വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 0 5914 4614646 4526174 2026-04-22T13:38:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614646 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Kalamandalam}} {{Infobox University |name = കേരളകലാമണ്ഡലം |native_name = കലാമണ്ഡലം |image_name =കൂത്തമ്പലം.jpg |image_size = 300px |caption = കലാമണ്ഡലത്തിലെ കൂത്തമ്പലം |latin_name = |motto = |established = [[1930]] |closed = |type = [[യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി]] |affiliation = കേരള കലാമണ്ഡലം കല്പിത സർവ്വകലാശാല |endowment = |rector = |officer_in_charge = |chairman = |chancellor =ഡോ. മല്ലിക സാരാഭായ് |president = |vice-president = |superintendent = |provost = |vice_chancellor = ബി അനന്തകൃഷ്ണൻ |principal = |dean = |director = |head_label = |head = |faculty = |staff = |students = |undergrad = |postgrad = |doctoral = |other = |city = [[തൃശ്ശൂർ]] |state = [[കേരളം]] |province = |country = [[ഇന്ത്യ]] |coor = |campus = |former_names = |free_label = |free = |sports = |colors = |colours = |nickname = |mascot = |athletics = |affiliations = |website = |logo = |footnotes = }} [[ഭാരതം|ഭാരതീയ]] [[നൃത്തം|നൃത്ത കലകൾ]] അഭ്യസിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കലാലയമാണ് '''കേരളകലാമണ്ഡലം'''({{coord|10|44|53.11|N|76|17|33.56|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}). പ്രത്യേകിച്ചും, [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] രൂപം കൊണ്ട കലകളാണ് ഇവിടെ അഭ്യസിപ്പിക്കുന്നത്. കലാമണ്ഡലം [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ചെറുതുരുത്തി]] എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ [[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയുടെ]] തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇപ്പോൾ ഇത് ഒരു സ്വയം കല്പ്പിത സർവ്വകലാശാലയാണ്. [[വള്ളത്തോൾ നാരായണ മേനോൻ|വള്ളത്തോൾ നാരായണ മേനോനും]] [[മണക്കുളം മുകുന്ദ രാജ|മണക്കുളം മുകുന്ദ രാജയും]] ചേർന്നാണ് ഈ സ്ഥാപനത്തിന് രൂപം കൊടുത്തത്. 1927ൽ കലാമണ്ഡലം ഒരു ചെറിയ സൊസൈറ്റിയായിട്ടാണ് രൂപം കൊണ്ടത്.<ref>{{Cite book|title=ഡോ. കെ. വിദ്യാസാഗർ, രഞ്ജിത്ത് സി.എ.|last=കേരള കലാമണ്ഡലം|first=|last2=സ്ക്കൂൾ അക്കാദമിക് കലണ്ടർ|publisher=ഡി.സി.ബുക്സ്, കോട്ടയം|year=2008|isbn=978-81-264-2070-4|location=|pages=188}}</ref> [[1930]], നവംബർ 9 ന് കലാമണ്ഡലം കുന്നംകുളത്ത് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു.വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് [[കഥകളി]], [[മോഹിനിയാട്ടം]], [[കൂടിയാട്ടം]], [[തുള്ളൽ]], [[പഞ്ചവാദ്യം]] [[ഭരതനാട്യം]] എന്നീ കലകളിൽ ശിക്ഷണം കൊടുക്കുന്നു. പ്രാചീനഭാരതത്തിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന [[ഗുരുകുല സമ്പ്രദായം|ഗുരുകുല സമ്പ്രദായത്തിലാണ്]] ഇവിടെ അദ്ധ്യയനം നടക്കുന്നത്. ഇതിനായി പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ കളരികൾ ഉണ്ട്. സ്വദേശികളും വിദേശികളുമടക്കം നിരവധി പേർ കലാമണ്ഡലത്തെയും കലകളേയും പറ്റി മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും ഗവേഷണത്തിനുമായി ഇവിടെ എത്തുന്നുണ്ട്. വിവിധ കലകളെപറ്റി പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി ''ഗുരുവിനൊപ്പം ഒരു ദിവസം'' എന്ന പരിപാടി തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[1957]]-ൽ കലാമണ്ഡലത്തിന്റെ ഭരണം സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഏറ്റേടുത്ത് ''ഗ്രാൻഡ് ഇൻ ഗ്രേഡ്'' സ്ഥാപനമാക്കി. [[1962]] നവംബറിൽ കേരള ആർട്സ് അക്കാദമിയാക്കി ഉയർത്തി. പിന്നീട് വള്ളത്തോൾ ഭവനം മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റി. കലാമണ്ഡലത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കലാദൃശ്യമാണ് നാട്യശാസ്ത്ര വിധിപ്രകാരം നിർമിച്ച കൂത്തമ്പലം. കലാ അദ്ധ്യയനത്തിനും അക്കാദമിക് പഠനത്തിനുമുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. ചാരുദത്തം,നാടകാവിഷ്കാരം,[[നങ്ങ്യാർക്കൂത്ത്]] ഡോക്യുമെൻറേഷൻ,ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി,കൂത്തമ്പല നിർമ്മാണം എന്നിവയാണ് പുതിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ. സംസ്കൃത പണ്ഡിതനായ [[കെ.ജി. പൗലോസ്|ഡോ.കെ.ജി. പൗലോസാണ്]] കേരള കലാമണ്ഡലത്തിന്റെ ആദ്യ[[വൈസ് ചാൻസിലർ]].നിലവിൽ ബി അനന്തകൃഷ്ണനാണ്. [[പ്രമാണം:Dr KG Poulose.JPG|thumb|150px|right|ഡോ.കെ.ജി. പൗലോസ്]] == ഇതും കാണുക == *[[വള്ളത്തോൾ നാരായണ മേനോൻ]] *[[മണക്കുളം മുകുന്ദ രാജ]] *[[കഥകളി]] *[[മോഹിനിയാട്ടം]] *[[കൂടിയാട്ടം]] *[[തുള്ളൽ]] *[[പഞ്ചവാദ്യം]] *[[കേരള ഫോക്‌ലോർ അക്കാദമി]] *[[കേരള സംസ്ഥാന ഭരണകൂടത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ]] * [[കെ .ജി പൗലോസ്|കെ.ജി പൗലോസ്]] *[[തൃശ്ശൂർ]] == ചിത്രശാല == <gallery> File:Old P.G.Campus at Kerala Kalamandalam.jpg|The original Kalamandalam is now used as the P.G.campus പ്രമാണം:Koothambalam at Kerala Kalamandalam.jpg|കലാമണ്ഡലത്തിലെ [[കൂത്തമ്പലം]] </gallery> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kerala Kalamandalam}} *[http://www.kalamandalam.org/ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Edu-stub}} {{art-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഭാരതപ്പുഴ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കലാ-സാംസ്കാരികസ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളകലാമണ്ഡലം]] [[വർഗ്ഗം:മോഹിനിയാട്ടം]] [[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ഇന്ത്യയിൽ ആരംഭിച്ച സ്ഥാപനങ്ങൾ]] 0qtt4zkc26r4f4firl6i6dr9115nvsn 0 6616 4614772 4519534 2026-04-23T07:06:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614772 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cheruthuruthi}} {{കേരളത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ |സ്ഥലപ്പേർ=ചെറുതുരുത്തി |അപരനാമം = |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം =ഗ്രാമം |അക്ഷാംശം = 10.73 |രേഖാംശം = 76.12 |ജില്ല = തൃശ്ശൂർ |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = [[കേരളകലാമണ്ഡലം]] |കുറിപ്പുകൾ= }} [[നിള|നിളാനദിക്കരയിലുള്ള]] ([[ഭാരതപ്പുഴ]]) ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് '''ചെറുതുരുത്തി'''. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ]] ജില്ലയിൽ തൃശ്ശൂർ പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 32 കി.മീ അകലെയാണ് ചെറുതുരുത്തി. തൃശ്ശൂരിനും [[ഷൊർണ്ണൂർ|ഷൊർണ്ണൂരിനും]] ഇടക്കാണ് ചെറുതുരുത്തി. [[പാലക്കാട്]] പട്ടണം ചെറുതുരുത്തിയിൽ നിന്ന് 47 കി.മീ അകലെയും [[ഒറ്റപ്പാലം]] 17 കി.മീ അകലെയുമാണ്. മഹാകവി [[വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ]] [[1930]]-ൽ സ്ഥാപിച്ച [[കേരള കലാമണ്ഡലം]] ചെറുതുരുത്തിയിലാണ്. [[കഥകളി]], [[മോഹിനിയാട്ടം]], [[തുള്ളൽ]], [[കൂത്ത്]], [[നാടകം]] തുടങ്ങിയ കലകൾ ഇവിടെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. പഴയ കേരള കലാമണ്ഡലം കെട്ടിടം നിളാനദിക്കരയിലാണ്. ഇന്ന് വള്ളത്തോൾ ജന്മശതാബ്ദിയോട് അനുബന്ധിച്ച് വള്ളത്തോൾ സ്മാരകമായി നിർമ്മിച്ച പുതിയ കെട്ടിടത്തിലേക്ക് കേരള കലാമണ്ഡലത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. വള്ളത്തോളിന്റെ സമാധിയും പഴയ കലാമണ്ഡലം കെട്ടിടത്തിന് അടുത്താണ്. == ആരാധനാലയങ്ങൾ == നെടുമ്പുര കുലശേഖരനെല്ലൂർ ശിവക്ഷേത്രം,കൊഴിമാമ്പറമ്പ് ഭഗവതീക്ഷേത്രം, ശ്രീ മിത്രാനന്ദപുരം ക്ഷേത്രം, കൈപ്പഞ്ചേരി നരസിംഹ മൂർത്തി ക്ഷേത്രം, വെട്ടിക്കാട്ടിരി ജുമാ മസ്ജിദ്,അത്തിക്കപ്പറമ്പ് ജുമാ മസ്ജിദ് , ചെറുതുരുത്തി ജുമാ മസ്ജിദ്, പുതുശ്ശേരി ജുമാ മസ്ജിദ്, സെന്റ് തോമസ് പള്ളി എന്നിവയാണ് ചെറുതുരുത്തിയിലെ പ്രധാന ആരാധനാലയങ്ങൾ. ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ കോഴിമാംപറമ്പ് പൂരം ചെറുതുരുത്തിയുടെ മണ്ണിൽ ആണ് കൊണ്ടാടുന്നത്. ചെറുതുരുത്തിയുടെ ധന്യമായ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക പാരമ്പര്യം കേരളത്തിന്റെ വിനോദസഞ്ചാര ഭൂപടത്തിൽ ചെറുതുരുത്തിയെ ഒരു പ്രധാന സ്ഥലമാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു. കേരള കലാമണ്ഡലത്തിന് സാംസ്കാരിക സാമൂഹിക മുന്നേറ്റത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായി കൽപിത സർവ്വകലാശാലാ പദവി കിട്ടിയിട്ടുണ്ട്. == വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ == * കേരള കലാമണ്ഡലം * [http://www.jeccthrissur.org ജ്യോതി എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190910175130/http://www.jeccthrissur.org/ |date=2019-09-10 }} * ഗവ: ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്ൿകൂൾ *ശ്രീ നാരായണ ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ വെട്ടിക്കാട്ടിരി. സ്ഥാപിതം 1976 *പൂമുള്ളി നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപാട് മെമ്മോറിയൽ ആയുർവേദ മെഡിക്കൽ കോളജ് *SNTTI puthussery *Hadiya college Tazapra *Amritha vidyalayam cheruthuruthy *Royal nursing Institute cheruthuruthy == എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == കലാമണ്ഡലത്തിനു അടുത്തായി ചെറുതുരുത്തിയിൽ ഒരു റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ ഉണ്ട്. വള്ളത്തോൾ നഗർ എന്നാണ് ഈ റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ നാമകരണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. പാസഞ്ചർ ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്തുന്നു. [[File:Cheruthuruthi Old Bridge.jpg|thumb|തകർന്ന ചെറുതുരുത്തി പഴയ പാലം]] == പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Cheruthuruthi}} *[http://www.kerala.gov.in കേരള സർക്കാർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060118031516/http://www.kerala.gov.in/ |date=2006-01-18 }} *[http://www.kalamandalam.org/ കലാമണ്ഡലം വെബ് വിലാസം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{coor title dm|10|44|N|76|17|E|region:IN_type:city}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} {{Thrissur-geo-stub}} ixfg33lgi5bkfju1dj2u6467eyzbk89 0 9440 4614779 4589760 2026-04-23T08:08:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614779 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jagathy Sreekumar}} {{നാനാർത്ഥം|വാക്ക്=ജഗതി}} {{Infobox actor | name = ജഗതി ശ്രീകുമാർ | image = Jagathy Sreekumar 2008.jpg | caption = | birthname = {{birth date and age|1950|1|5}} | birthdate = {{birth date and age|1951|1|5}} | birthplace = {{flagicon|India}} [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | othername = ശ്രീകുമാർ, ജഗതി, അമ്പിളി | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | yearsactive = 1973-2012, 2019- മുതൽ | spouse = [[മല്ലിക സുകുമാരൻ]] (1976–1979) <br>കല (1979–1984)<ref>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/mangalam-varika/44220 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-03-14 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203074104/http://www.mangalam.com/mangalam-varika/44220 |url-status=dead }}</ref><br>ശോഭ (1984–ഇതുവരെ) | children = രാജ് കുമാർ <br/>പാർവതി <br />[[ശ്രീലക്ഷ്മി ശ്രീകുമാർ|ശ്രീലക്ഷ്മി]]<ref name="mangalam.com">{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/mangalam-varika/41653 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-03-14 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203075648/http://www.mangalam.com/mangalam-varika/41653 |url-status=dead }}</ref> | parents = [[ജഗതി എൻ.കെ. ആചാരി]], പൊന്നമ്മ | website = | nationalfilmawards = | filmfareawards = | awards = }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമയിലെ]] പ്രമുഖനായ [[ഹാസ്യം|ഹാസ്യ നടൻ]] ആണ് '''ജഗതി''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ജഗതി ശ്രീകുമാർ'''. മികച്ച [[ഹാസ്യം|ഹാസ്യ താരത്തിനുള്ള]] 2011-ലെ കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/287826/ |title=ദിലീപ് നടൻ, ശ്വേത-നടി, ഇന്ത്യൻ റുപ്പി മികച്ച ചിത്രം |access-date=2012-07-19 |archive-date=2014-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305125805/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/287826 |url-status=dead }}</ref>. == ആദ്യ ജീവിതം == പ്രമുഖ നാടകാചാര്യനായിരുന്ന പരേതനായ [[ജഗതി എൻ.കെ. ആചാരി|ജഗതി എൻ.കെ. ആചാരിയുടെയും]] പരേതയായ പൊന്നമ്മാളിന്റെയും മൂത്ത മകനായി 1950 [[ജനുവരി 5]]-ന്‌, [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]] ജഗതിയിൽ ജനിച്ചു. കൃഷ്ണകുമാർ എന്ന അനുജനും ജമീല, സുഗദമ്മ എന്നീ അനുജത്തിമാരും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട് == അഭിനയ ജീവിതം == മലയാളത്തിൽ ഏകദേശം 1500 ഓളം ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു<ref name="The Hindu">http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2005/06/10/stories/2005061002980100.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100811061752/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2005/06/10/stories/2005061002980100.htm |date=2010-08-11 }} The Hindu</ref> . മലയാള സിനിമയിലെ ഹാസ്യ സാമ്രാട്ട് എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു. അച്ഛന്റെ നാടകങ്ങളിലൂടെയാണ് ജഗതി കലാ ലോകത്തേക്ക് കടക്കുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം മോഡൽ സ്കൂളിൽ അഞ്ചാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ് ആദ്യ നാടകാഭിനയം. എന്നാൽ 3-അം വയസ്സിൽ തന്നെ ''അച്ഛനും മകനും'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ശ്രീകുമാർ അഭിനയിച്ചു. അച്ഛൻ ജഗതി എൻ കെ ആചാരി ആയിരുന്നു അതിന്റെ തിരക്കഥ. [[മാർ ഇവാനിയസ് കോളേജ്|തിരുവനന്തപുരം മാർ ഇവാനിയോസ് കോളേജിൽ]] നിന്നും ബോട്ടണിയിൽ ബിരുദമെടുത്ത ശേഷം മദിരാശിയിൽ കുറച്ചു കാലം മെഡിക്കൽ റെപ്രസന്റേറ്റിവായി ജോലി ചെയ്യവേയാണ് സിനിമയിലേയ്ക്ക് കാലെടുത്തു വെയ്ക്കുന്നത്. [[ചട്ടമ്പിക്കല്യാണി (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചട്ടമ്പി കല്യാണി]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[അടൂർ ഭാസി|അടൂർ ഭാസിയുടെ]] ശിങ്കിടി പയ്യന്റെ വേഷത്തിലൂടെ ജഗതി ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2005/06/10/stories/2005061002980100.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-07-08 |archive-date=2010-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100811061752/http://www.hinduonnet.com/thehindu/fr/2005/06/10/stories/2005061002980100.htm |url-status=dead }}</ref> വെറും ഒരു കൊമേഡിയൻ എന്ന നിലയിൽ നിന്നും തന്റേതായ കഴിവുകളിലൂടെ ജഗതി മലയാള സിനിമയിലെ അതുല്യ നടനായി ഉയർന്നു. 1984 മുതൽ തൊണ്ണൂറുകൾ വരെ മലയാളസിനിമയുടെ സബ് സൂപ്പർസ്റ്റാർ ആയിരുന്നു.2012 മാർച്ച് 10 ന് ദേശീയ പാതയിൽ [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] തേഞ്ഞിപ്പാലത്തിനടുത്തുള്ള പാണാമ്പ്രവളവിൽ വെച്ചുണ്ടായ വാഹനാപകടത്തിൽ ജഗതി ശ്രീകുമാറിനു ഗുരുതരമായ പരിക്കു പറ്റി. തുടർന്ന് ഒരു വർഷത്തോളം അദ്ദേഹം ആശുപത്രിയിലായിരുന്നു. ഇപ്പോഴും അദ്ദേഹം പൂർണാരോഗ്യം വീണ്ടെടുത്തിട്ടില്ല. 2022 മെയ് 1ാം തീയതി റിലീസ് ചെയ്ത "സി.ബി.ഐ 5 ദ് ബ്രയിൻ" എന്ന മമ്മൂട്ടി ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം വിക്രം എന്ന കഥാപാത്രമായി വീണ്ടും എത്തി ശ്രദ്ധ നേടി. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] * മികച്ച ഹാസ്യതാരത്തിനുള്ള അവാർഡ്‌ - 2011- സ്വപ്നസഞ്ചാരി * പ്രതേക ജൂറി അവാർഡ്‌ -2009- രാമാനം * പ്രതേക ജൂറി അവാർഡ്‌ -2007- പരദേശി, അറബികഥ, വീരാളിപട്ട്‌ * മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ -2002 -മീശ മാധവൻ, [[നിഴൽക്കുത്ത്]] * മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ -1991- കിലുക്കം, അപൂർവം ചിലർ * ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ ഫിലിം അവാർഡ്‌ * ജയ്ഹിന്ദ്‌ ടി വി അവാർഡ്‌ == വിതുര സ്ത്രീപീഡന കേസ് == കോളിളക്കം സൃഷ്ടിച്ച [[വിതുര സ്ത്രീപീഡനക്കേസ്|വിതുര സ്ത്രീപീഡന കേസിൽ]] ജഗതി കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് ആരോപിതനായിരുന്നു. കേസിൽ പ്രതിചേർത്തിരുന്ന നടൻ ജഗതി ശ്രീകുമാറിനെ കോടതി നേരത്തെ വെറുതെ വിട്ടിരുന്നു. ഈ വിധിയ്ക്കെതിരെ സർക്കാരിന്റെ അപ്പീൽ ഹൈക്കോടതിയിൽ നിലവിലുണ്ട്.<ref name="കേരള കൗമുദി">http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=0b6d04ff4c0bcbc16e8cf9a23a0d9194 കേരള കൗമുദി</ref> മാവേലിക്കരയിലെ ഫേബിയൻ ബുക്സ് പ്രസാധനം ചെയ്ത സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയും ഫെമിനിസ്റ്റുമായ പ്രൊഫ. ഗീതയുടെ അന്യായങ്ങൾ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ നടൻ ജഗതി ശ്രീകുമാറിനെ കുറിച്ച്‌ വിതുര പെൺകുട്ടി പറഞ്ഞ വാക്കുകളും ഉണ്ട്. ജഗതി തന്നെ പീഡിപ്പിച്ചു എന്ന് യാതൊരു സംശ്ശയവുമില്ലായെന്നും, തന്നെ ഉപദ്രവിയ്ക്കാതെ വെറുതെ വിടണമെന്ന നിരന്തരമായ അഭ്യർത്ഥനയെ മാനിയ്ക്കാതെ, മുറിക്കുള്ളിൽ ഓടിച്ചു പിടിച്ചാണ്‌ ജഗതി തന്നെ പീഡിപ്പിച്ചതെന്നും‌ പെൺകുട്ടി പറയുന്നു. <ref>http://keralarani.com/news/movie-news-gossips/7616-did-jagathy-a-culprit-in-vidhura-case{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Jagathy Sreekumar}} * {{imdb name|0415549|name=Jagathi Sreekumar}} {{ജഗതി ശ്രീകുമാർ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക}} [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 5-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അഭിനയത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാനസർക്കാർ പ്രത്യേകപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഹാസ്യതാരത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 751m9qanbhyo0zywymqip0sphgc980z 0 11608 4614747 4342069 2026-04-23T02:59:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614747 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gracy_(writer)}}{{ആധികാരികത}} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] പ്രശസ്ത കഥാകൃത്തും എഴുത്തുകാരിയും അദ്ധ്യാപികയുമാണ് '''ഗ്രേസി'''. [[1951]]-ൽ ജനനം. പെൺപക്ഷത്തിന്റെ വികാരം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന എഴുത്തുശൈലിയാണ് ഗ്രേസിയുടേത്. സ്ത്രീ ശരീരത്തെയും ലൈംഗീകതയെയും കുറിച്ചുള്ള തുറന്നെഴുത്തുകൾ ഗ്രേസിയുടെ നിരവധി കഥകളിൽ കാണാം. എന്നാൽ, മലയാളത്തിലെ മറ്റുള്ള എഴുത്തുകാരികളുടെ പതിവ് രീതികളിൽ നിന്ന് മാറിനടന്നു, വേറിട്ട വിഷയങ്ങളിലൂടെയും ശൈലിയിലൂടെയും കഥകൾ എഴുതുന്നത് ഗ്രേസിയെ വ്യത്യസ്തയാക്കിയത്.<ref name=story >Daughters of Kerala - 25 short stories by Award-winning Authors Translated from Malayalam, by Achhamma C. Chandrasekharan - Introduction by Re Asher - "Baby Doll" "Fraction", "When a star is falling" എന്നീ കഥകൾ കാണുക</ref>[[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം അവാർഡ്|ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം അവാർഡും]] ([[1995]]) [[തോപ്പിൽ രവി പുരസ്കാരം|തോപ്പിൽ രവി പുരസ്കാരവും]] ([[1997]], ഭ്രാന്തൻപൂക്കൾ എന്ന കൃതിക്ക്‌) ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=story /> [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഹിന്ദി]], [[തമിഴ്]], [[ഒറിയ]] എന്നീ ഭാഷകളിലേക്ക് കഥകൾ മൊഴിമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. തിരഞ്ഞെടുത്ത പത്തൊൻപതു കഥകളുടെ സമാഹാരം “ഇപ്പോൾ പനിക്കാലം” എന്നപേരിൽ തമിഴിൽ പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. “പാഞ്ചാലി” എന്ന കഥയ്ക്ക് 1998-ലെ മികച്ച മലയാള കഥയ്ക്കുള്ള കഥാ‍ അവാർഡ് ([[ദില്ലി|ഡൽഹി]]) ലഭിച്ചു. ആദ്യസമാഹാരമായ പടിയിറങ്ങിപ്പോയ പാർവ്വതി 1991-ൽ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി. == കൃതികൾ == *പടിയിറങ്ങിപ്പോയ പാർവ്വതി ([[1991]]) *നരകവാതിൽ ([[1993]]) *ഭ്രാന്തൻപൂക്കൾ *[[രണ്ട് സ്വപ്നദർശികൾ]] *കാവേരിയുടെ നേര് *പനിക്കണ്ണ് *ഏഴ് പെൺകഥകൾ *മൗനവും സംസാരിക്കാറുണ്ട് (ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ) *അപഥ സഞ്ചാരികൾക്ക് ഒരു കൈപ്പുസ്തകം (ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ) *ഒരു ചെറിയ ജീവിതത്തിന്റെ ശിരോരേഖകൾ (ആത്മകഥ) *ഗ്രേസിയുടെ കഥകൾ *മൂത്രത്തീക്കര *ഉടൽ വഴികൾ *പ്രണയം അഞ്ചടി ഏഴിഞ്ച് *[[ഗൗളീജന്മം|ഗൗളി ജന്മം]] *ഗ്രേസിയുടെ കുറും കഥകൾ *വാഴ്ത്തപ്പെട്ട പൂച്ച *പറക്കും കാശ്യപ് *രണ്ടു ചരിത്രകാരന്മാരും ഒരു യുവതിയും ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *1995: [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം അവാർഡ്]] (1995) *1997: തോപ്പിൽ രവി അവാർഡ് - ''ഭ്രാന്തൻ പൂക്കൾl'' *1998: മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള കഥ പുരസ്കാരം - ''പാഞ്ചാലി'' *2000: [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] - ''രണ്ട് സ്വപ്നദർശികൾ''<ref>{{cite web |url=http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw1.htm}}</ref> *2020 ലെ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി ബാലസാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം ''വാഴ്ത്തപ്പെട്ട പൂച്ച'' എന്ന കൃതിക്ക്<ref>{{cite news |title=അബിൻ ജോസഫിന് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി യുവ പുരസ്‌കാരം |url=https://www.kairalinewsonline.com/2021/07/16/424545.html |work=Kairali News {{!}} Kairali News Live l Latest Malayalam News |date=16 July 2021 |access-date=2021-07-17 |archive-date=2021-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210717053822/https://www.kairalinewsonline.com/2021/07/16/424545.html |url-status=dead }}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=178 ഗ്രേസിയെക്കുറിച്ച് പുഴ.കോം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080309125116/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=178 |date=2008-03-09 }} {{Kerala-writer-stub}} [[Category:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകഥക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] p9ey7gm9z830nyfvq1rgy0ngl31gecy 0 16157 4614759 4558890 2026-04-23T05:09:54Z PGN28 202974 4614759 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vimochana samaram}} {{POV}} [[പ്രമാണം:കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ പ്രകടനം.jpg|thumb|right|300px|വിമോചനസമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിൽ നടന്ന ഒരു വനിതാപ്രകടനത്തിന്റെ ചിത്രം]] കേരളസംസ്ഥാനത്തിലെ ആദ്യത്തെ മന്ത്രിസഭക്കെതിരായി 1959-ൽ ആരംഭിച്ച രാഷ്ട്രീയപ്രക്ഷോഭമായിരുന്നു '''വിമോചനസമരം'''.<ref> {{cite book|title=കാൽ നൂറ്റാണ്ട്|last=ചെറിയാൻ ഫിലിപ്പ്|publisher=നാഷണൽ ബുക്സ്റ്റാൾ|}}</ref> [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭക്കെതിരെ നടന്ന ഈ പ്രക്ഷോഭം 1959-ൽ മന്ത്രിസഭയുടെ പുറത്താക്കലിൽ കലാശിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തെ ഭക്ഷ്യക്കമ്മി നികത്താൻ സ്വീകരിച്ച നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അഴിമതി ആരോപണങ്ങളും, ഭൂവുടമസ്ഥതാബന്ധങ്ങളിൽ സമഗ്രമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട കാർഷികബന്ധ ബില്ലും ഈ സമരത്തിനു വഴിയൊരുക്കിയ ഘടകങ്ങളിൽ പെടുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രി [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] അവതരിപ്പിച്ച വിദ്യാഭ്യാസ ബില്ലിനോടുള്ള എതിർപ്പ് അതിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട കാരണമായിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റു പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ നവീനതകളെക്കുറിച്ച് കേരളത്തിൽ പരമ്പരാഗത സമൂഹത്തിലെ പലവിഭാഗങ്ങൾക്കും ഉണ്ടായിരുന്ന ആശങ്കയും ഈ പ്രക്ഷോഭത്തെ സഹായിച്ചു. ഇതിനു പിന്നിലുള്ള പ്രധാന ശക്തികൾ [[സിറോ മലബാർ സഭ|സിറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭ]], മന്നത്തു പത്മനാഭന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ [[നായർ സർ‌വ്വീസ് സൊസൈറ്റി]](എൻ.എസ്.എസ്), [[മുസ്ലീം ലീഗ്]] എന്നിവ ആയിരുന്നു. വിമോചനസമരത്തിന്റെ ശരിയേയും നൈതികതയേയും സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകൾ കേരളസമൂഹത്തിൽ ഇന്നും തുടരുന്നു. കാർഷിക, വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിലെ പരിഷ്കാരങ്ങളെ എതിർത്ത സ്ഥാപിതതാത്പര്യങ്ങളായിരുന്നു ജനാധിപത്യപരമായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സർക്കാരിന്റെ പുറത്താക്കലിൽ കലാശിച്ച ഈ സമരത്തിനു പിന്നിലെന്ന് അതിനെ എതിർക്കുന്നവർ കരുതുന്നു. സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തവരിൽ ചിലർ തന്നെ അത് അധാർമ്മികമായിരുന്നെന്നും പങ്കെടുത്തതിൽ പശ്ചാത്തപിക്കുന്നെന്നും പിന്നീടു സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=yahoo_mano>[http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%8B%E0%B4%9A%E0%B4%A8-%E0%B4%B8%E0%B4%AE%E0%B4%B0%E0%B4%82-%E0%B4%85%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D-%E0%B4%AE%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%82-%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D-%E0%B4%AA%E0%B4%B6%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%AA%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%9C%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%B8%E0%B5%8D-%E0%B4%95%E0%B5%86-001434335.html വിമോചന സമരം അധാർമികം; പങ്കെടുത്തതിൽ പശ്ചാത്താപമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് കെ.ടി. തോമസ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, മലയാളമനോരമ, 23 മാർച്ച് 2013</ref><ref name ="nam">"വിമോചനസമരം: ഒരു സ്വയം വിമർശനം", "സഞ്ചരിക്കുന്ന വിശ്വാസി" എന്ന പേരിൽ [[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]] എഴുതിയ ആത്മകഥയിലെ ലേഖനം (പുറങ്ങൾ 18-33)</ref> എന്നാൽ, വിമോചനസമരത്തിന്റെ മുഖ്യകാരണങ്ങളിലൊന്നായ വിദ്യാഭ്യാസ ബില്ലിൽ വിദ്യാലയങ്ങളെ സർക്കാറിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിൽ കൊണ്ടുവന്ന് കമ്യൂണിസ്‌റ്റു പ്രത്യയശാസ്‌ത്രത്തിന്റെ അടിത്തറ പാകാനുമുള്ള നിഗൂഢ പദ്ധതികളുണ്ടായിരുന്നെന്നും, ബില്ലിലെ അപകടം പിടിച്ച വ്യവസ്ഥകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്‌ വിവിധ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർ ഒന്നടങ്കം സർക്കാരിനെതിരെ തിരിഞ്ഞപ്പോഴാണ് ഈ പ്രക്ഷോഭം ഉണ്ടായതെന്നും വിമോചനസമരത്തിന്റെ അമ്പതാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് 2009-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സർക്കുലറിൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കത്തോലിക്കാ സഭ|കത്തോലിക്കാസഭയുടെ]] നേതൃത്വം അവകാശപ്പെട്ടു.<ref name=vb2>{{cite news|title=സഭ വിമോചനസമര വാർഷികം ആഘോഷിക്കുന്നു|url=http://malayalam.oneindia.in/news/2009/06/07/kerala-pastoral-letter-liberation-struggle.html|publisher=വൺഇന്ത്യ|date=07-ജൂൺ-2009|quote=ക്രൈസ്തവസഭ വിമോചനസമര വാർഷികം ആഘോഷിക്കുന്നു}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹ്യവുമായ സാഹചര്യങ്ങൾ== 1949 ജൂലൈ ഒന്നാം തീയതി [[തിരുവിതാംകൂർ]], [[കൊച്ചി]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ലയിപ്പിച്ച് തിരു-കൊച്ചി എന്ന പുതിയ സംസ്ഥാനമുണ്ടായി. [[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള|ടി.കെ. നാരായണ പിള്ള]], [[സി. കേശവൻ]], [[എ.ജെ. ജോൺ]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അധികാരത്തിൽ വന്ന മന്ത്രിസഭകളായിരുന്നു തുടർന്ന് 1954 വരെ ഈ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭരണം കയ്യാളിയിരുന്നത്. എന്നാൽ കാലുമാറ്റം, അന്തശ്ചിദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം രാഷ്ട്രീയമായി യാതൊരു സ്ഥിരതയുമില്ലാതിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു ഇത്. ഒടുവിൽ 1954 മാർച്ച് 23നു് തിരു-കൊച്ചി രാഷ്ട്രപതിഭരണത്തിനു കീഴിൽ വന്നു. രണ്ടുവർഷത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന ഈ കേന്ദ്രഭരണത്തിന്റെ സമയത്ത് രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾക്ക് ഭരണത്തിൽ കാര്യമായി യാതൊരു സ്വാധീനവും ചെലുത്താൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇതിനിടെയായിരുന്നു കേന്ദ്ര സർക്കാർ, സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പുനർവിഭജനം എന്ന ആശയം നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി [[ഐക്യകേരളം]] എന്ന പുതിയ സംസ്ഥാനം നിലവിൽ വന്നു. [[തോവാള]], [[അഗസ്തീശ്വരം]], [[കൽക്കുളം]], [[വിളവങ്കോട്]] എന്നീ നാലു തെക്കൻ താലൂക്കുകളും ചെങ്കോട്ട താലൂക്കിന്റെ ഏതാനും ഭാഗങ്ങളും മുൻ‌തിരുവിതാംകൂറിൽ നിന്നും വേർപെടുത്തി മദ്രാസ്സ് (ഇപ്പോൾ തമിഴ്നാട്) സംസ്ഥാനത്തിലേക്കു ചേർത്തു. പകരമായി മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തിലെ [[മലബാർ]] ജില്ലയും മൈസൂർ സംസ്ഥാനത്തെ സൗത്ത് കാനറ ജില്ലയിലെ [[കാസർകോട്]] താലൂക്കും പുതിയ കേരളസംസ്ഥാനത്തിലേക്കും വന്നുചേർന്നു.1956 നവുംബർ ഒന്നിന് ഐക്യകേരളം നിലവിൽ വന്നു. ഇന്നു നിലവിലുള്ള കേരളമൊട്ടാകെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി ഒറ്റയ്ക്കൊരു ഭരണകൂടത്തിനുകീഴിൽ വന്ന ആദ്യസന്ദർഭമായിരുന്നു ഇത്. [[രാജപ്രമുഖൻ]] എന്ന അധികാരസ്ഥാനം ഇതോടെ ഇല്ലാതായി. കേന്ദ്രസർക്കാർ നിശ്ചയിച്ചയക്കുന്ന ഒരു ഗവർണറായിരിക്കും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലവനായി അധികാരത്തിലുണ്ടാവുക എന്ന വഴക്കം നിലവിൽ വന്നു. ===1956-ലെ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികൾ=== മലബാറിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് തിരു-കൊച്ചിയിലെ അവരുടെ സംഘടനാശാഖയുമായി ലയിച്ച് കേരളത്തിലെ പുതിയ സംസ്ഥാന പ്രാദേശിക കോൺഗ്രസ്സ് സമിതി (കെ.പി.സി.സി) നിലവിൽ വന്നു. മലബാറിൽ പൊതുവേ മുൻതൂക്കമുണ്ടായിരുന്ന [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [[CPI|(CPI]]) യ്ക്ക് സംസ്ഥാന രൂപീകരണം കേരളത്തിലൊന്നാകെ വേരുറയ്ക്കാനും അവസരമൊരുക്കി. മാറിയ രാഷ്ട്രീയഭൂപടത്തിൽ, മുൻതെക്കൻ ജില്ലകളിൽ ശക്തമായ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്ന തിരുവിതാംകൂർ-തമിഴ്നാടു കോൺഗ്രസ്സ് പുതിയ കേരളത്തിൽ തികച്ചും അപ്രസക്തമായിത്തീർന്നു. തിരു-കൊച്ചിയിൽ ആരു ഭരിയ്ക്കണമെന്നു തീരുമാനിക്കത്തക്ക നിർണ്ണായകശക്തിയായിരുന്ന അവർക്കു പകരം പുതിയൊരു രാഷ്ട്രീയകക്ഷി തിരു-കൊച്ചിയുടെ അധികാരരൂപീകരണങ്ങളിൽ സാന്നിദ്ധ്യം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. മലബാറിൽ മാത്രം അസ്തിത്വമുണ്ടായിരുന്ന മുസ്ലീം ലീഗ് ഇപ്പോൾ കേരളത്തിന്റെ പൊതുവായ പ്രാതിനിധ്യം കൈവരിച്ച് തിരു-കൊച്ചിയിലും വേരൂന്നാൻ തുടങ്ങി. ഇവ കൂടാതെ [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] (പി.എസ്.പി.) എന്ന നാലാമതൊരു രാഷ്ട്രീയകക്ഷി കൂടി ഈ സമയത്ത് കേരളത്തിലെ സാമൂഹ്യരംഗത്ത് നിർണ്ണായകസ്ഥാനത്തു തന്നെയുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ പിൽക്കാലത്ത് കേരളത്തിനും ഭാരതത്തിനുതന്നെയും സ്വീകാര്യമായ ഒരു പുതിയ ജനാധിപത്യഭരണമാതൃകയായിത്തീർന്ന [[മുന്നണി]] സംവിധാനം അപ്പോഴും രൂപം കൊണ്ടിരുന്നില്ല. മേൽപ്പറഞ്ഞ എല്ലാ കക്ഷികളും സ്വന്തം നിലയ്ക്കായിരുന്നു ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെ അഭിമുഖീകരിക്കാൻ തയ്യാറെടുത്തുകൊണ്ടിരുന്നത്. ഈ സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് രാഷ്ട്രപതിഭരണകാലത്തു ജനിച്ച ഐക്യകേരളത്തിൽ അഞ്ചുമാസങ്ങൾക്കുശേഷം 1957 മാർച്ചിൽ ആദ്യമായി ഒരു സംസ്ഥാനവ്യാപകമായ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പു നടക്കുന്നത്. ===ജാതിയും മതവും=== എക്കാലത്തും കേരളത്തിലെ അധികാരസ്ഥാനങ്ങളെ നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ മതവും ജാതിയും ഏറ്റവും പ്രധാനമായ പങ്കു വഹിച്ചിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരവും തുടർന്നു വന്ന നവജനാധിപത്യസംസ്കാരവും പ്രത്യക്ഷത്തിൽ ജാതിമതവിമുക്തവും മതനിരപേക്ഷവുമാണെന്നു തോന്നിച്ചിരുന്നെങ്കിലും എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികളുടേയും ശാക്തീകരണതന്ത്രങ്ങളുടെ അണിയറയിൽ ജാതിയും മതവും അവയുടെ ജനസംഖ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സ്വാധീനശക്തിയും അതോടൊപ്പം തന്നെ, ഓരോ സമുദായങ്ങൾക്കുമുള്ള സാമ്പത്തികനിലപാടുകളും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളായി തുടർന്നു. അധികാരം കയ്യാളുന്ന പ്രക്രിയയുടെ മാർഗ്ഗം സമുദായസംഘടനകളിൽ നിന്നും സാവധാനത്തിൽ രാഷ്ട്രീയസംഘടനകളിലേക്കു മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതായി പുറമേയ്ക്കു തോന്നിച്ചിരുന്നെങ്കിലും യഥാർത്ഥത്തിൽ അത്തരം സംക്രമണം അകക്കാമ്പിലുണ്ടായിരുന്നില്ല <ref>കേരളത്തിലെ പ്രഥമ കമ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭ - ജി.കെ. ലേയ്ടൺ 1982 കൽക്കത്ത</ref> ====മത താൽപ്പര്യങ്ങൾ==== അന്നത്തെ കേരളത്തിൽ സാമ്പത്തികമായി ഗണ്യമായ മേൽക്കയ്യുണ്ടായിരുന്നത് [[സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ]]ക്ക്, വിശിഷ്യ, [[സിറോ മലബാർ സഭ|സുറിയാനി കത്തോലിക്കാ]] സമുദായത്തിനായിരുന്നു. ബാങ്കിങ്ങ്, വ്യവസായങ്ങൾ, തോട്ടവിളകൾ തുടങ്ങിയ രംഗങ്ങളിൽ അവർ ഏറെ മുൻപന്തിയിലായിരുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ സ്വകാര്യവിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങളിൽ നല്ലൊരു ഭാഗം അവരാണ് സ്ഥാപിച്ചു കയ്യാളിയിരുന്നതും നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നതും. കേരളത്തിൽ പ്രചാരത്തിലിരുന്ന പ്രമുഖമായ വർത്തമാനപ്പത്രങ്ങളിൽ പലതിന്റേയും നിയന്ത്രണവും അവരുടെ പക്കൽ തന്നെയായിരുന്നു. അടുത്ത സ്വാധീനശക്തി [[നായർ]] സമൂഹമായിരുന്നു. ജനസംഖ്യകൊണ്ട് നാലാം സ്ഥാനത്തുമാത്രമായിരുന്നെങ്കിലും ഭരണനിർവ്വഹണസ്ഥാനങ്ങളിലും സർക്കാർ ഉദ്യോഗങ്ങളിലും അവർക്കു് വ്യക്തമായ പ്രാമുഖ്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഭൂസ്വത്തിന്റെ ഉടമകളും നാട്ടിലെ സാംസ്കാരികരംഗങ്ങളിൽ ലഭിച്ചിരുന്ന മേൽക്കയ്യും താരതമ്യേന ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസാവസ്ഥയും അവരുടെ സാമൂഹ്യശക്തിയുടെ ഘടകങ്ങളായിരുന്നു. പലപ്പോഴും ഡോക്ടർ, വക്കീൽ, എഞ്ചിനീയർ തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന തരം തൊഴിൽരംഗങ്ങളിലും അവർ ക്രിസ്ത്യാനികളോടൊപ്പം തന്നെ മുന്നിട്ടുനിന്നു. ജനസംഖ്യയിൽ മുന്നിട്ടുനിന്ന [[ഈഴവർ]]ക്കും അതുതന്നെയായിരുന്നു ശക്തി. [[എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം|ശ്രീനാരായണ ധർമ്മപരിപാലനയോഗം]] ഈഴവരെ ഒട്ടൊക്കെ സംഘടിപ്പിച്ചുനിർത്തുന്ന ഒരു ശക്തിയായി അക്കാലത്ത് വളർന്നുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. കൂട്ടായി വിലപേശാവുന്ന തരത്തിൽ അവരുടെ നയമാർഗ്ഗങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഒരു വശത്ത് [[എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം|എസ്. എൻ. ഡി.പി.]] അണിനിരന്നപ്പോൾ, അവയിൽ തന്നെ നല്ലൊരു വിഭാഗം പുതുതായി ഉയർന്നുവരുന്ന തിരുത്തൽ ശക്തികളായി കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടികളെ കണ്ടു. മുസ്ലീങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയബലം മറ്റൊരു വിധത്തിലായിരുന്നു രൂപപ്പെട്ടത്. സംസ്ഥാനത്ത് പൊതുവേ ന്യൂനപക്ഷമായിരുന്നെങ്കിലും ഒരു ചെറിയ പ്രദേശത്ത് ജനസംഖ്യയുടെ നല്ലൊരുഭാഗവും കേന്ദ്രീകരിച്ച അവസ്ഥ അവർക്ക് പ്രതിനിധിസഭകളിൽ സ്വന്തമായി നിലപാടെടുക്കാനും ഭൂരിപക്ഷത്തെ തീരുമാനിക്കാനും അവസരമൊരുക്കി. ഈ നാലു വിഭാഗങ്ങൾക്കും വ്യത്യസ്തമായ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടാണെങ്കിലും, മൊത്തം ഭരണകൂടസ്ഥാപനത്തിൽ തനതായ ശക്തി ചെലുത്താൻ സാധിച്ചു. കേരളത്തിൽ അക്കാലം മുതൽ നിലനിൽക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയുടെ പ്രധാന കാരണമായി ഈ ഘടകം പരിഗണിക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. ഇവർ കൂടാതെ, മറ്റു ന്യൂനപക്ഷങ്ങളും അധഃകൃതരായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നവർ ഉൾപ്പെടെ മറ്റു സമുദായങ്ങളും കൂടി കേരളത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നെങ്കിലും പ്രസക്തിയോ പ്രാമുഖ്യമോ ചെലുത്താൻ കഴിയാത്ത വിധത്തിൽ അവർ അസംഘടിതരോ അശക്തരോ ആയിരുന്നു. ===1957ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ്=== കേരളപ്പിറവിയുടെ സമയത്ത് രാജപ്രമുഖൻ എന്ന സ്ഥാനം ഇല്ലാതായതോടെ [[ദാമോദർ വാലി കോർപ്പറേഷൻ]]ന്റെ അന്നത്തെ ചെയർമാൻ ആയിരുന്ന പി.എസ്. റാവുവിനെ ആക്റ്റിങ്ങ് ഗവർണറായി നിയമിച്ചിരുന്നു. 1956 നവമ്പർ 22 ന് ഡോ. ബി. രാമകൃഷ്ണറാവു കേരളത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ഗവർണ്ണർ ആയി നിയമിതനായി. തുടർന്നുള്ള മൂന്നുമാസം കേരളത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതിന്റെ ആദ്യ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകളായിരുന്നു. 1957 ഫെബ്രുവരി 28നു തുടങ്ങി മാർച്ച് 11 നു് ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് സമാപിച്ചു. നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനോടൊപ്പം സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ പാർലമെന്റിലേക്കു നടന്ന രണ്ടാമത്തെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പു കൂടിയായിരുന്നു ഇത്. 89,13,247 ആളുകൾക്കു വോട്ടവകാശമുണ്ടായിരുന്ന ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 58,37,577 (65.49 %) ആളുകൾ സമ്മതിദാനാവകാശം വിനിയോഗിച്ചു.<ref name=election1957>{{cite news|title=1957 ഇലക്ഷൻ സമ്മതിദാനാവകാശം വിനിയോഗിച്ചവരുടെ ശതമാനകണക്ക്|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1957/StatRep_Kerala_1957.pdf|publisher=കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ|accessdate=28-ഏപ്രിൽ-2013|quote=മൂന്നാമത്തെ താൾ നോക്കുക|archive-date=2012-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111115122/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1957/StatRep_Kerala_1957.pdf|url-status=dead}}</ref> അതിൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]] യുടെ സ്ഥാനാർത്ഥികൾ 34.98% (ഏകദേശം 17.5 ലക്ഷം)വോട്ടുകൾ നേടി. ഏറ്റവും കൂടുതൽ വോട്ടുനേടിയ കക്ഷികളിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നു അവർ. പക്ഷേ, ജയിച്ച സീറ്റുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ അവർ ഒന്നാമത്തെ വലിയ കക്ഷിയായി. (സിപിഐ പിന്തുണയുള്ള 5 സ്വതന്ത്രരടക്കം 65 പേരാണ് അവരുടെ ഭാഗത്തുണ്ടായിരുന്നത്. 126 സീറ്റുകളിൽ കോൺഗ്രസ്സിന് 43, പി.എസ്.പി.യ്ക്ക് 9, മുസ്ലീം ലീഗിന് 8, സ്വതന്ത്രൻ 1 എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു കക്ഷിനില.) തങ്ങളുടെ പിന്തുണയോടെ ജയിച്ച സ്വതന്ത്രരെക്കൂടി കൂട്ടി സിപിഐക്ക് നിയമസഭയിൽ നേരിയ ഭൂരിപക്ഷം കൈവരിക്കാൻ സാദ്ധ്യമായി.<ref name="election1957" /> {| class="wikitable" border="1" |+ 57-ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കക്ഷിനില ! കക്ഷി !! മത്സരിച്ചത് !! വിജയിച്ചത് |- | കോൺഗ്രസ്സ് || 124 || 48 |- | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]|| 100 || 60 |- | പി.എസ്.പി || 62 || 9 |- | ആർ.എസ്.പി|| 28 || 0 |- | മുസ്ലീം ലീഗ്|| || 8 |- | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]<br>പിന്തുണയുള്ള സ്വതന്ത്രർ || || 5 |- | സ്വതന്ത്രർ || || 1 |} ===പ്രഥമ മന്ത്രിസഭാ രൂപീകരണം=== {{പ്രലേ|ഒന്നാം കേരളമന്ത്രിസഭ}} [[പ്രമാണം:E. M. S. Namboodiripad.jpg|ലഘു|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] - കേരളത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി]] അന്നേവരെ ലോകരാഷ്ട്രീയഭൂപടത്തിൽ തന്നെ പ്രത്യേകിച്ച് സ്ഥാനമൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[കേരളം]] എന്ന ചെറുസംസ്ഥാനം ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പോടെ പെട്ടെന്ന് അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ വാർത്താപ്രാധാന്യം നേടി. കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണസമ്പ്രദായങ്ങളിൽ കാര്യമായൊന്നും അതുവരെ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടുനോക്കാത്ത രഹസ്യബാലറ്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെ ഒരു വലിയ ജനസമൂഹത്തിൽ അധികാരത്തിലേറുന്ന ആദ്യത്തെ സംഭവമായിരുന്നു അത് (1945-ൽ ഇറ്റലിയിലെ വളരെ ചെറിയ ഒരു നാട്ടുരാജ്യമായിരുന്ന സാൻ മാരിനോ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ദേശീയ കൗൺസിലിലേക്ക് സാൻ മാരിനോ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും സാൻ മാരിനോ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും സംയുക്തമായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട് അധികാരത്തിലെത്തിയിരുന്നു.) ഇന്ത്യയിലെ ഒരു ചെറിയ സംസ്ഥാനം മാത്രമായിരുന്നിട്ടും, പല കിഴക്കൻ‌ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളേക്കാളും, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം അതിനകം വേരോടിയിട്ടുള്ള [[ചിലി]], [[ക്യൂബ]], വടക്കൻ വിയറ്റ്നാം എന്നീ രാജ്യങ്ങളേക്കാളും ജനസംഖ്യ കൊണ്ട് കേരളം മുന്നിലായിരുന്നു. കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേരളത്തിലെ വിജയം ഡൽഹിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം തികച്ചും അവിശ്വസനീയവും അപ്രതീക്ഷിതവുമായിരുന്നു. [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു|നെഹ്രു]] ഒഴികെ ആർക്കും കമ്യൂണിസ്റ്റുകളുടെ ഈ അധികാരലബ്ധി ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല.<ref>വിപ്ലവസ്മരണകൾ - പുതുപ്പള്ളി രാഘവൻ 1996 കോട്ടയം പുറം: 123</ref> ഗവർണ്ണർ രാമകൃഷ്ണറാവു മുൻകാലത്തു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാട്ടിലെ ഒരു [[കോൺഗ്രസ്സ്]] മുഖ്യമന്ത്രി കൂടിയായിരുന്നു. അതിനാൽ കമ്യൂണിസ്റ്റുകളെ അധികാരത്തിലേറ്റാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കില്ലെന്ന് കേന്ദ്രത്തിലേയും കേരളത്തിലെയും പല നേതാക്കളും വിശ്വസിച്ചു. എന്നാൽ റാവു കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നേതാവായ ഇ.എം.എസ്സിനെ മന്ത്രിസഭ രൂപീകരിക്കാൻ ക്ഷണിച്ചു. 1957 ഏപ്രിൽ അഞ്ചിന് ഇ.എം. എസ്. മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം, [[ടി.വി. തോമസ്]], [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[കെ.സി. ജോർജ്ജ്]], [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]], [[ ഡോ. എ.ആർ. മേനോൻ]], [[കെ.പി. ഗോപാലൻ]], [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]], [[ടി.എ. മജീദ്]], [[പി.കെ. ചാത്തൻ]], [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]] എന്നിവരും മന്ത്രിമാരായി. ലോകത്തൊട്ടുക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യയിലുമുള്ള കമ്യൂണിസ്റ്റുകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇതൊരു വിജയകരമായ ചരിത്രമുന്നേറ്റമായിരുന്നുവെങ്കിലും അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിലും പ്രാദേശികതലത്തിലും പല വിഭാഗങ്ങൾക്കും ഈ മാറ്റം ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. [[ചൈന]]യിലെ [[യനാൻ]] എപ്രകാരമാണോ തുടക്കത്തിൽ ചൈനീസ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തൊട്ടിലായിമാറിയത് അതുപോലെ കേരളം ഇന്ത്യയുടേതുമാവുമെന്നും ക്രമേണ ഇതേ തരംഗം ഇന്ത്യ മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുമെന്നും കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കാർ പ്രത്യാശിക്കുകയും ഇതരവിഭാഗങ്ങൾ ഭയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. കേന്ദ്രഭരണം നടത്തിയിരുന്ന കോൺഗ്രസ്സിന്റെ അഖിലേന്ത്യാസമിതിയാവട്ടെ, കേരളത്തിൽ നടക്കാൻ പോകുന്നത് ഒരു സ്റ്റാലിനിസ്റ്റ് ടോട്ടലിറ്റേറിയൻ ഭരണമാകുമെന്ന് ഭയപ്പെട്ടു. കേരളത്തിലെ ക്രൈസ്തവസമൂഹത്തിന് ഈ കമ്യൂണിസ്റ്റ് മുന്നേറ്റം ഒരാഘാതമായി അനുഭവപ്പെട്ടു. ഭാരതത്തിന്റെ ഭാവിയ്ക്കുമേൽ പതിച്ചേക്കാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തമായിട്ടാണ് അവർ അന്നേവരെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് ആശയങ്ങളെ കണ്ടിരുന്നതും മറ്റുള്ളവരെ ബോധവൽക്കരിച്ചിരുന്നതും.<ref>ചർച്ച് ആന്റ് പൊളിറ്റിക്സ് ഇൻ കേരള - സിറിയക് തോമസ് (പ്രബന്ധം - കേരള സർവ്വകലാശാല - പുറം.26)</ref> നൂറ്റാണ്ടുകളോളം തങ്ങൾ കരുപ്പിടിപ്പിച്ചു വളർത്തിയ, സുരക്ഷിതമായതും സഭയ്ക്ക് യഥാവിധി നിയന്ത്രിക്കാവുന്നതുമായ ഒരു സാമൂഹ്യശൃംഖല അപ്പാടെ കൈവിട്ടുപോകുമോ എന്നതായിരുന്നു അവരുടെ മുഖ്യഭീതി. എന്തുവിലകൊടുത്തും ഈ മന്ത്രിസഭയെ ഇല്ലാതാക്കുക എന്നത് തങ്ങളുടെ കർത്തവ്യമായി അവർ കരുതി. ===പത്രമാദ്ധ്യമങ്ങൾ=== ഇന്ത്യയിലെ ഇതരസമൂഹങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച്, കേരളീയർ ഏറെ രാഷ്ട്രീയപ്രബുദ്ധരായിരുന്നു. അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളിൽ പത്രപാരായണവും അതേത്തുടർന്നുള്ള ചർച്ചകളും ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്കു വഹിച്ചു. അച്ചടിച്ച വാക്കുകളും അങ്ങാടിയിലും കാപ്പിക്കടകളിലും നടക്കുന്ന ചർച്ചകളുമായിരുന്നു കേരളരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഗതികൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന അടിസ്ഥാനഘടകങ്ങൾ. നാട്ടിൻപുറങ്ങളിലെ ലളിതമായ ചായക്കടകൾ പലപ്പോഴും ലഘുഭക്ഷണശാലകൾ എന്നതിലുപരി തൻ‌നാട്ടുകാരുടെ രാഷ്ട്രീയചർച്ചാവേദികളായി മാറി. വായനശാലകളും ആളുകൾക്ക് തങ്ങളുടെ വാർത്താകൗതുകങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും പങ്കുവെക്കാനുള്ള ഇടമായി. മിക്ക ചായക്കടകളിലും വായനശാലകളിലും ഒന്നിലധികം വർത്തമാനപത്രങ്ങൾ സ്ഥിരമായി വരുത്തിയിരുന്നു. തൊഴിലാളികൾ മുതൽ ജന്മിമാർ വരെ, വായിക്കാനറിയാവുന്ന ആളുകൾ മിക്കവരും ദിവസേന രണ്ടു പത്രങ്ങളെങ്കിലും വായിക്കുക പതിവായിരുന്നു.<ref name=rrk11>{{cite book|title=ദ റെഡ് റിഡ്ഡിൽ ഓഫ് കേരള|url=http://books.google.com.sa/books?id=e3duAAAAMAAJ&q=|last=ഡി.ആർ.|first=മങ്കേക്കർ|publisher=ഹാർവാർഡ് യാർഡ്|page=14}}</ref> 1957-ൽ കേരളത്തിൽ 28 ദിനപത്രങ്ങളും ഡസൻ കണക്കിന് വാരികകളും മാസികകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവയിൽ ചിരകാലമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുവരുന്ന തലയെടുപ്പുള്ള പത്രങ്ങളും കഷ്ടി നിലനിന്നുപോകുന്ന ചെറുകിട പത്രങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. മിക്കവാറും എല്ലാ പത്രങ്ങളും ഏതെങ്കിലും ഒരു രാഷ്ട്രീയകക്ഷിയോടോ അല്ലെങ്കിൽ മതവിശ്വാസത്തിനോടോ പ്രത്യക്ഷമായോ പരോക്ഷമായോ ചായ്‌വ് പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ആധികാരികവും സത്യസന്ധവുമായ വാർത്തകളോടൊപ്പം തന്നെ അന്വേഷണാത്മകവാർത്താലേഖനങ്ങളും ആവേശോദ്ദീപകങ്ങളായ ഗോസിപ്പുകളും നർമ്മസമ്പുഷ്ടവും പലപ്പോഴും പരിഹാസമര്യാദകൾ വിടുന്നതുമായ കാർട്ടൂണുകളും ഈ വാർത്താസംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി. നാലാമിടം എന്ന അപരനാമമുള്ള പത്രമാദ്ധ്യമപ്രസ്ഥാനം പുതുതായി കൈവന്ന ജനാധിപത്യസമ്പ്രദായത്തിൽ തങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധി ആകാവുന്നത്ര ആഘോഷിച്ചു.<ref>ഇന്ത്യൻ ദിനപത്രങ്ങളുടെ സംസ്കാരം - റോബിൻ ജെഫ്രി (കൾച്ചർ ഓഫ് ഡെയിലി ന്യൂസ്പേപ്പേഴ്സ് ഇൻ ഇന്ത്യ- റോബിൻ ജെഫ്രി) - ഇക്കണോമിക് & പൊളിറ്റിക്കൽ വീക്കിലി, 4 ഏപ്രിൽ 1987 പുറം: 607</ref> വിമോചനസമരത്തിലേക്കു നയിച്ച സംഭവഗതികളിൽ പത്രമാദ്ധ്യമങ്ങൾ വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ പ്രകടമായിരുന്നു. ക്രൈസ്തവസഭകൾ അവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുണ്ടായിരുന്ന പത്രങ്ങളെ വ്യാപകമായി ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ്-പ്രതിരോധ ആയുധമായി ഉപയോഗിച്ചു. [[ഹെഗൽ |ഹെഗലിയൻ ഭൗതികവാദം]] വളരെയേറെ ദുർവ്യാഖ്യാനം ചെയ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് കേരളത്തിലെ പത്രങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. പൊതുവേ മതാധിഷ്ഠിതമായിരുന്ന കേരളീയർ ഇതോടെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ മതവിരുദ്ധരും നിരീശ്വരവാദികളുമായി കാണുവാൻ തുടങ്ങി. തങ്ങളുടെ സംഘടനകളിലൂടെ പുതുതായി ശക്തി ആർജ്ജിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന സവർണ്ണഹിന്ദുക്കളിലെ യാഥാസ്ഥിതികരായ ഒരു നല്ല ഭാഗവും ഈ ചിന്താധാരയുടെ കൂടെ ചേർന്നു. സർക്കാരിനെതിരായ സാമുദായിക വികാരം വളർത്തുന്ന തരത്തിലായിരുന്നു ഈ വാർത്തകൾപലതും. പളളികളിൽ പോലീസ് കയറിയെന്നും തിരച്ചിൽ നടത്തിയെന്നുമൊക്കെയുള്ള അസത്യവും ഊഹാപോഹങ്ങളും നിറഞ്ഞ വാർത്തകൾ അക്കാലത്ത് പത്രങ്ങളിൽ സാധാരണയായിരുന്നു. "പോലീസ് ഏതുനിമിഷവും ആൾത്താരയിലും കയറിയേക്കും" എന്നതരത്തിൽവരെ ഈ വാർത്തകളുടെ ഉള്ളടക്കംവളർന്നിരുന്നു. <ref name=isaac1>{{cite book|title=വിമോചനസമരത്തിന്റെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ|url=|last=ടി.എം.|first=തോമസ് ഐസക്|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|page=86}}</ref> സർക്കാരിനെ താഴെയിറക്കണം എന്ന നിർബന്ധബുദ്ധിയോടെ പ്രധാനമന്ത്രി നെഹ്റുവിന്റെ സന്ദർശന ദിവസങ്ങളിൽ മലയാളപത്രങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷിൽ മുഖപ്രസംഗം എഴുതുവാനും തുനിഞ്ഞു. ഇഗ്ലീഷിലെ ലേഖനങ്ങൾ നെഹ്റു നേരിട്ട് വായിച്ചു മനസ്സിലാക്കട്ടെ എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ ഉദ്ദേശം. ജൂൺ 24 ന്റെ മലയാള മനോരമ ദിനപത്രത്തിന്റെ മുഖപ്രസംഗം "Kerala Agitation and Constitution" എന്നതായിരുന്നു. അഞ്ച് സൂചകങ്ങളായിട്ടാണ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാർ തുടരുന്നതിലെ അപകടങ്ങൾ ഈ മുഖപ്രസംഗത്തിൽ വിശദീകരിച്ചിരുന്നത്. <ref name=isaac2>{{cite book|title=വിമോചനസമരത്തിന്റെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ|url=|last=ടി.എം.|first=തോമസ് ഐസക്|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|page=86: 1. ജനങ്ങളിൽ അസ്വസ്ഥത പടരും 2. മൂന്നുവർഷംകൊണ്ട് പ്രധാന തസ്തികളിൽ സഖാക്കൾ നിറയും. 3. കമ്മ്യൂണിസം സ്വീകരിക്കാൻ ജനം നിർബന്ധിതരാകും 4. വോട്ടർപട്ടികയിൽ കൃത്രിമം നടത്തി അടുത്ത തെരഞ്ഞെടുപ്പ് അട്ടിമറിക്കും 5. ഇന്ത്യമുഴുവൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രചരണത്തിന് പണം കേരളത്തിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തും (മുഖപ്രസംഗം)}}</ref> പ്രകോപനപരമായ തലക്കെട്ടുകളാണ് അന്നത്തെ പത്രങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്നത് എന്ന് [[തോമസ് ഐസക്ക്|തോമസ് ഐസക്]] നിരീക്ഷിക്കുന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തും "ഇ.എം.എസിന്റെ ചെന്നായ്കൾ യുദ്ധക്കളം സൃഷ്ടിച്ചു, അതിഭീകരമായ നരവേട്ട, പിഞ്ചുകുഞ്ഞിന്റെ തലതല്ലിപ്പൊളിച്ചു, സ്ത്രീകളെ വലിച്ചിട്ടുചവിട്ടി, തൃശ്ശൂരിൽ രണ്ട് പള്ളികളിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് കയ്യേറ്റം" തുടങ്ങിയ തലക്കെട്ടുകൾ സമരത്തെ രക്തരൂക്ഷിതമാക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിച്ചു. സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിടണം എന്ന് അർത്ഥശങ്കയ്കിടയില്ലാത്തവണ്ണം ആവശ്യപ്പെടുന്ന മുഖപ്രസംഗങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. <ref name=isaac3>{{cite book|title=വിമോചനസമരത്തിന്റെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ|url=|last=ടി.എം.|first=തോമസ് ഐസക്|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|page=128-129}}</ref> സർക്കാരിനെതിരായ പത്രങ്ങളുടെ നീക്കത്തിന് അതേനാണയത്തിൽ തിരിച്ചടിക്കാൻ ബന്ധപ്പെട്ടവരും ശ്രമിച്ചിരുന്നു. ബജറ്റ് രേഖകൾ ചോർത്താൻ ശ്രമിച്ചു എന്നാരോപിച്ച് [[കേരളകൗമുദി ദിനപത്രം|കേരളകൌമുദിക്കെതിരെ]] ഔദ്യേഗിക രഹസ്യ നിമയപ്രകാരം കേസെടുത്തു. [[ദീപിക ദിനപത്രം|ദീപിക]] പത്രാധിപർക്കെതിരെയും ക്രിമിനൽ കേസെടുത്തു. [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ|വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]], [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ|എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]], [[ടി.വി. തോമസ്|ടി.വി. തോമസ്]] എന്നീ മന്ത്രിമാർ മലയാളമനോരമയടക്കമുള്ള വിവിധ പത്രങ്ങൾക്കെതിരെ മാനനഷ്ടക്കേസുകൾ ബോധിപ്പിച്ചു. 1959 മെയ് 2 ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് ചേർന്ന അഖിലേന്ത്യാ പത്രാധിപ സംഘടനയുടെ സമ്മേളനത്തെ ‌അഭിസംബോധന ചെയ്ത മുഖ്യമന്ത്രി പത്രങ്ങൾക്കെതിരെ രൂക്ഷ വിമർശനം അഴിച്ചുവിട്ടു: "ഒരു വിഭാഗം പത്രക്കാർ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാർ ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണെന്ന് അംഗീകരിക്കുവാൻ തയ്യാറല്ല... വസ്തുതകൾ വളച്ചൊടിക്കുക മാത്രമല്ല, വസ്തുതകൾ ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയുമാണ് നമ്മുടെ പല പത്രങ്ങളും ചെയ്യുന്നതെന്ന് കാണാം" എന്ന് അദ്ദേഹം തുറന്നടിച്ചു. <ref name=isaac4>{{cite book|title=വിമോചനസമരത്തിന്റെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ|url=|last=ടി.എം.|first=തോമസ് ഐസക്|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|page=157-158}}</ref> ====1957-59 കാലത്തു് കേരളത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന പ്രധാന വർത്തമാനപ്പത്രങ്ങൾ<ref>മലയാള മനോരമ ഇയർബുക്ക് 1959 പുറം: 446-447</ref> ==== {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! # ! പത്രം ! സ്ഥലം ! പത്രാധിപർ ! ഉടമ ! സ്ഥാപിതവർഷം |---------- |1 |[[മലയാള മനോരമ]] |[[കോട്ടയം]] |[[കെ. എം. ചെറിയാൻ]] |മലയാള മനോരമ ലിമിറ്റഡ് |1888 |---------- |---------- |2 |[[മാതൃഭൂമി]] |[[കോഴിക്കോട്]] |[[വി.