" }, audio = "Palatal ejective.ogg" }, { name = "Velar ejective stop", symbols = { "kʼ" }, audio = "Velar ejective plosive.ogg" }, { name = "Uvular ejective stop", symbols = { "qʼ" }, audio = "Uvular ejective plosive.ogg" }, -- Ejective affricates { name = "Labiodental ejective affricate", symbols = { "p̪fʼ" }, }, { name = "Dental ejective affricate", symbols = { "t̪θʼ", "t̟θʼ", "tθʼ" }, audio = "Dental ejective affricate.ogg" }, { name = "Alveolar ejective affricate", symbols = { "tsʼ" }, audio = "Alveolar ejective affricate.ogg" }, { name = "Postalveolar ejective affricate", symbols = { "t̠ʃʼ", "tʃʼ" }, audio = "Palato-alveolar ejective affricate.ogg" }, { name = "Retroflex ejective affricate", symbols = { "ʈʂʼ", "tʂʼ" }, audio = "Retroflex ejective affricate.ogg" }, { name = "Alveolo-palatal ejective affricate", symbols = { "t̠ɕʼ", "tɕʼ", "t̠ʃʲʼ", "tʃʲʼ", "t̠s̠ʲʼ", "cɕʼ" }, }, { name = "Palatal ejective affricate", symbols = { "cçʼ" }, audio = "Palatal ejective affricate.ogg" }, { name = "Velar ejective affricate", symbols = { "kxʼ" }, audio = "Velar ejective affricate.ogg" }, { name = "Uvular ejective affricate", symbols = { "qχʼ" }, audio = "Uvular ejective affricate.ogg" }, -- Ejective fricatives { name = "Bilabial ejective fricative", symbols = { "ɸʼ" }, audio = "Bilabial ejective fricative.ogg" }, { name = "Labiodental ejective fricative", symbols = { "fʼ" }, audio = "Labiodental ejective fricative.ogg" }, { name = "Dental ejective fricative", symbols = { "θʼ" }, audio = "Dental ejective fricative.ogg" }, { name = "Alveolar ejective fricative", symbols = { "sʼ" }, audio = "Alveolar ejective fricative.ogg" }, { name = "Postalveolar ejective fricative", symbols = { "ʃʼ" }, audio = "Palato-alveolar ejective fricative.ogg" }, { name = "Retroflex ejective fricative", symbols = { "ʂʼ" }, audio = "Retroflex ejective fricative.ogg" }, { name = "Alveolo-palatal ejective fricative", symbols = { "ɕʼ" , "ʃʲʼ", "s̠ʲʼ"}, audio = "Alveolo-palatal ejective fricative.ogg" }, { name = "Palatal ejective fricative", symbols = { "çʼ" }, audio = "Palatal ejective fricative.ogg" }, { name = "Velar ejective fricative", symbols = { "xʼ" }, audio = "Velar ejective fricative.ogg" }, { name = "Uvular ejective fricative", symbols = { "χʼ" }, audio = "Uvular ejective fricative.ogg" }, -- Lateral ejective affricates { name = "Alveolar lateral ejective affricate", symbols = { "tɬʼ", "ƛʼ" }, audio = "Alveolar lateral ejective affricate.ogg" }, { name = "Palatal lateral ejective affricate", symbols = { "cʎ̝̊ʼ", "cʎ̥ʼ", "c𝼆ʼ" }, audio = "Palatal lateral ejective affricate.ogg" }, { name = "Velar lateral ejective affricate", symbols = { "kʟ̝̊ʼ", "kʟ̥ʼ", "k𝼄ʼ" }, audio = "Velar lateral ejective affricate.ogg" }, { name = "Uvular lateral ejective affricate", symbols = { "q𝼄ʼ", "q𝼄̠ʼ", "qʟ̝̊ʼ" }, }, -- Lateral ejective fricatives { name = "Alveolar lateral ejective fricative", symbols = { "ɬʼ" }, audio = "Alveolar lateral ejective fricative.ogg" }, -- Ejective trills { name = "Ejective trill", symbols = { "ʙ̥ʼ", "r̼̊ʼ", "ʙ̺̊ʼ", "ʙ̼̊ʼ", "r̪̊ʼ", "r̥ʼ", "r̠̊ʼ", "ɽr̥ʼ", "ʀ̥ʼ" }, article = "Ejective consonant" }, -- Tenuis clicks { name = "Tenuis bilabial click", symbols = { "ʘ", "kʘ" }, audio = "Clic bilabial sourd.ogg" }, { name = "Tenuis dental click", symbols = { "ǀ", "kǀ" }, audio = "Dental click.ogg" }, { name = "Tenuis alveolar click", symbols = { "ǃ", "kǃ" }, audio = "Postalveolar click.ogg" }, { name = "Tenuis palatal click", symbols = { "ǂ", "kǂ" }, audio = "Palatoalveolar click.ogg" }, { name = "Tenuis retroflex click", symbols = { "𝼊", "k𝼊" }, audio = "Retrflx click.wav" }, { name = "Back-released click", symbols = { "ʞ" }, }, -- Voiced clicks { name = "Voiced bilabial click", symbols = { "ʘ̬", "ɡʘ" }, }, { name = "Voiced dental click", symbols = { "ǀ̬", "ɡǀ" }, }, { name = "Voiced alveolar click", symbols = { "ǃ̬", "ɡǃ" }, }, { name = "Voiced palatal click", symbols = { "ǂ̬", "ɡǂ" }, }, { name = "Voiced retroflex click", symbols = { "𝼊̬", "ɡ𝼊" }, }, -- Nasal clicks { name = "Bilabial nasal click", symbols = { "ʘ̃", "ŋʘ", "ⁿʘ" }, audio = "Bilabial nasal click.ogg" }, { name = "Dental nasal click", symbols = { "ǀ̃", "ŋǀ", "ⁿǀ", "ŋǀʱ" }, }, { name = "Alveolar nasal click", symbols = { "ǃ̃", "ŋǃ", "ⁿǃ" }, audio = "Intervocalic nasal alveolar clicks.ogg" }, { name = "Palatal nasal click", symbols = { "ǂ̃", "ŋǂ", "ⁿǂ" }, }, { name = "Retroflex nasal click", symbols = { "𝼊̃", "ŋ𝼊", "ⁿ𝼊" }, }, -- Lateral clicks { name = "Tenuis alveolar lateral click", symbols = { "ǁ", "kǁ" }, audio = "Alveolar lateral click.ogg" }, { name = "Voiced alveolar lateral click", symbols = { "ǁ̬", "ɡǁ" }, }, -- Lateral nasal clicks { name = "Alveolar lateral nasal click", symbols = { "ǁ̃", "ŋǁ", "ⁿǁ" }, }, -- Glottalized clicks { name = "Glottalized bilabial nasal click", symbols = { "ʘ̃ˀ", "ʘˀ", "ŋ̊ʘˀ", "ŋʘˀ" }, }, { name = "Glottalized dental nasal click", symbols = { "ǀ̃ˀ", "ǀˀ", "ŋ̊ǀˀ", "ŋǀˀ" }, }, { name = "Glottalized alveolar nasal click", symbols = { "ǃ̃ˀ", "ǃˀ", "ŋ̊ǃˀ", "ŋǃˀ" }, }, { name = "Glottalized retroflex nasal click", symbols = { "𝼊̃ˀ", "𝼊ˀ", "ŋ𝼊ˀ", "ŋ̊𝼊ˀ" }, }, { name = "Glottalized palatal nasal click", symbols = { "ǂ̃ˀ", "ǂˀ", "ŋ̊ǂˀ", "ŋǂˀ" }, }, { name = "Glottalized alveolar lateral nasal click", symbols = { "ǁ̃ˀ", "ǁˀ", "ŋ̊ǁˀ", "ŋǁˀ" }, }, -- Egressive clicks (for Damin) { name = "Egressive bilabial click", symbols = { "ʘ↑" }, }, -- Implosives { name = "Voiceless bilabial implosive", symbols = { "ɓ̥", "ƥ", "pʼ↓" }, audio = "Voiceless-bilabial-implosive.ogg", }, { name = "Voiced bilabial implosive", symbols = { "ɓ" }, audio = "Voiced bilabial implosive.ogg" }, { name = "Voiceless dental implosive", symbols = { "ɗ̪̥", "ɗ̪̊", "ƭ̪", "t̪ʼ↓" }, }, { name = "Voiced dental implosive", symbols = { "ɗ̪" }, }, { name = "Voiceless alveolar implosive", symbols = { "ɗ̥", "ƭ", "tʼ↓" }, audio = "Voiceless-alveolar-implosive.ogg", }, { name = "Voiced alveolar implosive", symbols = { "ɗ" }, audio = "Voiced alveolar implosive.ogg" }, { name = "Voiceless retroflex implosive", symbols = { "ᶑ̊", "ᶑ̥", "𝼉", "ʈʼ↓" }, audio = "Voiceless-retroflex-implosive.ogg", }, { name = "Voiced retroflex implosive", symbols = { "ᶑ" }, audio = "Voiced-retroflex-implosive.ogg", }, { name = "Voiceless palatal implosive", symbols = { "ʄ̊", "ʄ̥", "ƈ", "cʼ↓" }, audio = "Voiceless palatal implosive.ogg", }, { name = "Voiced palatal implosive", symbols = { "ʄ" }, audio = "Voiced palatal implosive.ogg" }, { name = "Voiced post-palatal or pre-velar implosive", symbols = { "ʄ̠", "ʄ˗", "ɠ̟", "ɠ˖" }, audio = "Voiced post palatal and pre velar implosives.ogg", article = "Voiced pre-velar implosive" }, { name = "Voiceless velar implosive", symbols = { "ɠ̊", "ƙ", "kʼ↓" }, audio = "Voiceless-velar-implosive.ogg", }, { name = "Voiced velar implosive", symbols = { "ɠ" }, audio = "Voiced velar implosive.ogg" }, { name = "Voiceless uvular implosive", symbols = { "ʛ̥", "ʠ", "qʼ↓" }, audio = "Voiceless-uvular-implosive.ogg", }, { name = "Voiced uvular implosive", symbols = { "ʛ" }, audio = "Voiced uvular implosive.ogg" }, -- CO-ARTICULATED CONSONANTS -- Co-articulated nasals { name = "Voiced labial–alveolar nasal", symbols = { "nm" }, }, { name = "Voiced labial–retroflex nasal", symbols = { "ɳm" }, }, { name = "Voiced labial–velar nasal", symbols = { "ŋm" }, audio = "Labial-velar nasal stop.ogg" }, -- Co-articulated plosives { name = "Voiceless labial–alveolar plosive", symbols = { "tp" }, audio = "Voiceless labial-alveolar plosive.ogg" }, { name = "Voiced labial–alveolar plosive", symbols = { "db" }, }, { name = "Voiceless labial–retroflex plosive", symbols = { "ʈp" }, }, { name = "Voiced labial–retroflex plosive", symbols = { "ɖb" }, }, { name = "Voiceless labial–velar plosive", symbols = { "kp" }, audio = "Voiceless labial-velar plosive.ogg" }, { name = "Voiced labial–velar plosive", symbols = { "ɡb" }, audio = "Voiced labial-velar plosive.ogg" }, { name = "Voiceless labial–uvular plosive", symbols = { "qp" }, audio = "Voiceless labial–uvular plosive.ogg" }, { name = "Voiceless uvular–epiglottal plosive", symbols = { "qʡ" }, }, -- Co-articulated implosives { name = "Voiceless labial–velar implosive", symbols = { "ɠ̊ɓ̥", "kɓ̥", "ƙƥ", "kpʼ↓", "kƥ" }, audio = "Voiceless-labial–velar-implosive.ogg", }, { name = "Voiced labial–velar implosive", symbols = { "ɠɓ", "ɡɓ" }, audio = "Voiced-labial-velar-implosive.ogg" }, -- Co-articulated ejectives { name = "Labial–alveolar ejective stop", symbols = { "tpʼ" }, }, -- Co-articulated continuants { name = "Voiceless labial–palatal fricative", symbols = { "ɥ̊˔", "ɥ̝̊", "çᶣ", "çᵝ", "çʷ" }, }, { name = "Voiceless labial–palatal approximant", symbols = { "ɥ̊", "ç̞ᶣ", "ç̞ᵝ", "ç̞ʷ" }, }, { name = "Voiced labial–palatal approximant", symbols = { "ɥ" }, audio = "LL-Q150 (fra)-WikiLucas00-IPA ɥ.wav" }, { name = "Voiceless labial–velar fricative", symbols = { "ʍ", "xʷ" }, audio = "Voiceless labio-velar fricative.ogg" }, { name = "Voiceless labial–velar approximant", symbols = { "w̥", "ẘ", "ʍ̞" }, }, { name = "Voiced labial–velar approximant", symbols = { "w", "ɰʷ", "ɣ̞ʷ", "ɣ᫛ʷ"}, audio = "Voiced labio-velar approximant.ogg" }, { name = "Compressed voiced labial–velar approximant", symbols = { "wᵝ", "ɰᵝ", "ɣ̞ᵝ", "ɣ᫛ᵝ"}, article = "Voiced labial–velar approximant", }, { name = "Sj-sound", symbols = { "ɧ" }, audio = "Voiceless dorso-palatal velar fricative.ogg" }, -- Co-articulated lateral approximants { name = "Velarized dental lateral approximant", symbols = { "ɫ̪", "l̪ˠ" }, }, { name = "Velarized alveolar lateral approximant", symbols = { "ɫ", "lˠ" }, audio = "Velarized alveolar lateral approximant.ogg" }, { name = "Pharyngealized dental lateral approximant", symbols = { "l̪ˤ" }, }, { name = "Pharyngealized alveolar lateral approximant", symbols = { "lˤ" }, }, -- Nasalized approximants { name = "Nasalized voiced palatal approximant", symbols = { "j̃" }, audio = "Nasal palatal approximant.ogg" }, { name = "Nasalized voiced velar approximant", symbols = { "ɰ̃", "ɣ̞̃", "ɣ̃˕" }, audio = "Nasal velar approximant.ogg" }, { name = "Nasalized voiced labial–velar approximant", symbols = { "w̃" }, audio = "Voiced labialized velar nasal approximant.ogg" }, { name = "Nasalized voiceless glottal approximant", symbols = { "h̃" }, audio = "IPA h̃.ogg" }, { name = "Nasalized voiced glottal approximant", symbols = { "ɦ̃" }, }, -- VOWELS -- Close vowels { name = "Close front unrounded vowel", symbols = { "i" }, audio = "Close front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close front rounded vowel", symbols = { "y" }, audio = "Close front rounded vowel.ogg" }, { name = "Close front compressed vowel", symbols = { "y͍", "iᵝ" }, audio = "Close front rounded vowel.ogg" }, { name = "Close front protruded vowel", symbols = { "y̫", "yʷ", "iʷ", "y᫇" }, audio = "Close front protruded vowel.ogg" }, { name = "Close central unrounded vowel", symbols = { "ɨ", "ï", "ɯ̈" }, audio = "Close central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close central rounded vowel", symbols = { "ʉ", "ü" }, audio = "Close central rounded vowel.ogg" }, { name = "Close central protruded vowel", symbols = { "ʉ̫", "ʉʷ", "ɨʷ" }, audio = "Close central rounded vowel.ogg" }, { name = "Close central compressed vowel", symbols = { "ÿ", "ɨᵝ" }, }, { name = "Close back unrounded vowel", symbols = { "ɯ" }, audio = "Close back unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close back rounded vowel", symbols = { "u" }, audio = "Close back rounded vowel.ogg" }, { name = "Close back protruded vowel", symbols = { "u̫", "uʷ", "ɯʷ" }, audio = "Close back rounded vowel.ogg" }, { name = "Close back compressed vowel", symbols = { "u͍", "ɯᵝ" }, audio = "Ja-U.oga" }, -- Near-close vowels { name = "Near-close front unrounded vowel", symbols = { "ɪ̟", "i̞", "e̝" }, }, { name = "Near-close front rounded vowel", symbols = { "ʏ̟", "y̞", "y˕", "ø̝" }, }, { name = "Near-close near-front unrounded vowel", symbols = { "ɪ", "i̽", "ï̞", "ë̝" }, audio = "Near-close near-front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-front rounded vowel", symbols = { "ʏ", "y̽", "ÿ̞", "ÿ˕", "ø̝̈" }, audio = "Near-close near-front rounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-front compressed vowel", symbols = { "ʏ͍", "ɪᵝ" }, audio = "Near-close near-front rounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-front protruded vowel", symbols = { "ʏ̫", "ʏʷ", "ɪʷ" }, }, { name = "Near-close central unrounded vowel", symbols = { "ɪ̈", "ɪ̠", "ɨ̞", "ɘ̝" }, audio = "Near-close central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close central rounded vowel", symbols = { "ʊ̈", "ʊ̟", "ʉ̞", "ɵ̝" }, audio = "Near-close central rounded vowel2.ogg" }, { name = "Near-close central protruded vowel", symbols = { "ʊ̫̈", "ʉ̫˕", "ʊ̈ʷ", "ʉ̞ʷ", "ɪ̈ʷ", "ɨ̞ʷ" }, }, { name = "Near-close central compressed vowel", symbols = { "ʏ̈", "ɨ̞ᵝ" }, }, { name = "Near-close near-back unrounded vowel", symbols = { "ɯ̽", "ɯ̞̈", "ɤ̝̈" }, audio = "Near-close near-back unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-back rounded vowel", symbols = { "ʊ", "u̽", "ü̞", "ö̝" }, audio = "Near-close near-back rounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-back protruded vowel", symbols = { "ʊ̫", "ʊʷ", "ɯ̽ʷ", "ɤ̝̈ʷ", "u̫˕", "u̞ʷ", "ɯ̞ʷ", "ɤ̝ʷ" }, audio = "Near-close near-back rounded vowel.ogg" }, { name = "Near-close near-back compressed vowel", symbols = { "ʊ͍", "ɯ̽ᵝ", "ɯ̞̈ᵝ", "ɯ̞ᵝ" }, }, { name = "Near-close back unrounded vowel", symbols = { "ɯ̞", "ɤ̝" }, }, { name = "Near-close back rounded vowel", symbols = { "ʊ̠", "u̞", "o̝" }, }, -- Close-mid vowels { name = "Close-mid front unrounded vowel", symbols = { "e" }, audio = "Close-mid front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid front rounded vowel", symbols = { "ø" }, audio = "Close-mid front rounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid front compressed vowel", symbols = { "ø͍", "eᵝ" }, audio = "Close-mid front rounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid front protruded vowel", symbols = { "ø̫", "øʷ", "eʷ" }, }, { name = "Close-mid near-front unrounded vowel", symbols = { "ɪ̞", "e̠", "ɘ̟" }, }, { name = "Close-mid near-front rounded vowel", symbols = { "ʏ̞", "ø̠", "ɵ̟" }, }, { name = "Close-mid central unrounded vowel", symbols = { "ɘ", "ë", "ɤ̈" }, audio = "Close-mid central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid central rounded vowel", symbols = { "ɵ", "ɵ̫", "ɵʷ", "ö", "ɘʷ" }, audio = "Close-mid central rounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid central compressed vowel", symbols = { "ø̈", "ɘᵝ" }, }, { name = "Close-mid near-back unrounded vowel", symbols = { "ɘ̠", "ɤ̟", "ɯ̞̽" }, }, { name = "Close-mid near-back rounded vowel", symbols = { "ʊ̞", "ɵ̠", "o̟" }, }, { name = "Close-mid back unrounded vowel", symbols = { "ɤ" }, audio = "Close-mid back unrounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid back rounded vowel", symbols = { "o", "o̫", "oʷ", "ɤʷ" }, audio = "Close-mid back rounded vowel.ogg" }, { name = "Close-mid back compressed vowel", symbols = { "o͍", "ɤᵝ" }, }, -- Mid vowels { name = "Mid front unrounded vowel", symbols = { "e̞", "ɛ̝" }, audio = "Mid front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Mid front rounded vowel", symbols = { "ø̞", "œ̝" }, audio = "Mid front rounded vowel.ogg" }, { name = "Mid front compressed vowel", symbols = { "ø͍˕", "œ͍˔", "e̞ᵝ", "ɛ̝ᵝ" }, }, { name = "Mid front protruded vowel", symbols = { "ø̫˕", "œ̫˔", "ø̞ʷ", "œ̝ʷ", "e̞ʷ", "ɛ̝ʷ" }, }, { name = "Mid near-front unrounded vowel", symbols = { "e̽", "ɛ̽", "ë̞", "ɛ̝̈" }, }, { name = "Mid near-front rounded vowel", symbols = { "ø̽", "œ̽", "ø̞̈", "œ̝̈" }, }, { name = "Mid central vowel", symbols = { "ə" }, audio = "Mid-central vowel.ogg" }, { name = "Mid central unrounded vowel", symbols = { "ə̜", "ɘ̞", "ɜ̝" }, audio = "Mid-central vowel.ogg" }, { name = "Mid central rounded vowel", symbols = { "ə̹", "ɵ̞", "ɞ̝" }, audio = "Mid central rounded vowel.ogg" }, { name = "Mid near-back unrounded vowel", symbols = { "ɤ̽", "ʌ̽", "ɤ̞̈", "ʌ̝̈" }, }, { name = "Mid near-back rounded vowel", symbols = { "o̽", "ɔ̽", "ö̞", "ɔ̝̈" }, }, { name = "Mid back unrounded vowel", symbols = { "ɤ̞", "ʌ̝" }, audio = "ɤ̞ IPA sound.opus" }, { name = "Mid back rounded vowel", symbols = { "o̞", "ɔ̝" }, audio = "Mid back rounded vowel.ogg" }, -- Open-mid vowels { name = "Open-mid front unrounded vowel", symbols = { "ɛ" , "æ̝"}, audio = "Open-mid front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Open-mid front rounded vowel", symbols = { "œ" }, audio = "Open-mid front rounded vowel (2).ogg" }, { name = "Open-mid front compressed vowel", symbols = { "œ͍", "ɛᵝ" }, audio = "Open-mid front rounded vowel (2).ogg" }, { name = "Open-mid front protruded vowel", symbols = { "œ̫", "œʷ", "ɛʷ" }, }, { name = "Open-mid central unrounded vowel", symbols = { "ɜ", "ɛ̈", "ʌ̈" }, audio = "Open-mid central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Open-mid central rounded vowel", symbols = { "ɞ", "œ̈", "ɔ̈" }, audio = "Open-mid central rounded vowel.ogg" }, { name = "Open-mid back unrounded vowel", symbols = { "ʌ" }, audio = "PR-open-mid back unrounded vowel2.ogg" }, { name = "Open-mid back rounded vowel", symbols = { "ɔ" }, audio = "PR-open-mid back rounded vowel.ogg" }, -- Near-open vowels { name = "Near-open front unrounded vowel", symbols = { "æ", "ɛ̞", "a̝" }, audio = "Near-open front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-open front rounded vowel", symbols = { "œ̞", "ɶ̝" }, }, { name = "Near-open near-front unrounded vowel", symbols = { "æ̈", "æ̠", "ä̝", "a̽", "ɛ̞̈" }, }, { name = "Near-open near-front rounded vowel", symbols = { "ɶ̝̈", "ɶ̽", "œ̞̈" }, }, { name = "Near-open central vowel", symbols = { "ɐ" }, audio = "Near-open central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-open central unrounded vowel", symbols = { "ɐ̜", "ɜ̞" }, audio = "PR-near-open central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Near-open central rounded vowel", symbols = { "ɐ̹", "ɞ̞" }, audio = "Near-open central rounded vowel.ogg" }, { name = "Near-open near-back unrounded vowel", symbols = { "ɑ̽", "ɑ̝̈", "ʌ̞̈" }, }, { name = "Near-open near-back rounded vowel", symbols = { "ɒ̽", "ɒ̝̈", "ɔ̞̈" }, }, { name = "Near-open back unrounded vowel", symbols = { "ʌ̞", "ɑ̝" }, }, { name = "Near-open back rounded vowel", symbols = { "ɔ̞", "ɒ̝" }, }, -- Open vowels { name = "Open front unrounded vowel", symbols = { "a", "æ̞" }, audio = "PR-open front unrounded vowel.ogg" }, { name = "Open front rounded vowel", symbols = { "ɶ" }, audio = "Open front rounded vowel.ogg" }, { name = "Open central unrounded vowel", symbols = { "ä", "a̠", "ɑ̈", "ɑ̟" }, audio = "Open central unrounded vowel.ogg" }, { name = "Open central rounded vowel", symbols = { "ɒ̈", "ɒ̟", "ɶ̈", "ɶ̠" }, audio = "Open central rounded vowel.ogg" }, { name = "Open back unrounded vowel", symbols = { "ɑ" }, audio = "Open back unrounded vowel.ogg" }, { name = "Open back rounded vowel", symbols = { "ɒ" }, audio = "PR-open back rounded vowel.ogg" }, { name = "R-colored vowel", symbols = { "ɚ", "ɝ", "ɹ̩", "ɻ̍" }, audio = "En-us-er.ogg" }, -- SUPRASEGMENTALS { name = "Primary stress", symbols = { "ˈ" }, article = "Stress (linguistics)", }, { name = "Secondary stress", symbols = { "ˌ" }, }, { name = "Minor (foot) group", symbols = { "|" }, article = "Prosodic unit", }, { name = "Major (intonation) group", symbols = { "‖" }, article = "Prosodic unit", }, { name = "Syllable break", symbols = { "." }, article = "Syllable", }, { name = "Linking (absence of a break)", symbols = { "‿" }, article = "Connected speech", }, -- TONES AND WORD ACCENTS { name = "Downstep", symbols = { "ꜜ" }, }, { name = "Upstep", symbols = { "ꜛ" }, }, { name = "Global rise", symbols = { "↗" }, article = "Intonation (linguistics)", }, { name = "Global fall", symbols = { "↘" }, article = "Intonation (linguistics)", }, -- EXTENDED IPA (extIPA) { name = "Bilabial percussive", symbols = { "ʬ" }, audio = "Voiceless bilabial percussive.wav" }, { name = "Bidental percussive", symbols = { "ʭ" }, audio = "Voiceless bidental percussive.wav" }, { name = "Velopharyngeal fricative", symbols = { "ʩ" }, }, { name = "Voiceless velopharyngeal trill", symbols = { "𝼀", "ʩ𐞪" }, audio = "Voiceless Velopharyngeal Fricative Trill.ogg", article = "Velopharyngeal consonant" }, { name = "Voiced velopharyngeal trill", symbols = { "𝼀̬" }, article = "Velopharyngeal consonant" }, { name = "Voiceless alveolar lateral–median fricative", symbols = { "ʪ" }, article = "Voiceless lateral-median fricative", audio = "Voiceless alveolar lateral lisp fricative.ogg" }, { name = "Voiced alveolar lateral–median fricative", symbols = { "ʫ" }, article = "Voiced lateral-median fricative", audio = "Voiced alveolar lateral lisp fricative.ogg" }, { name = "Ingressive airflow", symbols = { "↓" }, article = "Ingressive sound", }, { name = "Egressive airflow", symbols = { "↑" }, article = "Egressive sound", }, { name = "Apical r", symbols = { "ɹ̺" }, article = "Pronunciation of English /r/", }, { name = "Bunched r", symbols = { "ɹ̈" }, article = "Pronunciation of English /r/", }, { name = "Sublaminal lower alveolar percussive", symbols = { "¡" }, article = "Sublingual percussive", }, { name = "Percussive alveolar click", symbols = { "ǃ¡" }, audio = "Percussive alveolar click.ogg" }, { name = "Buccal interdental trill", symbols = { "ↀr̪͆" }, article = "Blowing a raspberry", }, -- NON-IPA { name = "Morphological boundary", symbols = { "#" }, article = "Word stem", }, { name = "Zero", symbols = { "∅" }, article = "Zero (linguistics)", }, }, diacritics = { -- DIACRITICS { name = "Voiceless", symbols = { "̥", "̊", "ḁ", "å", "ů", "ẙ" }, }, { name = "Voiced", symbols = { "̬" }, article = "Voice (phonetics)", }, { name = "Aspirated", symbols = { "ʰ" }, article = "Aspirated consonant", }, { name = "More rounded", symbols = { "̹", "͗", "˒" }, article = "Roundedness", }, { name = "Less rounded", symbols = { "̜", "͑", "˓", "͍" }, article = "Roundedness", }, { name = "Advanced", symbols = { "̟", "˖" }, article = "Relative articulation#Advanced and retracted", }, { name = "Retracted", symbols = { "̠", "˗" }, article = "Relative articulation#Advanced and retracted", }, { name = "Centralized", symbols = { "̈" }, article = "Relative articulation#Centralized vowels", }, { name = "Mid-centralized", symbols = { "̽" }, article = "Relative articulation#Mid-centralized vowel", }, { name = "Syllabic", symbols = { "̩", "̍" }, article = "Syllabic consonant", }, { name = "Non-syllabic", symbols = { "̯", "̑" }, article = "Semivowel", }, { name = "Rhoticity", symbols = { "˞" }, article = "R-colored vowel", audio = "En-us-er.ogg" }, { name = "Breathy voiced", symbols = { "̤", "ṳ", "ʱ" }, article = "Breathy voice", }, { name = "Creaky voiced", symbols = { "̰", "ḛ", "ḭ", "ṵ" }, article = "Creaky voice", }, { name = "Linguolabial", symbols = { "̼" }, article = "Linguolabial consonant", }, { name = "Labialized", symbols = { "ʷ", "̫" }, article = "Labialization", }, { name = "Palatalized", symbols = { "ʲ" }, article = "Palatalization (phonetics)", }, { name = "Velarized", symbols = { "ˠ" }, article = "Velarization", }, { name = "Uvularized", symbols = { "ʶ", "ᵡ" }, article = "Uvularization", }, { name = "Pharyngealized", symbols = { "ˤ", "ᵸ" }, article = "Pharyngealization", }, { name = "Velarized or pharyngealized", symbols = { "̴", "ᵯ", "ᵰ", "ᵱ", "ᵬ", "ᵮ", "ᵵ", "ᵭ", "ᵴ", "ᵶ", "ᵳ", "ᵲ", "ꭨ" }, article = "Pharyngealization", }, { name = "Epiglottalized", symbols = { "𐞴" }, article = "Pharyngealization", }, { name = "Raised", symbols = { "̝", "˔" }, article = "Relative articulation#Raised and lowered", }, { name = "Lowered", symbols = { "̞", "˕" }, article = "Relative articulation#Raised and lowered", }, { name = "Advanced tongue root", symbols = { "̘" }, }, { name = "Retracted tongue root", symbols = { "̙" }, }, { name = "Dental", symbols = { "̪", "͆" }, article = "Dental consonant", }, { name = "Interdental", symbols = { "̪͆" }, article = "Interdental consonant", }, { name = "Apical", symbols = { "̺" }, article = "Apical consonant", }, { name = "Laminal", symbols = { "̻" }, article = "Laminal consonant", }, { name = "Nasalized", symbols = { "̃", "ṽ" }, article = "Nasalization", }, { name = "Nasal vowel", symbols = { "ĩ", "ỹ", "ɨ̃", "ʉ̃", "ɯ̃", "ũ", "ɪ̃", "ʏ̃", "ʊ̃", "ẽ", "ø̃", "ɘ̃", "ɵ̃", "ɤ̃", "õ", "ə̃", "ɛ̃", "œ̃", "ɜ̃", "ɞ̃", "ʌ̃", "ɔ̃", "æ̃", "ɐ̃", "ã", "ɶ̃", "ä̃", "ɑ̃", "ɒ̃" }, }, { name = "Nasal release", symbols = { "ⁿ" }, }, { name = "Lateral release", symbols = { "ˡ" }, article = "Lateral release (phonetics)", }, { name = "No audible release", symbols = { "̚" }, }, { name = "Ejective", symbols = { "ʼ" }, article = "Ejective consonant", }, { name = "Glottalized", symbols = { "ˀ" }, article = "Glottalization", }, { name = "Labio-palatalized", symbols = { "ᶣ" }, article = "Labio-palatalization", }, { name = "Buccal speech", symbols = { "ↀ" }, }, { name = "Esophageal speech", symbols = { "Œ" }, }, { name = "Electrolaryngeal speech", symbols = { "И" }, }, { name = "Tracheo-esophageal speech", symbols = { "Ю" }, }, -- SUPRASEGMENTALS { name = "Long", symbols = { "ː" }, article = "Length (phonetics)", }, { name = "Half-long", symbols = { "ˑ" }, article = "Length (phonetics)", }, { name = "Extra-short", symbols = { "̆", "ŏ", "ӗ", "ă", "ĭ", "ŭ" }, article = "Extra-shortness", }, -- TONES AND WORD ACCENTS { name = "Accent", symbols = { "̋", "ű", "ӳ", "ő", "́", "í", "ý", "ú", "é", "ǿ", "ó", "ǽ", "á", "̄", "ī", "ȳ", "ū", "ē", "ō", "ǣ", "ā", "̀", "ì", "ỳ", "ù", "è", "ò", "à", "̏", "ȉ", "ȕ", "ȅ", "ȍ", "ȁ" }, article = "Pitch-accent language", }, { name = "Tone", symbols = { "̌", "̂", "᷄", "᷅", "᷇", "᷆", "᷈", "᷉", "˥", "˦", "˧", "˨", "˩" }, article = "Tone (linguistics)", }, -- EXTENDED IPA (extIPA) { name = "Alveolar", symbols = { "͇" }, article = "Alveolar consonant", }, { name = "Strong articulation", symbols = { "͈", "̎" }, article = "Fortis and lenis", }, { name = "Weak articulation", symbols = { "͉", "᷂" }, article = "Fortis and lenis", }, { name = "Denasalized", symbols = { "͊" }, article = "Denasalization", }, { name = "Velopharyngeal friction", symbols = { "͌", "𐞐" }, article = "Velopharyngeal consonant", }, { name = "Whistled articulation", symbols = { "͎" }, article = "Whistled sibilant", }, { name = "Unaspirated", symbols = { "˭" }, article = "Tenuis consonant", }, { name = "Pre-aspiration", symbols = { "ʰp", "ʰt", "ʰʈ", "ʰc", "ʰk", "ʰq", "ʰn" }, article = "Preaspiration", }, -- NON-IPA { name = "Retroflex", symbols = { "̣", "̢" }, article = "Retroflex consonant", }, { name = "Prenasalized consonant", symbols = { "ᵐ", "ᶬ", "ⁿ̼d̼", "ᵐ̺b̺", "ⁿt", "ⁿd", "ⁿθ", "ⁿð", "ⁿs", "ⁿz", "ⁿʃ", "ⁿʒ", "ⁿɕ", "ⁿʑ", "ⁿr", "ⁿɬ", "ⁿɮ", "ⁿl", "ᶯ", "ᶮ", "ᵑ", "ᶰ" }, }, { name = "Pre-stopped consonant", symbols = { "ᵖ", "ᵇ", "ᵗ", "ᵈ", "𐞯", "𐞋", "ᶜ", "ᶡ", "ᵏ", "ᶢ", "𐞥", "𐞒", "𐞳" }, }, { name = "Post-stopped nasal", symbols = { "mᵇ", "nᵈ", "ɳ𐞋", "ɲᶡ", "ŋᶢ", "ɴ𐞒" }, }, { name = "Trilled affricate", symbols = { "ʳ", "𐞄", "𐞪", "tr̥", "dr" }, }, } } for k, group in pairs(rawData) do for _, v in ipairs(group) do local t = { name = v.name, symbol = v.symbols[1], article = v.article or v.name, audio = v.audio or "" } for _, s in ipairs(v.symbols) do data[k][s] = t end end end return { data = data, rawData = rawData } jrsa4whkqpiqjrrcx2dahidw0w1lg8w 4612581 4612580 2026-04-10T02:53:38Z Symphonicallyu 155269 [[Special:Contributions/Symphonicallyu|Symphonicallyu]] ([[User talk:Symphonicallyu|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4612580|4612580]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4612581 Scribunto text/plain local correspondences = { -- STOPS ["voiceless bilabial stop"] = { symbols = { "101", "p" }, wikipage = "voiceless bilabial stop", soundfile = "voiceless bilabial stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "p" }, ["voiced bilabial stop"] = { symbols = { "102", "b" }, wikipage = "voiced bilabial stop", soundfile = "voiced bilabial stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "b" }, ["voiceless labiodental stop"] = { symbols = { "101 408", "p̪", "p͆" }, wikipage = "voiceless labiodental stop", soundfile = "voiceless labiodental stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "p_d" }, ["voiced labiodental stop"] = { symbols = { "102 408", "b̪" }, wikipage = "voiced labiodental stop", soundfile = "voiced labiodental stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "b_d" }, ["voiceless dental stop"] = { symbols = { "103 408", "103 + 408", "t̪" }, wikipage = "voiceless dental and alveolar stops#Dental or denti-alveolar", soundfile = "voiceless dental stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "t_d" }, ["voiced dental stop"] = { symbols = { "104 408", "104 + 408", "d̪" }, wikipage = "voiced dental and alveolar stops#Dental or denti-alveolar", soundfile = "voiced dental stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "d_d" }, ["voiceless alveolar stop"] = { symbols = { "103", "t" }, wikipage = "voiceless dental and alveolar stops#Alveolar", soundfile = "voiceless alveolar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "t" }, ["voiced alveolar stop"] = { symbols = { "104", "d" }, wikipage = "voiced dental and alveolar stops#Alveolar", soundfile = "voiced alveolar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "d" }, ["voiceless postalveolar stop"] = { symbols = { "103 414", "t̠" }, wikipage = "voiceless postalveolar stop", soundfile = "voiceless postalveolar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced postalveolar stop"] = { symbols = { "104 414", "d̠" }, wikipage = "voiced postalveolar stop", soundfile = "voiced postalveolar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolo-palatal stop"] = { symbols = { "t̠ʲ", "c̟", "ȶ" }, wikipage = "voiceless palatal stop#Palatal or alveolo-palatal", soundfile = "voiceless alveolo-palatal stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolo-palatal stop"] = { symbols = { "d̠ʲ", "ɟ̟", "ȡ" }, wikipage = "voiced alveolo-palatal stop", soundfile = "voiced alveolo-palatal stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex stop"] = { symbols = { "105", "ʈ" }, wikipage = "voiceless retroflex stop", soundfile = "voiceless retroflex stop.oga", type = "consonant", XSAMPA = "t`" }, ["voiced retroflex stop"] = { symbols = { "106", "ɖ" }, wikipage = "voiced retroflex stop", soundfile = "voiced retroflex stop.oga", type = "consonant", XSAMPA = "d`" }, ["voiceless palatal stop"] = { symbols = { "107", "c" }, wikipage = "voiceless palatal stop#Palatal or alveolo-palatal", soundfile = "voiceless palatal plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "c" }, ["voiced palatal stop"] = { symbols = { "108", "ɟ" }, wikipage = "voiced palatal stop", soundfile = "voiced palatal plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "J\\" }, ["voiceless post-palatal stop"] = { symbols = { "107 414", "109 413", "c̠", "k̟" }, wikipage = "voiceless palatal stop#Post-palatal", soundfile = "voiceless post-palatal plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced post-palatal stop"] = { symbols = { "108 414", "110 413", "ɟ̠", "ɟ˗", "ɡ̟", "ɡ˖" }, wikipage = "voiced post-palatal stop", soundfile = "voiced post-palatal plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar stop"] = { symbols = { "109", "k" }, wikipage = "voiceless velar stop", soundfile = "voiceless velar plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "k" }, ["voiced velar stop"] = { symbols = { "110", "ɡ", "g" }, wikipage = "voiced velar stop", soundfile = "voiced velar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "g" }, ["voiceless pre-uvular stop"] = { symbols = { "111 413", "109 414", "q̟", "q˖", "k̠" }, wikipage = "voiceless pre-uvular stop", soundfile = "voiceless pre-uvular plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced pre-uvular stop"] = { symbols = { "112 413", "110 414", "ɢ̟", "ɡ̠", "ɡ˗" }, wikipage = "voiced pre-uvular stop", soundfile = "voiced pre-uvular plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless uvular stop"] = { symbols = { "111", "q" }, wikipage = "voiceless uvular stop", soundfile = "voiceless uvular plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "q" }, ["voiced uvular stop"] = { symbols = { "112", "ɢ" }, wikipage = "voiced uvular stop", soundfile = "voiced uvular stop.oga", type = "consonant", XSAMPA = "G\\" }, ["epiglottal stop"] = { symbols = { "173", "ʡ" }, wikipage = "epiglottal stop", soundfile = "epiglottal stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = ">\\" }, ["glottal stop"] = { symbols = { "113", "ʔ" }, wikipage = "glottal stop", soundfile = "glottal stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "?" }, ["voiceless linguolabial stop"] = { symbols = { "103 + 407", "103 407", "t̼" }, wikipage = "voiceless linguolabial stop", soundfile = "voiceless linguolabial stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced linguolabial stop"] = { symbols = { "104 + 407", "104 407", "d̼" }, wikipage = "voiced linguolabial stop", soundfile = "voiced linguolabial stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- NASAL ["bilabial nasal"] = { symbols = { "114", "m" }, wikipage = "bilabial nasal", soundfile = "bilabial nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "m" }, ["voiceless bilabial nasal"] = { symbols = { "114 402A", "m̥" }, wikipage = "voiceless bilabial nasal", soundfile = "voiceless bilabial nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["labiodental nasal"] = { symbols = { "115", "ɱ" }, wikipage = "labiodental nasal", soundfile = "labiodental nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "F" }, ["dental nasal"] = { symbols = { "116 408", "116 + 408", "n̪" }, wikipage = "Dental, alveolar and postalveolar nasals#Dental or denti-alveolar", soundfile = "dental nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar nasal"] = { symbols = { "116 402A", "n̥" }, wikipage = "Voiceless alveolar nasal", soundfile = "voiceless alveolar nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolar nasal"] = { symbols = { "116", "n" }, wikipage = "Dental, alveolar and postalveolar nasals#Alveolar", soundfile = "alveolar nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "n" }, ["postalveolar nasal"] = { symbols = { "116 414", "n̠" }, wikipage = "Dental, alveolar and postalveolar nasals#Postalveolar", soundfile = "postalveolar nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolo-palatal nasal"] = { symbols = { "n̠̊ʲ", "ɲ̟̊", "ȵ̊" }, wikipage = "Voiceless alveolo-palatal nasal", soundfile = "voiceless alveolo-palatal nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolo-palatal nasal"] = { symbols = { "n̠ʲ", "ɲ̟", "ɲ˖", "ȵ" }, wikipage = "Palatal nasal#Palatal or alveolo-palatal", soundfile = "alveolo-palatal nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex nasal"] = { symbols = { "117 402A", "ɳ̊", "ɳ̥" }, wikipage = "voiceless retroflex nasal", soundfile = "voiceless retroflex nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["retroflex nasal"] = { symbols = { "117", "ɳ" }, wikipage = "retroflex nasal", soundfile = "retroflex nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "n`" }, ["voiceless palatal nasal"] = { symbols = { "118 402A", "ɲ̊", "ɲ̥" }, wikipage = "voiceless palatal nasal", soundfile = "voiceless palatal nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palatal nasal"] = { symbols = { "118", "ɲ" }, wikipage = "Palatal nasal#Palatal or alveolo-palatal", soundfile = "palatal nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "J" }, ["post-palatal nasal"] = { symbols = { "118 414", "119 413", "ɲ̠", "ɲ˗", "ŋ̟", "ŋ˖" }, wikipage = "Palatal nasal#Post-palatal", soundfile = "post-palatal nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar nasal"] = { symbols = { "119 402A", "ŋ̥", "ŋ̊" }, wikipage = "voiceless velar nasal", soundfile = "voiceless velar nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velar nasal"] = { symbols = { "119", "ŋ" }, wikipage = "velar nasal", soundfile = "velar nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "N" }, ["pre-uvular nasal"] = { symbols = { "120 413", "119 414", "ɴ̟", "ŋ̠", "ŋ˗" }, wikipage = "pre-uvular nasal", soundfile = "pre-uvular nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["uvular nasal"] = { symbols = { "120", "ɴ" }, wikipage = "uvular nasal", soundfile = "uvular nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "N\\" }, ["linguolabial nasal"] = { symbols = { "116 407", "116 + 407", "n̼" }, wikipage = "linguolabial nasal", soundfile = "linguolabial nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- FRICATIVES ["voiceless bilabial fricative"] = { symbols = { "126", "ɸ" }, wikipage = "voiceless bilabial fricative", soundfile = "voiceless bilabial fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "p\\" }, ["voiced bilabial fricative"] = { symbols = { "127", "β" }, wikipage = "voiced bilabial fricative", soundfile = "voiced bilabial fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "B" }, ["voiceless labiodental fricative"] = { symbols = { "128", "f" }, wikipage = "voiceless labiodental fricative", soundfile = "voiceless labiodental fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "f" }, ["voiced labiodental fricative"] = { symbols = { "129", "v" }, wikipage = "voiced labiodental fricative", soundfile = "voiced labiodental fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "v" }, ["voiceless dental fricative"] = { symbols = { "130", "θ" }, wikipage = "voiceless dental fricative", soundfile = "voiceless dental fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "T" }, ["voiced dental fricative"] = { symbols = { "131", "ð" }, wikipage = "voiced dental fricative", soundfile = "voiced dental fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "D" }, ["voiceless alveolar non-sibilant fricative"] = { symbols = { "130 (414)", "130 414", "θ̠", "ɹ̝̊" }, wikipage = "voiceless alveolar non-sibilant fricative", soundfile = "voiceless alveolar non-sibilant fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar non-sibilant fricative"] = { symbols = { "131 414", "ð̠", "ɹ̝" }, wikipage = "voiced alveolar non-sibilant fricative", soundfile = "voiced alveolar non-sibilant fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless postalveolar non-sibilant fricative"] = { symbols = { "131 414 402A 429", "ɹ̠̊˔" }, wikipage = "voiceless postalveolar non-sibilant fricative", soundfile = "voiceless postalveolar non-sibilant fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced postalveolar non-sibilant fricative"] = { symbols = { "131 414 429", "ɹ̠˔" }, wikipage = "voiced postalveolar non-sibilant fricative", soundfile = "voiced postalveolar non-sibilant fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palatal fricative"] = { symbols = { "138", "ç" }, wikipage = "Voiceless palatal fricative#Palatal", soundfile = "voiceless palatal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "C" }, ["voiced palatal fricative"] = { symbols = { "139", "ʝ" }, wikipage = "Voiced palatal fricative#Palatal", soundfile = "voiced palatal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "j\\" }, ["voiceless post-palatal fricative"] = { symbols = { "138 414", "140 413", "ç̠", "ç˗", "x̟" }, wikipage = "Voiceless palatal fricative#Post-palatal", soundfile = "voiceless post-palatal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced post-palatal fricative"] = { symbols = { "139 414", "141 413", "ʝ̠", "ʝ˗", "ɣ̟", "ɣ˖" }, wikipage = "Voiced palatal fricative#Post-palatal", soundfile = "voiced post-palatal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar fricative"] = { symbols = { "140", "x" }, wikipage = "voiceless velar fricative", soundfile = "voiceless velar fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "x" }, ["voiced velar fricative"] = { symbols = { "141", "ɣ" }, wikipage = "voiced velar fricative", soundfile = "voiced velar fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "G" }, ["voiceless pre-uvular fricative"] = { symbols = { "142 413", "140 414", "χ̟", "χ˖", "x̠" }, wikipage = "voiceless pre-uvular fricative", soundfile = "voiceless pre-uvular fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced pre-uvular fricative"] = { symbols = { "143 413", "141 414", "ʁ̟", "ɣ̠", "ɣ˗" }, wikipage = "voiced pre-uvular fricative", soundfile = "voiced pre-uvular fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless uvular fricative"] = { symbols = { "142", "χ" }, wikipage = "voiceless uvular fricative", soundfile = "voiceless uvular fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "X" }, ["voiced uvular fricative"] = { symbols = { "143", "ʁ" }, wikipage = "voiced uvular fricative", soundfile = "voiced uvular fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R" }, ["voiceless pharyngeal fricative"] = { symbols = { "144", "ħ" }, wikipage = "voiceless pharyngeal fricative", soundfile = "voiceless pharyngeal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "X\\" }, ["voiced pharyngeal fricative"] = { symbols = { "145", "ʕ" }, wikipage = "voiced pharyngeal fricative", soundfile = "voiced pharyngeal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "?\\" }, ["voiceless epiglottal trill"] = { symbols = { "172", "ʜ" }, wikipage = "voiceless epiglottal trill", soundfile = "voiceless epiglottal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced epiglottal trill"] = { symbols = { "174", "ʢ" }, wikipage = "voiced epiglottal trill", soundfile = "voiced epiglottal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless glottal fricative"] = { symbols = { "146", "h" }, wikipage = "voiceless glottal fricative", soundfile = "voiceless glottal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "h" }, ["voiced glottal fricative"] = { symbols = { "147", "ɦ" }, wikipage = "voiced glottal fricative", soundfile = "voiced glottal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "h\\" }, ["voiceless nasal glottal approximant"] = { symbols = { "146 424", "h̃" }, wikipage = "voiceless nasal glottal approximant", soundfile = "voiceless nasal glottal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless linguolabial fricative"] = { symbols = { "130 407", "θ̼" }, wikipage = "voiceless linguolabial fricative", soundfile = "voiceless linguolabial fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced linguolabial fricative"] = { symbols = { "131 407", "ð̼" }, wikipage = "voiced linguolabial fricative", soundfile = "voiced linguolabial fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- APPROXIMANTS ["voiceless bilabial approximant"] = { symbols = { "126 430", "ɸ˕", "β̥˕", "ʋ̟̊" }, wikipage = "voiceless bilabial approximant", soundfile = "voiceless bilabial approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "B_o_0" }, ["bilabial approximant"] = { symbols = { "127 430", "β̞" }, wikipage = "bilabial approximant", soundfile = "bilabial approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "B_o" }, ["voiceless labiodental approximant"] = { symbols = { "150 402A", "128 430", "ʋ̥", "f̞" }, wikipage = "voiceless labiodental approximant", soundfile = "voiceless labiodental approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "v\\_0" }, ["labiodental approximant"] = { symbols = { "150", "ʋ" }, wikipage = "labiodental approximant", soundfile = "labiodental approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "v\\" }, ["voiceless dental approximant"] = { symbols = { "130 430", "θ̞", "ð̥˕", "ɹ̪̊" }, wikipage = "voiceless dental approximant", soundfile = "voiceless dental approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["dental approximant"] = { symbols = { "131 430", "ð̞" }, wikipage = "dental approximant", soundfile = "dental approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar approximant"] = { symbols = { "151 402A", "ɹ̥" }, wikipage = "voiceless alveolar approximant", soundfile = "voiceless alveolar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r\\_0" }, ["alveolar approximant"] = { symbols = { "151", "131 414 430", "ɹ", "ð̠˕" }, wikipage = "alveolar approximant", soundfile = "alveolar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r\\" }, ["postalveolar approximant"] = { symbols = { "151 414", "ɹ̠" }, wikipage = "postalveolar approximant", soundfile = "postalveolar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r\\_-" }, ["voiceless retroflex approximant"] = { symbols = { "152 402A", "ɻ̊" }, wikipage = "voiceless retroflex approximant", soundfile = "voiceless retroflex approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r\\`_0" }, ["retroflex approximant"] = { symbols = { "152", "ɻ" }, wikipage = "retroflex approximant", soundfile = "retroflex approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r\\`" }, ["voiceless palatal approximant"] = { symbols = { "153 402A", "j̊" }, wikipage = "voiceless palatal approximant", soundfile = "voiceless palatal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "j_0" }, ["palatal approximant"] = { symbols = { "153", "139 430", "j", "ʝ̞", "ʝ˕" }, wikipage = "Palatal approximant#Palatal", soundfile = "palatal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "j" }, ["nasal palatal approximant"] = { symbols = { "153 424", "j̃", "ȷ̃" }, wikipage = "nasal palatal approximant", soundfile = "nasal palatal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "j_~" }, ["post-palatal approximant"] = { symbols = { "153 414", "154 413", "139 430 414", "141 430 413", "j̠", "j˗", "ɰ̟", "ɰ˖", "ʝ̞˗", "ʝ˕˗", "ɣ̞˖", "ɣ˕˖" }, wikipage = "Palatal approximant#Post-palatal", soundfile = "post-palatal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar approximant"] = { symbols = { "154 402A", "ɰ̊", "x̞", "ɣ̊˕" }, wikipage = "voiceless velar approximant", soundfile = "voiceless velar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velar approximant"] = { symbols = { "154", "141 430", "ɰ", "ɣ̞", "ɣ˕" }, wikipage = "velar approximant", soundfile = "voiced velar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "M\\" }, ["uvular approximant"] = { symbols = { "143 430", "ʁ̞" }, wikipage = "uvular approximant", soundfile = "uvular approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R_o" }, ["pharyngeal approximant"] = { symbols = { "145 430", "ʕ̞" }, wikipage = "pharyngeal approximant", soundfile = "pharyngeal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "?\\_o" }, ["epiglottal approximant"] = { symbols = { "174 430", "ʢ̞" }, wikipage = "epiglottal approximant", soundfile = "epiglottal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "<\\_o" }, ["dental lateral approximant"] = { symbols = { "l̪" }, wikipage = "alveolar lateral approximant#Dental or denti-alveolar", soundfile = "dental lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l_d" }, ["voiceless alveolar lateral approximant"] = { symbols = { "155 402A", "l̥" }, wikipage = "voiceless alveolar lateral approximant", soundfile = "voiceless alveolar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l_0" }, ["alveolar lateral approximant"] = { symbols = { "155", "l" }, wikipage = "alveolar lateral approximant", soundfile = "alveolar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l" }, ["postalveolar lateral approximant"] = { symbols = { "155 414", "l̠" }, wikipage = "postalveolar lateral approximant", soundfile = "postalveolar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l_-" }, ["voiceless alveolo-palatal lateral approximant"] = { symbols = { "l̠̊ʲ", "l̥˗ʲ", "ʎ̥˖", "ȴ̊" }, wikipage = "voiceless alveolo-palatal lateral approximant", soundfile = "voiceless alveolo-palatal lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolo-palatal lateral approximant"] = { symbols = { "l̠ʲ", "ʎ̟", "ȴ" }, wikipage = "alveolo-palatal lateral approximant", soundfile = "alveolo-palatal lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex lateral approximant"] = { symbols = { "156 402A", "ɭ̊" }, wikipage = "voiceless retroflex lateral approximant", soundfile = "voiceless retroflex lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l`_0" }, ["retroflex lateral approximant"] = { symbols = { "156", "ɭ" }, wikipage = "retroflex lateral approximant", soundfile = "retroflex lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l`" }, ["voiceless palatal lateral approximant"] = { symbols = { "157 402A", "ʎ̥" }, wikipage = "voiceless palatal lateral approximant", soundfile = "voiceless palatal lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "L_0" }, ["palatal lateral approximant"] = { symbols = { "157", "ʎ" }, wikipage = "palatal lateral approximant", soundfile = "palatal lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "L" }, ["voiceless velar lateral approximant"] = { symbols = { "158 402A", "ʟ̥" }, wikipage = "voiceless velar lateral approximant", soundfile = "voiceless velar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "L\\_0" }, ["velar lateral approximant"] = { symbols = { "158", "ʟ" }, wikipage = "velar lateral approximant", soundfile = "velar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "L\\" }, ["uvular lateral approximant"] = { symbols = { "158 414", "ʟ̠" }, wikipage = "uvular lateral approximant", soundfile = "uvular lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velarized dental lateral approximant"] = { symbols = { "209 408", "ɫ̪", "l̴̪", "l̪ˠ" }, wikipage = "velarized dental lateral approximant", soundfile = "velarized dental lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "5_d" }, ["velarized alveolar lateral approximant"] = { symbols = { "209", "ɫ", "l̴", "lˠ" }, wikipage = "alveolar lateral approximant#Velarized alveolar lateral approximant ", soundfile = "velarized alveolar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "5" }, ["voiceless labialized velar approximant"] = { symbols = { "169", "hw", "w̥", "ʍ" }, wikipage = "voiceless labialized velar approximant", soundfile = "voiceless labio-velar fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "W" }, ["voiced labio-velar approximant"] = { symbols = { "170", "w" }, wikipage = "voiced labio-velar approximant", soundfile = "voiced labio-velar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "w" }, ["compressed voiced labio-velar approximant"] = { symbols = { "wᵝ", "ɰᵝ" }, wikipage = "voiced labio-velar approximant", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["nasal labialized velar approximant"] = { symbols = { "170 424", "w̃" }, wikipage = "nasal labialized velar approximant", soundfile = "nasal labio-velar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "w_~" }, ["labialized palatal approximant"] = { symbols = { "171", "ɥ" }, wikipage = "labialized palatal approximant", soundfile = "labial-palatal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "H" }, -- TRILLS ["bilabial trill"] = { symbols = { "121", "ʙ" }, wikipage = "bilabial trill", soundfile = "bilabial trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "B\\" }, ["labiodental trill"] = { symbols = { "121 408", "ʙ̪" }, wikipage = "labiodental trill", soundfile = "labiodental trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["dental trill"] = { symbols = { "122 408", "r̪" }, wikipage = "dental trill", soundfile = "dental trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_d" }, ["voiceless alveolar trill"] = { symbols = { "122 402A", "r̥" }, wikipage = "voiceless alveolar trill", soundfile = "voiceless alveolar trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_0" }, ["alveolar trill"] = { symbols = { "122", "r" }, wikipage = "alveolar trill", soundfile = "alveolar trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r" }, ["voiceless raised alveolar trill"] = { symbols = { "122 402A 429", "r̝̊" }, wikipage = "voiceless raised alveolar trill", soundfile = "voiceless raised alveolar trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_r_0" }, ["raised alveolar trill"] = { symbols = { "122 429", "ɼ", "r̝" }, wikipage = "raised alveolar trill", soundfile = "raised alveolar trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_r" }, ["postalveolar trill"] = { symbols = { "122 414", "r̠" }, wikipage = "postalveolar trill", soundfile = "postalveolar trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_-" }, ["voiceless retroflex trill"] = { symbols = { "105 101 122 402A", "ɽ͡r̥" }, wikipage = "voiceless retroflex trill", soundfile = "voicelessretroflex trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["retroflex trill"] = { symbols = { "105 433 122", "ɽ͡r" }, wikipage = "retroflex trill", soundfile = "retroflex trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless raised pre-uvular trill"] = { symbols = { "123 402A 429 413", "ʀ̝̊˖" }, wikipage = "voiceless raised pre-uvular trill", soundfile = "voiceless raised pre-uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["raised pre-uvular trill"] = { symbols = { "123 429 413", "ʀ̝˖" }, wikipage = "voiced raised pre-uvular trill", soundfile = "raised pre-uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless uvular trill"] = { symbols = { "123 402A", "ʀ̥", "ʀ̊" }, wikipage = "voiceless uvular trill", soundfile = "voiceless uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R\\_0" }, ["uvular trill"] = { symbols = { "123", "ʀ" }, wikipage = "uvular trill", soundfile = "uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R\\" }, ["voiceless raised uvular trill"] = { symbols = { "123 402A 429", "ʀ̝̊" }, wikipage = "voiceless raised uvular trill", soundfile = "voiceless raised uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R\\_r_0" }, ["raised uvular trill"] = { symbols = { "123 429", "ʀ̝" }, wikipage = "voiced raised uvular trill", soundfile = "raised uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R\\_r" }, ["linguolabial trill"] = { symbols = { "122 407", "r̼" }, wikipage = "linguolabial trill", soundfile = "linguolabial trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_N" }, -- FLAPS ["bilabial flap"] = { symbols = { "184 413", "ⱱ̟" }, wikipage = "bilabial flap", soundfile = "bilabial flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["labiodental flap"] = { symbols = { "184", "ⱱ" }, wikipage = "labiodental flap", soundfile = "labiodental flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["dental flap"] = { symbols = { "124 408", "ɾ̪" }, wikipage = "dental flap", soundfile = "dental flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4_d" }, ["voiceless alveolar flap"] = { symbols = { "124 402A", "ɾ̥" }, wikipage = "voiceless alveolar flap", soundfile = "voiceless alveolar flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4_0" }, ["alveolar flap"] = { symbols = { "124", "ɾ" }, wikipage = "alveolar flap", soundfile = "alveolar tap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4" }, ["voiceless alveolar tapped fricative"] = { symbols = { "124 402A 430", "ɾ̞̊" }, wikipage = "voiceless alveolar tapped fricative", soundfile = "voiceless alveolar tapped fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4_r_0" }, ["alveolar tapped fricative"] = { symbols = { "124 430", "ɾ̞" }, wikipage = "voiced alveolar tapped fricative", soundfile = "alveolar tapped fricativep.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4_r" }, ["postalveolar flap"] = { symbols = { "124 414", "ɾ̠" }, wikipage = "postalveolar flap", soundfile = "postalveolar flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4_-" }, ["voiceless retroflex flap"] = { symbols = { "125 402A", "ɽ̊" }, wikipage = "voiceless retroflex flap", soundfile = "voiceless retroflex flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r`_0" }, ["retroflex flap"] = { symbols = { "125", "ɽ" }, wikipage = "retroflex flap", soundfile = "retroflex flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r`" }, ["uvular flap"] = { symbols = { "112 505", "112 + 505", "ɢ̆", "ʀ̆" }, wikipage = "uvular flap", soundfile = "uvular flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["epiglottal flap"] = { symbols = { "173 432", "173 + 432", "ʡ̯", "ʡ̮" }, wikipage = "epiglottal flap", soundfile = "epiglottal flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolar lateral flap"] = { symbols = { "181", "ɺ" }, wikipage = "alveolar lateral flap", soundfile = "alveolar lateral flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l\\" }, ["retroflex lateral flap"] = { symbols = {"ɭ̆", "ɺ̠", "ɺ̢", "", "&#xf269;" }, wikipage = "retroflex lateral flap", soundfile = "retroflex lateral flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palatal lateral flap"] = { symbols = { "ʎ̯", "ʎ̮" }, wikipage = "palatal lateral flap", soundfile = "palatal lateral flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velar lateral flap"] = { symbols = { "ʟ̆" }, wikipage = "velar lateral flap", soundfile = "velar lateral flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- LATERAL FRICATIVES ["voiceless dental lateral fricative"] = { symbols = { "148 408", "ɬ̪" }, wikipage = "voiceless dental lateral fricative", soundfile = "voiceless dental lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced dental lateral fricative"] = { symbols = { "149 408", "ɮ̪" }, wikipage = "voiced dental lateral fricative", soundfile = "voiced dental lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "K_d" }, ["voiceless alveolar lateral fricative"] = { symbols = { "148", "ɬ" }, wikipage = "voiceless alveolar lateral fricative", soundfile = "voiceless alveolar lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "K" }, ["voiced alveolar lateral fricative"] = { symbols = { "149", "ɮ" }, wikipage = "voiced alveolar lateral fricative", soundfile = "voiced alveolar lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "K\\" }, ["voiceless retroflex lateral fricative"] = { symbols = { "ɭ̊˔", "ɭ˔̊", "ɬ̢", "", "&#xf266;", "ꞎ" }, wikipage = "voiceless retroflex lateral fricative", soundfile = "voiceless retroflex lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced retroflex lateral fricative"] = { symbols = { "156 429", "ɭ˔" }, wikipage = "voiced retroflex lateral fricative", soundfile = "voiced retroflex lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palatal lateral fricative"] = { symbols = { "157 402A 429", "ʎ̥˔", "ʎ̝̊", "", "&#xf267;" }, wikipage = "voiceless palatal lateral fricative", soundfile = "voiceless palatal lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced palatal lateral fricative"] = { symbols = { "157 429", "ʎ̝" }, wikipage = "voiced palatal lateral fricative", soundfile = "voiced palatal lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar lateral fricative"] = { symbols = { "158 429 402A", "ʟ̝̊", "", "&#xf268;" }, wikipage = "voiceless velar lateral fricative", soundfile = "voiceless velar lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced velar lateral fricative"] = { symbols = { "158 429", "ʟ̝" }, wikipage = "voiced velar lateral fricative", soundfile = "voiced velar lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- SIBILANTS ["voiceless dental sibilant"] = { symbols = { "s̪" }, wikipage = "voiceless alveolar fricative#Voiceless dental sibilant", soundfile = "voiceless dental sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s_d" }, ["voiced dental sibilant"] = { symbols = { "z̪" }, wikipage = "voiced alveolar fricative#Dentalized laminal alveolar", soundfile = "voiced dental sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "z_d" }, ["voiceless corono-dentoalveolar sibilant"] = { symbols = { "s̄" }, wikipage = "voiceless corono-dentoalveolar sibilant", soundfile = "voiceless corono-dentoalveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar sibilant"] = { symbols = { "132", "s" }, wikipage = "voiceless alveolar fricative#Voiceless alveolar sibilant", soundfile = "voiceless alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s" }, ["voiced alveolar sibilant"] = { symbols = { "133", "z" }, wikipage = "voiced alveolar fricative#Voiced alveolar sibilant", soundfile = "voiced alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "z" }, ["voiceless apico-alveolar sibilant"] = { symbols = { "132 (414)", "132 414", "s̺", "s̠" }, wikipage = "voiceless apico-alveolar sibilant", soundfile = "voiceless apico-alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced apico-alveolar sibilant"] = { symbols = { "133 (414)", "133 414", "z̺", "z̠" }, wikipage = "voiced apico-alveolar sibilant", soundfile = "voiced apico-alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palato-alveolar sibilant"] = { symbols = { "134", "ʃ" }, wikipage = "voiceless palato-alveolar sibilant", soundfile = "voiceless palato-alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "S" }, ["voiced palato-alveolar sibilant"] = { symbols = { "135", "ʒ" }, wikipage = "voiced palato-alveolar sibilant", soundfile = "voiced palato-alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "Z" }, ["voiceless retroflex sibilant"] = { symbols = { "136", "ʂ" }, wikipage = "voiceless retroflex sibilant", soundfile = "voiceless retroflex sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s`" }, ["voiced retroflex sibilant"] = { symbols = { "137", "ʐ" }, wikipage = "voiced retroflex sibilant", soundfile = "voiced retroflex sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "z`" }, -- IMPLOSIVES ["voiceless bilabial implosive"] = { symbols = { "ɓ̥", "ƥ" }, wikipage = "voiceless bilabial implosive", soundfile = "voiceless bilabial implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced bilabial implosive"] = { symbols = { "160", "ɓ" }, wikipage = "voiced bilabial implosive", soundfile = "voiced bilabial implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "b_<" }, ["voiceless alveolar implosive"] = { symbols = { "ɗ̥", "ƭ" }, wikipage = "voiceless alveolar implosive", soundfile = "voiceless alveolar implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar implosive"] = { symbols = { "162", "ɗ" }, wikipage = "voiced alveolar implosive", soundfile = "voiced alveolar implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "d_<" }, ["voiced retroflex implosive"] = { symbols = { "ᶑ" }, wikipage = "voiced retroflex implosive", soundfile = "voiced retroflex implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palatal implosive"] = { symbols = { "ʄ̊", "ƈ" }, wikipage = "voiceless palatal implosive", soundfile = "voiceless palatal implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced palatal implosive"] = { symbols = { "164", "ʄ" }, wikipage = "voiced palatal implosive", soundfile = "voiced palatal implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "J\\_<" }, ["voiceless velar implosive"] = { symbols = { "ɠ̊", "ƙ" }, wikipage = "voiceless velar implosive", soundfile = "voiceless velar implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced velar implosive"] = { symbols = { "166", "ɠ" }, wikipage = "voiced velar implosive", soundfile = "voiced velar implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "g_<" }, ["voiceless uvular implosive"] = { symbols = { "ʛ̥", "ʠ" }, wikipage = "voiceless uvular implosive", soundfile = "voiceless uvular implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced uvular implosive"] = { symbols = { "168", "ʛ" }, wikipage = "voiced uvular implosive", soundfile = "voiced uvular implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "G\\_<" }, -- EJECTIVES ["bilabial ejective"] = { symbols = { "101 401", "101 + 401", "pʼ" }, wikipage = "bilabial ejective", soundfile = "bilabial ejective plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "p_>" }, ["dental ejective"] = { symbols = { "103 401 408", "103 + 401 + 408", "t̪ʼ" }, wikipage = "dental ejective", soundfile = "dental ejective.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "t_d_>" }, ["alveolar ejective"] = { symbols = { "165", "103 401", "103 + 401", "tʼ" }, wikipage = "alveolar ejective", soundfile = "alveolar ejective plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "t_>" }, ["palatal ejective"] = { symbols = { "107 401", "107 + 401", "cʼ" }, wikipage = "palatal ejective", soundfile = "palatal ejective.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "c_>" }, ["velar ejective"] = { symbols = { "109 401", "109 + 401", "kʼ" }, wikipage = "velar ejective", soundfile = "velar ejective plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "k_>" }, ["uvular ejective"] = { symbols = { "111 401", "111 + 401", "qʼ" }, wikipage = "uvular ejective", soundfile = "uvular ejective plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "q_>" }, ["alveolar ejective fricative"] = { symbols = { "132 401", "132 + 401", "sʼ" }, wikipage = "alveolar ejective fricative", soundfile = "alveolar ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s_>" }, ["retroflex ejective"] = { symbols = { "105 401", "105 + 401", "ʈʼ" }, wikipage = "retroflex ejective", soundfile = "retroflex ejective.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "t`_>" }, ["bilabial ejective fricative"] = { symbols = { "126 401", "126 + 401", "ɸʼ" }, wikipage = "bilabial ejective fricative", soundfile = "bilabial ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "p\\_>" }, ["labiodental ejective fricative"] = { symbols = { "128 401", "128 + 401", "fʼ" }, wikipage = "labiodental ejective fricative", soundfile = "labiodental ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "f_>" }, ["dental ejective fricative"] = { symbols = { "130 401", "130 + 401", "θʼ" }, wikipage = "dental ejective fricative", soundfile = "dental ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "T_>" }, ["alveolar lateral ejective fricative"] = { symbols = { "148 401", "148 + 401", "ɬʼ" }, wikipage = "alveolar lateral ejective fricative", soundfile = "alveolar lateral ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "K_>" }, ["palato-alveolar ejective fricative"] = { symbols = { "134 401", "134 + 401", "ʃʼ" }, wikipage = "palato-alveolar ejective fricative", soundfile = "palato-alveolar ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "S_>" }, ["alveolo-palatal ejective fricative"] = { symbols = { "182 401", "182 + 401", "ɕʼ" }, wikipage = "alveolo-palatal ejective fricative", soundfile = "alveolo-palatal ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s\\_>" }, ["retroflex ejective fricative"] = { symbols = { "136 401", "136 + 401", "ʂʼ" }, wikipage = "retroflex ejective fricative", soundfile = "retroflex ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s`_>" }, ["palatal ejective fricative"] = { symbols = { "138 401", "138 + 401", "çʼ" }, wikipage = "palatal ejective fricative", soundfile = "palatal ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "C_>" }, ["velar ejective fricative"] = { symbols = { "140 401", "140 + 401", "xʼ" }, wikipage = "velar ejective fricative", soundfile = "velar ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "x_>" }, ["uvular ejective fricative"] = { symbols = { "142 401", "142 + 401", "χʼ" }, wikipage = "uvular ejective fricative", soundfile = "uvular ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "X_>" }, -- AFFRICATES ["alveolar lateral ejective affricate"] = { symbols = { "103 148 401", "103 (148) 401", "ƛ’", "t͡ɬʼ", "t͜ɬʼ", "tɬʼ" }, wikipage = "alveolar lateral ejective affricate", soundfile = "alveolar lateral ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "tK_>" }, ["velar lateral ejective affricate"] = { symbols = { "k͡ʟ̝̊", "k͜ʼ" }, wikipage = "velar lateral ejective affricate", soundfile = "velar lateral ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palato-alveolar ejective affricate"] = { symbols = { "tʃʼ", "t͜ʃʼ", "t͡ʃʼ" }, wikipage = "palato-alveolar ejective affricate", soundfile = "palato-alveolar ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless bilabial affricate"] = { symbols = {"pɸ", "p͡ɸ" }, wikipage = "voiceless bilabial affricate", soundfile = "voiceless bilabial affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced bilabial affricate"] = { symbols = {"bβ", "b͡β" }, wikipage = "voiced bilabial affricate", soundfile = "voiced bilabial affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless labiodental affricate"] = { symbols = { "pf", "p̪f", "p͡f", "p̪͡f" }, wikipage = "voiceless labiodental affricate", soundfile = "voiceless labiodental affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced labiodental affricate"] = { symbols = { "bv", "b̪v", "b͡v", "b͜v", "b̪͡v" }, wikipage = "voiced labiodental affricate", soundfile = "voiced labiodental affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["dental ejective affricate"] = { symbols = { "t͡θʼ", "tθʼ" }, wikipage = "dental ejective affricate", soundfile = "dental ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar sibilant affricate"] = { symbols = { "103 132", "103 (132)", "ʦ", "ts", "t͜s", "t͡s" }, wikipage = "Voiceless alveolar sibilant affricate", soundfile = "voiceless alveolar sibilant affricate.oga", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolar ejective affricate"] = { symbols = { "103 132 401", "t͡sʼ", "tsʼ" }, wikipage = "alveolar ejective affricate", soundfile = "alveolar ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless apico-alveolar sibilant affricate"] = { symbols = { "103 132 (409)", "ts̺", "t̺s̺", "ts̠", "t̠s̠", "t͡s̺", "t̺͡s̺", "t͡s̠", "t̠͡s̠" }, wikipage = "voiceless apico-alveolar sibilant affricate", soundfile = "voiceless apico-alveolar sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar sibilant affricate"] = { symbols = { "104 133", "ʣ", "dz", "d͜z", "d͡z" }, wikipage = "Voiced alveolar sibilant affricate", soundfile = "voiced alveolar sibilant affricate.oga", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced apico-alveolar sibilant affricate"] = { symbols = { "104 133 (409)", "dz̺", "d̺z̺", "dz̠", "d̠z̠", "d͡z̺", "d̺͡z̺", "d͡z̠", "d̠͡z̠" }, wikipage = "voiced apico-alveolar sibilant affricate", soundfile = "voiced apico-alveolar sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless dental sibilant affricate"] = { symbols = { "103 + 408 132 + 408", "t̪s̪", "ts̪", "t̪͡s̪", "t͡s̪" }, wikipage = "voiceless dental sibilant affricate", soundfile = "voiceless dental sibilant affricate.oga", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless dental non-sibilant affricate"] = { symbols = { "103 + 130", "tθ", "t͡θ", "t͜θ", "t̪͡θ", "t̟͡θ" }, wikipage = "voiceless dental non-sibilant affricate", soundfile = "voiceless dental non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced dental sibilant affricate"] = { symbols = { "104 + 408 133 + 408", "d̪z̪", "dz̪", "d̪͡z̪", "d͡z̪" }, wikipage = "voiced dental sibilant affricate", soundfile = "voiced dental sibilant affricate.oga", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced dental non-sibilant affricate"] = { symbols = { "104 + 131", "dð", "d͡ð", "d͜ð", "d̪͡ð", "d̟͡ð" }, wikipage = "voiced dental non-sibilant affricate", soundfile = "voiced dental non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar non-sibilant affricate"] = { symbols = { "tθ̠", "t͡θ̠", "t͡θ͇", "t͡ɹ̝̊" }, wikipage = "voiceless alveolar non-sibilant affricate", soundfile = "voiceless alveolar non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar non-sibilant affricate"] = { symbols = { "dð̠", "d͡ð̠", "d͡ð̳", "d͡ɹ̝" }, wikipage = "voiced alveolar non-sibilant affricate", soundfile = "voiced alveolar non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palato-alveolar affricate"] = { symbols = { "103 134", "103 (134)", "t̠ʃ", "ʧ", "tʃ", "t͜ʃ", "t͡ʃ" }, wikipage = "voiceless palato-alveolar affricate", soundfile = "voiceless palato-alveolar affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "tS" }, ["voiced palato-alveolar affricate"] = { symbols = { "104 135", "104 (135)", "d̠ʒ", "ʤ", "dʒ", "d͜ʒ", "d͡ʒ" }, wikipage = "voiced palato-alveolar affricate", soundfile = "voiced palato-alveolar affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "dZ" }, ["voiceless postalveolar non-sibilant affricate"] = { symbols = { "t̠ɹ̠̊˔", "t̠͡ɹ̠̊˔", "t̠͜ɹ̠̊˔" }, wikipage = "voiceless postalveolar non-sibilant affricate", soundfile = "voiceless postalveolar non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced postalveolar non-sibilant affricate"] = { symbols = { "d̠ɹ̠˔", "d̠͡ɹ̠˔", "d̠͜ɹ̠˔" }, wikipage = "voiced postalveolar non-sibilant affricate", soundfile = "voiced postalveolar non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolo-palatal affricate"] = { symbols = { "215", "t̠ɕ", "ʨ", "tɕ", "t͜ɕ", "t͡ɕ" }, wikipage = "voiceless alveolo-palatal affricate", soundfile = "voiceless alveolo-palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "ts\\" }, ["voiced alveolo-palatal affricate"] = { symbols = { "216", "d̠ʑ", "ʥ", "dʑ", "d͜ʑ", "d͡ʑ" }, wikipage = "voiced alveolo-palatal affricate", soundfile = "voiced alveolo-palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "dz\\" }, ["voiceless retroflex affricate"] = { symbols = { "105 (136)", "105 136", "ʈʂ", "t͡ʂ", "t͜ʂ", "tʂ", "ʈ͡ʂ" }, wikipage = "voiceless retroflex affricate", soundfile = "voiceless retroflex affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["retroflex ejective affricate"] = { symbols = { "tʂʼ", "t͡ʂʼ", "ʈʂʼ", "ʈ͡ʂʼ" }, wikipage = "retroflex ejective affricate", soundfile = "retroflex ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced retroflex affricate"] = { symbols = { "106 (137)", "106 137", "ɖʐ", "dʐ", "d͜ʐ", "ɖ͜ʐ", "d͡ʐ", "ɖ͡ʐ" }, wikipage = "voiced retroflex affricate", soundfile = "voiced retroflex affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palatal affricate"] = { symbols = { "107 (138)", "107 138", "c͡ç", "cç" }, wikipage = "voiceless palatal affricate", soundfile = "voiceless palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced palatal affricate"] = { symbols = { "108 (139)", "108 139", "ɟ͡ʝ", "ɟʝ" }, wikipage = "voiced palatal affricate", soundfile = "voiced palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless post-palatal affricate"] = { symbols = { "107 414 433 138 414", "107 414 138 414", "109 413 433 140 413", "109 413 140 413", "c̠͡ç̠", "c̠ç̠", "c͡ç˗", "k̟͡x̟", "k̟x̟" }, wikipage = "voiceless post-palatal affricate", soundfile = "voiceless post-palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced post-palatal affricate"] = { symbols = { "108 414 433 139 414", "108 414 139 414", "110 413 433 141 413", "110 413 141 413", "ɟ̠͡ʝ̠", "ɟ̠ʝ̠", "ɟ͡ʝ˗", "ɡ̟͡ɣ̟", "ɡ̟ɣ̟", "ɡ͡ɣ˖", "ɡɣ˖" }, wikipage = "voiced post-palatal affricate", soundfile = "voiced post-palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palatal ejective affricate"] = { symbols = { "c͡çʼ", "cçʼ" }, wikipage = "palatal ejective affricate", soundfile = "palatal ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar affricate"] = { symbols = { "kx", "k͡x", "k͜x" }, wikipage = "voiceless velar affricate", soundfile = "voiceless velar affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced velar affricate"] = { symbols = { "ɡɣ", "ɡ͡ɣ", "ɡ͜ɣ" }, wikipage = "voiced velar affricate", soundfile = "voiced velar affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless pre-uvular affricate"] = { symbols = { "q̟χ̟", "q̟͡χ̟", "q͡χ˖", "k̠x̠", "k̠͡x̠" }, wikipage = "voiceless uvular affricate#Pre-uvular", soundfile = "voiceless pre-uvular affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless uvular affricate"] = { symbols = { "qχ", "q͡χ" }, wikipage = "voiceless uvular affricate#Uvular", soundfile = "voiceless uvular affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced uvular affricate"] = { symbols = { "ɢʁ", "ɢ͡ʁ" }, wikipage = "voiced uvular affricate", soundfile = "voiced uvular affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless epiglottal affricate"] = { symbols = { "ʡ͡ʜ", "ʡ͜ʜ", "ʡʜ" }, wikipage = "voiceless epiglottal affricate", soundfile = "voiceless epiglottal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced epiglottal affricate"] = { symbols = { "ʡ͡ʢ", "ʡ͜ʢ", "ʡʢ" }, wikipage = "voiced epiglottal affricate", soundfile = "voiced epiglottal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless glottal affricate"] = { symbols = { "ʔh", "ʔ͡h", "ʔ͜h" }, wikipage = "voiceless glottal affricate", soundfile = "voiceless glottal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velar ejective affricate"] = { symbols = { "kxʼ", "k͜xʼ", "k͡xʼ" }, wikipage = "velar ejective affricate", soundfile = "velar ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["uvular ejective affricate"] = { symbols = { "q͡χʼ", "qχʼ" }, wikipage = "uvular ejective affricate", soundfile = "uvular ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar lateral affricate"] = { symbols = { "103 (148)", "103 148", "ƛ", "tɬ", "t͜ɬ", "t͡ɬ" }, wikipage = "voiceless alveolar lateral affricate", soundfile = "voiceless alveolar lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "tK" }, ["voiced alveolar lateral affricate"] = { symbols = { "104 (149)", "104 149", "dɮ", "d͜ɮ", "d͡ɮ" }, wikipage = "voiced alveolar lateral affricate", soundfile = "voiced alveolar lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex lateral affricate"] = { symbols = { "105 156 402A 429", "ʈɭ̊˔", "ʈ͜ɭ̊˔" }, wikipage = "voiceless retroflex lateral affricate", soundfile = "voiceless retroflex lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palatal lateral affricate"] = { symbols = { "c͡ʎ̥", "cʎ̥", "c͜ʎ̥", "c͡ʎ", "c͜ʎ", "cʎ", "c", "c&#xf267;", "c͡ʎ̥˔", "cʎ̥˔", "c͜ʎ̥˔", "c͜", "c͡", "c͡&#xf267;", "c͜&#xf267;" }, wikipage = "voiceless palatal lateral affricate", soundfile = "voiceless palatal lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palatal lateral ejective affricate"] = { symbols = { "c͡ʼ", "c͜ʼ", "cʼ", "c͡&#xf267;ʼ", "c͜&#xf267;ʼ", "c&#xf267;ʼ", "cʎ̝̥ʼ" }, wikipage = "palatal lateral ejective affricate", soundfile = "palatal lateral ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar lateral affricate"] = { symbols = { "k͡ʟ̝̊", "k", "k͜", "k͡", "k&#xf268;", "k͡&#xf268;", "k͜&#xf268;" }, wikipage = "voiceless velar lateral affricate", soundfile = "voiceless velar lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velar lateral ejective affricate"] = { symbols = { "kʟ̝̊ʼ", "k͡ʼ", "k͜ʼ", "kʼ", "k&#xf268;ʼ", "k͡&#xf268;ʼ", "k͜&#xf268;ʼ" }, wikipage = "velar lateral ejective affricate", soundfile = "velar lateral ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced velar lateral affricate"] = { symbols = { "ɡʟ̝", "gʟ̝", "ɡ͡ʟ̝", "g͡ʟ̝" }, wikipage = "voiced velar lateral affricate", soundfile = "voiced velar lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolo-palatal sibilant"] = { symbols = { "182", "ɕː", "ɕ" }, wikipage = "voiceless alveolo-palatal sibilant", soundfile = "voiceless alveolo-palatal sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolo-palatal sibilant"] = { symbols = { "183", "ʑː", "ʑ" }, wikipage = "voiced alveolo-palatal sibilant", soundfile = "voiced alveolo-palatal sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["sj-sound"] = { symbols = { "175", "ɧ" }, wikipage = "sj-sound", soundfile = "voiceless dorso-palatal velar fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless labial-velar stop"] = { symbols = { "109 (101)", "109 101", "kp", "k͡p" }, wikipage = "voiceless labial-velar stop", soundfile = "voiceless labial-velar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced labial-velar stop"] = { symbols = { "110 (102)", "110 102", "ɡb", "gb", "ɡ͡b", "g͡b" }, wikipage = "voiced labial-velar stop", soundfile = "voiced labial-velar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["labial-velar nasal"] = { symbols = { "119 (114)", "119 114", "ŋm", "ŋ͡m" }, wikipage = "labial-velar nasal", soundfile = "labial-velar nasal stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "Nm" }, ["alveolo-palatal ejective affricate"] = { symbols = { "t͡ɕʼ" }, wikipage = "alveolo-palatal ejective affricate", soundfile = "alveolo-palatal ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- CLICKS ["tenuis bilabial click"] = { symbols = { "176", "ʘ", "ᵏʘ", "kʘ" }, wikipage = "tenuis bilabial click", soundfile = "clic bilabial sourd.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "O\\" }, ["tenuis dental click"] = { symbols = { "177", "ǀ" --[[ not the regular | (pipe) symbol ]], "ʇ", "ᵏʇ", "ᵏǀ", "kʇ", "kǀ" }, wikipage = "tenuis dental click", soundfile = "dental click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "|\\" }, ["tenuis alveolar click"] = { symbols = { "178", "ǃ", "ʗ", "ᵏʗ", "ᵏǃ", "kʗ", "kǃ" }, wikipage = "tenuis alveolar click", soundfile = "postalveolar click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "!\\" }, ["tenuis palatal click"] = { symbols = { "179", "ǂ", "ᵏǂ", "kǂ" }, wikipage = "tenuis palatal click", soundfile = "palatoalveolar click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "=\\" }, ["tenuis alveolar lateral click"] = { symbols = { "180", "ǁ", "ʖ", "ᵏʖ", "ᵏǁ", "kʖ", "kǁ" }, wikipage = "tenuis alveolar lateral click", soundfile = "alveolar lateral click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "|\\|\\" }, ["voiced dental click"] = { symbols = { "ǀ̬", "ʇ̬", "ᶢǀ", "ᶢʇ", "ɡǀ", "gǀ", "ɡʇ", "gʇ" }, wikipage = "voiced dental click", soundfile = "voiced dental click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["dental nasal click"] = { symbols = { "ǀ̃", "ʇ̃", "ᵑǀ", "ᵑʇ", "ŋǀ", "ŋʇ" }, wikipage = "dental nasal click", soundfile = "dental nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized dental nasal click"] = { symbols = { "ǀ̃ˀ", "ʇ̃ˀ", "ǀˀ", "ʇˀ", "ᵑǀˀ", "ᵑʇˀ", "ᵑ̊ǀˀ", "ᵑ̊ʇˀ", "ŋ̊ǀˀ", "ŋ̊ʇˀ", "ŋǀˀ", "ŋʇˀ" }, wikipage = "glottalized dental nasal click", soundfile = "glottalized dental nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar click"] = { symbols = { "ǃ̬", "ʗ̬", "ᶢǃ", "ᶢʗ", "ɡǃ", "gǃ", "ɡʗ", "gʗ" }, wikipage = "voiced alveolar click", soundfile = "voiced alveolar click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolar nasal click"] = { symbols = { "ǃ̃", "ʗ̃", "ᵑǃ", "ᵑʗ", "ŋǃ", "ŋʗ" }, wikipage = "alveolar nasal click", soundfile = "alveolar nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized alveolar nasal click"] = { symbols = { "ǃ̃ˀ", "ʗ̃ˀ", "ǃˀ", "ʗˀ", "ᵑǃˀ", "ᵑʗˀ", "ᵑ̊ǃˀ", "ᵑ̊ʗˀ", "ŋ̊ǃˀ", "ŋ̊ʗˀ", "ŋǃˀ", "ŋʗˀ" }, wikipage = "glottalized alveolar nasal click", soundfile = "glottalized alveolar nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar lateral click"] = { symbols = { "ǁ̬", "ʖ̬", "ᶢǁ", "ᶢʖ", "ɡǁ", "gǁ", "ɡʖ", "gʖ" }, wikipage = "voiced alveolar lateral click", soundfile = "voiced alveolar lateral click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolar lateral nasal click"] = { symbols = { "ǁ̃", "ʖ̃", "ᵑǁ", "ᵑʖ", "ŋǁ", "ŋʖ" }, wikipage = "alveolar lateral nasal click", soundfile = "alveolar lateral nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized alveolar lateral nasal click"] = { symbols = { "ǁ̃ˀ", "ʖ̃ˀ", "ǁˀ", "ʖˀ", "ᵑǁˀ", "ᵑʖˀ", "ᵑ̊ǁˀ", "ᵑ̊ʖˀ", "ŋ̊ǁˀ", "ŋ̊ʖˀ", "ŋǁˀ", "ŋʖˀ" }, wikipage = "glottalized alveolar lateral nasal click", soundfile = "glottalized alveolar lateral nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced palatal click"] = { symbols = { "ǂ̬", "ᶢǂ", "ɡǂ", "gǂ" }, wikipage = "voiced palatal click", soundfile = "voiced palatal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palatal nasal click"] = { symbols = { "ǂ̃", "ᵑǂ", "ŋǂ" }, wikipage = "palatal nasal click", soundfile = "palatal nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized palatal nasal click"] = { symbols = { "ǂ̃ˀ", "ǂˀ", "ᵑǂˀ", "ᵑ̊ǂˀ", "ŋ̊ǂˀ", "ŋǂˀ" }, wikipage = "glottalized palatal nasal click", soundfile = "glottalized palatal nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced bilabial click"] = { symbols = { "ʘ̬", "ᶢʘ", "ɡʘ", "gʘ" }, wikipage = "voiced bilabial click", soundfile = "voiced bilabial click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["bilabial nasal click"] = { symbols = { "ʘ̃", "ᵑʘ", "ŋʘ" }, wikipage = "bilabial nasal click", soundfile = "bilabial nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized bilabial nasal click"] = { symbols = { "ʘ̃ˀ", "ʘˀ", "ᵑʘˀ", "ᵑ̊ʘˀ", "ŋ̊ʘˀ", "ŋʘˀ" }, wikipage = "glottalized bilabial nasal click", soundfile = "glottalized bilabial nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex click"] = { symbols = { "ǃ˞", "‼" }, wikipage = "voiceless retroflex click", soundfile = "voiceless retroflex click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced retroflex click"] = { symbols = { "ǃ̬˞", "ᶢǃ˞", "ɡǃ˞", "gǃ˞", "‼̬", "ᶢ‼", "ɡ‼", "g‼" }, wikipage = "voiced retroflex click", soundfile = "voiced retroflex click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["retroflex nasal click"] = { symbols = { "ǃ̃˞", "ᵑǃ˞", "ŋǃ˞", "‼̃", "ᵑ‼", "ŋ‼" }, wikipage = "retroflex nasal click", soundfile = "retroflex nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized retroflex nasal click"] = { symbols = { "ǃ̃˞ˀ", "ǃ˞ˀ", "ᵑǃ˞ˀ", "ᵑ̊ǃ˞ˀ", "ŋ̊ǃ˞ˀ", "ŋ‼ˀ", "ŋǃ˞ˀ", "ŋ̊‼ˀ", "ᵑ̊‼ˀ", "ᵑ‼ˀ", "‼̃ˀ", "‼ˀ" }, wikipage = "glottalized retroflex nasal click", soundfile = "glottalized retroflex nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- VOWELS ["close front unrounded vowel"] = { symbols = { "301", "i", "iˑ", "iː", "iːː" }, wikipage = "close front unrounded vowel", soundfile = "close front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close front rounded vowel"] = { symbols = { "309", "y", "yˑ", "yː", "yːː" }, wikipage = "close front rounded vowel", soundfile = "close front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close front compressed vowel"] = { symbols = { "301 433 127 430", "y͍", "y͍ˑ", "y͍ː", "y͍ːː", "iᵝ", "iᵝˑ", "iᵝː", "iᵝːː", "i͡β̞", "i͡β̞ˑ", "i͡β̞ː", "i͡β̞ːː" }, wikipage = "close front compressed vowel", soundfile = "close front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close front protruded vowel"] = { symbols = { "309 420", "301 420", "y̫", "y̫ˑ", "y̫ː", "y̫ːː", "yʷ", "yʷˑ", "yʷː", "yʷːː", "iʷ", "iʷˑ", "iʷː", "iʷːː" }, wikipage = "close front protruded vowel", soundfile = "close front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close central unrounded vowel"] = { symbols = { "317", "ɨ", "ɨˑ", "ɨː", "ɨːː" }, wikipage = "close central unrounded vowel", soundfile = "close central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close central rounded vowel"] = { symbols = { "318", "ʉ", "ʉˑ", "ʉː", "ʉːː" }, wikipage = "close central rounded vowel", soundfile = "close central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close central protruded vowel"] = { symbols = { "318 420", "317 420", "ʉ̫", "ʉ̫ˑ", "ʉ̫ː", "ʉ̫ːː", "ʉʷ", "ʉʷˑ", "ʉʷː", "ʉʷːː", "ɨʷ", "ɨʷˑ", "ɨʷː", "ɨʷːː" }, wikipage = "close central protruded vowel", soundfile = "close central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close central compressed vowel"] = { symbols = { "309 415", "317 433 127 430", "ÿ", "ÿˑ", "ÿː", "ÿːː", "ɏ", "ɏˑ", "ɏː", "ɏːː", "ɨᵝ", "ɨᵝˑ", "ɨᵝː", "ɨᵝːː", "ɨ͡β̞", "ɨ͡β̞ˑ", "ɨ͡β̞ː", "ɨ͡β̞ːː" }, wikipage = "close central compressed vowel", soundfile = "close central compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close back unrounded vowel"] = { symbols = { "316", "ɯ", "ɯˑ", "ɯː", "ɯːː" }, wikipage = "close back unrounded vowel", soundfile = "close back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close back rounded vowel"] = { symbols = { "308", "u", "uˑ", "uː", "uːː" }, wikipage = "close back rounded vowel", soundfile = "close back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close back protruded vowel"] = { symbols = { "308 420", "316 420", "u̫", "u̫ˑ", "u̫ː", "u̫ːː", "uʷ", "uʷˑ", "uʷː", "uʷːː", "ɯʷ", "ɯʷˑ", "ɯʷː", "ɯʷːː" }, wikipage = "close back protruded vowel", soundfile = "close back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close back compressed vowel"] = { symbols = { "316 127 430", "u͍", "u͍ˑ", "u͍ː", "u͍ːː", "ɯᵝ", "ɯᵝˑ", "ɯᵝː", "ɯᵝː", "ɯ͡β̞", "ɯ͡β̞ˑ", "ɯ͡β̞ː", "ɯ͡β̞ːː" }, wikipage = "close back compressed vowel", soundfile = "close back compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close front unrounded vowel"] = { symbols = { "319 413", "ɪ̟", "ɪ̟ˑ", "ɪ̟ː", "ɪ̟ːː", "i̞", "i̞ˑ", "i̞ː", "i̞ːː", "e̝", "e̝ˑ", "e̝ː", "e̝ːː" }, wikipage = "near-close front unrounded vowel", soundfile = "near-close front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close front rounded vowel"] = { symbols = { "320 413", "309 430", "310 429", "ʏ̟", "ʏ̟ˑ", "ʏ̟ː", "ʏ̟ːː", "y̞", "y̞ˑ", "y̞ː", "y̞ːː", "y˕", "y˕ˑ", "y˕ː", "y˕ːː", "ø̝", "ø̝ˑ", "ø̝ː", "ø̝ːː" }, wikipage = "near-close front rounded vowel", soundfile = "near-close front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close front compressed vowel"] = { symbols = { "319 413 433 127 430", "ʏ͍˖", "ʏ͍˖ˑ", "ʏ͍˖ː", "ʏ͍˖ːː", "ɪ̟ᵝ", "ɪ̟ᵝˑ", "ɪ̟ᵝː", "ɪ̟ᵝːː", "ɪ̟͡β̞", "ɪ̟͡β̞ˑ", "ɪ̟͡β̞ː", "ɪ̟͡β̞ːː" }, wikipage = "near-close front compressed vowel", soundfile = "near-close front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close front protruded vowel"] = { symbols = { "320 413 420", "319 413 420", "ʏ̫˖", "ʏ̫˖ˑ", "ʏ̫˖ː", "ʏ̫˖ːː", "ʏ̟ʷ", "ʏ̟ʷˑ", "ʏ̟ʷː", "ʏ̟ʷːː", "ɪ̟ʷ", "ɪ̟ʷˑ", "ɪ̟ʷː", "ɪ̟ʷːː" }, wikipage = "near-close front protruded vowel", soundfile = "near-close front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-front unrounded vowel"] = { symbols = { "319", "301 416", "301 415 430", "ɪ", "ɪˑ", "ɪː", "ɪːː", "i̽", "i̽ˑ", "i̽ː", "i̽ːː", "ï̞", "ï̞ˑ", "ï̞ː", "ï̞ːː" }, wikipage = "near-close near-front unrounded vowel", soundfile = "near-close near-front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-front rounded vowel"] = { symbols = { "320", "309 416", "309 415 430", "ʏ", "ʏˑ", "ʏː", "ʏːː", "y̽", "y̽ˑ", "y̽ː", "y̽ːː", "ÿ˕", "ÿ˕ˑ", "ÿ˕ː", "ÿ˕ːː" }, wikipage = "near-close near-front rounded vowel", soundfile = "near-close near-front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-front compressed vowel"] = { symbols = { "319 433 127 430", "ʏ͍", "ʏ͍ˑ", "ʏ͍ː", "ʏ͍ːː", "ɪᵝ", "ɪᵝˑ", "ɪᵝː", "ɪᵝːː", "ɪ͡β̞", "ɪ͡β̞ˑ", "ɪ͡β̞ː", "ɪ͡β̞ːː" }, wikipage = "near-close near-front compressed vowel", soundfile = "near-close near-front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-front protruded vowel"] = { symbols = { "320 420", "319 420", "ʏ̫", "ʏ̫ˑ", "ʏ̫ː", "ʏ̫ːː", "ʏʷ", "ʏʷˑ", "ʏʷː", "ʏʷːː", "ɪʷ", "ɪʷˑ", "ɪʷː", "ɪʷːː" }, wikipage = "near-close near-front protruded vowel", soundfile = "near-close near-front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close central unrounded vowel"] = { symbols = { "319 414", "319 415", "317 430", "397 429", "ɪ̠", "ɪ̠ˑ", "ɪ̠ː", "ɪ̠ːː", "ɪ̈", "ɪ̈ˑ", "ɪ̈ː", "ɪ̈ːː", "ɨ̞", "ɨ̞ˑ", "ɨ̞ː", "ɨ̞ːː", "ɘ̝", "ɘ̝ˑ", "ɘ̝ː", "ɘ̝ːː", "ᵻ", "ᵻˑ", "ᵻː", "ᵻːː", "ɪ̵", "ɪ̵ˑ", "ɪ̵ː", "ɪ̵ːː" }, wikipage = "near-close central unrounded vowel", soundfile = "near-close central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close central rounded vowel"] = { symbols = { "321 415", "321 413", "318 430", "323 429", "ʊ̈", "ʊ̈ː", "ʊ̟", "ʊ̟ː", "ʉ̞", "ʉ̞ː", "ɵ̝", "ɵ̝ː", "ᵿ", "ᵿː", "ʊ̵", "ʊ̵ː" }, wikipage = "near-close central rounded vowel", soundfile = "near-close central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close central protruded vowel"] = { symbols = { "321 415 420", "318 430 420", "319 415 420", "317 430 420", "ʊ̫̈", "ʊ̫̈ˑ", "ʊ̫̈ː", "ʊ̫̈ːː", "ʉ̫˕", "ʉ̫˕ˑ", "ʉ̫˕ː", "ʉ̫˕ːː", "ʊ̈ʷ", "ʊ̈ʷˑ", "ʊ̈ʷː", "ʊ̈ʷːː", "ʉ̞ʷ", "ʉ̞ʷˑ", "ʉ̞ʷː", "ʉ̞ʷːː", "ɪ̈ʷ", "ɪ̈ʷˑ", "ɪ̈ʷː", "ɪ̈ʷːː", "ɨ̞ʷ", "ɨ̞ʷˑ", "ɨ̞ʷː", "ɨ̞ʷːː" }, wikipage = "near-close central protruded vowel", soundfile = "near-close central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close central compressed vowel"] = { symbols = { "320 415", "317 430 433 127 430", "ʏ̈", "ʏ̈ˑ", "ʏ̈ː", "ʏ̈ːː", "ʏ̵", "ʏ̵ˑ", "ʏ̵ː", "ʏ̵ːː", "ɨ̞ᵝ", "ɨ̞ᵝˑ", "ɨ̞ᵝː", "ɨ̞ᵝːː", "ɨ̞͡β̞", "ɨ̞͡β̞ˑ", "ɨ̞͡β̞ː", "ɨ̞͡β̞ːː" }, wikipage = "near-close central compressed vowel", soundfile = "near-close central compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-back unrounded vowel"] = { symbols = { "316 416", "316 415 430", "315 415 429", "ɯ̽", "ɯ̽ˑ", "ɯ̽ː", "ɯ̽ːː", "ɯ̞̈", "ɯ̞̈ˑ", "ɯ̞̈ː", "ɯ̞̈ːː", "ɤ̝̈", "ɤ̝̈ˑ", "ɤ̝̈ː", "ɤ̝̈ːː", "ω", "ωˑ", "ωː", "ωːː" }, wikipage = "near-close near-back unrounded vowel", soundfile = "near-close near-back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-back rounded vowel"] = { symbols = { "321", "308 416", "ʊ", "ʊˑ", "ʊː", "ʊːː", "u̽", "u̽ˑ", "u̽ː", "u̽ːː", "ü̞", "ü̞ˑ", "ü̞ː", "ü̞ːː", "ɷ", "ɷˑ", "ɷː", "ɷːː" }, wikipage = "near-close near-back rounded vowel", soundfile = "near-close near-back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-back protruded vowel"] = { symbols = { "321 420", "316 416 420","316 415 430 420", "315 415 429 420", "ʊ̫", "ʊ̫ˑ", "ʊ̫ː", "ʊ̫ːː", "ʊʷ", "ʊʷˑ", "ʊʷː", "ʊʷːː", "ɯ̽ʷ", "ɯ̽ʷˑ", "ɯ̽ʷː", "ɯ̽ʷːː", "ɯ̞̈ʷ", "ɯ̞̈ʷˑ", "ɯ̞̈ʷː", "ɯ̞̈ʷːː", "ɤ̝̈ʷ", "ɤ̝̈ʷˑ", "ɤ̝̈ʷː", "ɤ̝̈ʷːː", "ωʷ", "ωʷˑ", "ωʷː", "ωʷːː" }, wikipage = "near-close near-back protruded vowel", soundfile = "near-close near-back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-back compressed vowel"] = { symbols = { "316 416 433 127 430", "316 415 430 433 127 430", "315 415 429 433 127 430", "ʊ͍", "ʊ͍ˑ", "ʊ͍ː", "ʊ͍ːː", "ɯ̽ᵝ", "ɯ̽ᵝˑ", "ɯ̽ᵝː", "ɯ̽ᵝːː", "ɯ̞̈ᵝ", "ɯ̞̈ᵝˑ", "ɯ̞̈ᵝː", "ɯ̞̈ᵝːː", "ɯ̽͡β̞", "ɯ̽͡β̞ˑ", "ɯ̽͡β̞ː", "ɯ̽͡β̞ːː", "ɯ̞̈͡β̞", "ɯ̞̈͡β̞ˑ", "ɯ̞̈͡β̞ː", "ɯ̞̈͡β̞ːː", "ɤ̝̈͡β̞", "ɤ̝̈͡β̞ˑ", "ɤ̝̈͡β̞ː", "ɤ̝̈͡β̞ːː" }, wikipage = "near-close near-back compressed vowel", soundfile = "near-close near-back compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close back unrounded vowel"] = { symbols = { "316 430", "315 429", "ɯ̞", "ɯ̞ˑ", "ɯ̞ː", "ɯ̞ːː", "ɤ̝", "ɤ̝ˑ", "ɤ̝ː", "ɤ̝ːː", "ω̠", "ω̠ˑ", "ω̠ː", "ω̠ːː" }, wikipage = "near-close back unrounded vowel", soundfile = "near-close back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close back rounded vowel"] = { symbols = { "321 414", "308 430", "307 429", "ʊ̠", "ʊ̠ˑ", "ʊ̠ː", "ʊ̠ːː", "u̞", "u̞ˑ", "u̞ː", "u̞ːː", "o̝", "o̝ˑ", "o̝ː", "o̝ːː" }, wikipage = "near-close back rounded vowel", soundfile = "near-close back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close back protruded vowel"] = { symbols = { "321 420", "316 416 430", "u̫˕", "u̫˕ˑ", "u̫˕ː", "u̫˕ːː", "u̞ʷ", "u̞ʷˑ", "u̞ʷː", "u̞ʷːː", "ɯ̞ʷ", "ɯ̞ʷˑ", "ɯ̞ʷː", "ɯ̞ʷːː", "ɤ̝ʷ", "ɤ̝ʷˑ", "ɤ̝ʷː", "ɤ̝ʷːː", "ω̠ʷ", "ω̠ʷˑ", "ω̠ʷː", "ω̠ʷːː" }, wikipage = "near-close back protruded vowel", soundfile = "near-close back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close back compressed vowel"] = { symbols = { "316 430 433 127 430", "315 429 433 127 430", "u͍˕", "u͍˕ˑ", "u͍˕ː", "u͍˕ːː", "ɯ̞ᵝ", "ɯ̞ᵝˑ", "ɯ̞ᵝː", "ɯ̞ᵝːː", "ɯ̞͡β̞", "ɯ̞͡β̞ˑ", "ɯ̞͡β̞ː", "ɯ̞͡β̞ːː", "ɯ̞̈͡β̞", "ɯ̞̈͡β̞ˑ", "ɯ̞̈͡β̞ː", "ɯ̞̈͡β̞ːː", "ɤ̝͡β̞", "ɤ̝͡β̞ˑ", "ɤ̝͡β̞ː", "ɤ̝͡β̞ːː" }, wikipage = "near-close back compressed vowel", soundfile = "near-close back compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid front unrounded vowel"] = { symbols = { "302", "e", "eˑ", "eː", "eːː" }, wikipage = "close-mid front unrounded vowel", soundfile = "close-mid front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid front rounded vowel"] = { symbols = { "310", "ø", "øˑ", "øː", "øːː" }, wikipage = "close-mid front rounded vowel", soundfile = "close-mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid front compressed vowel"] = { symbols = { "302 433 127 430", "ø͍", "ø͍ˑ", "ø͍ː", "ø͍ːː", "eᵝ", "eᵝˑ", "eᵝː", "eᵝːː", "e͡β̞", "e͡β̞ˑ", "e͡β̞ː", "e͡β̞ːː" }, wikipage = "close-mid front compressed vowel", soundfile = "close-mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid front protruded vowel"] = { symbols = { "310 420", "302 420", "ø̫", "ø̫ˑ", "ø̫ː", "ø̫ːː", "øʷ", "øʷˑ", "øʷː", "øʷːː", "eʷ", "eʷˑ", "eʷː", "eʷːː" }, wikipage = "close-mid front protruded vowel", soundfile = "close-mid front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid central unrounded vowel"] = { symbols = { "397", "ɘ", "ɘˑ", "ɘː", "ɘːː" }, wikipage = "close-mid central unrounded vowel", soundfile = "close-mid central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid central rounded vowel"] = { symbols = { "323", "ɵ", "ɵˑ", "ɵː", "ɵːː" }, wikipage = "close-mid central rounded vowel", soundfile = "close-mid central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid back unrounded vowel"] = { symbols = { "315", "ɤ", "ɤˑ", "ɤː", "ɤːː" }, wikipage = "close-mid back unrounded vowel", soundfile = "close-mid back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid back rounded vowel"] = { symbols = { "307", "o", "oˑ", "oː", "oːː" }, wikipage = "close-mid back rounded vowel", soundfile = "close-mid back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid back protruded vowel"] = { symbols = { "307 420", "315 420", "o̫", "o̫ˑ", "o̫ː", "o̫ːː", "oʷ", "oʷˑ", "oʷː", "oʷːː", "ɤʷ", "ɤʷˑ", "ɤʷː", "ɤʷːː" }, wikipage = "close-mid back protruded vowel", soundfile = "close-mid back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid back compressed vowel"] = { symbols = { "315 127 430", "o͍", "o͍ˑ", "o͍ː", "o͍ːː", "ɤᵝ", "ɤᵝˑ", "ɤᵝː", "ɤᵝː", "ɤ͡β̞", "ɤ͡β̞ˑ", "ɤ͡β̞ː", "ɤ͡β̞ːː" }, wikipage = "close-mid back compressed vowel", soundfile = "close-mid back compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid front unrounded vowel"] = { symbols = { "302 430", "303 429", "e̞", "e̞ˑ", "e̞ː", "e̞ːː", "ɛ̝", "ɛ̝ˑ", "ɛ̝ː", "ɛ̝ːː", "ᴇ", "ᴇˑ", "ᴇː", "ᴇːː" }, wikipage = "mid front unrounded vowel", soundfile = "mid front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid front rounded vowel"] = { symbols = { "310 430", "311 429", "ø̞", "ø̞ˑ", "ø̞ː", "ø̞ːː", "œ̝", "œ̝ˑ", "œ̝ː", "œ̝ːː" }, wikipage = "mid front rounded vowel", soundfile = "mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid front compressed vowel"] = { symbols = { "302 430 433 127 430", "303 429 433 127 