എം. നായർ|വി. എം. നായർ]] |മാതൃഭൂമി ലിമിറ്റഡ് |1923 |---------- |3 |[[ദീപിക]] |[[കോട്ടയം]] |റെ. ഫാദർ ആന്റണി |SFS പ്രസ്സ് |1887 |---------- |4 |[[കേരളകൗമുദി_ദിനപത്രം|കേരള കൗമുദി]] |[[തിരുവനന്തപുരം]] |[[കെ. സുകുമാരൻ]] |കേരള കൗമുദി ലിമിറ്റഡ് |1940 |---------- |5 |[[ദേശാഭിമാനി]] |[[കോഴിക്കോട്]] |[[വി.ടി. ഇന്ദുചൂഡൻ|വി. ടി. ഇന്ദുചൂഡൻ]] |[[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |1947 |---------- |6 |[[ചന്ദ്രിക ദിനപ്പത്രം|ചന്ദ്രിക]] |[[കോഴിക്കോട്]] |[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ|സി. എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]] |[[മുസ്ലീം പ്രിന്റിങ്ങ് & പബ്ലിഷിങ്ങ് കമ്പനി]] |1946 |---------- |7 |[[ദിനമണി]] |[[കൊല്ലം]] |[[ആർ. ശങ്കർ]] |[[ആർ. ശങ്കർ]] |1957 |---------- |8 |[[എക്സ്പ്രസ്സ്]] |[[തൃശ്ശൂർ]] |[[കൊങ്ങശ്ശേരി കൃഷ്ണൻ]] |[[കൊങ്ങശ്ശേരി കൃഷ്ണൻ]] |1949 |---------- |9 |[[ജനയുഗം]] |[[കൊല്ലം]] |[[ഗോപിനാഥൻ നായർ]] |[[ജനയുഗം പബ്ലിക്കേഷൻസ്]] |1953 |---------- |10 |[[കേരളഭൂഷണം]] |[[കോട്ടയം]] |[[കെ. സി. സക്കറിയ]] |[[എ.വി. ജോർജ്ജ് & കൊ.]] |1944 |---------- |11 |[[മലയാളരാജ്യം]] |[[കൊല്ലം]] |[[എൻ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]] |[[എസ്.ആർ.വി. പ്രസ്സ് & പബ്ലിഷിങ്ങ് ]] |1936 |---------- |12 |[[നവജീവൻ]] |[[തൃശ്ശൂർ]] |[[ടി.കെ.ജി. നായർ]] |[[കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1953 |---------- |13 |[[നവകേരളം]] |[[തിരുവനന്തപുരം]] |[[സണ്ണി സെബാസ്റ്റ്യൻ]] |[[ഇ.എ. ഫെർണാണ്ടസ്]] |1957 |---------- |14 |[[പൊതുജനം]] |[[തിരുവനന്തപുരം]] |[[കെ. കാർത്തികേയൻ]] |[[കെ. കാർത്തികേയൻ]] |1957 |---------- |15 |[[കൗമുദി]] |[[തിരുവനന്തപുരം]] |[[കൈനിക്കര പത്മനാഭപിള്ള|കൈനിക്കര പത്മനാഭ പിള്ള]] |[[സോഷ്യലിസ്റ്റ് പബ്ലിക്കേഷൻസ്]] |1957 |---------- |} ====1957-59 കാലത്തെ പ്രധാന വർത്തമാനപ്പത്രങ്ങളുടെ പ്രചാരം<ref>മലയാള മനോരമ ഇയർബുക്ക് 1959 പുറം: 474, 610</ref> ==== {| class="wikitable" style="font-size:90%;" |- ! # ! പത്രം ! സ്ഥലം ! പ്രചാരം1957 ! 1958 ! 1959 |---------- |1 |മാതൃഭൂമി |കോഴിക്കോട് |58880 |61946 |62590 |---------- |2 |മലയാള മനോരമ |കോട്ടയം |46635 |58009 |62464 |---------- |3 |കേരള കൗമുദി |തിരുവനന്തപുരം |21884 |30429 |31856 |---------- |4 |ദീപിക |കോട്ടയം |18236 |17469 |19314 |---------- |5 |ജനയുഗം |കൊല്ലം |15531 |15737 |15934 |---------- |6 |കേരളഭൂഷണം |കോട്ടയം |16864 |16583 |15740 |---------- |7 |ദേശബന്ധു |കോട്ടയം |15034 |14351 |-- |---------- |8 |എക്സ്പ്രസ്സ് |തൃശ്ശൂർ |15393 |16501 | |---------- |} ===ആന്ധ്രാ അരി കുംഭകോണം=== {{പ്രലേ|1957 ലെ ആന്ധ്രാ അരി കുംഭകോണം}} ഭക്ഷ്യധാന്യങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ കേരളം എക്കാലത്തും ഒരു കമ്മിസംസ്ഥാനമായിരുന്നു. മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഭക്ഷ്യധാന്യക്കമ്മി താൽക്കാലികമായും ഭാഗികമായും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ടെങ്കിലും 1950കളിലെ കേരളത്തിൽ അരിയുടെ മൊത്തം ഉപഭോഗാവശ്യത്തിന്റെ 50 ശതമാനത്തോളം കമ്മി എല്ലാ വർഷവും പതിവായിരുന്നു. മൊത്തം കൃഷിഭൂമിയുടെ 36% മാത്രമാണ് നെൽകൃഷിക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. അരിയുടെ മൊത്തം പ്രതിവർഷ ആഭ്യന്തരഉല്പാദനം എട്ടുലക്ഷം ടൺ. അതായത് ആളോഹരി ദിവസേന 6.25 ഔൺസ് (177 ഗ്രാം) അരി മാത്രമാണ് കേരളത്തിന്റെ സ്വന്തം നെൽകൃഷിയിൽ നിന്നു ലഭ്യമായിരുന്നത്. തിരു-കൊച്ചിയിലും കേരളത്തിലും നിലനിന്നിരുന്ന സംസ്ഥാനഭരണകൂടങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉത്തരവാദിത്തം പോലും അരിയുടെ സ്ഥിരവും അനുസ്യൂതവുമായ ലഭ്യത ഉറപ്പുവരുത്തുക എന്നതായിരുന്നു. 1956ലെ വേനൽക്കാലം മുതൽ തന്നെ അഖിലേന്ത്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ അരിയുടെ വില മുമ്പെങ്ങുമില്ലാത്ത വിധത്തിൽ കുതിച്ചുകയറാൻ തുടങ്ങി.1956 ജൂണിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലും രണ്ടുമാസത്തിനുള്ളിൽ മറ്റു ജില്ലകളിലും ന്യായവിലഷോപ്പുകൾ തുടങ്ങിവെച്ചുകൊണ്ടാണ് ഈ വിലവർദ്ധനവിനെ നേരിടാൻ മുൻസർക്കാർ നടപടികളാരംഭിച്ചത്. എന്നാൽ ഇ.എം.എസ്. മന്ത്രിസഭ അധികാരം ഏറ്റെടുത്ത സമയത്ത് അരിക്ഷാമവും വിലക്കയറ്റവും നിയന്ത്രണാതീതമായിത്തുടങ്ങി. ആവശ്യത്തിന് അരി കിട്ടാനില്ലാതായതോടെ ന്യായവിലഷോപ്പുകളിലൂടെയുള്ള അരിവിതരണം നിലച്ചു. മറ്റു കടകളിൽ മുമ്പെങ്ങുമില്ലാത്ത വിധം അരിവില വർദ്ധിച്ചു. "അരിയെവിടെ? തുണിയെവിടെ? പറയൂ പറയൂ നമ്പൂരീ" എന്നായിരുന്നു അക്കാലത്ത് പ്രചരിച്ചുവന്ന ഒരു മുദ്രാവാക്യം. അരിക്ഷാമം മൂലമുണ്ടായ ഭക്ഷ്യപ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാൻ [[മക്കെറോണി|മക്കെറോണിയുടെ]] ഉപയോഗം പ്രചരിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഒരു താൽക്കാലിക പോംവഴിയായി ഭക്ഷ്യമന്ത്രി [[കെ.സി. ജോർജ്ജ്]] നിർദ്ദേശിച്ചത്. ജനങ്ങൾക്കു് തീരെ പരിചയമില്ലാതിരുന്ന ഈ പുതിയ ഭക്ഷണപദാർത്ഥത്തെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൾ തികഞ്ഞ പരിഹാസത്തോടെയാണു് എതിരേറ്റത്. [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിലെ]] ഒരു കയർ ഫാക്ടറി തൊഴിലാളിയായിരുന്ന രാജൻ കമ്യൂണിസ്റ്റ് നയങ്ങളിൽ രോഷം പൂണ്ട് "ഭഗവാൻ മക്രോണി" എന്ന പേരിൽ ഒരു കഥാപ്രസംഗം എഴുതി അവതരിപ്പിച്ചുതുടങ്ങി. പത്രങ്ങളും പ്രതിപക്ഷവും ഇതേറ്റുപിടിച്ച് സംസ്ഥാനമാകെ പ്രചരിപ്പിച്ചു. 1957 ജൂലൈയിൽ ആന്ധ്ര, മദ്രാസ്സ്, മൈസൂർ, കേരളം എന്നീ നാലു സംസ്ഥാനങ്ങളേയും ചേർത്ത് കേന്ദ്ര സർക്കാർ "ദക്ഷിണ അരി മേഖല"യായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതനുസരിച്ച് ആന്ധ്രയിൽ മിച്ചം വരുന്ന അരി കമ്മിസംസ്ഥാനമായ കേരളത്തിലേക്കു മാത്രമേ അയയ്ക്കാവൂ എന്ന നിബന്ധന വന്നു. മേഖലയിലല്ലാതെ പുറത്തൊരു സംസ്ഥാനത്തിന് അരി വിൽക്കുവാൻ ആന്ധ്രയ്ക്ക് അധികാരമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇങ്ങനെ മിച്ചം വന്നിരുന്ന അരിയാണ് കേരളത്തിന് ചെറുതായെങ്കിലും സമശ്വാസമായിക്കൊണ്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ ബംഗാളിലും ബോംബെയിലും കൂടി അരിക്ഷാമം രൂക്ഷമായപ്പോൾ കേന്ദ്രഗവണ്മെന്റ് ഈ നിലപാടിൽ അയവുവരുത്തി. കൂടുതൽ വിലയ്ക്ക് ഈ വിപണികളിലേക്ക് അരി കയറ്റി അയക്കാനുള്ള അവസരം ആന്ധ്രയ്ക്കു ലഭിച്ചു. ഇതോടെ, കേരളത്തിലെ അരിവ്യാപാരികൾ അവർക്ക് കരാറിൽ മുൻ-കൂട്ടി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട ക്ലിപ്തമായ കമ്മീഷൻ നിരക്കിൽ തുടർന്നും ആന്ധ്രയിൽനിന്നും അരി വാങ്ങിക്കൈമാറാൻ വിസമ്മതിച്ചു. ലോകസഭാംഗമായിരുന്ന [[എ.കെ. ഗോപാലൻ | എ.കെ. ഗോപാലന്റെ]]നിർദ്ദേശപ്രകാരം, പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാൻ 5000 ടൺ അരി നേരിട്ട് അരി ഇറക്കുമതി ചെയ്യാനും ന്യായവിലഷോപ്പുകളിലൂടെ അതു വിതരണം ചെയ്യാനും തീരുമാനിച്ചു. മദ്രാസ്സിലുള്ള ഒരു മൊത്തവ്യാപാരസ്ഥാപനമായ "മെസ്സേഴ്സ് ടി. ശ്രീരാമുലു, പി. സൂര്യനാരായണ & കൊ." എന്ന സ്ഥാപനവുമായി ഭക്ഷ്യവകുപ്പ് ഉടനടി കരാറിലെത്തി. നിയമാനുസൃതം പതിവുള്ളതുപോലെ ദർഘാസ് ടെണ്ടർ വിളിക്കാനോ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് കരാർ ഉറപ്പിക്കാനോ കാത്തുനിൽക്കാതെയാണ് ഈ ഇടപാട് തീർച്ചപ്പെടുത്തിയത്. ഈ കച്ചവടത്തിന്റെ ആദ്യഗഡു 1957 സെപ്റ്റംബറിൽ കേരളത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. ഉടൻതന്നെ വ്യാപകമായ അഴിമതിയാരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നു. മദ്രാസ്സിലെ ഏജന്റായ കമ്പനിയുടെ മാനേജർ ഒരു മുൻകമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകനായിരുന്നുവെന്നും കരാറിലെ നിബന്ധനകൾ അയാൾക്ക് ഗുണകരമായി എഴുതിയവയാണെന്നും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടു. വിപണിവിലയേക്കാൾ കൂടിയ നിരക്കിലാണ് കരാർ ഉറപ്പിച്ചതെന്ന് പ്രതിപക്ഷം കുറ്റപ്പെടുത്തി. ആന്ധ്രയിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഘടകത്തിന് തെരഞ്ഞെടുപ്പു ചെലവിന്റെ കടങ്ങൾ വീട്ടാൻ കൈക്കൂലിയായാണ് ഈ അധികത്തുക ചെലവിട്ടതെന്ന് കോൺഗ്രസ്സ് ആരോപിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ 1.6 ലക്ഷം രൂപയെന്നും പിന്നീട് 16.5 ലക്ഷം എന്നും ഈ തുക വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു. കോൺഗ്രസ്സ് എം.എൽ.എ.യായിരുന്ന ടി.ഓ. ബാവ നിയമസഭയിൽ കരാറിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ സഹിതം മന്ത്രിസഭയെ വെല്ലുവിളിച്ചു. മലയാളം പത്രങ്ങൾ ഈ അഴിമതിവാർത്ത വമ്പിച്ച പ്രാധാന്യത്തോടെ കൊണ്ടാടി. മനോരമ, മാതൃഭൂമി, ദീപിക എന്നീ പത്രങ്ങൾ ഒരു വശത്തും ദേശാഭിമാനി, ജനയുഗം എന്നിവ മറുവശത്തും അണിനിരന്നുകൊണ്ട് ഒരു മാദ്ധ്യമയുദ്ധം തന്നെ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. 1958 ഫെബ്രുവരി 12നു് ഇറങ്ങിയ മനോരമയിൽ "ആന്ധ്ര അരി കുംഭകോണം" എന്ന വമ്പൻ തലക്കെട്ടിൽ ഒരു വാർത്ത പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വമ്പിച്ച പ്രതിഷേധത്തെത്തുടർന്ന് ഹൈക്കോടതി ന്യായാധിപനായിരുന്ന [[ജസ്റ്റിസ് രാമൻനായർ കമ്മീഷൻ]] ഈ ഇടപാട് അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name=justiceramannayar>{{cite news|title=ജസ്റ്റീസ്.പി.ടി.രാമൻ നായർ - എ ലീഗൽ ഫിനോമിനൻ|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article773786.ece|publisher=ദ ഹിന്ദു ദിനപത്രം|date=2010-05-26|accessdate=2014-08-20|archive-date=2014-08-20|archive-url=https://archive.today/20140820051747/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article773786.ece|url-status=bot: unknown}}</ref> ഈ അരി ഇടപാടിൽ സംസ്ഥാനത്തിനു ഭയങ്കരമായ നഷ്ടം നേരിട്ടു എന്ന് കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചുവെങ്കിലും, ഈ റിപ്പോർട്ട് സർക്കാർ തള്ളിക്കളയുകയായിരുന്നു<ref>[[#icm98|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം 1920-1998 ഇ.എം.എസ്]]. പുറം. 132.കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഭരണത്തിലേക്ക്</ref>. കേരളം ഭക്ഷ്യക്ഷാമം നേരിടുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനമായിരുന്നു. പൊതു ടെൻഡർ വിളിച്ച് അരി വാങ്ങാനുള്ള നടപടി തുടങ്ങിയാൽ അക്കൊല്ലത്തെ ഓണക്കാലം വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടിലാകും, അതുകൊണ്ടാണ് സ്വകാര്യ കച്ചവടക്കാരനിൽ നിന്നും അരിവാങ്ങാനുള്ള തീരുമാനമെടുത്തത് എന്നുമാണ് ഈ റിപ്പോർട്ട് സ്വീകരിക്കാതിരിക്കാൻ സർക്കാർ നൽകിയ വിശദീകരണം.<ref>[[#icm98|ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം 1920-1998 ഇ.എം.എസ്]]. പുറം. 132.കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഭരണത്തിലേക്ക്</ref> ===വിമോചനസമരത്തിന് അരങ്ങൊരുങ്ങുന്നു=== ജനാധിപത്യകേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഒരു അഴിമതി ആരോപണമായിരുന്നു ആന്ധ്രാ അരിക്കേസ്. സർക്കാരിനെതിരെ ഒരവസരം വീണുകിട്ടാൻ കാത്തിരിക്കുന്ന പ്രതിപക്ഷങ്ങൾക്കും സമുദായനേതാക്കന്മാർക്കും ഇതൊരു നല്ല അവസരമായി. അതേ സമയം, സമൂഹത്തിലെ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗവുമായി ഇടപെടുന്നതിലൂടെ ദീർഘകാലം കൊണ്ടു നേടിയെടുത്ത രാഷ്ട്രീയപരിചയം സുഗമവും ജനപ്രീതികരവുമായ അധികാരനിർവ്വഹണത്തിനു മതിയാകില്ലെന്ന്, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അതിന്റെ അപക്വമായ പ്രതികരണങ്ങളിലൂടെ തെളിയിക്കുകയും ചെയ്തു. നിയമസഭാസമ്മേളനങ്ങളിൽ അടിസ്ഥാനമില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നതിന് മുഖ്യമന്ത്രി പ്രതിപക്ഷത്തെ ഒന്നടങ്കം ശാസിച്ചു. വ്യക്തമായ തെളിവോ പ്രസക്തിയോ ഉള്ള ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചാൽ അവ അന്വേഷിക്കാൻ സർക്കാർ തയ്യാറാണെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചു. പ്രതിപക്ഷനേതാവ് [[പി.ടി. ചാക്കോ]] ഈ അവസരം മുതലെടുത്ത്, അരി കുംഭകോണം അന്വേഷിക്കാമോ എന്നു ചോദിച്ചു. പെട്ടെന്നുള്ള ഈ ചോദ്യത്തിന് അദ്ദേഹം 'അന്വേഷിക്കാം' എന്നു മറുപടിയും കൊടുത്തു. ഇ.എം.എസ്.മന്ത്രിസഭ അങ്ങനെ ആദ്യമായി ഒരു അന്വേഷണക്കമ്മീഷന് സ്വയം വിധേയമാകാൻ തയ്യാറായി. പ്രതിപക്ഷം ഇതൊരു വൻവിജയമായി കൊണ്ടാടി. ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജിയായ ജസ്റ്റീസ് പി.ടി. രാമൻ നായർ 1958 മേയ് 12ന് അന്വേഷണക്കമ്മീഷനായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു. സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറലും ടി.ഓ. ബാവയ്ക്കു വേണ്ടി കെ.വി. നായരും മദ്രാസ്സിലെ ഏജന്റിനുവേണ്ടി വി.കെ.കെ. മേനോനും കൗൺസെലുകളായി വന്നു. 1959 ഫെബ്രുവരി 13ന് കമ്മീഷൻ അന്വേഷണറിപ്പോർട്ട് സർക്കാരിന് സമർപ്പിച്ചു. ദീർഘമായ റിപ്പോർട്ടിന്റെ അനുമാനങ്ങൾ ഇവയായിരുന്നു: (1) അരിക്കച്ചവടക്കരാറിൽ ന്യായമായും സംശയത്തിനിട നൽകുന്ന പഴുതുകളുണ്ട്‌ (2) ഈ ഇടപാടിൽ ഒഴിവാക്കാമായിരുന്ന നഷ്ടം ഒരു ലക്ഷത്തിലേറെ രൂപ വരും (3) സംസ്ഥാനത്തെ ഭക്ഷ്യദൗർലഭ്യത്തെസംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മദ്രാസ് കമ്പനിയുമായി നടത്തിയ ഇടപാട് ന്യായീകരിക്കത്തക്കതല്ല. ദർഘാസുകൾ വിളിക്കാതെ ഇടപാടു നടത്തിയതും ഭക്ഷ്യപ്രതിസന്ധിയുടെ നിർണ്ണായകഘട്ടം അതിനുമുമ്പേ കടന്നുപോയതും ഒഴിവാക്കാനാവുമായിരുന്ന നഷ്ടം വരുത്തിവെച്ചതും കമ്മീഷൻ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു. മാർച്ച് 19ന് ആന്ധ്രാ അരിക്കേസ് അന്വേഷണറിപ്പോർട്ട് നിയമസഭയുടെ മേശപ്പുറത്തു വെച്ചു. തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ പത്രങ്ങളും പ്രതിപക്ഷവും സർക്കാരിനെതിരെ പൂർവ്വാധികം ശക്തിയായി സംസാരിച്ചുതുടങ്ങി. ജനാധിപത്യത്തെ ബഹുമാനിക്കുവാനും രാജിവെച്ചൊഴിയുവാനും 'മലയാളി'എന്ന പത്രം സർക്കാരിനെ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. മനോരമ, മാതൃഭൂമി, ദീപിക, 'പൊതുജനം', 'കേരളജനത' തുടങ്ങിയ പത്രങ്ങളും പതിവായി എഡിറ്റോറിയലുകളും പ്രധാനവാർത്തകളും കാർട്ടൂണുകളും ഈ വിഷയത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കത്തക്കവിധത്തിലാക്കി. ഈ ഗവണ്മെന്റിന് അധികാരത്തിൽ തുടരാൻ അവകാശമില്ലെന്നും ഉടൻ രാജിവെച്ചുപോകണമെന്നും പി.എസ്.പി. നേതാവ് പട്ടം താണുപിള്ള പ്രസ്താവിച്ചു. ആസന്നമായ ഒരു ജനകീയപ്രക്ഷോഭത്തിന് ഒരുങ്ങിയിരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ജനങ്ങളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ സർക്കാർ ഈ ആവശ്യങ്ങളെ നേരിട്ടത് തികഞ്ഞ നിഷേധഭാവത്തോടും നിസ്സംഗതയോടും കൂടിയായിരുന്നു. കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ടിനെ അവർ നിരാകരിക്കുകയും നിസ്സാരവൽക്കരിക്കുകയും ചെയ്തു. പലപ്പോഴും കമ്മീഷനെത്തന്നെ അവർ പരിഹസിച്ചു. നിയമജ്ഞനായ മന്ത്രി വി. ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ടിനെ നിഷേധിച്ചുകൊണ്ട് മന്ത്രിസഭയെ നിയമവ്യാഖ്യാനങ്ങളിലൂടെ ന്യായീകരിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇതോടെ കോൺഗ്രസ്സും മുസ്ലീം ലീഗും പി.എസ്.പി.യും സംയുക്തമായി ഒരു യോഗം ചേർന്നു. ഏപ്രിൽ 15 അഴിമതിവിരുദ്ധദിനമായി ആചരിക്കാൻ യോഗം ആഹ്വാനം ചെയ്തു. 1959 ഏപ്രിൽ 6-ആം തീയതി നിയമസഭ ചേർന്നപ്പോൾ പ്രതിപക്ഷകക്ഷികൾ ഒന്നടങ്കം ഇറങ്ങിപ്പോക്കു നടത്തി. ==പ്രധാന കാരണങ്ങൾ== ===വിദ്യാഭ്യാസ ബിൽ=== പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും, കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ വ്യാപനത്തിൽ വിദേശികളായ ക്രൈസ്തവമിഷനറിമാർ വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു. മിഷനറിമാരല്ലാത്ത ക്രൈസ്തവരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലും ഒട്ടേറെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ കാലക്രമേണ രൂപപ്പെട്ടു. കാലം ചെന്നപ്പോൾ ഇവയുടെ എണ്ണം കൂടിയത് ക്രൈസ്തവേതര സമുദായങ്ങളെ അസ്വസ്ഥരാക്കിയതിനാൽ അവരും സ്വന്തം വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇങ്ങനെയുള്ള വിദ്യാലയങ്ങൾക്ക് സർക്കാരിന്റെ ഭാഗത്തു നിന്നും യാതൊരു സഹായവും ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. ശമ്പളവും മറ്റു ചെലവുകളും വഹിച്ചിരുന്നത് ഉടമസ്ഥരായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവിടങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന അദ്ധ്യാപകരുടെ ജീവിത നിലവാരം അത്രക്ക് മെച്ചമല്ലായിരുന്നു. ശമ്പളം തീരെ കുറവും, അതു തന്നെ കൃത്യമായി ലഭിക്കുകയുമില്ലായിരുന്നു. വിദ്യാലയമേലധികാരികളും, ഉടമസ്ഥരും അദ്ധ്യാപകരോട് തങ്ങളുടെ അടിമകളോടെന്ന പോലെ പെരുമാറാൻ തുടങ്ങി.<ref>[[#cm08|കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം - ഇ.എം.എസ്സ് നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] പുറം 236</ref> കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാരിന്റെ വിപ്ലവകരമായ ഒരു നടപടിയായിരുന്നു [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] അവതരിപ്പിച്ച വിദ്യാഭ്യാസ ബിൽ. അദ്ധ്യാപകരുടെ നിയമനത്തിൽ പൊതുവായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ കൊണ്ടുവരിക, ശമ്പളം ഖജനാവു വഴി വിതരണം ചെയ്യുക എന്നീ മാറ്റങ്ങൾ വിദ്യാഭ്യാസ ബിൽ നിർദ്ദേശിച്ചു.<ref>[[#cm08|കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം - ഇ.എം.എസ്സ് നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] പുറം 236</ref><ref name=thehindu1>{{cite news|title=കേരള എഡ്യുക്കേഷൻ ബിൽ|publisher=ദ ഹിന്ദു ദിനപത്രം|date=17-ജൂലൈ-1957|quote=അദ്ധ്യാപകരുടെ ശമ്പളം ഖജനാവ് വഴി വിതരണം ചെയ്യാനുള്ള നിയമം കൂടി ഈ ബില്ലിലുൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നു}}</ref> കൂടാതെ, സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങളിലെ അദ്ധ്യാപകരുടെ വേതനത്തിന്റെ തോതിൽ സ്വകാര്യ വിദ്യാലയങ്ങളിലെ അദ്ധ്യാപകർക്കും വേതനം നൽകാനുള്ള നിർദ്ദേശവും ബില്ലിന്റെ ഭാഗമായി.<ref>[[#cm08|കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം - ഇ.എം.എസ്സ് നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] പുറം 239</ref><ref name=vb1>{{cite news|title=വിദ്യാഭ്യാസബിൽ|url=http://www.firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/The_main_objectives_of_bill.htm|publisher=കേരളസർക്കാർ|accessdate=25-ഏപ്രിൽ-2013|quote=കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭ അവതരിപ്പിച്ച വിദ്യാഭ്യാസബിൽ|archive-date=2012-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20120715083207/http://www.firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/The_main_objectives_of_bill.htm|url-status=dead}}</ref> ബിൽ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഉടമസ്ഥതയും നടത്തിപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാകയാൽ ഇത് കൈവശം വച്ചിരുന്നവർ ബില്ലിനെതിരേ തിരിഞ്ഞു. നിയമം ലംഘിക്കുന്ന വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പ് സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുവാൻ വിദ്യാഭ്യാസ ബിൽ നിർദ്ദേശിച്ചു. അങ്ങനെയുള്ള സാഹചര്യങ്ങളിലല്ലാതെ സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുവാനുള്ള നിബന്ധനകൾ ഈ ബില്ലിൽ ഇല്ലായിരുന്നു. ഭൂരിപക്ഷം സ്വകാര്യ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും ക്രൈസ്തവ മാനേജ്മെന്റിന്റെയും മറ്റും കീഴിലായിരുന്നു. അവർ ബില്ലിനോടുള്ള എതിർപ്പിനെ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാനും നടത്താനുമുള്ള മൗലികാവകാശം ന്യൂനപക്ഷസമുദായങ്ങൾക്കു നൽകുന്ന ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനാവ്യവസ്ഥ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ന്യായീകരിച്ചു. കേരളത്തിന്റെ സാക്ഷരതാപുരോഗതിയിൽ കാര്യമായ പങ്കു വഹിച്ച ക്രൈസ്തവനേതൃത്വത്തിലുള്ള വിദ്യാലയങ്ങളെ പുതിയ ബില്ലിലൂടെ ഇല്ലാതാക്കാനാണ് സർക്കാർ ശ്രമിക്കുന്നതെന്ന് അന്നത്തെ ഒരു പത്രം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു.<ref name=hindustan1>{{cite news|title=ഇഷ്യൂസ് ഇൻ കേരള എഡ്യുക്കേഷൻ ബിൽ|publisher=ദ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ സ്റ്റാൻഡാർഡ്|last=കെ.പി.|first=തോമസ്(ഹോമ)|date=11-ജൂലൈ-1957|quote=പുതിയ വിദ്യാഭ്യാസബിൽ ക്രൈസ്തവവിദ്യാഭ്യാസമേഖലയെ ഇല്ലാതാക്കും}}</ref> ബിൽ നിയമമായാൽ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ കമ്മ്യൂണിസം പഠിപ്പിക്കേണ്ടിവരുമെന്നും അതുകൊണ്ട് ഇത് ഏതു രീതിയിലായാലും എതിർക്കപ്പെടേണ്ടതാണെന്നും ഇവർ തങ്ങളുടെ അനുയായികളോട് പറഞ്ഞിരുന്നുവെന്ന് ബിൽ അവതരിപ്പിച്ച മന്ത്രിസഭയെ നയിച്ചിരുന്ന ഇ.എം.എസ്സ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>[[#cm08|കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം - ഇ.എം.എസ്സ് നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] പുറം 239</ref> നിയമസഭക്കകത്തും പുറത്തും നടന്ന കടുത്ത സംഘർഷത്തിനിടയിലും വിദ്യാഭ്യാസബിൽ നിയമസഭ പാസ്സാക്കി. പക്ഷേ പ്രസിഡന്റിന്റെ അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, ഉയർന്നുവന്ന രാഷ്ട്രീയസാഹചര്യങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ബിൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിഗണനക്കായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ===കാർഷിക ബന്ധ ബിൽ=== [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ആദ്യത്തെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാർ അധികാരത്തിലെത്തി ഒരാഴ്ചക്കുള്ളിൽതന്നെ എല്ലാ ഒഴിപ്പിക്കലുകളും തടഞ്ഞുകൊണ്ടുള്ള ഒരു ഓർഡിനൻസ് കൊണ്ടു വന്നു. പാട്ടം നൽകാതിരുന്നാൽപോലും ജന്മിക്ക് കുടിയാനെ ഒഴിപ്പിക്കാൻ ഈ ഓർഡിനൻസ് വെച്ചു നിയമം അനുവദിക്കുമായിരുന്നില്ല.<ref>[[#cm08|കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം - ഇ.എം.എസ്സ് നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] പുറം 209</ref> ചെറുകിട [[കർഷകൻ|കർഷകർ]] ഈ നിയമത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്തപ്പോൾ ന്യൂനപക്ഷം വരുന്ന ജന്മികൾ ഇതിനെ എന്തു വിലകൊടുത്തും എതിർക്കേണ്ടത് തങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പിന്റെ ഭാഗമായിത്തന്നെ കരുതി.<ref>[[#cm08|കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം - ഇ.എം.എസ്സ് നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] പുറം 210</ref> കേരളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്തമായ കുടിയായ്മായാണ് നിലവിലുണ്ടായിരുന്നത്. [[മലബാർ]], [[കൊച്ചി]], [[തിരുവിതാംകൂർ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ കുടിയായ്മ സമ്പ്രദായം ഓരോ തരത്തിലായിരുന്നു. കാർഷികബന്ധബിൽ പാസ്സാക്കുന്നതിനും, അത് നിയമസഭയിലവതരിപ്പിക്കുന്നതിനും മുമ്പായി പലതരത്തിലുള്ള ആളുകളും,സംഘടനകളുമൊക്കെയായി സർക്കാരിന് കൂടിക്കാഴ്ചകളും ചർച്ചകളും നടത്തേണ്ടി വന്നു.<ref name=arb5>{{cite book|title=കമ്മ്യൂണിസം ഇൻ കേരള- എ സ്റ്റഡി ഇൻ പൊളിറ്റിക്കൽ അഡാപ്ടേഷൻ|url=http://books.google.com.sa/books?id=8CSQUxVjjWQC&pg=PA153&safe=on&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|last=ടി.ജെ|first=നൊസ്സിതർ|publisher=യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കാലിഫോർണിയ പ്രസ്സ്|isbn=978-0520046672|year=1983-സെപ്തംബർ|page=152|quote=വിശദമായ പഠനങ്ങൾക്കും, ആശയസമത്വത്തിനും ശേഷമാണ് ബിൽ നിയമസഭയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്}}</ref> [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]], [[സി. അച്യുതമേനോൻ|അച്യുതമേനോൻ]], [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]] എന്നീ മന്ത്രിസഭാംഗങ്ങളാണ് ഈ ബില്ലുമായി കൂടുതൽ ഇടപെട്ടിരുന്നത്. ബിൽ അവതരിപ്പിച്ച് നിയമസഭയുടെ അംഗീകാരം നേടുന്നതിന് ഒരു നീണ്ട കാലയളവെടുത്തു.<ref>[[#cm08|കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം - ഇ.എം.എസ്സ് നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] പുറം 211</ref><ref name=arb1>{{cite news|title=കാർഷികബന്ധബിൽ|url=http://www.firstministry.kerala.gov.in/pdf/bills/agrn_rln.pdf|publisher=കേരളസർക്കാർ|accessdate=25-ഏപ്രിൽ-2013|quote=കുടിയാൻ എന്ന പദത്തിന്റെ നിർവ്വചനത്തിൽ വരുന്ന ആരും തന്നെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെടാൻ പാടില്ല എന്ന നിയമം കർഷകർക്ക് ആശ്വാസകരമായിരുന്നു|archive-date=2014-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140505015813/http://www.firstministry.kerala.gov.in/pdf/bills/agrn_rln.pdf|url-status=dead}}</ref> ആയിരത്തോളം വരുന്ന നിർദ്ദേശങ്ങൾ ദീർഘ ചർച്ചക്കു വിധേയമായി. അക്കാലഘട്ടത്തിൽ നായർ സമുദായത്തിലുള്ളവരായിരുന്നു പ്രധാന ജന്മികളെല്ലാം. ബിൽ അവരുടെ താൽപര്യങ്ങളെ ഹനിക്കുമെന്നുള്ള ഭയമാണ് ബില്ലിനെതിരേ നീങ്ങാൻ ഈ സമുദായത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. ജന്മിമാരുടെ പ്രതിനിധികളും, നമ്പൂതിരിമാർ തുടങ്ങിയവരുടെ സംഘടനകളും, ബില്ലവതരിപ്പിച്ചവർക്കെതിരേ ശക്തമായ പ്രതിഷേധമുയർത്തി.<ref name=arb5൫>{{cite book|title=കമ്മ്യൂണിസം ഇൻ കേരള- എ സ്റ്റഡി ഇൻ പൊളിറ്റിക്കൽ അഡാപ്ടേഷൻ|url=http://books.google.com.sa/books?id=8CSQUxVjjWQC&pg=PA153&safe=on&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|last=ടി.ജെ|first=നൊസ്സിതർ|publisher=യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കാലിഫോർണിയ പ്രസ്സ്|isbn=978-0520046672|year=1983-സെപ്തംബർ|page=152|quote=ജന്മികളും,നായന്മാരും,നമ്പൂതിരിമാരും അവരുടെ സംഘടനകളും ബില്ലിനെ ശക്തിയുക്‌തം എതിർത്തു}}</ref> ഇത്തരം പ്രതിഷേധങ്ങളേയും, എതിർപ്പുകളേയും അതിജീവിച്ച ബിൽ നിയമസഭയുടെ അംഗീകാരം നേടി. ===രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾ=== ഒന്നാം നിയമസഭയുടെ കാലത്തു രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾ പതിവായി. പാർട്ടിയെ എതിർത്ത പലരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. അണികളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ നേതൃത്വം പരാജയപ്പെട്ടു. ആദ്യ കൊലപാതകങ്ങൾ അലപ്പുഴയിലാണ് അരങ്ങേറിയത്. തൃശൂർ വരന്തരപ്പിള്ളിയിൽ 1958 ജൂലൈ 26ന് കോൺഗ്രസ് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകർ തമ്മിലുണ്ടായ സംഘർഷത്തിൽ 6 കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ കുത്തേറ്റു മരിച്ചത് വലിയ വിവാദമായിരുന്നു.{{അവലംബം}} ==സുപ്രീം കോടതിയിലെ കേസ്== [[ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന|ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ]] 26{{സൂചിക|൨}}, 30{{സൂചിക|൩}} വകുപ്പുകളുടെ നഗ്നമായ ലംഘനമാണ് വിദ്യാഭ്യാസ ബിൽ എന്ന് സാമൂദായികസംഘടനകളും, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്|കോൺഗ്രസ്സും]] സുപ്രീംകോടതിയിൽ വാദിച്ചു. [[ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന|ഭരണഘടനയുടെ]] 26 ആം വകുപ്പനുസരിച്ച് ഇത്തരം വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഇടപെടാനോ, ഏറ്റെടുക്കാനോ സർക്കാരിന് അധികാരമില്ലെന്ന വാദിക്കുകയും, അതുകൊണ്ടു തന്നെ [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] അവതരിപ്പിച്ച വിദ്യാഭ്യാസബിൽ ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്നും സുപ്രീംകോടതിയിൽ വാദികൾ സമർത്ഥിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ 30 ആം വകുപ്പിലെ 1 ആം ഉപവകുപ്പ് പ്രകാരം എല്ലാ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കും വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കാനും ഭരിക്കാനും അവകാശമുണ്ടായിരിക്കും. ഇതുപ്രകാരം, ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ്ഥാപനം ന്യൂനപക്ഷത്തിന്റ കൈയ്യിലാണെന്നുള്ള കാരണം കാണിച്ച് അവയോട് സർക്കാർ പക്ഷപാതപരമായി പെരുമാറുന്നത് തെറ്റായ നടപടിയാണെന്ന് വാദികളുടെ അഭിഭാഷകർ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു.<ref name=bkn1>{{cite book|title=പൊളിച്ചെഴുത്ത്|url=http://books.indulekha.com/2011/11/03/polichezhuth/|last=ബർലിൻ|first=കുഞ്ഞനന്തൻനായർ|publisher=മാതൃഭൂമി ബുക്സ്|isbn=81-8264-189-6|year=2011|quote=ബർലിൻ കുഞ്ഞനന്തൻനായരുടെ ആത്മകഥ|access-date=2013-04-28|archive-date=2013-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110122954/http://books.indulekha.com/2011/11/03/polichezhuth/|url-status=dead}}</ref> പ്രശസ്തനായ ബ്രിട്ടീഷ് നിയമപണ്ഡിതനായിരുന്ന ഡി.എൻ.പ്രിറ്റ് ആയിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ അഭിഭാഷകൻ. വാദികളുടെ അഭിഭാഷകർ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച വകുപ്പുകൾക്കെതിരായിരുന്നില്ല പ്രിറ്റിന്റെ എതിർവാദം, മറിച്ച് ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടേതടക്കമുള്ള വിദ്യാലയങ്ങളിലെ അധ്യാപകർക്ക് ശമ്പളംകൊടുക്കാനും, അവരുടെ നിയമനം സർക്കാരിന്റെ കൈയ്യിലൂടെ നടത്താനും സർക്കാരിന് അധികാരമുണ്ടെന്നു സ്ഥാപിക്കാനായിരുന്നു. അദ്ധ്യാപകരെ അവരുടെ അടിമത്തത്തിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കാൻ ഈ ബിൽ വഴിയൊരുക്കി എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="bkn1" /> സംസ്ഥാനത്തെ ജനസംഖ്യയുടെ 25ശതമാനം വരുന്ന ക്രൈസ്തവസമുദായം ന്യൂനപക്ഷമല്ലെന്നും, അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവർ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള അവകാശങ്ങൾക്ക് അർഹരല്ലെന്നുമുള്ള മറ്റൊരു വാദവും, പ്രിറ്റ് ഉയർത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും സുപ്രീംകോടതി ഇത് തള്ളിക്കളയുകയായിരുന്നു.<ref name=catholich1>{{cite news|title=കേരളബിൽ-സുപ്രീംകോടതി വിധി|url=http://archive.catholicherald.co.uk/article/30th-may-1958/1/kerala-bill|publisher=കത്തോലിക്ക് ഹെറാൾഡ്|date=30-മെയ്-1958|quote=വിദ്യാഭ്യാസബില്ലിനെപ്പറ്റി സുപ്രീംകോടതിയിൽ നടന്ന വാദം (കത്തോലിക്ക് ഹെറാൾഡിന്റെ നിലവറയിൽ നിന്നും 28-ഏപ്രിൽ-2013 ൽ ശേഖരിച്ചത്)}}</ref> ==സമരം== [[പ്രമാണം:മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ വിമോചനസമരത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ.jpg|thumb|left|[[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ]] വിമോചനസമരം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യുന്നു.]] {{Quote box|width=25em|align=right|bgcolor=#ACE1AF| quote=തെക്കുതെക്കൊരു ദേശത്ത്</br> അലമാലകളുടെ തീരത്ത്</br> ഭർത്താവില്ലാ നേരത്ത്</br> ഫ്ലോറിയെന്നൊരു ഗർഭിണിയെ</br> വെടിവെച്ചുകൊന്ന സർക്കാരേ</br> പകരം ഞങ്ങൾ ചോദിക്കും" |source=- വിമോചനസമരത്തിൽ ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ട ഒരു മുദ്രാവാക്യം}} 1959 മെയ് 1 ന് വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ അടച്ചിട്ട് പ്രതിഷേധം പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു പ്രമേയം [[ചങ്ങനാശ്ശേരി|ചങ്ങനാശ്ശേരിയിൽ]] വച്ച് സമുദായിക നേതാക്കൾ പാസ്സാക്കി. ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരിയുടേയും, ചങ്ങനാശ്ശേരി ആർച്ചബിഷപ്പിന്റേയും ഒരു പൊതു സുഹൃത്തിന്റെ മദ്ധ്യസ്ഥതയിൽ പ്രശ്നപരിഹാരത്തിനു ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും ഫലവത്തായില്ല. [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ|മന്നത്ത് പദ്മനാഭന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു വിമോചനസമരസമിതി തന്നെ രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ടു. ''ഈ വരുന്ന വിമോചനസമരം, ഇന്ത്യയെ മാത്രമല്ല ഏഷ്യയെതന്നെ കമ്മ്യൂണിസത്തിൽ നിന്നും മോചിപ്പിക്കും'' എന്ന് [[ദീപിക ദിനപത്രം|ദീപിക പത്രം]] പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>[[#akg09|എന്റെ ജീവിതകഥ- എ.കെ.ജി]] പുറം 259-260</ref> സാമൂഹിക-മത സംഘടനകൾക്കു പുറമേ എല്ലാ പ്രധാന പ്രതിപക്ഷ സംഘടനകളും വിമോചന സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള|പട്ടം താണുപിള്ളയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി, [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ആർ.എസ്.പി]], [[മുസ്ലീം ലീഗ്]], [[കെ.എസ്.പി]] എന്നിവർ ഇ.എം.എസ്. മന്ത്രിസഭയെ പുറത്താക്കണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സമരത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു. സംസ്ഥാനത്ത് സർക്കാരിനെതിരായി വമ്പിച്ച റാലികൾ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. സാമൂദായിക ധ്രുവീകരണമായിരുന്നു ഈ സമരത്തിന്റെ പ്രത്യേകത എന്നതുകൊണ്ടു തന്നെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്|കോൺഗ്രസ്സ്]] പൂർണ്ണമായി സമരത്തിൽ പങ്കുകൊള്ളാൻ തയ്യാറായില്ല. മാത്രവുമല്ല, സമരത്തിൽ സ്വീകരിക്കേണ്ട നിലപാടിനെക്കുറിച്ച് കേന്ദ്രത്തോട് അഭിപ്രായം ആരായുകയും ചെയ്തു. വിമോചനസമരത്തിൽ കോൺഗ്രസ്സ് സ്വീകരിക്കേണ്ട നയത്തെക്കുറിച്ച് ചർച്ചചെയ്യാൻ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നും എത്തിയത് [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയായിരുന്നു]]. <ref name=arb55>{{cite book|title=കമ്മ്യൂണിസം ഇൻ കേരള- എ സ്റ്റഡി ഇൻ പൊളിറ്റിക്കൽ അഡാപ്ടേഷൻ|url=http://books.google.com.sa/books?id=8CSQUxVjjWQC&pg=PA153&safe=on&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false|last=ടി.ജെ|first=നൊസ്സിതർ|publisher=യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കാലിഫോർണിയ പ്രസ്സ്|isbn=978-0520046672|year=1983-സെപ്തംബർ|page=157-158|quote=വിമോചനസമരത്തിൽ കോൺഗ്രസ്സ് എടുത്ത നിലപാട്}}</ref> ഇ.എം.എസ്സ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ മന്ത്രിസഭയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കേരളസംസ്ഥാനത്തിലെ ക്രമസമാധാനനില തികച്ചും തൃപ്തികരമാണെന്നായിരുന്നു താൻ പ്രധാനമന്ത്രിക്കു റിപ്പോർട്ട് നൽകിയതെന്നായിരുന്നു ഇന്ദിരാഗാന്ധി പിന്നീട് പുറംലോകത്തോട് പറഞ്ഞത്. പക്ഷേ തന്റെ പിതാവു കൂടിയായ, പ്രധാനമന്ത്രി നെഹ്രുവിന്റെ സംസാരത്തിൽ നിന്നും കേരളത്തിലെ സ്ഥിതിയിൽ അദ്ദേഹം അത്ര തൃപ്തനല്ലെന്നും തനിക്കു മനസ്സിലായി എന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Vimochana samaram 13.jpg|thumb|ജൂൺ 13-ന് അങ്കമാലിയിൽ വെടിയേറ്റുമരിച്ചവരുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ.]] സർക്കാർ സമരത്തെ സായുധമായി നേരിടാൻ തീരുമാനിച്ചതോടെ കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ വഷളായി, ക്രമസമാധാന നില തകരാറിലാക്കി. [[അങ്കമാലി]], [[പുല്ലുവിള]], [[വെട്ടുകാട്]], [[ചെറിയതുറ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ സമരക്കാർക്കെതിരായി പോലീസ് വെടിവെയ്പ്പ് നടന്നു.<ref name=ankamalypf2>{{cite news|title=അങ്കമാലി പോലീസ് വെടിവെയ്പ് - അമ്പതാം വാർഷികം|url=http://www.hindu.com/2009/06/14/stories/2009061458520300.htm|publisher=ദ ഹിന്ദു|date=14-ജൂൺ-2009|accessdate=25-ഏപ്രിൽ-2013|archive-date=2011-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20110616131222/http://www.hindu.com/2009/06/14/stories/2009061458520300.htm|url-status=dead}}</ref> ഇതിൽ 15 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. [[മത്തായി മാഞ്ഞൂരാൻ]], [[ആർ. ശങ്കർ]], [[ജോസഫ് വടക്കൻ|ഫാ. ജോസഫ് വടക്കൻ]], [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]], [[സയ്യിദ് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബാഫക്കി തങ്ങൾ|ബാഫക്കി തങ്ങൾ]],[[ബി. വെല്ലിംഗ്ടൺ]] തുടങ്ങിയവരുടെ സജീവ സാന്നിദ്ധ്യം സമരത്തെ സഹായിച്ചു. ഈ സമരത്തിനിടയിലുണ്ടായ വെടിവെപ്പിൽ ഗർഭിണിയായിരുന്ന ഫ്ലോറിയെന്ന മുക്കുവ യുവതിയും കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. പ്രക്ഷോഭങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 42,745 സ്ത്രീകൾ അടക്കം 1,77,850 പേരാണ് അറസ്റ്റുചെയ്യപ്പെട്ടത്. അന്ന് [[കേരളം|കേരളത്തിലുണ്ടായിരുന്ന]] 895 പഞ്ചായത്തുകളിൽ 700 ഉം, 29 നഗരസഭകളിൽ 26 ഉം, 30ഓളം വരുന്ന ബാർ അസ്സോസിയേഷനുകളും കേരള സർക്കാരിനെ പുറത്താക്കണമെന്ന് ഗവർണറോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref name=rrk1>{{cite book|title=ദ റെഡ് റിഡ്ഡിൽ ഓഫ് കേരള|url=http://books.google.com.sa/books?id=e3duAAAAMAAJ&q=|last=ഡി.ആർ.|first=മങ്കേക്കർ|publisher=ഹാർവാർഡ് യാർഡ്|page=105}}</ref><ref name=expell1>{{cite news|title=ജനാധിപത്യമായിരുന്നു വിമോചനസമരം - കെ.എം.മാണി|url=http://www.deepika.com/Archives/CAT2_sub.asp?ccode=CAT2&hcode=82891|publisher=ദീപിക ദിനപത്രം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==രക്തസാക്ഷികൾ== {| class="wikitable" |+ !സംഭവം !തീയതി (1959) !രക്തസാക്ഷികൾ |- |അങ്കമാലി വെടിവയ്പ്പ് |ജൂൺ 13 | # ദേവസി # പാപ്പച്ചൻ # ചെമ്പിശ്ശേരി വറീത് # മുക്കടപ്പത്താൻ വറീത് # പൗലോ # കുര്യൻപറമ്പൻ വറീത് # കുഞ്ഞവിര പൗലോസ് |- |പുല്ലുവിള വെടിവയ്പ്പ് | rowspan="2" |ജൂൺ 14 | # മിഖായേൽ യാക്കോബ് # യാഗപ്പൻ |- |വെട്ടുകാട് വെടിവയ്പ്പ് | # ജോൺ ഫെർണാണ്ടസ് # ജോൺ നേരേര # മരിയൻ |- |ചെറിയതുറ വെടിവെപ്പ് | | # ഫ്ലോറി # ലാസർ # ആന്റണി സിൽവ |- |തൃശ്ശൂരിൽ കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ കുത്തിക്കൊലപ്പെടുത്തിയ വിദ്യാർഥി വളന്റിയർ | |മീൻപുഴയ്ക്കൽ കുര്യൻ |- |ലോക്കപ്പ് മർദ്ദനത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു | |കെ. പി. ജോസഫ് |- |പാലാ പൂവരണിയിൽ വച്ചു കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ കൊലപ്പെടുത്തിയ ശാന്തിസേനാ വളന്റിയർ | |ജോസഫ് ചരളയിൽ |} ==സമരത്തിന്റെ ഫലം== 1957 ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഒരു സ്വകാര്യ സന്ദർശനത്തിനെത്തിയ [[വി.കെ. കൃഷ്ണമേനോൻ]], [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] രാഷ്ട്രീയസ്ഥിതി തീരെ മോശമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി. കമ്മ്യൂണിസം ഇവിടെ ആവശ്യമില്ല എന്ന് ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയായ [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു|ജവഹർലാൽ നെഹ്രുവും]] 1958 ൽ പറയുകയുണ്ടായി.<ref name=vkk1>{{cite news|title=ജവഹർലാൽ നെഹ്രുവിന്റെ ജീവചരിത്രം|url=http://cs.nyu.edu/kandathi/kandathil.html#sch|publisher=ന്യൂയോർക്ക് സർവ്വകലാശാല|quote=കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ സർക്കാരും, കേന്ദ്രവും|access-date=2013-04-25|archive-date=2012-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20120301220721/http://cs.nyu.edu/kandathi/kandathil.html#sch|url-status=dead}}</ref> എങ്കിലും ജനാധിപത്യവാദിയെന്ന തന്റെ പ്രതിഛായയെ വിലമതിച്ചിരുന്ന നെഹ്രു, പക്ഷപാതപരമെന്നു തോന്നിക്കുന്ന നടപടികളെടുക്കാൻ മടിച്ചു. എന്നാൽ കേരളസന്ദർശനം കഴിഞ്ഞു മടങ്ങിയ [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]], കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകൾ ചെയ്യുന്നതെല്ലാം തെറ്റാണെന്നു പ്രസ്താവിച്ചു. അക്കാലത്ത് സംഘടനയുടെ അദ്ധ്യക്ഷപദവിയിലെത്തിയിരുന്ന ഇന്ദിരയുടെ നേതൃത്ത്വത്തിൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി, ഇ.എം.എസ്സ്. സർക്കാരിനെ പുറത്താക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ടു. രാഷ്ട്രപതി [[രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ്|രാജേന്ദ്രപ്രസാദിന്റെ]] മുന്നിൽ ഈ ആവശ്യം ഉന്നയിക്കാൻ പോയ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്|കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളുടെ സംഘത്തെ നയിച്ചത് [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരയായിരുന്നു]]. മന്ത്രിസഭയെ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള തീരുമാനത്തിൽ [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു|നെഹ്രുവിനെ]] മുഖ്യമായി സ്വാധീനിച്ചത് [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] ആയിരുന്നെന്ന് ഇ.എം.എസ്സും. കോൺഗ്രസ്സുകാർ തന്നെയും വിശ്വസിച്ചിരുന്നതായി [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു|നെഹ്രുവിന്റെ]] ജീവചരിത്രമെഴുതിയ [[എം.ജെ. അക്ബർ]] നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>Congressmen believed that Nehru would not have been persuaded but for Indira's influence"തന്റെ സർക്കാരിനെ താഴെയിറക്കിയതിൽ മുഖ്യപങ്കുവഹിച്ചത് പഇന്ദിരയാണെന്ന്, ഇ.എം.എസ്സ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.......ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയുടെ പ്രേരണയില്ലാതെ നെഹ്രു ഇതിനു സമ്മതിക്കുമായിരുന്നില്ലെന്ന് കോൺഗ്രസ്സുകാർ കരുതി" - എം.ജെ.അക്ബർ, നെഹ്രു: ദ മേക്കിങ്ങ് ഓഫ് ഇന്ത്യ (പുറം 529)</ref>കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാരിനെ പിരിച്ചുവിട്ടില്ലെങ്കിൽ താൻ രാഷ്ട്രപതിഭവനു മുന്നിൽ നിരാഹാരമിരിക്കുമെന്ന് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി നെഹ്രുവിനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതായി വി.കെ.കൃഷ്ണമേനോൻ ഇ.എം.എസ്സിനയച്ച രഹസ്യകുറിപ്പിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നതായി ബെർലിൻ കുഞ്ഞനനന്തൻ നായർ തന്റെ അത്മകഥയിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name=bkn11>{{cite book|title=പൊളിച്ചെഴുത്ത്|url=http://books.indulekha.com/2011/11/03/polichezhuth/|last=ബർലിൻ|first=കുഞ്ഞനന്തൻനായർ|publisher=മാതൃഭൂമി ബുക്സ്|isbn=81-8264-189-6|year=2011|quote=ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ സമ്മർദ്ദത്തിനു മുന്നിൽ തീരെ ഇഷ്ടമില്ലാഞ്ഞിട്ടും നെഹ്രു വഴങ്ങുന്നു|access-date=2013-04-28|archive-date=2013-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110122954/http://books.indulekha.com/2011/11/03/polichezhuth/|url-status=dead}}</ref> എന്നാൽ അതങ്ങിനെയല്ലായിരുന്നെന്ന് ശ്രീമതി ഇന്ദിരാഗാന്ധി താൻ എഴുതിയ പുസ്തകമായ ദ ട്രൂത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ യാതൊരു പ്രശ്നങ്ങളുമില്ലെന്നാണത്രേ അവർ പ്രധാനമന്ത്രി നെഹ്രുവിന് റിപ്പോർട്ട് നൽകിയത്. വിമോചന സമരത്തിന്റെ പ്രത്യക്ഷ പ്രത്യാഘാതം [[ഇ.എം.എസ്സ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ്.]] മന്ത്രിസഭയെ [[1959]] [[ജൂലൈ 31]]-നു പിരിച്ചുവിട്ടതായിരുന്നു. സംസ്ഥാനത്ത് ഭരണഘടനാനുസൃതമായ ഭരണം അസാദ്ധ്യമാണെന്ന ഗവർണ്ണർ കൃഷ്ണറാവുവിന്റെ റിപ്പോർട്ടിനെ തുടർന്ന്, [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന|ഭരണഘടനയുടെ]] 356-ആം വകുപ്പ് {{സൂചിക|൧}} അനുസരിച്ച് കേരളത്തിൽ [[രാഷ്ട്രപതി|രാഷ്ട്രപതി]] ഭരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു. വിമോചനസമരത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകത വമ്പിച്ച വിദ്യാർത്ഥി പങ്കാളിത്തം ആയിരുന്നു. ==സി.ഐ.എയുടെ പങ്ക്== ഈ സമരത്തിന് പിന്തുണയേകാനും സാമ്പത്തിക സഹായങ്ങൾ നൽകാനും യു.എസ് ചാരസംഘടനയായ [[സെൻട്രൽ ഇന്റലിജൻസ് ഏജൻസി|സി.ഐ.എ]] ഇടപെട്ടിരുന്നുവെന്ന ആരോപണം ഇടതുപാർട്ടികൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ട്. 1973 മുതൽ 1975 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ അമേരിക്കൻ നയതന്ത്രപ്രതിനിധിയായിരുന്ന [[പാട്രിക് മൊയ്നിഹാൻ]] ഇതു സംബന്ധിച്ച പരാമർശങ്ങൾ സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിമോചനസമരത്തെ സഹായിക്കാനായി സി.ഐ.എ ധനസഹായങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു എന്ന് അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=patrick1>{{cite book|title=എ ഡെയിഞ്ചറസ് പ്ലേസ്|url=http://www.amazon.com/Dangerous-Place-D-Moynihan/dp/0425044599/ref=sr_1_1?s=books&ie=UTF8&qid=1366891829&sr=1-1&keywords=0425044599|last=പാട്രിക്ക് ഡാനിയേൽ|first=മൊയ്നിഹാൻ|publisher=ബെർക്ക്ലി|isbn=978-0425044599|year=1955}}</ref> 1956 മുതൽ 1961 വരെ ഇന്ത്യയിലെ യു.എസ് അംബാസഡറായിരുന്ന എൽസ് വർത്ത് ബങ്കർ ഇക്കാര്യം പരാമർശിച്ചതായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവചരിത്രകാരനായ ഹവാർഡ് ഷാഫർ വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പരമാർശങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇടതുപാർട്ടികൾ ആരോപണം ഉയർത്തിയത്.<ref> {{cite book|title=വിമോചനസമരത്തിന്റെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ|url=http://books.google.com.sa/books/about/Vimochanasamarathinte_Kanappurangal.html?id=vOEnQAAACAAJ&redir_esc|last=ടി.എം.തോമസ്|first=ഐസക്|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|isbn=|year=2009|ref=vsk09}}</ref> ==പിൽക്കാല അഭിപ്രായങ്ങൾ== വിമോചനസമരത്തിനു പിന്നിൽ നിഗൂഢതാൽപര്യങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് സമരത്തെ മുന്നിൽ നിന്നു നയിച്ച [[ജോസഫ് വടക്കൻ|ഫാദർ.വടക്കൻ]] പിന്നീട് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref name=fv1>{{cite news|title=വിമോചനസമരത്തിനു പിന്നിൽ നിഗൂഢതാൽപര്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു - ഫാദർ.വടക്കൻ|url=http://www.firstministry.kerala.gov.in/vimochna.htm|publisher=കേരളത്തില പ്രഥമ സർക്കാരിനെക്കുറിച്ചുള്ള വെബ് വിലാസം|accessdate=28-ഏപ്രിൽ-2013|archive-date=2012-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120419181916/http://www.firstministry.kerala.gov.in/vimochna.htm|url-status=dead}}</ref> വിമോചനസമരം സംഘടിപ്പിച്ചത് കരപ്രമാണിമാരും വിദ്യാഭ്യാസകച്ചവടക്കാരും ജാതി-മത ശക്തികളും ചെർന്നായിരുന്നെന്ന്, സമരത്തിൽ പങ്കാളിയായിരുന്നെങ്കിലും പിൽക്കാലത്ത് ഇടതുപക്ഷസഹയാത്രിയും ഒടുവിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗവും ആയിത്തീർന്ന [[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]] ആരോപിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name ="nam"/> തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സർക്കാരിനെ ഒരു വിഭാഗത്തിന് ഇഷ്ടമല്ല എന്ന കാരണം കൊണ്ട് നടത്തിയ സമരമായിരുന്നു വിമോചന സമരമെന്നും ചിന്തകൾക്ക് പക്വത വരുന്നതിനു മുമ്പുള്ള കാലത്തിലായിരുന്നു വിമോചനസമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തതെന്നും എന്നാൽ ആ നടപടി അധാർമ്മികമായിരുന്നുവെന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടുവെന്നും അന്നു സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തവരിലൊരാളും പിൽക്കാലത്ത് ന്യായാധിപനുമായ ജസ്റ്റീസ് കെ.ടി. തോമസും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.<ref name=yahoo_mano/> ==കുറിപ്പുകൾ== *{{കുറിപ്പ്|൧|ഒരു സംസ്ഥാനത്തിലെ ഭരണം ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന അനുശാസിക്കുന്ന വിധത്തിലല്ല നടക്കുന്നതെന്ന സംസ്ഥാന ഗവർണറുടെ ശുപാർശയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ടി സംസ്ഥാനത്തെ ഭരണനിർവ്വഹണം രാഷ്ട്രപതിക്കോ അതല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം അധികാരം നൽകുന്ന സംസ്ഥാന സർക്കാർ അല്ലാത്തെ മറ്റേതൊരു സംവിധാനത്തിനോ ഏറ്റെടുക്കാൻ അധികാരം നൽകുന്നതാണ് ഭരണഘടനയിലെ 356 ആം വകുപ്പ്}} <ref name=article356>{{cite news|title=ഭരണഘടനയിലെ 356 ആം വകുപ്പ്|url=http://indiankanoon.org/doc/8019/|publisher=ഇന്ത്യൻ കാനൂൻ}}</ref> *{{കുറിപ്പ്|൨| [[ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന|ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ]] 26 ആം വകുപ്പ്. മതപരമായ കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനും, നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം. ക്രമസമാധാനം, ധാർമ്മികത, പൊതുആരോഗ്യം, ഈ വകുപ്പിലെ മറ്റു പരാമർശങ്ങൾ എന്നിവ കാത്തുസൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് എല്ലാമതവിഭാഗങ്ങൾക്കും ഇനി പറയുന്ന അവകാശങ്ങളുണ്ടായിരിയ്ക്കും. (൧).മതപരമോ സാമൂഹ്യസേവനപരമോ ആയ സ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങുവാനും പ്രവർത്തിപ്പിയ്ക്കാനുമുള്ള അവകാശം. (൨)മതപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ഭരിയ്ക്കുന്നതിനുള്ള അവകാശം}} *{{കുറിപ്പ്|൩| [[ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടന|ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ]] 30 ആം വകുപ്പ്. വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നതിനും, നടത്തുന്നതിനും ന്യൂനപക്ഷവിഭാഗങ്ങൾക്കുള്ള അവകാശം. (൧)മതന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കും ഭാഷന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കും വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ സ്ഥാപിയ്ക്കുവാനും ഭരിയ്ക്കുവാനും ഉള്ള അവകാശം}} ==അവലംബം== *{{cite book|title=കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ഉദ്ഭവവും വളർച്ചയും|last=ഇ.എം.എസ്|first=നമ്പൂതിരിപ്പാട്|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|year=2008|isbn=81-262-0189-4|ref=cm08}} *{{cite book|title=എന്റെ ജീവിത കഥ|last=എ.കെ.|first=ഗോപാലൻ|url=http://www.amazon.com/Ente-Jeevitha-Kadha-A-K-Gopalan/dp/8126201428|isbn=978-8126201426|year=2009|publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|ref=akg09}} *{{cite book |title=ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം 1920-1998 |last= ഇ.എം.എസ് |first= നമ്പൂതിരിപ്പാട് |coauthors= |year=2010 (നാലാം പതിപ്പ്) |publisher=ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്|location=ഇന്ത്യ,കേരളം|ref=icm98 |isbn=81-262-0522-9|}} {{reflist|3}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.firstministry.kerala.gov.in/pdf/agrarian%20relations.pdf കാർഷികബന്ധബില്ലവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കെ.ആർ.ഗൗരിയമ്മ നിയമസഭയിൽ നടത്തിയ പ്രസംഗം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150525210909/http://www.firstministry.kerala.gov.in/pdf/agrarian%20relations.pdf |date=2015-05-25 }} *[http://firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/The_main_objectives_of_bill.htm ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി അവതരിപ്പിച്ച വിദ്യാഭ്യാസ ബിൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120715083207/http://www.firstministry.kerala.gov.in/kerala_educationbill/The_main_objectives_of_bill.htm |date=2012-07-15 }} *[http://firstministry.kerala.gov.in/pdf/kurishuyudham_nayanar.pdf നവയുഗം വാരികയിൽ ഇ.കെ.നായനാർ വിമോചനസമരത്തെക്കുറിച്ചെഴുതിയത്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131215163919/http://www.firstministry.kerala.gov.in/pdf/kurishuyudham_nayanar.pdf |date=2013-12-15 }} *[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=334548 വിമോചനസമരം: ഇ.എം.എസ്സിനെ കൊല്ലാനും പദ്ധതിയിട്ടു ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വിഭാഗം:കേരളരാഷ്ട്രീയം]] [[Category:കേരളത്തിലെ സമരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിമോചനസമരം]] 58frkrnni8m6y3f5ca43w0vcm67wxo8 0 18582 4614744 4573882 2026-04-23T02:36:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614744 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Greek language}} {{Infobox Language |name = Greek |nativename = {{lang|el|ελληνικά}}<br />''{{ISOtranslit|ellīniká|el}}'' |pronunciation = [e̞liniˈka] |states = [[Greece]], [[Cyprus]], [[United States]], [[Australia]],<br /> [[Germany]], [[Turkey]], [[United Kingdom]], [[Canada]],<br /> [[Russia]], [[Albania]], [[Ukraine]], [[France]], [[Georgia (country)|Georgia]],<br /> [[Italy]], [[Bulgaria]], [[Romania]], [[FYR Macedonia]], [[Armenia]] and the rest of the [[Greek diaspora]]. |region = [[Balkans]] |speakers = c. 15 million |rank = 52 |familycolor = Indo-European |fam2 = [[Hellenic languages|Hellenic]] |script = [[Greek alphabet]] |nation = <!--Do not remove mentions with a source and do not add them without!!!--> {{GRE}}<br />{{CYP}}<br />{{EUR}}<br /> ---- '''Recognised minority language in:'''<br />{{ALB}}<ref name=HumanRights>{{cite web|url=http://www.unhchr.ch/udhr/lang/grk.htm |title=Greek |publisher=[[Office of the High Commissioner for Human Rights]] |date= |accessdate=2008-12-08}}</ref><br />{{ARM}}<ref name=CouncilofEurope>{{cite web |url=http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23/01/05&CL=ENG&VL=1 |title=List of declarations made with respect to treaty No. 148 |publisher=[[Council of Europe]] |date= |accessdate=2008-12-08 |archive-date=2012-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120522083136/http://conventions.coe.int/Treaty/Commun/ListeDeclarations.asp?NT=148&CM=8&DF=23%2F01%2F05&CL=ENG&VL=1 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://groong.usc.edu/orig/ok-20040916.html |title=An interview with Aziz Tamoyan, National Union of Yezidi |publisher=groong.usc.edu |date= |accessdate=2008-12-08 |archive-date=2009-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090625005142/http://groong.usc.edu/orig/ok-20040916.html |url-status=dead }}</ref><br />{{ITA}}<ref name=HumanRights/><br />{{ROM}}<ref name=CouncilofEurope/><br />{{UKR}}<ref name=CouncilofEurope/> |iso1=el |iso2b=gre |iso2t=ell |lc1=grc |ld1=Ancient Greek |lc2=ell |ld2=Modern Greek |lc3=pnt |ld3=Pontic Greek |lc4=gmy |ld4=Mycenaean Greek |lc5=gkm |ld5=Medieval Greek |lc6=cpg |ld6=Cappadocian Greek |lc7=tsd |ld7=Tsakonian Greek |map = }} '''ഗ്രീക്ക്''' ({{lang|el|ελληνική γλώσσα}} {{IPA2|eliniˈci ˈɣlosa}} അല്ലെങ്കിൽ എളുപ്പത്തിൽ {{lang|el|ελληνικά}} {{IPA2|eliniˈka}} — "ഹെല്ലെനിക്ക്") എന്നത് 6,746 വർഷത്തെ രേഖപ്പെടുത്തിയ ചരിത്രമുള്ള, [[ഇൻഡോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷകൾ|ഇൻഡോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷകളിൽ]] വച്ച് ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള, [[ഭാഷ|ഭാഷയാണ്]]. <!--It is also one of the earliest attested Indo-European languages, with fragmentary records in [[Mycenaean language|Mycenaean]] dating back to the 15th or 14th century BC, matched only by the [[list of extinct languages|extinct]] [[Anatolian languages]] and [[Vedic Sanskrit]].-->ഇന്ന്, [[ഗ്രീസ്]], [[സൈപ്രസ്]], [[അൽബേനിയ]], [[ബൾഗേറിയ]], [[മാസിഡോണിയ]], [[ഇറ്റലി]], [[തുർക്കി]], [[അർമേനിയ]], [[ജോർജ്ജിയ]], [[യുക്രെയിൻ]], [[മൊൾഡോവ]], [[റുമാനിയ]], [[റഷ്യ]], [[ഈജിപ്റ്റ്]], [[ജോർദ്ദാൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ധാരാളം പേരും, [[ഓസ്ട്രേലിയ]], [[അമേരിക്ക]], [[ജർമനി]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ കുടിയേറിപ്പാർത്തവരും ഉൾപ്പെടെ ഏതാണ്ട് 150-250 ലക്ഷം ജനങ്ങൾ ഗ്രീക്ക് സംസാരിക്കുന്നവരായുണ്ട്. '''ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയ ഭാഷകളിലൊന്നാണ് ഗ്രീക്ക്. ലോകത്ത് ദൃശ്യമാകുന്ന ആദ്യ ഭാഷയാണിത്. ഒരു ഭാഷയെ ലോകമാക്കി മാറ്റുന്ന ആദ്യത്തെ ഭാഷയായിരുന്നു അത്.''' [[ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമാല]](ആദ്യമായി [[സ്വരാക്ഷരങ്ങൾ]] ഉൾപ്പെടുത്തിയ) ഉപയോഗിച്ചാണ് ക്രി. മു. 9ആം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിലും]], ക്രി. മു. 4ആം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ [[സൈപ്രസ്|സൈപ്രസിലും]], ഗ്രീക്ക് എഴുതിപ്പോരുന്നത്. [[ഗ്രീക്ക് സാഹിത്യം|ഗ്രീക്ക് സാഹിത്യത്തിന്]] മൂവായിരം വർഷത്തോളം ഉള്ള ഇടമുറിയാത്ത [[ചരിത്രം|ചരിത്രമുണ്ട്]]. [[അലക്സാണ്ടർ|അലക്സാണ്ടറുടെ]] ഏഷ്യയിലേക്കുള്ള ആക്രമണങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായി കിഴക്ക് അഫ്ഘാനിസ്താൻ വരെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഗ്രീക്കിന്റെ ഉപയോഗം വ്യാപകമായിരുന്നു. ഗ്രീക്കിലെഴുതിയ [[അശോകൻ|അശോകന്റെ]] ശിലാശാസനങ്ങൾ അഫ്ഘാനിസ്താനിൽ [[കന്ദഹാർ]] പ്രദേശത്തു നിന്നും ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്<ref name=afghans8>{{cite book |last=Voglesang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter= 8 - The Greeks|pages=126|url=}}</ref>‌. ==രണ്ടു ഭാഷകൾ== ആധുനിക കാലത്ത് രണ്ടുതരം ഗ്രീക്ക് ഭാഷകൾ ഒരേ സമയം നിലനിൽക്കുന്ന അവസ്ഥയുണ്ട് ([[വാമൊഴി|വാമൊഴിയും]] [[വരമൊഴി|വരമൊഴിയും]]). ഡിമോടികി (ഡിമോട്ടിക് ഗ്രീക്ക്) അഥവാ സാധാരണക്കാർ സംസാരിക്കാനുപയോഗിക്കുന്ന ഭാഷ; കഥാറെവോസ എന്ന ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ഗ്രീക്ക് ഭാഷ എന്നിവ രണ്ടും ഗ്രീക്ക് ഭാഷയുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്. കഥാറെവോസ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ സമയത്ത് പുരാതന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയും ആധുനിക ഭാഷയും യോജിപ്പിച്ച് പുതുതായി രൂപം കൊണ്ട ഗ്രീസ് രാജ്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങൾക്കുപയോഗിക്കാനായി കൃത്രിമമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണ്. 1976-ൽ ഡിമോട്ടികി ഗ്രീസിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിൽ കഥാറെവോസെയുടെ സ്വഭാവങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തിയ രൂപത്തെയാണ് സ്റ്റാൻഡേഡ് മോഡേൺ ഗ്രീക്ക് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഈ ഭാഷയാണ് ഇപ്പോളുപയോഗിക്കുന്നത്. == അവലംബം == {{Reflist|2}} ==സ്രോതസ്സുകൾ== * [[W. Sidney Allen]], ''Vox Graeca – a guide to the pronunciation of classical Greek''. Cambridge University Press, 1968–74. ISBN 0-521-20626-X * Robert Browning, ''Medieval and Modern Greek'', Cambridge University Press, 2nd edition 1983, ISBN 0-521-29978-0. An excellent and concise historical account of the development of modern Greek from the ancient language. * Crosby and Schaeffer, ''An Introduction to Greek'', Allyn and Bacon, Inc. 1928. A school grammar of ancient Greek * Dionysius of Thrace, [http://www.fh-augsburg.de/~harsch/graeca/Chronologia/S_ante02/DionysiosThrax/dio_tech.html "Art of Grammar"], "{{lang|grc|Τέχνη γραμματική}}", c.100 BC * David Holton, Peter Mackridge, and Irene Philippaki-Warburton, ''Greek: A Comprehensive Grammar of the Modern Language'', [[Routledge]], 1997, ISBN 0-415-10002-X. A reference grammar of ''modern'' Greek. * Geoffrey Horrocks, ''Greek: A History of the Language and Its Speakers'' (Longman Linguistics Library). [[Addison-Wesley]], 1997. ISBN 0-582-30709-0. From Mycenean to modern. * Brian Newton, ''The Generative Interpretation of Dialect: A Study of Modern Greek Phonology'', Cambridge University Press, 1972, ISBN 0-521-08497-0. * [[Andrew Sihler]], "A New Comparative Grammar of Greek and Latin", Oxford University Press, 1996. An historical grammar of ancient Greek from its Indo-European origins. Some eccentricities and no bibliography but a useful handbook to the earliest stages of Greek's development. * Herbert Weir Smyth, ''Greek Grammar'', [[Harvard University Press]], 1956 (revised edition), ISBN 0-674-36250-0. The standard grammar of classical Greek. Focuses primarily on the [[Attic Greek|Attic]] dialect, with comparatively weak treatment of the other dialects and the Homeric ''{{lang|de|Kunstsprache}}''. * Krill, Richard M., ''Greek and Latin in English Today'', Bolchazy-Carducci Publishers, 1990, ISBN 0-86516-241-7. * Scheler, Manfred (1977): ''Der englische Wortschatz'' 'English vocabulary'. Berlin: Schmidt. ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Wikibooks}} ===പൊതു പശ്ചാത്തലം=== {{InterWiki|code=el|Standard Greek}} {{InterWiki|code=pnt|Pontic Greek}} {{Commons category}} {{Wikivoyage|Greek}} * [http://www.bartleby.com/65/gr/Greeklan.html Greek Language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051013090119/http://www.bartleby.com/65/gr/Greeklan.html |date=2005-10-13 }}, Columbia Electronic Encyclopedia. * [http://greek-language.com The Greek Language and Linguistics Gateway], useful information on the history of the Greek language, application of modern Linguistics to the study of Greek, and tools for learning Greek. * [http://www.greek-language.gr/greekLang/index.html The Greek Language Portal], a portal for Greek language and linguistic education. * [http://www.perseus.tufts.edu/ The Perseus Project] has many useful pages for the study of classical languages and literatures, including dictionaries. * [http://socrates.berkeley.edu/~ancgreek/ancient_greek_start.html Ancient Greek Tutorials], Berkeley Language Center of the University of California, Berkeley ===ഭാഷാപഠനം=== {{Wikiquote| code=el}} * [http://learn101.org/greek.php Learn Greek] Grammar and vocabulary with pronunciation. * [http://greek-language.com/grammar Hellenistic Greek Lessons] Greek-Language.com provides a free online grammar of Hellenistic Greek. * [http://greek.kihlman.eu Greek dictionary, tutorial and hangman program with texteditor], this shareware program is aimed at learning New Testament Greek. * [http://www.phigita.net/spell-check/ Greek spell checker] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913013504/http://www.phigita.net/spell-check/ |date=2008-09-13 }} * {{In lang|el}} [http://www.komvos.edu.gr/ komvos.edu.gr], a website for the support of people who are being taught the Greek language. * [http://greek123.com greek123.com] – formerly Papaloizos Publications, is a second generation family run publishing firm that specializes in Modern Greek language learning materials for students of all ages. * [http://www.ntgreek.net/ New Testament Greek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090206230904/http://www.ntgreek.net/ |date=2009-02-06 }} Three graduated courses designed to help students learn to read the Greek New Testament * [https://addons.mozilla.org/firefox/addon/10573 a keyboard for typing greek characters for firefox]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.pi-schools.gr/lessons/hellenic/ Books on Greek language that are taught at schools in Greece (page in Greek)] * [[:wikt:Appendix:Greek Swadesh list|Greek Swadesh list of basic vocabulary words]] (from Wiktionary's [[:wikt:Appendix:Swadesh lists|Swadesh list appendix]]) * [http://www.fsi-language-courses.org/Content.php?page=Greek USA Foreign Service Institute Modern Greek basic course]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ===നിഘണ്ടുക്കൾ=== * [http://www.in.gr/dictionary/lookup.asp Greek-English/English-Greek dictionary] {{In lang|el}} * [http://www.translatum.gr Translatum – The Greek translation Vortal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190629094959/https://www.translatum.gr/ |date=2019-06-29 }} (Dictionaries and terminology forum) * [http://www.greek-language.com/Dictionaries.html Greek Lexical Aids], descriptions of both online lexicons (with appropriate links) and Greek Lexicons in Print. * [http://lexicon.pathfinder.gr/ Online Greek-English and English-Greek dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091004045112/http://lexicon.pathfinder.gr/ |date=2009-10-04 }} (Modern Greek) * [http://www.mydictionary.net/greek Online Greek ↔ English Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091003085040/http://www.mydictionary.net/greek |date=2009-10-03 }} with gender and type of words * [http://www.greek-language.gr/greekLang/index.html The Greek Language Portal], dictionaries of all forms of Greek (Ancient, Hellenistic, Medieval, Modern). {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091003090406/http://www.greek-language.gr/greekLang/index.html |date=2009-10-03 }} * scanned images from [http://www.lib.uchicago.edu/efts/Woodhouse/ S. C. Woodhouse's English-Greek dictionary], 1910 * [http://greek-english.com/ English to Greek Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100920230810/http://greek-english.com/ |date=2010-09-20 }} * [http://www.seslisozluk.com/yunanca Greek-English ↔ English-Greek and Greek-Turkish ↔ Turkish-Greek Dictionary] ===സാഹിത്യം=== * [http://books.phigita.net/ Books in Greek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060822091653/http://books.phigita.net/ |date=2006-08-22 }}, an extended list of searchable bibliographic information * {{In lang|el}} [http://www.snhell.gr/en/index.html Center for Neo-Hellenic Studies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090908222028/http://www.snhell.gr/en/index.html |date=2009-09-08 }}, a non-profit organization that promotes modern Greek literature and culture * [http://www.kenef.phil.uoi.gr/static/digital.htm Research lab of modern Greek philosophy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219040636/http://www.kenef.phil.uoi.gr/static/digital.htm |date=2007-02-19 }}, a large e-library of modern Greek texts/books * [http://www.thesavros.gr/ The Treasure of the Greek Language] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060515145733/http://www.thesavros.gr/ |date=2006-05-15 }}, a large collection of e-books from all stages of Greek language {{lang-stub|Greek language}} {{Greek language | 1 | 2 | }} {{Official EU languages}} {{Greece topics}} {{Greek language periods}} [[വർഗ്ഗം:ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:അൽബേനിയയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗ്രീക്ക് ഭാഷ]] [[വർഗ്ഗം:ഗ്രീസിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:തുർക്കിയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷകൾ]] m6pyy983o8tlltkov0d953so8t6xedt 0 21803 4614710 4609823 2026-04-22T20:39:04Z Vishkailas 214655 ചുരുക്കി. ഹെഡിങ് ഉചിതമായ വിവരം കൊടുത്തു 4614710 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Kodungallur kurumba temple}} {{Infobox Mandir |image = BhagavathiTemple,KDR2.JPG <!-- Kodungallur kurumba temple.jpg --> |caption=ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |date_built = [[സംഘകാലം]] |primary_deity = [[ശ്രീ ഭദ്രകാളി]] ([[കണ്ണകി]], [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ]], [[പരമശിവൻ]] |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുള്ള]] ഒരു പ്രസിദ്ധമായ മഹാക്ഷേത്രമാണ്‌ '''ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. ഭഗവതിയുടെ മൂലകേന്ദ്രമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇത് "ലോകാംബിക ക്ഷേത്രം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയെ]] [[ഭദ്രകാളി]] ഭാവത്തിൽ [[ശ്രീചക്രം|ശ്രീചക്ര]] സമേതയായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലാണ് എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഇതിനുവേണ്ടി വളരെയധികം താന്ത്രികവിദ്യകൾ പ്രയോഗിയ്ക്കപ്പെട്ടതായി പറയുന്നു. കാശ്മീർ താന്ത്രിക രീതിയായ രുരുജിത് വിധാനത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇവിടുത്തെ ദ്രാവിഡ ഭഗവതി ''കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയാണ്. പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ഭഗവതി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ ദൈവം (പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി) എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയോടൊപ്പം [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതാക്കളായ]] ബ്രാഹ്മി, വൈഷ്ണവി, മഹേശ്വരി, ഇന്ദ്രാണി, [[വാരാഹി]], കൗമാരി, [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നിവരുടെ ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നിവരോടൊപ്പമുള്ള അപൂർവമായ പ്രത്യേക പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുരുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ടുപോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ മറ്റ് 64 ഭഗവതീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രം ആയിട്ടാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. [[പരമശിവൻ]] ആണ് ക്ഷേത്രനാഥൻ. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഈ ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. 108 ശിവാലയ സ്തോത്രത്തിൽ ഇത് കാണാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഇവിടെ ശിവനേക്കാൾ പ്രാധാന്യം ഭഗവതിയ്ക്കാണ്. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]], [[ക്ഷേത്രപാലകൻ]], [[ചാമുണ്ഡി|തവിട്ടുമുത്തി]], [[വസൂരിമാല]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] (ജനുവരി 14/ 15) [[താലപ്പൊലി]], [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] (മാർച്ച്‌-ഏപ്രിൽ) [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി മഹോത്സവം]], [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] (സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ) [[നവരാത്രി]], മേടമാസത്തിലെ (മെയ്‌) ചന്താട്ടം, മകര ചൊവ്വ എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ട് വിശേഷങ്ങൾ. പൊതുവെ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഉണ്ടാവുക. [[അടികൾ]] എന്ന സമുദായക്കാരാണ് ഇവിടുത്തെ പൂജാരിമാർ. [[ശാക്തേയം|ശാക്തേയ,]] കൗളമാർഗത്തിലുള്ള പൂജകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കുന്നത്ത്, മഠത്തിൽ, നീലത്ത് എന്നീ അടികൾ കുടുംബക്കാർക്കാണ് പരമ്പരാഗതമായി പൂജാധികാരം. പുരാതനമായ മാതൃ ദൈവ സങ്കല്പം, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ പിന്തുടർച്ചയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. ചൊവ്വ, വെള്ളി, ശനി, പൗർണമി, അമാവാസി, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനം. == ചരിത്രം == [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] ആസ്ഥാനമാക്കി [[കേരളം]] ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ് ആദ്യമായി [[കണ്ണകി]]യെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്കുമാറി [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66-നോട്]] ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി കുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിയുടെ സ്മാരക ശിലക്ക് പിന്നെയും ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. പിൽക്കാലത്തു നിലവിൽ വന്നതാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. എ. ശങ്കരമേനോൻ എഴുതിയ ‘എ സർവേ‌ ഓഫ് കേരള ഹിസ്റ്ററി’ പോലെയുള്ള ചില പുസ്തകങ്ങളിൽ ആദിമ യുദ്ധ ദൈവമായ കൊറ്റവൈ ആയിരുന്നു കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആരാധനാമൂർത്തി എന്ന്‌ കാണാം. ഈ ഭഗവതി പിൽക്കാലത്ത് പലവിധ പരിണാമങ്ങളിലൂടെ ഭദ്രകാളി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് മാതൃ ദൈവാരാധന, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം, യുദ്ധവിജയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൈവമായിരുന്നു. പത്തിനിക്കടവുൾ (അഥവാ ഭാര്യാദൈവം) എന്ന പേരിലാണ്‌ [[ചിലപ്പതികാരം|ചിലപ്പതികാരത്തിലെ]] വീരനായികയായ (അവതാര കാളി) കണ്ണകി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചെങ്കുട്ടുവന്റെ കാലത്ത് ജൈനമതം കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ പരിസരങ്ങളിൽ സ്വാധീനം നേടിയിരുന്നു. [[കണ്ണകി|പത്തിനിക്കടവുൾ]] എന്നാണ് കണ്ണകിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. കണ്ണകിയുടെ വിഗ്രഹം നിർമ്മിക്കാനുള്ള കല്ല് അനേകം രാജാക്കന്മാരെ കീഴ്പ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടു വന്നതാണെന്ന് സംഘകാല സാഹിത്യങ്ങളിൽ വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാ ചടങ്ങുകളിൽ അനേകം രാജാക്കന്മാർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. [[സിലോൺ|സിലോണിലെ]] [[ഗജബാഹു ഒന്നാമൻ]] അവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. [[മഹായാമൻ]] [[പാലി|പാലിഭാഷയിൽ]] രചിച്ച [[മഹാവംശം|മഹാവംശത്തിൽ]] എ.ഡി. 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഗജബാഹു]] [[സിലോൺ|സിലോണിൽ]] വാണിരുന്നതായും വഞ്ചിയിൽ വന്ന് പത്തിനീദേവി പ്രതിഷ്ഠാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായും പറഞ്ഞുകാണുകയാൽ <ref> {{cite book |last=ഇളയത്|first=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ|authorlink=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ ഇളയത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൂടെ |year=2002|publisher=H & C Publishing House |location= Thrissur }} </ref> 1800 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ കണ്ണകീപ്രതിഷ്ഠ നടന്നതായി കണക്കാക്കാം. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച വിഗ്രഹം ഒറ്റമുലയുള്ള കണ്ണകിയുടെതായിരുന്നു എന്നാണ്‌ സാഹിത്യ പരാമർശം. എന്നാൽ ഇന്ന് വസൂരിമാലക്ക് മാത്രമേ ഇതുമായി ആകാരസാമ്യം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ക്ഷേത്രത്തിലെ രഹസ്യ അറയിൽ കണ്ണകിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ശ്രീ. വി.റ്റി.ഇന്ദുചൂഡൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book |last=കൃഷ്ണപിള്ള|first=നാലാങ്കൽ|authorlink=നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള|coauthors= |title=മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മുന്നിൽ |year=1982|publisher=Sahitya Pravarthaka Co-operative Society Ltd |location= Kottayam }} </ref> ഭരണി ഉത്സവം ആരംഭിച്ചതിനെപ്പറ്റി നിരവധി നിഗമനങ്ങളുണ്ട്. ചോളന്മാരെ നേരിടാൻ പുറപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് ആത്മീയമായും സാമുദായികമായും ഉന്നതി കൈവരിക്കാൻ കുലശേഖരരാജാവ് രാമവർമ്മകുലശേഖരൻ നടത്തിയ ഏതെങ്കിലും ആചാരമായി ഭരണി ഉത്സവത്തെ കണക്കാക്കുന്നു. <ref name="pgr"/> അശോകന്റെ കാലത്ത് ബുദ്ധമതത്തിന് പ്രചാരം സിദ്ധിക്കുകയും പിൽക്കാലത്ത് ചേര രാജാക്കൻമാർ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചതോടെ<ref>{{Cite web|url=https://books.google.ae/books?id=Be3PCvzf-BYC&pg=PA109&lpg=PA109&dq=chera+and+buddhism&source=bl&ots=9kanUcjnDq&sig=Traf07JuSw-0dA9xhxEl3JclfY8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj69N6FgfrSAhWNhRoKHXAICgEQ6AEIKjAC#v=onepage&q=chera%20and%20buddhism&f=false|title=A Social History of India|access-date=|last=S. N.|first=Sadasivan|date=|website=|publisher=}}</ref> കാവും ബുദ്ധവിഹാരമായെന്നും അങ്ങനെ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം മുമ്പ് ഒരു ബൗദ്ധകേന്ദ്രമായി മാറിയെന്നും പല ചരിത്രകാരന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref>സംഘകാലകൃതികളായ അകനാനൂറ്, പുറനാനൂറ്, മണിമേഖല തുടങ്ങിയവയിൽ ചേരരാജാക്കന്മാർ ബുദ്ധരായിരുന്നു എന്നും ആതൻ എന്ന അവരുടെ സ്ഥാനപ്പേരു അർഹതൻ എന്ന ബുദ്ധ സംജ്ഞയുടെ പ്രദേശികനാമമാണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. </ref> അവിടെ ബലിക്കല്ലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വൃത്താകാരത്തിലുള്ള ശിലയിന്മേൽ കാണുന്ന പത്മദളങ്ങൾ ഒരു ബൗദ്ധസ്തൂപത്തിൻറെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ ശിലയെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നുണ്ടത്രെ. ബൗദ്ധരെ ഓടിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കോഴിബലിയും ഭരണിപ്പാട്ടും ആരംഭിച്ചതെന്ന വാദത്തിൽ കഴമ്പുണ്ടാകാമെന്ന് പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="pkg"> {{cite book |last=ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|first=പി.കെ|authorlink=പി.കെ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|coauthors= |title=കേരളത്തിൻറെ സാംസ്കാരികചരിത്രം |year=1974|publisher=കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|location= തിരുവനന്തപുരം }} </ref>. ഹിന്ദു മതത്തിലെ ശാക്തേയ ഉപാസനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ച "മ" കാര പൂജയുടെ ഭാഗമാണ് ഭരണിപാട്ട്, കോഴിവെട്ട് എന്നിവ എന്ന് ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തിയവർ പറയുന്നു. ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഊർവരതാ പൂജയാണ്‌ ബലിയിലൂടെ അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. <ref name="pkg" /> എന്നാൽ ഇത് ഒരു ജൈനക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വി.വി.കെ. വാലത്ത് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. “കൊടും കല്ലൂര്“ ആണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയതെന്നതും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കാണ് “കല്ല്” എന്നു പറയാറുള്ളതും ഇത് ഒരു ജൈന ക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നു വാദിക്കുന്നവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ശിവക്ഷേത്രമായി പരിണമിച്ചെങ്കിലും മുൻകാലത്ത് തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രവും മറ്റും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളായിരുന്നു എന്ന പഴമ ഈ വാദത്തിനു ഉപോൽബലകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book|last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref> [[ശൈവമതം|ശൈവമതത്തിന്റെ]] പ്രചാരത്തോടെ ഇത് അവരുടെ ക്ഷേത്രമായി മാറി. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവ പ്രതിഷ്ഠ നടന്നു. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ ആദിപരാശക്തിയായ കാളിയെ ആരാധിച്ചതെങ്കിലും പിന്നീടത് പാർവ്വതിയുടെ പര്യായമായി തീരുകയായിരുന്നു. <ref name= ports> {{cite book |last=കിളിമാനൂർ |first=വിശ്വംഭരൻ |authorlink=പ്രൊഫ. കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |coauthors= |editor= |others= |title=കേരള സംസ്കാര ദർശനം. |origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |edition= |series= |date= |year= 1990.|month= ജുലൈ‌ |publisher=കാഞ്ചനഗിരി ബുക്സ്‌ കിളിമാനൂർ |location=കേരള |language= മലയാളം|isbn= |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> അതോടെ പഴയ ഉടമസ്ഥർ അയിത്തക്കാരും അസ്പൃശ്യരുമായി പുറന്തള്ളപ്പെട്ടു. എങ്കിലും പൊതുസമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന പാരസ്പര്യം നിറഞ്ഞ സാമ്പത്തിക- ഉത്പാദന ബന്ധങ്ങളുടേയും സഹിഷ്ണുത കളുടെയും ഫലമായി ആണ്ടിലൊരിക്കൽ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കാനുള്ള അവസരം അവർക്ക് നല്കപ്പെട്ടു. ഇതോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ചടങ്ങാണ് അശ്വതിനാളിലെ [[കാവുതീണ്ടൽ]] (ചിലർ കാവ് പൂകൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു). മറ്റു ചിലർ അത് സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദിമജനതയുടെ രോഷപ്രകടനമായാണ്‌ കാണുന്നത്. യുദ്ധദൈവാരാധനയും (കൊറ്റവൈ ആരാധന), മാതൃദൈവ ആരാധനയും, ഊർവ്വരതാ സങ്കല്പങ്ങളും രതിയും ആഘോഷമാക്കി ജീവിച്ചുപോന്ന ഒരു ആദിമ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ ആഘോഷ സങ്കല്പങ്ങളുടെ തുടർച്ച മാത്രമാണ് [[ഭരണിപ്പാട്ട്]] എന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്. <ref name="r1"/> എന്നാൽ ഇത് ജീവിത പ്രാരാബ്ധങ്ങൾ മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ദൈവത്തിന് നേർക്ക് ആത്മരോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇന്നു ക്ഷേത്രഭരണം [[കൊച്ചി‍ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] നിർവഹിക്കുന്നു. 1892 ഡിസംബർ 5-ന് സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ കൊടുങ്ങല്ലൂർ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു, ഈ സന്ദർശനത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ കൊച്ചുണ്ണിത്തമ്പുരാനുമായി അദ്ദേഹം സംഭാഷണം നടത്തുകയും ക്ഷേത്രം കാവൽക്കാരുടെ തടസ്സത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം വിപുലമായ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. == ഐതിഹ്യങ്ങൾ == * കേരളത്തിൽ ആദിപരാശക്തിയായ "ഭദ്രകാളിയെ (മഹാകാളി) ആദ്യമായി കുടിയിരുത്തിയ ക്ഷേത്രമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ദാരികനെന്നെ രക്ഷസനെ വധിച്ച ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂർ എത്തിയെന്നും, അവിടെ പുലക്കാവിലും, അവിടെയുള്ള മറ്റൊരു തറവാട്ടിലെ അറയിലും കുടിയിരുന്നെന്നുമാണ് ഐതീഹ്യം. ഭഗവതിയുടെ മാഹാത്മ്യം കേട്ടറിഞ്ഞ ചേര രാജാവായ ചെങ്കുട്ടവൻ തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷക്കായി ഭഗവതിയെ ഇന്ന് കാണുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി എന്ന ഐതീഹ്യം കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത്‌ പ്രബലമാണ്. *കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുറുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ട് പോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. * പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച നാല് ദേവിമാരിൽ "ലോകാംബികയെന്നാണ്" കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തെ മഹാമാരികളിൽ നിന്നും ആപത്തുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനാണ് ഭഗവതിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. * പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ദേവി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയെ ദർശിച്ച് കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭക്തരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന വിശ്വാസം കൊണ്ടാണിത്. കടുത്ത ആപത്തുകൾ, മാറാരോഗങ്ങൾ, പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായാൽ അവ തടയാനോ ഇനി ഉണ്ടായാൽ തന്നെ വലിയ ആപത്തുകൾ ഉണ്ടാകാതെ സംരക്ഷിക്കാനോ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ ശക്തയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. * കേരളത്തിലെ മറ്റ് കാളീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രമായാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ആറ്റുകാൽ, ചെട്ടികുളങ്ങര പോലെയുള്ള പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വരുന്നു എന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ മനംനൊന്ത് മധുരാനഗരം ദഹിപ്പിച്ച കണ്ണകി "മധുര മീനാക്ഷി" ആവശ്യപ്പെട്ട പ്രകാരം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ എത്തിയതായും വടക്കേ നടയിൽ വച്ചു ജഗദംബയായ പരാശക്തിയിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം നേടിയതായും കഥയുണ്ട്. *ദുർഗ്ഗയുടെ തിരുനെറ്റിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ചു ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ചാമുണ്ഡിയാണ് തവിടാട്ടു മുത്തിയെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്ന് ഭഗവതീ ക്ഷേത്രമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഏറെ പ്രസിദ്ധിയെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാഥൻ ശിവനാണ്.108 ശിവാലയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണിത്. *ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയാൽ രോഗങ്ങളും കടുത്ത ദുരിതങ്ങളും ഇല്ലാതാവും എന്നൊരു വിശ്വാസം ഭക്തർക്കുണ്ട്. <ref name="mpn">{{cite book | title = ക്ഷേത്രദർശനം | last = നാരായണൻ | first = എം.പി. | publisher = കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് | year = 2008 | location = തൃശൂർ | authorlink = എം.പി.നാരായണൻ | coauthors = }} </ref> * കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആണ് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ|കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ]] മഹാഭാരതം അനായാസേന മലയാളത്തി ലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത് എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്.<ref name="pgr">{{cite book | title = ക്ഷേത്ര വിജ്ഞാനകോശം | last = രാജേന്ദ്രൻ | first = പി.ജി. | publisher = D.C.Books | year = 2000 | isbn = 81-2640-254-7 | location = Kottayam | authorlink = പി.ജി.രാജേന്ദ്രൻ | coauthors = }} </ref ഇവിടത്തെ <nowiki>[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി]]</nowiki> ഉത്സവത്തിനോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ, <nowiki>[[കാവുതീണ്ടൽ]]</nowiki>, <nowiki>[[ഭരണിപ്പാട്ട്]]</nowiki> എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണ്. <nowiki>== ചരിത്രം ==</nowiki> <nowiki><!-- [[ചിത്രം:കൊടുങ്ങല്ലൂർ-കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം.jpg|thumb|വടക്കേ നട ]] --></nowiki> ഈ <nowiki>[[ക്ഷേത്രം]]</nowiki> ആദ്യകാലത്ത് കേരളതീരത്തെ, അമ്മദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചുപോന്ന പ്രാചീനജനവിഭാഗങ്ങളുടേതായിരുന്നു. പതിവ്രത <nowiki>[[ദൈവം]]</nowiki> എന്ന പത്തിനിക്കടവുൾ ആയിരുന്നു പ്രതിഷ്ഠ. <nowiki>[[സംഘകാലം|സംഘകാലത്ത്]]</nowiki> സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ (ഇന്നു കാണുന്ന ക്ഷേത്രമല്ല) സ്ഥാപകൻ <nowiki>[[ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ്‌]]</nowiki>. <nowiki><ref>എ. ശ്രീധരമേനോൻ, കേരളശില്പികൾ. ഏടുകൾ 18-19, നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ കോട്ടയം 1988 </nowiki></ref> *ശ്രീ ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യം, കാളികാ പുരാണം എന്നിവ പ്രകാരം ആദിശക്തിയായ കാളി പ്രപഞ്ചനാഥയാണ്. ലോകാംബികയായ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ സർവ്വജനരക്ഷകയായ, അധർമ്മനാശിനിയായ, ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്ന, ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുന്ന, മോക്ഷദായിനിയായ, കരുണാമയിയായ, മാതൃവാത്സല്യമുള്ള, സാത്വികയായ ജഗദീശ്വരി തന്നെ ആകുന്നു. *കാളിക പുരാണത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഹിമാലയത്തിലെ മാതംഗമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ദേവന്മാർ ജഗദീശ്വരിയെ സ്തുതിച്ചു. സ്തുതികേട്ട് പ്രസന്നയായ ആദിപരാശക്തി ദേവന്മാർക്ക് ദർശനം കൊടുത്ത് നിങ്ങൾ ആരെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്നു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വീരനാരി പ്രകടയായി, ഇവർ എന്നെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്ന് ഉത്തരം കൊടുത്തു. അവൾ കറുപ്പ് വർണ്ണത്തോട് കൂടിയവളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവളുടെ നാമം കാളി എന്നായി. *മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ ഭദ്രോൽപ്പത്തി പ്രകരണത്തിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഭദ്രകാളി സങ്കല്പമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൊതുവെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച വേതാള കണ്ഠസ്ഥിതയായ ഭഗവതിയാണിത്. *ദുഷ്ടനായ ദാരികാസുരനിൽ നിന്ന് സമസ്തലോകത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പരമശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിൽ നിന്ന് ഭദ്രകാളി ജനിക്കുകയും, ദാരികനിഗ്രഹത്തിനു ശേഷവും കോപം ശമിക്കാത്ത ദേവിയുടെ കോപമടക്കുവാൻ വേണ്ടി ഭൂതഗണങ്ങൾ തെറിപ്പാട്ടും, ബലിയും, നൃത്തവുമായി ദേവിയുടെ കോപം ശമിപ്പിച്ചു. ദേവി സന്തുഷ്ടയാവുകയും അതിന്റെ പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരവും അനുഷ്ഠാനവുമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. *ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഭക്തർ മുളംതണ്ടിൽ താളമിട്ടു ദേവീ സ്തുതികൾ പാടി നൃത്തമാടുകയും ക്ഷേത്രത്തിനു മൂന്ന് വലം വച്ചു ചെമ്പോലതകിടുകളിൽ അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ചെമ്പട്ടുടുത്തു വാളും ചിലമ്പും ധരിച്ച കോമരങ്ങൾ ഉറഞ്ഞു തുള്ളുന്നു. അതിനാൽ "ഭക്തിയുടെ രൗദ്രഭാവം" എന്നാണ് ഭരണി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നത്. *ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിലെ പഞ്ചമകാര പൂജയിലൂടെ (മത്സ്യം, മാംസം, മധു, മുദ്ര, മൈഥുനം തുടങ്ങിയ അഞ്ച് മകാരങ്ങൾ) പൂജയിലൂടെ ദേവി പ്രസാദിക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പ്രധാനമാണ്. അതിനാലാണ് ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലരും ഭരണിക്ക് പോകുന്നവർ വാങ്ങുന്നതും, വീടുകളിൽ കോഴിയും പിടിയും തയ്യാറാക്കുന്നതും. *ദേവി ദാരികനിൽ വിജയം വരിച്ച രേവതി നാളിൽ "രേവതി വിളക്ക് " ആഘോഷിക്കുന്നു. കോഴി ബലിയുടെ പ്രതീകമായാണ് "ചുവന്ന പട്ടു കൊണ്ട് കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ" എന്ന ചടങ്ങു നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഇത് ദുരിതങ്ങൾ മാറാനുള്ള വഴിപാടായും നടത്തുന്നു. മഞ്ഞളും, കുരുമുളകും സമർപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പകർച്ചവ്യാധികളും ദുരിതങ്ങളും ഒഴിയാൻ നടത്തുന്ന മറ്റൊരു വഴിപാട്. കോഴിയും പിടിയും ഉണ്ടാക്കി കഴിക്കുക എന്നതും മറ്റൊരു ആചാരമാണ്. *ഇന്നത്തെ ദേവിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി [[ദേശീയപാത 17]]നോട് ചേർന്ന് റോഡിൻ കിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബ അമ്മയുടെ മൂലക്ഷേത്രമായ ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ്‌ ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പത്തിനിക്കടവുൾ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്ന്‌ ചരിത്രം. *എന്നാൽ പരശുരാമൻ തപസ്സ് ചെയ്തു പരാശക്തിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിയെന്നും മഹാമേരുചക്രത്തിൽ കാളിയെ ആവാഹിച്ചെടുത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചെന്നും മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം ഉണ്ട്. പിന്നീട് ശങ്കരാചാര്യരാണ് ദേവിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ശ്രീചക്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name="nanda"> {{cite book |last=നന്ദകുമാർ|first=എസ്.എസ്.|authorlink=എസ്.എസ്.നന്ദകുമാർ|coauthors= |title=കൊടുങ്ങല്ലൂർ കാവിലമ്മ |year=1994 }} </ref> *മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യപൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയെയാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ഏഴുദിവസം നടയടച്ച് നടതുറപ്പു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പൂജകളെ ദേവിയുടെ വിശ്രമവും ഒപ്പം ഭഗവതിയുടെ പരിവാരങ്ങളുടെ ഉത്സവവും ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം.<ref name="nanda"/> == നിർമ്മാണശൈലി == <!-- [[ചിത്രം:കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ.jpg|thumb|240px|കിഴക്കെ നട,ശിവൻറെ ദർശനം]] --> ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൻറെ മൊത്തം വിസ്തീർണം 10 ഏക്കർ ആണ്. ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ചുറ്റമ്പലത്തിനുള്ളിലാണ് ശ്രീകോവിൽ. ധ്വജപ്രതിഷ്ഠയില്ല എന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിൽ നിരവധി അരയാലും, പേരാലും ഉണ്ട്. ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണശൈലി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ശിവക്ഷേത്രത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു. ശിവൻറെ പ്രതിഷ്ഠയോട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് മണ്ഡപത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണരീതി. തിടപ്പള്ളി, വലിയ ബലിക്കല്ല്, നാലമ്പലം, ആനപ്പന്തൽ, മണ്ഡപം, ബലിക്കല്പുര, ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠ, സപ്തമാതൃക്കൾ എല്ലാം തന്നെ ശിവ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ശിൽപ്പ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരമാണ്. ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിനു നേർക്കാണ് മുഖമണ്ഡപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഖമണ്ഡപത്തിൻ്റെയും ബലിക്കല്പുരയുടേയും തട്ട് നവഗ്രഹങ്ങൾ കൊത്തിയ ഒറ്റപ്പലകയിൽ തീർത്തതാണ്. മണ്ണുത്തരം, ചിറ്റുത്തരം മുതലായവയിൽ രാമായണം, മഹാഭാരതം എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . അതുപോലെ കരിങ്കൽ തൂണുകളിൽ മനോഹരമായ കൊത്തുപണികളും കാണാം. <!-- [[ചിത്രം:Kdr temple north gopuram door.jpg|thumb|left| വടക്കേ ഗോപുരവാതിൽ- [[പിത്തള]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു]] --> [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിന്റെ]]‍ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു രഹസ്യ അറയാണ്. ഈ അറയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതിൻ്റെ മുഖം ശ്രീകോവിലിലേക്കാണ്‌‍. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായിട്ടുള്ള ഈ കവാടം എല്ലായ്പ്പോഴും ചുവന്ന പട്ടുവിരിച്ച് മൂടിയിട്ടിരിക്കും. രഹസ്യ അറയ്ക്ക് [[ശ്രീമൂലസ്ഥാനം]] എന്നും പറയുന്നു. പരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച മഹാമേരുചക്രവും ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശ്രീചക്രവും ഒപ്പം സംഹാരമൂർത്തിയായ "രുധിര മഹാകാളിയുടെ" പ്രതിഷ്ഠയും ഈ രഹസ്യ അറയിൽ ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ മൂലപ്രതിഷ്ഠ (കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ ) നിർവഹിച്ച സ്ഥലമായ ശ്രീമൂല സ്ഥാനമാണ് രഹസ്യഅറയാക്കിയിരിക്കുന്നത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിലേക്കു മാത്രം ഒരു ചെറിയ കവാടമുള്ളതും, മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ കരിങ്കല്ല് കൊണ്ട് അടച്ചു കെട്ടിയതുമായ രഹസ്യ അറയുടെ കവാടത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരവും രണ്ടടി വീതിയും കാണും. കവാടത്തിലേക്ക് കയറിച്ചെല്ലാൻ മൂന്ന് തൃപ്പടികളും ശ്രീകോവിലിനുള്ളിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിവൻ്റെ നടയ്ക്കുള്ള മണ്ഡപത്തിൻ്റെ വടക്കേ അറ്റത്തായി നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിട്ടാണ് രണ്ട് നിലയുള്ള പള്ളിമാടം. നിത്യേന വിളക്കുവയ്പ്പ് നടത്തുന്ന പള്ളിമാടത്തിലാണ് ഭഗവതിയുടെ പള്ളിവാളും, ചിലമ്പും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. അശ്വതി കാവുതീണ്ടലിനു നടയടച്ചതിന് ശേഷം, പൂയം നാളിൽ നട തുറക്കുന്നതു വരെ വഴിപാടുകൾ ഭക്തജനങ്ങൾ പള്ളിമാടത്തിനു മുന്നിലാണ് അർപ്പിക്കാറ്. == പ്രതിഷ്ഠകൾ == [[ചിത്രം:Kodungallur Bhagavathy.jpg|thumb|200px|കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ]] ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ [[ഭദ്രകാളി| "ഭദ്രകാളിയാണ്"]] ക്ഷേത്രത്തിലെ [[പതിഷ്ഠ| മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ]]. വരിക്കപ്ലാവിൽ നിർമ്മിച്ച ബിംബത്തിൻ്റെ ദർശനം വടക്കോട്ടാണ്‌. ദാരുബിംബത്തിന് എടുത്തു മാറ്റാവുന്ന ഒരു സ്വർണ്ണഗോളകയും ഉണ്ട്. ദാരിക വധത്തിന് ശേഷം പ്രദർശിപ്പിച്ച വിശ്വരൂപത്തിൽ ഉഗ്രമായ രൗദ്രഭാവ ത്തിലാണിരിക്കുന്നത്. കാളിയുടെ നിറം കറുപ്പാണ്. ചാന്താട്ടം ചെയ്യുന്നതിനാൽ വിഗ്രഹവും കറുപ്പു നിറത്തിലാണ്. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് പീഠത്തോടുകൂടി ഉദ്ദേശം ആറടി ഉയരമുണ്ട്. വലത്തെ കാൽ മടക്കി ഇടത്തേത് തൂക്കിയിട്ട രൂപത്തിലാണ്‌ ഇരിപ്പ്. തലയിൽ കിരീടമുണ്ട്. ഭഗവതിയുടെ ഇടത്തെ കാതിൽ ആനയും വലത്തേ കാതിൽ സിംഹവുമാണ് കമ്മലായിട്ടുള്ളത്. മുഖത്ത് ദ്രംഷ്ടകളുണ്ട്. ബിംബത്തിൽ വൃത്താകാരത്തിലുള്ള താലിമാലകളും വഴിപാടായി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള നിരവധി ആഭരണങ്ങളും ചാർത്താറുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് എട്ട് കൈകൾ കാണുന്നുണ്ട് എങ്കിലും കൈകളിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. എട്ട് കൈകളിൽ വലതുഭാഗത്ത് മുകളിൽ നിന്നും താഴോട്ട് ആദ്യത്തേതിൽ തൃശൂലവും രണ്ടാമത്തേതിൽ ഖട്വാഗവും, മൂന്നാമത്തേതിൽ കൈമുന്നിലേക്ക് മടക്കി മേൽ വയറിനോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നതിൽ നന്ദകം വാളും, നാലാമത്തേതിൽ ദാരിക ശിരസ്സുമാണുള്ളത്. ഇടതുഭാഗത്ത് ഒന്നാമത്തേതിൽ മണിനാഗവും, രണ്ടാമത്തെതിൽ ചിലമ്പും, മൂന്നാമത്തതിൽ മുന്നിലേക്ക് നീട്ടിപ്പിടിച്ച വട്ടകവും, നാലാമത്തേതിൽ ഓട്ടുമണിയുമാണ് കാണാൻ കഴിയുക. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുന്നിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് പീഠത്തിലുറപ്പിച്ച ബലികല്ലുണ്ട്. ഇതിന് പ്രത്യേക സ്വർണ്ണ ഗോളകയും പ്രഭാമണ്ഡലവും ഉണ്ട്. ശ്രീചക്ര പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. [[പ്രമാണം:Kannaki_staue_as_created_by_Cheran_Chenkuttavan.jpg|ലഘുചിത്രം|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിവിഗ്രഹം]] === രഹസ്യ അറ === പ്രധാന ശ്രീകോവിലിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു രഹസ്യ അറയുണ്ട്. ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് ഉള്ളിൽ നിന്ന് ബന്ധിച്ച മരം കൊണ്ടുള്ള ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതായത് മുഖ്യ ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ടു കടക്കത്തക്കരീതിയിലാണ് ഈ അറ. രഹസ്യ അറയുടെ വാതിൽ ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കും. ഈ രഹസ്യ അറയ്ക്ക് "ശ്രീമൂലസ്ഥാനം" എന്ന പേരും ഉണ്ട്. ഉള്ളിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് ഉറപ്പിച്ചതും, സ്വർണ്ണ ഗോളക കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതുമായ രുധിര മഹാകാളിയുടെ മൂലബിംബവും അഞ്ചു ശ്രീചക്രങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. "രുധിര മഹാകാളി" കോപമൂർത്തിയായതിനാൽ നേരിട്ട് ദർശനം പാടില്ലത്രെ; അതിനാൽ ഈ വിഗ്രഹം കറുത്ത തുണിയിട്ട് മൂടിയിരിക്കുകയാണ്, പകരം ഭക്തർക്കു ദർശിക്കാൻ വടക്കു ദിക്കിലേക്ക് ദർശനമായി ഭദ്രകാളിയുടെ മറ്റൊരു ദാരുബിംബവും അതിന് മുമ്പിലായി ത്രിപുര സുന്ദരിയുടെ അർച്ചനാ ബിംബവും പ്രഭാമണ്ഡലവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയായി നാം ദർശിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമാധികാരി വലിയ തമ്പുരാനോ അമ്മത്തമ്പുരാട്ടിയോ ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് വരുന്ന സമയത്തോ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] ഒരു സന്തതിയെ ഒന്നാംപിറന്നാളിന്‌ രുധിര മഹാകാളിക്ക് മുന്നിൽ (പടിഞ്ഞാറേ നടയ്ക്കൽ) അടിമ കിടത്താൻ കൊണ്ടുവരുമ്പോഴോ മാത്രമേ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെ നട തുറക്കുകയുള്ളു. തമ്പുരാനോ തമ്പുരാട്ടിയോ നടയ്ക്കൽ എത്തി നമസ്ക്കരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ പടിഞ്ഞാറെ നടയ്ക്കൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള മണി അഞ്ച് പ്രാവശ്യം മുഴക്കും. ഈ അവസരത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെനടയുടെ വലത്തെ കതകു മാത്രം തുറന്നുകൊടുക്കും. തമ്പുരാൻ നമസ്കരിച്ച് എഴുന്നേൽക്കും മുൻപ് നട അടച്ചുകഴിയും. ചെങ്കുട്ടവൻ കണ്ണകിയെ മൂലപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലമാകാം പിന്നീട് രഹസ്യ അറയായത്. രഹസ്യ അറയിൽ നിന്ന് കിഴക്കുഭാഗത്തേക്ക് ഉദ്ദേശം നൂറടിയോളം ദൂരത്തിൽ ഒരു തുരംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. മീനഭരണി കഴിഞ്ഞ് നട അട അടച്ചുകിടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ നടതുറപ്പുവരെ അടികളാണ് എല്ലാ പൂജകളും നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഓരോ യാമത്തിലും ഓരോ പൂജയെന്ന കണക്കിലാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്. ഇതിന്നായി അടികൾ ഈ തുരംഗത്തിൽ കൂടിയായിരുന്നുവത്രെ പണ്ട് പോയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഈ തുരംഗം അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. പുറമെ നിന്നുള്ള പ്രവേശന ദ്വാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു ദീപസ്‌തംഭവും ഭണ്ഡാരവും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഇന്നും ഈ തുരംഗത്തിന്നു മുകളിലൂടെ കടത്തിവിടാറില്ല. ആനകൾ അവിടെയെത്തിയാൽ പ്രദക്ഷിണം മുഴുമിക്കാതെ മടങ്ങുകയാണ് പതിവ്. <ref name="nanda"/> === പരമശിവൻ === മറ്റൊരു മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠയായ [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണ്. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ തറ കരിങ്കല്ലുകൊണ്ടും ചുമരുകൾ വെട്ടുകല്ലുകൊണ്ടും തീർത്തതാണ്. [[നന്ദി]] പ്രതിഷ്ഠ ഇവിടെയില്ല. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള [[ബലിക്കല്ല്]] സാമാന്യം വലുതാണ്. ശിവന് പ്രത്യേക ഉത്സവങ്ങളും ധ്വജവും ഇല്ല. === ക്ഷേത്രപാലകൻ === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR4.JPG|thumb|200px|ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം‍]] കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ സംരക്ഷകൻ ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം. വടക്കേനടയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കോട്ട് നീങ്ങി കാണുന്നതാണ് [[ക്ഷേത്രപാലകൻ|ക്ഷേത്രപാലക]]ന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ശിവചൈതന്യം നിറഞ്ഞ മൂർത്തിയാണിത്. 12 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. ഇതാണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ വിഗ്രഹം. മലബാറിലെ ക്ഷേത്രപാല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രപാലൻ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഇത് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[ചതുക്കപ്പൂതം|ചതുക്കപൂതമാണെന്നും]] അതല്ല കാലഭൈരവനാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്.<ref name="pgr"/> [[ശർക്കരപ്പായസം|ശർക്കരപായസത്തിൽ]] [[തൈര്|തൈര്‌]] ചേർത്ത [[പുളിഞ്ചാമൃതം|പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്‌]] പ്രത്യേക നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ള കല്ലിലാണ് മുട്ട് ഇറക്കുന്നതിനുള്ള [[നാളികേരം]] ഉടക്കുക. ദേവീക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള തുലാഭാരം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയിലാണ് നടത്തി വരുന്നത്. ഇവിടത്തെ പ്രത്യേക വഴിപാട് ചമയമാണ്. വൈകീട്ട് ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം കുലവാഴ, കുരുത്തോല, കരിക്കിൻകുല എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും, ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപാരാധനയ്ക്ക് ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ മുമ്പിൽ നാളികേരം എറിഞ്ഞ് ഉടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകനെ 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കും. മുഖത്ത് ചന്ദനം ചാർത്തി തണ്ണീരാമൃതം നിവേദ്യം നൽകും. ഇതിനെയാണ് ചമയം എന്ന് പറയുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ശക്തിപീഠക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാവൽദൈവമായി കാലഭൈരവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നതും ഇതിന്‌ സമാനമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇത് കാലഭൈരവൻ ആണെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. === തവിടാട്ട് മുത്തി (ചാമുണ്ഡി) === <!-- [[ചിത്രം:തവിടാട്ട്മുത്തി.jpg|thumb|200px|left| തവിടാട്ട് മുത്തി]] --> [[ചാമുണ്ഡി]] രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണിത്. മേൽക്കൂരയോ ചുറ്റുമതിലോ ഇല്ല. പുറത്ത് ശിവന്റെ നടക്കൽ ഇടതുഭാഗത്തായാണ് പ്രതിഷ്ഠ. [[തവിട്]] കൊണ്ട് ഉഴിഞ്ഞിടുകയാണ് പ്രധാന വഴിവാട്. തവിട്ടുമുത്തിക്ക് തവിട് ആടിക്കാം എന്ന വഴിപാട് നേർന്നാൽ വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വാസകോശസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ദുർഗ്ഗയുടെ പുരികക്കൊടിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷയായി ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ഉഗ്രഭാവത്തിലുള്ള മഹാകാളിയാണ്‌ ചാമുണ്ഡി. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരമുള്ള പീഠത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ഒന്നര അടി ഉയരമുള്ള തവിട്ടുമുത്തിയുടെ വിഗ്രഹം എട്ട് തൃകൈകളോടുകൂടിയ ദേവിരൂപമാണ്. ഇവിടെ നിത്യപൂജയോ നിവേദ്യമോ ഇല്ല. ഭക്തജനങ്ങൾ വഴിപാടായി ആടിക്കുന്ന തവിടാണ് തവിട്ടുമുത്തിക്ക് പൂജയും നിവേദ്യവും. തവിട് ആടിക്കാനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്ക് ആണ്. === വസൂരിമാല === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR5.JPG|thumb|200px|വസൂരിമാലയുടെ ക്ഷേത്രം]] പടിഞ്ഞാറെ നടയിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് വസൂരിമാല. ദേവീഭക്തയായി മാറിയ ദാരികന്റെ പത്നി മനോദരി ആണിതെന്ന് ഐതിഹ്യം. വടക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഇതിന് മേൽക്കൂരയില്ല. വിഗ്രഹത്തിന് 4 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. [[മഞ്ഞൾ|മഞ്ഞൾപ്പൊടി]] ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപപട്. പ്രത്യേക ക്ഷേത്രം ഉണ്ടെങ്കിലും നിത്യപൂജയില്ല. പകരം സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പീഠത്തിൽ വസൂരിമാല സങ്കല്പത്തിൽ നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും നടത്തി വരികയാണ് പതിവ്. വസൂരിമാലയ്ക്കുള്ള വഴിപാടാണ് ഗുരുതി. പത്മദളം വരച്ച് കുരുമുളക്, മഞ്ഞൾ എന്നിവ തൂവുകയാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാട്. വസൂരിമാല ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നുണ്ട്. പത്മദളം സ്ത്രീലിംഗത്തിൻ്റെ പ്രതീകമായതുകൊണ്ട് അതു വരച്ച് ജീവരക്തമൊഴുക്കി ദേവിയെ ഓജസ്വിനിയാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഈ പൂജയിൽ അന്തർഭവിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്നു കരുതേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. വസൂരി പോലുള്ള അസുഖങ്ങൾ വരാതെ ഇരിക്കാനും ഈ വഴിപാട് ചെയ്യുന്നു എന്നൊരഭിപ്രായവുമുണ്ട്. വസൂരിമാല എന്ന പേരുതന്നെ അതിനുള്ള തെളിവായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. വസൂരിമാലയുടെ നടയ്ക്കലാണ് പണ്ട് “ഗുരുതി” നടന്നിരുന്നത്. ഇപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വസൂരിമാലയ്ക്കാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗുരുതി ചാർത്തുക. ദാരികന്റെ വധം ഉറപ്പായപ്പോൾ പത്നിയായ മനോദരി ശിവനെ തപസ്‌ ചെയ്യുകയും വസൂരി രോഗത്തിന്റെ വിത്തുകൾ വരമായി വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. മനോദരി ഇത് ആദ്യം പ്രയോഗിച്ചത് തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ഘാതകിയായ ഭദ്രകാളിയുടെ നേർക്കാണ്. ഇതറിഞ്ഞ ശിവൻ ഘണ്ഠാകർണ്ണനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഭഗവതിയുടെ രോഗം ഭേദം ആക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവതി പിന്നീട് മനോദരിയുടെ കയ്യും കാലും ഛേദിക്കുകയും പശ്ചാത്തപിച്ച മനോദരിയെ "വസൂരി" എന്ന് പേരിട്ട് കൈലാസത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാണകഥ. === സപ്തമാതൃക്കൾ === ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിൻ്റെ തെക്കു ഭാഗമായിട്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന്റെ തുടർച്ചയാണിത്. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴു ഭാവങ്ങൾ ആണ് [[സപ്തമാതാക്കൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിനോട് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഭിത്തിയുടെ തുടർച്ചയായി, കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറ് നീളത്തിൽ വടക്കോട്ട് ദർശനമായി മൂന്ന് നടകളായി പ്രത്യേക പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രധാന മൂർത്തിയായ ഭഗവതിയേയും കൂട്ടിയാൽ അഷ്ടമാതൃക്കളാകും. സപ്തമാതൃക്കളായ [[ബ്രാഹ്മി]] (അഥവാ ബ്രഹ്മാണി), [[മഹേശ്വരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[കൌമാരി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[വാരാഹി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴ് ദേവികളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരേയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭഗവതി പ്രതിഷ്ഠ നിർമ്മിച്ച അതേ വരിക്കപ്ലാവിൻ്റെ തടി കൊണ്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ വിഗ്രഹവും നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വസൂരിമാലയെ സങ്കൽപ്പിച്ചുള്ള നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് നടത്തിവരുന്നത്. === കുരുംബക്കാവ് === [[പ്രമാണം:Turmeric polluting oftemple kdlr.jpg|ലഘുചിത്രം|മഞ്ഞൾപൊടി വഴിപാട് ]] ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മൂലകേന്ദ്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള രാപകൽ എഴുന്നള്ളിപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നത് ഇവിടെ നിന്നുമാണ്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് എത്തിച്ചേരുന്ന [[കുഡുംബി]] സമുദായക്കാർ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിൽ നട തള്ളാനുള്ള ചെമ്മരിയാടുകളെയും പഴക്കുലയും വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ ആനയിക്കുന്നതും ശ്രീകുരുംബക്കാവിൽ നിന്നുമാണ്. പരിസര വാസികളുടേയും ഭക്തജനങ്ങളുടേയും പരിശ്രമഫലമായി നിത്യേന ഉള്ള വിളക്കുവയ്പ്പ് മുടങ്ങാതെ നടന്നുപോരുന്നു. == പൂജകൾ == <!-- [[ചിത്രം:Pooja schedule kurumba temple kodungallur.jpg‎|left|‌‌thumb|180px|പൂജാ സമയങ്ങൾ]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രികൾ താമരശ്ശേരി മേയ്ക്കാട്ടുമനയിലെ അംഗങ്ങളാണ്. നമ്പൂതിരിമാരിൽനിന്ന് അല്പം താഴെ എന്ന് കരുതുന്ന [[അടികൾ]] എന്ന പൂജാരിമാരാണ് ശാക്തേയ പൂജകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. സാത്വിക പൂജകൾ നടത്തുന്നത് നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഓത്തില്ലാത്ത നമ്പൂതിരിമാരേ പൂജയ്ക്ക് വരാറുള്ളു. അടികൾ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ചുമതല മൂന്ന് മഠങ്ങൾക്കായി പങ്കുവച്ചിരുന്നു. അവ മഠത്തിൽ മഠം, കുന്നത്തു മഠം, നീലത്തും മഠം എന്നിങ്ങനെയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പല ചടങ്ങുകളിലും അബ്രാഹ്മണസമ്പർക്കമാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രഭരണം കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിർവഹിക്കുന്നു. === സുവാസിനീപൂജ === മംഗല്യവതികളായ സ്ത്രീകൾ കുടുംബഐശ്വര്യത്തിനും നെടുമംഗല്യത്തിനും ഉത്തമദാമ്പത്യത്തിനും വേണ്ടി നേരിട്ട് നടത്തുന്ന സമൂഹ അർച്ചനയാണിത്. [[കുഡുംബി]] സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ആണ് പ്രധാനമായും കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി ദിവസത്തിൽ സുവാസിനീപൂജ ആചരിക്കുന്നത് . == വഴിപാടുകൾ == <!-- [[ചിത്രം:കതിന.jpg|thumb| വെടിവഴിപാടിനായി കതിനകളൊരുക്കി വച്ചിരിക്കുന്നു]] --> * എറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിപാട് വെടിവഴിപാടാണ്. വലിയ വെടി, ചെറിയ വെടി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം വഴിപാടുകൾ ഉണ്ട്. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ മറ്റൊരു സംഭാവനയായാണ്‌{{തെളിവ്}} കതിന വെടികളെ കാണുന്നത്. * ഗുരുതിയാണ്‌ മറ്റൊരു വഴിപാട്. ശത്രുദോഷത്തിനും മാനസികപ്രശ്നങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായി ചെയ്യുന്ന വഴിപാടാണിത്. ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്തിവരുന്നത് വസൂരിമാല ക്ഷേത്രനടയ്ക്കലാണ്. ഉഗ്രരൂപിണിയായ ദേവിയുടെ ഉഗ്രത വർദ്ധിക്കാതിരിക്കാനാണ് ഗുരുതിപൂജ നടത്തിയിരുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചിക- ധനു മാസങ്ങളിലെ മണ്ഡലകാലങ്ങളിലും, മീനഭരണിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതുതൊട്ട് ക്ഷേത്രനട തുറക്കും വരെയും ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്താറില്ല. * വസൂരിമാലയ്ക്ക് മഞ്ഞൾപ്പൊടി ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഒരു പ്രാവശ്യം ആടിച്ച പൊടി വീണ്ടും ആടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. * ക്ഷേത്രപാലകന് പ്രധാന വഴിപാട് ചമയമാണ്‌. 101 നാളികേരം ഉടയ്ക്കലും 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കലും ഇതിൽ പെടും. ക്ഷേത്രപാലകനുള്ള മറ്റൊരു വഴിപാട് പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്. <!-- [[ചിത്രം:വസൂരിമാല.jpg‎|thumb|വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞൾ ചാർത്തുന്ന ഭക്തർ, ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ സ്ഥാപിച്ച ഒറ്റമുലച്ചി കണ്ണകിയാണ് ഇതെന്ന് ചിലർ കരുതുന്നു]] --> * തവിടാടുമുത്തിക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാട് തവിട് ആടിക്കലാണ്. അതിനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്കാണ്. ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. * ഒറ്റയപ്പവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായി നടത്തപ്പെടുന്നു. ഗുരുതി പുഷ്പാഞ്ജലി, രക്ത പുഷ്പാഞ്ജലി, ശത്രുസംഹാര പുഷ്പാഞ്ജലി, മഹിഷാസുര മർദ്ദിനി പുഷ്പാഞ്ജലി എന്നിവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെടും. [[പ്രമാണം:Kodungallur bharani komaram.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭരണി തുള്ളാൻ എത്തിയ കോമരങ്ങൾ ]] == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == === മീനഭരണി === {{Main|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി}} <!-- [[ചിത്രം:Bharani-flags kodungallur.jpg||thumb|200px| കുംഭഭരണിനാൾമുതൽ ക്ഷേത്രം കൊടിതോരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു‍]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മീനഭരണി. ഭരണി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയാണ് മറ്റൊരു ഉത്സവം. കുംഭ മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് ആരംഭിച്ചു മീന മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് അവസാനിക്കുന്ന ഭരണി ഉത്സവം മാർച്ച്‌, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലായി നടക്കുന്നു. ‌ഭദ്രകാളിയും ദാരികനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമാണ് ഈ ആഘോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. അമ്മയായ ഭഗവതിയെ കണ്ടാരാധിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള ഒരു കൂട്ടം ജനങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ ആണ് ഈ ഉത്സവം. ഈ ഉത്സവത്തിനു വരുന്നവരിൽ അധികവും കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകളിൽ (കടത്തനാടൻ) നിന്നുള്ളവരാണെന്നത് ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഇന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് ഉത്സവമാണ്‌. കൊടുങ്ങല്ലൂരും ചേരന്റെ രണ്ടാം തലസ്ഥാനമായ തൊണ്ടി (തിണ്ടിസ്) പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പുരാതന കാലത്തെ ബന്ധമായിരിക്കണം ഈ ആചാരങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ എന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു. <ref> {{cite book |last=വേലായുധൻ |first= പണിക്കശ്ശേരി|authorlink= വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി|coauthors= |editor= |others= |title=സഞ്ചാരികൾ കണ്ട കേരളം|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 2001|series= |date= |year= |month= |publisher= കറൻറ് ബുക്സ്|location= കോട്ടയം|language= മലയാളം|isbn=81-2401-053-6 |oclc= |doi= |id= |pages=434 |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:Podikkalam aalthara.jpg|thumb|മറ്റു ദേശക്കാർക്ക് അവകാശമുള്ള ആൽത്തറകളിൽ ഒന്ന്]] --> ഭഗവതിയുടെ ദ്രാവിഡബന്ധം വെളിവാക്കുന്ന ധാരാളം ചടങ്ങുകൾ മീനഭരണിക്ക്‌ കാണാൻ കഴിയും. കാവുതീണ്ടല്, മന്ത്രതന്ത്രാദികൾ ഇല്ലാത്ത കൊടിയേറ്റം, കോഴികല്ല്‌ മൂടല്, കോഴിയും പിടിയും എന്ന വിഭവം തയ്യാറാക്കൽ, പാലക്കാവേലൻറെ വരവ്‌, ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലർ തുടങ്ങിയവ വാങ്ങുക എന്നി പ്രത്യേക അനുഷ്ഠാനങ്ങളാണ്. കൊടിയേറ്റ് ചടങ്ങ് കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിനാളിൽ നടക്കുന്നു. ഇതിനെ ഭരണിവേല കൊടിയേറുക എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. <ref name="pckartha"/> തലേ ദിവസം നടക്കുന്ന ചടങ്ങായ (അശ്വതി നാളിൽ) അശ്വതീകാവുതീണ്ടലാണ്‌ എങ്കിലും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. മീനഭരണി ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ യാതൊരാഘോഷവുമില്ല. പിന്നീട് പൂയം നാളിലെ നടതുറപ്പ് ആണ് പ്രധാനം. കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിദിവസമുള്ള കൊടിയേറ്റുമുതൽ മീനമാസത്തിലെ അശ്വതിനാൾ വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളാൺ ആഘോഷങ്ങൾ മുഴുവനും. ഇക്കാലയളവിൽ കേരളത്തിലെ മിക്ക ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പൂരം, കുത്തിയോട്ടം, കെട്ടുകാഴ്ച എന്നീ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. അശ്വതിനാളിനു മുന്നേ തന്നെ വിദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും നിരവധി പേർ കാവിലെത്തും. വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ എത്തുന്ന ഭക്തരെ ഭരണിക്കാർ എന്നാണ്‌ വിളിക്കുക.<ref name="pckartha"/> [[പ്രമാണം:Komarangal.jpg|ലഘുചിത്രം|the devotees of Kodungallur bhagavati in special attire and weapon of old age]] [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] കൊടിയേറ്റിനോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന ചടങ്ങുകളിൽ ആശാരിയും തട്ടാനും ചേർന്ന് നടത്തുന്ന ഒന്നുണ്ട്. വീരാശാരിയും മലയൻ തട്ടാൻ എന്നു വിളിക്കുന്ന തട്ടാനുമാണവർ. തട്ടാൻ മണികിലുക്കി അമ്പലം വലം വെച്ച് ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പ്ലാപ്പിള്ളിത്തറവാട്ടിലെ മൂത്തന്മാർ ക്ഷേത്രം ശുദ്ധമാക്കുന്നു. അതോടെ അമ്പലത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ആലിന്മേലും ഗോപുരത്തിലും കൊടിക്കൂറകൾ കെട്ടുന്നു. അതോടെ ഭരണിക്കാലം ആരംഭിക്കുകയായി.<ref name="pckartha"/> [[മീനം|മീനത്തിലെ]] തിരുവോണദിവസം മുതൽ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭക്തജനപ്രവാഹം തുടങ്ങും. എല്ലാദേശത്തു നിന്നും ജനങ്ങൾ സംഘം ചേർന്ന് ഭരണിക്കാരായി വന്നു ചേരുന്നു. അശ്ലീലം കലർന്ന നാടൻ പാട്ടുകളോ പുരാണ കഥകളോ ഭഗവതി സ്തുതികളോ പാടി മണികെട്ടിയ വടിയുമായാണ്‌ അവർ വരിക. ഭഗവതിയെപ്പോലെ വാളും ചിലമ്പും പൂമാലകളും ധരിച്ച കോമരങ്ങളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകും. [[വയനാട്]], [[കണ്ണൂർ]], [[തലശ്ശേരി]], [[പാലക്കാട്]] എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംഘമായി കാൽനടയായി വരുന്നവരും ഉണ്ട്. ഭരണിക്ക് പോകുന്നതിനു ഏഴുദിവസത്തെ വ്രതാചരണം അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. [[ശബരിമല|ശബരിമലക്ക്]] പോകുന്നതു പോലുള്ള സന്നാഹങ്ങളും പൂജകളും കഴിച്ചാണ്‌ ഇവർ എത്തിയിരുന്നത്. പലരും കുടുംബ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും പൂജകൾ നടത്തിയിട്ടാണ് ഇങ്ങോട്ടേക്ക് വരുന്നത്. എല്ലാ ജാതിയില്പെട്ടവർക്കും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പോകാം എന്നും ആദിമകാലങ്ങളിൽ നിരവധി കോഴികളെ അറുത്ത് വെള്ളത്തിനു പകരം മദ്യം തർപ്പണം ചെയ്യുന്ന പതിവായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വില്യം ലോഗൻ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ശാക്തേയപൂജക്ക് ജാതിയോ താന്ത്രിക ആചാരങ്ങളോ നിർബന്ധം അല്ലാ എന്നതും മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ആണ്.<ref> {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-046-6 |oclc= |doi= |id= |pages=440|chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> === കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ === മീനഭരണിക്ക് പത്തു്‌ ദിവസം മുൻപാണ്‌ കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ എന്ന ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നടക്കൽ കോഴിയെ അറുത്ത് ബലി കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. മൃഗബലി പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിരോധിച്ചതുമൂലം അതിനു പകരമായി ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് ബലിക്കല്ല് മൂടുന്ന ചടങ്ങാണ്‌ ഇപ്പോൾ നടത്തപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ പ്രതീകാത്മകമായി കുമ്പളങ്ങ മുറിക്കലും കോഴിയെ പറപ്പിക്കലും നടത്തിവരുന്നു. നിരോധനം വരുന്നതിനു മുന്പ് വടകരയിലെ തച്ചോളി വീട്ടിലെ അവകാശമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കോഴിയെ ബലി കഴിക്കുക എന്നത്. കോഴി ബലിയുള്ളപ്പോൾ കാവിന്റെ പരിസരത്തും, വീടുകളിലും കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം ഉണ്ടാക്കുന്നു. കോഴിയും പിടിയും എന്നാണ് ആ വിഭവത്തിന്റെ പേര്. ഇത് ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദമായി കണക്കാക്കുന്നു. കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മാംസേതര വിഭവമാണ് ഇത് മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. ഇന്നും ആചാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം വീടുകളിൽ ഭരണി നാളിൽ സ്വാദിഷ്ഠമായ കോഴിയും പിടിയും അരി പായസവും വയ്ക്കുന്നു. ചിലരൊക്കെ രാത്രിയിൽ ഇവ വീതും വയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ മുറിയടച്ചു ഇലയിൽ മരിച്ചുപോയ കാരണവന്മാർക്ക് വിളക്ക് വച്ച് മേല്പറഞ്ഞ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നതിനാണ് ‘വീത് ’ എന്ന് പറയുന്നത്. കോഴിക്കല്ല് മൂടിയാൽ പിന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ വെടി നിർത്തിവക്കുന്നു. പിന്നീട് നടതുറപ്പിനുശേഷമേ വീണ്ടും ഇത് പുനരാരംഭിക്കുകയുള്ളൂ. കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ ചടങ്ങിനു ശേഷം, രേവതി നാളിൽ കളമെഴുത്തുപാട്ടുണ്ട്. അതിൻ കടത്തനാട്ടുകാർക്കാണ് അവകാശം. രേവതി ദിവസം സന്ധ്യയോടെ ദാരികന് മേൽ ഭഗവതിയുടെ വിജയം വിളിച്ചറിയിച്ചു കൊണ്ട് രേവതി വിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="pckartha"/> === കാവുതീണ്ടൽ (അഥവാ (കാവ് പൂകൽ) === [[ചിത്രം:Kodungallur Bharani.jpg|thumb|200px| കാവു തീണ്ടുന്ന കോമരങ്ങൾ]] ഭരണിനാളിനു തലേദിവസം അശ്വതി നാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് കാവുതീണ്ടൽ. ചിലപ്പോൾ കാവ് പൂകൽ എന്നും ഈ ചടങ്ങ് അറിയപ്പെടുന്നു. അശ്വതി ദിവസം രാവിലെ ഏഴ് മണിക്ക് പുലപ്പാടത്തു കാവിൽ നിന്നുള്ള വള്ളോൻ ആഘോഷമായി വന്നു ക്ഷേത്രത്തെ വലം വച്ചു പോകുന്നു. അന്ന് ഉച്ചക്ക് പന്ത്രണ്ട് മണിയോടെ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ വടക്കേ നട അടച്ചുപൂട്ടും, പിന്നീട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേക്ക് ആരേയും പ്രവേശിപ്പിക്കുകയില്ല. അത്താഴപൂജക്ക് ശേഷം അശ്വതീപൂജ എന്ന പേരിൽ രഹസ്യമായ മറ്റൊരു ചടങ്ങൂകൂടി നടത്തപ്പെടുന്നു. ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നും നിന്ന് ആഭരണങ്ങൾ എല്ലാം അഴിച്ചുമാറ്റി തൃച്ചന്ദനപ്പൊടി ചാർത്തുന്നു. ഭഗവതി ഒരു സാധാരണക്കാരിയായി മാറുന്നു എന്നാണ് സങ്കൽപ്പം. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ മുറിവേറ്റ ഭഗവതിക്കുള്ള ചികിത്സ എന്നാണ് ഇതിന്റെ പിന്നിലുള്ള വിശ്വാസം.<ref name="pckartha"> {{cite book |last= പി.സി|first=കർത്താ |authorlink=പ്രൊഫ.പി.സി.കർത്താ ‍|coauthors= |editor= |others= |title=ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം |origdate= |origyear=1998 |month=നവംബർ|url= |format= |accessdate= 2008 |edition=ദ്വിതീയ പതിപ്പ് |series= |date= |year=2003 |month= |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ്|location=കേരളം |language=മലയാളം |isbn=81-7130-860-0 |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:കോഴിക്കല്ല്-കുരുംബക്ഷേത്രം.jpg|thumb|left|250px|ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ല് - കോഴിക്കല്ല് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇതിലെ പദ്മദളങ്ങൾ ബൌദ്ധപാരമ്പര്യം തെളിയിക്കുന്നു]] --> ഇതിനുശേഷം നടതുറന്നു കഴിഞ്ഞാൽ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] വലിയ തമ്പുരാനെ ദേവിയുടെ ഭക്തന്മാരും [[ഒന്നു കുറെ ആയിരം യൊഗക്കാർ|യോഗക്കാരും]] ചേർന്ന് ആനയിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു. അദ്ദേഹം കിഴക്കേ നടയിലുള്ള നിലപാടുതറയിൽകയറി കോയ്മ സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ കാവ്തീണ്ടൽ അഥവാ കാവ് പൂകൽ ആരംഭിക്കുകയായി. കാവുതീണ്ടൽ എന്നു പറയുന്നത് ആദ്യകാലത്ത് കാവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ജാതിക്കാർക്കും പിന്നീട് ക്ഷേത്രം വിലക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ കാവിൽ പ്രവേശിക്കാനായി ഒരുക്കപ്പെട്ട ഒരു ദിനമാണ്‌. അതിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ദേവീഭക്തന്മാരും കോമരങ്ങളും ഉറഞ്ഞ്തുള്ളി മൂന്നുവട്ടം ക്ഷേത്രത്തെ വലം വക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിലെ ചെമ്പ് പലകയിൽ അടിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ ഈ പ്രദക്ഷിണം വക്കൽ നടക്കുന്നത്. ഇതിനുശേഷം ഏഴുദിവസം കഴിഞ്ഞു പൂയം നാളിലെ ക്ഷേത്രനട തുറക്കൂ. ഇതിനെ പൂയത്തന് നാളിൽ നടതുറപ്പ് എന്നാണ്‌ പറയുക. (മീന ഭരണി ദിവസം ഭഗവതിക്ക് വരിയരി പായസം നിവേദിക്കുന്നു. ഇതല്ലാതെ മറ്റു ചടങ്ങുകൾ ഒന്നും ഭരണി ദിവസം നടക്കുന്നില്ല).<ref name="pckartha"/> കാവുതീണ്ടൽ കഴിഞ്ഞ് പിറ്റേ ദിവസം മീന ഭരണി ദിവസം വരിനെല്ലിന്റെ [[പായസം|പായസമാണ്‌]] നിവേദ്യമായി നൽകുക. പിറ്റേന്ന് മുതൽ ഒരോ നേരത്താണ്‌ പൂജ. ശാക്തേയ വിധിപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക രഹസ്യ പൂജകൾ ആണിത്. വടക്കേ നട അടഞ്ഞു കിടക്കുന്നതിനാൽ അടികൾ കിഴക്കേ നട വഴിയാണ്‌ പൂജ ചെയ്യാനകത്ത് കയറുക. ആ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്തർക്ക് ദർശിക്കാൻ വേണ്ടി ഭഗവതിയെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള പള്ളി മാടത്തിൽ സങ്കല്പിച്ചു ഇരുത്തുന്നു. <ref name="pckartha"/> ;കോമരങ്ങൾ രേവതി നാളിൽ കോമരങ്ങളേയും ഭക്തജനങ്ങളേയും കൊണ്ട് കാവ് നിറയുന്നു. ഒരോ ദേശത്തു നിന്നും എത്തുന്നവർക്ക് അവരുടേതായ ആൽത്തറകൾ കാവിലുണ്ട്. അവകാശത്തറകൾ എന്നാണിവ അറിയപ്പെടുന്നത്. കാവു തീണ്ടൽ സമയത്ത് അവകാശമുള്ളവർ ഒഴികെ ആരും ഈ തറകളിൽ കയറാറില്ല. ===പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് (പൂയം തൊഴൽ) === മീനത്തിലെ അശ്വതി ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് അടയ്ക്കുന്ന ക്ഷേത്ര നട തുടർന്ന് ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം ദർശനത്തിനായി നട തുറക്കുന്നു. ഇതിനെ പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് എന്ന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. അന്ന് ഭഗവതിയെ സർവാഭരണ വിഭൂഷിതയായി, ഏറ്റവും സന്തുഷ്ടയായി ആണ് കാണാൻ സാധിക്കുക എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് ദർശനം നടത്തുന്നത് ഏറെ ഐശ്വര്യകരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂയം തൊഴാൻ വലിയ തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. അതോടുകൂടി കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഉത്സവത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പൂർണ്ണമാകുന്നു. === കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി === [[മകരം]] 1 മുതൽ 4 ദിവസം (സാധാരണ ഗതിയിൽ ജനുവരി 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 മുതൽ) നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പ്രസിദ്ധമായ മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[താലപ്പൊലി]]. മകരമാസത്തിലെ (ജനുവരി/ ഫെബ്രുവരി) സംക്രാന്തി മുതൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഗംഭീര ഉത്സവമാണ് ഇത്. ഭരണി ഉണ്ടാകാറുള്ളത് പോലെയുള്ള ചടങ്ങുകൾ ഈ ഉത്സവത്തിന് ഉണ്ടാകാറില്ല. പകരം ഘോഷയാത്രകളും, ആനച്ചമയങ്ങളും, മേളവും, സുവാസിനീ പൂജ തുടങ്ങിയ നാരീ പൂജകളും മറ്റും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. വിളവെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ഉത്സവം, ഭക്തജനങ്ങളെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയെ തൊഴുന്നത് ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ: * മകര സംക്രാന്തി ദിവസം വൈകുന്നേരം ആരംഭിക്കുന്നു. നാല് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇത് മിക്കവാറും ജനുവരി മാസത്തിലെ 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 തീയതികളിലായി വരുന്നു. * 1001 വെടിവെച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷം തുടങ്ങുന്നു. * താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപ് തന്നെ സംഘക്കളി എന്ന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നു. * പഞ്ചവാദ്യം, പാണ്ടി, പാഞ്ചാരി വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ വലിയ ആനച്ചമയ ഘോഷയാത്രകൾ നടക്കും. * സുവാസിനീ പൂജ: മകരസംക്രാന്തിയിലെ ആദ്യ ദിവസം 'സുവാസിനി പൂജ' നടത്തുന്നു. കുടുംബി സമുദായക്കാർ ഇതിൽ ധാരാളമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ശർക്കരയും തേങ്ങയും അരിപ്പൊടിയും ചേർത്തുള്ള നിവേദ്യം ഭക്തർക്ക് നൽകുന്നു. സുവാസിനി പൂജ എന്നാൽ സ്ത്രീകളെ (സുവാസിനികളെ) പരാശക്തിയുടെ അംശമായി കണ്ട് പൂജിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണിത്, ഇത് സ്ത്രീകളെ 'ജഗദീശ്വരി'യുടെ രൂപമായി കാണുന്നു. അവരെ ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പരാശക്തിയായ ഭഗവതിയുടെ  സ്മരണയുടെയും ആരാധനയുടെയും ഒരു രൂപമാണ്. * പ്രത്യേകത: പകൽ ശീവേലിയും രാത്രി എഴുന്നള്ളിപ്പുമാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ ചടങ്ങുകൾ. ഒരോ ദിവസവും സ്ത്രീകൾ താലത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന ധനധാന്യങ്ങൾ വാദ്യമേള അകമ്പടിയോടെ ഭഗവതിക്ക് മുന്നിൽ ചൊരിയുന്നതാണ്‌ പ്രധാന ചടങ്ങ്. ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയുമാണ് ഇതിന്റെ ഫലം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഉത്സവം, ഈ പ്രദേശത്തെ ഉത്സവ പ്രതീതിയിലാക്കുന്നു. * ദർശന സമയം: ധാരാളം ഭക്തർ എത്തുന്നതിനാൽ ക്ഷേത്രം കൂടുതൽ സമയം തുറന്നിരിക്കുന്നു. മിക്കവാറും ദിവസം മുഴുവൻ ദർശനം സാധ്യമാണ്. പഴയകാവുകളിൽ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതനമായ കൊയ്ത്തുത്സവങ്ങളുടെ പരിഛേദങ്ങളാണിവ. ഊർവരത, സമൃദ്ധി, കാർഷിക വിളവെടുപ്പ്, ഐശ്വര്യം, ശക്തി ആരാധന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ് ഇത്. 9 മുതൽ 11 ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന നാലു ദിവസത്തെ ഗംഭീരമായ താലപ്പൊലിയുത്സവത്തിന് കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തരായ കലാകാരന്മാർ പങ്കെടുക്കുന്ന മേളം, പഞ്ചവാദ്യം, കരിമരുന്നു പ്രയോഗം എന്നിവയുണ്ടാകും. രാത്രി താലപ്പൊലിയായിരുന്നു പണ്ട്. 85 വർഷമായിട്ട് അത് പകലത്തേയും പ്രധാന കാഴ്ചയാണ്‌‍. അതുപോലെ മുൻ കാലങ്ങളിൽ 7 ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നുവത്രെ. <ref name="mpn" /> ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ''കതിനാ'' എന്ന ചടങ്ങുമായി ഇതിന്‌ സാമ്യമുണ്ട്.{{fact}} ക്ഷേത്ര നടത്തിപ്പിനാവശ്യമായ വിഭവസമാഹരണമാണ്‌ ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. മകര സംക്രമദിവസത്തിൽ ആയിരത്തൊന്നു കതിനാവെടികൾ മുഴങ്ങുന്നതോടെയാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ തുടക്കം. വ്രതശുദ്ധകളായ കന്യകമാർ മംഗളവസ്തുക്കളും കാഴ്ചദ്രവ്യങ്ങളും നിറച്ച താലം ദേവിക്ക് വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ സമർപ്പിക്കുന്നു. അതാണ്‌ താലപ്പൊലി. താലപ്പൊലി ആരംഭത്തോടെ [[സംഘക്കളി]] ആരംഭിക്കും. ശാസ്താക്കളി, പാനയംകളി, യാത്രാക്കളി എന്നൊക്കെ ഈ അനുഷ്ഠാനത്തിനു പേരുണ്ട്. നൂറ്റൊന്നു ദിവസത്തെ 'കുളി'യും 51 ദിവസത്തെ വ്രതവും നോറ്റ് ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച [[മലയരയൻ|മലയരയന്മാർ]] [[ഇരുമുടിക്കെട്ട്|ഇരുമുടിക്കെട്ടുകളുമായി]] വന്നെത്തുന്നു. താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപേ [[ചൊവ്വര]] ദേശത്തെ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]] വന്ന് സംഘക്കളി നടത്തുന്നു. [[കുടുംബി|കുടുംബികൾ]] ചെമ്മരിയാടുകളെ ഭഗവതിക്ക് നടയ്ക്ക് വെക്കുന്നു. ഈ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം നാലുദിവസത്തെ താലപ്പൊലിയുത്സവം നടക്കുന്നു. <ref name="pckartha" /> ഒന്നാം താലപ്പൊലിയുടെ പൂർണചുമതല ഒന്നു കുറെ ആയിരം യോഗത്തിനാണ്. യോഗക്കാരുടെ കൂട്ടമിരുത്തലും തമ്പുരാൻറെ സാന്നിദ്ധ്യവും പഴയ ചരിത്രസംഭവങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. മറ്റ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി നടത്തുന്നത് കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡാണ്. എന്നാൽ പണ്ട് രണ്ടാം ഉത്സവം അയിരൂർ അയ്യായിരം നായർ കരയോഗവും, മൂന്നാം ദിവസത്തെ കൊച്ചികോവിലകവും നാലാം‍ ദിവസത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ തമ്പുരാക്കന്മാരും നടത്തിവന്നിരുന്നു. രണ്ടാം താലപ്പൊലി നടത്തിയിരുന്ന അയ്യൂരായിരം എന്ന യോഗക്കാർ കൊല്ലവർഷം 1075 നോടടുപ്പിച്ച് നാമാവശേഷമായിത്തീർന്നു. അതിനുശേഷം ദേവസ്വമാണ്‌ നേരിട്ട് നടത്തുന്നത്. അഞ്ച് മുതൽ എട്ട് വരെയും പണ്ട് താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചാം താലപ്പൊലി [[ഈഴവർ|ചോവന്മാരും]] ആറാം താലപ്പൊലി [[വാലന്മാരും്‍|അരയന്മാരും]] ഏഴ് [[കണകർ|കണകന്മാരും]] എട്ടാമത്തേത് [[ചെറുമർ|ചെറുമരുമാണ്‌]] നടത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് അത് നാല് ദിവസമായി ചുരുങ്ങി. <ref name="mpn"/> === ചാന്താട്ടം === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തിക]] നാളിലെ ചാന്താട്ടം പ്രധാനമാണ്. തേക്കിൻകറ, ഗോരോചനം, കസ്തൂരി എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചാണ് തടിയിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ദേവി വിഗ്രഹത്തിന് ചാന്താട്ടം നടത്തുന്നത്. ആടിയ ചാന്ത് തൊടുന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് നെടുമംഗല്യത്തിൻ ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതുന്നു. === നവരാത്രി === ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[നവരാത്രി]] ഉത്സവം. സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിലായി ഇത് നടക്കുന്നു. ഒൻപത് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവം ആണിത്. ഭഗവതിയെ ഒൻപത് ഭാവങ്ങളിൽ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അവസാനത്തെ 3 ദിവസങ്ങൾ ഏറെ പ്രധാനമാണ്. പത്താം ദിവസമായ വിജയദശമി നാളിൽ രാവിലെ [[വിദ്യാരംഭം]] നടക്കുന്നു. കലാസാംസ്കാരിക പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്നു. == പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Kurumba temple navaratri.jpg|ലഘുചിത്രം|നവരാത്രി ആഘോഷഭാഗമായുള്ള ആയിരം വിളക്ക്]]<!-- [[ചിത്രം:Coconut-breaking table-kdlr.jpg‎|thumb|ക്ഷേത്രപാലൻറെ മുന്നിലുള്ള നാളികേരം ഉടക്കുന്ന കല്ല്- ഭരണി നാളിലെ ഇവിടെ ഉടക്കപ്പെടുന്ന നാളികേരത്തിന്‌ കുഡുംബി സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കാണ്‌ അവകാശം <ref name="pckartha"/> ]] --> മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടത്തെ ചില ആചാരങ്ങളും ചടങ്ങുകളും നടത്തുന്നത് ദ്രാവിഡ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവരാണ്‌. * ക്ഷേത്രപാലന്റെ നടയ്ക്കൽ ഉടയ്ക്കുന്ന നാളികേരത്തിന്റെ അവകാശം എടമുക്കിലുള്ള കുഡുംബി സമുദായക്കാർക്കാണ്‌. അതിന്‌ അവർ കൊല്ലം തോറും കർക്കടമാസം സംക്രാന്തിക്ക് ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവനും ചെത്തി വൃത്തിയാക്കണം. <ref name="pckartha"/> * വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞപ്പൊടി ആടിക്കുവാനുള്ള അവകാശം പ്ലാപ്പിള്ളി, തേറോടം എന്നീ രണ്ടു വീടുകളിലെ സ്ത്രീകൾക്കാണുള്ളത്. എല്ലാ നടക്കലുമുള്ള ദീപസ്തംഭങ്ങൾ തെളിയിക്കലും പ്രസാദങ്ങൾ കൊടുക്കലും വടക്കേ നടയിലുള്ള ആൽ‌ത്തറകളിൽ പൂരുരുട്ടാതി മുതൽ ഇരുന്നു കന്നിവെളിച്ചപ്പാടന്മാരെ വെട്ടിത്തെളിയിച്ചു വാളും ചിലമ്പും കൊടുക്കാനുള്ള അധികാര അവകാശങ്ങളും മേൽ പറഞ്ഞ രണ്ടു വീടുകളിലേയും ആണുങ്ങൾക്കുള്ളതാണ്‌. * മേല്പ്പറഞ്ഞ രണ്ടുവീട്ടിലേയും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരുമാണ്‌ ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ അടിച്ചുതളി, പാത്രം തേപ്പ്, പൂവുകൊടുക്കൽ, മലരുവറക്കൽ, അരിയടിക്കൽ, മഞ്ഞൾ പൊടിക്കൽ എന്നീ ചുമതലകൾ ചെയ്തു പോരുന്നത്. വർഷങ്ങളായി ഇതിനു വീഴ്ചയൊന്നും വരുത്തിയിട്ടില്ല. * കേരളത്തിലെ പഴയ ആചാരങ്ങളിൽ ഒന്നായ “കൂട്ടമിരിപ്പ്” ([[തറക്കൂട്ടം]]) ഇപ്പോൾ കേരളത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാത്രമേയുള്ളു. മലയാള മാസം ഒന്നാം തിയതിയാണ് കിഴക്കെനടയിൽ കൂട്ടമിരിപ്പ്. ഇത് പഴയ കാലത്തെ സഭയാണെന്ന് വിശ്വാസം. സങ്കടക്കാരാരുമില്ലെങ്കിലേ കൂട്ടം പിരിയാവൂ എന്നും ക്രമമുണ്ടായിരുന്നത്രെ. '''ഭരണിപ്പാട്ട്''' ഭരണിപ്പാട്ട് രണ്ടു തരമുണ്ട്. ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കുന്നവയും തെറിപ്പാട്ടുകളും. ധാരളം കഥ അഖ്യാനങ്ങളുള്ള പാട്ടുകളുണ്ട് എങ്കിലും ഭരണിപ്പാട്ട് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത് തെറിപ്പാട്ടുകൾ എന്നാണ്. കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ ചടങ്ങു കഴിഞ്ഞാൽ ഉടനെ തന്നെ വടക്കേ ഗോപുരത്തിൽ ഭരണിപ്പാട്ട് തുടങ്ങുന്നു. തൃശൂരിലെ വല്ലച്ചിറയിൽ നിന്ന് വരുന്ന സംഘമാണ് ആദ്യമായി പാടി ത്തുടങ്ങുന്നത്. ഇവർക്ക് കോമരങ്ങൾ ഇല്ല. ഇവരിലെ കാരണവർ ദേവിയെ സ്തുതിച്ച് പാടൂമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ തന്നാരം പാടുന്നു. ഊരകത്തമ്മയും കൊടുങ്ങല്ലുരമ്മയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഇവരുടെ പാട്ടിലുണ്ട്. <ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/17501/7/07_chapter%202.pdf</ref> അശ്വതിനാൾ മുതൽ എഴുനാൾ നട അടച്ചിടുന്നത് ദേവി തീണ്ടാരിയായതിനാൽ ആണെന്ന് ഒരു സങ്കല്പമുണ്ട്. ഈ സമയത്ത് ദേവിയെ സംതൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണ് തെറിപ്പാട്ടുകൾ പാടുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തെറിപ്പാട്ടുകളെ വീണ്ടും മൂന്നായി തിരിക്കാവുന്നതാണ്. ഒന്ന് വളരെ നാടൻ എന്നു തോന്നിക്കുന്ന പാട്ടുകൾ ആണ്. അതിൽ ആലങ്കാരികമായി ലൈംഗികാവയവങ്ങളേ കുറിച്ചും ലൈംഗികക്രിയകളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതിയിലെ മറ്റു പലതിനോടുപമിച്ചും പാടുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് പ്രശസ്തമയ പുരാണകഥകളെ ആസ്പദമാക്കി ഉള്ളവയാണ്. ഇവയിൽ നിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമാണ് മൂന്നാമത്തെ തരം. ഇതിൽ ആദ്യം പാടുന്ന ഈരടിയും പിന്നീട് പാടുന്ന തന്നാരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവും കാണണമെന്നില്ല. ഇവ നിരന്തരം പുതുക്കി ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയും സമകാലീന സംഭവങ്ങൾ വരെ ഉൾപ്പെടുന്നവയായിരിക്കും എന്നാണിതിൻ്റെ പ്രത്യേകത. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി പ്രത്യക്ഷത്തിൽ വരുന്നത് ഈ പാട്ടുകളിലാണ്. പുരാണകഥാപാത്രങ്ങളെ പോലെ തന്നെ കേരളത്തിലെ മറ്റു ദൈവങ്ങളും ഇതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. കാവിൻ്റെ ചെമ്പു മേഞ്ഞ മേൽകൂര, ടാറിട്ട റോഡ്, പോലീസ്, കമ്പിത്തപാൽ, ചെങ്കൽച്ചൂള, ക്രിസ്മസ്കേക്ക് തുടങ്ങിയ പലതും, ആധുനിക കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയക്കാർ വരെ ഇതിൽ വിഷയങ്ങളായി ഭവിക്കുന്നു. '''തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത്''' മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യ പൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയായിട്ടാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കല്പിക്കുന്നത്. ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ശ്രീകോവിൽ കഴുകി വൃത്തിയാക്കുന്നു. മറ്റു പൂജകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വിളക്കുകളും പാത്രങ്ങളും ഈ പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കില്ല. എല്ലാം വേറേ വേണമെന്നാണ് ചട്ടം. ഇതിൻ്റേത് വേറെ ഒന്നിനും ഉപയോഗിക്കാറില്ല. താന്ത്രികമായ ആരാധനാ വിധികളാണ് ഇതിലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ കർമ്മം ചെയ്യുന്നത് അടികൾമാരാണ്. മൂന്ന് പ്രധാന മഠങ്ങളായ കുന്നത്തുമഠം, മഠത്തിൽ മഠം, നിലത്തു മഠം എന്നീ മഠങ്ങളിലെ കാരണവന്മാരായ അടികൾമാരാണിവർ. തലേ ദിവസം ഇതിനു വേണ്ടി അവർ കഠിനവ്രതം നോൽക്കുന്നു. ദേവിക്ക് ചാർത്താനുള്ള തൃച്ചന്ദനം രഹസ്യവിധിയുള്ള കൂട്ടാണ്. പല മരുന്നുകളും മറ്റും ചേർന്നതാണിത് എന്നു കരുതുന്നു ഈ രഹസ്യക്കൂട്ട് ഈ മൂന്ന് പേർക്കു മാത്രമേ അറിയൂ. ഏഴരയാമം ( മൂന്നു മണിക്കൂർ) നീളുന്നതാണീ പൂജ. കാറ്റ് കടക്കാത്ത ശ്രീകോവിലിൽ അടച്ചിരുന്നാണ് പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത്. പ്രധാന സാമഗ്രി മഞ്ഞൾപ്പൊടി തന്നെയാണ്. മഞ്ഞൾപ്പൊടി കരിക്കിൻ വെള്ളത്തിൽ കുഴച്ചാണ് തൃച്ചന്ദനം ഒരുക്കുക. ഇളനീർ മൂട് വെട്ടിയതും ത്രിമധുരവുമാണ് നിവേദ്യം. ഉച്ചക്ക് മൂന്ന് അടികൾമാരും വട്ടക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് വന്ന് ഒരു മണിയോടെ ശ്രീകോവിലിൽ കടന്ന് വാതിലടച്ച് പൂജയാരംഭിക്കുന്നു. ആ സമയത്ത് ചുറ്റമ്പലത്തിലുള്ള പ്രദക്ഷിണ വഴിയിൽ ആരും ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല. ഇതിൽ സവർണ്ണാവർണ്ണ ഭേദം ഒന്നും ഇല്ല. പൂജ തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്ന് കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയ തമ്പുരാൻ കാവിലെത്തണം എന്നുണ്ട്. തമ്പുരാൻ കാവിലെ ബലിക്കൽ പുരയിൽ ഇരിക്കുന്നു. പൂജ കഴിയുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്നു മാറില്ല. പൂജ കഴിഞ്ഞ് തമ്പുരാൻ കിഴക്കേ നടയിൽ ഇരിക്കുകയും കാവു തീണ്ടലിന് അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ ‘നിലപാട്‘ എന്നാണ് പറയുക. നാലുമണി കഴിയുമ്പോൾ പൂജ അവസാനിക്കുന്നു. പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടികൾമാർ പുറത്തു വന്ന് നടയടക്കും. തുടർന്ന് കാവ് തീണ്ടൽ (കാവ് പൂകൽ) നടക്കുന്നു. തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത് പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടക്കുന്ന ക്ഷേത്രനട ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം നട തുറപ്പ് നടത്തുന്നു. == ഒ.കെ.യോഗം == കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തവും വളരെ പഴക്കമുള്ളതുമായ ഒരു യോഗസഭയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ [[ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം]]. ചേരമാൻ പെരുമാളിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ പെരുമാളും വിശ്വസ്തരായ നായർ സ്നേഹിതന്മാരുംകൂടി ആയിരം പേർ അടങ്ങിയ നായർ സൈന്യമായിരുന്നു ഇത്. പെരുമാളിൻറെ കാലശേഷം ഒഴിവിലേക്ക് മറ്റൊരാളെ നിയമിക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് 999 പേർ മാത്രമായതിനാലാണ് ഒന്നുകുറച്ച് ആയിരം യോഗം എന്ന പേർ ഉണ്ടായത്. കാലക്രമേണ ഇത് ലോപിച്ച് "ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം" എന്നും ഇന്ന് "ഒ.കെ.യോഗം" എന്നും അറിയപെടുന്നു. പെരുമാൾ ഭരണത്തിനുശേഷം [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജകുടുംബം]] നിലവിൽ വന്നതോടെ ഒ.കെ.യോഗവും കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാക്കന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന് ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചിരുന്നു എന്നും അതിൻറെ തുടർച്ചയായി എല്ലാ മലയാളമാസം ഒന്നാം തിയതി രാവിലെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കു ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൻറെ കിഴക്കേനടയിൽ പ്രദക്ഷിണവഴിയിൽ "നിഴലിരിക്കൽ" എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനു വേണ്ടി കൂട്ടം ഇരിക്കുന്നതിനെയാണ് നിഴലിരിക്കൽ എന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നത്. യോഗത്തിലെ കുറഞ്ഞപക്ഷം 32 ആളുകൾ ഈ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദിവസങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകൾ ഒ.കെ.യോഗം നേരിട്ടാണ് നടത്തിവരുന്നത്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തിൻറെ തുടക്കം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള 1001 കതിനാവെടിയും ഒന്നാം ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി മഹോത്സവവും ഇന്നും മുടക്കം വരാതെ ഒ.കെ.യോഗമാണ് നടത്തിവരുന്നത്. വിവിധ സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും മറ്റും സഹായധനമായിട്ടും വർഷംതോറും നല്ലൊരു സംഖ്യ യോഗം ചെലവാക്കിവരുന്നുണ്ട്. == എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]]. ഏകദേശം 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ധാരാളം എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[തൃശ്ശൂർ]] - 35 കിലോമീറ്റർ അകലെ, മറ്റൊന്ന് ആലുവ. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം - [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം - [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] - 30 കിലോമീറ്റർ അകലെ. * കൊല്ലം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ ജലപാതക്കരികിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ച ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> ചിത്രം:Shree Kurumba Bhagavathy Temple, Kodungallur.JPG| ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR3.JPG|കിഴക്കെ നട ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR2.JPG ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR6.JPG|വടക്കെ നട പന്തൽ <!-- ചിത്രം:Kdlr temple vazhipadu.jpg --> </gallery> </center> == അവലംബം == {{reflist|2}} <!---- കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക ==കുറിപ്പുകൾ== <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക.--> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kodungallur Bhagavathy Temple}} * http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308131140/http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html |date=2009-03-08 }} * http://www.india9.com/i9show/Kodungallur-Bhagavathy-Temple-14615.htm {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] km2loij15ptrkgmbfejszj04kn3y9ms 4614712 4614710 2026-04-22T20:49:40Z Vishkailas 214655 4614712 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Kodungallur kurumba temple}} {{Infobox Mandir |image = BhagavathiTemple,KDR2.JPG <!-- Kodungallur kurumba temple.jpg --> |caption=ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |date_built = [[സംഘകാലം]] |primary_deity = [[ശ്രീ ഭദ്രകാളി]] ([[കണ്ണകി]], [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ]], [[പരമശിവൻ]] |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുള്ള]] ഒരു പ്രസിദ്ധമായ മഹാക്ഷേത്രമാണ്‌ '''ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. ഭഗവതിയുടെ മൂലകേന്ദ്രമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇത് "ലോകാംബിക ക്ഷേത്രം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയെ]] [[ഭദ്രകാളി]] ഭാവത്തിൽ [[ശ്രീചക്രം|ശ്രീചക്ര]] സമേതയായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലാണ് എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഇതിനുവേണ്ടി വളരെയധികം താന്ത്രികവിദ്യകൾ പ്രയോഗിയ്ക്കപ്പെട്ടതായി പറയുന്നു. കാശ്മീർ താന്ത്രിക രീതിയായ രുരുജിത് വിധാനത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇവിടുത്തെ ദ്രാവിഡ ഭഗവതി ''കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയാണ്. പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ഭഗവതി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ ദൈവം (പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി) എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയോടൊപ്പം [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതാക്കളായ]] ബ്രാഹ്മി, വൈഷ്ണവി, മഹേശ്വരി, ഇന്ദ്രാണി, [[വാരാഹി]], കൗമാരി, [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നിവരുടെ ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നിവരോടൊപ്പമുള്ള അപൂർവമായ പ്രത്യേക പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുരുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ടുപോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ മറ്റ് 64 ഭഗവതീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രം ആയിട്ടാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. [[പരമശിവൻ]] ആണ് ക്ഷേത്രനാഥൻ. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഈ ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. 108 ശിവാലയ സ്തോത്രത്തിൽ ഇത് കാണാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഇവിടെ ശിവനേക്കാൾ പ്രാധാന്യം ഭഗവതിയ്ക്കാണ്. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]], [[ക്ഷേത്രപാലകൻ]], [[ചാമുണ്ഡി|തവിട്ടുമുത്തി]], [[വസൂരിമാല]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] (ജനുവരി 14/ 15) [[താലപ്പൊലി]], [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] (മാർച്ച്‌-ഏപ്രിൽ) [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി മഹോത്സവം]], [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] (സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ) [[നവരാത്രി]], മേടമാസത്തിലെ (മെയ്‌) ചന്താട്ടം, മകര ചൊവ്വ എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ട് വിശേഷങ്ങൾ. പൊതുവെ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഉണ്ടാവുക. [[അടികൾ]] എന്ന സമുദായക്കാരാണ് ഇവിടുത്തെ പൂജാരിമാർ. [[ശാക്തേയം|ശാക്തേയ,]] കൗളമാർഗത്തിലുള്ള പൂജകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കുന്നത്ത്, മഠത്തിൽ, നീലത്ത് എന്നീ അടികൾ കുടുംബക്കാർക്കാണ് പരമ്പരാഗതമായി പൂജാധികാരം. പുരാതനമായ മാതൃ ദൈവ സങ്കല്പം, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ പിന്തുടർച്ചയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. ചൊവ്വ, വെള്ളി, ശനി, പൗർണമി, അമാവാസി, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനം. == ചരിത്രം == [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] ആസ്ഥാനമാക്കി [[കേരളം]] ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ് ആദ്യമായി [[കണ്ണകി]]യെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്കുമാറി [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66-നോട്]] ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി കുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിയുടെ സ്മാരക ശിലക്ക് പിന്നെയും ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. പിൽക്കാലത്തു നിലവിൽ വന്നതാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. എ. ശങ്കരമേനോൻ എഴുതിയ ‘എ സർവേ‌ ഓഫ് കേരള ഹിസ്റ്ററി’ പോലെയുള്ള ചില പുസ്തകങ്ങളിൽ ആദിമ യുദ്ധ ദൈവമായ കൊറ്റവൈ ആയിരുന്നു കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആരാധനാമൂർത്തി എന്ന്‌ കാണാം. ഈ ഭഗവതി പിൽക്കാലത്ത് പലവിധ പരിണാമങ്ങളിലൂടെ ഭദ്രകാളി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് മാതൃ ദൈവാരാധന, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം, യുദ്ധവിജയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൈവമായിരുന്നു. പത്തിനിക്കടവുൾ (അഥവാ ഭാര്യാദൈവം) എന്ന പേരിലാണ്‌ [[ചിലപ്പതികാരം|ചിലപ്പതികാരത്തിലെ]] വീരനായികയായ (അവതാര കാളി) കണ്ണകി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചെങ്കുട്ടുവന്റെ കാലത്ത് ജൈനമതം കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ പരിസരങ്ങളിൽ സ്വാധീനം നേടിയിരുന്നു. [[കണ്ണകി|പത്തിനിക്കടവുൾ]] എന്നാണ് കണ്ണകിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. കണ്ണകിയുടെ വിഗ്രഹം നിർമ്മിക്കാനുള്ള കല്ല് അനേകം രാജാക്കന്മാരെ കീഴ്പ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടു വന്നതാണെന്ന് സംഘകാല സാഹിത്യങ്ങളിൽ വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാ ചടങ്ങുകളിൽ അനേകം രാജാക്കന്മാർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. [[സിലോൺ|സിലോണിലെ]] [[ഗജബാഹു ഒന്നാമൻ]] അവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. [[മഹായാമൻ]] [[പാലി|പാലിഭാഷയിൽ]] രചിച്ച [[മഹാവംശം|മഹാവംശത്തിൽ]] എ.ഡി. 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഗജബാഹു]] [[സിലോൺ|സിലോണിൽ]] വാണിരുന്നതായും വഞ്ചിയിൽ വന്ന് പത്തിനീദേവി പ്രതിഷ്ഠാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായും പറഞ്ഞുകാണുകയാൽ <ref> {{cite book |last=ഇളയത്|first=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ|authorlink=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ ഇളയത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൂടെ |year=2002|publisher=H & C Publishing House |location= Thrissur }} </ref> 1800 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ കണ്ണകീപ്രതിഷ്ഠ നടന്നതായി കണക്കാക്കാം. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച വിഗ്രഹം ഒറ്റമുലയുള്ള കണ്ണകിയുടെതായിരുന്നു എന്നാണ്‌ സാഹിത്യ പരാമർശം. എന്നാൽ ഇന്ന് വസൂരിമാലക്ക് മാത്രമേ ഇതുമായി ആകാരസാമ്യം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ക്ഷേത്രത്തിലെ രഹസ്യ അറയിൽ കണ്ണകിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ശ്രീ. വി.റ്റി.ഇന്ദുചൂഡൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book |last=കൃഷ്ണപിള്ള|first=നാലാങ്കൽ|authorlink=നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള|coauthors= |title=മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മുന്നിൽ |year=1982|publisher=Sahitya Pravarthaka Co-operative Society Ltd |location= Kottayam }} </ref> ഭരണി ഉത്സവം ആരംഭിച്ചതിനെപ്പറ്റി നിരവധി നിഗമനങ്ങളുണ്ട്. ചോളന്മാരെ നേരിടാൻ പുറപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് ആത്മീയമായും സാമുദായികമായും ഉന്നതി കൈവരിക്കാൻ കുലശേഖരരാജാവ് രാമവർമ്മകുലശേഖരൻ നടത്തിയ ഏതെങ്കിലും ആചാരമായി ഭരണി ഉത്സവത്തെ കണക്കാക്കുന്നു. <ref name="pgr"/> അശോകന്റെ കാലത്ത് ബുദ്ധമതത്തിന് പ്രചാരം സിദ്ധിക്കുകയും പിൽക്കാലത്ത് ചേര രാജാക്കൻമാർ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചതോടെ<ref>{{Cite web|url=https://books.google.ae/books?id=Be3PCvzf-BYC&pg=PA109&lpg=PA109&dq=chera+and+buddhism&source=bl&ots=9kanUcjnDq&sig=Traf07JuSw-0dA9xhxEl3JclfY8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj69N6FgfrSAhWNhRoKHXAICgEQ6AEIKjAC#v=onepage&q=chera%20and%20buddhism&f=false|title=A Social History of India|access-date=|last=S. N.|first=Sadasivan|date=|website=|publisher=}}</ref> കാവും ബുദ്ധവിഹാരമായെന്നും അങ്ങനെ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം മുമ്പ് ഒരു ബൗദ്ധകേന്ദ്രമായി മാറിയെന്നും പല ചരിത്രകാരന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref>സംഘകാലകൃതികളായ അകനാനൂറ്, പുറനാനൂറ്, മണിമേഖല തുടങ്ങിയവയിൽ ചേരരാജാക്കന്മാർ ബുദ്ധരായിരുന്നു എന്നും ആതൻ എന്ന അവരുടെ സ്ഥാനപ്പേരു അർഹതൻ എന്ന ബുദ്ധ സംജ്ഞയുടെ പ്രദേശികനാമമാണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. </ref> അവിടെ ബലിക്കല്ലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വൃത്താകാരത്തിലുള്ള ശിലയിന്മേൽ കാണുന്ന പത്മദളങ്ങൾ ഒരു ബൗദ്ധസ്തൂപത്തിൻറെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ ശിലയെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നുണ്ടത്രെ. ബൗദ്ധരെ ഓടിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കോഴിബലിയും ഭരണിപ്പാട്ടും ആരംഭിച്ചതെന്ന വാദത്തിൽ കഴമ്പുണ്ടാകാമെന്ന് പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="pkg"> {{cite book |last=ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|first=പി.കെ|authorlink=പി.കെ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|coauthors= |title=കേരളത്തിൻറെ സാംസ്കാരികചരിത്രം |year=1974|publisher=കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|location= തിരുവനന്തപുരം }} </ref>. ഹിന്ദു മതത്തിലെ ശാക്തേയ ഉപാസനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ച "മ" കാര പൂജയുടെ ഭാഗമാണ് ഭരണിപാട്ട്, കോഴിവെട്ട് എന്നിവ എന്ന് ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തിയവർ പറയുന്നു. ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഊർവരതാ പൂജയാണ്‌ ബലിയിലൂടെ അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. <ref name="pkg" /> എന്നാൽ ഇത് ഒരു ജൈനക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വി.വി.കെ. വാലത്ത് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. “കൊടും കല്ലൂര്“ ആണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയതെന്നതും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കാണ് “കല്ല്” എന്നു പറയാറുള്ളതും ഇത് ഒരു ജൈന ക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നു വാദിക്കുന്നവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ശിവക്ഷേത്രമായി പരിണമിച്ചെങ്കിലും മുൻകാലത്ത് തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രവും മറ്റും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളായിരുന്നു എന്ന പഴമ ഈ വാദത്തിനു ഉപോൽബലകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book|last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref> [[ശൈവമതം|ശൈവമതത്തിന്റെ]] പ്രചാരത്തോടെ ഇത് അവരുടെ ക്ഷേത്രമായി മാറി. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവ പ്രതിഷ്ഠ നടന്നു. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ ആദിപരാശക്തിയായ കാളിയെ ആരാധിച്ചതെങ്കിലും പിന്നീടത് പാർവ്വതിയുടെ പര്യായമായി തീരുകയായിരുന്നു. <ref name= ports> {{cite book |last=കിളിമാനൂർ |first=വിശ്വംഭരൻ |authorlink=പ്രൊഫ. കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |coauthors= |editor= |others= |title=കേരള സംസ്കാര ദർശനം. |origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |edition= |series= |date= |year= 1990.|month= ജുലൈ‌ |publisher=കാഞ്ചനഗിരി ബുക്സ്‌ കിളിമാനൂർ |location=കേരള |language= മലയാളം|isbn= |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> അതോടെ പഴയ ഉടമസ്ഥർ അയിത്തക്കാരും അസ്പൃശ്യരുമായി പുറന്തള്ളപ്പെട്ടു. എങ്കിലും പൊതുസമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന പാരസ്പര്യം നിറഞ്ഞ സാമ്പത്തിക- ഉത്പാദന ബന്ധങ്ങളുടേയും സഹിഷ്ണുത കളുടെയും ഫലമായി ആണ്ടിലൊരിക്കൽ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കാനുള്ള അവസരം അവർക്ക് നല്കപ്പെട്ടു. ഇതോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ചടങ്ങാണ് അശ്വതിനാളിലെ [[കാവുതീണ്ടൽ]] (ചിലർ കാവ് പൂകൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു). മറ്റു ചിലർ അത് സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദിമജനതയുടെ രോഷപ്രകടനമായാണ്‌ കാണുന്നത്. യുദ്ധദൈവാരാധനയും (കൊറ്റവൈ ആരാധന), മാതൃദൈവ ആരാധനയും, ഊർവ്വരതാ സങ്കല്പങ്ങളും രതിയും ആഘോഷമാക്കി ജീവിച്ചുപോന്ന ഒരു ആദിമ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ ആഘോഷ സങ്കല്പങ്ങളുടെ തുടർച്ച മാത്രമാണ് [[ഭരണിപ്പാട്ട്]] എന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്. <ref name="r1"/> എന്നാൽ ഇത് ജീവിത പ്രാരാബ്ധങ്ങൾ മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ദൈവത്തിന് നേർക്ക് ആത്മരോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇന്നു ക്ഷേത്രഭരണം [[കൊച്ചി‍ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] നിർവഹിക്കുന്നു. 