430", "ø͍˕", "ø͍˕ˑ", "ø͍˕ː", "ø͍˕ːː", "œ͍˔", "œ͍˔ˑ", "œ͍˔ː", "œ͍˔ːː", "e̞ᵝ", "e̞ᵝˑ", "e̞ᵝː", "e̞ᵝːː", "ɛ̝ᵝ", "ɛ̝ᵝˑ", "ɛ̝ᵝː", "ɛ̝ᵝːː", "e̞͡β̞", "e̞͡β̞ˑ", "e̞͡β̞ː", "e̞͡β̞ːː", "ɛ̝͡β̞", "ɛ̝͡β̞ˑ", "ɛ̝͡β̞ː", "ɛ̝͡β̞ːː" }, wikipage = "mid front compressed vowel", soundfile = "mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid front protruded vowel"] = { symbols = { "310 430 420", "311 429 420", "302 430 420", "303 429 420", "ø̫˕", "ø̫˕ˑ", "ø̫˕ː", "ø̫˕ːː", "œ̫˔", "œ̫˔ˑ", "œ̫˔ː", "œ̫˔ːː", "ø̞ʷ", "ø̞ʷˑ", "ø̞ʷː", "ø̞ʷːː", "œ̝ʷ", "œ̝ʷˑ", "œ̝ʷː", "œ̝ʷːː", "e̞ʷ", "e̞ʷˑ", "e̞ʷː", "e̞ʷːː", "ɛ̝ʷ", "ɛ̝ʷˑ", "ɛ̝ʷː", "ɛ̝ʷːː" }, wikipage = "mid front protruded vowel", soundfile = "mid front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid central unrounded vowel"] = { symbols = { "322", "322 412", "397 430", "326 429", "ə", "əˑ", "əː", "əːː", "ə̜", "ə̜ˑ", "ə̜ː", "ə̜ːː", "ɘ̞", "ɘ̞ˑ", "ɘ̞ː", "ɘ̞ːː", "ɜ̝", "ɜ̝ˑ", "ɜ̝ː", "ɜ̝ːː" }, wikipage = "mid central vowel#Mid central unrounded vowel", soundfile = "mid-central vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid central rounded vowel"] = { symbols = { "323 430", "395 429", "322 411", "ɵ̞", "ɵ̞ˑ", "ɵ̞ː", "ɵ̞ːː", "ɞ̝", "ɞ̝ˑ", "ɞ̝ː", "ɞ̝ːː", "ə̹", "ə̹ˑ", "ə̹ː", "ə̹ːː" }, wikipage = "mid central vowel#Mid central rounded vowel", soundfile = "mid-central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid back rounded vowel"] = { symbols = { "307 430", "306 429", "o̞", "o̞ˑ", "o̞ː", "o̞ːː", "ɔ̝", "ɔ̝ˑ", "ɔ̝ː", "ɔ̝ːː" }, wikipage = "mid back rounded vowel", soundfile = "mid back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid back unrounded vowel"] = { symbols = { "315 430", "314 429", "ɤ̞", "ɤ̞ˑ", "ɤ̞ː", "ɤ̞ːː", "ʌ̝", "ʌ̝ˑ", "ʌ̝ː", "ʌ̝ːː" }, wikipage = "mid back unrounded vowel", soundfile = "mid back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid front unrounded vowel"] = { symbols = { "303", "ɛ", "ɛˑ", "ɛː", "ɛːː" }, wikipage = "open-mid front unrounded vowel", soundfile = "open-mid front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid front rounded vowel"] = { symbols = { "311", "œ", "œˑ", "œː", "œːː" }, wikipage = "open-mid front rounded vowel", soundfile = "open-mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid front compressed vowel"] = { symbols = { "303 433 127 430", "œ͍", "œ͍ˑ", "œ͍ː", "œ͍ːː", "ɛᵝ", "ɛᵝˑ", "ɛᵝː", "ɛᵝːː", "ɛ͡β̞", "ɛ͡β̞ˑ", "ɛ͡β̞ː", "ɛ͡β̞ːː" }, wikipage = "open-mid front compressed vowel", soundfile = "open-mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid front protruded vowel"] = { symbols = { "311 420", "303 420", "œ̫", "œ̫ˑ", "œ̫ː", "œ̫ːː", "œʷ", "œʷˑ", "œʷː", "œʷːː", "ɛʷ", "ɛʷˑ", "ɛʷː", "ɛʷːː" }, wikipage = "open-mid front protruded vowel", soundfile = "open-mid front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid central unrounded vowel"] = { symbols = { "326", "ɜ", "ɜˑ", "ɜː", "ɜːː" }, wikipage = "open-mid central unrounded vowel", soundfile = "open-mid central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid central rounded vowel"] = { symbols = { "395", "ɞ", "ɞˑ", "ɞː", "ɞːː" }, wikipage = "open-mid central rounded vowel", soundfile = "open-mid central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid back unrounded vowel"] = { symbols = { "314", "ʌ", "ʌˑ", "ʌː", "ʌːː" }, wikipage = "open-mid back unrounded vowel", soundfile = "open-mid back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid back rounded vowel"] = { symbols = { "306", "ɔ", "ɔˑ", "ɔː", "ɔːː" }, wikipage = "open-mid back rounded vowel", soundfile = "open-mid back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-open front unrounded vowel"] = { symbols = { "325", "æ", "æˑ", "æː", "æːː" }, wikipage = "near-open front unrounded vowel", soundfile = "near-open front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-open central unrounded vowel"] = { symbols = { "324", "324 412", "326 430", "325 415", "304 416", "305 416", "304 415 429", "305 415 429", "ɐ", "ɐˑ", "ɐː", "ɐːː", "ɐ̜", "ɐ̜ˑ", "ɐ̜ː", "ɐ̜ːː", "ɜ̞", "ɜ̞ˑ", "ɜ̞ː", "ɜ̞ːː", "æ̈", "æ̈ˑ", "æ̈ː", "æ̈ːː", "a̽", "a̽ˑ", "a̽ː", "a̽ːː", "ɑ̽", "ɑ̽ˑ", "ɑ̽ː", "ɑ̽ːː", "ä̝", "ä̝ˑ", "ä̝ː", "ä̝ːː", "ɑ̝̈", "ɑ̝̈ˑ", "ɑ̝̈ː", "ɑ̝̈ːː" }, wikipage = "near-open central unrounded vowel", soundfile = "near-open central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-open central rounded vowel"] = { symbols = { "324 411", "395 430", "312 416", "313 416", "312 415 429", "313 415 429", "ɐ̹", "ɐ̹ˑ", "ɐ̹ː", "ɐ̹ːː", "ɞ̞", "ɞ̞ˑ", "ɞ̞ː", "ɞ̞ːː", "ɶ̽", "ɶ̽ˑ", "ɶ̽ː", "ɶ̽ːː", "ɒ̽", "ɒ̽ˑ", "ɒ̽ː", "ɒ̽ːː", "ɶ̝̈", "ɶ̝̈ˑ", "ɶ̝̈ː", "ɶ̝̈ːː", "ɒ̝̈", "ɒ̝̈ˑ", "ɒ̝̈ː", "ɒ̝̈ːː" }, wikipage = "near-open central rounded vowel", soundfile = "near-open central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open front unrounded vowel"] = { symbols = { "304", "a", "aˑ", "aː", "aːː" }, wikipage = "open front unrounded vowel", soundfile = "open front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open front rounded vowel"] = { symbols = { "312", "ɶ", "ɶˑ", "ɶː", "ɶːː" }, wikipage = "open front rounded vowel", soundfile = "open front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open central unrounded vowel"] = { symbols = { "304 415", "304 414", "324 430", "305 415", "ä", "äˑ", "äː", "äːː", "a̠", "a̠ˑ", "a̠ː", "a̠ːː", "ɐ̞", "ɐ̞ˑ", "ɐ̞ː", "ɐ̞ːː", "ɑ̈", "ɑ̈ˑ", "ɑ̈ː", "ɑ̈ːː" }, wikipage = "open central unrounded vowel", soundfile = "open central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open central rounded vowel"] = { symbols = { "313 415", "312 415", "312 414", "ɒ̈", "ɒ̈ˑ", "ɒ̈ː", "ɒ̈ːː", "ɶ̈", "ɶ̈ˑ", "ɶ̈ː", "ɶ̈ːː", "ɶ̠", "ɶ̠ˑ", "ɶ̠ː", "ɶ̠ːː" }, wikipage = "open central rounded vowel", soundfile = "open central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open back unrounded vowel"] = { symbols = { "305", "ɑ", "ɑˑ", "ɑː", "ɑːː" }, wikipage = "open back unrounded vowel", soundfile = "open back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open back rounded vowel"] = { symbols = { "313", "306 430", "ɒ", "ɒˑ", "ɒː", "ɒːː", "ɔ̞", "ɔ̞ˑ", "ɔ̞ː", "ɔ̞ːː" }, wikipage = "open back rounded vowel", soundfile = "open back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, -- DIACRITICS (uncombined meaning and link) -- used &#x25CC; (dotted circle, decimal &#9676;) as general placemarker: e.g. ◌ʼ ["ejective consonant"] = { symbols = { "◌ʼ", "ʼ", "401" }, wikipage = "ejective consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["voiceless"] = { symbols = { "◌̥", "̥", "402A" }, wikipage = "voiceless", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["voice (phonetics)"] = { symbols = { "s̬", "t̬", "◌̬", "̬", "403" }, wikipage = "voice (phonetics)", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["aspirated consonant"] = { symbols = { "pʰ", "tʰ", "t̪ ʰ", "ʈʰ", "cʰ", "kʰ", "qʰ", "tsʰ", "tʃʰ", "tʂʰ", "ʈʂʰ", "tɕʰ", "tɬʰ", "kxʰ", "t͡sʰ", "t͡ʃʰ", "t͡ʂʰ", "ʈ͡ʂʰ", "t͡ɕʰ", "t͡ɬʰ", "k͡xʰ", "fʰ", "sʰ", "ɕʰ", "ʂʰ", "xʰ", "◌ʰ", "ʰ", "404" }, wikipage = "aspirated consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["breathy voice"] = { symbols = { "b̤", "d̤", "ɡ̈", "g̈", "◌̤", "̤", "bʱ", "dʱ", "d̪ʱ", "ɡʱ", "gʱ", "ɖʱ", "dʒʱ", "d͡ʒʱ", "dzʱ", "d͡zʱ", "dʐʱ", "d͡ʐʱ", "ɖʐʱ", "ɖ͡ʐʱ", "dʑʱ", "d͡ʑʱ", "◌ʱ", "ʱ", "405" }, wikipage = "breathy voice", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["creaky voice"] = { symbols = { "406", "a̰", "b̰", "◌̰", "̰" }, wikipage = "creaky voice", soundfile = "", type = "diacritic" }, -- ARTICULATION DIACRITICS ["linguolabial consonant"] = { symbols = { "̼", "407" }, wikipage = "linguolabial consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["dental consonant"] = { symbols = { "̪", "408" }, wikipage = "dental consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["apical consonant"] = { symbols = { "̺", "409" }, wikipage = "apical consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["laminal consonant"] = { symbols = { "̻", "410" }, wikipage = "laminal consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["roundedness"] = { symbols = { "̹", "411", "412", "̜" }, wikipage = "roundedness", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["relative articulation#Advanced and retracted"] = { symbols = { "̟", "̠", "413", "414" }, wikipage = "relative articulation#Advanced and retracted", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["relative articulation#Centralized vowels"] = { symbols = { "̈", "415" }, wikipage = "relative articulation#Centralized vowels", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["relative articulation#Mid-centralized vowel"] = { symbols = { "̽", "416" }, wikipage = "relative articulation#Mid-centralized vowel", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["advanced and retracted tongue root"] = { symbols = { "̘" --[[ U+0318 ]], "̙" --[[ U+0319 ]], "417", "418" }, wikipage = "advanced and retracted tongue root", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["r-colored vowel"] = { symbols = { "419", "322 419", "322 + 419", "ɚ", "ɝ", "ɝː" }, wikipage = "r-colored vowel", soundfile = "regular and r-colored vowels.ogg", type = "diacritic" }, ["labialization"] = { symbols = { "420", "kʷ", "ɡʷ", "gʷ", "xʷ", "ɣʷ", "ŋʷ", "qʷ", "ɢʷ", "ɴʷ", "χʷ", "ʁʷ", "◌ʷ", "ʔʷ", "pʷ", "bʷ", "kpʷ", "tsʷ", "dzʷ", "tʃʷ", "dʒʷ", "kxʷ", "ɡɣʷ", "gɣʷ", "qχʷ", "ɢʁʷ", "sʷ", "zʷ", "ʂʷ", "ʐʷ", "fʷ", "vʷ", "ħʷ", "ʕʷ", "hʷ", "ɦʷ", "ʷ" }, wikipage = "labialization", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["palatalization"] = { symbols = { "421", "◌ʲ", "ʲ" }, wikipage = "palatalization (phonetics)", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["velarization"] = { symbols = { "422", "428", "◌̴", "̴", "◌ˠ", "ˠ" }, wikipage = "velarization", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["pharyngealization"] = { --[[ ˤ is an Egyptological symbol, while ˁ is the IPA symbol, though they look identical in many fonts. Both should probably be supported, unless someone is willing to correct a bunch of module errors. ]] symbols = { "423", "sˤ", "zˤ", "tˤ", "dˤ", "θˤ", "ðˤ", "ɮˤ", "lˤ", "kˤ", "ʔˤ", "◌ˤ", "ˤ", "ˁ" }, wikipage = "pharyngealization", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["nasal vowel"] = { symbols = { "424", "ĩ", "ỹ", "ɨ̃", "ʉ̃", "ɯ̃", "ũ", "ɪ̃", "ʏ̃", "ʊ̃", "ẽ", "ø̃", "ɘ̃", "ɵ̃", "ɤ̃", "õ", "ẽ̞", "ɛ̝̃", "ø̞̃", "œ̝̃", "ə̃", "ɘ̞̃", "ɜ̝̃", "ɵ̞̃", "ɞ̝̃", "ɤ̞̃", "ʌ̝̃", "õ̞", "ɔ̝̃", "ɛ̃", "œ̃", "ɜ̃", "ɞ̃", "ʌ̃", "ɔ̃", "æ̃", "ɐ̃", "ã", "ɶ̃", "ä̃", "ã̠", "ɐ̞̃", "ɑ̈̃", "ɑ̟̃", "ɑ̃", "ɒ̃" }, wikipage = "nasal vowel", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["nasalization"] = { symbols = { "◌̃", "̃" }, wikipage = "nasalization", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["nasal release"] = { symbols = { "◌ⁿ", "ⁿ", "425" }, wikipage = "nasal release", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["lateral release (phonetics)"] = { symbols = { "dˡ", "◌ˡ", "ˡ", "426" }, wikipage = "lateral release (phonetics)", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["no audible release"] = { symbols = { "d̚", "◌̚", "̚", "427" }, wikipage = "no audible release", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["glottalization"] = { symbols = { "◌ˀ", "ˀ" }, wikipage = "glottalization", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["relative articulation#Raised and lowered"] = { symbols = { "̝" --[[ U+031D ]], "˔" --[[ U+02D4 ]], "̞" --[[ U+031E ]], "˕" --[[ U+02D5 ]], "429" }, wikipage = "relative articulation#Raised and lowered", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["syllabic consonant"] = { symbols = { "430", "ŋ̍", "ŋ̩", "n̩", "m̩", "r̩", "ɹ̩", "l̩", "◌̩", "̩", "431" }, wikipage = "syllabic consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["syllabification"] = { symbols = { "." }, wikipage = "syllabification", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["semivowel"] = { symbols = { "u̯", "i̯", "y̯", "ʊ̯", "ɪ̯", "ʏ̯", "e̯", "o̯", "◌̯", "̯", "432" }, wikipage = "semivowel", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["diphthong"] = { symbols = { "aʊ", "aɪ", "ɔɪ", "oʊ", "eɪ" }, wikipage = "diphthong", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["labio-palatalization"] = { symbols = { "ᶣ" }, wikipage = "labio-palatalization", soundfile = "", type = "diacritic" }, -- SUPRASEGMENTALS ["stress (linguistics)"] = { symbols = { "501", "ˈ" }, wikipage = "stress (linguistics)", soundfile = "", type = "suprasegmental" }, ["secondary stress"] = { symbols = { "502", "ˌ" }, wikipage = "secondary stress", soundfile = "", type = "suprasegmental" }, ["length (phonetics)"] = { symbols = { "503", "504", "ˑ", "ː" }, wikipage = "length (phonetics)", soundfile = "", type = "suprasegmental" }, ["extra-short"] = { symbols = { "505", "̆", "ə̆" }, wikipage = "extra-short", soundfile = "", type = "suprasegmental" }, -- TONE LETTERS ["tone letter"] = { symbols = { "519", "523", "˩", "˨", "˧", "˦", "˥" }, wikipage = "tone letter", soundfile = "", type = "tone letter" }, ["downstep"] = { symbols = { "517", "ꜜ◌", "ꜜ" }, wikipage = "downstep", soundfile = "", type = "tone letter" }, ["upstep"] = { symbols = { "518", "ꜛ◌", "ꜛ" }, wikipage = "upstep", soundfile = "", type = "tone letter" }, ["zero (linguistics)"] = { symbols = { "∅" }, wikipage = "zero (linguistics)", soundfile = "", type = "" }, -- EXTENDED IPA ["bidental percussive"] = { symbols = { "601" }, wikipage = "bidental percussive", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velopharyngeal fricative"] = { symbols = { "602" }, wikipage = "velopharyngeal fricative", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["lateralised [s]"] = { symbols = { "603" }, wikipage = "lateralised [s]", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["lateralised [z]"] = { symbols = { "604" }, wikipage = "lateralised [z]", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["IPA"] = { symbols = { "611" --[[ balloon ]], "612", "*", -- INDETERMINACY symbols "901", "[", "902", "]", "903", "/", "906", "(", "907", ")" -- TRANSCRIPTION }, wikipage = "IPA", soundfile = "", type = "" } } local symbols = {} for k,v in pairs(correspondences) do v.name = k for _,symbol in pairs(v.symbols) do symbols[symbol] = k end v.symbols = nil end return { symbols = symbols, correspondences = correspondences } r6kzijn4wirptut9dxapwj2ezqqicjm 4612582 4612581 2026-04-10T02:58:55Z Symphonicallyu 155269 added ʙ̥, ɱ̊, n̪̊, t̪θ, d̪ð, tɹ̝̊, ɺ̥, dɹ̝, n̠̊, ɻ̊, ɽ̊r̥, tꞎ, 𝼈̥, ɻ˔, ɽr, d𝼅, 𝼅, 𝼈, c𝼆, 𝼆,ɟʎ̝, k𝼄, 𝼄, ɴ̥ 4612582 Scribunto text/plain local correspondences = { -- STOPS ["voiceless bilabial stop"] = { symbols = { "101", "p" }, wikipage = "voiceless bilabial stop", soundfile = "voiceless bilabial stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "p" }, ["voiced bilabial stop"] = { symbols = { "102", "b" }, wikipage = "voiced bilabial stop", soundfile = "voiced bilabial stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "b" }, ["voiceless labiodental stop"] = { symbols = { "101 408", "p̪", "p͆" }, wikipage = "voiceless labiodental stop", soundfile = "voiceless labiodental stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "p_d" }, ["voiced labiodental stop"] = { symbols = { "102 408", "b̪" }, wikipage = "voiced labiodental stop", soundfile = "voiced labiodental stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "b_d" }, ["voiceless dental stop"] = { symbols = { "103 408", "103 + 408", "t̪" }, wikipage = "voiceless dental and alveolar stops#Dental or denti-alveolar", soundfile = "voiceless dental stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "t_d" }, ["voiced dental stop"] = { symbols = { "104 408", "104 + 408", "d̪" }, wikipage = "voiced dental and alveolar stops#Dental or denti-alveolar", soundfile = "voiced dental stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "d_d" }, ["voiceless alveolar stop"] = { symbols = { "103", "t" }, wikipage = "voiceless dental and alveolar stops#Alveolar", soundfile = "voiceless alveolar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "t" }, ["voiced alveolar stop"] = { symbols = { "104", "d" }, wikipage = "voiced dental and alveolar stops#Alveolar", soundfile = "voiced alveolar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "d" }, ["voiceless postalveolar stop"] = { symbols = { "103 414", "t̠" }, wikipage = "voiceless postalveolar stop", soundfile = "voiceless postalveolar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced postalveolar stop"] = { symbols = { "104 414", "d̠" }, wikipage = "voiced postalveolar stop", soundfile = "voiced postalveolar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolo-palatal stop"] = { symbols = { "t̠ʲ", "c̟", "ȶ" }, wikipage = "voiceless palatal stop#Palatal or alveolo-palatal", soundfile = "voiceless alveolo-palatal stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolo-palatal stop"] = { symbols = { "d̠ʲ", "ɟ̟", "ȡ" }, wikipage = "voiced alveolo-palatal stop", soundfile = "voiced alveolo-palatal stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex stop"] = { symbols = { "105", "ʈ" }, wikipage = "voiceless retroflex stop", soundfile = "voiceless retroflex stop.oga", type = "consonant", XSAMPA = "t`" }, ["voiced retroflex stop"] = { symbols = { "106", "ɖ" }, wikipage = "voiced retroflex stop", soundfile = "voiced retroflex stop.oga", type = "consonant", XSAMPA = "d`" }, ["voiceless palatal stop"] = { symbols = { "107", "c" }, wikipage = "voiceless palatal stop#Palatal or alveolo-palatal", soundfile = "voiceless palatal plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "c" }, ["voiced palatal stop"] = { symbols = { "108", "ɟ" }, wikipage = "voiced palatal stop", soundfile = "voiced palatal plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "J\\" }, ["voiceless post-palatal stop"] = { symbols = { "107 414", "109 413", "c̠", "k̟" }, wikipage = "voiceless palatal stop#Post-palatal", soundfile = "voiceless post-palatal plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced post-palatal stop"] = { symbols = { "108 414", "110 413", "ɟ̠", "ɟ˗", "ɡ̟", "ɡ˖" }, wikipage = "voiced post-palatal stop", soundfile = "voiced post-palatal plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar stop"] = { symbols = { "109", "k" }, wikipage = "voiceless velar stop", soundfile = "voiceless velar plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "k" }, ["voiced velar stop"] = { symbols = { "110", "ɡ", "g" }, wikipage = "voiced velar stop", soundfile = "voiced velar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "g" }, ["voiceless pre-uvular stop"] = { symbols = { "111 413", "109 414", "q̟", "q˖", "k̠" }, wikipage = "voiceless pre-uvular stop", soundfile = "voiceless pre-uvular plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced pre-uvular stop"] = { symbols = { "112 413", "110 414", "ɢ̟", "ɡ̠", "ɡ˗" }, wikipage = "voiced pre-uvular stop", soundfile = "voiced pre-uvular plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless uvular stop"] = { symbols = { "111", "q" }, wikipage = "voiceless uvular stop", soundfile = "voiceless uvular plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "q" }, ["voiced uvular stop"] = { symbols = { "112", "ɢ" }, wikipage = "voiced uvular stop", soundfile = "voiced uvular stop.oga", type = "consonant", XSAMPA = "G\\" }, ["epiglottal stop"] = { symbols = { "173", "ʡ" }, wikipage = "epiglottal stop", soundfile = "epiglottal stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = ">\\" }, ["glottal stop"] = { symbols = { "113", "ʔ" }, wikipage = "glottal stop", soundfile = "glottal stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "?" }, ["voiceless linguolabial stop"] = { symbols = { "103 + 407", "103 407", "t̼" }, wikipage = "voiceless linguolabial stop", soundfile = "voiceless linguolabial stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced linguolabial stop"] = { symbols = { "104 + 407", "104 407", "d̼" }, wikipage = "voiced linguolabial stop", soundfile = "voiced linguolabial stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- NASAL ["bilabial nasal"] = { symbols = { "114", "m" }, wikipage = "bilabial nasal", soundfile = "bilabial nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "m" }, ["voiceless bilabial nasal"] = { symbols = { "114 402A", "m̥" }, wikipage = "voiceless bilabial nasal", soundfile = "voiceless bilabial nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["labiodental nasal"] = { symbols = { "115", "ɱ" }, wikipage = "labiodental nasal", soundfile = "labiodental nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "F" }, ["dental nasal"] = { symbols = { "116 408", "116 + 408", "n̪" }, wikipage = "Dental, alveolar and postalveolar nasals#Dental or denti-alveolar", soundfile = "dental nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar nasal"] = { symbols = { "116 402A", "n̥" }, wikipage = "Voiceless alveolar nasal", soundfile = "voiceless alveolar nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolar nasal"] = { symbols = { "116", "n" }, wikipage = "Dental, alveolar and postalveolar nasals#Alveolar", soundfile = "alveolar nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "n" }, ["postalveolar nasal"] = { symbols = { "116 414", "n̠" }, wikipage = "Dental, alveolar and postalveolar nasals#Postalveolar", soundfile = "postalveolar nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolo-palatal nasal"] = { symbols = { "n̠̊ʲ", "ɲ̟̊", "ȵ̊" }, wikipage = "Voiceless alveolo-palatal nasal", soundfile = "voiceless alveolo-palatal nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolo-palatal nasal"] = { symbols = { "n̠ʲ", "ɲ̟", "ɲ˖", "ȵ" }, wikipage = "Palatal nasal#Palatal or alveolo-palatal", soundfile = "alveolo-palatal nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex nasal"] = { symbols = { "117 402A", "ɳ̊", "ɳ̥" }, wikipage = "voiceless retroflex nasal", soundfile = "voiceless retroflex nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["retroflex nasal"] = { symbols = { "117", "ɳ" }, wikipage = "retroflex nasal", soundfile = "retroflex nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "n`" }, ["voiceless palatal nasal"] = { symbols = { "118 402A", "ɲ̊", "ɲ̥" }, wikipage = "voiceless palatal nasal", soundfile = "voiceless palatal nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palatal nasal"] = { symbols = { "118", "ɲ" }, wikipage = "Palatal nasal#Palatal or alveolo-palatal", soundfile = "palatal nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "J" }, ["post-palatal nasal"] = { symbols = { "118 414", "119 413", "ɲ̠", "ɲ˗", "ŋ̟", "ŋ˖" }, wikipage = "Palatal nasal#Post-palatal", soundfile = "post-palatal nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar nasal"] = { symbols = { "119 402A", "ŋ̥", "ŋ̊" }, wikipage = "voiceless velar nasal", soundfile = "voiceless velar nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velar nasal"] = { symbols = { "119", "ŋ" }, wikipage = "velar nasal", soundfile = "velar nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "N" }, ["pre-uvular nasal"] = { symbols = { "120 413", "119 414", "ɴ̟", "ŋ̠", "ŋ˗" }, wikipage = "pre-uvular nasal", soundfile = "pre-uvular nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["uvular nasal"] = { symbols = { "120", "ɴ" }, wikipage = "uvular nasal", soundfile = "uvular nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "N\\" }, ["linguolabial nasal"] = { symbols = { "116 407", "116 + 407", "n̼" }, wikipage = "linguolabial nasal", soundfile = "linguolabial nasal.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- FRICATIVES ["voiceless bilabial fricative"] = { symbols = { "126", "ɸ" }, wikipage = "voiceless bilabial fricative", soundfile = "voiceless bilabial fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "p\\" }, ["voiced bilabial fricative"] = { symbols = { "127", "β" }, wikipage = "voiced bilabial fricative", soundfile = "voiced bilabial fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "B" }, ["voiceless labiodental fricative"] = { symbols = { "128", "f" }, wikipage = "voiceless labiodental fricative", soundfile = "voiceless labiodental fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "f" }, ["voiced labiodental fricative"] = { symbols = { "129", "v" }, wikipage = "voiced labiodental fricative", soundfile = "voiced labiodental fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "v" }, ["voiceless dental fricative"] = { symbols = { "130", "θ" }, wikipage = "voiceless dental fricative", soundfile = "voiceless dental fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "T" }, ["voiced dental fricative"] = { symbols = { "131", "ð" }, wikipage = "voiced dental fricative", soundfile = "voiced dental fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "D" }, ["voiceless alveolar non-sibilant fricative"] = { symbols = { "130 (414)", "130 414", "θ̠", "ɹ̝̊" }, wikipage = "voiceless alveolar non-sibilant fricative", soundfile = "voiceless alveolar non-sibilant fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar non-sibilant fricative"] = { symbols = { "131 414", "ð̠", "ɹ̝" }, wikipage = "voiced alveolar non-sibilant fricative", soundfile = "voiced alveolar non-sibilant fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless postalveolar non-sibilant fricative"] = { symbols = { "131 414 402A 429", "ɹ̠̊˔" }, wikipage = "voiceless postalveolar non-sibilant fricative", soundfile = "voiceless postalveolar non-sibilant fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced postalveolar non-sibilant fricative"] = { symbols = { "131 414 429", "ɹ̠˔" }, wikipage = "voiced postalveolar non-sibilant fricative", soundfile = "voiced postalveolar non-sibilant fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palatal fricative"] = { symbols = { "138", "ç" }, wikipage = "Voiceless palatal fricative#Palatal", soundfile = "voiceless palatal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "C" }, ["voiced palatal fricative"] = { symbols = { "139", "ʝ" }, wikipage = "Voiced palatal fricative#Palatal", soundfile = "voiced palatal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "j\\" }, ["voiceless post-palatal fricative"] = { symbols = { "138 414", "140 413", "ç̠", "ç˗", "x̟" }, wikipage = "Voiceless palatal fricative#Post-palatal", soundfile = "voiceless post-palatal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced post-palatal fricative"] = { symbols = { "139 414", "141 413", "ʝ̠", "ʝ˗", "ɣ̟", "ɣ˖" }, wikipage = "Voiced palatal fricative#Post-palatal", soundfile = "voiced post-palatal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar fricative"] = { symbols = { "140", "x" }, wikipage = "voiceless velar fricative", soundfile = "voiceless velar fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "x" }, ["voiced velar fricative"] = { symbols = { "141", "ɣ" }, wikipage = "voiced velar fricative", soundfile = "voiced velar fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "G" }, ["voiceless pre-uvular fricative"] = { symbols = { "142 413", "140 414", "χ̟", "χ˖", "x̠" }, wikipage = "voiceless pre-uvular fricative", soundfile = "voiceless pre-uvular fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced pre-uvular fricative"] = { symbols = { "143 413", "141 414", "ʁ̟", "ɣ̠", "ɣ˗" }, wikipage = "voiced pre-uvular fricative", soundfile = "voiced pre-uvular fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless uvular fricative"] = { symbols = { "142", "χ" }, wikipage = "voiceless uvular fricative", soundfile = "voiceless uvular fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "X" }, ["voiced uvular fricative"] = { symbols = { "143", "ʁ" }, wikipage = "voiced uvular fricative", soundfile = "voiced uvular fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R" }, ["voiceless pharyngeal fricative"] = { symbols = { "144", "ħ" }, wikipage = "voiceless pharyngeal fricative", soundfile = "voiceless pharyngeal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "X\\" }, ["voiced pharyngeal fricative"] = { symbols = { "145", "ʕ" }, wikipage = "voiced pharyngeal fricative", soundfile = "voiced pharyngeal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "?\\" }, ["voiceless epiglottal trill"] = { symbols = { "172", "ʜ" }, wikipage = "voiceless epiglottal trill", soundfile = "voiceless epiglottal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced epiglottal trill"] = { symbols = { "174", "ʢ" }, wikipage = "voiced epiglottal trill", soundfile = "voiced epiglottal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless glottal fricative"] = { symbols = { "146", "h" }, wikipage = "voiceless glottal fricative", soundfile = "voiceless glottal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "h" }, ["voiced glottal fricative"] = { symbols = { "147", "ɦ" }, wikipage = "voiced glottal fricative", soundfile = "voiced glottal fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "h\\" }, ["voiceless nasal glottal approximant"] = { symbols = { "146 424", "h̃" }, wikipage = "voiceless nasal glottal approximant", soundfile = "voiceless nasal glottal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless linguolabial fricative"] = { symbols = { "130 407", "θ̼" }, wikipage = "voiceless linguolabial fricative", soundfile = "voiceless linguolabial fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced linguolabial fricative"] = { symbols = { "131 407", "ð̼" }, wikipage = "voiced linguolabial fricative", soundfile = "voiced linguolabial fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- APPROXIMANTS ["voiceless bilabial approximant"] = { symbols = { "126 430", "ɸ˕", "β̥˕", "ʋ̟̊" }, wikipage = "voiceless bilabial approximant", soundfile = "voiceless bilabial approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "B_o_0" }, ["bilabial approximant"] = { symbols = { "127 430", "β̞" }, wikipage = "bilabial approximant", soundfile = "bilabial approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "B_o" }, ["voiceless labiodental approximant"] = { symbols = { "150 402A", "128 430", "ʋ̥", "f̞" }, wikipage = "voiceless labiodental approximant", soundfile = "voiceless labiodental approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "v\\_0" }, ["labiodental approximant"] = { symbols = { "150", "ʋ" }, wikipage = "labiodental approximant", soundfile = "labiodental approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "v\\" }, ["voiceless dental approximant"] = { symbols = { "130 430", "θ̞", "ð̥˕", "ɹ̪̊" }, wikipage = "voiceless dental approximant", soundfile = "voiceless dental approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["dental approximant"] = { symbols = { "131 430", "ð̞" }, wikipage = "dental approximant", soundfile = "dental approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar approximant"] = { symbols = { "151 402A", "ɹ̥" }, wikipage = "voiceless alveolar approximant", soundfile = "voiceless alveolar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r\\_0" }, ["alveolar approximant"] = { symbols = { "151", "131 414 430", "ɹ", "ð̠˕" }, wikipage = "alveolar approximant", soundfile = "alveolar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r\\" }, ["postalveolar approximant"] = { symbols = { "151 414", "ɹ̠" }, wikipage = "postalveolar approximant", soundfile = "postalveolar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r\\_-" }, ["voiceless retroflex approximant"] = { symbols = { "152 402A", "ɻ̊" }, wikipage = "voiceless retroflex approximant", soundfile = "voiceless retroflex approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r\\`_0" }, ["retroflex approximant"] = { symbols = { "152", "ɻ" }, wikipage = "retroflex approximant", soundfile = "retroflex approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r\\`" }, ["voiceless palatal approximant"] = { symbols = { "153 402A", "j̊" }, wikipage = "voiceless palatal approximant", soundfile = "voiceless palatal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "j_0" }, ["palatal approximant"] = { symbols = { "153", "139 430", "j", "ʝ̞", "ʝ˕" }, wikipage = "Palatal approximant#Palatal", soundfile = "palatal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "j" }, ["nasal palatal approximant"] = { symbols = { "153 424", "j̃", "ȷ̃" }, wikipage = "nasal palatal approximant", soundfile = "nasal palatal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "j_~" }, ["post-palatal approximant"] = { symbols = { "153 414", "154 413", "139 430 414", "141 430 413", "j̠", "j˗", "ɰ̟", "ɰ˖", "ʝ̞˗", "ʝ˕˗", "ɣ̞˖", "ɣ˕˖" }, wikipage = "Palatal approximant#Post-palatal", soundfile = "post-palatal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar approximant"] = { symbols = { "154 402A", "ɰ̊", "x̞", "ɣ̊˕" }, wikipage = "voiceless velar approximant", soundfile = "voiceless velar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velar approximant"] = { symbols = { "154", "141 430", "ɰ", "ɣ̞", "ɣ˕" }, wikipage = "velar approximant", soundfile = "voiced velar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "M\\" }, ["uvular approximant"] = { symbols = { "143 430", "ʁ̞" }, wikipage = "uvular approximant", soundfile = "uvular approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R_o" }, ["pharyngeal approximant"] = { symbols = { "145 430", "ʕ̞" }, wikipage = "pharyngeal approximant", soundfile = "pharyngeal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "?\\_o" }, ["epiglottal approximant"] = { symbols = { "174 430", "ʢ̞" }, wikipage = "epiglottal approximant", soundfile = "epiglottal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "<\\_o" }, ["dental lateral approximant"] = { symbols = { "l̪" }, wikipage = "alveolar lateral approximant#Dental or denti-alveolar", soundfile = "dental lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l_d" }, ["voiceless alveolar lateral approximant"] = { symbols = { "155 402A", "l̥" }, wikipage = "voiceless alveolar lateral approximant", soundfile = "voiceless alveolar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l_0" }, ["alveolar lateral approximant"] = { symbols = { "155", "l" }, wikipage = "alveolar lateral approximant", soundfile = "alveolar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l" }, ["postalveolar lateral approximant"] = { symbols = { "155 414", "l̠" }, wikipage = "postalveolar lateral approximant", soundfile = "postalveolar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l_-" }, ["voiceless alveolo-palatal lateral approximant"] = { symbols = { "l̠̊ʲ", "l̥˗ʲ", "ʎ̥˖", "ȴ̊" }, wikipage = "voiceless alveolo-palatal lateral approximant", soundfile = "voiceless alveolo-palatal lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolo-palatal lateral approximant"] = { symbols = { "l̠ʲ", "ʎ̟", "ȴ" }, wikipage = "alveolo-palatal lateral approximant", soundfile = "alveolo-palatal lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex lateral approximant"] = { symbols = { "156 402A", "ɭ̊" }, wikipage = "voiceless retroflex lateral approximant", soundfile = "voiceless retroflex lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l`_0" }, ["retroflex lateral approximant"] = { symbols = { "156", "ɭ" }, wikipage = "retroflex lateral approximant", soundfile = "retroflex lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l`" }, ["voiceless palatal lateral approximant"] = { symbols = { "157 402A", "ʎ̥" }, wikipage = "voiceless palatal lateral approximant", soundfile = "voiceless palatal lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "L_0" }, ["palatal lateral approximant"] = { symbols = { "157", "ʎ" }, wikipage = "palatal lateral approximant", soundfile = "palatal lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "L" }, ["voiceless velar lateral approximant"] = { symbols = { "158 402A", "ʟ̥" }, wikipage = "voiceless velar lateral approximant", soundfile = "voiceless velar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "L\\_0" }, ["velar lateral approximant"] = { symbols = { "158", "ʟ" }, wikipage = "velar lateral approximant", soundfile = "velar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "L\\" }, ["uvular lateral approximant"] = { symbols = { "158 414", "ʟ̠" }, wikipage = "uvular lateral approximant", soundfile = "uvular lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velarized dental lateral approximant"] = { symbols = { "209 408", "ɫ̪", "l̴̪", "l̪ˠ" }, wikipage = "velarized dental lateral approximant", soundfile = "velarized dental lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "5_d" }, ["velarized alveolar lateral approximant"] = { symbols = { "209", "ɫ", "l̴", "lˠ" }, wikipage = "alveolar lateral approximant#Velarized alveolar lateral approximant ", soundfile = "velarized alveolar lateral approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "5" }, ["voiceless labialized velar approximant"] = { symbols = { "169", "hw", "w̥", "ʍ" }, wikipage = "voiceless labialized velar approximant", soundfile = "voiceless labio-velar fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "W" }, ["voiced labio-velar approximant"] = { symbols = { "170", "w" }, wikipage = "voiced labio-velar approximant", soundfile = "voiced labio-velar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "w" }, ["compressed voiced labio-velar approximant"] = { symbols = { "wᵝ", "ɰᵝ" }, wikipage = "voiced labio-velar approximant", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["nasal labialized velar approximant"] = { symbols = { "170 424", "w̃" }, wikipage = "nasal labialized velar approximant", soundfile = "nasal labio-velar approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "w_~" }, ["labialized palatal approximant"] = { symbols = { "171", "ɥ" }, wikipage = "labialized palatal approximant", soundfile = "labial-palatal approximant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "H" }, -- TRILLS ["bilabial trill"] = { symbols = { "121", "ʙ" }, wikipage = "bilabial trill", soundfile = "bilabial trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "B\\" }, ["labiodental trill"] = { symbols = { "121 408", "ʙ̪" }, wikipage = "labiodental trill", soundfile = "labiodental trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["dental trill"] = { symbols = { "122 408", "r̪" }, wikipage = "dental trill", soundfile = "dental trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_d" }, ["voiceless alveolar trill"] = { symbols = { "122 402A", "r̥" }, wikipage = "voiceless alveolar trill", soundfile = "voiceless alveolar trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_0" }, ["alveolar trill"] = { symbols = { "122", "r" }, wikipage = "alveolar trill", soundfile = "alveolar trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r" }, ["voiceless raised alveolar trill"] = { symbols = { "122 402A 429", "r̝̊" }, wikipage = "voiceless raised alveolar trill", soundfile = "voiceless raised alveolar trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_r_0" }, ["raised alveolar trill"] = { symbols = { "122 429", "ɼ", "r̝" }, wikipage = "raised alveolar trill", soundfile = "raised alveolar trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_r" }, ["postalveolar trill"] = { symbols = { "122 414", "r̠" }, wikipage = "postalveolar trill", soundfile = "postalveolar trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_-" }, ["voiceless retroflex trill"] = { symbols = { "105 101 122 402A", "ɽ͡r̥", "ɽ̊r̥" }, wikipage = "voiceless retroflex trill", soundfile = "voicelessretroflex trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["retroflex trill"] = { symbols = { "105 433 122", "ɽ͡r", "ɽr" }, wikipage = "retroflex trill", soundfile = "retroflex trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless raised pre-uvular trill"] = { symbols = { "123 402A 429 413", "ʀ̝̊˖" }, wikipage = "voiceless raised pre-uvular trill", soundfile = "voiceless raised pre-uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["raised pre-uvular trill"] = { symbols = { "123 429 413", "ʀ̝˖" }, wikipage = "voiced raised pre-uvular trill", soundfile = "raised pre-uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless uvular trill"] = { symbols = { "123 402A", "ʀ̥", "ʀ̊" }, wikipage = "voiceless uvular trill", soundfile = "voiceless uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R\\_0" }, ["uvular trill"] = { symbols = { "123", "ʀ" }, wikipage = "uvular trill", soundfile = "uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R\\" }, ["voiceless raised uvular trill"] = { symbols = { "123 402A 429", "ʀ̝̊" }, wikipage = "voiceless raised uvular trill", soundfile = "voiceless raised uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R\\_r_0" }, ["raised uvular trill"] = { symbols = { "123 429", "ʀ̝" }, wikipage = "voiced raised uvular trill", soundfile = "raised uvular trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "R\\_r" }, ["linguolabial trill"] = { symbols = { "122 407", "r̼" }, wikipage = "linguolabial trill", soundfile = "linguolabial trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r_N" }, -- FLAPS ["bilabial flap"] = { symbols = { "184 413", "ⱱ̟" }, wikipage = "bilabial flap", soundfile = "bilabial flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["labiodental flap"] = { symbols = { "184", "ⱱ" }, wikipage = "labiodental flap", soundfile = "labiodental flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["dental flap"] = { symbols = { "124 408", "ɾ̪" }, wikipage = "dental flap", soundfile = "dental flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4_d" }, ["voiceless alveolar flap"] = { symbols = { "124 402A", "ɾ̥" }, wikipage = "voiceless alveolar flap", soundfile = "voiceless alveolar flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4_0" }, ["alveolar flap"] = { symbols = { "124", "ɾ" }, wikipage = "alveolar flap", soundfile = "alveolar tap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4" }, ["voiceless alveolar tapped fricative"] = { symbols = { "124 402A 430", "ɾ̞̊" }, wikipage = "voiceless alveolar tapped fricative", soundfile = "voiceless alveolar tapped fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4_r_0" }, ["alveolar tapped fricative"] = { symbols = { "124 430", "ɾ̞" }, wikipage = "voiced alveolar tapped fricative", soundfile = "alveolar tapped fricativep.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4_r" }, ["postalveolar flap"] = { symbols = { "124 414", "ɾ̠" }, wikipage = "postalveolar flap", soundfile = "postalveolar flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "4_-" }, ["voiceless retroflex flap"] = { symbols = { "125 402A", "ɽ̊" }, wikipage = "voiceless retroflex flap", soundfile = "voiceless retroflex flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r`_0" }, ["retroflex flap"] = { symbols = { "125", "ɽ" }, wikipage = "retroflex flap", soundfile = "retroflex flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "r`" }, ["uvular flap"] = { symbols = { "112 505", "112 + 505", "ɢ̆", "ʀ̆" }, wikipage = "uvular flap", soundfile = "uvular flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["epiglottal flap"] = { symbols = { "173 432", "173 + 432", "ʡ̯", "ʡ̮" }, wikipage = "epiglottal flap", soundfile = "epiglottal flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolar lateral flap"] = { symbols = { "181", "ɺ" }, wikipage = "alveolar lateral flap", soundfile = "alveolar lateral flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "l\\" }, ["retroflex lateral flap"] = { symbols = {"ɭ̆", "ɺ̠", "ɺ̢", "", "&#xf269;", "𝼈" }, wikipage = "retroflex lateral flap", soundfile = "retroflex lateral flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palatal lateral flap"] = { symbols = { "ʎ̯", "ʎ̮" }, wikipage = "palatal lateral flap", soundfile = "palatal lateral flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velar lateral flap"] = { symbols = { "ʟ̆" }, wikipage = "velar lateral flap", soundfile = "velar lateral flap.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- LATERAL FRICATIVES ["voiceless dental lateral fricative"] = { symbols = { "148 408", "ɬ̪" }, wikipage = "voiceless dental lateral fricative", soundfile = "voiceless dental lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced dental lateral fricative"] = { symbols = { "149 408", "ɮ̪" }, wikipage = "voiced dental lateral fricative", soundfile = "voiced dental lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "K_d" }, ["voiceless alveolar lateral fricative"] = { symbols = { "148", "ɬ" }, wikipage = "voiceless alveolar lateral fricative", soundfile = "voiceless alveolar lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "K" }, ["voiced alveolar lateral fricative"] = { symbols = { "149", "ɮ" }, wikipage = "voiced alveolar lateral fricative", soundfile = "voiced alveolar lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "K\\" }, ["voiceless retroflex lateral fricative"] = { symbols = { "ɭ̊˔", "ɭ˔̊", "ɬ̢", "", "&#xf266;", "ꞎ" }, wikipage = "voiceless retroflex lateral fricative", soundfile = "voiceless retroflex lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced retroflex lateral fricative"] = { symbols = { "156 429", "ɭ˔", "𝼅" }, wikipage = "voiced retroflex lateral fricative", soundfile = "voiced retroflex lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palatal lateral fricative"] = { symbols = { "157 402A 429", "ʎ̥˔", "ʎ̝̊", "", "&#xf267;", "𝼆" }, wikipage = "voiceless palatal lateral fricative", soundfile = "voiceless palatal lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced palatal lateral fricative"] = { symbols = { "157 429", "ʎ̝" }, wikipage = "voiced palatal lateral fricative", soundfile = "voiced palatal lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar lateral fricative"] = { symbols = { "158 429 402A", "ʟ̝̊", "", "&#xf268;", "𝼄" }, wikipage = "voiceless velar lateral fricative", soundfile = "voiceless velar lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced velar lateral fricative"] = { symbols = { "158 429", "ʟ̝" }, wikipage = "voiced velar lateral fricative", soundfile = "voiced velar lateral fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- SIBILANTS ["voiceless dental sibilant"] = { symbols = { "s̪" }, wikipage = "voiceless alveolar fricative#Voiceless dental sibilant", soundfile = "voiceless dental sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s_d" }, ["voiced dental sibilant"] = { symbols = { "z̪" }, wikipage = "voiced alveolar fricative#Dentalized laminal alveolar", soundfile = "voiced dental sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "z_d" }, ["voiceless corono-dentoalveolar sibilant"] = { symbols = { "s̄" }, wikipage = "voiceless corono-dentoalveolar sibilant", soundfile = "voiceless corono-dentoalveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar sibilant"] = { symbols = { "132", "s" }, wikipage = "voiceless alveolar fricative#Voiceless alveolar sibilant", soundfile = "voiceless alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s" }, ["voiced alveolar sibilant"] = { symbols = { "133", "z" }, wikipage = "voiced alveolar fricative#Voiced alveolar sibilant", soundfile = "voiced alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "z" }, ["voiceless apico-alveolar sibilant"] = { symbols = { "132 (414)", "132 414", "s̺", "s̠" }, wikipage = "voiceless apico-alveolar sibilant", soundfile = "voiceless apico-alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced apico-alveolar sibilant"] = { symbols = { "133 (414)", "133 414", "z̺", "z̠" }, wikipage = "voiced apico-alveolar sibilant", soundfile = "voiced apico-alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palato-alveolar sibilant"] = { symbols = { "134", "ʃ" }, wikipage = "voiceless palato-alveolar sibilant", soundfile = "voiceless palato-alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "S" }, ["voiced palato-alveolar sibilant"] = { symbols = { "135", "ʒ" }, wikipage = "voiced palato-alveolar sibilant", soundfile = "voiced palato-alveolar sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "Z" }, ["voiceless retroflex sibilant"] = { symbols = { "136", "ʂ" }, wikipage = "voiceless retroflex sibilant", soundfile = "voiceless retroflex sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s`" }, ["voiced retroflex sibilant"] = { symbols = { "137", "ʐ" }, wikipage = "voiced retroflex sibilant", soundfile = "voiced retroflex sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "z`" }, -- IMPLOSIVES ["voiceless bilabial implosive"] = { symbols = { "ɓ̥", "ƥ" }, wikipage = "voiceless bilabial implosive", soundfile = "voiceless bilabial implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced bilabial implosive"] = { symbols = { "160", "ɓ" }, wikipage = "voiced bilabial implosive", soundfile = "voiced bilabial implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "b_<" }, ["voiceless alveolar implosive"] = { symbols = { "ɗ̥", "ƭ" }, wikipage = "voiceless alveolar implosive", soundfile = "voiceless alveolar implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar implosive"] = { symbols = { "162", "ɗ" }, wikipage = "voiced alveolar implosive", soundfile = "voiced alveolar implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "d_<" }, ["voiced retroflex implosive"] = { symbols = { "ᶑ" }, wikipage = "voiced retroflex implosive", soundfile = "voiced retroflex implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palatal implosive"] = { symbols = { "ʄ̊", "ƈ" }, wikipage = "voiceless palatal implosive", soundfile = "voiceless palatal implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced palatal implosive"] = { symbols = { "164", "ʄ" }, wikipage = "voiced palatal implosive", soundfile = "voiced palatal implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "J\\_<" }, ["voiceless velar implosive"] = { symbols = { "ɠ̊", "ƙ" }, wikipage = "voiceless velar implosive", soundfile = "voiceless velar implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced velar implosive"] = { symbols = { "166", "ɠ" }, wikipage = "voiced velar implosive", soundfile = "voiced velar implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "g_<" }, ["voiceless uvular implosive"] = { symbols = { "ʛ̥", "ʠ" }, wikipage = "voiceless uvular implosive", soundfile = "voiceless uvular implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced uvular implosive"] = { symbols = { "168", "ʛ" }, wikipage = "voiced uvular implosive", soundfile = "voiced uvular implosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "G\\_<" }, -- EJECTIVES ["bilabial ejective"] = { symbols = { "101 401", "101 + 401", "pʼ" }, wikipage = "bilabial ejective", soundfile = "bilabial ejective plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "p_>" }, ["dental ejective"] = { symbols = { "103 401 408", "103 + 401 + 408", "t̪ʼ" }, wikipage = "dental ejective", soundfile = "dental ejective.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "t_d_>" }, ["alveolar ejective"] = { symbols = { "165", "103 401", "103 + 401", "tʼ" }, wikipage = "alveolar ejective", soundfile = "alveolar ejective plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "t_>" }, ["palatal ejective"] = { symbols = { "107 401", "107 + 401", "cʼ" }, wikipage = "palatal ejective", soundfile = "palatal ejective.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "c_>" }, ["velar ejective"] = { symbols = { "109 401", "109 + 401", "kʼ" }, wikipage = "velar ejective", soundfile = "velar ejective plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "k_>" }, ["uvular ejective"] = { symbols = { "111 401", "111 + 401", "qʼ" }, wikipage = "uvular ejective", soundfile = "uvular ejective plosive.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "q_>" }, ["alveolar ejective fricative"] = { symbols = { "132 401", "132 + 401", "sʼ" }, wikipage = "alveolar ejective fricative", soundfile = "alveolar ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s_>" }, ["retroflex ejective"] = { symbols = { "105 401", "105 + 401", "ʈʼ" }, wikipage = "retroflex ejective", soundfile = "retroflex ejective.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "t`_>" }, ["bilabial ejective fricative"] = { symbols = { "126 401", "126 + 401", "ɸʼ" }, wikipage = "bilabial ejective fricative", soundfile = "bilabial ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "p\\_>" }, ["labiodental ejective fricative"] = { symbols = { "128 401", "128 + 401", "fʼ" }, wikipage = "labiodental ejective fricative", soundfile = "labiodental ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "f_>" }, ["dental ejective fricative"] = { symbols = { "130 401", "130 + 401", "θʼ" }, wikipage = "dental ejective fricative", soundfile = "dental ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "T_>" }, ["alveolar lateral ejective fricative"] = { symbols = { "148 401", "148 + 401", "ɬʼ" }, wikipage = "alveolar lateral ejective fricative", soundfile = "alveolar lateral ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "K_>" }, ["palato-alveolar ejective fricative"] = { symbols = { "134 401", "134 + 401", "ʃʼ" }, wikipage = "palato-alveolar ejective fricative", soundfile = "palato-alveolar ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "S_>" }, ["alveolo-palatal ejective fricative"] = { symbols = { "182 401", "182 + 401", "ɕʼ" }, wikipage = "alveolo-palatal ejective fricative", soundfile = "alveolo-palatal ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s\\_>" }, ["retroflex ejective fricative"] = { symbols = { "136 401", "136 + 401", "ʂʼ" }, wikipage = "retroflex ejective fricative", soundfile = "retroflex ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "s`_>" }, ["palatal ejective fricative"] = { symbols = { "138 401", "138 + 401", "çʼ" }, wikipage = "palatal ejective fricative", soundfile = "palatal ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "C_>" }, ["velar ejective fricative"] = { symbols = { "140 401", "140 + 401", "xʼ" }, wikipage = "velar ejective fricative", soundfile = "velar ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "x_>" }, ["uvular ejective fricative"] = { symbols = { "142 401", "142 + 401", "χʼ" }, wikipage = "uvular ejective fricative", soundfile = "uvular ejective fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "X_>" }, -- AFFRICATES ["alveolar lateral ejective affricate"] = { symbols = { "103 148 401", "103 (148) 401", "ƛ’", "t͡ɬʼ", "t͜ɬʼ", "tɬʼ" }, wikipage = "alveolar lateral ejective affricate", soundfile = "alveolar lateral ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "tK_>" }, ["velar lateral ejective affricate"] = { symbols = { "k͡ʟ̝̊", "k͜ʼ" }, wikipage = "velar lateral ejective affricate", soundfile = "velar lateral ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palato-alveolar ejective affricate"] = { symbols = { "tʃʼ", "t͜ʃʼ", "t͡ʃʼ" }, wikipage = "palato-alveolar ejective affricate", soundfile = "palato-alveolar ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless bilabial affricate"] = { symbols = {"pɸ", "p͡ɸ" }, wikipage = "voiceless bilabial affricate", soundfile = "voiceless bilabial affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced bilabial affricate"] = { symbols = {"bβ", "b͡β" }, wikipage = "voiced bilabial affricate", soundfile = "voiced bilabial affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless labiodental affricate"] = { symbols = { "pf", "p̪f", "p͡f", "p̪͡f" }, wikipage = "voiceless labiodental affricate", soundfile = "voiceless labiodental affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced labiodental affricate"] = { symbols = { "bv", "b̪v", "b͡v", "b͜v", "b̪͡v" }, wikipage = "voiced labiodental affricate", soundfile = "voiced labiodental affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["dental ejective affricate"] = { symbols = { "t͡θʼ", "tθʼ" }, wikipage = "dental ejective affricate", soundfile = "dental ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar sibilant affricate"] = { symbols = { "103 132", "103 (132)", "ʦ", "ts", "t͜s", "t͡s" }, wikipage = "Voiceless alveolar sibilant affricate", soundfile = "voiceless alveolar sibilant affricate.oga", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolar ejective affricate"] = { symbols = { "103 132 401", "t͡sʼ", "tsʼ" }, wikipage = "alveolar ejective affricate", soundfile = "alveolar ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless apico-alveolar sibilant affricate"] = { symbols = { "103 132 (409)", "ts̺", "t̺s̺", "ts̠", "t̠s̠", "t͡s̺", "t̺͡s̺", "t͡s̠", "t̠͡s̠" }, wikipage = "voiceless apico-alveolar sibilant affricate", soundfile = "voiceless apico-alveolar sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar sibilant affricate"] = { symbols = { "104 133", "ʣ", "dz", "d͜z", "d͡z" }, wikipage = "Voiced alveolar sibilant affricate", soundfile = "voiced alveolar sibilant affricate.oga", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced apico-alveolar sibilant affricate"] = { symbols = { "104 133 (409)", "dz̺", "d̺z̺", "dz̠", "d̠z̠", "d͡z̺", "d̺͡z̺", "d͡z̠", "d̠͡z̠" }, wikipage = "voiced apico-alveolar sibilant affricate", soundfile = "voiced apico-alveolar sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless dental sibilant affricate"] = { symbols = { "103 + 408 132 + 408", "t̪s̪", "ts̪", "t̪͡s̪", "t͡s̪" }, wikipage = "voiceless dental sibilant affricate", soundfile = "voiceless dental sibilant affricate.oga", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless dental non-sibilant affricate"] = { symbols = { "103 + 130", "tθ", "t͡θ", "t͜θ", "t̪͡θ", "t̟͡θ", "t̪θ" }, wikipage = "voiceless dental non-sibilant affricate", soundfile = "voiceless dental non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced dental sibilant affricate"] = { symbols = { "104 + 408 133 + 408", "d̪z̪", "dz̪", "d̪͡z̪", "d͡z̪" }, wikipage = "voiced dental sibilant affricate", soundfile = "voiced dental sibilant affricate.oga", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced dental non-sibilant affricate"] = { symbols = { "104 + 131", "dð", "d͡ð", "d͜ð", "d̪͡ð", "d̟͡ð", "d̪ð" }, wikipage = "voiced dental non-sibilant affricate", soundfile = "voiced dental non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar non-sibilant affricate"] = { symbols = { "tθ̠", "t͡θ̠", "t͡θ͇", "t͡ɹ̝̊", "tɹ̝̊" }, wikipage = "voiceless alveolar non-sibilant affricate", soundfile = "voiceless alveolar non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar non-sibilant affricate"] = { symbols = { "dð̠", "d͡ð̠", "d͡ð̳", "d͡ɹ̝", "dɹ̝" }, wikipage = "voiced alveolar non-sibilant affricate", soundfile = "voiced alveolar non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palato-alveolar affricate"] = { symbols = { "103 134", "103 (134)", "t̠ʃ", "ʧ", "tʃ", "t͜ʃ", "t͡ʃ" }, wikipage = "voiceless palato-alveolar affricate", soundfile = "voiceless palato-alveolar affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "tS" }, ["voiced palato-alveolar affricate"] = { symbols = { "104 135", "104 (135)", "d̠ʒ", "ʤ", "dʒ", "d͜ʒ", "d͡ʒ" }, wikipage = "voiced palato-alveolar affricate", soundfile = "voiced palato-alveolar affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "dZ" }, ["voiceless postalveolar non-sibilant affricate"] = { symbols = { "t̠ɹ̠̊˔", "t̠͡ɹ̠̊˔", "t̠͜ɹ̠̊˔" }, wikipage = "voiceless postalveolar non-sibilant affricate", soundfile = "voiceless postalveolar non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced postalveolar non-sibilant affricate"] = { symbols = { "d̠ɹ̠˔", "d̠͡ɹ̠˔", "d̠͜ɹ̠˔" }, wikipage = "voiced postalveolar non-sibilant affricate", soundfile = "voiced postalveolar non-sibilant affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolo-palatal affricate"] = { symbols = { "215", "t̠ɕ", "ʨ", "tɕ", "t͜ɕ", "t͡ɕ" }, wikipage = "voiceless alveolo-palatal affricate", soundfile = "voiceless alveolo-palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "ts\\" }, ["voiced alveolo-palatal affricate"] = { symbols = { "216", "d̠ʑ", "ʥ", "dʑ", "d͜ʑ", "d͡ʑ" }, wikipage = "voiced alveolo-palatal affricate", soundfile = "voiced alveolo-palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "dz\\" }, ["voiceless retroflex affricate"] = { symbols = { "105 (136)", "105 136", "ʈʂ", "t͡ʂ", "t͜ʂ", "tʂ", "ʈ͡ʂ" }, wikipage = "voiceless retroflex affricate", soundfile = "voiceless retroflex affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["retroflex ejective affricate"] = { symbols = { "tʂʼ", "t͡ʂʼ", "ʈʂʼ", "ʈ͡ʂʼ" }, wikipage = "retroflex ejective affricate", soundfile = "retroflex ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced retroflex affricate"] = { symbols = { "106 (137)", "106 137", "ɖʐ", "dʐ", "d͜ʐ", "ɖ͜ʐ", "d͡ʐ", "ɖ͡ʐ" }, wikipage = "voiced retroflex affricate", soundfile = "voiced retroflex affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palatal affricate"] = { symbols = { "107 (138)", "107 138", "c͡ç", "cç" }, wikipage = "voiceless palatal affricate", soundfile = "voiceless palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced palatal affricate"] = { symbols = { "108 (139)", "108 139", "ɟ͡ʝ", "ɟʝ" }, wikipage = "voiced palatal affricate", soundfile = "voiced palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless post-palatal affricate"] = { symbols = { "107 414 433 138 414", "107 414 138 414", "109 413 433 140 413", "109 413 140 413", "c̠͡ç̠", "c̠ç̠", "c͡ç˗", "k̟͡x̟", "k̟x̟" }, wikipage = "voiceless post-palatal affricate", soundfile = "voiceless post-palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced post-palatal affricate"] = { symbols = { "108 414 433 139 414", "108 414 139 414", "110 413 433 141 413", "110 413 141 413", "ɟ̠͡ʝ̠", "ɟ̠ʝ̠", "ɟ͡ʝ˗", "ɡ̟͡ɣ̟", "ɡ̟ɣ̟", "ɡ͡ɣ˖", "ɡɣ˖" }, wikipage = "voiced post-palatal affricate", soundfile = "voiced post-palatal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palatal ejective affricate"] = { symbols = { "c͡çʼ", "cçʼ" }, wikipage = "palatal ejective affricate", soundfile = "palatal ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar affricate"] = { symbols = { "kx", "k͡x", "k͜x" }, wikipage = "voiceless velar affricate", soundfile = "voiceless velar affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced velar affricate"] = { symbols = { "ɡɣ", "ɡ͡ɣ", "ɡ͜ɣ" }, wikipage = "voiced velar affricate", soundfile = "voiced velar affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless pre-uvular affricate"] = { symbols = { "q̟χ̟", "q̟͡χ̟", "q͡χ˖", "k̠x̠", "k̠͡x̠" }, wikipage = "voiceless uvular affricate#Pre-uvular", soundfile = "voiceless pre-uvular affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless uvular affricate"] = { symbols = { "qχ", "q͡χ" }, wikipage = "voiceless uvular affricate#Uvular", soundfile = "voiceless uvular affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced uvular affricate"] = { symbols = { "ɢʁ", "ɢ͡ʁ" }, wikipage = "voiced uvular affricate", soundfile = "voiced uvular affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless epiglottal affricate"] = { symbols = { "ʡ͡ʜ", "ʡ͜ʜ", "ʡʜ" }, wikipage = "voiceless epiglottal affricate", soundfile = "voiceless epiglottal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced epiglottal affricate"] = { symbols = { "ʡ͡ʢ", "ʡ͜ʢ", "ʡʢ" }, wikipage = "voiced epiglottal affricate", soundfile = "voiced epiglottal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless glottal affricate"] = { symbols = { "ʔh", "ʔ͡h", "ʔ͜h" }, wikipage = "voiceless glottal affricate", soundfile = "voiceless glottal affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velar ejective affricate"] = { symbols = { "kxʼ", "k͜xʼ", "k͡xʼ" }, wikipage = "velar ejective affricate", soundfile = "velar ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["uvular ejective affricate"] = { symbols = { "q͡χʼ", "qχʼ" }, wikipage = "uvular ejective affricate", soundfile = "uvular ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar lateral affricate"] = { symbols = { "103 (148)", "103 148", "ƛ", "tɬ", "t͜ɬ", "t͡ɬ" }, wikipage = "voiceless alveolar lateral affricate", soundfile = "voiceless alveolar lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "tK" }, ["voiced alveolar lateral affricate"] = { symbols = { "104 (149)", "104 149", "dɮ", "d͜ɮ", "d͡ɮ" }, wikipage = "voiced alveolar lateral affricate", soundfile = "voiced alveolar lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex lateral affricate"] = { symbols = { "105 156 402A 429", "ʈɭ̊˔", "ʈ͜ɭ̊˔", "tꞎ" }, wikipage = "voiceless retroflex lateral affricate", soundfile = "voiceless retroflex lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless palatal lateral affricate"] = { symbols = { "c͡ʎ̥", "cʎ̥", "c͜ʎ̥", "c͡ʎ", "c͜ʎ", "cʎ", "c", "c&#xf267;", "c͡ʎ̥˔", "cʎ̥˔", "c͜ʎ̥˔", "c͜", "c͡", "c͡&#xf267;", "c͜&#xf267;", "c𝼆" }, wikipage = "voiceless palatal lateral affricate", soundfile = "voiceless palatal lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palatal lateral ejective affricate"] = { symbols = { "c͡ʼ", "c͜ʼ", "cʼ", "c͡&#xf267;ʼ", "c͜&#xf267;ʼ", "c&#xf267;ʼ", "cʎ̝̥ʼ" }, wikipage = "palatal lateral ejective affricate", soundfile = "palatal lateral ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless velar lateral affricate"] = { symbols = { "k͡ʟ̝̊", "k", "k͜", "k͡", "k&#xf268;", "k͡&#xf268;", "k͜&#xf268;", "k𝼄" }, wikipage = "voiceless velar lateral affricate", soundfile = "voiceless velar lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velar lateral ejective affricate"] = { symbols = { "kʟ̝̊ʼ", "k͡ʼ", "k͜ʼ", "kʼ", "k&#xf268;ʼ", "k͡&#xf268;ʼ", "k͜&#xf268;ʼ" }, wikipage = "velar lateral ejective affricate", soundfile = "velar lateral ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced velar lateral affricate"] = { symbols = { "ɡʟ̝", "gʟ̝", "ɡ͡ʟ̝", "g͡ʟ̝" }, wikipage = "voiced velar lateral affricate", soundfile = "voiced velar lateral affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolo-palatal sibilant"] = { symbols = { "182", "ɕː", "ɕ" }, wikipage = "voiceless alveolo-palatal sibilant", soundfile = "voiceless alveolo-palatal sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolo-palatal sibilant"] = { symbols = { "183", "ʑː", "ʑ" }, wikipage = "voiced alveolo-palatal sibilant", soundfile = "voiced alveolo-palatal sibilant.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["sj-sound"] = { symbols = { "175", "ɧ" }, wikipage = "sj-sound", soundfile = "voiceless dorso-palatal velar fricative.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless labial-velar stop"] = { symbols = { "109 (101)", "109 101", "kp", "k͡p" }, wikipage = "voiceless labial-velar stop", soundfile = "voiceless labial-velar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced labial-velar stop"] = { symbols = { "110 (102)", "110 102", "ɡb", "gb", "ɡ͡b", "g͡b" }, wikipage = "voiced labial-velar stop", soundfile = "voiced labial-velar stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["labial-velar nasal"] = { symbols = { "119 (114)", "119 114", "ŋm", "ŋ͡m" }, wikipage = "labial-velar nasal", soundfile = "labial-velar nasal stop.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "Nm" }, ["alveolo-palatal ejective affricate"] = { symbols = { "t͡ɕʼ" }, wikipage = "alveolo-palatal ejective affricate", soundfile = "alveolo-palatal ejective affricate.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- CLICKS ["tenuis bilabial click"] = { symbols = { "176", "ʘ", "ᵏʘ", "kʘ" }, wikipage = "tenuis bilabial click", soundfile = "clic bilabial sourd.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "O\\" }, ["tenuis dental click"] = { symbols = { "177", "ǀ" --[[ not the regular | (pipe) symbol ]], "ʇ", "ᵏʇ", "ᵏǀ", "kʇ", "kǀ" }, wikipage = "tenuis dental click", soundfile = "dental click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "|\\" }, ["tenuis alveolar click"] = { symbols = { "178", "ǃ", "ʗ", "ᵏʗ", "ᵏǃ", "kʗ", "kǃ" }, wikipage = "tenuis alveolar click", soundfile = "postalveolar click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "!\\" }, ["tenuis palatal click"] = { symbols = { "179", "ǂ", "ᵏǂ", "kǂ" }, wikipage = "tenuis palatal click", soundfile = "palatoalveolar click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "=\\" }, ["tenuis alveolar lateral click"] = { symbols = { "180", "ǁ", "ʖ", "ᵏʖ", "ᵏǁ", "kʖ", "kǁ" }, wikipage = "tenuis alveolar lateral click", soundfile = "alveolar lateral click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "|\\|\\" }, ["voiced dental click"] = { symbols = { "ǀ̬", "ʇ̬", "ᶢǀ", "ᶢʇ", "ɡǀ", "gǀ", "ɡʇ", "gʇ" }, wikipage = "voiced dental click", soundfile = "voiced dental click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["dental nasal click"] = { symbols = { "ǀ̃", "ʇ̃", "ᵑǀ", "ᵑʇ", "ŋǀ", "ŋʇ" }, wikipage = "dental nasal click", soundfile = "dental nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized dental nasal click"] = { symbols = { "ǀ̃ˀ", "ʇ̃ˀ", "ǀˀ", "ʇˀ", "ᵑǀˀ", "ᵑʇˀ", "ᵑ̊ǀˀ", "ᵑ̊ʇˀ", "ŋ̊ǀˀ", "ŋ̊ʇˀ", "ŋǀˀ", "ŋʇˀ" }, wikipage = "glottalized dental nasal click", soundfile = "glottalized dental nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar click"] = { symbols = { "ǃ̬", "ʗ̬", "ᶢǃ", "ᶢʗ", "ɡǃ", "gǃ", "ɡʗ", "gʗ" }, wikipage = "voiced alveolar click", soundfile = "voiced alveolar click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolar nasal click"] = { symbols = { "ǃ̃", "ʗ̃", "ᵑǃ", "ᵑʗ", "ŋǃ", "ŋʗ" }, wikipage = "alveolar nasal click", soundfile = "alveolar nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized alveolar nasal click"] = { symbols = { "ǃ̃ˀ", "ʗ̃ˀ", "ǃˀ", "ʗˀ", "ᵑǃˀ", "ᵑʗˀ", "ᵑ̊ǃˀ", "ᵑ̊ʗˀ", "ŋ̊ǃˀ", "ŋ̊ʗˀ", "ŋǃˀ", "ŋʗˀ" }, wikipage = "glottalized alveolar nasal click", soundfile = "glottalized alveolar nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced alveolar lateral click"] = { symbols = { "ǁ̬", "ʖ̬", "ᶢǁ", "ᶢʖ", "ɡǁ", "gǁ", "ɡʖ", "gʖ" }, wikipage = "voiced alveolar lateral click", soundfile = "voiced alveolar lateral click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["alveolar lateral nasal click"] = { symbols = { "ǁ̃", "ʖ̃", "ᵑǁ", "ᵑʖ", "ŋǁ", "ŋʖ" }, wikipage = "alveolar lateral nasal click", soundfile = "alveolar lateral nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized alveolar lateral nasal click"] = { symbols = { "ǁ̃ˀ", "ʖ̃ˀ", "ǁˀ", "ʖˀ", "ᵑǁˀ", "ᵑʖˀ", "ᵑ̊ǁˀ", "ᵑ̊ʖˀ", "ŋ̊ǁˀ", "ŋ̊ʖˀ", "ŋǁˀ", "ŋʖˀ" }, wikipage = "glottalized alveolar lateral nasal click", soundfile = "glottalized alveolar lateral nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced palatal click"] = { symbols = { "ǂ̬", "ᶢǂ", "ɡǂ", "gǂ" }, wikipage = "voiced palatal click", soundfile = "voiced palatal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["palatal nasal click"] = { symbols = { "ǂ̃", "ᵑǂ", "ŋǂ" }, wikipage = "palatal nasal click", soundfile = "palatal nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized palatal nasal click"] = { symbols = { "ǂ̃ˀ", "ǂˀ", "ᵑǂˀ", "ᵑ̊ǂˀ", "ŋ̊ǂˀ", "ŋǂˀ" }, wikipage = "glottalized palatal nasal click", soundfile = "glottalized palatal nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced bilabial click"] = { symbols = { "ʘ̬", "ᶢʘ", "ɡʘ", "gʘ" }, wikipage = "voiced bilabial click", soundfile = "voiced bilabial click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["bilabial nasal click"] = { symbols = { "ʘ̃", "ᵑʘ", "ŋʘ" }, wikipage = "bilabial nasal click", soundfile = "bilabial nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized bilabial nasal click"] = { symbols = { "ʘ̃ˀ", "ʘˀ", "ᵑʘˀ", "ᵑ̊ʘˀ", "ŋ̊ʘˀ", "ŋʘˀ" }, wikipage = "glottalized bilabial nasal click", soundfile = "glottalized bilabial nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex click"] = { symbols = { "ǃ˞", "‼" }, wikipage = "voiceless retroflex click", soundfile = "voiceless retroflex click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced retroflex click"] = { symbols = { "ǃ̬˞", "ᶢǃ˞", "ɡǃ˞", "gǃ˞", "‼̬", "ᶢ‼", "ɡ‼", "g‼" }, wikipage = "voiced retroflex click", soundfile = "voiced retroflex click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["retroflex nasal click"] = { symbols = { "ǃ̃˞", "ᵑǃ˞", "ŋǃ˞", "‼̃", "ᵑ‼", "ŋ‼" }, wikipage = "retroflex nasal click", soundfile = "retroflex nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["glottalized retroflex nasal click"] = { symbols = { "ǃ̃˞ˀ", "ǃ˞ˀ", "ᵑǃ˞ˀ", "ᵑ̊ǃ˞ˀ", "ŋ̊ǃ˞ˀ", "ŋ‼ˀ", "ŋǃ˞ˀ", "ŋ̊‼ˀ", "ᵑ̊‼ˀ", "ᵑ‼ˀ", "‼̃ˀ", "‼ˀ" }, wikipage = "glottalized retroflex nasal click", soundfile = "glottalized retroflex nasal click.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- VOWELS ["close front unrounded vowel"] = { symbols = { "301", "i", "iˑ", "iː", "iːː" }, wikipage = "close front unrounded vowel", soundfile = "close front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close front rounded vowel"] = { symbols = { "309", "y", "yˑ", "yː", "yːː" }, wikipage = "close front rounded vowel", soundfile = "close front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close front compressed vowel"] = { symbols = { "301 433 127 430", "y͍", "y͍ˑ", "y͍ː", "y͍ːː", "iᵝ", "iᵝˑ", "iᵝː", "iᵝːː", "i͡β̞", "i͡β̞ˑ", "i͡β̞ː", "i͡β̞ːː" }, wikipage = "close front compressed vowel", soundfile = "close front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close front protruded vowel"] = { symbols = { "309 420", "301 420", "y̫", "y̫ˑ", "y̫ː", "y̫ːː", "yʷ", "yʷˑ", "yʷː", "yʷːː", "iʷ", "iʷˑ", "iʷː", "iʷːː" }, wikipage = "close front protruded vowel", soundfile = "close front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close central unrounded vowel"] = { symbols = { "317", "ɨ", "ɨˑ", "ɨː", "ɨːː" }, wikipage = "close central unrounded vowel", soundfile = "close central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close central rounded vowel"] = { symbols = { "318", "ʉ", "ʉˑ", "ʉː", "ʉːː" }, wikipage = "close central rounded vowel", soundfile = "close central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close central protruded vowel"] = { symbols = { "318 420", "317 420", "ʉ̫", "ʉ̫ˑ", "ʉ̫ː", "ʉ̫ːː", "ʉʷ", "ʉʷˑ", "ʉʷː", "ʉʷːː", "ɨʷ", "ɨʷˑ", "ɨʷː", "ɨʷːː" }, wikipage = "close central protruded vowel", soundfile = "close central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close central compressed vowel"] = { symbols = { "309 415", "317 433 127 430", "ÿ", "ÿˑ", "ÿː", "ÿːː", "ɏ", "ɏˑ", "ɏː", "ɏːː", "ɨᵝ", "ɨᵝˑ", "ɨᵝː", "ɨᵝːː", "ɨ͡β̞", "ɨ͡β̞ˑ", "ɨ͡β̞ː", "ɨ͡β̞ːː" }, wikipage = "close central compressed vowel", soundfile = "close central compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close back unrounded vowel"] = { symbols = { "316", "ɯ", "ɯˑ", "ɯː", "ɯːː" }, wikipage = "close back unrounded vowel", soundfile = "close back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close back rounded vowel"] = { symbols = { "308", "u", "uˑ", "uː", "uːː" }, wikipage = "close back rounded vowel", soundfile = "close back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close back protruded vowel"] = { symbols = { "308 420", "316 420", "u̫", "u̫ˑ", "u̫ː", "u̫ːː", "uʷ", "uʷˑ", "uʷː", "uʷːː", "ɯʷ", "ɯʷˑ", "ɯʷː", "ɯʷːː" }, wikipage = "close back protruded vowel", soundfile = "close back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close back compressed vowel"] = { symbols = { "316 127 430", "u͍", "u͍ˑ", "u͍ː", "u͍ːː", "ɯᵝ", "ɯᵝˑ", "ɯᵝː", "ɯᵝː", "ɯ͡β̞", "ɯ͡β̞ˑ", "ɯ͡β̞ː", "ɯ͡β̞ːː" }, wikipage = "close back compressed vowel", soundfile = "close back compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close front unrounded vowel"] = { symbols = { "319 413", "ɪ̟", "ɪ̟ˑ", "ɪ̟ː", "ɪ̟ːː", "i̞", "i̞ˑ", "i̞ː", "i̞ːː", "e̝", "e̝ˑ", "e̝ː", "e̝ːː" }, wikipage = "near-close front unrounded vowel", soundfile = "near-close front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close front rounded vowel"] = { symbols = { "320 413", "309 430", "310 429", "ʏ̟", "ʏ̟ˑ", "ʏ̟ː", "ʏ̟ːː", "y̞", "y̞ˑ", "y̞ː", "y̞ːː", "y˕", "y˕ˑ", "y˕ː", "y˕ːː", "ø̝", "ø̝ˑ", "ø̝ː", "ø̝ːː" }, wikipage = "near-close front rounded vowel", soundfile = "near-close front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close front compressed vowel"] = { symbols = { "319 413 433 127 430", "ʏ͍˖", "ʏ͍˖ˑ", "ʏ͍˖ː", "ʏ͍˖ːː", "ɪ̟ᵝ", "ɪ̟ᵝˑ", "ɪ̟ᵝː", "ɪ̟ᵝːː", "ɪ̟͡β̞", "ɪ̟͡β̞ˑ", "ɪ̟͡β̞ː", "ɪ̟͡β̞ːː" }, wikipage = "near-close front compressed vowel", soundfile = "near-close front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close front protruded vowel"] = { symbols = { "320 413 420", "319 413 420", "ʏ̫˖", "ʏ̫˖ˑ", "ʏ̫˖ː", "ʏ̫˖ːː", "ʏ̟ʷ", "ʏ̟ʷˑ", "ʏ̟ʷː", "ʏ̟ʷːː", "ɪ̟ʷ", "ɪ̟ʷˑ", "ɪ̟ʷː", "ɪ̟ʷːː" }, wikipage = "near-close front protruded vowel", soundfile = "near-close front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-front unrounded vowel"] = { symbols = { "319", "301 416", "301 415 430", "ɪ", "ɪˑ", "ɪː", "ɪːː", "i̽", "i̽ˑ", "i̽ː", "i̽ːː", "ï̞", "ï̞ˑ", "ï̞ː", "ï̞ːː" }, wikipage = "near-close near-front unrounded vowel", soundfile = "near-close near-front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-front rounded vowel"] = { symbols = { "320", "309 416", "309 415 430", "ʏ", "ʏˑ", "ʏː", "ʏːː", "y̽", "y̽ˑ", "y̽ː", "y̽ːː", "ÿ˕", "ÿ˕ˑ", "ÿ˕ː", "ÿ˕ːː" }, wikipage = "near-close near-front rounded vowel", soundfile = "near-close near-front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-front compressed vowel"] = { symbols = { "319 433 127 430", "ʏ͍", "ʏ͍ˑ", "ʏ͍ː", "ʏ͍ːː", "ɪᵝ", "ɪᵝˑ", "ɪᵝː", "ɪᵝːː", "ɪ͡β̞", "ɪ͡β̞ˑ", "ɪ͡β̞ː", "ɪ͡β̞ːː" }, wikipage = "near-close near-front compressed vowel", soundfile = "near-close near-front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-front protruded vowel"] = { symbols = { "320 420", "319 420", "ʏ̫", "ʏ̫ˑ", "ʏ̫ː", "ʏ̫ːː", "ʏʷ", "ʏʷˑ", "ʏʷː", "ʏʷːː", "ɪʷ", "ɪʷˑ", "ɪʷː", "ɪʷːː" }, wikipage = "near-close near-front protruded vowel", soundfile = "near-close near-front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close central unrounded vowel"] = { symbols = { "319 414", "319 415", "317 430", "397 429", "ɪ̠", "ɪ̠ˑ", "ɪ̠ː", "ɪ̠ːː", "ɪ̈", "ɪ̈ˑ", "ɪ̈ː", "ɪ̈ːː", "ɨ̞", "ɨ̞ˑ", "ɨ̞ː", "ɨ̞ːː", "ɘ̝", "ɘ̝ˑ", "ɘ̝ː", "ɘ̝ːː", "ᵻ", "ᵻˑ", "ᵻː", "ᵻːː", "ɪ̵", "ɪ̵ˑ", "ɪ̵ː", "ɪ̵ːː" }, wikipage = "near-close central unrounded vowel", soundfile = "near-close central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close central rounded vowel"] = { symbols = { "321 415", "321 413", "318 430", "323 429", "ʊ̈", "ʊ̈ː", "ʊ̟", "ʊ̟ː", "ʉ̞", "ʉ̞ː", "ɵ̝", "ɵ̝ː", "ᵿ", "ᵿː", "ʊ̵", "ʊ̵ː" }, wikipage = "near-close central rounded vowel", soundfile = "near-close central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close central protruded vowel"] = { symbols = { "321 415 420", "318 430 420", "319 415 420", "317 430 420", "ʊ̫̈", "ʊ̫̈ˑ", "ʊ̫̈ː", "ʊ̫̈ːː", "ʉ̫˕", "ʉ̫˕ˑ", "ʉ̫˕ː", "ʉ̫˕ːː", "ʊ̈ʷ", "ʊ̈ʷˑ", "ʊ̈ʷː", "ʊ̈ʷːː", "ʉ̞ʷ", "ʉ̞ʷˑ", "ʉ̞ʷː", "ʉ̞ʷːː", "ɪ̈ʷ", "ɪ̈ʷˑ", "ɪ̈ʷː", "ɪ̈ʷːː", "ɨ̞ʷ", "ɨ̞ʷˑ", "ɨ̞ʷː", "ɨ̞ʷːː" }, wikipage = "near-close central protruded vowel", soundfile = "near-close central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close central compressed vowel"] = { symbols = { "320 415", "317 430 433 127 430", "ʏ̈", "ʏ̈ˑ", "ʏ̈ː", "ʏ̈ːː", "ʏ̵", "ʏ̵ˑ", "ʏ̵ː", "ʏ̵ːː", "ɨ̞ᵝ", "ɨ̞ᵝˑ", "ɨ̞ᵝː", "ɨ̞ᵝːː", "ɨ̞͡β̞", "ɨ̞͡β̞ˑ", "ɨ̞͡β̞ː", "ɨ̞͡β̞ːː" }, wikipage = "near-close central compressed vowel", soundfile = "near-close central compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-back unrounded vowel"] = { symbols = { "316 416", "316 415 430", "315 415 429", "ɯ̽", "ɯ̽ˑ", "ɯ̽ː", "ɯ̽ːː", "ɯ̞̈", "ɯ̞̈ˑ", "ɯ̞̈ː", "ɯ̞̈ːː", "ɤ̝̈", "ɤ̝̈ˑ", "ɤ̝̈ː", "ɤ̝̈ːː", "ω", "ωˑ", "ωː", "ωːː" }, wikipage = "near-close near-back unrounded vowel", soundfile = "near-close near-back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-back rounded vowel"] = { symbols = { "321", "308 416", "ʊ", "ʊˑ", "ʊː", "ʊːː", "u̽", "u̽ˑ", "u̽ː", "u̽ːː", "ü̞", "ü̞ˑ", "ü̞ː", "ü̞ːː", "ɷ", "ɷˑ", "ɷː", "ɷːː" }, wikipage = "near-close near-back rounded vowel", soundfile = "near-close near-back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-back protruded vowel"] = { symbols = { "321 420", "316 416 420","316 415 430 420", "315 415 429 420", "ʊ̫", "ʊ̫ˑ", "ʊ̫ː", "ʊ̫ːː", "ʊʷ", "ʊʷˑ", "ʊʷː", "ʊʷːː", "ɯ̽ʷ", "ɯ̽ʷˑ", "ɯ̽ʷː", "ɯ̽ʷːː", "ɯ̞̈ʷ", "ɯ̞̈ʷˑ", "ɯ̞̈ʷː", "ɯ̞̈ʷːː", "ɤ̝̈ʷ", "ɤ̝̈ʷˑ", "ɤ̝̈ʷː", "ɤ̝̈ʷːː", "ωʷ", "ωʷˑ", "ωʷː", "ωʷːː" }, wikipage = "near-close near-back protruded vowel", soundfile = "near-close near-back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close near-back compressed vowel"] = { symbols = { "316 416 433 127 430", "316 415 430 433 127 430", "315 415 429 433 127 430", "ʊ͍", "ʊ͍ˑ", "ʊ͍ː", "ʊ͍ːː", "ɯ̽ᵝ", "ɯ̽ᵝˑ", "ɯ̽ᵝː", "ɯ̽ᵝːː", "ɯ̞̈ᵝ", "ɯ̞̈ᵝˑ", "ɯ̞̈ᵝː", "ɯ̞̈ᵝːː", "ɯ̽͡β̞", "ɯ̽͡β̞ˑ", "ɯ̽͡β̞ː", "ɯ̽͡β̞ːː", "ɯ̞̈͡β̞", "ɯ̞̈͡β̞ˑ", "ɯ̞̈͡β̞ː", "ɯ̞̈͡β̞ːː", "ɤ̝̈͡β̞", "ɤ̝̈͡β̞ˑ", "ɤ̝̈͡β̞ː", "ɤ̝̈͡β̞ːː" }, wikipage = "near-close near-back compressed vowel", soundfile = "near-close near-back compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close back unrounded vowel"] = { symbols = { "316 430", "315 429", "ɯ̞", "ɯ̞ˑ", "ɯ̞ː", "ɯ̞ːː", "ɤ̝", "ɤ̝ˑ", "ɤ̝ː", "ɤ̝ːː", "ω̠", "ω̠ˑ", "ω̠ː", "ω̠ːː" }, wikipage = "near-close back unrounded vowel", soundfile = "near-close back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close back rounded vowel"] = { symbols = { "321 414", "308 430", "307 429", "ʊ̠", "ʊ̠ˑ", "ʊ̠ː", "ʊ̠ːː", "u̞", "u̞ˑ", "u̞ː", "u̞ːː", "o̝", "o̝ˑ", "o̝ː", "o̝ːː" }, wikipage = "near-close back rounded vowel", soundfile = "near-close back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close back protruded vowel"] = { symbols = { "321 420", "316 416 430", "u̫˕", "u̫˕ˑ", "u̫˕ː", "u̫˕ːː", "u̞ʷ", "u̞ʷˑ", "u̞ʷː", "u̞ʷːː", "ɯ̞ʷ", "ɯ̞ʷˑ", "ɯ̞ʷː", "ɯ̞ʷːː", "ɤ̝ʷ", "ɤ̝ʷˑ", "ɤ̝ʷː", "ɤ̝ʷːː", "ω̠ʷ", "ω̠ʷˑ", "ω̠ʷː", "ω̠ʷːː" }, wikipage = "near-close back protruded vowel", soundfile = "near-close back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-close back compressed vowel"] = { symbols = { "316 430 433 127 430", "315 429 433 127 430", "u͍˕", "u͍˕ˑ", "u͍˕ː", "u͍˕ːː", "ɯ̞ᵝ", "ɯ̞ᵝˑ", "ɯ̞ᵝː", "ɯ̞ᵝːː", "ɯ̞͡β̞", "ɯ̞͡β̞ˑ", "ɯ̞͡β̞ː", "ɯ̞͡β̞ːː", "ɯ̞̈͡β̞", "ɯ̞̈͡β̞ˑ", "ɯ̞̈͡β̞ː", "ɯ̞̈͡β̞ːː", "ɤ̝͡β̞", "ɤ̝͡β̞ˑ", "ɤ̝͡β̞ː", "ɤ̝͡β̞ːː" }, wikipage = "near-close back compressed vowel", soundfile = "near-close back compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid front unrounded vowel"] = { symbols = { "302", "e", "eˑ", "eː", "eːː" }, wikipage = "close-mid front unrounded vowel", soundfile = "close-mid front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid front rounded vowel"] = { symbols = { "310", "ø", "øˑ", "øː", "øːː" }, wikipage = "close-mid front rounded vowel", soundfile = "close-mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid front compressed vowel"] = { symbols = { "302 433 127 430", "ø͍", "ø͍ˑ", "ø͍ː", "ø͍ːː", "eᵝ", "eᵝˑ", "eᵝː", "eᵝːː", "e͡β̞", "e͡β̞ˑ", "e͡β̞ː", "e͡β̞ːː" }, wikipage = "close-mid front compressed vowel", soundfile = "close-mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid front protruded vowel"] = { symbols = { "310 420", "302 420", "ø̫", "ø̫ˑ", "ø̫ː", "ø̫ːː", "øʷ", "øʷˑ", "øʷː", "øʷːː", "eʷ", "eʷˑ", "eʷː", "eʷːː" }, wikipage = "close-mid front protruded vowel", soundfile = "close-mid front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid central unrounded vowel"] = { symbols = { "397", "ɘ", "ɘˑ", "ɘː", "ɘːː" }, wikipage = "close-mid central unrounded vowel", soundfile = "close-mid central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid central rounded vowel"] = { symbols = { "323", "ɵ", "ɵˑ", "ɵː", "ɵːː" }, wikipage = "close-mid central rounded vowel", soundfile = "close-mid central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid back unrounded vowel"] = { symbols = { "315", "ɤ", "ɤˑ", "ɤː", "ɤːː" }, wikipage = "close-mid back unrounded vowel", soundfile = "close-mid back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid back rounded vowel"] = { symbols = { "307", "o", "oˑ", "oː", "oːː" }, wikipage = "close-mid back rounded vowel", soundfile = "close-mid back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid back protruded vowel"] = { symbols = { "307 420", "315 420", "o̫", "o̫ˑ", "o̫ː", "o̫ːː", "oʷ", "oʷˑ", "oʷː", "oʷːː", "ɤʷ", "ɤʷˑ", "ɤʷː", "ɤʷːː" }, wikipage = "close-mid back protruded vowel", soundfile = "close-mid back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["close-mid back compressed vowel"] = { symbols = { "315 127 430", "o͍", "o͍ˑ", "o͍ː", "o͍ːː", "ɤᵝ", "ɤᵝˑ", "ɤᵝː", "ɤᵝː", "ɤ͡β̞", "ɤ͡β̞ˑ", "ɤ͡β̞ː", "ɤ͡β̞ːː" }, wikipage = "close-mid back compressed vowel", soundfile = "close-mid back compressed vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid front unrounded vowel"] = { symbols = { "302 430", "303 429", "e̞", "e̞ˑ", "e̞ː", "e̞ːː", "ɛ̝", "ɛ̝ˑ", "ɛ̝ː", "ɛ̝ːː", "ᴇ", "ᴇˑ", "ᴇː", "ᴇːː" }, wikipage = "mid front unrounded vowel", soundfile = "mid front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid front rounded vowel"] = { symbols = { "310 430", "311 429", "ø̞", "ø̞ˑ", "ø̞ː", "ø̞ːː", "œ̝", "œ̝ˑ", "œ̝ː", "œ̝ːː" }, wikipage = "mid front rounded vowel", soundfile = "mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid front compressed vowel"] = { symbols = { "302 430 433 127 430", "303 429 433 127 430", "ø͍˕", "ø͍˕ˑ", "ø͍˕ː", "ø͍˕ːː", "œ͍˔", "œ͍˔ˑ", "œ͍˔ː", "œ͍˔ːː", "e̞ᵝ", "e̞ᵝˑ", "e̞ᵝː", "e̞ᵝːː", "ɛ̝ᵝ", "ɛ̝ᵝˑ", "ɛ̝ᵝː", "ɛ̝ᵝːː", "e̞͡β̞", "e̞͡β̞ˑ", "e̞͡β̞ː", "e̞͡β̞ːː", "ɛ̝͡β̞", "ɛ̝͡β̞ˑ", "ɛ̝͡β̞ː", "ɛ̝͡β̞ːː" }, wikipage = "mid front compressed vowel", soundfile = "mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid front protruded vowel"] = { symbols = { "310 430 420", "311 429 420", "302 430 420", "303 429 420", "ø̫˕", "ø̫˕ˑ", "ø̫˕ː", "ø̫˕ːː", "œ̫˔", "œ̫˔ˑ", "œ̫˔ː", "œ̫˔ːː", "ø̞ʷ", "ø̞ʷˑ", "ø̞ʷː", "ø̞ʷːː", "œ̝ʷ", "œ̝ʷˑ", "œ̝ʷː", "œ̝ʷːː", "e̞ʷ", "e̞ʷˑ", "e̞ʷː", "e̞ʷːː", "ɛ̝ʷ", "ɛ̝ʷˑ", "ɛ̝ʷː", "ɛ̝ʷːː" }, wikipage = "mid front protruded vowel", soundfile = "mid front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid central unrounded vowel"] = { symbols = { "322", "322 412", "397 430", "326 429", "ə", "əˑ", "əː", "əːː", "ə̜", "ə̜ˑ", "ə̜ː", "ə̜ːː", "ɘ̞", "ɘ̞ˑ", "ɘ̞ː", "ɘ̞ːː", "ɜ̝", "ɜ̝ˑ", "ɜ̝ː", "ɜ̝ːː" }, wikipage = "mid central vowel#Mid central unrounded vowel", soundfile = "mid-central vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid central rounded vowel"] = { symbols = { "323 430", "395 429", "322 411", "ɵ̞", "ɵ̞ˑ", "ɵ̞ː", "ɵ̞ːː", "ɞ̝", "ɞ̝ˑ", "ɞ̝ː", "ɞ̝ːː", "ə̹", "ə̹ˑ", "ə̹ː", "ə̹ːː" }, wikipage = "mid central vowel#Mid central rounded vowel", soundfile = "mid-central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid back rounded vowel"] = { symbols = { "307 430", "306 429", "o̞", "o̞ˑ", "o̞ː", "o̞ːː", "ɔ̝", "ɔ̝ˑ", "ɔ̝ː", "ɔ̝ːː" }, wikipage = "mid back rounded vowel", soundfile = "mid back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["mid back unrounded vowel"] = { symbols = { "315 430", "314 429", "ɤ̞", "ɤ̞ˑ", "ɤ̞ː", "ɤ̞ːː", "ʌ̝", "ʌ̝ˑ", "ʌ̝ː", "ʌ̝ːː" }, wikipage = "mid back unrounded vowel", soundfile = "mid back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid front unrounded vowel"] = { symbols = { "303", "ɛ", "ɛˑ", "ɛː", "ɛːː" }, wikipage = "open-mid front unrounded vowel", soundfile = "open-mid front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid front rounded vowel"] = { symbols = { "311", "œ", "œˑ", "œː", "œːː" }, wikipage = "open-mid front rounded vowel", soundfile = "open-mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid front compressed vowel"] = { symbols = { "303 433 127 430", "œ͍", "œ͍ˑ", "œ͍ː", "œ͍ːː", "ɛᵝ", "ɛᵝˑ", "ɛᵝː", "ɛᵝːː", "ɛ͡β̞", "ɛ͡β̞ˑ", "ɛ͡β̞ː", "ɛ͡β̞ːː" }, wikipage = "open-mid front compressed vowel", soundfile = "open-mid front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid front protruded vowel"] = { symbols = { "311 420", "303 420", "œ̫", "œ̫ˑ", "œ̫ː", "œ̫ːː", "œʷ", "œʷˑ", "œʷː", "œʷːː", "ɛʷ", "ɛʷˑ", "ɛʷː", "ɛʷːː" }, wikipage = "open-mid front protruded vowel", soundfile = "open-mid front protruded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid central unrounded vowel"] = { symbols = { "326", "ɜ", "ɜˑ", "ɜː", "ɜːː" }, wikipage = "open-mid central unrounded vowel", soundfile = "open-mid central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid central rounded vowel"] = { symbols = { "395", "ɞ", "ɞˑ", "ɞː", "ɞːː" }, wikipage = "open-mid central rounded vowel", soundfile = "open-mid central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid back unrounded vowel"] = { symbols = { "314", "ʌ", "ʌˑ", "ʌː", "ʌːː" }, wikipage = "open-mid back unrounded vowel", soundfile = "open-mid back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open-mid back rounded vowel"] = { symbols = { "306", "ɔ", "ɔˑ", "ɔː", "ɔːː" }, wikipage = "open-mid back rounded vowel", soundfile = "open-mid back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-open front unrounded vowel"] = { symbols = { "325", "æ", "æˑ", "æː", "æːː" }, wikipage = "near-open front unrounded vowel", soundfile = "near-open front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-open central unrounded vowel"] = { symbols = { "324", "324 412", "326 430", "325 415", "304 416", "305 416", "304 415 429", "305 415 429", "ɐ", "ɐˑ", "ɐː", "ɐːː", "ɐ̜", "ɐ̜ˑ", "ɐ̜ː", "ɐ̜ːː", "ɜ̞", "ɜ̞ˑ", "ɜ̞ː", "ɜ̞ːː", "æ̈", "æ̈ˑ", "æ̈ː", "æ̈ːː", "a̽", "a̽ˑ", "a̽ː", "a̽ːː", "ɑ̽", "ɑ̽ˑ", "ɑ̽ː", "ɑ̽ːː", "ä̝", "ä̝ˑ", "ä̝ː", "ä̝ːː", "ɑ̝̈", "ɑ̝̈ˑ", "ɑ̝̈ː", "ɑ̝̈ːː" }, wikipage = "near-open central unrounded vowel", soundfile = "near-open central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["near-open central rounded vowel"] = { symbols = { "324 411", "395 430", "312 416", "313 416", "312 415 429", "313 415 429", "ɐ̹", "ɐ̹ˑ", "ɐ̹ː", "ɐ̹ːː", "ɞ̞", "ɞ̞ˑ", "ɞ̞ː", "ɞ̞ːː", "ɶ̽", "ɶ̽ˑ", "ɶ̽ː", "ɶ̽ːː", "ɒ̽", "ɒ̽ˑ", "ɒ̽ː", "ɒ̽ːː", "ɶ̝̈", "ɶ̝̈ˑ", "ɶ̝̈ː", "ɶ̝̈ːː", "ɒ̝̈", "ɒ̝̈ˑ", "ɒ̝̈ː", "ɒ̝̈ːː" }, wikipage = "near-open central rounded vowel", soundfile = "near-open central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open front unrounded vowel"] = { symbols = { "304", "a", "aˑ", "aː", "aːː" }, wikipage = "open front unrounded vowel", soundfile = "open front unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open front rounded vowel"] = { symbols = { "312", "ɶ", "ɶˑ", "ɶː", "ɶːː" }, wikipage = "open front rounded vowel", soundfile = "open front rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open central unrounded vowel"] = { symbols = { "304 415", "304 414", "324 430", "305 415", "ä", "äˑ", "äː", "äːː", "a̠", "a̠ˑ", "a̠ː", "a̠ːː", "ɐ̞", "ɐ̞ˑ", "ɐ̞ː", "ɐ̞ːː", "ɑ̈", "ɑ̈ˑ", "ɑ̈ː", "ɑ̈ːː" }, wikipage = "open central unrounded vowel", soundfile = "open central unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open central rounded vowel"] = { symbols = { "313 415", "312 415", "312 414", "ɒ̈", "ɒ̈ˑ", "ɒ̈ː", "ɒ̈ːː", "ɶ̈", "ɶ̈ˑ", "ɶ̈ː", "ɶ̈ːː", "ɶ̠", "ɶ̠ˑ", "ɶ̠ː", "ɶ̠ːː" }, wikipage = "open central rounded vowel", soundfile = "open central rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open back unrounded vowel"] = { symbols = { "305", "ɑ", "ɑˑ", "ɑː", "ɑːː" }, wikipage = "open back unrounded vowel", soundfile = "open back unrounded vowel.ogg", type = "vowel" }, ["open back rounded vowel"] = { symbols = { "313", "306 430", "ɒ", "ɒˑ", "ɒː", "ɒːː", "ɔ̞", "ɔ̞ˑ", "ɔ̞ː", "ɔ̞ːː" }, wikipage = "open back rounded vowel", soundfile = "open back rounded vowel.ogg", type = "vowel" }, -- DIACRITICS (uncombined meaning and link) -- used &#x25CC; (dotted circle, decimal &#9676;) as general placemarker: e.g. ◌ʼ ["ejective consonant"] = { symbols = { "◌ʼ", "ʼ", "401" }, wikipage = "ejective consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["voiceless"] = { symbols = { "◌̥", "̥", "402A" }, wikipage = "voiceless", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["voice (phonetics)"] = { symbols = { "s̬", "t̬", "◌̬", "̬", "403" }, wikipage = "voice (phonetics)", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["aspirated consonant"] = { symbols = { "pʰ", "tʰ", "t̪ ʰ", "ʈʰ", "cʰ", "kʰ", "qʰ", "tsʰ", "tʃʰ", "tʂʰ", "ʈʂʰ", "tɕʰ", "tɬʰ", "kxʰ", "t͡sʰ", "t͡ʃʰ", "t͡ʂʰ", "ʈ͡ʂʰ", "t͡ɕʰ", "t͡ɬʰ", "k͡xʰ", "fʰ", "sʰ", "ɕʰ", "ʂʰ", "xʰ", "◌ʰ", "ʰ", "404" }, wikipage = "aspirated consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["breathy voice"] = { symbols = { "b̤", "d̤", "ɡ̈", "g̈", "◌̤", "̤", "bʱ", "dʱ", "d̪ʱ", "ɡʱ", "gʱ", "ɖʱ", "dʒʱ", "d͡ʒʱ", "dzʱ", "d͡zʱ", "dʐʱ", "d͡ʐʱ", "ɖʐʱ", "ɖ͡ʐʱ", "dʑʱ", "d͡ʑʱ", "◌ʱ", "ʱ", "405" }, wikipage = "breathy voice", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["creaky voice"] = { symbols = { "406", "a̰", "b̰", "◌̰", "̰" }, wikipage = "creaky voice", soundfile = "", type = "diacritic" }, -- ARTICULATION DIACRITICS ["linguolabial consonant"] = { symbols = { "̼", "407" }, wikipage = "linguolabial consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["dental consonant"] = { symbols = { "̪", "408" }, wikipage = "dental consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["apical consonant"] = { symbols = { "̺", "409" }, wikipage = "apical consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["laminal consonant"] = { symbols = { "̻", "410" }, wikipage = "laminal consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["roundedness"] = { symbols = { "̹", "411", "412", "̜" }, wikipage = "roundedness", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["relative articulation#Advanced and retracted"] = { symbols = { "̟", "̠", "413", "414" }, wikipage = "relative articulation#Advanced and retracted", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["relative articulation#Centralized vowels"] = { symbols = { "̈", "415" }, wikipage = "relative articulation#Centralized vowels", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["relative articulation#Mid-centralized vowel"] = { symbols = { "̽", "416" }, wikipage = "relative articulation#Mid-centralized vowel", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["advanced and retracted tongue root"] = { symbols = { "̘" --[[ U+0318 ]], "̙" --[[ U+0319 ]], "417", "418" }, wikipage = "advanced and retracted tongue root", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["r-colored vowel"] = { symbols = { "419", "322 419", "322 + 419", "ɚ", "ɝ", "ɝː" }, wikipage = "r-colored vowel", soundfile = "regular and r-colored vowels.ogg", type = "diacritic" }, ["labialization"] = { symbols = { "420", "kʷ", "ɡʷ", "gʷ", "xʷ", "ɣʷ", "ŋʷ", "qʷ", "ɢʷ", "ɴʷ", "χʷ", "ʁʷ", "◌ʷ", "ʔʷ", "pʷ", "bʷ", "kpʷ", "tsʷ", "dzʷ", "tʃʷ", "dʒʷ", "kxʷ", "ɡɣʷ", "gɣʷ", "qχʷ", "ɢʁʷ", "sʷ", "zʷ", "ʂʷ", "ʐʷ", "fʷ", "vʷ", "ħʷ", "ʕʷ", "hʷ", "ɦʷ", "ʷ" }, wikipage = "labialization", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["palatalization"] = { symbols = { "421", "◌ʲ", "ʲ" }, wikipage = "palatalization (phonetics)", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["velarization"] = { symbols = { "422", "428", "◌̴", "̴", "◌ˠ", "ˠ" }, wikipage = "velarization", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["pharyngealization"] = { --[[ ˤ is an Egyptological symbol, while ˁ is the IPA symbol, though they look identical in many fonts. Both should probably be supported, unless someone is willing to correct a bunch of module errors. ]] symbols = { "423", "sˤ", "zˤ", "tˤ", "dˤ", "θˤ", "ðˤ", "ɮˤ", "lˤ", "kˤ", "ʔˤ", "◌ˤ", "ˤ", "ˁ" }, wikipage = "pharyngealization", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["nasal vowel"] = { symbols = { "424", "ĩ", "ỹ", "ɨ̃", "ʉ̃", "ɯ̃", "ũ", "ɪ̃", "ʏ̃", "ʊ̃", "ẽ", "ø̃", "ɘ̃", "ɵ̃", "ɤ̃", "õ", "ẽ̞", "ɛ̝̃", "ø̞̃", "œ̝̃", "ə̃", "ɘ̞̃", "ɜ̝̃", "ɵ̞̃", "ɞ̝̃", "ɤ̞̃", "ʌ̝̃", "õ̞", "ɔ̝̃", "ɛ̃", "œ̃", "ɜ̃", "ɞ̃", "ʌ̃", "ɔ̃", "æ̃", "ɐ̃", "ã", "ɶ̃", "ä̃", "ã̠", "ɐ̞̃", "ɑ̈̃", "ɑ̟̃", "ɑ̃", "ɒ̃" }, wikipage = "nasal vowel", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["nasalization"] = { symbols = { "◌̃", "̃", "˷" }, wikipage = "nasalization", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["nasal release"] = { symbols = { "◌ⁿ", "ⁿ", "425" }, wikipage = "nasal release", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["lateral release (phonetics)"] = { symbols = { "dˡ", "◌ˡ", "ˡ", "426" }, wikipage = "lateral release (phonetics)", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["no audible release"] = { symbols = { "d̚", "◌̚", "̚", "427" }, wikipage = "no audible release", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["glottalization"] = { symbols = { "◌ˀ", "ˀ" }, wikipage = "glottalization", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["relative articulation#Raised and lowered"] = { symbols = { "̝" --[[ U+031D ]], "˔" --[[ U+02D4 ]], "̞" --[[ U+031E ]], "˕" --[[ U+02D5 ]], "429" }, wikipage = "relative articulation#Raised and lowered", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["syllabic consonant"] = { symbols = { "430", "ŋ̍", "ŋ̩", "n̩", "m̩", "r̩", "ɹ̩", "l̩", "◌̩", "̩", "431" }, wikipage = "syllabic consonant", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["syllabification"] = { symbols = { "." }, wikipage = "syllabification", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["semivowel"] = { symbols = { "u̯", "i̯", "y̯", "ʊ̯", "ɪ̯", "ʏ̯", "e̯", "o̯", "◌̯", "̯", "432" }, wikipage = "semivowel", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["diphthong"] = { symbols = { "aʊ", "aɪ", "ɔɪ", "oʊ", "eɪ" }, wikipage = "diphthong", soundfile = "", type = "diacritic" }, ["labio-palatalization"] = { symbols = { "ᶣ" }, wikipage = "labio-palatalization", soundfile = "", type = "diacritic" }, -- SUPRASEGMENTALS ["stress (linguistics)"] = { symbols = { "501", "ˈ" }, wikipage = "stress (linguistics)", soundfile = "", type = "suprasegmental" }, ["secondary stress"] = { symbols = { "502", "ˌ" }, wikipage = "secondary stress", soundfile = "", type = "suprasegmental" }, ["length (phonetics)"] = { symbols = { "503", "504", "ˑ", "ː" }, wikipage = "length (phonetics)", soundfile = "", type = "suprasegmental" }, ["extra-short"] = { symbols = { "505", "̆", "ə̆" }, wikipage = "extra-short", soundfile = "", type = "suprasegmental" }, -- TONE LETTERS ["tone letter"] = { symbols = { "519", "523", "˩", "˨", "˧", "˦", "˥" }, wikipage = "tone letter", soundfile = "", type = "tone letter" }, ["downstep"] = { symbols = { "517", "ꜜ◌", "ꜜ" }, wikipage = "downstep", soundfile = "", type = "tone letter" }, ["upstep"] = { symbols = { "518", "ꜛ◌", "ꜛ" }, wikipage = "upstep", soundfile = "", type = "tone letter" }, ["zero (linguistics)"] = { symbols = { "∅" }, wikipage = "zero (linguistics)", soundfile = "", type = "" }, -- EXTENDED IPA ["bidental percussive"] = { symbols = { "601" }, wikipage = "bidental percussive", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["velopharyngeal fricative"] = { symbols = { "602" }, wikipage = "velopharyngeal fricative", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["lateralised [s]"] = { symbols = { "603" }, wikipage = "lateralised [s]", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["lateralised [z]"] = { symbols = { "604" }, wikipage = "lateralised [z]", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, -- NEW SYMBOLS (added for ml.wiki) ["voiceless bilabial trill"] = { symbols = { "ʙ̥" }, wikipage = "നാദരഹിത ദ്വയോഷ്ഠ്യ പ്രകമ്പിതം", soundfile = "Voiceless bilabial trill.ogg", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless labiodental nasal"] = { symbols = { "ɱ̊" }, wikipage = "നാദരഹിത ദന്ത്യോഷ്ഠ്യ അനുനാസികം", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless dental nasal"] = { symbols = { "n̪̊" }, wikipage = "നാദരഹിത ദന്ത്യ അനുനാസികം", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless postalveolar nasal"] = { symbols = { "n̠̊" }, wikipage = "നാദരഹിത പശ്ചാദ്വർത്സ്യ അനുനാസികം", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless alveolar lateral flap"] = { symbols = { "ɺ̥" }, wikipage = "നാദരഹിത വർത്സ്യ പാർശ്വിക ഫ്ലാപ്പ്", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex non-sibilant fricative"] = { symbols = { "ɻ̊˔" }, wikipage = "നാദരഹിത മൂർദ്ധന്യ അസിബിലന്റ് ഊഷ്മാവ്", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced retroflex non-sibilant fricative"] = { symbols = { "ɻ˔" }, wikipage = "നാദമുള്ള മൂർദ്ധന്യ അസിബിലന്റ് ഊഷ്മാവ്", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless retroflex lateral flap"] = { symbols = { "𝼈̥" }, wikipage = "നാദരഹിത മൂർദ്ധന്യ പാർശ്വിക ഫ്ലാപ്പ്", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced retroflex lateral affricate"] = { symbols = { "d𝼅" }, wikipage = "നാദമുള്ള മൂർദ്ധന്യ പാർശ്വിക അഫ്രിക്കേറ്റ്", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiced palatal lateral affricate"] = { symbols = { "ɟʎ̝" }, wikipage = "നാദമുള്ള താലവ്യ പാർശ്വിക അഫ്രിക്കേറ്റ്", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["voiceless uvular nasal"] = { symbols = { "ɴ̥" }, wikipage = "നാദരഹിത ഉപജിഹ്വ്യ അനുനാസികം", soundfile = "", type = "consonant", XSAMPA = "" }, ["IPA"] = { symbols = { "611" --[[ balloon ]], "612", "*", -- INDETERMINACY symbols "901", "[", "902", "]", "903", "/", "906", "(", "907", ")" -- TRANSCRIPTION }, wikipage = "IPA", soundfile = "", type = "" } } local symbols = {} for k,v in pairs(correspondences) do v.name = k for _,symbol in pairs(v.symbols) do symbols[symbol] = k end v.symbols = nil end return { symbols = symbols, correspondences = correspondences } 9b5l7rphn905arb1j6qq4mqz9q40dxo 0 392082 4612546 4338356 2026-04-09T14:59:53Z Markuss86 149801 4612546 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = Atlético Madrid | image = | fullname = Club Atlético de Madrid | nickname = {{unbulleted list | ''Los Colchoneros'' (The Mattressers) | {{nowrap|''Los Rojiblancos'' (The Red-and-Whites)}} | ''Los Indios'' (The Indians) | ''Atletico'' }} | founded = {{Start date and years ago|df=yes|1903|4|26}} as ''Athletic Club de Madrid'' | ground = [[Wanda Metropolitano]] | capacity = 67,703<ref>http://stadiumdb.com/constructions/esp/estadio_la_peineta</ref> | owner = Miguel Ángel Gil Marín (52%)<br>[[Enrique Cerezo]] (20%)<br>[[Wang Jianlin]] ([[Wanda Group]]) (20%)<ref>{{cite web|url= http://en.clubatleticodemadrid.com/noticias/wanda-group-is-now-the-owner-of-20-of-the-club-s-shareholding|title= Wanda Group is now the owner of 20% of the Club's shareholding|date= March 31, 2015|accessdate= November 7, 2015|work= clubatleticodemadrid.com|publisher= [[Atlético de Madrid]]|archive-date= 2016-01-02|archive-url= https://web.archive.org/web/20160102160007/http://en.clubatleticodemadrid.com/noticias/wanda-group-is-now-the-owner-of-20-of-the-club-s-shareholding|url-status= dead}}</ref> | chrtitle = President | chairman = [[Enrique Cerezo]] | manager = [[Diego Simeone]] | league = [[La Liga]] | season = [[2024–25 La Liga|2024–25]] | position = La Liga, 3rd | website = https://www.atleticodemadrid.com/ | pattern_la1 = _atleticomadrid2526h | pattern_b1 = _atleticomadrid2526h | pattern_ra1 = _atleticomadrid2526h | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = 0000FF | socks1 = 0000FF | pattern_la2 = _atleticomadrid2526a | pattern_b2 = _atleticomadrid2526a | pattern_ra2 = _atleticomadrid2526a | pattern_sh2 = _atleticomadrid2526a | pattern_so2 = _atleticomadrid2526al | leftarm2 = 3B3C62 | body2 = 3B3C62 | rightarm2 = 3B3C62 | shorts2 = 3B3C62 | socks2 = 3B3C62 | pattern_la3 = _atleticomadrid2526t | pattern_b3 = _atleticomadrid2526t | pattern_ra3 = _atleticomadrid2526t | pattern_sh3 = _atleticomadrid2526t | pattern_so3 = | leftarm3 = 0088FF | body3 = 0088FF | rightarm3 = 0088FF | shorts3 =0088FF | socks3 = 0088FF | current = 2025–26 Atlético Madrid season <!