1892 ഡിസംബർ 5-ന് സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ കൊടുങ്ങല്ലൂർ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു, ഈ സന്ദർശനത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ കൊച്ചുണ്ണിത്തമ്പുരാനുമായി അദ്ദേഹം സംഭാഷണം നടത്തുകയും ക്ഷേത്രം കാവൽക്കാരുടെ തടസ്സത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം വിപുലമായ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. == ഐതിഹ്യങ്ങൾ == * കേരളത്തിൽ ആദിപരാശക്തിയായ "ഭദ്രകാളിയെ (മഹാകാളി) ആദ്യമായി കുടിയിരുത്തിയ ക്ഷേത്രമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ദാരികനെന്നെ രക്ഷസനെ വധിച്ച ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂർ എത്തിയെന്നും, അവിടെ പുലക്കാവിലും, അവിടെയുള്ള മറ്റൊരു തറവാട്ടിലെ അറയിലും കുടിയിരുന്നെന്നുമാണ് ഐതീഹ്യം. പിന്നീട് ഭഗവതിയുടെ മാഹാത്മ്യം കേട്ടറിഞ്ഞ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമാക്കി കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന ചേര രാജാവായ ചെങ്കുട്ടവൻ തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷക്കായി ഭഗവതിയെ ഇന്ന് കാണുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി എന്ന ഐതീഹ്യം കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത്‌ പ്രബലമാണ്. *കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുറുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ട് പോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. * പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച നാല് ദേവിമാരിൽ "ലോകാംബികയെന്നാണ്" കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തെ മഹാമാരികളിൽ നിന്നും ആപത്തുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനാണ് ഭഗവതിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. * പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ദേവി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയെ ദർശിച്ച് കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭക്തരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന വിശ്വാസം കൊണ്ടാണിത്. കടുത്ത ആപത്തുകൾ, മാറാരോഗങ്ങൾ, പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായാൽ അവ തടയാനോ ഇനി ഉണ്ടായാൽ തന്നെ വലിയ ആപത്തുകൾ ഉണ്ടാകാതെ സംരക്ഷിക്കാനോ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ ശക്തയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. * കേരളത്തിലെ മറ്റ് കാളീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രമായാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ആറ്റുകാൽ, ചെട്ടികുളങ്ങര പോലെയുള്ള പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വരുന്നു എന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ മനംനൊന്ത് മധുരാനഗരം ദഹിപ്പിച്ച കണ്ണകി "മധുര മീനാക്ഷി" ആവശ്യപ്പെട്ട പ്രകാരം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ എത്തിയതായും വടക്കേ നടയിൽ വച്ചു ജഗദംബയായ പരാശക്തിയിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം നേടിയതായും കഥയുണ്ട്. *ദുർഗ്ഗയുടെ തിരുനെറ്റിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ചു ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ചാമുണ്ഡിയാണ് തവിടാട്ടു മുത്തിയെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്ന് ഭഗവതീ ക്ഷേത്രമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഏറെ പ്രസിദ്ധിയെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാഥൻ ശിവനാണ്.108 ശിവാലയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണിത്. *ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയാൽ രോഗങ്ങളും കടുത്ത ദുരിതങ്ങളും ഇല്ലാതാവും എന്നൊരു വിശ്വാസം ഭക്തർക്കുണ്ട്. <ref name="mpn">{{cite book | title = ക്ഷേത്രദർശനം | last = നാരായണൻ | first = എം.പി. | publisher = കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് | year = 2008 | location = തൃശൂർ | authorlink = എം.പി.നാരായണൻ | coauthors = }} </ref> * കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആണ് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ|കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ]] മഹാഭാരതം അനായാസേന മലയാളത്തി ലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത് എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്.<ref name="pgr">{{cite book | title = ക്ഷേത്ര വിജ്ഞാനകോശം | last = രാജേന്ദ്രൻ | first = പി.ജി. | publisher = D.C.Books | year = 2000 | isbn = 81-2640-254-7 | location = Kottayam | authorlink = പി.ജി.രാജേന്ദ്രൻ | coauthors = }} </ref ഇവിടത്തെ <nowiki>[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി]]</nowiki> ഉത്സവത്തിനോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ, <nowiki>[[കാവുതീണ്ടൽ]]</nowiki>, <nowiki>[[ഭരണിപ്പാട്ട്]]</nowiki> എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണ്. <nowiki>== ചരിത്രം ==</nowiki> <nowiki><!-- [[ചിത്രം:കൊടുങ്ങല്ലൂർ-കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം.jpg|thumb|വടക്കേ നട ]] --></nowiki> ഈ <nowiki>[[ക്ഷേത്രം]]</nowiki> ആദ്യകാലത്ത് കേരളതീരത്തെ, അമ്മദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചുപോന്ന പ്രാചീനജനവിഭാഗങ്ങളുടേതായിരുന്നു. പതിവ്രത <nowiki>[[ദൈവം]]</nowiki> എന്ന പത്തിനിക്കടവുൾ ആയിരുന്നു പ്രതിഷ്ഠ. <nowiki>[[സംഘകാലം|സംഘകാലത്ത്]]</nowiki> സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ (ഇന്നു കാണുന്ന ക്ഷേത്രമല്ല) സ്ഥാപകൻ <nowiki>[[ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ്‌]]</nowiki>. <nowiki><ref>എ. ശ്രീധരമേനോൻ, കേരളശില്പികൾ. ഏടുകൾ 18-19, നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ കോട്ടയം 1988 </nowiki></ref> *ശ്രീ ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യം, കാളികാ പുരാണം എന്നിവ പ്രകാരം ആദിശക്തിയായ കാളി പ്രപഞ്ചനാഥയാണ്. ലോകാംബികയായ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ സർവ്വജനരക്ഷകയായ, അധർമ്മനാശിനിയായ, ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്ന, ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുന്ന, മോക്ഷദായിനിയായ, കരുണാമയിയായ, മാതൃവാത്സല്യമുള്ള, സാത്വികയായ ജഗദീശ്വരി തന്നെ ആകുന്നു. *കാളിക പുരാണത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഹിമാലയത്തിലെ മാതംഗമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ദേവന്മാർ ജഗദീശ്വരിയെ സ്തുതിച്ചു. സ്തുതികേട്ട് പ്രസന്നയായ ആദിപരാശക്തി ദേവന്മാർക്ക് ദർശനം കൊടുത്ത് നിങ്ങൾ ആരെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്നു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വീരനാരി പ്രകടയായി, ഇവർ എന്നെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്ന് ഉത്തരം കൊടുത്തു. അവൾ കറുപ്പ് വർണ്ണത്തോട് കൂടിയവളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവളുടെ നാമം കാളി എന്നായി. *മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ ഭദ്രോൽപ്പത്തി പ്രകരണത്തിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഭദ്രകാളി സങ്കല്പമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൊതുവെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച വേതാള കണ്ഠസ്ഥിതയായ ഭഗവതിയാണിത്. *ദുഷ്ടനായ ദാരികാസുരനിൽ നിന്ന് സമസ്തലോകത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പരമശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിൽ നിന്ന് ഭദ്രകാളി ജനിക്കുകയും, ദാരികനിഗ്രഹത്തിനു ശേഷവും കോപം ശമിക്കാത്ത ദേവിയുടെ കോപമടക്കുവാൻ വേണ്ടി ഭൂതഗണങ്ങൾ തെറിപ്പാട്ടും, ബലിയും, നൃത്തവുമായി ദേവിയുടെ കോപം ശമിപ്പിച്ചു. ദേവി സന്തുഷ്ടയാവുകയും അതിന്റെ പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരവും അനുഷ്ഠാനവുമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. *ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഭക്തർ മുളംതണ്ടിൽ താളമിട്ടു ദേവീ സ്തുതികൾ പാടി നൃത്തമാടുകയും ക്ഷേത്രത്തിനു മൂന്ന് വലം വച്ചു ചെമ്പോലതകിടുകളിൽ അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ചെമ്പട്ടുടുത്തു വാളും ചിലമ്പും ധരിച്ച കോമരങ്ങൾ ഉറഞ്ഞു തുള്ളുന്നു. അതിനാൽ "ഭക്തിയുടെ രൗദ്രഭാവം" എന്നാണ് ഭരണി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നത്. *ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിലെ പഞ്ചമകാര പൂജയിലൂടെ (മത്സ്യം, മാംസം, മധു, മുദ്ര, മൈഥുനം തുടങ്ങിയ അഞ്ച് മകാരങ്ങൾ) പൂജയിലൂടെ ദേവി പ്രസാദിക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പ്രധാനമാണ്. അതിനാലാണ് ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലരും ഭരണിക്ക് പോകുന്നവർ വാങ്ങുന്നതും, വീടുകളിൽ കോഴിയും പിടിയും തയ്യാറാക്കുന്നതും. *ദേവി ദാരികനിൽ വിജയം വരിച്ച രേവതി നാളിൽ "രേവതി വിളക്ക് " ആഘോഷിക്കുന്നു. കോഴി ബലിയുടെ പ്രതീകമായാണ് "ചുവന്ന പട്ടു കൊണ്ട് കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ" എന്ന ചടങ്ങു നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഇത് ദുരിതങ്ങൾ മാറാനുള്ള വഴിപാടായും നടത്തുന്നു. മഞ്ഞളും, കുരുമുളകും സമർപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പകർച്ചവ്യാധികളും ദുരിതങ്ങളും ഒഴിയാൻ നടത്തുന്ന മറ്റൊരു വഴിപാട്. കോഴിയും പിടിയും ഉണ്ടാക്കി കഴിക്കുക എന്നതും മറ്റൊരു ആചാരമാണ്. *ഇന്നത്തെ ദേവിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി [[ദേശീയപാത 17]]നോട് ചേർന്ന് റോഡിൻ കിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബ അമ്മയുടെ മൂലക്ഷേത്രമായ ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ്‌ ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പത്തിനിക്കടവുൾ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്ന്‌ ചരിത്രം. *എന്നാൽ പരശുരാമൻ തപസ്സ് ചെയ്തു പരാശക്തിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിയെന്നും മഹാമേരുചക്രത്തിൽ കാളിയെ ആവാഹിച്ചെടുത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചെന്നും മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം ഉണ്ട്. പിന്നീട് ശങ്കരാചാര്യരാണ് ദേവിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ശ്രീചക്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name="nanda"> {{cite book |last=നന്ദകുമാർ|first=എസ്.എസ്.|authorlink=എസ്.എസ്.നന്ദകുമാർ|coauthors= |title=കൊടുങ്ങല്ലൂർ കാവിലമ്മ |year=1994 }} </ref> *മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യപൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയെയാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ഏഴുദിവസം നടയടച്ച് നടതുറപ്പു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പൂജകളെ ദേവിയുടെ വിശ്രമവും ഒപ്പം ഭഗവതിയുടെ പരിവാരങ്ങളുടെ ഉത്സവവും ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം.<ref name="nanda"/> == നിർമ്മാണശൈലി == <!-- [[ചിത്രം:കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ.jpg|thumb|240px|കിഴക്കെ നട,ശിവൻറെ ദർശനം]] --> ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൻറെ മൊത്തം വിസ്തീർണം 10 ഏക്കർ ആണ്. ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ചുറ്റമ്പലത്തിനുള്ളിലാണ് ശ്രീകോവിൽ. ധ്വജപ്രതിഷ്ഠയില്ല എന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിൽ നിരവധി അരയാലും, പേരാലും ഉണ്ട്. ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണശൈലി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ശിവക്ഷേത്രത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു. ശിവൻറെ പ്രതിഷ്ഠയോട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് മണ്ഡപത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണരീതി. തിടപ്പള്ളി, വലിയ ബലിക്കല്ല്, നാലമ്പലം, ആനപ്പന്തൽ, മണ്ഡപം, ബലിക്കല്പുര, ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠ, സപ്തമാതൃക്കൾ എല്ലാം തന്നെ ശിവ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ശിൽപ്പ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരമാണ്. ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിനു നേർക്കാണ് മുഖമണ്ഡപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഖമണ്ഡപത്തിൻ്റെയും ബലിക്കല്പുരയുടേയും തട്ട് നവഗ്രഹങ്ങൾ കൊത്തിയ ഒറ്റപ്പലകയിൽ തീർത്തതാണ്. മണ്ണുത്തരം, ചിറ്റുത്തരം മുതലായവയിൽ രാമായണം, മഹാഭാരതം എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . അതുപോലെ കരിങ്കൽ തൂണുകളിൽ മനോഹരമായ കൊത്തുപണികളും കാണാം. <!-- [[ചിത്രം:Kdr temple north gopuram door.jpg|thumb|left| വടക്കേ ഗോപുരവാതിൽ- [[പിത്തള]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു]] --> [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിന്റെ]]‍ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു രഹസ്യ അറയാണ്. ഈ അറയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതിൻ്റെ മുഖം ശ്രീകോവിലിലേക്കാണ്‌‍. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായിട്ടുള്ള ഈ കവാടം എല്ലായ്പ്പോഴും ചുവന്ന പട്ടുവിരിച്ച് മൂടിയിട്ടിരിക്കും. രഹസ്യ അറയ്ക്ക് [[ശ്രീമൂലസ്ഥാനം]] എന്നും പറയുന്നു. പരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച മഹാമേരുചക്രവും ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശ്രീചക്രവും ഒപ്പം സംഹാരമൂർത്തിയായ "രുധിര മഹാകാളിയുടെ" പ്രതിഷ്ഠയും ഈ രഹസ്യ അറയിൽ ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ മൂലപ്രതിഷ്ഠ (കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ ) നിർവഹിച്ച സ്ഥലമായ ശ്രീമൂല സ്ഥാനമാണ് രഹസ്യഅറയാക്കിയിരിക്കുന്നത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിലേക്കു മാത്രം ഒരു ചെറിയ കവാടമുള്ളതും, മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ കരിങ്കല്ല് കൊണ്ട് അടച്ചു കെട്ടിയതുമായ രഹസ്യ അറയുടെ കവാടത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരവും രണ്ടടി വീതിയും കാണും. കവാടത്തിലേക്ക് കയറിച്ചെല്ലാൻ മൂന്ന് തൃപ്പടികളും ശ്രീകോവിലിനുള്ളിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിവൻ്റെ നടയ്ക്കുള്ള മണ്ഡപത്തിൻ്റെ വടക്കേ അറ്റത്തായി നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിട്ടാണ് രണ്ട് നിലയുള്ള പള്ളിമാടം. നിത്യേന വിളക്കുവയ്പ്പ് നടത്തുന്ന പള്ളിമാടത്തിലാണ് ഭഗവതിയുടെ പള്ളിവാളും, ചിലമ്പും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. അശ്വതി കാവുതീണ്ടലിനു നടയടച്ചതിന് ശേഷം, പൂയം നാളിൽ നട തുറക്കുന്നതു വരെ വഴിപാടുകൾ ഭക്തജനങ്ങൾ പള്ളിമാടത്തിനു മുന്നിലാണ് അർപ്പിക്കാറ്. == പ്രതിഷ്ഠകൾ == [[ചിത്രം:Kodungallur Bhagavathy.jpg|thumb|200px|കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ]] ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ [[ഭദ്രകാളി| "ഭദ്രകാളിയാണ്"]] ക്ഷേത്രത്തിലെ [[പതിഷ്ഠ| മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ]]. വരിക്കപ്ലാവിൽ നിർമ്മിച്ച ബിംബത്തിൻ്റെ ദർശനം വടക്കോട്ടാണ്‌. ദാരുബിംബത്തിന് എടുത്തു മാറ്റാവുന്ന ഒരു സ്വർണ്ണഗോളകയും ഉണ്ട്. ദാരിക വധത്തിന് ശേഷം പ്രദർശിപ്പിച്ച വിശ്വരൂപത്തിൽ ഉഗ്രമായ രൗദ്രഭാവ ത്തിലാണിരിക്കുന്നത്. കാളിയുടെ നിറം കറുപ്പാണ്. ചാന്താട്ടം ചെയ്യുന്നതിനാൽ വിഗ്രഹവും കറുപ്പു നിറത്തിലാണ്. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് പീഠത്തോടുകൂടി ഉദ്ദേശം ആറടി ഉയരമുണ്ട്. വലത്തെ കാൽ മടക്കി ഇടത്തേത് തൂക്കിയിട്ട രൂപത്തിലാണ്‌ ഇരിപ്പ്. തലയിൽ കിരീടമുണ്ട്. ഭഗവതിയുടെ ഇടത്തെ കാതിൽ ആനയും വലത്തേ കാതിൽ സിംഹവുമാണ് കമ്മലായിട്ടുള്ളത്. മുഖത്ത് ദ്രംഷ്ടകളുണ്ട്. ബിംബത്തിൽ വൃത്താകാരത്തിലുള്ള താലിമാലകളും വഴിപാടായി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള നിരവധി ആഭരണങ്ങളും ചാർത്താറുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് എട്ട് കൈകൾ കാണുന്നുണ്ട് എങ്കിലും കൈകളിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. എട്ട് കൈകളിൽ വലതുഭാഗത്ത് മുകളിൽ നിന്നും താഴോട്ട് ആദ്യത്തേതിൽ തൃശൂലവും രണ്ടാമത്തേതിൽ ഖട്വാഗവും, മൂന്നാമത്തേതിൽ കൈമുന്നിലേക്ക് മടക്കി മേൽ വയറിനോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നതിൽ നന്ദകം വാളും, നാലാമത്തേതിൽ ദാരിക ശിരസ്സുമാണുള്ളത്. ഇടതുഭാഗത്ത് ഒന്നാമത്തേതിൽ മണിനാഗവും, രണ്ടാമത്തെതിൽ ചിലമ്പും, മൂന്നാമത്തതിൽ മുന്നിലേക്ക് നീട്ടിപ്പിടിച്ച വട്ടകവും, നാലാമത്തേതിൽ ഓട്ടുമണിയുമാണ് കാണാൻ കഴിയുക. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുന്നിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് പീഠത്തിലുറപ്പിച്ച ബലികല്ലുണ്ട്. ഇതിന് പ്രത്യേക സ്വർണ്ണ ഗോളകയും പ്രഭാമണ്ഡലവും ഉണ്ട്. ശ്രീചക്ര പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. [[പ്രമാണം:Kannaki_staue_as_created_by_Cheran_Chenkuttavan.jpg|ലഘുചിത്രം|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിവിഗ്രഹം]] === രഹസ്യ അറ === പ്രധാന ശ്രീകോവിലിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു രഹസ്യ അറയുണ്ട്. ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് ഉള്ളിൽ നിന്ന് ബന്ധിച്ച മരം കൊണ്ടുള്ള ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതായത് മുഖ്യ ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ടു കടക്കത്തക്കരീതിയിലാണ് ഈ അറ. രഹസ്യ അറയുടെ വാതിൽ ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കും. ഈ രഹസ്യ അറയ്ക്ക് "ശ്രീമൂലസ്ഥാനം" എന്ന പേരും ഉണ്ട്. ഉള്ളിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് ഉറപ്പിച്ചതും, സ്വർണ്ണ ഗോളക കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതുമായ രുധിര മഹാകാളിയുടെ മൂലബിംബവും അഞ്ചു ശ്രീചക്രങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. "രുധിര മഹാകാളി" കോപമൂർത്തിയായതിനാൽ നേരിട്ട് ദർശനം പാടില്ലത്രെ; അതിനാൽ ഈ വിഗ്രഹം കറുത്ത തുണിയിട്ട് മൂടിയിരിക്കുകയാണ്, പകരം ഭക്തർക്കു ദർശിക്കാൻ വടക്കു ദിക്കിലേക്ക് ദർശനമായി ഭദ്രകാളിയുടെ മറ്റൊരു ദാരുബിംബവും അതിന് മുമ്പിലായി ത്രിപുര സുന്ദരിയുടെ അർച്ചനാ ബിംബവും പ്രഭാമണ്ഡലവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയായി നാം ദർശിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമാധികാരി വലിയ തമ്പുരാനോ അമ്മത്തമ്പുരാട്ടിയോ ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് വരുന്ന സമയത്തോ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] ഒരു സന്തതിയെ ഒന്നാംപിറന്നാളിന്‌ രുധിര മഹാകാളിക്ക് മുന്നിൽ (പടിഞ്ഞാറേ നടയ്ക്കൽ) അടിമ കിടത്താൻ കൊണ്ടുവരുമ്പോഴോ മാത്രമേ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെ നട തുറക്കുകയുള്ളു. തമ്പുരാനോ തമ്പുരാട്ടിയോ നടയ്ക്കൽ എത്തി നമസ്ക്കരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ പടിഞ്ഞാറെ നടയ്ക്കൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള മണി അഞ്ച് പ്രാവശ്യം മുഴക്കും. ഈ അവസരത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെനടയുടെ വലത്തെ കതകു മാത്രം തുറന്നുകൊടുക്കും. തമ്പുരാൻ നമസ്കരിച്ച് എഴുന്നേൽക്കും മുൻപ് നട അടച്ചുകഴിയും. ചെങ്കുട്ടവൻ കണ്ണകിയെ മൂലപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലമാകാം പിന്നീട് രഹസ്യ അറയായത്. രഹസ്യ അറയിൽ നിന്ന് കിഴക്കുഭാഗത്തേക്ക് ഉദ്ദേശം നൂറടിയോളം ദൂരത്തിൽ ഒരു തുരംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. മീനഭരണി കഴിഞ്ഞ് നട അട അടച്ചുകിടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ നടതുറപ്പുവരെ അടികളാണ് എല്ലാ പൂജകളും നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഓരോ യാമത്തിലും ഓരോ പൂജയെന്ന കണക്കിലാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്. ഇതിന്നായി അടികൾ ഈ തുരംഗത്തിൽ കൂടിയായിരുന്നുവത്രെ പണ്ട് പോയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഈ തുരംഗം അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. പുറമെ നിന്നുള്ള പ്രവേശന ദ്വാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു ദീപസ്‌തംഭവും ഭണ്ഡാരവും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഇന്നും ഈ തുരംഗത്തിന്നു മുകളിലൂടെ കടത്തിവിടാറില്ല. ആനകൾ അവിടെയെത്തിയാൽ പ്രദക്ഷിണം മുഴുമിക്കാതെ മടങ്ങുകയാണ് പതിവ്. <ref name="nanda"/> === പരമശിവൻ === മറ്റൊരു മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠയായ [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണ്. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ തറ കരിങ്കല്ലുകൊണ്ടും ചുമരുകൾ വെട്ടുകല്ലുകൊണ്ടും തീർത്തതാണ്. [[നന്ദി]] പ്രതിഷ്ഠ ഇവിടെയില്ല. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള [[ബലിക്കല്ല്]] സാമാന്യം വലുതാണ്. ശിവന് പ്രത്യേക ഉത്സവങ്ങളും ധ്വജവും ഇല്ല. === ക്ഷേത്രപാലകൻ === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR4.JPG|thumb|200px|ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം‍]] കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ സംരക്ഷകൻ ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം. വടക്കേനടയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കോട്ട് നീങ്ങി കാണുന്നതാണ് [[ക്ഷേത്രപാലകൻ|ക്ഷേത്രപാലക]]ന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ശിവചൈതന്യം നിറഞ്ഞ മൂർത്തിയാണിത്. 12 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. ഇതാണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ വിഗ്രഹം. മലബാറിലെ ക്ഷേത്രപാല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രപാലൻ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഇത് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[ചതുക്കപ്പൂതം|ചതുക്കപൂതമാണെന്നും]] അതല്ല കാലഭൈരവനാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്.<ref name="pgr"/> [[ശർക്കരപ്പായസം|ശർക്കരപായസത്തിൽ]] [[തൈര്|തൈര്‌]] ചേർത്ത [[പുളിഞ്ചാമൃതം|പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്‌]] പ്രത്യേക നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ള കല്ലിലാണ് മുട്ട് ഇറക്കുന്നതിനുള്ള [[നാളികേരം]] ഉടക്കുക. ദേവീക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള തുലാഭാരം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയിലാണ് നടത്തി വരുന്നത്. ഇവിടത്തെ പ്രത്യേക വഴിപാട് ചമയമാണ്. വൈകീട്ട് ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം കുലവാഴ, കുരുത്തോല, കരിക്കിൻകുല എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും, ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപാരാധനയ്ക്ക് ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ മുമ്പിൽ നാളികേരം എറിഞ്ഞ് ഉടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകനെ 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കും. മുഖത്ത് ചന്ദനം ചാർത്തി തണ്ണീരാമൃതം നിവേദ്യം നൽകും. ഇതിനെയാണ് ചമയം എന്ന് പറയുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ശക്തിപീഠക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാവൽദൈവമായി കാലഭൈരവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നതും ഇതിന്‌ സമാനമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇത് കാലഭൈരവൻ ആണെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. === തവിടാട്ട് മുത്തി (ചാമുണ്ഡി) === <!-- [[ചിത്രം:തവിടാട്ട്മുത്തി.jpg|thumb|200px|left| തവിടാട്ട് മുത്തി]] --> [[ചാമുണ്ഡി]] രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണിത്. മേൽക്കൂരയോ ചുറ്റുമതിലോ ഇല്ല. പുറത്ത് ശിവന്റെ നടക്കൽ ഇടതുഭാഗത്തായാണ് പ്രതിഷ്ഠ. [[തവിട്]] കൊണ്ട് ഉഴിഞ്ഞിടുകയാണ് പ്രധാന വഴിവാട്. തവിട്ടുമുത്തിക്ക് തവിട് ആടിക്കാം എന്ന വഴിപാട് നേർന്നാൽ വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വാസകോശസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ദുർഗ്ഗയുടെ പുരികക്കൊടിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷയായി ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ഉഗ്രഭാവത്തിലുള്ള മഹാകാളിയാണ്‌ ചാമുണ്ഡി. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരമുള്ള പീഠത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ഒന്നര അടി ഉയരമുള്ള തവിട്ടുമുത്തിയുടെ വിഗ്രഹം എട്ട് തൃകൈകളോടുകൂടിയ ദേവിരൂപമാണ്. ഇവിടെ നിത്യപൂജയോ നിവേദ്യമോ ഇല്ല. ഭക്തജനങ്ങൾ വഴിപാടായി ആടിക്കുന്ന തവിടാണ് തവിട്ടുമുത്തിക്ക് പൂജയും നിവേദ്യവും. തവിട് ആടിക്കാനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്ക് ആണ്. === വസൂരിമാല === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR5.JPG|thumb|200px|വസൂരിമാലയുടെ ക്ഷേത്രം]] പടിഞ്ഞാറെ നടയിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് വസൂരിമാല. ദേവീഭക്തയായി മാറിയ ദാരികന്റെ പത്നി മനോദരി ആണിതെന്ന് ഐതിഹ്യം. വടക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഇതിന് മേൽക്കൂരയില്ല. വിഗ്രഹത്തിന് 4 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. [[മഞ്ഞൾ|മഞ്ഞൾപ്പൊടി]] ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപപട്. പ്രത്യേക ക്ഷേത്രം ഉണ്ടെങ്കിലും നിത്യപൂജയില്ല. പകരം സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പീഠത്തിൽ വസൂരിമാല സങ്കല്പത്തിൽ നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും നടത്തി വരികയാണ് പതിവ്. വസൂരിമാലയ്ക്കുള്ള വഴിപാടാണ് ഗുരുതി. പത്മദളം വരച്ച് കുരുമുളക്, മഞ്ഞൾ എന്നിവ തൂവുകയാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാട്. വസൂരിമാല ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നുണ്ട്. പത്മദളം സ്ത്രീലിംഗത്തിൻ്റെ പ്രതീകമായതുകൊണ്ട് അതു വരച്ച് ജീവരക്തമൊഴുക്കി ദേവിയെ ഓജസ്വിനിയാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഈ പൂജയിൽ അന്തർഭവിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്നു കരുതേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. വസൂരി പോലുള്ള അസുഖങ്ങൾ വരാതെ ഇരിക്കാനും ഈ വഴിപാട് ചെയ്യുന്നു എന്നൊരഭിപ്രായവുമുണ്ട്. വസൂരിമാല എന്ന പേരുതന്നെ അതിനുള്ള തെളിവായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. വസൂരിമാലയുടെ നടയ്ക്കലാണ് പണ്ട് “ഗുരുതി” നടന്നിരുന്നത്. ഇപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വസൂരിമാലയ്ക്കാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗുരുതി ചാർത്തുക. ദാരികന്റെ വധം ഉറപ്പായപ്പോൾ പത്നിയായ മനോദരി ശിവനെ തപസ്‌ ചെയ്യുകയും വസൂരി രോഗത്തിന്റെ വിത്തുകൾ വരമായി വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. മനോദരി ഇത് ആദ്യം പ്രയോഗിച്ചത് തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ഘാതകിയായ ഭദ്രകാളിയുടെ നേർക്കാണ്. ഇതറിഞ്ഞ ശിവൻ ഘണ്ഠാകർണ്ണനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഭഗവതിയുടെ രോഗം ഭേദം ആക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവതി പിന്നീട് മനോദരിയുടെ കയ്യും കാലും ഛേദിക്കുകയും പശ്ചാത്തപിച്ച മനോദരിയെ "വസൂരി" എന്ന് പേരിട്ട് കൈലാസത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാണകഥ. === സപ്തമാതൃക്കൾ === ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിൻ്റെ തെക്കു ഭാഗമായിട്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന്റെ തുടർച്ചയാണിത്. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴു ഭാവങ്ങൾ ആണ് [[സപ്തമാതാക്കൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിനോട് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഭിത്തിയുടെ തുടർച്ചയായി, കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറ് നീളത്തിൽ വടക്കോട്ട് ദർശനമായി മൂന്ന് നടകളായി പ്രത്യേക പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രധാന മൂർത്തിയായ ഭഗവതിയേയും കൂട്ടിയാൽ അഷ്ടമാതൃക്കളാകും. സപ്തമാതൃക്കളായ [[ബ്രാഹ്മി]] (അഥവാ ബ്രഹ്മാണി), [[മഹേശ്വരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[കൌമാരി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[വാരാഹി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴ് ദേവികളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരേയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭഗവതി പ്രതിഷ്ഠ നിർമ്മിച്ച അതേ വരിക്കപ്ലാവിൻ്റെ തടി കൊണ്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ വിഗ്രഹവും നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വസൂരിമാലയെ സങ്കൽപ്പിച്ചുള്ള നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് നടത്തിവരുന്നത്. === കുരുംബക്കാവ് === [[പ്രമാണം:Turmeric polluting oftemple kdlr.jpg|ലഘുചിത്രം|മഞ്ഞൾപൊടി വഴിപാട് ]] ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മൂലകേന്ദ്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള രാപകൽ എഴുന്നള്ളിപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നത് ഇവിടെ നിന്നുമാണ്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് എത്തിച്ചേരുന്ന [[കുഡുംബി]] സമുദായക്കാർ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിൽ നട തള്ളാനുള്ള ചെമ്മരിയാടുകളെയും പഴക്കുലയും വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ ആനയിക്കുന്നതും ശ്രീകുരുംബക്കാവിൽ നിന്നുമാണ്. പരിസര വാസികളുടേയും ഭക്തജനങ്ങളുടേയും പരിശ്രമഫലമായി നിത്യേന ഉള്ള വിളക്കുവയ്പ്പ് മുടങ്ങാതെ നടന്നുപോരുന്നു. == പൂജകൾ == <!-- [[ചിത്രം:Pooja schedule kurumba temple kodungallur.jpg‎|left|‌‌thumb|180px|പൂജാ സമയങ്ങൾ]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രികൾ താമരശ്ശേരി മേയ്ക്കാട്ടുമനയിലെ അംഗങ്ങളാണ്. നമ്പൂതിരിമാരിൽനിന്ന് അല്പം താഴെ എന്ന് കരുതുന്ന [[അടികൾ]] എന്ന പൂജാരിമാരാണ് ശാക്തേയ പൂജകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. സാത്വിക പൂജകൾ നടത്തുന്നത് നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഓത്തില്ലാത്ത നമ്പൂതിരിമാരേ പൂജയ്ക്ക് വരാറുള്ളു. അടികൾ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ചുമതല മൂന്ന് മഠങ്ങൾക്കായി പങ്കുവച്ചിരുന്നു. അവ മഠത്തിൽ മഠം, കുന്നത്തു മഠം, നീലത്തും മഠം എന്നിങ്ങനെയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പല ചടങ്ങുകളിലും അബ്രാഹ്മണസമ്പർക്കമാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രഭരണം കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിർവഹിക്കുന്നു. === സുവാസിനീപൂജ === മംഗല്യവതികളായ സ്ത്രീകൾ കുടുംബഐശ്വര്യത്തിനും നെടുമംഗല്യത്തിനും ഉത്തമദാമ്പത്യത്തിനും വേണ്ടി നേരിട്ട് നടത്തുന്ന സമൂഹ അർച്ചനയാണിത്. [[കുഡുംബി]] സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ആണ് പ്രധാനമായും കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി ദിവസത്തിൽ സുവാസിനീപൂജ ആചരിക്കുന്നത് . == വഴിപാടുകൾ == <!-- [[ചിത്രം:കതിന.jpg|thumb| വെടിവഴിപാടിനായി കതിനകളൊരുക്കി വച്ചിരിക്കുന്നു]] --> * എറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിപാട് വെടിവഴിപാടാണ്. വലിയ വെടി, ചെറിയ വെടി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം വഴിപാടുകൾ ഉണ്ട്. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ മറ്റൊരു സംഭാവനയായാണ്‌{{തെളിവ്}} കതിന വെടികളെ കാണുന്നത്. * ഗുരുതിയാണ്‌ മറ്റൊരു വഴിപാട്. ശത്രുദോഷത്തിനും മാനസികപ്രശ്നങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായി ചെയ്യുന്ന വഴിപാടാണിത്. ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്തിവരുന്നത് വസൂരിമാല ക്ഷേത്രനടയ്ക്കലാണ്. ഉഗ്രരൂപിണിയായ ദേവിയുടെ ഉഗ്രത വർദ്ധിക്കാതിരിക്കാനാണ് ഗുരുതിപൂജ നടത്തിയിരുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചിക- ധനു മാസങ്ങളിലെ മണ്ഡലകാലങ്ങളിലും, മീനഭരണിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതുതൊട്ട് ക്ഷേത്രനട തുറക്കും വരെയും ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്താറില്ല. * വസൂരിമാലയ്ക്ക് മഞ്ഞൾപ്പൊടി ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഒരു പ്രാവശ്യം ആടിച്ച പൊടി വീണ്ടും ആടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. * ക്ഷേത്രപാലകന് പ്രധാന വഴിപാട് ചമയമാണ്‌. 101 നാളികേരം ഉടയ്ക്കലും 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കലും ഇതിൽ പെടും. ക്ഷേത്രപാലകനുള്ള മറ്റൊരു വഴിപാട് പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്. <!-- [[ചിത്രം:വസൂരിമാല.jpg‎|thumb|വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞൾ ചാർത്തുന്ന ഭക്തർ, ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ സ്ഥാപിച്ച ഒറ്റമുലച്ചി കണ്ണകിയാണ് ഇതെന്ന് ചിലർ കരുതുന്നു]] --> * തവിടാടുമുത്തിക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാട് തവിട് ആടിക്കലാണ്. അതിനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്കാണ്. ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. * ഒറ്റയപ്പവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായി നടത്തപ്പെടുന്നു. ഗുരുതി പുഷ്പാഞ്ജലി, രക്ത പുഷ്പാഞ്ജലി, ശത്രുസംഹാര പുഷ്പാഞ്ജലി, മഹിഷാസുര മർദ്ദിനി പുഷ്പാഞ്ജലി എന്നിവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെടും. [[പ്രമാണം:Kodungallur bharani komaram.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭരണി തുള്ളാൻ എത്തിയ കോമരങ്ങൾ ]] == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == === മീനഭരണി === {{Main|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി}} <!-- [[ചിത്രം:Bharani-flags kodungallur.jpg||thumb|200px| കുംഭഭരണിനാൾമുതൽ ക്ഷേത്രം കൊടിതോരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു‍]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മീനഭരണി. ഭരണി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയാണ് മറ്റൊരു ഉത്സവം. കുംഭ മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് ആരംഭിച്ചു മീന മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് അവസാനിക്കുന്ന ഭരണി ഉത്സവം മാർച്ച്‌, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലായി നടക്കുന്നു. ‌ഭദ്രകാളിയും ദാരികനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമാണ് ഈ ആഘോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. അമ്മയായ ഭഗവതിയെ കണ്ടാരാധിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള ഒരു കൂട്ടം ജനങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ ആണ് ഈ ഉത്സവം. ഈ ഉത്സവത്തിനു വരുന്നവരിൽ അധികവും കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകളിൽ (കടത്തനാടൻ) നിന്നുള്ളവരാണെന്നത് ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഇന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് ഉത്സവമാണ്‌. കൊടുങ്ങല്ലൂരും ചേരന്റെ രണ്ടാം തലസ്ഥാനമായ തൊണ്ടി (തിണ്ടിസ്) പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പുരാതന കാലത്തെ ബന്ധമായിരിക്കണം ഈ ആചാരങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ എന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു. <ref> {{cite book |last=വേലായുധൻ |first= പണിക്കശ്ശേരി|authorlink= വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി|coauthors= |editor= |others= |title=സഞ്ചാരികൾ കണ്ട കേരളം|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 2001|series= |date= |year= |month= |publisher= കറൻറ് ബുക്സ്|location= കോട്ടയം|language= മലയാളം|isbn=81-2401-053-6 |oclc= |doi= |id= |pages=434 |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:Podikkalam aalthara.jpg|thumb|മറ്റു ദേശക്കാർക്ക് അവകാശമുള്ള ആൽത്തറകളിൽ ഒന്ന്]] --> ഭഗവതിയുടെ ദ്രാവിഡബന്ധം വെളിവാക്കുന്ന ധാരാളം ചടങ്ങുകൾ മീനഭരണിക്ക്‌ കാണാൻ കഴിയും. കാവുതീണ്ടല്, മന്ത്രതന്ത്രാദികൾ ഇല്ലാത്ത കൊടിയേറ്റം, കോഴികല്ല്‌ മൂടല്, കോഴിയും പിടിയും എന്ന വിഭവം തയ്യാറാക്കൽ, പാലക്കാവേലൻറെ വരവ്‌, ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലർ തുടങ്ങിയവ വാങ്ങുക എന്നി പ്രത്യേക അനുഷ്ഠാനങ്ങളാണ്. കൊടിയേറ്റ് ചടങ്ങ് കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിനാളിൽ നടക്കുന്നു. ഇതിനെ ഭരണിവേല കൊടിയേറുക എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. <ref name="pckartha"/> തലേ ദിവസം നടക്കുന്ന ചടങ്ങായ (അശ്വതി നാളിൽ) അശ്വതീകാവുതീണ്ടലാണ്‌ എങ്കിലും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. മീനഭരണി ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ യാതൊരാഘോഷവുമില്ല. പിന്നീട് പൂയം നാളിലെ നടതുറപ്പ് ആണ് പ്രധാനം. കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിദിവസമുള്ള കൊടിയേറ്റുമുതൽ മീനമാസത്തിലെ അശ്വതിനാൾ വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളാൺ ആഘോഷങ്ങൾ മുഴുവനും. ഇക്കാലയളവിൽ കേരളത്തിലെ മിക്ക ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പൂരം, കുത്തിയോട്ടം, കെട്ടുകാഴ്ച എന്നീ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. അശ്വതിനാളിനു മുന്നേ തന്നെ വിദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും നിരവധി പേർ കാവിലെത്തും. വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ എത്തുന്ന ഭക്തരെ ഭരണിക്കാർ എന്നാണ്‌ വിളിക്കുക.<ref name="pckartha"/> [[പ്രമാണം:Komarangal.jpg|ലഘുചിത്രം|the devotees of Kodungallur bhagavati in special attire and weapon of old age]] [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] കൊടിയേറ്റിനോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന ചടങ്ങുകളിൽ ആശാരിയും തട്ടാനും ചേർന്ന് നടത്തുന്ന ഒന്നുണ്ട്. വീരാശാരിയും മലയൻ തട്ടാൻ എന്നു വിളിക്കുന്ന തട്ടാനുമാണവർ. തട്ടാൻ മണികിലുക്കി അമ്പലം വലം വെച്ച് ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പ്ലാപ്പിള്ളിത്തറവാട്ടിലെ മൂത്തന്മാർ ക്ഷേത്രം ശുദ്ധമാക്കുന്നു. അതോടെ അമ്പലത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ആലിന്മേലും ഗോപുരത്തിലും കൊടിക്കൂറകൾ കെട്ടുന്നു. അതോടെ ഭരണിക്കാലം ആരംഭിക്കുകയായി.<ref name="pckartha"/> [[മീനം|മീനത്തിലെ]] തിരുവോണദിവസം മുതൽ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭക്തജനപ്രവാഹം തുടങ്ങും. എല്ലാദേശത്തു നിന്നും ജനങ്ങൾ സംഘം ചേർന്ന് ഭരണിക്കാരായി വന്നു ചേരുന്നു. അശ്ലീലം കലർന്ന നാടൻ പാട്ടുകളോ പുരാണ കഥകളോ ഭഗവതി സ്തുതികളോ പാടി മണികെട്ടിയ വടിയുമായാണ്‌ അവർ വരിക. ഭഗവതിയെപ്പോലെ വാളും ചിലമ്പും പൂമാലകളും ധരിച്ച കോമരങ്ങളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകും. [[വയനാട്]], [[കണ്ണൂർ]], [[തലശ്ശേരി]], [[പാലക്കാട്]] എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംഘമായി കാൽനടയായി വരുന്നവരും ഉണ്ട്. ഭരണിക്ക് പോകുന്നതിനു ഏഴുദിവസത്തെ വ്രതാചരണം അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. [[ശബരിമല|ശബരിമലക്ക്]] പോകുന്നതു പോലുള്ള സന്നാഹങ്ങളും പൂജകളും കഴിച്ചാണ്‌ ഇവർ എത്തിയിരുന്നത്. പലരും കുടുംബ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും പൂജകൾ നടത്തിയിട്ടാണ് ഇങ്ങോട്ടേക്ക് വരുന്നത്. എല്ലാ ജാതിയില്പെട്ടവർക്കും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പോകാം എന്നും ആദിമകാലങ്ങളിൽ നിരവധി കോഴികളെ അറുത്ത് വെള്ളത്തിനു പകരം മദ്യം തർപ്പണം ചെയ്യുന്ന പതിവായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വില്യം ലോഗൻ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ശാക്തേയപൂജക്ക് ജാതിയോ താന്ത്രിക ആചാരങ്ങളോ നിർബന്ധം അല്ലാ എന്നതും മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ആണ്.<ref> {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-046-6 |oclc= |doi= |id= |pages=440|chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> === കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ === മീനഭരണിക്ക് പത്തു്‌ ദിവസം മുൻപാണ്‌ കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ എന്ന ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നടക്കൽ കോഴിയെ അറുത്ത് ബലി കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. മൃഗബലി പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിരോധിച്ചതുമൂലം അതിനു പകരമായി ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് ബലിക്കല്ല് മൂടുന്ന ചടങ്ങാണ്‌ ഇപ്പോൾ നടത്തപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ പ്രതീകാത്മകമായി കുമ്പളങ്ങ മുറിക്കലും കോഴിയെ പറപ്പിക്കലും നടത്തിവരുന്നു. നിരോധനം വരുന്നതിനു മുന്പ് വടകരയിലെ തച്ചോളി വീട്ടിലെ അവകാശമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കോഴിയെ ബലി കഴിക്കുക എന്നത്. കോഴി ബലിയുള്ളപ്പോൾ കാവിന്റെ പരിസരത്തും, വീടുകളിലും കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം ഉണ്ടാക്കുന്നു. കോഴിയും പിടിയും എന്നാണ് ആ വിഭവത്തിന്റെ പേര്. ഇത് ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദമായി കണക്കാക്കുന്നു. കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മാംസേതര വിഭവമാണ് ഇത് മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. ഇന്നും ആചാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം വീടുകളിൽ ഭരണി നാളിൽ സ്വാദിഷ്ഠമായ കോഴിയും പിടിയും അരി പായസവും വയ്ക്കുന്നു. ചിലരൊക്കെ രാത്രിയിൽ ഇവ വീതും വയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ മുറിയടച്ചു ഇലയിൽ മരിച്ചുപോയ കാരണവന്മാർക്ക് വിളക്ക് വച്ച് മേല്പറഞ്ഞ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നതിനാണ് ‘വീത് ’ എന്ന് പറയുന്നത്. കോഴിക്കല്ല് മൂടിയാൽ പിന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ വെടി നിർത്തിവക്കുന്നു. പിന്നീട് നടതുറപ്പിനുശേഷമേ വീണ്ടും ഇത് പുനരാരംഭിക്കുകയുള്ളൂ. കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ ചടങ്ങിനു ശേഷം, രേവതി നാളിൽ കളമെഴുത്തുപാട്ടുണ്ട്. അതിൻ കടത്തനാട്ടുകാർക്കാണ് അവകാശം. രേവതി ദിവസം സന്ധ്യയോടെ ദാരികന് മേൽ ഭഗവതിയുടെ വിജയം വിളിച്ചറിയിച്ചു കൊണ്ട് രേവതി വിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="pckartha"/> === കാവുതീണ്ടൽ (അഥവാ (കാവ് പൂകൽ) === [[ചിത്രം:Kodungallur Bharani.jpg|thumb|200px| കാവു തീണ്ടുന്ന കോമരങ്ങൾ]] ഭരണിനാളിനു തലേദിവസം അശ്വതി നാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് കാവുതീണ്ടൽ. ചിലപ്പോൾ കാവ് പൂകൽ എന്നും ഈ ചടങ്ങ് അറിയപ്പെടുന്നു. അശ്വതി ദിവസം രാവിലെ ഏഴ് മണിക്ക് പുലപ്പാടത്തു കാവിൽ നിന്നുള്ള വള്ളോൻ ആഘോഷമായി വന്നു ക്ഷേത്രത്തെ വലം വച്ചു പോകുന്നു. അന്ന് ഉച്ചക്ക് പന്ത്രണ്ട് മണിയോടെ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ വടക്കേ നട അടച്ചുപൂട്ടും, പിന്നീട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേക്ക് ആരേയും പ്രവേശിപ്പിക്കുകയില്ല. അത്താഴപൂജക്ക് ശേഷം അശ്വതീപൂജ എന്ന പേരിൽ രഹസ്യമായ മറ്റൊരു ചടങ്ങൂകൂടി നടത്തപ്പെടുന്നു. ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നും നിന്ന് ആഭരണങ്ങൾ എല്ലാം അഴിച്ചുമാറ്റി തൃച്ചന്ദനപ്പൊടി ചാർത്തുന്നു. ഭഗവതി ഒരു സാധാരണക്കാരിയായി മാറുന്നു എന്നാണ് സങ്കൽപ്പം. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ മുറിവേറ്റ ഭഗവതിക്കുള്ള ചികിത്സ എന്നാണ് ഇതിന്റെ പിന്നിലുള്ള വിശ്വാസം.<ref name="pckartha"> {{cite book |last= പി.സി|first=കർത്താ |authorlink=പ്രൊഫ.പി.സി.കർത്താ ‍|coauthors= |editor= |others= |title=ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം |origdate= |origyear=1998 |month=നവംബർ|url= |format= |accessdate= 2008 |edition=ദ്വിതീയ പതിപ്പ് |series= |date= |year=2003 |month= |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ്|location=കേരളം |language=മലയാളം |isbn=81-7130-860-0 |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:കോഴിക്കല്ല്-കുരുംബക്ഷേത്രം.jpg|thumb|left|250px|ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ല് - കോഴിക്കല്ല് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇതിലെ പദ്മദളങ്ങൾ ബൌദ്ധപാരമ്പര്യം തെളിയിക്കുന്നു]] --> ഇതിനുശേഷം നടതുറന്നു കഴിഞ്ഞാൽ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] വലിയ തമ്പുരാനെ ദേവിയുടെ ഭക്തന്മാരും [[ഒന്നു കുറെ ആയിരം യൊഗക്കാർ|യോഗക്കാരും]] ചേർന്ന് ആനയിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു. അദ്ദേഹം കിഴക്കേ നടയിലുള്ള നിലപാടുതറയിൽകയറി കോയ്മ സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ കാവ്തീണ്ടൽ അഥവാ കാവ് പൂകൽ ആരംഭിക്കുകയായി. കാവുതീണ്ടൽ എന്നു പറയുന്നത് ആദ്യകാലത്ത് കാവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ജാതിക്കാർക്കും പിന്നീട് ക്ഷേത്രം വിലക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ കാവിൽ പ്രവേശിക്കാനായി ഒരുക്കപ്പെട്ട ഒരു ദിനമാണ്‌. അതിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ദേവീഭക്തന്മാരും കോമരങ്ങളും ഉറഞ്ഞ്തുള്ളി മൂന്നുവട്ടം ക്ഷേത്രത്തെ വലം വക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിലെ ചെമ്പ് പലകയിൽ അടിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ ഈ പ്രദക്ഷിണം വക്കൽ നടക്കുന്നത്. ഇതിനുശേഷം ഏഴുദിവസം കഴിഞ്ഞു പൂയം നാളിലെ ക്ഷേത്രനട തുറക്കൂ. ഇതിനെ പൂയത്തന് നാളിൽ നടതുറപ്പ് എന്നാണ്‌ പറയുക. (മീന ഭരണി ദിവസം ഭഗവതിക്ക് വരിയരി പായസം നിവേദിക്കുന്നു. ഇതല്ലാതെ മറ്റു ചടങ്ങുകൾ ഒന്നും ഭരണി ദിവസം നടക്കുന്നില്ല).<ref name="pckartha"/> കാവുതീണ്ടൽ കഴിഞ്ഞ് പിറ്റേ ദിവസം മീന ഭരണി ദിവസം വരിനെല്ലിന്റെ [[പായസം|പായസമാണ്‌]] നിവേദ്യമായി നൽകുക. പിറ്റേന്ന് മുതൽ ഒരോ നേരത്താണ്‌ പൂജ. ശാക്തേയ വിധിപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക രഹസ്യ പൂജകൾ ആണിത്. വടക്കേ നട അടഞ്ഞു കിടക്കുന്നതിനാൽ അടികൾ കിഴക്കേ നട വഴിയാണ്‌ പൂജ ചെയ്യാനകത്ത് കയറുക. ആ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്തർക്ക് ദർശിക്കാൻ വേണ്ടി ഭഗവതിയെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള പള്ളി മാടത്തിൽ സങ്കല്പിച്ചു ഇരുത്തുന്നു. <ref name="pckartha"/> ;കോമരങ്ങൾ രേവതി നാളിൽ കോമരങ്ങളേയും ഭക്തജനങ്ങളേയും കൊണ്ട് കാവ് നിറയുന്നു. ഒരോ ദേശത്തു നിന്നും എത്തുന്നവർക്ക് അവരുടേതായ ആൽത്തറകൾ കാവിലുണ്ട്. അവകാശത്തറകൾ എന്നാണിവ അറിയപ്പെടുന്നത്. കാവു തീണ്ടൽ സമയത്ത് അവകാശമുള്ളവർ ഒഴികെ ആരും ഈ തറകളിൽ കയറാറില്ല. ===പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് (പൂയം തൊഴൽ) === മീനത്തിലെ അശ്വതി ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് അടയ്ക്കുന്ന ക്ഷേത്ര നട തുടർന്ന് ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം ദർശനത്തിനായി നട തുറക്കുന്നു. ഇതിനെ പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് എന്ന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. അന്ന് ഭഗവതിയെ സർവാഭരണ വിഭൂഷിതയായി, ഏറ്റവും സന്തുഷ്ടയായി ആണ് കാണാൻ സാധിക്കുക എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് ദർശനം നടത്തുന്നത് ഏറെ ഐശ്വര്യകരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂയം തൊഴാൻ വലിയ തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. അതോടുകൂടി കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഉത്സവത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പൂർണ്ണമാകുന്നു. === കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി === [[മകരം]] 1 മുതൽ 4 ദിവസം (സാധാരണ ഗതിയിൽ ജനുവരി 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 മുതൽ) നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പ്രസിദ്ധമായ മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[താലപ്പൊലി]]. മകരമാസത്തിലെ (ജനുവരി/ ഫെബ്രുവരി) സംക്രാന്തി മുതൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഗംഭീര ഉത്സവമാണ് ഇത്. ഭരണി ഉണ്ടാകാറുള്ളത് പോലെയുള്ള ചടങ്ങുകൾ ഈ ഉത്സവത്തിന് ഉണ്ടാകാറില്ല. പകരം ഘോഷയാത്രകളും, ആനച്ചമയങ്ങളും, മേളവും, സുവാസിനീ പൂജ തുടങ്ങിയ നാരീ പൂജകളും മറ്റും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. വിളവെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ഉത്സവം, ഭക്തജനങ്ങളെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയെ തൊഴുന്നത് ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ: * മകര സംക്രാന്തി ദിവസം വൈകുന്നേരം ആരംഭിക്കുന്നു. നാല് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇത് മിക്കവാറും ജനുവരി മാസത്തിലെ 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 തീയതികളിലായി വരുന്നു. * 1001 വെടിവെച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷം തുടങ്ങുന്നു. * താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപ് തന്നെ സംഘക്കളി എന്ന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നു. * പഞ്ചവാദ്യം, പാണ്ടി, പാഞ്ചാരി വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ വലിയ ആനച്ചമയ ഘോഷയാത്രകൾ നടക്കും. * സുവാസിനീ പൂജ: മകരസംക്രാന്തിയിലെ ആദ്യ ദിവസം 'സുവാസിനി പൂജ' നടത്തുന്നു. കുടുംബി സമുദായക്കാർ ഇതിൽ ധാരാളമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ശർക്കരയും തേങ്ങയും അരിപ്പൊടിയും ചേർത്തുള്ള നിവേദ്യം ഭക്തർക്ക് നൽകുന്നു. സുവാസിനി പൂജ എന്നാൽ സ്ത്രീകളെ (സുവാസിനികളെ) പരാശക്തിയുടെ അംശമായി കണ്ട് പൂജിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണിത്, ഇത് സ്ത്രീകളെ 'ജഗദീശ്വരി'യുടെ രൂപമായി കാണുന്നു. അവരെ ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പരാശക്തിയായ ഭഗവതിയുടെ  സ്മരണയുടെയും ആരാധനയുടെയും ഒരു രൂപമാണ്. * പ്രത്യേകത: പകൽ ശീവേലിയും രാത്രി എഴുന്നള്ളിപ്പുമാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ ചടങ്ങുകൾ. ഒരോ ദിവസവും സ്ത്രീകൾ താലത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന ധനധാന്യങ്ങൾ വാദ്യമേള അകമ്പടിയോടെ ഭഗവതിക്ക് മുന്നിൽ ചൊരിയുന്നതാണ്‌ പ്രധാന ചടങ്ങ്. ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയുമാണ് ഇതിന്റെ ഫലം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഉത്സവം, ഈ പ്രദേശത്തെ ഉത്സവ പ്രതീതിയിലാക്കുന്നു. * ദർശന സമയം: ധാരാളം ഭക്തർ എത്തുന്നതിനാൽ ക്ഷേത്രം കൂടുതൽ സമയം തുറന്നിരിക്കുന്നു. മിക്കവാറും ദിവസം മുഴുവൻ ദർശനം സാധ്യമാണ്. പഴയകാവുകളിൽ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതനമായ കൊയ്ത്തുത്സവങ്ങളുടെ പരിഛേദങ്ങളാണിവ. ഊർവരത, സമൃദ്ധി, കാർഷിക വിളവെടുപ്പ്, ഐശ്വര്യം, ശക്തി ആരാധന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ് ഇത്. 9 മുതൽ 11 ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന നാലു ദിവസത്തെ ഗംഭീരമായ താലപ്പൊലിയുത്സവത്തിന് കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തരായ കലാകാരന്മാർ പങ്കെടുക്കുന്ന മേളം, പഞ്ചവാദ്യം, കരിമരുന്നു പ്രയോഗം എന്നിവയുണ്ടാകും. രാത്രി താലപ്പൊലിയായിരുന്നു പണ്ട്. 85 വർഷമായിട്ട് അത് പകലത്തേയും പ്രധാന കാഴ്ചയാണ്‌‍. അതുപോലെ മുൻ കാലങ്ങളിൽ 7 ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നുവത്രെ. <ref name="mpn" /> ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ''കതിനാ'' എന്ന ചടങ്ങുമായി ഇതിന്‌ സാമ്യമുണ്ട്.{{fact}} ക്ഷേത്ര നടത്തിപ്പിനാവശ്യമായ വിഭവസമാഹരണമാണ്‌ ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. മകര സംക്രമദിവസത്തിൽ ആയിരത്തൊന്നു കതിനാവെടികൾ മുഴങ്ങുന്നതോടെയാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ തുടക്കം. വ്രതശുദ്ധകളായ കന്യകമാർ മംഗളവസ്തുക്കളും കാഴ്ചദ്രവ്യങ്ങളും നിറച്ച താലം ദേവിക്ക് വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ സമർപ്പിക്കുന്നു. അതാണ്‌ താലപ്പൊലി. താലപ്പൊലി ആരംഭത്തോടെ [[സംഘക്കളി]] ആരംഭിക്കും. ശാസ്താക്കളി, പാനയംകളി, യാത്രാക്കളി എന്നൊക്കെ ഈ അനുഷ്ഠാനത്തിനു പേരുണ്ട്. നൂറ്റൊന്നു ദിവസത്തെ 'കുളി'യും 51 ദിവസത്തെ വ്രതവും നോറ്റ് ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച [[മലയരയൻ|മലയരയന്മാർ]] [[ഇരുമുടിക്കെട്ട്|ഇരുമുടിക്കെട്ടുകളുമായി]] വന്നെത്തുന്നു. താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപേ [[ചൊവ്വര]] ദേശത്തെ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]] വന്ന് സംഘക്കളി നടത്തുന്നു. [[കുടുംബി|കുടുംബികൾ]] ചെമ്മരിയാടുകളെ ഭഗവതിക്ക് നടയ്ക്ക് വെക്കുന്നു. ഈ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം നാലുദിവസത്തെ താലപ്പൊലിയുത്സവം നടക്കുന്നു. <ref name="pckartha" /> ഒന്നാം താലപ്പൊലിയുടെ പൂർണചുമതല ഒന്നു കുറെ ആയിരം യോഗത്തിനാണ്. യോഗക്കാരുടെ കൂട്ടമിരുത്തലും തമ്പുരാൻറെ സാന്നിദ്ധ്യവും പഴയ ചരിത്രസംഭവങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. മറ്റ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി നടത്തുന്നത് കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡാണ്. എന്നാൽ പണ്ട് രണ്ടാം ഉത്സവം അയിരൂർ അയ്യായിരം നായർ കരയോഗവും, മൂന്നാം ദിവസത്തെ കൊച്ചികോവിലകവും നാലാം‍ ദിവസത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ തമ്പുരാക്കന്മാരും നടത്തിവന്നിരുന്നു. രണ്ടാം താലപ്പൊലി നടത്തിയിരുന്ന അയ്യൂരായിരം എന്ന യോഗക്കാർ കൊല്ലവർഷം 1075 നോടടുപ്പിച്ച് നാമാവശേഷമായിത്തീർന്നു. അതിനുശേഷം ദേവസ്വമാണ്‌ നേരിട്ട് നടത്തുന്നത്. അഞ്ച് മുതൽ എട്ട് വരെയും പണ്ട് താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചാം താലപ്പൊലി [[ഈഴവർ|ചോവന്മാരും]] ആറാം താലപ്പൊലി [[വാലന്മാരും്‍|അരയന്മാരും]] ഏഴ് [[കണകർ|കണകന്മാരും]] എട്ടാമത്തേത് [[ചെറുമർ|ചെറുമരുമാണ്‌]] നടത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് അത് നാല് ദിവസമായി ചുരുങ്ങി. <ref name="mpn"/> === ചാന്താട്ടം === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തിക]] നാളിലെ ചാന്താട്ടം പ്രധാനമാണ്. തേക്കിൻകറ, ഗോരോചനം, കസ്തൂരി എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചാണ് തടിയിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ദേവി വിഗ്രഹത്തിന് ചാന്താട്ടം നടത്തുന്നത്. ആടിയ ചാന്ത് തൊടുന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് നെടുമംഗല്യത്തിൻ ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതുന്നു. === നവരാത്രി === ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[നവരാത്രി]] ഉത്സവം. സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിലായി ഇത് നടക്കുന്നു. ഒൻപത് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവം ആണിത്. ഭഗവതിയെ ഒൻപത് ഭാവങ്ങളിൽ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അവസാനത്തെ 3 ദിവസങ്ങൾ ഏറെ പ്രധാനമാണ്. പത്താം ദിവസമായ വിജയദശമി നാളിൽ രാവിലെ [[വിദ്യാരംഭം]] നടക്കുന്നു. കലാസാംസ്കാരിക പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്നു. == പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Kurumba temple navaratri.jpg|ലഘുചിത്രം|നവരാത്രി ആഘോഷഭാഗമായുള്ള ആയിരം വിളക്ക്]]<!-- [[ചിത്രം:Coconut-breaking table-kdlr.jpg‎|thumb|ക്ഷേത്രപാലൻറെ മുന്നിലുള്ള നാളികേരം ഉടക്കുന്ന കല്ല്- ഭരണി നാളിലെ ഇവിടെ ഉടക്കപ്പെടുന്ന നാളികേരത്തിന്‌ കുഡുംബി സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കാണ്‌ അവകാശം <ref name="pckartha"/> ]] --> മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടത്തെ ചില ആചാരങ്ങളും ചടങ്ങുകളും നടത്തുന്നത് ദ്രാവിഡ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവരാണ്‌. * ക്ഷേത്രപാലന്റെ നടയ്ക്കൽ ഉടയ്ക്കുന്ന നാളികേരത്തിന്റെ അവകാശം എടമുക്കിലുള്ള കുഡുംബി സമുദായക്കാർക്കാണ്‌. അതിന്‌ അവർ കൊല്ലം തോറും കർക്കടമാസം സംക്രാന്തിക്ക് ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവനും ചെത്തി വൃത്തിയാക്കണം. <ref name="pckartha"/> * വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞപ്പൊടി ആടിക്കുവാനുള്ള അവകാശം പ്ലാപ്പിള്ളി, തേറോടം എന്നീ രണ്ടു വീടുകളിലെ സ്ത്രീകൾക്കാണുള്ളത്. എല്ലാ നടക്കലുമുള്ള ദീപസ്തംഭങ്ങൾ തെളിയിക്കലും പ്രസാദങ്ങൾ കൊടുക്കലും വടക്കേ നടയിലുള്ള ആൽ‌ത്തറകളിൽ പൂരുരുട്ടാതി മുതൽ ഇരുന്നു കന്നിവെളിച്ചപ്പാടന്മാരെ വെട്ടിത്തെളിയിച്ചു വാളും ചിലമ്പും കൊടുക്കാനുള്ള അധികാര അവകാശങ്ങളും മേൽ പറഞ്ഞ രണ്ടു വീടുകളിലേയും ആണുങ്ങൾക്കുള്ളതാണ്‌. * മേല്പ്പറഞ്ഞ രണ്ടുവീട്ടിലേയും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരുമാണ്‌ ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ അടിച്ചുതളി, പാത്രം തേപ്പ്, പൂവുകൊടുക്കൽ, മലരുവറക്കൽ, അരിയടിക്കൽ, മഞ്ഞൾ പൊടിക്കൽ എന്നീ ചുമതലകൾ ചെയ്തു പോരുന്നത്. വർഷങ്ങളായി ഇതിനു വീഴ്ചയൊന്നും വരുത്തിയിട്ടില്ല. * കേരളത്തിലെ പഴയ ആചാരങ്ങളിൽ ഒന്നായ “കൂട്ടമിരിപ്പ്” ([[തറക്കൂട്ടം]]) ഇപ്പോൾ കേരളത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാത്രമേയുള്ളു. മലയാള മാസം ഒന്നാം തിയതിയാണ് കിഴക്കെനടയിൽ കൂട്ടമിരിപ്പ്. ഇത് പഴയ കാലത്തെ സഭയാണെന്ന് വിശ്വാസം. സങ്കടക്കാരാരുമില്ലെങ്കിലേ കൂട്ടം പിരിയാവൂ എന്നും ക്രമമുണ്ടായിരുന്നത്രെ. '''ഭരണിപ്പാട്ട്''' ഭരണിപ്പാട്ട് രണ്ടു തരമുണ്ട്. ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കുന്നവയും തെറിപ്പാട്ടുകളും. ധാരളം കഥ അഖ്യാനങ്ങളുള്ള പാട്ടുകളുണ്ട് എങ്കിലും ഭരണിപ്പാട്ട് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത് തെറിപ്പാട്ടുകൾ എന്നാണ്. കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ ചടങ്ങു കഴിഞ്ഞാൽ ഉടനെ തന്നെ വടക്കേ ഗോപുരത്തിൽ ഭരണിപ്പാട്ട് തുടങ്ങുന്നു. തൃശൂരിലെ വല്ലച്ചിറയിൽ നിന്ന് വരുന്ന സംഘമാണ് ആദ്യമായി പാടി ത്തുടങ്ങുന്നത്. ഇവർക്ക് കോമരങ്ങൾ ഇല്ല. ഇവരിലെ കാരണവർ ദേവിയെ സ്തുതിച്ച് പാടൂമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ തന്നാരം പാടുന്നു. ഊരകത്തമ്മയും കൊടുങ്ങല്ലുരമ്മയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഇവരുടെ പാട്ടിലുണ്ട്. <ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/17501/7/07_chapter%202.pdf</ref> അശ്വതിനാൾ മുതൽ എഴുനാൾ നട അടച്ചിടുന്നത് ദേവി തീണ്ടാരിയായതിനാൽ ആണെന്ന് ഒരു സങ്കല്പമുണ്ട്. ഈ സമയത്ത് ദേവിയെ സംതൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണ് തെറിപ്പാട്ടുകൾ പാടുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തെറിപ്പാട്ടുകളെ വീണ്ടും മൂന്നായി തിരിക്കാവുന്നതാണ്. ഒന്ന് വളരെ നാടൻ എന്നു തോന്നിക്കുന്ന പാട്ടുകൾ ആണ്. അതിൽ ആലങ്കാരികമായി ലൈംഗികാവയവങ്ങളേ കുറിച്ചും ലൈംഗികക്രിയകളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതിയിലെ മറ്റു പലതിനോടുപമിച്ചും പാടുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് പ്രശസ്തമയ പുരാണകഥകളെ ആസ്പദമാക്കി ഉള്ളവയാണ്. ഇവയിൽ നിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമാണ് മൂന്നാമത്തെ തരം. ഇതിൽ ആദ്യം പാടുന്ന ഈരടിയും പിന്നീട് പാടുന്ന തന്നാരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവും കാണണമെന്നില്ല. ഇവ നിരന്തരം പുതുക്കി ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയും സമകാലീന സംഭവങ്ങൾ വരെ ഉൾപ്പെടുന്നവയായിരിക്കും എന്നാണിതിൻ്റെ പ്രത്യേകത. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി പ്രത്യക്ഷത്തിൽ വരുന്നത് ഈ പാട്ടുകളിലാണ്. പുരാണകഥാപാത്രങ്ങളെ പോലെ തന്നെ കേരളത്തിലെ മറ്റു ദൈവങ്ങളും ഇതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. കാവിൻ്റെ ചെമ്പു മേഞ്ഞ മേൽകൂര, ടാറിട്ട റോഡ്, പോലീസ്, കമ്പിത്തപാൽ, ചെങ്കൽച്ചൂള, ക്രിസ്മസ്കേക്ക് തുടങ്ങിയ പലതും, ആധുനിക കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയക്കാർ വരെ ഇതിൽ വിഷയങ്ങളായി ഭവിക്കുന്നു. '''തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത്''' മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യ പൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയായിട്ടാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കല്പിക്കുന്നത്. ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ശ്രീകോവിൽ കഴുകി വൃത്തിയാക്കുന്നു. മറ്റു പൂജകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വിളക്കുകളും പാത്രങ്ങളും ഈ പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കില്ല. എല്ലാം വേറേ വേണമെന്നാണ് ചട്ടം. ഇതിൻ്റേത് വേറെ ഒന്നിനും ഉപയോഗിക്കാറില്ല. താന്ത്രികമായ ആരാധനാ വിധികളാണ് ഇതിലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ കർമ്മം ചെയ്യുന്നത് അടികൾമാരാണ്. മൂന്ന് പ്രധാന മഠങ്ങളായ കുന്നത്തുമഠം, മഠത്തിൽ മഠം, നിലത്തു മഠം എന്നീ മഠങ്ങളിലെ കാരണവന്മാരായ അടികൾമാരാണിവർ. തലേ ദിവസം ഇതിനു വേണ്ടി അവർ കഠിനവ്രതം നോൽക്കുന്നു. ദേവിക്ക് ചാർത്താനുള്ള തൃച്ചന്ദനം രഹസ്യവിധിയുള്ള കൂട്ടാണ്. പല മരുന്നുകളും മറ്റും ചേർന്നതാണിത് എന്നു കരുതുന്നു ഈ രഹസ്യക്കൂട്ട് ഈ മൂന്ന് പേർക്കു മാത്രമേ അറിയൂ. ഏഴരയാമം ( മൂന്നു മണിക്കൂർ) നീളുന്നതാണീ പൂജ. കാറ്റ് കടക്കാത്ത ശ്രീകോവിലിൽ അടച്ചിരുന്നാണ് പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത്. പ്രധാന സാമഗ്രി മഞ്ഞൾപ്പൊടി തന്നെയാണ്. മഞ്ഞൾപ്പൊടി കരിക്കിൻ വെള്ളത്തിൽ കുഴച്ചാണ് തൃച്ചന്ദനം ഒരുക്കുക. ഇളനീർ മൂട് വെട്ടിയതും ത്രിമധുരവുമാണ് നിവേദ്യം. ഉച്ചക്ക് മൂന്ന് അടികൾമാരും വട്ടക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് വന്ന് ഒരു മണിയോടെ ശ്രീകോവിലിൽ കടന്ന് വാതിലടച്ച് പൂജയാരംഭിക്കുന്നു. ആ സമയത്ത് ചുറ്റമ്പലത്തിലുള്ള പ്രദക്ഷിണ വഴിയിൽ ആരും ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല. ഇതിൽ സവർണ്ണാവർണ്ണ ഭേദം ഒന്നും ഇല്ല. പൂജ തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്ന് കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയ തമ്പുരാൻ കാവിലെത്തണം എന്നുണ്ട്. തമ്പുരാൻ കാവിലെ ബലിക്കൽ പുരയിൽ ഇരിക്കുന്നു. പൂജ കഴിയുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്നു മാറില്ല. പൂജ കഴിഞ്ഞ് തമ്പുരാൻ കിഴക്കേ നടയിൽ ഇരിക്കുകയും കാവു തീണ്ടലിന് അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ ‘നിലപാട്‘ എന്നാണ് പറയുക. നാലുമണി കഴിയുമ്പോൾ പൂജ അവസാനിക്കുന്നു. പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടികൾമാർ പുറത്തു വന്ന് നടയടക്കും. തുടർന്ന് കാവ് തീണ്ടൽ (കാവ് പൂകൽ) നടക്കുന്നു. തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത് പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടക്കുന്ന ക്ഷേത്രനട ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം നട തുറപ്പ് നടത്തുന്നു. == ഒ.കെ.യോഗം == കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തവും വളരെ പഴക്കമുള്ളതുമായ ഒരു യോഗസഭയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ [[ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം]]. ചേരമാൻ പെരുമാളിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ പെരുമാളും വിശ്വസ്തരായ നായർ സ്നേഹിതന്മാരുംകൂടി ആയിരം പേർ അടങ്ങിയ നായർ സൈന്യമായിരുന്നു ഇത്. പെരുമാളിൻറെ കാലശേഷം ഒഴിവിലേക്ക് മറ്റൊരാളെ നിയമിക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് 999 പേർ മാത്രമായതിനാലാണ് ഒന്നുകുറച്ച് ആയിരം യോഗം എന്ന പേർ ഉണ്ടായത്. കാലക്രമേണ ഇത് ലോപിച്ച് "ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം" എന്നും ഇന്ന് "ഒ.കെ.യോഗം" എന്നും അറിയപെടുന്നു. പെരുമാൾ ഭരണത്തിനുശേഷം [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജകുടുംബം]] നിലവിൽ വന്നതോടെ ഒ.കെ.യോഗവും കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാക്കന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന് ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചിരുന്നു എന്നും അതിൻറെ തുടർച്ചയായി എല്ലാ മലയാളമാസം ഒന്നാം തിയതി രാവിലെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കു ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൻറെ കിഴക്കേനടയിൽ പ്രദക്ഷിണവഴിയിൽ "നിഴലിരിക്കൽ" എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനു വേണ്ടി കൂട്ടം ഇരിക്കുന്നതിനെയാണ് നിഴലിരിക്കൽ എന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നത്. യോഗത്തിലെ കുറഞ്ഞപക്ഷം 32 ആളുകൾ ഈ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദിവസങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകൾ ഒ.കെ.യോഗം നേരിട്ടാണ് നടത്തിവരുന്നത്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തിൻറെ തുടക്കം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള 1001 കതിനാവെടിയും ഒന്നാം ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി മഹോത്സവവും ഇന്നും മുടക്കം വരാതെ ഒ.കെ.യോഗമാണ് നടത്തിവരുന്നത്. വിവിധ സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും മറ്റും സഹായധനമായിട്ടും വർഷംതോറും നല്ലൊരു സംഖ്യ യോഗം ചെലവാക്കിവരുന്നുണ്ട്. == എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]]. ഏകദേശം 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ധാരാളം എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[തൃശ്ശൂർ]] - 35 കിലോമീറ്റർ അകലെ, മറ്റൊന്ന് ആലുവ. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം - [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം - [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] - 30 കിലോമീറ്റർ അകലെ. * കൊല്ലം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ ജലപാതക്കരികിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ച ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> ചിത്രം:Shree Kurumba Bhagavathy Temple, Kodungallur.JPG| ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR3.JPG|കിഴക്കെ നട ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR2.JPG ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR6.JPG|വടക്കെ നട പന്തൽ <!-- ചിത്രം:Kdlr temple vazhipadu.jpg --> </gallery> </center> == അവലംബം == {{reflist|2}} <!---- കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക ==കുറിപ്പുകൾ== <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക.--> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kodungallur Bhagavathy Temple}} * http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308131140/http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html |date=2009-03-08 }} * http://www.india9.com/i9show/Kodungallur-Bhagavathy-Temple-14615.htm {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 1faxq9bn1qd112a6paop3mo8ll71muu 4614713 4614712 2026-04-22T20:52:00Z Vishkailas 214655 4614713 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Kodungallur kurumba temple}} {{Infobox Mandir |image = BhagavathiTemple,KDR2.JPG <!-- Kodungallur kurumba temple.jpg --> |caption=ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |date_built = [[സംഘകാലം]] |primary_deity = [[ശ്രീ ഭദ്രകാളി]] ([[കണ്ണകി]], [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ]], [[പരമശിവൻ]] |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുള്ള]] ഒരു പ്രസിദ്ധമായ മഹാക്ഷേത്രമാണ്‌ '''ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. ഭഗവതിയുടെ മൂലകേന്ദ്രമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇത് "ലോകാംബിക ക്ഷേത്രം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയെ]] [[ഭദ്രകാളി]] ഭാവത്തിൽ [[ശ്രീചക്രം|ശ്രീചക്ര]] സമേതയായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലാണ് എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഇതിനുവേണ്ടി വളരെയധികം താന്ത്രികവിദ്യകൾ പ്രയോഗിയ്ക്കപ്പെട്ടതായി പറയുന്നു. കാശ്മീർ താന്ത്രിക രീതിയായ രുരുജിത് വിധാനത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇവിടുത്തെ ദ്രാവിഡ ഭഗവതി ''കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയാണ്. പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ഭഗവതി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ ദൈവം (പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി) എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയോടൊപ്പം [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതാക്കളായ]] ബ്രാഹ്മി, വൈഷ്ണവി, മഹേശ്വരി, ഇന്ദ്രാണി, [[വാരാഹി]], കൗമാരി, [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നിവരുടെ ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നിവരോടൊപ്പമുള്ള അപൂർവമായ പ്രത്യേക പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുരുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ടുപോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ മറ്റ് 64 ഭഗവതീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രം ആയിട്ടാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. [[പരമശിവൻ]] ആണ് ക്ഷേത്രനാഥൻ. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഈ ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. 108 ശിവാലയ സ്തോത്രത്തിൽ ഇത് കാണാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഇവിടെ ശിവനേക്കാൾ പ്രാധാന്യം ഭഗവതിയ്ക്കാണ്. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]], [[ക്ഷേത്രപാലകൻ]], [[ചാമുണ്ഡി|തവിട്ടുമുത്തി]], [[വസൂരിമാല]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] (ജനുവരി 14/ 15) [[താലപ്പൊലി]], [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] (മാർച്ച്‌-ഏപ്രിൽ) [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി മഹോത്സവം]], [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] (സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ) [[നവരാത്രി]], മേടമാസത്തിലെ (മെയ്‌) ചന്താട്ടം, മകര ചൊവ്വ എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ട് വിശേഷങ്ങൾ. പൊതുവെ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഉണ്ടാവുക. [[അടികൾ]] എന്ന സമുദായക്കാരാണ് ഇവിടുത്തെ പൂജാരിമാർ. [[ശാക്തേയം|ശാക്തേയ,]] കൗളമാർഗത്തിലുള്ള പൂജകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കുന്നത്ത്, മഠത്തിൽ, നീലത്ത് എന്നീ അടികൾ കുടുംബക്കാർക്കാണ് പരമ്പരാഗതമായി പൂജാധികാരം. പുരാതനമായ മാതൃ ദൈവ സങ്കല്പം, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ പിന്തുടർച്ചയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. ചൊവ്വ, വെള്ളി, ശനി, പൗർണമി, അമാവാസി, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനം. == ചരിത്രം == [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] ആസ്ഥാനമാക്കി [[കേരളം]] ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ് ആദ്യമായി [[കണ്ണകി]]യെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്കുമാറി [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66-നോട്]] ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി കുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിയുടെ സ്മാരക ശിലക്ക് പിന്നെയും ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. പിൽക്കാലത്തു നിലവിൽ വന്നതാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. എ. ശങ്കരമേനോൻ എഴുതിയ ‘എ സർവേ‌ ഓഫ് കേരള ഹിസ്റ്ററി’ പോലെയുള്ള ചില പുസ്തകങ്ങളിൽ ആദിമ യുദ്ധ ദൈവമായ കൊറ്റവൈ ആയിരുന്നു കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആരാധനാമൂർത്തി എന്ന്‌ കാണാം. ഈ ഭഗവതി പിൽക്കാലത്ത് പലവിധ പരിണാമങ്ങളിലൂടെ ഭദ്രകാളി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് മാതൃ ദൈവാരാധന, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം, യുദ്ധവിജയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൈവമായിരുന്നു. പത്തിനിക്കടവുൾ (അഥവാ ഭാര്യാദൈവം) എന്ന പേരിലാണ്‌ [[ചിലപ്പതികാരം|ചിലപ്പതികാരത്തിലെ]] വീരനായികയായ (അവതാര കാളി) കണ്ണകി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചെങ്കുട്ടുവന്റെ കാലത്ത് ജൈനമതം കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ പരിസരങ്ങളിൽ സ്വാധീനം നേടിയിരുന്നു. [[കണ്ണകി|പത്തിനിക്കടവുൾ]] എന്നാണ് കണ്ണകിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. കണ്ണകിയുടെ വിഗ്രഹം നിർമ്മിക്കാനുള്ള കല്ല് അനേകം രാജാക്കന്മാരെ കീഴ്പ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടു വന്നതാണെന്ന് സംഘകാല സാഹിത്യങ്ങളിൽ വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാ ചടങ്ങുകളിൽ അനേകം രാജാക്കന്മാർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. [[സിലോൺ|സിലോണിലെ]] [[ഗജബാഹു ഒന്നാമൻ]] അവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. [[മഹായാമൻ]] [[പാലി|പാലിഭാഷയിൽ]] രചിച്ച [[മഹാവംശം|മഹാവംശത്തിൽ]] എ.ഡി. 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഗജബാഹു]] [[സിലോൺ|സിലോണിൽ]] വാണിരുന്നതായും വഞ്ചിയിൽ വന്ന് പത്തിനീദേവി പ്രതിഷ്ഠാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായും പറഞ്ഞുകാണുകയാൽ <ref> {{cite book |last=ഇളയത്|first=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ|authorlink=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ ഇളയത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൂടെ |year=2002|publisher=H & C Publishing House |location= Thrissur }} </ref> 1800 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ കണ്ണകീപ്രതിഷ്ഠ നടന്നതായി കണക്കാക്കാം. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച വിഗ്രഹം ഒറ്റമുലയുള്ള കണ്ണകിയുടെതായിരുന്നു എന്നാണ്‌ സാഹിത്യ പരാമർശം. എന്നാൽ ഇന്ന് വസൂരിമാലക്ക് മാത്രമേ ഇതുമായി ആകാരസാമ്യം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ക്ഷേത്രത്തിലെ രഹസ്യ അറയിൽ കണ്ണകിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ശ്രീ. വി.റ്റി.ഇന്ദുചൂഡൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book |last=കൃഷ്ണപിള്ള|first=നാലാങ്കൽ|authorlink=നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള|coauthors= |title=മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മുന്നിൽ |year=1982|publisher=Sahitya Pravarthaka Co-operative Society Ltd |location= Kottayam }} </ref> ഭരണി ഉത്സവം ആരംഭിച്ചതിനെപ്പറ്റി നിരവധി നിഗമനങ്ങളുണ്ട്. ചോളന്മാരെ നേരിടാൻ പുറപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് ആത്മീയമായും സാമുദായികമായും ഉന്നതി കൈവരിക്കാൻ കുലശേഖരരാജാവ് രാമവർമ്മകുലശേഖരൻ നടത്തിയ ഏതെങ്കിലും ആചാരമായി ഭരണി ഉത്സവത്തെ കണക്കാക്കുന്നു. <ref name="pgr"/> അശോകന്റെ കാലത്ത് ബുദ്ധമതത്തിന് പ്രചാരം സിദ്ധിക്കുകയും പിൽക്കാലത്ത് ചേര രാജാക്കൻമാർ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചതോടെ<ref>{{Cite web|url=https://books.google.ae/books?id=Be3PCvzf-BYC&pg=PA109&lpg=PA109&dq=chera+and+buddhism&source=bl&ots=9kanUcjnDq&sig=Traf07JuSw-0dA9xhxEl3JclfY8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj69N6FgfrSAhWNhRoKHXAICgEQ6AEIKjAC#v=onepage&q=chera%20and%20buddhism&f=false|title=A Social History of India|access-date=|last=S. N.|first=Sadasivan|date=|website=|publisher=}}</ref> കാവും ബുദ്ധവിഹാരമായെന്നും അങ്ങനെ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം മുമ്പ് ഒരു ബൗദ്ധകേന്ദ്രമായി മാറിയെന്നും പല ചരിത്രകാരന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref>സംഘകാലകൃതികളായ അകനാനൂറ്, പുറനാനൂറ്, മണിമേഖല തുടങ്ങിയവയിൽ ചേരരാജാക്കന്മാർ ബുദ്ധരായിരുന്നു എന്നും ആതൻ എന്ന അവരുടെ സ്ഥാനപ്പേരു അർഹതൻ എന്ന ബുദ്ധ സംജ്ഞയുടെ പ്രദേശികനാമമാണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. </ref> അവിടെ ബലിക്കല്ലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വൃത്താകാരത്തിലുള്ള ശിലയിന്മേൽ കാണുന്ന പത്മദളങ്ങൾ ഒരു ബൗദ്ധസ്തൂപത്തിൻറെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ ശിലയെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നുണ്ടത്രെ. ബൗദ്ധരെ ഓടിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കോഴിബലിയും ഭരണിപ്പാട്ടും ആരംഭിച്ചതെന്ന വാദത്തിൽ കഴമ്പുണ്ടാകാമെന്ന് പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="pkg"> {{cite book |last=ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|first=പി.കെ|authorlink=പി.കെ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|coauthors= |title=കേരളത്തിൻറെ സാംസ്കാരികചരിത്രം |year=1974|publisher=കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|location= തിരുവനന്തപുരം }} </ref>. ഹിന്ദു മതത്തിലെ ശാക്തേയ ഉപാസനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ച "മ" കാര പൂജയുടെ ഭാഗമാണ് ഭരണിപാട്ട്, കോഴിവെട്ട് എന്നിവ എന്ന് ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തിയവർ പറയുന്നു. ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഊർവരതാ പൂജയാണ്‌ ബലിയിലൂടെ അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. <ref name="pkg" /> എന്നാൽ ഇത് ഒരു ജൈനക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വി.വി.കെ. വാലത്ത് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. “കൊടും കല്ലൂര്“ ആണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയതെന്നതും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കാണ് “കല്ല്” എന്നു പറയാറുള്ളതും ഇത് ഒരു ജൈന ക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നു വാദിക്കുന്നവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ശിവക്ഷേത്രമായി പരിണമിച്ചെങ്കിലും മുൻകാലത്ത് തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രവും മറ്റും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളായിരുന്നു എന്ന പഴമ ഈ വാദത്തിനു ഉപോൽബലകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book|last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref> [[ശൈവമതം|ശൈവമതത്തിന്റെ]] പ്രചാരത്തോടെ ഇത് അവരുടെ ക്ഷേത്രമായി മാറി. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവ പ്രതിഷ്ഠ നടന്നു. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ ആദിപരാശക്തിയായ കാളിയെ ആരാധിച്ചതെങ്കിലും പിന്നീടത് പാർവ്വതിയുടെ പര്യായമായി തീരുകയായിരുന്നു. <ref name= ports> {{cite book |last=കിളിമാനൂർ |first=വിശ്വംഭരൻ |authorlink=പ്രൊഫ. കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |coauthors= |editor= |others= |title=കേരള സംസ്കാര ദർശനം. |origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |edition= |series= |date= |year= 1990.|month= ജുലൈ‌ |publisher=കാഞ്ചനഗിരി ബുക്സ്‌ കിളിമാനൂർ |location=കേരള |language= മലയാളം|isbn= |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> അതോടെ പഴയ ഉടമസ്ഥർ അയിത്തക്കാരും അസ്പൃശ്യരുമായി പുറന്തള്ളപ്പെട്ടു. എങ്കിലും പൊതുസമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന പാരസ്പര്യം നിറഞ്ഞ സാമ്പത്തിക- ഉത്പാദന ബന്ധങ്ങളുടേയും സഹിഷ്ണുത കളുടെയും ഫലമായി ആണ്ടിലൊരിക്കൽ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കാനുള്ള അവസരം അവർക്ക് നല്കപ്പെട്ടു. ഇതോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ചടങ്ങാണ് അശ്വതിനാളിലെ [[കാവുതീണ്ടൽ]] (ചിലർ കാവ് പൂകൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു). മറ്റു ചിലർ അത് സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദിമജനതയുടെ രോഷപ്രകടനമായാണ്‌ കാണുന്നത്. യുദ്ധദൈവാരാധനയും (കൊറ്റവൈ ആരാധന), മാതൃദൈവ ആരാധനയും, ഊർവ്വരതാ സങ്കല്പങ്ങളും രതിയും ആഘോഷമാക്കി ജീവിച്ചുപോന്ന ഒരു ആദിമ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ ആഘോഷ സങ്കല്പങ്ങളുടെ തുടർച്ച മാത്രമാണ് [[ഭരണിപ്പാട്ട്]] എന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്. <ref name="r1"/> എന്നാൽ ഇത് ജീവിത പ്രാരാബ്ധങ്ങൾ മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ദൈവത്തിന് നേർക്ക് ആത്മരോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇന്നു ക്ഷേത്രഭരണം [[കൊച്ചി‍ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] നിർവഹിക്കുന്നു. 1892 ഡിസംബർ 5-ന് സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ കൊടുങ്ങല്ലൂർ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു, ഈ സന്ദർശനത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ കൊച്ചുണ്ണിത്തമ്പുരാനുമായി അദ്ദേഹം സംഭാഷണം നടത്തുകയും ക്ഷേത്രം കാവൽക്കാരുടെ തടസ്സത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം വിപുലമായ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. == ഐതിഹ്യങ്ങൾ == * കേരളത്തിൽ ആദിപരാശക്തിയായ "ഭദ്രകാളിയെ (മഹാകാളി) ആദ്യമായി കുടിയിരുത്തിയ ക്ഷേത്രമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ദാരികനെന്നെ രക്ഷസനെ വധിച്ച ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂർ എത്തിയെന്നും, അവിടെ പുലക്കാവിലും, അവിടെയുള്ള മറ്റൊരു തറവാട്ടിലെ അറയിലും കുടിയിരുന്നെന്നുമാണ് ഐതീഹ്യം. പിന്നീട് ഭഗവതിയുടെ മാഹാത്മ്യം കേട്ടറിഞ്ഞ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമാക്കി കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന ചേര രാജാവായ ചെങ്കുട്ടവൻ തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷക്കായി ഭഗവതിയെ ഇന്ന് കാണുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി എന്ന ഐതീഹ്യം കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത്‌ പ്രബലമാണ്. കൊറ്റവൈ എന്ന ഭഗവതിയാണ് ഭദ്രകാളി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. *കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുറുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ട് പോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. * പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച നാല് ദേവിമാരിൽ "ലോകാംബികയെന്നാണ്" കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തെ മഹാമാരികളിൽ നിന്നും ആപത്തുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനാണ് ഭഗവതിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. * പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ദേവി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയെ ദർശിച്ച് കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭക്തരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന വിശ്വാസം കൊണ്ടാണിത്. കടുത്ത ആപത്തുകൾ, മാറാരോഗങ്ങൾ, പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായാൽ അവ തടയാനോ ഇനി ഉണ്ടായാൽ തന്നെ വലിയ ആപത്തുകൾ ഉണ്ടാകാതെ സംരക്ഷിക്കാനോ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ ശക്തയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. * കേരളത്തിലെ മറ്റ് കാളീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രമായാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ആറ്റുകാൽ, ചെട്ടികുളങ്ങര പോലെയുള്ള പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വരുന്നു എന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ മനംനൊന്ത് മധുരാനഗരം ദഹിപ്പിച്ച കണ്ണകി "മധുര മീനാക്ഷി" ആവശ്യപ്പെട്ട പ്രകാരം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ എത്തിയതായും വടക്കേ നടയിൽ വച്ചു ജഗദംബയായ പരാശക്തിയിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം നേടിയതായും കഥയുണ്ട്. *ദുർഗ്ഗയുടെ തിരുനെറ്റിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ചു ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ചാമുണ്ഡിയാണ് തവിടാട്ടു മുത്തിയെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്ന് ഭഗവതീ ക്ഷേത്രമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഏറെ പ്രസിദ്ധിയെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാഥൻ ശിവനാണ്.108 ശിവാലയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണിത്. *ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയാൽ രോഗങ്ങളും കടുത്ത ദുരിതങ്ങളും ഇല്ലാതാവും എന്നൊരു വിശ്വാസം ഭക്തർക്കുണ്ട്. <ref name="mpn">{{cite book | title = ക്ഷേത്രദർശനം | last = നാരായണൻ | first = എം.പി. | publisher = കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് | year = 2008 | location = തൃശൂർ | authorlink = എം.പി.നാരായണൻ | coauthors = }} </ref> * കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആണ് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ|കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ]] മഹാഭാരതം അനായാസേന മലയാളത്തി ലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത് എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്.<ref name="pgr">{{cite book | title = ക്ഷേത്ര വിജ്ഞാനകോശം | last = രാജേന്ദ്രൻ | first = പി.ജി. | publisher = D.C.Books | year = 2000 | isbn = 81-2640-254-7 | location = Kottayam | authorlink = പി.ജി.രാജേന്ദ്രൻ | coauthors = }} </ref ഇവിടത്തെ <nowiki>[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി]]</nowiki> ഉത്സവത്തിനോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ, <nowiki>[[കാവുതീണ്ടൽ]]</nowiki>, <nowiki>[[ഭരണിപ്പാട്ട്]]</nowiki> എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണ്. <nowiki>== ചരിത്രം ==</nowiki> <nowiki><!-- [[ചിത്രം:കൊടുങ്ങല്ലൂർ-കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം.jpg|thumb|വടക്കേ നട ]] --></nowiki> ഈ <nowiki>[[ക്ഷേത്രം]]</nowiki> ആദ്യകാലത്ത് കേരളതീരത്തെ, അമ്മദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചുപോന്ന പ്രാചീനജനവിഭാഗങ്ങളുടേതായിരുന്നു. പതിവ്രത <nowiki>[[ദൈവം]]</nowiki> എന്ന പത്തിനിക്കടവുൾ ആയിരുന്നു പ്രതിഷ്ഠ. <nowiki>[[സംഘകാലം|സംഘകാലത്ത്]]</nowiki> സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ (ഇന്നു കാണുന്ന ക്ഷേത്രമല്ല) സ്ഥാപകൻ <nowiki>[[ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ്‌]]</nowiki>. <nowiki><ref>എ. ശ്രീധരമേനോൻ, കേരളശില്പികൾ. ഏടുകൾ 18-19, നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ കോട്ടയം 1988 </nowiki></ref> *ശ്രീ ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യം, കാളികാ പുരാണം എന്നിവ പ്രകാരം ആദിശക്തിയായ കാളി പ്രപഞ്ചനാഥയാണ്. ലോകാംബികയായ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ സർവ്വജനരക്ഷകയായ, അധർമ്മനാശിനിയായ, ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്ന, ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുന്ന, മോക്ഷദായിനിയായ, കരുണാമയിയായ, മാതൃവാത്സല്യമുള്ള, സാത്വികയായ ജഗദീശ്വരി തന്നെ ആകുന്നു. *കാളിക പുരാണത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഹിമാലയത്തിലെ മാതംഗമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ദേവന്മാർ ജഗദീശ്വരിയെ സ്തുതിച്ചു. സ്തുതികേട്ട് പ്രസന്നയായ ആദിപരാശക്തി ദേവന്മാർക്ക് ദർശനം കൊടുത്ത് നിങ്ങൾ ആരെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്നു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വീരനാരി പ്രകടയായി, ഇവർ എന്നെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്ന് ഉത്തരം കൊടുത്തു. അവൾ കറുപ്പ് വർണ്ണത്തോട് കൂടിയവളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവളുടെ നാമം കാളി എന്നായി. *മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ ഭദ്രോൽപ്പത്തി പ്രകരണത്തിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഭദ്രകാളി സങ്കല്പമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൊതുവെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച വേതാള കണ്ഠസ്ഥിതയായ ഭഗവതിയാണിത്. *ദുഷ്ടനായ ദാരികാസുരനിൽ നിന്ന് സമസ്തലോകത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പരമശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിൽ നിന്ന് ഭദ്രകാളി ജനിക്കുകയും, ദാരികനിഗ്രഹത്തിനു ശേഷവും കോപം ശമിക്കാത്ത ദേവിയുടെ കോപമടക്കുവാൻ വേണ്ടി ഭൂതഗണങ്ങൾ തെറിപ്പാട്ടും, ബലിയും, നൃത്തവുമായി ദേവിയുടെ കോപം ശമിപ്പിച്ചു. ദേവി സന്തുഷ്ടയാവുകയും അതിന്റെ പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരവും അനുഷ്ഠാനവുമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. *ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഭക്തർ മുളംതണ്ടിൽ താളമിട്ടു ദേവീ സ്തുതികൾ പാടി നൃത്തമാടുകയും ക്ഷേത്രത്തിനു മൂന്ന് വലം വച്ചു ചെമ്പോലതകിടുകളിൽ അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ചെമ്പട്ടുടുത്തു വാളും ചിലമ്പും ധരിച്ച കോമരങ്ങൾ ഉറഞ്ഞു തുള്ളുന്നു. അതിനാൽ "ഭക്തിയുടെ രൗദ്രഭാവം" എന്നാണ് ഭരണി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നത്. *ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിലെ പഞ്ചമകാര പൂജയിലൂടെ (മത്സ്യം, മാംസം, മധു, മുദ്ര, മൈഥുനം തുടങ്ങിയ അഞ്ച് മകാരങ്ങൾ) പൂജയിലൂടെ ദേവി പ്രസാദിക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പ്രധാനമാണ്. അതിനാലാണ് ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലരും ഭരണിക്ക് പോകുന്നവർ വാങ്ങുന്നതും, വീടുകളിൽ കോഴിയും പിടിയും തയ്യാറാക്കുന്നതും. *ദേവി ദാരികനിൽ വിജയം വരിച്ച രേവതി നാളിൽ "രേവതി വിളക്ക് " ആഘോഷിക്കുന്നു. കോഴി ബലിയുടെ പ്രതീകമായാണ് "ചുവന്ന പട്ടു കൊണ്ട് കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ" എന്ന ചടങ്ങു നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഇത് ദുരിതങ്ങൾ മാറാനുള്ള വഴിപാടായും നടത്തുന്നു. മഞ്ഞളും, കുരുമുളകും സമർപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പകർച്ചവ്യാധികളും ദുരിതങ്ങളും ഒഴിയാൻ നടത്തുന്ന മറ്റൊരു വഴിപാട്. കോഴിയും പിടിയും ഉണ്ടാക്കി കഴിക്കുക എന്നതും മറ്റൊരു ആചാരമാണ്. *ഇന്നത്തെ ദേവിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി [[ദേശീയപാത 17]]നോട് ചേർന്ന് റോഡിൻ കിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബ അമ്മയുടെ മൂലക്ഷേത്രമായ ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ്‌ ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പത്തിനിക്കടവുൾ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്ന്‌ ചരിത്രം. *എന്നാൽ പരശുരാമൻ തപസ്സ് ചെയ്തു പരാശക്തിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിയെന്നും മഹാമേരുചക്രത്തിൽ കാളിയെ ആവാഹിച്ചെടുത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചെന്നും മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം ഉണ്ട്. പിന്നീട് ശങ്കരാചാര്യരാണ് ദേവിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ശ്രീചക്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name="nanda"> {{cite book |last=നന്ദകുമാർ|first=എസ്.എസ്.|authorlink=എസ്.എസ്.നന്ദകുമാർ|coauthors= |title=കൊടുങ്ങല്ലൂർ കാവിലമ്മ |year=1994 }} </ref> *മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യപൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയെയാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ഏഴുദിവസം നടയടച്ച് നടതുറപ്പു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പൂജകളെ ദേവിയുടെ വിശ്രമവും ഒപ്പം ഭഗവതിയുടെ പരിവാരങ്ങളുടെ ഉത്സവവും ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം.<ref name="nanda"/> == നിർമ്മാണശൈലി == <!-- [[ചിത്രം:കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ.jpg|thumb|240px|കിഴക്കെ നട,ശിവൻറെ ദർശനം]] --> ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൻറെ മൊത്തം വിസ്തീർണം 10 ഏക്കർ ആണ്. ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ചുറ്റമ്പലത്തിനുള്ളിലാണ് ശ്രീകോവിൽ. ധ്വജപ്രതിഷ്ഠയില്ല എന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിൽ നിരവധി അരയാലും, പേരാലും ഉണ്ട്. ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണശൈലി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ശിവക്ഷേത്രത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു. ശിവൻറെ പ്രതിഷ്ഠയോട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് മണ്ഡപത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണരീതി. തിടപ്പള്ളി, വലിയ ബലിക്കല്ല്, നാലമ്പലം, ആനപ്പന്തൽ, മണ്ഡപം, ബലിക്കല്പുര, ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠ, സപ്തമാതൃക്കൾ എല്ലാം തന്നെ ശിവ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ശിൽപ്പ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരമാണ്. ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിനു നേർക്കാണ് മുഖമണ്ഡപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഖമണ്ഡപത്തിൻ്റെയും ബലിക്കല്പുരയുടേയും തട്ട് നവഗ്രഹങ്ങൾ കൊത്തിയ ഒറ്റപ്പലകയിൽ തീർത്തതാണ്. മണ്ണുത്തരം, ചിറ്റുത്തരം മുതലായവയിൽ രാമായണം, മഹാഭാരതം എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . അതുപോലെ കരിങ്കൽ തൂണുകളിൽ മനോഹരമായ കൊത്തുപണികളും കാണാം. <!-- [[ചിത്രം:Kdr temple north gopuram door.jpg|thumb|left| വടക്കേ ഗോപുരവാതിൽ- [[പിത്തള]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു]] --> [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിന്റെ]]‍ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു രഹസ്യ അറയാണ്. ഈ അറയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതിൻ്റെ മുഖം ശ്രീകോവിലിലേക്കാണ്‌‍. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായിട്ടുള്ള ഈ കവാടം എല്ലായ്പ്പോഴും ചുവന്ന പട്ടുവിരിച്ച് മൂടിയിട്ടിരിക്കും. രഹസ്യ അറയ്ക്ക് [[ശ്രീമൂലസ്ഥാനം]] എന്നും പറയുന്നു. പരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച മഹാമേരുചക്രവും ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശ്രീചക്രവും ഒപ്പം സംഹാരമൂർത്തിയായ "രുധിര മഹാകാളിയുടെ" പ്രതിഷ്ഠയും ഈ രഹസ്യ അറയിൽ ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ മൂലപ്രതിഷ്ഠ (കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ ) നിർവഹിച്ച സ്ഥലമായ ശ്രീമൂല സ്ഥാനമാണ് രഹസ്യഅറയാക്കിയിരിക്കുന്നത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിലേക്കു മാത്രം ഒരു ചെറിയ കവാടമുള്ളതും, മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ കരിങ്കല്ല് കൊണ്ട് അടച്ചു കെട്ടിയതുമായ രഹസ്യ അറയുടെ കവാടത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരവും രണ്ടടി വീതിയും കാണും. കവാടത്തിലേക്ക് കയറിച്ചെല്ലാൻ മൂന്ന് തൃപ്പടികളും ശ്രീകോവിലിനുള്ളിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിവൻ്റെ നടയ്ക്കുള്ള മണ്ഡപത്തിൻ്റെ വടക്കേ അറ്റത്തായി നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിട്ടാണ് രണ്ട് നിലയുള്ള പള്ളിമാടം. നിത്യേന വിളക്കുവയ്പ്പ് നടത്തുന്ന പള്ളിമാടത്തിലാണ് ഭഗവതിയുടെ പള്ളിവാളും, ചിലമ്പും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. അശ്വതി കാവുതീണ്ടലിനു നടയടച്ചതിന് ശേഷം, പൂയം നാളിൽ നട തുറക്കുന്നതു വരെ വഴിപാടുകൾ ഭക്തജനങ്ങൾ പള്ളിമാടത്തിനു മുന്നിലാണ് അർപ്പിക്കാറ്. == പ്രതിഷ്ഠകൾ == [[ചിത്രം:Kodungallur Bhagavathy.jpg|thumb|200px|കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ]] ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ [[ഭദ്രകാളി| "ഭദ്രകാളിയാണ്"]] ക്ഷേത്രത്തിലെ [[പതിഷ്ഠ| മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ]]. വരിക്കപ്ലാവിൽ നിർമ്മിച്ച ബിംബത്തിൻ്റെ ദർശനം വടക്കോട്ടാണ്‌. ദാരുബിംബത്തിന് എടുത്തു മാറ്റാവുന്ന ഒരു സ്വർണ്ണഗോളകയും ഉണ്ട്. ദാരിക വധത്തിന് ശേഷം പ്രദർശിപ്പിച്ച വിശ്വരൂപത്തിൽ ഉഗ്രമായ രൗദ്രഭാവ ത്തിലാണിരിക്കുന്നത്. കാളിയുടെ നിറം കറുപ്പാണ്. ചാന്താട്ടം ചെയ്യുന്നതിനാൽ വിഗ്രഹവും കറുപ്പു നിറത്തിലാണ്. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് പീഠത്തോടുകൂടി ഉദ്ദേശം ആറടി ഉയരമുണ്ട്. വലത്തെ കാൽ മടക്കി ഇടത്തേത് തൂക്കിയിട്ട രൂപത്തിലാണ്‌ ഇരിപ്പ്. തലയിൽ കിരീടമുണ്ട്. ഭഗവതിയുടെ ഇടത്തെ കാതിൽ ആനയും വലത്തേ കാതിൽ സിംഹവുമാണ് കമ്മലായിട്ടുള്ളത്. മുഖത്ത് ദ്രംഷ്ടകളുണ്ട്. ബിംബത്തിൽ വൃത്താകാരത്തിലുള്ള താലിമാലകളും വഴിപാടായി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള നിരവധി ആഭരണങ്ങളും ചാർത്താറുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് എട്ട് കൈകൾ കാണുന്നുണ്ട് എങ്കിലും കൈകളിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. എട്ട് കൈകളിൽ വലതുഭാഗത്ത് മുകളിൽ നിന്നും താഴോട്ട് ആദ്യത്തേതിൽ തൃശൂലവും രണ്ടാമത്തേതിൽ ഖട്വാഗവും, മൂന്നാമത്തേതിൽ കൈമുന്നിലേക്ക് മടക്കി മേൽ വയറിനോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നതിൽ നന്ദകം വാളും, നാലാമത്തേതിൽ ദാരിക ശിരസ്സുമാണുള്ളത്. ഇടതുഭാഗത്ത് ഒന്നാമത്തേതിൽ മണിനാഗവും, രണ്ടാമത്തെതിൽ ചിലമ്പും, മൂന്നാമത്തതിൽ മുന്നിലേക്ക് നീട്ടിപ്പിടിച്ച വട്ടകവും, നാലാമത്തേതിൽ ഓട്ടുമണിയുമാണ് കാണാൻ കഴിയുക. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുന്നിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് പീഠത്തിലുറപ്പിച്ച ബലികല്ലുണ്ട്. ഇതിന് പ്രത്യേക സ്വർണ്ണ ഗോളകയും പ്രഭാമണ്ഡലവും ഉണ്ട്. ശ്രീചക്ര പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. [[പ്രമാണം:Kannaki_staue_as_created_by_Cheran_Chenkuttavan.jpg|ലഘുചിത്രം|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിവിഗ്രഹം]] === രഹസ്യ അറ === പ്രധാന ശ്രീകോവിലിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു രഹസ്യ അറയുണ്ട്. ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് ഉള്ളിൽ നിന്ന് ബന്ധിച്ച മരം കൊണ്ടുള്ള ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതായത് മുഖ്യ ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ടു കടക്കത്തക്കരീതിയിലാണ് ഈ അറ. രഹസ്യ അറയുടെ വാതിൽ ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കും. ഈ രഹസ്യ അറയ്ക്ക് "ശ്രീമൂലസ്ഥാനം" എന്ന പേരും ഉണ്ട്. ഉള്ളിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് ഉറപ്പിച്ചതും, സ്വർണ്ണ ഗോളക കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതുമായ രുധിര മഹാകാളിയുടെ മൂലബിംബവും അഞ്ചു ശ്രീചക്രങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. "രുധിര മഹാകാളി" കോപമൂർത്തിയായതിനാൽ നേരിട്ട് ദർശനം പാടില്ലത്രെ; അതിനാൽ ഈ വിഗ്രഹം കറുത്ത തുണിയിട്ട് മൂടിയിരിക്കുകയാണ്, പകരം ഭക്തർക്കു ദർശിക്കാൻ വടക്കു ദിക്കിലേക്ക് ദർശനമായി ഭദ്രകാളിയുടെ മറ്റൊരു ദാരുബിംബവും അതിന് മുമ്പിലായി ത്രിപുര സുന്ദരിയുടെ അർച്ചനാ ബിംബവും പ്രഭാമണ്ഡലവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയായി നാം ദർശിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമാധികാരി വലിയ തമ്പുരാനോ അമ്മത്തമ്പുരാട്ടിയോ ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് വരുന്ന സമയത്തോ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] ഒരു സന്തതിയെ ഒന്നാംപിറന്നാളിന്‌ രുധിര മഹാകാളിക്ക് മുന്നിൽ (പടിഞ്ഞാറേ നടയ്ക്കൽ) അടിമ കിടത്താൻ കൊണ്ടുവരുമ്പോഴോ മാത്രമേ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെ നട തുറക്കുകയുള്ളു. തമ്പുരാനോ തമ്പുരാട്ടിയോ നടയ്ക്കൽ എത്തി നമസ്ക്കരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ പടിഞ്ഞാറെ നടയ്ക്കൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള മണി അഞ്ച് പ്രാവശ്യം മുഴക്കും. ഈ അവസരത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെനടയുടെ വലത്തെ കതകു മാത്രം തുറന്നുകൊടുക്കും. തമ്പുരാൻ നമസ്കരിച്ച് എഴുന്നേൽക്കും മുൻപ് നട അടച്ചുകഴിയും. ചെങ്കുട്ടവൻ കണ്ണകിയെ മൂലപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലമാകാം പിന്നീട് രഹസ്യ അറയായത്. രഹസ്യ അറയിൽ നിന്ന് കിഴക്കുഭാഗത്തേക്ക് ഉദ്ദേശം നൂറടിയോളം ദൂരത്തിൽ ഒരു തുരംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. മീനഭരണി കഴിഞ്ഞ് നട അട അടച്ചുകിടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ നടതുറപ്പുവരെ അടികളാണ് എല്ലാ പൂജകളും നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഓരോ യാമത്തിലും ഓരോ പൂജയെന്ന കണക്കിലാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്. ഇതിന്നായി അടികൾ ഈ തുരംഗത്തിൽ കൂടിയായിരുന്നുവത്രെ പണ്ട് പോയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഈ തുരംഗം അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. പുറമെ നിന്നുള്ള പ്രവേശന ദ്വാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു ദീപസ്‌തംഭവും ഭണ്ഡാരവും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഇന്നും ഈ തുരംഗത്തിന്നു മുകളിലൂടെ കടത്തിവിടാറില്ല. ആനകൾ അവിടെയെത്തിയാൽ പ്രദക്ഷിണം മുഴുമിക്കാതെ മടങ്ങുകയാണ് പതിവ്. <ref name="nanda"/> === പരമശിവൻ === മറ്റൊരു മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠയായ [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണ്. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ തറ കരിങ്കല്ലുകൊണ്ടും ചുമരുകൾ വെട്ടുകല്ലുകൊണ്ടും തീർത്തതാണ്. [[നന്ദി]] പ്രതിഷ്ഠ ഇവിടെയില്ല. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള [[ബലിക്കല്ല്]] സാമാന്യം വലുതാണ്. ശിവന് പ്രത്യേക ഉത്സവങ്ങളും ധ്വജവും ഇല്ല. === ക്ഷേത്രപാലകൻ === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR4.JPG|thumb|200px|ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം‍]] കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ സംരക്ഷകൻ ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം. വടക്കേനടയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കോട്ട് നീങ്ങി കാണുന്നതാണ് [[ക്ഷേത്രപാലകൻ|ക്ഷേത്രപാലക]]ന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ശിവചൈതന്യം നിറഞ്ഞ മൂർത്തിയാണിത്. 12 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. ഇതാണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ വിഗ്രഹം. മലബാറിലെ ക്ഷേത്രപാല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രപാലൻ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഇത് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[ചതുക്കപ്പൂതം|ചതുക്കപൂതമാണെന്നും]] അതല്ല കാലഭൈരവനാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്.<ref name="pgr"/> [[ശർക്കരപ്പായസം|ശർക്കരപായസത്തിൽ]] [[തൈര്|തൈര്‌]] ചേർത്ത [[പുളിഞ്ചാമൃതം|പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്‌]] പ്രത്യേക നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ള കല്ലിലാണ് മുട്ട് ഇറക്കുന്നതിനുള്ള [[നാളികേരം]] ഉടക്കുക. ദേവീക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള തുലാഭാരം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയിലാണ് നടത്തി വരുന്നത്. ഇവിടത്തെ പ്രത്യേക വഴിപാട് ചമയമാണ്. വൈകീട്ട് ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം കുലവാഴ, കുരുത്തോല, കരിക്കിൻകുല എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും, ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപാരാധനയ്ക്ക് ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ മുമ്പിൽ നാളികേരം എറിഞ്ഞ് ഉടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകനെ 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കും. മുഖത്ത് ചന്ദനം ചാർത്തി തണ്ണീരാമൃതം നിവേദ്യം നൽകും. ഇതിനെയാണ് ചമയം എന്ന് പറയുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ശക്തിപീഠക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാവൽദൈവമായി കാലഭൈരവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നതും ഇതിന്‌ സമാനമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇത് കാലഭൈരവൻ ആണെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. === തവിടാട്ട് മുത്തി (ചാമുണ്ഡി) === <!-- [[ചിത്രം:തവിടാട്ട്മുത്തി.jpg|thumb|200px|left| തവിടാട്ട് മുത്തി]] --> [[ചാമുണ്ഡി]] രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണിത്. മേൽക്കൂരയോ ചുറ്റുമതിലോ ഇല്ല. പുറത്ത് ശിവന്റെ നടക്കൽ ഇടതുഭാഗത്തായാണ് പ്രതിഷ്ഠ. [[തവിട്]] കൊണ്ട് ഉഴിഞ്ഞിടുകയാണ് പ്രധാന വഴിവാട്. തവിട്ടുമുത്തിക്ക് തവിട് ആടിക്കാം എന്ന വഴിപാട് നേർന്നാൽ വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വാസകോശസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ദുർഗ്ഗയുടെ പുരികക്കൊടിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷയായി ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ഉഗ്രഭാവത്തിലുള്ള മഹാകാളിയാണ്‌ ചാമുണ്ഡി. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരമുള്ള പീഠത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ഒന്നര അടി ഉയരമുള്ള തവിട്ടുമുത്തിയുടെ വിഗ്രഹം എട്ട് തൃകൈകളോടുകൂടിയ ദേവിരൂപമാണ്. ഇവിടെ നിത്യപൂജയോ നിവേദ്യമോ ഇല്ല. ഭക്തജനങ്ങൾ വഴിപാടായി ആടിക്കുന്ന തവിടാണ് തവിട്ടുമുത്തിക്ക് പൂജയും നിവേദ്യവും. തവിട് ആടിക്കാനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്ക് ആണ്. === വസൂരിമാല === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR5.JPG|thumb|200px|വസൂരിമാലയുടെ ക്ഷേത്രം]] പടിഞ്ഞാറെ നടയിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് വസൂരിമാല. ദേവീഭക്തയായി മാറിയ ദാരികന്റെ പത്നി മനോദരി ആണിതെന്ന് ഐതിഹ്യം. വടക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഇതിന് മേൽക്കൂരയില്ല. വിഗ്രഹത്തിന് 4 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. [[മഞ്ഞൾ|മഞ്ഞൾപ്പൊടി]] ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപപട്. പ്രത്യേക ക്ഷേത്രം ഉണ്ടെങ്കിലും നിത്യപൂജയില്ല. പകരം സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പീഠത്തിൽ വസൂരിമാല സങ്കല്പത്തിൽ നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും നടത്തി വരികയാണ് പതിവ്. വസൂരിമാലയ്ക്കുള്ള വഴിപാടാണ് ഗുരുതി. പത്മദളം വരച്ച് കുരുമുളക്, മഞ്ഞൾ എന്നിവ തൂവുകയാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാട്. വസൂരിമാല ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നുണ്ട്. പത്മദളം സ്ത്രീലിംഗത്തിൻ്റെ പ്രതീകമായതുകൊണ്ട് അതു വരച്ച് ജീവരക്തമൊഴുക്കി ദേവിയെ ഓജസ്വിനിയാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഈ പൂജയിൽ അന്തർഭവിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്നു കരുതേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. വസൂരി പോലുള്ള അസുഖങ്ങൾ വരാതെ ഇരിക്കാനും ഈ വഴിപാട് ചെയ്യുന്നു എന്നൊരഭിപ്രായവുമുണ്ട്. വസൂരിമാല എന്ന പേരുതന്നെ അതിനുള്ള തെളിവായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. വസൂരിമാലയുടെ നടയ്ക്കലാണ് പണ്ട് “ഗുരുതി” നടന്നിരുന്നത്. ഇപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വസൂരിമാലയ്ക്കാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗുരുതി ചാർത്തുക. ദാരികന്റെ വധം ഉറപ്പായപ്പോൾ പത്നിയായ മനോദരി ശിവനെ തപസ്‌ ചെയ്യുകയും വസൂരി രോഗത്തിന്റെ വിത്തുകൾ വരമായി വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. മനോദരി ഇത് ആദ്യം പ്രയോഗിച്ചത് തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ഘാതകിയായ ഭദ്രകാളിയുടെ നേർക്കാണ്. ഇതറിഞ്ഞ ശിവൻ ഘണ്ഠാകർണ്ണനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഭഗവതിയുടെ രോഗം ഭേദം ആക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവതി പിന്നീട് മനോദരിയുടെ കയ്യും കാലും ഛേദിക്കുകയും പശ്ചാത്തപിച്ച മനോദരിയെ "വസൂരി" എന്ന് പേരിട്ട് കൈലാസത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാണകഥ. === സപ്തമാതൃക്കൾ === ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിൻ്റെ തെക്കു ഭാഗമായിട്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന്റെ തുടർച്ചയാണിത്. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴു ഭാവങ്ങൾ ആണ് [[സപ്തമാതാക്കൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിനോട് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഭിത്തിയുടെ തുടർച്ചയായി, കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറ് നീളത്തിൽ വടക്കോട്ട് ദർശനമായി മൂന്ന് നടകളായി പ്രത്യേക പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രധാന മൂർത്തിയായ ഭഗവതിയേയും കൂട്ടിയാൽ അഷ്ടമാതൃക്കളാകും. സപ്തമാതൃക്കളായ [[ബ്രാഹ്മി]] (അഥവാ ബ്രഹ്മാണി), [[മഹേശ്വരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[കൌമാരി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[വാരാഹി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴ് ദേവികളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരേയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭഗവതി പ്രതിഷ്ഠ നിർമ്മിച്ച അതേ വരിക്കപ്ലാവിൻ്റെ തടി കൊണ്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ വിഗ്രഹവും നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വസൂരിമാലയെ സങ്കൽപ്പിച്ചുള്ള നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് നടത്തിവരുന്നത്. === കുരുംബക്കാവ് === [[പ്രമാണം:Turmeric polluting oftemple kdlr.jpg|ലഘുചിത്രം|മഞ്ഞൾപൊടി വഴിപാട് ]] ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മൂലകേന്ദ്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള രാപകൽ എഴുന്നള്ളിപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നത് ഇവിടെ നിന്നുമാണ്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് എത്തിച്ചേരുന്ന [[കുഡുംബി]] സമുദായക്കാർ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിൽ നട തള്ളാനുള്ള ചെമ്മരിയാടുകളെയും പഴക്കുലയും വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ ആനയിക്കുന്നതും ശ്രീകുരുംബക്കാവിൽ നിന്നുമാണ്. പരിസര വാസികളുടേയും ഭക്തജനങ്ങളുടേയും പരിശ്രമഫലമായി നിത്യേന ഉള്ള വിളക്കുവയ്പ്പ് മുടങ്ങാതെ നടന്നുപോരുന്നു. == പൂജകൾ == <!