-- Do not add kits that display logos or crests as this is against Wikipedia's copyright policies. A 2012 discussion can be read at: https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:WikiProject_Football/Archive_71#Logos_on_kits --> }} സ്പെയിനിലെ മാഡ്രിഡ് ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബാണ് '''അത്‌ലറ്റിക്കോ മാഡ്രിഡ്'''. ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:സ്പാനിഷ് ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബുകൾ]] s2tbq469qcy9yd3wy914omenui1c7sk 0 393019 4612562 3994456 2026-04-09T20:07:40Z AnRo0002 89025 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Magudeshwar temple, kodumuti. 10.jpg]] → [[File:Prosopis cineraria at Magudeshwar temple, kodumuti. 10.jpg]] 4612562 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Magudeswarar al Ayam}} {{Infobox Mandir | name = മകുടേശ്വരക്ഷേത്രം, കൊടുമുടി | image = Kodumudi Mahudeswarar temple 2.jpg | alt = | caption = | other_names = തിരുപ്പാണ്ടികൊടുമുടി | pushpin_map = India Tamil Nadu | map_caption = | latd = 11 | latm = 04 | lats = 34| latNS= N | longd = 77 | longm = 53 | longs = 19 | longEW = E | coordinates_region = IN_source:dewiki | coordinates_display= title | proper_name = അരുൾമിഗു ശ്രീ മകുടേശ്വരർ കോവിൽ | tamil = | sanskrit = कोटुमुटि मकुटॅश्वर मन्दिरम् | Hindi = कोटुमुटि मकुटॅश्वर मन्दिर | malayalam = കൊടുമുടി മകുടേശ്വരക്ഷേത്രം | country = ഭാരതം | state = [[തമിഴ്നാട്]] | district = [[ഈറോഡ്]] | locale = [[കൊടുമുടി]] | elevation_m = | deity = [[മകുടേശ്വരൻ(ശിവൻ)]],[[അനന്തശയനവിഷ്ണു]] [[സൗന്ദര്യനായകി]] | festivals = | architecture = [[ദ്രാവിഡവാസ്തുശൈലി]] | temple_quantity = | monument_quantity = | year_completed = | creator = | website = {{URL|www.kodumudimagudeswarar.org}} | number_of_temples = ഏഴ് | number_of_monuments= ഒന്ന് ([[വന്നി]]മരം) | inscriptions = | date_built = }} കൊടുമുടിയിലെ മകുടേശ്വരക്ഷേത്രം ബൃഹത്തായ ഒരു ക്ഷേത്രസങ്കേതമാണ്. കൊടുമുടി തന്നെ ഒരുപാട് ക്ഷേത്രങ്ങളുള്ള ഒരു നഗരമാണ്. <ref>http://www.shivatemples.com/knaadut/kodumudi.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171120062430/http://www.shivatemples.com/knaadut/kodumudi.php |date=2017-11-20 }} Shiva Temples of Tamil Nadu</ref> ശിവനാണ് മുഖ്യമൂർത്തി. സ്വയംഭൂവായ ഈ ശിവലിംഗം ഒരു അർധഗോളാാകൃതി മാത്രമേ പുറത്ത് കാണൂ. താണുപോകുന്ന ശിവലിംഗത്തെ [[അഗസ്ത്യൻ]]കൈകൊണ്ട് പിടിച്ചുനിർത്തി. ആ ലിംഗത്തിന്റെ മകുടം മാത്രം കാണൂന്നതുകൊണ്ട് ദേവൻ മകുടേശ്വരനും സ്ഥലം കൊടുമുടിയും ആയി എന്ന് ഐതിഹ്യം.<ref> ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപൂജാരിയായിരുന്ന സുന്ദരംഗുരുക്കളൂമായി സംസാരിച്ചതിൽ നിന്നും</ref> കൊങ്ങുപ്രദേശത്തെ [[തേവാരം]] കൃതികളിൽ പറയുന്ന ആറാമത്തെ ക്ഷേത്രമാണ് കൊടുമുടിയിലേത്.<ref>http://temple.dinamalar.com/en/New_en.php?id=64 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171111151901/http://temple.dinamalar.com/en/New_en.php?id=64 |date=2017-11-11 }} Sri Magudeswarar temple - Dinamalar Temples</ref> [[കാവേരി]] നദീതീരത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ==സ്ഥാനം== തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ഈറോഡ് ജില്ലയിൽ [[പാലക്കാട്|പാലക്കാട്ട്]] നിന്നും നേരെ കിഴക്കോട്ട് 154 കി.മി. മാറി കാവേരി നദീതീരത്താണ് കൊടുമുടിയിലെ മകുടേശ്വർക്ഷേത്രം. ട്രിച്ചി ഈറോഡ് തീവണ്ടിപാതയിൽ കൊടുമുടി സ്റ്റേഷനിൽ ഇറങ്ങിയാൽ നടക്കാവുന്നദൂരമേ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ളു. ==ക്ഷേത്രസമുച്ചയം== മകുടേശ്വരക്ഷേത്രം ഒരു വലിയ ക്ഷേത്രസമുച്ചയമാണ്. മുഖ്യദേവനായ മകുടേശ്വരനുപുറമേ ഏഴു ശ്രീകോവിലുകൾ പ്രധാനമായി ആ മതിലകത്തുണ്ട്. ===മകുടേശ്വരൻ=== ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനമൂർത്തിയാണ് സ്വയംഭൂ ആയി കിഴക്കോട്ട് ദർശനമരുളുന്ന മകുടേശ്വരൻ. ഒരു അർദ്ധഗോളാകൃതിമാത്രമേ ശിവലിംഗത്തിൽ പുറത്ത് കാണാനുള്ളു. അഗസ്ത്യൻ പിടിച്ചുനിർത്തിയതാണെന്ന് ഐതിഹ്യം. ===സുന്ദരനായകി (അമ്മൻ കോവിൽ)=== മകുടേശ്വരന്റെ ഇടത് വശത്ത് അമ്മൻ കോവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ===വീരനാരായണപെരുമാൾ (അനന്തശയനവിഷ്ണൂ)=== പൊതുവേ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വിഷ്ണുസാന്നിധ്യം തമിഴ്നാട്ടിൽ കുറവാണ് എന്നാൽ കൊടുമുടിക്ഷേത്രത്തിൽ അനന്തശായിയായി വീരനാരായണപ്പെരുമാൾ കുടികൊള്ളുന്നു. അനന്തശായിരൂപത്തിൽ വലിയ വിഗ്രഹമാണ് ഇത്. അഞ്ചുപത്തിയുള്ള [[അനന്തൻ]] തലയണയാകുന്നു. [[വിഭീഷണൻ]], [[നാരദൻ|നാരദർ]], [[ഹനുമാൻ]], [[പ്രഹ്ലാദൻ]] എന്നിവർ ഭക്തരായി സമീപത്തുണ്ട്. [[ഭൂമിദേവി|ഭൂമിദേവിയും]] [[ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മീദേവിയും]] പാദസേവചെയ്തുകൊണ്ട് കാൽക്കൽ ഉണ്ട്. [[ബ്രഹ്മാവ്]] നാഭിപത്മത്തിൽ എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ പിറകിലുണ്ട്. ഇവരുടെയെല്ലം വിഗ്രഹങ്ങൾ ശ്രീകോവിലിൽ കാണാം. ===വഹ്നി മരം=== [[File:Prosopis cineraria at Magudeshwar temple, kodumuti. 10.jpg|thumb|left|100px|ബ്രഹ്മചൈതന്യമുള്ള വന്നിമരം]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഒരപൂർവ്വതയാണ് പടുകൂറ്റൻ [[സാലിമരം|വന്നിമരം]]. സാധാരണ ഒരു 4-5 മീറ്റർ മാത്രം ഉയരം വക്കുന്ന വന്നി ഇവിടെ ഒരു വടവൃക്ഷം പോലെ വളർന്ന് നിൽക്കുന്നു. 2000-4000 വർഷം ആണ് ഈ വൃക്ഷത്തിന്റെ പ്രായമായി കണക്കാക്കുന്നത്. ബ്രഹ്മാവിഷ്ണുമഹേശ്വരന്മാരുടെ പൂർണ്ണ ചൈതന്യം ഉള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ മറ്റുരണ്ട് പേർക്കും ശ്രീകോവിലുള്ളപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ചൈതന്യം ഈ [[വന്നി]]മരത്തിലാണ് സങ്കല്പിക്കപ്പെടുന്നത്. ===ആഞ്ജനേയസ്വാമി=== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറേ മൂലയിൽ ആഞ്ജനേയസ്വാമി കോവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ===ശനീശ്വരൻ=== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്ക് കിഴക്കേ മൂലയിൽ ശനീശ്വരന് പ്രത്യേകം കോവിൽ ഉണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിനുമുന്നിലുള്ള നവഗ്രഹമണ്ഡപത്തിനു പുറമേയാണിത്. ===വീരഭദ്രസ്വാമി=== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്ക് കിഴക്കേ മൂലയിൽ ശനീശ്വരന് സമീപത്ത് തെക്കോക്ക് തിരിഞ്ഞ് വീരഭദ്രസ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നു. ===സൂര്യനും ചന്ദ്രനും=== കിഴക്കേചുമരിൽ വാതിലിന് ഇരുപുറവുമായി സൂര്യന്റെയും ചന്ദ്രന്റെയും വിഗ്രഹങ്ങൾ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാത്രം കാണുന്നതാണ്. ==പ്രത്യേകതകൾ== #ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ 2 കൊടിമരങ്ങൾ ആണ് ഉള്ളത്. മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഈ കൊടിമരങ്ങൾക്ക് മുമ്പിൽ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും സ്മരിച്ച് വടക്കോട്ട് മാത്രമേ നമസ്കരിക്കാനാവൂ. മറ്റൊരിടത്തും നമസ്കാരം അനുവദനീയമല്ല. # ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പടുകൂറ്റൻ [[വന്നി]]മരം ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്. ഇത്രയും വലിയ ഒരു [[വന്നി]] (Prosopis cineraria) ഒരു അപൂർവ്വതയാണ്<ref>P. cineraria is a small tree, ranging in height from 3–5 m (9.8–16.4 ft). </ref> ==എത്തിച്ചേരാൻ== #റെയിൽ- കൊടുമുടി സ്റ്റേഷൻ 500 മീറ്റർ #കരമാർഗ്ഗം - പാലക്കാട്-145 കിമി, ഈറോഡ്-41 കിമി ==ചിത്രശാല== <gallery caption="മകുടേശ്വര ക്ഷേത്രം" widths="140px" heights="100px" perrow="5"> File:Prosopis cineraria at Magudeshwar temple, kodumuti. 10.jpg|വന്നിമരം File:The Temple Elephant walks back to the temple after his shower and decoration..JPG|ക്ഷേത്രഗജം File:Magudeshwar temple, kodumuti. 13.jpg|ശനീശ്വരൻ File:Magudeshwar temple, kodumuti. 11.jpg|നന്ദികേശ്വരൻ </gallery> == അവലംബം == {{Commons category|Kodumudi Magudeswarar temple}} {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] p9rhmvm87q5ffje7c0cjjxpwxkk6btg 0 458546 4612639 4143741 2026-04-10T05:53:46Z Fotokannan 14472 4612639 wikitext text/x-wiki {{PU|Francis Noronha}} {{IMG|Francis Noronha 2.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണ}} മലയാളത്തിലെ പുതിയ കാല എഴുത്തുകാരിൽ ശ്രദ്ധേയനാണ് '''ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണ''' (Francis Noronha). 1972 ജനനം. അച്ഛൻ ക്ലീറ്റസ്നൊറോണ ,അമ്മ ബാർബറ '''നൊറോണ''' ജീവിതത്തിൻറെ ഭാവതീവ്രമായ ആവിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ട് വേറിട്ടു നിൽക്കുന്നവയാണ് ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണയുടെ രചനകൾ. മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ എഴുത്ത് ഇടങ്ങളിൽനിന്ന് ഭ്രഷ്ടരാക്കപ്പെട്ട ലത്തീൻ കത്തോലിക്കരുടെ ജീവിതം നൊറോണയുടെ എഴുത്തിന് പതിവായി പശ്ചാത്തലമാകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് എഴുത്ത് ഭാവദീപ്തമാക്കുന്നതിൽ കാവ്യാത്മകമായ ഭാഷാശൈലി പ്രത്യേക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ആലപ്പുഴയിലെ തീരദേശ ജനതയുടെ ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി രചിക്കപ്പെട്ട 'അശരണരുടെ സുവിശേഷം' എന്ന നോവൽ അദ്ദേഹം രചിച്ച ഒരേ ഒരു നോവലാണ്. തൊട്ടപ്പൻ എന്നത് അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധേയമായ ചെറുകഥാ സമാഹാരമാണ്. 2019-ൽ ഈ ചെറുകഥ [[ഷാനവാസ് കെ. ബാവക്കുട്ടി]] [[തൊട്ടപ്പൻ (ചലച്ചിത്രം)|തൊട്ടപ്പൻ]] എന്ന പേരിൽ തന്നെ ചലച്ചിത്രമാക്കി.<ref>https://www.thecue.in/movie-review/2019/06/05/vinayakan-starrer-thottappan-movie-review</ref>, <ref>https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/movie-news/vinayakan-starring-movie-thottappan-trailer-is-out/articleshow/69632145.cms</ref> ==കൃതികൾ== [[പ്രമാണം:Francis Noronha at kollam 2025 2.jpg|ലഘുചിത്രം]] ===നോവൽ=== * [[അശരണരുടെ സുവിശേഷം]] * മുടിയറകൾ *മാസ്റ്റർപീസ് * <ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/books/special/mbifl2018/interview/francis-nerona-short-story-1.2592419 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-01-21 |archive-date=2019-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190606153417/https://www.mathrubhumi.com/books/special/mbifl2018/interview/francis-nerona-short-story-1.2592419 |url-status=dead }}</ref> ===കഥകൾ=== * ആദമിന്റെ മുഴ<ref>https://www.azhimukham.com/literature-francis-francis-nerona-short-stories-review-sophia-jains/</ref> * ഇരുൾരതി * കടവരാൽ * പെണ്ണാച്ചി * തൊട്ടപ്പൻ<ref>http://www.dcbooks.com/thottappan-by-francis-noronha.html</ref> *രണ്ടാംപെണ്ണ് *കക്കുകളി *കാതുസൂത്രം ==ചിത്രജാലകം== <gallery> Francis Noronha 1.jpg|കുറിപ്പ്1 Francis Noronha 2025.jpg|കുറിപ്പ്2 Francis Noronha and farzana at Kollam 2025.jpg| Francis Noronha at kollam 2025 1.jpg| ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു 1.jpg|ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു 2.jpg|ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ആഷ് അഷിതയ്ക്ക് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ആഷ് അഷിതയ്ക്ക് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു </gallery> ==അവലംബം== {{അവലംബങ്ങൾ}}പുസ്തക നിരൂപണം: ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണയുടെ ‘അശരണരുടെ സുവിശേഷം,’ ഡോ.വിനീതാ വിജയൻ എഴുതുന്നു… https://pressclubvartha.com/2023/10/05/book-review-on-francis-noronhas-asharanarude-suvishesham/ [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] e4hlh02p5y3m7v5ff52gnjua7k5gmcx 4612641 4612639 2026-04-10T05:55:41Z Fotokannan 14472 /* ചിത്രജാലകം */ 4612641 wikitext text/x-wiki {{PU|Francis Noronha}} {{IMG|Francis Noronha 2.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണ}} മലയാളത്തിലെ പുതിയ കാല എഴുത്തുകാരിൽ ശ്രദ്ധേയനാണ് '''ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണ''' (Francis Noronha). 1972 ജനനം. അച്ഛൻ ക്ലീറ്റസ്നൊറോണ ,അമ്മ ബാർബറ '''നൊറോണ''' ജീവിതത്തിൻറെ ഭാവതീവ്രമായ ആവിഷ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ട് വേറിട്ടു നിൽക്കുന്നവയാണ് ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണയുടെ രചനകൾ. മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ എഴുത്ത് ഇടങ്ങളിൽനിന്ന് ഭ്രഷ്ടരാക്കപ്പെട്ട ലത്തീൻ കത്തോലിക്കരുടെ ജീവിതം നൊറോണയുടെ എഴുത്തിന് പതിവായി പശ്ചാത്തലമാകുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് എഴുത്ത് ഭാവദീപ്തമാക്കുന്നതിൽ കാവ്യാത്മകമായ ഭാഷാശൈലി പ്രത്യേക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ആലപ്പുഴയിലെ തീരദേശ ജനതയുടെ ജീവിതം ആസ്പദമാക്കി രചിക്കപ്പെട്ട 'അശരണരുടെ സുവിശേഷം' എന്ന നോവൽ അദ്ദേഹം രചിച്ച ഒരേ ഒരു നോവലാണ്. തൊട്ടപ്പൻ എന്നത് അദ്ദേഹത്തിൻറെ ശ്രദ്ധേയമായ ചെറുകഥാ സമാഹാരമാണ്. 2019-ൽ ഈ ചെറുകഥ [[ഷാനവാസ് കെ. ബാവക്കുട്ടി]] [[തൊട്ടപ്പൻ (ചലച്ചിത്രം)|തൊട്ടപ്പൻ]] എന്ന പേരിൽ തന്നെ ചലച്ചിത്രമാക്കി.<ref>https://www.thecue.in/movie-review/2019/06/05/vinayakan-starrer-thottappan-movie-review</ref>, <ref>https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/movie-news/vinayakan-starring-movie-thottappan-trailer-is-out/articleshow/69632145.cms</ref> ==കൃതികൾ== [[പ്രമാണം:Francis Noronha at kollam 2025 2.jpg|ലഘുചിത്രം]] ===നോവൽ=== * [[അശരണരുടെ സുവിശേഷം]] * മുടിയറകൾ *മാസ്റ്റർപീസ് * <ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/books/special/mbifl2018/interview/francis-nerona-short-story-1.2592419 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-01-21 |archive-date=2019-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190606153417/https://www.mathrubhumi.com/books/special/mbifl2018/interview/francis-nerona-short-story-1.2592419 |url-status=dead }}</ref> ===കഥകൾ=== * ആദമിന്റെ മുഴ<ref>https://www.azhimukham.com/literature-francis-francis-nerona-short-stories-review-sophia-jains/</ref> * ഇരുൾരതി * കടവരാൽ * പെണ്ണാച്ചി * തൊട്ടപ്പൻ<ref>http://www.dcbooks.com/thottappan-by-francis-noronha.html</ref> *രണ്ടാംപെണ്ണ് *കക്കുകളി *കാതുസൂത്രം ==ചിത്രജാലകം== <gallery> പ്രമാണം:Francis Noronha 1.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണ പ്രമാണം:Francis Noronha 2025.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണ പ്രമാണം:Francis Noronha and farzana at Kollam 2025.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണ, പുണ്യ സിആർ, ഫർഹാന - ഡിസി ബുക്സ് കൊല്ലത്ത് നടന്ന 51 ആം വാർഷികത്തിൽ പ്രമാണം:Francis Noronha at kollam 2025 1.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണ പ്രമാണം:ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു 1.jpg|ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു പ്രമാണം:ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു 2.jpg|ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു പ്രമാണം:ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ആഷ് അഷിതയ്ക്ക് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ആഷ് അഷിതയ്ക്ക് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു പ്രമാണം:ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു പ്രമാണം:ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു </gallery> ==അവലംബം== {{അവലംബങ്ങൾ}}പുസ്തക നിരൂപണം: ഫ്രാൻസിസ് നൊറോണയുടെ ‘അശരണരുടെ സുവിശേഷം,’ ഡോ.വിനീതാ വിജയൻ എഴുതുന്നു… https://pressclubvartha.com/2023/10/05/book-review-on-francis-noronhas-asharanarude-suvishesham/ [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] dhlsd6i5jnrpwvd8pnen7868wudfc1r 0 482604 4612635 4543582 2026-04-10T05:44:20Z Sanu N 86331 Sanu N എന്ന ഉപയോക്താവ് [[നിഴൽശൂന്യ ദിനം]] എന്ന താൾ [[നിഴലില്ലാദിനം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: കൂടുതൽ ലളിതവും മലയാളത്തിലുള്ളതുമായ തലക്കെട്ട് 4543582 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} നട്ടുച്ചനേരത്ത് സൂര്യൻ [[ശീർഷബിന്ദു|ശീർഷബിന്ദുവിൽ]] ആയിരിക്കുകയും ആസമയം സൂര്യരശ്മികൾ കൃത്യം ലംബമായി അവിടെ പതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുമൂലം ഒരു വസ്തുവിന് നിഴലില്ലാതായി തീരുന്ന ദിവസമാണ് '''നിഴൽരഹിത ദിനം''' അഥവാ '''നിഴൽശൂന്യ ദിനം'''. [[ഉഷ്ണമേഖല|ഉഷ്ണമേഖലാ]]പ്രദേശത്തുമാത്രം അനുഭവപ്പെടുന്ന ഈ ജ്യോതിശാസ്ത്ര പ്രതിഭാസം ഒരു കലണ്ടർ വർഷത്തിൽ രണ്ടുതവണ അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്.<ref name = "luca">{{Cite web|url=https://luca.co.in/zero-shadow-time-in-kerala/|title=കേരളത്തിൽ നിഴലില്ലാനേരം – നമുക്ക് ഭൂമിയുടെ ചുറ്റളവ് കണ്ടെത്താം|last=Team|first=LUCA|date=2019-08-22|website=LUCA|language=ml|access-date=2019-08-23}}</ref> ഭൂമിയിൽ ഒരു നിരീക്ഷകന്റെ തലയ്ക്കുമുകളിൽ ഖഗോളത്തിലുള്ള ബിന്ദുവാണ് ശീർഷബിന്ദു.<ref>{{Cite book|title=ശാസ്ത്രനിഘണ്ടു|last=ശീർഷബിന്ദു|first=|publisher=കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്ത്|year=മെയ് 2010|isbn=978-93-80512-20-4|location=കോഴിക്കോട്|pages=362}}</ref> എല്ലാ നട്ടുച്ചക്കും സൂര്യൻ ശീർൽബിന്ദുവിൽ എത്താറില്ല. എന്നാൽ ഒരു നിരീക്ഷകന്റെ നേരെ മുകളിലൂടെ സാമാന്യം കൃത്യമായി സൂര്യൻ കടന്നുപോകുന്ന രണ്ടു ദിവസങ്ങൾ ഒരു വർഷത്തിലുണ്ടാകും. ഈ ദിവസങ്ങളാണ് നിഴൽശൂന്യ ദിനങ്ങൾ. ഇതിൽ ഒന്ന് ഉത്തരായനകാലത്തും മറ്റൊന്ന് ദക്ഷിണായന കാലത്തുമാണ് സംഭവിക്കുക.ഭൂമധ്യരേഖയിൽ അത് മാർച്ച് 21-ഉം സെപ്റ്റംബർ 22-ഉം ആണ്. അക്ഷാംശരേഖക്കനുസൃതമായി മറ്റുള്ളിടങ്ങളിൽ അത് മാറും. ആ ദിവസങ്ങളിൽ നട്ടുച്ച സമയത്ത് സൂര്യൻ നിരീക്ഷകന്റെ നേരെ മുകളിൽ എത്തുകയും നിഴലുകൾ അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്യും. പൂർണ്ണമായും നിഴൽ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്ന സമയമാണ് '''നിഴലില്ലാനേരം'''. ബാക്കി ദിവസങ്ങളിലെല്ലാം നട്ടുച്ചക്ക് തെക്കോട്ടോ വടക്കോട്ടോ ചെറിയ നിഴലുകളുണ്ടാകും.<ref name = "luca"/> ==അവലംബം== <references /> pyxyo6hp2y77obt1esjitl26cm2z5zw 10 483627 4612576 3603339 2026-04-10T02:07:40Z Asifalinair 206364 4612576 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = | bodystyle = | abovestyle = background-color:lightgrey; | aboveclass = fn org | above = {{{constituency number}}}</br>{{{name}}} | subheaderstyle = background-color:#cddeff; font-weight:bold; | subheader = കേരള നിയമസഭയിലെ നിയോജകമണ്ഡലം <!-- images --> |image = {{#if:{{{map1|}}}|[[File:{{{map1}}}Constituency.svg|{{#if:{{{map_size|}}}|{{{map_size}}}|220px}}|alt=Outline map]] | {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{alt|}}}}} }} |caption = {{#if:{{{map1|}}}|Boundary of {{{name}}} in {{{map_entity}}}{{#if:{{{map_year|}}}|&#32;for the {{{map_year}}} general election}}|{{{caption|}}}}} <!-- main content --> |label1 = നിയോജകമണ്ഡലത്തിന്റെ സംഖ്യ |data1 = {{{constituency no|}}} |label2 = നിലവിൽ വന്ന വർഷം |data2 = {{{existence|}}} |label3 = സംവരണം |data3 = {{{reserved|}}} |label4 = വോട്ടർമാരുടെ എണ്ണം |data4 = {{{electorate|}}} |label5 = ആദ്യ പ്രതിനിഥി |data5 = {{{first member|}}} |label6 = [[Member of the Legislative Assembly (India)|നിലവിലെ അംഗം]] |data6 = {{{current mla|}}} |label7 = പാർട്ടി |data7 = {{{party|}}} |label8 = മുന്നണി |data8 = {{{front|}}} |label9 = തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വർഷം |data9 = {{{electedbyyear|}}} |label10 = [[List of districts of Kerala|ജില്ല]] |data10 = {{{district|}}} |label11 = ഉൾപ്പെടുന്ന [[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ|തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ]] |data11 = {{{self governed segments|}}} }} <noinclude>{{documentation}}</noinclude> hmmf5dtbrva5yc08mygw75w6gfpc458 2 516710 4612619 4611824 2026-04-10T05:06:09Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4612619 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql=SELECT ?item ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel WHERE { SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en". } BIND(xsd:integer(STRAFTER(STR(?item), "Q")) AS ?qid) ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P21 wd:Q6581072. { ?item wdt:P19 wd:Q1186. } UNION { ?item wdt:P19 ?pob. ?pob wdt:P131* wd:Q1186. } UNION { ?item wdt:P103 wd:Q36236. } UNION { ?item wdt:P1412 wd:Q36236. } OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?birth. } OPTIONAL { ?item wdt:P19 ?pob. } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?death. } OPTIONAL { ?item wdt:P20 ?pod. } OPTIONAL { ?sitelink schema:about ?item. ?sitelink schema:inLanguage "ml". } FILTER(!BOUND(?sitelink)) } GROUP BY ?item ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel ORDER BY DESC(?statements) |columns=number:#,item:WDQ,label:Name,description,p19:Place OB, p569:Date OB, p20:Place OD, p570:Date OD |section=131 |sort=label |links=text |thumb=128 |autolist=fallback }} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! # ! WDQ ! Name ! description ! Place OB ! Date OB ! Place OD ! Date OD |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q101428115|Q101428115]] | Ada Rundall Greenaway | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] hymnwriter (1861–1937) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1861-10-12 | Woking | 1937-05-15 |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q136858412|Q136858412]] | Adeeba Fathima | Person (*1989) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | 1989 | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q104966859|Q104966859]] | Aishath Maain Rasheed | Person (*1992) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1992-11-02 | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q133442699|Q133442699]] | Aleena Anna Thomas | Person (*1993) ♀ | [[കോട്ടയം]] | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q133392330|Q133392330]] | Alva Rani James | [[ബയോ ഇൻഫർമാറ്റിക്സ്|ബയോ-ഇൻഫർമാറ്റിക്സ്‌]] ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q136865980|Q136865980]] | Amala Elizabeth | Physicist (*1990) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | 1990 | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131685948|Q131685948]] | Ananthika Sanilkumar | [[അഭിനേതാവ്]] (*2006) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | 2006-02-02 | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q124737157|Q124737157]] | Ananya SP | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q56610837|Q56610837]] | Angel Shijoy | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | [[എറണാകുളം ജില്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q138190710|Q138190710]] | Anishma Anilkumar | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1999) ♀ | [[കാട്ടാക്കട]] | 1999-06-27 | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q136862520|Q136862520]] | Anjana Ashok | Person (*1994) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q133393005|Q133393005]] | Anjana Vaman | Life scientist (*1985) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1985 | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q96418233|Q96418233]] | Anna Maria Jungck [-Reinhardt] | [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] സാഹിത്യകാരൻ (1868–1943) ♀ | [[തലശ്ശേരി]] | 1868-11-07 | [[ബേൺ]] | 1943-07-19 |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q113774168|Q113774168]] | Annakutty Valiamangalam K.-Findeis | Germanist, ദ്വിഭാഷി ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q137369452|Q137369452]] | Anooja Bashir | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] entrepreneur ♀ | [[കൊച്ചി]] | | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q124737160|Q124737160]] | Archana C A | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q107342316|Q107342316]] | Ashalatha Radhakrishnan | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q138791672|Q138791672]] | Ashita | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ (1956–2019) ♀ | | 1956 | | 2019 |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q133389284|Q133389284]] | Ashwene Rajagopal | Person (*1991) ♀ | [[പാലക്കാട് ജില്ല]] | 1991 | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q90234093|Q90234093]] | Aswathy Joseph | [[രസതന്ത്രശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], university teacher, [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1987) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q136866262|Q136866262]] | Aswathy Vijayan Nair | Person (*1987) ♀ | [[കേരളം]] | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q135935634|Q135935634]] | Athira Sarasa | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat, [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]], സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ♀ | [[കൊല്ലം]] | | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q136670517|Q136670517]] | Aysha Haseen | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] editorial cartoonist, [[കലാകാരൻ]] ♀; member of Cartooning for Peace; notable work art exhibition, SoloToons | [[മയ്യഴി]] | | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q124394067|Q124394067]] | Ceenu George | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ|കമ്പ്യൂട്ടർ ഗവേഷകൻ]] (*1987) ♀ | [[കോട്ടയം ജില്ല]] | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q5058013|Q5058013]] | Celia Paul | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] ചിത്രകാരൻ, [[കലാകാരൻ]] (fl. 1984–1986) (*1959) ♀; child of Geoffrey Paul | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1959-11-11 | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q136859354|Q136859354]] | Deepthy Mootheril Thomas | Person (*1993) ♀ | [[കേരളം]] | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q116820273|Q116820273]] | Dr. Firdouse Iqbal Changampalli | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ആയുർവേദാചാര്യന്മാ, oncologist, മേധാവി ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q121200432|Q121200432]] | Dr. PK Jayasree | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q5354444|Q5354444]] | Eleanour Sinclair Rohde | യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം ഓഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ആൻഡ് ഐർലൻഡ്-[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] horticulturist (1881–1950) ♀ | [[ആലപ്പുഴ]] | 1881-08-09 | | 1950 |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q124737167|Q124737167]] | Eminta Paul | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q108653220|Q108653220]] | Fathima Azra Fazal | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] library scientist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q125132986|Q125132986]] | Fousiya Musthafa | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] television presenter ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q117344813|Q117344813]] | Hana Fathim | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഗായകൻ ♀ | [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] | | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q124737172|Q124737172]] | Hasna KH | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q86913641|Q86913641]] | India Antony | [[അഭിനേതാവ്]] (*1980) ♀ | [[കേരളം]] | 1980 | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q120667470|Q120667470]] | Ishaani Krishna | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] YouTuber, [[അഭിനേതാവ്]] ♀; child of [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)|കൃഷ്ണ കുമാർ]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q136862072|Q136862072]] | Ishamol Shaji | [[രസതന്ത്രശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1994) ♀ | [[കേരളം]] | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q137446938|Q137446938]] | Jeeja Viola Isabelle Kempf | ജീവശാസ്ത്രജ്ഞ(ൻ) (*1978) ♀ | [[കണ്ണൂർ]] | 1978 | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q32540073|Q32540073]] | Jessie Hill | [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയ]]-[[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസീലൻഡ്]] singer-songwriter, ഗായകൻ, ഗായകൻ, പാട്ടെഴുത്തുകാരൻ, producer (fl. 2008–) ♀ | [[വെല്ലിംഗ്ടൺ]] | | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q124325985|Q124325985]] | Jisha Elizabeth | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q124737186|Q124737186]] | Jomol Jose | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q133395073|Q133395073]] | Joy Michal Johnson | Person (*1971) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1971-05-25 | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q137105809|Q137105809]] | Jubna Irakkathil Jabbar | Person ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q130812089|Q130812089]] | Jyothilakshmi Vadassery | Agronomist (*1979) ♀ | [[കേരളം]] | 1979 | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q125629802|Q125629802]] | K. J. Shine | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക, [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപിക]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q138790856|Q138790856]] | Kavya Anil | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*2001) ♀ | [[ഇന്ത്യ]] | 2001 | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q138679825|Q138679825]] | Lavanya Vikram | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] influencer, entrepreneur, content creator ♀; [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]] | | | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q112506254|Q112506254]] | Lorraine Pe Symaco | University teacher (*1978) ♀ | | 1978 | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q5698080|Q5698080]] | M ഹീര രാജഗോപാൽ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1971-12-29 | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q113553160|Q113553160]] | Maria Celina Kannanaikal | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] nun (1931–1957) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]] | 1931-02-13 | [[കണ്ണൂർ]] | 1957-07-26 |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q114565030|Q114565030]] | Marina Kurup | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] immigrant (1620–1694) ♀; spouse of Ralph Batrich | [[കണ്ണൂർ]] | 1620-07-23 | Waverton | 1694-08-03 |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q130747456|Q130747456]] | Mathangi Ajithkumar | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഗായകൻ (*2002) ♀ | [[പാലക്കാട് ജില്ല]] | 2002 | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q112831450|Q112831450]] | Maya Jayapal | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ചരിത്രകാരൻ]] (*1941) ♀ | [[പാലക്കാട്]] | 1941 | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q100994887|Q100994887]] | Maya the drag queen | ഡ്രാഗ് ക്യൂൻ (*1988) ♀ ♂ | [[കേരളം]] | 1988-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q19754292|Q19754292]] | Meera Menon | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]], [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]] (*1953) ♀; Nora Ephron Prize | [[പാലക്കാട്]] | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q125542117|Q125542117]] | Monika Busam | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], model, voice actor (fl. 2022–) ♀ | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q112184750|Q112184750]] | Nalini Warriar | [[കാനഡ|കാനഡ]]-[[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, short story writer, molecular biologist (*1954) ♀; prix McAuslan | [[കേരളം]] | 1954 | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q126150822|Q126150822]] | Namita Krishnamurthy | സാഹിത്യകാരൻ, model, [[അഭിനേതാവ്]], storyteller ♀ | [[തൊടുപുഴ]] | | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q115090734|Q115090734]] | Neena Madhu | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q136854285|Q136854285]] | Nisha James | [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]] (*1985) ♀ | [[കേരളം]] | 1985 | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q133249033|Q133249033]] | P. Vimala | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പ്രൊഫസ്സർ]], ദ്വിഭാഷി (*1987) ♀ | കുളശേഖരം | 1987-05-09 | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q98541007|Q98541007]] | P.K. Thressia | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]] (1924–1981) ♀ | [[കേരളം]] | 1924-03-12 | | 1981-11-18 |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q27210418|Q27210418]] | Padmini Priyadarshini | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (1944–2016) ♀ | [[മാവേലിക്കര]] | 1944 | | 2016-01-17 |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q115796240|Q115796240]] | Pavithra Lakshmi | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q133578780|Q133578780]] | Prabitha Ivy Paranikulangara | Person (*1980) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1980-02-19 | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q134290949|Q134290949]] | Prasanalakshmi Balaji | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], university teacher ♀ | മയിലാടുതുറൈ<br/>മയിലാടുതുറൈ ലോക്സഭാമണ്ഡലം | | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q137092805|Q137092805]] | Preshobha Kodackattumannil Peethambaran | Person ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q133392004|Q133392004]] | Raji Kurumathoor Parameshwaran | പ്രകൃതിജ്ഞ(ൻ) ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q134312546|Q134312546]] | Rakhimol Isaac | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] university teacher (*1980) ♀ | | 1980-08-30 | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q57710094|Q57710094]] | Rehana Fathima | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1986) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1986-05-30 | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q125644763|Q125644763]] | Remya Suresh | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1982) ♀ | [[കോട്ടയം]] | 1982-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q124737199|Q124737199]] | Reshmi Jaydas | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q111701090|Q111701090]] | Ritsuko Notani | [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാൻ]] character designer, animator, key animator, sakuga kantoku, storyboard artist (*1965) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1965-07-13 | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q102392222|Q102392222]] | Rohini Mohan | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀; Chameli Devi Jain Award for Outstanding Women Mediaperson | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q7416299|Q7416299]] | Sandhya Shantaram | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊച്ചി]] | 1931-09-22 | [[മുംബൈ]] | 2025-10-04 |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q133435009|Q133435009]] | Sangeetha Sasidharan | Person (*1996) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1996 | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q97819061|Q97819061]] | Santha Bhaskar | Dancer, choreographer, artistic director (1939–2022) ♀; Cultural Medallion, Bintang Bakti Masyarakat, Singapore Women's Hall of Fame, Pingat Jasa Gemilang, Cultural Medallion for Dance | [[കേരളം]] | 1939 | Tan Tock Seng Hospital | 2022-02-26 |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q121200434|Q121200434]] | Sheeba George | Civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q114092261|Q114092261]] | Shree Gopika | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], സിനിമാനടൻ, model (*1997) ♀ | [[പാലക്കാട്]] | 1997-07-04 | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q136689772|Q136689772]] | Shreya Rukmini | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1999) ♀ | [[പയ്യന്നൂർ]] | 1999-10-31 | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q133431401|Q133431401]] | Siddapoor Sneha Bhat | Biochemist (*1992) ♀ | [[കേരളം]] | 1992 | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q124737216|Q124737216]] | Sindhu Nepolean | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q124339728|Q124339728]] | Soon Li Wei | [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യ]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q106078335|Q106078335]] | Sreeja Das | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | [[കൊച്ചി]] | | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q133381311|Q133381311]] | Sruthi Sreekumar | ജീവശാസ്ത്രജ്ഞ(ൻ) (*1989) ♀ | [[ആലപ്പുഴ]] | 1989 | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q100307666|Q100307666]] | Subur Parthasarathy | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] educator (1911–1966) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | 1911 | | 1966-10-11 |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q136862487|Q136862487]] | Sweety Ann Samuel | Person (*1994) ♀ | [[കേരളം]] | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q107412397|Q107412397]] | T. V. Kumuthini | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], ഗായകൻ (1916–2000) ♀ | [[ആറ്റിങ്ങൽ]] | 1916-10-13 | Royapettah | 2000 |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q131481208|Q131481208]] | Thelma John David | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat (*1982) ♀ | | 1982-08-21 | | |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q133382771|Q133382771]] | Tinu Vellappallil | Assistant physician (*1984) ♀ | [[കോട്ടയം]] | 1984 | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q130830098|Q130830098]] | Veena Mathew | Person ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q102146232|Q102146232]] | Viji K. Sundar | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] university teacher (1943–2021) ♀ | [[കേരളം]] | 1943-03-18 | | 2021-11-17 |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q136860972|Q136860972]] | Viji Nair | [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (*1976) ♀ | [[കേരളം]] | 1976 | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q133415681|Q133415681]] | Vrinda Sreekumar | Person ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q16149015|Q16149015]] | അംബിക പിള്ള | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] make-up artist (*1953) ♀ | [[കൊല്ലം]] | 1953-11-11 | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q4701778|Q4701778]] | അക്ഷ പാർദസാനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1991-11-08 | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q23772491|Q23772491]] | അജിത ജയരാജൻ | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1965-10-02 | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q64781724|Q64781724]] | അജിത വിജയൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക (*1973) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1973 | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q108727622|Q108727622]] | അഞ്ജന കെ ആർ | ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവ് | [[ചെന്നൈ]] | 1994-12-31 | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q17495789|Q17495789]] | അഞ്ജലി നായിഡു | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1981–) ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q62571046|Q62571046]] | അദിതി മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 1992-12-15 | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q80698598|Q80698598]] | അനു ശിവരാമൻ | ജഡ്ജ് (*1966) ♀ | [[എറണാകുളം]] | 1966-05-25 | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q18589263|Q18589263]] | അനുഷ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1978-03-04 | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q20830882|Q20830882]] | അന്ന സുജാത മത്തായി | ഇന്ത്യൻ കവയിത്രി (മരണം 2023) | [[കേരളം]] | 1934-05-24 | | 2023 |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q4779148|Q4779148]] | അപർണ പിള്ള | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q4779152|Q4779152]] | അപർണ ബാജ്‌പായ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാൺപൂർ]] | 1990-09-04 | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q4667981|Q4667981]] | അബിത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q4667441|Q4667441]] | അഭിനയശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1988-08 | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q63246970|Q63246970]] | അഭിരാമി അജയ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person (fl. 2012–) (*1997) ♀ | [[കേരളം]] | 1997 | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q58436309|Q58436309]] | അഭിരാമി സുരേഷ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി, മോഡൽ | [[കൊച്ചി]] | 1995-10-09 | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q4802166|Q4802166]] | അരുണ മുച്ചർല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | 1965-09-13 | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q27916114|Q27916114]] | അരുണ സുന്ദരരാജൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q50404814|Q50404814]] | അലീന റെജി | ഇന്ത്യൻ സൈക്കിൾ | [[ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]] | 1999-05-05 | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q17189408|Q17189408]] | അലോക ലിഫ്രിങ്ക് | [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയം]] സാഹിത്യകാരൻ (*1979) ♀ | [[കേരളം]] | 1979-07-19 | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q47541848|Q47541848]] | അശ്വതി ശ്രീകാന്ത് | ഇന്ത്യൻ റേഡിയോ അവതാരകയും ടെലിവിഷൻ അവതാരകയും എഴുത്തുകാരിയും | [[തൊടുപുഴ]] | 1986-02-24 | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q22956893|Q22956893]] | അശ്വനി കിരൺ | വോളിബോൾ കളിക്കാരി | [[കേരളം]] | 1985-05-15 | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q16019284|Q16019284]] | അശ്വിനി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | നെല്ലൂർ | 1969-07-14 | | 2012-09-23 |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q16734859|Q16734859]] | അസ്മ റഹീം | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q16202566|Q16202566]] | അസ്മിത സൂദ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഷിംല]] | 1989-12-20 | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q4785556|Q4785556]] | അർച്ചന ഗുപ്ത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആഗ്ര]] | 1979-05-28 | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q64211096|Q64211096]] | അർച്ചന രവി | ഇന്ത്യൻ മോഡൽ | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | 1996-06-17 | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q7917889|Q7917889]] | അർച്ചന ശാസ്ത്രി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | 1989-10-08 | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q69597853|Q69597853]] | ആനി ജോൺ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ജഡ്ജ് (*1957) ♀ | | 1957-11-16 | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q115156677|Q115156677]] | ആരതി പൊടി | അഭിനേതാവ് | [[എറണാകുളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q16054428|Q16054428]] | ആരതി സാറ സുനിൽ | ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ | [[കൊച്ചി]] | 1994-10-01 | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q124399195|Q124399195]] | ആര്യ സലിം | മലയാള സിനിമാനടി | | 1989-09-26 | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q61989025|Q61989025]] | ആശ സിൻഹ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] പോലീസ് ഓഫീസർ (*1956) ♀ | [[കോട്ടയം]] | 1956-03-24 | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q100979693|Q100979693]] | ആശാ മേനോൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ജഡ്ജ് (*1960) ♀ | [[പട്ടാമ്പി]] | 1960-09-17 | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q47483386|Q47483386]] | ആശാലത രാധാകൃഷ്ണൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (*1970) ♀ | [[കേരളം]] | 1970-05-13 | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q16149106|Q16149106]] | ആഷഗി ലാമിയ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ഛായാഗ്രാഹകൻ]], television presenter (*1989) ♀ | [[തലശ്ശേരി]] | 1989-03-06 | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q63699200|Q63699200]] | ആൻ ആമി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person (fl. 2016–) ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q17385869|Q17385869]] | ഇ.കെ. ഷീബ | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരി | [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] | 1975-08-20 | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q64994930|Q64994930]] | ഇന്ദിര നായർ | ഇന്ത്യൻ ചിത്രകാരി | [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂർ]]<br/>[[കേരളം]] | 1938 | Val-David | 2018-04-06 |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q50494983|Q50494983]] | ഇവാന | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 2000-02-25 | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q5331053|Q5331053]] | ഈശ്വരി റാവു | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | Peddapuram mandal | 1973-06-13 | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q18355947|Q18355947]] | ഉദയ താര നായർ | ഇന്ത്യൻ പത്രപ്രവർത്തക | [[കേരളം]] | 1947-08-15 | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q7881014|Q7881014]] | ഉമാ ഗജപതി രാജു | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[പാലക്കാട്]] | 1953-11-17 | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q7532422|Q7532422]] | ഊഹ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01-01 | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q121199667|Q121199667]] | എ ഗീത | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q22276799|Q22276799]] | എലീന കാതറിൻ അമോൺ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] model, beauty pageant contestant (*1990) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1990-12-25 | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q24450449|Q24450449]] | എൻ. ജെ. നന്ദിനി | ഗായിക | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1991-08-05 | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q11056959|Q11056959]] | എൽ വിജയലക്ഷ്മി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം]] | 1943 | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q19665153|Q19665153]] | ഏദൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 1991-05-01 | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q23900761|Q23900761]] | ഐമ സെബാസ്റ്റ്യൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കോട്ടയം]] | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q15707271|Q15707271]] | ഐശ്വര്യ ദേവൻ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബെംഗളൂരു]] | 1993-12-21 | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q6360972|Q6360972]] | കഞ്ചൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1980-04-17 | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q17411228|Q17411228]] | കമല കമലേഷ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊച്ചി]] | 1952-10-07 | | 2025-01-11 |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q4956663|Q4956663]] | കമ്‌ന ജെത്മലാനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1985-12-10 | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q6354975|Q6354975]] | കല്യാണി നായർ | ഇന്ത്യൻ ഗായിക | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q6374806|Q6374806]] | കസ്തൂരി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1974-05-01 | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q20986415|Q20986415]] | കിഴക്കേപ്പാട്ട് രുക്മിണി മേനോൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] diplomat (1922–2009) ♀ | [[കേരളം]] | 1922-09-06 | [[ബെംഗളൂരു]] | 2009-12-23 |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q96839191|Q96839191]] | കീർത്തി ഗോപിനാഥ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടി | [[കോട്ടയം]] | 1977-05-02 | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q6448628|Q6448628]] | കുട്ടി പദ്മിനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1956-06-05 | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q16019122|Q16019122]] | കുമാരി തങ്കം | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[ചെന്നൈ]] | 2011-03-08 |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q6437449|Q6437449]] | കൃഷ്ണ കുമാരി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Naihati | 1933-03-06 | [[ബെംഗളൂരു]] | 2018-01-24 |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q18210664|Q18210664]] | കെ ആർ വത്സല | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1962) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1962-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q16231757|Q16231757]] | കോമൽ ജാ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[റാഞ്ചി]] | 1987-03-15 | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q13158764|Q13158764]] | കൽപന | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | South Canara District | 1943-07-08 | Gotur, Belgaum | 1979-05-12 |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q31119374|Q31119374]] | ഖൈറുനീസ എ | ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരി, പ്രഭാഷക, അക്കാദമിക്, കോളമിസ്റ്റ് | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q42579050|Q42579050]] | ഗംഗ സീതാംശു | ഇന്ത്യൻ പിന്നണി ഗായിക | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q5517537|Q5517537]] | ഗജാല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1985-05-19 | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q96211652|Q96211652]] | ഗായത്രി (മലയാളം നടി) | ഇന്ത്യൻ നടി | [[കോട്ടയം]] | | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q28648723|Q28648723]] | ഗായത്രി രെമ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2015–) ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q5528715|Q5528715]] | ഗായത്രി വിനോദ് | നർത്തകി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q5590129|Q5590129]] | ഗൗരി മുഞ്ജൽ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | 1985-06-06 | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q5088608|Q5088608]] | ചായ സിംഗ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1976-05-16 | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q18589140|Q18589140]] | ചിത്ര ഷെനോയ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Hassan | 1978-07-24 | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q17581411|Q17581411]] | ജമീല മാലിക് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊല്ലം]] | 1945 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2020-01-28 |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q6167455|Q6167455]] | ജയചിത്ര | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1956 | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q6167973|Q6167973]] | ജയശ്രീ ടി. | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1953 | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q15702291|Q15702291]] | ജാനകി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | Peddapuram mandal | 1949-08-28 | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q1524716|Q1524716]] | ജിം | [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനി]] ഗായകൻ (*1981) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1981-04-03 | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q55433737|Q55433737]] | ജൂഡിറ്റ് ക്ലീറ്റസ് | വനിതാ ക്രിക്കറ്റ് താരം | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1987-11-01 | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q17581424|Q17581424]] | ജ്യോതി ലക്ഷ്മി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാഞ്ചീപുരം]] | 1948-11-02 | [[ചെന്നൈ]] | 2016-08-08 |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q17305770|Q17305770]] | ജ്യോത്സ്ന ചന്ദോള | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 1992-04-15 | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q2392573|Q2392573]] | ടാനിയ ലൂയിസ് | ഓസ്ട്രേലിയയിൽ നിന്നുള്ള ബാഡ്മിന്റൺ താരം | [[എറണാകുളം]] | 1983-08-28 | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q81328171|Q81328171]] | ടി.എസ്. രുക്മിണി | Academic (†2024) ♀ | [[കേരളം]] | | | 2024-11-24 |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q137392381|Q137392381]] | ടിൻസി മാത്യു | ഇന്ത്യയിലെ NCLEX RN അധ്യാപികയും മെഡ്ലൈൻ അക്കാദമിയുടെ സഹസ്ഥാപകയും | [[തിരുവല്ല]] | 1987-05-18 | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q65966081|Q65966081]] | ട്രീസ ജോളി | ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ | [[ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ]] | 2003-05-27 | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q5219252|Q5219252]] | ഡാനിയേല സാക്കേൾ | [[ഓസ്ട്രിയ|ഓസ്ട്രിയ]] [[അഭിനേതാവ്]], model, സിനിമാനടൻ (fl. 2012–) (*1985) ♀ | [[വിയന്ന]] | 1985-03-26 | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q87458899|Q87458899]] | ഡിംപിൾ റോസ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി | | | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q41449825|Q41449825]] | ഡിനി ഡനിയൽ | Person (*1984) ♀ | | 1984-11 | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q29566518|Q29566518]] | ഡെൽന ഡേവിസ് | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1993-07-29 | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q7683901|Q7683901]] | തനു റോയ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊൽക്കത്ത]] | 1990-12-26 | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q16198930|Q16198930]] | താഷു കൗശിക് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാൺപൂർ]] | | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q16202791|Q16202791]] | ത്രിശ്ശൂർ എൽസി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1951-07-19 | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q16200314|Q16200314]] | ദിപ ഷാ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q5284707|Q5284707]] | ദിവ്യ എസ് മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ ഗായിക | [[കേരളം]] | 1992-03-14 | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q19357170|Q19357170]] | ദീപ ഗോപാലൻ വാധ്വ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q3912060|Q3912060]] | ദീപതി നമ്പ്യാർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[പൂണെ]] | 1986-07-11 | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q62764175|Q62764175]] | ദീപ്തി വിധു പ്രതാപ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2002–) (*1984) ♀ | [[കൊല്ലം]] | 1984-04-04 | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q5267043|Q5267043]] | ദേവിക | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1943-04-25 | [[ചെന്നൈ]] | 2002-05-02<br/>2002-04-25 |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q47493005|Q47493005]] | ധന്യ വർമ്മ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] television presenter ♀ | [[തിരുവല്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q41690346|Q41690346]] | നന്ദിനി നായർ | നടി | [[തിരുവല്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q16201800|Q16201800]] | നന്ദിനി റായ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]] | 1988-09-18 | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q59914423|Q59914423]] | നഫീസ | Person ♀ | കാവതികളം | | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q59385784|Q59385784]] | നയൻതാര ചക്രവർത്തി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2002 | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q3652147|Q3652147]] | നവനീത് കൗർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1986-01-03 | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q6982712|Q6982712]] | നവ്യ നടരാജൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1987-08-25 | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q16734255|Q16734255]] | നികേഷ പട്ടേൽ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബിർമിങ്ഹാം]] | 1990-07-20 | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q17386464|Q17386464]] | നിത്യ രവീന്ദ്രർ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q100728314|Q100728314]] | നിത്യ രാമൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] urban activist, council member (*1981) ♀; member of Democratic Socialists of America | [[കേരളം]] | 1981-07-28 | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q13653610|Q13653610]] | നിരോഷ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊളംബോ]] | 1971-01-23 | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q6986875|Q6986875]] | നീന ഗുപ്ത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | 1959-06-04 | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q19972652|Q19972652]] | നേഹ രത്നാകരൻ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കണ്ണൂർ]] | 1997-03-24 | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q17141245|Q17141245]] | പല്ലതാട്കാ പ്രമോദ കുമാരി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] materials scientist ♀ | Pallathadka | | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q9019836|Q9019836]] | പാർവതി മെൽട്ടൺ | അമേരിക്കൻ ചലചിത്ര നടൻ | [[കാലിഫോർണിയ]] | 1983-01-07 | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q104870164|Q104870164]] | പുണ്യാ എലിസബത്ത് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1994) ♀ | [[കോട്ടയം]] | 1994-07-18 | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q16165887|Q16165887]] | പൂജ രാമചന്ദ്രൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1984-03-22 | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q18637648|Q18637648]] | പൂജിത മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 1988-06-29 | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q7228697|Q7228697]] | പൂനം കൗർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | 1983-10-09 | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q16201721|Q16201721]] | പ്രിയ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1970-03-21 | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q88405013|Q88405013]] | പ്രിയ എബ്രഹാം | ഗവേഷക | [[കോട്ടയം]] | | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q17131115|Q17131115]] | പ്രിയദർശിനി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], [[പിന്നണി ഗായകർ]], ഗവേഷകൻ, ഗായകൻ (fl. 2003–) ♀ | [[ചെന്നൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q92152403|Q92152403]] | പ്രിൻസി സേവ്യർ | [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലി]]-[[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] nurse (1965–2020) ♀ | [[അങ്കമാലി]] | 1965 | [[കൊളോൺ]] | 2020-04-20 |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q7239769|Q7239769]] | പ്രീതി കമല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1986-02-21 | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q2108347|Q2108347]] | പ്രീതി നായർ | ബ്രിട്ടീഷ് എഴുത്തുകാരി | [[കേരളം]] | 1971 | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q7240187|Q7240187]] | പ്രേമ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1977-01-06 | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q7240194|Q7240194]] | പ്രേമ കുര്യൻ | ഇന്ത്യൻ-അമേരിക്കൻ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞ (ജനനം 1963) | [[തിരുവല്ല]] | 1963-05-10 | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q27978753|Q27978753]] | പ്രേമി വിശ്വനാഥ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | 1992-12-02 | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q5452170|Q5452170]] | ഫിറോസ ബീഗം | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q105581809|Q105581809]] | ഫൗസിയ മാമ്പറ്റ | കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യ വനിതാ ഫുട്ബോൾ പരിശീലകയും കളിക്കാരിയും | [[കോഴിക്കോട്]] | 1968 | | 2021 |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q16200332|Q16200332]] | ഫർഹീൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1973 | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q104541756|Q104541756]] | ബി സുജാതാ ദേവി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സഞ്ചാര സാഹിത്യകാരൻ, [[കവി]] (†2018) ♀; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]; child of [[ബോധേശ്വരൻ]] | | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2018-06-23 |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q117354087|Q117354087]] | ബി. സുജാത ദേവി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ (1946–2018) ♀ | | 1946 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2018-06-23 |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q816189|Q816189]] | ബെൽസി | [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലി]] ഗായകൻ (*1984) ♀ | [[കേരളം]] | 1984-12-23 | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q97704199|Q97704199]] | ബ്ലെസ്സി കുര്യൻ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[കോട്ടയം]] | 1991 | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q18124379|Q18124379]] | ഭുവനേശ്വരി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Chittoor | 1975-06-04 | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q6750452|Q6750452]] | മഞ്ജുള വിജയകുമാർ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1953-09-09 | [[ചെന്നൈ]] | 2013-07-23 |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q15695391|Q15695391]] | മധുമിഥ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | 1984-08-20 | | |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q16201368|Q16201368]] | മനോചിത്ര | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാഞ്ചീപുരം]] | 1993-03-18 | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q18044750|Q18044750]] | മനോചിത്ര | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1983–) ♀; child of T. S. Balaiah | | | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q6797611|Q6797611]] | മയൂരി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊൽക്കത്ത]] | 1983 | [[ചെന്നൈ]] | 2005-06-16 |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q56485573|Q56485573]] | മയ്മോൾ റോക്കി | ഇന്ത്യൻ വനിതാ ഫുട്ബോൾ താരം | [[കേരളം]] | 1980-05-19 | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q16201037|Q16201037]] | മാധുരി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മധുര]] | | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q117735397|Q117735397]] | മാനസി | മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ എഴുത്തുകാരി | | 1948-05-04 | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q16201066|Q16201066]] | മാനസി വീതിനൽ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മനാമ]] | | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q1895206|Q1895206]] | മാർഗ്ഗരീത്ത വളപ്പില | സെന്റ് ജോസഫ് ഓഫ് സെന്റ് മാർക്ക് കോൺഗ്രിഗേഷനിലെ കന്യാസ്ത്രീ | [[കേരളം]] | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q17479437|Q17479437]] | മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | | | | 1995-09-06 |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q6807604|Q6807604]] | മീനാക്ഷി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1985-02-17 | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q15217667|Q15217667]] | മീനാക്ഷി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര നടി | [[കൊൽക്കത്ത]] | 1968-08-06 | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q6807608|Q6807608]] | മീനാക്ഷി ദീക്ഷിത്ത് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | 1988-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q16201282|Q16201282]] | മൃദുല മുരളി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം]] | 1990-06-08 | | |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q97460937|Q97460937]] | മൃദുല വിജയ് | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q6809083|Q6809083]] | മേഘ്‌ന നായിഡു | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[വിജയവാഡ]] | 1978-09-19<br/>1980-09-19 | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q61810046|Q61810046]] | മേരി ജോസഫ് | കേരള ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി | [[എളംകുളം]] | 1962-06-02 | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q23059263|Q23059263]] | മേരി ഹെസ്സെ | [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപിക]] (1842–1902) ♀; child of [[ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ട്]], Julie Gundert; spouse of Johannes Hesse | [[തലശ്ശേരി]] | 1842-10-18 | Calw | 1902-04-24 |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q16200361|Q16200361]] | മോണൽ ഗജ്ജർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | 1991-05-13 | | |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q58763927|Q58763927]] | മൗസം മക്കാർ | ഇന്ത്യൻ വംശജനായ അമേരിക്കൻ നടനും നിർമ്മാതാവും | [[കേരളം]] | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q7279109|Q7279109]] | രചന മൗര്യ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1987-07-21 | | |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q7285732|Q7285732]] | രജനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1965-07-27 | | |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q123244195|Q123244195]] | രഞ്ജുഷ മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ നടി (1988-2023) | [[കേരളം]] | 1988 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2023-10-30 |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q6122737|Q6122737]] | രതി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1982-09-23 | | |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q7290395|Q7290395]] | രമ്യ ശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[വിശാഖപട്ടണം]] | 1977-08-15 | | |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q18918081|Q18918081]] | രവീണ രവി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], voice actor (*1993) ♀; child of [[ശ്രീജാ രവി]] | [[കേരളം]] | 1993-12-11 | | |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q7283095|Q7283095]] | രാഗിണി ദ്വിവേദി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1990-05-24 | | |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q16344332|Q16344332]] | രാജശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Eluru | 1945-08-31 | | |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q16201757|Q16201757]] | രാദു | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1965-02-29 | | |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q48700752|Q48700752]] | രാധിക നായർ | ഇന്ത്യൻ മോഡൽ | [[കേരളം]] | 1991-07-04 | | |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q61742239|Q61742239]] | രാധിക നായർ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person ♀; spouse of [[സുരേഷ് ഗോപി]] | | | | |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q6752177|Q6752177]] | രാസി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | 1980-07-29 | | |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q17413634|Q17413634]] | രുദ്ര | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q7380183|Q7380183]] | രൂപ മഞ്ജരി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1990-08-19 | | |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q18085653|Q18085653]] | രൂപ ശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1974-03-27 | | |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q16201770|Q16201770]] | രൂപാ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | 1967-11-07 | | |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q97162575|Q97162575]] | രേഖാ രതീഷ് | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q21285223|Q21285223]] | രോഹിണി മറിയം ഇഡിക്കുള | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[നീരേറ്റുപുറം]] | 1984 | | |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q7279355|Q7279355]] | റേച്ചൽ പൗലോസ് | അമേരിക്കൻ അഭിഭാഷക | [[കേരളം]] | 1973-03-12 | | |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q6495832|Q6495832]] | ലത കുര്യൻ രാജീവ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് | [[തിരുവനന്തപുരം]]<br/>[[കേരളം]] | 1964-04-17 | | |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q55759726|Q55759726]] | ലത്തീഫ ബീബി കോയ | മലേഷ്യയിലെ വക്കീൽ | [[കേരളം]] | 1973-02-04 | | |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q33076994|Q33076994]] | ലിക്ഷി ജോസഫ് | ഇന്ത്യൻ ഹെപ്റ്റാത്തലിസ്റ്റ് | [[കേരളം]] | 1990-02-17 | | |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q6551383|Q6551383]] | ലിന്റ അർസെനിയോ | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2001–) (*1978) ♀ | Galveston Island | 1978-06-20 | | |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q7914350|Q7914350]] | വന്ദന മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1989-06-10 | | |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q21462226|Q21462226]] | വാലന്റീൻ ദോബ്രീ | ചിത്രകാരൻ, [[കവി]], എഴുത്തുകാരൻ (1894–1974) ♀; child of Sir Augustus Alexander Brooke-Pechell, 7th Bt.; spouse of Bonamy Dobrée | [[കണ്ണൂർ]] | 1894-11-02 | | 1974-05-14 |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q61066262|Q61066262]] | വിജിത്ര | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q66782193|Q66782193]] | വിജില ചിരപ്പാട് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[കവി]] ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q30230016|Q30230016]] | വിദ്യാ വതി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | 1994-08-16 | | |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q7932417|Q7932417]] | വിനീത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തമിഴ്‌നാട്]] | 1978 | | |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q108582095|Q108582095]] | വിന്ദുജ വിക്രമൻ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1993-01-27 | | |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q7932334|Q7932334]] | വിന്ദ്യ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q7920155|Q7920155]] | വെന്നിര ആഡായി നിർമ്മല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കുംഭകോണം]] | 1948-06-27 | | |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q245862|Q245862]] | വൈഭവി മർച്ചന്റ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1975-12-17 | | |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q16885595|Q16885595]] | ശകുന്തള ഷെട്ടി ടി | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | Perla, Kasaragod | 1947-03-01 | | |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q108017856|Q108017856]] | ശരണ്യ ശശി | ഇന്ത്യൻ നടി (1986-2021) | [[പഴയങ്ങാടി]] | 1986 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2021-08-09 |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q64001786|Q64001786]] | ശസിയ ലിമി മാലിക് | ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക | | | | |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q29554957|Q29554957]] | ശാന്ത ടൈറ്റസ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2015–) (*1991) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1991-11-28 | | |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q19561526|Q19561526]] | ശാലു മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | 1963-10-07 | | |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q65681314|Q65681314]] | ശിവാനി മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[തൃശ്ശൂർ]] | 2007 | | |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q18720273|Q18720273]] | ശ്യാമ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1986–) (1948–1993) ♀ | | 1948-12-03 | | 1993 |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q17403239|Q17403239]] | ശ്രീജ ചന്ദ്രൻ | നടി | [[തിരുവല്ല]] | 1986-08-06 | | |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q64667935|Q64667935]] | ശ്രീദേവി ഉണ്ണി | നർത്തകിയും നടിയും | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q21849784|Q21849784]] | ശ്രീദേവിക | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2004–) (*1984) ♀ | [[പാലക്കാട്]] | 1984-05 | | |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q91462024|Q91462024]] | ശ്രീധന്യ സുരേഷ് | Person ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q27673476|Q27673476]] | ശ്രീയ രമേഷ് | നടി | [[കാസർഗോഡ്]] | 1976 | | |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q20740913|Q20740913]] | ശ്രീലക്ഷ്മി ഗോവിന്ദൻ | ഇന്ത്യൻ നർത്തകി | [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] | 1980-06-01 | | |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q7504343|Q7504343]] | ശ്രുതി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | Hassan | 1975-09-18 | | |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q65049805|Q65049805]] | ശ്രുതി ശശിധരൻ | Person (fl. 2017–) (*1993) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q15991592|Q15991592]] | ഷാലിൻ സോയ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കോഴിക്കോട്]] | 1997-02-22 | | |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q58200038|Q58200038]] | ഷീബ സാമുവൽ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1989) ♀ | | 1989 | | |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q7492340|Q7492340]] | ഷീല കൗർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1989-08-02 | | |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q18720248|Q18720248]] | ഷെമ്പക | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1991–) ♀ | [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]] | | | |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q7495009|Q7495009]] | ഷെറിൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1985-05-05 | | |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q61722516|Q61722516]] | ഷൈനി ബെഞ്ചമിൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] documentary filmmaker, [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]] (*1971) ♀ | [[കൊല്ലം]] | 1971 | | |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q7489442|Q7489442]] | ഷർബാനി മുഖർജി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969 | | |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q7417915|Q7417915]] | സംഗീത | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | വാറങ്കൽ | | | |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q24705411|Q24705411]] | സംഗീത അയ്യർ | സംവിധായകയും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q16240198|Q16240198]] | സംസ്കൃതി ഷേണായ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2012–) (*1998) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1998 | | |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q126486603|Q126486603]] | സജീവൻ സജന | ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് താരം (ജനനം 1995) | [[മാനന്തവാടി]] | 1995 | | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q90393613|Q90393613]] | സജ്ന നജാം | ഇന്ത്യൻ നൃത്തസംവിധായകൻ | [[ചിറയിൻകീഴ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] | 1971 | | |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q21004801|Q21004801]] | സന അൽതാഫ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം]] | 1999-06-06 | | |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q16832084|Q16832084]] | സനം ഷെട്ടി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2012–) (*1993) ♀ | [[ബെംഗളൂരു]] | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q16832086|Q16832086]] | സന്യാതാര | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q21932381|Q21932381]] | സബിത ബീഗം | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക ♀ | [[കൊല്ലം]] | | | |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q64667905|Q64667905]] | സരസ ബാലുശ്ശേരി | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ബാലുശ്ശേരി]] | | | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q16202034|Q16202034]] | സലീമാ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | 1973-11-04 | | |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q56486699|Q56486699]] | സവിത നമ്പ്രത്ത് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] designer ♀ | [[പാലക്കാട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q17465683|Q17465683]] | സാന്ദ്ര അമി | തെന്നിന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, വീഡിയോ ജോക്കി | [[ഇടുക്കി ജില്ല]] | 1992-06-05 | | |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q15446255|Q15446255]] | സാറ ചാക്കോ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] [[ചരിത്രകാരൻ]], theologian, women's rights activist, university teacher, missionary (1905–1954) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1905-02-13 | [[ലഖ്‌നൗ]] | 1954-06-21 |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q7635609|Q7635609]] | സുജ വരുണി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1985-01-16 | | |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q16054458|Q16054458]] | സുധാ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q49722636|Q49722636]] | സുനന്യ കുരുവിള | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] squash player (*1999) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1999-05-22 | | |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q17495917|Q17495917]] | സുബ്ബലക്ഷ്മി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1936-04-21 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2023-11-30 |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q7631262|Q7631262]] | സുഭാഷിനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1958-10-18 | | |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q7636907|Q7636907]] | സുമ കനകല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 1975-03-22 | | |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q40562431|Q40562431]] | സുരഭി സന്തോഷ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q274139|Q274139]] | സുലേഖ മാത്യു | കാനഡയിലെ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q38190924|Q38190924]] | സുൽഫത്ത് | ചലചിത്ര നടൻറെ ജീവിതപങ്കാളി | | | | |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q67196906|Q67196906]] | സുശീല മിസ്ര | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] ഗായകൻ (1920–1998) ♀ | | 1920 | | 1998 |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q16202578|Q16202578]] | സൂര്യ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q16230639|Q16230639]] | സൂസൻ ജോർജ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q102499991|Q102499991]] | സൂസൻ വോൺ സുറി തോമസ് | [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക (*1961) ♀ | [[കേരളം]] | 1961-05-22 | | |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q7561685|Q7561685]] | സോണിയ അഗർവാൾ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | 1982-03-28 | | |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q7562405|Q7562405]] | സോനു | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1990-03-23 | | |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q7547563|Q7547563]] | സ്നേഹ ആനി ഫിലിപ്പ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (1969–2001) ♀ | [[കേരളം]] | 1969-10-07 | [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം]] | 2001-09-11 |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q85493519|Q85493519]] | സ്നേഹ പാലിയേരി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1993) ♀ | [[കണ്ണൂർ]] | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q99734950|Q99734950]] | സ്നേഹ ശ്രീകുമാർ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[എറണാകുളം ജില്ല]] | 1986-05-09 | | |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q18126169|Q18126169]] | സ്മിത നായർ ജെയിൻ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[പൂണെ]] | 1969-11-20 | | |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q7653909|Q7653909]] | സ്വർണമാല്യ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1981-04-22 | | |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q3523662|Q3523662]] | സൗകാർ ജാനകി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | രാജമന്ദ്രി | 1931-12-12 | | |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q107673910|Q107673910]] | ഹരിത വി. കുമാർ | ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് ഓഫീസർ | [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] | 1985-11-21 | | |} {{Wikidata list end}} orncmkhz9igpxtzsgk0y7f59h2auwwm 0 523329 4612667 3929048 2026-04-10T10:19:07Z Kurcke 211820 4612667 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Glynis Barber}} {{Infobox person | name = ഗ്ലിനിസ് ബാർബർ | image = Glynis-barber.jpg | caption = ബാർബർ 2007 ൽ | birth_name = ഗ്ലിനിസ് വാൻ ഡെർ റിയറ്റ് | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1955|10|25}} | birth_place = [[ഡബ്ലിൻ]], ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക | othername = | occupation = നടി | yearsactive = 1978–ഇതുവരെ | spouse = {{marriage|[[പോൾ ആൻറണി ബാർബർ]]<br>|1976|1979|reason=divorced}}<br />{{marriage|[[മൈക്കൽ ബ്രാൻഡൻ]]<br>|1989}} | children = 1 | website = {{url|www.glynisbarber.com}} }} ഒരു [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ]] അഭിനേത്രിയാണ് '''ഗ്ലിനിസ് ബാർബർ''' (ജനനം: ഗ്ലിനിസ് വാൻ ഡെർ റിയറ്റ്;<ref name="Glynisweb">{{Cite web|url=http://www.glynisbarber.com|title=The Official Website of Actress Glynis Barber|website=glynisbarber.com|access-date=6 September 2018}}</ref> 25 ഒക്ടോബർ 1955). [[Dempsey and Makepeace|ഡെംപ്‌സി ആന്റ് മേക്ക്‌പീസ്]] എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ ഹാരിയറ്റ് മേക്ക്‌പീസ്, [[EastEnders|ഈസ്റ്റ് എന്റേഴ്സ്]] എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് [[സോപ്പ് ഓപ്പറ|സോപ്പ് ഓപ്പറയിലെ]] [[Glenda Mitchell|ഗ്ലെൻഡ മിച്ചൽ]], [[Emmerdale|എമ്മർഡേൽ]] എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് [[സോപ്പ് ഓപ്പറ|സോപ്പ് ഓപ്പറയിലെ]] ഡിസിഐ ഗ്രേസ് ബാരക്ലോഫ്, [[Night and Day (TV series)|നൈറ്റ് ആന്റ് ഡേ]] എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് മിസ്റ്ററി [[സോപ്പ് ഓപ്പറ|സോപ്പ് ഓപ്പറയിലെ]] ഫിയോണ ബ്രേക്ക്, ബ്ലെയ്ക്ക്സ് 7 എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് സയൻസ് ഫിക്ഷൻ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ സൂലിൻ എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചതിലൂടെയാണ് അവർ കൂടുതൽ ബഹുജനശ്രദ്ധ നേടിയത്. == ആദ്യകാലജീവിതം == ഹെഹെതർ മൗറീൻ (റോബ്), ഫ്രെഡറിക് വെർഡ്‌ലി ബാരി വാൻ ഡെർ റിയറ്റ് എന്നിവരുടെ പുത്രിയായി [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]യിലെ ഡർബൻ നഗരത്തിലായിരുന്നു ഗ്ലിനിസ് ബാർബറിന്റെ ജനനം.<ref>{{Cite web|url=http://www.filmreference.com/film/91/Glynis-Barber.html|title=Glynis Barber Biography (1955–)|website=filmreference.com|access-date=6 September 2018}}</ref> ==അഭിനയ ജീവിതം== ===ടെലിവിഷൻ=== [[Mountview Academy of Theatre Arts|മൗണ്ട്വ്യൂ അക്കാദമി ഓഫ് തിയേറ്റർ ആർട്സ്]] എന്ന നാടക വിദ്യാലയത്തിലാണ് ബാർബർ തന്റെ വിദ്യാഭ്യാസം നിർവ്വഹിച്ചത്. 1978 മുതൽ അവർ അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമാണെങ്കിലും 1981-ൽ ബി.ബി.സി.യുടെ സയൻസ് ഫിക്ഷൻ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയായിരുന്ന ബ്ലെയ്ക്ക്സ് 7 ലെ സൂലിൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ അവർ അഭിയരംഗത്ത് മുന്നേറ്റം നടത്തി. 1982-ൽ [[Jane (TV series)|ജെയ്ൻ]] ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധകാലത്തെ]] നായികയായി അവർ അഭിനയിവേഷമിട്ടു. ആ നാളുകളിലെ പരീക്ഷണാത്മക സാങ്കേതികതയായ നീല സ്‌ക്രീനിലെ ഒരു കാർട്ടൂൺ പശ്ചാത്തലം ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ പരമ്പര ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടത്. എന്നിരുന്നാലും, 1980 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സാർജറ്റിന്റെ വേഷത്തിലൂടെയാണ് ബാർബർ കൂടുതൽ അറിയപ്പെട്ടത്. ഹാരിയറ്റ് മേക്ക്‌പീസ് എന്ന കഥാപാത്രത്തെ ഡെംപ്‌സി ആന്റ് മേക്ക്‌പീസ് എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ അവിടെ സന്നിഹിതനായിരുന്ന തന്റെ ഭാവി ഭർത്താവ് [[Michael Brandon|മൈക്കൽ ബ്രാൻഡനെ]] ബാർബർ കണ്ടുമുട്ടി. 1987 മുതൽ ബാർബർ നാടകങ്ങളിലും ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും പതിവായി അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. നൈറ്റ് ആൻഡ് ഡേ എന്ന എൽ‌ഡബ്ല്യുടി നാടക പരമ്പരയിലും ഫിയോണ ബ്രേക്ക് എന്ന കഥാപാത്രമായി വേഷമിട്ടു. 2006-ൽ എമ്മർഡെയ്‌ൽ ഐടിവി സോപ്പ് ഓപ്പറയിൽ ക്രിസ്മസ് ദിനത്തിൽ മരണമടഞ്ഞ [[Tom King (Emmerdale)|ടോം കിങ്ങിന്റെ]] മരണത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കുന്ന ഡിസിഐ ഗ്രേസ് ബാരക്ലോഫ് എന്ന കഥാപാത്രമായി വേഷമിട്ടു. 2007 സെപ്റ്റംബറിൽ അവരുടെ കഥാപാത്രം കൊല്ലപ്പെടുന്നവരെ അവർ അതിൽ അഭിനയിച്ചു. 2009-ൽ, യോർക്ക്ഷെയറിൽ [[The Royal|ദി റോയൽ]] എന്ന മറ്റൊരു ഐടിവി നാടക പരമ്പരയിൽ ആശുപത്രി ഭരണാധികാരയായ ജീൻ മക്അതീറിന്റെ വേഷം അഭിനയിച്ചു.<ref name=Glynisweb /> അതേ വർഷംതന്നെ അവരും ബ്രാൻഡനും "ദി ട്രൂത്ത് ഈസ് ഔട്ട് ദെയർ" എന്ന പേരിലുള്ള [[New Tricks|ന്യൂ ട്രിക്സ്]] ബിബിസി പരമ്പരയുടെ എപ്പിസോഡിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.radiotimes.com/tv-programme/e/hpck/new-tricks--s6-e2-the-truth-is-out-there/|title=New Tricks – S6 – Episode 2: The Truth Is Out There|website=Radio Times|accessdate=25 October 2018|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008142401/https://www.radiotimes.com/tv-programme/e/hpck/new-tricks--s6-e2-the-truth-is-out-there/|url-status=dead}}</ref> 2009 ഒക്ടോബർ 23 ന്, [[Ronnie Mitchell|റോണി മിച്ചൽ]], [[Roxy Mitchell|റോക്സി മിച്ചൽ]], ഡാനി മിച്ചൽ എന്നിവരുടെ മാതാവായ [[Glenda Mitchell|ഗ്ലെൻഡ മിച്ചൽ]] ആയി [[EastEnders|ഈസ്റ്റ് എന്റേഴ്സ്]] ബ്രിട്ടീഷ് സോപ്പ് ഓപ്പറയിൽ അഭിനയിക്കുമെന്ന് ബാർബർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആദ്യം ഈ വേഷം പറഞ്ഞുറപ്പിച്ചിരുന്ന [[Jill Gascoine|ജിൽ ഗാസ്കോയിൻ]] ചിത്രീകരണത്തിന്റെ ആദ്യ ദിവസം തന്നെ ഇതിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/soaps/s2/eastenders/news/a183416/eastenders-recasts-glenda-mitchell.html|title='EastEnders' recasts Glenda Mitchell|website=[[Digital Spy]]|first=Kris|last=Green|date=23 October 2009|accessdate=23 October 2009|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924195329/http://www.digitalspy.co.uk/soaps/s2/eastenders/news/a183416/eastenders-recasts-glenda-mitchell.html|url-status=dead}}</ref> 2011 ഫെബ്രുവരി 27 ന് ബാർബർ ഈസ്റ്റ് എന്റേഴ്സിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിൽ നിന്ന് 2011 മാർച്ചിൽ താൻ പുറത്തുപോകുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2015 ഫെബ്രുവരിയിൽ, ഈസ്റ്റ് എന്റേഴ്സ് പരമ്പരയിലെ വേഷത്തിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവരുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പരിഗണിക്കുമെന്ന് ബാർബർ സമ്മതിച്ചു. അതിനോടനുബന്ധിച്ച് ബാർബർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു: "പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത കുറച്ച് പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഗ്ലെൻഡ എന്ന കഥാപാത്രത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്നുവെന്ന് എനിക്ക് എല്ലായ്പ്പോഴും തോന്നിയിട്ടുണ്ട്. തിരികെ പോകുന്നത് രസകരമായിരിക്കും." 2016 ജനുവരി 1 ന് രണ്ട് എപ്പിസോഡുകൾക്കായി ഗ്ലെൻഡ മടങ്ങിയെത്തി.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/b06tr8pw|title=01/01/2016 Part 2, EastEnders – BBC One|publisher=BBC|access-date=6 September 2018}}</ref> ഫെബ്രുവരിയിൽ വീണ്ടും മടങ്ങിപ്പോകുന്നതിനുമുമ്പ് ബാർബർ 2017 ജനുവരിയിൽ ഈസ്റ്റ് എന്റേഴ്സ് പരമ്പരയിലേയ്ക്ക് മുഴുവൻ സമയ അഭിനേത്രിയായി മടങ്ങിയെത്തി.<ref>{{Cite news|url=http://metro.co.uk/2017/01/20/eastenders-spoilers-jack-branning-is-staying-after-all-and-so-is-glenda-mitchell-6394827/|title=Jack Branning is staying in EastEnders after all – and so is Glenda Mitchell|date=20 January 2017|work=Metro|access-date=6 September 2018}}</ref> 2013 സെപ്റ്റംബറിൽ ഭർത്താവ് മൈക്കൽ ബ്രാൻഡനുമൊത്ത് ഐടിവിയുടെ [[Stepping Out (British TV series)|സ്റ്റെപ്പിംഗ് ഔട്ട്]] നൃത്ത പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുത്തു. 2019 ഓഗസ്റ്റിൽ ബാർബർ C5 ചാനലിൽ വെൻ ലക്ഷ്വറി ഹോളിഡേയ്സ് ഗോ ഓൺ എന്ന പരിപാടിയുടെ അവതാരികയായി പ്രവർത്തിക്കുകയും പിന്നീട് [[The Outpost (TV series)|ദി ഔട്ട്പോസ്റ്റ്]] ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ വേഷം അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു. == നാടകരംഗം == [[Macbeth|മക്ബെത്ത്]], [[Dennis Waterman|ഡെന്നിസ് വാട്ടർമാനോ]]ടൊപ്പം കില്ലിംഗ് ടൈം, [[Hugh Grant|ഹഗ് ഗ്രാന്റി]]നൊപ്പം ഹൈ ഫ്ലൈയേഴ്സ്, മേക്ക് മി എ മാച്ച്, ദി ഗ്രാജുവേറ്റ് എന്നീ നാടകങ്ങൾ അവരുടെ നാടകവേദിയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 2011-ൽ [[Christopher Timothy|ക്രിസ്റ്റഫർ തിമോത്തി]], [[Denis Lill|ഡെനിസ് ലിൽ]] എന്നിവർക്കൊപ്പം [[Alan Ayckbourn|അലൻ ഐക്ക്ബോർണിന്റെ]] [[Season's Greetings (play)|സീസൺസ് ഗ്രീറ്റിംഗ്സ്]] നാടകത്തിൽ ബെലിൻഡയായും ബാർബർ അഭിനയിച്ചു. 2013-ൽ മൈക്കിൾ ബ്രാൻഡനോടൊപ്പം ഡൻ‌ഡി റിപ്പർ‌ട്ടറി തിയേറ്ററിന്റെ [[Love Letters (play)|ലവ് ലെറ്റേഴ്സ്]] നാടകത്തിൽ ആവേശഭരിതയും വിമതയുമായ മെലിസ ഗാർഡ്നറായി അഭിനയിച്ചിരുന്നു. വെസ്റ്റ് എൻഡ് പ്രൊഡക്ഷനിൽ 'ബ്യൂട്ടിഫുൾ - ദി കരോൾ കിംഗ് മ്യൂസിക്കൽ' എന്ന ചിത്രത്തിൽ കരോൾ കിങ്ങിന്റെ മാതാവ് ജെനി ക്ലീൻ ആയി അഭിനയിച്ചു. == സിനിമ == ഹൊറർ ചിത്രമായ [[Terror (1978 film)|ടെറർ]], [[Ian McShane|ഇയാൻ മക്‌ഷെയ്ൻ]] അഭിനയിച്ച [[Yesterday's Hero|യെസ്റ്റർഡേയ്സ് ഹീറോ]] എന്നിവയായിരുന്നു അവരുടെ ആദ്യകാല ചലച്ചിത്ര വേഷങ്ങൾ. [[ഫെയ് ഡണവേ]] നായികയായി അഭിനയിച്ച [[Michael Winner|മൈക്കൽ വിന്നറുടെ]] 1983-ലെ [[The Wicked Lady (1983 film)|ദ വിക്കഡ് ലേഡിയുടെ]] പുനർനിർമ്മാണത്തിൽ ലേഡി കരോലിൻ എന്ന വേഷത്തിൽ ബാർബർ അഭിനയിച്ചു. 1989-ൽ [[Edge of Sanity (film)|എഡ്ജ് ഓഫ് സാനിറ്റിയിൽ]] എലിസബത്ത് ജെക്കിൾ എന്ന കഥാപാത്രമായും 1997-ൽ [[Vanessa Redgrave|വനേസ റെഡ്ഗ്രേവി]]നൊപ്പം [[Déjà Vu (1997 film)|ഡിജോ വു]] എന്ന ചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചു. [[Dan Aykroyd|ഡാൻ അയ്‌ക്രോയ്ഡ്]], [[Robbie Coltrane|റോബി കോൾട്രെയ്ൻ]] എന്നിവർക്കൊപ്പം 2001-ൽ [[On the Nose (film)|ഓൺ ദി നോസ്]] എന്ന കനേഡിയൻ സിനിമയിൽ ആന്തിയ ഡേവിസ് ആയി അഭിനയിച്ചു. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 1976-ൽ നാടക വിദ്യാലയത്തിൽവച്ചു കണ്ടുമുട്ടിയ നടൻ [[Paul Antony-Barber|പോൾ ആന്റണി-ബാർബറിനെ]] ബാർബർ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1979-ൽ അവർ വിവാഹമോചനം നേടി.<ref name=biography>[http://www.glynisbarber.com/biography.html "Biography"] Official website</ref> ബ്ലെയ്ക്ക്സ് 7 ചിത്രീകരണത്തിനിടയിൽ സഹതാരം [[Steven Pacey|സ്റ്റീവൻ പേസി]]യുമായി അവൾക്ക് പ്രണയ ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/go/london/theatre/why-should-i-strip-7278823.html|title=Why should I strip?|date=23 October 2003|author=Lina Das|website=London Evening Standard|access-date=7 September 2018}}</ref> ബാർബർ 1989 നവംബർ 18 ന് ബ്രിട്ടീഷ് ടെലിവിഷൻ ക്രൈം നാടകമായ ഡെംപ്‌സി ആന്റ് മേക്ക്‌പീസ് സഹതാരം മൈക്കൽ ബ്രാൻഡനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് അലക്സ് എന്നൊരു മകനുണ്ട്.<ref name=biography /> ==തിരഞ്ഞെടുത്ത സിനിമകൾ== * ''[[Terror (1978 film)|ടെറർ]]'' (1978) * ''[[Yesterday's Hero|യെസ്റ്റെർഡേയ്സ് ഹീറോ]]'' (1979) * ''[[Invaders of the Lost Gold|ഇൻവേഡേഴ്സ് ഓഫ് ദി ലോസ്റ്റ് ഗോൾഡ്]]'' (1982) * ''[[Tangiers (1982 film)|ടാൻജിയേഴ്സ്]]'' (1982) * ''[[The Wicked Lady (1983 film)|ദി വിക്കെഡ് ലേഡി]]'' (1983) * ''[[The Hound of the Baskervilles (1983 film)|ദി ഹൗണ്ട് ഓഫ് ദി ബാസ്കെർവില്ലസ്]]'' (1983) * ''[[Edge of Sanity (film)|എഡ്ജ് ഓഫ് സാനിറ്റി]]'' (1989) * ''[[Déjà Vu (1997 film)|ഡേജ വു]]'' (1997) * ''[[On the Nose (film)|ഓൺ ദി നോസ്]]'' (2001) * ''[[Hammer of the Gods (2013 film)|ഹാമ്മെർ ഓഫ് ദി ഗോഡ്സ്]]'' (2013) ==അവലംബം== {{reflist}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== * {{IMDb name|0053392}} * [http://www.tv.com/glynis-barber/person/43132/summary.html Filmography at TV.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629134313/http://www.tv.com/glynis-barber/person/43132/summary.html |date=2011-06-29 }} * {{cite news|url=http://www.metro.co.uk/fame/interviews/article.html?in_article_id=1070&in_page_id=11|accessdate=10 February 2009|date=3 September 2003|newspaper=[[Metro (British newspaper)|Metro]] (UK)|first=James|last=Ellis|title=Glynis Barber}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1955-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] fkvo5nllz4lmkqp9yjij8skd8rimagp 4 538675 4612675 4611893 2026-04-10T10:57:53Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4612675 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE {?item wdt:P31 wd:Q5; wdt:P106 wd:Q39631. ?item wdt:P27 wd:Q668.} |section= |columns=label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item:wikidata item,?linkcount:site links |thumb=128 |min_section=2 |update=manual }} {| class='wikitable sortable' ! name ! ചിത്രം ! description ! പൗരത്വം ! ജനിച്ച തീയതി ! മരിച്ച തീയതി ! ജന്മസ്ഥലം ! മരിച്ച സ്ഥലം ! wikidata item ! site links |- | ''[[:d:Q55704|കേദാർ ജോഷി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-12-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q55704|Q55704]] | |- | [[ദീപക് ചോപ്ര]] | [[പ്രമാണം:Deepak Chopra.jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1946-10-22 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q318506|Q318506]] | |- | [[ബാലായ് ചന്ദ് മുഖോപാധ്യായ]] | [[പ്രമാണം:Balai Chand Mukhopadhyay 1999 stamp of India.jpg|center|128px]] | ബംഗാളി ഭാഷാ നോവലിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും നാടകകൃത്തും കവിയും ഫിസിഷ്യനും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1899-07-19 | 1979-02-09 | ''[[:d:Q2453339|Manihari]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q3349545|Q3349545]] | |- | [[അനുകുൽചന്ദ്ര ചക്രവർത്തി]] | [[പ്രമാണം:Anukul as a boy.jpg|center|128px]] | ആത്മീയ നേതാവും ഫിസിഷ്യനും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1888-09-14 | 1969-01-27 | ''[[:d:Q5711201|Hemayetpur]]'' | [[ദേവ്ഘർ]] | [[:d:Q3349646|Q3349646]] | |- | [[ആമി ബേരാ]] | [[പ്രമാണം:Ami Bera official photo.jpg|center|128px]] | അമേരിക്കൻ ഫിസിഷ്യനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1965-03-02 | | [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്]] | | [[:d:Q3389105|Q3389105]] | |- | [[ഫാറൂഖ് അബ്ദുല്ല]] | [[പ്രമാണം:Farooq Abdullah addressing at the presentation ceremony of the Cash Prizes to the best performing Regional Rural Banks and Certificates for extending loans for SPV home lighting systems during 2009-10, in New Delhi (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937-10-21 | | ''[[:d:Q1506029|ശ്രീനഗർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q3517911|Q3517911]] | |- | [[രമൺ സിംഗ്]] | [[പ്രമാണം:The former Chief Minister of Chhattisgarh, Dr. Raman Singh.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-10-15 | | ''[[:d:Q1929610|Kawardha]]'' | | [[:d:Q3521181|Q3521181]] | |- | [[ആർക്കോട്ട് ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ|എ. ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ]] | [[പ്രമാണം:A. Lakshmanaswami Mudaliar.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1887-10-14 | 1974-04-15 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q3531827|Q3531827]] | |- | [[റീത ഫാരിയ]] | [[പ്രമാണം:Reita Faria in Africa (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും സൌന്ദര്യമത്സര വിജയിയും | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1943-08-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2273463|Q2273463]] | |- | ''[[:d:Q2335520|അരൂപ് ചാറ്റർജി]]'' | [[പ്രമാണം:Aroup Chatterjee.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-06-23 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q2335520|Q2335520]] | |- | [[സുനേത്ര ഗുപ്ത]] | [[പ്രമാണം:Kulldorff gupta bhattacharya (Sunetra Gupta cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ നോവലിസ്റ്റും എപ്പിഡെമിയോളജിസ്റ്റും | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-03-15 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q2366381|Q2366381]] | |- | ''[[:d:Q2652239|അട്രജ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q2652239|Q2652239]] | |- | [[ബി.സി. റോയ്]] | [[പ്രമാണം:Dr. Bidhan Chandra Roy in 1943 (cropped).jpg|center|128px]] | പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ഡോ.ബി.സി. റോയ് | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1882-07-01 | 1962-07-01 | ''[[:d:Q3181037|Bankipore]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q2901773|Q2901773]] | |- | [[പ്രതാപ് ചന്ദ്ര റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:Prathap C. Reddy (1).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933-02-05 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q4243548|Q4243548]] | |- | ''[[:d:Q4307084|വിമൽ മുണ്ട]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-08-15 | 2012-03-22 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | [[ബാന്ദ്ര]] | [[:d:Q4307084|Q4307084]] | |- | [[എ. ജി. കെ. ഗോഖലെ]] | [[പ്രമാണം:Dr agk gokhale.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-10-02 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q4647788|Q4647788]] | |- | [[എ.ആർ. മേനോൻ]] | | കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1886-04-06 | 1960-10-09 | | | [[:d:Q4648296|Q4648296]] | |- | ''[[:d:Q4690369|അഫ്സർ മൗദൂദി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1874-03-03 | 1948-12-24 | | | [[:d:Q4690369|Q4690369]] | |- | ''[[:d:Q4699812|Ajit Varki]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1952 | | | | [[:d:Q4699812|Q4699812]] | |- | [[അജ്മൽ അമീർ]] | [[പ്രമാണം:Ajmal Ameer at Launch of Provoke Lifestyle Magazine.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-03-02 | | [[ആലുവ]] | | [[:d:Q4699893|Q4699893]] | |- | ''[[:d:Q4746535|അമീർ ചന്ദ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1889 | 1970 | | | [[:d:Q4746535|Q4746535]] | |- | ''[[:d:Q4751307|Ananda Prasad]]'' | [[പ്രമാണം:Ananda Prasad 2011b.jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1928 | 2022-02-05 | ''[[:d:Q861160|Buxar]]'' | [[പാലക്കാട്]] | [[:d:Q4751307|Q4751307]] | |- | [[കേതയൂൺ അർദേശിർ ദിൻ‌ഷോ]] | [[പ്രമാണം:Kadinshaw.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1943-11-16 | 2011-08-26 | | | [[:d:Q4793608|Q4793608]] | |- | [[ഗുരുബായ് കർമാർക്കർ]] | [[പ്രമാണം:Gurubal Karmarkar, a 1892 graduate of Woman's Medical College of Pennsylvania (1).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 19th century | 1932 | | | [[:d:Q4793879|Q4793879]] | |- | [[എസ്.ഐ. പത്മാവതി|എസ്. ഐ. പദ്മാവതി]] | [[പ്രമാണം:Si-padmavati.webp|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ കാർഡിയോളജിസ്റ്റ് | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1917-06-20 | 2020-08-29 | [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q4794109|Q4794109]] | |- | [[മുത്തുലക്ഷ്മി റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:Muthulakshmi Reddy (ca 1912).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും നിയമസഭാംഗവും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1886-07-30 | 1968-07-22 | ''[[:d:Q3535371|Pudukkottai State]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q4794148|Q4794148]] | |- | [[ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മി സഹ്ഗൾ]] | [[പ്രമാണം:Lakshmi Sahgal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമിയിലെ ഇന്ത്യൻ സൈനാധിപ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914-10-24 | 2012-07-23 | [[ചെന്നൈ]] | [[കാൺപൂർ]] | [[:d:Q465051|Q465051]] | |- | [[ബിനായക് സെൻ]] | [[പ്രമാണം:Binayak Sen.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-01-04 | | | | [[:d:Q863536|Q863536]] | |- | [[സാകിർ നായിക്|സാകിർ നായ്ക്ക്]] | [[പ്രമാണം:Dr Zakir Naik.jpg|center|128px]] | ഒരു എഴുത്തുകാരനും പ്രഭാഷകനും മത താരതമ്യ പണ്ഡിതനുമാണ് സാകിർ അബ്ദുൽ കരീം നായിക് | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[സൗദി അറേബ്യ]] | 1965-10-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q932829|Q932829]] | |- | [[ഹനുമപ്പ സുദർശൻ]] | [[പ്രമാണം:H Sudarshan.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-12-30 | | ''[[:d:Q8052060|Yemalur]]'' | | [[:d:Q1243958|Q1243958]] | |- | [[സുശീല നയ്യാർ]] | [[പ്രമാണം:Dr Sushila Nayyar, 1947.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത വനിത | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914-12-26 | 2001-01-03 | ''[[:d:Q6444811|Kunjah]]'' | [[സേവാഗ്രാം]] | [[:d:Q4969032|Q4969032]] | |- | ''[[:d:Q5071372|ചന്ദ്രകാന്ത് ഷാ]]'' | | | [[കാനഡ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1936-04-07 | | ''[[:d:Q2087583|Nandurbar]]'' | | [[:d:Q5071372|Q5071372]] | |- | ''[[:d:Q5076920|Charles Donovan]]'' | [[പ്രമാണം:Charles Donovan.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1863-09-19 | 1951-10-29 | [[കൊൽക്കത്ത]] | ''[[:d:Q895264|Bourton-on-the-Water]]'' | [[:d:Q5076920|Q5076920]] | |- | ''[[:d:Q5269812|ധ്രുബജ്യൊതി ബോറ]]'' | | ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-11-27 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q5269812|Q5269812]] | |- | ''[[:d:Q5276806|Dilip Mahalanabis]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-11-12 | 2022 | ''[[:d:Q2875992|Kishoreganj]]''<br/>[[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q5276806|Q5276806]] | |- | ''[[:d:Q5358597|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കട്ാട് നീലകണ്ഠൻ മൂസ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1904 | 1997 | [[ഒല്ലൂർ]] | [[ഒല്ലൂർ]] | [[:d:Q5358597|Q5358597]] | |- | ''[[:d:Q5559835|Gieve Patel]]'' | [[പ്രമാണം:Gieve Patel.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1940-08-18 | 2023-11-03 | [[മുംബൈ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q5559835|Q5559835]] | |- | ''[[:d:Q4805068|ആഷിക ഡേവിഡ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1862 | | | | [[:d:Q4805068|Q4805068]] | |- | [[ബി. രമണ റാവു]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q4834177|Q4834177]] | |- | [[ബി.എസ്. മൂൺജെ]] | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1872-12-12 | 1948-03-03 | | | [[:d:Q4834200|Q4834200]] | |- | [[ബാനൂ ജഹാൻഗീർ കോയാജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1918-08-22 | 2004-07-15 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q4857029|Q4857029]] | |- | [[ഡി. ബിജു]] | [[പ്രമാണം:Dr. Biju.jpg|center|128px]] | മലയാളം ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-05-31 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q4907282|Q4907282]] | |- | ''[[:d:Q5640460|ഹക്കീം അബ്ദുൽ അസീസ്]]'' | [[പ്രമാണം:Hakim Abdul Aziz.jpeg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1855 | 1911 | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[:d:Q5640460|Q5640460]] | |- | [[ഇന്ദിര ഹിന്ദുജ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q1250069|Shikarpur]]'' | | [[:d:Q6025009|Q6025009]] | |- | ''[[:d:Q6114669|ജാക്ക് പ്രെഗെർ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Jack Preger, founder of Calcutta Rescue.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1930-07-25 | | | | [[:d:Q6114669|Q6114669]] | |- | ''[[:d:Q7117146|P. Brahmayya Sastry]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1913-05-24 | 1993-05-28 | ''[[:d:Q59018|Kakinada]]'' | | [[:d:Q7117146|Q7117146]] | |- | [[പി.കെ. വാരിയർ|പി. കെ. വാരിയർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1921-06-05 | 2021-07-10 | [[കോട്ടക്കൽ]] | [[കോട്ടക്കൽ]] | [[:d:Q7117375|Q7117375]] | |- | [[പദ്മാവതി ബന്ദോപാദ്ധ്യായ്]] | [[പ്രമാണം:Padma Bandopadhyay.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1944-11-04 | | [[തിരുപ്പതി]] | | [[:d:Q7123872|Q7123872]] | |- | [[എസ്. പിനകപാണി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1913-08-03 | 2013-03-11 | ''[[:d:Q7246454|Priyagraharam]]'' | [[കർനൂൽ]] | [[:d:Q7124235|Q7124235]] | |- | ''[[:d:Q7143137|പശുപതി ബോസ്]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1907-11-01 | 1979 | | | [[:d:Q7143137|Q7143137]] | |- | ''[[:d:Q6319421|ജ്യോതി പാണ്ഡ്യ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q6319421|Q6319421]] | |- | ''[[:d:Q6323647|K. N. Kesari]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1875 | 1953-06-08 | ''[[:d:Q15690270|Inamanamellur]]'' | | [[:d:Q6323647|Q6323647]] | |- | ''[[:d:Q6334699|Nirodbaran]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1903-11-17 | 2006-07-17 | | [[പുതുച്ചേരി നഗരം]] | [[:d:Q6334699|Q6334699]] | |- | [[കാകർല സുബ്ബറാവു|കകർല സുബ്ബറാവു]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925-01-25 | 2021-04-16 | ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]'' | [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]] | [[:d:Q6349273|Q6349273]] | |- | ''[[:d:Q6394895|Kesava Reddy]]'' | [[പ്രമാണം:Dr.Keshavareddy.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1946-03-10 | 2015-02-13 | ''[[:d:Q7709526|Thalupulapalle]]'' | [[നിസാമാബാദ്]] | [[:d:Q6394895|Q6394895]] | |- | [[ഖദീജ മുംതാസ്]] | [[പ്രമാണം:Dr.khadeeja mumtaz.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955 | | [[കാട്ടൂർ, തൃശ്ശൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q6398859|Q6398859]] | |- | ''[[:d:Q6407615|കില്ലി കൃപ റാണി]]'' | [[പ്രമാണം:Kruparani Killi (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-11-19 | | ''[[:d:Q671757|Srikakulam]]'' | | [[:d:Q6407615|Q6407615]] | |- | ''[[:d:Q6712223|എം. എൽ. കുൽക്കർണി]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | 1947-09-08 | | | | [[:d:Q6712223|Q6712223]] | |- | [[എം.കെ. മുനീർ]] | [[പ്രമാണം:M K Muneer.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-08-26 | | [[കോഴിക്കോട്]] | | [[:d:Q6712766|Q6712766]] | |- | ''[[:d:Q6713018|എം. ആർ. ഗുരുസാമി മുദലിയാർ]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1880 | 1958 | ''[[:d:Q2340194|Nelamangala]]'' | [[കീഴ്പാക്കം]] | [[:d:Q6713018|Q6713018]] | |- | [[എം.എസ്. വല്യത്താൻ]] | [[പ്രമാണം:Dr.M.S.Valiathan.jpg|center|128px]] | കാർഡിയാക് സർജൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-05-24 | 2024-07-17 | [[മാവേലിക്കര]] | [[മണിപ്പാൽ]] | [[:d:Q6713130|Q6713130]] | |- | ''[[:d:Q6733131|മഹൻകാളി സീതാരാമ റാവു]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1906 | 1977 | | | [[:d:Q6733131|Q6733131]] | |- | ''[[:d:Q6933432|മുകേഷ് ഹൈക്കർവാൾ]]'' | | | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1960-12-28 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q6933432|Q6933432]] | |- | ''[[:d:Q6962817|നാൻസി ലോൺസ്‌ഡോർഫ്]]'' | | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q6962817|Q6962817]] | |- | [[നരേന്ദ്ര ധാബോൽക്കർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945-11-01 | 2013-08-20 | ''[[:d:Q581562|Satara]]'' | [[പൂണെ]] | [[:d:Q6965776|Q6965776]] | |- | [[ആർ. കേശവൻ നായർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1910 | 2005 | | | [[:d:Q7273787|Q7273787]] | |- | ''[[:d:Q7530461|സിർക്കഴി ജി. ശിവചിദംബരം]]'' | [[പ്രമാണം:சீர்காழி சிவசிதம்பரம்.JPG|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ കർണാടക ഗായകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-06-08 | | | | [[:d:Q7530461|Q7530461]] | |- | ''[[:d:Q7547563|സ്നേഹ ആനി ഫിലിപ്പ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | 1969-10-07 | 2001-09-11 | [[കേരളം]] | [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം]] | [[:d:Q7547563|Q7547563]] | |- | ''[[:d:Q7288445|രാം ചന്ദ്ര ഡോം]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-02-08 | | ''[[:d:Q2088440|ബിർഭും ജില്ല]]'' | | [[:d:Q7288445|Q7288445]] | |- | ''[[:d:Q7399608|സാഹിബ് സിംഗ് സോഖെ]]'' | [[പ്രമാണം:Sahib Singh Sokhey 1948 Wellcome V0028080 (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1887-12-15 | 1971-10-23 | [[അമൃത്‌സർ]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q7399608|Q7399608]] | |- | ''[[:d:Q7461261|ഷാ ഫൈസൽ]]'' | [[പ്രമാണം:The Prime Minister, Dr. Manmohan Singh congratulating Dr. Shah Faisal, the Civil Services topper for 2010 from Jammu & Kashmir, in New Delhi on May 26, 2010.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-17 | | ''[[:d:Q6668869|Lolab Valley]]'' | | [[:d:Q7461261|Q7461261]] | |- | [[ഷീല ബാലകൃഷ്ണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7493001|Q7493001]] | |- | ''[[:d:Q7654042|സ്വാതി പിരമൽ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Swati Piramal.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-03-28 | | | | [[:d:Q7654042|Q7654042]] | |- | [[ടി.എസ്.എസ്. രാജൻ]] | [[പ്രമാണം:TSSRajan.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1880 | 1953 | [[ശ്രീരംഗം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7668680|Q7668680]] | |- | ''[[:d:Q7686934|തരുൺ മണ്ഡൽ]]'' | [[പ്രമാണം:TMondal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-01-20 | | ''[[:d:Q2330643|Jaynagar Majilpur]]'' | | [[:d:Q7686934|Q7686934]] | |- | [[വി. ശാന്ത]] | [[പ്രമാണം:Dr. V. Shanta, in New Delhi on March 20, 2006 (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1927-03-11 | 2021-01-19 | ''[[:d:Q1646915|Mylapore]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7907747|Q7907747]] | |- | [[വന്ദന ജെയിൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7914349|Q7914349]] | |- | ''[[:d:Q14076389|Kanwaljeet S. Anand]]'' | | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q14076389|Q14076389]] | |- | ''[[:d:Q15132653|വൈ.രാധാകൃഷ്ണമൂർത്തി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2013-10-19 | ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]'' | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q15132653|Q15132653]] | |- | ''[[:d:Q15689653|Achanta Lakshmipathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1880-03-03 | 1962-08-06 | | | [[:d:Q15689653|Q15689653]] | |- | ''[[:d:Q12995370|Raja Rao Garikapati]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1915-02-05 | 1963-09-08 | ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q12995370|Q12995370]] | |- | ''[[:d:Q8045744|Y. G. Parameshwara]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | 2004 | | | [[:d:Q8045744|Q8045744]] | |- | [[സി.കെ. ലക്ഷ്മണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1898-04-05 | 1970-10-03 | | | [[:d:Q11689979|Q11689979]] | |- | [[രാമചന്ദ്ര ദത്താത്രയ ലെലെ|രാമചന്ദ്ര ദതത്രയ ലെലെ]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1928-01-16 | 2022 | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q12449609|Q12449609]] | |- | [[ഹേംലത ഗുപ്ത|ഹേമലത ഗുപ്ത]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | 2006-05-13 | [[ഇന്ത്യ]] | ''[[:d:Q6373016|Karol Bagh Lok Sabha constituency]]'' | [[:d:Q12460836|Q12460836]] | |- | [[ശശി വാധ്വ]] | | ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-07-20 | | | | [[:d:Q15972942|Q15972942]] | |- | ''[[:d:Q16019193|Benjamin Pulimood]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2011-02-05 | | [[വെല്ലൂർ]] | [[:d:Q16019193|Q16019193]] | |- | ''[[:d:Q16097828|Mabelle Arole]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1935-12-26 | 1999 | [[ജബൽ‌പൂർ]] | | [[:d:Q16097828|Q16097828]] | |- | [[എളേടത്ത് തൈക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933-10-02 | 2020-08-05 | [[ഒല്ലൂർ]] | | [[:d:Q16106737|Q16106737]] | |- | ''[[:d:Q16734859|അസ്മ റഹീം]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q16734859|Q16734859]] | |- | ''[[:d:Q16190122|പുലിൻ ബിഹാരി ബാസ്‌കെ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-04-25 | | ''[[:d:Q5221114|Dantan Vidhan Sabha constituency]]'' | | [[:d:Q16190122|Q16190122]] | |- | ''[[:d:Q16208488|Nikhil Dhurandhar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16208488|Q16208488]] | |- | ''[[:d:Q16844432|മനോജ് കെ ജെയിൻ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Manoj Jain, infectious disease physician, manojkjain.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-09-16 | | ''[[:d:Q2283203|Dr. Ambedkar Nagar]]'' | | [[:d:Q16844432|Q16844432]] | |- | ''[[:d:Q16901297|ഉമാ സാരെൻ]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-05-09 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16901297|Q16901297]] | |- | [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:K Srinath Reddy.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17083021|Q17083021]] | |- | ''[[:d:Q17199281|ഘാനശ്യാമ മിശ്ര]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1922-10-10 | 2014-06-01 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | [[:d:Q17199281|Q17199281]] | |- | ''[[:d:Q16317426|P. Sridevi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1929 | 1961 | | | [[:d:Q16317426|Q16317426]] | |- | ''[[:d:Q16345836|ഫനിന്ദ്ര കൃഷ്ണ ഗുപ്ത]]'' | [[പ്രമാണം:Phanindra Krishna Gupta.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1883 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16345836|Q16345836]] | |- | ''[[:d:Q16514386|Abhay Bang]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Abhay Bang with breath counter.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-09-23 | | | | [[:d:Q16514386|Q16514386]] | |- | [[എം. ആർ. രാജഗോപാൽ]] | [[പ്രമാണം:Dr. M. R Rajagopal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | 1947-09-23 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q17306215|Q17306215]] | |- | [[നീലം ക്ലേർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q17411238|Q17411238]] | |- | [[സുബ്രത് കുമാർ ആചാര്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-11-01 | | ''[[:d:Q2022279|ബലസോർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q18000280|Q18000280]] | |- | ''[[:d:Q18029936|നിലീം കുമാർ]]'' | [[പ്രമാണം:Nilim Kumar, poet.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1962 | | ''[[:d:Q2571402|Pathsala]]'' | | [[:d:Q18029936|Q18029936]] | |- | [[ഭാൽചന്ദ്ര ബാബാജി ദീക്ഷിത്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1902-09-07 | 1977 | [[അമരാവതി, മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q18111875|Q18111875]] | |- | [[ഗുൽ‌ഷൻ റായ് ഖത്രി|ഗുൽഷൻ റായ് ഖത്രി]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Gulshan Rai Khatri, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1944-07-10 | 2020-07-16 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18347568|Q18347568]] | |- | [[കിരിത്കുമാർ മൻസുഖ്‌ലാൽ ആചാര്യ]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Dr. Kiritkumar Mansukhlal Acharya, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q18421890|Q18421890]] | |- | [[കെ. കെ. അഗർവാൾ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-09-05 | 2021-05-17 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q18683826|Q18683826]] | |- | [[പവൻ രാജ് ഗോയൽ]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Prof. (Dr.) Pawan Raj Goyal, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-02 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q18686437|Q18686437]] | |- | [[ജിതേന്ദ്ര നാഥ് പാണ്ഡെ]] | | ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1941-06-14 | 2020-05-23 | ''[[:d:Q2717915|Shikohabad]]'' | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q18688035|Q18688035]] | |- | ''[[:d:Q18977847|Ritam Chowdhury]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q18977847|Q18977847]] | |- | [[സാരൂബം ബിമോല കുമാരി ദേവി]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Sarungbam Bimola Kumari Devi, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 08, 2015.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മണിപ്പൂർ]] | | [[:d:Q19560351|Q19560351]] | |- | [[രാജേഷ് കൊട്ടേച്ച]] | [[പ്രമാണം:Vaidya Rajesh Kotecha.jpg|center|128px]] | He is presently the Vice Chancellor of Gujarat Ayurved University, Jamnagar, India | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-07-18 | | | | [[:d:Q19561084|Q19561084]] | |- | [[രൺദീപ് ഗുലേരിയ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Randeep Guleria.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-04-05 | | [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q19612523|Q19612523]] | |- | [[ഓം പ്രകാശ് ഉപാധ്യായ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19664597|Q19664597]] | |- | [[രാജഗോപാലൻ കൃഷ്ണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1932-11-17 | 2015-01-10 | [[കൊല്ലം]] | [[കൊല്ലം]] | [[:d:Q19666231|Q19666231]] | |- | [[ശ്രീനിവാസ് എസ്. വൈശ്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1947-01-07 | | [[മഥുര]] | | [[:d:Q19666874|Q19666874]] | |- | ''[[:d:Q19852450|Basuhua]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1912-03-01 | 1986-10-12 | ''[[:d:Q3350679|Bikrampur]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q19852450|Q19852450]] | |- | ''[[:d:Q19892441|Kanithi Viswanatham]]'' | [[പ്രമാണം:విశ్వనాదం.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1932 | 2023 | | | [[:d:Q19892441|Q19892441]] | |- | [[അമർ പ്രസാദ് റേ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1913 | 1996-09-24 | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q19895800|Q19895800]] | |- | [[ഐസക് സാന്ദ്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (1892–1968) | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1892-11-03 | 1968-08-29 | ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]'' | ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]'' | [[:d:Q19896133|Q19896133]] | |- | ''[[:d:Q20058801|Chintala Sita Devi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1929-04-21 | 2009-03-06 | | | [[:d:Q20058801|Q20058801]] | |- | ''[[:d:Q20671987|ലിയോ മുത്തു]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-04-02 | 2015-07-10 | ''[[:d:Q2716554|Thiruthuraipoondi]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q20671987|Q20671987]] | |- | [[ജാംഷെഡ് നൗറോജി വസിഫ്ദാർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2000 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20687489|Q20687489]] | |- | [[സുനിതി സോളമൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1938 | 2015-07-28 | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20738697|Q20738697]] | |- | [[സൗമ്യ സ്വാമിനാഥൻ]] | [[പ്രമാണം:The Director General, ICMR and Secretary, DHR, Dr. Soumya Swaminathan, in New Delhi on January 19, 2016.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-05-02 | | [[ജർമ്മനി]] | | [[:d:Q21062285|Q21062285]] | |- | [[സുന്ദരി മോഹൻദാസ്]] | [[പ്രമാണം:Dr.Sundarimohan Das.jpg|center|128px]] | സ്വാതന്ത്ര്യസേനാനി, ഭിഷഗ്വരൻ, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകൻ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1857-12-17 | 1950-04-04 | [[സിൽഹെറ്റ്]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q21176925|Q21176925]] | |- | ''[[:d:Q21481665|രാധ ചരൺ പാണ്ട]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1898-04-24 | 1974-10-29 | | | [[:d:Q21481665|Q21481665]] | |- | ''[[:d:Q21597809|ജഗദീഷ് ചതുർവേദി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1929-08-15 | 2015 | [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]] | | [[:d:Q21597809|Q21597809]] | |- | [[ജെ. എസ്. ഗുലേറിയ]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | 2026-01-22 | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q21686034|Q21686034]] | |- | [[കെ.എ. എബ്രഹാം|കെ. എ. അബ്രഹാം]] | [[പ്രമാണം:Padmashri Dr K A Abraham.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2021-10-22 | [[കേരളം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q21798148|Q21798148]] | |- | ''[[:d:Q21981198|മോഹിത് ഭണ്ഡാരി]]'' | [[പ്രമാണം:Mohit Bhandari.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q21981198|Q21981198]] | |- | [[പോൾ കലാനിധി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | 1977-04-01 | 2015-03-09 | ''[[:d:Q928168|Bronxville]]'' | | [[:d:Q22087287|Q22087287]] | |- | [[തനികാചലം സദഗോപൻ|തനികാചലം സഡഗോപൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-10-23 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q23038239|Q23038239]] | |- | [[പി.ആർ. കൃഷ്ണകുമാർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-10-23 | 2020-09-16 | [[ഷൊർണൂർ]] | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | [[:d:Q23304286|Q23304286]] | |- | [[രാം ഹർഷ് സിംഗ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1942-01-10 | | | | [[:d:Q26251714|Q26251714]] | |- | [[രഞ്ജന ശ്രീവാസ്തവ]] | [[പ്രമാണം:Ranjana Srivastava.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഓസ്ട്രേലിയ]] | 1974 | | [[കാൻബറ]] | | [[:d:Q26702925|Q26702925]] | |- | ''[[:d:Q24718543|ഫുൾചന്ദ് പൃഥ്വി രാജ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-09-13 | 2016-02-27 | | | [[:d:Q24718543|Q24718543]] | |- | [[രുഖ്മബായി]] | [[പ്രമാണം:Rukhmabai.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1864-11-22 | 1955-09-25<br/>1955-12-25 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q24939367|Q24939367]] | |- | ''[[:d:Q27901993|വഖാർ അഹ്മദ് ഷാ]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-07-06 | 2018-04-15 | ''[[:d:Q638621|Bahraich]]'' | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[:d:Q27901993|Q27901993]] | |- | ''[[:d:Q27917316|മദൻ കതാരിയ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Madan Kataria.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1955 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q27917316|Q27917316]] | |- | ''[[:d:Q27970605|Dhiren Banerjee]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1904 | 1978-01-08 | | | [[:d:Q27970605|Q27970605]] | |- | ''[[:d:Q28744857|സരോജിനി_സരന്ഗി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951 | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28744857|Q28744857]] | |- | ''[[:d:Q28869394|സോണിയ നിത്യാനന്ദ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-09-06 | | | | [[:d:Q28869394|Q28869394]] | |- | ''[[:d:Q29018652|പങ്കജ് നരം]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Pankaj Naram.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-05-04 | 2020-02-19 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q29018652|Q29018652]] | |- | [[സന്ദീപ് ബസു]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-09-29 | | | | [[:d:Q29168828|Q29168828]] | |- | ''[[:d:Q30314375|Chittaranjan Yajnik]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Yajnik (13 February 2020).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30314375|Q30314375]] | |- | ''[[:d:Q54861287|Vasanth Ravi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q54861287|Q54861287]] | |- | ''[[:d:Q55434761|Shikha Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55434761|Q55434761]] | |- | ''[[:d:Q56027719|Digumarti Raghunadharao]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. D. Raghunadha Rao (cropped).JPG|center|128px]] | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56027719|Q56027719]] | |- | ''[[:d:Q56284934|ഹ്രിഷിക്കെസ് സെൻ]]'' | [[പ്രമാണം:Hrishikes 2017.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-05-15 | | | | [[:d:Q56284934|Q56284934]] | |- | ''[[:d:Q57320813|Venkatachalam Raveenthiran]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q57320813|Q57320813]] | |- | [[ഡോസിബായ് പട്ടേൽ]] | [[പ്രമാണം:Dossibai Patell.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ പ്രസവചികിത്സകയും ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1881-10-16 | 1960-02-04 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q57955102|Q57955102]] | |- | ''[[:d:Q58885226|Harjit Pal Bhattoa]]'' | | | [[ഹംഗറി]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1973-04-21 | | No/unknown value | | [[:d:Q58885226|Q58885226]] | |- | ''[[:d:Q59209385|അഭിഷേക് പല്ലവ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-02 | | | | [[:d:Q59209385|Q59209385]] | |- | ''[[:d:Q60023782|രാജേശ്വരി ദലബെഹെര]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1933 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q60023782|Q60023782]] | |- | ''[[:d:Q42298380|കാർത്തിക് ചന്ദ്രബോസ്]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1873 | 1955 | | | [[:d:Q42298380|Q42298380]] | |- | ''[[:d:Q42413325|ഹൃദയാനന്ദ പട്നായിക്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1946-06-03 | | | | [[:d:Q42413325|Q42413325]] | |- | ''[[:d:Q42589695|K. Ranga Rama Krishnan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | 1956-04-22 | | | | [[:d:Q42589695|Q42589695]] | |- | ''[[:d:Q43999837|ദിപ്തൻഷു ദാസ്]]'' | [[പ്രമാണം:Diptanshu Das 2015.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-04-02 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q43999837|Q43999837]] | |- | ''[[:d:Q47009777|ഗോവിന്ദ് അപ്പാജി ഫഡ്കെ]]'' | [[പ്രമാണം:G.A.phadke.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1907 | | ''[[:d:Q583818|Ichalkaranji]]'' | ''[[:d:Q581562|Satara]]'' | [[:d:Q47009777|Q47009777]] | |- | ''[[:d:Q47026934|ഐറിസ് ജി. ആർ. പോൾ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945 | 2025-10-13 | | | [[:d:Q47026934|Q47026934]] | |- | ''[[:d:Q47483386|ആശാലത രാധാകൃഷ്ണൻ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-05-13 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q47483386|Q47483386]] | |- | [[സവിത അംബേദ്കർ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Savita Ambedkar.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1909-01-27 | 2003-05-29 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q48645361|Q48645361]] | |- | ''[[:d:Q48975802|നബകുമാർ ബാസു]]'' | [[പ്രമാണം:Nabakumar Basu - Kolkata 2015-10-10 5134.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1949-12-10 | | | | [[:d:Q48975802|Q48975802]] | |- | [[ആശ കസ്‌ലിവാൾ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q49833929|Q49833929]] | |- | [[അളക കേശവ് ദേശ്പാണ്ഡെ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61686207|Q61686207]] | |- | ''[[:d:Q61823039|സുമന്ത് മേത്ത]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1877-07-01 | 1968-12-15 | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q61823039|Q61823039]] | |- | ''[[:d:Q61945548|കാസി പിച്ച്ചായ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61945548|Q61945548]] | |- | [[ഷേർളി വാസു]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1958 | 2025 | | | [[:d:Q31704451|Q31704451]] | |- | ''[[:d:Q34837913|ദിലീപ് ഝാവേരി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-04-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q34837913|Q34837913]] | |- | ''[[:d:Q37830946|ടീന ചോപ്ര]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-03-06 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q37830946|Q37830946]] | |- | ''[[:d:Q37994923|ജസ്വീന്ദർ കെ ഗംഭീർ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q37994923|Q37994923]] | |- | [[ഐശ്വര്യ ലക്ഷ്മി]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Lekshmi.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-26 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q39058709|Q39058709]] | |- | ''[[:d:Q40741315|Rani Bang]]'' | [[പ്രമാണം:Rani Bang (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-09-17 | | | | [[:d:Q40741315|Q40741315]] | |- | ''[[:d:Q41816046|Preeti Shanbag]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q41816046|Q41816046]] | |- | ''[[:d:Q63430821|ബിജോയ് മൊണ്ടാൽ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924-12-01 | | ''[[:d:Q16251190|Andharthaul]]'' | | [[:d:Q63430821|Q63430821]] | |- | [[അശോക് ലക്ഷ്മൺറാവു കുക്കാഡെ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61054384|Q61054384]] | |- | [[മാമൻ ചാണ്ടി|മാമ്മൻ ചാണ്ടി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61478244|Q61478244]] | |- | ''[[:d:Q64859106|Nikhil Kumar Banerjee]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1949 | 2017 | | | [[:d:Q64859106|Q64859106]] | |- | ''[[:d:Q64006847|Jayanta Kumar Roy]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-02-13 | | ''[[:d:Q15241808|Lataguri]]'' | | [[:d:Q64006847|Q64006847]] | |- | ''[[:d:Q64148463|Sayantan Banerjee]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64148463|Q64148463]] | |- | ''[[:d:Q64438206|Inder Anand]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | [[:d:Q64438206|Q64438206]] | |- | ''[[:d:Q64509748|സ്വരൂപ് സർക്കാർ]]'' | [[പ്രമാണം:Swarup Sarkar (স্বরূপ সরকার).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1953 | | | | [[:d:Q64509748|Q64509748]] | |- | ''[[:d:Q64840916|സഞ്ജയ് സത്പതി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64840916|Q64840916]] | |- | [[ഷിംന അസീസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q65321596|Q65321596]] | |- | [[കെ. ഹേമലത]] | [[പ്രമാണം:K Hemalata at Workers’ Mahapadav in 2017.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q61434|നെല്ലൂർ]]'' | | [[:d:Q66022787|Q66022787]] | |- | ''[[:d:Q66499274|Abul Hasnat]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1955 | 2019-06-11 | | | [[:d:Q66499274|Q66499274]] | |- | [[നത ഹുസൈൻ]] | [[പ്രമാണം:Netha Hussain-070A3987.jpg|center|128px]] | ഒരു ഇന്ത്യൻ-സ്വീഡിഷ് മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറും ക്ലിനിക്കൽ ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റും ബ്ലോഗറും വിക്കിപീഡിയനും ഗവേഷകയും | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-11 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q66580063|Q66580063]] | |- | ''[[:d:Q66725242|Mortaza Hossain]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66725242|Q66725242]] | |- | [[സുജാത മോഹൻ (ഡോക്ടർ)|സുജാത മോഹൻ]] | [[പ്രമാണം:Dr Sujatha Mohan (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q95099143|Q95099143]] | |- | ''[[:d:Q95220255|സതീഷ് നല്ലം]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q95220255|Q95220255]] | |- | ''[[:d:Q97247074|Banbihari Mukhopadhyay]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1885 | 1965-07-05 | ''[[:d:Q1653485|Garalgachha]]'' | | [[:d:Q97247074|Q97247074]] | |- | ''[[:d:Q97666703|Pashupati Bhattacharya]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1891-11-15 | 1978-01-27 | | | [[:d:Q97666703|Q97666703]] | |- | ''[[:d:Q97681815|Guduru Gopal Rao]]'' | [[പ്രമാണം:Guduru Gopal Rao.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1954 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q97681815|Q97681815]] | |- | ''[[:d:Q67427117|Anupam Sen]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1925 | 2015-09-07 | | | [[:d:Q67427117|Q67427117]] | |- | ''[[:d:Q68225148|സോഹൻ ലാൽ ഭാട്ടിയ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1891 | 1981-07-16 | [[അമൃത്‌സർ]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q68225148|Q68225148]] | |- | ''[[:d:Q69356075|തേജസ്വിനി മനോഗ്ന]]'' | [[പ്രമാണം:Tejaswini Manogna - Miss Diva 2017 contestants at Yamaha music video launch (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും മോഡലും | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-05-19 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q69356075|Q69356075]] | |- | ''[[:d:Q69932454|K. Rajender Reddy]]'' | | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1949 | | | | [[:d:Q69932454|Q69932454]] | |- | ''[[:d:Q72146155|ഗോർധന്ദാസ് ഭഗവന്ദാസ് നരോട്ടംദാസ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1887 | 1975 | | | [[:d:Q72146155|Q72146155]] | |- | ''[[:d:Q72753935|പരംദീപ് സിംഗ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q72753935|Q72753935]] | |- | [[എം.സി. അൽബുക്കർക്ക്]] | [[പ്രമാണം:MCAlbuquerqueColchester1918.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q76349299|Q76349299]] | |- | ''[[:d:Q81780908|Subas Chandra Rout]]'' | [[പ്രമാണം:Subas Chandra Rout 02.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1944-07-29 | 2026-03-10 | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q81780908|Q81780908]] | |- | ''[[:d:Q82023862|അംബ്രിഷ് വിജയകർ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | | | [[:d:Q82023862|Q82023862]] | |- | [[ശാന്തി റോയ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q83685218|Q83685218]] | |- | [[രതിൻ ദത്ത]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931 | 2020-01-27 | ''[[:d:Q2308247|Mangaldoi]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q83841843|Q83841843]] | |- | ''[[:d:Q84496211|രാജേന്ദ്ര പ്രകാശ് സിംഗ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945 | 2020-02-05 | | | [[:d:Q84496211|Q84496211]] | |- | ''[[:d:Q84562100|ബോമിറെഡ്ഡി സുന്ദര രാമി റെഡ്ഡി]]'' | [[പ്രമാണം:Dr.SundraRamiReddy.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1935-10-17 | 2020-02-06 | | | [[:d:Q84562100|Q84562100]] | |- | [[സുശോവൻ ബാനർജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q86085021|Q86085021]] | |- | [[ദിഗംബർ ബെഹെറ|ദിഗാംബർ ബെഹെര]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q86085705|Q86085705]] | |- | [[രവി കണ്ണൻ ആർ]] | [[പ്രമാണം:Ravi Kannan R Padma cropped.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98907700|Q98907700]] | |- | ''[[:d:Q99472554|Dhiman Barua]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1920-10-19 | 2020-09-19 | [[യംഗോൺ]] | | [[:d:Q99472554|Q99472554]] | |- | ''[[:d:Q99927321|Pallavi Maharathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99927321|Q99927321]] | |- | [[സുശീല അനിത ബാനർജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 1920-09 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[ലാഹോർ]] | [[:d:Q100387268|Q100387268]] | |- | [[വിജയലക്ഷ്മി രമണൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ഭിഷഗ്വര, ആർമി ഓഫീസർ | [[ഇന്ത്യ]] | 1924 | 2020 | | | [[:d:Q100706299|Q100706299]] | |- | [[കെ.എം. ചാക്കോ]] | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1910-10-24 | 1983-04-10 | | | [[:d:Q101168707|Q101168707]] | |- | ''[[:d:Q106734360|Rajendra Kapila]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2021-04-28 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | [[:d:Q106734360|Q106734360]] | |- | ''[[:d:Q107222599|Ranoj Pegu]]'' | [[പ്രമാണം:Ranoj Pegu 1.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-02-12 | | | | [[:d:Q107222599|Q107222599]] | |- | ''[[:d:Q107301280|Meharban Singh]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Meharban Singh (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937 | | ''[[:d:Q2385925|presidencies and provinces of British India]]'' | | [[:d:Q107301280|Q107301280]] | |- | ''[[:d:Q102207701|Dinabandhu Sahoo]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q102207701|Q102207701]] | |- | [[ലക്ഷ്മീഭായി രാജ്വാദേ]] | [[പ്രമാണം:Rani Lakshmibai Rajwade.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1887 | 1984 | | | [[:d:Q102434863|Q102434863]] | |- | ''[[:d:Q103151287|ఆమంచర్ల శేషాచలపతిరావు]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q103151287|Q103151287]] | |- | ''[[:d:Q105080301|Dilip Kumar Singh]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (b. 1926) | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-06-26 | | | | [[:d:Q105080301|Q105080301]] | |- | ''[[:d:Q88058242|Kamala Dhall]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q88058242|Q88058242]] | |- | ''[[:d:Q88867162|Mrinmoy Das]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-01 | | | | [[:d:Q88867162|Q88867162]] | |- | ''[[:d:Q89018323|Bindu Kulshreshtha]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q89018323|Q89018323]] | |- | ''[[:d:Q89745295|Umesh Kapil]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q89745295|Q89745295]] | |- | ''[[:d:Q91294983|Aakash Pandita]]'' | | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q91294983|Q91294983]] | |- | ''[[:d:Q92761911|Prerna S Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q92761911|Q92761911]] | |- | ''[[:d:Q94503372|അനിത ഭരദ്വാജ്]]'' | [[പ്രമാണം:Anita Bharadwaj (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q94503372|Q94503372]] | |- | ''[[:d:Q105870899|కాళిదాసు వెంకటసుబ్బాశాస్త్రి]]'' | [[പ്രമാണം:Kalidasu Venkata Subbasastry.jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1883 | 1953 | | | [[:d:Q105870899|Q105870899]] | |- | ''[[:d:Q105948168|Jags Krishnan]]'' | [[പ്രമാണം:Jags Krishnan 1.jpg|center|128px]] | | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1972-04-23 | | [[കോട്ടഗിരി]] | | [[:d:Q105948168|Q105948168]] | |- | [[ദിവ്യ എസ്. അയ്യർ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Divya S. Iyer IAS - incumbent Pathanamthitta district magistrate.jpg|center|128px]] | കേരളത്തിലെ ഐ.എ.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥ | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-10-16 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q105988314|Q105988314]] | |- | ''[[:d:Q106221509|Roopa Dhatt]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | | | | | [[:d:Q106221509|Q106221509]] | |- | ''[[:d:Q106248428|Gauri Tendulkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q106248428|Q106248428]] | |- | ''[[:d:Q107387933|Goru Krishna Babu]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | | ''[[:d:Q2352168|Jeypore]]'' | | [[:d:Q107387933|Q107387933]] | |- | ''[[:d:Q107453532|Gella Venkata Satyanarayana Murty]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | | 1959 | | | [[:d:Q107453532|Q107453532]] | |- | ''[[:d:Q107610257|Ayyagari Mythili]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107610257|Q107610257]] | |- | ''[[:d:Q107647347|Malladi Umadevi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107647347|Q107647347]] | |- | ''[[:d:Q107647765|Vipperla Sujatha]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107647765|Q107647765]] | |- | ''[[:d:Q107648988|Vipperla Satyanarayana]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1937-12-15 | 2020-06-13 | | | [[:d:Q107648988|Q107648988]] | |- | ''[[:d:Q107658445|Garuda Butchi Raju]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107658445|Q107658445]] | |- | ''[[:d:Q108101243|Joyti Prokash Bose]]'' | | ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1894 | 1968 | | | [[:d:Q108101243|Q108101243]] | |- | ''[[:d:Q108405658|Kumudshankar Roy]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1892-09-07 | 1950-10-24 | [[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | [[വെല്ലൂർ]] | [[:d:Q108405658|Q108405658]] | |- | ''[[:d:Q108405711|Hemendranath Ghosh]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1890-11-16 | 1965-12-12 | ''[[:d:Q1429697|ചാന്ദ്പുർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q108405711|Q108405711]] | |- | ''[[:d:Q108754507|Balaraman Vijayayraghavan Neelamegam]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1953-11-12 | 2015-01-29 | | | [[:d:Q108754507|Q108754507]] | |- | ''[[:d:Q108888276|Beoncy Laishram]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q1822188|ഇംഫാൽ വെസ്റ്റ് ജില്ല]]'' | | [[:d:Q108888276|Q108888276]] | |- | ''[[:d:Q115556299|Anshita Aggarwal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115556299|Q115556299]] | |- | ''[[:d:Q110191163|Ashok Kumar Amrohi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-10-13 | 2021-04-27 | | [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]] | [[:d:Q110191163|Q110191163]] | |- | ''[[:d:Q110566464|Alulru Vijayalakshmi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110566464|Q110566464]] | |- | ''[[:d:Q110581483|Dhaniram Baruah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1972 | | | | [[:d:Q110581483|Q110581483]] | |- | ''[[:d:Q110597809|Dr. K. M. Saifullah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-09-12 | | ''[[:d:Q1925191|Samastipur]]'' | | [[:d:Q110597809|Q110597809]] | |- | ''[[:d:Q110662406|Paul Harris Daniel]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Paul Harris Daniel JEG6621.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1910 | 2003 | | | [[:d:Q110662406|Q110662406]] | |- | ''[[:d:Q110771548|Bharath Shetty Y]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-09-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q110771548|Q110771548]] | |- | ''[[:d:Q113627276|Julião Menezes]]'' | [[പ്രമാണം:Memorial inducted names including Ram Manohar Lohia and Juliao Menezes.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1909-08-07 | 1980-07-02 | | | [[:d:Q113627276|Q113627276]] | |- | ''[[:d:Q113682272|Vivek Parameswara Sarma]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113682272|Q113682272]] | |- | ''[[:d:Q124608485|Shyam Krishnasamy]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q124608485|Q124608485]] | |- | ''[[:d:Q124610941|Aqsa Shaikh]]'' | [[പ്രമാണം:Aqsa Shaikh at Vax centres.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q2724879|Islampura]]'' | | [[:d:Q124610941|Q124610941]] | |- | ''[[:d:Q124727043|Parvati Soren]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124727043|Q124727043]] | |- | ''[[:d:Q124736989|Bijayalaxmi Biswal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124736989|Q124736989]] | |- | ''[[:d:Q124759868|Gannavarapu Varaha Narasimha Murthy]]'' | [[പ്രമാണം:డా. గన్నవరపు నరసింహమూర్తి.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | 1951-07-16 | | ''[[:d:Q3426021|Srungavarapukota]]'' | | [[:d:Q124759868|Q124759868]] | |- | ''[[:d:Q111334760|Narendra Prasad Misra]]'' | [[പ്രമാണം:Narendra Prasad Misra portrait.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1932-07-10 | 2021 | | | [[:d:Q111334760|Q111334760]] | |- | ''[[:d:Q111606292|Dasari Ramakrishna Prasad]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111606292|Q111606292]] | |- | ''[[:d:Q112119155|Ranjan Pai]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-11-11 | | | | [[:d:Q112119155|Q112119155]] | |- | ''[[:d:Q112971735|Gurpreet Kaur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[പെഹോവ, ഹരിയാന]] | | [[:d:Q112971735|Q112971735]] | |- | ''[[:d:Q116516777|Bindu Menon]]'' | [[പ്രമാണം:Bindu Menon.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | | | [[:d:Q116516777|Q116516777]] | |- | ''[[:d:Q118115305|কালিদাস বৈদ্য]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2010-10-25 | ''[[:d:Q609190|പിരോജ്പൂർ ജില്ല]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q118115305|Q118115305]] | |- | ''[[:d:Q118220150|Vijay Viswanathan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q118220150|Q118220150]] | |- | ''[[:d:Q118610627|Khrielie-ü Kire]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1918-01-12 | 2013-09-11 | | | [[:d:Q118610627|Q118610627]] | |- | ''[[:d:Q119727113|Edmond Fernandes]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Edmond after his address at the UN University in Japan.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-03 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q119727113|Q119727113]] | |- | ''[[:d:Q121032307|Amrit K. Patnaik]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121032307|Q121032307]] | |- | ''[[:d:Q121864614|Trinetra Haldar Gummaraju]]'' | [[പ്രമാണം:Trinetra At Bandstand.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-06-17 | | | | [[:d:Q121864614|Q121864614]] | |- | ''[[:d:Q121989274|Surajit Giri]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-07-04 | | | | [[:d:Q121989274|Q121989274]] | |- | ''[[:d:Q122583797|Otilia Mascarenhas]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122583797|Q122583797]] | |- | ''[[:d:Q122809349|Lalit Kumar Barua]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1890 | 1960 | ''[[:d:Q11938328|Nagaon]]'' | | [[:d:Q122809349|Q122809349]] | |- | ''[[:d:Q122853736|Prashant Madanmohan]]'' | [[പ്രമാണം:2023-09-28 22 16 04-Window.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-31 | | [[തഞ്ചാവൂർ]] | | [[:d:Q122853736|Q122853736]] | |- | ''[[:d:Q122899983|Savitha Devi Yelamanchi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q122899983|Q122899983]] | |- | ''[[:d:Q123113595|Sthabir Dasgupta]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1949-01-18 | 2023-09-05 | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q123113595|Q123113595]] | |- | ''[[:d:Q123122836|Subba Rao Bhavaraju]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1942 | | ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]'' | | [[:d:Q123122836|Q123122836]] | |- | ''[[:d:Q123123188|Satyavaraprasad Kadali]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-06-10 | | | | [[:d:Q123123188|Q123123188]] | |- | ''[[:d:Q123226038|Satyanarayana Gavarasana]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2020 | | | [[:d:Q123226038|Q123226038]] | |- | ''[[:d:Q123335093|Raghvendra Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123335093|Q123335093]] | |- | ''[[:d:Q123338244|Katayun Virkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1918-08-04 | 2011-07-28 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q123338244|Q123338244]] | |- | ''[[:d:Q123487647|Anjali Mukhopadhyay]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1931 | 1983-11-17 | ''[[:d:Q2036954|Ranaghat]]'' | | [[:d:Q123487647|Q123487647]] | |- | ''[[:d:Q123492569|Dr. Mohana Rao Patibandla]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-04-20 | | [[പ്രകാസം ജില്ല|പ്രകാശം ജില്ല]] | | [[:d:Q123492569|Q123492569]] | |- | ''[[:d:Q123553817|Nayanjyoti Sarma]]'' | [[പ്രമാണം:Nayan Jyoti Sharma (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-03 | | | | [[:d:Q123553817|Q123553817]] | |- | ''[[:d:Q123691897|വസന്ത മുത്തുസ്വാമി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-07-12 | 2023-02-21 | | | [[:d:Q123691897|Q123691897]] | |- | ''[[:d:Q124829884|Sesh Kamal Sunkara]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q124829884|Q124829884]] | |- | ''[[:d:Q124967301|Praneeta Malipeddi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q124967301|Q124967301]] | |- | ''[[:d:Q124967365|Malipeddi Bhaskara Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124967365|Q124967365]] | |- | ''[[:d:Q124985179|Malipeddi Krishna Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124985179|Q124985179]] | |- | ''[[:d:Q125023325|Indubhushan Basu]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1892-12-18 | 1975-12-26 | | | [[:d:Q125023325|Q125023325]] | |- | ''[[:d:Q125029329|G. Ram Gopal Naik]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുണ്ടൂർ]] | | [[:d:Q125029329|Q125029329]] | |- | ''[[:d:Q125758743|Usha Desai]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125758743|Q125758743]] | |- | ''[[:d:Q125824960|Jatindranath Ghosal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1878-09-02 | 1968-04-25 | ''[[:d:Q712504|Baranagar]]'' | | [[:d:Q125824960|Q125824960]] | |- | ''[[:d:Q125885349|Naga Madhuri]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Naga Madhuri 02.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125885349|Q125885349]] | |- | ''[[:d:Q126010684|ఎరవెల్లి చంద్రశేఖర్‌రావు]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-02-12 | | ''[[:d:Q6943191|Mustabad mandal]]'' | | [[:d:Q126010684|Q126010684]] | |- | ''[[:d:Q126364985|Kalyan Vaijinathrao Kale]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-07-19 | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q126364985|Q126364985]] | |- | ''[[:d:Q126365069|Kadiyam Kavya]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | | | [[:d:Q126365069|Q126365069]] | |- | ''[[:d:Q126365605|Sharmila Sarkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q126365605|Q126365605]] | |- | ''[[:d:Q126371681|Rani Srikumar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q126371681|Q126371681]] | |- | ''[[:d:Q127424806|కొడాలి వీరయ్య]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1928-08-20 | 2000-12-12 | ''[[:d:Q13007149|Moparru]]'' | | [[:d:Q127424806|Q127424806]] | |- | ''[[:d:Q127691439|G. Vijaya Rama Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-06-02 | | ''[[:d:Q65317725|Velair Mandal]]'' | | [[:d:Q127691439|Q127691439]] | |- | ''[[:d:Q127745948|Nirmala Prabhavathy Moillakalva]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q127745948|Q127745948]] | |- | ''[[:d:Q131308670|Abdul Jaleel Faridi]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1913 | 1974-05-19 | | | [[:d:Q131308670|Q131308670]] | |- | ''[[:d:Q131342365|B. D. Chaurasia]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1937-10-01 | 1985-05-05 | ''[[:d:Q712625|Barigarh]]'' | | [[:d:Q131342365|Q131342365]] | |- | ''[[:d:Q131584064|Sundaram Krishnamurthy]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1919-09-12 | 2010-07-02 | | | [[:d:Q131584064|Q131584064]] | |- | [[സുചിത്ര എല്ല|Q131912917]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1963 | | ''[[:d:Q1557417|തിരുട്ടണി]]'' | | [[:d:Q131912917|Q131912917]] | |- | ''[[:d:Q131924124|G. Nachiar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1940-09-15 | | ''[[:d:Q16311342|Vadamalapuram]]'' | | [[:d:Q131924124|Q131924124]] | |- | ''[[:d:Q132130716|प्रेमा धनराज]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-06-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q132130716|Q132130716]] | |- | ''[[:d:Q129215269|P.D. Sinha]]'' | [[പ്രമാണം:Dr P.D. Sinha (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | 1992 | ''[[:d:Q7802954|Tilouthu]]'' | | [[:d:Q129215269|Q129215269]] | |- | ''[[:d:Q130229563|H. Girijamma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2021 | ''[[:d:Q1708108|Harihar]]'' | [[ദാവൺഗരെ]] | [[:d:Q130229563|Q130229563]] | |- | ''[[:d:Q130235905|കെ എൻ പിഷാരടി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1892-08-22 | 1972-06-08 | [[ചൊവ്വര]] | [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] | [[:d:Q130235905|Q130235905]] | |- | ''[[:d:Q130282828|Abhaya]]'' | [[പ്രമാണം:Protest against Kolkata rape-murder.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993<br/>1992 | 2024-08-09 | No/unknown value | [[ആർ. ജി. കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] | [[:d:Q130282828|Q130282828]] | |- | ''[[:d:Q130989476|Nalini Parthasarathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130989476|Q130989476]] | |- | ''[[:d:Q131125923|Dr. Syed Ashique Hussain]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1917 | 1980-04-07 | ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]'' | ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]'' | [[:d:Q131125923|Q131125923]] | |- | ''[[:d:Q133307845|Harinath Mukherjee]]'' | [[പ്രമാണം:Harinath Mukherjee.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1953-11-15 | | | | [[:d:Q133307845|Q133307845]] | |- | ''[[:d:Q133835157|Kamal Kumar Mallik]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | No/unknown value | No/unknown value | | | [[:d:Q133835157|Q133835157]] | |- | ''[[:d:Q134358077|Narendranath Datta]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1884-09-21 | 1949-04-06 | ''[[:d:Q3347783|Muradnagar Upazila]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q134358077|Q134358077]] | |- | ''[[:d:Q134485163|Mohammed Idrees Habban]]'' | [[പ്രമാണം:Habibul Ummat Hazrat Moulana Dr Hakeem Mohammed Idrees Habban Raheemi.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q766888|Charthaval]]'' | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q134485163|Q134485163]] | |- | ''[[:d:Q134561917|Kolli S. Chalam]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q134561917|Q134561917]] | |- | ''[[:d:Q135006390|డా. మానిక్యమ్మ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135006390|Q135006390]] | |- | ''[[:d:Q135045436|G Nachiyar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1940-09-15 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q135045436|Q135045436]] | |- | ''[[:d:Q135087245|డా. మంజుల అనంతకృష్ణన్ (AICTE సభ్యురాలు, విద్యావేత్త)]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135087245|Q135087245]] | |- | ''[[:d:Q135184523|சுதா சேஷய்யன்]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-09-25 | | | | [[:d:Q135184523|Q135184523]] | |- | ''[[:d:Q135273140|தி. சா. ராஜு]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1926-08-15 | | ''[[:d:Q23737657|Thillaisthanam Gram Panchayat]]''<br/>[[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q135273140|Q135273140]] | |- | ''[[:d:Q135422663|Girish Tiwari]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Girish Tiwari.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135422663|Q135422663]] | |- | ''[[:d:Q135450466|Shruti Hegde]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഹുബ്ലി]] | | [[:d:Q135450466|Q135450466]] | |- | ''[[:d:Q135935085|Rajib Kumar Sarmah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135935085|Q135935085]] | |- | ''[[:d:Q135935634|Athira Sarasa]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊല്ലം]] | | [[:d:Q135935634|Q135935634]] | |- | ''[[:d:Q136337365|Ankita Dave]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-06-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q136337365|Q136337365]] | |- | ''[[:d:Q136358953|Ali Mohammad Jan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1914-09-03 | 1988-10-31 | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q136358953|Q136358953]] | |- | ''[[:d:Q138750427|Shashikant Thacker]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q138750427|Q138750427]] | |- | ''[[:d:Q139071510|Abusha Bibi Marikar]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Abusha bibi markar.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1912-01-22 | 1996-08-08 | | | [[:d:Q139071510|Q139071510]] | |- | ''[[:d:Q136514490|Dr. Niket Patel]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-27 | | [[ആനന്ദ്, ഗുജറാത്ത്]] | | [[:d:Q136514490|Q136514490]] | |- | ''[[:d:Q136905080|Dr. Arpit Chopra Jain]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-23 | | ''[[:d:Q113485010|ഖൈരഗഡ്-ചുയിഖദൻ-ഗണ്ഡായി ജില്ല]]'' | | [[:d:Q136905080|Q136905080]] | |- | ''[[:d:Q137647684|Dorothy May Satur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1902-05-28 | 1981-03-28 | | | [[:d:Q137647684|Q137647684]] | |} {{Wikidata list end}} h9qws8odsszoukjermlmev30pdzpxjq 0 539530 4612655 4605563 2026-04-10T07:12:06Z ~2026-12155-71 214434 4612655 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox Indian politician | name = പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ് | predecessor1 = [[വി.കെ.സി. മമ്മദ് കോയ]] | year = 2021 | spouse = വീണ ടി.കെ,സമീത | party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | successor2 = | predecessor2 = [[എം.ബി. രാജേഷ്]] | term_end2 = | term_start2 = 2017 | office2 = ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ അഖിലേന്ത്യാ അധ്യക്ഷൻ | successor1 = | term_end1 = | image = | term_start1 = 20 മെയ് 2021 | office1 = കേരള നിയമസഭാംഗം | constituency1 = [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | predecessor = | term_start = 20 മെയ് 2021 | office = പൊതുമരാമത്ത്, വിനോദ സഞ്ചാരം, റീൽസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി | residence = | alma_mater = | birth_place = ബേപ്പൂർ | birth_date = 18 മെയ് 1975 | source = }} കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്, ടൂറിസം മന്ത്രിയാണ് '''പി. എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്'''.<ref>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/veena-george-to-replace-kk-shailja-as-kerala-health-minister-heres-list-of-cpim-ministers-and-portfolios/758956|title=Veena George to replace KK Shailaja as Kerala health minister; here's list of new ministers and portfolios|accessdate=19 May 2021|date=19 May 2021|publisher=Times Now}}</ref> കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം [[ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]] (ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ) യുടെ മുൻ അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡന്റുമാണ്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kerala-for-mohammad-riyas-its-a-rise-from-the-ranks/articleshow/82762299.cms?utm_source=facebook.com&utm_medium=social&utm_campaign=TOI&fbclid=IwAR3NnUWcOvHMkmDuLhf2YpWyoZEb4_l5ncZ6G9-Eq6naM2im7TrKvtQnslg|title=Kerala: For P A Mohammad Riyas, it’s a rise from the ranks|accessdate=19 May 2021|date=19 May 2021|publisher=[[The Times of India]]}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2017/feb/05/mohammed-riyas-elected-as-national-president-of-dyfi-1567282.html|title=Mohammed Riyas elected as national president of DYFI|access-date=10 May 2020|website=The New Indian Express}}</ref><ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/060217/mohammad-riyas-elected-dyfi-president.html|title=Mohammad Riyas elected DYFI president|access-date=10 May 2020|date=6 February 2017|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == പിതാവ് പി. എം. അബ്ദുൽ ഖാദർ ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jun/09/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-to-tie-the-knot-on-monday-2154371.html|title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter to tie the knot on Monday|access-date=11 June 2020|website=The New Indian Express}}</ref> സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി, മദ്രാസ് അസംബ്ലി അംഗവുമായ മുൻ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരളപ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി]] അധ്യക്ഷൻ പി.കെ. മൊയ്‌ദീൻ കുട്ടി സാഹിബ് റിയാസിന്റെ അമ്മാവൻ ആണ്. കോഴിക്കോട് സെന്റ് ജോസഫ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ റിയാസ്, പ്രീ-ഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി കോഴിക്കോട് [[ഫാറൂഖ് കോളേജ്|ഫാറൂക്ക് കോളേജിൽ]] ചേർന്നു. ബാച്ചിലർ ഓഫ് കൊമേഴ്‌സിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം അതേ കോളേജിൽ തുടർന്നു. പിന്നീട് [[സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് സർക്കാർ ലോ കോളേജിൽ]] നിന്ന് നിയമബിരുദം നേടി.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=12&name=P.%20A.%20Muhammed%20Riaz|title=Biodata of P. A. Muhammed Riaz|access-date=10 May 2020|website=keralaassembly.org|archive-date=2021-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504090848/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=12&name=P.%20A.%20Muhammed%20Riaz|url-status=dead}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == സെന്റ് ജോസഫ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിലെ സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് റിയാസ് [[സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ]] (എസ്എഫ്ഐ) സജീവമായിരുന്നു. എട്ടാം ക്ലാസ്സിൽ എസ്‌എഫ്‌ഐ യൂണിറ്റ് കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റായി. അടുത്ത വർഷം സ്‌കൂൾ കമ്മിറ്റിയുടെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറിയായി. കോഴിക്കോട് ഫാറൂക്ക് കോളേജിലെ പ്രീ-ഡിഗ്രി കാലത്ത് കോളേജിന്റെ ഒന്നാം വർഷ പ്രീ-ഡിഗ്രി പ്രതിനിധിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1994 ൽ റിയാസ് ഫാറൂഖ് കോളേജിലെ എസ്‌എഫ്‌ഐ കമ്മിറ്റിയുടെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡന്റായി. അടുത്ത സമ്മേളനത്തിൽ അദ്ദേഹം യൂണിറ്റിന്റെ സെക്രട്ടറിയായി. ഫാറൂക്ക് കോളേജിൽ നിന്ന് 1996-97 കാലഘട്ടത്തിൽ [[യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് കാലിക്കറ്റ്|കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിലെ]] യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ പദവി നേടി. പിന്നീട് 1998 ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ ഭാരവാഹിയായി. റിയാസ് ക്രമേണ എസ്‌എഫ്‌ഐയുടെ ഒരു പ്രധാന നേതൃത്വമായി.<ref>{{Cite web|url=https://www.expresskerala.com/p-a-mohammed-riyaz-dyfi-all-india-president.html|title=മുൻ പൊലീസ് കമ്മീഷണറുടെ മകൻ ഇനി വിപ്ലവ|access-date=11 May 2020|date=5 February 2017|website=Express Kerala|language=en-US}}</ref> ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം 2010 മുതൽ 2016 വരെ ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കേരള സമിതിയുടെ സംസ്ഥാന കേന്ദ്രത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://suprabhaatham.com/%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%B9%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B5%8D-%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B5%8D-%E0%B4%A1%E0%B4%BF-%E0%B4%B5%E0%B5%88-%E0%B4%8E%E0%B4%AB%E0%B5%8D-2/|title=മുഹമ്മദ് റിയാസ് ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ ദേശീയ പ്രസിഡന്റ് • Suprabhaatham|access-date=11 May 2020|website=suprabhaatham.com}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|title=ഡിവൈഎഫ്ഐ: മുഹമ്മദ് റിയാസ് പ്രസിഡന്റ് അവോയ് മുഖർജി ജനറൽ സെക്രട്ടറി|access-date=11 May 2020|website=Deshabhimani|language=ml|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521051342/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|url-status=dead}}</ref><ref name=":62">{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/060217/mohammad-riyas-elected-dyfi-president.html|title=Mohammad Riyas elected DYFI president|access-date=10 May 2020|date=6 February 2017|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> ഈ കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റും പിന്നീട് ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കേരള സംസ്ഥാന സമിതിയുടെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയുമായിരുന്നു.<ref name=":52">{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|title=ഡിവൈഎഫ്ഐ: മുഹമ്മദ് റിയാസ് പ്രസിഡന്റ് അവോയ് മുഖർജി ജനറൽ സെക്രട്ടറി|access-date=11 May 2020|website=Deshabhimani|language=ml|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521051342/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|url-status=dead}}</ref> 2016 ൽ അദ്ദേഹം ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. അഖിലേന്ത്യാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയായി, പിന്നീട് 2017 ൽ അദ്ദേഹം ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡന്റായി.<ref name=":22">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2017/feb/05/mohammed-riyas-elected-as-national-president-of-dyfi-1567282.html|title=Mohammed Riyas elected as national president of DYFI|access-date=10 May 2020|website=The New Indian Express}}</ref> റിയാസ് 1993 ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ (മാർക്സിസ്റ്റ്) ചേർന്നു, പിന്നീട്  അദ്ദേഹം കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗവും സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗവുമായി.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-to-continue-10-new-faces-in-cpm-state-committee-thrissur-1.2629790|title=Kodiyeri to continue; 10 new faces in CPM State Committee|access-date=10 May 2020|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114114803/https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-to-continue-10-new-faces-in-cpm-state-committee-thrissur-1.2629790|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/malayalam-necpim-selected-district-committe-members-malayalam-news436.html|title=ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തു|access-date=11 May 2020|last=DoolNews|website=DoolNews}}</ref> 2009 ലെ ഇന്ത്യൻ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോഴിക്കോട് എൽഡിഎഫ് സ്ഥാഥാനാർഥി ആയിരുന്നു റിയാസ്. റിയാസിനെക്കാൾ 838 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിലാണ് [[എം.കെ. രാഘവൻ|എം. കെ. രാഘവൻ]] മണ്ഡലത്തിൽ വിജയിച്ചത്. തനിക്ക് എതിരെ അച്ചടി മാധ്യമങ്ങളിൽ രാഘവൻ ദുഷ്‌പ്രചരണം നടത്തിയെന്നാരോപിച്ച് റിയാസ് കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ ഹർജി സമർപ്പിച്ചുവെങ്കിലും കോടതി വിധി റിയാസിന് അനുകൂലമല്ലായിരുന്നു. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ മണ്ഡലത്തിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-assembly-election-2021-results-winners-statistics-in-graphics.html|title=സെഞ്ചുറിക്കരികിൽ എൽഡിഎഫ്; ഇതാണ് നമ്മുടെ 140 എംഎൽഎമാർ {{!}} ഗ്രാഫിക്‌സ്|access-date=2021-05-03|language=ml}}</ref> റിയാസ്, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിലെ]] പി.എം. നിയാസിനെ 28,747 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്. {| class="wikitable sortable" !ക്രമ നം !വർഷം !നിയോജകമണ്ഡലം !വിജയി !വോട്ടുകൾ !രാഷ്ട്രീയപാർട്ടി !പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !വോട്ടുകൾ !രാഷ്ട്രീയപാർട്ടി !ഭൂരിപക്ഷം |- |1 |[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]] |[[കോഴിക്കോട് ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട്]] |[[എം.കെ. രാഘവൻ|എം. കെ. രാഘവൻ]] |342309 |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]] |341471 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |838 |- |2 |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]] |[[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]] |[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]] |82165 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |പി.എം. നിയാസ് |53418 |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |28,747 |} == വ്യക്തി ജീവിതം == 2002 ൽ ഡോ. സമീത സൈതലവിയെ വിവാഹം കഴിച്ച അദ്ദേഹം 2015 ൽ വിവാഹമോചനം നേടി, അവർക്ക് രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ട്.<ref>{{cite web | url=http://www.coastaldigest.com/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marry-dyfi-leader-muhammad-riyas | title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter Veena to marry DYFI leader Mohammed Riyas | publisher=Coastal Digest | date=9 June 2020 | accessdate=19 May 2021 | archive-date=2021-05-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210519104048/http://www.coastaldigest.com/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marry-dyfi-leader-muhammad-riyas | url-status=dead }}</ref> പിന്നീട് 2020 ജൂൺ 15 ന് അദ്ദേഹം അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയന്റെ]] മകളായ വിവാഹ മോചിതയായ ടി. വീണയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref>{{Cite web|title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter Veena marries DYFI national president PA Mohammed Riyas|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jun/15/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marries-dyfi-national-president-pa-mohammed-riyas-2156798.html|access-date=15 June 2020|website=The New Indian Express}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:മുഹമ്മദ് റിയാസ്}} [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] lx6ico8r9je96b5qh5fetdpxzbo4nmv 14 570487 4612603 3739109 2026-04-10T03:44:59Z Symphonicallyu 155269 Symphonicallyu എന്ന ഉപയോക്താവ് [[വർഗ്ഗം:Articles containing English-language text]] എന്ന താൾ [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് വാചകങ്ങളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: ശീർഷകം തെറ്റായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു: ശരിയായ മലയാളം ഫലകത്തിലേക്ക് മാറ്റി. 3739109 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 571294 4612533 4612530 2026-04-09T12:00:24Z Dvellakat 4080 4612533 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tharattu (film)}} {{Infobox film|name=|image=|caption=|director= [[]]|producer= [[]] |writer=[[ ]] |dialogue=[[ ]] |lyrics=[[]] |screenplay=[[ ]] |starring= [[സുകുമാരൻ]]<br> [[സോമൻ]],<br> [[ശ്രീവിദ്യ]], <br>[[സീമ]]<br> [[ജയറാം]], [[]], <br>[[]],<br> [[]] |music=[[]]|action =[[]]|design =[[]]| background music=[[]] |cinematography= [[]]|editing=[[]]|studio=|distributor=| banner =| runtime = |released={{Film date|1981|3|12|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} {{prettyurl|Aadipaapam}} {{Infobox film | name = ആദിപാപം | image = | caption = | director = [[കെ.പി. കുമാരൻ]] | producer = പി.ഗി.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ | writer = [[കെ.പി. കുമാരൻ]] | screenplay = [[കെ.പി. കുമാരൻ]] | starring = [[ശുഭ]],<br> [[സുകുമാരൻ]] | music = [[ശ്യാം]] | lyrics = [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]] | cinematography = ഹേമചന്ദ്രൻ | editing = [[ജി. വെങ്കിട്ടരാമൻ]] | studio = കാമിനി ഇന്റർനാഷണൽ | distributor = കാമിനി ഇന്റർനാഷണൽ | released = {{Film date|1979|10|26|df=y}} | country = {{Ind}}| language = മലയാളം| budget = | gross = }} [[കെ.പി. കുമാരൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് പി ജി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ നിർമ്മിച്ച [[1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1979]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''ആദിപാപം''''' . [[ശുഭ]], [[സുകുമാരൻ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[ശ്യാം]] ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=968&ln=ml|title=ആദിപാപം(1979)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1062|title=ആദിപാപം(1979)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref> [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]] ഗാനങ്ങൾ എഴുതി<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/mudra.html#cast|title=ആദിപാപം(1979)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title= ആദിപാപം(1979)|url= https://www.m3db.com/film/1918|publisher=www.m3db.com|accessdate=2023-10-17|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[സുകുമാരൻ]] || |- |2||[[സുധീർ]] || |- |3||[[പ്രേംജി]] || |- |4||[[ശുഭ]] || |- |5||[[പോൾ വെങ്ങോല]] || |- |6||[[ബേബി മിനി]] || |} ==താരനിര<ref>{{cite web|title=ആദിപാപം(1979)|url= https://www.m3db.com/film/ethirppukal|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[]] || |- |2||[[]] || |- |3||[[]] || |- |4||[[]] || |- |5||[[]] || |- |6||[[]] || |- |7||[[]] || |- |8||[[]] || |- |9||[[]] || |- |10||[[]] || |- |11||[[]] || |- |12||[[]] || |- |13||[[]] || |- |14||[[]] || |- |15||[[]] || |- |16||[[]] || |- |17||[[]] || |- |18||[[]] || |- |19||[[]] || |- |20||[[]] || |- |21||[[]] || |- |22||[[]] || |- |23||[[]] || |- |24||[[]] || |- |25||[[]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1062|title=ആദിപാപം(1979)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref> == *വരികൾ:[[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]] *ഈണം: [[ശ്യാം]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം''' |- | 1 || ||[[എസ്. ജാനകി]]|| |- | 2 || ||[[]]|| |- | 3 || ||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസ്]]|| |- | 4 || ||[[]]|| |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=txG6ArEsp4s ഓർക്കുക വല്ലപ്പോഴും}} * {{IMDb title|0233159|}} [[വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശ്യാം സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൂവച്ചൽ ഖാദറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൂവച്ചൽഖാദർ-ശ്യാം ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സുകുമാരൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജി വെങ്കിട്ടരാമൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] cerqxgrcm8zf04qwah3dmj8l2a3l37x 0 576431 4612570 4587527 2026-04-09T23:47:21Z Symphonicallyu 155269 4612570 wikitext text/x-wiki {{Short description|2022 Indian film by Prashanth Neel}} {{pp|small=yes}} {{Use dmy dates|date=May 2022}} {{Use Indian English|date=September 2019}} {{Infobox film | name = കെ.ജി.എഫ്.: ചാപ്റ്റർ 2 | image = K.G.F Chapter 2.jpg | caption = Theatrical release poster | director = [[പ്രശാന്ത് നീൽ]] | story = | producer = വിജയ് കിരഗന്ദൂർ | writer = പ്രശാന്ത് നീൽ {{Infobox | decat = yes | child = yes | label1= Dialogues by | data1 = പ്രശാന്ത് നീൽ<br>എം. ചന്ദ്രമോളി<br>ഡർ. സുരി }} | screenplay = | starring = {{Ubl|[[യഷ്]]|[[സഞ്ജയ് ദത്ത്]]|[[രവീണ ടണ്ടൻ]]|[[ശ്രീനിധി ഷെട്ടി]]|[[പ്രകാശ് രാജ്]]|[[Archana Jois]]|[[Achyuth Kumar]]|[[Vasishta N. Simha]]|[[Rao Ramesh]]|[[T. S. Nagabharana]]|[[Malavika Avinash]]}} | music = [[രവി ബസ്രൂർ]] | narrator = പ്രകാശ് രാജ് | cinematography = [[ബുവൻ ഗൗഡ]] | editing = ഉജ്വൽ കുക്കർണി <ref>{{cite AV media |date=7 January 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Qah9sSIXJqk |title=KGF Chapter2 TEASER {{!}}Yash{{!}}Sanjay Dutt{{!}}Raveena Tandon{{!}}Srinidhi Shetty{{!}}Prashanth Neel{{!}}Vijay Kiragandur |publisher=[[Hombale Films]] |via=[[YouTube]] |access-date=24 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115165835/https://www.youtube.com/watch?v=Qah9sSIXJqk |archive-date=15 January 2022 |url-status=live}}</ref> | studio = [[ഹോംബാലെ ഫിലിംസ്]] | distributor = {{Ubl | [[ഹോംബാലെ ഫിലിംസ്]] | [[Excel Entertainment]] and [[AA Films]] (Hindi)<ref name="Hindi Distribution">{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/price-re-negotiation-yashs-kgf-2-excel-entertainment-acquires-hindi-rights-bomb/|title=Price re-negotiation for Yash's KGF 2; Excel Entertainment acquires Hindi rights for a bomb|website=[[Bollywood Hungama]]|date=25 January 2021|access-date=26 June 2021|archive-date=4 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220504005908/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/price-re-negotiation-yashs-kgf-2-excel-entertainment-acquires-hindi-rights-bomb/|url-status=live}}</ref> | [[Varahi Chalana Chitram]] (Telugu) | [[Dream Warrior Pictures]] (Tamil)<ref>{{cite web |access-date=9 July 2021 |title=KGF 2's Tamil Nadu rights bagged by Dream Warrior Pictures, release date announcement soon |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/yash-kgf-2-tamil-nadu-rights-bagged-by-dream-warrior-pictures-release-date-soon-7394884/ |work=The Indian Express|date=8 July 2021 }}</ref> | [[Prithviraj Productions]] (Malayalam)<ref name="Malayalam Distribution">{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/actor-prithviraj-acquires-kerala-distribution-rights-of-kgf-chapter-2/story-vncFqdQ1FERYJU3bCGlubN.html|title=Actor Prithviraj acquires Kerala distribution rights of KGF: Chapter 2|date=5 January 2021|publisher=Hindustan Times|access-date=9 January 2021|archive-date=11 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210111135846/https://www.hindustantimes.com/regional-movies/actor-prithviraj-acquires-kerala-distribution-rights-of-kgf-chapter-2/story-vncFqdQ1FERYJU3bCGlubN.html|url-status=live}}</ref> }} | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[കന്നഡ]] | released = {{Film date|df=y|2022|04|14}} | runtime = 168 minutes<ref>{{cite web |title=Yash's KGF Chapter 2 runtime and censor details are out. Check here |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/yash-s-kgf-chapter-2-runtime-and-censor-details-are-out-check-here-1931823-2022-03-31 |website=India Today |date=31 March 2022 |access-date=24 April 2022 |archive-date=23 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220423033109/https://www.indiatoday.in/amp/movies/regional-cinema/story/yash-s-kgf-chapter-2-runtime-and-censor-details-are-out-check-here-1931823-2022-03-31 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=CBFC {{!}} Search Film |url=https://cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=Q0EwMjA2MDMyMDIyMDAwMjQ= |access-date=2025-01-18 |website=[[Central Board of Film Certification]]}}</ref> | budget = {{INR|100 crore|link=yes}}<ref>{{cite web | url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/kgf-chapter-2-box-office-collection-day-46-yash-s-film-continues-to-mint-money-earns-1235-crore-1955783-2022-05-29 | title=KGF Chapter 2 box office collection Day 46: Yash's film continues to mint money, earns 1235 crore | date=30 May 2022 | access-date=9 November 2022 | archive-date=9 November 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221109184317/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/kgf-chapter-2-box-office-collection-day-46-yash-s-film-continues-to-mint-money-earns-1235-crore-1955783-2022-05-29 | url-status=live }}</ref> | gross = {{Estimation}}{{INR|1190–1250}} crore{{efn|While ''[[Pinkvilla]]'' reported the collections as ₹1,190 crore,<ref>{{Cite web |date=2024-12-17 |title=Top Highest Grossing Indian Films Worldwide: Pushpa 2 Third overtaking RRR |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/top-highest-grossing-indian-films-worldwide-allu-arjun-starrer-pushpa-2-overtakes-rrr-for-third-1363095 |access-date=2025-02-18 |website=[[Pinkvilla]] |language=en}}</ref> ''[[The New Indian Express]]'' and ''[[DNA India]]''<ref name="dnaindia.com">{{cite web|title=Kantara box office collection: Rishab Shetty starrer is second Kannada film post KGF Chapter 2 to earn $1 million in USA|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-rishab-shetty-starrer-kantara-is-second-kannada-film-after-yash-kgf-chapter-2-to-earn-1-million-in-usa-2995160|website=[[DNA India]]|access-date=23 October 2022|archive-date=23 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221023020106/https://www.dnaindia.com/entertainment/report-rishab-shetty-starrer-kantara-is-second-kannada-film-after-yash-kgf-chapter-2-to-earn-1-million-in-usa-2995160|url-status=live}}</ref> reported the worldwide collection to be around {{INR|1200}} crore<ref name="indulgexpress.com">{{cite news|title=KGF: Chapter 2 completes 100 days in theatres, makers say it is 'just the beginning'|url=https://www.indulgexpress.com/entertainment/cinema/2022/jul/22/kgf-chapter-2-scores-a-century-makers-say-its-just-the-beginning-42535.html|website=[[The New Indian Express|The Indulge Express]]|access-date=22 August 2022|archive-date=15 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221015050729/https://www.indulgexpress.com/entertainment/cinema/2022/jul/22/kgf-chapter-2-scores-a-century-makers-say-its-just-the-beginning-42535.html|url-status=live}}</ref> to {{INR|1216}} crore,<ref name="newindianexpress.com">{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/magazine/2022/May/14/southywoodslam-2452836.html | title=Southywood Slam! - the New Indian Express | date=8 May 2022 | access-date=4 September 2022 | archive-date=4 September 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220904170803/https://www.newindianexpress.com/magazine/2022/may/15/southywoodslam-2452836.amp | url-status=live }}</ref> and ''[[The Hindustan Times]]'' mentioned the collection as ₹1,207 crore.<ref name="hindustantimes.com">{{cite web|title=Kantara box office: Rishab Shetty's film is 6th biggest Kannada movie ever. See who else is on the list|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/kantara-box-office-rishab-shetty-s-film-is-6th-biggest-kannada-movie-see-list-101665820758483.html|website=[[The Hindustan Times]]|date=15 October 2022|access-date=15 October 2022|archive-date=15 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221015100500/https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/kantara-box-office-rishab-shetty-s-film-is-6th-biggest-kannada-movie-see-list-101665820758483-amp.html|url-status=live}}</ref> ''[[News 18]]''<ref name="news18.com">{{cite web|title=From KGF: Chapter 2 To RRR: A Look At The Highest Grossing Movies|url=https://www.news18.com/news/movies/from-kgf-chapter-2-to-rrr-a-look-at-the-highest-grossing-movies-5378083.html|website=[[News 18]]|date=15 June 2022 |access-date=20 August 2022|archive-date=20 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220820174151/https://www.news18.com/amp/news/movies/from-kgf-chapter-2-to-rrr-a-look-at-the-highest-grossing-movies-5378083.html|url-status=live}}</ref> and ''[[India Today]]''<ref>{{cite web | url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/kgf-chapter-2-box-office-collection-day-50-yash-s-film-inches-closer-to-rs-1250-crore-globally-1957741-2022-06-03 | title=KGF Chapter 2 box office collection Day 50: Yash's film inches closer to Rs 1250 crore globally | date=3 June 2022 | access-date=5 June 2022 | archive-date=5 June 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220605111417/https://www.indiatoday.in/amp/movies/regional-cinema/story/kgf-chapter-2-box-office-collection-day-50-yash-s-film-inches-closer-to-rs-1250-crore-globally-1957741-2022-06-03 | url-status=live }}</ref> mentioned that the collection was {{INR|1240}} crore. ''[[The Times Of India]]'',<ref name="kgf2-to-vikrant-rona-5-pan-india">{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/kgf2-to-vikrant-rona-5-pan-india-kannada-films-that-shocked-the-indian-box-office/etphotostory/93181142.cms | title='KGF2' to 'Vikrant Rona', 5 Pan-India Kannada Films that shocked the Indian box-office | website=[[The Times of India]] | date=28 July 2022 | access-date=4 August 2022 | archive-date=24 April 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240424052946/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/kgf2-to-vikrant-rona-5-pan-india-kannada-films-that-shocked-the-indian-box-office/etphotostory/93181142.cms | url-status=live }}</ref><ref name="The Times of India">{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kannada-films-rock-the-100-cr-club/articleshow/95459571.cms | title=Kannada films rock the 100-cr club | website=[[The Times of India]] | last1=S | first1=Sridevi | access-date=12 November 2022 | archive-date=7 April 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230407042822/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/kannada-films-rock-the-100-cr-club/articleshow/95459571.cms | url-status=live }}</ref> ''[[Vijaya Karnataka]]'',<ref name="vijaykarnataka.com">{{cite web | url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/james-kgf-chapter-2-777-charlie-after-vikrant-rona-enters-rs-100-cr-club/articleshow/93292664.cms | title=ವಿಶ್ವ ಸಿನಿಪ್ರಿಯರ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್‌! ಶತಕೋಟಿ ಕ್ಲಬ್ ಸೇರಿದ ಕನ್ನಡದ 4 ಸಿನಿಮಾಗಳು | access-date=4 August 2022 | archive-date=3 August 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220803163818/https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/james-kgf-chapter-2-777-charlie-after-vikrant-rona-enters-rs-100-cr-club/amp_articleshow/93292664.cms?utm_source=hyperlink_amp&utm_medium=news-articleshow&utm_campaign=article-2 | url-status=live }}</ref> ''[[TV9 Kannada]]''<ref name="tv9kannada.com">{{cite web | url=https://tv9kannada.com/entertainment/sandalwood/kgf-chapter-2-movie-still-performing-in-mumbai-yash-movie-collects-1250-crore-in-world-box-office-rmd-au34-404559.html/amp | title=ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ 'ಕೆಜಿಎಫ್ 2'; ಯಶ್ ಸಿನಿಮಾದ ಒಟ್ಟೂ ಗಳಿಕೆ ಎಷ್ಟು? | date=26 June 2022 | access-date=4 August 2022 | archive-date=15 October 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221015050743/https://tv9kannada.com/entertainment/sandalwood/kgf-chapter-2-movie-still-performing-in-mumbai-yash-movie-collects-1250-crore-in-world-box-office-rmd-au34-404559.html/amp | url-status=live }}</ref> and ''[[Asianet News]]''<ref name="newsable.asianetnews.com">{{cite web | url=https://newsable.asianetnews.com/gallery/entertainment/yash-kgf-chapter-2-makes-multiple-records-in-canada-drb-rcfwqh | title=Yash's KGF: Chapter 2 makes multiple records in Canada | access-date=28 May 2022 | archive-date=28 May 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220528165834/https://newsable.asianetnews.com/gallery/entertainment/yash-kgf-chapter-2-makes-multiple-records-in-canada-drb-rcfwqh | url-status=live }}</ref> reported that the movie grossed ₹1250 crores.}} }} 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു [[ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രം|ഇന്ത്യൻ]] [[കന്നഡ|കന്നഡ ഭാഷാ]] കാലഘട്ടത്തിലെ ആക്ഷൻ ചലച്ചിത്രമാണ് '''കെ.ജി.എഫ്.: ചാപ്റ്റർ 2'''. [[പ്രശാന്ത് നീൽ]] രചനയും സംവിധാനവും , അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ [[ഹോംബാലെ ഫിലിംസ്]] ബാനറിൽ വിജയ് കിരഗന്ദൂർ നിർമ്മിച്ചതും. [[കെ.ജി.എഫ്. ചാപ്റ്റർ 1|''ഇത് കെ.ജിഎഫ്: ചാപ്റ്റർ 1'' (2018)-ൻ്റെ]] നേരിട്ടുള്ള തുടർച്ചയായും കെജിഎഫ് ഫ്രാഞ്ചൈസിയിലെ രണ്ടാം ഗഡുവായുംപ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[യഷ്]], [[സഞ്ജയ് ദത്ത്]] , [[രവീണ ടണ്ടൻ]] , [[ശ്രീനിധി ഷെട്ടി]] , [[പ്രകാശ് രാജ്]] , [[അച്യുത് കുമാർ]] , റാവു രമേഷ് ,വസിഷ്ഠ എൻ. സിംഹ , അയ്യപ്പ പി. ശർമ്മ , അർച്ചന ജോയിസ് , ശരൺ ശക്തി , ഈശ്വരി റാവു , ശരൺ ശക്തി ,, മാലാവി എന്നിവർ ഈ ചലച്ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. ₹ 100 കോടി ബജറ്റിൽ നിർമ്മിച്ച ''കെജിഎഫ്: ചാപ്റ്റർ 2'' ഇതുവരെ നിർമ്മിച്ചതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ചെലവേറിയ കന്നഡ ചിത്രമാണ് . ഭുവൻ ഗൗഡ ഛായാഗ്രഹണം നിർവഹിച്ചപ്പോൾ രവി ബസ്രൂർ ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതവും ഗാനങ്ങളും രചിച്ചു . 2019 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ദത്തും ടണ്ടനും അഭിനേതാക്കളോടൊപ്പം ചേർന്നു, ഇത് മുൻഗാമിയുടെ കന്നഡ ചലച്ചിത്ര അരങ്ങേറ്റമായി. ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ ഒന്നിനു പുറകെ ഒന്നായി ചിത്രീകരിച്ചു. ബാക്കി സീക്വൻസുകളുടെ പ്രധാന ഫോട്ടോഗ്രാഫി 2019 മാർച്ചിൽ ആരംഭിച്ചു, പക്ഷേ ഇന്ത്യയിൽ കോവിഡ്-19 ലോക്ക്ഡൗൺ കാരണം 2020 മാർച്ചിൽ നിർത്തിവച്ചു . അഞ്ച് മാസത്തിന് ശേഷം 2020 ഓഗസ്റ്റിൽ ചിത്രീകരണം പുനരാരംഭിക്കുകയും 2020 ഡിസംബറിൽ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു. ബാംഗ്ലൂർ , ഹൈദരാബാദ് , മൈസൂർ , കോലാർ എന്നിവ ''ലൊക്കേഷനുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.'' ''കെ‌ജി‌എഫ്: ചാപ്റ്റർ 2 2022 ഏപ്രിൽ 14 ന്'' കന്നഡയിൽ ഇന്ത്യയിൽ തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്തു , തെലുങ്ക് , തമിഴ് , മലയാളം , ഹിന്ദി ഭാഷകളിലെ ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പുകൾക്കൊപ്പം . ഐമാക്സിൽ റിലീസ് ചെയ്യുന്ന ആദ്യത്തെ കന്നഡ ചിത്രം കൂടിയാണിത് . നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്രവും പോസിറ്റീവുമായ അവലോകനങ്ങൾ ഈ ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ചു, അഭിനയം, ആക്ഷൻ സീക്വൻസുകൾ, സംവിധാനം, കഥ എന്നിവയ്ക്ക് പ്രശംസയും, അക്രമത്തിനും തകർന്ന ഉള്ളടക്കത്തിനും വിമർശനവും ലഭിച്ചു. വിമർശനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, കന്നഡ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും മികച്ചതും ജനപ്രിയവുമായ ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നാലാമത്തെ ഓപ്പണിംഗ് ദിന റെക്കോർഡ് ഇത് രേഖപ്പെടുത്തി, കന്നഡ, തെലുങ്ക്, തമിഴ്, ഹിന്ദി, മലയാളം ഭാഷകളിൽ ആഭ്യന്തര ഓപ്പണിംഗ് ഡേ റെക്കോർഡുകൾ സ്ഥാപിച്ചു, രണ്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അതിന്റെ മുൻഗാമിയുടെ ആജീവനാന്ത വരുമാനം മറികടന്ന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ കന്നഡ ചിത്രമായി മാറി . ആഗോളതലത്തിൽ ₹1,190−1,250 കോടി വരുമാനം നേടി , '' കെ‌ജി‌എഫ്: അദ്ധ്യായം 2'' ലോകമെമ്പാടും 2022 ലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ രണ്ടാമത്തെ ഇന്ത്യൻ ചിത്രമാണ് , 2022 ലെ ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ചിത്രമാണ് , ലോകമെമ്പാടും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ അഞ്ചാമത്തെ ഇന്ത്യൻ ചിത്രമാണ് , ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രവുമാണ് . == കഥാസന്ദർഭം == ''കെജിഎഫ്: ഒന്നാം അധ്യായത്തിലെ'' സംഭവങ്ങൾ വിശദമായി വിവരിച്ച ശേഷം , ആനന്ദ് ഇങ്കലഗിക്ക് പക്ഷാഘാതം സംഭവിക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ വിജയേന്ദ്ര ഇങ്കലഗി ബാക്കി കഥ പറയുകയും ചെയ്യുന്നു. റോക്കി വിരാടിനെ കൊന്ന് കോലാർ ഗോൾഡ് ഫീൽഡ്സ് ഏറ്റെടുക്കുന്നു . ഗുരു പാണ്ഡ്യൻ, ആൻഡ്രൂസ്, കമൽ, രാജേന്ദ്ര ദേശായി എന്നിവരുടെ സഹകരണം ഉറപ്പാക്കാൻ റീനയെ ബന്ദിയാക്കുന്നു. എന്നാൽ റോക്കി തന്റെ അഹങ്കാരം കാണിക്കുകയും റീനയെ കളിയാക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, കമൽ കോപാകുലനാകുകയും റോക്കിയെ കൊല്ലുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് റോക്കിയെ കോപിപ്പിക്കുകയും കമലിനെ സംഭവസ്ഥലത്ത് വെച്ച് തന്നെ വെടിവയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുശേഷം, രഹസ്യമായി സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന എട്ട് ഖനികളിൽ ജോലി ആരംഭിക്കാൻ റോക്കി ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. അതേസമയം, റോക്കി പിടികൂടിയ വനാരം അദ്ദേഹത്തെ സഹായിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. അതേസമയം, അധീര വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ഒരു ഔട്ട്‌പോസ്റ്റിലെ എല്ലാ കാവൽക്കാരെയും കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു. റോക്കിയെ അധീരയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനുള്ള തന്ത്രത്തിൽ, കെ‌ജി‌എഫിന് പുറത്തേക്ക് റീനയെ ആകർഷിക്കാൻ ആൻഡ്രൂസ് ദേശായിയെ കൊല്ലുന്നു, അധീരയുടെ കൽപ്പന പ്രകാരം ജോൺ റീനയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. റീനയെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടയിൽ, അധീര റോക്കിയെ വെടിവയ്ക്കുന്നു, പക്ഷേ അയാളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കുന്നു, അതേസമയം കെ‌ജി‌എഫിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ സ്വർണ്ണ കയറ്റുമതിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആളുകൾ തടയുന്നു. പിന്നീട്, ഷെട്ടി ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തുടനീളമുള്ള ആൻഡ്രൂസിന്റെ മറ്റ് കീഴുദ്യോഗസ്ഥരുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയും ഇനായത്ത് ഖലീലിന്റെ പുതിയ പിന്തുണയോടെ റോക്കിയുടെ സഖ്യകക്ഷികളെ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ട്രഷറിയിൽ നിന്ന് അമിതമായ സ്വർണ്ണവും പണവും ഉപയോഗിച്ച് റോക്കി റീനയ്‌ക്കൊപ്പം മാളിക ഒഴിപ്പിക്കുന്നു. കെ‌ജി‌എഫിലെ ആളുകൾക്കിടയിൽ കുഴപ്പങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, റോക്കി ഒരു തൊണ്ടയിടർച്ചയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെന്ന് വനാരം നിഗമനം ചെയ്യുന്നു . സുഖം പ്രാപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന റോക്കി, ഖലീലുമായി സ്വർണ്ണ ഇടപാടുകൾ നടത്താൻ ദുബായ് സന്ദർശിക്കുന്നു, അതേസമയം ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള ഖലീലിന്റെ കൂട്ടാളികളെ കൊല്ലുകയും തീരം തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ ഖലീൽ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം ബിസിനസ്സിൽ ചേരാൻ നിർബന്ധിതനാകുകയും കലാഷ്‌നിക്കോവുകൾ വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു . റോക്കിയും സംഘവും അധീരയെ ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും പുതുതായി നേടിയ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് റോഡ് ബ്ലോക്കിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹായികളെ കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു. കെ‌ജി‌എഫിൽ പ്രകോപിതരായ ചില കേന്ദ്ര മന്ത്രിമാർ , രാമിക സെന്നിനെ അധികാരത്തിലെത്തിക്കാൻ ഡി‌വൈ‌എസ്‌എസ് പിന്തുണയുള്ള സർക്കാരിനെതിരെ അവിശ്വാസ പ്രമേയം അവതരിപ്പിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു , എന്നാൽ റോക്കിയുടെ സഹായികൾ മറ്റ് മന്ത്രിമാരെ വോട്ടെടുപ്പിനെതിരെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും പ്രമേയം പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. റോക്കി ഷെട്ടിയെയും കൊല്ലുന്നു, ബോംബെയുടെ നിയന്ത്രണം നേടുന്നു . സെന്നിന്റെ ഉയർച്ചയെക്കുറിച്ച് പാണ്ഡ്യൻ റോക്കിക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു, പക്ഷേ അദ്ദേഹം അദ്ദേഹത്തെ അവഗണിക്കുന്നു. 1981-ൽ, രാമിക സെൻ ഇന്ത്യൻ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിക്കുകയും പ്രധാനമന്ത്രിയാകുകയും ചെയ്യുന്നു . കെ.ജി.എഫിലെ സ്ഥിതിഗതികളെക്കുറിച്ച് സിബിഐ ഓഫീസർ കണ്ണേഗന്തി രാഘവൻ അവരെ അറിയിച്ചതിനുശേഷം, റോക്കിയുടെ വെയർഹൗസുകൾ റെയ്ഡ് ചെയ്യാൻ സെൻ രാഘവനെ അധികാരപ്പെടുത്തുന്നു. റോക്കിയുടെ കൂട്ടാളികൾ ചാരവൃത്തി നടത്തുന്നതിനിടെ ഒരു യുവാവായ ഇംഗലഗിയെ പിടികൂടുന്നു, പക്ഷേ റോക്കിയുടെ സത്യസന്ധതയിൽ ആകൃഷ്ടനാകുന്നു. സിബിഐ അവരുടെ റെയ്ഡുകളിൽ 400 ഗ്രാം സ്വർണ്ണക്കട്ടി ഒഴികെ മറ്റൊന്നും കണ്ടെത്തുന്നില്ല. റോക്കി അത് ഒരു പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് വീണ്ടെടുക്കുകയും ഒരു ഡി.എസ്.എച്ച്.കെ ഉപയോഗിച്ച് പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ഒറ്റയ്ക്ക് നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു . കെ.ജി.എഫിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ കയറ്റുമതിയും റോക്കി നിർത്തുന്നു, ഇത് ഖലീലുമായുള്ള ബന്ധം വഷളാക്കുന്നു, പക്ഷേ ഖനനം തുടരുന്നു. കുടുംബം ഉപേക്ഷിച്ച മദ്യപാനിയായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പിതാവിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹായികൾ കണ്ടെത്തുകയും ശാന്തിയുടെ പുതുതായി മാറ്റിയ ശവക്കുഴി പരിപാലിക്കാൻ ആ അജ്ഞാതനായ ആ മനുഷ്യന് പണം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. റീന തന്റെ വികാരങ്ങൾ റോക്കിയോട് തുറന്നുപറയുകയും അവർ വിവാഹിതരാകുകയും ചെയ്യുന്നു. റോക്കി സെന്നിനെ കാണുകയും കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കലിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്കാളിത്തം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഫയൽ അവൾക്ക് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു , പക്ഷേ അവളുടെ പാർട്ടിയിലെ മിക്കവാറും എല്ലാ അംഗങ്ങളും അഴിമതിയിൽ പങ്കാളികളായതിനാൽ അവൾക്ക് അത് പരിഗണിക്കാൻ കഴിയില്ല. പരാജയത്തിന് ശേഷവും കോപാകുലനായ അധീര, ആൻഡ്രൂസ്, ദയ, ജോൺ എന്നിവരുമായി ഒരു രഹസ്യ വഴിയിലൂടെ കെ.ജി.എഫിലേക്ക് പോകുന്നു, ഖലീലിന്റെ അർമാഡയുടെ പിന്തുണയോടെ. റീന തന്റെ ഗർഭധാരണം റോക്കിയോട് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ, അധീര അവളെ വെടിവച്ചു കൊല്ലുന്നു. തുടർന്നുണ്ടായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ, റോക്കിയുടെ സൈന്യം ആൻഡ്രൂസിനെയും ദയയെയും കൊല്ലുന്നു, അതേസമയം റോക്കി ജോണിനെ കൊല്ലുകയും അധീരയെ ശ്വാസം മുട്ടിച്ച് കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു. റോക്കിയും കൂട്ടാളികളും പാർലമെന്റിൽ സെന്നിന്റെ പ്രസംഗം തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും പാണ്ഡ്യനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു (ഗരുഡയ്‌ക്കെതിരായ ആക്രമണം ആസൂത്രണം ചെയ്തത് അധീരയായിരുന്നു, ഗരുഡയുടെ ആക്രമണത്തെക്കുറിച്ച് അധീരയെ നേരത്തെ അറിയിച്ചതും ഇയാളാണ്. റോക്കി കെജിഎഫിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തതിന് ശേഷം അധീരയെ വിളിച്ചതും ആൻഡ്രൂസിനെ റോക്കിയെ ജോലിക്കെടുക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതും ഡൽഹിയിൽ അവിശ്വാസ പ്രമേയം അവതരിപ്പിച്ചതും ഖലീലിനൊപ്പം ചേരാൻ ഷെട്ടിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചതും ഇയാളാണ്). സെൻ റോക്കിക്കെതിരെ മരണ വാറണ്ട് പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു . റോക്കി കെ.ജി.എഫിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറി തന്റെ സ്വർണ്ണശേഖരവുമായി ഒരു കപ്പലിൽ പോകുന്നു. പോകുന്നതിനുമുമ്പ്, റോക്കി എല്ലാ കെ.ജി.എഫ് തൊഴിലാളികൾക്കും ഒരു പുതിയ കോളനി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ , യുഎസ് , ഇന്തോനേഷ്യൻ നാവികസേനയ്ക്ക് തന്റെ സ്ഥാനം സൂചിപ്പിക്കുന്നു , പക്ഷേ കീഴടങ്ങാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നു. കെ.ജി.എഫിലും റോക്കിയുടെ കപ്പലിലും ബോംബ് വയ്ക്കാൻ സെൻ ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു, സ്വർണ്ണത്തോടൊപ്പം അയാൾ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്നു, അത് ഇന്നും നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. റോക്കിയുടെ ജീവിതത്തിൽ ആവേശഭരിതനായ ഒരു യുവ ഇംഗലാഗി റോക്കിയെക്കുറിച്ച് ഒരു പുസ്തകം എഴുതാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. റോക്കിയുടെ മരണത്തിന് മൂന്ന് മാസം മുമ്പുള്ള മിഡ്-ക്രെഡിറ്റ് രംഗത്ത് , സിഐഎ ഏജന്റായ ജോൺ ബുക്കർ, 1978 നും 1981 നും ഇടയിൽ യുഎസ്എയിലും മറ്റ് 16 രാജ്യങ്ങളിലും റോക്കി നടത്തിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഒരു ഫയൽ റാമിക സെന്നിന് കൈമാറുന്നു. നിലവിൽ, 24/ന്യൂസ് ചാനലിന്റെ പ്യൂൺ ''കെജിഎഫ്: അദ്ധ്യായം 3'' ന്റെ അന്തിമ ഡ്രാഫ്റ്റ് കണ്ടെത്തുന്നു , ഇത് കഥ ഇതുവരെ അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. == അഭിനേതാക്കൾ == * രാജ കൃഷ്ണപ്പ ബൈര്യ "റോക്കി" ആയി [[യഷ്|യാഷ്]] ** യുവ റോക്കിയായി അൻമോൾ വിജയ് * സൂര്യവർദ്ധൻ്റെ സഹോദരനായ അധീരയായി [[സഞ്ജയ് ദത്ത്]] * ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി രാമിക സെൻ ആയി [[രവീണ ടണ്ടൻ]] * റോക്കിയുടെ കാമുകി പിന്നീട് ഭാര്യയായി മാറിയ റീന ദേശായിയായി [[ശ്രീനിധി ഷെട്ടി]] * അച്യുത് കുമാർ ഗുരു പാണ്ഡ്യൻ, ഡിവൈഎസ്എസ് പാർട്ടി തലവൻ * ആനന്ദ് ഇംഗലഗിയുടെ മകൻ വിജയേന്ദ്ര ഇംഗലഗിയായി പ്രകാശ് രാജ് * കമൽ ആയി വസിഷ്ഠ എൻ. സിംഹ * സിബിഐ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ കണ്ണേഗന്തി രാഘവനായി റാവു രമേശ് * 24/ന്യൂസ് ചാനലിന്റെ ചീഫ് എഡിറ്റർ ദീപ ഹെഗ്‌ഡെയായി മാളവിക അവിനാശ് * ടി.എസ്. നാഗാഭരണ - ശ്രീനിവാസ്, ന്യൂസ് ചാനൽ ഉടമ - വേഷം * ഫർമാൻ്റെ അമ്മ ഫാത്തിമയായി ഈശ്വരി റാവു * റോക്കിയുടെ അമ്മ ശാന്തമ്മയായി അർച്ചന ജോയിസ് * ആൻഡ്രൂസ് ആയി ബി എസ് അവിനാശ് * റോക്കിയുടെ വിശ്വസ്ത സഹായിയായ ഫർമാൻ ആയി ശരൺ ശക്തി * റീനയുടെ അച്ഛൻ രാജേന്ദ്ര ദേശായിയായി ലക്കി ലക്ഷ്മണൻ * വാനരം ആയി അയ്യപ്പ പി. ശർമ്മ * ആനന്ദ് ഇംഗലഗിയായി അനന്ത് നാഗ് ** യുവ ആനന്ദ് ഇംഗലഗിയായി അശോക് ശർമ്മ * കെജിഎഫിൻ്റെ ഓവർസിയറായ ജോൺ ആയി ജോൺ കൊക്കൻ * 24/ന്യൂസിൽ പ്യൂൺ ആയി ഗോവിന്ദെ ഗൗഡ * റോക്കിയുടെ വിശ്വസ്തനായ ഖാസിമായി ഹരീഷ് റായ് * ആൻഡ്രൂസിൻ്റെ സെക്രട്ടറി ദയയായി താരക് പൊന്നപ്പ * ഷെട്ടിയായി ദിനേശ് മംഗളൂരു * ദുബായിലെ ഡോൺ ഇനായത്ത് ഖലീൽ ആയി ബാലകൃഷ്ണ * ഇന്ത്യൻ പാർലമെൻ്റിൻ്റെ സ്പീക്കറായി അപ്പാജി അംബരീഷ ദർഭ * കെ.ജി.എഫിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആരാധനയുടെ സ്ഥാപകനും ഗരുഡന്റെയും വിരാടിന്റെയും പിതാവുമായ സൂര്യവർദ്ധനനായി രമേശ് ഇന്ദിര (ആർക്കൈവൽ ഫൂട്ടേജ്) * ഗരുഡനായി രാമചന്ദ്ര രാജു , സൂര്യവർദ്ധൻ്റെ മകൻ  (ആർക്കൈവൽ ഫൂട്ടേജ്) * ഗരുഡന്റെ ഇളയ സഹോദരനായ വിരാടായി വിനയ് ബിഡപ്പ * കെ.ജി.എഫിലെ അടിമയായ വിറ്റൽ ആയി ബി. സുരേശ (ആർക്കൈവൽ ഫൂട്ടേജ്) * ആനന്ദ് ഇംഗലഗിയുടെ വിവരമറിയിക്കുന്ന നാഗരാജായി മോഹൻ ജുനേജ * രൂപ രായപ്പ കെജിഎഫിലെ ജോലിക്കാരിയായ ശാന്തിയായി * റോക്കിയുടെ അച്ഛൻ കൃഷ്ണപ്പ ബൈര്യയായി കൃഷ്ണപ്പ * കെ.ജി.എഫിലെ തൊഴിലാളിയായ നാരായണനായി ശ്രീനിവാസ് മൂർത്തി * കെ.ജി.എഫിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന വൃദ്ധനായ അന്ധനായി കൃഷ്ണോജി റാവു * പുരാവസ്തു വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ശ്യാം ആയി യാഷ് ഷെട്ടി, തന്റെ സംഘത്തോടൊപ്പം റോക്കിയിലെ കല്ല് കണ്ടെത്തുന്നു. * റീനയുടെ സഹായിയായി ദിവ്യ ജി ഗൗഡ == ഉത്പാദനം == === വികസനം === 2014-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''ഉഗ്രം'' എന്ന സിനിമയുടെ തിരക്കഥയ്ക്ക് ശേഷം പ്രശാന്ത് നീൽ തിരക്കഥ രചിച്ചു, 2015-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ചിത്രത്തിന്റെ വികസനം ആരംഭിച്ചു. ^{[ ''അവലംബം ആവശ്യമാണ്'' ]} എന്നിരുന്നാലും, ഈ കഥയുടെ ആഖ്യാനം ഒരു രേഖീയമല്ലാത്ത ഫോർമാറ്റിലായതിനാലും, വാണിജ്യ സാധ്യതകൾ കൂടി കണക്കിലെടുത്താണ് തീരുമാനമെടുത്തതെന്നതിനാലും അദ്ദേഹം സിനിമയെ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. 2018 ഒക്ടോബറിൽ ''ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയ്ക്ക്'' നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു, "പദ്ധതിയുടെ വ്യാപ്തി വളരെ വലുതാണ്, രണ്ട് ഭാഗങ്ങൾക്കും ഒരു തുടക്കത്തിനും ഇടവേളയ്ക്കും അവസാനത്തിനും ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്നു, അതിനാൽ ഇത് രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി റിലീസ് ചെയ്യുന്നത് ഞങ്ങൾക്ക് അർത്ഥവത്തായിരുന്നു". ബഹുഭാഷാ ചിത്രം നിർമ്മിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തെക്കുറിച്ച്, ചിത്രം ഒരു സവിശേഷ ആശയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതും ഒരു സാർവത്രിക തീം ഉള്ളതുമായതിനാലാണ് അങ്ങനെ ചെയ്തതെന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു.  2020 ഡിസംബറിൽ, കെജിഎഫ് ഫ്രാഞ്ചൈസിയിൽ മൂന്നാം ഭാഗത്തിന് പദ്ധതികളൊന്നുമില്ലെന്ന് പ്രശാന്ത് നീൽ പറഞ്ഞു. പ്രശാന്ത് നീൽ, സംഗീതസംവിധായകൻ രവി ബസ്രൂറിനെയും  ഛായാഗ്രാഹകൻ ഭുവൻ ഗൗഡയെയും ചിത്രത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിനായി സാങ്കേതിക സംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഉൾപ്പെടുത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. === കാസ്റ്റിംഗ് === സഞ്ജയ് ദത്ത് ( ''മുകളിൽ'' ), രവീണ ടണ്ടൻ ( ''മധ്യത്തിൽ ). സഞ്ജയ് ദത്തും രവീണ ടണ്ടനും'' കന്നഡ സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത് ഈ ചിത്രത്തിലൂടെയാണ്.<blockquote>"ഞാൻ അവതരിപ്പിച്ചതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും മികച്ച കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അധീര. മാനസികമായും ശാരീരികമായും അദ്ദേഹം ശക്തനായ ഒരു വില്ലനാണ്. അദ്ദേഹം ഏതാണ്ട് ഒരു വൈക്കിംഗിനെ പോലെയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തേക്കാൾ വലിയ സാന്നിധ്യത്തോട് നീതി പുലർത്താൻ, ശാരീരികക്ഷമത കൈവരിക്കാൻ ഞാൻ കഠിനമായി പരിശീലിച്ചു. അതോടൊപ്പം, യാഷിന്റെ റോക്കിയെ നേരിടാൻ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തിയാകാൻ ഞാൻ മാനസികമായും കഠിനമായി പരിശീലിച്ചു. അഗ്നിപഥിലെ എന്റെ വേഷത്തിന് പോലും ''ഞാൻ'' മൊട്ടത്തല തൊപ്പി ധരിക്കുകയോ പ്രോസ്തെറ്റിക്സ് ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്തില്ല, മറിച്ച് എന്റെ തല പൂർണ്ണമായും മൊട്ടയടിച്ചു. ഫലം എല്ലാവർക്കും കാണാൻ കഴിഞ്ഞു."