-- [[ചിത്രം:Pooja schedule kurumba temple kodungallur.jpg‎|left|‌‌thumb|180px|പൂജാ സമയങ്ങൾ]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രികൾ താമരശ്ശേരി മേയ്ക്കാട്ടുമനയിലെ അംഗങ്ങളാണ്. നമ്പൂതിരിമാരിൽനിന്ന് അല്പം താഴെ എന്ന് കരുതുന്ന [[അടികൾ]] എന്ന പൂജാരിമാരാണ് ശാക്തേയ പൂജകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. സാത്വിക പൂജകൾ നടത്തുന്നത് നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഓത്തില്ലാത്ത നമ്പൂതിരിമാരേ പൂജയ്ക്ക് വരാറുള്ളു. അടികൾ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ചുമതല മൂന്ന് മഠങ്ങൾക്കായി പങ്കുവച്ചിരുന്നു. അവ മഠത്തിൽ മഠം, കുന്നത്തു മഠം, നീലത്തും മഠം എന്നിങ്ങനെയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പല ചടങ്ങുകളിലും അബ്രാഹ്മണസമ്പർക്കമാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രഭരണം കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിർവഹിക്കുന്നു. === സുവാസിനീപൂജ === മംഗല്യവതികളായ സ്ത്രീകൾ കുടുംബഐശ്വര്യത്തിനും നെടുമംഗല്യത്തിനും ഉത്തമദാമ്പത്യത്തിനും വേണ്ടി നേരിട്ട് നടത്തുന്ന സമൂഹ അർച്ചനയാണിത്. [[കുഡുംബി]] സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ആണ് പ്രധാനമായും കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി ദിവസത്തിൽ സുവാസിനീപൂജ ആചരിക്കുന്നത് . == വഴിപാടുകൾ == <!-- [[ചിത്രം:കതിന.jpg|thumb| വെടിവഴിപാടിനായി കതിനകളൊരുക്കി വച്ചിരിക്കുന്നു]] --> * എറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിപാട് വെടിവഴിപാടാണ്. വലിയ വെടി, ചെറിയ വെടി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം വഴിപാടുകൾ ഉണ്ട്. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ മറ്റൊരു സംഭാവനയായാണ്‌{{തെളിവ്}} കതിന വെടികളെ കാണുന്നത്. * ഗുരുതിയാണ്‌ മറ്റൊരു വഴിപാട്. ശത്രുദോഷത്തിനും മാനസികപ്രശ്നങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായി ചെയ്യുന്ന വഴിപാടാണിത്. ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്തിവരുന്നത് വസൂരിമാല ക്ഷേത്രനടയ്ക്കലാണ്. ഉഗ്രരൂപിണിയായ ദേവിയുടെ ഉഗ്രത വർദ്ധിക്കാതിരിക്കാനാണ് ഗുരുതിപൂജ നടത്തിയിരുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചിക- ധനു മാസങ്ങളിലെ മണ്ഡലകാലങ്ങളിലും, മീനഭരണിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതുതൊട്ട് ക്ഷേത്രനട തുറക്കും വരെയും ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്താറില്ല. * വസൂരിമാലയ്ക്ക് മഞ്ഞൾപ്പൊടി ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഒരു പ്രാവശ്യം ആടിച്ച പൊടി വീണ്ടും ആടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. * ക്ഷേത്രപാലകന് പ്രധാന വഴിപാട് ചമയമാണ്‌. 101 നാളികേരം ഉടയ്ക്കലും 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കലും ഇതിൽ പെടും. ക്ഷേത്രപാലകനുള്ള മറ്റൊരു വഴിപാട് പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്. <!-- [[ചിത്രം:വസൂരിമാല.jpg‎|thumb|വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞൾ ചാർത്തുന്ന ഭക്തർ, ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ സ്ഥാപിച്ച ഒറ്റമുലച്ചി കണ്ണകിയാണ് ഇതെന്ന് ചിലർ കരുതുന്നു]] --> * തവിടാടുമുത്തിക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാട് തവിട് ആടിക്കലാണ്. അതിനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്കാണ്. ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. * ഒറ്റയപ്പവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായി നടത്തപ്പെടുന്നു. ഗുരുതി പുഷ്പാഞ്ജലി, രക്ത പുഷ്പാഞ്ജലി, ശത്രുസംഹാര പുഷ്പാഞ്ജലി, മഹിഷാസുര മർദ്ദിനി പുഷ്പാഞ്ജലി എന്നിവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെടും. [[പ്രമാണം:Kodungallur bharani komaram.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭരണി തുള്ളാൻ എത്തിയ കോമരങ്ങൾ ]] == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == === മീനഭരണി === {{Main|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി}} <!-- [[ചിത്രം:Bharani-flags kodungallur.jpg||thumb|200px| കുംഭഭരണിനാൾമുതൽ ക്ഷേത്രം കൊടിതോരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു‍]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മീനഭരണി. ഭരണി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയാണ് മറ്റൊരു ഉത്സവം. കുംഭ മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് ആരംഭിച്ചു മീന മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് അവസാനിക്കുന്ന ഭരണി ഉത്സവം മാർച്ച്‌, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലായി നടക്കുന്നു. ‌ഭദ്രകാളിയും ദാരികനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമാണ് ഈ ആഘോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. അമ്മയായ ഭഗവതിയെ കണ്ടാരാധിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള ഒരു കൂട്ടം ജനങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ ആണ് ഈ ഉത്സവം. ഈ ഉത്സവത്തിനു വരുന്നവരിൽ അധികവും കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകളിൽ (കടത്തനാടൻ) നിന്നുള്ളവരാണെന്നത് ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഇന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് ഉത്സവമാണ്‌. കൊടുങ്ങല്ലൂരും ചേരന്റെ രണ്ടാം തലസ്ഥാനമായ തൊണ്ടി (തിണ്ടിസ്) പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പുരാതന കാലത്തെ ബന്ധമായിരിക്കണം ഈ ആചാരങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ എന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു. <ref> {{cite book |last=വേലായുധൻ |first= പണിക്കശ്ശേരി|authorlink= വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി|coauthors= |editor= |others= |title=സഞ്ചാരികൾ കണ്ട കേരളം|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 2001|series= |date= |year= |month= |publisher= കറൻറ് ബുക്സ്|location= കോട്ടയം|language= മലയാളം|isbn=81-2401-053-6 |oclc= |doi= |id= |pages=434 |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:Podikkalam aalthara.jpg|thumb|മറ്റു ദേശക്കാർക്ക് അവകാശമുള്ള ആൽത്തറകളിൽ ഒന്ന്]] --> ഭഗവതിയുടെ ദ്രാവിഡബന്ധം വെളിവാക്കുന്ന ധാരാളം ചടങ്ങുകൾ മീനഭരണിക്ക്‌ കാണാൻ കഴിയും. കാവുതീണ്ടല്, മന്ത്രതന്ത്രാദികൾ ഇല്ലാത്ത കൊടിയേറ്റം, കോഴികല്ല്‌ മൂടല്, കോഴിയും പിടിയും എന്ന വിഭവം തയ്യാറാക്കൽ, പാലക്കാവേലൻറെ വരവ്‌, ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലർ തുടങ്ങിയവ വാങ്ങുക എന്നി പ്രത്യേക അനുഷ്ഠാനങ്ങളാണ്. കൊടിയേറ്റ് ചടങ്ങ് കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിനാളിൽ നടക്കുന്നു. ഇതിനെ ഭരണിവേല കൊടിയേറുക എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. <ref name="pckartha"/> തലേ ദിവസം നടക്കുന്ന ചടങ്ങായ (അശ്വതി നാളിൽ) അശ്വതീകാവുതീണ്ടലാണ്‌ എങ്കിലും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. മീനഭരണി ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ യാതൊരാഘോഷവുമില്ല. പിന്നീട് പൂയം നാളിലെ നടതുറപ്പ് ആണ് പ്രധാനം. കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിദിവസമുള്ള കൊടിയേറ്റുമുതൽ മീനമാസത്തിലെ അശ്വതിനാൾ വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളാൺ ആഘോഷങ്ങൾ മുഴുവനും. ഇക്കാലയളവിൽ കേരളത്തിലെ മിക്ക ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പൂരം, കുത്തിയോട്ടം, കെട്ടുകാഴ്ച എന്നീ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. അശ്വതിനാളിനു മുന്നേ തന്നെ വിദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും നിരവധി പേർ കാവിലെത്തും. വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ എത്തുന്ന ഭക്തരെ ഭരണിക്കാർ എന്നാണ്‌ വിളിക്കുക.<ref name="pckartha"/> [[പ്രമാണം:Komarangal.jpg|ലഘുചിത്രം|the devotees of Kodungallur bhagavati in special attire and weapon of old age]] [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] കൊടിയേറ്റിനോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന ചടങ്ങുകളിൽ ആശാരിയും തട്ടാനും ചേർന്ന് നടത്തുന്ന ഒന്നുണ്ട്. വീരാശാരിയും മലയൻ തട്ടാൻ എന്നു വിളിക്കുന്ന തട്ടാനുമാണവർ. തട്ടാൻ മണികിലുക്കി അമ്പലം വലം വെച്ച് ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പ്ലാപ്പിള്ളിത്തറവാട്ടിലെ മൂത്തന്മാർ ക്ഷേത്രം ശുദ്ധമാക്കുന്നു. അതോടെ അമ്പലത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ആലിന്മേലും ഗോപുരത്തിലും കൊടിക്കൂറകൾ കെട്ടുന്നു. അതോടെ ഭരണിക്കാലം ആരംഭിക്കുകയായി.<ref name="pckartha"/> [[മീനം|മീനത്തിലെ]] തിരുവോണദിവസം മുതൽ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭക്തജനപ്രവാഹം തുടങ്ങും. എല്ലാദേശത്തു നിന്നും ജനങ്ങൾ സംഘം ചേർന്ന് ഭരണിക്കാരായി വന്നു ചേരുന്നു. അശ്ലീലം കലർന്ന നാടൻ പാട്ടുകളോ പുരാണ കഥകളോ ഭഗവതി സ്തുതികളോ പാടി മണികെട്ടിയ വടിയുമായാണ്‌ അവർ വരിക. ഭഗവതിയെപ്പോലെ വാളും ചിലമ്പും പൂമാലകളും ധരിച്ച കോമരങ്ങളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകും. [[വയനാട്]], [[കണ്ണൂർ]], [[തലശ്ശേരി]], [[പാലക്കാട്]] എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംഘമായി കാൽനടയായി വരുന്നവരും ഉണ്ട്. ഭരണിക്ക് പോകുന്നതിനു ഏഴുദിവസത്തെ വ്രതാചരണം അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. [[ശബരിമല|ശബരിമലക്ക്]] പോകുന്നതു പോലുള്ള സന്നാഹങ്ങളും പൂജകളും കഴിച്ചാണ്‌ ഇവർ എത്തിയിരുന്നത്. പലരും കുടുംബ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും പൂജകൾ നടത്തിയിട്ടാണ് ഇങ്ങോട്ടേക്ക് വരുന്നത്. എല്ലാ ജാതിയില്പെട്ടവർക്കും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പോകാം എന്നും ആദിമകാലങ്ങളിൽ നിരവധി കോഴികളെ അറുത്ത് വെള്ളത്തിനു പകരം മദ്യം തർപ്പണം ചെയ്യുന്ന പതിവായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വില്യം ലോഗൻ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ശാക്തേയപൂജക്ക് ജാതിയോ താന്ത്രിക ആചാരങ്ങളോ നിർബന്ധം അല്ലാ എന്നതും മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ആണ്.<ref> {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-046-6 |oclc= |doi= |id= |pages=440|chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> === കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ === മീനഭരണിക്ക് പത്തു്‌ ദിവസം മുൻപാണ്‌ കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ എന്ന ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നടക്കൽ കോഴിയെ അറുത്ത് ബലി കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. മൃഗബലി പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിരോധിച്ചതുമൂലം അതിനു പകരമായി ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് ബലിക്കല്ല് മൂടുന്ന ചടങ്ങാണ്‌ ഇപ്പോൾ നടത്തപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ പ്രതീകാത്മകമായി കുമ്പളങ്ങ മുറിക്കലും കോഴിയെ പറപ്പിക്കലും നടത്തിവരുന്നു. നിരോധനം വരുന്നതിനു മുന്പ് വടകരയിലെ തച്ചോളി വീട്ടിലെ അവകാശമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കോഴിയെ ബലി കഴിക്കുക എന്നത്. കോഴി ബലിയുള്ളപ്പോൾ കാവിന്റെ പരിസരത്തും, വീടുകളിലും കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം ഉണ്ടാക്കുന്നു. കോഴിയും പിടിയും എന്നാണ് ആ വിഭവത്തിന്റെ പേര്. ഇത് ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദമായി കണക്കാക്കുന്നു. കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മാംസേതര വിഭവമാണ് ഇത് മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. ഇന്നും ആചാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം വീടുകളിൽ ഭരണി നാളിൽ സ്വാദിഷ്ഠമായ കോഴിയും പിടിയും അരി പായസവും വയ്ക്കുന്നു. ചിലരൊക്കെ രാത്രിയിൽ ഇവ വീതും വയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ മുറിയടച്ചു ഇലയിൽ മരിച്ചുപോയ കാരണവന്മാർക്ക് വിളക്ക് വച്ച് മേല്പറഞ്ഞ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നതിനാണ് ‘വീത് ’ എന്ന് പറയുന്നത്. കോഴിക്കല്ല് മൂടിയാൽ പിന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ വെടി നിർത്തിവക്കുന്നു. പിന്നീട് നടതുറപ്പിനുശേഷമേ വീണ്ടും ഇത് പുനരാരംഭിക്കുകയുള്ളൂ. കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ ചടങ്ങിനു ശേഷം, രേവതി നാളിൽ കളമെഴുത്തുപാട്ടുണ്ട്. അതിൻ കടത്തനാട്ടുകാർക്കാണ് അവകാശം. രേവതി ദിവസം സന്ധ്യയോടെ ദാരികന് മേൽ ഭഗവതിയുടെ വിജയം വിളിച്ചറിയിച്ചു കൊണ്ട് രേവതി വിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="pckartha"/> === കാവുതീണ്ടൽ (അഥവാ (കാവ് പൂകൽ) === [[ചിത്രം:Kodungallur Bharani.jpg|thumb|200px| കാവു തീണ്ടുന്ന കോമരങ്ങൾ]] ഭരണിനാളിനു തലേദിവസം അശ്വതി നാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് കാവുതീണ്ടൽ. ചിലപ്പോൾ കാവ് പൂകൽ എന്നും ഈ ചടങ്ങ് അറിയപ്പെടുന്നു. അശ്വതി ദിവസം രാവിലെ ഏഴ് മണിക്ക് പുലപ്പാടത്തു കാവിൽ നിന്നുള്ള വള്ളോൻ ആഘോഷമായി വന്നു ക്ഷേത്രത്തെ വലം വച്ചു പോകുന്നു. അന്ന് ഉച്ചക്ക് പന്ത്രണ്ട് മണിയോടെ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ വടക്കേ നട അടച്ചുപൂട്ടും, പിന്നീട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേക്ക് ആരേയും പ്രവേശിപ്പിക്കുകയില്ല. അത്താഴപൂജക്ക് ശേഷം അശ്വതീപൂജ എന്ന പേരിൽ രഹസ്യമായ മറ്റൊരു ചടങ്ങൂകൂടി നടത്തപ്പെടുന്നു. ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നും നിന്ന് ആഭരണങ്ങൾ എല്ലാം അഴിച്ചുമാറ്റി തൃച്ചന്ദനപ്പൊടി ചാർത്തുന്നു. ഭഗവതി ഒരു സാധാരണക്കാരിയായി മാറുന്നു എന്നാണ് സങ്കൽപ്പം. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ മുറിവേറ്റ ഭഗവതിക്കുള്ള ചികിത്സ എന്നാണ് ഇതിന്റെ പിന്നിലുള്ള വിശ്വാസം.<ref name="pckartha"> {{cite book |last= പി.സി|first=കർത്താ |authorlink=പ്രൊഫ.പി.സി.കർത്താ ‍|coauthors= |editor= |others= |title=ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം |origdate= |origyear=1998 |month=നവംബർ|url= |format= |accessdate= 2008 |edition=ദ്വിതീയ പതിപ്പ് |series= |date= |year=2003 |month= |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ്|location=കേരളം |language=മലയാളം |isbn=81-7130-860-0 |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:കോഴിക്കല്ല്-കുരുംബക്ഷേത്രം.jpg|thumb|left|250px|ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ല് - കോഴിക്കല്ല് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇതിലെ പദ്മദളങ്ങൾ ബൌദ്ധപാരമ്പര്യം തെളിയിക്കുന്നു]] --> ഇതിനുശേഷം നടതുറന്നു കഴിഞ്ഞാൽ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] വലിയ തമ്പുരാനെ ദേവിയുടെ ഭക്തന്മാരും [[ഒന്നു കുറെ ആയിരം യൊഗക്കാർ|യോഗക്കാരും]] ചേർന്ന് ആനയിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു. അദ്ദേഹം കിഴക്കേ നടയിലുള്ള നിലപാടുതറയിൽകയറി കോയ്മ സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ കാവ്തീണ്ടൽ അഥവാ കാവ് പൂകൽ ആരംഭിക്കുകയായി. കാവുതീണ്ടൽ എന്നു പറയുന്നത് ആദ്യകാലത്ത് കാവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ജാതിക്കാർക്കും പിന്നീട് ക്ഷേത്രം വിലക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ കാവിൽ പ്രവേശിക്കാനായി ഒരുക്കപ്പെട്ട ഒരു ദിനമാണ്‌. അതിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ദേവീഭക്തന്മാരും കോമരങ്ങളും ഉറഞ്ഞ്തുള്ളി മൂന്നുവട്ടം ക്ഷേത്രത്തെ വലം വക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിലെ ചെമ്പ് പലകയിൽ അടിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ ഈ പ്രദക്ഷിണം വക്കൽ നടക്കുന്നത്. ഇതിനുശേഷം ഏഴുദിവസം കഴിഞ്ഞു പൂയം നാളിലെ ക്ഷേത്രനട തുറക്കൂ. ഇതിനെ പൂയത്തന് നാളിൽ നടതുറപ്പ് എന്നാണ്‌ പറയുക. (മീന ഭരണി ദിവസം ഭഗവതിക്ക് വരിയരി പായസം നിവേദിക്കുന്നു. ഇതല്ലാതെ മറ്റു ചടങ്ങുകൾ ഒന്നും ഭരണി ദിവസം നടക്കുന്നില്ല).<ref name="pckartha"/> കാവുതീണ്ടൽ കഴിഞ്ഞ് പിറ്റേ ദിവസം മീന ഭരണി ദിവസം വരിനെല്ലിന്റെ [[പായസം|പായസമാണ്‌]] നിവേദ്യമായി നൽകുക. പിറ്റേന്ന് മുതൽ ഒരോ നേരത്താണ്‌ പൂജ. ശാക്തേയ വിധിപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക രഹസ്യ പൂജകൾ ആണിത്. വടക്കേ നട അടഞ്ഞു കിടക്കുന്നതിനാൽ അടികൾ കിഴക്കേ നട വഴിയാണ്‌ പൂജ ചെയ്യാനകത്ത് കയറുക. ആ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്തർക്ക് ദർശിക്കാൻ വേണ്ടി ഭഗവതിയെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള പള്ളി മാടത്തിൽ സങ്കല്പിച്ചു ഇരുത്തുന്നു. <ref name="pckartha"/> ;കോമരങ്ങൾ രേവതി നാളിൽ കോമരങ്ങളേയും ഭക്തജനങ്ങളേയും കൊണ്ട് കാവ് നിറയുന്നു. ഒരോ ദേശത്തു നിന്നും എത്തുന്നവർക്ക് അവരുടേതായ ആൽത്തറകൾ കാവിലുണ്ട്. അവകാശത്തറകൾ എന്നാണിവ അറിയപ്പെടുന്നത്. കാവു തീണ്ടൽ സമയത്ത് അവകാശമുള്ളവർ ഒഴികെ ആരും ഈ തറകളിൽ കയറാറില്ല. ===പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് (പൂയം തൊഴൽ) === മീനത്തിലെ അശ്വതി ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് അടയ്ക്കുന്ന ക്ഷേത്ര നട തുടർന്ന് ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം ദർശനത്തിനായി നട തുറക്കുന്നു. ഇതിനെ പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് എന്ന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. അന്ന് ഭഗവതിയെ സർവാഭരണ വിഭൂഷിതയായി, ഏറ്റവും സന്തുഷ്ടയായി ആണ് കാണാൻ സാധിക്കുക എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് ദർശനം നടത്തുന്നത് ഏറെ ഐശ്വര്യകരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂയം തൊഴാൻ വലിയ തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. അതോടുകൂടി കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഉത്സവത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പൂർണ്ണമാകുന്നു. === കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി === [[മകരം]] 1 മുതൽ 4 ദിവസം (സാധാരണ ഗതിയിൽ ജനുവരി 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 മുതൽ) നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പ്രസിദ്ധമായ മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[താലപ്പൊലി]]. മകരമാസത്തിലെ (ജനുവരി/ ഫെബ്രുവരി) സംക്രാന്തി മുതൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഗംഭീര ഉത്സവമാണ് ഇത്. ഭരണി ഉണ്ടാകാറുള്ളത് പോലെയുള്ള ചടങ്ങുകൾ ഈ ഉത്സവത്തിന് ഉണ്ടാകാറില്ല. പകരം ഘോഷയാത്രകളും, ആനച്ചമയങ്ങളും, മേളവും, സുവാസിനീ പൂജ തുടങ്ങിയ നാരീ പൂജകളും മറ്റും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. വിളവെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ഉത്സവം, ഭക്തജനങ്ങളെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയെ തൊഴുന്നത് ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ: * മകര സംക്രാന്തി ദിവസം വൈകുന്നേരം ആരംഭിക്കുന്നു. നാല് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇത് മിക്കവാറും ജനുവരി മാസത്തിലെ 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 തീയതികളിലായി വരുന്നു. * 1001 വെടിവെച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷം തുടങ്ങുന്നു. * താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപ് തന്നെ സംഘക്കളി എന്ന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നു. * പഞ്ചവാദ്യം, പാണ്ടി, പാഞ്ചാരി വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ വലിയ ആനച്ചമയ ഘോഷയാത്രകൾ നടക്കും. * സുവാസിനീ പൂജ: മകരസംക്രാന്തിയിലെ ആദ്യ ദിവസം 'സുവാസിനി പൂജ' നടത്തുന്നു. കുടുംബി സമുദായക്കാർ ഇതിൽ ധാരാളമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ശർക്കരയും തേങ്ങയും അരിപ്പൊടിയും ചേർത്തുള്ള നിവേദ്യം ഭക്തർക്ക് നൽകുന്നു. സുവാസിനി പൂജ എന്നാൽ സ്ത്രീകളെ (സുവാസിനികളെ) പരാശക്തിയുടെ അംശമായി കണ്ട് പൂജിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണിത്, ഇത് സ്ത്രീകളെ 'ജഗദീശ്വരി'യുടെ രൂപമായി കാണുന്നു. അവരെ ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പരാശക്തിയായ ഭഗവതിയുടെ  സ്മരണയുടെയും ആരാധനയുടെയും ഒരു രൂപമാണ്. * പ്രത്യേകത: പകൽ ശീവേലിയും രാത്രി എഴുന്നള്ളിപ്പുമാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ ചടങ്ങുകൾ. ഒരോ ദിവസവും സ്ത്രീകൾ താലത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന ധനധാന്യങ്ങൾ വാദ്യമേള അകമ്പടിയോടെ ഭഗവതിക്ക് മുന്നിൽ ചൊരിയുന്നതാണ്‌ പ്രധാന ചടങ്ങ്. ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയുമാണ് ഇതിന്റെ ഫലം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഉത്സവം, ഈ പ്രദേശത്തെ ഉത്സവ പ്രതീതിയിലാക്കുന്നു. * ദർശന സമയം: ധാരാളം ഭക്തർ എത്തുന്നതിനാൽ ക്ഷേത്രം കൂടുതൽ സമയം തുറന്നിരിക്കുന്നു. മിക്കവാറും ദിവസം മുഴുവൻ ദർശനം സാധ്യമാണ്. പഴയകാവുകളിൽ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതനമായ കൊയ്ത്തുത്സവങ്ങളുടെ പരിഛേദങ്ങളാണിവ. ഊർവരത, സമൃദ്ധി, കാർഷിക വിളവെടുപ്പ്, ഐശ്വര്യം, ശക്തി ആരാധന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ് ഇത്. 9 മുതൽ 11 ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന നാലു ദിവസത്തെ ഗംഭീരമായ താലപ്പൊലിയുത്സവത്തിന് കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തരായ കലാകാരന്മാർ പങ്കെടുക്കുന്ന മേളം, പഞ്ചവാദ്യം, കരിമരുന്നു പ്രയോഗം എന്നിവയുണ്ടാകും. രാത്രി താലപ്പൊലിയായിരുന്നു പണ്ട്. 85 വർഷമായിട്ട് അത് പകലത്തേയും പ്രധാന കാഴ്ചയാണ്‌‍. അതുപോലെ മുൻ കാലങ്ങളിൽ 7 ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നുവത്രെ. <ref name="mpn" /> ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ''കതിനാ'' എന്ന ചടങ്ങുമായി ഇതിന്‌ സാമ്യമുണ്ട്.{{fact}} ക്ഷേത്ര നടത്തിപ്പിനാവശ്യമായ വിഭവസമാഹരണമാണ്‌ ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. മകര സംക്രമദിവസത്തിൽ ആയിരത്തൊന്നു കതിനാവെടികൾ മുഴങ്ങുന്നതോടെയാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ തുടക്കം. വ്രതശുദ്ധകളായ കന്യകമാർ മംഗളവസ്തുക്കളും കാഴ്ചദ്രവ്യങ്ങളും നിറച്ച താലം ദേവിക്ക് വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ സമർപ്പിക്കുന്നു. അതാണ്‌ താലപ്പൊലി. താലപ്പൊലി ആരംഭത്തോടെ [[സംഘക്കളി]] ആരംഭിക്കും. ശാസ്താക്കളി, പാനയംകളി, യാത്രാക്കളി എന്നൊക്കെ ഈ അനുഷ്ഠാനത്തിനു പേരുണ്ട്. നൂറ്റൊന്നു ദിവസത്തെ 'കുളി'യും 51 ദിവസത്തെ വ്രതവും നോറ്റ് ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച [[മലയരയൻ|മലയരയന്മാർ]] [[ഇരുമുടിക്കെട്ട്|ഇരുമുടിക്കെട്ടുകളുമായി]] വന്നെത്തുന്നു. താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപേ [[ചൊവ്വര]] ദേശത്തെ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]] വന്ന് സംഘക്കളി നടത്തുന്നു. [[കുടുംബി|കുടുംബികൾ]] ചെമ്മരിയാടുകളെ ഭഗവതിക്ക് നടയ്ക്ക് വെക്കുന്നു. ഈ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം നാലുദിവസത്തെ താലപ്പൊലിയുത്സവം നടക്കുന്നു. <ref name="pckartha" /> ഒന്നാം താലപ്പൊലിയുടെ പൂർണചുമതല ഒന്നു കുറെ ആയിരം യോഗത്തിനാണ്. യോഗക്കാരുടെ കൂട്ടമിരുത്തലും തമ്പുരാൻറെ സാന്നിദ്ധ്യവും പഴയ ചരിത്രസംഭവങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. മറ്റ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി നടത്തുന്നത് കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡാണ്. എന്നാൽ പണ്ട് രണ്ടാം ഉത്സവം അയിരൂർ അയ്യായിരം നായർ കരയോഗവും, മൂന്നാം ദിവസത്തെ കൊച്ചികോവിലകവും നാലാം‍ ദിവസത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ തമ്പുരാക്കന്മാരും നടത്തിവന്നിരുന്നു. രണ്ടാം താലപ്പൊലി നടത്തിയിരുന്ന അയ്യൂരായിരം എന്ന യോഗക്കാർ കൊല്ലവർഷം 1075 നോടടുപ്പിച്ച് നാമാവശേഷമായിത്തീർന്നു. അതിനുശേഷം ദേവസ്വമാണ്‌ നേരിട്ട് നടത്തുന്നത്. അഞ്ച് മുതൽ എട്ട് വരെയും പണ്ട് താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചാം താലപ്പൊലി [[ഈഴവർ|ചോവന്മാരും]] ആറാം താലപ്പൊലി [[വാലന്മാരും്‍|അരയന്മാരും]] ഏഴ് [[കണകർ|കണകന്മാരും]] എട്ടാമത്തേത് [[ചെറുമർ|ചെറുമരുമാണ്‌]] നടത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് അത് നാല് ദിവസമായി ചുരുങ്ങി. <ref name="mpn"/> === ചാന്താട്ടം === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തിക]] നാളിലെ ചാന്താട്ടം പ്രധാനമാണ്. തേക്കിൻകറ, ഗോരോചനം, കസ്തൂരി എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചാണ് തടിയിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ദേവി വിഗ്രഹത്തിന് ചാന്താട്ടം നടത്തുന്നത്. ആടിയ ചാന്ത് തൊടുന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് നെടുമംഗല്യത്തിൻ ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതുന്നു. === നവരാത്രി === ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[നവരാത്രി]] ഉത്സവം. സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിലായി ഇത് നടക്കുന്നു. ഒൻപത് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവം ആണിത്. ഭഗവതിയെ ഒൻപത് ഭാവങ്ങളിൽ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അവസാനത്തെ 3 ദിവസങ്ങൾ ഏറെ പ്രധാനമാണ്. പത്താം ദിവസമായ വിജയദശമി നാളിൽ രാവിലെ [[വിദ്യാരംഭം]] നടക്കുന്നു. കലാസാംസ്കാരിക പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്നു. == പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Kurumba temple navaratri.jpg|ലഘുചിത്രം|നവരാത്രി ആഘോഷഭാഗമായുള്ള ആയിരം വിളക്ക്]]<!-- [[ചിത്രം:Coconut-breaking table-kdlr.jpg‎|thumb|ക്ഷേത്രപാലൻറെ മുന്നിലുള്ള നാളികേരം ഉടക്കുന്ന കല്ല്- ഭരണി നാളിലെ ഇവിടെ ഉടക്കപ്പെടുന്ന നാളികേരത്തിന്‌ കുഡുംബി സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കാണ്‌ അവകാശം <ref name="pckartha"/> ]] --> മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടത്തെ ചില ആചാരങ്ങളും ചടങ്ങുകളും നടത്തുന്നത് ദ്രാവിഡ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവരാണ്‌. * ക്ഷേത്രപാലന്റെ നടയ്ക്കൽ ഉടയ്ക്കുന്ന നാളികേരത്തിന്റെ അവകാശം എടമുക്കിലുള്ള കുഡുംബി സമുദായക്കാർക്കാണ്‌. അതിന്‌ അവർ കൊല്ലം തോറും കർക്കടമാസം സംക്രാന്തിക്ക് ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവനും ചെത്തി വൃത്തിയാക്കണം. <ref name="pckartha"/> * വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞപ്പൊടി ആടിക്കുവാനുള്ള അവകാശം പ്ലാപ്പിള്ളി, തേറോടം എന്നീ രണ്ടു വീടുകളിലെ സ്ത്രീകൾക്കാണുള്ളത്. എല്ലാ നടക്കലുമുള്ള ദീപസ്തംഭങ്ങൾ തെളിയിക്കലും പ്രസാദങ്ങൾ കൊടുക്കലും വടക്കേ നടയിലുള്ള ആൽ‌ത്തറകളിൽ പൂരുരുട്ടാതി മുതൽ ഇരുന്നു കന്നിവെളിച്ചപ്പാടന്മാരെ വെട്ടിത്തെളിയിച്ചു വാളും ചിലമ്പും കൊടുക്കാനുള്ള അധികാര അവകാശങ്ങളും മേൽ പറഞ്ഞ രണ്ടു വീടുകളിലേയും ആണുങ്ങൾക്കുള്ളതാണ്‌. * മേല്പ്പറഞ്ഞ രണ്ടുവീട്ടിലേയും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരുമാണ്‌ ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ അടിച്ചുതളി, പാത്രം തേപ്പ്, പൂവുകൊടുക്കൽ, മലരുവറക്കൽ, അരിയടിക്കൽ, മഞ്ഞൾ പൊടിക്കൽ എന്നീ ചുമതലകൾ ചെയ്തു പോരുന്നത്. വർഷങ്ങളായി ഇതിനു വീഴ്ചയൊന്നും വരുത്തിയിട്ടില്ല. * കേരളത്തിലെ പഴയ ആചാരങ്ങളിൽ ഒന്നായ “കൂട്ടമിരിപ്പ്” ([[തറക്കൂട്ടം]]) ഇപ്പോൾ കേരളത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാത്രമേയുള്ളു. മലയാള മാസം ഒന്നാം തിയതിയാണ് കിഴക്കെനടയിൽ കൂട്ടമിരിപ്പ്. ഇത് പഴയ കാലത്തെ സഭയാണെന്ന് വിശ്വാസം. സങ്കടക്കാരാരുമില്ലെങ്കിലേ കൂട്ടം പിരിയാവൂ എന്നും ക്രമമുണ്ടായിരുന്നത്രെ. '''ഭരണിപ്പാട്ട്''' ഭരണിപ്പാട്ട് രണ്ടു തരമുണ്ട്. ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കുന്നവയും തെറിപ്പാട്ടുകളും. ധാരളം കഥ അഖ്യാനങ്ങളുള്ള പാട്ടുകളുണ്ട് എങ്കിലും ഭരണിപ്പാട്ട് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത് തെറിപ്പാട്ടുകൾ എന്നാണ്. കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ ചടങ്ങു കഴിഞ്ഞാൽ ഉടനെ തന്നെ വടക്കേ ഗോപുരത്തിൽ ഭരണിപ്പാട്ട് തുടങ്ങുന്നു. തൃശൂരിലെ വല്ലച്ചിറയിൽ നിന്ന് വരുന്ന സംഘമാണ് ആദ്യമായി പാടി ത്തുടങ്ങുന്നത്. ഇവർക്ക് കോമരങ്ങൾ ഇല്ല. ഇവരിലെ കാരണവർ ദേവിയെ സ്തുതിച്ച് പാടൂമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ തന്നാരം പാടുന്നു. ഊരകത്തമ്മയും കൊടുങ്ങല്ലുരമ്മയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഇവരുടെ പാട്ടിലുണ്ട്. <ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/17501/7/07_chapter%202.pdf</ref> അശ്വതിനാൾ മുതൽ എഴുനാൾ നട അടച്ചിടുന്നത് ദേവി തീണ്ടാരിയായതിനാൽ ആണെന്ന് ഒരു സങ്കല്പമുണ്ട്. ഈ സമയത്ത് ദേവിയെ സംതൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണ് തെറിപ്പാട്ടുകൾ പാടുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തെറിപ്പാട്ടുകളെ വീണ്ടും മൂന്നായി തിരിക്കാവുന്നതാണ്. ഒന്ന് വളരെ നാടൻ എന്നു തോന്നിക്കുന്ന പാട്ടുകൾ ആണ്. അതിൽ ആലങ്കാരികമായി ലൈംഗികാവയവങ്ങളേ കുറിച്ചും ലൈംഗികക്രിയകളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതിയിലെ മറ്റു പലതിനോടുപമിച്ചും പാടുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് പ്രശസ്തമയ പുരാണകഥകളെ ആസ്പദമാക്കി ഉള്ളവയാണ്. ഇവയിൽ നിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമാണ് മൂന്നാമത്തെ തരം. ഇതിൽ ആദ്യം പാടുന്ന ഈരടിയും പിന്നീട് പാടുന്ന തന്നാരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവും കാണണമെന്നില്ല. ഇവ നിരന്തരം പുതുക്കി ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയും സമകാലീന സംഭവങ്ങൾ വരെ ഉൾപ്പെടുന്നവയായിരിക്കും എന്നാണിതിൻ്റെ പ്രത്യേകത. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി പ്രത്യക്ഷത്തിൽ വരുന്നത് ഈ പാട്ടുകളിലാണ്. പുരാണകഥാപാത്രങ്ങളെ പോലെ തന്നെ കേരളത്തിലെ മറ്റു ദൈവങ്ങളും ഇതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. കാവിൻ്റെ ചെമ്പു മേഞ്ഞ മേൽകൂര, ടാറിട്ട റോഡ്, പോലീസ്, കമ്പിത്തപാൽ, ചെങ്കൽച്ചൂള, ക്രിസ്മസ്കേക്ക് തുടങ്ങിയ പലതും, ആധുനിക കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയക്കാർ വരെ ഇതിൽ വിഷയങ്ങളായി ഭവിക്കുന്നു. '''തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത്''' മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യ പൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയായിട്ടാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കല്പിക്കുന്നത്. ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ശ്രീകോവിൽ കഴുകി വൃത്തിയാക്കുന്നു. മറ്റു പൂജകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വിളക്കുകളും പാത്രങ്ങളും ഈ പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കില്ല. എല്ലാം വേറേ വേണമെന്നാണ് ചട്ടം. ഇതിൻ്റേത് വേറെ ഒന്നിനും ഉപയോഗിക്കാറില്ല. താന്ത്രികമായ ആരാധനാ വിധികളാണ് ഇതിലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ കർമ്മം ചെയ്യുന്നത് അടികൾമാരാണ്. മൂന്ന് പ്രധാന മഠങ്ങളായ കുന്നത്തുമഠം, മഠത്തിൽ മഠം, നിലത്തു മഠം എന്നീ മഠങ്ങളിലെ കാരണവന്മാരായ അടികൾമാരാണിവർ. തലേ ദിവസം ഇതിനു വേണ്ടി അവർ കഠിനവ്രതം നോൽക്കുന്നു. ദേവിക്ക് ചാർത്താനുള്ള തൃച്ചന്ദനം രഹസ്യവിധിയുള്ള കൂട്ടാണ്. പല മരുന്നുകളും മറ്റും ചേർന്നതാണിത് എന്നു കരുതുന്നു ഈ രഹസ്യക്കൂട്ട് ഈ മൂന്ന് പേർക്കു മാത്രമേ അറിയൂ. ഏഴരയാമം ( മൂന്നു മണിക്കൂർ) നീളുന്നതാണീ പൂജ. കാറ്റ് കടക്കാത്ത ശ്രീകോവിലിൽ അടച്ചിരുന്നാണ് പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത്. പ്രധാന സാമഗ്രി മഞ്ഞൾപ്പൊടി തന്നെയാണ്. മഞ്ഞൾപ്പൊടി കരിക്കിൻ വെള്ളത്തിൽ കുഴച്ചാണ് തൃച്ചന്ദനം ഒരുക്കുക. ഇളനീർ മൂട് വെട്ടിയതും ത്രിമധുരവുമാണ് നിവേദ്യം. ഉച്ചക്ക് മൂന്ന് അടികൾമാരും വട്ടക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് വന്ന് ഒരു മണിയോടെ ശ്രീകോവിലിൽ കടന്ന് വാതിലടച്ച് പൂജയാരംഭിക്കുന്നു. ആ സമയത്ത് ചുറ്റമ്പലത്തിലുള്ള പ്രദക്ഷിണ വഴിയിൽ ആരും ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല. ഇതിൽ സവർണ്ണാവർണ്ണ ഭേദം ഒന്നും ഇല്ല. പൂജ തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്ന് കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയ തമ്പുരാൻ കാവിലെത്തണം എന്നുണ്ട്. തമ്പുരാൻ കാവിലെ ബലിക്കൽ പുരയിൽ ഇരിക്കുന്നു. പൂജ കഴിയുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്നു മാറില്ല. പൂജ കഴിഞ്ഞ് തമ്പുരാൻ കിഴക്കേ നടയിൽ ഇരിക്കുകയും കാവു തീണ്ടലിന് അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ ‘നിലപാട്‘ എന്നാണ് പറയുക. നാലുമണി കഴിയുമ്പോൾ പൂജ അവസാനിക്കുന്നു. പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടികൾമാർ പുറത്തു വന്ന് നടയടക്കും. തുടർന്ന് കാവ് തീണ്ടൽ (കാവ് പൂകൽ) നടക്കുന്നു. തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത് പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടക്കുന്ന ക്ഷേത്രനട ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം നട തുറപ്പ് നടത്തുന്നു. == ഒ.കെ.യോഗം == കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തവും വളരെ പഴക്കമുള്ളതുമായ ഒരു യോഗസഭയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ [[ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം]]. ചേരമാൻ പെരുമാളിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ പെരുമാളും വിശ്വസ്തരായ നായർ സ്നേഹിതന്മാരുംകൂടി ആയിരം പേർ അടങ്ങിയ നായർ സൈന്യമായിരുന്നു ഇത്. പെരുമാളിൻറെ കാലശേഷം ഒഴിവിലേക്ക് മറ്റൊരാളെ നിയമിക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് 999 പേർ മാത്രമായതിനാലാണ് ഒന്നുകുറച്ച് ആയിരം യോഗം എന്ന പേർ ഉണ്ടായത്. കാലക്രമേണ ഇത് ലോപിച്ച് "ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം" എന്നും ഇന്ന് "ഒ.കെ.യോഗം" എന്നും അറിയപെടുന്നു. പെരുമാൾ ഭരണത്തിനുശേഷം [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജകുടുംബം]] നിലവിൽ വന്നതോടെ ഒ.കെ.യോഗവും കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാക്കന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന് ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചിരുന്നു എന്നും അതിൻറെ തുടർച്ചയായി എല്ലാ മലയാളമാസം ഒന്നാം തിയതി രാവിലെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കു ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൻറെ കിഴക്കേനടയിൽ പ്രദക്ഷിണവഴിയിൽ "നിഴലിരിക്കൽ" എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനു വേണ്ടി കൂട്ടം ഇരിക്കുന്നതിനെയാണ് നിഴലിരിക്കൽ എന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നത്. യോഗത്തിലെ കുറഞ്ഞപക്ഷം 32 ആളുകൾ ഈ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദിവസങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകൾ ഒ.കെ.യോഗം നേരിട്ടാണ് നടത്തിവരുന്നത്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തിൻറെ തുടക്കം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള 1001 കതിനാവെടിയും ഒന്നാം ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി മഹോത്സവവും ഇന്നും മുടക്കം വരാതെ ഒ.കെ.യോഗമാണ് നടത്തിവരുന്നത്. വിവിധ സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും മറ്റും സഹായധനമായിട്ടും വർഷംതോറും നല്ലൊരു സംഖ്യ യോഗം ചെലവാക്കിവരുന്നുണ്ട്. == എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]]. ഏകദേശം 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ധാരാളം എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[തൃശ്ശൂർ]] - 35 കിലോമീറ്റർ അകലെ, മറ്റൊന്ന് ആലുവ. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം - [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം - [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] - 30 കിലോമീറ്റർ അകലെ. * കൊല്ലം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ ജലപാതക്കരികിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ച ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> ചിത്രം:Shree Kurumba Bhagavathy Temple, Kodungallur.JPG| ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR3.JPG|കിഴക്കെ നട ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR2.JPG ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR6.JPG|വടക്കെ നട പന്തൽ <!-- ചിത്രം:Kdlr temple vazhipadu.jpg --> </gallery> </center> == അവലംബം == {{reflist|2}} <!---- കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക ==കുറിപ്പുകൾ== <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക.--> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kodungallur Bhagavathy Temple}} * http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308131140/http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html |date=2009-03-08 }} * http://www.india9.com/i9show/Kodungallur-Bhagavathy-Temple-14615.htm {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] p644075ore6zs37ivslg26u1cxp7at4 4614714 4614713 2026-04-22T20:54:46Z Vishkailas 214655 4614714 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Kodungallur kurumba temple}} {{Infobox Mandir |image = BhagavathiTemple,KDR2.JPG <!-- Kodungallur kurumba temple.jpg --> |caption=ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |date_built = [[സംഘകാലം]] |primary_deity = [[ശ്രീ ഭദ്രകാളി]] ([[കണ്ണകി]], [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ]], [[പരമശിവൻ]] |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുള്ള]] ഒരു പ്രസിദ്ധമായ മഹാക്ഷേത്രമാണ്‌ '''ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. ഭഗവതിയുടെ മൂലകേന്ദ്രമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇത് "ലോകാംബിക ക്ഷേത്രം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയെ]] [[ഭദ്രകാളി]] ഭാവത്തിൽ [[ശ്രീചക്രം|ശ്രീചക്ര]] സമേതയായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലാണ് എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഇതിനുവേണ്ടി വളരെയധികം താന്ത്രികവിദ്യകൾ പ്രയോഗിയ്ക്കപ്പെട്ടതായി പറയുന്നു. കാശ്മീർ താന്ത്രിക രീതിയായ രുരുജിത് വിധാനത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇവിടുത്തെ ദ്രാവിഡ ഭഗവതി ''കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയാണ്. പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ഭഗവതി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ ദൈവം (പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി) എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയോടൊപ്പം [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതാക്കളായ]] ബ്രാഹ്മി, വൈഷ്ണവി, മഹേശ്വരി, ഇന്ദ്രാണി, [[വാരാഹി]], കൗമാരി, [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നിവരുടെ ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നിവരോടൊപ്പമുള്ള അപൂർവമായ പ്രത്യേക പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുരുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ടുപോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ മറ്റ് 64 ഭഗവതീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രം ആയിട്ടാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. [[പരമശിവൻ]] ആണ് ക്ഷേത്രനാഥൻ. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഈ ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. 108 ശിവാലയ സ്തോത്രത്തിൽ ഇത് കാണാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഇവിടെ ശിവനേക്കാൾ പ്രാധാന്യം ഭഗവതിയ്ക്കാണ്. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]], [[ക്ഷേത്രപാലകൻ]], [[ചാമുണ്ഡി|തവിട്ടുമുത്തി]], [[വസൂരിമാല]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] (ജനുവരി 14/ 15) [[താലപ്പൊലി]], [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] (മാർച്ച്‌-ഏപ്രിൽ) [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി മഹോത്സവം]], [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] (സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ) [[നവരാത്രി]], മേടമാസത്തിലെ (മെയ്‌) ചന്താട്ടം, മകര ചൊവ്വ എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ട് വിശേഷങ്ങൾ. പൊതുവെ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഉണ്ടാവുക. [[അടികൾ]] എന്ന സമുദായക്കാരാണ് ഇവിടുത്തെ പൂജാരിമാർ. [[ശാക്തേയം|ശാക്തേയ,]] കൗളമാർഗത്തിലുള്ള പൂജകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കുന്നത്ത്, മഠത്തിൽ, നീലത്ത് എന്നീ അടികൾ കുടുംബക്കാർക്കാണ് പരമ്പരാഗതമായി പൂജാധികാരം. പുരാതനമായ മാതൃ ദൈവ സങ്കല്പം, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ പിന്തുടർച്ചയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. ചൊവ്വ, വെള്ളി, ശനി, പൗർണമി, അമാവാസി, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനം. == ചരിത്രം == [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] ആസ്ഥാനമാക്കി [[കേരളം]] ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ് ആദ്യമായി [[കണ്ണകി]]യെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്കുമാറി [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66-നോട്]] ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി കുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിയുടെ സ്മാരക ശിലക്ക് പിന്നെയും ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. പിൽക്കാലത്തു നിലവിൽ വന്നതാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. എ. ശങ്കരമേനോൻ എഴുതിയ ‘എ സർവേ‌ ഓഫ് കേരള ഹിസ്റ്ററി’ പോലെയുള്ള ചില പുസ്തകങ്ങളിൽ ആദിമ യുദ്ധ ദൈവമായ കൊറ്റവൈ ആയിരുന്നു കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആരാധനാമൂർത്തി എന്ന്‌ കാണാം. ഈ ഭഗവതി പിൽക്കാലത്ത് പലവിധ പരിണാമങ്ങളിലൂടെ ഭദ്രകാളി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് മാതൃ ദൈവാരാധന, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം, യുദ്ധവിജയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൈവമായിരുന്നു. പത്തിനിക്കടവുൾ (അഥവാ ഭാര്യാദൈവം) എന്ന പേരിലാണ്‌ [[ചിലപ്പതികാരം|ചിലപ്പതികാരത്തിലെ]] വീരനായികയായ (അവതാര കാളി) കണ്ണകി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചെങ്കുട്ടുവന്റെ കാലത്ത് ജൈനമതം കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ പരിസരങ്ങളിൽ സ്വാധീനം നേടിയിരുന്നു. [[കണ്ണകി|പത്തിനിക്കടവുൾ]] എന്നാണ് കണ്ണകിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. കണ്ണകിയുടെ വിഗ്രഹം നിർമ്മിക്കാനുള്ള കല്ല് അനേകം രാജാക്കന്മാരെ കീഴ്പ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടു വന്നതാണെന്ന് സംഘകാല സാഹിത്യങ്ങളിൽ വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാ ചടങ്ങുകളിൽ അനേകം രാജാക്കന്മാർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. [[സിലോൺ|സിലോണിലെ]] [[ഗജബാഹു ഒന്നാമൻ]] അവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. [[മഹായാമൻ]] [[പാലി|പാലിഭാഷയിൽ]] രചിച്ച [[മഹാവംശം|മഹാവംശത്തിൽ]] എ.ഡി. 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഗജബാഹു]] [[സിലോൺ|സിലോണിൽ]] വാണിരുന്നതായും വഞ്ചിയിൽ വന്ന് പത്തിനീദേവി പ്രതിഷ്ഠാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായും പറഞ്ഞുകാണുകയാൽ <ref> {{cite book |last=ഇളയത്|first=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ|authorlink=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ ഇളയത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൂടെ |year=2002|publisher=H & C Publishing House |location= Thrissur }} </ref> 1800 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ കണ്ണകീപ്രതിഷ്ഠ നടന്നതായി കണക്കാക്കാം. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച വിഗ്രഹം ഒറ്റമുലയുള്ള കണ്ണകിയുടെതായിരുന്നു എന്നാണ്‌ സാഹിത്യ പരാമർശം. എന്നാൽ ഇന്ന് വസൂരിമാലക്ക് മാത്രമേ ഇതുമായി ആകാരസാമ്യം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ക്ഷേത്രത്തിലെ രഹസ്യ അറയിൽ കണ്ണകിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ശ്രീ. വി.റ്റി.ഇന്ദുചൂഡൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book |last=കൃഷ്ണപിള്ള|first=നാലാങ്കൽ|authorlink=നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള|coauthors= |title=മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മുന്നിൽ |year=1982|publisher=Sahitya Pravarthaka Co-operative Society Ltd |location= Kottayam }} </ref> ഭരണി ഉത്സവം ആരംഭിച്ചതിനെപ്പറ്റി നിരവധി നിഗമനങ്ങളുണ്ട്. ചോളന്മാരെ നേരിടാൻ പുറപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് ആത്മീയമായും സാമുദായികമായും ഉന്നതി കൈവരിക്കാൻ കുലശേഖരരാജാവ് രാമവർമ്മകുലശേഖരൻ നടത്തിയ ഏതെങ്കിലും ആചാരമായി ഭരണി ഉത്സവത്തെ കണക്കാക്കുന്നു. <ref name="pgr"/> അശോകന്റെ കാലത്ത് ബുദ്ധമതത്തിന് പ്രചാരം സിദ്ധിക്കുകയും പിൽക്കാലത്ത് ചേര രാജാക്കൻമാർ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചതോടെ<ref>{{Cite web|url=https://books.google.ae/books?id=Be3PCvzf-BYC&pg=PA109&lpg=PA109&dq=chera+and+buddhism&source=bl&ots=9kanUcjnDq&sig=Traf07JuSw-0dA9xhxEl3JclfY8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj69N6FgfrSAhWNhRoKHXAICgEQ6AEIKjAC#v=onepage&q=chera%20and%20buddhism&f=false|title=A Social History of India|access-date=|last=S. N.|first=Sadasivan|date=|website=|publisher=}}</ref> കാവും ബുദ്ധവിഹാരമായെന്നും അങ്ങനെ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം മുമ്പ് ഒരു ബൗദ്ധകേന്ദ്രമായി മാറിയെന്നും പല ചരിത്രകാരന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref>സംഘകാലകൃതികളായ അകനാനൂറ്, പുറനാനൂറ്, മണിമേഖല തുടങ്ങിയവയിൽ ചേരരാജാക്കന്മാർ ബുദ്ധരായിരുന്നു എന്നും ആതൻ എന്ന അവരുടെ സ്ഥാനപ്പേരു അർഹതൻ എന്ന ബുദ്ധ സംജ്ഞയുടെ പ്രദേശികനാമമാണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. </ref> അവിടെ ബലിക്കല്ലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വൃത്താകാരത്തിലുള്ള ശിലയിന്മേൽ കാണുന്ന പത്മദളങ്ങൾ ഒരു ബൗദ്ധസ്തൂപത്തിൻറെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ ശിലയെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നുണ്ടത്രെ. ബൗദ്ധരെ ഓടിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കോഴിബലിയും ഭരണിപ്പാട്ടും ആരംഭിച്ചതെന്ന വാദത്തിൽ കഴമ്പുണ്ടാകാമെന്ന് പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="pkg"> {{cite book |last=ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|first=പി.കെ|authorlink=പി.കെ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|coauthors= |title=കേരളത്തിൻറെ സാംസ്കാരികചരിത്രം |year=1974|publisher=കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|location= തിരുവനന്തപുരം }} </ref>. ഹിന്ദു മതത്തിലെ ശാക്തേയ ഉപാസനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ച "മ" കാര പൂജയുടെ ഭാഗമാണ് ഭരണിപാട്ട്, കോഴിവെട്ട് എന്നിവ എന്ന് ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തിയവർ പറയുന്നു. ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഊർവരതാ പൂജയാണ്‌ ബലിയിലൂടെ അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. <ref name="pkg" /> എന്നാൽ ഇത് ഒരു ജൈനക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വി.വി.കെ. വാലത്ത് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. “കൊടും കല്ലൂര്“ ആണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയതെന്നതും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കാണ് “കല്ല്” എന്നു പറയാറുള്ളതും ഇത് ഒരു ജൈന ക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നു വാദിക്കുന്നവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ശിവക്ഷേത്രമായി പരിണമിച്ചെങ്കിലും മുൻകാലത്ത് തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രവും മറ്റും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളായിരുന്നു എന്ന പഴമ ഈ വാദത്തിനു ഉപോൽബലകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book|last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref> [[ശൈവമതം|ശൈവമതത്തിന്റെ]] പ്രചാരത്തോടെ ഇത് അവരുടെ ക്ഷേത്രമായി മാറി. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവ പ്രതിഷ്ഠ നടന്നു. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ ആദിപരാശക്തിയായ കാളിയെ ആരാധിച്ചതെങ്കിലും പിന്നീടത് പാർവ്വതിയുടെ പര്യായമായി തീരുകയായിരുന്നു. <ref name= ports> {{cite book |last=കിളിമാനൂർ |first=വിശ്വംഭരൻ |authorlink=പ്രൊഫ. കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |coauthors= |editor= |others= |title=കേരള സംസ്കാര ദർശനം. |origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |edition= |series= |date= |year= 1990.|month= ജുലൈ‌ |publisher=കാഞ്ചനഗിരി ബുക്സ്‌ കിളിമാനൂർ |location=കേരള |language= മലയാളം|isbn= |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> അതോടെ പഴയ ഉടമസ്ഥർ അയിത്തക്കാരും അസ്പൃശ്യരുമായി പുറന്തള്ളപ്പെട്ടു. എങ്കിലും പൊതുസമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന പാരസ്പര്യം നിറഞ്ഞ സാമ്പത്തിക- ഉത്പാദന ബന്ധങ്ങളുടേയും സഹിഷ്ണുത കളുടെയും ഫലമായി ആണ്ടിലൊരിക്കൽ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കാനുള്ള അവസരം അവർക്ക് നല്കപ്പെട്ടു. ഇതോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ചടങ്ങാണ് അശ്വതിനാളിലെ [[കാവുതീണ്ടൽ]] (ചിലർ കാവ് പൂകൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു). മറ്റു ചിലർ അത് സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദിമജനതയുടെ രോഷപ്രകടനമായാണ്‌ കാണുന്നത്. യുദ്ധദൈവാരാധനയും (കൊറ്റവൈ ആരാധന), മാതൃദൈവ ആരാധനയും, ഊർവ്വരതാ സങ്കല്പങ്ങളും രതിയും ആഘോഷമാക്കി ജീവിച്ചുപോന്ന ഒരു ആദിമ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ ആഘോഷ സങ്കല്പങ്ങളുടെ തുടർച്ച മാത്രമാണ് [[ഭരണിപ്പാട്ട്]] എന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്. <ref name="r1"/> എന്നാൽ ഇത് ജീവിത പ്രാരാബ്ധങ്ങൾ മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ദൈവത്തിന് നേർക്ക് ആത്മരോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇന്നു ക്ഷേത്രഭരണം [[കൊച്ചി‍ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] നിർവഹിക്കുന്നു. 1892 ഡിസംബർ 5-ന് സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ കൊടുങ്ങല്ലൂർ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു, ഈ സന്ദർശനത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ കൊച്ചുണ്ണിത്തമ്പുരാനുമായി അദ്ദേഹം സംഭാഷണം നടത്തുകയും ക്ഷേത്രം കാവൽക്കാരുടെ തടസ്സത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം വിപുലമായ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. == ഐതിഹ്യങ്ങൾ == * കേരളത്തിൽ ആദിപരാശക്തിയായ "ഭദ്രകാളിയെ (മഹാകാളി) ആദ്യമായി കുടിയിരുത്തിയ ക്ഷേത്രമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ദാരികനെന്നെ രക്ഷസനെ വധിച്ച ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂർ എത്തിയെന്നും, അവിടെ പുലക്കാവിലും, അവിടെയുള്ള മറ്റൊരു തറവാട്ടിലെ അറയിലും കുടിയിരുന്നെന്നുമാണ് ഐതീഹ്യം. പിന്നീട് ഭഗവതിയുടെ മാഹാത്മ്യം കേട്ടറിഞ്ഞ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമാക്കി കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന ചേര രാജാവായ ചെങ്കുട്ടവൻ തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷക്കായി ഭഗവതിയെ ഇന്ന് കാണുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി എന്ന ഐതീഹ്യം കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത്‌ പ്രബലമാണ്. കൊറ്റവൈ എന്ന ഭഗവതിയാണ് ഭദ്രകാളി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. * ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. *കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുറുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ട് പോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. * പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച നാല് ദേവിമാരിൽ "ലോകാംബികയെന്നാണ്" കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തെ മഹാമാരികളിൽ നിന്നും ആപത്തുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനാണ് ഭഗവതിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. * പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ദേവി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയെ ദർശിച്ച് കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭക്തരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന വിശ്വാസം കൊണ്ടാണിത്. കടുത്ത ആപത്തുകൾ, മാറാരോഗങ്ങൾ, പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായാൽ അവ തടയാനോ ഇനി ഉണ്ടായാൽ തന്നെ വലിയ ആപത്തുകൾ ഉണ്ടാകാതെ സംരക്ഷിക്കാനോ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ ശക്തയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. * കേരളത്തിലെ മറ്റ് കാളീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രമായാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ആറ്റുകാൽ, ചെട്ടികുളങ്ങര പോലെയുള്ള പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വരുന്നു എന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ മനംനൊന്ത് മധുരാനഗരം ദഹിപ്പിച്ച കണ്ണകി "മധുര മീനാക്ഷി" ആവശ്യപ്പെട്ട പ്രകാരം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ എത്തിയതായും വടക്കേ നടയിൽ വച്ചു ജഗദംബയായ പരാശക്തിയിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം നേടിയതായും കഥയുണ്ട്. *ദുർഗ്ഗയുടെ തിരുനെറ്റിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ചു ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ചാമുണ്ഡിയാണ് തവിടാട്ടു മുത്തിയെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്ന് ഭഗവതീ ക്ഷേത്രമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഏറെ പ്രസിദ്ധിയെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാഥൻ ശിവനാണ്.108 ശിവാലയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണിത്. *ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയാൽ രോഗങ്ങളും കടുത്ത ദുരിതങ്ങളും ഇല്ലാതാവും എന്നൊരു വിശ്വാസം ഭക്തർക്കുണ്ട്. <ref name="mpn">{{cite book | title = ക്ഷേത്രദർശനം | last = നാരായണൻ | first = എം.