</blockquote>യാഷ് , ശ്രീനിധി ഷെട്ടി , വസിഷ്ഠ എൻ. സിംഹ , അച്യുത് കുമാർ , മാളവിക അവിനാശ് , ടി.എസ് . നാഗഭരണ , ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ മറ്റ് അഭിനേതാക്കൾ എന്നിവർ അവരുടെ വേഷങ്ങൾ വീണ്ടും അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, 2019 ഫെബ്രുവരിയിൽ സഞ്ജയ് ദത്തിനെ ഒരു പ്രധാന വേഷത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.  രവീണ ടണ്ടൻ ചിത്രത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമെന്ന മാധ്യമ കിംവദന്തികൾ 2019 ഫെബ്രുവരിയിൽ തന്നെ പ്രചരിക്കാൻ തുടങ്ങി. '' ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ'' ഒരു വാർത്താ റിപ്പോർട്ട് ടണ്ടൻ ചിത്രത്തിൽ ഒരു "പ്രധാന വേഷത്തിൽ" പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു.  മുൻഗാമിയുടെ റിലീസിന് ശേഷം ശ്രീനിധി ഒരു ബ്രേക്ക്ഔട്ട് താരമായി മാറിയെങ്കിലും, ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് ആരംഭിക്കുന്നതിനായി അവർ ഏഴ് ചിത്രങ്ങൾ നിരസിച്ചു.  ചിത്രത്തിന്റെ അഭിനേതാക്കളുടെ ഭാഗമാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന അഭിനേതാക്കൾക്കായി നിർമ്മാതാക്കൾ 2019 ഏപ്രിലിൽ ഒരു ഓഡിഷൻ നടത്തി. 2019 ജൂലൈ 29 ന്,  സഞ്ജയ് ദത്ത് പ്രധാന എതിരാളിയായ അധീരയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിക്കുന്നതായി വെളിപ്പെടുത്തി, ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കന്നഡ അരങ്ങേറ്റത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.  അദ്ദേഹം തന്റെ കഥാപാത്രത്തെ താനോസുമായി താരതമ്യം ചെയ്തു , തന്റെ വേഷം "ഭയാനകമായ മേക്കപ്പുള്ള ഒരു അപകടകരമായ കഥാപാത്രമായി കാണിച്ചിരിക്കുന്നു" എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി, അത് അദ്ദേഹം അന്വേഷിക്കുന്ന ഒരു വേഷമാണെന്നും കൂട്ടിച്ചേർത്തു.  പ്രധാനമന്ത്രി രാമിക സെന്നിന്റെ വേഷം രവീണ ടണ്ടൻ അവതരിപ്പിക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു, കൂടാതെ "അത് അവതരിപ്പിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഒരു കഥാപാത്രമായിരുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. 2019 മെയ് മാസത്തിൽ തെലുങ്ക് നടൻ റാവു രമേശും  2019 ഓഗസ്റ്റിൽ തമിഴ് നടൻ ശരൺ ശക്തിയും ഒരു പ്രധാന വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചു.  2020 ഓഗസ്റ്റ് 26 ന് ചിത്രീകരണം പുനരാരംഭിച്ചപ്പോൾ, പ്രകാശ് രാജും ഒരു പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുന്നതായി വെളിപ്പെടുത്തി. === ചിത്രീകരണം === 2018 ഡിസംബറിൽ ആദ്യ ഭാഗം പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനുമുമ്പ്, നിർമ്മാതാക്കൾ രണ്ടാം ഭാഗത്തിന്റെ 20% ചിത്രീകരിച്ചു, 2019 ജനുവരി വരെ ടീം ഇരട്ട ഷിഫ്റ്റുകളിലായി ജോലി ചെയ്തു.  ജനുവരി 4 ന്, ചിത്രത്തിന്റെ 15% ഷൂട്ടിംഗ് പൂർത്തിയാക്കിയതായും 2019 വേനൽക്കാലത്ത് ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് പുനരാരംഭിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടതായും പ്രഖ്യാപിച്ചു. ''കെ‌ജി‌എഫ്: രണ്ടാം അദ്ധ്യായത്തിന്റെ'' ചിത്രീകരണം  2019 മാർച്ച് 13 ന് ഹൈദരാബാദിൽ ഔപചാരിക പൂജാ ചടങ്ങുകളോടെ ആരംഭിച്ചു.  2019 മെയ് മാസത്തിൽ ബാംഗ്ലൂരിനടുത്തുള്ള പ്രാരംഭ ഘട്ട ചിത്രീകരണത്തിന് ശേഷം ,  2019 ജൂണിൽ മാത്രമേ താൻ സെറ്റുകളിൽ ചേരുകയുള്ളൂവെന്ന് യാഷ് പ്രഖ്യാപിച്ചു.  ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് ജൂൺ 4 ന് മൈസൂരിലെ ലളിത മഹൽ കൊട്ടാരത്തിൽ ആരംഭിച്ചു,  എന്നിരുന്നാലും യാഷ് ജൂൺ 6 ന് സെറ്റുകളിൽ ചേർന്നു.  പിന്നീട് 2019 ഓഗസ്റ്റിൽ കോലാർ ഗോൾഡ് ഫീൽഡ്‌സിലെ സയനൈഡ് ഹിൽസിൽ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു .  2019 ഓഗസ്റ്റ് 28 ന്, കെ‌ജി‌എഫിന്റെ നാഷണൽ സിറ്റിസൺസ് പാർട്ടി പ്രസിഡന്റ് എൻ ശ്രീനിവാസ് നിർമ്മാതാക്കൾക്കെതിരെ ഒരു ഹർജി ഫയൽ ചെയ്തു, ചിത്രം സയനൈഡ് കുന്നിന്റെ സംരക്ഷിത പ്രദേശത്താണ് ചിത്രീകരിക്കുന്നതെന്നും പ്രകൃതിയെ നശിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ആരോപിച്ചു.  ജെഎംഎഫ്‌സി കോടതി നിർമ്മാതാവ് കിരഗണ്ടൂരിന് ഒരു ഇൻജക്ഷൻ നോട്ടീസ് പുറപ്പെടുവിച്ചു, കൂടാതെ ഷൂട്ടിംഗ് നിർത്തിവയ്ക്കാനും ഉത്തരവിട്ടു.  സെപ്റ്റംബർ 4 ന്, നിർമ്മാതാക്കൾ ഷൂട്ടിംഗ് ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പാണ് സ്റ്റേ ഓർഡർ പുറപ്പെടുവിച്ചതെന്ന് നിർമ്മാതാക്കൾ അവകാശപ്പെട്ടു.  അതേ ദിവസം തന്നെ, നിർമ്മാതാക്കൾ ഹൈദരാബാദിൽ രണ്ടാം ഷെഡ്യൂളിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് ആരംഭിച്ചു.  2019 സെപ്റ്റംബർ 25 ന്, സഞ്ജയ് ദത്ത് ഹൈദരാബാദിൽ ചിത്രത്തിന്റെ സെറ്റുകളിൽ ചേർന്നു.  സെപ്റ്റംബർ 27 ന് കോടതി സ്റ്റേ ഉത്തരവ് നേടിയ ശേഷം,  സയനൈഡ് ഹിൽസിൽ സിനിമയുടെ ചിത്രീകരണത്തിനായി നിർമ്മാതാക്കൾ മടങ്ങി.  2019 ഒക്ടോബർ 14 ന്, ഹൈദരാബാദിലെ വിപുലമായ ഷെഡ്യൂൾ ചിത്രീകരിച്ച ശേഷം നിർമ്മാതാക്കൾ കർണാടകയിലേക്ക് മടങ്ങി. 2020 ജനുവരി 27 ആയപ്പോഴേക്കും നിർമ്മാതാക്കൾ 80% ചിത്രീകരണവും പൂർത്തിയാക്കി.  മൈസൂരിൽ ചിത്രീകരിച്ച ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയായതോടെ, അവസാന ഘട്ട ഷൂട്ടിംഗ് ഹൈദരാബാദിലും പിന്നീട് ബാംഗ്ലൂരിലും കോലാറിലും നടത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു.  2020 ഫെബ്രുവരി 3 ന്, മൈസൂരിലെ ഇൻഫോസിസ് കാമ്പസിൽ യാഷ് ഷൂട്ട് ചെയ്യുന്നതിന്റെ പിന്നണി വീഡിയോ വൈറലായി.  ഫെബ്രുവരി 10 ന് , തെലുങ്ക് നടൻ റാവു രമേശ് ചിത്രത്തിന്റെ സെറ്റുകളിൽ ചേർന്നു.  ഫെബ്രുവരി 12 ന് മൈസൂരിൽ രവീണ ടണ്ടൻ ചിത്രത്തിന്റെ സെറ്റുകളിൽ ചേർന്നു.  മൈസൂരിൽ നടന്ന ചിത്രത്തിന്റെ രണ്ടാം ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയായ ശേഷം, ഫെബ്രുവരി 21 ന് നിർമ്മാതാക്കൾ ഹൈദരാബാദിലേക്ക് പോയി.  ഫെബ്രുവരി 28 ന് രവീണ തന്റെ ഭാഗങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി.  2020 മാർച്ചിൽ നിർമ്മാതാക്കൾ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, പോസ്റ്റ്-പ്രൊഡക്ഷൻ ജോലികൾ ആരംഭിച്ചു, എന്നാൽ ഇന്ത്യയിലെ കോവിഡ്-19 പാൻഡെമിക് ലോക്ക്ഡൗൺ കാരണം ചിത്രീകരണം നിർത്തിവച്ചു .  സഞ്ജയ് ദത്ത് ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് ഏകദേശം പൂർത്തിയാക്കിയെന്നും തന്റെ കഥാപാത്രത്തിന്റെ ഡബ്ബിംഗ് ജോലികൾ ഇനിയും പൂർത്തിയാകാനുണ്ടെന്നും പ്രശാന്ത് നീൽ അവകാശപ്പെട്ടു.  സഞ്ജയ് ദത്തിന് ശ്വാസകോശ അർബുദം കണ്ടെത്തി 2020 ഓഗസ്റ്റ് 12 ന് അടിയന്തര ചികിത്സയ്ക്കായി യുഎസിലേക്ക് പോയതിനെ തുടർന്ന്. 5 മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം 2020 ഓഗസ്റ്റ് 26 ന് ബാംഗ്ലൂരിൽ ഫ്ലമിംഗ് പുനരാരംഭിച്ചു.  ഈ ഷെഡ്യൂളിൽ മാളവിക അവിനാഷും പ്രകാശ് രാജും സെറ്റുകളിൽ ചേർന്നു.  2020 ഒക്ടോബർ 7 ന്, യാഷും ശ്രീനിധി ഷെട്ടിയും മംഗലാപുരത്ത് ചിത്രീകരണം പുനരാരംഭിച്ചു,  ടീം അവസാന ഘട്ട ചിത്രീകരണത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.  നവംബറിൽ ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗിൽ ചേരുമെന്ന് സഞ്ജയ് ദത്ത് സ്ഥിരീകരിച്ചു,  എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം ഡിസംബറിൽ മാത്രമാണ് ഷൂട്ടിംഗ് പുനരാരംഭിച്ചത്.  ക്ലൈമാക്സ് ആക്ഷൻ രംഗങ്ങൾ 2020 ഡിസംബറിൽ ഹൈദരാബാദിൽ ചിത്രീകരിച്ചു ,  ഇവ ആക്ഷൻ ഡയറക്ടർ അൻബരിവ് നൃത്തസംവിധാനം നിർവഹിച്ചു .  2020 ഡിസംബർ 20 ന്, ചിത്രത്തിന്റെ ക്ലൈമാക്സ് രംഗം പൂർത്തിയായതായി നിർമ്മാതാക്കൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു.  ''കെ‌ജി‌എഫ്: രണ്ടാം അദ്ധ്യായം'' ₹ 125 കോടി ബജറ്റിലാണ് നിർമ്മിച്ചത് , കന്നഡയിലെ ഏറ്റവും ചെലവേറിയ ചിത്രമാണിത്. == സംഗീതം == ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത് രവി ബസ്രൂർ ആണ് .  ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഭാഷകൾക്കുള്ള സംഗീത അവകാശം ലഹാരി മ്യൂസിക് , ടി-സീരീസ് എന്നിവയ്ക്കാണ്. ഹിന്ദി പതിപ്പിന്റെ സംഗീത അവകാശം എംആർടി മ്യൂസിക് വാങ്ങി. 2019 ഏപ്രിലിൽ ബാംഗ്ലൂരിലെ ബസ്രൂരിലെ പുതുതായി നവീകരിച്ച റെക്കോർഡിംഗ് സ്റ്റുഡിയോയിൽ ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീത സെഷനുകൾ ആരംഭിച്ചു .  എന്നിരുന്നാലും, കോവിഡ്-19 പാൻഡെമിക് കാരണം 2020 മാർച്ച് പകുതിയോടെ സംഗീത നിർമ്മാണം തടസ്സപ്പെട്ടു , അത് ആ മെയ് മാസത്തിൽ പുനരാരംഭിച്ചു.  ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതത്തിന്റെയും സ്കോറിന്റെയും ജോലികൾ പൂർത്തിയായ ശേഷം, 2021 മധ്യത്തിൽ ബസ്രൂർ സ്കോറും ഗാനങ്ങളും എഡിറ്റ് ചെയ്തു.  നായിക് ബ്രദേഴ്സ് (ലക്ഷ്മൺ, സന്ദേശ് ദത്ത), ചിത്രത്തിന്റെ ഹിന്ദി-ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന "തൂഫാൻ", "സുൽത്താൻ" എന്നീ രണ്ട് ഗാനങ്ങൾ റെക്കോർഡുചെയ്‌തു.  അവർ പറഞ്ഞു, "ഞങ്ങൾ അവിടെ പോയി, അദ്ദേഹം തെലുങ്കിലും കന്നഡയിലും നാല് ഗാനങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തിൽ ഡബ്ബ് ചെയ്തു. പിന്നീട്, കോവിഡ്-19 ലോക്ക്ഡൗൺ വന്നു. രണ്ട് വർഷത്തെ നീണ്ട കാത്തിരിപ്പിന് ശേഷം, തൂഫാൻ ആൻഡ് സുൽത്താൻ എന്ന ഹിന്ദി ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പിനായി അവർ രണ്ട് ഗാനങ്ങൾ റെക്കോർഡുചെയ്‌ത് സിനിമയ്ക്കായി അന്തിമമാക്കി". '' കെ‌ജി‌എഫ്: ചാപ്റ്റർ 2 ന്റെ'' ഓഡിയോ അവകാശം ലഹാരി മ്യൂസിക്കും ടി -സീരീസും ₹ 7.2 കോടിക്ക് ( US$840,000) വാങ്ങി .  2022 മാർച്ച് 21 ന്, "തൂഫാൻ" എന്ന ആദ്യ സിംഗിൾ ആൽബത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങി.  മുൻഗാമിയുടെ കഥയിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ, കോലാറിലെ സ്വർണ്ണ ഖനികളിലെ അടിമകളായ ആളുകളുടെ രക്ഷകനായി റോക്കി ( യാഷ് ) ഉയർന്നുവരുന്നതിനെ ഈ ഗാനം ചിത്രീകരിക്കുന്നു .  റിലീസ് ചെയ്ത് 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഇത് 26 ദശലക്ഷത്തിലധികം വ്യൂസ് കടന്നു.  2022 ഏപ്രിൽ 6 ന്, "ഗഗാന നീ" എന്ന രണ്ടാമത്തെ സിംഗിൾ പുറത്തിറങ്ങി,  2022 ഏപ്രിൽ 13 ന്, "സുൽത്താന" എന്ന മൂന്നാമത്തെ സിംഗിൾ പുറത്തിറങ്ങി. 2022 ഏപ്രിൽ 14 ന്, "മെഹബൂബ" എന്ന നാലാമത്തെ സിംഗിൾ പുറത്തിറങ്ങി. 2022 ഏപ്രിൽ 16 ന്, നിർമ്മാതാക്കൾ നാല് ഗാനങ്ങൾ അടങ്ങിയ സൗണ്ട് ട്രാക്ക് ആൽബം പുറത്തിറക്കി.  2022 ഏപ്രിൽ 24 ന്, "ദി മോൺസ്റ്റർ സോംഗ്" എന്ന അഞ്ചാമത്തെ സിംഗിളും പുറത്തിറങ്ങി. == മാർക്കറ്റിംഗ് == പ്രമോഷണൽ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി, വിന്റേജ് പത്രങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ''കെജിഎഫ് ടൈംസ്'' എന്ന പേരിൽ ഒരു സാങ്കൽപ്പിക പത്രം രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തു.  2021 ജനുവരി 4 മുതൽ 10 വരെ, നിർമ്മാതാക്കൾ അവരുടെ സോഷ്യൽ മീഡിയ അക്കൗണ്ടുകൾ വഴി ചിത്രത്തിന്റെ പുതിയ പതിപ്പുകൾ പുറത്തിറക്കി. യാഷിന്റെ ജന്മദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് 2021 ജനുവരി 8 ന് ടീസർ റിലീസ് ചെയ്യാനായിരുന്നു ആദ്യം തീരുമാനിച്ചിരുന്നത് .  എന്നിരുന്നാലും , ടീസറിൽ നിന്നുള്ള ചില ഭാഗങ്ങൾ ഇന്റർനെറ്റിലൂടെ ചോർന്നതിനെത്തുടർന്ന് , ഔദ്യോഗിക ലോഞ്ചിന് മുന്നോടിയായി ജനുവരി 7 ന് നിർമ്മാതാക്കൾ ടീസർ പുറത്തിറക്കി.  അഞ്ച് ഭാഷകളിൽ ടീസർ പുറത്തിറക്കുന്നതിനുപകരം, ഇംഗ്ലീഷ് ഡയലോഗുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒറ്റ ടീസറായി നിർമ്മാതാക്കൾ അത് പുറത്തിറക്കി.  2024 ഫെബ്രുവരി വരെ 274 ദശലക്ഷം വ്യൂസുമായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ കണ്ടതും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലൈക്ക് ചെയ്തതുമായ ടീസറായി ഇത് മാറി.  ചിത്രത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ട്രെയിലർ 2022 മാർച്ച് 27 ന് പുറത്തിറങ്ങി  അഞ്ച് ഭാഷകളിലായി 109 ദശലക്ഷം വ്യൂസുമായി 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ കണ്ട ഇന്ത്യൻ ട്രെയിലറായി. ചിത്രം ''അവഞ്ചേഴ്‌സ്: എൻഡ്‌ഗെയിം'' വ്യൂസിനെ പോലും മറികടന്നു,  . ചിത്രത്തിന്റെ ട്രെയിലർ ബുർജ് ഖലീഫയിലാണ് പ്രദർശിപ്പിച്ചത്. ലാസ് വെഗാസിലെ ഹാർമൺ കോർണറിൽ നോർത്ത് അമേരിക്ക പ്രൊമോ പ്രമോട്ടുചെയ്‌തു .  കെ‌ജി‌എഫ്: ചാപ്റ്റർ 2 സ്‌പോർട്‌സ് ലീഗിനൊപ്പം പ്രദർശിപ്പിച്ച ആദ്യ ചിത്രമായിരുന്നു. ഐ‌പി‌എൽ ടീമായ റോയൽ ചലഞ്ചേഴ്‌സ് ബെംഗളൂരുവും , ഫുട്‌ബോൾ ലീഗുകളായ മാഞ്ചസ്റ്റർ യുണൈറ്റഡും ലാ ലിഗയും ചിത്രത്തിന്റെ പരസ്യം നൽകി . == റിലീസ് == === നാടകീയമായ === ''കെജിഎഫ്: രണ്ടാം അദ്ധ്യായം'' ദസറ ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് 2020 ഒക്ടോബർ 23 ന് തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്യാനായിരുന്നു ആദ്യം തീരുമാനിച്ചിരുന്നത് .  എന്നിരുന്നാലും, ഇന്ത്യയിലെ കോവിഡ്-19 പാൻഡെമിക് കാരണം റിലീസ് മാറ്റിവച്ചു .  2021 ജനുവരിയിൽ, 2021 ജൂലൈ 16 ന് തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്യുമെന്ന് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു .  എന്നിരുന്നാലും, അതേ കാരണത്താൽ അത് വീണ്ടും മാറ്റിവച്ചു.  2021 ജനുവരി 11 ന് കർണാടക സംസ്ഥാന പുകയില വിരുദ്ധ സെൽ നടൻ യാഷ്, നിർമ്മാതാവ് വിജയ് കിരഗണ്ടൂർ, ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് പ്രശാന്ത് നീൽ എന്നിവർക്ക് പുകവലി വിരുദ്ധ മുന്നറിയിപ്പ് സന്ദേശം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ,  ] നിയമപ്രകാരം  അനുകരിക്കുന്നത് തടയാൻ പുകവലി വിരുദ്ധ മുന്നറിയിപ്പുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്  2021 ഓഗസ്റ്റ് 22 ന്, പുതിയ റിലീസ് തീയതി 2022 ഏപ്രിൽ 14 ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു.  ഒടുവിൽ ഇത് 2022 ഏപ്രിൽ 14 ന് കന്നഡയിലും തെലുങ്ക് , ഹിന്ദി , തമിഴ് , മലയാളം ഭാഷകളുടെ ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പുകളിലും റിലീസ് ചെയ്തു .  ഗ്രീസിൽ റിലീസ് ചെയ്യുന്ന ആദ്യത്തെ കന്നഡ ചിത്രമായി ഇത് മാറി .  ഐമാക്സിൽ റിലീസ് ചെയ്യുന്ന ആദ്യത്തെ കന്നഡ ചിത്രം കൂടിയാണിത് .  ദക്ഷിണ കൊറിയയിൽ റിലീസ് ചെയ്യുന്ന ആദ്യത്തെ കന്നഡ ചിത്രം കൂടിയാണിത് .  പാകിസ്ഥാനിൽ റിലീസ് ചെയ്യുന്ന ആദ്യത്തെ വാണിജ്യ കന്നഡ ചിത്രം കൂടിയാണിത് .  2023 ജൂലൈ 14 ന്, കെജിഎഫ് 1 ഉം 2 ഉം ജപ്പാനിൽ റിലീസ് ചെയ്തു, ജാപ്പനീസ് ഡബ്ബിൽ പോലും. === സ്ക്രീനിംഗ് === ലോകമെമ്പാടുമായി 10,000-ത്തിലധികം സ്‌ക്രീനുകളിലാണ് ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്തതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.  ഇന്ത്യയിൽ, 6000-ത്തിലധികം സ്‌ക്രീനുകളിലാണ് ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്തത്. === വിതരണം === കർണാടകയിൽ ചിത്രം വിതരണം ചെയ്തത് ഹോംബാലെ ഫിലിംസാണ് . പൃഥ്വിരാജ് പ്രൊഡക്ഷൻസിന്റെ ബാനറിൽ പൃഥ്വിരാജ് ആണ് കേരളത്തിലെ വിതരണാവകാശം ഏറ്റെടുത്തത് .  ഡ്രീം വാരിയർ പിക്‌ചേഴ്‌സ് തമിഴ്‌നാട് വിതരണാവകാശം സ്വന്തമാക്കി ,  ആന്ധ്രാപ്രദേശ് , തെലങ്കാന വിതരണാവകാശം വാരാഹി ചലന ചിത്രം സ്വന്തമാക്കി . എഎ ഫിലിംസിന്റെയും എക്സൽ എന്റർടൈൻമെന്റിന്റെയും ബാനറിൽ അനിൽ തദാനി, ഫർഹാൻ അക്തർ , റിതേഷ് സിദ്ധ്വാനി എന്നിവർ യഥാക്രമം ചിത്രത്തിന്റെ ഹിന്ദി പതിപ്പിന്റെ വിതരണാവകാശം സ്വന്തമാക്കി . വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ സരിഗമ സിനിമാസ് ആണ് ചിത്രം വിതരണം ചെയ്തത് .  യൂറോപ്പിലെ വിതരണം 4 സീസൺസ് ക്രിയേഷൻസ് വഴിയാണ് നടത്തിയത്  സിനെസ്റ്റാൻ എഎ ആണ് ഹിന്ദിയിൽ ചിത്രം വിവിധ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ വിതരണം ചെയ്തത്. യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ വിതരണം ബൊളീൻ സിനിമാസ് വഴിയാണ് നടത്തിയത്. രാധാകൃഷ്ണ എന്റർടൈൻമെന്റ്സ് ഓസ്ട്രേലിയ , ന്യൂസിലാൻഡ് , ഫിജി , പപ്പുവ ന്യൂ ഗിനിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചിത്രം വിതരണം ചെയ്തു . മലേഷ്യ , സിംഗപ്പൂർ , ജിസിസി മേഖലകൾ , ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലും ചിത്രം വിതരണം ചെയ്തു . === ഹോം മീഡിയ === കന്നഡ, തെലുങ്ക്, തമിഴ്, മലയാളം പതിപ്പുകളുടെ സാറ്റലൈറ്റ് അവകാശങ്ങൾ സീ നെറ്റ്‌വർക്ക് സ്വന്തമാക്കി.  ഹിന്ദി പതിപ്പിന്റെ സാറ്റലൈറ്റ് അവകാശങ്ങൾ സോണി മാക്സ് സ്വന്തമാക്കി. ചിത്രത്തിന്റെ ഡിജിറ്റൽ സ്ട്രീമിംഗ് അവകാശങ്ങൾ അഞ്ച് ഭാഷകളിലെയും ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോയ്ക്ക് വിറ്റു.  2022 മെയ് 16 ന്, ഇന്ത്യയിലെ പ്രൈം, നോൺ-പ്രൈം ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ₹199 ന് അഞ്ച് ഭാഷകളിലും ചിത്രം നേരത്തെ ആക്‌സസ് വാടകയ്ക്ക് ലഭ്യമാണെന്ന് ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ പ്രഖ്യാപിച്ചു.  2022 ജൂൺ 3 ന് ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോയിൽ ലോകമെമ്പാടും അതിന്റെ യഥാർത്ഥ കന്നഡ ഭാഷയിലും ഹിന്ദി, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, മലയാളം ഭാഷകളിലും ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി സ്ട്രീമിംഗിനായി ലഭ്യമായി .  ചിത്രത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കന്നഡ ഭാഷാ പതിപ്പ് 2022 ഓഗസ്റ്റ് 20 ന് സീ കന്നഡയിൽ ടെലിവിഷനിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു .  തെലുങ്ക് ഭാഷാ പതിപ്പ് 2022 ഓഗസ്റ്റ് 21 ന് സീ തെലുങ്കിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു .  തമിഴ് ഭാഷാ പതിപ്പ് 2022 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് സീ തമിഴിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു .  ഹിന്ദി ഭാഷാ പതിപ്പ് 2022 സെപ്റ്റംബർ 18 ന് സോണി മാക്സിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു .  ബംഗാളി ഡബ്ബ് ജൽഷ മൂവീസിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. == സ്വീകരണം == റിവ്യൂ അഗ്രഗേറ്റർ വെബ്‌സൈറ്റായ റോട്ടൻ ടൊമാറ്റോസിൽ , 15 നിരൂപകരുടെ അവലോകനങ്ങളിൽ 47% പോസിറ്റീവ് ആണ്, ശരാശരി റേറ്റിംഗ് 5/10 ആണ്. ''ബോളിവുഡ് ഹംഗാമയിലെ'' തരൺ ആദർശ് ചിത്രത്തിന് അഞ്ചിൽ നാലര നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി, നിർമ്മാണത്തിന്റെ എല്ലാ പ്രധാന വശങ്ങളെയും അഭിനന്ദിച്ചു, "ഇതിന് ഒരു പുതുമയുള്ള, അന്താരാഷ്ട്ര ലുക്ക് ഉണ്ട്, ഒരു പ്രാദേശിക സിനിമ പോലെ തോന്നുന്നില്ല" എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. '' ഫസ്റ്റ്പോസ്റ്റിലെ'' ശുഭ ജെ. റാവു ചിത്രത്തിന് അഞ്ചിൽ നാലെണ്ണം നൽകി, രചനയും ആശയവും ''ഒന്നാം അധ്യായത്തേക്കാൾ'' "വളരെ മികച്ചതാണ്" എന്ന് കണ്ടെത്തി . '' ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ'' സുനയന സുരേഷും ഇതിന് അഞ്ചിൽ നാലെണ്ണം നൽകി, അതുപോലെ "നീലും യാഷും ആദ്യ ഭാഗത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള ഒരു തുടർച്ച നൽകാൻ കഴിഞ്ഞു" എന്ന് പറഞ്ഞു. '' ഡെക്കാൻ ഹെറാൾഡിലെ'' വിവേക് ​​എംവി ചിത്രത്തിന് അഞ്ചിൽ മൂന്നര നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി, '' ഇന്ത്യാ ടുഡേയിലെ'' ജനനി കെ. ക്ലൈമാക്സ് "അതിശയകരവും മികച്ച രീതിയിൽ ചിത്രീകരിച്ചതും" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു, പക്ഷേ മുഴുവൻ അസമമായ വേഗതയെ വിമർശിച്ചു.  അഞ്ച് താരങ്ങളിൽ മൂന്ന് പേരുടെ പിന്തുണയോടെ, ''ദി ന്യൂസ് മിനിറ്റിലെ'' ശുക്ലാജി എഴുതി, "കുറച്ച് പോരായ്മകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, അതിന്റെ അതിശയിപ്പിക്കുന്ന ഭാവനയും അവിശ്വസനീയമായ സാങ്കേതിക വൈദഗ്ധ്യവും കാരണം പ്രേക്ഷകർ എന്നെന്നേക്കുമായി ഈ സിനിമ ഓർമ്മിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്." ''ലെഹ്രെനിലെ'' ഭാരതി പ്രധാൻ ചിത്രത്തിന് അഞ്ച് നക്ഷത്രങ്ങളിൽ രണ്ട് നൽകി, റോക്കി "ഇന്ത്യൻ ഡിസ്റ്റോപ്പിയയുടെ ഡോൺ" ആണെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. '' ദി ഫ്രീ പ്രസ് ജേണലിലെ'' രോഹിത് ഭട്നാഗർ ചിത്രത്തിന് അഞ്ചിൽ രണ്ടര നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി, " ''കെജിഎഫ്: അധ്യായം 2-ൽ'' ജനതയെ ആകർഷിക്കാൻ സാധ്യമായ എല്ലാ ഘടകങ്ങളും ഉണ്ട്, പക്ഷേ യാഥാർത്ഥ്യബോധം കണ്ടെത്തുന്നത് ഒരു വലിയ അനിഷ്ടമാണ്" എന്ന് എഴുതി.  റെഡിഫ്.കോമിലെ സുകന്യ വർമ്മ ചിത്രത്തിന് അഞ്ചിൽ രണ്ടര നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി, "യുക്തിയല്ല, ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ ആണ് കെജിഎഫ് ഫ്രാഞ്ചൈസിയുടെ പിന്നിലെ പ്രേരകശക്തി" എന്ന് നിരീക്ഷിച്ചു, എന്നാൽ "ഒരു നേർത്ത പ്രമേയത്തിൽ കുറച്ച് പേശികൾ" വെച്ചതിനും നിർമ്മാണ രൂപകൽപ്പനയ്ക്കും പ്രകടനത്തെ പ്രശംസിച്ചു.  ''ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ'' ശുഭ്ര ഗുപ്ത അഞ്ചിൽ ഒന്നര നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി, തിരക്കഥയിലോ ആക്കം കൂട്ടിയിട്ടില്ല, ചിത്രം "ഭൂതകാലത്തിനും വർത്തമാനത്തിനും ഇടയിൽ ക്രമരഹിതമായി ചാഞ്ചാടുന്നു" എന്ന് എഴുതി.  അഞ്ചിൽ രണ്ടര നക്ഷത്രങ്ങളുള്ള സ്ക്രോൾ.ഇന്നിലെ നന്ദിനി രാംനാഥ് ചിത്രത്തിന് അഞ്ചിൽ രണ്ടര നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി, ചിത്രം ''ഒന്നാം അധ്യായത്തേക്കാൾ'' "കുറഞ്ഞ കുഴപ്പങ്ങൾ" ഉള്ളതായി കണ്ടെത്തി , പക്ഷേ "സമയ-സ്ഥല തുടർച്ചയിലെ കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അനുഭവിക്കുന്നു" എന്ന് തോന്നി. '' എൻ‌ഡി‌ടി‌വിയിലെ'' സൈബാൽ ചാറ്റർജി അഞ്ചിൽ രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി റേറ്റുചെയ്തു, "പിച്ചിംഗിന്റെയും ശബ്ദ രൂപകൽപ്പനയുടെയും കാര്യത്തിൽ മോഡുലേഷന്റെയോ മിതത്വത്തിന്റെയോ മങ്ങിയ ബോധം ഇല്ലാത്ത ആളുകളുടെ കൈവേലയാണ് ഈ സിനിമ" എന്ന് എഴുതി, പക്ഷേ യാഷിന്റെ പ്രകടനത്തെ അഭിനന്ദിച്ചു. ന്യൂസ് 18 ന് വേണ്ടി എഴുതിയ സോണിൽ ദെധിയ, ''കെജിഎഫ്: ചാപ്റ്റർ 2'' ഒരു "എല്ലായിടത്തും നിറഞ്ഞ വിനോദ" ചിത്രമാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു, "തുടരാത്ത ആവേശം, മാനസികാവസ്ഥ, ശൈലി എന്നിവയുടെ കാര്യത്തിൽ അത് നല്ല ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു" എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. '' ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിലെ'' മോണിക്ക റാവൽ കുക്രേജ ഈ ചിത്രം "പ്രശംസ അർഹിക്കുന്നതും വളരെക്കാലത്തിനുശേഷം പുറത്തിറങ്ങിയ ഏറ്റവും മികച്ച തുടർച്ചകളിൽ ഒന്നാണെന്നും" യാഷിനെ "ഒഴിവാക്കാൻ പാടില്ലാത്തതുമാണെന്ന്" വിശേഷിപ്പിച്ചു. '' ദി ഹിന്ദുവിലെ'' ശ്രീവത്സൻ എസ്. ഈ ചിത്രത്തെ "പുരുഷ വിഷബാധയുടെ ഉത്സവം" എന്ന് മുദ്രകുത്തി, പക്ഷേ നീൽ "ആദ്യ ഭാഗത്തിലെ ചില തെറ്റുകൾ" തിരുത്തിയതായി തോന്നി, " ''കെജിഎഫ്: അദ്ധ്യായം 2'' നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കാൻ ഒരു വഴിയേയുള്ളൂ, അത് വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന ഭ്രാന്തിൽ പങ്കുചേരുക എന്നതാണ്" എന്ന് എഴുതി. == ബോക്സ് ഓഫീസ് == ''കെജിഎഫ്: ചാപ്റ്റർ 2'' റിലീസ് ചെയ്ത ആദ്യ ദിവസം ലോകമെമ്പാടുമായി ₹ 164 കോടി (യുഎസ് $ 19 മില്യൺ) കളക്ഷൻ നേടി .  രണ്ടാം ദിവസം, ചിത്രം ലോകമെമ്പാടുമായി ₹ 122 കോടി (യുഎസ് $ 14 മില്യൺ) കളക്ഷൻ നേടി, രണ്ട് ദിവസത്തെ ആകെ ₹ 286 കോടി (യുഎസ് $ 33 മില്യൺ), ''കെജിഎഫ്: ചാപ്റ്റർ 1'' ന്റെ ലൈഫ് ടൈം ഗ്രോസ് ആയ ₹ 250 കോടി (യുഎസ് $ 36.56 മില്യൺ) എന്ന കളക്ഷൻ മറികടന്ന്, എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ കന്നഡ ചിത്രമായി സ്ഥാനം പിടിച്ചു .  മൂന്നാം ദിവസം, ചിത്രം ലോകമെമ്പാടുമായി ₹ 104 കോടി (യുഎസ് $ 12 മില്യൺ) കളക്ഷൻ നേടി, മൂന്ന് ദിവസത്തെ ആകെ ₹ 390 കോടി (യുഎസ് $ 46 മില്യൺ).  റിലീസ് ചെയ്ത നാലാം ദിവസം, ചിത്രം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ₹ 552.85 കോടി (യുഎസ് $ 65 മില്യൺ) കളക്ഷൻ നേടി.  റിലീസ് ചെയ്ത അഞ്ചാം ദിവസം, ചിത്രം ലോകമെമ്പാടുമായി ₹ 625 കോടി (US$73 മില്യൺ) കളക്ഷൻ നേടി.  ആറാം ദിവസത്തെ കളക്ഷൻ ₹ 675 കോടി (US$79 മില്യൺ) ആയിരുന്നു.  ചിത്രത്തിന്റെ ആദ്യ ആഴ്ചയിലെ കളക്ഷൻ ₹ 719 കോടി (US$84 മില്യൺ) ആയിരുന്നു.  14 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ചിത്രം ₹ 1,006 കോടി (US$120 മില്യൺ) നേടി  ലോകമെമ്പാടുമായി ₹ 1000 കോടി കളക്ഷൻ നേടുന്ന നാലാമത്തെ ഇന്ത്യൻ ചിത്രമായി '' മാറി, ബാഹുബലി 2: ദി കൺക്ലൂഷന്'' പിന്നിൽ, ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ₹1000 കോടി കളക്ഷൻ നേടുന്ന രണ്ടാമത്തെ ചിത്രവും .  ചിത്രം 1100 കോടി കളക്ഷൻ നേടിയതായി ''ഫസ്റ്റ്പോസ്റ്റ്'' റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തപ്പോൾ ,  ''പത്താം ആഴ്ച അവസാനത്തോടെ പിങ്ക്വില്ല'' ₹ 1198 കോടി കളക്ഷൻ നേടിയതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. '' ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസും'' ഡിഎൻഎ ''ഇന്ത്യയും''  റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കളക്ഷൻ ഏകദേശം ₹ 1,200 കോടി  മുതൽ ₹ 1,216 കോടി വരെയാകുമെന്നാണ്,  ''ദി ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ്''₹1,207 കോടി കളക്ഷൻ നേടിയതായി പരാമർശിച്ചു.  ''ന്യൂസ് 18'' , '' , ടിവി9 മറാത്തി''  എന്നിവ ₹1,240 കോടി കളക്ഷൻ നേടിയതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു . ''ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ'' ,  ''വിജയ കർണാടക'' ,  ''ടിവി9 കന്നഡ''  , ''ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ്''  എന്നിവ ചിത്രം ₹1250 കോടി കളക്ഷൻ നേടിയതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ₹1300 കോടി കളക്ഷൻ നേടിയതായി ''ഇന്ത്യാ ടുഡേ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.''  എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ നാലാമത്തെ ഇന്ത്യൻ ചിത്രമായി ഇത് മാറി . === ഇന്ത്യ === റിലീസ് ചെയ്ത ആദ്യ ദിവസം, ''കെ‌ജി‌എഫ്: ചാപ്റ്റർ 2'' ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ₹ 134.5 കോടി (US$16 മില്യൺ) കളക്ഷൻ നേടി , ''ആർ‌ആർ‌ആറിന്'' ശേഷം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന രണ്ടാമത്തെ ഓപ്പണിംഗ് ദിനമാണിത് .  ഹിന്ദി പതിപ്പ് ആദ്യ ദിവസം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ₹ 53.95 കോടി (US$6.3 മില്യൺ) നേടി, ഇത് ഹിന്ദിയിൽ ഒരു ചിത്രത്തിന് ലഭിച്ച ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഓപ്പണിംഗ് ദിന കളക്ഷനായി മാറി, ഇത് ദക്ഷിണേന്ത്യ ഒഴികെയുള്ള ഏതൊരു ഇന്ത്യൻ ചിത്രത്തിനും ആദ്യ ദിവസം ലഭിച്ചതിനേക്കാൾ കൂടുതലാണ്.  കർണാടകയിൽ ഒരു കന്നഡ ചിത്രത്തിന് ഇതുവരെ ലഭിച്ച ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഓപ്പണിംഗ് ദിന കളക്ഷൻ ഈ ചിത്രം രേഖപ്പെടുത്തി.  മലയാളത്തിലും (കേരളം) ഇത് ഓപ്പണിംഗ് ദിന റെക്കോർഡുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.  നാല് ദിവസത്തിനകം ₹442 കോടി ഗ്രോസ് നേടി, ആഭ്യന്തര ഓപ്പണിംഗ് വാരാന്ത്യത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയവരുടെ പട്ടികയിൽ ഇത് ഒന്നാം സ്ഥാനം നേടി .  ഹിന്ദി പതിപ്പ് റിലീസ് ചെയ്ത അഞ്ചാം ദിവസം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ₹ 219.56 കോടി (US$26 മില്യൺ) നേടി.  റിലീസ് ചെയ്ത അഞ്ചാം ദിവസം, തമിഴ് പതിപ്പ് ചെന്നൈയിൽ മാത്രം ഏകദേശം 62 ലക്ഷം നേടി, തമിഴ് ചിത്രമായ ''ബീസ്റ്റിന്റെ'' കളക്ഷനെ മറികടന്നു .  ഹിന്ദി പതിപ്പ് 7 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ₹ 250 കോടി (US$29 മില്യൺ) കടക്കാൻ കഴിഞ്ഞു, ഇത് ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ നേടിയ ഒന്നായി മാറി, ''ബാഹുബലി 2: ദി കൺക്ലൂഷൻ (8 ദിവസം)'' കൈവശം വച്ചിരുന്ന മുൻ റെക്കോർഡ് തകർത്തു .  ഹിന്ദി പതിപ്പ് 12 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ₹ 322 കോടി (US$38 മില്യൺ) നേടി, ഹിന്ദി ഭാഷയിൽ ₹ 300 കോടി ക്ലബ്ബിൽ പത്താമത്തെ സ്ഥാനത്തേക്ക് എത്തി .  15 ദിവസത്തെ ഓട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യയിൽ ₹ 806.1 കോടി (US$94 മില്യൺ) നേടി , ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രമായി മാറി .  ഹിന്ദി പതിപ്പ് 16 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ₹ 353.06 കോടി (US$41 മില്യൺ) വരുമാനം നേടി, ഹിന്ദി ഭാഷയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രമായി മാറി.  തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ₹ 100 കോടി വരുമാനം നേടിയ ഈ ചിത്രം, അങ്ങനെ നേടുന്ന ആദ്യത്തെ കന്നഡ ചിത്രവും രണ്ടാമത്തെ തമിഴ് ഇതര ചിത്രവുമായി മാറി.  26 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ₹ 105.70 കോടി കളക്ഷൻ നേടിയ ഇത്, തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ഒമ്പതാമത്തെ ചിത്രമായി മാറി. ₹ 22.06 കോടിയുടെ ഗ്രോസ് കളക്ഷനോടെ, പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ ₹ 20 കോടി കടക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമായി ഇത് മാറി.  ഒഡീഷയിൽ ₹ 10 കോടിയിലധികം കളക്ഷൻ നേടുന്ന ആദ്യ ചിത്രവും കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ₹ 50 കോടി കളക്ഷൻ നേടുന്ന ചിത്രവുമാണിത്.  കർണാടകയിൽ റിലീസ് ചെയ്ത് വെറും 25 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ₹ 175 കോടി (US $ 20 മില്യൺ) കളക്ഷൻ നേടി .  തമിഴ് പതിപ്പ് ₹ 105 കോടി (US $ 12 മില്യൺ) കോടിയിലധികം കളക്ഷൻ നേടി, തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കളക്ഷൻ നേടിയ ഒമ്പതാമത്തെ ചിത്രമായി . ഹിന്ദി പതിപ്പ് ₹ 421.88 കോടിയിലധികം (US$49 മില്യൺ) വരുമാനം നേടി, ''ദംഗലിന്റെ'' (₹387.38 കോടി) റെക്കോർഡ് തകർത്ത് ''ബാഹുബലി 2: ദി കൺക്ലൂഷൻ'' (₹511 കോടി) ന് പിന്നിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി .  ₹1000 കോടി ആഭ്യന്തര കളക്ഷൻ നേടിയ ഈ ചിത്രം, ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമായി മാറി .  ഹിന്ദി പതിപ്പ് ₹ 400 കോടി (US$47 മില്യൺ) എന്ന മൊത്തം കളക്ഷൻ മാർക്ക് മറികടക്കാൻ കഴിഞ്ഞു - ''ബാഹുബലി 2: ദി കൺക്ലൂഷന്'' ശേഷം അങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമാണിത് .  26 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇന്ത്യൻ ബോക്സ് ഓഫീസിൽ 5.05 കോടി ഫുട്ഫാൾ റെക്കോർഡ് ഈ ചിത്രം നേടി.  33 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇന്ത്യൻ ബോക്സ് ഓഫീസിൽ ₹ 1,000 കോടി (US$120 മില്യൺ) കളക്ഷൻ നേടിയ ഈ ചിത്രം , ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമായും ആഭ്യന്തര വിപണിയിൽ ₹ 1000 കോടി കളക്ഷൻ നേടിയ രണ്ടാമത്തെ ഇന്ത്യൻ ചിത്രമായും മാറി.  മൊത്തം ആഭ്യന്തര കളക്ഷൻ ₹ 1008 കോടിയാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. === മറ്റ് പ്രദേശങ്ങൾ === നോർത്ത് അമേരിക്കൻ ബോക്സ് ഓഫീസിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച ചിത്രം പ്രീമിയർ ഷോകളിൽ നിന്ന് 1 മില്യൺ ഡോളറിലധികം കളക്ഷൻ നേടി.  ആദ്യ ദിവസം ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ 80 ലൊക്കേഷനുകളിൽ നിന്ന് 225,892 ഡോളറും ന്യൂസിലൻഡിലെ 26 ലൊക്കേഷനുകളിൽ നിന്ന് 39,372 ഡോളറും നേടി. ആദ്യ വാരാന്ത്യത്തിൽ, 510 സ്‌ക്രീനുകളിൽ നിന്ന് 26,225,842 ഡോളറും, ഹിന്ദി പതിപ്പ് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഓഫ് അമേരിക്കയിലെ 268 സ്‌ക്രീനുകളിൽ നിന്ന് 930,527 ഡോളറും നേടി. കാനഡയിൽ, 55 സ്‌ക്രീനുകളിൽ നിന്ന് 1,117,124 ഡോളറും. യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിൽ 182 സ്‌ക്രീനുകളിൽ നിന്ന് £ 598,000 ( US$ 819,178.08) കളക്ഷൻ നേടി. മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ, ആദ്യ വാരാന്ത്യത്തിൽ ₹ 19.53 കോടി (US$2.3 മില്യൺ) കളക്ഷൻ നേടി .  ദക്ഷിണ കൊറിയയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ച ആദ്യത്തെ കന്നഡ ചിത്രവും  കാനഡയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം പ്രദർശിപ്പിച്ച കന്നഡ ചിത്രവും ആയി ഇത് മാറി .  കാനഡയിൽ ഒരേസമയം ഒന്നിലധികം ഭാഷകളിൽ റിലീസ് ചെയ്ത ആദ്യ ചിത്രം കൂടിയാണിത്.  2022 നവംബറിൽ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മൊത്ത തിയേറ്റർ കളക്ഷൻ ₹1500 കോടിയാണെന്ന് ''ന്യൂസ് 18 റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.'' == അംഗീകാരങ്ങൾ == {| class="wikitable" !വർഷം !ചടങ്ങ് !വിഭാഗം !സ്വീകർത്താവ്(കൾ) !ഫലമായി |- ! rowspan="2" |2024 | rowspan="2" |ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ |മികച്ച ചിത്രം - കന്നഡ |പ്രശാന്ത് നീൽ |വിജയിച്ചു |- |മികച്ച സ്റ്റണ്ട് കൊറിയോഗ്രാഫി |അൻബരിവ് |വിജയിച്ചു |} == ഭാവി == ചിത്രത്തിന്റെ പോസ്റ്റ്-ക്രെഡിറ്റ് രംഗം ''കെ‌ജി‌എഫ്: അദ്ധ്യായം 3 ന്റെ'' അവസാന ഡ്രാഫ്റ്റ് പ്രദർശിപ്പിച്ചു , ഒരു തുടർഭാഗത്തെക്കുറിച്ച് സൂചന നൽകി. '' 2022 ഏപ്രിലിൽ, നീൽ പറഞ്ഞു: "ആളുകൾ കെ‌ജി‌എഫ്: അദ്ധ്യായം 2'' ഇഷ്ടപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ , ഫ്രാഞ്ചൈസി തുടരുന്നതിനെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് ചിന്തിക്കാം."  അതേ മാസം, ഒരു തുടർഭാഗം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്നും പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷൻ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും എക്സിക്യൂട്ടീവ് പ്രൊഡ്യൂസർ കാർത്തിക് ഗൗഡ സ്ഥിരീകരിച്ചു. '' വെറൈറ്റിക്ക്'' നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ , താനും നീലും തുടർഭാഗത്തിനായി ചില രംഗങ്ങൾ സങ്കൽപ്പിച്ചതായി യാഷ് പറഞ്ഞു. 2022 മെയ് മാസത്തിൽ, നിർമ്മാതാവ് വിജയ് കിരഗണ്ടൂർ പറഞ്ഞു, 2024 ൽ റിലീസ് ചെയ്യാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. "മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾ ഒരു മാർവൽ പോലുള്ള പ്രപഞ്ചം സൃഷ്ടിക്കാൻ പോകുന്നു . വ്യത്യസ്ത സിനിമകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്ത കഥാപാത്രങ്ങളെ കൊണ്ടുവന്ന് ''ഡോക്ടർ സ്ട്രേഞ്ച്'' പോലെയുള്ള ഒന്ന് സൃഷ്ടിക്കാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു ," കിരഗണ്ടൂർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.  എന്നിരുന്നാലും, എക്സിക്യൂട്ടീവ് പ്രൊഡ്യൂസർ കാർത്തിക് ഗൗഡ ഇതിനെ ഒരു ഊഹാപോഹം എന്ന് വിളിച്ചു, ട്വീറ്റ് ചെയ്തു: " ഹോംബാലെ ഫിലിംസ് ഉടൻ തന്നെ ''കെജിഎഫ് 3'' ആരംഭിക്കില്ല ." '' 2022 ജൂണിൽ, നീൽ മൂന്നാം അധ്യായത്തിന്റെ'' സാധ്യത ഉറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു , "ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു വലിയ ഇടവേള എടുക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്, തീർച്ചയായും ഞങ്ങൾ അത് നിർമ്മിക്കാൻ തിരിച്ചുവരും."  2024 ഒക്ടോബറിൽ, കെജിഎഫ് 3 പണിപ്പുരയിലാണെന്ന് യാഷ് സ്ഥിരീകരിച്ചു, താനും സംവിധായകൻ പ്രശാന്ത് നീലും ഈ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് സജീവമായി ചർച്ച ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. <references /> bwe4myqsc6er45d5rk96xwuqe549w3c 0 595373 4612629 4612524 2026-04-10T05:21:06Z ~2026-19696-88 216236 4612629 wikitext text/x-wiki യോനിയുടെ പുറമേ കാണുന്ന ഭാഗം ഉപസ്ഥം (ഇംഗ്ലീഷിൽ വൾ‌വ-vulva) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. യോനി നാളത്തിന്റെ പുറമേക്ക് തുറക്കുന്ന ഭാഗം, ബൃഹത് ഭഗോഷ്ടങ്ങൾ അഥവാ വൻ യോനീപുടങ്ങൾ (labia majora), ലഘു ഭഗോഷ്ടങ്ങൾ അഥവാ ചെറു യോനീപുടങ്ങൾ (labia minora), [[കൃസരി]] അല്ലെങ്കിൽ ഭഗശിശ്നിക (clitoris) എന്നിവ ഉപസ്ഥ ഭാഗത്തു കാണപ്പെടുന്ന ഭാഗങ്ങളാണ്. ഇതിനു മുകളിലായി മോൻ വാജിനിസ് കാണപ്പെടുന്നു. കൗമാരത്തിലെ ഹോർമോൺ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഉപസ്ഥ ഭാഗത്ത് കൊഴുപ്പടിഞ്ഞു തടിക്കുകയും രോമ വളർച്ചയുമുണ്ടാകുന്നു. ഇവയെ [[ഗുഹ്യരോമം]] എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ജനനേന്ദ്രിയ ഭാഗത്തിന്റെ സംരക്ഷണമാണ് ഉപസ്ഥ ഭാഗത്തു കാണപ്പെടുന്ന ഗുഹ്യരോമത്തിന്റെ ധർമ്മം. ലോലമായ ഉപസ്ഥ ചർമത്തിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള ഘർഷണം കുറയ്ക്കുവാനും, രോഗാണുബാധകളെ തടയുവാനും, ഫിറമോണുകൾ ശേഖരിക്കുന്നതിനും, പൊടിയും മറ്റും യോനിയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് കടക്കാതിരിക്കുന്നതിനും ഗുഹ്യരോമങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു. [[വർഗ്ഗം:യോനി]] pcyp0dzf2ielrb18wvnqjv5ds9fhk0u 0 611326 4612568 4574659 2026-04-09T23:11:37Z Symphonicallyu 155269 4612568 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = കാന്താര: അധ്യായം 1 | image = [[File:കാന്താര- അധ്യായം 1.jpeg|300px|center]] | caption = <center><small>ആദ്യ പോസ്റ്റർ</small></center> | director = [[റിഷബ് ഷെട്ടി]] | producer = വിജയ് കിരഗണ്ടൂർ | writer = [[റിഷബ് ഷെട്ടി]] | starring = {{Plain list| [[ജയറാം]]|[[റിഷബ് ഷെട്ടി]] }} | cinematography = അരവിന്ദ് എസ്. കശ്യപ് | editing = {{Plain list| *കെ എം പ്രകാശ് *പ്രതീക് ഷെട്ടി }} | music = ബി.അജനീഷ് ലോക്നാഥ് | studio = [[ഹോംബാലെ ഫിലിംസ്]] | released = 2 ഒക്ടോബർ 2025 | runtime = 168 minutes | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[കന്നഡ]] | budget = ₹125 crore<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kantara-2-did-rishab-shetty-hike-the-budget-to-681-percent-after-first-part-1238097|title=Kantara 2: Did Rishab Shetty hike the budget to 681 percent after first part?|date=24 August 2023|website=Pinkvilla}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | runtime = }} [[റിഷബ് ഷെട്ടി]] എഴുതി സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു ഇന്ത്യൻ [[കന്നഡ|കന്നഡ ഭാഷാ]] ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചലച്ചിത്രമാണ് '''കാന്താര അധ്യായം 1.''' [[ഹോംബാലെ ഫിലിംസ്|ഹോംബാലെ ഫിലിംസിന്]] കീഴിൽ വിജയ് കിരഗന്ദൂർ ഈ ചലച്ചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നു. 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[കാന്താര]] എന്ന സിനിമയുടെ പ്രീക്വൽ ആണ് ഇത്. റിഷബ് ഷെട്ടിയാണ് ചിത്രത്തിലെ നായകൻ.<ref>{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/rishab-shetty-speaks-about-kantara-2-movie/articleshow/97634099.cms|title=Rishab Shetty: ನೀವು ನೋಡಿದ್ದೇ 'ಕಾಂತಾರ 2', 'ಕಾಂತಾರ-1' ಈಗ ರೆಡಿ ಮಾಡಬೇಕು; ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ|access-date=2024-01-12|language=kn}}</ref> ==കഥാംശം== ''[[കാന്താര (2022 സിനിമ)|കാന്താര]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ സംഭവങ്ങൾക്കിടയിൽ, 1970-ൽ കാടിന്റെ നിഗൂഢമായ വൃത്തത്തിൽ [[ബൂട്ട കോല]] ആചാരത്തിനിടെ കാടുബെട്ടു ശിവന്റെ പിതാവായ അന്നപ്പ അപ്രത്യക്ഷനായതിനുശേഷം, യുവാവായ ശിവൻ തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളുടെയും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും മുന്നിൽ അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു, അതിന് ഒരു ഗ്രാമീണൻ ആ വൃത്തം ഒരു "ധന്ത കഥ" അല്ലെങ്കിൽ [[ഇതിഹാസം]] ആണെന്ന് മറുപടി നൽകുന്നു. [[കദംബ രാജവംശത്തിന്റെ]] ഭരണകാലത്താണ് കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. ബംഗരയിലെ രാജാവായ വിജയേന്ദ്രൻ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളിയായ മായകരനെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിടുകയും കാന്താര വനത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പവിത്രമായ സുഗന്ധദ്രവ്യത്തോട്ടം പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള അവന്റെ ആഗ്രഹത്തിന് ഉണർവ്വ് നൽകുന്ന വിലയേറിയ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെ ഒരു സഞ്ചി കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൻ കാട്ടിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, [[ശിവന്റെ|ഈശ്വരന്റെ] [[ഗണ|ഗണങ്ങൾ]], കാവൽ ദൈവങ്ങളായ [[പഞ്ചുർലി]], ഗുലികൻ എന്നിവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും അവനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു. പിതാവിന്റെ മരണത്തിൽ ആഘാതമേറ്റ കുട്ടിയായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ രാജശേഖരൻ പുതിയ രാജാവാകുകയും ആരും കാട്ടിൽ പ്രവേശിക്കരുതെന്ന് വിധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നീതിമാനായ ഒരു ഭരണാധികാരിയായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹം കാലക്രമത്തിൽ രണ്ട് കുട്ടികളുടെ പിതാവാക്കുന്നു: അശ്രദ്ധനും അനുസരണയില്ലാത്തവനുമായ കുലശേഖരനും കൂടുതൽ വിശ്വസ്തയും അനുസരണയുള്ളകുട്ടിയുമായ കനകവതിയും കാന്താര ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു പുണ്യകിണറിൽ ഒരു രഹസ്യം ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. ദൈവഹിതത്താൽ ജനിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ആൺകുട്ടിയെ ഒരു ഗോത്ര സ്ത്രീ കിണറ്റിനകത്ത് കണ്ടെത്തി ദത്തെടുക്കുകയും അയാൾക്ക് ബെർമെ എന്ന് പേരിടുകയും ചെയ്യുന്നു. ബെർമെ വളരുമ്പോൾ, പുതുതായി കിരീടധാരണം ചെയ്ത രാജാവായ കുലശേഖരനും മന്ത്രിയായ ഭോഗേന്ദ്രയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം അവൻ കാടിനപ്പുറം ബാംഗ്ര രാജ്യത്തിന്റെ തുറമുഖത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. അവിടെ, കാട്ടിൽ നിന്നുള്ള സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ [[ബാർട്ടർ|ബാർട്ടർ വ്യാപാരം]] വഴി വിൽക്കുന്നത് കണ്ട് അവനും കൂട്ടാളികളും തങ്ങൾ ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തുന്നു. തന്റെ ജനങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നതിനായി ബെർമെ സ്വതന്ത്രമായി സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ കൃഷി ചെയ്യാനും വ്യാപാരം ചെയ്യാനും തീരുമാനിക്കുന്നു. ബെർമെയും കനകവതിയും ഒരു പ്രണയബന്ധം വളർത്തുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഇപ്പോൾ ഭരണാധികാരിയായ കുലശേഖരൻ ബെർമെയുടെ ധിക്കാരവും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സ്വാധീനവും കണ്ട് കോപാകുലനാകുന്നു. കാന്താര ഗോത്രത്തെ ശിക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം പട്ടാളക്കാരെ അയയ്ക്കുന്നു, പക്ഷേ അവർ പരാജയപ്പെടുന്നു. ഗ്രാമത്തിൽ വലിയൊരു ആക്രമണത്തോടെ കുലശേഖരൻ പ്രതികാരം ചെയ്യുന്നു. ഈ ആക്രമണത്തിനിടെ, ബെർമയുടെ വളർത്തുമാതാവ് കൊല്ലപ്പെടുന്നു, ഗുലിഗ എന്ന ആത്മാവ് വിശുദ്ധ കിണറ്റിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന് ബെർമയെ സ്വന്തമാക്കുന്നു. ശാക്തീകരിക്കപ്പെട്ട ബെർമി, വിജയേന്ദ്രയുടെ മരണത്തോട് സാമ്യമുള്ള രീതിയിൽ കുലശേഖരനെ കൊല്ലുന്നു. കുലശേഖരന്റെ മരണത്തിനുശേഷവും അസ്വസ്ഥത തുടരുന്നു. കനകവതിയുമായി രാജശേഖരൻ വീണ്ടും സിംഹാസനത്തിൽ എത്തുന്നു. ബ്രഹ്മകലശ ചടങ്ങിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾക്കിടെ, ക്ഷേത്രത്തിലെ [[ലിംഗം|ശിവലിംഗത്തിൽ]] വിള്ളലുകൾ വീഴുന്നു, ഇത് ആത്മീയ ലോകങ്ങളും നശ്വര ലോകങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നു. കനകവതി ബെർമിയോടും ഗോത്ര നേതാക്കളോടും അവരുടെ ദേവതകളെ രാജ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ഐക്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. [[ആചാരം]] പൂർത്തിയായി, എന്നാൽ താമസിയാതെ, കാന്താരയിലെ കുട്ടികൾ ഒരു നിഗൂഢ രോഗത്താൽ ബോധരഹിതരാകാൻ തുടങ്ങുന്നു. കനകവതി ഗോത്രത്തിനെതിരെ ഗൂഢാലോചന നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ബെർമ മനസ്സിലാക്കുന്നു. കടപ്പ വംശത്താൽ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കപ്പെട്ട അവൾ, പിതാവിനൊപ്പം ദൈവങ്ങളെ അവാഹിച്ച് വശപ്പെടുത്താനും അവരുടെ ശക്തി ചൂഷണം ചെയ്യാനും പദ്ധതിയിട്ടു. ഗോത്രത്തിനെതിരായ കുലശേഖരന്റെ ആക്രമണത്തെയും അവൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ബംഗര രാജ്യത്തിനെതിരെ ബെർമെ യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ, കടപ്പ ജനതയുടെ വിലക്കപ്പെട്ട ആചാരങ്ങളാൽ കനകവതി രാജശേഖരനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. തുടക്കം മുതലുള്ള മത്സ്യത്തൊഴിലാളിയായ മായകരൻ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ബെർമെയോട് പുണ്യമായ ആ കിണറ്റിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടെ, ശിവലിംഗവും ദിവ്യമായ [[ത്രിശൂലം|ത്രിശൂലം]] ഉള്ള ഒരു മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അറ ബെർമെ കണ്ടെത്തുന്നു. അത് തൊടുമ്പോൾ, ബെർമെ വീണ്ടും ഗുലിഗയാൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നു. പഞ്ചുരുളി ദൈവം രാജശേഖരന്റെ കോട്ടയ്ക്ക് ചുറ്റും തീ കൊളുത്തുമ്പോൾ, ബെർമെ കനകവതിയെ നേരിടുന്നു. അവൾ ദൈവത്തെ പരിഹസിക്കുമ്പോൾ, സ്ത്രീശക്തിയുടെ ദേവതയായ [[ചാമുണ്ടി|ചാവുണ്ടി]] യിൽ നിന്നാണ് അവളുടെ നാശം സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് ഗുലിഗ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ചാവുണ്ടി ബെർമയെ സ്വന്തമാക്കുന്നു. ഈ രൂപത്തിൽ, ബെർമെ കനകവതിയെയും രാജശേഖരനെയും പരാജയപ്പെടുത്തി കൊല്ലുകയും കാന്താരയ്ക്ക് സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബെർമെ പുണ്യകിണറ്റിലേക്ക് തിരികെ മുങ്ങി അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതോടെയാണ് ചിത്രം അവസാനിക്കുന്നത്. 1970-ലെ കഥാകാരൻ ഈ ഇതിഹാസത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, ബെർമെ, അന്നപ്പ, പിന്നീട് കാടുബെട്ടു ശിവൻ എന്നിവർ അപ്രത്യക്ഷരായ അതേ വൃത്തമാണ് കിണർ എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു, ഇത് ''കാന്താര: അധ്യായം 2'' സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. ==കാസ്റ്റ്== *കാടുബെട്ടു ശിവനായി റിഷബ് ഷെട്ടി ==ശബ്ദട്രാക്ക്== ബി.അജനീഷ് ലോക്നാഥ് ആണ് ശബ്ദട്രാക്കും പശ്ചാത്തല സംഗീതവും ഒരുക്കിയത്. ==മാർക്കറ്റിംഗ്== ഫസ്റ്റ് ലുക്കും ടീസറും 2023 നവംബർ 27 ന് പുറത്തിറങ്ങി. ചിത്രത്തിൻ്റെ െ ടയിലർ 22 സെപ്റ്റംബർ 2025 ന് ഉച്ചയ്ക്ക് 12.45 ന് ഹോംബാലെ ഫിലിംസിൻ്റെ യൂട്യൂബ് ചാനൽ വഴി റിലീസ് ചെയ്തു. ==പ്രകാശനം== 2023 നവംബറിൽ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു. 2024 അവസാനത്തോടെ ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്യാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുന്നു. പബ്ലിസിറ്റി പോസ്റ്റർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത് കാണി സ്റ്റുഡിയോയാണ്.<ref>{{cite news|date=7 July 2023|title=Rishab Shetty shares update on Kantara 2: 'We will start shooting…|newspaper=The Indian Express|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/exclusive-rishab-shetty-shares-update-on-kantara-2-we-will-start-shooting-8805443/|author=Yashika Mathur|accessdate=29 August 2023}}</ref><ref>{{cite news|date=7 February 2023|title=Rishab Shetty announces 'Kantara 2' launch in 2024; Says it will be a 'Prequel'.|newspaper=The Economic Times|url=https://m.economictimes.com/news/new-updates/rishab-shetty-announces-kantara-2-launch-in-2024-says-it-will-be-a-prequel-read-more-here/articleshow/97681772.cms|accessdate=29 August 2023}}</ref> ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== *{{Twitter|id=https://x.com/KantaraFilm?t=1SxCcRDf4s0SpuE_e0FWMA&s=09}} *{{IMDb title|30210028}} ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്രം]] bqzkwzc10emj1wm8ywgzv2zlxle781h 4612569 4612568 2026-04-09T23:15:06Z Symphonicallyu 155269 /* കഥാംശം */ചില കണ്ണികൾ ശെരിയാക്കി 4612569 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = കാന്താര: അധ്യായം 1 | image = [[File:കാന്താര- അധ്യായം 1.jpeg|300px|center]] | caption = <center><small>ആദ്യ പോസ്റ്റർ</small></center> | director = [[റിഷബ് ഷെട്ടി]] | producer = വിജയ് കിരഗണ്ടൂർ | writer = [[റിഷബ് ഷെട്ടി]] | starring = {{Plain list| [[ജയറാം]]|[[റിഷബ് ഷെട്ടി]] }} | cinematography = അരവിന്ദ് എസ്. കശ്യപ് | editing = {{Plain list| *കെ എം പ്രകാശ് *പ്രതീക് ഷെട്ടി }} | music = ബി.അജനീഷ് ലോക്നാഥ് | studio = [[ഹോംബാലെ ഫിലിംസ്]] | released = 2 ഒക്ടോബർ 2025 | runtime = 168 minutes | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[കന്നഡ]] | budget = ₹125 crore<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kantara-2-did-rishab-shetty-hike-the-budget-to-681-percent-after-first-part-1238097|title=Kantara 2: Did Rishab Shetty hike the budget to 681 percent after first part?|date=24 August 2023|website=Pinkvilla}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | runtime = }} [[റിഷബ് ഷെട്ടി]] എഴുതി സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു ഇന്ത്യൻ [[കന്നഡ|കന്നഡ ഭാഷാ]] ആക്ഷൻ ത്രില്ലർ ചലച്ചിത്രമാണ് '''കാന്താര അധ്യായം 1.''' [[ഹോംബാലെ ഫിലിംസ്|ഹോംബാലെ ഫിലിംസിന്]] കീഴിൽ വിജയ് കിരഗന്ദൂർ ഈ ചലച്ചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നു. 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[കാന്താര]] എന്ന സിനിമയുടെ പ്രീക്വൽ ആണ് ഇത്. റിഷബ് ഷെട്ടിയാണ് ചിത്രത്തിലെ നായകൻ.<ref>{{Cite web|url=https://vijaykarnataka.com/entertainment/news/rishab-shetty-speaks-about-kantara-2-movie/articleshow/97634099.cms|title=Rishab Shetty: ನೀವು ನೋಡಿದ್ದೇ 'ಕಾಂತಾರ 2', 'ಕಾಂತಾರ-1' ಈಗ ರೆಡಿ ಮಾಡಬೇಕು; ರಿಷಬ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ|access-date=2024-01-12|language=kn}}</ref> ==കഥാംശം== ''[[കാന്താര (2022 സിനിമ)|കാന്താര]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ സംഭവങ്ങൾക്കിടയിൽ, 1970-ൽ കാടിന്റെ നിഗൂഢമായ വൃത്തത്തിൽ [[ഭൂതക്കോലം|ബൂട്ട കോല]] ആചാരത്തിനിടെ കാടുബെട്ടു ശിവന്റെ പിതാവായ അന്നപ്പ അപ്രത്യക്ഷനായതിനുശേഷം, യുവാവായ ശിവൻ തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളുടെയും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും മുന്നിൽ അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു, അതിന് ഒരു ഗ്രാമീണൻ ആ വൃത്തം ഒരു "ധന്ത കഥ" അല്ലെങ്കിൽ [[ഇതിഹാസം]] ആണെന്ന് മറുപടി നൽകുന്നു. [[കദംബ രാജവംശത്തിന്റെ]] ഭരണകാലത്താണ് കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. ബംഗരയിലെ രാജാവായ വിജയേന്ദ്രൻ, മത്സ്യത്തൊഴിലാളിയായ മായകരനെ വധിക്കാൻ ഉത്തരവിടുകയും കാന്താര വനത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പവിത്രമായ സുഗന്ധദ്രവ്യത്തോട്ടം പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള അവന്റെ ആഗ്രഹത്തിന് ഉണർവ്വ് നൽകുന്ന വിലയേറിയ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളുടെ ഒരു സഞ്ചി കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൻ കാട്ടിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ, [[ശിവന്റെ|ഈശ്വരന്റെ]] [[ഗണ|ഗണങ്ങൾ]], കാവൽ ദൈവങ്ങളായ [[പഞ്ചുർലി]], ഗുലികൻ എന്നിവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും അവനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു. പിതാവിന്റെ മരണത്തിൽ ആഘാതമേറ്റ കുട്ടിയായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ രാജശേഖരൻ പുതിയ രാജാവാകുകയും ആരും കാട്ടിൽ പ്രവേശിക്കരുതെന്ന് വിധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നീതിമാനായ ഒരു ഭരണാധികാരിയായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹം കാലക്രമത്തിൽ രണ്ട് കുട്ടികളുടെ പിതാവാക്കുന്നു: അശ്രദ്ധനും അനുസരണയില്ലാത്തവനുമായ കുലശേഖരനും കൂടുതൽ വിശ്വസ്തയും അനുസരണയുള്ളകുട്ടിയുമായ കനകവതിയും കാന്താര ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു പുണ്യകിണറിൽ ഒരു രഹസ്യം ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. ദൈവഹിതത്താൽ ജനിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ആൺകുട്ടിയെ ഒരു ഗോത്ര സ്ത്രീ കിണറ്റിനകത്ത് കണ്ടെത്തി ദത്തെടുക്കുകയും അയാൾക്ക് ബെർമെ എന്ന് പേരിടുകയും ചെയ്യുന്നു. ബെർമെ വളരുമ്പോൾ, പുതുതായി കിരീടധാരണം ചെയ്ത രാജാവായ കുലശേഖരനും മന്ത്രിയായ ഭോഗേന്ദ്രയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം അവൻ കാടിനപ്പുറം ബാംഗ്ര രാജ്യത്തിന്റെ തുറമുഖത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. അവിടെ, കാട്ടിൽ നിന്നുള്ള സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ [[ബാർട്ടർ|ബാർട്ടർ വ്യാപാരം]] വഴി വിൽക്കുന്നത് കണ്ട് അവനും കൂട്ടാളികളും തങ്ങൾ ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തുന്നു. തന്റെ ജനങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നതിനായി ബെർമെ സ്വതന്ത്രമായി സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ കൃഷി ചെയ്യാനും വ്യാപാരം ചെയ്യാനും തീരുമാനിക്കുന്നു. ബെർമെയും കനകവതിയും ഒരു പ്രണയബന്ധം വളർത്തുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഇപ്പോൾ ഭരണാധികാരിയായ കുലശേഖരൻ ബെർമെയുടെ ധിക്കാരവും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സ്വാധീനവും കണ്ട് കോപാകുലനാകുന്നു. കാന്താര ഗോത്രത്തെ ശിക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം പട്ടാളക്കാരെ അയയ്ക്കുന്നു, പക്ഷേ അവർ പരാജയപ്പെടുന്നു. ഗ്രാമത്തിൽ വലിയൊരു ആക്രമണത്തോടെ കുലശേഖരൻ പ്രതികാരം ചെയ്യുന്നു. ഈ ആക്രമണത്തിനിടെ, ബെർമയുടെ വളർത്തുമാതാവ് കൊല്ലപ്പെടുന്നു, ഗുലിഗ എന്ന ആത്മാവ് വിശുദ്ധ കിണറ്റിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന് ബെർമയെ സ്വന്തമാക്കുന്നു. ശാക്തീകരിക്കപ്പെട്ട ബെർമി, വിജയേന്ദ്രയുടെ മരണത്തോട് സാമ്യമുള്ള രീതിയിൽ കുലശേഖരനെ കൊല്ലുന്നു. കുലശേഖരന്റെ മരണത്തിനുശേഷവും അസ്വസ്ഥത തുടരുന്നു. കനകവതിയുമായി രാജശേഖരൻ വീണ്ടും സിംഹാസനത്തിൽ എത്തുന്നു. ബ്രഹ്മകലശ ചടങ്ങിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾക്കിടെ, ക്ഷേത്രത്തിലെ [[ലിംഗം|ശിവലിംഗത്തിൽ]] വിള്ളലുകൾ വീഴുന്നു, ഇത് ആത്മീയ ലോകങ്ങളും നശ്വര ലോകങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നു. കനകവതി ബെർമിയോടും ഗോത്ര നേതാക്കളോടും അവരുടെ ദേവതകളെ രാജ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ഐക്യം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. [[ആചാരം]] പൂർത്തിയായി, എന്നാൽ താമസിയാതെ, കാന്താരയിലെ കുട്ടികൾ ഒരു നിഗൂഢ രോഗത്താൽ ബോധരഹിതരാകാൻ തുടങ്ങുന്നു. കനകവതി ഗോത്രത്തിനെതിരെ ഗൂഢാലോചന നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ബെർമ മനസ്സിലാക്കുന്നു. കടപ്പ വംശത്താൽ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കപ്പെട്ട അവൾ, പിതാവിനൊപ്പം ദൈവങ്ങളെ അവാഹിച്ച് വശപ്പെടുത്താനും അവരുടെ ശക്തി ചൂഷണം ചെയ്യാനും പദ്ധതിയിട്ടു. ഗോത്രത്തിനെതിരായ കുലശേഖരന്റെ ആക്രമണത്തെയും അവൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ബംഗര രാജ്യത്തിനെതിരെ ബെർമെ യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ, കടപ്പ ജനതയുടെ വിലക്കപ്പെട്ട ആചാരങ്ങളാൽ കനകവതി രാജശേഖരനെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. തുടക്കം മുതലുള്ള മത്സ്യത്തൊഴിലാളിയായ മായകരൻ വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ബെർമെയോട് പുണ്യമായ ആ കിണറ്റിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടെ, ശിവലിംഗവും ദിവ്യമായ [[ത്രിശൂലം|ത്രിശൂലം]] ഉള്ള ഒരു മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അറ ബെർമെ കണ്ടെത്തുന്നു. അത് തൊടുമ്പോൾ, ബെർമെ വീണ്ടും ഗുലിഗയാൽ ബാധിക്കപ്പെടുന്നു. പഞ്ചുരുളി ദൈവം രാജശേഖരന്റെ കോട്ടയ്ക്ക് ചുറ്റും തീ കൊളുത്തുമ്പോൾ, ബെർമെ കനകവതിയെ നേരിടുന്നു. അവൾ ദൈവത്തെ പരിഹസിക്കുമ്പോൾ, സ്ത്രീശക്തിയുടെ ദേവതയായ [[ചാമുണ്ഡി|ചാവുണ്ടി]] യിൽ നിന്നാണ് അവളുടെ നാശം സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് ഗുലിഗ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ചാവുണ്ടി ബെർമയെ സ്വന്തമാക്കുന്നു. ഈ രൂപത്തിൽ, ബെർമെ കനകവതിയെയും രാജശേഖരനെയും പരാജയപ്പെടുത്തി കൊല്ലുകയും കാന്താരയ്ക്ക് സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബെർമെ പുണ്യകിണറ്റിലേക്ക് തിരികെ മുങ്ങി അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതോടെയാണ് ചിത്രം അവസാനിക്കുന്നത്. 1970-ലെ കഥാകാരൻ ഈ ഇതിഹാസത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ, ബെർമെ, അന്നപ്പ, പിന്നീട് കാടുബെട്ടു ശിവൻ എന്നിവർ അപ്രത്യക്ഷരായ അതേ വൃത്തമാണ് കിണർ എന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു, ഇത് ''കാന്താര: അധ്യായം 2'' സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. ==കാസ്റ്റ്== *കാടുബെട്ടു ശിവനായി റിഷബ് ഷെട്ടി ==ശബ്ദട്രാക്ക്== ബി.അജനീഷ് ലോക്നാഥ് ആണ് ശബ്ദട്രാക്കും പശ്ചാത്തല സംഗീതവും ഒരുക്കിയത്. ==മാർക്കറ്റിംഗ്== ഫസ്റ്റ് ലുക്കും ടീസറും 2023 നവംബർ 27 ന് പുറത്തിറങ്ങി. ചിത്രത്തിൻ്റെ െ ടയിലർ 22 സെപ്റ്റംബർ 2025 ന് ഉച്ചയ്ക്ക് 12.45 ന് ഹോംബാലെ ഫിലിംസിൻ്റെ യൂട്യൂബ് ചാനൽ വഴി റിലീസ് ചെയ്തു. ==പ്രകാശനം== 2023 നവംബറിൽ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു. 2024 അവസാനത്തോടെ ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്യാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുന്നു. പബ്ലിസിറ്റി പോസ്റ്റർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത് കാണി സ്റ്റുഡിയോയാണ്.<ref>{{cite news|date=7 July 2023|title=Rishab Shetty shares update on Kantara 2: 'We will start shooting…|newspaper=The Indian Express|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/exclusive-rishab-shetty-shares-update-on-kantara-2-we-will-start-shooting-8805443/|author=Yashika Mathur|accessdate=29 August 2023}}</ref><ref>{{cite news|date=7 February 2023|title=Rishab Shetty announces 'Kantara 2' launch in 2024; Says it will be a 'Prequel'.|newspaper=The Economic Times|url=https://m.economictimes.com/news/new-updates/rishab-shetty-announces-kantara-2-launch-in-2024-says-it-will-be-a-prequel-read-more-here/articleshow/97681772.cms|accessdate=29 August 2023}}</ref> ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== *{{Twitter|id=https://x.com/KantaraFilm?t=1SxCcRDf4s0SpuE_e0FWMA&s=09}} *{{IMDb title|30210028}} ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്രം]] otbkvqgj2ob03knn1yyja8hftmu1moy 0 659000 4612571 4577802 2026-04-09T23:57:51Z Symphonicallyu 155269 /* അഭിനേതാക്കൾ */ 4612571 wikitext text/x-wiki {{PU|Lokah Chapter 1: Chandra}} {{Infobox film | name = | image = Lokah Chapter 1 Chandra Poster.jpg | caption = തിയേറ്റർ റിലീസ് പോസ്റ്റർ | director = ഡൊമിനിക് അരുൺ | producer = [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] | screenplay = ഡൊമിനിക് അരുൺ<br/>[[ശാന്തി ബാലചന്ദ്രൻ]] | story = ഡൊമിനിക് അരുൺ | starring = [[മമ്മൂട്ടി]]<br>[[ടൊവിനോ തോമസ്]]<br>[[ദുൽഖർ സൽമാൻ]]<br>[[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]]<br>[[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ|നസ്ലെൻ]]<br>സാൻഡി | music = [[ജേക്സ് ബിജോയ്]] | cinematography = [[നിമിഷ് രവി]] | editing = [[ചമൻ ചാക്കോ]] | studio = [[വേഫെയറർ ഫിലിംസ്]] | distributor = വേഫെയറർ ഫിലിംസ്<ref>{{Cite web |date=August 30, 2025 |title=Lokah – Chapter One: Chandra' clears censor, set for grand Onam release... |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/24/lokah-chapter-one-movie-onam-release-censor-cleared.html |access-date=August 30, 2025 |website=onmanorama |language=en}}</ref> | released = {{Film date|2025|08|28|df=y}} | runtime = 149 മിനിട്ട്<ref>{{Cite web |date=August 22, 2025 |title=''Lokah - Chapter 1 - Chandra'' (15) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/lokah-chapter-1-chandra-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdmymjk1 |access-date=August 22, 2025 |website=[[British Board of Film Classification]] |language=en}}</ref> | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | budget = {{INR|30 crore}}<ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=30 August 2025 |title=Kalyani Priyadarshan reveals Dulquer Salmaan put everything on the line for 'Lokah: Chapter One', Malayalam’s first female superhero film |url=https://www.easterneye.biz/lokah-chapter-one-chandra-superhero/ |access-date=30 August 2025 |website=[[Eastern Eye]]}}</ref> | gross = {{estimation}}{{INR|300 crore}}<ref>{{Cite web |last=Niyogi |first=Agnivo |date=2025-08-31 |title=Five reasons why ‘Lokah: Chapter 1 — Chandra’ is laughing all the way at box office |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/five-reasons-why-kalyani-priyadarshan-starrer-is-laughing-all-the-way-at-box-office/cid/2120659 |access-date=2025-08-31 |website=[[The Telegraph (India)|The Telegraph]]}}</ref> }} 2025 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ഭാഷാ സൂപ്പർഹീറോ ചിത്രമാണ് '''ലോകഃ ചാപ്റ്റർ 1: ചന്ദ്ര'''. വേഫെയറർ സിനിമാറ്റിക് യൂണിവേഴ്സിലെ ആദ്യ ചിത്രമാണിത്. ഡൊമിനിക് അരുൺ സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചലച്ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത് [[ദുൽഖർ സൽമാൻ|ദുൽഖർ സൽമാന്റെ]] ബാനറായ വേഫെറെർ ഫിലിംസാണ്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]], [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]], [[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ|നസ്ലെൻ]], സാൻഡി<ref name="TOI June 8">{{Cite news |date=8 June 2025 |title=Dulquer Salmaan launches superhero universe: Naslen-Kalyani Priyadarshan to lead 'Lokah - Chapter One: Chandra'; First look poster out |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/dulquer-salmaan-launches-superhero-universe-naslen-kalyani-priyadarshan-to-lead-lokah-chapter-one-chandra-first-look-poster-out/articleshow/121702753.cms |access-date=17 June 2025 |work=The Times of India}}</ref> എന്നിവർക്കൊപ്പം അരുൺ കുര്യൻ, [[ചന്തു സലിംകുമാർ]], [[നിഷാന്ത് സാഗർ]], [[രഘുനാഥ് പലേരി]], [[വിജയരാഘവൻ]], നിത്യ ശ്രീ, ശരത്ത് സഭ എന്നിവർ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നു. 2025 ഓഗസ്റ്റ് 28ന് തിയേറ്ററുകളിൽ എത്തിയ ലോകയ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് പൊതുവെ മികച്ച അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. അഭിനേതാക്കളുടെ പ്രകടനം, ദൃശ്യങ്ങൾ, ലോകോത്തര നിർമ്മാണം, ഛായാഗ്രഹണം എന്നിവ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടതോടൊപ്പം കല്യാണി പ്രിയദർശനെ മലയാള സിനിമയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ സൂപ്പർഹീറോയായി പരാമർശിക്കുകയും ചെയ്തു. നിലവിൽ 2025 ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രമാണിത്. == കഥാസാരം == [[സ്വീഡൻ|സ്വീഡനിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു നിഗൂഢ [[ഗോത്ത്]] സ്ത്രീയായ ചന്ദ്രയെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മഹാശക്തികളായ ജീവികളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന മൂത്തോന്റെ ഏജന്റായ പ്രകാശ്, [[ബെംഗളൂരു|ബാംഗ്ലൂരിലേക്ക്]] വിളിക്കുന്നു. ചന്ദ്ര അവിടെ ഒരു അപ്പാർട്ട്മെന്റ് വാടകയ്ക്ക് എടുക്കുകയും അധികം ആളുകളോട് ഇടപഴകാതെ താമസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടെവച്ച് അവൾ സണ്ണി എന്ന തൊഴിലില്ലാത്ത യുവാവിനെയും മുൻ എംബിബിഎസ് വിദ്യാർത്ഥിയായ വേണു, നൈജിൽ എന്നിവരെയും പരിചയപ്പെടുന്നു. ഇവർ ചന്ദ്രയുടെ അയൽക്കാരാണ്. ചന്ദ്ര സാമൂഹിക സമ്പർക്കം ഒഴിവാക്കുകയും ഒരു കഫേയിൽ രാത്രി ഷിഫ്റ്റിൽ ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് ഇവിടെ നടക്കുന്ന വിചിത്രമായ പല സംഭവങ്ങളുമാണ് ലോകഃ ചാപ്റ്റർ 1: ചന്ദ്ര എന്ന സിനിമ വിവരിക്കുന്നത്. == അഭിനേതാക്കൾ == * [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]] - ചന്ദ്ര /[[കള്ളിയങ്കാട്ട് നീലി|കള്ളിയങ്കാട്ടു നീലി]] /[[രക്തരക്ഷസ്]] ** ദുർഗ്ഗ സി. വിനോദ് - ചന്ദ്രയുടെ ചെറുപ്പകാലം * [[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ]] - ഇരട്ട വേഷത്തിൽ ** സണ്ണി, ചന്ദ്രയുടെ അയൽക്കാരൻ ** 1905ലെ ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ആർമി ഓഫീസർ, ചന്ദ്രയുടെ മുൻ കാമുകൻ (ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫിൽ) * സാന്റി - ഇൻസ്പെക്ടർ നാച്ചിയപ്പ ഗൗഡ * അരുൺ കുര്യൻ - നൈജിൽ * [[ചന്തു സലിംകുമാർ]] - വേണു * [[നിഷാന്ത് സാഗർ]] - പ്രകാശ്, മൂത്തോന്റെ സഹായി *[[രഘുനാഥ് പലേരി]] * [[വിജയരാഘവൻ]] - ഡാനിയേൽ * ശിവജിത്ത് പദ്മനാഭൻ - ഗജേന്ദ്രൻ / രാജാവ് * നിത്യശ്രീ - നീലിയുടെ അമ്മ * ശരത്ത് സഭ - മുരുകേശൻ * [[അന്ന ബെൻ]] -അനു, സണ്ണിയുടെ മുൻ കാമുകി * [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - ചാത്തൻ (ദീർഘമായ അഥിതി വേഷം) * [[സണ്ണി വെയ്ൻ|സണ്ണി വെയിൻ]] - [[കടമറ്റത്ത് കത്തനാർ]] (അഥിതി വേഷം) * [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] - ചാർളി / ഒടിയൻ (അഥിതി വേഷം) * [[മമ്മൂട്ടി]] - മൂത്തോൻ (ശബ്ദം മാത്രം) കൂടാതെ [[സൗബിൻ സാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ബാലു വർഗീസ്]], [[അഹാന കൃഷ്ണ]], [[ശാന്തി ബാലചന്ദ്രൻ]], [[വിജയ് മേനോൻ]] എന്നിവർ പേരിടാത്ത ഹ്രസ്വമായ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. == ചിത്രീകരണം == ദുൽഖർ സൽമാന്റെ വേഫെയറർ ഫിലിംസ് നിർമ്മിച്ച ഏഴാമത്തെ ചലച്ചിത്രമാണ് ലോകഃ ചാപ്റ്റർ 1: ചന്ദ്ര. ഒന്നിലധികം അധ്യായങ്ങൾക്കായുള്ള പദ്ധതിയുള്ള ഒരു മലയാള സൂപ്പർഹീറോ സിനിമാറ്റിക് പ്രപഞ്ചമായി ഇത് വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. <ref name="TOI June 8" /> പ്രാദേശിക സംസ്കാരം, നാടോടിക്കഥകൾ, പുരാണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വേരൂന്നിയ ഒരു തദ്ദേശീയ സിനിമാ പ്രപഞ്ചം നിർമ്മിക്കാനാണ് [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]], [[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ|നസ്ലെൻ]] എന്നിവർ പ്രധാന അഭിനേതാക്കളായി ചേർന്നു. കല്യാണി ചിത്രത്തിനായി ആയോധനകല അഭ്യസിച്ചു. ''[[തരംഗം (ചലച്ചിത്രം)|തരംഗം]]'' (2017) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ പ്രശസ്തനായ ഡൊമിനിക് അരുൺ<ref name="TOI June 14">{{Cite news |date=14 June 2025 |title=Dominic Arun on helming a female superhero film: Not a deliberate attempt to break the mould |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/dominic-arun-on-helming-a-female-superhero-film-not-a-deliberate-attempt-to-break-the-mould/articleshow/121852641.cms |access-date=17 June 2025 |work=The Times of India}}</ref> ആണ് ചിത്രത്തിൻ്റെ രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരു വനിതാ സൂപ്പർഹീറോയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതുവഴി പരമ്പരാഗത കീഴ്വഴക്കങ്ങൾ തകർക്കാനുള്ള മനഃപൂർവമായ ശ്രമമല്ലെന്ന് ഊന്നിപ്പറഞ്ഞ ഡൊമിനിക് അരുൺ, ഈ ചിത്രത്തിനായുള്ള ആശയം 2020 ൽ തന്നെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുകയും അത് സ്വാഭാവികമായി വികസിക്കുകയും ചെയ്തതായി പ്രസ്താവിച്ചു.<ref name="TOI June 14" /> [[ശാന്തി ബാലചന്ദ്രൻ]] ഈ തിരക്കഥയ്ക്ക് സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട്. <ref name="TOI June 14" /> 2024 സെപ്റ്റംബർ 13ന് ചിത്രത്തിൻ്റെ പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name="TOI Sep 12">{{Cite news |date=12 September 2024 |title=Dulquer Salmaan's Kalyani Priyadarshan and Naslen starrer goes on floors - See post |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/dulquer-salmaans-kalyani-priyadarshan-and-naslen-starrer-goes-on-floors-see-post/articleshow/113297495.cms |access-date=17 June 2025 |work=The Times of India}}</ref> 2024 സെപ്റ്റംബർ 12 ന് നടത്തിയ മുഹുർത്ത പൂജ ചടങ്ങോടെയാണ് പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചത്.<ref name="TOI Sep 12" /> 2025 ജനുവരി 30-ന് ചിത്രത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് 94 ദിവസം നീണ്ടുനിന്നു . ചിത്രത്തിന്റെ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഛായാഗ്രാഹകനായി നിമിഷ് രവി, എഡിറ്ററായി [[ചമൻ ചാക്കോ]], പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിന് ജേക്സ് ബിജോയ്, പ്രൊഡക്ഷൻ ഡിസൈനറായി ബംഗ്ലാൻ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിന് യാനിക്ക് ബെൻ എന്നിവർ ചേർന്നു. കല്യാണി പ്രിയദർശന്റെ ലുക്ക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യേക സീക്വൻസുകൾക്കായി അർച്ചന അഖിൽ റാവുവുമായി സഹകരിച്ച് മെൽവി ജെ. കോസ്റ്റ്യൂം ഡിസൈൻ കൈകാര്യം ചെയ്തു. ജോം വർഗീസും ബിബിൻ പെരുമ്പള്ളിയും എക്സിക്യൂട്ടീവ് നിർമ്മാതാക്കളായി പ്രവർത്തിച്ചു. == സംഗീതം == നൂറാൻ സിസ്റ്റേഴ്സിലെ [[നൂറാൻ സഹോദരിമാർ|ജ്യോതി നൂറാൻ]] ആലപിച്ച "തനി ലോക മുറക്കാരി" എന്ന പ്രൊമോ ഗാനം ജ്യോതിയുടെ ആദ്യ മലയാളം ഗാനമാണ്. ജേക്സ് ബിജോയാണ് ഈ ഗാനത്തിന് സംഗീതം നൽകിയത്. ഈ ഗാനത്തിന്റെ വരികൾ എഴുതിയത് എഴുത്തുകാരനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമായ [[മുഹ്സിൻ പരാരി|മുഹ്സിൻ പരാരിയാണ്.]]" Mu.Ri" എന്ന തൂലികാനാമത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഈ ഗാനം എഴുതിയത്. == റിലീസ് == ചിത്രം 2025 ഓഗസ്റ്റ് 28ന് തിയേറ്ററുകളിൽ പ്രദർശനത്തിനെത്തി.<ref name="OTTPlay June 16">{{Cite news|date=16 June 2025|title=Lokah: Naslen & Kalyani Priyadarshan's fantasy thriller to clash with Mohanlal's Hridyapoorvam?|url=https://www.ottplay.com/news/lokah-naslen-kalyani-priyadarshan-fantasy-thriller-release-update/52276436ab957|access-date=17 June 2025|work=OTTPlay}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 June 2025|title=Malayalam's superhero universe, spearheaded by Dulquer's production house, features Kalyani in a never-before-seen avatar|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalams-superhero-universe-spearheaded-by-dulquers-production-house-features-kalyani-in-a-never-before-seen-avatar-hrc2v3ql|access-date=17 June 2025|work=Mathrubhumi News}}</ref> ഇത് തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി, തമിഴ്, കന്നഡ ഭാഷകളിലും ഡബ്ബ് ചെയ്ത് റിലീസ് ചെയ്തു. == സ്വീകരണം == ''ലോകഃ അധ്യായം 1: ചന്ദ്ര'' സിനിമക്ക് പൊതുവെ നിരൂപകരിൽ നിന്ന് നല്ല അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. ദൃശ്യവൈഭവത്തിനപ്പുറം വിശ്വസനീയമായ തിരക്കഥയും കൃത്യമായ ചിത്രീകരണവും വമ്പൻ ബജറ്റിൽ നിർമ്മിച്ച മറ്റ് ഫാന്റസി ചിത്രങ്ങളേക്കാൾ ഈ ചിത്രത്തെ മികച്ചതാക്കുന്നു എന്ന് [[ദ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്|ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്]] അവലോകനം പ്രസ്താവിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/lokah-chapter-1-review-kalyani-priyadarshan-naslen-deliver-one-of-indian-cinemas-finest-superhero-films-10215021/|title=Lokah Chapter 1 Movie Review: Kalyani, Naslen deliver India’s finest superhero film; what Brahmastra and Kalki 2898 AD should have been|access-date=2025-08-29|date=2025-08-29|website=The Indian Express|language=en}}</ref> സിനിമ എക്സ്പ്രസ് ചിത്രത്തിന് 3.5/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, "ധീരവും അപൂർണ്ണവും എന്നാൽ മറക്കാനാവാത്തതുമായ ഒരു ചുവടുവെപ്പ്, മലയാള സിനിമയുടെ ആദ്യത്തെ പുരാണ പ്രപഞ്ചത്തിലേക്കുള്ള ചുവടുവെപ്പായി ഈ ചിത്രത്തിനെ കാണാം" എന്ന് സിനിമ എക്സ്പ്രസ് പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/review/2025/Aug/28/lokah-chapter-1-chandra-movie-review-a-blazing-reimagination-of-a-home-grown-world-of-myth|title=Lokah Chapter 1: Chandra Movie Review: A blazing reimagination of a home-grown world of myth|access-date=2025-08-30|last=Santhosh|first=Vivek|date=2025-08-28|website=Cinema Express|language=en}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|30em}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{IMDb title|33372494}} [[വർഗ്ഗം:2020-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] jghugymziel01497yrn6qmp2tdvuadn 4612572 4612571 2026-04-10T00:06:41Z Symphonicallyu 155269 /* അഭിനേതാക്കൾ */ 4612572 wikitext text/x-wiki {{PU|Lokah Chapter 1: Chandra}} {{Infobox film | name = | image = Lokah Chapter 1 Chandra Poster.jpg | caption = തിയേറ്റർ റിലീസ് പോസ്റ്റർ | director = ഡൊമിനിക് അരുൺ | producer = [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] | screenplay = ഡൊമിനിക് അരുൺ<br/>[[ശാന്തി ബാലചന്ദ്രൻ]] | story = ഡൊമിനിക് അരുൺ | starring = [[മമ്മൂട്ടി]]<br>[[ടൊവിനോ തോമസ്]]<br>[[ദുൽഖർ സൽമാൻ]]<br>[[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]]<br>[[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ|നസ്ലെൻ]]<br>സാൻഡി | music = [[ജേക്സ് ബിജോയ്]] | cinematography = [[നിമിഷ് രവി]] | editing = [[ചമൻ ചാക്കോ]] | studio = [[വേഫെയറർ ഫിലിംസ്]] | distributor = വേഫെയറർ ഫിലിംസ്<ref>{{Cite web |date=August 30, 2025 |title=Lokah – Chapter One: Chandra' clears censor, set for grand Onam release... |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/24/lokah-chapter-one-movie-onam-release-censor-cleared.html |access-date=August 30, 2025 |website=onmanorama |language=en}}</ref> | released = {{Film date|2025|08|28|df=y}} | runtime = 149 മിനിട്ട്<ref>{{Cite web |date=August 22, 2025 |title=''Lokah - Chapter 1 - Chandra'' (15) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/lokah-chapter-1-chandra-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdmymjk1 |access-date=August 22, 2025 |website=[[British Board of Film Classification]] |language=en}}</ref> | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | budget = {{INR|30 crore}}<ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=30 August 2025 |title=Kalyani Priyadarshan reveals Dulquer Salmaan put everything on the line for 'Lokah: Chapter One', Malayalam’s first female superhero film |url=https://www.easterneye.biz/lokah-chapter-one-chandra-superhero/ |access-date=30 August 2025 |website=[[Eastern Eye]]}}</ref> | gross = {{estimation}}{{INR|300 crore}}<ref>{{Cite web |last=Niyogi |first=Agnivo |date=2025-08-31 |title=Five reasons why ‘Lokah: Chapter 1 — Chandra’ is laughing all the way at box office |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/five-reasons-why-kalyani-priyadarshan-starrer-is-laughing-all-the-way-at-box-office/cid/2120659 |access-date=2025-08-31 |website=[[The Telegraph (India)|The Telegraph]]}}</ref> }} 2025 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ഭാഷാ സൂപ്പർഹീറോ ചിത്രമാണ് '''ലോകഃ ചാപ്റ്റർ 1: ചന്ദ്ര'''. വേഫെയറർ സിനിമാറ്റിക് യൂണിവേഴ്സിലെ ആദ്യ ചിത്രമാണിത്. ഡൊമിനിക് അരുൺ സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചലച്ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത് [[ദുൽഖർ സൽമാൻ|ദുൽഖർ സൽമാന്റെ]] ബാനറായ വേഫെറെർ ഫിലിംസാണ്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]], [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]], [[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ|നസ്ലെൻ]], സാൻഡി<ref name="TOI June 8">{{Cite news |date=8 June 2025 |title=Dulquer Salmaan launches superhero universe: Naslen-Kalyani Priyadarshan to lead 'Lokah - Chapter One: Chandra'; First look poster out |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/dulquer-salmaan-launches-superhero-universe-naslen-kalyani-priyadarshan-to-lead-lokah-chapter-one-chandra-first-look-poster-out/articleshow/121702753.cms |access-date=17 June 2025 |work=The Times of India}}</ref> എന്നിവർക്കൊപ്പം അരുൺ കുര്യൻ, [[ചന്തു സലിംകുമാർ]], [[നിഷാന്ത് സാഗർ]], [[രഘുനാഥ് പലേരി]], [[വിജയരാഘവൻ]], നിത്യ ശ്രീ, ശരത്ത് സഭ എന്നിവർ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നു. 2025 ഓഗസ്റ്റ് 28ന് തിയേറ്ററുകളിൽ എത്തിയ ലോകയ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് പൊതുവെ മികച്ച അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. അഭിനേതാക്കളുടെ പ്രകടനം, ദൃശ്യങ്ങൾ, ലോകോത്തര നിർമ്മാണം, ഛായാഗ്രഹണം എന്നിവ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടതോടൊപ്പം കല്യാണി പ്രിയദർശനെ മലയാള സിനിമയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ സൂപ്പർഹീറോയായി പരാമർശിക്കുകയും ചെയ്തു. നിലവിൽ 2025 ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രമാണിത്. == കഥാസാരം == [[സ്വീഡൻ|സ്വീഡനിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു നിഗൂഢ [[ഗോത്ത്]] സ്ത്രീയായ ചന്ദ്രയെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മഹാശക്തികളായ ജീവികളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന മൂത്തോന്റെ ഏജന്റായ പ്രകാശ്, [[ബെംഗളൂരു|ബാംഗ്ലൂരിലേക്ക്]] വിളിക്കുന്നു. ചന്ദ്ര അവിടെ ഒരു അപ്പാർട്ട്മെന്റ് വാടകയ്ക്ക് എടുക്കുകയും അധികം ആളുകളോട് ഇടപഴകാതെ താമസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടെവച്ച് അവൾ സണ്ണി എന്ന തൊഴിലില്ലാത്ത യുവാവിനെയും മുൻ എംബിബിഎസ് വിദ്യാർത്ഥിയായ വേണു, നൈജിൽ എന്നിവരെയും പരിചയപ്പെടുന്നു. ഇവർ ചന്ദ്രയുടെ അയൽക്കാരാണ്. ചന്ദ്ര സാമൂഹിക സമ്പർക്കം ഒഴിവാക്കുകയും ഒരു കഫേയിൽ രാത്രി ഷിഫ്റ്റിൽ ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് ഇവിടെ നടക്കുന്ന വിചിത്രമായ പല സംഭവങ്ങളുമാണ് ലോകഃ ചാപ്റ്റർ 1: ചന്ദ്ര എന്ന സിനിമ വിവരിക്കുന്നത്. == അഭിനേതാക്കൾ == * [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]] - ചന്ദ്ര /[[കള്ളിയങ്കാട്ട് നീലി|കള്ളിയങ്കാട്ടു നീലി]] /[[രക്തരക്ഷസ്]] ** ദുർഗ്ഗ സി. വിനോദ് - ചന്ദ്രയുടെ ചെറുപ്പകാലം * [[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ]] - ഇരട്ട വേഷത്തിൽ ** സണ്ണി, ചന്ദ്രയുടെ അയൽക്കാരൻ ** 1905ലെ ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ആർമി ഓഫീസർ, ചന്ദ്രയുടെ മുൻ കാമുകൻ (ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫിൽ) * സാന്റി - ഇൻസ്പെക്ടർ നാച്ചിയപ്പ ഗൗഡ * അരുൺ കുര്യൻ - നൈജിൽ * [[ചന്തു സലിംകുമാർ]] - വേണു * [[നിഷാന്ത് സാഗർ]] - പ്രകാശ്, മൂത്തോന്റെ സഹായി *[[രഘുനാഥ് പലേരി]] * [[വിജയരാഘവൻ]] - ഡാനിയേൽ * ശിവജിത്ത് പദ്മനാഭൻ - ഗജേന്ദ്രൻ / രാജാവ് * നിത്യശ്രീ - നീലിയുടെ അമ്മ * ശരത്ത് സഭ - മുരുകേശൻ * [[അന്ന ബെൻ]] -അനു, സണ്ണിയുടെ മുൻ കാമുകി * [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - [[ചാത്തൻ]] (ദീർഘമായ അഥിതി വേഷം) * [[സണ്ണി വെയ്ൻ|സണ്ണി വെയിൻ]] - [[കടമറ്റത്ത് കത്തനാർ]] (അഥിതി വേഷം) * [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] - ചാർളി / ഒടിയൻ (അഥിതി വേഷം) * [[മമ്മൂട്ടി]] - മൂത്തോൻ (ശബ്ദം മാത്രം) കൂടാതെ [[സൗബിൻ സാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ബാലു വർഗീസ്]], [[അഹാന കൃഷ്ണ]], [[ശാന്തി ബാലചന്ദ്രൻ]], [[വിജയ് മേനോൻ]] എന്നിവർ പേരിടാത്ത ഹ്രസ്വമായ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. == ചിത്രീകരണം == ദുൽഖർ സൽമാന്റെ വേഫെയറർ ഫിലിംസ് നിർമ്മിച്ച ഏഴാമത്തെ ചലച്ചിത്രമാണ് ലോകഃ ചാപ്റ്റർ 1: ചന്ദ്ര. ഒന്നിലധികം അധ്യായങ്ങൾക്കായുള്ള പദ്ധതിയുള്ള ഒരു മലയാള സൂപ്പർഹീറോ സിനിമാറ്റിക് പ്രപഞ്ചമായി ഇത് വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. <ref name="TOI June 8" /> പ്രാദേശിക സംസ്കാരം, നാടോടിക്കഥകൾ, പുരാണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വേരൂന്നിയ ഒരു തദ്ദേശീയ സിനിമാ പ്രപഞ്ചം നിർമ്മിക്കാനാണ് [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]], [[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ|നസ്ലെൻ]] എന്നിവർ പ്രധാന അഭിനേതാക്കളായി ചേർന്നു. കല്യാണി ചിത്രത്തിനായി ആയോധനകല അഭ്യസിച്ചു. ''[[തരംഗം (ചലച്ചിത്രം)|തരംഗം]]'' (2017) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ പ്രശസ്തനായ ഡൊമിനിക് അരുൺ<ref name="TOI June 14">{{Cite news |date=14 June 2025 |title=Dominic Arun on helming a female superhero film: Not a deliberate attempt to break the mould |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/dominic-arun-on-helming-a-female-superhero-film-not-a-deliberate-attempt-to-break-the-mould/articleshow/121852641.cms |access-date=17 June 2025 |work=The Times of India}}</ref> ആണ് ചിത്രത്തിൻ്റെ രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരു വനിതാ സൂപ്പർഹീറോയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതുവഴി പരമ്പരാഗത കീഴ്വഴക്കങ്ങൾ തകർക്കാനുള്ള മനഃപൂർവമായ ശ്രമമല്ലെന്ന് ഊന്നിപ്പറഞ്ഞ ഡൊമിനിക് അരുൺ, ഈ ചിത്രത്തിനായുള്ള ആശയം 2020 ൽ തന്നെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുകയും അത് സ്വാഭാവികമായി വികസിക്കുകയും ചെയ്തതായി പ്രസ്താവിച്ചു.<ref name="TOI June 14" /> [[ശാന്തി ബാലചന്ദ്രൻ]] ഈ തിരക്കഥയ്ക്ക് സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട്. <ref name="TOI June 14" /> 2024 സെപ്റ്റംബർ 13ന് ചിത്രത്തിൻ്റെ പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name="TOI Sep 12">{{Cite news |date=12 September 2024 |title=Dulquer Salmaan's Kalyani Priyadarshan and Naslen starrer goes on floors - See post |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/dulquer-salmaans-kalyani-priyadarshan-and-naslen-starrer-goes-on-floors-see-post/articleshow/113297495.cms |access-date=17 June 2025 |work=The Times of India}}</ref> 2024 സെപ്റ്റംബർ 12 ന് നടത്തിയ മുഹുർത്ത പൂജ ചടങ്ങോടെയാണ് പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചത്.<ref name="TOI Sep 12" /> 2025 ജനുവരി 30-ന് ചിത്രത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് 94 ദിവസം നീണ്ടുനിന്നു . ചിത്രത്തിന്റെ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഛായാഗ്രാഹകനായി നിമിഷ് രവി, എഡിറ്ററായി [[ചമൻ ചാക്കോ]], പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിന് ജേക്സ് ബിജോയ്, പ്രൊഡക്ഷൻ ഡിസൈനറായി ബംഗ്ലാൻ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിന് യാനിക്ക് ബെൻ എന്നിവർ ചേർന്നു. കല്യാണി പ്രിയദർശന്റെ ലുക്ക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യേക സീക്വൻസുകൾക്കായി അർച്ചന അഖിൽ റാവുവുമായി സഹകരിച്ച് മെൽവി ജെ. കോസ്റ്റ്യൂം ഡിസൈൻ കൈകാര്യം ചെയ്തു. ജോം വർഗീസും ബിബിൻ പെരുമ്പള്ളിയും എക്സിക്യൂട്ടീവ് നിർമ്മാതാക്കളായി പ്രവർത്തിച്ചു. == സംഗീതം == നൂറാൻ സിസ്റ്റേഴ്സിലെ [[നൂറാൻ സഹോദരിമാർ|ജ്യോതി നൂറാൻ]] ആലപിച്ച "തനി ലോക മുറക്കാരി" എന്ന പ്രൊമോ ഗാനം ജ്യോതിയുടെ ആദ്യ മലയാളം ഗാനമാണ്. ജേക്സ് ബിജോയാണ് ഈ ഗാനത്തിന് സംഗീതം നൽകിയത്. ഈ ഗാനത്തിന്റെ വരികൾ എഴുതിയത് എഴുത്തുകാരനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമായ [[മുഹ്സിൻ പരാരി|മുഹ്സിൻ പരാരിയാണ്.]]" Mu.Ri" എന്ന തൂലികാനാമത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഈ ഗാനം എഴുതിയത്. == റിലീസ് == ചിത്രം 2025 ഓഗസ്റ്റ് 28ന് തിയേറ്ററുകളിൽ പ്രദർശനത്തിനെത്തി.<ref name="OTTPlay June 16">{{Cite news|date=16 June 2025|title=Lokah: Naslen & Kalyani Priyadarshan's fantasy thriller to clash with Mohanlal's Hridyapoorvam?|url=https://www.ottplay.com/news/lokah-naslen-kalyani-priyadarshan-fantasy-thriller-release-update/52276436ab957|access-date=17 June 2025|work=OTTPlay}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 June 2025|title=Malayalam's superhero universe, spearheaded by Dulquer's production house, features Kalyani in a never-before-seen avatar|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalams-superhero-universe-spearheaded-by-dulquers-production-house-features-kalyani-in-a-never-before-seen-avatar-hrc2v3ql|access-date=17 June 2025|work=Mathrubhumi News}}</ref> ഇത് തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി, തമിഴ്, കന്നഡ ഭാഷകളിലും ഡബ്ബ് ചെയ്ത് റിലീസ് ചെയ്തു. == സ്വീകരണം == ''ലോകഃ അധ്യായം 1: ചന്ദ്ര'' സിനിമക്ക് പൊതുവെ നിരൂപകരിൽ നിന്ന് നല്ല അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. ദൃശ്യവൈഭവത്തിനപ്പുറം വിശ്വസനീയമായ തിരക്കഥയും കൃത്യമായ ചിത്രീകരണവും വമ്പൻ ബജറ്റിൽ നിർമ്മിച്ച മറ്റ് ഫാന്റസി ചിത്രങ്ങളേക്കാൾ ഈ ചിത്രത്തെ മികച്ചതാക്കുന്നു എന്ന് [[ദ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്|ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്]] അവലോകനം പ്രസ്താവിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/lokah-chapter-1-review-kalyani-priyadarshan-naslen-deliver-one-of-indian-cinemas-finest-superhero-films-10215021/|title=Lokah Chapter 1 Movie Review: Kalyani, Naslen deliver India’s finest superhero film; what Brahmastra and Kalki 2898 AD should have been|access-date=2025-08-29|date=2025-08-29|website=The Indian Express|language=en}}</ref> സിനിമ എക്സ്പ്രസ് ചിത്രത്തിന് 3.5/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, "ധീരവും അപൂർണ്ണവും എന്നാൽ മറക്കാനാവാത്തതുമായ ഒരു ചുവടുവെപ്പ്, മലയാള സിനിമയുടെ ആദ്യത്തെ പുരാണ പ്രപഞ്ചത്തിലേക്കുള്ള ചുവടുവെപ്പായി ഈ ചിത്രത്തിനെ കാണാം" എന്ന് സിനിമ എക്സ്പ്രസ് പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/review/2025/Aug/28/lokah-chapter-1-chandra-movie-review-a-blazing-reimagination-of-a-home-grown-world-of-myth|title=Lokah Chapter 1: Chandra Movie Review: A blazing reimagination of a home-grown world of myth|access-date=2025-08-30|last=Santhosh|first=Vivek|date=2025-08-28|website=Cinema Express|language=en}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|30em}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{IMDb title|33372494}} [[വർഗ്ഗം:2020-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] e32l3izvfq2ommpuvrnlkrq482sijdi 4612573 4612572 2026-04-10T00:09:18Z Symphonicallyu 155269 4612573 wikitext text/x-wiki {{PU|Lokah Chapter 1: Chandra}} {{Infobox film | name = | image = Lokah Chapter 1 Chandra Poster.jpg | caption = തിയേറ്റർ റിലീസ് പോസ്റ്റർ | director = ഡൊമിനിക് അരുൺ | producer = [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] | screenplay = ഡൊമിനിക് അരുൺ<br/>[[ശാന്തി ബാലചന്ദ്രൻ]] | story = ഡൊമിനിക് അരുൺ | starring = [[മമ്മൂട്ടി]]<br>[[ടൊവിനോ തോമസ്]]<br>[[ദുൽഖർ സൽമാൻ]]<br>[[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]]<br>[[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ|നസ്ലെൻ]]<br>സാൻഡി | music = [[ജേക്സ് ബിജോയ്]] | cinematography = [[നിമിഷ് രവി]] | editing = [[ചമൻ ചാക്കോ]] | studio = [[വേഫെയറർ ഫിലിംസ്]] | distributor = വേഫെയറർ ഫിലിംസ്<ref>{{Cite web |date=August 30, 2025 |title=Lokah – Chapter One: Chandra' clears censor, set for grand Onam release... |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/08/24/lokah-chapter-one-movie-onam-release-censor-cleared.html |access-date=August 30, 2025 |website=onmanorama |language=en}}</ref> | released = {{Film date|2025|08|28|df=y}} | runtime = 149 മിനിട്ട്<ref>{{Cite web |date=August 22, 2025 |title=''Lokah - Chapter 1 - Chandra'' (15) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/lokah-chapter-1-chandra-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmdmymjk1 |access-date=August 22, 2025 |website=[[British Board of Film Classification]] |language=en}}</ref> | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | budget = {{INR|30 crore}}<ref>{{Cite web |last=Pillai |first=Pooja |date=30 August 2025 |title=Kalyani Priyadarshan reveals Dulquer Salmaan put everything on the line for 'Lokah: Chapter One', Malayalam’s first female superhero film |url=https://www.easterneye.biz/lokah-chapter-one-chandra-superhero/ |access-date=30 August 2025 |website=[[Eastern Eye]]}}</ref> | gross = {{estimation}}{{INR|300 crore}}<ref>{{Cite web |last=Niyogi |first=Agnivo |date=2025-08-31 |title=Five reasons why ‘Lokah: Chapter 1 — Chandra’ is laughing all the way at box office |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/five-reasons-why-kalyani-priyadarshan-starrer-is-laughing-all-the-way-at-box-office/cid/2120659 |access-date=2025-08-31 |website=[[The Telegraph (India)|The Telegraph]]}}</ref> }} 2025 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ഭാഷാ സൂപ്പർഹീറോ ചിത്രമാണ് '''ലോകഃ ചാപ്റ്റർ 1: ചന്ദ്ര'''. വേഫെയറർ സിനിമാറ്റിക് യൂണിവേഴ്സിലെ ആദ്യ ചിത്രമാണിത്. ഡൊമിനിക് അരുൺ സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചലച്ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത് [[ദുൽഖർ സൽമാൻ|ദുൽഖർ സൽമാന്റെ]] ബാനറായ വേഫെറെർ ഫിലിംസാണ്. ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മമ്മൂട്ടി]], [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]], [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]], [[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ|നസ്ലെൻ]], സാൻഡി<ref name="TOI June 8">{{Cite news |date=8 June 2025 |title=Dulquer Salmaan launches superhero universe: Naslen-Kalyani Priyadarshan to lead 'Lokah - Chapter One: Chandra'; First look poster out |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/dulquer-salmaan-launches-superhero-universe-naslen-kalyani-priyadarshan-to-lead-lokah-chapter-one-chandra-first-look-poster-out/articleshow/121702753.cms |access-date=17 June 2025 |work=The Times of India}}</ref> എന്നിവർക്കൊപ്പം അരുൺ കുര്യൻ, [[ചന്തു സലിംകുമാർ]], [[നിഷാന്ത് സാഗർ]], [[രഘുനാഥ് പലേരി]], [[വിജയരാഘവൻ]], നിത്യ ശ്രീ, ശരത്ത് സഭ എന്നിവർ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നു. 2025 ഓഗസ്റ്റ് 28ന് തിയേറ്ററുകളിൽ എത്തിയ ലോകയ്ക്ക് നിരൂപകരിൽ നിന്ന് പൊതുവെ മികച്ച അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. അഭിനേതാക്കളുടെ പ്രകടനം, ദൃശ്യങ്ങൾ, ലോകോത്തര നിർമ്മാണം, ഛായാഗ്രഹണം എന്നിവ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടതോടൊപ്പം കല്യാണി പ്രിയദർശനെ മലയാള സിനിമയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ സൂപ്പർഹീറോയായി പരാമർശിക്കുകയും ചെയ്തു. നിലവിൽ 2025 ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രമാണിത്. == കഥാസാരം == [[സ്വീഡൻ|സ്വീഡനിൽ]] നിന്നുള്ള ഒരു നിഗൂഢ [[ഗോത്ത്]] സ്ത്രീയായ ചന്ദ്രയെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മഹാശക്തികളായ ജീവികളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന മൂത്തോന്റെ ഏജന്റായ പ്രകാശ്, [[ബെംഗളൂരു|ബാംഗ്ലൂരിലേക്ക്]] വിളിക്കുന്നു. ചന്ദ്ര അവിടെ ഒരു അപ്പാർട്ട്മെന്റ് വാടകയ്ക്ക് എടുക്കുകയും അധികം ആളുകളോട് ഇടപഴകാതെ താമസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടെവച്ച് അവൾ സണ്ണി എന്ന തൊഴിലില്ലാത്ത യുവാവിനെയും മുൻ എംബിബിഎസ് വിദ്യാർത്ഥിയായ വേണു, നൈജിൽ എന്നിവരെയും പരിചയപ്പെടുന്നു. ഇവർ ചന്ദ്രയുടെ അയൽക്കാരാണ്. ചന്ദ്ര സാമൂഹിക സമ്പർക്കം ഒഴിവാക്കുകയും ഒരു കഫേയിൽ രാത്രി ഷിഫ്റ്റിൽ ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് ഇവിടെ നടക്കുന്ന വിചിത്രമായ പല സംഭവങ്ങളുമാണ് ലോകഃ ചാപ്റ്റർ 1: ചന്ദ്ര എന്ന സിനിമ വിവരിക്കുന്നത്. == അഭിനേതാക്കൾ == * [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]] - ചന്ദ്ര /[[കള്ളിയങ്കാട്ട് നീലി|കള്ളിയങ്കാട്ടു നീലി]] /[[രക്തരക്ഷസ്]] ** ദുർഗ്ഗ സി. വിനോദ് - ചന്ദ്രയുടെ ചെറുപ്പകാലം * [[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ]] - ഇരട്ട വേഷത്തിൽ ** സണ്ണി, ചന്ദ്രയുടെ അയൽക്കാരൻ ** 1905ലെ ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ആർമി ഓഫീസർ, ചന്ദ്രയുടെ മുൻ കാമുകൻ (ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫിൽ) * സാന്റി - ഇൻസ്പെക്ടർ നാച്ചിയപ്പ ഗൗഡ * അരുൺ കുര്യൻ - നൈജിൽ * [[ചന്തു സലിംകുമാർ]] - വേണു * [[നിഷാന്ത് സാഗർ]] - പ്രകാശ്, മൂത്തോന്റെ സഹായി *[[രഘുനാഥ് പലേരി]] * [[വിജയരാഘവൻ]] - ഡാനിയേൽ * ശിവജിത്ത് പദ്മനാഭൻ - ഗജേന്ദ്രൻ / രാജാവ് * നിത്യശ്രീ - നീലിയുടെ അമ്മ * ശരത്ത് സഭ - മുരുകേശൻ * [[അന്ന ബെൻ]] -അനു, സണ്ണിയുടെ മുൻ കാമുകി * [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - [[ചാത്തൻ]] (ദീർഘമായ അഥിതി വേഷം) * [[സണ്ണി വെയ്ൻ|സണ്ണി വെയിൻ]] - [[കടമറ്റത്ത് കത്തനാർ]] (അഥിതി വേഷം) * [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] - ചാർളി / [[ഒടിയൻ]] (അഥിതി വേഷം) * [[മമ്മൂട്ടി]] - മൂത്തോൻ (ശബ്ദം മാത്രം) കൂടാതെ [[സൗബിൻ സാഹിർ|സൌബിൻ ഷാഹിർ]], [[ബാലു വർഗീസ്]], [[അഹാന കൃഷ്ണ]], [[ശാന്തി ബാലചന്ദ്രൻ]], [[വിജയ് മേനോൻ]] എന്നിവർ പേരിടാത്ത ഹ്രസ്വമായ അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. == ചിത്രീകരണം == ദുൽഖർ സൽമാന്റെ വേഫെയറർ ഫിലിംസ് നിർമ്മിച്ച ഏഴാമത്തെ ചലച്ചിത്രമാണ് ലോകഃ ചാപ്റ്റർ 1: ചന്ദ്ര. ഒന്നിലധികം അധ്യായങ്ങൾക്കായുള്ള പദ്ധതിയുള്ള ഒരു മലയാള സൂപ്പർഹീറോ സിനിമാറ്റിക് പ്രപഞ്ചമായി ഇത് വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. <ref name="TOI June 8" /> പ്രാദേശിക സംസ്കാരം, നാടോടിക്കഥകൾ, പുരാണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വേരൂന്നിയ ഒരു തദ്ദേശീയ സിനിമാ പ്രപഞ്ചം നിർമ്മിക്കാനാണ് [[ദുൽഖർ സൽമാൻ]] ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. [[കല്യാണി പ്രിയദർശൻ]], [[നസ്ലെൻ കെ. ഗഫൂർ|നസ്ലെൻ]] എന്നിവർ പ്രധാന അഭിനേതാക്കളായി ചേർന്നു. കല്യാണി ചിത്രത്തിനായി ആയോധനകല അഭ്യസിച്ചു. ''[[തരംഗം (ചലച്ചിത്രം)|തരംഗം]]'' (2017) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ പ്രശസ്തനായ ഡൊമിനിക് അരുൺ<ref name="TOI June 14">{{Cite news |date=14 June 2025 |title=Dominic Arun on helming a female superhero film: Not a deliberate attempt to break the mould |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/dominic-arun-on-helming-a-female-superhero-film-not-a-deliberate-attempt-to-break-the-mould/articleshow/121852641.cms |access-date=17 June 2025 |work=The Times of India}}</ref> ആണ് ചിത്രത്തിൻ്റെ രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരു വനിതാ സൂപ്പർഹീറോയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതുവഴി പരമ്പരാഗത കീഴ്വഴക്കങ്ങൾ തകർക്കാനുള്ള മനഃപൂർവമായ ശ്രമമല്ലെന്ന് ഊന്നിപ്പറഞ്ഞ ഡൊമിനിക് അരുൺ, ഈ ചിത്രത്തിനായുള്ള ആശയം 2020 ൽ തന്നെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുകയും അത് സ്വാഭാവികമായി വികസിക്കുകയും ചെയ്തതായി പ്രസ്താവിച്ചു.<ref name="TOI June 14" /> [[ശാന്തി ബാലചന്ദ്രൻ]] ഈ തിരക്കഥയ്ക്ക് സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട്. <ref name="TOI June 14" /> 2024 സെപ്റ്റംബർ 13ന് ചിത്രത്തിൻ്റെ പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name="TOI Sep 12">{{Cite news |date=12 September 2024 |title=Dulquer Salmaan's Kalyani Priyadarshan and Naslen starrer goes on floors - See post |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/dulquer-salmaans-kalyani-priyadarshan-and-naslen-starrer-goes-on-floors-see-post/articleshow/113297495.cms |access-date=17 June 2025 |work=The Times of India}}</ref> 2024 സെപ്റ്റംബർ 12 ന് നടത്തിയ മുഹുർത്ത പൂജ ചടങ്ങോടെയാണ് പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചത്.<ref name="TOI Sep 12" /> 2025 ജനുവരി 30-ന് ചിത്രത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയായി. ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് 94 ദിവസം നീണ്ടുനിന്നു . ചിത്രത്തിന്റെ സാങ്കേതിക സംഘത്തിൽ ഛായാഗ്രാഹകനായി നിമിഷ് രവി, എഡിറ്ററായി [[ചമൻ ചാക്കോ]], പശ്ചാത്തല സംഗീതത്തിന് ജേക്സ് ബിജോയ്, പ്രൊഡക്ഷൻ ഡിസൈനറായി ബംഗ്ലാൻ, ആക്ഷൻ കൊറിയോഗ്രാഫി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിന് യാനിക്ക് ബെൻ എന്നിവർ ചേർന്നു. കല്യാണി പ്രിയദർശന്റെ ലുക്ക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രത്യേക സീക്വൻസുകൾക്കായി അർച്ചന അഖിൽ റാവുവുമായി സഹകരിച്ച് മെൽവി ജെ. കോസ്റ്റ്യൂം ഡിസൈൻ കൈകാര്യം ചെയ്തു. ജോം വർഗീസും ബിബിൻ പെരുമ്പള്ളിയും എക്സിക്യൂട്ടീവ് നിർമ്മാതാക്കളായി പ്രവർത്തിച്ചു. == സംഗീതം == നൂറാൻ സിസ്റ്റേഴ്സിലെ [[നൂറാൻ സഹോദരിമാർ|ജ്യോതി നൂറാൻ]] ആലപിച്ച "തനി ലോക മുറക്കാരി" എന്ന പ്രൊമോ ഗാനം ജ്യോതിയുടെ ആദ്യ മലയാളം ഗാനമാണ്. ജേക്സ് ബിജോയാണ് ഈ ഗാനത്തിന് സംഗീതം നൽകിയത്. ഈ ഗാനത്തിന്റെ വരികൾ എഴുതിയത് എഴുത്തുകാരനും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമായ [[മുഹ്സിൻ പരാരി|മുഹ്സിൻ പരാരിയാണ്.]]" Mu.Ri" എന്ന തൂലികാനാമത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ഈ ഗാനം എഴുതിയത്. == റിലീസ് == ചിത്രം 2025 ഓഗസ്റ്റ് 28ന് തിയേറ്ററുകളിൽ പ്രദർശനത്തിനെത്തി.<ref name="OTTPlay June 16">{{Cite news|date=16 June 2025|title=Lokah: Naslen & Kalyani Priyadarshan's fantasy thriller to clash with Mohanlal's Hridyapoorvam?|url=https://www.ottplay.com/news/lokah-naslen-kalyani-priyadarshan-fantasy-thriller-release-update/52276436ab957|access-date=17 June 2025|work=OTTPlay}}</ref><ref>{{Cite news|date=8 June 2025|title=Malayalam's superhero universe, spearheaded by Dulquer's production house, features Kalyani in a never-before-seen avatar|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayalams-superhero-universe-spearheaded-by-dulquers-production-house-features-kalyani-in-a-never-before-seen-avatar-hrc2v3ql|access-date=17 June 2025|work=Mathrubhumi News}}</ref> ഇത് തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി, തമിഴ്, കന്നഡ ഭാഷകളിലും ഡബ്ബ് ചെയ്ത് റിലീസ് ചെയ്തു. == സ്വീകരണം == ''ലോകഃ അധ്യായം 1: ചന്ദ്ര'' സിനിമക്ക് പൊതുവെ നിരൂപകരിൽ നിന്ന് നല്ല അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു. ദൃശ്യവൈഭവത്തിനപ്പുറം വിശ്വസനീയമായ തിരക്കഥയും കൃത്യമായ ചിത്രീകരണവും വമ്പൻ ബജറ്റിൽ നിർമ്മിച്ച മറ്റ് ഫാന്റസി ചിത്രങ്ങളേക്കാൾ ഈ ചിത്രത്തെ മികച്ചതാക്കുന്നു എന്ന് [[ദ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്|ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്]] അവലോകനം പ്രസ്താവിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/lokah-chapter-1-review-kalyani-priyadarshan-naslen-deliver-one-of-indian-cinemas-finest-superhero-films-10215021/|title=Lokah Chapter 1 Movie Review: Kalyani, Naslen deliver India’s finest superhero film; what Brahmastra and Kalki 2898 AD should have been|access-date=2025-08-29|date=2025-08-29|website=The Indian Express|language=en}}</ref> സിനിമ എക്സ്പ്രസ് ചിത്രത്തിന് 3.5/5 റേറ്റിംഗ് നൽകി, "ധീരവും അപൂർണ്ണവും എന്നാൽ മറക്കാനാവാത്തതുമായ ഒരു ചുവടുവെപ്പ്, മലയാള സിനിമയുടെ ആദ്യത്തെ പുരാണ പ്രപഞ്ചത്തിലേക്കുള്ള ചുവടുവെപ്പായി ഈ ചിത്രത്തിനെ കാണാം" എന്ന് സിനിമ എക്സ്പ്രസ് പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/review/2025/Aug/28/lokah-chapter-1-chandra-movie-review-a-blazing-reimagination-of-a-home-grown-world-of-myth|title=Lokah Chapter 1: Chandra Movie Review: A blazing reimagination of a home-grown world of myth|access-date=2025-08-30|last=Santhosh|first=Vivek|date=2025-08-28|website=Cinema Express|language=en}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|30em}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{IMDb title|33372494}} [[വർഗ്ഗം:2020-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] qd0deu3pw6wwrpvfa0ldy3fbqg39zoq 100 666159 4612550 4611369 2026-04-09T17:20:09Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4612550 wikitext text/x-wiki ===== 2026 മാർച്ച് 29 ഞായറാഴ്ച===== '''ലോകം''' * സൗദി വ്യോമതാവളത്തിലെ ആക്രമണത്തിൽ യുഎസ് വിമാനങ്ങളും ജെറ്റുകളും തകർന്നതായി ഇറാൻ * സന്ധി ചർച്ചകൾക്കിടെ കീഴടങ്ങില്ലെന്ന് ഇറാൻ * ഇറാനിൽ നിന്ന് ദക്ഷിണ ഇസ്രായേലിലേക്ക് മിസൈലുകൾ വിക്ഷേപിച്ചു. * [[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളിലെ]] [[ബലേന്ദ്ര ഷാ|ബലേൻ സർക്കാർ]] അഴിമതി ആരോപണത്തിൽ മുൻ ഊർജ്ജ മന്ത്രിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. ജെൻ-സി പ്രതിഷേധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട 27 വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് നേപ്പാൾ സർക്കാർ ജോലി പ്രഖ്യാപിച്ചു * രാജ്യത്തിനെതിരെ ആക്രമണങ്ങളെ അപലപിച്ച് ഒമാൻ * ഇറാനിലെ 11,000 ത്തിലധികം ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഇതുവരെ ആക്രമിച്ചു: യുഎസ് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് * ഗൾഫ് യുദ്ധം രൂക്ഷമാകുന്നു, ഇറാന്റെ ഡ്രോണുകൾക്കും മിസൈലുകൾക്കുമെതിരായ പോരാട്ടം തുടരുകയാണെന്ന് യുഎഇ. * ട്രംപിന് അന്ത്യശാസനവുമായി ഇറാൻ, ടെഹ്‌റാൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ആക്രമണത്തെ അപലപിക്കണമെന്ന് ആവശ്യം * ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിനെതിരെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ, യുഎസിലെ 50 നഗരങ്ങളിൽ 'നോ കിംഗ്സ്' റാലികൾ * ഇറാഖി കുർദിഷ് നേതാവ് മസൂദ് ബർസാനിയുടെ വീടിന് സമീപം ഡ്രോൺ തകർത്തു. * ഇറാൻ യുദ്ധം രൂക്ഷമാവുന്നു; 3,500-ലധികം യുഎസ് സൈനികർ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ * കരീബിയൻ പ്രദേശത്തുള്ള ഹൈറ്റിയിൽ ഗുണ്ടാസംഘങ്ങൾ നടത്തിവരുന്ന ആക്രമണങ്ങൾ ക്രമാതീതമായി വർദ്ധിച്ചുവരുന്നു. 2026 മാർച്ച് 29 ഞായറാഴ്ച രാവിലെയുണ്ടായ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിരവധിയാളുകൾക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടു. അനേകം വീടുകൾ അഗ്നിക്കിരയായി. രാജ്യത്ത് ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഭവനരഹിതരായി ക്യാമ്പുകളിൽ കഴിയുന്നു<ref>[https://www.vaticannews.va/ml/world/news/2026-04/haiti-artibonite-petite-rivier-gang-fight-takes-many-lives.html ഹൈറ്റിയിൽ വൻ സായുധഗുണ്ടാസംഘങ്ങളുടെ ആക്രമണങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചുവരുന്നു]- വത്തിക്കാൻ ന്യൂസ്</ref>. * അമേരിക്കയെ ലക്ഷ്യമിട്ട് പുത്തൻ മിസൈൽ പരീക്ഷിച്ച് ഉത്തരകൊറിയ '''ഇന്ത്യ''' * നിതീഷ് കുമാർ നാളെ ബിഹാർ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിൽ അംഗത്വം രാജിവയ്ക്കും * ഗൾഫ് പ്രതിസന്ധിയിൽ കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയം കളിക്കുകയാണെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി * നടൻ വിജയ് പെരമ്പൂരിലും ട്രിച്ചി ഈസ്റ്റിലും മത്സരിക്കും '''കേരളം''' * എൽഡിഎഫും യുഡിഎഫും ഒരുമിച്ച് സംസ്ഥാനത്തെ കൊള്ളയടിച്ചുവെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി മോദി {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മാർച്ച് 29}} 83ruit53eo6qtjidr9cjy24cvl1s316 100 666161 4612551 4611774 2026-04-09T17:25:23Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4612551 wikitext text/x-wiki ===== 2026 മാർച്ച് 31 ചൊവ്വാഴ്ച===== * [[ഒറാക്കിൾ കോർപ്പറേഷൻ|ഒറാക്കിൾ]] 30,000 ജീവനക്കാരെ പിരിച്ചുവിട്ടു * [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസ്]] ടെക് സ്ഥാപനങ്ങളെ ആക്രമിക്കുമെന്ന് ഇറാൻ * യുഎസ് ആക്രമണം നടത്തിയാൽ ഇറാനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ റഷ്യൻ അനുകൂല സൈന്യം തയ്യാറാണെന്ന് സ്റ്റേറ്റ് മീഡിയ * ദുബായ് തീരത്ത് പൂർണമായി ചരക്ക് കയറ്റിയ കുവൈറ്റ് എണ്ണ ടാങ്കർ ഇറാൻ ആക്രമിച്ചു * ഹോർമുസിൽ ടോൾ പദ്ധതിക്ക് ഇറാൻ അംഗീകാരം നൽകി * ഇറാൻ നേതാക്കൾ കൊല്ലപ്പെട്ടത് അമേരിക്കയെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിച്ചതിനാലെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് * ഇറാൻ്റെ ഇസ്ഫഹാനിലെ ആണവ കേന്ദ്രം ബങ്കർ ബസ്റ്റർ ബോംബ് ആക്രമണത്തിൽ തകർന്നതായി റിപ്പോർട്ട് * അമേരിക്ക ഉടൻ ലക്ഷ്യം കാണുമെന്ന് മാർക്കോ റൂബിയോയുടെ അവകാശവാദം * 'ഇറാൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ സമയപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നില്ല', ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി നെതന്യാഹു * ദുബായിൽ കുവൈറ്റ് എണ്ണക്കപ്പലിന് നേരെ ഇറാൻ ആക്രമണം; കടലിൽ എണ്ണ ചോർച്ചയ്ക്ക് സാധ്യത * ഇസ്രയേൽ പൗരന്മാരെ കൊലപ്പെടുത്തുന്ന പലസ്തീൻകാരെ തൂക്കിലേറ്റുന്നതിനുള്ള വിവാദ നിയമം ഇസ്രയേൽ പാർലമെന്റ് പാസാക്കി. ‘ഇസ്രയേലിന്റെ നിലനിൽപിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന’ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കു മാത്രമേ ഇതു ബാധകമാകൂ. ഈ പ്രത്യേക നിർവചനം മൂലം ഇസ്രയേലിലെ ജൂത പൗരന്മാർക്ക് ഈ ശിക്ഷ ലഭിക്കില്ലെന്നും ഇതു വംശീയ വിവേചനമാണെന്നും മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ ആരോപിക്കുന്നു. * അഴിമതിക്കേസിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് ജയിലിൽ കഴിയുന്ന [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിലെ]] മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[നജീബ് തുൻ റസാഖ്|നജീബ് റസാഖ്]], സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടിന് 130 കോടി ഡോളർ (12,220 കോടിയോളം രൂപ) പിഴയടയ്ക്കണമെന്ന് കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. * ദീർഘനാളുകളായി സംഘർഷങ്ങൾ തുടരുന്ന സുഡാനിൽ സ്ത്രീകൾ യുദ്ധത്തിന്റെ ഇരകളാകുന്നുവെന്നും, അവർക്കെതിരായ ലൈംഗിക ആക്രമണങ്ങൾ ഒരു യുദ്ധായുധമെന്ന രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും "അതിർത്തികളില്ലാത്ത ഡോക്ടർമാർ" എന്ന സന്നദ്ധസംഘടന മാർച്ച് 31-ന് പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കി<ref>[https://www.vaticannews.va/ml/world/news/2026-04/sudan-darfur-violence-on-women-as-weapon-doctors-without-borders.html സുഡാനിൽ സ്ത്രീകൾക്കെതിരെയുള്ള ലൈംഗിക ആക്രമണങ്ങൾ യുദ്ധായുധമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു]- വത്തിക്കാൻ ന്യൂസ് </ref>. '''ഇന്ത്യ''' * [[എഫ്.സി.ആർ.എ. നിയമ ഭേദഗതി ബില്ല്|എഫ്.സി.ആർ.എ. നിയമ ഭേദഗതി ബില്ലിൽ]] ആശങ്ക അറിയിച്ച് [[ക്രൈസ്തവ സഭ|ക്രൈസ്തവസഭകൾ]] * ബിഹാറിലെ നളന്ദയിലെ ശീതള മാതാ ക്ഷേത്രത്തിൽ തിക്കിലും തിരക്കിലും പെട്ട് എട്ട് പേർ മരിച്ചു '''കേരളം''' * നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്: ഡൽഹി മുഖ്യമന്ത്രി രേഖ ഗുപ്ത ഇന്ന് കേരളത്തിൽ പൊതു റാലിയിൽ സംസാരിക്കും * യുവനടിയുടെ പീഡന പരാതിയിൽ സംവിധായകൻ [[രഞ്ജിത്ത്]] അറസ്റ്റിൽ. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മാർച്ച് 31}} 6nd4sn9zyhvvstd40fr8zt2vqor5z7k 0 666323 4612557 4612308 2026-04-09T18:43:12Z ~2026-21757-68 216288 4612557 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Pallichattambi | image = Pallichattambi.jpg | caption = Theatrical release poster | director = [[Dijo Jose Antony]] | producer = {{Plainlist| * Noufal * Brijeesh * Chanukya Chaithanya Charan }} | writer = S. Suresh Babu | starring = {{Plainlist| * [[Tovino Thomas]] * [[Kayadu Lohar]] * [[Vijayaraghavan]] }} | music = [[Jakes Bejoy]] | cinematography = Tijo Tomy | editing = Sreejith Sarang | studio = {{Plainlist| * World Wide Films * C Qube Bros Entertainments }} | distributor = Chakra Pictures | released = {{Film date|2026|04|10|df=yes}} | runtime = | country = India | language = Malayalam }} ഡിജോ ജോസ് ആന്റണി സംവിധാനം ചെയ്ത് എസ്. സുരേഷ് ബാബു രചിച്ച 2026 ലെ മലയാള ആക്ഷൻ ഡ്രാമ സിനിമയാണ് '''പള്ളിച്ചട്ടമ്പി'''. [[ടൊവിനോ തോമസ്|ടൊവിനോ തോമസാണ്]] ഈ സിനിമയിലെ പ്രധാന വേഷം അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[കായഡു ലോഹർ]], [[വിജയരാഘവൻ]], [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]], [[കരമന സുധീർ|സുധീർ കരമന]], [[എം.എസ്. ബാബുരാജ്|ബാബുരാജ്]], [[പ്രശാന്ത് അലക്സാണ്ടർ|അലക്സാണ്ടർ പ്രശാന്ത്]], മിഥുൻ വേണുഗോപാൽ, എൽദോ മാത്യു എന്നിവർ ഈ ചിത്രത്തിൽ വിവിധ വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref name="thehindu" /> ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ് ചിത്രത്തിൻ്റെ സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി, കന്നഡ എന്നിവയുൾപ്പെടെ അഞ്ച് ഭാഷകളിൽ 2026 ഏപ്രിൽ 10 ന് ചിത്രം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്യും. == കഥാസാരം == അന്ധവിശ്വാസവും ഫ്യൂഡൽ നിയന്ത്രണവും വ്യാപകമായിരുന്ന സമയത്ത് സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തെയും സാമൂഹിക അടിച്ചമർത്തലിനെയും വെല്ലുവിളിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്ന നിർഭയനായ ഒരു മനുഷ്യനെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് പള്ളിച്ചട്ടമ്പിയുടെ കഥ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. 1950-60കളിലെ [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കിയിലാണ്]] കഥ നടക്കുന്നത്. == കാസ്റ്റ് == * [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - ക്രിസ്റ്റഫർ * [[കായഡു ലോഹർ]] - റെബേക്ക * [[വിജയരാഘവൻ]] - പള്ളി വികാരി * [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]] - ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ * [[ജോണി ആന്റണി]] - ആനന്ദൻ മുതലാളി * [[കരമന സുധീർ|സുധീർ കരമന]] - കുഞ്ചെറിയ * [[ബാബുരാജ്]] - ക്വിന്റൽ ജോർജ്ജ് * [[പ്രശാന്ത് അലക്സാണ്ടർ|അലക്സാണ്ടർ പ്രശാന്ത്]] - ട്രസ്റ്റി * ഷത്രു * വിനോദ് കെടാമംഗലം * മിഥുൻ വേണുഗോപാൽ - ‍ഡേവി * എൽദോ മാത്യു - രത്നാകരൻ * ധ്രുവൻ - * ജോസുകുട്ടി ജേക്കബ് * [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] (അഥിതി വേഷം) <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/movies/malayalam-cinema/pallichattambi-eldho-mathew-plays-rathnakaran-in-tovino-thomas-starrer-first-look-poster-out-ws-kl-10005302.html|title=Pallichattambi: Eldho Mathew Plays Rathnakaran In Tovino Thomas Starrer, First Look Poster Out}}</ref> == ചിത്രീകരണം == [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] ആരംഭിച്ച പ്രധാന ചിത്രീകരണം പിന്നീട് ഒന്നിലധികം സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു. 1950-60 കാലഘട്ടത്തെ ദൃശ്യത്തെ ആധികാരികതയോടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]] ജേതാവായ മഞ്ജുഷ രാധാകൃഷ്ണനാണ് കോസ്റ്റ്യൂം ഡിസൈനിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചത്. രാജേഷ് മേനോൻ കലാസംവിധാനവും ബിനോയ് നമ്പാലയുടെ കാസ്റ്റിംഗും കൈകാര്യം ചെയ്തു. സൌണ്ട് ഡിസൈൻ കൈകാര്യം ചെയ്തത് സിങ്ക് സിനിമയാണ്. == റിലീസ് == 2026 ഏപ്രിൽ 10ന് ചിത്രം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്യാനാണ് തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:2020-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുറത്തിറങ്ങാനിരിക്കുന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] efcj6dp0x9cp2nkruzllcfzymupet46 4612558 4612557 2026-04-09T18:46:59Z ~2026-21757-68 216288 Cast and detailes added 4612558 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Pallichattambi | image = Pallichattambi.jpg | caption = Theatrical release poster | director = [[Dijo Jose Antony]] | producer = {{Plainlist| * Noufal * Brijeesh * Chanukya Chaithanya Charan }} | writer = S. Suresh Babu | starring = {{Plainlist| * [[Tovino Thomas]] * [[Kayadu Lohar]] * [[Vijayaraghavan]] }} | music = [[Jakes Bejoy]] | cinematography = Tijo Tomy | editing = Sreejith Sarang | studio = {{Plainlist| * World Wide Films * C Qube Bros Entertainments }} | distributor = Chakra Pictures | released = {{Film date|2026|04|10|df=yes}} | runtime = | country = India | language = Malayalam }} ഡിജോ ജോസ് ആന്റണി സംവിധാനം ചെയ്ത് എസ്. സുരേഷ് ബാബു രചിച്ച 2026 ലെ മലയാള ആക്ഷൻ ഡ്രാമ സിനിമയാണ് '''പള്ളിച്ചട്ടമ്പി'''. [[ടൊവിനോ തോമസ്|ടൊവിനോ തോമസാണ്]] ഈ സിനിമയിലെ പ്രധാന വേഷം അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[കായഡു ലോഹർ]], [[വിജയരാഘവൻ]], [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]], [[കരമന സുധീർ|സുധീർ കരമന]], [[എം.എസ്. ബാബുരാജ്|ബാബുരാജ്]], [[പ്രശാന്ത് അലക്സാണ്ടർ|അലക്സാണ്ടർ പ്രശാന്ത്]], മിഥുൻ വേണുഗോപാൽ, എൽദോ മാത്യു എന്നിവർ ഈ ചിത്രത്തിൽ വിവിധ വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref name="thehindu" /> ജേക്സ് ബിജോയ് ആണ് ചിത്രത്തിൻ്റെ സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, ഹിന്ദി, കന്നഡ എന്നിവയുൾപ്പെടെ അഞ്ച് ഭാഷകളിൽ 2026 ഏപ്രിൽ 10 ന് ചിത്രം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്യും. വേൾഡ് വൈഡ് ഫിലിംസിന്റെ ബാനറിൽ നൗഫൽ അഹമ്മദും, ബ്രിജീഷും, സി ക്യൂബ് എന്റർടൈൻമെന്റ്സിന്റെ ബാനറിൽ CCC ബ്രദർസും ചേർന്നാണ് നിർമ്മാണം. അഖിൽ വിഷ്ണു വി എസ് ഡിജിറ്റൽ മാർക്കറ്റിംഗ്. പി ആർ ഒ അക്ഷയ് പ്രകാശ് == കഥാസാരം == അന്ധവിശ്വാസവും ഫ്യൂഡൽ നിയന്ത്രണവും വ്യാപകമായിരുന്ന സമയത്ത് സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തെയും സാമൂഹിക അടിച്ചമർത്തലിനെയും വെല്ലുവിളിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്ന നിർഭയനായ ഒരു മനുഷ്യനെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് പള്ളിച്ചട്ടമ്പിയുടെ കഥ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. 1950-60കളിലെ [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കിയിലാണ്]] കഥ നടക്കുന്നത്. == കാസ്റ്റ് == * [[ടൊവിനോ തോമസ്]] - ക്രിസ്റ്റഫർ * [[കായഡു ലോഹർ]] - റെബേക്ക * [[വിജയരാഘവൻ]] - പള്ളി വികാരി * [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]] - ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ * [[ജോണി ആന്റണി]] - ആനന്ദൻ മുതലാളി * [[കരമന സുധീർ|സുധീർ കരമന]] - കുഞ്ചെറിയ * [[ബാബുരാജ്]] - ക്വിന്റൽ ജോർജ്ജ് * [[പ്രശാന്ത് അലക്സാണ്ടർ|അലക്സാണ്ടർ പ്രശാന്ത്]] - ട്രസ്റ്റി * ഷത്രു * വിനോദ് കെടാമംഗലം * മിഥുൻ വേണുഗോപാൽ - ‍ഡേവി * എൽദോ മാത്യു - രത്നാകരൻ * ധ്രുവൻ - * ജോസുകുട്ടി ജേക്കബ് * [[പൃഥ്വിരാജ്|പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ]] (അഥിതി വേഷം) <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/movies/malayalam-cinema/pallichattambi-eldho-mathew-plays-rathnakaran-in-tovino-thomas-starrer-first-look-poster-out-ws-kl-10005302.html|title=Pallichattambi: Eldho Mathew Plays Rathnakaran In Tovino Thomas Starrer, First Look Poster Out}}</ref> == ചിത്രീകരണം == [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] ആരംഭിച്ച പ്രധാന ചിത്രീകരണം പിന്നീട് ഒന്നിലധികം സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു. 1950-60 കാലഘട്ടത്തെ ദൃശ്യത്തെ ആധികാരികതയോടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]] ജേതാവായ മഞ്ജുഷ രാധാകൃഷ്ണനാണ് കോസ്റ്റ്യൂം ഡിസൈനിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചത്. രാജേഷ് മേനോൻ കലാസംവിധാനവും ബിനോയ് നമ്പാലയുടെ കാസ്റ്റിംഗും കൈകാര്യം ചെയ്തു. സൌണ്ട് ഡിസൈൻ കൈകാര്യം ചെയ്തത് സിങ്ക് സിനിമയാണ്. == റിലീസ് == 2026 ഏപ്രിൽ 10ന് ചിത്രം ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്യാനാണ് തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:2020-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുറത്തിറങ്ങാനിരിക്കുന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] a9olmpci74t6vt5wf8hcbddx5isy5vy 2 666353 4612540 4612526 2026-04-09T13:44:22Z ~2026-21898-31 216275 4612540 wikitext text/x-wiki പന്ന്യന്നൂർദേശചരിത്രം എന്നത് പഴയ ഇരുവഴിനാടിൽ ഉൾപ്പെടെ "പന്ന്യന്നൂർ " എന്ന ദേശത്തിൻ്റെ പ്രാദേശിക ചരിത്രമാണ്. പ്രാദേശിക ചരിത്രം എന്നത് സമൂഹത്തെ ഏകീകരിക്കുന്ന പഴമയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവിൻ്റെ ആകത്തുകയാണ്.കർമോത്സുകമായ ഒരു വൈഞ്ജാനിക സമൂഹത്തിൻ്റെ രൂപീകരണത്തിന് പ്രാദേശിക ചരിത്ര രചന വഴിയൊരുക്കും. ഭൂതകാലത്തെ പഠിക്കുക വഴി സാദ്ധ്യമായ വികസന സങ്കല്പങ്ങൾ സുക്ഷ്മ തലത്തിൽ ആസൂത്രണംചെയ്യാനും സാധിക്കും. പന്ന്യന്നൂർ ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ ഗ്രന്ഥം ഒരു നാടിൻ്റെ ചരിത്രമാണ് പറയുന്നത്. ചീഫ് എഡിറ്റർ: ഡോ: കെ. വി. ശശിധരൻ (കൂടുതലറിയാൻ ഗ്രന്ഥം വായിക്കുക) Phone 9447370844 / 049023 12567 tpndtx5rffncr64pxfl86j6j3dx8mij 100 666377 4612556 4612473 2026-04-09T17:59:15Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4612556 wikitext text/x-wiki === 2026 ഏപ്രിൽ 7 ചൊവ്വാഴ്ച === '''ലോകം''' * ഇറാൻ, അമേരിക്ക, ഇസ്രായേൽ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ എത്തിച്ചേർന്ന കരാറിലെത്തിയതിന്റെ ഭാഗമായി രണ്ടാഴ്ചത്തേക്ക് മദ്ധ്യപൂർവ്വദേശങ്ങളിൽ ഏപ്രിൽ 7 ചൊവ്വാഴ്ച വൈകുന്നേരം വെടിനിറുത്തൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. “ഇറാൻ സംസ്കാരത്തെ” നശിപ്പിക്കുമെന്ന തന്റെ ഭീഷണി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്]] ഏപ്രിൽ 7 ചൊവ്വാഴ്ച പിൻവലിച്ചിരുന്നു. * ഹോർമുസ് തുറക്കാൻ യുഎന്നിൽ വന്ന പ്രമേയം റഷ്യയും ചൈനയും വീറ്റോ ചെയ്തു * ഇറാൻ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളെ പാകിസ്ഥാൻ അപലപിച്ചു; സൗദിയ്‌ക്കൊപ്പമെന്ന് * "ഒരു നാഗരികത ഇന്ന് രാത്രി അവസാനിക്കും..." ഇറാനെതിരെ ട്രംപിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി. ഇറാന്റെ വൈദ്യുത നിലയങ്ങൾക്കും പാലങ്ങൾക്കും നേരെ ആക്രമണം നടത്തുമെന്ന യു.എസ്. നിലപാടിൽ യു.എൻ. ആശങ്ക അറിയിച്ചു. വൈദ്യുത നിലയങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഇറാനികൾ മനുഷ്യച്ചങ്ങല തീർത്തു. * ഇറാൻ ജനത ട്രെയിനുകളിൽ നിന്നും റെയിൽവേ ലൈനുകളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിൽക്കണമെന്ന് ഇസ്രായേൽ സൈന്യം. * ഇറാനിലെ ഖാർഗ് ദ്വീപിൽ നിരവധി ആക്രമണം * കഴിഞ്ഞ 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഇസ്രായേലിനെതിരെ 60 ലധികം സൈനിക ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയതായി ഹിസ്ബുള്ള അവകാശപ്പെട്ടു. * തെക്കൻ ഇസ്രായേലിൽ ഇറാന്റെ മിസൈൽ ആക്രമണം നടത്തി * കടം തിരിച്ചടയ്ക്കണമെന്ന യു.എ.ഇ.യുടെ ആവശ്യത്തെ പരിഹസിച്ച് പാക് സെനറ്റർ മുഷാഹിദ് ഹുസൈൻ * ഇറാൻ യുദ്ധത്തിൽ സഹകരിക്കാത്തതിന് ട്രംപ് നാറ്റോ രാജ്യങ്ങളെ വിമർശിച്ചു * മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ അമേരിക്ക നേരിടുന്നത് അപമാനവും പേരുദോഷവുമെന്ന് ഇറാൻ * ബംഗ്ലാദേശ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഖലീലുർ റഹ്മാൻ ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെത്തി. '''ഇന്ത്യ''' * മണിപ്പൂരിൽ മാരകമായ സ്ഫോടനത്തെത്തുടർന്ന് അക്രമം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു; കർഫ്യൂ ഏർപ്പെടുത്തി. മണിപ്പൂരിൽ ഇന്റർനെറ്റ് നിരോധനവും കർഫ്യൂവും .സംഘർഷാവസ്ഥയിലേക്ക്. മണിപ്പൂരിൽ സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുന്നതിനിടെ റോക്കറ്റ് ആക്രമണത്തിൽ രണ്ട് കുട്ടികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. * ബംഗാൾ എസ്.ഐ.ആർ: 2.7 ദശലക്ഷത്തിലധികം വോട്ടർമാരെ വോട്ടർ പട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി * പഞ്ചാബിൽ കോൺഗ്രസിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട നവജ്യോത് കൗർ സിദ്ധു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. '''കേരളം''' * ശബരിമല യുവതീ പ്രവേശന വിധി; സുപ്രീം കോടതിയിൽ വാദം തുടങ്ങി * കേരളത്തെ തകർത്ത പ്രളയം മനുഷ്യ നിർമിതമായിരുന്നുവെന്ന് മാത്യു കുഴൽനാടൻ എംഎൽഎ * നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംസ്ഥാനത്ത് പരസ്യ പ്രചരണം അവസാനിച്ചു {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 7}} lycird8x6zvdnpljvkwh63f7fzk2ayw 100 666378 4612552 4612475 2026-04-09T17:35:47Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4612552 wikitext text/x-wiki === 2026 ഏപ്രിൽ 8 ബുധനാഴ്ച=== '''ലോകം''' * ഇറാൻ-അമേരിക്ക വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു; ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനവുമായി ട്രംപ്. വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപനത്തിന് പിന്നാലെ ടെഹ്‌റാനിലെ തെരുവുകളിൽ തടിച്ചുകൂടി ജനക്കൂട്ടം. 'ഞങ്ങൾ യുദ്ധം ജയിച്ചു'; ഇറാനുമായുള്ള വെടിനിർത്തലിന് പിന്നാലെ ട്രംപ്. വെടിനിർത്തൽ നടപ്പിലായതോടെ അസംസ്‌കൃത എണ്ണവിലയിൽ ഇടിവ്. * ട്രംപിന്റെ തീരുമാനമനുസരിച്ച് ഇറാനെതിരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ രണ്ടാഴ്ചത്തേക്ക് നിറുത്തിവയ്ക്കുന്നുവെന്ന് 2026 ഏപ്രിൽ 8 ബുധനാഴ്ച രാവിലെ നടത്തിയ ഒരു പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ അറിയിച്ച ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി എന്നാൽ, [[ലെബനാൻ|ലെബാനോൻ]] ഈ ഒഴിവിൽപ്പെടില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. പുതിയ പ്രതിസന്ധി ഉടലെടുത്തതിന് ശേഷം നാളിതുവരെ 1.500 പേരെങ്കിലും ലെബനനിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. * വെടിനിർത്തലിനിടെയും ഇറാനിൽ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണം തുടരുന്നു. 'ഇസ്രായേൽ ആക്രമിച്ചാൽ അമേരിക്കയോടും പ്രതികാരം ചെയ്യുമെന്നു ഇറാന്റെ മുന്നറിയിപ്പു്. * വെടിനിർത്തലിനിടെ ഇറാന്റെ എണ്ണശുദ്ധീകരണശാലയ്ക്ക് നേരെ മിസൈൽ ആക്രമണം * വെടിനിർത്തൽ കാറ്റിൽ പറത്തി യുഎഇ, കുവൈറ്റ്, ലെബനൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ മിസൈൽ പതിച്ചു * യുഎസ്-ഇറാൻ വെടിനിർത്തലിനെ സ്വാഗതം ചെയ്ത് ഇന്ത്യ.ഇറാനിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ ഇന്ത്യ പൗരന്മാർക്ക് മുന്നറിയിപ്പ്. * ലെബനനിലെ ടയറിൽ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണം; ആംബുലൻസിന് നേരെയും മിസൈൽ വർഷം. ലെബനനിൽ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണങ്ങളിൽ 89 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 700 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു * ഇറാനിയൻ ഡ്രോണുകൾ പവർ സ്റ്റേഷനുകളെയും എണ്ണ ടാങ്കറുകളെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് ആക്രമണം നടത്തിയതായി കുവൈറ്റ് ആരോപിച്ചു. * ഹോർമുസ് കടന്നുപോകുന്ന സൗദി അറേബ്യയുടെ എണ്ണ പൈപ്പ്‌ലൈന് നേരെ ഇറാൻ ആക്രമണം * ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് കടക്കുന്ന ടാങ്കറുകൾക്ക് ഇറാൻ നാവികസേനയുടെ കർശന നിർദ്ദേശം * ഹോർമുസ് കടക്കാൻ ടാങ്കറുകൾക്ക് ബാരലിന് 1 ഡോളർ ക്രിപ്‌റ്റോ ടോൾ ചുമത്താൻ ഇറാൻ * ഇറാന് ആയുധങ്ങൾ നൽകുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്ക് 50% തീരുവ ചുമത്തുമെന്ന് ട്രംപ് * ഇറാനുമായി താരിഫ്, ഉപരോധ ഇളവുകൾ സംബന്ധിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുമെന്ന് ട്രംപ് * ‌ഇസ്ലാമാബാദിൽ ഇറാനിയൻ സ്പീക്കർ ഖാലിബാഫ് യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് വാൻസുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തും '''ഇന്ത്യ''' * വീട്ടിലിരുന്ന് ബീഫ് കഴിക്കാമെന്ന് ആസാം മുഖ്യമന്ത്രി ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ '''കേരളം''' * പ്രളയത്തേക്കാൾ സർക്കാരിന് പ്രധാന്യം കരിമണലിൽ ആണെന്ന് മാത്യു കുഴൽനാടൻ. * 2018ലെ പ്രളയം എൽഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ കെടുകാര്യസ്ഥത മൂലമാണെന്ന മാത്യു കുഴൽനാടൻ എംഎൽഎയുടെ ആരോപണങ്ങൾ വസ്തുതാവിരുദ്ധമാണെന്നു എൽ.ഡി.എഫ്. ഡാമുകളിലെ ജലനിരപ്പ് ശാസ്ത്രീയമായി നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ സർക്കാരിന് വലിയ വീഴ്ചയുണ്ടായതാണ് പ്രളയത്തിന് കാരണമെന്നായിരുന്നു കുഴൽനാടന്റെ വാദം. എന്നാൽ ഇവ തെറ്റാണെന്ന് കേന്ദ്ര ജല കമീഷന്റെ 2018 പ്രളയ റിപ്പോർട്ട് തെളിയിക്കുന്നുവെന്നു വിശദീകരണം <ref> [https://www.deshabhimani.com/News/kerala/cwc-report-kerala-flood-2018-dam-management-mathew-kuzhalnadan-allegation-fact-check-44828 ദേശാഭിമാനി] </ref>. * പാലക്കാട് ബിജെപി പ്രവർത്തക വോട്ടർക്ക് പണം നൽകിയെന്ന ആരോപണം ഉയർത്തി കോൺഗ്രസ്. '''മരണം''' മു​​​ൻ കേ​​​ന്ദ്ര​​​മ​​​ന്ത്രിയും കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായ [[മൊഹ്‌സിന കിദ്വായി|മൊ​​​ഹ്‌​​​സി​​​ന കി​​​ദ്വാ​​​യി]] അന്തരിച്ചു. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 8}} 4xtg8zmz3m343jqor9tfm7zwr6z2e1q 0 666397 4612534 2026-04-09T12:02:40Z Dvellakat 4080 '{{prettyurl|Swarna Kaduva}} {{Infobox film|name=സ്വർണ്ണകടുവ|image=|caption=|director= [[ജോസ് തോമസ്]]|producer= [[ജോബ് ജി ഉമ്മൻ]] |writer=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |dialogue=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |lyrics=[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] |screenplay=ബാ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612534 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Swarna Kaduva}} {{Infobox film|name=സ്വർണ്ണകടുവ|image=|caption=|director= [[ജോസ് തോമസ്]]|producer= [[ജോബ് ജി ഉമ്മൻ]] |writer=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |dialogue=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |lyrics=[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] |screenplay=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |starring= [[ഇന്നസെന്റ്]], <br>[[ബിജു മേനോൻ]], <br> [[ഹരീഷ് കണാരൻ]],<br> [[സ്വാസിക]],<br> [[സുധീർ കരമന]],<br> [[ഇനിയ]] |music=[[രതീഷ് വേഗ]]|action =[[മാഫിയ ശശി]]|design =[[ആന്റണി സ്റ്റീഫൻ]]| background music=[[ഗോപി സുന്ദർ]] |cinematography= [[മനോജ് പിള്ള]]|editing=[[ജോൺ കുട്ടി]]|studio=|distributor=| banner =ജോബ് ജി ഫിലിംസ്| runtime = |released={{Film date|2016|11|4|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[ജോസ് തോമസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് ജോബ് ജി ഉമ്മൻ നിർമ്മിച്ച [[2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|2016]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''സ്വർണ്ണകടുവ''''' . [[ഇന്നസെന്റ്]],[[ബിജു മേനോൻ]],[[ഹരീഷ് കണാരൻ]],[[സ്വാസിക]],[[സുധീർ കരമന]], [[ഇനിയ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[രതീഷ് വേഗ]] ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=5191&ln=ml|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref> [[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] എന്നിവർ ഗാനങ്ങൾ എഴുതി<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/swarna-kaduva.html|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|url= https://www.m3db.com/film/swarna-kaduva|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ബിജു മേനോൻ]] ||റിനി ഐപ്പ് മാട്ടുമ്മേൽ |- |2||[[ഇന്നസെന്റ്]] ||ലോലപ്പൻ |- |3||[[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] ||ദിവാകരൻ,ബൈജു |- |4||[[സുധീർ കരമന]] ||പോൾ |- |5||[[ഇനിയ]] ||ലൗലി |- |6||[[പൂജിതാ മേനോൻ]] ||ദീപ്തി |- |7||[[സന്തോഷ് കീഴാറ്റൂർ]] ||സുരേന്ദ്രൻ |- |8||[[നസീർ സംക്രാന്തി]] || |- |9||[[കിഷോർ സത്യ]] ||ജോണിച്ചൻ |- |10||[[സീമ ജി നായർ]] || |- |11||[[ചിന്നു കുരുവിള]] ||അനിത |- |12||[[അഞ്ജു അരവിന്ദ്]] ||ഗീതു നായർ |- |13||[[സ്വാസിക]] ||റിയ |- |14||[[റോസിൻ ജോളി]] ||മോളിക്കുട്ടി |- |15||[[ശോഭ സിംഗ്]] ||റിനിയുടെ അമ്മ |- |16||[[സാജു കൊടിയൻ]] || |- |17||[[ഹരീഷ് കണാരൻ|ഹരീഷ്പെരുമണ്ണ]] ||ജോജു |- |18||[[ജയകുമാർ]] || |- |19||[[ജയശങ്കർ കരിമുട്ടം]] || |- |20||[[മിനോൺ]] || |- |21||[[കലാഭവൻ ജിന്റോ]] || |- |22||[[ലൂക്കോസ്]] || |- |23||[[തോമസ് കുര്യാക്കോസ്]] ||പോലീസ് |- |24||[[അച്ചൻ‌ കുഞ്ഞ്]] ||അനിതയുടെ അച്ഛൻ സാംകുട്ടി |- |25||[[സുനിത]] || |- |20||[[പ്രമോദ് വെളിയനാട്]] || |- |21||[[]] || |- |22||[[]] || |- |23||[[]] || |- |24||[[]] || |- |25||[[]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref>== *വരികൾ:[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] *ഈണം: [[രതീഷ് വേഗ]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രചന''' |- | 1 ||കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി ||[[വിജയ്‌ യേശുദാസ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |- | 2 ||മൈലാഞ്ചി മേടു വാഴും ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| സന്തോഷ് വർമ്മ |- | 3 ||പോക്കുവെയിലിന് ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |- | 4 || ||[[]]|| |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=AZ9BnSAJbto സ്വർണ്ണകടുവ (2016)}} * {{IMDb title|590880}} [[വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശ്യാം സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൂവച്ചൽ ഖാദറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൂവച്ചൽഖാദർ-ശ്യാം ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സുകുമാരൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജി വെങ്കിട്ടരാമൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] cd3fyzkygrgtx599oddzxkxbuqem4br 4612535 4612534 2026-04-09T12:05:04Z Dvellakat 4080 /* പുറംകണ്ണികൾ */ 4612535 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Swarna Kaduva}} {{Infobox film|name=സ്വർണ്ണകടുവ|image=|caption=|director= [[ജോസ് തോമസ്]]|producer= [[ജോബ് ജി ഉമ്മൻ]] |writer=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |dialogue=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |lyrics=[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] |screenplay=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |starring= [[ഇന്നസെന്റ്]], <br>[[ബിജു മേനോൻ]], <br> [[ഹരീഷ് കണാരൻ]],<br> [[സ്വാസിക]],<br> [[സുധീർ കരമന]],<br> [[ഇനിയ]] |music=[[രതീഷ് വേഗ]]|action =[[മാഫിയ ശശി]]|design =[[ആന്റണി സ്റ്റീഫൻ]]| background music=[[ഗോപി സുന്ദർ]] |cinematography= [[മനോജ് പിള്ള]]|editing=[[ജോൺ കുട്ടി]]|studio=|distributor=| banner =ജോബ് ജി ഫിലിംസ്| runtime = |released={{Film date|2016|11|4|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[ജോസ് തോമസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് ജോബ് ജി ഉമ്മൻ നിർമ്മിച്ച [[2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|2016]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''സ്വർണ്ണകടുവ''''' . [[ഇന്നസെന്റ്]],[[ബിജു മേനോൻ]],[[ഹരീഷ് കണാരൻ]],[[സ്വാസിക]],[[സുധീർ കരമന]], [[ഇനിയ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[രതീഷ് വേഗ]] ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=5191&ln=ml|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref> [[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] എന്നിവർ ഗാനങ്ങൾ എഴുതി<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/swarna-kaduva.html|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|url= https://www.m3db.com/film/swarna-kaduva|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ബിജു മേനോൻ]] ||റിനി ഐപ്പ് മാട്ടുമ്മേൽ |- |2||[[ഇന്നസെന്റ്]] ||ലോലപ്പൻ |- |3||[[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] ||ദിവാകരൻ,ബൈജു |- |4||[[സുധീർ കരമന]] ||പോൾ |- |5||[[ഇനിയ]] ||ലൗലി |- |6||[[പൂജിതാ മേനോൻ]] ||ദീപ്തി |- |7||[[സന്തോഷ് കീഴാറ്റൂർ]] ||സുരേന്ദ്രൻ |- |8||[[നസീർ സംക്രാന്തി]] || |- |9||[[കിഷോർ സത്യ]] ||ജോണിച്ചൻ |- |10||[[സീമ ജി നായർ]] || |- |11||[[ചിന്നു കുരുവിള]] ||അനിത |- |12||[[അഞ്ജു അരവിന്ദ്]] ||ഗീതു നായർ |- |13||[[സ്വാസിക]] ||റിയ |- |14||[[റോസിൻ ജോളി]] ||മോളിക്കുട്ടി |- |15||[[ശോഭ സിംഗ്]] ||റിനിയുടെ അമ്മ |- |16||[[സാജു കൊടിയൻ]] || |- |17||[[ഹരീഷ് കണാരൻ|ഹരീഷ്പെരുമണ്ണ]] ||ജോജു |- |18||[[ജയകുമാർ]] || |- |19||[[ജയശങ്കർ കരിമുട്ടം]] || |- |20||[[മിനോൺ]] || |- |21||[[കലാഭവൻ ജിന്റോ]] || |- |22||[[ലൂക്കോസ്]] || |- |23||[[തോമസ് കുര്യാക്കോസ്]] ||പോലീസ് |- |24||[[അച്ചൻ‌ കുഞ്ഞ്]] ||അനിതയുടെ അച്ഛൻ സാംകുട്ടി |- |25||[[സുനിത]] || |- |20||[[പ്രമോദ് വെളിയനാട്]] || |- |21||[[]] || |- |22||[[]] || |- |23||[[]] || |- |24||[[]] || |- |25||[[]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref>== *വരികൾ:[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] *ഈണം: [[രതീഷ് വേഗ]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രചന''' |- | 1 ||കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി ||[[വിജയ്‌ യേശുദാസ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |- | 2 ||മൈലാഞ്ചി മേടു വാഴും ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| സന്തോഷ് വർമ്മ |- | 3 ||പോക്കുവെയിലിന് ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |- | 4 || ||[[]]|| |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=AZ9BnSAJbto സ്വർണ്ണകടുവ (2016)}} * {{IMDb title|590880}} [[വർഗ്ഗം:2010-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രതീഷ് വേഗ ഈണം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹരിനാരായണന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] n4orcjdhm9ztf8c0yo1ccteqlfqejea 4612537 4612535 2026-04-09T12:53:28Z Dvellakat 4080 4612537 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Swarna Kaduva}} {{Infobox film|name=സ്വർണ്ണകടുവ|image=|caption=|director= [[ജോസ് തോമസ്]]|producer= [[ജോബ് ജി ഉമ്മൻ]] |writer=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |dialogue=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |lyrics=[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] |screenplay=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |starring= [[ഇന്നസെന്റ്]], <br>[[ബിജു മേനോൻ]], <br> [[ഹരീഷ് കണാരൻ]],<br> [[സ്വാസിക]],<br> [[സുധീർ കരമന]],<br> [[ഇനിയ]] |music=[[രതീഷ് വേഗ]]|action =[[മാഫിയ ശശി]]|design =[[ആന്റണി സ്റ്റീഫൻ]]| background music=[[ഗോപി സുന്ദർ]] |cinematography= [[മനോജ് പിള്ള]]|editing=[[ജോൺ കുട്ടി]]|studio=|distributor=| banner =ജോബ് ജി ഫിലിംസ്| runtime = |released={{Film date|2016|11|4|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[ജോസ് തോമസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് ജോബ് ജി ഉമ്മൻ നിർമ്മിച്ച [[2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|2016]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''സ്വർണ്ണകടുവ''''' . [[ഇന്നസെന്റ്]],[[ബിജു മേനോൻ]],[[ഹരീഷ് കണാരൻ]],[[സ്വാസിക]],[[സുധീർ കരമന]], [[ഇനിയ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[രതീഷ് വേഗ]] ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=5191&ln=ml|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref> [[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] എന്നിവർ ഗാനങ്ങൾ എഴുതി<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/swarna-kaduva.html|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|url= https://www.m3db.com/film/swarna-kaduva|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ബിജു മേനോൻ]] ||റിനി ഐപ്പ് മാട്ടുമ്മേൽ |- |2||[[ഇന്നസെന്റ്]] ||ലോലപ്പൻ |- |3||[[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] ||ദിവാകരൻ,ബൈജു |- |4||[[സുധീർ കരമന]] ||പോൾ |- |5||[[ഇനിയ]] ||ലൗലി |- |6||[[പൂജിതാ മേനോൻ]] ||ദീപ്തി |- |7||[[സന്തോഷ് കീഴാറ്റൂർ]] ||സുരേന്ദ്രൻ |- |8||[[നസീർ സംക്രാന്തി]] || |- |9||[[കിഷോർ സത്യ]] ||ജോണിച്ചൻ |- |10||[[സീമ ജി നായർ]] || |- |11||[[ചിന്നു കുരുവിള]] ||അനിത |- |12||[[അഞ്ജു അരവിന്ദ്]] ||ഗീതു നായർ |- |13||[[സ്വാസിക]] ||റിയ |- |14||[[റോസിൻ ജോളി]] ||മോളിക്കുട്ടി |- |15||[[ശോഭ സിംഗ്]] ||റിനിയുടെ അമ്മ |- |16||[[സാജു കൊടിയൻ]] || |- |17||[[ഹരീഷ് കണാരൻ|ഹരീഷ്പെരുമണ്ണ]] ||ജോജു |- |18||[[ജയകുമാർ]] || |- |19||[[ജയശങ്കർ കരിമുട്ടം]] || |- |20||[[മിനോൺ]] || |- |21||[[കലാഭവൻ ജിന്റോ]] || |- |22||[[ലൂക്കോസ്]] || |- |23||[[തോമസ് കുര്യാക്കോസ്]] ||പോലീസ് |- |24||[[അച്ചൻ‌ കുഞ്ഞ്]] ||അനിതയുടെ അച്ഛൻ സാംകുട്ടി |- |25||[[സുനിത]] || |- |20||[[പ്രമോദ് വെളിയനാട്]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref>== *വരികൾ:[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] *ഈണം: [[രതീഷ് വേഗ]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രചന''' |- | 1 ||കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി ||[[വിജയ്‌ യേശുദാസ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |- | 2 ||മൈലാഞ്ചി മേടു വാഴും ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| സന്തോഷ് വർമ്മ |- | 3 ||പോക്കുവെയിലിന് ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=AZ9BnSAJbto സ്വർണ്ണകടുവ (2016)}} * {{IMDb title|590880}} [[വർഗ്ഗം:2010-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രതീഷ് വേഗ ഈണം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹരിനാരായണന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] 862a8zu9lh0if7rrahlg9hhi40eg1e5 4612539 4612537 2026-04-09T13:38:14Z Dvellakat 4080 /* താരനിര{{cite web|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|url= https://www.m3db.com/film/swarna-kaduva|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}} */ 4612539 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Swarna Kaduva}} {{Infobox film|name=സ്വർണ്ണകടുവ|image=|caption=|director= [[ജോസ് തോമസ്]]|producer= [[ജോബ് ജി ഉമ്മൻ]] |writer=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |dialogue=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |lyrics=[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] |screenplay=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |starring= [[ഇന്നസെന്റ്]], <br>[[ബിജു മേനോൻ]], <br> [[ഹരീഷ് കണാരൻ]],<br> [[സ്വാസിക]],<br> [[സുധീർ കരമന]],<br> [[ഇനിയ]] |music=[[രതീഷ് വേഗ]]|action =[[മാഫിയ ശശി]]|design =[[ആന്റണി സ്റ്റീഫൻ]]| background music=[[ഗോപി സുന്ദർ]] |cinematography= [[മനോജ് പിള്ള]]|editing=[[ജോൺ കുട്ടി]]|studio=|distributor=| banner =ജോബ് ജി ഫിലിംസ്| runtime = |released={{Film date|2016|11|4|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[ജോസ് തോമസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് ജോബ് ജി ഉമ്മൻ നിർമ്മിച്ച [[2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|2016]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''സ്വർണ്ണകടുവ''''' . [[ഇന്നസെന്റ്]],[[ബിജു മേനോൻ]],[[ഹരീഷ് കണാരൻ]],[[സ്വാസിക]],[[സുധീർ കരമന]], [[ഇനിയ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[രതീഷ് വേഗ]] ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=5191&ln=ml|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref> [[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] എന്നിവർ ഗാനങ്ങൾ എഴുതി<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/swarna-kaduva.html|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|url= https://www.m3db.com/film/swarna-kaduva|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ബിജു മേനോൻ]] ||റിനി ഐപ്പ് മാട്ടുമ്മേൽ |- |2||[[ഇന്നസെന്റ്]] ||ലോലപ്പൻ |- |3||[[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] ||ദിവാകരൻ,ബൈജു |- |4||[[സുധീർ കരമന]] ||അഡ്വ. പോൾ |- |5||[[ഇനിയ]] ||ലൗലി |- |6||[[പൂജിതാ മേനോൻ]] ||ദീപ്തി |- |7||[[സന്തോഷ് കീഴാറ്റൂർ]] ||സുരേന്ദ്രൻ |- |8||[[നസീർ സംക്രാന്തി]] || |- |9||[[കിഷോർ സത്യ]] ||ജോണിച്ചൻ |- |10||[[സീമ ജി നായർ]] || |- |11||[[ചിന്നു കുരുവിള]] ||അനിത |- |12||[[അഞ്ജു അരവിന്ദ്]] ||ഗീതു നായർ |- |13||[[സ്വാസിക]] ||റിയ |- |14||[[റോസിൻ ജോളി]] ||മോളിക്കുട്ടി |- |15||[[ശോഭ സിംഗ്]] ||റിനിയുടെ അമ്മ |- |16||[[സാജു കൊടിയൻ]] || |- |17||[[ഹരീഷ് കണാരൻ|ഹരീഷ്പെരുമണ്ണ]] ||ജോജു |- |18||[[ജയകുമാർ]] || |- |19||[[ജയശങ്കർ കരിമുട്ടം]] || |- |20||[[മിനോൺ]] || |- |21||[[കലാഭവൻ ജിന്റോ]] || |- |22||[[ലൂക്കോസ്]] || |- |23||[[തോമസ് കുര്യാക്കോസ്]] ||പോലീസ് |- |24||[[അച്ചൻ‌ കുഞ്ഞ്]] ||അനിതയുടെ അച്ഛൻ സാംകുട്ടി |- |25||[[സുനിത]] || |- |20||[[പ്രമോദ് വെളിയനാട്]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref>== *വരികൾ:[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] *ഈണം: [[രതീഷ് വേഗ]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രചന''' |- | 1 ||കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി ||[[വിജയ്‌ യേശുദാസ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |- | 2 ||മൈലാഞ്ചി മേടു വാഴും ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| സന്തോഷ് വർമ്മ |- | 3 ||പോക്കുവെയിലിന് ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=AZ9BnSAJbto സ്വർണ്ണകടുവ (2016)}} * {{IMDb title|590880}} [[വർഗ്ഗം:2010-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രതീഷ് വേഗ ഈണം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹരിനാരായണന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] 8iqjl3ef5jpzn70v0kaax7fjovw87d6 4612541 4612539 2026-04-09T13:44:51Z Dvellakat 4080 /* താരനിര{{cite web|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|url= https://www.m3db.com/film/swarna-kaduva|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}} */ 4612541 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Swarna Kaduva}} {{Infobox film|name=സ്വർണ്ണകടുവ|image=|caption=|director= [[ജോസ് തോമസ്]]|producer= [[ജോബ് ജി ഉമ്മൻ]] |writer=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |dialogue=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |lyrics=[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] |screenplay=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |starring= [[ഇന്നസെന്റ്]], <br>[[ബിജു മേനോൻ]], <br> [[ഹരീഷ് കണാരൻ]],<br> [[സ്വാസിക]],<br> [[സുധീർ കരമന]],<br> [[ഇനിയ]] |music=[[രതീഷ് വേഗ]]|action =[[മാഫിയ ശശി]]|design =[[ആന്റണി സ്റ്റീഫൻ]]| background music=[[ഗോപി സുന്ദർ]] |cinematography= [[മനോജ് പിള്ള]]|editing=[[ജോൺ കുട്ടി]]|studio=|distributor=| banner =ജോബ് ജി ഫിലിംസ്| runtime = |released={{Film date|2016|11|4|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[ജോസ് തോമസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് ജോബ് ജി ഉമ്മൻ നിർമ്മിച്ച [[2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|2016]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''സ്വർണ്ണകടുവ''''' . [[ഇന്നസെന്റ്]],[[ബിജു മേനോൻ]],[[ഹരീഷ് കണാരൻ]],[[സ്വാസിക]],[[സുധീർ കരമന]], [[ഇനിയ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[രതീഷ് വേഗ]] ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=5191&ln=ml|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref> [[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] എന്നിവർ ഗാനങ്ങൾ എഴുതി<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/swarna-kaduva.html|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|url= https://www.m3db.com/film/swarna-kaduva|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ബിജു മേനോൻ]] ||റിനി ഐപ്പ് മാട്ടുമ്മേൽ |- |2||[[ഇന്നസെന്റ്]] ||ലോലപ്പൻ |- |3||[[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] ||ദിവാകരൻ,ബൈജു |- |4||[[സുധീർ കരമന]] ||അഡ്വ. പോൾ |- |5||[[ഇനിയ]] ||ലൗലി |- |6||[[പൂജിതാ മേനോൻ]] ||ദീപ്തി |- |7||[[സന്തോഷ് കീഴാറ്റൂർ]] ||സുരേന്ദ്രൻ |- |8||[[നസീർ സംക്രാന്തി]] ||ദല്ലാൾ |- |9||[[കിഷോർ സത്യ]] ||ജോണിച്ചൻ |- |10||[[സീമ ജി നായർ]] || |- |11||[[ചിന്നു കുരുവിള]] ||അനിത |- |12||[[അഞ്ജു അരവിന്ദ്]] ||ഗീതു നായർ |- |13||[[സ്വാസിക]] ||റിയ |- |14||[[റോസിൻ ജോളി]] ||മോളിക്കുട്ടി |- |15||[[ശോഭ സിംഗ്]] ||റിനിയുടെ അമ്മ |- |16||[[സാജു കൊടിയൻ]] || |- |17||[[ഹരീഷ് കണാരൻ|ഹരീഷ്പെരുമണ്ണ]] ||ജോജു |- |18||[[ജയകുമാർ]] || |- |19||[[ജയശങ്കർ കരിമുട്ടം]] || |- |20||[[മിനോൺ]] || |- |21||[[കലാഭവൻ ജിന്റോ]] || |- |22||[[ലൂക്കോസ്]] || |- |23||[[തോമസ് കുര്യാക്കോസ്]] ||പോലീസ് |- |24||[[അച്ചൻ‌ കുഞ്ഞ്]] ||അനിതയുടെ അച്ഛൻ സാംകുട്ടി |- |25||[[സുനിത]] || |- |20||[[പ്രമോദ് വെളിയനാട്]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref>== *വരികൾ:[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] *ഈണം: [[രതീഷ് വേഗ]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രചന''' |- | 1 ||കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി ||[[വിജയ്‌ യേശുദാസ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |- | 2 ||മൈലാഞ്ചി മേടു വാഴും ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| സന്തോഷ് വർമ്മ |- | 3 ||പോക്കുവെയിലിന് ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=AZ9BnSAJbto സ്വർണ്ണകടുവ (2016)}} * {{IMDb title|590880}} [[വർഗ്ഗം:2010-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രതീഷ് വേഗ ഈണം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹരിനാരായണന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] mturacgttpdqowehjtqqjis347lqkfg 4612542 4612541 2026-04-09T13:51:23Z Dvellakat 4080 /* താരനിര{{cite web|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|url= https://www.m3db.com/film/swarna-kaduva|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}} */ 4612542 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Swarna Kaduva}} {{Infobox film|name=സ്വർണ്ണകടുവ|image=|caption=|director= [[ജോസ് തോമസ്]]|producer= [[ജോബ് ജി ഉമ്മൻ]] |writer=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |dialogue=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |lyrics=[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] |screenplay=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |starring= [[ഇന്നസെന്റ്]], <br>[[ബിജു മേനോൻ]], <br> [[ഹരീഷ് കണാരൻ]],<br> [[സ്വാസിക]],<br> [[സുധീർ കരമന]],<br> [[ഇനിയ]] |music=[[രതീഷ് വേഗ]]|action =[[മാഫിയ ശശി]]|design =[[ആന്റണി സ്റ്റീഫൻ]]| background music=[[ഗോപി സുന്ദർ]] |cinematography= [[മനോജ് പിള്ള]]|editing=[[ജോൺ കുട്ടി]]|studio=|distributor=| banner =ജോബ് ജി ഫിലിംസ്| runtime = |released={{Film date|2016|11|4|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[ജോസ് തോമസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് ജോബ് ജി ഉമ്മൻ നിർമ്മിച്ച [[2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|2016]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''സ്വർണ്ണകടുവ''''' . [[ഇന്നസെന്റ്]],[[ബിജു മേനോൻ]],[[ഹരീഷ് കണാരൻ]],[[സ്വാസിക]],[[സുധീർ കരമന]], [[ഇനിയ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[രതീഷ് വേഗ]] ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=5191&ln=ml|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref> [[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] എന്നിവർ ഗാനങ്ങൾ എഴുതി<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/swarna-kaduva.html|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|url= https://www.m3db.com/film/swarna-kaduva|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ബിജു മേനോൻ]] ||റിനി ഐപ്പ് മാട്ടുമ്മേൽ |- |2||[[ഇന്നസെന്റ്]] ||ലോലപ്പൻ |- |3||[[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] ||ദിവാകരൻ,ബൈജു |- |4||[[ഇനിയ]] ||ലൗലി |- |5||[[സുധീർ കരമന]] ||അഡ്വ. പോൾ |- |6||[[സീമ ജി നായർ]] ||പോളിന്റെ ഭാര്യ |- |7||[[പൂജിതാ മേനോൻ]] ||ദീപ്തി |- |8||[[നസീർ സംക്രാന്തി]] ||ദല്ലാൾ |- |9||[[കിഷോർ സത്യ]] ||ജോണിച്ചൻ |- |10||[[സന്തോഷ് കീഴാറ്റൂർ]] ||സുരേന്ദ്രൻ |- |11||[[ചിന്നു കുരുവിള]] ||അനിത |- |12||[[അഞ്ജു അരവിന്ദ്]] ||ഗീതു നായർ |- |13||[[സ്വാസിക]] ||റിയ |- |14||[[റോസിൻ ജോളി]] ||മോളിക്കുട്ടി |- |15||[[ശോഭ സിംഗ്]] ||റിനിയുടെ അമ്മ |- |16||[[സാജു കൊടിയൻ]] || |- |17||[[ഹരീഷ് കണാരൻ|ഹരീഷ്പെരുമണ്ണ]] ||ജോജു |- |18||[[ജയകുമാർ]] || |- |19||[[ജയശങ്കർ കരിമുട്ടം]] || |- |20||[[മിനോൺ]] || |- |21||[[കലാഭവൻ ജിന്റോ]] || |- |22||[[ലൂക്കോസ്]] || |- |23||[[തോമസ് കുര്യാക്കോസ്]] ||പോലീസ് |- |24||[[അച്ചൻ‌ കുഞ്ഞ്]] ||അനിതയുടെ അച്ഛൻ സാംകുട്ടി |- |25||[[സുനിത]] || |- |20||[[പ്രമോദ് വെളിയനാട്]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref>== *വരികൾ:[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] *ഈണം: [[രതീഷ് വേഗ]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രചന''' |- | 1 ||കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി ||[[വിജയ്‌ യേശുദാസ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |- | 2 ||മൈലാഞ്ചി മേടു വാഴും ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| സന്തോഷ് വർമ്മ |- | 3 ||പോക്കുവെയിലിന് ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=AZ9BnSAJbto സ്വർണ്ണകടുവ (2016)}} * {{IMDb title|590880}} [[വർഗ്ഗം:2010-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രതീഷ് വേഗ ഈണം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹരിനാരായണന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] 2l4kmtvivs4psmiep02hn5gufczmdfe 4612548 4612542 2026-04-09T15:42:44Z Dvellakat 4080 4612548 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Swarna Kaduva}} {{Infobox film|name=സ്വർണ്ണകടുവ|image=|caption=|director= [[ജോസ് തോമസ്]]|producer= [[ജോബ് ജി ഉമ്മൻ]] |writer=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |dialogue=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |lyrics=[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] |screenplay=[[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ]] |starring= [[ഇന്നസെന്റ്]], <br>[[ബിജു മേനോൻ]], <br> [[ഹരീഷ് കണാരൻ]],<br> [[സ്വാസിക]],<br> [[സുധീർ കരമന]],<br> [[ഇനിയ]] |music=[[രതീഷ് വേഗ]]|action =[[മാഫിയ ശശി]]|design =[[ആന്റണി സ്റ്റീഫൻ]]| background music=[[ഗോപി സുന്ദർ]] |cinematography= [[മനോജ് പിള്ള]]|editing=[[ജോൺ കുട്ടി]]|studio=|distributor=| banner =ജോബ് ജി ഫിലിംസ്| runtime = |released={{Film date|2016|11|4|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[ജോസ് തോമസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് ജോബ് ജി ഉമ്മൻ നിർമ്മിച്ച [[2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|2016]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''സ്വർണ്ണകടുവ''''' . [[ഇന്നസെന്റ്]],[[ബിജു മേനോൻ]],[[ഹരീഷ് കണാരൻ]],[[സ്വാസിക]],[[സുധീർ കരമന]], [[ഇനിയ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[രതീഷ് വേഗ]] ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=5191&ln=ml|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref> [[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] എന്നിവർ ഗാനങ്ങൾ എഴുതി<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/swarna-kaduva.html|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|url= https://www.m3db.com/film/swarna-kaduva|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ബിജു മേനോൻ]] ||റിനി ഐപ്പ് മാട്ടുമ്മേൽ |- |2||[[ഇന്നസെന്റ്]] ||ലോലപ്പൻ |- |3||[[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] ||ദിവാകരൻ,ബൈജു |- |4||[[ഇനിയ]] ||ലൗലി |- |5||[[സുധീർ കരമന]] ||അഡ്വ. പോൾ |- |6||[[സീമ ജി നായർ]] ||പോളിന്റെ ഭാര്യ |- |7||[[പൂജിതാ മേനോൻ]] ||ദീപ്തി |- |8||[[നസീർ സംക്രാന്തി]] ||ദല്ലാൾ |- |9||[[കിഷോർ സത്യ]] ||ജോണിച്ചൻ |- |10||[[സന്തോഷ് കീഴാറ്റൂർ]] ||സുരേന്ദ്രൻ |- |11||[[ചിന്നു കുരുവിള]] ||അനിത |- |12||[[അഞ്ജു അരവിന്ദ്]] ||ഗീതു നായർ |- |13||[[സ്വാസിക]] ||റിയ |- |14||[[റോസിൻ ജോളി]] ||മോളിക്കുട്ടി |- |15||[[ശോഭ സിംഗ്]] ||റിനിയുടെ അമ്മ |- |16||[[സാജു കൊടിയൻ]] ||അമേരിക്കക്കരൻ |- |17||[[ഹരീഷ് കണാരൻ|ഹരീഷ്പെരുമണ്ണ]] ||ജോജു |- |18||[[ബൈജു (നടൻ)|ബൈജു]] ||എസ് ഐ ശശിധരൻ |- |19||[[ജയകുമാർ]] ||അച്ചൻ |- |20||[[മിനോൺ]] || |- |21||[[കലാഭവൻ ജിന്റോ]] || |- |22||[[ലൂക്കോസ്]] || |- |23||[[തോമസ് കുര്യാക്കോസ്]] ||പോലീസ് |- |24||[[അച്ചൻ‌ കുഞ്ഞ്]] ||അനിതയുടെ അച്ഛൻ സാംകുട്ടി |- |25||[[സുനിത]] || |- |26||[[പ്രമോദ് വെളിയനാട്]] || |- |27||[[ജയശങ്കർ കരിമുട്ടം]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?7971|title=സ്വർണ്ണകടുവ (2016)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref>== *വരികൾ:[[സന്തോഷ് വർമ്മ]] ,[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] *ഈണം: [[രതീഷ് വേഗ]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രചന''' |- | 1 ||കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി ||[[വിജയ്‌ യേശുദാസ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |- | 2 ||മൈലാഞ്ചി മേടു വാഴും ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| സന്തോഷ് വർമ്മ |- | 3 ||പോക്കുവെയിലിന് ||[[നജിം അർഷാദ്‌]]|| ബി കെ ഹരിനാരായണൻ |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=AZ9BnSAJbto സ്വർണ്ണകടുവ (2016)}} * {{IMDb title|590880}} [[വർഗ്ഗം:2010-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രതീഷ് വേഗ ഈണം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹരിനാരായണന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] 7llnr23ksz5ht8fo72iec9i4sb72izf 3 666398 4612543 2026-04-09T13:54:52Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612543 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Каюм Хордай | Каюм Хордай | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 13:54, 9 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 4p2lfx2ylzqm9dmvsjczgse1qna4qga 3 666399 4612544 2026-04-09T14:02:16Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612544 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: 致等待中的戈多 | 致等待中的戈多 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:02, 9 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) mcm46e9kada9j0cj8cjuwkabehy1fo6 3 666400 4612545 2026-04-09T14:28:58Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612545 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Victorian Khiladis | Victorian Khiladis | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:28, 9 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) shh4ym9ujmf8v5h0q9ywdkc5cw1xpsv 3 666401 4612549 2026-04-09T16:36:36Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612549 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Nidhra | Nidhra | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 16:36, 9 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) cwxvmp6sia4q5qcpj0gwrly6o0v041w 0 666402 4612553 2026-04-09T17:41:39Z Dvellakat 4080 '{{prettyurl|Udayapuram Sulthan}} {{Infobox film|name=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ|image=|caption=|director= [[ജോസ് തോമസ്]]|producer= [[കൃഷ്ണകുമാർ]] ,[[ഹരി]] |writer=[[ഉദയകൃഷ്ണ]],[[സിബി തോമസ് ]] |dialogue=[[ഉദയകൃഷ്ണ]],[[സിബി തോമസ് ]] |lyrics=കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|ക...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612553 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Udayapuram Sulthan}} {{Infobox film|name=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ|image=|caption=|director= [[ജോസ് തോമസ്]]|producer= [[കൃഷ്ണകുമാർ]] ,[[ഹരി]] |writer=[[ഉദയകൃഷ്ണ]],[[സിബി തോമസ് ]] |dialogue=[[ഉദയകൃഷ്ണ]],[[സിബി തോമസ് ]] |lyrics=[[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] |screenplay=[[ഉദയകൃഷ്ണ]],[[സിബി തോമസ് ]] |starring= [[ഇന്നസെന്റ് ]],<br>[[ദിലീപ്]],<br> [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] <br>[[സലിം കുമാർ]],<br> [[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]], <br>[[പ്രീതി വിജയകുമാർ]],<br> [[മാള അരവിന്ദൻ|മാള]] |music=[[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]]|design =[[ഗായത്രി അശോകൻ]]| background music=[[രാജാമണി]] |cinematography= [[ഉത്‌‌പൽ വി നാ‍യനാർ]]|editing=[[കെ രാജഗോപാൽ]]|studio=|distributor=| banner = ഗ്ലോബൽ വിഷ്വൽ മീഡിയ| runtime =154 മി |released={{Film date|1999|04|19|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[ജോസ് തോമസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് കൃഷ്ണകുമാർ ,ഹരി നിർമ്മിച്ച [[1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1979]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''ഉദയപുരം സുൽത്താൻ''''' . [[ഇന്നസെന്റ് ]],[[ദിലീപ്]], [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]][[സലിം കുമാർ]], [[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]<ref>{{cite news | url=https://www.thehindu.com/features/cinema/pretty-woman/article3287104.ece | title=Pretty woman | newspaper=The Hindu | date=6 April 2012 | last1=Kumar | first1=P. K. Ajith }}</ref>, [[പ്രീതി വിജയകുമാർ]],<br> [[മാള അരവിന്ദൻ|മാള]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=3189&ln=ml|title=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ(1999)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?2429|title=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ(1999)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?2429|url-status=live}}</ref> [[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] ഗാനങ്ങൾ എഴുതി<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/udayapuram-sulthan.html#cast|title=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ(1999)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> ==കഥാംശം== ഉദയപുരം രാജകുടുംബത്തിലെ ഒരു പിന്തുടർച്ചക്കാരനായ അവിട്ടം തിരുനാൾ നാരായണ വർമ്മയ്ക്ക് മാളവിക തമ്പുരാട്ടി എന്നൊരു മകളുണ്ട്, അവൾ അബ്ദുൾ റഹ്മാനുമായി പ്രണയത്തിലായ ശേഷം കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോവുന്നു. അബ്ദുൾ റഹ്മാന്റെയും മാളവിക തമ്പുരാട്ടിയുടെയും മകനായ സുലൈമാനെ അമ്മയാണ് കർണാടക ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം പഠിപ്പിക്കുന്നത്. കോളേജിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എതിരാളിയായ മരിച്ചുപോയ ഒരു ബ്രാഹ്മണ പുരോഹിതന്റെ മകനായ ഉണ്ണികൃഷ്ണനും പാട്ടുപാടുന്നതിൽ മിടുക്കനാണ്. കോളേജിൽ നടന്ന ഒരു സംഗീത മത്സരത്തിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് പ്രശസ്തമായ ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവത്തിൽ പാടാൻ അദ്ദേഹം നിർബന്ധിതനായി. എന്നാൽ ചില പ്രത്യേകസാഹചര്യത്തിൽ, സുലൈമാൻ സംഗീത ഗാലയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. തന്റെ ആലാപനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം ആളുകൾക്കിടയിൽ പ്രശസ്തനാകുന്നു, ഉദയപുരം കൊട്ടാരത്തിൽ നടക്കുന്ന ഉത്സവത്തിൽ സുലൈമാൻ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഉണ്ണികൃഷ്ണനു പകരം ഗോപിക സുലൈമാനെ പ്രണയിക്കുന്നു. അവസാനം, ചരിത്രം ആവർത്തിക്കുന്നതായി നമുക്ക് കാണാം. കൊട്ടാരത്തിന് ഒരു സുൽത്താനെ ലഭിക്കുമോ ഇല്ലയോ? ഇതാണ് സിനിമയുടെ ശേഷിക്കുന്ന കഥ. ==താരനിര<ref>{{cite web|title=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ(1999)|url= https://www.m3db.com/film/udayapuram-sulthan|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ദിലീപ്]] ||സുലൈമാൻ |- |2||[[നരേന്ദ്രപ്രസാദ്]] ||അവിട്ടം തിരുനാൾ നാരായണ വർമ്മ |- |3||[[ഇന്നസെന്റ്]] ||ഗോവിന്ദൻ നായർ |- |4||[[സ്ഫടികം ജോർജ്ജ്]] ||ശ്രീകണ്ട വർമ്മ |- |5||[[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ]] ||ബീരാൻ കുട്ടി |- |6||[[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] ||പരശു നമ്പൂതിരി |- |7||[[ക്യാപ്റ്റൻ രാജു]] ||അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ |- |8||[[അംബിക]] ||മാളവിക |- |9||[[പ്രീത വിജയകുമാർ]] ||ഗോപിക |- |10||[[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]] ||അഗസ്റ്റിൻ |- |11||[[സുധീഷ്]] ||ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ |- |12||[[കോട്ടയം നസീർ]] ||കാസിം |- |13||[[മറിയ]] || |- |14||[[ജോസ് തോമസ്]] ||സംഗീതോൽസവം കമ്മിറ്റിക്കാരൻ |- |15||[[ജോണി ആന്റണി]] ||ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ്റെ സുഹൃത്ത് |- |16||[[കെ ഉദയകൃഷ്ണ]] ||ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ്റെ സുഹൃത്ത് |- |17||[[അനു ആനന്ദ്]] || |- |18||[[സുബൈർ]] || |- |19||[[ശ്രുതി രാജ്]] || |- |20||[[]] || |- |21||[[]] || |- |22||[[]] || |- |23||[[]] || |- |24||[[]] || |- |25||[[]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?1062|title=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ(1999)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|url-status=live}}</ref> == *വരികൾ:[[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] *ഈണം: [[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം''' |- | 1 || ഗായതി ഗായതി||[[കെ.എസ്.ചിത്ര]][[കെ ജെ യേശുദാസ്]] || രാഗമാലിക (സിന്ധുഭൈരവി ,ഹിന്ദോളം ,രേവതി ,മോഹനം ) |- | 2 || ഇനിയെന്തു പാടേണ്ടു ഞാൻ||[[കെ എസ് ചിത്ര]]|| ദേശ്‌ |- | 3 || ഇനിയെന്തു പാടേണ്ടു ഞാൻ ||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസ്]]|| [[ദേശ്|ദേശ്‌]] |- | 4 || കനകസഭാതലം||[[സംഗീത മാധ‌വ്]]|| |- | 4 ||കനകസഭാതലം ||[[മധു ബാലകൃഷ്ണൻ]]|| [[വൃന്ദാവനസാരംഗ|വൃന്ദാവന സാരംഗ]] |- | 4 ||മാണിക്യവീണ ||[[കെ ജെ യേശുദാസ്]]|| [[ശ്രീ (രാഗം)|ശ്രീ]] |} ==അന്യഭാഷാ== 2012-ൽ ഇത് തെലുങ്കിൽ ''[[ധെനികൈന റെഡി]]'' എന്ന പേരിൽ പുനർനിർമ്മിച്ചു, [[വിഷ്ണു മഞ്ചു]], [[ഹൻസിക മോട്‌വാനി]] എന്നിവർ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.supergoodmovies.com/50711/tollywood/denikaina-ready-movie-review-movie-review-details|title=Denikaina Ready Movie Review|publisher=supergoodmovies.com|access-date=6 നവംബർ 2012|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026134314/http://www.supergoodmovies.com/50711/tollywood/denikaina-ready-movie-review-movie-review-details|archive-date=26 ഒക്ടോബർ 2012|df=dmy-all}}</ref> ഈ ചിത്രം മലയാളത്തിൽ 'എന്തിനും റെഡി' എന്ന പേരിൽ ഡബ്ബ് ചെയ്യപ്പെട്ടു, 2012 ഒക്ടോബർ 24 ന് തെലുങ്കിനൊപ്പം ഒരേസമയം പുറത്തിറങ്ങി. ''[[ഖിലാഡി (2013 ചിത്രം)|ഖിലാഡി]]'' എന്ന പേരിൽ ബംഗാളിയിലും ഇത് പുനർനിർമ്മിച്ചു. == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=txG6ArEsp4s ഉദയപുരം സുൽത്താൻ}} * {{IMDb title|0255660|}} [[വർഗ്ഗം:1990-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൈതപ്രം സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൈതപ്രത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ രാജഗോപാൽ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 431vudc4ktlapjbakmqhqshzvq1edbn 0 666403 4612554 2026-04-09T17:42:11Z Dvellakat 4080 [[ഉദയപുരം സുൽത്താൻ]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4612554 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഉദയപുരം സുൽത്താൻ]] pzk6p8q6sb7somz16klf3tpmysd8g4p 100 666404 4612555 2026-04-09T17:58:09Z Aby John Vannilam 13754 പുതിയത് 4612555 wikitext text/x-wiki === 2026 ഏപ്രിൽ 9 വ്യാഴാഴ്ച=== *ലെബനനിനെതിരായ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണത്തെ റഷ്യ വിമർശിച്ചു, 'ചർച്ചകൾ പാളം തെറ്റിയേക്കാം' *ലെബനനുമായി സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറാണെന്ന് നെതന്യാഹു *ബെയ്റൂട്ട് ആക്രമണത്തിൽ ഹിസ്ബുള്ള മേധാവിയുടെ അനന്തരവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടെന്ന് ഇസ്രായേൽ *വെടിനിർത്തൽ ലംഘനത്തിൽ തിരിച്ചടിക്കുമെന്ന് ഇറാൻ *യുഎസുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ഇറാൻ സൈന്യത്തെ പിന്തുണച്ചുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ തള്ളി ചൈന *ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടാൽ, ഒരു നീണ്ട യുദ്ധത്തിന് ഞങ്ങൾ തയ്യാറാണെന്ന് ഇറാൻ *ബെയ്റൂട്ടിലെ ആക്രമണത്തിൽ ഹിസ്ബുള്ള മേധാവിയുടെ അനന്തരവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ഇസ്രായേൽ *ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി കെയർ സ്റ്റാർമർ ഗൾഫ് സന്ദർശനത്തിനായി അബുദാബിയിലെത്തി *ഹോർമുസിൽ പുതിയ മാപ്പ് പുറത്തുവിട്ട് ഇറാൻ *ലെബനനിലെ ഇസ്രായേലിന്റെ ഭീകരമായ ആക്രമണത്തെ അപലപിച്ച് ഫ്രാൻസ് *അന്തിമ കരാറിലെത്തുന്നതുവരെ US സൈനിക ആസ്തികൾ ഇറാനിലും പരിസരത്തും തുടരുമെന്ന് ട്രംപ് *ചർച്ചകൾക്ക് മുൻപ് വെടിനിർത്തൽ കരാറിലെ മൂന്ന് വ്യവസ്ഥകൾ ലംഘിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് ഇറാൻ *മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് വെടിനിർത്തലിൽ ലെബനനെ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന് ഓസ്‌ട്രേലിയ *ലെബനനിൽ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണം ശക്തം; 250 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു *[[നേപ്പാൾ]] മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[കെ.പി. ശർമ്മ ഒലി]] ജയിൽ മോചിതനായി '''ഇന്ത്യ''' *കേരളം, അസം, പുതുച്ചേരി നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് *ബിഹാർ മുഖ്യമന്ത്രിയായി സാമ്രാട്ട് ചൗധരി സ്ഥാനമേൽക്കും *മണിപ്പൂരിൽ പ്രതിഷേധം അക്രമാസക്തം *നിയമനിർമ്മാണ സഭകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സംവരണം നൽകേണ്ടത് കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആവശ്യമാണ് പ്രധാനമന്ത്രി *അസം: തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അക്രമത്തിൽ 30 ഓളം പേർക്ക് പരിക്ക്, ഏഴ് പേർ അറസ്റ്റിൽ '''കേരളം''' *കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സമാധാനപരമായി അവസാനിച്ചു, 78 ശതമാനത്തിലധികം പോളിംഗ് {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 9}} nbjein842hglap6wevs39imcnaq0dzt 3 666405 4612560 2026-04-09T19:14:14Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612560 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: BohemianRhapsody | BohemianRhapsody | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 19:14, 9 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 59zwuduc7ab858pbhl4dwqcjzvp6pok 3 666406 4612563 2026-04-09T20:30:59Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612563 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Umiao | Umiao | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 20:30, 9 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 7rlpr6k6pvo589azp9yj4kfsd7pdojf 3 666407 4612567 2026-04-09T22:23:41Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612567 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Chickenpox4dinner | Chickenpox4dinner | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 22:23, 9 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 8vctw91rtvsz6srq2tt4cx1u4su48bd 3 666408 4612574 2026-04-10T00:32:40Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612574 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Jackmerius Tacktheratrix | Jackmerius Tacktheratrix | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 00:32, 10 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) q9ejeksvm7plqr171yri33k9s4lzcku 10 666409 4612578 2026-04-10T02:40:20Z Symphonicallyu 155269 '/* {{pp-template}} */ .IPA-pulmonic-main th, .IPA-pulmonic-main td { text-align: center; vertical-align: middle; } .IPA-pulmonic-main .IPA-pulmonic-placearrow { text-align: right; border-right: none; } .IPA-pulmonic-main .IPA-pulmonic-mannerarrow { text-align: left; vertical-align: bottom; border-top: none; } /* Common IPA table styles for shaded cells and custom borders */ .IPA-common-table { background: tr...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612578 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .IPA-pulmonic-main th, .IPA-pulmonic-main td { text-align: center; vertical-align: middle; } .IPA-pulmonic-main .IPA-pulmonic-placearrow { text-align: right; border-right: none; } .IPA-pulmonic-main .IPA-pulmonic-mannerarrow { text-align: left; vertical-align: bottom; border-top: none; } /* Common IPA table styles for shaded cells and custom borders */ .IPA-common-table { background: transparent; margin: 0 auto; } .IPA-common-shaded { background-color: #d9d9d9; } .IPA-common-rightborder { border-right: 1px solid #a2a9b1 !important; } .IPA-common-leftborder { border-left: 1px solid #a2a9b1 !important; } .IPA-common-notopborder { border-top: none !important; } .IPA-common-nobottomborder { border-bottom: none !important; } /* Dark mode support for shaded cells */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .IPA-common-shaded { background-color: #36393b; } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .IPA-common-shaded { background-color: #36393b; } } rmp9boaoe07fxwp5rnzsbp7w9lkm767 10 666410 4612583 2026-04-10T03:00:36Z Symphonicallyu 155269 '<templatestyles src="IPA pulmonic consonants/styles.css" /> {| class="wikitable nowrap IPA-common-table IPA-common-constable IPA-pulmonic-main {{#if:{{{audio|}}}|IPA-common-audiotable}} {{{tableclass|}}}" style="{{{tablestyle|}}}" ! scope="row" class="IPA-pulmonic-placearrow" | [[ഉച്ചാരണസ്ഥാനം|സ്ഥാനം]] → ! scope="col" colspan="5" | [[ഓഷ്ഠ്യം]] (Labial) ! scope="col"...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612583 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="IPA pulmonic consonants/styles.css" /> {| class="wikitable nowrap IPA-common-table IPA-common-constable IPA-pulmonic-main {{#if:{{{audio|}}}|IPA-common-audiotable}} {{{tableclass|}}}" style="{{{tablestyle|}}}" ! scope="row" class="IPA-pulmonic-placearrow" | [[ഉച്ചാരണസ്ഥാനം|സ്ഥാനം]] → ! scope="col" colspan="5" | [[ഓഷ്ഠ്യം]] (Labial) ! scope="col" colspan="10" | [[കൊറോണൽ]] (Coronal) ! scope="col" colspan="5" | [[ഡോർസൽ]] (Dorsal) ! scope="col" colspan="6" | [[ഗളീയം]] (Laryngeal) |- class="wrap wraplinks" ! scope="col" class="IPA-pulmonic-mannerarrow" | [[ഉച്ചാരണരീതി|രീതി]] ↓ ! scope="col" colspan="2" | [[ദ്വയോഷ്ഠ്യം|ദ്വയോ{{shy}}ഷ്ഠ്യം]] ! scope="col" colspan="2" | [[ദന്ത്യോഷ്ഠ്യം|ദന്ത്യോ{{shy}}ഷ്ഠ്യം]] ! scope="col" colspan="2" | [[ജിഹ്വോഷ്ഠ്യം|ജിഹ്വോ{{shy}}ഷ്ഠ്യം]] ! scope="col" colspan="2" | [[ദന്ത്യം]] ! scope="col" colspan="2" | [[വർത്സ്യം]] ! scope="col" colspan="2" | [[പശ്ചാദ്വർത്സ്യം|പശ്ചാദ്{{shy}}വർത്സ്യം]] ! scope="col" colspan="2" | [[മൂർദ്ധന്യം|മൂർ{{shy}}ദ്ധന്യം]] ! scope="col" colspan="2" | ([[വർത്സ്യ-താലവ്യം|വർത്സ്യ-]]){{zwsp}}[[താലവ്യം]] ! scope="col" colspan="2" | [[കണ്ഠ്യം]] ! scope="col" colspan="2" | [[ഉപജിഹ്വ്യം|ഉപ{{shy}}ജിഹ്വ്യം]] ! scope="col" colspan="2" | [[ഗ്രാസികം|ഗ്രാസികം/എപ്പി{{shy}}ഗ്ലോട്ടൽ]] ! scope="col" colspan="2" | [[കണ്ഠമൂലീയം|കണ്ഠ{{shy}}മൂലീയം]] |- ! scope="row" | [[അനുനാസികം]] | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|m̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|m}}<br/>മ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɱ̊}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɱ}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|n̼}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|n̪̊}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|n̪}}<br/>ന | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|n̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|n}}<br/>ഩ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|n̠̊}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|n̠}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɳ̊}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɳ}}<br/>ണ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɲ̊}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɲ}}<br/>ഞ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ŋ̊}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ŋ}}<br/>ങ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɴ̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɴ}} | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | |- ! scope="row" | [[സ്പർശം (ഭാഷാശാസ്ത്രം)|സ്പർശം]] | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|p}}<br/>പ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|b}}<br/>ബ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|p̪}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|b̪}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|t̼}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|d̼}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|t̪}}<br/>ത | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|d̪}}<br/>ദ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|t}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|d}} | | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʈ}}<br/>ട | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɖ}}<br/>ഡ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|c}}<br/>ച | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɟ}}<br/>ജ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|k}}<br/>ക | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɡ}}<br/>ഗ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|q}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɢ}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʡ}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʔ}} | class="IPA-common-shaded" | {{#if:{{{affricates|yes}}}| {{!}}- ! scope="row" {{!}} [[സിബിലന്റ്]] [[അഫ്രിക്കേറ്റ്]] {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|t̪s̪}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|d̪z̪}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ts}} {{!}} class="IPA-common-rightborder" {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|dz}} {{!}} class="IPA-common-leftborder" {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|t̠ʃ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|d̠ʒ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|tʂ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|dʐ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|tɕ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|dʑ}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}}- ! scope="row" {{!}} അസിബിലന്റ് അഫ്രിക്കേറ്റ് {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|pɸ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|bβ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|p̪f}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|b̪v}} {{!}} {{!}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|t̪θ}} {{!}} class="IPA-common-rightborder" {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|d̪ð}} {{!}} class="IPA-common-leftborder" {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|tɹ̝̊}} {{!}} class="IPA-common-rightborder" {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|dɹ̝}} {{!}} class="IPA-common-leftborder" {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|t̠ɹ̠̊˔}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|d̠ɹ̠˔}} {{!}} {{!}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|cç}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɟʝ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|kx}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɡɣ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|qχ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɢʁ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʡʜ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʡʢ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʔh}} {{!}} }} |- ! scope="row" | സിബിലന്റ് [[ഊഷ്മാവ്]] | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|s̪}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|z̪}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|s}}<br/>സ | class="IPA-common-rightborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|z}} | class="IPA-common-leftborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʃ}}<br/>ശ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʒ}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʂ}}<br/>ഷ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʐ}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɕ}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʑ}} | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | |- ! scope="row" | അസിബിലന്റ് ഊഷ്മാവ് | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɸ}} | class="IPA-common-nobottomborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|β}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|f}}<br/>ഫ | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|v}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|θ̼}} | class="IPA-common-nobottomborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ð̼}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|θ}} | class="IPA-common-rightborder IPA-common-nobottomborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ð}} | class="IPA-common-leftborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|θ̠}} | class="IPA-common-rightborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ð̠}} | class="IPA-common-leftborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɹ̠̊˔}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɹ̠˔}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɻ̊˔}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɻ˔}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ç}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʝ}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|x}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɣ}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|χ}} | class="IPA-common-nobottomborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʁ}} | class="IPA-common-nobottomborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ħ}} | class="IPA-common-nobottomborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʕ}} | class="IPA-common-nobottomborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|h}}<br/>ഹ | class="IPA-common-nobottomborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɦ}} |- ! scope="row" | [[അന്തസ്ഥം]] | | class="IPA-common-notopborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|β̞}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʋ}}<br/>വ | | class="IPA-common-notopborder" | | | class=" IPA-common-notopborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ð̞}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɹ}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɹ̠}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɻ}}<br/>ഴ | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|j}}<br/>യ | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɰ}} | | class="IPA-common-notopborder" | | | class="IPA-common-notopborder" | | class="IPA-common-notopborder" | | class="IPA-common-notopborder" | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|˷}} |- ! scope="row" | [[താഡനം (ഭാഷാശാസ്ത്രം)|ടാപ്പ്/ഫ്ലാപ്പ്]] | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ⱱ̟}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ⱱ}} | | | | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɾ̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɾ}}<br/>ര | | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɽ̊}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɽ}} | | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɢ̆}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʡ̮}} | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | |- ! scope="row" | [[പ്രകമ്പിതം (ഭാഷാശാസ്ത്രം)|പ്രകമ്പിതം]] | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʙ̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʙ}} | | | | | | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|r̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|r}}<br/>റ | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|r̠}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɽ̊r̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɽr}} | | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʀ̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʀ}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʜ}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʢ}} | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | {{#if:{{{affricates|yes}}}| {{!}}- ! scope="row" {{!}} [[പാർശ്വികം|പാർശ്വിക]] അഫ്രിക്കേറ്റ് {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} {{!}} {{!}} {{!}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|tɬ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|dɮ}} {{!}} {{!}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|tꞎ}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|d𝼅}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|c𝼆}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɟʎ̝}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|k𝼄}} {{!}} {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɡʟ̝}} {{!}} {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} {{!}} class="IPA-common-shaded" {{!}} }} |- ! scope="row" | പാർശ്വിക ഊഷ്മാവ് | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɬ̪}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɬ}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɮ}} | | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ꞎ}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|𝼅}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|𝼆}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʎ̝}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|𝼄}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʟ̝}} | | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | |- ! scope="row" | പാർശ്വിക അന്തസ്ഥം | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | | | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|l̪}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|l̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|l}}<br/>ല | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|l̠}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɭ̊}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɭ}}<br/>ള | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʎ̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʎ}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʟ̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʟ}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʟ̠}} | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | |- ! scope="row" | പാർശ്വിക ഫ്ലാപ്പ് | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | | | | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɺ̥}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ɺ}} | | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|𝼈̥|𝼈̊}} | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|𝼈}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʎ̮}} | | {{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|ʟ̆}} | | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | | class="IPA-common-shaded" | |}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 2f7dgp2vv4hp1vjnbelguiv5ynumbkg 10 666411 4612584 2026-04-10T03:08:25Z Symphonicallyu 155269 '/* {{pp-template}} */ .IPA-common-table { background: transparent; margin: 0 auto; } .IPA-common-shaded { background-color: #d9d9d9; } .IPA-common-rightborder { border-right: 1px solid #a2a9b1 !important; } .IPA-common-leftborder { border-left: 1px solid #a2a9b1 !important; } .IPA-common-notopborder { border-top: none !important; } .IPA-common-nobottomborder { border-bottom: none !important; } .IPA-common-...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612584 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .IPA-common-table { background: transparent; margin: 0 auto; } .IPA-common-shaded { background-color: #d9d9d9; } .IPA-common-rightborder { border-right: 1px solid #a2a9b1 !important; } .IPA-common-leftborder { border-left: 1px solid #a2a9b1 !important; } .IPA-common-notopborder { border-top: none !important; } .IPA-common-nobottomborder { border-bottom: none !important; } .IPA-common-audiotable td:nth-child(n+2) { text-align: center; } /* Dark mode support */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .IPA-common-shaded { background-color: #36393b; } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .IPA-common-shaded { background-color: #36393b; } } eimu9rxb88xqbm0r8xbp7zk8980j97a 4612630 4612584 2026-04-10T05:28:52Z Symphonicallyu 155269 4612630 sanitized-css text/css .IPA-common-constable th { font-weight: normal; } .IPA-common-constable th:not(.IPA-pulmonic-mannerarrow)[scope="col"] { text-align: center; vertical-align: middle; padding-left: 0; padding-right: 0; max-width: 4em; } .IPA-common-constable th:not(.IPA-pulmonic-placearrow)[scope="row"] { text-align: left; vertical-align: middle; } .IPA-common-constable td { vertical-align: middle; } .IPA-common-constable:not(.IPA-common-audiotable) td:not([colspan]) { text-align: center; max-width: 1.2em; min-width: 1.2em; padding: 0.1em 0.2em; font-size: 125%; } .IPA-common-audiotable td { padding: 0; } .IPA-common-noleftborder { border-left: none; } .IPA-common-norightborder { border-right: none; } .IPA-common-notopborder { border-top: none; } .IPA-common-nobottomborder { border-bottom: none; } .IPA-common-shaded { background-color: var(--background-color-disabled, #c8ccd1); } .IPA-common-notes { text-align: left; font-size: 85%; } .IPA-common-notes > div ul { font-weight: normal; line-height: inherit; } .IPA-common-notes > div ul li { word-spacing: -0.125em; } .IPA-audiocell { width: 40px; text-align: center; } .IPA-audiocell-symbol { font-size: 120%; } .IPA-audiocell-audio { height: 20px; } .IPA-audiocell-audio .ext-phonos-attribution { margin-left: 0; } @media (min-width: 640px) { .IPA-common { width: fit-content; } /* clearfix for the internal floating element */ .IPA-common::after { content: ""; display: block; clear: both; } .IPA-common-notes > div { float: right; } .IPA-common-notes > div ul { white-space: nowrap; } } @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .IPA-common-caption { background-color: #262600; } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .IPA-common-caption { background-color: #262600; } } sfllrgfsmxyc2z6xzypi3ceamqu8pv7 4612638 4612630 2026-04-10T05:48:22Z Symphonicallyu 155269 4612638 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .IPA-common { display: table; margin: auto; background: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); padding: 0.5em; } .IPA-common.floatright { float: right; margin: 0 0 1em 1em; } .IPA-common-header { padding-bottom: 0.5em; text-align: center; } .IPA-common-notes { font-size: 85%; margin-top: 0.5em; } .IPA-common-separator { border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); padding-top: 0.5em; } .IPA-common-table { background: transparent; margin: 0 auto; } .IPA-common-shaded { background-color: #d9d9d9; } .IPA-common-rightborder { border-right: 1px solid #a2a9b1 !important; } .IPA-common-leftborder { border-left: 1px solid #a2a9b1 !important; } .IPA-common-notopborder { border-top: none !important; } .IPA-common-nobottomborder { border-bottom: none !important; } .IPA-common-audiotable td:nth-child(n+2) { text-align: center; } @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .IPA-common-shaded { background-color: #36393b; } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .IPA-common-shaded { background-color: #36393b; } } qw79qbroa4kn19uj82e3jvqj26owqvt 10 666412 4612585 2026-04-10T03:09:34Z Symphonicallyu 155269 '/* {{pp-template}} */ .IPA-vowels-main, .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div > span, .IPA-vowels-container-dot, .IPA-vowels-audio .IPA-audiocell { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); } .IPA-vowels-main { table-layout: fixed; border-collapse: collapse; text-align: center; } .IPA-vowels-nocaption { border: 1px solid var(--border-color-ba...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612585 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .IPA-vowels-main, .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div > span, .IPA-vowels-container-dot, .IPA-vowels-audio .IPA-audiocell { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); } .IPA-vowels-main { table-layout: fixed; border-collapse: collapse; text-align: center; } .IPA-vowels-nocaption { border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); } .IPA-vowels-main th { vertical-align: middle; padding: 0; } .IPA-vowels-main th[scope="col"] { padding-top: 0.2em; } .IPA-vowels-main th[scope="row"] { text-align: right; padding-left: 0.4em; } .IPA-vowels-minorcaption { font-weight: normal; } .IPA-vowels-main td { vertical-align: middle; padding: 0; font-size: 125%; line-height: 1.2; } .IPA-vowels-noaudio td { width: 106.67px; min-width: 106.67px; height: 32px; } .IPA-vowels-audio td { width: 200px; min-width: 200px; height: 60px; } .IPA-vowels-image-cell { position: relative; } .IPA-vowels-image { position: absolute; top: 0; left: 0; } .IPA-vowels-container { display: flex; justify-content: center; width: 3em; margin: auto; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div { width: 1em; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:first-child { direction: rtl; text-align: right; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:last-child { direction: ltr; text-align: left; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:first-child > span { padding-left: 0.2em; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:last-child > span { padding-right: 0.2em; } .IPA-vowels-container-dot { /* Prevent poorly placed diacritics from cutting off */ z-index: -1; } .IPA-vowels-audio .IPA-vowels-container > div:empty { width: 40px; } .IPA-vowels-audio .IPA-audiocell-audio { font-size: 90%; } 9a3htcb72iutck45z807qzouk49l1pw 4612620 4612585 2026-04-10T05:08:21Z Symphonicallyu 155269 4612620 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .IPA-vowels-main, .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div > span, .IPA-vowels-container-dot, .IPA-vowels-audio .IPA-audiocell { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); } .IPA-vowels-main { table-layout: fixed; border-collapse: collapse; text-align: center; } .IPA-vowels-nocaption { border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); } .IPA-vowels-main th { vertical-align: middle; padding: 0; } .IPA-vowels-main th[scope="col"] { padding-top: 0.2em; } .IPA-vowels-main th[scope="row"] { text-align: right; padding-left: 0.4em; } .IPA-vowels-minorcaption { font-weight: normal; } .IPA-vowels-main td { vertical-align: middle; padding: 0; font-size: 125%; line-height: 1.2; } .IPA-vowels-noaudio td { width: 106.67px; min-width: 106.67px; height: 32px; } .IPA-vowels-audio td { width: 200px; min-width: 200px; height: 60px; } .IPA-vowels-image-cell { position: relative; } .IPA-vowels-image { position: absolute; top: 0; left: 15px; } .IPA-vowels-container { display: flex; justify-content: center; width: 3em; margin: auto; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div { width: 1em; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:first-child { direction: rtl; text-align: right; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:last-child { direction: ltr; text-align: left; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:first-child > span { padding-left: 0.2em; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:last-child > span { padding-right: 0.2em; } .IPA-vowels-container-dot { /* Prevent poorly placed diacritics from cutting off */ z-index: -1; } .IPA-vowels-audio .IPA-vowels-container > div:empty { width: 40px; } .IPA-vowels-audio .IPA-audiocell-audio { font-size: 90%; } 55ndois5fqe7e428p3hn38dc5uwgfvc 4612645 4612620 2026-04-10T06:23:32Z Symphonicallyu 155269 4612645 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .IPA-vowels-main, .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div > span, .IPA-vowels-container-dot, .IPA-vowels-audio .IPA-audiocell { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); } .IPA-vowels-main { table-layout: fixed; border-collapse: collapse; text-align: center; } .IPA-vowels-nocaption { border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); } .IPA-vowels-main th { vertical-align: middle; padding: 0; } .IPA-vowels-main th[scope="col"] { padding-top: 0.2em; } .IPA-vowels-main th[scope="row"] { text-align: right; padding-left: 0.4em; } .IPA-vowels-minorcaption { font-weight: normal; } .IPA-vowels-main td { vertical-align: middle; padding: 0; font-size: 125%; line-height: 1.2; } .IPA-vowels-noaudio td { width: 106.67px; min-width: 106.67px; height: 32px; } .IPA-vowels-audio td { width: 200px; min-width: 200px; height: 60px; } .IPA-vowels-image-cell { position: relative; } .IPA-vowels-image { position: absolute; top: 0; left: 15px; } .IPA-vowels-container { display: flex; justify-content: center; width: 3em; margin: auto; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div { width: 1em; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:first-child { direction: rtl; text-align: right; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:last-child { direction: ltr; text-align: left; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:first-child > span { padding-left: 0.2em; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:last-child > span { padding-right: 0.2em; } .IPA-vowels-container-dot { background-color: #f8f9fa; /* പശ്ചാത്തല ചിത്രം വെള്ളയാണെങ്കിൽ #fff നൽകുക */ color: var(--color-base, #202122); z-index: 1; font-weight: bold; display: inline-block; width: 0.5em; text-align: center; } .IPA-vowels-audio .IPA-vowels-container > div:empty { width: 40px; } .IPA-vowels-audio .IPA-audiocell-audio { font-size: 90%; } 575jlnkzg4dkwa59a0w6hlxaikk7tq0 4612652 4612645 2026-04-10T06:51:30Z Symphonicallyu 155269 4612652 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .IPA-vowels-main, .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div > span, .IPA-vowels-container-dot, .IPA-vowels-audio .IPA-audiocell { background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); } .IPA-vowels-main { table-layout: fixed; border-collapse: collapse; text-align: center; } .IPA-vowels-nocaption { border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); } .IPA-vowels-main th { vertical-align: middle; padding: 0; } .IPA-vowels-main th[scope="col"] { padding-top: 0.2em; } .IPA-vowels-main th[scope="row"] { text-align: right; padding-left: 0.4em; } .IPA-vowels-minorcaption { font-weight: normal; } .IPA-vowels-main td { vertical-align: middle; padding: 0; font-size: 125%; line-height: 1.2; } .IPA-vowels-noaudio td { width: 106.67px; min-width: 106.67px; height: 32px; } .IPA-vowels-audio td { width: 200px; min-width: 200px; height: 60px; } .IPA-vowels-image-cell { position: relative; } .IPA-vowels-image { position: absolute; top: 0; left: 15px; } .IPA-vowels-container { background-color: #f8f9fa; /* പശ്ചാത്തല ചിത്രം വെള്ളയാണെങ്കിൽ #fff നൽകുക */ display: flex; justify-content: center; width: 3em; margin: auto; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div { width: 1em; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:first-child { direction: rtl; text-align: right; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:last-child { direction: ltr; text-align: left; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:first-child > span { padding-left: 0.2em; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:last-child > span { padding-right: 0.2em; } .IPA-vowels-container-dot { background-color: #f8f9fa; /* പശ്ചാത്തല ചിത്രം വെള്ളയാണെങ്കിൽ #fff നൽകുക */ color: var(--color-base, #202122); z-index: 1; font-weight: bold; display: inline-block; width: 0.5em; text-align: center; } .IPA-vowels-audio .IPA-vowels-container > div:empty { width: 40px; } .IPA-vowels-audio .IPA-audiocell-audio { font-size: 90%; } al3mqt87gohef32b0yi1i5qhzjdiq9n 4612653 4612652 2026-04-10T06:52:20Z Symphonicallyu 155269 4612653 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .IPA-vowels-main, .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div > span, /* അക്ഷരങ്ങൾക്കും ഡോട്ടുകൾക്കും ഒരേപോലെ പശ്ചാത്തല നിറം നൽകാൻ */ .IPA-vowels-container > div, .IPA-vowels-container-dot { background-color: #f8f9fa; /* ഡയഗ്രത്തിന്റെ ബാക്ക്ഗ്രൗണ്ട് നിറം */ z-index: 1; padding: 0 2px; } /* ഡാർക്ക് മോഡിൽ പശ്ചാത്തലം മാറാൻ */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .IPA-vowels-container > div, html.skin-theme-clientpref-night .IPA-vowels-container-dot { background-color: #101418; /* വിക്കിപീഡിയ നൈറ്റ് മോഡ് നിറം */ } } .IPA-vowels-main { table-layout: fixed; border-collapse: collapse; text-align: center; } .IPA-vowels-nocaption { border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); } .IPA-vowels-main th { vertical-align: middle; padding: 0; } .IPA-vowels-main th[scope="col"] { padding-top: 0.2em; } .IPA-vowels-main th[scope="row"] { text-align: right; padding-left: 0.4em; } .IPA-vowels-minorcaption { font-weight: normal; } .IPA-vowels-main td { vertical-align: middle; padding: 0; font-size: 125%; line-height: 1.2; } .IPA-vowels-noaudio td { width: 106.67px; min-width: 106.67px; height: 32px; } .IPA-vowels-audio td { width: 200px; min-width: 200px; height: 60px; } .IPA-vowels-image-cell { position: relative; } .IPA-vowels-image { position: absolute; top: 0; left: 15px; } .IPA-vowels-container { background-color: #f8f9fa; /* പശ്ചാത്തല ചിത്രം വെള്ളയാണെങ്കിൽ #fff നൽകുക */ display: flex; justify-content: center; width: 3em; margin: auto; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div { width: 1em; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:first-child { direction: rtl; text-align: right; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:last-child { direction: ltr; text-align: left; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:first-child > span { padding-left: 0.2em; } .IPA-vowels-noaudio .IPA-vowels-container > div:last-child > span { padding-right: 0.2em; } .IPA-vowels-container-dot { background-color: #f8f9fa; /* പശ്ചാത്തല ചിത്രം വെള്ളയാണെങ്കിൽ #fff നൽകുക */ color: var(--color-base, #202122); z-index: 1; font-weight: bold; display: inline-block; width: 0.5em; text-align: center; } .IPA-vowels-audio .IPA-vowels-container > div:empty { width: 40px; } .IPA-vowels-audio .IPA-audiocell-audio { font-size: 90%; } n293gxom5pftl9smkwhzoic3zn8l8sx 10 666413 4612587 2026-04-10T03:12:27Z Symphonicallyu 155269 '<includeonly><div class="IPA-vowels-container"> <div>{{#if:{{{1|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{1}}}}}}}</div> <div class="IPA-vowels-container-dot">•</div> <div>{{#if:{{{2|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{2}}}}}}}</div> </div></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതല്ല. പ്രധാന...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612587 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="IPA-vowels-container"> <div>{{#if:{{{1|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{1}}}}}}}</div> <div class="IPA-vowels-container-dot">•</div> <div>{{#if:{{{2|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{2}}}}}}}</div> </div></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതല്ല. പ്രധാന ഫലകമായ [[ഫലകം:IPA vowels]]-ൽ സ്വരങ്ങളെ കൃത്യമായി വിന്യസിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചതാണ്. (ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ ആധുനിക Flexbox CSS ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്, അതിനാൽ പഴയ പൊസിഷൻ നമ്പറുകൾ ഇതിൽ ആവശ്യമില്ല). </noinclude> giu4acndax1id7r48p42gto3nggnlck 4612592 4612587 2026-04-10T03:15:25Z Symphonicallyu 155269 4612592 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="IPA-vowels-container" style="margin-left:{{#if:{{{audio|}}}|{{{5|0}}}|{{{3|0}}}}}px; margin-top:{{#if:{{{audio|}}}|{{{6|0}}}|{{{4|0}}}}}px;"> <div>{{#if:{{{1|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{1}}}}}}}</div> <div class="IPA-vowels-container-dot">•</div> <div>{{#if:{{{2|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{2}}}}}}}</div> </div></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതല്ല. പ്രധാന ഫലകമായ [[ഫലകം:IPA vowels]]-ൽ സ്വരങ്ങളെ കൃത്യമായി വിന്യസിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചതാണ്. </noinclude> qe0981oivwcofdee1onx5dc92vqe0b7 4612596 4612592 2026-04-10T03:33:57Z Symphonicallyu 155269 4612596 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="IPA-vowels-container"> <div>{{#if:{{{1|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{1}}}}}}}</div> <div class="IPA-vowels-container-dot">•</div> <div>{{#if:{{{2|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{2}}}}}}}</div> </div></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതല്ല. പ്രധാന ഫലകമായ [[ഫലകം:IPA vowels]]-ൽ സ്വരങ്ങളെ കൃത്യമായി വിന്യസിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചതാണ്. </noinclude> 6dtp5kbjhw868jchefxbp52a4y9ei9w 4612599 4612596 2026-04-10T03:34:40Z Symphonicallyu 155269 [[Special:Contributions/Symphonicallyu|Symphonicallyu]] ([[User talk:Symphonicallyu|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4612596|4612596]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4612599 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="IPA-vowels-container" style="margin-left:{{#if:{{{audio|}}}|{{{5|0}}}|{{{3|0}}}}}px; margin-top:{{#if:{{{audio|}}}|{{{6|0}}}|{{{4|0}}}}}px;"> <div>{{#if:{{{1|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{1}}}}}}}</div> <div class="IPA-vowels-container-dot">•</div> <div>{{#if:{{{2|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{2}}}}}}}</div> </div></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതല്ല. പ്രധാന ഫലകമായ [[ഫലകം:IPA vowels]]-ൽ സ്വരങ്ങളെ കൃത്യമായി വിന്യസിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചതാണ്. </noinclude> qe0981oivwcofdee1onx5dc92vqe0b7 10 666414 4612588 2026-04-10T03:12:58Z Symphonicallyu 155269 '<includeonly><div class="IPA-vowels-container"> <div></div> <div>{{#if:{{{1|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{1}}}}}}}</div> <div></div> </div></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതല്ല. പ്രധാന ഫലകമായ [[ഫലകം:IPA vowels]]-ൽ ഒറ്റപ്പെട്ട സ്വരങ്ങള...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612588 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="IPA-vowels-container"> <div></div> <div>{{#if:{{{1|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{1}}}}}}}</div> <div></div> </div></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതല്ല. പ്രധാന ഫലകമായ [[ഫലകം:IPA vowels]]-ൽ ഒറ്റപ്പെട്ട സ്വരങ്ങളെ കൃത്യമായി വിന്യസിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചതാണ്. </noinclude> t1pld0lpynkxw2p9e3p3hcdbuoj4uyf 4612591 4612588 2026-04-10T03:15:11Z Symphonicallyu 155269 4612591 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="IPA-vowels-container" style="margin-left:{{#if:{{{audio|}}}|{{{4|0}}}|{{{2|0}}}}}px; margin-top:{{#if:{{{audio|}}}|{{{5|0}}}|{{{3|0}}}}}px;"> <div></div> <div>{{#if:{{{1|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{1}}}}}}}</div> <div></div> </div></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതല്ല. പ്രധാന ഫലകമായ [[ഫലകം:IPA vowels]]-ൽ ഒറ്റപ്പെട്ട സ്വരങ്ങളെ കൃത്യമായി വിന്യസിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചതാണ്. </noinclude> 6uv7kx3uhkqzplg9a9b1t179l1rr2zk 4612597 4612591 2026-04-10T03:34:10Z Symphonicallyu 155269 4612597 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="IPA-vowels-container"> <div></div> <div>{{#if:{{{1|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{1}}}}}}}</div> <div></div> </div></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതല്ല. പ്രധാന ഫലകമായ [[ഫലകം:IPA vowels]]-ൽ ഒറ്റപ്പെട്ട സ്വരങ്ങളെ കൃത്യമായി വിന്യസിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചതാണ്. </noinclude> t1pld0lpynkxw2p9e3p3hcdbuoj4uyf 4612598 4612597 2026-04-10T03:34:38Z Symphonicallyu 155269 [[Special:Contributions/Symphonicallyu|Symphonicallyu]] ([[User talk:Symphonicallyu|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4612597|4612597]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4612598 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="IPA-vowels-container" style="margin-left:{{#if:{{{audio|}}}|{{{4|0}}}|{{{2|0}}}}}px; margin-top:{{#if:{{{audio|}}}|{{{5|0}}}|{{{3|0}}}}}px;"> <div></div> <div>{{#if:{{{1|}}}|{{IPA {{#if:{{{audio|}}}|common/audiocell|link}}|{{{1}}}}}}}</div> <div></div> </div></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കാനുള്ളതല്ല. പ്രധാന ഫലകമായ [[ഫലകം:IPA vowels]]-ൽ ഒറ്റപ്പെട്ട സ്വരങ്ങളെ കൃത്യമായി വിന്യസിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചതാണ്. </noinclude> 6uv7kx3uhkqzplg9a9b1t179l1rr2zk 10 666415 4612589 2026-04-10T03:14:09Z Symphonicallyu 155269 '<noinclude><templatestyles src="IPA common/styles.css" /></noinclude><templatestyles src="IPA vowels/styles.css" />{{(!}} class="nowrap IPA-vowels-main {{#if:{{{caption|def}}}||IPA-vowels-nocaption}} IPA-vowels-{{#if:{{{audio|}}}|<noinclude>no</noinclude>|no}}audio {{{tableclass|}}}" style="{{{tablestyle|}}}" ! ! scope="col" | [[മുൻ സ്വരം|മുൻ]] ! scope="col" | മധ്യ സ്വരം|മധ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612589 wikitext text/x-wiki <noinclude><templatestyles src="IPA common/styles.css" /></noinclude><templatestyles src="IPA vowels/styles.css" />{{(!}} class="nowrap IPA-vowels-main {{#if:{{{caption|def}}}||IPA-vowels-nocaption}} IPA-vowels-{{#if:{{{audio|}}}|<noinclude>no</noinclude>|no}}audio {{{tableclass|}}}" style="{{{tablestyle|}}}" ! ! scope="col" | [[മുൻ സ്വരം|മുൻ]] ! scope="col" | [[മധ്യ സ്വരം|മധ്യ]] ! scope="col" | [[പിൻ സ്വരം|പിൻ]] |- ! scope="row" | [[സംവൃത സ്വരം|സംവൃതം]] | class="IPA-vowels-image-cell" | [[File:Blank vowel trapezoid.svg|{{#if:{{{audio|}}}|600|320}}px|link=|class=IPA-vowels-image skin-invert notpageimage]]{{IPA vowels/vowelpair|i|y|-22|-1|-40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɨ|ʉ|-1|-1|0|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɯ|u|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-സംവൃത സ്വരം|സമീപ-സംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɪ|ʏ|40|-1|70|-3|audio={{{audio|}}}}} | | {{IPA vowels/vowelpair||ʊ|-15|-1|-30|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധസംവൃത സ്വരം|അർദ്ധസംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e|ø|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɘ|ɵ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ|o|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[മധ്യ സ്വരം (ഉയരം)|മധ്യം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e̞|ø̞|42|-1|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ə|32|-1|60|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ̞|o̞|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധവിവൃത സ്വരം|അർദ്ധവിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɛ|œ|64|-1|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɜ|ɞ|42|-1|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ʌ|ɔ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-വിവൃത സ്വരം|സമീപ-വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|æ||85|-1|160|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ɐ|53|-1|100|-3|audio={{{audio|}}}}} | |- ! scope="row" | [[വിവൃത സ്വരം|വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|a|ɶ|106|-1|200|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ä||63|-1|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɑ|ɒ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 4duoy7p6sgnx941mrh624wp2u9gqhhl 4612610 4612589 2026-04-10T03:56:05Z Symphonicallyu 155269 4612610 wikitext text/x-wiki {{IPA common|name=IPA vowels|table={{IPA vowels/table|caption={{{caption|def}}}|audio={{yesno|{{{audio|}}}}}|tableclass={{{tableclass|}}}|tablestyle={{{tablestyle|}}}}}|caption={{{caption|[[International Phonetic Alphabet|IPA]]: [[Vowel]]s}}}|audiopage=IPA vowel chart with audio|notescontent=Legend: [[Roundedness|unrounded&nbsp;<span style="color: var(--color-base, #202122);">&bull;</span>&nbsp;rounded]]|notes={{{notes|yes}}}|separator=yes|audio={{yesno|{{{audio|}}}}}|class={{{class|}}}|style={{{style|}}}|captionstyle={{{captionstyle|}}}}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> lz1cefaexp5qrixtgf5ut00uy81fsyq 4612611 4612610 2026-04-10T03:58:42Z Symphonicallyu 155269 4612611 wikitext text/x-wiki {{IPA common|name=IPA vowels|table={{IPA vowels/table|caption={{{caption|def}}}|audio={{yesno|{{{audio|}}}}}|tableclass={{{tableclass|}}}|tablestyle={{{tablestyle|}}}}}|caption={{{caption|[[അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി|ഐ.പി.എ]]: [[സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ]]}}}|audiopage=IPA vowel chart with audio|notescontent=Legend: [[Roundedness|unrounded&nbsp;<span style="color: var(--color-base, #202122);">&bull;</span>&nbsp;rounded]]|notes={{{notes|yes}}}|separator=yes|audio={{yesno|{{{audio|}}}}}|class={{{class|}}}|style={{{style|}}}|captionstyle={{{captionstyle|}}}}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> bllmlbyzmdwquo6lweqmc01tx6o4n3r 4612644 4612611 2026-04-10T06:06:00Z Symphonicallyu 155269 4612644 wikitext text/x-wiki {{IPA common|name=IPA vowels|table={{IPA vowels/table|caption={{{caption|def}}}|audio={{yesno|{{{audio|}}}}}|tableclass={{{tableclass|}}}|tablestyle={{{tablestyle|}}}}}|caption={{{caption|[[അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി|ഐ.പി.എ.]]: [[സ്വരം|സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ]]}}}|audiopage=IPA vowel chart with audio|notescontent=സൂചന: [[വർത്തുളിത സ്വരം|അവർത്തുളിതം]]&nbsp;<span style="color: var(--color-base, #202122);">&bull;</span>&nbsp;[[വർത്തുളിത സ്വരം|വർത്തുളിതം]]|notes={{{notes|yes}}}|separator=yes|audio={{yesno|{{{audio|}}}}}|class={{{class|}}}|style={{{style|}}}|captionstyle=background-color: #eaecf0; padding: 0.3em; text-align: center; {{{captionstyle|}}}}}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> tcgnfpmkh3bzknlq88ggsct1ucn5ojo 0 666416 4612593 2026-04-10T03:19:09Z Symphonicallyu 155269 '{{Short description|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ കുറിപ്പുകളുടെ സംവിധാനം}} {{For|റേഡിയോ ആശയവിനിമയത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന അക്ഷരമാലയ്ക്കായി|നാറ്റോ ഫൊണറ്റിക് അക്ഷരമാല}} {{Self-reference|ഓഡിയോയോടുകൂട...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612593 wikitext text/x-wiki {{Short description|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ കുറിപ്പുകളുടെ സംവിധാനം}} {{For|റേഡിയോ ആശയവിനിമയത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന അക്ഷരമാലയ്ക്കായി|നാറ്റോ ഫൊണറ്റിക് അക്ഷരമാല}} {{Self-reference|ഓഡിയോയോടുകൂടിയ ഐ.പി.എ ചിഹ്നങ്ങളുടെ ആമുഖത്തിന്, [[:Help:IPA]] കാണുക. വിക്കിപീഡിയയിലെ ഐ.പി.എ ഉപയോഗത്തിന്, [[:Help:IPA/Introduction]], [[:Help:IPA/English]] എന്നിവ കാണുക.}} {{Use dmy dates|date=January 2021}} {{Infobox writing system | name = അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി | type = അക്ഷരമാല | typedesc = – ഭാഗികമായി [[featural]] | languages = ഏത് വാമൊഴിയുടെയും [[phonetic|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ]], [[phonemic|സ്വനിമപരമായ]] ലിപിയാക്കലിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു | time = 1888–ഇതുവരെ | fam1 = [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്സ്]] | fam2 = [[Proto-Sinaitic script|പ്രോട്ടോ-സിനൈറ്റിക് ലിപി]] | fam3 = [[Phoenician alphabet|ഫിനീഷ്യൻ അക്ഷരമാല]] | fam4 = [[ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമാല]] | fam5 = [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല]] | fam6 = [[Lepsius Standard Alphabet|ലെപ്‌സിയസ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് അക്ഷരമാല]] | fam7 = [[Palaeotype alphabet|പാലിയോടൈപ്പ് അക്ഷരമാല]], [[English Phonotypic Alphabet|ഇംഗ്ലീഷ് ഫോണോടൈപ്പിക് അക്ഷരമാല]] | fam8 = [[Romic alphabet|റോമിക് അക്ഷരമാല]] | children = [[IPA Braille|ഐ.പി.എ ബ്രെയിലി]], [[ExtIPA]] | sample = IPA in IPA.svg | caption = "IPA", [[Received Pronunciation|റിസീവ്ഡ് പ്രൊനൻസിയേഷൻ]] പ്രകാരം [[narrow transcription|സൂക്ഷ്മമായി ലിപിയാക്കിയത്]] {{IPA|[aɪ̯&nbsp;pʰiː&nbsp;eɪ̯]}} | unicode = ''കാണുക {{section link|Phonetic symbols in Unicode|Unicode blocks}}'' | iso15924 = }} {{SpecialChars | special = [[phonetic|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ]] [[symbol|ചിഹ്നങ്ങൾ]] | fix = സഹായം:പ്രത്യേക അക്ഷരങ്ങൾ | characters = ശബ്ദശാസ്ത്ര ചിഹ്നങ്ങൾ }} [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല|ലത്തീൻ ലിപിയെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ശബ്ദശാസ്ത്ര അക്ഷരമാലയാണ് '''അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി''' (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> '''{{lang|en|International Phonetic Alphabet}}''' - '''{{lang|en|IPA}}'''). സംസാരഭാഷയിലെ ശബ്ദങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു സ്റ്റാൻഡേർഡ് സംവിധാനമായി 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ [[അന്താരാഷ്ട്ര സ്വരശാസ്ത്ര സംഘടന|ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിൿ അസോസിയേഷനാണ്]] ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.<ref name="IPA 1999">{{harvnb|International Phonetic Association|1999}}</ref> ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞർ, നിഘണ്ടു നിർമ്മാതാക്കൾ, വിദേശ ഭാഷാ വിദ്യാർത്ഥികൾ, അധ്യാപകർ, സ്പീച്ച്-ലാംഗ്വേജ് പത്തോളജിസ്റ്റുകൾ, ഗായകർ, അഭിനേതാക്കൾ, കൃത്രിമ ഭാഷാ നിർമ്മാതാക്കൾ, പരിഭാഷകർ എന്നിവർ ഐ.പി.എ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name="world">{{Cite book |last=MacMahon |first=Michael K. C. |url=https://archive.org/details/isbn_9780195079937/page/821 |title=The World's Writing Systems |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0-19-507993-0 |editor=Daniels |editor-first=P. T. |location=New York |pages=821–846 |chapter=Phonetic Notation |editor2=Bright |editor-first2=W.}}</ref><ref>{{Cite book |first=Joan |last=Wall |title=International Phonetic Alphabet for Singers: A Manual for English and Foreign Language Diction |publisher=Pst |year=1989 |isbn=1-877761-50-8}}</ref> സംസാരഭാഷയിലെ ശബ്ദങ്ങളുടെ സ്വഭാവങ്ങളായ സ്വനിമങ്ങൾ, ശബ്ദഭേദങ്ങൾ ({{lang|en|intonation}}), അക്ഷരങ്ങളുടെ ({{lang|en|syllables}}) വിഭജനം എന്നിവ സൂചിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലാണ് ഐ.പി.എ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="IPA 1999" /> പല്ലുകടിക്കൽ, കൊഞ്ഞ, മുച്ചുണ്ട് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക സംസാര രീതികൾ രേഖപ്പെടുത്താൻ ഐ.പി.എയുടെ വിപുലീകരിച്ച ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം.<ref name="world" /> [[അക്ഷരം|അക്ഷരങ്ങളും]] പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഐ.പി.എ ലിപിയാക്കൽ നടത്തുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|t}} എന്ന അക്ഷരത്തിന്റെ ശബ്ദം, എത്രത്തോളം സൂക്ഷ്മമായി രേഖപ്പെടുത്തണം എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി {{IPA|[t]}} എന്നോ {{IPA|[t̺ʰ]}} എന്നോ എഴുതാം. ഫ്രഞ്ചിലെ {{angbr|t}} എന്ന അക്ഷരം {{IPA|[t]}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|[t̻]}} ആയി രേഖപ്പെടുത്താം. ഈ രണ്ട് ശബ്ദങ്ങളും സമാനമാണെങ്കിലും വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. സ്വനിമങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ സ്ലാഷുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു; അതിനാൽ, {{IPA|/t/}} എന്നത് {{IPA|[t̺ʰ]}} യേക്കാളും {{IPA|[t̻]}} യേക്കാളും പൊതുവായ ഒരു രൂപമാണ്, സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് ഇവയിലേതിനെയും ഇത് സൂചിപ്പിക്കാം.{{NoteTag|{{angbr|t̺ʰ}} യുടെ താഴെയുള്ള ചിഹ്നം അത് നാവിന്റെ അറ്റം ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്നും, മുകളിലുള്ള ''h'' അത് വായു പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നു; {{angbr|t̻}} യുടെ താഴെയുള്ള ചതുരം അത് നാവിന്റെ പരന്ന ഭാഗം ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു. ഈ വ്യത്യാസങ്ങളാണ് ഇംഗ്ലീഷിലെയും ഫ്രഞ്ചിലെയും {{IPA|/t/}} ഉച്ചാരണങ്ങളെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്.}} ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ കാലാകാലങ്ങളിൽ അക്ഷരങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയോ ഒഴിവാക്കുകയോ പരിഷ്കരിക്കുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. 2005-ലെ അവസാന മാറ്റം അനുസരിച്ച്,<ref>{{cite web |url=http://www.langsci.ucl.ac.uk/ipa/ipachart.html |title=IPA: Alphabet |publisher=UCL Division of Psychology and Language Sciences |access-date=20 November 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010121927/http://www.langsci.ucl.ac.uk/ipa/ipachart.html |archive-date=10 October 2012}}</ref> ഐ.പി.എയിൽ 107 അടിസ്ഥാന അക്ഷരങ്ങളും, നിരവധി സൂപ്പർസെഗ്മെന്റൽ അക്ഷരങ്ങളും, 44 പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും, നാല് പ്രോസോഡിക് ചിഹ്നങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവ ഐ.പി.എ ചാർട്ടിലും അസോസിയേഷന്റെ വെബ്സൈറ്റിലും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite web |title=Full IPA Chart |url=https://www.internationalphoneticassociation.org/content/full-ipa-chart |website=International Phonetic Association |access-date=24 April 2017 |archive-date=27 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227153233/https://www.internationalphoneticassociation.org/content/full-ipa-chart |url-status=live}}</ref> == വിവരണം == [[File:IPA chart 2020.svg|thumb|upright=1.5|ഐ.പി.എയുടെ ഔദ്യോഗിക സംഗ്രഹ പട്ടിക (2020-ൽ പരിഷ്കരിച്ചത്)|class=skin-invert-image]] ഓരോ വിശിഷ്ട ശബ്ദത്തിനും അഥവാ സ്വനിമത്തിനും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Phoneme}}) ഓരോ അക്ഷരം നൽകുക എന്നതാണ് ഐ.പി.എയുടെ അടിസ്ഥാന തത്വം.{{NoteTag|"തുടക്കം മുതൽക്കേ [...] ഓരോ വിശിഷ്ട ശബ്ദത്തിനും ഓരോ പ്രത്യേക ചിഹ്നം നൽകാനാണ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ ലക്ഷ്യമിട്ടത്; അതായത്, ഒരു ഭാഷയിൽ ഒരു ശബ്ദത്തിന് പകരം മറ്റൊന്ന് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ വാക്കിന്റെ അർത്ഥം മാറുന്നുവെങ്കിൽ അതിന് പ്രത്യേക ചിഹ്നം നൽകുക [...] ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇത് സ്വനിമം എന്ന് പരക്കെ അറിയപ്പെട്ടു."<ref name="International Phonetic Association 1999 27">{{harv|International Phonetic Association|1999|p=27}}</ref>}} ഇതിനർത്ഥം: * ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|sh}}, {{angbr|ea}} എന്നിവ പോലെ ഒരു ശബ്ദത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഒന്നിലധികം അക്ഷരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന രീതിയോ, {{angbr|x}} എന്നത് {{IPA|/ks/}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|/ɡz/}} എന്നീ ശബ്ദങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഒന്നിലധികം ശബ്ദങ്ങൾക്ക് ഒറ്റ അക്ഷരം ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയോ ഐ.പി.എയിൽ ഇല്ല.{{NoteTag|ഇതിന് അപവാദമായി വരുന്നത് അഫ്രിക്കേറ്റുകളും (affricates) ഡിഫ്‌തൊങ്ങുകളുമാണ് (diphthongs). ഇവയെ {{angbr|ts}}, {{angbr|au}} എന്നിങ്ങനെ ലളിതമായ ശ്രേണികളായോ, അവ ഒരൊറ്റ ശബ്ദമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കാൻ {{angbr|t͜s}}, {{angbr|au̯}} എന്നിങ്ങനെ ടൈ ബാറുകളോ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകളോ ഉപയോഗിച്ചോ എഴുതാവുന്നതാണ്.}} * സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് ഉച്ചാരണം മാറുന്ന അക്ഷരങ്ങൾ ഇതിലില്ല (ഉദാഹരണത്തിന് ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|[[hard and soft C|c]]}}, {{angbr|[[hard and soft G|g]]}} എന്നിവയുടെ മൃദുവും കഠിനവുമായ ഉച്ചാരണ വ്യത്യാസങ്ങൾ). * ലോകത്തൊരിടത്തും ഒരു ഭാഷയും രണ്ട് ശബ്ദങ്ങൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസം കാണിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഐ.പി.എ അവയ്ക്ക് വ്യത്യസ്ത അക്ഷരങ്ങൾ നൽകാറില്ല. ഈ സവിശേഷതയെ 'സെലക്റ്റീവ്നെസ്സ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref name="world" />{{NoteTag|ഉദാഹരണത്തിന്, ഫ്ലാപ്പുകളും ടാപ്പുകളും രണ്ടുതരം ഉച്ചാരണ രീതികളാണെങ്കിലും, ആൽവിയോളാർ ഫ്ലാപ്പും ആൽവിയോളാർ ടാപ്പും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചുകാണിക്കുന്ന ഒരു ഭാഷയും ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ, ഐ.പി.എ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക അക്ഷരങ്ങൾ നൽകുന്നില്ല. പകരം, രണ്ടിനും കൂടി ഒറ്റ അക്ഷരമാണ്{{snd}}ഈ സാഹചര്യത്തിൽ {{IPA|[ɾ]}}{{snd}}ഉപയോഗിക്കുന്നത്. സാങ്കേതികമായി പറഞ്ഞാൽ, ഇത് ഐ.പി.എയെ പൂർണ്ണമായും ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ (phonetic) അക്ഷരമാലയല്ലാതാക്കുകയും, ഭാഗികമായി സ്വനിമപരമായ (phonemic) അക്ഷരമാലയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.}} എന്നാൽ ഒരു ഡയാക്രിറ്റിക് ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ച് നിരവധി സ്വനിമങ്ങളെ വേർതിരിക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിൽ അതിന് അനുവാദമുണ്ട്. അക്ഷരമാല പ്രധാനമായും ഫോണുകളെ (phones) രേഖപ്പെടുത്താനാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നതെങ്കിലും, സ്വനിമങ്ങളെ ലിപിയാക്കാനും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആശയക്കുഴപ്പമില്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ 'പരിചിതമായ' അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ഐ.പി.എ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.<ref name="principles49-familiar">{{harvnb|International Phonetic Association|1949|pp=7, 12–13}}</ref> ഉദാഹരണത്തിന്, {{IPA|[ɛ]}}, {{IPA|[ɔ]}} എന്നിവയ്ക്ക് പകരം {{angbr IPA|e}}, {{angbr IPA|o}} എന്നിവയും, {{IPA|[t̪]}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|[ʈ]}} എന്നിവയ്ക്ക് പകരം {{angbr IPA|t}} ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഈ രീതിയിലാണ്. ഐ.പി.എയിലെ ചിഹ്നങ്ങളിൽ, 107 അക്ഷരങ്ങൾ വ്യഞ്ജനങ്ങളെയും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Consonants}}) സ്വരങ്ങളെയും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Vowels}}) പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഇവയെ പരിഷ്കരിക്കാൻ 31 പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും (ഡയാക്രിറ്റിക്സ്), ശബ്ദദൈർഘ്യം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Length}}), നാദം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Tone}}), ഊന്നൽ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Stress}}), ശബ്ദഭേദം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Intonation}}) തുടങ്ങിയ സവിശേഷതകൾ കാണിക്കാൻ 17 സൂപ്പർസെഗ്മെന്റൽ ചിഹ്നങ്ങളുമുണ്ട്. === അക്ഷരങ്ങളുടെ രൂപം === [[File:LowercaseG.svg|right|thumb|കുടുക്കുള്ള {{angbr IPA|{{serif|g}}}}, തുറന്ന {{angbr IPA|ɡ}} എന്നിവ ലിപിഭേദങ്ങളാണ്. തുറന്ന {{angbr IPA|ɡ}} ആയിരുന്നു യഥാർത്ഥ ഐ.പി.എ ചിഹ്നമെങ്കിലും ഇന്ന് രണ്ടും ശരിയായി കണക്കാക്കുന്നു.|class=skin-invert-image]] അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി ലത്തീൻ ലിപിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ലത്തീൻ ഇതര അക്ഷരങ്ങൾ പരമാവധി ഒഴിവാക്കാനാണ് ഇതിൽ ശ്രമിച്ചിട്ടുള്ളത്. ലത്തീൻ അക്ഷരങ്ങളുമായി കാഴ്ചയിൽ ഇഴുകിച്ചേരുന്ന തരത്തിലാണ് മറ്റ് അക്ഷരങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ മിക്ക അക്ഷരങ്ങളും ലത്തീൻ, ഗ്രീക്ക് ലിപികളിൽ നിന്നോ അവയുടെ വകഭേദങ്ങളിൽ നിന്നോ ഉള്ളതാണ്. ചില അക്ഷരങ്ങൾ ഇവ രണ്ടിലുമില്ലാത്തതാണ്: ഉദാഹരണത്തിന് ഗ്ലോട്ടൽ സ്റ്റോപ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന {{angbr IPA|ʔ}} എന്ന ചിഹ്നം, ബിന്ദുവില്ലാത്ത ചോദ്യചിഹ്നത്തിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. നാദമുള്ള ഫരിഞ്ചിയൽ ഘർഷത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന {{angbr IPA|ʕ}} എന്ന ചിഹ്നം അറബി അക്ഷരമായ അയിനിൽ ({{angbr|[[Ayin|ﻉ]]}}) നിന്നാണ് ഉൾക്കൊണ്ടത്. അക്ഷരങ്ങളുടെ ഉച്ചാരണം "അന്താരാഷ്ട്ര ഉപയോഗവുമായി" (ഏകദേശം ക്ലാസിക്കൽ ലത്തീൻ) യോജിച്ചുപോകുന്ന തരത്തിലാണ് ഐ.പി.എ നിർമ്മിച്ചത്. അതിനാൽ വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങളായ {{angbr IPA|b}}, {{angbr IPA|d}}, {{angbr IPA|f}}, {{angbr IPA|k}}, {{angbr IPA|m}}, {{angbr IPA|n}}, {{angbr IPA|p}} തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് ഇംഗ്ലീഷിലെ അതേ ഉച്ചാരണം തന്നെയാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. സ്വരങ്ങളായ {{angbr IPA|a}}, {{angbr IPA|e}}, {{angbr IPA|i}}, {{angbr IPA|o}}, {{angbr IPA|u}} എന്നിവ ലത്തീനിലെ ദീർഘസ്വരങ്ങളുമായി സാമ്യമുള്ളതാണ്. ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി {{angbr IPA|j}}, {{angbr IPA|r}}, {{angbr IPA|y}} എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മറ്റ് യൂറോപ്യൻ ഭാഷകളിലെ ഉച്ചാരണമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ==== അച്ചടി രൂപങ്ങൾ ==== [[File:Turned small cap omega as a vowel.svg|thumb|{{angbr|ʊ}} എന്ന സ്വരാക്ഷരത്തിനായി തലതിരിഞ്ഞ ചെറിയ ഒമേഗ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫോണ്ടിന്റെ ഉദാഹരണം.|class=skin-invert-image]] ലത്തീൻ അക്ഷരമാലയെ വിപുലീകരിക്കുന്നതിനായി ചെറിയ ക്യാപിറ്റൽ അക്ഷരങ്ങൾ (small-caps), കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ, തലതിരിഞ്ഞ അക്ഷരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഐ.പി.എ ഉപയോഗിച്ചു. യാന്ത്രിക അച്ചടിവിദ്യയുടെ (മെക്കാനിക്കൽ ടൈപ്പ്സെറ്റിംഗ്) കാലഘട്ടത്തിൽ തലതിരിഞ്ഞ അക്ഷരങ്ങൾ വളരെ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. പ്രത്യേക അച്ചുകൾ നിർമ്മിക്കാതെ തന്നെ {{angbr IPA|ɐ ə ɹ ʍ}} (a, e, r, w എന്നിവ തിരിഞ്ഞത്) തുടങ്ങിയ അക്ഷരങ്ങൾ അച്ചടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഐ.പി.എയിൽ ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമാലയിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി അക്ഷരങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും അവയുടെ ഉച്ചാരണം ഗ്രീക്കിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. മിക്ക ഗ്രീക്ക് അക്ഷരങ്ങൾക്കും ഐ.പി.എക്കായി നേരിയ വ്യത്യാസമുള്ള ലിപിരൂപങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട് (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ꞵ}}, {{angbr IPA|ɣ}}, {{angbr IPA|ɛ}}, {{angbr IPA|ɸ}}). ==== പ്രതീകാത്മകത ==== അക്ഷരങ്ങളുടെയും ചിഹ്നങ്ങളുടെയും രൂപകൽപ്പന പ്രതീകാത്മകമായിരിക്കാം: * വലത്തോട്ട് വളഞ്ഞ വാൽ (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ʈ ɖ ɳ ɽ ʂ ʐ ɻ ɭ&thinsp;}}) മൂർദ്ധന്യ ഉച്ചാരണത്തെ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Retroflex articulation}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് 'r' എന്ന അക്ഷരത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നത്. * മുകളിലെ കൊളുത്ത് (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ɠ ɗ ɓ}}) ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങളെ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Implosives}}) കാണിക്കുന്നു. * പല അനുനാസിക വ്യഞ്ജനങ്ങളും (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Nasal consonants}}) {{angbr IPA|n}} എന്ന അക്ഷരത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്: {{angbr IPA|n ɲ ɳ ŋ}}. * ചെറിയ ക്യാപിറ്റൽ അക്ഷരങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന് വ്യഞ്ജനങ്ങളിൽ {{angbr IPA|ɢ ʜ ʟ ɴ ʀ ʁ}}, സ്വരങ്ങളിൽ {{angbr IPA|ɪ ʏ ʊ}}) ഉച്ചാരണത്തിലെ അയവിനെയോ ഗാംഭീര്യത്തെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. === മറ്റ് പ്രതിനിധാനങ്ങൾ === {{Main|Cursive forms of the International Phonetic Alphabet|IPA Braille}} കൈയെഴുത്തിനായും കുറിപ്പുകളെടുക്കാനായും ഐ.പി.എ അക്ഷരങ്ങളുടെ കൂട്ടക്ഷര രൂപങ്ങൾ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Cursive forms}}) ഉണ്ടെങ്കിലും, അവ വായിച്ചെടുക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായതിനാൽ ഉപയോഗിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കാറില്ല.{{sfn|International Phonetic Association|1999|p=31}} അന്ധർക്കും കാഴ്ചപരിമിതിയുള്ള ഭാഷാ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുമായി ഐ.പി.എയുടെ ബ്രെയിലി (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Braille}}) പതിപ്പും വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal |last=Englebretson |first=Robert |date=2009 |title=An overview of IPA Braille: an updated tactile representation of the International Phonetic Alphabet |url=http://www.ruf.rice.edu/~reng/englebretson2009.pdf |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=39 |issue=1 |page=67 |access-date=5 April 2014 |doi=10.1017/s0025100308003691 |citeseerx=10.1.1.501.366 |s2cid=36426880 |archive-date=8 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908105731/http://www.ruf.rice.edu/~reng/englebretson2009.pdf |url-status=live}}</ref> == അക്ഷരങ്ങൾ == {{കൂടുതൽ കാണുക|International Phonetic Alphabet chart}} ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ ഐ.പി.എയിലെ അക്ഷരങ്ങളെ മൂന്നായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Pulmonic consonants}}), ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Non-pulmonic consonants}}), സ്വരങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowels}}).{{NoteTag|"ശബ്ദങ്ങളെ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ, സ്വരങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം."<ref>{{harv|International Phonetic Association|1999|p=3}}</ref>}}<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=6}}</ref> ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്കോ അല്ലെങ്കിൽ നാദമില്ലാത്തവ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Voiceless/Tenuis}}), നാദമുള്ളവ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Voiced}}) എന്നിങ്ങനെ ജോടികളായോ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവയെ ഇടത് വശത്ത് മുൻഭാഗത്തുള്ള ഓഷ്ഠ്യ ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Labial}}) മുതൽ വലത് വശത്ത് പിൻഭാഗത്തുള്ള കണ്ഠമൂലീയ ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Glottal}}) വരെയുള്ള നിരകളിലായാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. സ്ഥലം ലാഭിക്കുന്നതിനായി ഐ.പി.എയുടെ ഔദ്യോഗിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ രണ്ട് നിരകൾ ഒഴിവാക്കുകയും, ആ അക്ഷരങ്ങൾ പ്രധാന പട്ടികയുടെ ഭാഗമാണെങ്കിൽ കൂടി അവയെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.{{NoteTag|അവയുടെ "അപൂർവ്വതയും അവിടെ കാണപ്പെടുന്ന കുറഞ്ഞ എണ്ണം ശബ്ദങ്ങളും കാരണം [...] അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള എളുപ്പത്തിനായാണ്" മാറ്റിയത്.<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=18}}</ref>}} ഇവ മുകളിൽ പൂർണ്ണ തടസ്സമുള്ളവയായ സ്പർശങ്ങളും അനുനാസികങ്ങളും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Occlusives}}), തുടർന്ന് ചെറിയ തടസ്സമുള്ള പ്രകമ്പിതങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vibrants}}), ഭാഗിക തടസ്സമുള്ള ഊഷ്മാക്കൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Fricatives}}), ഏറ്റവും ഒടുവിൽ താഴെ കുറഞ്ഞ തടസ്സമുള്ള അന്തസ്ഥങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Approximants}}) എന്നിങ്ങനെയാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെയും സ്ഥലം ലാഭിക്കാൻ ഒരു വരി ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. താഴെയുള്ള പട്ടികയിൽ അല്പം വ്യത്യസ്തമായ ക്രമീകരണമാണുള്ളത്: എല്ലാ ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഒരൊറ്റ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. സ്പർശം → ഊഷ്മാവ് → അന്തസ്ഥം എന്ന മാറ്റത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനായി പ്രകമ്പിതങ്ങളെയും പാർശ്വികങ്ങളെയും വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ തൊട്ടടുത്ത അറകളിലെ സ്പർശങ്ങളെയും ഊഷ്മാക്കളെയും ചേർത്ത് അഫ്രിക്കേറ്റുകൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Affricates}}) രൂപപ്പെടുത്താം. അസാധ്യമെന്നോ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ലെന്നോ കരുതുന്ന ഉച്ചാരണങ്ങളെ ചാരനിറത്തിലുള്ള അറകളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. സ്വരാക്ഷരങ്ങളെയും ജോടികളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്{{snd}}വർത്തുളമല്ലാത്തവയും വർത്തുളമായവയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Rounded}}){{snd}}കൂടാതെ ഇവയെ ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് മുൻ-പിൻ ക്രമത്തിലും, മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വായയുടെ തുറവിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലും ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ചാർട്ടിൽ നിന്ന് സ്വരാക്ഷരങ്ങളൊന്നും ഒഴിവാക്കിയിട്ടില്ല (മുമ്പ് ചില മധ്യ സ്വരങ്ങളെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു). === വ്യഞ്ജനങ്ങൾ === {{കൂടുതൽ കാണുക|IPA consonant chart with audio}} ==== ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== ശ്വാസനാളത്തിലോ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Glottis}}) വായയിലോ തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട് ശ്വാസകോശത്തിൽ നിന്നുള്ള വായു പുറത്തുവിട്ട് ഉച്ചരിക്കുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളാണ് ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Pulmonic consonants}}). ഐ.പി.എയിലും അതുപോലെ മനുഷ്യഭാഷകളിലും ഭൂരിഭാഗം വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. ഇംഗ്ലീഷിലെ എല്ലാ വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Fromkin |first=Victoria |author-link=Victoria Fromkin |author2=Rodman, Robert |title=An Introduction to Language |orig-year=1974 |year=1998 |publisher=Harcourt Brace College Publishers |location=Fort Worth, TX |edition=6th |isbn=0-03-018682-X |url=https://archive.org/details/introductiontola00from_1}}</ref> ഒട്ടുമിക്ക വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ പട്ടികയിലെ വരികൾ വ്യഞ്ജനം എങ്ങനെ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉച്ചാരണ രീതിയെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Manner of articulation}}), നിരകൾ സ്വനപഥത്തിൽ എവിടെയാണ് വ്യഞ്ജനം ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉച്ചാരണ സ്ഥാനത്തെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Place of articulation}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രധാന ചാർട്ടിൽ ഒരൊറ്റ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനമുള്ള വ്യഞ്ജനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. {{IPA pulmonic consonants|caption=|affricates=no|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * ചില അക്ഷരങ്ങൾ ജോടികളായി വരുന്ന വരികളിൽ, വലതുവശത്തുള്ള അക്ഷരം നാദമുള്ള വ്യഞ്ജനത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു (ശ്വാസ-നാദമുള്ള {{IPA|[ɦ]}} ഒഴികെ).<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|loc=§&nbsp;2.1.}}</ref> മറ്റ് വരികളിൽ (സോണറന്റുകൾ - <small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Sonorants}}), ഒറ്റ അക്ഷരം നാദമുള്ള വ്യഞ്ജനത്തെ കാണിക്കുന്നു. * ഡെന്റൽ, ആൽവിയോളാർ, പോസ്റ്റ്-ആൽവിയോളാർ തുടങ്ങിയ കൊറോണൽ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Coronal}}) ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ഐ.പി.എ ഒരൊറ്റ അക്ഷരം മാത്രമാണ് നൽകുന്നതെങ്കിലും, പ്രത്യേക ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകൾ ഇല്ലാതെ തന്നെ അവയെ വേർതിരിച്ച് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. * അസാധ്യമെന്ന് കരുതുന്ന ഉച്ചാരണങ്ങളെ ചാരനിറത്തിലുള്ള അറകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. * {{IPA|[β, ð, ʁ, ʕ, ʢ]}} എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനപരമായി നാദമുള്ള ഊഷ്മാക്കളാണെങ്കിലും അവയെ അന്തസ്ഥങ്ങളായും ഉപയോഗിക്കാം.{{NoteTag|"നാദമുള്ള ഓഷ്ഠ്യ ഊഷ്മാവിന്റെ സ്ഥാനത്ത് നൽകിയിട്ടുള്ള {{IPA|[β]}} പോലൊരു ചിഹ്നം, ആവശ്യമെങ്കിൽ നാദമുള്ള ഓഷ്ഠ്യ അന്തസ്ഥത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനും ഉപയോഗിക്കാം."<ref>{{harv|International Phonetic Association|1999|p=9}}</ref>}} * ഇംഗ്ലീഷ്, കൊറിയൻ തുടങ്ങിയ പല ഭാഷകളിലും {{IPA|[h]}}, {{IPA|[ɦ]}} എന്നിവ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഗ്ലോട്ടലുകളോ ഊഷ്മാക്കളോ അന്തസ്ഥങ്ങളോ അല്ല. പകരം അവ കേവലം ശബ്ദോത്പാദനം (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Phonation}}) മാത്രമാണ്.<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|loc=§&nbsp;9.3.}}</ref> * {{IPA|[ʃ ʒ]}}, {{IPA|[ɕ ʑ]}}, {{IPA|[ʂ ʐ]}} എന്നീ ഊഷ്മാക്കളെ വേർതിരിക്കുന്നത് പ്രധാനമായും നാവിന്റെ സ്ഥാനത്തേക്കാൾ അതിന്റെ ആകൃതിയാണ്. * ഔദ്യോഗിക ഐ.പി.എ ചാർട്ടിലെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ {{IPA|[ʜ, ʢ]}} എന്നിവയെ എപ്പിഗ്ലോട്ടൽ ഊഷ്മാക്കളായി നിർവചിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അവയെ {{IPA|[ħ, ʕ]}} എന്നിവയുടെ അതേ സ്ഥാനത്തുള്ള പ്രകമ്പിതങ്ങളായും പരിഗണിക്കാം.<ref>{{harvnb|Esling|2010|pp=688–689}}</ref> * നൽകിയിട്ടുള്ള ചില ശബ്ദങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും ഭാഷയിൽ സ്വനിമങ്ങളായി (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Phonemes}}) നിലവിലുള്ളതായി അറിവില്ല. ==== ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== വായുസഞ്ചാരത്തിനായി ശ്വാസകോശത്തെ ആശ്രയിക്കാത്ത ശബ്ദങ്ങളാണ് ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ. ആഫ്രിക്കയിലെ ഖോയ്‌സാൻ ഭാഷകളിലും മറ്റും കാണുന്ന ക്ലിക്കുകൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Clicks}}), സിന്ധി, ഹൗസ, സ്വാഹിലി, വിയറ്റ്നാമീസ് തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലെ ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Implosives}}), അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ-കൊക്കേഷ്യൻ ഭാഷകളിലെ ഉത്ക്ഷിപ്തങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Ejectives}}) എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. {{IPA non-pulmonic consonants|caption=|nonipa=no|affricates=no|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * ക്ലിക്കുകളെ പരമ്പരാഗതമായി മുൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനവും പിൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനവും ചേർന്നതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഐ.പി.എയിലെ ക്ലിക്ക് അക്ഷരങ്ങൾ മുൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണത്തെ മാത്രമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതിനാൽ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താൻ രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്: ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|k͡ǀ, ɡ͡ǀ, q͡ǀ}} മുതലായവ. പിൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണത്തിനുള്ള അക്ഷരം പലപ്പോഴും ഒഴിവാക്കാറുണ്ട്, അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവിടെ ഒരു {{angbr IPA|k}} ഉണ്ടെന്ന് അനുമാനിക്കാം. എന്നാൽ ചില ഗവേഷകർ ക്ലിക്കുകളെ ഈ രീതിയിൽ വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനോട് വിയോജിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal |last1=Miller |first1=Amanda L. |last2=Brugman |first2=Johanna |last3=Sands |first3=Bonny |last4=Namaseb |first4=Levi |last5=Exter |first5=Mats |last6=Collins |first6=Chris |date=2009 |title=Differences in airstream and posterior place of articulation among Nǀuu clicks |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0025100309003867/type/journal_article |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=39 |issue=2 |pages=129–161 |doi=10.1017/S0025100309003867 |s2cid=46194815 |issn=0025-1003 |access-date=24 May 2023 |archive-date=1 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230701181158/https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-international-phonetic-association/article/abs/differences-in-airstream-and-posterior-place-of-articulation-among-nuu-clicks/FA6566F6283D1E42E23C868E91DAFAA8 |url-status=live|url-access=subscription }}</ref> അത്തരം സമീപനങ്ങളിൽ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് പ്രത്യേകതകൾ കാണിക്കുന്നത്: {{angbr IPA|ǀ, ǀ̬, ǀ̃}} മുതലായവ. * നാദമില്ലാത്ത ഉൾവലിയുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളായ {{angbr IPA|ƥ, ƭ, ƈ, ƙ, ʠ}} എന്നിവയെ ഐ.പി.എ ഇപ്പോൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ലെങ്കിലും അവ യൂണിക്കോഡിൽ ലഭ്യമാണ്. പകരം നാദമില്ലാത്തതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഡയാക്രിറ്റിക് ചേർത്ത് {{angbr IPA|ɓ̥, ɗ̥}} എന്നിങ്ങനെയാണ് ഐ.പി.എ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. * മൂർദ്ധന്യ ഉൾവലിയുന്ന വ്യഞ്ജനമായ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Retroflex implosive}}) <span title="U+1D91">{{angbr IPA|ᶑ&thinsp;}}</span> ഐ.പി.എ വ്യക്തമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും,<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=166}}</ref> യൂണിക്കോഡിൽ ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനെ അവർ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്. * ഉത്ക്ഷിപ്ത ഡയാക്രിറ്റിക് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Ejective diacritic}}) വ്യഞ്ജനത്തിന് വലതുവശത്തായാണ് നൽകുന്നത്: ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|t͜ʃʼ}}, {{angbr IPA|kʷʼ}}. ==== അഫ്രിക്കേറ്റുകൾ ==== അഫ്രിക്കേറ്റുകളെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Affricates}}) സംയുക്ത ഉച്ചാരണ സ്പർശങ്ങളെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Co-articulated stops}}) രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ തുടർച്ചയായി നൽകിയാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. വ്യക്തതയ്ക്കായി ഇവയെ മുകളിലോ താഴെയോ ഒരു ടൈ ബാർ ഉപയോഗിച്ച് ബന്ധിപ്പിക്കാം. അർത്ഥത്തിൽ വ്യത്യാസമില്ലാതെ ഇത് മുകളിലോ താഴെയോ നൽകാം.{{NoteTag|ടൈ ബാർ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ നൽകുന്നതാണ് പരമ്പരാഗത രീതി. വരികൾ തമ്മിൽ കൂട്ടിമുട്ടാതിരിക്കാനോ വ്യക്തതയ്ക്കായോ താഴെയും നൽകാറുണ്ട്.<ref>{{Cite journal |last1=Niesler |first1=Thomas |last2=Louw |first2=Philippa |last3=Roux |first3=Justus |date=2005 |title=Phonetic analysis of Afrikaans, English, Xhosa and Zulu using South African speech databases |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.2989/16073610509486401 |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |language=en |volume=23 |issue=4 |pages=459–474 |doi=10.2989/16073610509486401 |s2cid=7138676 |issn=1607-3614 |access-date=24 May 2023 |archive-date=27 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527215149/http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.2989/16073610509486401 |url-status=live|url-access=subscription }}</ref>}} കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും അഫ്രിക്കേറ്റുകളെ സൂചിപ്പിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും (ഉദാ: {{angbr IPA|ʧ, ʤ&thinsp;}}) ഇത് ഇപ്പോൾ ഔദ്യോഗിക ഐ.പി.എ രീതിയല്ല.<ref name="IPA 1999" /> സൂപ്പർസ്ക്രിപ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ചും അഫ്രിക്കേറ്റുകളെ എഴുതാറുണ്ട് (ഉദാഹരണത്തിന് {{IPA|[t͜s]}} എന്നതിന് പകരം {{angbr IPA|tˢ}}). താലവ്യ സ്പർശങ്ങളായ {{angbr IPA|c}}, {{angbr IPA|ɟ}} എന്നിവയെ പലപ്പോഴും {{IPA|[t͜ʃ]}}, {{IPA|[d͜ʒ]}} എന്നിവയ്ക്കോ സമാനമായ അഫ്രിക്കേറ്റുകൾക്കോ പകരമായി ഐ.പി.എ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ പോലും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.<ref name="International Phonetic Association 1999 133">{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=133}}</ref> {{IPA affricates|caption=|notes=no}} ഒരു യഥാർത്ഥ അഫ്രിക്കേറ്റിൽ സ്പർശ ഭാഗവും ഊഷ്മാവ് ഭാഗവും സമാന സ്ഥാനത്താണ് ഉച്ചരിക്കുന്നത് എന്നതിനാലും, അഫ്രിക്കേറ്റിന്റെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനം ഊഷ്മാവ് ഭാഗത്താണ് കൂടുതൽ വ്യക്തമാവുക എന്നതിനാലും, ആദ്യ അക്ഷരം എപ്പോഴും പൂർണ്ണമായും കൃത്യതയോടെ രേഖപ്പെടുത്താറില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇംഗ്ലീഷിലെ ''ch'' ശബ്ദം സൂക്ഷ്മമായ ലിപിയാക്കലിൽ {{IPA|[t̠͡ʃ]}} ആണെങ്കിലും, ഡയാക്രിറ്റിക് ഒഴിവാക്കി പൊതുവെ {{IPA|[t͡ʃ]}} എന്നാണ് എഴുതാറുള്ളത്. സമാനമായി {{IPA|[ʈ͡ʂ]}}, {{IPA|[ɖ͡ʐ]}} എന്നിവയെ {{IPA|[t͡ʂ]}}, {{IPA|[d͡ʐ]}} എന്നിങ്ങനെയാണ് കൂടുതലും എഴുതാറുള്ളത്. ==== സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== ഒരേസമയം രണ്ട് ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ശബ്ദങ്ങളാണ് സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Co-articulated consonants}}). ഇംഗ്ലീഷിലെ "went" എന്നതിലെ {{IPA|[w]}} ചുണ്ടുകൾ വട്ടത്തിലാക്കിയും നാവിന്റെ പിൻഭാഗം ഉയർത്തിയും ഉച്ചരിക്കുന്നതിനാൽ ഇതൊരു സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനമാണ്. സമാനമായ ശബ്ദങ്ങളാണ് {{IPA|[ʍ]}}, {{IPA|[ɥ]}} എന്നിവ. {{IPA co-articulated consonants|caption=|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * സ്വീഡിഷിലെ ''sj'' ശബ്ദമായ {{IPA|[ɧ]}} എന്നത് ഒരേ സമയത്തുള്ള {{IPA|[ʃ]}}, {{IPA|[x]}} എന്നിവയാണെന്ന് ഐ.പി.എ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അങ്ങനെയൊരു ഉച്ചാരണം ഏതെങ്കിലും ഭാഷയിലുള്ളതായി സാധ്യത കുറവാണ്.<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|pp=329–330}}</ref> * ഒന്നിലധികം ടൈ ബാറുകൾ ഉപയോഗിക്കാം: {{angbr IPA|a͡b͡c}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|a͜b͜c}}. ഉദാഹരണത്തിന്, {{angbr IPA|g͡k͡x}}. * ടൈ ബാറിന് മുകളിലോ താഴെയോ ഡയാക്രിറ്റിക് നൽകണമെങ്കിൽ കംബൈനിംഗ് ഗ്രാഫീം ജോയിനർ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതുണ്ട് (ഉദാ: {{IPA|[b͜͏̰də̀bdʊ̀]}}). * ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങൾക്കൊപ്പം, രണ്ട് അക്ഷരങ്ങളും ഉൾവലിയുന്നതാണെന്ന് കാണിക്കാൻ എഴുത്തുകാർ പലപ്പോഴും വിട്ടുനിൽക്കാറുണ്ട്, പകരം ലളിതമായി {{angbr IPA|ɡ͡ɓ}}, {{angbr IPA|k͜ƥ}} എന്നിങ്ങനെ എഴുതുന്നു. === സ്വരങ്ങൾ === {{Main|സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ}} [[File:Cardinal vowel tongue position-front.svg|thumb|മുൻ സ്വരങ്ങളുടെ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Front vowels}}) നാവിന്റെ സ്ഥാനം. നാവിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭാഗം സ്വരങ്ങളുടെ ഉയരവും മുൻ-പിൻ സ്ഥാനവും നിർണ്ണയിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.|class=skin-invert-image]] [[File:Cardinal vowels-Jones x-ray.jpg|thumb|{{IPA|[i, u, a, ɑ]}} എന്നീ ശബ്ദങ്ങളെ കാണിക്കുന്ന എക്സ്-റേ ചിത്രങ്ങൾ.|class=skin-invert-image]] അക്ഷരങ്ങളുടെ (syllable) മധ്യത്തിൽ വരുന്ന ശബ്ദമായാണ് ഐ.പി.എ സ്വരത്തെ നിർവചിക്കുന്നത്.<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=10}}</ref> നാവിന്റെ സ്ഥാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഐ.പി.എ സ്വരങ്ങളെ മാപ്പ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. {{IPA vowels|caption=|notes=no}} പട്ടികയുടെ ലംബമായ അച്ചുതണ്ട് സ്വരങ്ങളുടെ ഉയരത്തെയാണ് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowel height}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നാവ് താഴ്ത്തി ഉച്ചരിക്കുന്ന സ്വരങ്ങൾ താഴെയും, ഉയർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നവ മുകളിലുമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, നാവിന്റെ സ്ഥാനം താഴെയായതിനാൽ {{IPA|[ɑ]}} താഴെയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. നാവ് വായയുടെ മേൽഭാഗത്തേക്ക് ഉയർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നതിനാൽ {{IPA|[i]}} മുകളിലാണ്. സമാനമായി, പട്ടികയുടെ തിരശ്ചീന അച്ചുതണ്ട് സ്വരങ്ങളുടെ മുൻ-പിൻ സ്ഥാനത്തെയാണ് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowel backness}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നാവിനെ വായയുടെ മുൻഭാഗത്തേക്ക് നീക്കി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ഉദാ: {{IPA|[ɛ]}}) ഇടതുവശത്തും, പിൻഭാഗത്തേക്ക് നീക്കി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ഉദാ: {{IPA|[ʌ]}}) വലതുവശത്തുമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. സ്വരങ്ങൾ ജോടിയായി വരുന്നിടത്ത്, വലതുവശത്തുള്ളത് വർത്തുള സ്വരവും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Rounded vowel}}) ഇടതുവശത്തുള്ളത് വർത്തുളമല്ലാത്ത സ്വരവുമാണ്. ==== ദ്വിസ്വരങ്ങൾ ==== ദ്വിസ്വരങ്ങളെ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Diphthongs}}) അക്ഷരങ്ങളുടെ ലളിതമായ ശ്രേണിയായി എഴുതാമെങ്കിലും, വ്യക്തതയ്ക്കായി അവയെ നോൺ-സിലബിക് ഡയാക്രിറ്റിക് ഉപയോഗിച്ചോ (ഉദാ: {{angbr IPA|ui̯}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|u̯i}}) സൂപ്പർസ്ക്രിപ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ചോ (ഉദാ: {{angbr IPA|uⁱ}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|ᵘi}}) രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ചിലപ്പോൾ ടൈ ബാറും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്: {{angbr IPA|u͜i}}. ;കുറിപ്പുകൾ * {{angbr IPA|a}} ഔദ്യോഗികമായി മുൻ സ്വരത്തെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതെങ്കിലും, മുൻ-മധ്യ സ്വരങ്ങൾ തമ്മിൽ കാര്യമായ വ്യത്യാസമില്ലാത്തതിനാൽ കേന്ദ്ര സ്വരങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാനും {{angbr IPA|a}} വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.<ref name="thomason" /> കൃത്യമായി വേർതിരിക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു കേന്ദ്ര സ്വരത്തെ കാണിക്കാൻ റിട്രാക്ഷൻ ഡയാക്രിറ്റിക് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Retraction diacritic}}) അല്ലെങ്കിൽ സെൻട്രലൈസ്ഡ് ഡയാക്രിറ്റിക് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ് (ഉദാ: {{angbr IPA|a̠}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|ä}}). == മലയാള വ്യാകരണത്തിലെ വർണ്ണവിഭജനവും ഐ.പി.എയും == അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി [[ഉച്ചാരണസ്ഥാനം|ഉച്ചാരണസ്ഥാനങ്ങളെയും]] ഉച്ചാരണരീതികളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് സ്വനിമങ്ങളെ വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നതെങ്കിൽ, മലയാളമുൾപ്പെടെയുള്ള ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെ പരമ്പരാഗത വർണ്ണവിഭജന സമ്പ്രദായം പ്രധാനമായും ഉച്ചാരണസ്ഥാനങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.<ref>കേരളപാണിനീയം, ഏ. ആർ. രാജരാജവർമ്മ, അക്ഷരമാല, പീഠിക</ref> ഈ രണ്ട് രീതികളും തമ്മിലുള്ള ചില പ്രധാന സാമ്യങ്ങളും വ്യത്യാസങ്ങളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * '''സ്പർശങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Plosives/Stops}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം പൂർണ്ണമായി തടയുകയും പിന്നീട് പെട്ടെന്ന് തുറന്നുവിടുകയും ചെയ്യുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളെയാണ് ഐ.പി.എ യിൽ '{{lang|en|Plosives}}' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. മലയാളത്തിലെ 'ക, ച, ട, ത, പ' എന്നീ വർഗ്ഗാക്ഷരങ്ങൾ ഐ.പി.എ പ്രകാരമുള്ള സ്പർശങ്ങളുമായി വലിയൊരളവിൽ യോജിക്കുന്നു. * '''ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾ:''' ** '''[[കണ്ഠ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Velar}}):''' തൊണ്ടയിൽ നിന്നോ അണ്ണാക്കിന്റെ പിൻഭാഗത്തുനിന്നോ ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ക-വർഗ്ഗം). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Velar consonants}} ന് സമാനമാണ്. ** '''[[താലവ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Palatal}}):''' നാവിന്റെ മധ്യഭാഗം അണ്ണാക്കിൽ മുട്ടിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ച-വർഗ്ഗം, യ, ശ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Palatal consonants}} ആണ്. ** '''[[മൂർദ്ധന്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Retroflex}}):''' നാവിന്റെ അറ്റം മുകളിലേക്ക് വളച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ട-വർഗ്ഗം, ര, ഷ, ള). ഇവയെ ഐ.പി.എ യിൽ {{lang|en|Retroflex}} എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ** '''[[ദന്ത്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Dental}}):''' നാവിന്റെ അറ്റം പല്ലിൽ മുട്ടിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ത-വർഗ്ഗം, ല, സ). ഐ.പി.എ യിലെ {{lang|en|Dental consonants}} ന് തുല്യമാണിത്. ** '''[[ഓഷ്ഠ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Bilabial}}):''' ചുണ്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (പ-വർഗ്ഗം, വ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Bilabial consonants}} ആണ്. * '''അനുനാസികങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Nasals}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം മൂക്കിലൂടെ കടത്തിവിട്ട് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ങ, ഞ, ണ, ന, മ). ഐ.പി.എ യിലും ഇവയെ {{lang|en|Nasals}} എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. * '''അന്തസ്ഥങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Approximants}}):''' സ്പർശങ്ങൾക്കും ഊഷ്മാക്കൾക്കും ഇടയിലുള്ളവ (യ, ര, ല, വ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ പ്രധാനമായും {{lang|en|Approximants}} വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. * '''ഊഷ്മാക്കൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Fricatives}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം ഭാഗികമായി തടഞ്ഞുനിർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ശ, ഷ, സ, ഹ). ഇവ ഐ.പി.എ യിലെ {{lang|en|Fricatives}} ന് സമാനമാണ്. പരമ്പരാഗത രീതി കൂടുതലും സ്വരങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Vowels}}), [[വ്യഞ്ജനം|വ്യഞ്ജനങ്ങൾ]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Consonants}}) എന്നിങ്ങനെയുള്ള വിഭജനത്തിന് മുൻതൂക്കം നൽകുമ്പോൾ, ഐ.പി.എ ഉച്ചാരണത്തിലെ സൂക്ഷ്മമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ കൂടി (ഉദാഹരണത്തിന്, മഹാപ്രാണം (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Aspiration}}), നാദം (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Voicing}})) രേഖപ്പെടുത്താൻ കൂടുതൽ ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>ശബ്ദശാസ്ത്രം, പ്രൊഫ. കെ.എം. പ്രഭാകരവാരിയർ, ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> == കുറിപ്പുകൾ == {{NoteFoot|30em}} == References == === Footnotes === {{Reflist}} hhjwcua8bn7cxl09fj9hallgliivc16 4612594 4612593 2026-04-10T03:21:34Z Symphonicallyu 155269 /* ദ്വിസ്വരങ്ങൾ */ 4612594 wikitext text/x-wiki {{Short description|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ കുറിപ്പുകളുടെ സംവിധാനം}} {{For|റേഡിയോ ആശയവിനിമയത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന അക്ഷരമാലയ്ക്കായി|നാറ്റോ ഫൊണറ്റിക് അക്ഷരമാല}} {{Self-reference|ഓഡിയോയോടുകൂടിയ ഐ.പി.എ ചിഹ്നങ്ങളുടെ ആമുഖത്തിന്, [[:Help:IPA]] കാണുക. വിക്കിപീഡിയയിലെ ഐ.പി.എ ഉപയോഗത്തിന്, [[:Help:IPA/Introduction]], [[:Help:IPA/English]] എന്നിവ കാണുക.}} {{Use dmy dates|date=January 2021}} {{Infobox writing system | name = അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി | type = അക്ഷരമാല | typedesc = – ഭാഗികമായി [[featural]] | languages = ഏത് വാമൊഴിയുടെയും [[phonetic|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ]], [[phonemic|സ്വനിമപരമായ]] ലിപിയാക്കലിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു | time = 1888–ഇതുവരെ | fam1 = [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്സ്]] | fam2 = [[Proto-Sinaitic script|പ്രോട്ടോ-സിനൈറ്റിക് ലിപി]] | fam3 = [[Phoenician alphabet|ഫിനീഷ്യൻ അക്ഷരമാല]] | fam4 = [[ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമാല]] | fam5 = [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല]] | fam6 = [[Lepsius Standard Alphabet|ലെപ്‌സിയസ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് അക്ഷരമാല]] | fam7 = [[Palaeotype alphabet|പാലിയോടൈപ്പ് അക്ഷരമാല]], [[English Phonotypic Alphabet|ഇംഗ്ലീഷ് ഫോണോടൈപ്പിക് അക്ഷരമാല]] | fam8 = [[Romic alphabet|റോമിക് അക്ഷരമാല]] | children = [[IPA Braille|ഐ.പി.എ ബ്രെയിലി]], [[ExtIPA]] | sample = IPA in IPA.svg | caption = "IPA", [[Received Pronunciation|റിസീവ്ഡ് പ്രൊനൻസിയേഷൻ]] പ്രകാരം [[narrow transcription|സൂക്ഷ്മമായി ലിപിയാക്കിയത്]] {{IPA|[aɪ̯&nbsp;pʰiː&nbsp;eɪ̯]}} | unicode = ''കാണുക {{section link|Phonetic symbols in Unicode|Unicode blocks}}'' | iso15924 = }} {{SpecialChars | special = [[phonetic|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ]] [[symbol|ചിഹ്നങ്ങൾ]] | fix = സഹായം:പ്രത്യേക അക്ഷരങ്ങൾ | characters = ശബ്ദശാസ്ത്ര ചിഹ്നങ്ങൾ }} [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല|ലത്തീൻ ലിപിയെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ശബ്ദശാസ്ത്ര അക്ഷരമാലയാണ് '''അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി''' (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> '''{{lang|en|International Phonetic Alphabet}}''' - '''{{lang|en|IPA}}'''). സംസാരഭാഷയിലെ ശബ്ദങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു സ്റ്റാൻഡേർഡ് സംവിധാനമായി 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ [[അന്താരാഷ്ട്ര സ്വരശാസ്ത്ര സംഘടന|ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിൿ അസോസിയേഷനാണ്]] ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.<ref name="IPA 1999">{{harvnb|International Phonetic Association|1999}}</ref> ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞർ, നിഘണ്ടു നിർമ്മാതാക്കൾ, വിദേശ ഭാഷാ വിദ്യാർത്ഥികൾ, അധ്യാപകർ, സ്പീച്ച്-ലാംഗ്വേജ് പത്തോളജിസ്റ്റുകൾ, ഗായകർ, അഭിനേതാക്കൾ, കൃത്രിമ ഭാഷാ നിർമ്മാതാക്കൾ, പരിഭാഷകർ എന്നിവർ ഐ.പി.എ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name="world">{{Cite book |last=MacMahon |first=Michael K. C. |url=https://archive.org/details/isbn_9780195079937/page/821 |title=The World's Writing Systems |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0-19-507993-0 |editor=Daniels |editor-first=P. T. |location=New York |pages=821–846 |chapter=Phonetic Notation |editor2=Bright |editor-first2=W.}}</ref><ref>{{Cite book |first=Joan |last=Wall |title=International Phonetic Alphabet for Singers: A Manual for English and Foreign Language Diction |publisher=Pst |year=1989 |isbn=1-877761-50-8}}</ref> സംസാരഭാഷയിലെ ശബ്ദങ്ങളുടെ സ്വഭാവങ്ങളായ സ്വനിമങ്ങൾ, ശബ്ദഭേദങ്ങൾ ({{lang|en|intonation}}), അക്ഷരങ്ങളുടെ ({{lang|en|syllables}}) വിഭജനം എന്നിവ സൂചിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലാണ് ഐ.പി.എ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="IPA 1999" /> പല്ലുകടിക്കൽ, കൊഞ്ഞ, മുച്ചുണ്ട് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക സംസാര രീതികൾ രേഖപ്പെടുത്താൻ ഐ.പി.എയുടെ വിപുലീകരിച്ച ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം.<ref name="world" /> [[അക്ഷരം|അക്ഷരങ്ങളും]] പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഐ.പി.എ ലിപിയാക്കൽ നടത്തുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|t}} എന്ന അക്ഷരത്തിന്റെ ശബ്ദം, എത്രത്തോളം സൂക്ഷ്മമായി രേഖപ്പെടുത്തണം എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി {{IPA|[t]}} എന്നോ {{IPA|[t̺ʰ]}} എന്നോ എഴുതാം. ഫ്രഞ്ചിലെ {{angbr|t}} എന്ന അക്ഷരം {{IPA|[t]}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|[t̻]}} ആയി രേഖപ്പെടുത്താം. ഈ രണ്ട് ശബ്ദങ്ങളും സമാനമാണെങ്കിലും വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. സ്വനിമങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ സ്ലാഷുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു; അതിനാൽ, {{IPA|/t/}} എന്നത് {{IPA|[t̺ʰ]}} യേക്കാളും {{IPA|[t̻]}} യേക്കാളും പൊതുവായ ഒരു രൂപമാണ്, സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് ഇവയിലേതിനെയും ഇത് സൂചിപ്പിക്കാം.{{NoteTag|{{angbr|t̺ʰ}} യുടെ താഴെയുള്ള ചിഹ്നം അത് നാവിന്റെ അറ്റം ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്നും, മുകളിലുള്ള ''h'' അത് വായു പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നു; {{angbr|t̻}} യുടെ താഴെയുള്ള ചതുരം അത് നാവിന്റെ പരന്ന ഭാഗം ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു. ഈ വ്യത്യാസങ്ങളാണ് ഇംഗ്ലീഷിലെയും ഫ്രഞ്ചിലെയും {{IPA|/t/}} ഉച്ചാരണങ്ങളെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്.}} ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ കാലാകാലങ്ങളിൽ അക്ഷരങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയോ ഒഴിവാക്കുകയോ പരിഷ്കരിക്കുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. 2005-ലെ അവസാന മാറ്റം അനുസരിച്ച്,<ref>{{cite web |url=http://www.langsci.ucl.ac.uk/ipa/ipachart.html |title=IPA: Alphabet |publisher=UCL Division of Psychology and Language Sciences |access-date=20 November 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010121927/http://www.langsci.ucl.ac.uk/ipa/ipachart.html |archive-date=10 October 2012}}</ref> ഐ.പി.എയിൽ 107 അടിസ്ഥാന അക്ഷരങ്ങളും, നിരവധി സൂപ്പർസെഗ്മെന്റൽ അക്ഷരങ്ങളും, 44 പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും, നാല് പ്രോസോഡിക് ചിഹ്നങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവ ഐ.പി.എ ചാർട്ടിലും അസോസിയേഷന്റെ വെബ്സൈറ്റിലും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite web |title=Full IPA Chart |url=https://www.internationalphoneticassociation.org/content/full-ipa-chart |website=International Phonetic Association |access-date=24 April 2017 |archive-date=27 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227153233/https://www.internationalphoneticassociation.org/content/full-ipa-chart |url-status=live}}</ref> == വിവരണം == [[File:IPA chart 2020.svg|thumb|upright=1.5|ഐ.പി.എയുടെ ഔദ്യോഗിക സംഗ്രഹ പട്ടിക (2020-ൽ പരിഷ്കരിച്ചത്)|class=skin-invert-image]] ഓരോ വിശിഷ്ട ശബ്ദത്തിനും അഥവാ സ്വനിമത്തിനും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Phoneme}}) ഓരോ അക്ഷരം നൽകുക എന്നതാണ് ഐ.പി.എയുടെ അടിസ്ഥാന തത്വം.{{NoteTag|"തുടക്കം മുതൽക്കേ [...] ഓരോ വിശിഷ്ട ശബ്ദത്തിനും ഓരോ പ്രത്യേക ചിഹ്നം നൽകാനാണ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ ലക്ഷ്യമിട്ടത്; അതായത്, ഒരു ഭാഷയിൽ ഒരു ശബ്ദത്തിന് പകരം മറ്റൊന്ന് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ വാക്കിന്റെ അർത്ഥം മാറുന്നുവെങ്കിൽ അതിന് പ്രത്യേക ചിഹ്നം നൽകുക [...] ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇത് സ്വനിമം എന്ന് പരക്കെ അറിയപ്പെട്ടു."<ref name="International Phonetic Association 1999 27">{{harv|International Phonetic Association|1999|p=27}}</ref>}} ഇതിനർത്ഥം: * ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|sh}}, {{angbr|ea}} എന്നിവ പോലെ ഒരു ശബ്ദത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഒന്നിലധികം അക്ഷരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന രീതിയോ, {{angbr|x}} എന്നത് {{IPA|/ks/}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|/ɡz/}} എന്നീ ശബ്ദങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഒന്നിലധികം ശബ്ദങ്ങൾക്ക് ഒറ്റ അക്ഷരം ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയോ ഐ.പി.എയിൽ ഇല്ല.{{NoteTag|ഇതിന് അപവാദമായി വരുന്നത് അഫ്രിക്കേറ്റുകളും (affricates) ഡിഫ്‌തൊങ്ങുകളുമാണ് (diphthongs). ഇവയെ {{angbr|ts}}, {{angbr|au}} എന്നിങ്ങനെ ലളിതമായ ശ്രേണികളായോ, അവ ഒരൊറ്റ ശബ്ദമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കാൻ {{angbr|t͜s}}, {{angbr|au̯}} എന്നിങ്ങനെ ടൈ ബാറുകളോ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകളോ ഉപയോഗിച്ചോ എഴുതാവുന്നതാണ്.}} * സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് ഉച്ചാരണം മാറുന്ന അക്ഷരങ്ങൾ ഇതിലില്ല (ഉദാഹരണത്തിന് ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|[[hard and soft C|c]]}}, {{angbr|[[hard and soft G|g]]}} എന്നിവയുടെ മൃദുവും കഠിനവുമായ ഉച്ചാരണ വ്യത്യാസങ്ങൾ). * ലോകത്തൊരിടത്തും ഒരു ഭാഷയും രണ്ട് ശബ്ദങ്ങൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസം കാണിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഐ.പി.എ അവയ്ക്ക് വ്യത്യസ്ത അക്ഷരങ്ങൾ നൽകാറില്ല. ഈ സവിശേഷതയെ 'സെലക്റ്റീവ്നെസ്സ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref name="world" />{{NoteTag|ഉദാഹരണത്തിന്, ഫ്ലാപ്പുകളും ടാപ്പുകളും രണ്ടുതരം ഉച്ചാരണ രീതികളാണെങ്കിലും, ആൽവിയോളാർ ഫ്ലാപ്പും ആൽവിയോളാർ ടാപ്പും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചുകാണിക്കുന്ന ഒരു ഭാഷയും ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ, ഐ.പി.എ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക അക്ഷരങ്ങൾ നൽകുന്നില്ല. പകരം, രണ്ടിനും കൂടി ഒറ്റ അക്ഷരമാണ്{{snd}}ഈ സാഹചര്യത്തിൽ {{IPA|[ɾ]}}{{snd}}ഉപയോഗിക്കുന്നത്. സാങ്കേതികമായി പറഞ്ഞാൽ, ഇത് ഐ.പി.എയെ പൂർണ്ണമായും ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ (phonetic) അക്ഷരമാലയല്ലാതാക്കുകയും, ഭാഗികമായി സ്വനിമപരമായ (phonemic) അക്ഷരമാലയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.}} എന്നാൽ ഒരു ഡയാക്രിറ്റിക് ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ച് നിരവധി സ്വനിമങ്ങളെ വേർതിരിക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിൽ അതിന് അനുവാദമുണ്ട്. അക്ഷരമാല പ്രധാനമായും ഫോണുകളെ (phones) രേഖപ്പെടുത്താനാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നതെങ്കിലും, സ്വനിമങ്ങളെ ലിപിയാക്കാനും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആശയക്കുഴപ്പമില്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ 'പരിചിതമായ' അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ഐ.പി.എ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.<ref name="principles49-familiar">{{harvnb|International Phonetic Association|1949|pp=7, 12–13}}</ref> ഉദാഹരണത്തിന്, {{IPA|[ɛ]}}, {{IPA|[ɔ]}} എന്നിവയ്ക്ക് പകരം {{angbr IPA|e}}, {{angbr IPA|o}} എന്നിവയും, {{IPA|[t̪]}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|[ʈ]}} എന്നിവയ്ക്ക് പകരം {{angbr IPA|t}} ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഈ രീതിയിലാണ്. ഐ.പി.എയിലെ ചിഹ്നങ്ങളിൽ, 107 അക്ഷരങ്ങൾ വ്യഞ്ജനങ്ങളെയും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Consonants}}) സ്വരങ്ങളെയും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Vowels}}) പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഇവയെ പരിഷ്കരിക്കാൻ 31 പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും (ഡയാക്രിറ്റിക്സ്), ശബ്ദദൈർഘ്യം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Length}}), നാദം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Tone}}), ഊന്നൽ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Stress}}), ശബ്ദഭേദം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Intonation}}) തുടങ്ങിയ സവിശേഷതകൾ കാണിക്കാൻ 17 സൂപ്പർസെഗ്മെന്റൽ ചിഹ്നങ്ങളുമുണ്ട്. === അക്ഷരങ്ങളുടെ രൂപം === [[File:LowercaseG.svg|right|thumb|കുടുക്കുള്ള {{angbr IPA|{{serif|g}}}}, തുറന്ന {{angbr IPA|ɡ}} എന്നിവ ലിപിഭേദങ്ങളാണ്. തുറന്ന {{angbr IPA|ɡ}} ആയിരുന്നു യഥാർത്ഥ ഐ.പി.എ ചിഹ്നമെങ്കിലും ഇന്ന് രണ്ടും ശരിയായി കണക്കാക്കുന്നു.|class=skin-invert-image]] അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി ലത്തീൻ ലിപിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ലത്തീൻ ഇതര അക്ഷരങ്ങൾ പരമാവധി ഒഴിവാക്കാനാണ് ഇതിൽ ശ്രമിച്ചിട്ടുള്ളത്. ലത്തീൻ അക്ഷരങ്ങളുമായി കാഴ്ചയിൽ ഇഴുകിച്ചേരുന്ന തരത്തിലാണ് മറ്റ് അക്ഷരങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ മിക്ക അക്ഷരങ്ങളും ലത്തീൻ, ഗ്രീക്ക് ലിപികളിൽ നിന്നോ അവയുടെ വകഭേദങ്ങളിൽ നിന്നോ ഉള്ളതാണ്. ചില അക്ഷരങ്ങൾ ഇവ രണ്ടിലുമില്ലാത്തതാണ്: ഉദാഹരണത്തിന് ഗ്ലോട്ടൽ സ്റ്റോപ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന {{angbr IPA|ʔ}} എന്ന ചിഹ്നം, ബിന്ദുവില്ലാത്ത ചോദ്യചിഹ്നത്തിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. നാദമുള്ള ഫരിഞ്ചിയൽ ഘർഷത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന {{angbr IPA|ʕ}} എന്ന ചിഹ്നം അറബി അക്ഷരമായ അയിനിൽ ({{angbr|[[Ayin|ﻉ]]}}) നിന്നാണ് ഉൾക്കൊണ്ടത്. അക്ഷരങ്ങളുടെ ഉച്ചാരണം "അന്താരാഷ്ട്ര ഉപയോഗവുമായി" (ഏകദേശം ക്ലാസിക്കൽ ലത്തീൻ) യോജിച്ചുപോകുന്ന തരത്തിലാണ് ഐ.പി.എ നിർമ്മിച്ചത്. അതിനാൽ വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങളായ {{angbr IPA|b}}, {{angbr IPA|d}}, {{angbr IPA|f}}, {{angbr IPA|k}}, {{angbr IPA|m}}, {{angbr IPA|n}}, {{angbr IPA|p}} തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് ഇംഗ്ലീഷിലെ അതേ ഉച്ചാരണം തന്നെയാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. സ്വരങ്ങളായ {{angbr IPA|a}}, {{angbr IPA|e}}, {{angbr IPA|i}}, {{angbr IPA|o}}, {{angbr IPA|u}} എന്നിവ ലത്തീനിലെ ദീർഘസ്വരങ്ങളുമായി സാമ്യമുള്ളതാണ്. ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി {{angbr IPA|j}}, {{angbr IPA|r}}, {{angbr IPA|y}} എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മറ്റ് യൂറോപ്യൻ ഭാഷകളിലെ ഉച്ചാരണമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ==== അച്ചടി രൂപങ്ങൾ ==== [[File:Turned small cap omega as a vowel.svg|thumb|{{angbr|ʊ}} എന്ന സ്വരാക്ഷരത്തിനായി തലതിരിഞ്ഞ ചെറിയ ഒമേഗ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫോണ്ടിന്റെ ഉദാഹരണം.|class=skin-invert-image]] ലത്തീൻ അക്ഷരമാലയെ വിപുലീകരിക്കുന്നതിനായി ചെറിയ ക്യാപിറ്റൽ അക്ഷരങ്ങൾ (small-caps), കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ, തലതിരിഞ്ഞ അക്ഷരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഐ.പി.എ ഉപയോഗിച്ചു. യാന്ത്രിക അച്ചടിവിദ്യയുടെ (മെക്കാനിക്കൽ ടൈപ്പ്സെറ്റിംഗ്) കാലഘട്ടത്തിൽ തലതിരിഞ്ഞ അക്ഷരങ്ങൾ വളരെ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. പ്രത്യേക അച്ചുകൾ നിർമ്മിക്കാതെ തന്നെ {{angbr IPA|ɐ ə ɹ ʍ}} (a, e, r, w എന്നിവ തിരിഞ്ഞത്) തുടങ്ങിയ അക്ഷരങ്ങൾ അച്ചടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഐ.പി.എയിൽ ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമാലയിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി അക്ഷരങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും അവയുടെ ഉച്ചാരണം ഗ്രീക്കിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. മിക്ക ഗ്രീക്ക് അക്ഷരങ്ങൾക്കും ഐ.പി.എക്കായി നേരിയ വ്യത്യാസമുള്ള ലിപിരൂപങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട് (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ꞵ}}, {{angbr IPA|ɣ}}, {{angbr IPA|ɛ}}, {{angbr IPA|ɸ}}). ==== പ്രതീകാത്മകത ==== അക്ഷരങ്ങളുടെയും ചിഹ്നങ്ങളുടെയും രൂപകൽപ്പന പ്രതീകാത്മകമായിരിക്കാം: * വലത്തോട്ട് വളഞ്ഞ വാൽ (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ʈ ɖ ɳ ɽ ʂ ʐ ɻ ɭ&thinsp;}}) മൂർദ്ധന്യ ഉച്ചാരണത്തെ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Retroflex articulation}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് 'r' എന്ന അക്ഷരത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നത്. * മുകളിലെ കൊളുത്ത് (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ɠ ɗ ɓ}}) ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങളെ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Implosives}}) കാണിക്കുന്നു. * പല അനുനാസിക വ്യഞ്ജനങ്ങളും (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Nasal consonants}}) {{angbr IPA|n}} എന്ന അക്ഷരത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്: {{angbr IPA|n ɲ ɳ ŋ}}. * ചെറിയ ക്യാപിറ്റൽ അക്ഷരങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന് വ്യഞ്ജനങ്ങളിൽ {{angbr IPA|ɢ ʜ ʟ ɴ ʀ ʁ}}, സ്വരങ്ങളിൽ {{angbr IPA|ɪ ʏ ʊ}}) ഉച്ചാരണത്തിലെ അയവിനെയോ ഗാംഭീര്യത്തെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. === മറ്റ് പ്രതിനിധാനങ്ങൾ === {{Main|Cursive forms of the International Phonetic Alphabet|IPA Braille}} കൈയെഴുത്തിനായും കുറിപ്പുകളെടുക്കാനായും ഐ.പി.എ അക്ഷരങ്ങളുടെ കൂട്ടക്ഷര രൂപങ്ങൾ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Cursive forms}}) ഉണ്ടെങ്കിലും, അവ വായിച്ചെടുക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായതിനാൽ ഉപയോഗിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കാറില്ല.{{sfn|International Phonetic Association|1999|p=31}} അന്ധർക്കും കാഴ്ചപരിമിതിയുള്ള ഭാഷാ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുമായി ഐ.പി.എയുടെ ബ്രെയിലി (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Braille}}) പതിപ്പും വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal |last=Englebretson |first=Robert |date=2009 |title=An overview of IPA Braille: an updated tactile representation of the International Phonetic Alphabet |url=http://www.ruf.rice.edu/~reng/englebretson2009.pdf |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=39 |issue=1 |page=67 |access-date=5 April 2014 |doi=10.1017/s0025100308003691 |citeseerx=10.1.1.501.366 |s2cid=36426880 |archive-date=8 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908105731/http://www.ruf.rice.edu/~reng/englebretson2009.pdf |url-status=live}}</ref> == അക്ഷരങ്ങൾ == {{കൂടുതൽ കാണുക|International Phonetic Alphabet chart}} ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ ഐ.പി.എയിലെ അക്ഷരങ്ങളെ മൂന്നായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Pulmonic consonants}}), ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Non-pulmonic consonants}}), സ്വരങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowels}}).{{NoteTag|"ശബ്ദങ്ങളെ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ, സ്വരങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം."<ref>{{harv|International Phonetic Association|1999|p=3}}</ref>}}<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=6}}</ref> ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്കോ അല്ലെങ്കിൽ നാദമില്ലാത്തവ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Voiceless/Tenuis}}), നാദമുള്ളവ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Voiced}}) എന്നിങ്ങനെ ജോടികളായോ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവയെ ഇടത് വശത്ത് മുൻഭാഗത്തുള്ള ഓഷ്ഠ്യ ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Labial}}) മുതൽ വലത് വശത്ത് പിൻഭാഗത്തുള്ള കണ്ഠമൂലീയ ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Glottal}}) വരെയുള്ള നിരകളിലായാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. സ്ഥലം ലാഭിക്കുന്നതിനായി ഐ.പി.എയുടെ ഔദ്യോഗിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ രണ്ട് നിരകൾ ഒഴിവാക്കുകയും, ആ അക്ഷരങ്ങൾ പ്രധാന പട്ടികയുടെ ഭാഗമാണെങ്കിൽ കൂടി അവയെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.{{NoteTag|അവയുടെ "അപൂർവ്വതയും അവിടെ കാണപ്പെടുന്ന കുറഞ്ഞ എണ്ണം ശബ്ദങ്ങളും കാരണം [...] അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള എളുപ്പത്തിനായാണ്" മാറ്റിയത്.<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=18}}</ref>}} ഇവ മുകളിൽ പൂർണ്ണ തടസ്സമുള്ളവയായ സ്പർശങ്ങളും അനുനാസികങ്ങളും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Occlusives}}), തുടർന്ന് ചെറിയ തടസ്സമുള്ള പ്രകമ്പിതങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vibrants}}), ഭാഗിക തടസ്സമുള്ള ഊഷ്മാക്കൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Fricatives}}), ഏറ്റവും ഒടുവിൽ താഴെ കുറഞ്ഞ തടസ്സമുള്ള അന്തസ്ഥങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Approximants}}) എന്നിങ്ങനെയാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെയും സ്ഥലം ലാഭിക്കാൻ ഒരു വരി ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. താഴെയുള്ള പട്ടികയിൽ അല്പം വ്യത്യസ്തമായ ക്രമീകരണമാണുള്ളത്: എല്ലാ ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഒരൊറ്റ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. സ്പർശം → ഊഷ്മാവ് → അന്തസ്ഥം എന്ന മാറ്റത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനായി പ്രകമ്പിതങ്ങളെയും പാർശ്വികങ്ങളെയും വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ തൊട്ടടുത്ത അറകളിലെ സ്പർശങ്ങളെയും ഊഷ്മാക്കളെയും ചേർത്ത് അഫ്രിക്കേറ്റുകൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Affricates}}) രൂപപ്പെടുത്താം. അസാധ്യമെന്നോ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ലെന്നോ കരുതുന്ന ഉച്ചാരണങ്ങളെ ചാരനിറത്തിലുള്ള അറകളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. സ്വരാക്ഷരങ്ങളെയും ജോടികളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്{{snd}}വർത്തുളമല്ലാത്തവയും വർത്തുളമായവയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Rounded}}){{snd}}കൂടാതെ ഇവയെ ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് മുൻ-പിൻ ക്രമത്തിലും, മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വായയുടെ തുറവിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലും ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ചാർട്ടിൽ നിന്ന് സ്വരാക്ഷരങ്ങളൊന്നും ഒഴിവാക്കിയിട്ടില്ല (മുമ്പ് ചില മധ്യ സ്വരങ്ങളെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു). === വ്യഞ്ജനങ്ങൾ === {{കൂടുതൽ കാണുക|IPA consonant chart with audio}} ==== ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== ശ്വാസനാളത്തിലോ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Glottis}}) വായയിലോ തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട് ശ്വാസകോശത്തിൽ നിന്നുള്ള വായു പുറത്തുവിട്ട് ഉച്ചരിക്കുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളാണ് ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Pulmonic consonants}}). ഐ.പി.എയിലും അതുപോലെ മനുഷ്യഭാഷകളിലും ഭൂരിഭാഗം വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. ഇംഗ്ലീഷിലെ എല്ലാ വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Fromkin |first=Victoria |author-link=Victoria Fromkin |author2=Rodman, Robert |title=An Introduction to Language |orig-year=1974 |year=1998 |publisher=Harcourt Brace College Publishers |location=Fort Worth, TX |edition=6th |isbn=0-03-018682-X |url=https://archive.org/details/introductiontola00from_1}}</ref> ഒട്ടുമിക്ക വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ പട്ടികയിലെ വരികൾ വ്യഞ്ജനം എങ്ങനെ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉച്ചാരണ രീതിയെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Manner of articulation}}), നിരകൾ സ്വനപഥത്തിൽ എവിടെയാണ് വ്യഞ്ജനം ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉച്ചാരണ സ്ഥാനത്തെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Place of articulation}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രധാന ചാർട്ടിൽ ഒരൊറ്റ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനമുള്ള വ്യഞ്ജനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. {{IPA pulmonic consonants|caption=|affricates=no|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * ചില അക്ഷരങ്ങൾ ജോടികളായി വരുന്ന വരികളിൽ, വലതുവശത്തുള്ള അക്ഷരം നാദമുള്ള വ്യഞ്ജനത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു (ശ്വാസ-നാദമുള്ള {{IPA|[ɦ]}} ഒഴികെ).<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|loc=§&nbsp;2.1.}}</ref> മറ്റ് വരികളിൽ (സോണറന്റുകൾ - <small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Sonorants}}), ഒറ്റ അക്ഷരം നാദമുള്ള വ്യഞ്ജനത്തെ കാണിക്കുന്നു. * ഡെന്റൽ, ആൽവിയോളാർ, പോസ്റ്റ്-ആൽവിയോളാർ തുടങ്ങിയ കൊറോണൽ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Coronal}}) ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ഐ.പി.എ ഒരൊറ്റ അക്ഷരം മാത്രമാണ് നൽകുന്നതെങ്കിലും, പ്രത്യേക ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകൾ ഇല്ലാതെ തന്നെ അവയെ വേർതിരിച്ച് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. * അസാധ്യമെന്ന് കരുതുന്ന ഉച്ചാരണങ്ങളെ ചാരനിറത്തിലുള്ള അറകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. * {{IPA|[β, ð, ʁ, ʕ, ʢ]}} എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനപരമായി നാദമുള്ള ഊഷ്മാക്കളാണെങ്കിലും അവയെ അന്തസ്ഥങ്ങളായും ഉപയോഗിക്കാം.{{NoteTag|"നാദമുള്ള ഓഷ്ഠ്യ ഊഷ്മാവിന്റെ സ്ഥാനത്ത് നൽകിയിട്ടുള്ള {{IPA|[β]}} പോലൊരു ചിഹ്നം, ആവശ്യമെങ്കിൽ നാദമുള്ള ഓഷ്ഠ്യ അന്തസ്ഥത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനും ഉപയോഗിക്കാം."<ref>{{harv|International Phonetic Association|1999|p=9}}</ref>}} * ഇംഗ്ലീഷ്, കൊറിയൻ തുടങ്ങിയ പല ഭാഷകളിലും {{IPA|[h]}}, {{IPA|[ɦ]}} എന്നിവ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഗ്ലോട്ടലുകളോ ഊഷ്മാക്കളോ അന്തസ്ഥങ്ങളോ അല്ല. പകരം അവ കേവലം ശബ്ദോത്പാദനം (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Phonation}}) മാത്രമാണ്.<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|loc=§&nbsp;9.3.}}</ref> * {{IPA|[ʃ ʒ]}}, {{IPA|[ɕ ʑ]}}, {{IPA|[ʂ ʐ]}} എന്നീ ഊഷ്മാക്കളെ വേർതിരിക്കുന്നത് പ്രധാനമായും നാവിന്റെ സ്ഥാനത്തേക്കാൾ അതിന്റെ ആകൃതിയാണ്. * ഔദ്യോഗിക ഐ.പി.എ ചാർട്ടിലെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ {{IPA|[ʜ, ʢ]}} എന്നിവയെ എപ്പിഗ്ലോട്ടൽ ഊഷ്മാക്കളായി നിർവചിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അവയെ {{IPA|[ħ, ʕ]}} എന്നിവയുടെ അതേ സ്ഥാനത്തുള്ള പ്രകമ്പിതങ്ങളായും പരിഗണിക്കാം.<ref>{{harvnb|Esling|2010|pp=688–689}}</ref> * നൽകിയിട്ടുള്ള ചില ശബ്ദങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും ഭാഷയിൽ സ്വനിമങ്ങളായി (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Phonemes}}) നിലവിലുള്ളതായി അറിവില്ല. ==== ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== വായുസഞ്ചാരത്തിനായി ശ്വാസകോശത്തെ ആശ്രയിക്കാത്ത ശബ്ദങ്ങളാണ് ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ. ആഫ്രിക്കയിലെ ഖോയ്‌സാൻ ഭാഷകളിലും മറ്റും കാണുന്ന ക്ലിക്കുകൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Clicks}}), സിന്ധി, ഹൗസ, സ്വാഹിലി, വിയറ്റ്നാമീസ് തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലെ ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Implosives}}), അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ-കൊക്കേഷ്യൻ ഭാഷകളിലെ ഉത്ക്ഷിപ്തങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Ejectives}}) എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. {{IPA non-pulmonic consonants|caption=|nonipa=no|affricates=no|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * ക്ലിക്കുകളെ പരമ്പരാഗതമായി മുൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനവും പിൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനവും ചേർന്നതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഐ.പി.എയിലെ ക്ലിക്ക് അക്ഷരങ്ങൾ മുൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണത്തെ മാത്രമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതിനാൽ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താൻ രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്: ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|k͡ǀ, ɡ͡ǀ, q͡ǀ}} മുതലായവ. പിൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണത്തിനുള്ള അക്ഷരം പലപ്പോഴും ഒഴിവാക്കാറുണ്ട്, അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവിടെ ഒരു {{angbr IPA|k}} ഉണ്ടെന്ന് അനുമാനിക്കാം. എന്നാൽ ചില ഗവേഷകർ ക്ലിക്കുകളെ ഈ രീതിയിൽ വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനോട് വിയോജിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal |last1=Miller |first1=Amanda L. |last2=Brugman |first2=Johanna |last3=Sands |first3=Bonny |last4=Namaseb |first4=Levi |last5=Exter |first5=Mats |last6=Collins |first6=Chris |date=2009 |title=Differences in airstream and posterior place of articulation among Nǀuu clicks |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0025100309003867/type/journal_article |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=39 |issue=2 |pages=129–161 |doi=10.1017/S0025100309003867 |s2cid=46194815 |issn=0025-1003 |access-date=24 May 2023 |archive-date=1 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230701181158/https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-international-phonetic-association/article/abs/differences-in-airstream-and-posterior-place-of-articulation-among-nuu-clicks/FA6566F6283D1E42E23C868E91DAFAA8 |url-status=live|url-access=subscription }}</ref> അത്തരം സമീപനങ്ങളിൽ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് പ്രത്യേകതകൾ കാണിക്കുന്നത്: {{angbr IPA|ǀ, ǀ̬, ǀ̃}} മുതലായവ. * നാദമില്ലാത്ത ഉൾവലിയുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളായ {{angbr IPA|ƥ, ƭ, ƈ, ƙ, ʠ}} എന്നിവയെ ഐ.പി.എ ഇപ്പോൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ലെങ്കിലും അവ യൂണിക്കോഡിൽ ലഭ്യമാണ്. പകരം നാദമില്ലാത്തതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഡയാക്രിറ്റിക് ചേർത്ത് {{angbr IPA|ɓ̥, ɗ̥}} എന്നിങ്ങനെയാണ് ഐ.പി.എ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. * മൂർദ്ധന്യ ഉൾവലിയുന്ന വ്യഞ്ജനമായ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Retroflex implosive}}) <span title="U+1D91">{{angbr IPA|ᶑ&thinsp;}}</span> ഐ.പി.എ വ്യക്തമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും,<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=166}}</ref> യൂണിക്കോഡിൽ ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനെ അവർ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്. * ഉത്ക്ഷിപ്ത ഡയാക്രിറ്റിക് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Ejective diacritic}}) വ്യഞ്ജനത്തിന് വലതുവശത്തായാണ് നൽകുന്നത്: ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|t͜ʃʼ}}, {{angbr IPA|kʷʼ}}. ==== അഫ്രിക്കേറ്റുകൾ ==== അഫ്രിക്കേറ്റുകളെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Affricates}}) സംയുക്ത ഉച്ചാരണ സ്പർശങ്ങളെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Co-articulated stops}}) രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ തുടർച്ചയായി നൽകിയാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. വ്യക്തതയ്ക്കായി ഇവയെ മുകളിലോ താഴെയോ ഒരു ടൈ ബാർ ഉപയോഗിച്ച് ബന്ധിപ്പിക്കാം. അർത്ഥത്തിൽ വ്യത്യാസമില്ലാതെ ഇത് മുകളിലോ താഴെയോ നൽകാം.{{NoteTag|ടൈ ബാർ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ നൽകുന്നതാണ് പരമ്പരാഗത രീതി. വരികൾ തമ്മിൽ കൂട്ടിമുട്ടാതിരിക്കാനോ വ്യക്തതയ്ക്കായോ താഴെയും നൽകാറുണ്ട്.<ref>{{Cite journal |last1=Niesler |first1=Thomas |last2=Louw |first2=Philippa |last3=Roux |first3=Justus |date=2005 |title=Phonetic analysis of Afrikaans, English, Xhosa and Zulu using South African speech databases |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.2989/16073610509486401 |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |language=en |volume=23 |issue=4 |pages=459–474 |doi=10.2989/16073610509486401 |s2cid=7138676 |issn=1607-3614 |access-date=24 May 2023 |archive-date=27 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527215149/http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.2989/16073610509486401 |url-status=live|url-access=subscription }}</ref>}} കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും അഫ്രിക്കേറ്റുകളെ സൂചിപ്പിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും (ഉദാ: {{angbr IPA|ʧ, ʤ&thinsp;}}) ഇത് ഇപ്പോൾ ഔദ്യോഗിക ഐ.പി.എ രീതിയല്ല.<ref name="IPA 1999" /> സൂപ്പർസ്ക്രിപ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ചും അഫ്രിക്കേറ്റുകളെ എഴുതാറുണ്ട് (ഉദാഹരണത്തിന് {{IPA|[t͜s]}} എന്നതിന് പകരം {{angbr IPA|tˢ}}). താലവ്യ സ്പർശങ്ങളായ {{angbr IPA|c}}, {{angbr IPA|ɟ}} എന്നിവയെ പലപ്പോഴും {{IPA|[t͜ʃ]}}, {{IPA|[d͜ʒ]}} എന്നിവയ്ക്കോ സമാനമായ അഫ്രിക്കേറ്റുകൾക്കോ പകരമായി ഐ.പി.എ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ പോലും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.<ref name="International Phonetic Association 1999 133">{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=133}}</ref> {{IPA affricates|caption=|notes=no}} ഒരു യഥാർത്ഥ അഫ്രിക്കേറ്റിൽ സ്പർശ ഭാഗവും ഊഷ്മാവ് ഭാഗവും സമാന സ്ഥാനത്താണ് ഉച്ചരിക്കുന്നത് എന്നതിനാലും, അഫ്രിക്കേറ്റിന്റെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനം ഊഷ്മാവ് ഭാഗത്താണ് കൂടുതൽ വ്യക്തമാവുക എന്നതിനാലും, ആദ്യ അക്ഷരം എപ്പോഴും പൂർണ്ണമായും കൃത്യതയോടെ രേഖപ്പെടുത്താറില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇംഗ്ലീഷിലെ ''ch'' ശബ്ദം സൂക്ഷ്മമായ ലിപിയാക്കലിൽ {{IPA|[t̠͡ʃ]}} ആണെങ്കിലും, ഡയാക്രിറ്റിക് ഒഴിവാക്കി പൊതുവെ {{IPA|[t͡ʃ]}} എന്നാണ് എഴുതാറുള്ളത്. സമാനമായി {{IPA|[ʈ͡ʂ]}}, {{IPA|[ɖ͡ʐ]}} എന്നിവയെ {{IPA|[t͡ʂ]}}, {{IPA|[d͡ʐ]}} എന്നിങ്ങനെയാണ് കൂടുതലും എഴുതാറുള്ളത്. ==== സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== ഒരേസമയം രണ്ട് ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ശബ്ദങ്ങളാണ് സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Co-articulated consonants}}). ഇംഗ്ലീഷിലെ "went" എന്നതിലെ {{IPA|[w]}} ചുണ്ടുകൾ വട്ടത്തിലാക്കിയും നാവിന്റെ പിൻഭാഗം ഉയർത്തിയും ഉച്ചരിക്കുന്നതിനാൽ ഇതൊരു സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനമാണ്. സമാനമായ ശബ്ദങ്ങളാണ് {{IPA|[ʍ]}}, {{IPA|[ɥ]}} എന്നിവ. {{IPA co-articulated consonants|caption=|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * സ്വീഡിഷിലെ ''sj'' ശബ്ദമായ {{IPA|[ɧ]}} എന്നത് ഒരേ സമയത്തുള്ള {{IPA|[ʃ]}}, {{IPA|[x]}} എന്നിവയാണെന്ന് ഐ.പി.എ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അങ്ങനെയൊരു ഉച്ചാരണം ഏതെങ്കിലും ഭാഷയിലുള്ളതായി സാധ്യത കുറവാണ്.<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|pp=329–330}}</ref> * ഒന്നിലധികം ടൈ ബാറുകൾ ഉപയോഗിക്കാം: {{angbr IPA|a͡b͡c}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|a͜b͜c}}. ഉദാഹരണത്തിന്, {{angbr IPA|g͡k͡x}}. * ടൈ ബാറിന് മുകളിലോ താഴെയോ ഡയാക്രിറ്റിക് നൽകണമെങ്കിൽ കംബൈനിംഗ് ഗ്രാഫീം ജോയിനർ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതുണ്ട് (ഉദാ: {{IPA|[b͜͏̰də̀bdʊ̀]}}). * ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങൾക്കൊപ്പം, രണ്ട് അക്ഷരങ്ങളും ഉൾവലിയുന്നതാണെന്ന് കാണിക്കാൻ എഴുത്തുകാർ പലപ്പോഴും വിട്ടുനിൽക്കാറുണ്ട്, പകരം ലളിതമായി {{angbr IPA|ɡ͡ɓ}}, {{angbr IPA|k͜ƥ}} എന്നിങ്ങനെ എഴുതുന്നു. === സ്വരങ്ങൾ === {{Main|സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ}} [[File:Cardinal vowel tongue position-front.svg|thumb|മുൻ സ്വരങ്ങളുടെ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Front vowels}}) നാവിന്റെ സ്ഥാനം. നാവിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭാഗം സ്വരങ്ങളുടെ ഉയരവും മുൻ-പിൻ സ്ഥാനവും നിർണ്ണയിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.|class=skin-invert-image]] [[File:Cardinal vowels-Jones x-ray.jpg|thumb|{{IPA|[i, u, a, ɑ]}} എന്നീ ശബ്ദങ്ങളെ കാണിക്കുന്ന എക്സ്-റേ ചിത്രങ്ങൾ.|class=skin-invert-image]] അക്ഷരങ്ങളുടെ (syllable) മധ്യത്തിൽ വരുന്ന ശബ്ദമായാണ് ഐ.പി.എ സ്വരത്തെ നിർവചിക്കുന്നത്.<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=10}}</ref> നാവിന്റെ സ്ഥാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഐ.പി.എ സ്വരങ്ങളെ മാപ്പ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. {{IPA vowels|caption=|notes=no}} പട്ടികയുടെ ലംബമായ അച്ചുതണ്ട് സ്വരങ്ങളുടെ ഉയരത്തെയാണ് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowel height}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നാവ് താഴ്ത്തി ഉച്ചരിക്കുന്ന സ്വരങ്ങൾ താഴെയും, ഉയർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നവ മുകളിലുമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, നാവിന്റെ സ്ഥാനം താഴെയായതിനാൽ {{IPA|[ɑ]}} താഴെയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. നാവ് വായയുടെ മേൽഭാഗത്തേക്ക് ഉയർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നതിനാൽ {{IPA|[i]}} മുകളിലാണ്. സമാനമായി, പട്ടികയുടെ തിരശ്ചീന അച്ചുതണ്ട് സ്വരങ്ങളുടെ മുൻ-പിൻ സ്ഥാനത്തെയാണ് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowel backness}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നാവിനെ വായയുടെ മുൻഭാഗത്തേക്ക് നീക്കി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ഉദാ: {{IPA|[ɛ]}}) ഇടതുവശത്തും, പിൻഭാഗത്തേക്ക് നീക്കി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ഉദാ: {{IPA|[ʌ]}}) വലതുവശത്തുമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. സ്വരങ്ങൾ ജോടിയായി വരുന്നിടത്ത്, വലതുവശത്തുള്ളത് വർത്തുള സ്വരവും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Rounded vowel}}) ഇടതുവശത്തുള്ളത് വർത്തുളമല്ലാത്ത സ്വരവുമാണ്. ==== ദ്വിസ്വരങ്ങൾ ==== ദ്വിസ്വരങ്ങളെ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Diphthongs}}) അക്ഷരങ്ങളുടെ ലളിതമായ ശ്രേണിയായി എഴുതാമെങ്കിലും, വ്യക്തതയ്ക്കായി അവയെ നോൺ-സിലബിക് ഡയാക്രിറ്റിക് ഉപയോഗിച്ചോ (ഉദാ: {{angbr IPA|ui̯}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|u̯i}}) സൂപ്പർസ്ക്രിപ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ചോ (ഉദാ: {{angbr IPA|uⁱ}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|ᵘi}}) രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ചിലപ്പോൾ ടൈ ബാറും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്: {{angbr IPA|u͜i}}. ;കുറിപ്പുകൾ * {{angbr IPA|a}} ഔദ്യോഗികമായി മുൻ സ്വരത്തെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതെങ്കിലും, മുൻ-മധ്യ സ്വരങ്ങൾ തമ്മിൽ കാര്യമായ വ്യത്യാസമില്ലാത്തതിനാൽ കേന്ദ്ര സ്വരങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാനും {{angbr IPA|a}} വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. കൃത്യമായി വേർതിരിക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു കേന്ദ്ര സ്വരത്തെ കാണിക്കാൻ റിട്രാക്ഷൻ ഡയാക്രിറ്റിക് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Retraction diacritic}}) അല്ലെങ്കിൽ സെൻട്രലൈസ്ഡ് ഡയാക്രിറ്റിക് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ് (ഉദാ: {{angbr IPA|a̠}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|ä}}). == മലയാള വ്യാകരണത്തിലെ വർണ്ണവിഭജനവും ഐ.പി.എയും == അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി [[ഉച്ചാരണസ്ഥാനം|ഉച്ചാരണസ്ഥാനങ്ങളെയും]] ഉച്ചാരണരീതികളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് സ്വനിമങ്ങളെ വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നതെങ്കിൽ, മലയാളമുൾപ്പെടെയുള്ള ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെ പരമ്പരാഗത വർണ്ണവിഭജന സമ്പ്രദായം പ്രധാനമായും ഉച്ചാരണസ്ഥാനങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.<ref>കേരളപാണിനീയം, ഏ. ആർ. രാജരാജവർമ്മ, അക്ഷരമാല, പീഠിക</ref> ഈ രണ്ട് രീതികളും തമ്മിലുള്ള ചില പ്രധാന സാമ്യങ്ങളും വ്യത്യാസങ്ങളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * '''സ്പർശങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Plosives/Stops}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം പൂർണ്ണമായി തടയുകയും പിന്നീട് പെട്ടെന്ന് തുറന്നുവിടുകയും ചെയ്യുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളെയാണ് ഐ.പി.എ യിൽ '{{lang|en|Plosives}}' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. മലയാളത്തിലെ 'ക, ച, ട, ത, പ' എന്നീ വർഗ്ഗാക്ഷരങ്ങൾ ഐ.പി.എ പ്രകാരമുള്ള സ്പർശങ്ങളുമായി വലിയൊരളവിൽ യോജിക്കുന്നു. * '''ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾ:''' ** '''[[കണ്ഠ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Velar}}):''' തൊണ്ടയിൽ നിന്നോ അണ്ണാക്കിന്റെ പിൻഭാഗത്തുനിന്നോ ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ക-വർഗ്ഗം). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Velar consonants}} ന് സമാനമാണ്. ** '''[[താലവ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Palatal}}):''' നാവിന്റെ മധ്യഭാഗം അണ്ണാക്കിൽ മുട്ടിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ച-വർഗ്ഗം, യ, ശ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Palatal consonants}} ആണ്. ** '''[[മൂർദ്ധന്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Retroflex}}):''' നാവിന്റെ അറ്റം മുകളിലേക്ക് വളച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ട-വർഗ്ഗം, ര, ഷ, ള). ഇവയെ ഐ.പി.എ യിൽ {{lang|en|Retroflex}} എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ** '''[[ദന്ത്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Dental}}):''' നാവിന്റെ അറ്റം പല്ലിൽ മുട്ടിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ത-വർഗ്ഗം, ല, സ). ഐ.പി.എ യിലെ {{lang|en|Dental consonants}} ന് തുല്യമാണിത്. ** '''[[ഓഷ്ഠ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Bilabial}}):''' ചുണ്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (പ-വർഗ്ഗം, വ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Bilabial consonants}} ആണ്. * '''അനുനാസികങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Nasals}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം മൂക്കിലൂടെ കടത്തിവിട്ട് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ങ, ഞ, ണ, ന, മ). ഐ.പി.എ യിലും ഇവയെ {{lang|en|Nasals}} എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. * '''അന്തസ്ഥങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Approximants}}):''' സ്പർശങ്ങൾക്കും ഊഷ്മാക്കൾക്കും ഇടയിലുള്ളവ (യ, ര, ല, വ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ പ്രധാനമായും {{lang|en|Approximants}} വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. * '''ഊഷ്മാക്കൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Fricatives}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം ഭാഗികമായി തടഞ്ഞുനിർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ശ, ഷ, സ, ഹ). ഇവ ഐ.പി.എ യിലെ {{lang|en|Fricatives}} ന് സമാനമാണ്. പരമ്പരാഗത രീതി കൂടുതലും സ്വരങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Vowels}}), [[വ്യഞ്ജനം|വ്യഞ്ജനങ്ങൾ]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Consonants}}) എന്നിങ്ങനെയുള്ള വിഭജനത്തിന് മുൻതൂക്കം നൽകുമ്പോൾ, ഐ.പി.എ ഉച്ചാരണത്തിലെ സൂക്ഷ്മമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ കൂടി (ഉദാഹരണത്തിന്, മഹാപ്രാണം (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Aspiration}}), നാദം (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Voicing}})) രേഖപ്പെടുത്താൻ കൂടുതൽ ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>ശബ്ദശാസ്ത്രം, പ്രൊഫ. കെ.എം. പ്രഭാകരവാരിയർ, ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> == കുറിപ്പുകൾ == {{NoteFoot|30em}} == References == === Footnotes === {{Reflist}} plo92b1r2ma55ksvrbknci38t39aqhb 4612601 4612594 2026-04-10T03:39:38Z Symphonicallyu 155269 4612601 wikitext text/x-wiki {{Short description|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ കുറിപ്പുകളുടെ സംവിധാനം}} {{For|റേഡിയോ ആശയവിനിമയത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന അക്ഷരമാലയ്ക്കായി|നാറ്റോ ഫൊണറ്റിക് അക്ഷരമാല}} {{Self-reference|ഓഡിയോയോടുകൂടിയ ഐ.പി.എ ചിഹ്നങ്ങളുടെ ആമുഖത്തിന്, [[:Help:IPA]] കാണുക. വിക്കിപീഡിയയിലെ ഐ.പി.എ ഉപയോഗത്തിന്, [[:Help:IPA/Introduction]], [[:Help:IPA/English]] എന്നിവ കാണുക.}} {{Infobox writing system | name = അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി | type = അക്ഷരമാല | typedesc = – ഭാഗികമായി [[featural]] | languages = ഏത് വാമൊഴിയുടെയും [[phonetic|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ]], [[phonemic|സ്വനിമപരമായ]] ലിപിയാക്കലിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു | time = 1888–ഇതുവരെ | fam1 = [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്സ്]] | fam2 = [[Proto-Sinaitic script|പ്രോട്ടോ-സിനൈറ്റിക് ലിപി]] | fam3 = [[Phoenician alphabet|ഫിനീഷ്യൻ അക്ഷരമാല]] | fam4 = [[ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമാല]] | fam5 = [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല]] | fam6 = [[Lepsius Standard Alphabet|ലെപ്‌സിയസ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് അക്ഷരമാല]] | fam7 = [[Palaeotype alphabet|പാലിയോടൈപ്പ് അക്ഷരമാല]], [[English Phonotypic Alphabet|ഇംഗ്ലീഷ് ഫോണോടൈപ്പിക് അക്ഷരമാല]] | fam8 = [[Romic alphabet|റോമിക് അക്ഷരമാല]] | children = [[IPA Braille|ഐ.പി.എ ബ്രെയിലി]], [[ExtIPA]] | sample = IPA in IPA.svg | caption = "IPA", [[Received Pronunciation|റിസീവ്ഡ് പ്രൊനൻസിയേഷൻ]] പ്രകാരം [[narrow transcription|സൂക്ഷ്മമായി ലിപിയാക്കിയത്]] {{IPA|[aɪ̯&nbsp;pʰiː&nbsp;eɪ̯]}} | unicode = ''കാണുക {{section link|Phonetic symbols in Unicode|Unicode blocks}}'' | iso15924 = }} {{SpecialChars | special = [[phonetic|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ]] [[symbol|ചിഹ്നങ്ങൾ]] | fix = സഹായം:പ്രത്യേക അക്ഷരങ്ങൾ | characters = ശബ്ദശാസ്ത്ര ചിഹ്നങ്ങൾ }} [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല|ലത്തീൻ ലിപിയെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ശബ്ദശാസ്ത്ര അക്ഷരമാലയാണ് '''അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി''' (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> '''{{lang|en|International Phonetic Alphabet}}''' - '''{{lang|en|IPA}}'''). സംസാരഭാഷയിലെ ശബ്ദങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു സ്റ്റാൻഡേർഡ് സംവിധാനമായി 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ [[അന്താരാഷ്ട്ര സ്വരശാസ്ത്ര സംഘടന|ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിൿ അസോസിയേഷനാണ്]] ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.<ref name="IPA 1999">{{harvnb|International Phonetic Association|1999}}</ref> ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞർ, നിഘണ്ടു നിർമ്മാതാക്കൾ, വിദേശ ഭാഷാ വിദ്യാർത്ഥികൾ, അധ്യാപകർ, സ്പീച്ച്-ലാംഗ്വേജ് പത്തോളജിസ്റ്റുകൾ, ഗായകർ, അഭിനേതാക്കൾ, കൃത്രിമ ഭാഷാ നിർമ്മാതാക്കൾ, പരിഭാഷകർ എന്നിവർ ഐ.പി.എ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name="world">{{Cite book |last=MacMahon |first=Michael K. C. |url=https://archive.org/details/isbn_9780195079937/page/821 |title=The World's Writing Systems |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0-19-507993-0 |editor=Daniels |editor-first=P. T. |location=New York |pages=821–846 |chapter=Phonetic Notation |editor2=Bright |editor-first2=W.}}</ref><ref>{{Cite book |first=Joan |last=Wall |title=International Phonetic Alphabet for Singers: A Manual for English and Foreign Language Diction |publisher=Pst |year=1989 |isbn=1-877761-50-8}}</ref> സംസാരഭാഷയിലെ ശബ്ദങ്ങളുടെ സ്വഭാവങ്ങളായ സ്വനിമങ്ങൾ, ശബ്ദഭേദങ്ങൾ ({{lang|en|intonation}}), അക്ഷരങ്ങളുടെ ({{lang|en|syllables}}) വിഭജനം എന്നിവ സൂചിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലാണ് ഐ.പി.എ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="IPA 1999" /> പല്ലുകടിക്കൽ, കൊഞ്ഞ, മുച്ചുണ്ട് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക സംസാര രീതികൾ രേഖപ്പെടുത്താൻ ഐ.പി.എയുടെ വിപുലീകരിച്ച ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം.<ref name="world" /> [[അക്ഷരം|അക്ഷരങ്ങളും]] പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഐ.പി.എ ലിപിയാക്കൽ നടത്തുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|t}} എന്ന അക്ഷരത്തിന്റെ ശബ്ദം, എത്രത്തോളം സൂക്ഷ്മമായി രേഖപ്പെടുത്തണം എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി {{IPA|[t]}} എന്നോ {{IPA|[t̺ʰ]}} എന്നോ എഴുതാം. ഫ്രഞ്ചിലെ {{angbr|t}} എന്ന അക്ഷരം {{IPA|[t]}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|[t̻]}} ആയി രേഖപ്പെടുത്താം. ഈ രണ്ട് ശബ്ദങ്ങളും സമാനമാണെങ്കിലും വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. സ്വനിമങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ സ്ലാഷുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു; അതിനാൽ, {{IPA|/t/}} എന്നത് {{IPA|[t̺ʰ]}} യേക്കാളും {{IPA|[t̻]}} യേക്കാളും പൊതുവായ ഒരു രൂപമാണ്, സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് ഇവയിലേതിനെയും ഇത് സൂചിപ്പിക്കാം.{{NoteTag|{{angbr|t̺ʰ}} യുടെ താഴെയുള്ള ചിഹ്നം അത് നാവിന്റെ അറ്റം ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്നും, മുകളിലുള്ള ''h'' അത് വായു പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നു; {{angbr|t̻}} യുടെ താഴെയുള്ള ചതുരം അത് നാവിന്റെ പരന്ന ഭാഗം ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു. ഈ വ്യത്യാസങ്ങളാണ് ഇംഗ്ലീഷിലെയും ഫ്രഞ്ചിലെയും {{IPA|/t/}} ഉച്ചാരണങ്ങളെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്.}} ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ കാലാകാലങ്ങളിൽ അക്ഷരങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയോ ഒഴിവാക്കുകയോ പരിഷ്കരിക്കുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. 2005-ലെ അവസാന മാറ്റം അനുസരിച്ച്,<ref>{{cite web |url=http://www.langsci.ucl.ac.uk/ipa/ipachart.html |title=IPA: Alphabet |publisher=UCL Division of Psychology and Language Sciences |access-date=20 November 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010121927/http://www.langsci.ucl.ac.uk/ipa/ipachart.html |archive-date=10 October 2012}}</ref> ഐ.പി.എയിൽ 107 അടിസ്ഥാന അക്ഷരങ്ങളും, നിരവധി സൂപ്പർസെഗ്മെന്റൽ അക്ഷരങ്ങളും, 44 പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും, നാല് പ്രോസോഡിക് ചിഹ്നങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവ ഐ.പി.എ ചാർട്ടിലും അസോസിയേഷന്റെ വെബ്സൈറ്റിലും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite web |title=Full IPA Chart |url=https://www.internationalphoneticassociation.org/content/full-ipa-chart |website=International Phonetic Association |access-date=24 April 2017 |archive-date=27 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227153233/https://www.internationalphoneticassociation.org/content/full-ipa-chart |url-status=live}}</ref> == വിവരണം == [[File:IPA chart 2020.svg|thumb|upright=1.5|ഐ.പി.എയുടെ ഔദ്യോഗിക സംഗ്രഹ പട്ടിക (2020-ൽ പരിഷ്കരിച്ചത്)|class=skin-invert-image]] ഓരോ വിശിഷ്ട ശബ്ദത്തിനും അഥവാ സ്വനിമത്തിനും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Phoneme}}) ഓരോ അക്ഷരം നൽകുക എന്നതാണ് ഐ.പി.എയുടെ അടിസ്ഥാന തത്വം.{{NoteTag|"തുടക്കം മുതൽക്കേ [...] ഓരോ വിശിഷ്ട ശബ്ദത്തിനും ഓരോ പ്രത്യേക ചിഹ്നം നൽകാനാണ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ ലക്ഷ്യമിട്ടത്; അതായത്, ഒരു ഭാഷയിൽ ഒരു ശബ്ദത്തിന് പകരം മറ്റൊന്ന് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ വാക്കിന്റെ അർത്ഥം മാറുന്നുവെങ്കിൽ അതിന് പ്രത്യേക ചിഹ്നം നൽകുക [...] ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇത് സ്വനിമം എന്ന് പരക്കെ അറിയപ്പെട്ടു."<ref name="International Phonetic Association 1999 27">{{harv|International Phonetic Association|1999|p=27}}</ref>}} ഇതിനർത്ഥം: * ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|sh}}, {{angbr|ea}} എന്നിവ പോലെ ഒരു ശബ്ദത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഒന്നിലധികം അക്ഷരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന രീതിയോ, {{angbr|x}} എന്നത് {{IPA|/ks/}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|/ɡz/}} എന്നീ ശബ്ദങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഒന്നിലധികം ശബ്ദങ്ങൾക്ക് ഒറ്റ അക്ഷരം ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയോ ഐ.പി.എയിൽ ഇല്ല.{{NoteTag|ഇതിന് അപവാദമായി വരുന്നത് അഫ്രിക്കേറ്റുകളും (affricates) ഡിഫ്‌തൊങ്ങുകളുമാണ് (diphthongs). ഇവയെ {{angbr|ts}}, {{angbr|au}} എന്നിങ്ങനെ ലളിതമായ ശ്രേണികളായോ, അവ ഒരൊറ്റ ശബ്ദമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കാൻ {{angbr|t͜s}}, {{angbr|au̯}} എന്നിങ്ങനെ ടൈ ബാറുകളോ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകളോ ഉപയോഗിച്ചോ എഴുതാവുന്നതാണ്.}} * സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് ഉച്ചാരണം മാറുന്ന അക്ഷരങ്ങൾ ഇതിലില്ല (ഉദാഹരണത്തിന് ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|[[hard and soft C|c]]}}, {{angbr|[[hard and soft G|g]]}} എന്നിവയുടെ മൃദുവും കഠിനവുമായ ഉച്ചാരണ വ്യത്യാസങ്ങൾ). * ലോകത്തൊരിടത്തും ഒരു ഭാഷയും രണ്ട് ശബ്ദങ്ങൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസം കാണിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഐ.പി.എ അവയ്ക്ക് വ്യത്യസ്ത അക്ഷരങ്ങൾ നൽകാറില്ല. ഈ സവിശേഷതയെ 'സെലക്റ്റീവ്നെസ്സ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref name="world" />{{NoteTag|ഉദാഹരണത്തിന്, ഫ്ലാപ്പുകളും ടാപ്പുകളും രണ്ടുതരം ഉച്ചാരണ രീതികളാണെങ്കിലും, ആൽവിയോളാർ ഫ്ലാപ്പും ആൽവിയോളാർ ടാപ്പും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചുകാണിക്കുന്ന ഒരു ഭാഷയും ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ, ഐ.പി.എ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക അക്ഷരങ്ങൾ നൽകുന്നില്ല. പകരം, രണ്ടിനും കൂടി ഒറ്റ അക്ഷരമാണ്{{snd}}ഈ സാഹചര്യത്തിൽ {{IPA|[ɾ]}}{{snd}}ഉപയോഗിക്കുന്നത്. സാങ്കേതികമായി പറഞ്ഞാൽ, ഇത് ഐ.പി.എയെ പൂർണ്ണമായും ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ (phonetic) അക്ഷരമാലയല്ലാതാക്കുകയും, ഭാഗികമായി സ്വനിമപരമായ (phonemic) അക്ഷരമാലയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.}} എന്നാൽ ഒരു ഡയാക്രിറ്റിക് ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ച് നിരവധി സ്വനിമങ്ങളെ വേർതിരിക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിൽ അതിന് അനുവാദമുണ്ട്. അക്ഷരമാല പ്രധാനമായും ഫോണുകളെ (phones) രേഖപ്പെടുത്താനാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നതെങ്കിലും, സ്വനിമങ്ങളെ ലിപിയാക്കാനും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആശയക്കുഴപ്പമില്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ 'പരിചിതമായ' അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ഐ.പി.എ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.<ref name="principles49-familiar">{{harvnb|International Phonetic Association|1949|pp=7, 12–13}}</ref> ഉദാഹരണത്തിന്, {{IPA|[ɛ]}}, {{IPA|[ɔ]}} എന്നിവയ്ക്ക് പകരം {{angbr IPA|e}}, {{angbr IPA|o}} എന്നിവയും, {{IPA|[t̪]}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|[ʈ]}} എന്നിവയ്ക്ക് പകരം {{angbr IPA|t}} ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഈ രീതിയിലാണ്. ഐ.പി.എയിലെ ചിഹ്നങ്ങളിൽ, 107 അക്ഷരങ്ങൾ വ്യഞ്ജനങ്ങളെയും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Consonants}}) സ്വരങ്ങളെയും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Vowels}}) പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഇവയെ പരിഷ്കരിക്കാൻ 31 പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും (ഡയാക്രിറ്റിക്സ്), ശബ്ദദൈർഘ്യം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Length}}), നാദം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Tone}}), ഊന്നൽ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Stress}}), ശബ്ദഭേദം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Intonation}}) തുടങ്ങിയ സവിശേഷതകൾ കാണിക്കാൻ 17 സൂപ്പർസെഗ്മെന്റൽ ചിഹ്നങ്ങളുമുണ്ട്. === അക്ഷരങ്ങളുടെ രൂപം === [[File:LowercaseG.svg|right|thumb|കുടുക്കുള്ള {{angbr IPA|{{serif|g}}}}, തുറന്ന {{angbr IPA|ɡ}} എന്നിവ ലിപിഭേദങ്ങളാണ്. തുറന്ന {{angbr IPA|ɡ}} ആയിരുന്നു യഥാർത്ഥ ഐ.പി.എ ചിഹ്നമെങ്കിലും ഇന്ന് രണ്ടും ശരിയായി കണക്കാക്കുന്നു.|class=skin-invert-image]] അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി ലത്തീൻ ലിപിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ലത്തീൻ ഇതര അക്ഷരങ്ങൾ പരമാവധി ഒഴിവാക്കാനാണ് ഇതിൽ ശ്രമിച്ചിട്ടുള്ളത്. ലത്തീൻ അക്ഷരങ്ങളുമായി കാഴ്ചയിൽ ഇഴുകിച്ചേരുന്ന തരത്തിലാണ് മറ്റ് അക്ഷരങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ മിക്ക അക്ഷരങ്ങളും ലത്തീൻ, ഗ്രീക്ക് ലിപികളിൽ നിന്നോ അവയുടെ വകഭേദങ്ങളിൽ നിന്നോ ഉള്ളതാണ്. ചില അക്ഷരങ്ങൾ ഇവ രണ്ടിലുമില്ലാത്തതാണ്: ഉദാഹരണത്തിന് ഗ്ലോട്ടൽ സ്റ്റോപ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന {{angbr IPA|ʔ}} എന്ന ചിഹ്നം, ബിന്ദുവില്ലാത്ത ചോദ്യചിഹ്നത്തിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. നാദമുള്ള ഫരിഞ്ചിയൽ ഘർഷത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന {{angbr IPA|ʕ}} എന്ന ചിഹ്നം അറബി അക്ഷരമായ അയിനിൽ ({{angbr|[[Ayin|ﻉ]]}}) നിന്നാണ് ഉൾക്കൊണ്ടത്. അക്ഷരങ്ങളുടെ ഉച്ചാരണം "അന്താരാഷ്ട്ര ഉപയോഗവുമായി" (ഏകദേശം ക്ലാസിക്കൽ ലത്തീൻ) യോജിച്ചുപോകുന്ന തരത്തിലാണ് ഐ.പി.എ നിർമ്മിച്ചത്. അതിനാൽ വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങളായ {{angbr IPA|b}}, {{angbr IPA|d}}, {{angbr IPA|f}}, {{angbr IPA|k}}, {{angbr IPA|m}}, {{angbr IPA|n}}, {{angbr IPA|p}} തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് ഇംഗ്ലീഷിലെ അതേ ഉച്ചാരണം തന്നെയാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. സ്വരങ്ങളായ {{angbr IPA|a}}, {{angbr IPA|e}}, {{angbr IPA|i}}, {{angbr IPA|o}}, {{angbr IPA|u}} എന്നിവ ലത്തീനിലെ ദീർഘസ്വരങ്ങളുമായി സാമ്യമുള്ളതാണ്. ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി {{angbr IPA|j}}, {{angbr IPA|r}}, {{angbr IPA|y}} എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മറ്റ് യൂറോപ്യൻ ഭാഷകളിലെ ഉച്ചാരണമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ==== അച്ചടി രൂപങ്ങൾ ==== [[File:Turned small cap omega as a vowel.svg|thumb|{{angbr|ʊ}} എന്ന സ്വരാക്ഷരത്തിനായി തലതിരിഞ്ഞ ചെറിയ ഒമേഗ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫോണ്ടിന്റെ ഉദാഹരണം.|class=skin-invert-image]] ലത്തീൻ അക്ഷരമാലയെ വിപുലീകരിക്കുന്നതിനായി ചെറിയ ക്യാപിറ്റൽ അക്ഷരങ്ങൾ (small-caps), കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ, തലതിരിഞ്ഞ അക്ഷരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഐ.പി.എ ഉപയോഗിച്ചു. യാന്ത്രിക അച്ചടിവിദ്യയുടെ (മെക്കാനിക്കൽ ടൈപ്പ്സെറ്റിംഗ്) കാലഘട്ടത്തിൽ തലതിരിഞ്ഞ അക്ഷരങ്ങൾ വളരെ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. പ്രത്യേക അച്ചുകൾ നിർമ്മിക്കാതെ തന്നെ {{angbr IPA|ɐ ə ɹ ʍ}} (a, e, r, w എന്നിവ തിരിഞ്ഞത്) തുടങ്ങിയ അക്ഷരങ്ങൾ അച്ചടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഐ.പി.എയിൽ ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമാലയിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി അക്ഷരങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും അവയുടെ ഉച്ചാരണം ഗ്രീക്കിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. മിക്ക ഗ്രീക്ക് അക്ഷരങ്ങൾക്കും ഐ.പി.എക്കായി നേരിയ വ്യത്യാസമുള്ള ലിപിരൂപങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട് (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ꞵ}}, {{angbr IPA|ɣ}}, {{angbr IPA|ɛ}}, {{angbr IPA|ɸ}}). ==== പ്രതീകാത്മകത ==== അക്ഷരങ്ങളുടെയും ചിഹ്നങ്ങളുടെയും രൂപകൽപ്പന പ്രതീകാത്മകമായിരിക്കാം: * വലത്തോട്ട് വളഞ്ഞ വാൽ (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ʈ ɖ ɳ ɽ ʂ ʐ ɻ ɭ&thinsp;}}) മൂർദ്ധന്യ ഉച്ചാരണത്തെ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Retroflex articulation}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് 'r' എന്ന അക്ഷരത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നത്. * മുകളിലെ കൊളുത്ത് (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ɠ ɗ ɓ}}) ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങളെ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Implosives}}) കാണിക്കുന്നു. * പല അനുനാസിക വ്യഞ്ജനങ്ങളും (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Nasal consonants}}) {{angbr IPA|n}} എന്ന അക്ഷരത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്: {{angbr IPA|n ɲ ɳ ŋ}}. * ചെറിയ ക്യാപിറ്റൽ അക്ഷരങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന് വ്യഞ്ജനങ്ങളിൽ {{angbr IPA|ɢ ʜ ʟ ɴ ʀ ʁ}}, സ്വരങ്ങളിൽ {{angbr IPA|ɪ ʏ ʊ}}) ഉച്ചാരണത്തിലെ അയവിനെയോ ഗാംഭീര്യത്തെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. === മറ്റ് പ്രതിനിധാനങ്ങൾ === {{Main|Cursive forms of the International Phonetic Alphabet|IPA Braille}} കൈയെഴുത്തിനായും കുറിപ്പുകളെടുക്കാനായും ഐ.പി.എ അക്ഷരങ്ങളുടെ കൂട്ടക്ഷര രൂപങ്ങൾ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Cursive forms}}) ഉണ്ടെങ്കിലും, അവ വായിച്ചെടുക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായതിനാൽ ഉപയോഗിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കാറില്ല.{{sfn|International Phonetic Association|1999|p=31}} അന്ധർക്കും കാഴ്ചപരിമിതിയുള്ള ഭാഷാ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുമായി ഐ.പി.എയുടെ ബ്രെയിലി (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Braille}}) പതിപ്പും വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal |last=Englebretson |first=Robert |date=2009 |title=An overview of IPA Braille: an updated tactile representation of the International Phonetic Alphabet |url=http://www.ruf.rice.edu/~reng/englebretson2009.pdf |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=39 |issue=1 |page=67 |access-date=5 April 2014 |doi=10.1017/s0025100308003691 |citeseerx=10.1.1.501.366 |s2cid=36426880 |archive-date=8 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908105731/http://www.ruf.rice.edu/~reng/englebretson2009.pdf |url-status=live}}</ref> == അക്ഷരങ്ങൾ == {{കൂടുതൽ കാണുക|International Phonetic Alphabet chart}} ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ ഐ.പി.എയിലെ അക്ഷരങ്ങളെ മൂന്നായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Pulmonic consonants}}), ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Non-pulmonic consonants}}), സ്വരങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowels}}).{{NoteTag|"ശബ്ദങ്ങളെ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ, സ്വരങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം."<ref>{{harv|International Phonetic Association|1999|p=3}}</ref>}}<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=6}}</ref> ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്കോ അല്ലെങ്കിൽ നാദമില്ലാത്തവ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Voiceless/Tenuis}}), നാദമുള്ളവ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Voiced}}) എന്നിങ്ങനെ ജോടികളായോ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവയെ ഇടത് വശത്ത് മുൻഭാഗത്തുള്ള ഓഷ്ഠ്യ ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Labial}}) മുതൽ വലത് വശത്ത് പിൻഭാഗത്തുള്ള കണ്ഠമൂലീയ ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Glottal}}) വരെയുള്ള നിരകളിലായാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. സ്ഥലം ലാഭിക്കുന്നതിനായി ഐ.പി.എയുടെ ഔദ്യോഗിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ രണ്ട് നിരകൾ ഒഴിവാക്കുകയും, ആ അക്ഷരങ്ങൾ പ്രധാന പട്ടികയുടെ ഭാഗമാണെങ്കിൽ കൂടി അവയെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.{{NoteTag|അവയുടെ "അപൂർവ്വതയും അവിടെ കാണപ്പെടുന്ന കുറഞ്ഞ എണ്ണം ശബ്ദങ്ങളും കാരണം [...] അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള എളുപ്പത്തിനായാണ്" മാറ്റിയത്.<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=18}}</ref>}} ഇവ മുകളിൽ പൂർണ്ണ തടസ്സമുള്ളവയായ സ്പർശങ്ങളും അനുനാസികങ്ങളും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Occlusives}}), തുടർന്ന് ചെറിയ തടസ്സമുള്ള പ്രകമ്പിതങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vibrants}}), ഭാഗിക തടസ്സമുള്ള ഊഷ്മാക്കൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Fricatives}}), ഏറ്റവും ഒടുവിൽ താഴെ കുറഞ്ഞ തടസ്സമുള്ള അന്തസ്ഥങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Approximants}}) എന്നിങ്ങനെയാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെയും സ്ഥലം ലാഭിക്കാൻ ഒരു വരി ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. താഴെയുള്ള പട്ടികയിൽ അല്പം വ്യത്യസ്തമായ ക്രമീകരണമാണുള്ളത്: എല്ലാ ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഒരൊറ്റ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. സ്പർശം → ഊഷ്മാവ് → അന്തസ്ഥം എന്ന മാറ്റത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനായി പ്രകമ്പിതങ്ങളെയും പാർശ്വികങ്ങളെയും വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ തൊട്ടടുത്ത അറകളിലെ സ്പർശങ്ങളെയും ഊഷ്മാക്കളെയും ചേർത്ത് അഫ്രിക്കേറ്റുകൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Affricates}}) രൂപപ്പെടുത്താം. അസാധ്യമെന്നോ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ലെന്നോ കരുതുന്ന ഉച്ചാരണങ്ങളെ ചാരനിറത്തിലുള്ള അറകളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. സ്വരാക്ഷരങ്ങളെയും ജോടികളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്{{snd}}വർത്തുളമല്ലാത്തവയും വർത്തുളമായവയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Rounded}}){{snd}}കൂടാതെ ഇവയെ ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് മുൻ-പിൻ ക്രമത്തിലും, മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വായയുടെ തുറവിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലും ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ചാർട്ടിൽ നിന്ന് സ്വരാക്ഷരങ്ങളൊന്നും ഒഴിവാക്കിയിട്ടില്ല (മുമ്പ് ചില മധ്യ സ്വരങ്ങളെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു). === വ്യഞ്ജനങ്ങൾ === {{കൂടുതൽ കാണുക|IPA consonant chart with audio}} ==== ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== ശ്വാസനാളത്തിലോ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Glottis}}) വായയിലോ തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട് ശ്വാസകോശത്തിൽ നിന്നുള്ള വായു പുറത്തുവിട്ട് ഉച്ചരിക്കുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളാണ് ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Pulmonic consonants}}). ഐ.പി.എയിലും അതുപോലെ മനുഷ്യഭാഷകളിലും ഭൂരിഭാഗം വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. ഇംഗ്ലീഷിലെ എല്ലാ വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Fromkin |first=Victoria |author-link=Victoria Fromkin |author2=Rodman, Robert |title=An Introduction to Language |orig-year=1974 |year=1998 |publisher=Harcourt Brace College Publishers |location=Fort Worth, TX |edition=6th |isbn=0-03-018682-X |url=https://archive.org/details/introductiontola00from_1}}</ref> ഒട്ടുമിക്ക വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ പട്ടികയിലെ വരികൾ വ്യഞ്ജനം എങ്ങനെ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉച്ചാരണ രീതിയെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Manner of articulation}}), നിരകൾ സ്വനപഥത്തിൽ എവിടെയാണ് വ്യഞ്ജനം ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉച്ചാരണ സ്ഥാനത്തെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Place of articulation}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രധാന ചാർട്ടിൽ ഒരൊറ്റ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനമുള്ള വ്യഞ്ജനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. {{IPA pulmonic consonants|caption=|affricates=no|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * ചില അക്ഷരങ്ങൾ ജോടികളായി വരുന്ന വരികളിൽ, വലതുവശത്തുള്ള അക്ഷരം നാദമുള്ള വ്യഞ്ജനത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു (ശ്വാസ-നാദമുള്ള {{IPA|[ɦ]}} ഒഴികെ).<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|loc=§&nbsp;2.1.}}</ref> മറ്റ് വരികളിൽ (സോണറന്റുകൾ - <small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Sonorants}}), ഒറ്റ അക്ഷരം നാദമുള്ള വ്യഞ്ജനത്തെ കാണിക്കുന്നു. * ഡെന്റൽ, ആൽവിയോളാർ, പോസ്റ്റ്-ആൽവിയോളാർ തുടങ്ങിയ കൊറോണൽ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Coronal}}) ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ഐ.പി.എ ഒരൊറ്റ അക്ഷരം മാത്രമാണ് നൽകുന്നതെങ്കിലും, പ്രത്യേക ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകൾ ഇല്ലാതെ തന്നെ അവയെ വേർതിരിച്ച് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. * അസാധ്യമെന്ന് കരുതുന്ന ഉച്ചാരണങ്ങളെ ചാരനിറത്തിലുള്ള അറകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. * {{IPA|[β, ð, ʁ, ʕ, ʢ]}} എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനപരമായി നാദമുള്ള ഊഷ്മാക്കളാണെങ്കിലും അവയെ അന്തസ്ഥങ്ങളായും ഉപയോഗിക്കാം.{{NoteTag|"നാദമുള്ള ഓഷ്ഠ്യ ഊഷ്മാവിന്റെ സ്ഥാനത്ത് നൽകിയിട്ടുള്ള {{IPA|[β]}} പോലൊരു ചിഹ്നം, ആവശ്യമെങ്കിൽ നാദമുള്ള ഓഷ്ഠ്യ അന്തസ്ഥത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനും ഉപയോഗിക്കാം."<ref>{{harv|International Phonetic Association|1999|p=9}}</ref>}} * ഇംഗ്ലീഷ്, കൊറിയൻ തുടങ്ങിയ പല ഭാഷകളിലും {{IPA|[h]}}, {{IPA|[ɦ]}} എന്നിവ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഗ്ലോട്ടലുകളോ ഊഷ്മാക്കളോ അന്തസ്ഥങ്ങളോ അല്ല. പകരം അവ കേവലം ശബ്ദോത്പാദനം (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Phonation}}) മാത്രമാണ്.<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|loc=§&nbsp;9.3.}}</ref> * {{IPA|[ʃ ʒ]}}, {{IPA|[ɕ ʑ]}}, {{IPA|[ʂ ʐ]}} എന്നീ ഊഷ്മാക്കളെ വേർതിരിക്കുന്നത് പ്രധാനമായും നാവിന്റെ സ്ഥാനത്തേക്കാൾ അതിന്റെ ആകൃതിയാണ്. * ഔദ്യോഗിക ഐ.പി.എ ചാർട്ടിലെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ {{IPA|[ʜ, ʢ]}} എന്നിവയെ എപ്പിഗ്ലോട്ടൽ ഊഷ്മാക്കളായി നിർവചിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അവയെ {{IPA|[ħ, ʕ]}} എന്നിവയുടെ അതേ സ്ഥാനത്തുള്ള പ്രകമ്പിതങ്ങളായും പരിഗണിക്കാം.<ref>{{harvnb|Esling|2010|pp=688–689}}</ref> * നൽകിയിട്ടുള്ള ചില ശബ്ദങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും ഭാഷയിൽ സ്വനിമങ്ങളായി (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Phonemes}}) നിലവിലുള്ളതായി അറിവില്ല. ==== ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== വായുസഞ്ചാരത്തിനായി ശ്വാസകോശത്തെ ആശ്രയിക്കാത്ത ശബ്ദങ്ങളാണ് ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ. ആഫ്രിക്കയിലെ ഖോയ്‌സാൻ ഭാഷകളിലും മറ്റും കാണുന്ന ക്ലിക്കുകൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Clicks}}), സിന്ധി, ഹൗസ, സ്വാഹിലി, വിയറ്റ്നാമീസ് തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലെ ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Implosives}}), അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ-കൊക്കേഷ്യൻ ഭാഷകളിലെ ഉത്ക്ഷിപ്തങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Ejectives}}) എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. {{IPA non-pulmonic consonants|caption=|nonipa=no|affricates=no|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * ക്ലിക്കുകളെ പരമ്പരാഗതമായി മുൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനവും പിൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനവും ചേർന്നതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഐ.പി.എയിലെ ക്ലിക്ക് അക്ഷരങ്ങൾ മുൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണത്തെ മാത്രമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതിനാൽ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താൻ രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്: ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|k͡ǀ, ɡ͡ǀ, q͡ǀ}} മുതലായവ. പിൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണത്തിനുള്ള അക്ഷരം പലപ്പോഴും ഒഴിവാക്കാറുണ്ട്, അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവിടെ ഒരു {{angbr IPA|k}} ഉണ്ടെന്ന് അനുമാനിക്കാം. എന്നാൽ ചില ഗവേഷകർ ക്ലിക്കുകളെ ഈ രീതിയിൽ വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനോട് വിയോജിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal |last1=Miller |first1=Amanda L. |last2=Brugman |first2=Johanna |last3=Sands |first3=Bonny |last4=Namaseb |first4=Levi |last5=Exter |first5=Mats |last6=Collins |first6=Chris |date=2009 |title=Differences in airstream and posterior place of articulation among Nǀuu clicks |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0025100309003867/type/journal_article |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=39 |issue=2 |pages=129–161 |doi=10.1017/S0025100309003867 |s2cid=46194815 |issn=0025-1003 |access-date=24 May 2023 |archive-date=1 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230701181158/https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-international-phonetic-association/article/abs/differences-in-airstream-and-posterior-place-of-articulation-among-nuu-clicks/FA6566F6283D1E42E23C868E91DAFAA8 |url-status=live|url-access=subscription }}</ref> അത്തരം സമീപനങ്ങളിൽ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് പ്രത്യേകതകൾ കാണിക്കുന്നത്: {{angbr IPA|ǀ, ǀ̬, ǀ̃}} മുതലായവ. * നാദമില്ലാത്ത ഉൾവലിയുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളായ {{angbr IPA|ƥ, ƭ, ƈ, ƙ, ʠ}} എന്നിവയെ ഐ.പി.എ ഇപ്പോൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ലെങ്കിലും അവ യൂണിക്കോഡിൽ ലഭ്യമാണ്. പകരം നാദമില്ലാത്തതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഡയാക്രിറ്റിക് ചേർത്ത് {{angbr IPA|ɓ̥, ɗ̥}} എന്നിങ്ങനെയാണ് ഐ.പി.എ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. * മൂർദ്ധന്യ ഉൾവലിയുന്ന വ്യഞ്ജനമായ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Retroflex implosive}}) <span title="U+1D91">{{angbr IPA|ᶑ&thinsp;}}</span> ഐ.പി.എ വ്യക്തമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും,<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=166}}</ref> യൂണിക്കോഡിൽ ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനെ അവർ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്. * ഉത്ക്ഷിപ്ത ഡയാക്രിറ്റിക് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Ejective diacritic}}) വ്യഞ്ജനത്തിന് വലതുവശത്തായാണ് നൽകുന്നത്: ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|t͜ʃʼ}}, {{angbr IPA|kʷʼ}}. ==== അഫ്രിക്കേറ്റുകൾ ==== അഫ്രിക്കേറ്റുകളെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Affricates}}) സംയുക്ത ഉച്ചാരണ സ്പർശങ്ങളെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Co-articulated stops}}) രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ തുടർച്ചയായി നൽകിയാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. വ്യക്തതയ്ക്കായി ഇവയെ മുകളിലോ താഴെയോ ഒരു ടൈ ബാർ ഉപയോഗിച്ച് ബന്ധിപ്പിക്കാം. അർത്ഥത്തിൽ വ്യത്യാസമില്ലാതെ ഇത് മുകളിലോ താഴെയോ നൽകാം.{{NoteTag|ടൈ ബാർ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ നൽകുന്നതാണ് പരമ്പരാഗത രീതി. വരികൾ തമ്മിൽ കൂട്ടിമുട്ടാതിരിക്കാനോ വ്യക്തതയ്ക്കായോ താഴെയും നൽകാറുണ്ട്.<ref>{{Cite journal |last1=Niesler |first1=Thomas |last2=Louw |first2=Philippa |last3=Roux |first3=Justus |date=2005 |title=Phonetic analysis of Afrikaans, English, Xhosa and Zulu using South African speech databases |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.2989/16073610509486401 |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |language=en |volume=23 |issue=4 |pages=459–474 |doi=10.2989/16073610509486401 |s2cid=7138676 |issn=1607-3614 |access-date=24 May 2023 |archive-date=27 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527215149/http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.2989/16073610509486401 |url-status=live|url-access=subscription }}</ref>}} കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും അഫ്രിക്കേറ്റുകളെ സൂചിപ്പിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും (ഉദാ: {{angbr IPA|ʧ, ʤ&thinsp;}}) ഇത് ഇപ്പോൾ ഔദ്യോഗിക ഐ.പി.എ രീതിയല്ല.<ref name="IPA 1999" /> സൂപ്പർസ്ക്രിപ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ചും അഫ്രിക്കേറ്റുകളെ എഴുതാറുണ്ട് (ഉദാഹരണത്തിന് {{IPA|[t͜s]}} എന്നതിന് പകരം {{angbr IPA|tˢ}}). താലവ്യ സ്പർശങ്ങളായ {{angbr IPA|c}}, {{angbr IPA|ɟ}} എന്നിവയെ പലപ്പോഴും {{IPA|[t͜ʃ]}}, {{IPA|[d͜ʒ]}} എന്നിവയ്ക്കോ സമാനമായ അഫ്രിക്കേറ്റുകൾക്കോ പകരമായി ഐ.പി.എ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ പോലും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.<ref name="International Phonetic Association 1999 133">{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=133}}</ref> {{IPA affricates|caption=|notes=no}} ഒരു യഥാർത്ഥ അഫ്രിക്കേറ്റിൽ സ്പർശ ഭാഗവും ഊഷ്മാവ് ഭാഗവും സമാന സ്ഥാനത്താണ് ഉച്ചരിക്കുന്നത് എന്നതിനാലും, അഫ്രിക്കേറ്റിന്റെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനം ഊഷ്മാവ് ഭാഗത്താണ് കൂടുതൽ വ്യക്തമാവുക എന്നതിനാലും, ആദ്യ അക്ഷരം എപ്പോഴും പൂർണ്ണമായും കൃത്യതയോടെ രേഖപ്പെടുത്താറില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇംഗ്ലീഷിലെ ''ch'' ശബ്ദം സൂക്ഷ്മമായ ലിപിയാക്കലിൽ {{IPA|[t̠͡ʃ]}} ആണെങ്കിലും, ഡയാക്രിറ്റിക് ഒഴിവാക്കി പൊതുവെ {{IPA|[t͡ʃ]}} എന്നാണ് എഴുതാറുള്ളത്. സമാനമായി {{IPA|[ʈ͡ʂ]}}, {{IPA|[ɖ͡ʐ]}} എന്നിവയെ {{IPA|[t͡ʂ]}}, {{IPA|[d͡ʐ]}} എന്നിങ്ങനെയാണ് കൂടുതലും എഴുതാറുള്ളത്. ==== സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== ഒരേസമയം രണ്ട് ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ശബ്ദങ്ങളാണ് സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Co-articulated consonants}}). ഇംഗ്ലീഷിലെ "went" എന്നതിലെ {{IPA|[w]}} ചുണ്ടുകൾ വട്ടത്തിലാക്കിയും നാവിന്റെ പിൻഭാഗം ഉയർത്തിയും ഉച്ചരിക്കുന്നതിനാൽ ഇതൊരു സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനമാണ്. സമാനമായ ശബ്ദങ്ങളാണ് {{IPA|[ʍ]}}, {{IPA|[ɥ]}} എന്നിവ. {{IPA co-articulated consonants|caption=|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * സ്വീഡിഷിലെ ''sj'' ശബ്ദമായ {{IPA|[ɧ]}} എന്നത് ഒരേ സമയത്തുള്ള {{IPA|[ʃ]}}, {{IPA|[x]}} എന്നിവയാണെന്ന് ഐ.പി.എ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അങ്ങനെയൊരു ഉച്ചാരണം ഏതെങ്കിലും ഭാഷയിലുള്ളതായി സാധ്യത കുറവാണ്.<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|pp=329–330}}</ref> * ഒന്നിലധികം ടൈ ബാറുകൾ ഉപയോഗിക്കാം: {{angbr IPA|a͡b͡c}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|a͜b͜c}}. ഉദാഹരണത്തിന്, {{angbr IPA|g͡k͡x}}. * ടൈ ബാറിന് മുകളിലോ താഴെയോ ഡയാക്രിറ്റിക് നൽകണമെങ്കിൽ കംബൈനിംഗ് ഗ്രാഫീം ജോയിനർ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതുണ്ട് (ഉദാ: {{IPA|[b͜͏̰də̀bdʊ̀]}}). * ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങൾക്കൊപ്പം, രണ്ട് അക്ഷരങ്ങളും ഉൾവലിയുന്നതാണെന്ന് കാണിക്കാൻ എഴുത്തുകാർ പലപ്പോഴും വിട്ടുനിൽക്കാറുണ്ട്, പകരം ലളിതമായി {{angbr IPA|ɡ͡ɓ}}, {{angbr IPA|k͜ƥ}} എന്നിങ്ങനെ എഴുതുന്നു. === സ്വരങ്ങൾ === {{Main|സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ}} [[File:Cardinal vowel tongue position-front.svg|thumb|മുൻ സ്വരങ്ങളുടെ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Front vowels}}) നാവിന്റെ സ്ഥാനം. നാവിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭാഗം സ്വരങ്ങളുടെ ഉയരവും മുൻ-പിൻ സ്ഥാനവും നിർണ്ണയിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.|class=skin-invert-image]] [[File:Cardinal vowels-Jones x-ray.jpg|thumb|{{IPA|[i, u, a, ɑ]}} എന്നീ ശബ്ദങ്ങളെ കാണിക്കുന്ന എക്സ്-റേ ചിത്രങ്ങൾ.|class=skin-invert-image]] അക്ഷരങ്ങളുടെ (syllable) മധ്യത്തിൽ വരുന്ന ശബ്ദമായാണ് ഐ.പി.എ സ്വരത്തെ നിർവചിക്കുന്നത്.<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=10}}</ref> നാവിന്റെ സ്ഥാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഐ.പി.എ സ്വരങ്ങളെ മാപ്പ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. {{IPA vowels|caption=|notes=no}} പട്ടികയുടെ ലംബമായ അച്ചുതണ്ട് സ്വരങ്ങളുടെ ഉയരത്തെയാണ് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowel height}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നാവ് താഴ്ത്തി ഉച്ചരിക്കുന്ന സ്വരങ്ങൾ താഴെയും, ഉയർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നവ മുകളിലുമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, നാവിന്റെ സ്ഥാനം താഴെയായതിനാൽ {{IPA|[ɑ]}} താഴെയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. നാവ് വായയുടെ മേൽഭാഗത്തേക്ക് ഉയർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നതിനാൽ {{IPA|[i]}} മുകളിലാണ്. സമാനമായി, പട്ടികയുടെ തിരശ്ചീന അച്ചുതണ്ട് സ്വരങ്ങളുടെ മുൻ-പിൻ സ്ഥാനത്തെയാണ് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowel backness}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നാവിനെ വായയുടെ മുൻഭാഗത്തേക്ക് നീക്കി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ഉദാ: {{IPA|[ɛ]}}) ഇടതുവശത്തും, പിൻഭാഗത്തേക്ക് നീക്കി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ഉദാ: {{IPA|[ʌ]}}) വലതുവശത്തുമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. സ്വരങ്ങൾ ജോടിയായി വരുന്നിടത്ത്, വലതുവശത്തുള്ളത് വർത്തുള സ്വരവും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Rounded vowel}}) ഇടതുവശത്തുള്ളത് വർത്തുളമല്ലാത്ത സ്വരവുമാണ്. ==== ദ്വിസ്വരങ്ങൾ ==== ദ്വിസ്വരങ്ങളെ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Diphthongs}}) അക്ഷരങ്ങളുടെ ലളിതമായ ശ്രേണിയായി എഴുതാമെങ്കിലും, വ്യക്തതയ്ക്കായി അവയെ നോൺ-സിലബിക് ഡയാക്രിറ്റിക് ഉപയോഗിച്ചോ (ഉദാ: {{angbr IPA|ui̯}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|u̯i}}) സൂപ്പർസ്ക്രിപ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ചോ (ഉദാ: {{angbr IPA|uⁱ}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|ᵘi}}) രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ചിലപ്പോൾ ടൈ ബാറും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്: {{angbr IPA|u͜i}}. ;കുറിപ്പുകൾ * {{angbr IPA|a}} ഔദ്യോഗികമായി മുൻ സ്വരത്തെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതെങ്കിലും, മുൻ-മധ്യ സ്വരങ്ങൾ തമ്മിൽ കാര്യമായ വ്യത്യാസമില്ലാത്തതിനാൽ കേന്ദ്ര സ്വരങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാനും {{angbr IPA|a}} വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. കൃത്യമായി വേർതിരിക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു കേന്ദ്ര സ്വരത്തെ കാണിക്കാൻ റിട്രാക്ഷൻ ഡയാക്രിറ്റിക് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Retraction diacritic}}) അല്ലെങ്കിൽ സെൻട്രലൈസ്ഡ് ഡയാക്രിറ്റിക് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ് (ഉദാ: {{angbr IPA|a̠}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|ä}}). == മലയാള വ്യാകരണത്തിലെ വർണ്ണവിഭജനവും ഐ.പി.എയും == അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി [[ഉച്ചാരണസ്ഥാനം|ഉച്ചാരണസ്ഥാനങ്ങളെയും]] ഉച്ചാരണരീതികളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് സ്വനിമങ്ങളെ വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നതെങ്കിൽ, മലയാളമുൾപ്പെടെയുള്ള ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെ പരമ്പരാഗത വർണ്ണവിഭജന സമ്പ്രദായം പ്രധാനമായും ഉച്ചാരണസ്ഥാനങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.<ref>കേരളപാണിനീയം, ഏ. ആർ. രാജരാജവർമ്മ, അക്ഷരമാല, പീഠിക</ref> ഈ രണ്ട് രീതികളും തമ്മിലുള്ള ചില പ്രധാന സാമ്യങ്ങളും വ്യത്യാസങ്ങളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * '''സ്പർശങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Plosives/Stops}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം പൂർണ്ണമായി തടയുകയും പിന്നീട് പെട്ടെന്ന് തുറന്നുവിടുകയും ചെയ്യുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളെയാണ് ഐ.പി.എ യിൽ '{{lang|en|Plosives}}' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. മലയാളത്തിലെ 'ക, ച, ട, ത, പ' എന്നീ വർഗ്ഗാക്ഷരങ്ങൾ ഐ.പി.എ പ്രകാരമുള്ള സ്പർശങ്ങളുമായി വലിയൊരളവിൽ യോജിക്കുന്നു. * '''ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾ:''' ** '''[[കണ്ഠ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Velar}}):''' തൊണ്ടയിൽ നിന്നോ അണ്ണാക്കിന്റെ പിൻഭാഗത്തുനിന്നോ ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ക-വർഗ്ഗം). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Velar consonants}} ന് സമാനമാണ്. ** '''[[താലവ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Palatal}}):''' നാവിന്റെ മധ്യഭാഗം അണ്ണാക്കിൽ മുട്ടിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ച-വർഗ്ഗം, യ, ശ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Palatal consonants}} ആണ്. ** '''[[മൂർദ്ധന്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Retroflex}}):''' നാവിന്റെ അറ്റം മുകളിലേക്ക് വളച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ട-വർഗ്ഗം, ര, ഷ, ള). ഇവയെ ഐ.പി.എ യിൽ {{lang|en|Retroflex}} എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ** '''[[ദന്ത്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Dental}}):''' നാവിന്റെ അറ്റം പല്ലിൽ മുട്ടിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ത-വർഗ്ഗം, ല, സ). ഐ.പി.എ യിലെ {{lang|en|Dental consonants}} ന് തുല്യമാണിത്. ** '''[[ഓഷ്ഠ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Bilabial}}):''' ചുണ്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (പ-വർഗ്ഗം, വ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Bilabial consonants}} ആണ്. * '''അനുനാസികങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Nasals}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം മൂക്കിലൂടെ കടത്തിവിട്ട് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ങ, ഞ, ണ, ന, മ). ഐ.പി.എ യിലും ഇവയെ {{lang|en|Nasals}} എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. * '''അന്തസ്ഥങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Approximants}}):''' സ്പർശങ്ങൾക്കും ഊഷ്മാക്കൾക്കും ഇടയിലുള്ളവ (യ, ര, ല, വ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ പ്രധാനമായും {{lang|en|Approximants}} വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. * '''ഊഷ്മാക്കൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Fricatives}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം ഭാഗികമായി തടഞ്ഞുനിർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ശ, ഷ, സ, ഹ). ഇവ ഐ.പി.എ യിലെ {{lang|en|Fricatives}} ന് സമാനമാണ്. പരമ്പരാഗത രീതി കൂടുതലും സ്വരങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Vowels}}), [[വ്യഞ്ജനം|വ്യഞ്ജനങ്ങൾ]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Consonants}}) എന്നിങ്ങനെയുള്ള വിഭജനത്തിന് മുൻതൂക്കം നൽകുമ്പോൾ, ഐ.പി.എ ഉച്ചാരണത്തിലെ സൂക്ഷ്മമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ കൂടി (ഉദാഹരണത്തിന്, മഹാപ്രാണം (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Aspiration}}), നാദം (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Voicing}})) രേഖപ്പെടുത്താൻ കൂടുതൽ ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>ശബ്ദശാസ്ത്രം, പ്രൊഫ. കെ.എം. പ്രഭാകരവാരിയർ, ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> == കുറിപ്പുകൾ == {{NoteFoot|30em}} == അവലംബം == === അടിക്കുറിപ്പുകൾ === {{Reflist}} 8wa6yotffkjhwp9qjfz0o70kz3zkl2d 4612649 4612601 2026-04-10T06:39:22Z Symphonicallyu 155269 "[[:en:Special:Redirect/revision/1347914087|International Phonetic Alphabet]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4612649 wikitext text/x-wiki [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല|ലത്തീൻ ലിപിയെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ശബ്ദശാസ്ത്ര അക്ഷരമാലയാണ് '''അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി''' (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> '''{{lang|en|International Phonetic Alphabet}}''' - '''{{lang|en|IPA}}'''). സംസാരഭാഷയിലെ ശബ്ദങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു സ്റ്റാൻഡേർഡ് സംവിധാനമായി 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ [[അന്താരാഷ്ട്ര സ്വരശാസ്ത്ര സംഘടന|ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിൿ അസോസിയേഷനാണ്]] ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.<ref name="IPA 19992">{{harvnb|International Phonetic Association|1999}}</ref> [[ഭാഷാശാസ്ത്രം|ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞർ]], ലെക്സികോഗ്രാഫർമാർ, വിദേശ ഭാഷാ വിദ്യാർത്ഥികൾ, അധ്യാപകർ, സംഭാഷണ ഭാഷാ രോഗശാസ്ത്രജ്ഞർ, ഗായകർ, അഭിനേതാക്കൾ, നിർമ്മിത ഭാഷാ സ്രഷ്ടാക്കൾ, [[വിവർത്തനം|വിവർത്തകർ]] എന്നിവരാണ് ഐ. പി. എ ഉപയോഗിക്കുന്നത്.<ref name="world">{{Cite book |last=MacMahon |first=Michael K. C. |url=https://archive.org/details/isbn_9780195079937/page/821 |title=The World's Writing Systems |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0-19-507993-0 |editor-last=Daniels |editor-first=P. T. |location=New York |pages=821–846 |chapter=Phonetic Notation |editor-last2=Bright |editor-first2=W.}}</ref><ref>{{Cite book |last=Wall |first=Joan |title=International Phonetic Alphabet for Singers: A Manual for English and Foreign Language Diction |publisher=Pst |year=1989 |isbn=1-877761-50-8}}</ref> [[വർഗ്ഗം:യൂണികോഡ്]] [[വർഗ്ഗം:All articles with unsourced statements]] [[വർഗ്ഗം:CS1: long volume value]] [[വർഗ്ഗം:Articles containing French-language text]] q9dlivkhp39vibwyue1q2nkdq99ij8h 4612650 4612649 2026-04-10T06:41:19Z Symphonicallyu 155269 4612650 wikitext text/x-wiki {{Short description|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ കുറിപ്പുകളുടെ സംവിധാനം}} {{For|റേഡിയോ ആശയവിനിമയത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന അക്ഷരമാലയ്ക്കായി|നാറ്റോ ഫൊണറ്റിക് അക്ഷരമാല}} {{Self-reference|ഓഡിയോയോടുകൂടിയ ഐ.പി.എ ചിഹ്നങ്ങളുടെ ആമുഖത്തിന്, [[:Help:IPA]] കാണുക. വിക്കിപീഡിയയിലെ ഐ.പി.എ ഉപയോഗത്തിന്, [[:Help:IPA/Introduction]], [[:Help:IPA/English]] എന്നിവ കാണുക.}} {{Infobox writing system | name = അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി | type = അക്ഷരമാല | typedesc = – ഭാഗികമായി [[featural]] | languages = ഏത് വാമൊഴിയുടെയും [[phonetic|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ]], [[phonemic|സ്വനിമപരമായ]] ലിപിയാക്കലിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു | time = 1888–ഇതുവരെ | fam1 = [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്സ്]] | fam2 = [[Proto-Sinaitic script|പ്രോട്ടോ-സിനൈറ്റിക് ലിപി]] | fam3 = [[Phoenician alphabet|ഫിനീഷ്യൻ അക്ഷരമാല]] | fam4 = [[ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമാല]] | fam5 = [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല]] | fam6 = [[Lepsius Standard Alphabet|ലെപ്‌സിയസ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് അക്ഷരമാല]] | fam7 = [[Palaeotype alphabet|പാലിയോടൈപ്പ് അക്ഷരമാല]], [[English Phonotypic Alphabet|ഇംഗ്ലീഷ് ഫോണോടൈപ്പിക് അക്ഷരമാല]] | fam8 = [[Romic alphabet|റോമിക് അക്ഷരമാല]] | children = [[IPA Braille|ഐ.പി.എ ബ്രെയിലി]], [[ExtIPA]] | sample = IPA in IPA.svg | caption = "IPA", [[Received Pronunciation|റിസീവ്ഡ് പ്രൊനൻസിയേഷൻ]] പ്രകാരം [[narrow transcription|സൂക്ഷ്മമായി ലിപിയാക്കിയത്]] {{IPA|[aɪ̯&nbsp;pʰiː&nbsp;eɪ̯]}} | unicode = ''കാണുക {{section link|Phonetic symbols in Unicode|Unicode blocks}}'' | iso15924 = }} {{SpecialChars | special = [[phonetic|ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ]] [[symbol|ചിഹ്നങ്ങൾ]] | fix = സഹായം:പ്രത്യേക അക്ഷരങ്ങൾ | characters = ശബ്ദശാസ്ത്ര ചിഹ്നങ്ങൾ }} [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല|ലത്തീൻ ലിപിയെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ശബ്ദശാസ്ത്ര അക്ഷരമാലയാണ് '''അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി''' (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> '''{{lang|en|International Phonetic Alphabet}}''' - '''{{lang|en|IPA}}'''). സംസാരഭാഷയിലെ ശബ്ദങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു സ്റ്റാൻഡേർഡ് സംവിധാനമായി 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ [[അന്താരാഷ്ട്ര സ്വരശാസ്ത്ര സംഘടന|ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിൿ അസോസിയേഷനാണ്]] ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.<ref name="IPA 1999">{{harvnb|International Phonetic Association|1999}}</ref> ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞർ, നിഘണ്ടു നിർമ്മാതാക്കൾ, വിദേശ ഭാഷാ വിദ്യാർത്ഥികൾ, അധ്യാപകർ, സ്പീച്ച്-ലാംഗ്വേജ് പത്തോളജിസ്റ്റുകൾ, ഗായകർ, അഭിനേതാക്കൾ, കൃത്രിമ ഭാഷാ നിർമ്മാതാക്കൾ, പരിഭാഷകർ എന്നിവർ ഐ.പി.എ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name="world">{{Cite book |last=MacMahon |first=Michael K. C. |url=https://archive.org/details/isbn_9780195079937/page/821 |title=The World's Writing Systems |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1996 |isbn=0-19-507993-0 |editor=Daniels |editor-first=P. T. |location=New York |pages=821–846 |chapter=Phonetic Notation |editor2=Bright |editor-first2=W.}}</ref><ref>{{Cite book |first=Joan |last=Wall |title=International Phonetic Alphabet for Singers: A Manual for English and Foreign Language Diction |publisher=Pst |year=1989 |isbn=1-877761-50-8}}</ref> സംസാരഭാഷയിലെ ശബ്ദങ്ങളുടെ സ്വഭാവങ്ങളായ സ്വനിമങ്ങൾ, ശബ്ദഭേദങ്ങൾ ({{lang|en|intonation}}), അക്ഷരങ്ങളുടെ ({{lang|en|syllables}}) വിഭജനം എന്നിവ സൂചിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലാണ് ഐ.പി.എ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="IPA 1999" /> പല്ലുകടിക്കൽ, കൊഞ്ഞ, മുച്ചുണ്ട് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക സംസാര രീതികൾ രേഖപ്പെടുത്താൻ ഐ.പി.എയുടെ വിപുലീകരിച്ച ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം.<ref name="world" /> [[അക്ഷരം|അക്ഷരങ്ങളും]] പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഐ.പി.എ ലിപിയാക്കൽ നടത്തുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|t}} എന്ന അക്ഷരത്തിന്റെ ശബ്ദം, എത്രത്തോളം സൂക്ഷ്മമായി രേഖപ്പെടുത്തണം എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി {{IPA|[t]}} എന്നോ {{IPA|[t̺ʰ]}} എന്നോ എഴുതാം. ഫ്രഞ്ചിലെ {{angbr|t}} എന്ന അക്ഷരം {{IPA|[t]}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|[t̻]}} ആയി രേഖപ്പെടുത്താം. ഈ രണ്ട് ശബ്ദങ്ങളും സമാനമാണെങ്കിലും വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. സ്വനിമങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ സ്ലാഷുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു; അതിനാൽ, {{IPA|/t/}} എന്നത് {{IPA|[t̺ʰ]}} യേക്കാളും {{IPA|[t̻]}} യേക്കാളും പൊതുവായ ഒരു രൂപമാണ്, സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് ഇവയിലേതിനെയും ഇത് സൂചിപ്പിക്കാം.{{NoteTag|{{angbr|t̺ʰ}} യുടെ താഴെയുള്ള ചിഹ്നം അത് നാവിന്റെ അറ്റം ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്നും, മുകളിലുള്ള ''h'' അത് വായു പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്നും വ്യക്തമാക്കുന്നു; {{angbr|t̻}} യുടെ താഴെയുള്ള ചതുരം അത് നാവിന്റെ പരന്ന ഭാഗം ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നതാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു. ഈ വ്യത്യാസങ്ങളാണ് ഇംഗ്ലീഷിലെയും ഫ്രഞ്ചിലെയും {{IPA|/t/}} ഉച്ചാരണങ്ങളെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്.}} ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ കാലാകാലങ്ങളിൽ അക്ഷരങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയോ ഒഴിവാക്കുകയോ പരിഷ്കരിക്കുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. 2005-ലെ അവസാന മാറ്റം അനുസരിച്ച്,<ref>{{cite web |url=http://www.langsci.ucl.ac.uk/ipa/ipachart.html |title=IPA: Alphabet |publisher=UCL Division of Psychology and Language Sciences |access-date=20 November 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010121927/http://www.langsci.ucl.ac.uk/ipa/ipachart.html |archive-date=10 October 2012}}</ref> ഐ.പി.എയിൽ 107 അടിസ്ഥാന അക്ഷരങ്ങളും, നിരവധി സൂപ്പർസെഗ്മെന്റൽ അക്ഷരങ്ങളും, 44 പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും, നാല് പ്രോസോഡിക് ചിഹ്നങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവ ഐ.പി.എ ചാർട്ടിലും അസോസിയേഷന്റെ വെബ്സൈറ്റിലും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite web |title=Full IPA Chart |url=https://www.internationalphoneticassociation.org/content/full-ipa-chart |website=International Phonetic Association |access-date=24 April 2017 |archive-date=27 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170227153233/https://www.internationalphoneticassociation.org/content/full-ipa-chart |url-status=live}}</ref> == വിവരണം == [[File:IPA chart 2020.svg|thumb|upright=1.5|ഐ.പി.എയുടെ ഔദ്യോഗിക സംഗ്രഹ പട്ടിക (2020-ൽ പരിഷ്കരിച്ചത്)|class=skin-invert-image]] ഓരോ വിശിഷ്ട ശബ്ദത്തിനും അഥവാ സ്വനിമത്തിനും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Phoneme}}) ഓരോ അക്ഷരം നൽകുക എന്നതാണ് ഐ.പി.എയുടെ അടിസ്ഥാന തത്വം.{{NoteTag|"തുടക്കം മുതൽക്കേ [...] ഓരോ വിശിഷ്ട ശബ്ദത്തിനും ഓരോ പ്രത്യേക ചിഹ്നം നൽകാനാണ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ ലക്ഷ്യമിട്ടത്; അതായത്, ഒരു ഭാഷയിൽ ഒരു ശബ്ദത്തിന് പകരം മറ്റൊന്ന് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ വാക്കിന്റെ അർത്ഥം മാറുന്നുവെങ്കിൽ അതിന് പ്രത്യേക ചിഹ്നം നൽകുക [...] ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഇത് സ്വനിമം എന്ന് പരക്കെ അറിയപ്പെട്ടു."<ref name="International Phonetic Association 1999 27">{{harv|International Phonetic Association|1999|p=27}}</ref>}} ഇതിനർത്ഥം: * ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|sh}}, {{angbr|ea}} എന്നിവ പോലെ ഒരു ശബ്ദത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഒന്നിലധികം അക്ഷരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന രീതിയോ, {{angbr|x}} എന്നത് {{IPA|/ks/}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|/ɡz/}} എന്നീ ശബ്ദങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഒന്നിലധികം ശബ്ദങ്ങൾക്ക് ഒറ്റ അക്ഷരം ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതിയോ ഐ.പി.എയിൽ ഇല്ല.{{NoteTag|ഇതിന് അപവാദമായി വരുന്നത് അഫ്രിക്കേറ്റുകളും (affricates) ഡിഫ്‌തൊങ്ങുകളുമാണ് (diphthongs). ഇവയെ {{angbr|ts}}, {{angbr|au}} എന്നിങ്ങനെ ലളിതമായ ശ്രേണികളായോ, അവ ഒരൊറ്റ ശബ്ദമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കാൻ {{angbr|t͜s}}, {{angbr|au̯}} എന്നിങ്ങനെ ടൈ ബാറുകളോ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകളോ ഉപയോഗിച്ചോ എഴുതാവുന്നതാണ്.}} * സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് ഉച്ചാരണം മാറുന്ന അക്ഷരങ്ങൾ ഇതിലില്ല (ഉദാഹരണത്തിന് ഇംഗ്ലീഷിലെ {{angbr|[[hard and soft C|c]]}}, {{angbr|[[hard and soft G|g]]}} എന്നിവയുടെ മൃദുവും കഠിനവുമായ ഉച്ചാരണ വ്യത്യാസങ്ങൾ). * ലോകത്തൊരിടത്തും ഒരു ഭാഷയും രണ്ട് ശബ്ദങ്ങൾ തമ്മിൽ വ്യത്യാസം കാണിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഐ.പി.എ അവയ്ക്ക് വ്യത്യസ്ത അക്ഷരങ്ങൾ നൽകാറില്ല. ഈ സവിശേഷതയെ 'സെലക്റ്റീവ്നെസ്സ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref name="world" />{{NoteTag|ഉദാഹരണത്തിന്, ഫ്ലാപ്പുകളും ടാപ്പുകളും രണ്ടുതരം ഉച്ചാരണ രീതികളാണെങ്കിലും, ആൽവിയോളാർ ഫ്ലാപ്പും ആൽവിയോളാർ ടാപ്പും തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചുകാണിക്കുന്ന ഒരു ഭാഷയും ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ, ഐ.പി.എ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക അക്ഷരങ്ങൾ നൽകുന്നില്ല. പകരം, രണ്ടിനും കൂടി ഒറ്റ അക്ഷരമാണ്{{snd}}ഈ സാഹചര്യത്തിൽ {{IPA|[ɾ]}}{{snd}}ഉപയോഗിക്കുന്നത്. സാങ്കേതികമായി പറഞ്ഞാൽ, ഇത് ഐ.പി.എയെ പൂർണ്ണമായും ശബ്ദശാസ്ത്രപരമായ (phonetic) അക്ഷരമാലയല്ലാതാക്കുകയും, ഭാഗികമായി സ്വനിമപരമായ (phonemic) അക്ഷരമാലയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.}} എന്നാൽ ഒരു ഡയാക്രിറ്റിക് ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ച് നിരവധി സ്വനിമങ്ങളെ വേർതിരിക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിൽ അതിന് അനുവാദമുണ്ട്. അക്ഷരമാല പ്രധാനമായും ഫോണുകളെ (phones) രേഖപ്പെടുത്താനാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നതെങ്കിലും, സ്വനിമങ്ങളെ ലിപിയാക്കാനും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആശയക്കുഴപ്പമില്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ 'പരിചിതമായ' അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ഐ.പി.എ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.<ref name="principles49-familiar">{{harvnb|International Phonetic Association|1949|pp=7, 12–13}}</ref> ഉദാഹരണത്തിന്, {{IPA|[ɛ]}}, {{IPA|[ɔ]}} എന്നിവയ്ക്ക് പകരം {{angbr IPA|e}}, {{angbr IPA|o}} എന്നിവയും, {{IPA|[t̪]}} അല്ലെങ്കിൽ {{IPA|[ʈ]}} എന്നിവയ്ക്ക് പകരം {{angbr IPA|t}} ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഈ രീതിയിലാണ്. ഐ.പി.എയിലെ ചിഹ്നങ്ങളിൽ, 107 അക്ഷരങ്ങൾ വ്യഞ്ജനങ്ങളെയും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Consonants}}) സ്വരങ്ങളെയും (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Vowels}}) പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഇവയെ പരിഷ്കരിക്കാൻ 31 പ്രത്യേക അടയാളങ്ങളും (ഡയാക്രിറ്റിക്സ്), ശബ്ദദൈർഘ്യം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Length}}), നാദം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Tone}}), ഊന്നൽ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Stress}}), ശബ്ദഭേദം (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Intonation}}) തുടങ്ങിയ സവിശേഷതകൾ കാണിക്കാൻ 17 സൂപ്പർസെഗ്മെന്റൽ ചിഹ്നങ്ങളുമുണ്ട്. === അക്ഷരങ്ങളുടെ രൂപം === [[File:LowercaseG.svg|right|thumb|കുടുക്കുള്ള {{angbr IPA|{{serif|g}}}}, തുറന്ന {{angbr IPA|ɡ}} എന്നിവ ലിപിഭേദങ്ങളാണ്. തുറന്ന {{angbr IPA|ɡ}} ആയിരുന്നു യഥാർത്ഥ ഐ.പി.എ ചിഹ്നമെങ്കിലും ഇന്ന് രണ്ടും ശരിയായി കണക്കാക്കുന്നു.|class=skin-invert-image]] അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി ലത്തീൻ ലിപിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ലത്തീൻ ഇതര അക്ഷരങ്ങൾ പരമാവധി ഒഴിവാക്കാനാണ് ഇതിൽ ശ്രമിച്ചിട്ടുള്ളത്. ലത്തീൻ അക്ഷരങ്ങളുമായി കാഴ്ചയിൽ ഇഴുകിച്ചേരുന്ന തരത്തിലാണ് മറ്റ് അക്ഷരങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ മിക്ക അക്ഷരങ്ങളും ലത്തീൻ, ഗ്രീക്ക് ലിപികളിൽ നിന്നോ അവയുടെ വകഭേദങ്ങളിൽ നിന്നോ ഉള്ളതാണ്. ചില അക്ഷരങ്ങൾ ഇവ രണ്ടിലുമില്ലാത്തതാണ്: ഉദാഹരണത്തിന് ഗ്ലോട്ടൽ സ്റ്റോപ്പിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന {{angbr IPA|ʔ}} എന്ന ചിഹ്നം, ബിന്ദുവില്ലാത്ത ചോദ്യചിഹ്നത്തിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. നാദമുള്ള ഫരിഞ്ചിയൽ ഘർഷത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന {{angbr IPA|ʕ}} എന്ന ചിഹ്നം അറബി അക്ഷരമായ അയിനിൽ ({{angbr|[[Ayin|ﻉ]]}}) നിന്നാണ് ഉൾക്കൊണ്ടത്. അക്ഷരങ്ങളുടെ ഉച്ചാരണം "അന്താരാഷ്ട്ര ഉപയോഗവുമായി" (ഏകദേശം ക്ലാസിക്കൽ ലത്തീൻ) യോജിച്ചുപോകുന്ന തരത്തിലാണ് ഐ.പി.എ നിർമ്മിച്ചത്. അതിനാൽ വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങളായ {{angbr IPA|b}}, {{angbr IPA|d}}, {{angbr IPA|f}}, {{angbr IPA|k}}, {{angbr IPA|m}}, {{angbr IPA|n}}, {{angbr IPA|p}} തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് ഇംഗ്ലീഷിലെ അതേ ഉച്ചാരണം തന്നെയാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. സ്വരങ്ങളായ {{angbr IPA|a}}, {{angbr IPA|e}}, {{angbr IPA|i}}, {{angbr IPA|o}}, {{angbr IPA|u}} എന്നിവ ലത്തീനിലെ ദീർഘസ്വരങ്ങളുമായി സാമ്യമുള്ളതാണ്. ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി {{angbr IPA|j}}, {{angbr IPA|r}}, {{angbr IPA|y}} എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മറ്റ് യൂറോപ്യൻ ഭാഷകളിലെ ഉച്ചാരണമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ==== അച്ചടി രൂപങ്ങൾ ==== [[File:Turned small cap omega as a vowel.svg|thumb|{{angbr|ʊ}} എന്ന സ്വരാക്ഷരത്തിനായി തലതിരിഞ്ഞ ചെറിയ ഒമേഗ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫോണ്ടിന്റെ ഉദാഹരണം.|class=skin-invert-image]] ലത്തീൻ അക്ഷരമാലയെ വിപുലീകരിക്കുന്നതിനായി ചെറിയ ക്യാപിറ്റൽ അക്ഷരങ്ങൾ (small-caps), കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ, തലതിരിഞ്ഞ അക്ഷരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഐ.പി.എ ഉപയോഗിച്ചു. യാന്ത്രിക അച്ചടിവിദ്യയുടെ (മെക്കാനിക്കൽ ടൈപ്പ്സെറ്റിംഗ്) കാലഘട്ടത്തിൽ തലതിരിഞ്ഞ അക്ഷരങ്ങൾ വളരെ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. പ്രത്യേക അച്ചുകൾ നിർമ്മിക്കാതെ തന്നെ {{angbr IPA|ɐ ə ɹ ʍ}} (a, e, r, w എന്നിവ തിരിഞ്ഞത്) തുടങ്ങിയ അക്ഷരങ്ങൾ അച്ചടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഐ.പി.എയിൽ ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമാലയിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി അക്ഷരങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും അവയുടെ ഉച്ചാരണം ഗ്രീക്കിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കാം. മിക്ക ഗ്രീക്ക് അക്ഷരങ്ങൾക്കും ഐ.പി.എക്കായി നേരിയ വ്യത്യാസമുള്ള ലിപിരൂപങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട് (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ꞵ}}, {{angbr IPA|ɣ}}, {{angbr IPA|ɛ}}, {{angbr IPA|ɸ}}). ==== പ്രതീകാത്മകത ==== അക്ഷരങ്ങളുടെയും ചിഹ്നങ്ങളുടെയും രൂപകൽപ്പന പ്രതീകാത്മകമായിരിക്കാം: * വലത്തോട്ട് വളഞ്ഞ വാൽ (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ʈ ɖ ɳ ɽ ʂ ʐ ɻ ɭ&thinsp;}}) മൂർദ്ധന്യ ഉച്ചാരണത്തെ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Retroflex articulation}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് 'r' എന്ന അക്ഷരത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നത്. * മുകളിലെ കൊളുത്ത് (ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|ɠ ɗ ɓ}}) ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങളെ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Implosives}}) കാണിക്കുന്നു. * പല അനുനാസിക വ്യഞ്ജനങ്ങളും (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Nasal consonants}}) {{angbr IPA|n}} എന്ന അക്ഷരത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്: {{angbr IPA|n ɲ ɳ ŋ}}. * ചെറിയ ക്യാപിറ്റൽ അക്ഷരങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന് വ്യഞ്ജനങ്ങളിൽ {{angbr IPA|ɢ ʜ ʟ ɴ ʀ ʁ}}, സ്വരങ്ങളിൽ {{angbr IPA|ɪ ʏ ʊ}}) ഉച്ചാരണത്തിലെ അയവിനെയോ ഗാംഭീര്യത്തെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. === മറ്റ് പ്രതിനിധാനങ്ങൾ === {{Main|Cursive forms of the International Phonetic Alphabet|IPA Braille}} കൈയെഴുത്തിനായും കുറിപ്പുകളെടുക്കാനായും ഐ.പി.എ അക്ഷരങ്ങളുടെ കൂട്ടക്ഷര രൂപങ്ങൾ (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Cursive forms}}) ഉണ്ടെങ്കിലും, അവ വായിച്ചെടുക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായതിനാൽ ഉപയോഗിക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കാറില്ല.{{sfn|International Phonetic Association|1999|p=31}} അന്ധർക്കും കാഴ്ചപരിമിതിയുള്ള ഭാഷാ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുമായി ഐ.പി.എയുടെ ബ്രെയിലി (<small>ഇംഗ്ലീഷ്:</small> {{lang|en|Braille}}) പതിപ്പും വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal |last=Englebretson |first=Robert |date=2009 |title=An overview of IPA Braille: an updated tactile representation of the International Phonetic Alphabet |url=http://www.ruf.rice.edu/~reng/englebretson2009.pdf |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=39 |issue=1 |page=67 |access-date=5 April 2014 |doi=10.1017/s0025100308003691 |citeseerx=10.1.1.501.366 |s2cid=36426880 |archive-date=8 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150908105731/http://www.ruf.rice.edu/~reng/englebretson2009.pdf |url-status=live}}</ref> == അക്ഷരങ്ങൾ == {{കൂടുതൽ കാണുക|International Phonetic Alphabet chart}} ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷൻ ഐ.പി.എയിലെ അക്ഷരങ്ങളെ മൂന്നായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Pulmonic consonants}}), ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Non-pulmonic consonants}}), സ്വരങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowels}}).{{NoteTag|"ശബ്ദങ്ങളെ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ, സ്വരങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം."<ref>{{harv|International Phonetic Association|1999|p=3}}</ref>}}<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=6}}</ref> ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനാക്ഷരങ്ങൾ ഒറ്റയ്ക്കോ അല്ലെങ്കിൽ നാദമില്ലാത്തവ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Voiceless/Tenuis}}), നാദമുള്ളവ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Voiced}}) എന്നിങ്ങനെ ജോടികളായോ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവയെ ഇടത് വശത്ത് മുൻഭാഗത്തുള്ള ഓഷ്ഠ്യ ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Labial}}) മുതൽ വലത് വശത്ത് പിൻഭാഗത്തുള്ള കണ്ഠമൂലീയ ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Glottal}}) വരെയുള്ള നിരകളിലായാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. സ്ഥലം ലാഭിക്കുന്നതിനായി ഐ.പി.എയുടെ ഔദ്യോഗിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ രണ്ട് നിരകൾ ഒഴിവാക്കുകയും, ആ അക്ഷരങ്ങൾ പ്രധാന പട്ടികയുടെ ഭാഗമാണെങ്കിൽ കൂടി അവയെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.{{NoteTag|അവയുടെ "അപൂർവ്വതയും അവിടെ കാണപ്പെടുന്ന കുറഞ്ഞ എണ്ണം ശബ്ദങ്ങളും കാരണം [...] അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള എളുപ്പത്തിനായാണ്" മാറ്റിയത്.<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=18}}</ref>}} ഇവ മുകളിൽ പൂർണ്ണ തടസ്സമുള്ളവയായ സ്പർശങ്ങളും അനുനാസികങ്ങളും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Occlusives}}), തുടർന്ന് ചെറിയ തടസ്സമുള്ള പ്രകമ്പിതങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vibrants}}), ഭാഗിക തടസ്സമുള്ള ഊഷ്മാക്കൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Fricatives}}), ഏറ്റവും ഒടുവിൽ താഴെ കുറഞ്ഞ തടസ്സമുള്ള അന്തസ്ഥങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Approximants}}) എന്നിങ്ങനെയാണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെയും സ്ഥലം ലാഭിക്കാൻ ഒരു വരി ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. താഴെയുള്ള പട്ടികയിൽ അല്പം വ്യത്യസ്തമായ ക്രമീകരണമാണുള്ളത്: എല്ലാ ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഒരൊറ്റ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. സ്പർശം → ഊഷ്മാവ് → അന്തസ്ഥം എന്ന മാറ്റത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനായി പ്രകമ്പിതങ്ങളെയും പാർശ്വികങ്ങളെയും വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ തൊട്ടടുത്ത അറകളിലെ സ്പർശങ്ങളെയും ഊഷ്മാക്കളെയും ചേർത്ത് അഫ്രിക്കേറ്റുകൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Affricates}}) രൂപപ്പെടുത്താം. അസാധ്യമെന്നോ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ലെന്നോ കരുതുന്ന ഉച്ചാരണങ്ങളെ ചാരനിറത്തിലുള്ള അറകളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നു. സ്വരാക്ഷരങ്ങളെയും ജോടികളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്{{snd}}വർത്തുളമല്ലാത്തവയും വർത്തുളമായവയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Rounded}}){{snd}}കൂടാതെ ഇവയെ ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് മുൻ-പിൻ ക്രമത്തിലും, മുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വായയുടെ തുറവിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലും ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ചാർട്ടിൽ നിന്ന് സ്വരാക്ഷരങ്ങളൊന്നും ഒഴിവാക്കിയിട്ടില്ല (മുമ്പ് ചില മധ്യ സ്വരങ്ങളെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു). === വ്യഞ്ജനങ്ങൾ === {{കൂടുതൽ കാണുക|IPA consonant chart with audio}} ==== ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== ശ്വാസനാളത്തിലോ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Glottis}}) വായയിലോ തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട് ശ്വാസകോശത്തിൽ നിന്നുള്ള വായു പുറത്തുവിട്ട് ഉച്ചരിക്കുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളാണ് ശ്വാസകോശ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Pulmonic consonants}}). ഐ.പി.എയിലും അതുപോലെ മനുഷ്യഭാഷകളിലും ഭൂരിഭാഗം വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. ഇംഗ്ലീഷിലെ എല്ലാ വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Fromkin |first=Victoria |author-link=Victoria Fromkin |author2=Rodman, Robert |title=An Introduction to Language |orig-year=1974 |year=1998 |publisher=Harcourt Brace College Publishers |location=Fort Worth, TX |edition=6th |isbn=0-03-018682-X |url=https://archive.org/details/introductiontola00from_1}}</ref> ഒട്ടുമിക്ക വ്യഞ്ജനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ പട്ടികയിലെ വരികൾ വ്യഞ്ജനം എങ്ങനെ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉച്ചാരണ രീതിയെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Manner of articulation}}), നിരകൾ സ്വനപഥത്തിൽ എവിടെയാണ് വ്യഞ്ജനം ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉച്ചാരണ സ്ഥാനത്തെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Place of articulation}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രധാന ചാർട്ടിൽ ഒരൊറ്റ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനമുള്ള വ്യഞ്ജനങ്ങൾ മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. {{IPA pulmonic consonants|caption=|affricates=no|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * ചില അക്ഷരങ്ങൾ ജോടികളായി വരുന്ന വരികളിൽ, വലതുവശത്തുള്ള അക്ഷരം നാദമുള്ള വ്യഞ്ജനത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു (ശ്വാസ-നാദമുള്ള {{IPA|[ɦ]}} ഒഴികെ).<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|loc=§&nbsp;2.1.}}</ref> മറ്റ് വരികളിൽ (സോണറന്റുകൾ - <small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Sonorants}}), ഒറ്റ അക്ഷരം നാദമുള്ള വ്യഞ്ജനത്തെ കാണിക്കുന്നു. * ഡെന്റൽ, ആൽവിയോളാർ, പോസ്റ്റ്-ആൽവിയോളാർ തുടങ്ങിയ കൊറോണൽ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Coronal}}) ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ഐ.പി.എ ഒരൊറ്റ അക്ഷരം മാത്രമാണ് നൽകുന്നതെങ്കിലും, പ്രത്യേക ഭാഷകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകൾ ഇല്ലാതെ തന്നെ അവയെ വേർതിരിച്ച് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. * അസാധ്യമെന്ന് കരുതുന്ന ഉച്ചാരണങ്ങളെ ചാരനിറത്തിലുള്ള അറകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. * {{IPA|[β, ð, ʁ, ʕ, ʢ]}} എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനപരമായി നാദമുള്ള ഊഷ്മാക്കളാണെങ്കിലും അവയെ അന്തസ്ഥങ്ങളായും ഉപയോഗിക്കാം.{{NoteTag|"നാദമുള്ള ഓഷ്ഠ്യ ഊഷ്മാവിന്റെ സ്ഥാനത്ത് നൽകിയിട്ടുള്ള {{IPA|[β]}} പോലൊരു ചിഹ്നം, ആവശ്യമെങ്കിൽ നാദമുള്ള ഓഷ്ഠ്യ അന്തസ്ഥത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനും ഉപയോഗിക്കാം."<ref>{{harv|International Phonetic Association|1999|p=9}}</ref>}} * ഇംഗ്ലീഷ്, കൊറിയൻ തുടങ്ങിയ പല ഭാഷകളിലും {{IPA|[h]}}, {{IPA|[ɦ]}} എന്നിവ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഗ്ലോട്ടലുകളോ ഊഷ്മാക്കളോ അന്തസ്ഥങ്ങളോ അല്ല. പകരം അവ കേവലം ശബ്ദോത്പാദനം (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Phonation}}) മാത്രമാണ്.<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|loc=§&nbsp;9.3.}}</ref> * {{IPA|[ʃ ʒ]}}, {{IPA|[ɕ ʑ]}}, {{IPA|[ʂ ʐ]}} എന്നീ ഊഷ്മാക്കളെ വേർതിരിക്കുന്നത് പ്രധാനമായും നാവിന്റെ സ്ഥാനത്തേക്കാൾ അതിന്റെ ആകൃതിയാണ്. * ഔദ്യോഗിക ഐ.പി.എ ചാർട്ടിലെ "മറ്റ് ചിഹ്നങ്ങൾ" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ {{IPA|[ʜ, ʢ]}} എന്നിവയെ എപ്പിഗ്ലോട്ടൽ ഊഷ്മാക്കളായി നിർവചിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അവയെ {{IPA|[ħ, ʕ]}} എന്നിവയുടെ അതേ സ്ഥാനത്തുള്ള പ്രകമ്പിതങ്ങളായും പരിഗണിക്കാം.<ref>{{harvnb|Esling|2010|pp=688–689}}</ref> * നൽകിയിട്ടുള്ള ചില ശബ്ദങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും ഭാഷയിൽ സ്വനിമങ്ങളായി (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Phonemes}}) നിലവിലുള്ളതായി അറിവില്ല. ==== ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== വായുസഞ്ചാരത്തിനായി ശ്വാസകോശത്തെ ആശ്രയിക്കാത്ത ശബ്ദങ്ങളാണ് ശ്വാസകോശേതര വ്യഞ്ജനങ്ങൾ. ആഫ്രിക്കയിലെ ഖോയ്‌സാൻ ഭാഷകളിലും മറ്റും കാണുന്ന ക്ലിക്കുകൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Clicks}}), സിന്ധി, ഹൗസ, സ്വാഹിലി, വിയറ്റ്നാമീസ് തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലെ ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Implosives}}), അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ-കൊക്കേഷ്യൻ ഭാഷകളിലെ ഉത്ക്ഷിപ്തങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Ejectives}}) എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. {{IPA non-pulmonic consonants|caption=|nonipa=no|affricates=no|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * ക്ലിക്കുകളെ പരമ്പരാഗതമായി മുൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനവും പിൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനവും ചേർന്നതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഐ.പി.എയിലെ ക്ലിക്ക് അക്ഷരങ്ങൾ മുൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണത്തെ മാത്രമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അതിനാൽ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താൻ രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്: ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|k͡ǀ, ɡ͡ǀ, q͡ǀ}} മുതലായവ. പിൻഭാഗത്തെ ഉച്ചാരണത്തിനുള്ള അക്ഷരം പലപ്പോഴും ഒഴിവാക്കാറുണ്ട്, അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവിടെ ഒരു {{angbr IPA|k}} ഉണ്ടെന്ന് അനുമാനിക്കാം. എന്നാൽ ചില ഗവേഷകർ ക്ലിക്കുകളെ ഈ രീതിയിൽ വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനോട് വിയോജിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal |last1=Miller |first1=Amanda L. |last2=Brugman |first2=Johanna |last3=Sands |first3=Bonny |last4=Namaseb |first4=Levi |last5=Exter |first5=Mats |last6=Collins |first6=Chris |date=2009 |title=Differences in airstream and posterior place of articulation among Nǀuu clicks |url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0025100309003867/type/journal_article |journal=Journal of the International Phonetic Association |volume=39 |issue=2 |pages=129–161 |doi=10.1017/S0025100309003867 |s2cid=46194815 |issn=0025-1003 |access-date=24 May 2023 |archive-date=1 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230701181158/https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-international-phonetic-association/article/abs/differences-in-airstream-and-posterior-place-of-articulation-among-nuu-clicks/FA6566F6283D1E42E23C868E91DAFAA8 |url-status=live|url-access=subscription }}</ref> അത്തരം സമീപനങ്ങളിൽ ഡയാക്രിറ്റിക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് പ്രത്യേകതകൾ കാണിക്കുന്നത്: {{angbr IPA|ǀ, ǀ̬, ǀ̃}} മുതലായവ. * നാദമില്ലാത്ത ഉൾവലിയുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളായ {{angbr IPA|ƥ, ƭ, ƈ, ƙ, ʠ}} എന്നിവയെ ഐ.പി.എ ഇപ്പോൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ലെങ്കിലും അവ യൂണിക്കോഡിൽ ലഭ്യമാണ്. പകരം നാദമില്ലാത്തതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഡയാക്രിറ്റിക് ചേർത്ത് {{angbr IPA|ɓ̥, ɗ̥}} എന്നിങ്ങനെയാണ് ഐ.പി.എ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. * മൂർദ്ധന്യ ഉൾവലിയുന്ന വ്യഞ്ജനമായ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Retroflex implosive}}) <span title="U+1D91">{{angbr IPA|ᶑ&thinsp;}}</span> ഐ.പി.എ വ്യക്തമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും,<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=166}}</ref> യൂണിക്കോഡിൽ ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനെ അവർ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്. * ഉത്ക്ഷിപ്ത ഡയാക്രിറ്റിക് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Ejective diacritic}}) വ്യഞ്ജനത്തിന് വലതുവശത്തായാണ് നൽകുന്നത്: ഉദാഹരണത്തിന് {{angbr IPA|t͜ʃʼ}}, {{angbr IPA|kʷʼ}}. ==== അഫ്രിക്കേറ്റുകൾ ==== അഫ്രിക്കേറ്റുകളെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Affricates}}) സംയുക്ത ഉച്ചാരണ സ്പർശങ്ങളെയും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Co-articulated stops}}) രണ്ട് അക്ഷരങ്ങൾ തുടർച്ചയായി നൽകിയാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. വ്യക്തതയ്ക്കായി ഇവയെ മുകളിലോ താഴെയോ ഒരു ടൈ ബാർ ഉപയോഗിച്ച് ബന്ധിപ്പിക്കാം. അർത്ഥത്തിൽ വ്യത്യാസമില്ലാതെ ഇത് മുകളിലോ താഴെയോ നൽകാം.{{NoteTag|ടൈ ബാർ അക്ഷരങ്ങൾക്ക് മുകളിൽ നൽകുന്നതാണ് പരമ്പരാഗത രീതി. വരികൾ തമ്മിൽ കൂട്ടിമുട്ടാതിരിക്കാനോ വ്യക്തതയ്ക്കായോ താഴെയും നൽകാറുണ്ട്.<ref>{{Cite journal |last1=Niesler |first1=Thomas |last2=Louw |first2=Philippa |last3=Roux |first3=Justus |date=2005 |title=Phonetic analysis of Afrikaans, English, Xhosa and Zulu using South African speech databases |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.2989/16073610509486401 |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |language=en |volume=23 |issue=4 |pages=459–474 |doi=10.2989/16073610509486401 |s2cid=7138676 |issn=1607-3614 |access-date=24 May 2023 |archive-date=27 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527215149/http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.2989/16073610509486401 |url-status=live|url-access=subscription }}</ref>}} കൂട്ടക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും അഫ്രിക്കേറ്റുകളെ സൂചിപ്പിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും (ഉദാ: {{angbr IPA|ʧ, ʤ&thinsp;}}) ഇത് ഇപ്പോൾ ഔദ്യോഗിക ഐ.പി.എ രീതിയല്ല.<ref name="IPA 1999" /> സൂപ്പർസ്ക്രിപ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ചും അഫ്രിക്കേറ്റുകളെ എഴുതാറുണ്ട് (ഉദാഹരണത്തിന് {{IPA|[t͜s]}} എന്നതിന് പകരം {{angbr IPA|tˢ}}). താലവ്യ സ്പർശങ്ങളായ {{angbr IPA|c}}, {{angbr IPA|ɟ}} എന്നിവയെ പലപ്പോഴും {{IPA|[t͜ʃ]}}, {{IPA|[d͜ʒ]}} എന്നിവയ്ക്കോ സമാനമായ അഫ്രിക്കേറ്റുകൾക്കോ പകരമായി ഐ.പി.എ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ പോലും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.<ref name="International Phonetic Association 1999 133">{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=133}}</ref> {{IPA affricates|caption=|notes=no}} ഒരു യഥാർത്ഥ അഫ്രിക്കേറ്റിൽ സ്പർശ ഭാഗവും ഊഷ്മാവ് ഭാഗവും സമാന സ്ഥാനത്താണ് ഉച്ചരിക്കുന്നത് എന്നതിനാലും, അഫ്രിക്കേറ്റിന്റെ ഉച്ചാരണ സ്ഥാനം ഊഷ്മാവ് ഭാഗത്താണ് കൂടുതൽ വ്യക്തമാവുക എന്നതിനാലും, ആദ്യ അക്ഷരം എപ്പോഴും പൂർണ്ണമായും കൃത്യതയോടെ രേഖപ്പെടുത്താറില്ല. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇംഗ്ലീഷിലെ ''ch'' ശബ്ദം സൂക്ഷ്മമായ ലിപിയാക്കലിൽ {{IPA|[t̠͡ʃ]}} ആണെങ്കിലും, ഡയാക്രിറ്റിക് ഒഴിവാക്കി പൊതുവെ {{IPA|[t͡ʃ]}} എന്നാണ് എഴുതാറുള്ളത്. സമാനമായി {{IPA|[ʈ͡ʂ]}}, {{IPA|[ɖ͡ʐ]}} എന്നിവയെ {{IPA|[t͡ʂ]}}, {{IPA|[d͡ʐ]}} എന്നിങ്ങനെയാണ് കൂടുതലും എഴുതാറുള്ളത്. ==== സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ ==== ഒരേസമയം രണ്ട് ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ശബ്ദങ്ങളാണ് സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Co-articulated consonants}}). ഇംഗ്ലീഷിലെ "went" എന്നതിലെ {{IPA|[w]}} ചുണ്ടുകൾ വട്ടത്തിലാക്കിയും നാവിന്റെ പിൻഭാഗം ഉയർത്തിയും ഉച്ചരിക്കുന്നതിനാൽ ഇതൊരു സംയുക്ത ഉച്ചാരണ വ്യഞ്ജനമാണ്. സമാനമായ ശബ്ദങ്ങളാണ് {{IPA|[ʍ]}}, {{IPA|[ɥ]}} എന്നിവ. {{IPA co-articulated consonants|caption=|notes=no}} '''കുറിപ്പുകൾ''' * സ്വീഡിഷിലെ ''sj'' ശബ്ദമായ {{IPA|[ɧ]}} എന്നത് ഒരേ സമയത്തുള്ള {{IPA|[ʃ]}}, {{IPA|[x]}} എന്നിവയാണെന്ന് ഐ.പി.എ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അങ്ങനെയൊരു ഉച്ചാരണം ഏതെങ്കിലും ഭാഷയിലുള്ളതായി സാധ്യത കുറവാണ്.<ref>{{harvnb|Ladefoged|Maddieson|1996|pp=329–330}}</ref> * ഒന്നിലധികം ടൈ ബാറുകൾ ഉപയോഗിക്കാം: {{angbr IPA|a͡b͡c}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|a͜b͜c}}. ഉദാഹരണത്തിന്, {{angbr IPA|g͡k͡x}}. * ടൈ ബാറിന് മുകളിലോ താഴെയോ ഡയാക്രിറ്റിക് നൽകണമെങ്കിൽ കംബൈനിംഗ് ഗ്രാഫീം ജോയിനർ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതുണ്ട് (ഉദാ: {{IPA|[b͜͏̰də̀bdʊ̀]}}). * ഉൾവലിയുന്ന ശബ്ദങ്ങൾക്കൊപ്പം, രണ്ട് അക്ഷരങ്ങളും ഉൾവലിയുന്നതാണെന്ന് കാണിക്കാൻ എഴുത്തുകാർ പലപ്പോഴും വിട്ടുനിൽക്കാറുണ്ട്, പകരം ലളിതമായി {{angbr IPA|ɡ͡ɓ}}, {{angbr IPA|k͜ƥ}} എന്നിങ്ങനെ എഴുതുന്നു. === സ്വരങ്ങൾ === {{Main|സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ}} [[File:Cardinal vowel tongue position-front.svg|thumb|മുൻ സ്വരങ്ങളുടെ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Front vowels}}) നാവിന്റെ സ്ഥാനം. നാവിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭാഗം സ്വരങ്ങളുടെ ഉയരവും മുൻ-പിൻ സ്ഥാനവും നിർണ്ണയിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.|class=skin-invert-image]] [[File:Cardinal vowels-Jones x-ray.jpg|thumb|{{IPA|[i, u, a, ɑ]}} എന്നീ ശബ്ദങ്ങളെ കാണിക്കുന്ന എക്സ്-റേ ചിത്രങ്ങൾ.|class=skin-invert-image]] അക്ഷരങ്ങളുടെ (syllable) മധ്യത്തിൽ വരുന്ന ശബ്ദമായാണ് ഐ.പി.എ സ്വരത്തെ നിർവചിക്കുന്നത്.<ref>{{harvnb|International Phonetic Association|1999|p=10}}</ref> നാവിന്റെ സ്ഥാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഐ.പി.എ സ്വരങ്ങളെ മാപ്പ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. {{IPA vowels|caption=|notes=no}} പട്ടികയുടെ ലംബമായ അച്ചുതണ്ട് സ്വരങ്ങളുടെ ഉയരത്തെയാണ് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowel height}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നാവ് താഴ്ത്തി ഉച്ചരിക്കുന്ന സ്വരങ്ങൾ താഴെയും, ഉയർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നവ മുകളിലുമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, നാവിന്റെ സ്ഥാനം താഴെയായതിനാൽ {{IPA|[ɑ]}} താഴെയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. നാവ് വായയുടെ മേൽഭാഗത്തേക്ക് ഉയർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നതിനാൽ {{IPA|[i]}} മുകളിലാണ്. സമാനമായി, പട്ടികയുടെ തിരശ്ചീന അച്ചുതണ്ട് സ്വരങ്ങളുടെ മുൻ-പിൻ സ്ഥാനത്തെയാണ് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Vowel backness}}) സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നാവിനെ വായയുടെ മുൻഭാഗത്തേക്ക് നീക്കി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ഉദാ: {{IPA|[ɛ]}}) ഇടതുവശത്തും, പിൻഭാഗത്തേക്ക് നീക്കി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ഉദാ: {{IPA|[ʌ]}}) വലതുവശത്തുമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. സ്വരങ്ങൾ ജോടിയായി വരുന്നിടത്ത്, വലതുവശത്തുള്ളത് വർത്തുള സ്വരവും (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Rounded vowel}}) ഇടതുവശത്തുള്ളത് വർത്തുളമല്ലാത്ത സ്വരവുമാണ്. ==== ദ്വിസ്വരങ്ങൾ ==== ദ്വിസ്വരങ്ങളെ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Diphthongs}}) അക്ഷരങ്ങളുടെ ലളിതമായ ശ്രേണിയായി എഴുതാമെങ്കിലും, വ്യക്തതയ്ക്കായി അവയെ നോൺ-സിലബിക് ഡയാക്രിറ്റിക് ഉപയോഗിച്ചോ (ഉദാ: {{angbr IPA|ui̯}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|u̯i}}) സൂപ്പർസ്ക്രിപ്റ്റ് ഉപയോഗിച്ചോ (ഉദാ: {{angbr IPA|uⁱ}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|ᵘi}}) രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ചിലപ്പോൾ ടൈ ബാറും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്: {{angbr IPA|u͜i}}. ;കുറിപ്പുകൾ * {{angbr IPA|a}} ഔദ്യോഗികമായി മുൻ സ്വരത്തെയാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതെങ്കിലും, മുൻ-മധ്യ സ്വരങ്ങൾ തമ്മിൽ കാര്യമായ വ്യത്യാസമില്ലാത്തതിനാൽ കേന്ദ്ര സ്വരങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാനും {{angbr IPA|a}} വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. കൃത്യമായി വേർതിരിക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു കേന്ദ്ര സ്വരത്തെ കാണിക്കാൻ റിട്രാക്ഷൻ ഡയാക്രിറ്റിക് (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Retraction diacritic}}) അല്ലെങ്കിൽ സെൻട്രലൈസ്ഡ് ഡയാക്രിറ്റിക് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ് (ഉദാ: {{angbr IPA|a̠}} അല്ലെങ്കിൽ {{angbr IPA|ä}}). == മലയാള വ്യാകരണത്തിലെ വർണ്ണവിഭജനവും ഐ.പി.എയും == അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി [[ഉച്ചാരണസ്ഥാനം|ഉച്ചാരണസ്ഥാനങ്ങളെയും]] ഉച്ചാരണരീതികളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് സ്വനിമങ്ങളെ വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നതെങ്കിൽ, മലയാളമുൾപ്പെടെയുള്ള ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെ പരമ്പരാഗത വർണ്ണവിഭജന സമ്പ്രദായം പ്രധാനമായും ഉച്ചാരണസ്ഥാനങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.<ref>കേരളപാണിനീയം, ഏ. ആർ. രാജരാജവർമ്മ, അക്ഷരമാല, പീഠിക</ref> ഈ രണ്ട് രീതികളും തമ്മിലുള്ള ചില പ്രധാന സാമ്യങ്ങളും വ്യത്യാസങ്ങളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * '''സ്പർശങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Plosives/Stops}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം പൂർണ്ണമായി തടയുകയും പിന്നീട് പെട്ടെന്ന് തുറന്നുവിടുകയും ചെയ്യുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളെയാണ് ഐ.പി.എ യിൽ '{{lang|en|Plosives}}' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. മലയാളത്തിലെ 'ക, ച, ട, ത, പ' എന്നീ വർഗ്ഗാക്ഷരങ്ങൾ ഐ.പി.എ പ്രകാരമുള്ള സ്പർശങ്ങളുമായി വലിയൊരളവിൽ യോജിക്കുന്നു. * '''ഉച്ചാരണ സ്ഥാനങ്ങൾ:''' ** '''[[കണ്ഠ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Velar}}):''' തൊണ്ടയിൽ നിന്നോ അണ്ണാക്കിന്റെ പിൻഭാഗത്തുനിന്നോ ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ക-വർഗ്ഗം). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Velar consonants}} ന് സമാനമാണ്. ** '''[[താലവ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Palatal}}):''' നാവിന്റെ മധ്യഭാഗം അണ്ണാക്കിൽ മുട്ടിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ച-വർഗ്ഗം, യ, ശ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Palatal consonants}} ആണ്. ** '''[[മൂർദ്ധന്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Retroflex}}):''' നാവിന്റെ അറ്റം മുകളിലേക്ക് വളച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ട-വർഗ്ഗം, ര, ഷ, ള). ഇവയെ ഐ.പി.എ യിൽ {{lang|en|Retroflex}} എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ** '''[[ദന്ത്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Dental}}):''' നാവിന്റെ അറ്റം പല്ലിൽ മുട്ടിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ത-വർഗ്ഗം, ല, സ). ഐ.പി.എ യിലെ {{lang|en|Dental consonants}} ന് തുല്യമാണിത്. ** '''[[ഓഷ്ഠ്യം]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Bilabial}}):''' ചുണ്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (പ-വർഗ്ഗം, വ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ {{lang|en|Bilabial consonants}} ആണ്. * '''അനുനാസികങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Nasals}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം മൂക്കിലൂടെ കടത്തിവിട്ട് ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ങ, ഞ, ണ, ന, മ). ഐ.പി.എ യിലും ഇവയെ {{lang|en|Nasals}} എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. * '''അന്തസ്ഥങ്ങൾ (<small>ലത്തീൻ:</small> {{lang|en|Approximants}}):''' സ്പർശങ്ങൾക്കും ഊഷ്മാക്കൾക്കും ഇടയിലുള്ളവ (യ, ര, ല, വ). ഐ.പി.എ യിൽ ഇവ പ്രധാനമായും {{lang|en|Approximants}} വിഭാഗത്തിൽ വരുന്നു. * '''ഊഷ്മാക്കൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Fricatives}}):''' വായുവിലൂടെയുള്ള ശബ്ദപ്രവാഹം ഭാഗികമായി തടഞ്ഞുനിർത്തി ഉച്ചരിക്കുന്നവ (ശ, ഷ, സ, ഹ). ഇവ ഐ.പി.എ യിലെ {{lang|en|Fricatives}} ന് സമാനമാണ്. പരമ്പരാഗത രീതി കൂടുതലും സ്വരങ്ങൾ (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Vowels}}), [[വ്യഞ്ജനം|വ്യഞ്ജനങ്ങൾ]] (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Consonants}}) എന്നിങ്ങനെയുള്ള വിഭജനത്തിന് മുൻതൂക്കം നൽകുമ്പോൾ, ഐ.പി.എ ഉച്ചാരണത്തിലെ സൂക്ഷ്മമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ കൂടി (ഉദാഹരണത്തിന്, മഹാപ്രാണം (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Aspiration}}), നാദം (<small>[[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്:]]</small> {{lang|en|Voicing}})) രേഖപ്പെടുത്താൻ കൂടുതൽ ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>ശബ്ദശാസ്ത്രം, പ്രൊഫ. കെ.എം. പ്രഭാകരവാരിയർ, ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> == കുറിപ്പുകൾ == {{NoteFoot|30em}} == അവലംബം == === അടിക്കുറിപ്പുകൾ === {{Reflist}} 8wa6yotffkjhwp9qjfz0o70kz3zkl2d 14 666417 4612604 2026-04-10T03:44:59Z Symphonicallyu 155269 Symphonicallyu എന്ന ഉപയോക്താവ് [[വർഗ്ഗം:Articles containing English-language text]] എന്ന താൾ [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് വാചകങ്ങളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: ശീർഷകം തെറ്റായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു: ശരിയായ മലയാളം ഫലകത്തിലേക്ക് മാറ്റി. 4612604 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[:വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് വാചകങ്ങളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ]] clsj93abh80kdvy4gckovypidavp00i 10 666418 4612606 2026-04-10T03:49:40Z Symphonicallyu 155269 '<noinclude><templatestyles src="IPA common/styles.css" /></noinclude><templatestyles src="IPA vowels/styles.css" />{{(!}} class="nowrap IPA-vowels-main {{#if:{{{caption|def}}}||IPA-vowels-nocaption}} IPA-vowels-{{#if:{{{audio|}}}|<noinclude>no</noinclude>|no}}audio {{{tableclass|}}}" style="{{{tablestyle|}}}" ! ! scope="col" | [[മുൻ സ്വരം|മുൻ]] ! scope="col" | മധ്യ സ്വരം|മധ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612606 wikitext text/x-wiki <noinclude><templatestyles src="IPA common/styles.css" /></noinclude><templatestyles src="IPA vowels/styles.css" />{{(!}} class="nowrap IPA-vowels-main {{#if:{{{caption|def}}}||IPA-vowels-nocaption}} IPA-vowels-{{#if:{{{audio|}}}|<noinclude>no</noinclude>|no}}audio {{{tableclass|}}}" style="{{{tablestyle|}}}" ! ! scope="col" | [[മുൻ സ്വരം|മുൻ]] ! scope="col" | [[മധ്യ സ്വരം|മധ്യ]] ! scope="col" | [[പിൻ സ്വരം|പിൻ]] |- ! scope="row" | [[സംവൃത സ്വരം|സംവൃതം]] | class="IPA-vowels-image-cell" | [[File:Blank vowel trapezoid.svg|{{#if:{{{audio|}}}|600|320}}px|link=|class=IPA-vowels-image skin-invert notpageimage]]{{IPA vowels/vowelpair|i|y|-22|-1|-40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɨ|ʉ|-1|-1|0|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɯ|u|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-സംവൃത സ്വരം|സമീപ-സംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɪ|ʏ|40|-1|70|-3|audio={{{audio|}}}}} | | {{IPA vowels/vowelpair||ʊ|-15|-1|-30|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധസംവൃത സ്വരം|അർദ്ധസംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e|ø|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɘ|ɵ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ|o|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[മധ്യ സ്വരം (ഉയരം)|മധ്യം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e̞|ø̞|42|-1|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ə|32|-1|60|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ̞|o̞|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധവിവൃത സ്വരം|അർദ്ധവിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɛ|œ|64|-1|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɜ|ɞ|42|-1|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ʌ|ɔ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-വിവൃത സ്വരം|സമീപ-വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|æ||85|-1|160|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ɐ|53|-1|100|-3|audio={{{audio|}}}}} | |- ! scope="row" | [[വിവൃത സ്വരം|വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|a|ɶ|106|-1|200|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ä||63|-1|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɑ|ɒ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 4duoy7p6sgnx941mrh624wp2u9gqhhl 4612616 4612606 2026-04-10T04:32:33Z Symphonicallyu 155269 4612616 wikitext text/x-wiki <noinclude><templatestyles src="IPA common/styles.css" /></noinclude><templatestyles src="IPA vowels/styles.css" />{{(!}} class="nowrap IPA-vowels-main {{#if:{{{caption|def}}}||IPA-vowels-nocaption}} IPA-vowels-{{#if:{{{audio|}}}|<noinclude>no</noinclude>|no}}audio {{{tableclass|}}}" style="{{{tablestyle|}}}" ! ! scope="col" | [[മുൻ സ്വരം|മുൻ]] ! scope="col" | [[മധ്യ സ്വരം|മധ്യ]] ! scope="col" | [[പിൻ സ്വരം|പിൻ]] |- ! scope="row" | [[സംവൃത സ്വരം|സംവൃതം]] | class="IPA-vowels-image-cell" | [[File:Blank vowel trapezoid.svg|{{#if:{{{audio|}}}|600|320}}px|link=|class=IPA-vowels-image skin-invert notpageimage]]{{IPA vowels/vowelpair|i|y|10|-1|-40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɨ|ʉ|-23|-1|0|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɯ|u|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-സംവൃത സ്വരം|സമീപ-സംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɪ|ʏ|30|-1|70|-3|audio={{{audio|}}}}} | | {{IPA vowels/vowelpair||ʊ|-15|-1|-30|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധസംവൃത സ്വരം|അർദ്ധസംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e|ø|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɘ|ɵ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ|o|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[മധ്യ സ്വരം (ഉയരം)|മധ്യം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e̞|ø̞|42|-1|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ə|32|-1|60|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ̞|o̞|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധവിവൃത സ്വരം|അർദ്ധവിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɛ|œ|64|-1|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɜ|ɞ|42|-1|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ʌ|ɔ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-വിവൃത സ്വരം|സമീപ-വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|æ||85|-1|160|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ɐ|53|-1|100|-3|audio={{{audio|}}}}} | |- ! scope="row" | [[വിവൃത സ്വരം|വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|a|ɶ|106|-1|200|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ä||63|-1|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɑ|ɒ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> td9ibpirj2cs9kqzhqshuyu6orawd34 4612617 4612616 2026-04-10T04:33:09Z Symphonicallyu 155269 4612617 wikitext text/x-wiki <noinclude><templatestyles src="IPA common/styles.css" /></noinclude><templatestyles src="IPA vowels/styles.css" />{{(!}} class="nowrap IPA-vowels-main {{#if:{{{caption|def}}}||IPA-vowels-nocaption}} IPA-vowels-{{#if:{{{audio|}}}|<noinclude>no</noinclude>|no}}audio {{{tableclass|}}}" style="{{{tablestyle|}}}" ! ! scope="col" | [[മുൻ സ്വരം|മുൻ]] ! scope="col" | [[മധ്യ സ്വരം|മധ്യ]] ! scope="col" | [[പിൻ സ്വരം|പിൻ]] |- ! scope="row" | [[സംവൃത സ്വരം|സംവൃതം]] | class="IPA-vowels-image-cell" | [[File:Blank vowel trapezoid.svg|{{#if:{{{audio|}}}|600|340}}px|link=|class=IPA-vowels-image skin-invert notpageimage]]{{IPA vowels/vowelpair|i|y|10|-1|-40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɨ|ʉ|-23|-1|0|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɯ|u|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-സംവൃത സ്വരം|സമീപ-സംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɪ|ʏ|30|-1|70|-3|audio={{{audio|}}}}} | | {{IPA vowels/vowelpair||ʊ|-15|-1|-30|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധസംവൃത സ്വരം|അർദ്ധസംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e|ø|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɘ|ɵ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ|o|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[മധ്യ സ്വരം (ഉയരം)|മധ്യം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e̞|ø̞|42|-1|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ə|32|-1|60|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ̞|o̞|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധവിവൃത സ്വരം|അർദ്ധവിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɛ|œ|64|-1|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɜ|ɞ|42|-1|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ʌ|ɔ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-വിവൃത സ്വരം|സമീപ-വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|æ||85|-1|160|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ɐ|53|-1|100|-3|audio={{{audio|}}}}} | |- ! scope="row" | [[വിവൃത സ്വരം|വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|a|ɶ|106|-1|200|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ä||63|-1|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɑ|ɒ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> d4a3adl7dyoazxug9gl29xx4ej1dzh5 4612642 4612617 2026-04-10T06:00:41Z Symphonicallyu 155269 4612642 wikitext text/x-wiki <noinclude><templatestyles src="IPA common/styles.css" /></noinclude><templatestyles src="IPA vowels/styles.css" /> {| class="nowrap IPA-vowels-main {{#if:{{{caption|def}}}||IPA-vowels-nocaption}} IPA-vowels-{{#if:{{{audio|}}}|<noinclude>no</noinclude>|no}}audio {{{tableclass|}}}" style="{{{tablestyle|}}}" |- ! ! scope="col" | [[മുൻ സ്വരം|മുൻ]] ! scope="col" | [[മധ്യ സ്വരം|മധ്യ]] ! scope="col" | [[പിൻ സ്വരം|പിൻ]] |- ! scope="row" | [[സംവൃത സ്വരം|സംവൃതം]] | class="IPA-vowels-image-cell" | [[File:Blank vowel trapezoid.svg|{{#if:{{{audio|}}}|600|340}}px|link=|class=IPA-vowels-image skin-invert notpageimage]]{{IPA vowels/vowelpair|i|y|10|-1|-40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɨ|ʉ|-23|-1|0|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɯ|u|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-സംവൃത സ്വരം|സമീപ-സംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɪ|ʏ|30|-1|70|-3|audio={{{audio|}}}}} | | {{IPA vowels/vowelpair||ʊ|-15|-1|-30|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധസംവൃത സ്വരം|അർദ്ധസംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e|ø|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɘ|ɵ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ|o|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[മധ്യ സ്വരം (ഉയരം)|മധ്യം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e̞|ø̞|42|-1|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ə|32|-1|60|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ̞|o̞|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധവിവൃത സ്വരം|അർദ്ധവിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɛ|œ|64|-1|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɜ|ɞ|42|-1|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ʌ|ɔ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-വിവൃത സ്വരം|സമീപ-വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|æ||85|-1|160|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ɐ|53|-1|100|-3|audio={{{audio|}}}}} | |- ! scope="row" | [[വിവൃത സ്വരം|വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|a|ɶ|106|-1|200|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ä||63|-1|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɑ|ɒ|21|-1|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> jfgmwyg5448yaye9zvr5d43hj1i8ntn 4612656 4612642 2026-04-10T07:26:27Z Symphonicallyu 155269 4612656 wikitext text/x-wiki <noinclude><templatestyles src="IPA common/styles.css" /></noinclude><templatestyles src="IPA vowels/styles.css" /> {| class="nowrap IPA-vowels-main {{#if:{{{caption|def}}}||IPA-vowels-nocaption}} IPA-vowels-{{#if:{{{audio|}}}|<noinclude>no</noinclude>|no}}audio {{{tableclass|}}}" style="{{{tablestyle|}}}" |- ! ! scope="col" | [[മുൻ സ്വരം|മുൻ]] ! scope="col" | [[മധ്യ സ്വരം|മധ്യ]] ! scope="col" | [[പിൻ സ്വരം|പിൻ]] |- ! scope="row" | [[സംവൃത സ്വരം|സംവൃതം]] | class="IPA-vowels-image-cell" | [[File:Blank vowel trapezoid.svg|{{#if:{{{audio|}}}|600|340}}px|link=|class=IPA-vowels-image skin-invert notpageimage]]{{IPA vowels/vowelpair|i|y|25|5|-40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɨ|ʉ|-45|5|0|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɯ|u|-18|5|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-സംവൃത സ്വരം|സമീപ-സംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɪ|ʏ|90|5|70|-3|audio={{{audio|}}}}} | | {{IPA vowels/vowelpair||ʊ|-85|5|-30|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധസംവൃത സ്വരം|അർദ്ധസംവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e|ø|61|5|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɘ|ɵ|-25|5|40|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ|o|-18|5|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[മധ്യ സ്വരം (ഉയരം)|മധ്യം]] | {{IPA vowels/vowelpair|e̞|ø̞|92|10|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ə|-15|5|60|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɤ̞|o̞|-18|5|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" | [[അർദ്ധവിവൃത സ്വരം|അർദ്ധവിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|ɛ|œ|114|15|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɜ|ɞ|5|15|80|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ʌ|ɔ|-18|15|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |- ! scope="row" class="IPA-vowels-minorcaption" | [[സമീപ-വിവൃത സ്വരം|സമീപ-വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|æ||130|5|160|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelsingle|ɐ|13|5|100|-3|audio={{{audio|}}}}} | |- ! scope="row" | [[വിവൃത സ്വരം|വിവൃതം]] | {{IPA vowels/vowelpair|a|ɶ|155|5|200|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ä||18|5|120|-3|audio={{{audio|}}}}} | {{IPA vowels/vowelpair|ɑ|ɒ|-18|5|40|-3|audio={{{audio|}}}}} |}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> aw7a8np6dll4fwjnihgmuatkonbesi3 10 666419 4612608 2026-04-10T03:54:04Z Symphonicallyu 155269 '<includeonly><div class="IPA-audiocell"> <div class="IPA-audiocell-symbol">{{IPA link|{{{1}}}}}</div> </div></includeonly><noinclude> ഇത് ഓഡിയോ ഉള്ള IPA പട്ടികകളിൽ അക്ഷരങ്ങളെ വിന്യസിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ഉപഫലകമാണ്. </noinclude>' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612608 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="IPA-audiocell"> <div class="IPA-audiocell-symbol">{{IPA link|{{{1}}}}}</div> </div></includeonly><noinclude> ഇത് ഓഡിയോ ഉള്ള IPA പട്ടികകളിൽ അക്ഷരങ്ങളെ വിന്യസിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ഉപഫലകമാണ്. </noinclude> hnoyydsymtzk6azb4k4kmyaxv8xpu1x 10 666420 4612609 2026-04-10T03:55:28Z Symphonicallyu 155269 '<templatestyles src="IPA common/styles.css" /><div class="IPA-common {{#if:{{{caption|def}}}|IPA-common-captioned}} {{{class|}}}" style="{{{style|}}}">{{#if:{{{caption|def}}}|<div class="IPA-common-caption" style="{{{captionstyle|}}}">{{{caption}}}</div>}} {{{table}}} <div class="IPA-common-notes"> {{#if:{{{separator|}}}|{{#if:{{{caption|def}}}|----}}}} {{flatlist| * [[Help:IPA|IPA help]]{{#if:{{{audio|}}}| * Help:Me...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612609 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="IPA common/styles.css" /><div class="IPA-common {{#if:{{{caption|def}}}|IPA-common-captioned}} {{{class|}}}" style="{{{style|}}}">{{#if:{{{caption|def}}}|<div class="IPA-common-caption" style="{{{captionstyle|}}}">{{{caption}}}</div>}} {{{table}}} <div class="IPA-common-notes"> {{#if:{{{separator|}}}|{{#if:{{{caption|def}}}|----}}}} {{flatlist| * [[Help:IPA|IPA help]]{{#if:{{{audio|}}}| * [[Help:Media|audio help]]|{{#if:{{{audiopage|}}}| * [[File:Loudspeaker.svg|11px|link={{{audiopage}}}|class=skin-invert]]&nbsp;[[{{{audiopage}}}|audio]]}}}} * [[International Phonetic Alphabet chart|full chart]]{{template other| * [[Template:{{{name}}}/table{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|/sandbox}}|table]]{{#ifexist:Template:{{{name}}}/audiotable| ** [[Template:{{{name}}}/audiotable{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|/sandbox}}|audio]]}}}} * [[Template:{{{name}}}|template]] }} {{yesno|{{{notes|yes}}}|yes={{{notescontent<includeonly>|</includeonly>}}}}} </div></div><noinclude>{{documentation}}</noinclude> ci0dbrk60pqn7ich55s7cffelwbifh2 4612632 4612609 2026-04-10T05:29:28Z Symphonicallyu 155269 4612632 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="IPA common/styles.css" /><div class="IPA-common {{#if:{{{caption|def}}}|IPA-common-captioned}} {{{class|}}}" style="{{{style|}}}">{{#if:{{{caption|def}}}|<div class="IPA-common-caption" style="{{{captionstyle|}}}">{{{caption}}}</div>}} {{{table}}} <div class="IPA-common-notes"> {{#if:{{{separator|}}}|{{#if:{{{caption|def}}}|----}}}} {{flatlist| * [[Help:IPA|ഐ.പി.എ. സഹായം]]{{#if:{{{audio|}}}| * [[Help:Media|audio help]]|{{#if:{{{audiopage|}}}| * [[File:Loudspeaker.svg|11px|link={{{audiopage}}}|class=skin-invert]]&nbsp;[[{{{audiopage}}}|audio]]}}}} * [[International Phonetic Alphabet chart|പൂർണ്ണമായ വിവരപ്പട്ടിക]]{{template other| * [[Template:{{{name}}}/table{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|/sandbox}}|പട്ടിക]]{{#ifexist:Template:{{{name}}}/audiotable| ** [[Template:{{{name}}}/audiotable{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|/sandbox}}|audio]]}}}} * [[Template:{{{name}}}|ഫലകം]] }} {{yesno|{{{notes|yes}}}|yes={{{notescontent<includeonly>|</includeonly>}}}}} </div></div><noinclude>{{documentation}}</noinclude> n34bvt54bsu639crrfxyny3vd49hty2 4612633 4612632 2026-04-10T05:35:51Z Symphonicallyu 155269 4612633 wikitext text/x-wiki <includeonly><div class="{{{class|}}}" style="display: table; margin: 1em auto; background: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); padding: 0.5em; text-align: center; {{{style|}}}"> {{#if:{{{caption|}}}|<div style="padding-bottom: 0.5em; color: #0645ad; {{{captionstyle|}}}">{{{caption}}}</div>}} {{{table}}} {{#if:{{{notescontent|}}}| <div style="text-align: left; font-size: 85%; margin-top: 0.5em; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); padding-top: 0.5em;"> {{{notescontent}}} </div> }} </div></includeonly><noinclude> ഈ ഫലകം ഐ.പി.എ. പട്ടികകൾക്ക് (സ്വരങ്ങൾ, വ്യഞ്ജനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ) ചുറ്റും കൃത്യമായ ബോക്സും തലക്കെട്ടും മാർജിനും നൽകാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന റാപ്പർ ഫലകമാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ ഡിസൈൻ മലയാളത്തിൽ കൃത്യമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന രീതിയിൽ ഇതിൽ Inline CSS ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. </noinclude> 1fghxhcojt9dgj1elkjef0wr16jwnal 4612634 4612633 2026-04-10T05:37:14Z Symphonicallyu 155269 [[Special:Contributions/Symphonicallyu|Symphonicallyu]] ([[User talk:Symphonicallyu|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4612633|4612633]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4612634 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="IPA common/styles.css" /><div class="IPA-common {{#if:{{{caption|def}}}|IPA-common-captioned}} {{{class|}}}" style="{{{style|}}}">{{#if:{{{caption|def}}}|<div class="IPA-common-caption" style="{{{captionstyle|}}}">{{{caption}}}</div>}} {{{table}}} <div class="IPA-common-notes"> {{#if:{{{separator|}}}|{{#if:{{{caption|def}}}|----}}}} {{flatlist| * [[Help:IPA|ഐ.പി.എ. സഹായം]]{{#if:{{{audio|}}}| * [[Help:Media|audio help]]|{{#if:{{{audiopage|}}}| * [[File:Loudspeaker.svg|11px|link={{{audiopage}}}|class=skin-invert]]&nbsp;[[{{{audiopage}}}|audio]]}}}} * [[International Phonetic Alphabet chart|പൂർണ്ണമായ വിവരപ്പട്ടിക]]{{template other| * [[Template:{{{name}}}/table{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|/sandbox}}|പട്ടിക]]{{#ifexist:Template:{{{name}}}/audiotable| ** [[Template:{{{name}}}/audiotable{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|/sandbox}}|audio]]}}}} * [[Template:{{{name}}}|ഫലകം]] }} {{yesno|{{{notes|yes}}}|yes={{{notescontent<includeonly>|</includeonly>}}}}} </div></div><noinclude>{{documentation}}</noinclude> n34bvt54bsu639crrfxyny3vd49hty2 4612640 4612634 2026-04-10T05:55:07Z Symphonicallyu 155269 4612640 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="IPA common/styles.css" /> <div class="IPA-common {{#if:{{{caption|}}}|IPA-common-captioned}} {{{class|}}}" style="{{{style|}}}"> {{#if:{{{caption|}}}|<div class="IPA-common-caption" style="{{{captionstyle|}}}">{{{caption}}}</div>}} {{{table}}} <div class="IPA-common-notes"> {{#if:{{{separator|}}}|{{#if:{{{caption|}}}|----}}}} {{flatlist| * [[സഹായം:ഐ.പി.എ.|ഐ.പി.എ. സഹായം]]{{#if:{{{audio|}}}| * [[സഹായം:മീഡിയ|ശബ്ദ സഹായം]]|{{#if:{{{audiopage|}}}| * [[File:Loudspeaker.svg|11px|link={{{audiopage}}}|class=skin-invert]]&nbsp;[[{{{audiopage}}}|ശബ്ദം]]}}}} * [[അന്താരാഷ്ട്ര ധ്വനിമാലിപിയുടെ പട്ടിക|പൂർണ്ണമായ വിവരപ്പട്ടിക]]{{template other| * [[ഫലകം:{{{name}}}/table{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|/sandbox}}|പട്ടിക]]{{#ifexist:ഫലകം:{{{name}}}/audiotable| ** [[ഫലകം:{{{name}}}/audiotable{{#ifeq:{{SUBPAGENAME}}|sandbox|/sandbox}}|ശബ്ദം]]}}}} * [[ഫലകം:{{{name}}}|ഫലകം]] }} {{yesno|{{{notes|yes}}}|yes={{{notescontent|}}}}} </div> </div></includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 2rf4bqttzj86zzfw33xc28m10bc0399 3 666421 4612612 2026-04-10T04:04:28Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612612 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Chilawprawn | Chilawprawn | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 04:04, 10 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) ff85gf4tqxrhr3kkszkmpcwbjlc8p9u 0 666422 4612613 2026-04-10T04:25:58Z Symphonicallyu 155269 '{{Short description|ശബ്ദങ്ങളോടുകൂടിയ ശബ്ദലിപികൾ}} {{IPA notice}} {{Inline audio}} ഈ പട്ടിക ധ്വനിമാലിപിയിലെ [[സ്വരം|സ്വരങ്ങളുടെ]] (vowels) ശബ്ദ ഉദാഹരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഇതിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന ചിഹ്നങ്...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612613 wikitext text/x-wiki {{Short description|ശബ്ദങ്ങളോടുകൂടിയ ശബ്ദലിപികൾ}} {{IPA notice}} {{Inline audio}} ഈ പട്ടിക ധ്വനിമാലിപിയിലെ [[സ്വരം|സ്വരങ്ങളുടെ]] (vowels) ശബ്ദ ഉദാഹരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഇതിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന ചിഹ്നങ്ങളിൽ [[അന്താരാഷ്ട്ര ധ്വനിമാലിപി|അന്താരാഷ്ട്ര ധ്വനിമാലിപിയിലെ]] (IPA) ചിഹ്നങ്ങളും മറ്റ് അനുബന്ധ വിവരങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ പട്ടിക ഔദ്യോഗിക ഐ.പി.എ. സ്വരപ്പട്ടികയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.<ref>{{Cite web |url=https://www.internationalphoneticassociation.org/content/ipa-vowels |title=IPA Vowels |website=InternationalPhoneticAssociation.org |access-date=17 August 2018}}</ref> പ്രധാനമായും [[ലാറ്റിൻ അക്ഷരമാല|ലാറ്റിൻ അക്ഷരമാലയെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ശബ്ദലേഖന സമ്പ്രദായമാണ് അന്താരാഷ്ട്ര ധ്വനിമാലിപി. സംസാരഭാഷയിലെ ശബ്ദങ്ങളെ മാനകീകരിച്ച് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനായി ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷനാണ് ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.<ref>{{Cite book |author=[[International Phonetic Association]] |title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=1999 |ISBN=9780521637510 |location=Cambridge |page=3}}</ref> ഈ പട്ടികയിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള സംവൃതം (close), വിവൃതം (open), മധ്യം (mid), മുൻ (front), മധ്യ (central), പിൻ (back) എന്നീ വാക്കുകൾ വായിൽ ശബ്ദം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥാനങ്ങളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |title=Understanding the IPA Vowel Sounds Chart |url=https://reference.yourdictionary.com/reference/resources/understanding-the-ipa-vowel-sounds-chart.html |access-date=7 December 2022 |website=YourDictionary.com}}</ref> രണ്ട് സ്വരങ്ങൾ ഒരേ സ്ഥാനത്ത് (ജോഡികളായി) വരുന്നിടത്ത്, ഇടതുവശത്തുള്ളത് അവർത്തുളിതവും (unrounded) വലതുവശത്തുള്ളത് വർത്തുളിതവും (rounded) ആണ്. ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുമ്പോൾ ചുണ്ടുകളുടെ ആകൃതിയെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://home.cc.umanitoba.ca/~krussll/phonetics/articulation/describing-vowels.html |title=Describing English vowels |website=home.cc.umanitoba.ca |access-date=7 December 2022}}</ref> ഉദാഹരണത്തിന്, മുകളിൽ ഇടതുവശത്തുള്ള {{IPA|[i]}}, {{IPA|[y]}} എന്നിവ അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ജോഡിയാണ്. {{IPA vowels|audio=yes}} == കൂടുതൽ കാണുക == * [[ഐ.പി.എ. വ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ പട്ടിക (ശബ്ദസഹിതം)]] {{spoken}} == അവലംബം == {{reflist}} {{IPA navigation}} [[വർഗ്ഗം:അന്താരാഷ്ട്ര ധ്വനിമാലിപി]] [[വർഗ്ഗം:സ്വരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സ്വനവിജ്ഞാനം]] bht6zygwq3sdi0goq15s8qz37e8sinx 4612614 4612613 2026-04-10T04:27:46Z Symphonicallyu 155269 4612614 wikitext text/x-wiki {{Short description|ശബ്ദങ്ങളോടുകൂടിയ ശബ്ദലിപികൾ}} {{IPA notice}} {{Inline audio}} ഈ പട്ടിക ശബ്ദലിപിയിലെ [[സ്വരം|സ്വരങ്ങളുടെ]] ശബ്ദ ഉദാഹരണങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഇതിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന ചിഹ്നങ്ങളിൽ [[അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി|അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപിയിലെ]] (IPA) ചിഹ്നങ്ങളും മറ്റ് അനുബന്ധ വിവരങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ പട്ടിക ഔദ്യോഗിക ഐ.പി.എ. സ്വരപ്പട്ടികയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്.<ref>{{Cite web |url=https://www.internationalphoneticassociation.org/content/ipa-vowels |title=IPA Vowels |website=InternationalPhoneticAssociation.org |access-date=17 August 2018}}</ref> പ്രധാനമായും [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല|ലത്തീൻ അക്ഷരമാലയെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ശബ്ദലേഖന സമ്പ്രദായമാണ് അന്താരാഷ്ട്ര ധ്വനിമാലിപി. സംസാരഭാഷയിലെ ശബ്ദങ്ങളെ മാനകീകരിച്ച് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനായി ഇന്റർനാഷണൽ ഫൊണറ്റിക് അസോസിയേഷനാണ് ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.<ref>{{Cite book |author=[[International Phonetic Association]] |title=Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=1999 |ISBN=9780521637510 |location=Cambridge |page=3}}</ref> ഈ പട്ടികയിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള സംവൃതം (close), വിവൃതം (open), മധ്യം (mid), മുൻ (front), മധ്യ (central), പിൻ (back) എന്നീ വാക്കുകൾ വായിൽ ശബ്ദം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥാനങ്ങളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |title=Understanding the IPA Vowel Sounds Chart |url=https://reference.yourdictionary.com/reference/resources/understanding-the-ipa-vowel-sounds-chart.html |access-date=7 December 2022 |website=YourDictionary.com}}</ref> രണ്ട് സ്വരങ്ങൾ ഒരേ സ്ഥാനത്ത് (ജോഡികളായി) വരുന്നിടത്ത്, ഇടതുവശത്തുള്ളത് അവർത്തുളിതവും (unrounded) വലതുവശത്തുള്ളത് വർത്തുളിതവും (rounded) ആണ്. ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുമ്പോൾ ചുണ്ടുകളുടെ ആകൃതിയെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://home.cc.umanitoba.ca/~krussll/phonetics/articulation/describing-vowels.html |title=Describing English vowels |website=home.cc.umanitoba.ca |access-date=7 December 2022}}</ref> ഉദാഹരണത്തിന്, മുകളിൽ ഇടതുവശത്തുള്ള {{IPA|[i]}}, {{IPA|[y]}} എന്നിവ അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ജോഡിയാണ്. {{IPA vowels|audio=yes}} == കൂടുതൽ കാണുക == * [[ഐ.പി.എ. വ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ പട്ടിക (ശബ്ദസഹിതം)]] {{spoken}} == അവലംബം == {{reflist}} {{IPA navigation}} [[വർഗ്ഗം:അന്താരാഷ്ട്ര ധ്വനിമാലിപി]] [[വർഗ്ഗം:സ്വരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സ്വനവിജ്ഞാനം]] kfpnj9vnv5jdm1c83cy3t40friae9r0 0 666423 4612615 2026-04-10T04:32:22Z Fotokannan 14472 '{{prettyurl|Ash Ashita}} [[File:Ash Ashita 01.jpg|thumb|ആഷ് അഷിത]] മലയാള സാഹിത്യകാരിയും പത്ര പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ആഷ് അഷിത'''. ==ജീവിതരേഖ== മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിയിൽ ജനനം. പതിനാലു വർഷമായി ബംഗളൂരു...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612615 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ash Ashita}} [[File:Ash Ashita 01.jpg|thumb|ആഷ് അഷിത]] മലയാള സാഹിത്യകാരിയും പത്ര പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ആഷ് അഷിത'''. ==ജീവിതരേഖ== മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിയിൽ ജനനം. പതിനാലു വർഷമായി ബംഗളൂരുവിൽ താമസം. ടൈംസ്  ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്രത്തിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ് എഡിറ്ററായിരുന്നു. ആനുകാലികങ്ങളിൽ കഥകളും കവിതകളും എഴു​തുന്നു. കവിതക​ളുടെ ഇംഗ്ലിഷ് വിവർത്തനം റെഡ്ലീഫ് ജേർണലിലും ജർമൻവിവർത്തനങ്ങൾ സ്ട്രീറ്റ് വോയ്സ് (Strassenstimme) എന്ന ജേർണലിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്ര​ത്തിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ്‌ എഡിറ്റർ. തിരക്കഥ രചിച്ച മൊമെന്റോ മോറി, കേരള ഷോർട് സ്റ്റോറി, ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ 2023 ൽ അവാർഡിനർഹയായി. കുടുംബം: അമ്മ ശ്രീദേവി. ഭർത്താവ് : പത്ര പ്രവർത്തകൻ അനിൽ ആർ മകൻ ആദം റൂമി ==കൃതികൾ== * മുങ്ങാങ്കുഴി (പത്തു കഥകളടങ്ങുന്ന സമാഹാരം)<ref>https://dcbookstore.com/authors/aash-ashitha</ref> * മഷ്‌റൂം ക്യാറ്റ്സ് (നോവൽ) * മോഹന​സ്വാമി (കന്നഡ ഗേ എഴുത്തുകാരനായ വസുധേന്ദ്രയുടെ കഥകളുടെ പരിഭാഷ) * ജെന്നിഫറും പൂച്ചക്കണ്ണുകളും(ചെറുകഥ) * കാവ (നോവൽ) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * കൈരളി അറ്റ്ലസ് സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം * ടി എം ചാക്കോ മാസ്റ്റർ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== 9xd39skilq4wrz2mjk1i14xxo1zk9uj 4612623 4612615 2026-04-10T05:14:35Z Fotokannan 14472 4612623 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ash Ashita}} [[File:Ash Ashita 01.jpg|thumb|ആഷ് അഷിത]] മലയാള സാഹിത്യകാരിയും പത്ര പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ആഷ് അഷിത'''. ==ജീവിതരേഖ== മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിയിൽ ജനനം. പതിനാലു വർഷമായി ബംഗളൂരുവിൽ താമസം. ടൈംസ്  ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്രത്തിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ് എഡിറ്ററായിരുന്നു. ആനുകാലികങ്ങളിൽ കഥകളും കവിതകളും എഴു​തുന്നു. കവിതക​ളുടെ ഇംഗ്ലിഷ് വിവർത്തനം റെഡ്ലീഫ് ജേർണലിലും ജർമൻവിവർത്തനങ്ങൾ സ്ട്രീറ്റ് വോയ്സ് (Strassenstimme) എന്ന ജേർണലിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്ര​ത്തിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ്‌ എഡിറ്റർ. തിരക്കഥ രചിച്ച മൊമെന്റോ മോറി, കേരള ഷോർട് സ്റ്റോറി, ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ 2023 ൽ അവാർഡിനർഹയായി. കുടുംബം: അമ്മ ശ്രീദേവി. ഭർത്താവ് : പത്ര പ്രവർത്തകൻ അനിൽ ആർ മകൻ ആദം റൂമി ==കൃതികൾ== * മുങ്ങാങ്കുഴി (പത്തു കഥകളടങ്ങുന്ന സമാഹാരം)<ref>https://dcbookstore.com/authors/aash-ashitha</ref> * മഷ്‌റൂം ക്യാറ്റ്സ് (നോവൽ) * മോഹന​സ്വാമി (കന്നഡ ഗേ എഴുത്തുകാരനായ വസുധേന്ദ്രയുടെ കഥകളുടെ പരിഭാഷ) * ജെന്നിഫറും പൂച്ചക്കണ്ണുകളും(ചെറുകഥ) * കാവ (നോവൽ) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * കൈരളി അറ്റ്ലസ് സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം * ടി എം ചാക്കോ മാസ്റ്റർ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം <gallery> Ash Ashita 02.jpg|കുറിപ്പ്1 Ash Ashita 03.jpg|കുറിപ്പ്2 Ash Ashita 04.jpg|കുറിപ്പ്1 Example.jpg|കുറിപ്പ്2 </gallery> ==അവലംബം== <references/> czsmgtd19374ocbo3jb7px4npcbnunr 4612624 4612623 2026-04-10T05:15:52Z Fotokannan 14472 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4612624 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ash Ashita}} [[File:Ash Ashita 01.jpg|thumb|ആഷ് അഷിത]] മലയാള സാഹിത്യകാരിയും പത്ര പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ആഷ് അഷിത'''. ==ജീവിതരേഖ== മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിയിൽ ജനനം. പതിനാലു വർഷമായി ബംഗളൂരുവിൽ താമസം. ടൈംസ്  ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്രത്തിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ് എഡിറ്ററായിരുന്നു. ആനുകാലികങ്ങളിൽ കഥകളും കവിതകളും എഴു​തുന്നു. കവിതക​ളുടെ ഇംഗ്ലിഷ് വിവർത്തനം റെഡ്ലീഫ് ജേർണലിലും ജർമൻവിവർത്തനങ്ങൾ സ്ട്രീറ്റ് വോയ്സ് (Strassenstimme) എന്ന ജേർണലിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്ര​ത്തിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ്‌ എഡിറ്റർ. തിരക്കഥ രചിച്ച മൊമെന്റോ മോറി, കേരള ഷോർട് സ്റ്റോറി, ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ 2023 ൽ അവാർഡിനർഹയായി. കുടുംബം: അമ്മ ശ്രീദേവി. ഭർത്താവ് : പത്ര പ്രവർത്തകൻ അനിൽ ആർ മകൻ ആദം റൂമി ==കൃതികൾ== * മുങ്ങാങ്കുഴി (പത്തു കഥകളടങ്ങുന്ന സമാഹാരം)<ref>https://dcbookstore.com/authors/aash-ashitha</ref> * മഷ്‌റൂം ക്യാറ്റ്സ് (നോവൽ) * മോഹന​സ്വാമി (കന്നഡ ഗേ എഴുത്തുകാരനായ വസുധേന്ദ്രയുടെ കഥകളുടെ പരിഭാഷ) * ജെന്നിഫറും പൂച്ചക്കണ്ണുകളും(ചെറുകഥ) * കാവ (നോവൽ) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * കൈരളി അറ്റ്ലസ് സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം * ടി എം ചാക്കോ മാസ്റ്റർ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം <gallery> Ash Ashita 02.jpg|ആഷ് അഷിത ഡിസി ബുക്സിന്റെ 51 ആം വാർഷികാഘോഷ ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കുന്നു Ash Ashita 03.jpg|ആഷ് അഷിത Ash Ashita 04.jpg|ആഷ് അഷിത </gallery> ==അവലംബം== <references/> mcrrctvob3zdewgpcfhwhm8rrm7qlpb 4612625 4612624 2026-04-10T05:16:47Z Fotokannan 14472 /* കൃതികൾ */ 4612625 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ash Ashita}} [[File:Ash Ashita 01.jpg|thumb|ആഷ് അഷിത]] മലയാള സാഹിത്യകാരിയും പത്ര പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ആഷ് അഷിത'''. ==ജീവിതരേഖ== മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിയിൽ ജനനം. പതിനാലു വർഷമായി ബംഗളൂരുവിൽ താമസം. ടൈംസ്  ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്രത്തിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ് എഡിറ്ററായിരുന്നു. ആനുകാലികങ്ങളിൽ കഥകളും കവിതകളും എഴു​തുന്നു. കവിതക​ളുടെ ഇംഗ്ലിഷ് വിവർത്തനം റെഡ്ലീഫ് ജേർണലിലും ജർമൻവിവർത്തനങ്ങൾ സ്ട്രീറ്റ് വോയ്സ് (Strassenstimme) എന്ന ജേർണലിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്ര​ത്തിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ്‌ എഡിറ്റർ. തിരക്കഥ രചിച്ച മൊമെന്റോ മോറി, കേരള ഷോർട് സ്റ്റോറി, ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ 2023 ൽ അവാർഡിനർഹയായി. കുടുംബം: അമ്മ ശ്രീദേവി. ഭർത്താവ് : പത്ര പ്രവർത്തകൻ അനിൽ ആർ മകൻ ആദം റൂമി ==കൃതികൾ== [[File:ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു 1.jpg|thumb|ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. കൊല്ലം 2025] * മുങ്ങാങ്കുഴി (പത്തു കഥകളടങ്ങുന്ന സമാഹാരം)<ref>https://dcbookstore.com/authors/aash-ashitha</ref> * മഷ്‌റൂം ക്യാറ്റ്സ് (നോവൽ) * മോഹന​സ്വാമി (കന്നഡ ഗേ എഴുത്തുകാരനായ വസുധേന്ദ്രയുടെ കഥകളുടെ പരിഭാഷ) * ജെന്നിഫറും പൂച്ചക്കണ്ണുകളും(ചെറുകഥ) * കാവ (നോവൽ) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * കൈരളി അറ്റ്ലസ് സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം * ടി എം ചാക്കോ മാസ്റ്റർ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം <gallery> Ash Ashita 02.jpg|ആഷ് അഷിത ഡിസി ബുക്സിന്റെ 51 ആം വാർഷികാഘോഷ ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കുന്നു Ash Ashita 03.jpg|ആഷ് അഷിത Ash Ashita 04.jpg|ആഷ് അഷിത </gallery> ==അവലംബം== <references/> atyrpc41fzhf1q0j6zw36cgzrp9kq19 4612626 4612625 2026-04-10T05:16:59Z Fotokannan 14472 /* കൃതികൾ */ 4612626 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ash Ashita}} [[File:Ash Ashita 01.jpg|thumb|ആഷ് അഷിത]] മലയാള സാഹിത്യകാരിയും പത്ര പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ആഷ് അഷിത'''. ==ജീവിതരേഖ== മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിയിൽ ജനനം. പതിനാലു വർഷമായി ബംഗളൂരുവിൽ താമസം. ടൈംസ്  ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്രത്തിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ് എഡിറ്ററായിരുന്നു. ആനുകാലികങ്ങളിൽ കഥകളും കവിതകളും എഴു​തുന്നു. കവിതക​ളുടെ ഇംഗ്ലിഷ് വിവർത്തനം റെഡ്ലീഫ് ജേർണലിലും ജർമൻവിവർത്തനങ്ങൾ സ്ട്രീറ്റ് വോയ്സ് (Strassenstimme) എന്ന ജേർണലിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്ര​ത്തിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ്‌ എഡിറ്റർ. തിരക്കഥ രചിച്ച മൊമെന്റോ മോറി, കേരള ഷോർട് സ്റ്റോറി, ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ 2023 ൽ അവാർഡിനർഹയായി. കുടുംബം: അമ്മ ശ്രീദേവി. ഭർത്താവ് : പത്ര പ്രവർത്തകൻ അനിൽ ആർ മകൻ ആദം റൂമി ==കൃതികൾ== [[File:ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു 1.jpg|thumb|ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. കൊല്ലം 2025]] * മുങ്ങാങ്കുഴി (പത്തു കഥകളടങ്ങുന്ന സമാഹാരം)<ref>https://dcbookstore.com/authors/aash-ashitha</ref> * മഷ്‌റൂം ക്യാറ്റ്സ് (നോവൽ) * മോഹന​സ്വാമി (കന്നഡ ഗേ എഴുത്തുകാരനായ വസുധേന്ദ്രയുടെ കഥകളുടെ പരിഭാഷ) * ജെന്നിഫറും പൂച്ചക്കണ്ണുകളും(ചെറുകഥ) * കാവ (നോവൽ) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * കൈരളി അറ്റ്ലസ് സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം * ടി എം ചാക്കോ മാസ്റ്റർ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം <gallery> Ash Ashita 02.jpg|ആഷ് അഷിത ഡിസി ബുക്സിന്റെ 51 ആം വാർഷികാഘോഷ ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കുന്നു Ash Ashita 03.jpg|ആഷ് അഷിത Ash Ashita 04.jpg|ആഷ് അഷിത </gallery> ==അവലംബം== <references/> gls24j0vczf7x1enea5ehkr0v9maglz 4612627 4612626 2026-04-10T05:18:34Z Fotokannan 14472 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4612627 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ash Ashita}} [[File:Ash Ashita 01.jpg|thumb|ആഷ് അഷിത]] മലയാള സാഹിത്യകാരിയും പത്ര പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ആഷ് അഷിത'''. ==ജീവിതരേഖ== മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിയിൽ ജനനം. പതിനാലു വർഷമായി ബംഗളൂരുവിൽ താമസം. ടൈംസ്  ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്രത്തിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ് എഡിറ്ററായിരുന്നു. ആനുകാലികങ്ങളിൽ കഥകളും കവിതകളും എഴു​തുന്നു. കവിതക​ളുടെ ഇംഗ്ലിഷ് വിവർത്തനം റെഡ്ലീഫ് ജേർണലിലും ജർമൻവിവർത്തനങ്ങൾ സ്ട്രീറ്റ് വോയ്സ് (Strassenstimme) എന്ന ജേർണലിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ പത്ര​ത്തിൽ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ്‌ എഡിറ്റർ. തിരക്കഥ രചിച്ച മൊമെന്റോ മോറി, കേരള ഷോർട് സ്റ്റോറി, ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ 2023 ൽ അവാർഡിനർഹയായി. കുടുംബം: അമ്മ ശ്രീദേവി. ഭർത്താവ് : പത്ര പ്രവർത്തകൻ അനിൽ ആർ മകൻ ആദം റൂമി ==കൃതികൾ== [[File:ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു 1.jpg|thumb|ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. കൊല്ലം 2025]] * മുങ്ങാങ്കുഴി (പത്തു കഥകളടങ്ങുന്ന സമാഹാരം)<ref>https://dcbookstore.com/authors/aash-ashitha</ref> * മഷ്‌റൂം ക്യാറ്റ്സ് (നോവൽ) * മോഹന​സ്വാമി (കന്നഡ ഗേ എഴുത്തുകാരനായ വസുധേന്ദ്രയുടെ കഥകളുടെ പരിഭാഷ) * ജെന്നിഫറും പൂച്ചക്കണ്ണുകളും(ചെറുകഥ) * കാവ (നോവൽ) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * കൈരളി അറ്റ്ലസ് സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം * ടി എം ചാക്കോ മാസ്റ്റർ സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം <gallery> Ash Ashita 02.jpg|ആഷ് അഷിത ഡിസി ബുക്സിന്റെ 51 ആം വാർഷികാഘോഷ ചടങ്ങിൽ സംസാരിക്കുന്നു Ash Ashita 03.jpg|ആഷ് അഷിത Ash Ashita 04.jpg|ആഷ് അഷിത ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു 2.jpg|ആഷ് അഷിതയുടെ കാവ എന്ന പുസ്തകം സക്കറിയ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ആഷ് അഷിതയ്ക്ക് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന.jpg|ഫ്രാൻസിസ് നെറോണയുടെ അവളകം എന്ന പുസ്തകം ആഷ് അഷിതയ്ക്ക് നൽകി ബെന്യാമിൻ പ്രകാശനം ചെയ്യുന്നു </gallery> ==അവലംബം== <references/> tt238hghia101obul31oeztk0co1ywk 3 666424 4612618 2026-04-10T04:46:23Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612618 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Animon03 | Animon03 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 04:46, 10 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) gjtgsplcpivyqgf1kzgasr5ueii0wfu 10 666425 4612621 2026-04-10T05:10:59Z Symphonicallyu 155269 '{{Documentation subpage}} '''വിവിധ ഉപയോഗങ്ങൾ''' * <code><nowiki>{{IPA vowels|audio=yes}}</nowiki></code> – ശബ്ദ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്താൻ (ഇത് എങ്ങനെയുണ്ടെന്ന് [[IPA vowel chart with audio|ഇവിടെ കാണാം]]) * <code><nowiki>{{IPA vowels|class=floatright}}</nowiki></code> – പട്...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612621 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} '''വിവിധ ഉപയോഗങ്ങൾ''' * <code><nowiki>{{IPA vowels|audio=yes}}</nowiki></code> – ശബ്ദ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്താൻ (ഇത് എങ്ങനെയുണ്ടെന്ന് [[IPA vowel chart with audio|ഇവിടെ കാണാം]]) * <code><nowiki>{{IPA vowels|class=floatright}}</nowiki></code> – പട്ടിക താളിന്റെ വലതുവശത്തേക്ക് ചേർന്നുനിൽക്കാൻ * <code><nowiki>{{IPA vowels|style=margin: auto;}}</nowiki></code> – താളിന്റെ നടുവിലായി (Centered) കാണിക്കാൻ * <code><nowiki>{{IPA vowels|caption=}}</nowiki></code> – പ്രധാന ചട്ടക്കൂട്/തലക്കെട്ട് മറയ്ക്കാൻ (അല്ലെങ്കിൽ <code>=</code> ചിഹ്നത്തിന് ശേഷം നിങ്ങൾക്ക് വേണ്ട തലക്കെട്ട് നൽകാം) * <code><nowiki>{{IPA vowels|notes=no}}</nowiki></code> – താഴെയുള്ള സൂചനകൾ (Footnotes) മറയ്ക്കാൻ * <code><nowiki>{{IPA vowels|class=mw-collapsible}}</nowiki></code> – ചുരുക്കാവുന്ന (collapsible) രൂപത്തിലാക്കാൻ * <code><nowiki>{{IPA vowels|class=mw-collapsible mw-collapsed}}</nowiki></code> – ആദ്യമേ ചുരുക്കിയ (collapsed) രൂപത്തിൽ കാണിക്കാൻ ''ഈ ഫലകം തിരുത്തുമ്പോൾ, ഇത് ഒറ്റയ്ക്ക് മാത്രമല്ല മുകളിൽ നൽകിയിട്ടുള്ള മറ്റ് ഓപ്ഷനുകൾ ഉപയോഗിച്ചാലും കൃത്യമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക.'' {{IPA templates}} == ഫലകത്തിന്റെ വിവരങ്ങൾ (TemplateData) == <templatedata> { "params": { "class": { "description": "പ്രത്യേക ക്ലാസുകൾ നൽകാൻ (ഉദാഹരണത്തിന് 'floatright' എന്ന് നൽകിയാൽ വലതുവശത്തേക്ക് ചേർന്നുനിൽക്കും)", "example": "floatright", "type": "string", "suggested": true }, "audio": { "description": "'yes' എന്ന് നൽകിയാൽ അക്ഷരങ്ങളോടൊപ്പം ശബ്ദ ഉദാഹരണങ്ങൾ കൂടി കാണാം", "example": "yes", "type": "string" }, "caption": { "description": "പട്ടികയ്ക്ക് മുകളിലെ തലക്കെട്ട് മാറ്റാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു" }, "tableclass": { "description": "പട്ടികയ്ക്ക് പ്രത്യേക CSS ക്ലാസ് നൽകാൻ" }, "tablestyle": { "description": "പട്ടികയ്ക്ക് പ്രത്യേക CSS സ്റ്റൈൽ നൽകാൻ" }, "notes": { "description": "'no' എന്ന് നൽകിയാൽ പട്ടികയുടെ താഴെയുള്ള സൂചനകൾ (അവർത്തുളിതം • വർത്തുളിതം) മറയ്ക്കാം", "example": "no", "type": "string" }, "style": { "description": "പട്ടികയ്ക്ക് മൊത്തത്തിൽ CSS സ്റ്റൈൽ നൽകാൻ" }, "captionstyle": { "description": "തലക്കെട്ടിന് മാത്രമായി CSS സ്റ്റൈൽ നൽകാൻ" } }, "description": "ഐ.പി.എ. സ്വരങ്ങളുടെ പട്ടിക കാണിക്കാനുള്ള ഫലകം. വലതുവശത്തേക്ക് ചേർത്ത് വെക്കാനും അക്ഷരങ്ങളുടെ ശബ്ദരേഖകൾ ഉൾപ്പെടുത്താനും ഇതിലൂടെ സാധിക്കും.", "format": "{{_|_=_}}\n" } </templatedata> <includeonly>{{sandbox other|| [[Category:അന്താരാഷ്ട്ര ധ്വനിമാലിപി ഫലകങ്ങൾ]] }}</includeonly> 430dvzjluu91t0jhdfjzuspzr71i3mn 0 666426 4612636 2026-04-10T05:44:21Z Sanu N 86331 Sanu N എന്ന ഉപയോക്താവ് [[നിഴൽശൂന്യ ദിനം]] എന്ന താൾ [[നിഴലില്ലാദിനം]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: കൂടുതൽ ലളിതവും മലയാളത്തിലുള്ളതുമായ തലക്കെട്ട് 4612636 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[നിഴലില്ലാദിനം]] ne68rvhx4la2zosfmesme1672rmllu1 10 666427 4612637 2026-04-10T05:45:33Z Symphonicallyu 155269 '<includeonly>border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px;</includeonly><noinclude> വിക്കിപീഡിയയിലെ ടേബിളുകൾക്കും ഇൻഫോബോക്സുകൾക്കും ചുറ്റും കാണുന്ന ചാരനിറത്തിലുള്ള ബോർഡർ (toccolours) പ്രവർത്തിക്കാൻ വേണ്ട...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612637 wikitext text/x-wiki <includeonly>border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; padding: 5px;</includeonly><noinclude> വിക്കിപീഡിയയിലെ ടേബിളുകൾക്കും ഇൻഫോബോക്സുകൾക്കും ചുറ്റും കാണുന്ന ചാരനിറത്തിലുള്ള ബോർഡർ (toccolours) പ്രവർത്തിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമ്മിച്ച ഫലകമാണിത്. '''ഉപയോഗിക്കേണ്ട വിധം:''' ടേബിളുകളുടെ <code>style="..."</code> എന്ന ഭാഗത്ത് ഈ ഫലകം നൽകുക. ഉദാഹരണം: <pre> {| style="{{Toccolours}}; text-align: center;" |- ! തലക്കെട്ട് 1 ! തലക്കെട്ട് 2 |- | ഉള്ളടക്കം 1 | ഉള്ളടക്കം 2 |} </pre> [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ ഫലകങ്ങൾ]] </noinclude> s8t050pn5nprhdgx09lsm8xgv9f9k9n 3 666428 4612643 2026-04-10T06:01:47Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612643 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Alen.k.joseph | Alen.k.joseph | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:01, 10 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 3f81ujr60c2llnyh8zsgocl5uy81pyg 4612680 4612643 2026-04-10T11:07:24Z 魔琴 157495 advert1 ([[m:User:ZbVl/VD|Vandoom]]) 4612680 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Alen.k.joseph | Alen.k.joseph | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:01, 10 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) == 2026-04-10 == <div class="mw-content-ltr" dir="ltr" style="text-align: left; display: inline" lang="en">[[File:Information.svg|25px|alt=Information icon]] Hello. Apologies for writing this in English, but I wanted to let you know that one or more of [[Special:Contributions/Alen.k.joseph|your recent contributions]] have been undone because they appeared to be promotional. [[:m:en:WP:SOAPBOX|Advertising or using <span style="white-space:nowrap">വിക്കിപീഡിയ</span> as a "soapbox"]] are not permitted. Take a look at the welcome pages to learn more about <span style="white-space:nowrap">വിക്കിപീഡിയ</span>. Thanks. </div><!-- Glow-advert1 @ 1775819228845.9s --><nowiki></nowiki> [[ഉപയോക്താവ്:魔琴|魔琴]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:魔琴|സംവാദം]]) 11:07, 10 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) adttzea41vmt3mv41l75cv73z3fsxtx 3 666430 4612657 2026-04-10T08:16:42Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612657 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: 4bishkk | 4bishkk | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:16, 10 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 77mr2nuklqaqdlqn2tn8rhl7di6p22a 3 666431 4612666 2026-04-10T10:11:51Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612666 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Biyani girls | Biyani girls | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 10:11, 10 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) d8qi8iqj5dk2yp3t0pnxrk5o75ht3ud 3 666432 4612685 2026-04-10T11:26:54Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612685 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: XNORIGC | XNORIGC | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:26, 10 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) h9o6b8yvhadfsvungyetl1y56lkmsxs 3 666433 4612688 2026-04-10T11:37:23Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4612688 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Hydronoxium | Hydronoxium | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:37, 10 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) gj5s9gl2e4i5sao526ba9djwthcnp2u 1 666434 4612690 2026-04-10T11:51:04Z ~2026-22177-42 216317 ' امام الاسنوي في فقح' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4612690 wikitext text/x-wiki امام الاسنوي في فقح r2lduz8wfvq1642ww5ak9l8fez2gkka