പി. | publisher = കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് | year = 2008 | location = തൃശൂർ | authorlink = എം.പി.നാരായണൻ | coauthors = }} </ref> * കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആണ് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ|കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ]] മഹാഭാരതം അനായാസേന മലയാളത്തി ലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത് എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്.<ref name="pgr">{{cite book | title = ക്ഷേത്ര വിജ്ഞാനകോശം | last = രാജേന്ദ്രൻ | first = പി.ജി. | publisher = D.C.Books | year = 2000 | isbn = 81-2640-254-7 | location = Kottayam | authorlink = പി.ജി.രാജേന്ദ്രൻ | coauthors = }} </ref ഇവിടത്തെ <nowiki>[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി]]</nowiki> ഉത്സവത്തിനോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ, <nowiki>[[കാവുതീണ്ടൽ]]</nowiki>, <nowiki>[[ഭരണിപ്പാട്ട്]]</nowiki> എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണ്. <nowiki>== ചരിത്രം ==</nowiki> <nowiki><!-- [[ചിത്രം:കൊടുങ്ങല്ലൂർ-കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം.jpg|thumb|വടക്കേ നട ]] --></nowiki> ഈ <nowiki>[[ക്ഷേത്രം]]</nowiki> ആദ്യകാലത്ത് കേരളതീരത്തെ, അമ്മദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചുപോന്ന പ്രാചീനജനവിഭാഗങ്ങളുടേതായിരുന്നു. പതിവ്രത <nowiki>[[ദൈവം]]</nowiki> എന്ന പത്തിനിക്കടവുൾ ആയിരുന്നു പ്രതിഷ്ഠ. <nowiki>[[സംഘകാലം|സംഘകാലത്ത്]]</nowiki> സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ (ഇന്നു കാണുന്ന ക്ഷേത്രമല്ല) സ്ഥാപകൻ <nowiki>[[ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ്‌]]</nowiki>. <nowiki><ref>എ. ശ്രീധരമേനോൻ, കേരളശില്പികൾ. ഏടുകൾ 18-19, നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ കോട്ടയം 1988 </nowiki></ref> *ശ്രീ ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യം, കാളികാ പുരാണം എന്നിവ പ്രകാരം ആദിശക്തിയായ കാളി പ്രപഞ്ചനാഥയാണ്. ലോകാംബികയായ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ സർവ്വജനരക്ഷകയായ, അധർമ്മനാശിനിയായ, ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്ന, ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുന്ന, മോക്ഷദായിനിയായ, കരുണാമയിയായ, മാതൃവാത്സല്യമുള്ള, സാത്വികയായ ജഗദീശ്വരി തന്നെ ആകുന്നു. *കാളിക പുരാണത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഹിമാലയത്തിലെ മാതംഗമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ദേവന്മാർ ജഗദീശ്വരിയെ സ്തുതിച്ചു. സ്തുതികേട്ട് പ്രസന്നയായ ആദിപരാശക്തി ദേവന്മാർക്ക് ദർശനം കൊടുത്ത് നിങ്ങൾ ആരെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്നു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വീരനാരി പ്രകടയായി, ഇവർ എന്നെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്ന് ഉത്തരം കൊടുത്തു. അവൾ കറുപ്പ് വർണ്ണത്തോട് കൂടിയവളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവളുടെ നാമം കാളി എന്നായി. *മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ ഭദ്രോൽപ്പത്തി പ്രകരണത്തിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഭദ്രകാളി സങ്കല്പമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൊതുവെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച വേതാള കണ്ഠസ്ഥിതയായ ഭഗവതിയാണിത്. *ദുഷ്ടനായ ദാരികാസുരനിൽ നിന്ന് സമസ്തലോകത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പരമശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിൽ നിന്ന് ഭദ്രകാളി ജനിക്കുകയും, ദാരികനിഗ്രഹത്തിനു ശേഷവും കോപം ശമിക്കാത്ത ദേവിയുടെ കോപമടക്കുവാൻ വേണ്ടി ഭൂതഗണങ്ങൾ തെറിപ്പാട്ടും, ബലിയും, നൃത്തവുമായി ദേവിയുടെ കോപം ശമിപ്പിച്ചു. ദേവി സന്തുഷ്ടയാവുകയും അതിന്റെ പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരവും അനുഷ്ഠാനവുമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. *ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഭക്തർ മുളംതണ്ടിൽ താളമിട്ടു ദേവീ സ്തുതികൾ പാടി നൃത്തമാടുകയും ക്ഷേത്രത്തിനു മൂന്ന് വലം വച്ചു ചെമ്പോലതകിടുകളിൽ അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ചെമ്പട്ടുടുത്തു വാളും ചിലമ്പും ധരിച്ച കോമരങ്ങൾ ഉറഞ്ഞു തുള്ളുന്നു. അതിനാൽ "ഭക്തിയുടെ രൗദ്രഭാവം" എന്നാണ് ഭരണി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നത്. *ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിലെ പഞ്ചമകാര പൂജയിലൂടെ (മത്സ്യം, മാംസം, മധു, മുദ്ര, മൈഥുനം തുടങ്ങിയ അഞ്ച് മകാരങ്ങൾ) പൂജയിലൂടെ ദേവി പ്രസാദിക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പ്രധാനമാണ്. അതിനാലാണ് ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലരും ഭരണിക്ക് പോകുന്നവർ വാങ്ങുന്നതും, വീടുകളിൽ കോഴിയും പിടിയും തയ്യാറാക്കുന്നതും. *ദേവി ദാരികനിൽ വിജയം വരിച്ച രേവതി നാളിൽ "രേവതി വിളക്ക് " ആഘോഷിക്കുന്നു. കോഴി ബലിയുടെ പ്രതീകമായാണ് "ചുവന്ന പട്ടു കൊണ്ട് കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ" എന്ന ചടങ്ങു നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഇത് ദുരിതങ്ങൾ മാറാനുള്ള വഴിപാടായും നടത്തുന്നു. മഞ്ഞളും, കുരുമുളകും സമർപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പകർച്ചവ്യാധികളും ദുരിതങ്ങളും ഒഴിയാൻ നടത്തുന്ന മറ്റൊരു വഴിപാട്. കോഴിയും പിടിയും ഉണ്ടാക്കി കഴിക്കുക എന്നതും മറ്റൊരു ആചാരമാണ്. *ഇന്നത്തെ ദേവിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി [[ദേശീയപാത 17]]നോട് ചേർന്ന് റോഡിൻ കിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബ അമ്മയുടെ മൂലക്ഷേത്രമായ ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ്‌ ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പത്തിനിക്കടവുൾ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്ന്‌ ചരിത്രം. *എന്നാൽ പരശുരാമൻ തപസ്സ് ചെയ്തു പരാശക്തിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിയെന്നും മഹാമേരുചക്രത്തിൽ കാളിയെ ആവാഹിച്ചെടുത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചെന്നും മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം ഉണ്ട്. പിന്നീട് ശങ്കരാചാര്യരാണ് ദേവിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ശ്രീചക്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name="nanda"> {{cite book |last=നന്ദകുമാർ|first=എസ്.എസ്.|authorlink=എസ്.എസ്.നന്ദകുമാർ|coauthors= |title=കൊടുങ്ങല്ലൂർ കാവിലമ്മ |year=1994 }} </ref> *മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യപൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയെയാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ഏഴുദിവസം നടയടച്ച് നടതുറപ്പു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പൂജകളെ ദേവിയുടെ വിശ്രമവും ഒപ്പം ഭഗവതിയുടെ പരിവാരങ്ങളുടെ ഉത്സവവും ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം.<ref name="nanda"/> == നിർമ്മാണശൈലി == <!-- [[ചിത്രം:കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ.jpg|thumb|240px|കിഴക്കെ നട,ശിവൻറെ ദർശനം]] --> ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൻറെ മൊത്തം വിസ്തീർണം 10 ഏക്കർ ആണ്. ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ചുറ്റമ്പലത്തിനുള്ളിലാണ് ശ്രീകോവിൽ. ധ്വജപ്രതിഷ്ഠയില്ല എന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിൽ നിരവധി അരയാലും, പേരാലും ഉണ്ട്. ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണശൈലി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ശിവക്ഷേത്രത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു. ശിവൻറെ പ്രതിഷ്ഠയോട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് മണ്ഡപത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണരീതി. തിടപ്പള്ളി, വലിയ ബലിക്കല്ല്, നാലമ്പലം, ആനപ്പന്തൽ, മണ്ഡപം, ബലിക്കല്പുര, ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠ, സപ്തമാതൃക്കൾ എല്ലാം തന്നെ ശിവ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ശിൽപ്പ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരമാണ്. ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിനു നേർക്കാണ് മുഖമണ്ഡപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഖമണ്ഡപത്തിൻ്റെയും ബലിക്കല്പുരയുടേയും തട്ട് നവഗ്രഹങ്ങൾ കൊത്തിയ ഒറ്റപ്പലകയിൽ തീർത്തതാണ്. മണ്ണുത്തരം, ചിറ്റുത്തരം മുതലായവയിൽ രാമായണം, മഹാഭാരതം എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . അതുപോലെ കരിങ്കൽ തൂണുകളിൽ മനോഹരമായ കൊത്തുപണികളും കാണാം. <!-- [[ചിത്രം:Kdr temple north gopuram door.jpg|thumb|left| വടക്കേ ഗോപുരവാതിൽ- [[പിത്തള]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു]] --> [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിന്റെ]]‍ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു രഹസ്യ അറയാണ്. ഈ അറയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതിൻ്റെ മുഖം ശ്രീകോവിലിലേക്കാണ്‌‍. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായിട്ടുള്ള ഈ കവാടം എല്ലായ്പ്പോഴും ചുവന്ന പട്ടുവിരിച്ച് മൂടിയിട്ടിരിക്കും. രഹസ്യ അറയ്ക്ക് [[ശ്രീമൂലസ്ഥാനം]] എന്നും പറയുന്നു. പരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച മഹാമേരുചക്രവും ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശ്രീചക്രവും ഒപ്പം സംഹാരമൂർത്തിയായ "രുധിര മഹാകാളിയുടെ" പ്രതിഷ്ഠയും ഈ രഹസ്യ അറയിൽ ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ മൂലപ്രതിഷ്ഠ (കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ ) നിർവഹിച്ച സ്ഥലമായ ശ്രീമൂല സ്ഥാനമാണ് രഹസ്യഅറയാക്കിയിരിക്കുന്നത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിലേക്കു മാത്രം ഒരു ചെറിയ കവാടമുള്ളതും, മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ കരിങ്കല്ല് കൊണ്ട് അടച്ചു കെട്ടിയതുമായ രഹസ്യ അറയുടെ കവാടത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരവും രണ്ടടി വീതിയും കാണും. കവാടത്തിലേക്ക് കയറിച്ചെല്ലാൻ മൂന്ന് തൃപ്പടികളും ശ്രീകോവിലിനുള്ളിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിവൻ്റെ നടയ്ക്കുള്ള മണ്ഡപത്തിൻ്റെ വടക്കേ അറ്റത്തായി നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിട്ടാണ് രണ്ട് നിലയുള്ള പള്ളിമാടം. നിത്യേന വിളക്കുവയ്പ്പ് നടത്തുന്ന പള്ളിമാടത്തിലാണ് ഭഗവതിയുടെ പള്ളിവാളും, ചിലമ്പും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. അശ്വതി കാവുതീണ്ടലിനു നടയടച്ചതിന് ശേഷം, പൂയം നാളിൽ നട തുറക്കുന്നതു വരെ വഴിപാടുകൾ ഭക്തജനങ്ങൾ പള്ളിമാടത്തിനു മുന്നിലാണ് അർപ്പിക്കാറ്. == പ്രതിഷ്ഠകൾ == [[ചിത്രം:Kodungallur Bhagavathy.jpg|thumb|200px|കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ]] ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ [[ഭദ്രകാളി| "ഭദ്രകാളിയാണ്"]] ക്ഷേത്രത്തിലെ [[പതിഷ്ഠ| മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ]]. വരിക്കപ്ലാവിൽ നിർമ്മിച്ച ബിംബത്തിൻ്റെ ദർശനം വടക്കോട്ടാണ്‌. ദാരുബിംബത്തിന് എടുത്തു മാറ്റാവുന്ന ഒരു സ്വർണ്ണഗോളകയും ഉണ്ട്. ദാരിക വധത്തിന് ശേഷം പ്രദർശിപ്പിച്ച വിശ്വരൂപത്തിൽ ഉഗ്രമായ രൗദ്രഭാവ ത്തിലാണിരിക്കുന്നത്. കാളിയുടെ നിറം കറുപ്പാണ്. ചാന്താട്ടം ചെയ്യുന്നതിനാൽ വിഗ്രഹവും കറുപ്പു നിറത്തിലാണ്. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് പീഠത്തോടുകൂടി ഉദ്ദേശം ആറടി ഉയരമുണ്ട്. വലത്തെ കാൽ മടക്കി ഇടത്തേത് തൂക്കിയിട്ട രൂപത്തിലാണ്‌ ഇരിപ്പ്. തലയിൽ കിരീടമുണ്ട്. ഭഗവതിയുടെ ഇടത്തെ കാതിൽ ആനയും വലത്തേ കാതിൽ സിംഹവുമാണ് കമ്മലായിട്ടുള്ളത്. മുഖത്ത് ദ്രംഷ്ടകളുണ്ട്. ബിംബത്തിൽ വൃത്താകാരത്തിലുള്ള താലിമാലകളും വഴിപാടായി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള നിരവധി ആഭരണങ്ങളും ചാർത്താറുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് എട്ട് കൈകൾ കാണുന്നുണ്ട് എങ്കിലും കൈകളിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. എട്ട് കൈകളിൽ വലതുഭാഗത്ത് മുകളിൽ നിന്നും താഴോട്ട് ആദ്യത്തേതിൽ തൃശൂലവും രണ്ടാമത്തേതിൽ ഖട്വാഗവും, മൂന്നാമത്തേതിൽ കൈമുന്നിലേക്ക് മടക്കി മേൽ വയറിനോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നതിൽ നന്ദകം വാളും, നാലാമത്തേതിൽ ദാരിക ശിരസ്സുമാണുള്ളത്. ഇടതുഭാഗത്ത് ഒന്നാമത്തേതിൽ മണിനാഗവും, രണ്ടാമത്തെതിൽ ചിലമ്പും, മൂന്നാമത്തതിൽ മുന്നിലേക്ക് നീട്ടിപ്പിടിച്ച വട്ടകവും, നാലാമത്തേതിൽ ഓട്ടുമണിയുമാണ് കാണാൻ കഴിയുക. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുന്നിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് പീഠത്തിലുറപ്പിച്ച ബലികല്ലുണ്ട്. ഇതിന് പ്രത്യേക സ്വർണ്ണ ഗോളകയും പ്രഭാമണ്ഡലവും ഉണ്ട്. ശ്രീചക്ര പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. [[പ്രമാണം:Kannaki_staue_as_created_by_Cheran_Chenkuttavan.jpg|ലഘുചിത്രം|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിവിഗ്രഹം]] === രഹസ്യ അറ === പ്രധാന ശ്രീകോവിലിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു രഹസ്യ അറയുണ്ട്. ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് ഉള്ളിൽ നിന്ന് ബന്ധിച്ച മരം കൊണ്ടുള്ള ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതായത് മുഖ്യ ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ടു കടക്കത്തക്കരീതിയിലാണ് ഈ അറ. രഹസ്യ അറയുടെ വാതിൽ ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കും. ഈ രഹസ്യ അറയ്ക്ക് "ശ്രീമൂലസ്ഥാനം" എന്ന പേരും ഉണ്ട്. ഉള്ളിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് ഉറപ്പിച്ചതും, സ്വർണ്ണ ഗോളക കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതുമായ രുധിര മഹാകാളിയുടെ മൂലബിംബവും അഞ്ചു ശ്രീചക്രങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. "രുധിര മഹാകാളി" കോപമൂർത്തിയായതിനാൽ നേരിട്ട് ദർശനം പാടില്ലത്രെ; അതിനാൽ ഈ വിഗ്രഹം കറുത്ത തുണിയിട്ട് മൂടിയിരിക്കുകയാണ്, പകരം ഭക്തർക്കു ദർശിക്കാൻ വടക്കു ദിക്കിലേക്ക് ദർശനമായി ഭദ്രകാളിയുടെ മറ്റൊരു ദാരുബിംബവും അതിന് മുമ്പിലായി ത്രിപുര സുന്ദരിയുടെ അർച്ചനാ ബിംബവും പ്രഭാമണ്ഡലവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയായി നാം ദർശിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമാധികാരി വലിയ തമ്പുരാനോ അമ്മത്തമ്പുരാട്ടിയോ ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് വരുന്ന സമയത്തോ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] ഒരു സന്തതിയെ ഒന്നാംപിറന്നാളിന്‌ രുധിര മഹാകാളിക്ക് മുന്നിൽ (പടിഞ്ഞാറേ നടയ്ക്കൽ) അടിമ കിടത്താൻ കൊണ്ടുവരുമ്പോഴോ മാത്രമേ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെ നട തുറക്കുകയുള്ളു. തമ്പുരാനോ തമ്പുരാട്ടിയോ നടയ്ക്കൽ എത്തി നമസ്ക്കരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ പടിഞ്ഞാറെ നടയ്ക്കൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള മണി അഞ്ച് പ്രാവശ്യം മുഴക്കും. ഈ അവസരത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെനടയുടെ വലത്തെ കതകു മാത്രം തുറന്നുകൊടുക്കും. തമ്പുരാൻ നമസ്കരിച്ച് എഴുന്നേൽക്കും മുൻപ് നട അടച്ചുകഴിയും. ചെങ്കുട്ടവൻ കണ്ണകിയെ മൂലപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലമാകാം പിന്നീട് രഹസ്യ അറയായത്. രഹസ്യ അറയിൽ നിന്ന് കിഴക്കുഭാഗത്തേക്ക് ഉദ്ദേശം നൂറടിയോളം ദൂരത്തിൽ ഒരു തുരംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. മീനഭരണി കഴിഞ്ഞ് നട അട അടച്ചുകിടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ നടതുറപ്പുവരെ അടികളാണ് എല്ലാ പൂജകളും നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഓരോ യാമത്തിലും ഓരോ പൂജയെന്ന കണക്കിലാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്. ഇതിന്നായി അടികൾ ഈ തുരംഗത്തിൽ കൂടിയായിരുന്നുവത്രെ പണ്ട് പോയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഈ തുരംഗം അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. പുറമെ നിന്നുള്ള പ്രവേശന ദ്വാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു ദീപസ്‌തംഭവും ഭണ്ഡാരവും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഇന്നും ഈ തുരംഗത്തിന്നു മുകളിലൂടെ കടത്തിവിടാറില്ല. ആനകൾ അവിടെയെത്തിയാൽ പ്രദക്ഷിണം മുഴുമിക്കാതെ മടങ്ങുകയാണ് പതിവ്. <ref name="nanda"/> === പരമശിവൻ === മറ്റൊരു മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠയായ [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണ്. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ തറ കരിങ്കല്ലുകൊണ്ടും ചുമരുകൾ വെട്ടുകല്ലുകൊണ്ടും തീർത്തതാണ്. [[നന്ദി]] പ്രതിഷ്ഠ ഇവിടെയില്ല. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള [[ബലിക്കല്ല്]] സാമാന്യം വലുതാണ്. ശിവന് പ്രത്യേക ഉത്സവങ്ങളും ധ്വജവും ഇല്ല. === ക്ഷേത്രപാലകൻ === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR4.JPG|thumb|200px|ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം‍]] കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ സംരക്ഷകൻ ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം. വടക്കേനടയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കോട്ട് നീങ്ങി കാണുന്നതാണ് [[ക്ഷേത്രപാലകൻ|ക്ഷേത്രപാലക]]ന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ശിവചൈതന്യം നിറഞ്ഞ മൂർത്തിയാണിത്. 12 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. ഇതാണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ വിഗ്രഹം. മലബാറിലെ ക്ഷേത്രപാല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രപാലൻ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഇത് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[ചതുക്കപ്പൂതം|ചതുക്കപൂതമാണെന്നും]] അതല്ല കാലഭൈരവനാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്.<ref name="pgr"/> [[ശർക്കരപ്പായസം|ശർക്കരപായസത്തിൽ]] [[തൈര്|തൈര്‌]] ചേർത്ത [[പുളിഞ്ചാമൃതം|പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്‌]] പ്രത്യേക നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ള കല്ലിലാണ് മുട്ട് ഇറക്കുന്നതിനുള്ള [[നാളികേരം]] ഉടക്കുക. ദേവീക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള തുലാഭാരം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയിലാണ് നടത്തി വരുന്നത്. ഇവിടത്തെ പ്രത്യേക വഴിപാട് ചമയമാണ്. വൈകീട്ട് ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം കുലവാഴ, കുരുത്തോല, കരിക്കിൻകുല എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും, ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപാരാധനയ്ക്ക് ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ മുമ്പിൽ നാളികേരം എറിഞ്ഞ് ഉടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകനെ 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കും. മുഖത്ത് ചന്ദനം ചാർത്തി തണ്ണീരാമൃതം നിവേദ്യം നൽകും. ഇതിനെയാണ് ചമയം എന്ന് പറയുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ശക്തിപീഠക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാവൽദൈവമായി കാലഭൈരവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നതും ഇതിന്‌ സമാനമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇത് കാലഭൈരവൻ ആണെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. === തവിടാട്ട് മുത്തി (ചാമുണ്ഡി) === <!-- [[ചിത്രം:തവിടാട്ട്മുത്തി.jpg|thumb|200px|left| തവിടാട്ട് മുത്തി]] --> [[ചാമുണ്ഡി]] രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണിത്. മേൽക്കൂരയോ ചുറ്റുമതിലോ ഇല്ല. പുറത്ത് ശിവന്റെ നടക്കൽ ഇടതുഭാഗത്തായാണ് പ്രതിഷ്ഠ. [[തവിട്]] കൊണ്ട് ഉഴിഞ്ഞിടുകയാണ് പ്രധാന വഴിവാട്. തവിട്ടുമുത്തിക്ക് തവിട് ആടിക്കാം എന്ന വഴിപാട് നേർന്നാൽ വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വാസകോശസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ദുർഗ്ഗയുടെ പുരികക്കൊടിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷയായി ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ഉഗ്രഭാവത്തിലുള്ള മഹാകാളിയാണ്‌ ചാമുണ്ഡി. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരമുള്ള പീഠത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ഒന്നര അടി ഉയരമുള്ള തവിട്ടുമുത്തിയുടെ വിഗ്രഹം എട്ട് തൃകൈകളോടുകൂടിയ ദേവിരൂപമാണ്. ഇവിടെ നിത്യപൂജയോ നിവേദ്യമോ ഇല്ല. ഭക്തജനങ്ങൾ വഴിപാടായി ആടിക്കുന്ന തവിടാണ് തവിട്ടുമുത്തിക്ക് പൂജയും നിവേദ്യവും. തവിട് ആടിക്കാനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്ക് ആണ്. === വസൂരിമാല === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR5.JPG|thumb|200px|വസൂരിമാലയുടെ ക്ഷേത്രം]] പടിഞ്ഞാറെ നടയിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് വസൂരിമാല. ദേവീഭക്തയായി മാറിയ ദാരികന്റെ പത്നി മനോദരി ആണിതെന്ന് ഐതിഹ്യം. വടക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഇതിന് മേൽക്കൂരയില്ല. വിഗ്രഹത്തിന് 4 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. [[മഞ്ഞൾ|മഞ്ഞൾപ്പൊടി]] ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപപട്. പ്രത്യേക ക്ഷേത്രം ഉണ്ടെങ്കിലും നിത്യപൂജയില്ല. പകരം സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പീഠത്തിൽ വസൂരിമാല സങ്കല്പത്തിൽ നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും നടത്തി വരികയാണ് പതിവ്. വസൂരിമാലയ്ക്കുള്ള വഴിപാടാണ് ഗുരുതി. പത്മദളം വരച്ച് കുരുമുളക്, മഞ്ഞൾ എന്നിവ തൂവുകയാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാട്. വസൂരിമാല ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നുണ്ട്. പത്മദളം സ്ത്രീലിംഗത്തിൻ്റെ പ്രതീകമായതുകൊണ്ട് അതു വരച്ച് ജീവരക്തമൊഴുക്കി ദേവിയെ ഓജസ്വിനിയാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഈ പൂജയിൽ അന്തർഭവിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്നു കരുതേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. വസൂരി പോലുള്ള അസുഖങ്ങൾ വരാതെ ഇരിക്കാനും ഈ വഴിപാട് ചെയ്യുന്നു എന്നൊരഭിപ്രായവുമുണ്ട്. വസൂരിമാല എന്ന പേരുതന്നെ അതിനുള്ള തെളിവായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. വസൂരിമാലയുടെ നടയ്ക്കലാണ് പണ്ട് “ഗുരുതി” നടന്നിരുന്നത്. ഇപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വസൂരിമാലയ്ക്കാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗുരുതി ചാർത്തുക. ദാരികന്റെ വധം ഉറപ്പായപ്പോൾ പത്നിയായ മനോദരി ശിവനെ തപസ്‌ ചെയ്യുകയും വസൂരി രോഗത്തിന്റെ വിത്തുകൾ വരമായി വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. മനോദരി ഇത് ആദ്യം പ്രയോഗിച്ചത് തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ഘാതകിയായ ഭദ്രകാളിയുടെ നേർക്കാണ്. ഇതറിഞ്ഞ ശിവൻ ഘണ്ഠാകർണ്ണനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഭഗവതിയുടെ രോഗം ഭേദം ആക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവതി പിന്നീട് മനോദരിയുടെ കയ്യും കാലും ഛേദിക്കുകയും പശ്ചാത്തപിച്ച മനോദരിയെ "വസൂരി" എന്ന് പേരിട്ട് കൈലാസത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാണകഥ. === സപ്തമാതൃക്കൾ === ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിൻ്റെ തെക്കു ഭാഗമായിട്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന്റെ തുടർച്ചയാണിത്. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴു ഭാവങ്ങൾ ആണ് [[സപ്തമാതാക്കൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിനോട് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഭിത്തിയുടെ തുടർച്ചയായി, കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറ് നീളത്തിൽ വടക്കോട്ട് ദർശനമായി മൂന്ന് നടകളായി പ്രത്യേക പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രധാന മൂർത്തിയായ ഭഗവതിയേയും കൂട്ടിയാൽ അഷ്ടമാതൃക്കളാകും. സപ്തമാതൃക്കളായ [[ബ്രാഹ്മി]] (അഥവാ ബ്രഹ്മാണി), [[മഹേശ്വരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[കൌമാരി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[വാരാഹി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴ് ദേവികളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരേയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭഗവതി പ്രതിഷ്ഠ നിർമ്മിച്ച അതേ വരിക്കപ്ലാവിൻ്റെ തടി കൊണ്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ വിഗ്രഹവും നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വസൂരിമാലയെ സങ്കൽപ്പിച്ചുള്ള നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് നടത്തിവരുന്നത്. === കുരുംബക്കാവ് === [[പ്രമാണം:Turmeric polluting oftemple kdlr.jpg|ലഘുചിത്രം|മഞ്ഞൾപൊടി വഴിപാട് ]] ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മൂലകേന്ദ്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള രാപകൽ എഴുന്നള്ളിപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നത് ഇവിടെ നിന്നുമാണ്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് എത്തിച്ചേരുന്ന [[കുഡുംബി]] സമുദായക്കാർ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിൽ നട തള്ളാനുള്ള ചെമ്മരിയാടുകളെയും പഴക്കുലയും വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ ആനയിക്കുന്നതും ശ്രീകുരുംബക്കാവിൽ നിന്നുമാണ്. പരിസര വാസികളുടേയും ഭക്തജനങ്ങളുടേയും പരിശ്രമഫലമായി നിത്യേന ഉള്ള വിളക്കുവയ്പ്പ് മുടങ്ങാതെ നടന്നുപോരുന്നു. == പൂജകൾ == <!-- [[ചിത്രം:Pooja schedule kurumba temple kodungallur.jpg‎|left|‌‌thumb|180px|പൂജാ സമയങ്ങൾ]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രികൾ താമരശ്ശേരി മേയ്ക്കാട്ടുമനയിലെ അംഗങ്ങളാണ്. നമ്പൂതിരിമാരിൽനിന്ന് അല്പം താഴെ എന്ന് കരുതുന്ന [[അടികൾ]] എന്ന പൂജാരിമാരാണ് ശാക്തേയ പൂജകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. സാത്വിക പൂജകൾ നടത്തുന്നത് നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഓത്തില്ലാത്ത നമ്പൂതിരിമാരേ പൂജയ്ക്ക് വരാറുള്ളു. അടികൾ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ചുമതല മൂന്ന് മഠങ്ങൾക്കായി പങ്കുവച്ചിരുന്നു. അവ മഠത്തിൽ മഠം, കുന്നത്തു മഠം, നീലത്തും മഠം എന്നിങ്ങനെയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പല ചടങ്ങുകളിലും അബ്രാഹ്മണസമ്പർക്കമാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രഭരണം കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിർവഹിക്കുന്നു. === സുവാസിനീപൂജ === മംഗല്യവതികളായ സ്ത്രീകൾ കുടുംബഐശ്വര്യത്തിനും നെടുമംഗല്യത്തിനും ഉത്തമദാമ്പത്യത്തിനും വേണ്ടി നേരിട്ട് നടത്തുന്ന സമൂഹ അർച്ചനയാണിത്. [[കുഡുംബി]] സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ആണ് പ്രധാനമായും കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി ദിവസത്തിൽ സുവാസിനീപൂജ ആചരിക്കുന്നത് . == വഴിപാടുകൾ == <!-- [[ചിത്രം:കതിന.jpg|thumb| വെടിവഴിപാടിനായി കതിനകളൊരുക്കി വച്ചിരിക്കുന്നു]] --> * എറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിപാട് വെടിവഴിപാടാണ്. വലിയ വെടി, ചെറിയ വെടി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം വഴിപാടുകൾ ഉണ്ട്. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ മറ്റൊരു സംഭാവനയായാണ്‌{{തെളിവ്}} കതിന വെടികളെ കാണുന്നത്. * ഗുരുതിയാണ്‌ മറ്റൊരു വഴിപാട്. ശത്രുദോഷത്തിനും മാനസികപ്രശ്നങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായി ചെയ്യുന്ന വഴിപാടാണിത്. ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്തിവരുന്നത് വസൂരിമാല ക്ഷേത്രനടയ്ക്കലാണ്. ഉഗ്രരൂപിണിയായ ദേവിയുടെ ഉഗ്രത വർദ്ധിക്കാതിരിക്കാനാണ് ഗുരുതിപൂജ നടത്തിയിരുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചിക- ധനു മാസങ്ങളിലെ മണ്ഡലകാലങ്ങളിലും, മീനഭരണിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതുതൊട്ട് ക്ഷേത്രനട തുറക്കും വരെയും ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്താറില്ല. * വസൂരിമാലയ്ക്ക് മഞ്ഞൾപ്പൊടി ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഒരു പ്രാവശ്യം ആടിച്ച പൊടി വീണ്ടും ആടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. * ക്ഷേത്രപാലകന് പ്രധാന വഴിപാട് ചമയമാണ്‌. 101 നാളികേരം ഉടയ്ക്കലും 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കലും ഇതിൽ പെടും. ക്ഷേത്രപാലകനുള്ള മറ്റൊരു വഴിപാട് പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്. <!-- [[ചിത്രം:വസൂരിമാല.jpg‎|thumb|വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞൾ ചാർത്തുന്ന ഭക്തർ, ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ സ്ഥാപിച്ച ഒറ്റമുലച്ചി കണ്ണകിയാണ് ഇതെന്ന് ചിലർ കരുതുന്നു]] --> * തവിടാടുമുത്തിക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാട് തവിട് ആടിക്കലാണ്. അതിനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്കാണ്. ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. * ഒറ്റയപ്പവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായി നടത്തപ്പെടുന്നു. ഗുരുതി പുഷ്പാഞ്ജലി, രക്ത പുഷ്പാഞ്ജലി, ശത്രുസംഹാര പുഷ്പാഞ്ജലി, മഹിഷാസുര മർദ്ദിനി പുഷ്പാഞ്ജലി എന്നിവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെടും. [[പ്രമാണം:Kodungallur bharani komaram.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭരണി തുള്ളാൻ എത്തിയ കോമരങ്ങൾ ]] == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == === മീനഭരണി === {{Main|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി}} <!-- [[ചിത്രം:Bharani-flags kodungallur.jpg||thumb|200px| കുംഭഭരണിനാൾമുതൽ ക്ഷേത്രം കൊടിതോരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു‍]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മീനഭരണി. ഭരണി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയാണ് മറ്റൊരു ഉത്സവം. കുംഭ മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് ആരംഭിച്ചു മീന മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് അവസാനിക്കുന്ന ഭരണി ഉത്സവം മാർച്ച്‌, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലായി നടക്കുന്നു. ‌ഭദ്രകാളിയും ദാരികനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമാണ് ഈ ആഘോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. അമ്മയായ ഭഗവതിയെ കണ്ടാരാധിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള ഒരു കൂട്ടം ജനങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ ആണ് ഈ ഉത്സവം. ഈ ഉത്സവത്തിനു വരുന്നവരിൽ അധികവും കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകളിൽ (കടത്തനാടൻ) നിന്നുള്ളവരാണെന്നത് ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഇന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് ഉത്സവമാണ്‌. കൊടുങ്ങല്ലൂരും ചേരന്റെ രണ്ടാം തലസ്ഥാനമായ തൊണ്ടി (തിണ്ടിസ്) പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പുരാതന കാലത്തെ ബന്ധമായിരിക്കണം ഈ ആചാരങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ എന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു. <ref> {{cite book |last=വേലായുധൻ |first= പണിക്കശ്ശേരി|authorlink= വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി|coauthors= |editor= |others= |title=സഞ്ചാരികൾ കണ്ട കേരളം|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 2001|series= |date= |year= |month= |publisher= കറൻറ് ബുക്സ്|location= കോട്ടയം|language= മലയാളം|isbn=81-2401-053-6 |oclc= |doi= |id= |pages=434 |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:Podikkalam aalthara.jpg|thumb|മറ്റു ദേശക്കാർക്ക് അവകാശമുള്ള ആൽത്തറകളിൽ ഒന്ന്]] --> ഭഗവതിയുടെ ദ്രാവിഡബന്ധം വെളിവാക്കുന്ന ധാരാളം ചടങ്ങുകൾ മീനഭരണിക്ക്‌ കാണാൻ കഴിയും. കാവുതീണ്ടല്, മന്ത്രതന്ത്രാദികൾ ഇല്ലാത്ത കൊടിയേറ്റം, കോഴികല്ല്‌ മൂടല്, കോഴിയും പിടിയും എന്ന വിഭവം തയ്യാറാക്കൽ, പാലക്കാവേലൻറെ വരവ്‌, ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലർ തുടങ്ങിയവ വാങ്ങുക എന്നി പ്രത്യേക അനുഷ്ഠാനങ്ങളാണ്. കൊടിയേറ്റ് ചടങ്ങ് കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിനാളിൽ നടക്കുന്നു. ഇതിനെ ഭരണിവേല കൊടിയേറുക എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. <ref name="pckartha"/> തലേ ദിവസം നടക്കുന്ന ചടങ്ങായ (അശ്വതി നാളിൽ) അശ്വതീകാവുതീണ്ടലാണ്‌ എങ്കിലും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. മീനഭരണി ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ യാതൊരാഘോഷവുമില്ല. പിന്നീട് പൂയം നാളിലെ നടതുറപ്പ് ആണ് പ്രധാനം. കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിദിവസമുള്ള കൊടിയേറ്റുമുതൽ മീനമാസത്തിലെ അശ്വതിനാൾ വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളാൺ ആഘോഷങ്ങൾ മുഴുവനും. ഇക്കാലയളവിൽ കേരളത്തിലെ മിക്ക ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പൂരം, കുത്തിയോട്ടം, കെട്ടുകാഴ്ച എന്നീ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. അശ്വതിനാളിനു മുന്നേ തന്നെ വിദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും നിരവധി പേർ കാവിലെത്തും. വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ എത്തുന്ന ഭക്തരെ ഭരണിക്കാർ എന്നാണ്‌ വിളിക്കുക.<ref name="pckartha"/> [[പ്രമാണം:Komarangal.jpg|ലഘുചിത്രം|the devotees of Kodungallur bhagavati in special attire and weapon of old age]] [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] കൊടിയേറ്റിനോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന ചടങ്ങുകളിൽ ആശാരിയും തട്ടാനും ചേർന്ന് നടത്തുന്ന ഒന്നുണ്ട്. വീരാശാരിയും മലയൻ തട്ടാൻ എന്നു വിളിക്കുന്ന തട്ടാനുമാണവർ. തട്ടാൻ മണികിലുക്കി അമ്പലം വലം വെച്ച് ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പ്ലാപ്പിള്ളിത്തറവാട്ടിലെ മൂത്തന്മാർ ക്ഷേത്രം ശുദ്ധമാക്കുന്നു. അതോടെ അമ്പലത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ആലിന്മേലും ഗോപുരത്തിലും കൊടിക്കൂറകൾ കെട്ടുന്നു. അതോടെ ഭരണിക്കാലം ആരംഭിക്കുകയായി.<ref name="pckartha"/> [[മീനം|മീനത്തിലെ]] തിരുവോണദിവസം മുതൽ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭക്തജനപ്രവാഹം തുടങ്ങും. എല്ലാദേശത്തു നിന്നും ജനങ്ങൾ സംഘം ചേർന്ന് ഭരണിക്കാരായി വന്നു ചേരുന്നു. അശ്ലീലം കലർന്ന നാടൻ പാട്ടുകളോ പുരാണ കഥകളോ ഭഗവതി സ്തുതികളോ പാടി മണികെട്ടിയ വടിയുമായാണ്‌ അവർ വരിക. ഭഗവതിയെപ്പോലെ വാളും ചിലമ്പും പൂമാലകളും ധരിച്ച കോമരങ്ങളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകും. [[വയനാട്]], [[കണ്ണൂർ]], [[തലശ്ശേരി]], [[പാലക്കാട്]] എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംഘമായി കാൽനടയായി വരുന്നവരും ഉണ്ട്. ഭരണിക്ക് പോകുന്നതിനു ഏഴുദിവസത്തെ വ്രതാചരണം അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. [[ശബരിമല|ശബരിമലക്ക്]] പോകുന്നതു പോലുള്ള സന്നാഹങ്ങളും പൂജകളും കഴിച്ചാണ്‌ ഇവർ എത്തിയിരുന്നത്. പലരും കുടുംബ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും പൂജകൾ നടത്തിയിട്ടാണ് ഇങ്ങോട്ടേക്ക് വരുന്നത്. എല്ലാ ജാതിയില്പെട്ടവർക്കും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പോകാം എന്നും ആദിമകാലങ്ങളിൽ നിരവധി കോഴികളെ അറുത്ത് വെള്ളത്തിനു പകരം മദ്യം തർപ്പണം ചെയ്യുന്ന പതിവായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വില്യം ലോഗൻ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ശാക്തേയപൂജക്ക് ജാതിയോ താന്ത്രിക ആചാരങ്ങളോ നിർബന്ധം അല്ലാ എന്നതും മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ആണ്.<ref> {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-046-6 |oclc= |doi= |id= |pages=440|chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> === കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ === മീനഭരണിക്ക് പത്തു്‌ ദിവസം മുൻപാണ്‌ കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ എന്ന ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നടക്കൽ കോഴിയെ അറുത്ത് ബലി കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. മൃഗബലി പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിരോധിച്ചതുമൂലം അതിനു പകരമായി ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് ബലിക്കല്ല് മൂടുന്ന ചടങ്ങാണ്‌ ഇപ്പോൾ നടത്തപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ പ്രതീകാത്മകമായി കുമ്പളങ്ങ മുറിക്കലും കോഴിയെ പറപ്പിക്കലും നടത്തിവരുന്നു. നിരോധനം വരുന്നതിനു മുന്പ് വടകരയിലെ തച്ചോളി വീട്ടിലെ അവകാശമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കോഴിയെ ബലി കഴിക്കുക എന്നത്. കോഴി ബലിയുള്ളപ്പോൾ കാവിന്റെ പരിസരത്തും, വീടുകളിലും കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം ഉണ്ടാക്കുന്നു. കോഴിയും പിടിയും എന്നാണ് ആ വിഭവത്തിന്റെ പേര്. ഇത് ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദമായി കണക്കാക്കുന്നു. കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മാംസേതര വിഭവമാണ് ഇത് മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. ഇന്നും ആചാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം വീടുകളിൽ ഭരണി നാളിൽ സ്വാദിഷ്ഠമായ കോഴിയും പിടിയും അരി പായസവും വയ്ക്കുന്നു. ചിലരൊക്കെ രാത്രിയിൽ ഇവ വീതും വയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ മുറിയടച്ചു ഇലയിൽ മരിച്ചുപോയ കാരണവന്മാർക്ക് വിളക്ക് വച്ച് മേല്പറഞ്ഞ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നതിനാണ് ‘വീത് ’ എന്ന് പറയുന്നത്. കോഴിക്കല്ല് മൂടിയാൽ പിന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ വെടി നിർത്തിവക്കുന്നു. പിന്നീട് നടതുറപ്പിനുശേഷമേ വീണ്ടും ഇത് പുനരാരംഭിക്കുകയുള്ളൂ. കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ ചടങ്ങിനു ശേഷം, രേവതി നാളിൽ കളമെഴുത്തുപാട്ടുണ്ട്. അതിൻ കടത്തനാട്ടുകാർക്കാണ് അവകാശം. രേവതി ദിവസം സന്ധ്യയോടെ ദാരികന് മേൽ ഭഗവതിയുടെ വിജയം വിളിച്ചറിയിച്ചു കൊണ്ട് രേവതി വിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="pckartha"/> === കാവുതീണ്ടൽ (അഥവാ (കാവ് പൂകൽ) === [[ചിത്രം:Kodungallur Bharani.jpg|thumb|200px| കാവു തീണ്ടുന്ന കോമരങ്ങൾ]] ഭരണിനാളിനു തലേദിവസം അശ്വതി നാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് കാവുതീണ്ടൽ. ചിലപ്പോൾ കാവ് പൂകൽ എന്നും ഈ ചടങ്ങ് അറിയപ്പെടുന്നു. അശ്വതി ദിവസം രാവിലെ ഏഴ് മണിക്ക് പുലപ്പാടത്തു കാവിൽ നിന്നുള്ള വള്ളോൻ ആഘോഷമായി വന്നു ക്ഷേത്രത്തെ വലം വച്ചു പോകുന്നു. അന്ന് ഉച്ചക്ക് പന്ത്രണ്ട് മണിയോടെ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ വടക്കേ നട അടച്ചുപൂട്ടും, പിന്നീട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേക്ക് ആരേയും പ്രവേശിപ്പിക്കുകയില്ല. അത്താഴപൂജക്ക് ശേഷം അശ്വതീപൂജ എന്ന പേരിൽ രഹസ്യമായ മറ്റൊരു ചടങ്ങൂകൂടി നടത്തപ്പെടുന്നു. ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നും നിന്ന് ആഭരണങ്ങൾ എല്ലാം അഴിച്ചുമാറ്റി തൃച്ചന്ദനപ്പൊടി ചാർത്തുന്നു. ഭഗവതി ഒരു സാധാരണക്കാരിയായി മാറുന്നു എന്നാണ് സങ്കൽപ്പം. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ മുറിവേറ്റ ഭഗവതിക്കുള്ള ചികിത്സ എന്നാണ് ഇതിന്റെ പിന്നിലുള്ള വിശ്വാസം.<ref name="pckartha"> {{cite book |last= പി.സി|first=കർത്താ |authorlink=പ്രൊഫ.പി.സി.കർത്താ ‍|coauthors= |editor= |others= |title=ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം |origdate= |origyear=1998 |month=നവംബർ|url= |format= |accessdate= 2008 |edition=ദ്വിതീയ പതിപ്പ് |series= |date= |year=2003 |month= |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ്|location=കേരളം |language=മലയാളം |isbn=81-7130-860-0 |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:കോഴിക്കല്ല്-കുരുംബക്ഷേത്രം.jpg|thumb|left|250px|ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ല് - കോഴിക്കല്ല് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇതിലെ പദ്മദളങ്ങൾ ബൌദ്ധപാരമ്പര്യം തെളിയിക്കുന്നു]] --> ഇതിനുശേഷം നടതുറന്നു കഴിഞ്ഞാൽ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] വലിയ തമ്പുരാനെ ദേവിയുടെ ഭക്തന്മാരും [[ഒന്നു കുറെ ആയിരം യൊഗക്കാർ|യോഗക്കാരും]] ചേർന്ന് ആനയിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു. അദ്ദേഹം കിഴക്കേ നടയിലുള്ള നിലപാടുതറയിൽകയറി കോയ്മ സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ കാവ്തീണ്ടൽ അഥവാ കാവ് പൂകൽ ആരംഭിക്കുകയായി. കാവുതീണ്ടൽ എന്നു പറയുന്നത് ആദ്യകാലത്ത് കാവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ജാതിക്കാർക്കും പിന്നീട് ക്ഷേത്രം വിലക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ കാവിൽ പ്രവേശിക്കാനായി ഒരുക്കപ്പെട്ട ഒരു ദിനമാണ്‌. അതിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ദേവീഭക്തന്മാരും കോമരങ്ങളും ഉറഞ്ഞ്തുള്ളി മൂന്നുവട്ടം ക്ഷേത്രത്തെ വലം വക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിലെ ചെമ്പ് പലകയിൽ അടിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ ഈ പ്രദക്ഷിണം വക്കൽ നടക്കുന്നത്. ഇതിനുശേഷം ഏഴുദിവസം കഴിഞ്ഞു പൂയം നാളിലെ ക്ഷേത്രനട തുറക്കൂ. ഇതിനെ പൂയത്തന് നാളിൽ നടതുറപ്പ് എന്നാണ്‌ പറയുക. (മീന ഭരണി ദിവസം ഭഗവതിക്ക് വരിയരി പായസം നിവേദിക്കുന്നു. ഇതല്ലാതെ മറ്റു ചടങ്ങുകൾ ഒന്നും ഭരണി ദിവസം നടക്കുന്നില്ല).<ref name="pckartha"/> കാവുതീണ്ടൽ കഴിഞ്ഞ് പിറ്റേ ദിവസം മീന ഭരണി ദിവസം വരിനെല്ലിന്റെ [[പായസം|പായസമാണ്‌]] നിവേദ്യമായി നൽകുക. പിറ്റേന്ന് മുതൽ ഒരോ നേരത്താണ്‌ പൂജ. ശാക്തേയ വിധിപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക രഹസ്യ പൂജകൾ ആണിത്. വടക്കേ നട അടഞ്ഞു കിടക്കുന്നതിനാൽ അടികൾ കിഴക്കേ നട വഴിയാണ്‌ പൂജ ചെയ്യാനകത്ത് കയറുക. ആ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്തർക്ക് ദർശിക്കാൻ വേണ്ടി ഭഗവതിയെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള പള്ളി മാടത്തിൽ സങ്കല്പിച്ചു ഇരുത്തുന്നു. <ref name="pckartha"/> ;കോമരങ്ങൾ രേവതി നാളിൽ കോമരങ്ങളേയും ഭക്തജനങ്ങളേയും കൊണ്ട് കാവ് നിറയുന്നു. ഒരോ ദേശത്തു നിന്നും എത്തുന്നവർക്ക് അവരുടേതായ ആൽത്തറകൾ കാവിലുണ്ട്. അവകാശത്തറകൾ എന്നാണിവ അറിയപ്പെടുന്നത്. കാവു തീണ്ടൽ സമയത്ത് അവകാശമുള്ളവർ ഒഴികെ ആരും ഈ തറകളിൽ കയറാറില്ല. ===പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് (പൂയം തൊഴൽ) === മീനത്തിലെ അശ്വതി ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് അടയ്ക്കുന്ന ക്ഷേത്ര നട തുടർന്ന് ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം ദർശനത്തിനായി നട തുറക്കുന്നു. ഇതിനെ പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് എന്ന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. അന്ന് ഭഗവതിയെ സർവാഭരണ വിഭൂഷിതയായി, ഏറ്റവും സന്തുഷ്ടയായി ആണ് കാണാൻ സാധിക്കുക എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് ദർശനം നടത്തുന്നത് ഏറെ ഐശ്വര്യകരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂയം തൊഴാൻ വലിയ തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. അതോടുകൂടി കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഉത്സവത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പൂർണ്ണമാകുന്നു. === കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി === [[മകരം]] 1 മുതൽ 4 ദിവസം (സാധാരണ ഗതിയിൽ ജനുവരി 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 മുതൽ) നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പ്രസിദ്ധമായ മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[താലപ്പൊലി]]. മകരമാസത്തിലെ (ജനുവരി/ ഫെബ്രുവരി) സംക്രാന്തി മുതൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഗംഭീര ഉത്സവമാണ് ഇത്. ഭരണി ഉണ്ടാകാറുള്ളത് പോലെയുള്ള ചടങ്ങുകൾ ഈ ഉത്സവത്തിന് ഉണ്ടാകാറില്ല. പകരം ഘോഷയാത്രകളും, ആനച്ചമയങ്ങളും, മേളവും, സുവാസിനീ പൂജ തുടങ്ങിയ നാരീ പൂജകളും മറ്റും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. വിളവെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ഉത്സവം, ഭക്തജനങ്ങളെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയെ തൊഴുന്നത് ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ: * മകര സംക്രാന്തി ദിവസം വൈകുന്നേരം ആരംഭിക്കുന്നു. നാല് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇത് മിക്കവാറും ജനുവരി മാസത്തിലെ 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 തീയതികളിലായി വരുന്നു. * 1001 വെടിവെച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷം തുടങ്ങുന്നു. * താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപ് തന്നെ സംഘക്കളി എന്ന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നു. * പഞ്ചവാദ്യം, പാണ്ടി, പാഞ്ചാരി വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ വലിയ ആനച്ചമയ ഘോഷയാത്രകൾ നടക്കും. * സുവാസിനീ പൂജ: മകരസംക്രാന്തിയിലെ ആദ്യ ദിവസം 'സുവാസിനി പൂജ' നടത്തുന്നു. കുടുംബി സമുദായക്കാർ ഇതിൽ ധാരാളമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ശർക്കരയും തേങ്ങയും അരിപ്പൊടിയും ചേർത്തുള്ള നിവേദ്യം ഭക്തർക്ക് നൽകുന്നു. സുവാസിനി പൂജ എന്നാൽ സ്ത്രീകളെ (സുവാസിനികളെ) പരാശക്തിയുടെ അംശമായി കണ്ട് പൂജിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണിത്, ഇത് സ്ത്രീകളെ 'ജഗദീശ്വരി'യുടെ രൂപമായി കാണുന്നു. അവരെ ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പരാശക്തിയായ ഭഗവതിയുടെ  സ്മരണയുടെയും ആരാധനയുടെയും ഒരു രൂപമാണ്. * പ്രത്യേകത: പകൽ ശീവേലിയും രാത്രി എഴുന്നള്ളിപ്പുമാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ ചടങ്ങുകൾ. ഒരോ ദിവസവും സ്ത്രീകൾ താലത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന ധനധാന്യങ്ങൾ വാദ്യമേള അകമ്പടിയോടെ ഭഗവതിക്ക് മുന്നിൽ ചൊരിയുന്നതാണ്‌ പ്രധാന ചടങ്ങ്. ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയുമാണ് ഇതിന്റെ ഫലം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഉത്സവം, ഈ പ്രദേശത്തെ ഉത്സവ പ്രതീതിയിലാക്കുന്നു. * ദർശന സമയം: ധാരാളം ഭക്തർ എത്തുന്നതിനാൽ ക്ഷേത്രം കൂടുതൽ സമയം തുറന്നിരിക്കുന്നു. മിക്കവാറും ദിവസം മുഴുവൻ ദർശനം സാധ്യമാണ്. പഴയകാവുകളിൽ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതനമായ കൊയ്ത്തുത്സവങ്ങളുടെ പരിഛേദങ്ങളാണിവ. ഊർവരത, സമൃദ്ധി, കാർഷിക വിളവെടുപ്പ്, ഐശ്വര്യം, ശക്തി ആരാധന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ് ഇത്. 9 മുതൽ 11 ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന നാലു ദിവസത്തെ ഗംഭീരമായ താലപ്പൊലിയുത്സവത്തിന് കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തരായ കലാകാരന്മാർ പങ്കെടുക്കുന്ന മേളം, പഞ്ചവാദ്യം, കരിമരുന്നു പ്രയോഗം എന്നിവയുണ്ടാകും. രാത്രി താലപ്പൊലിയായിരുന്നു പണ്ട്. 85 വർഷമായിട്ട് അത് പകലത്തേയും പ്രധാന കാഴ്ചയാണ്‌‍. അതുപോലെ മുൻ കാലങ്ങളിൽ 7 ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നുവത്രെ. <ref name="mpn" /> ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ''കതിനാ'' എന്ന ചടങ്ങുമായി ഇതിന്‌ സാമ്യമുണ്ട്.{{fact}} ക്ഷേത്ര നടത്തിപ്പിനാവശ്യമായ വിഭവസമാഹരണമാണ്‌ ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. മകര സംക്രമദിവസത്തിൽ ആയിരത്തൊന്നു കതിനാവെടികൾ മുഴങ്ങുന്നതോടെയാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ തുടക്കം. വ്രതശുദ്ധകളായ കന്യകമാർ മംഗളവസ്തുക്കളും കാഴ്ചദ്രവ്യങ്ങളും നിറച്ച താലം ദേവിക്ക് വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ സമർപ്പിക്കുന്നു. അതാണ്‌ താലപ്പൊലി. താലപ്പൊലി ആരംഭത്തോടെ [[സംഘക്കളി]] ആരംഭിക്കും. ശാസ്താക്കളി, പാനയംകളി, യാത്രാക്കളി എന്നൊക്കെ ഈ അനുഷ്ഠാനത്തിനു പേരുണ്ട്. നൂറ്റൊന്നു ദിവസത്തെ 'കുളി'യും 51 ദിവസത്തെ വ്രതവും നോറ്റ് ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച [[മലയരയൻ|മലയരയന്മാർ]] [[ഇരുമുടിക്കെട്ട്|ഇരുമുടിക്കെട്ടുകളുമായി]] വന്നെത്തുന്നു. താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപേ [[ചൊവ്വര]] ദേശത്തെ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]] വന്ന് സംഘക്കളി നടത്തുന്നു. [[കുടുംബി|കുടുംബികൾ]] ചെമ്മരിയാടുകളെ ഭഗവതിക്ക് നടയ്ക്ക് വെക്കുന്നു. ഈ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം നാലുദിവസത്തെ താലപ്പൊലിയുത്സവം നടക്കുന്നു. <ref name="pckartha" /> ഒന്നാം താലപ്പൊലിയുടെ പൂർണചുമതല ഒന്നു കുറെ ആയിരം യോഗത്തിനാണ്. യോഗക്കാരുടെ കൂട്ടമിരുത്തലും തമ്പുരാൻറെ സാന്നിദ്ധ്യവും പഴയ ചരിത്രസംഭവങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. മറ്റ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി നടത്തുന്നത് കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡാണ്. എന്നാൽ പണ്ട് രണ്ടാം ഉത്സവം അയിരൂർ അയ്യായിരം നായർ കരയോഗവും, മൂന്നാം ദിവസത്തെ കൊച്ചികോവിലകവും നാലാം‍ ദിവസത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ തമ്പുരാക്കന്മാരും നടത്തിവന്നിരുന്നു. രണ്ടാം താലപ്പൊലി നടത്തിയിരുന്ന അയ്യൂരായിരം എന്ന യോഗക്കാർ കൊല്ലവർഷം 1075 നോടടുപ്പിച്ച് നാമാവശേഷമായിത്തീർന്നു. അതിനുശേഷം ദേവസ്വമാണ്‌ നേരിട്ട് നടത്തുന്നത്. അഞ്ച് മുതൽ എട്ട് വരെയും പണ്ട് താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചാം താലപ്പൊലി [[ഈഴവർ|ചോവന്മാരും]] ആറാം താലപ്പൊലി [[വാലന്മാരും്‍|അരയന്മാരും]] ഏഴ് [[കണകർ|കണകന്മാരും]] എട്ടാമത്തേത് [[ചെറുമർ|ചെറുമരുമാണ്‌]] നടത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് അത് നാല് ദിവസമായി ചുരുങ്ങി. <ref name="mpn"/> === ചാന്താട്ടം === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തിക]] നാളിലെ ചാന്താട്ടം പ്രധാനമാണ്. തേക്കിൻകറ, ഗോരോചനം, കസ്തൂരി എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചാണ് തടിയിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ദേവി വിഗ്രഹത്തിന് ചാന്താട്ടം നടത്തുന്നത്. ആടിയ ചാന്ത് തൊടുന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് നെടുമംഗല്യത്തിൻ ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതുന്നു. === നവരാത്രി === ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[നവരാത്രി]] ഉത്സവം. സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിലായി ഇത് നടക്കുന്നു. ഒൻപത് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവം ആണിത്. ഭഗവതിയെ ഒൻപത് ഭാവങ്ങളിൽ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അവസാനത്തെ 3 ദിവസങ്ങൾ ഏറെ പ്രധാനമാണ്. പത്താം ദിവസമായ വിജയദശമി നാളിൽ രാവിലെ [[വിദ്യാരംഭം]] നടക്കുന്നു. കലാസാംസ്കാരിക പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്നു. == പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Kurumba temple navaratri.jpg|ലഘുചിത്രം|നവരാത്രി ആഘോഷഭാഗമായുള്ള ആയിരം വിളക്ക്]]<!-- [[ചിത്രം:Coconut-breaking table-kdlr.jpg‎|thumb|ക്ഷേത്രപാലൻറെ മുന്നിലുള്ള നാളികേരം ഉടക്കുന്ന കല്ല്- ഭരണി നാളിലെ ഇവിടെ ഉടക്കപ്പെടുന്ന നാളികേരത്തിന്‌ കുഡുംബി സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കാണ്‌ അവകാശം <ref name="pckartha"/> ]] --> മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടത്തെ ചില ആചാരങ്ങളും ചടങ്ങുകളും നടത്തുന്നത് ദ്രാവിഡ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവരാണ്‌. * ക്ഷേത്രപാലന്റെ നടയ്ക്കൽ ഉടയ്ക്കുന്ന നാളികേരത്തിന്റെ അവകാശം എടമുക്കിലുള്ള കുഡുംബി സമുദായക്കാർക്കാണ്‌. അതിന്‌ അവർ കൊല്ലം തോറും കർക്കടമാസം സംക്രാന്തിക്ക് ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവനും ചെത്തി വൃത്തിയാക്കണം. <ref name="pckartha"/> * വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞപ്പൊടി ആടിക്കുവാനുള്ള അവകാശം പ്ലാപ്പിള്ളി, തേറോടം എന്നീ രണ്ടു വീടുകളിലെ സ്ത്രീകൾക്കാണുള്ളത്. എല്ലാ നടക്കലുമുള്ള ദീപസ്തംഭങ്ങൾ തെളിയിക്കലും പ്രസാദങ്ങൾ കൊടുക്കലും വടക്കേ നടയിലുള്ള ആൽ‌ത്തറകളിൽ പൂരുരുട്ടാതി മുതൽ ഇരുന്നു കന്നിവെളിച്ചപ്പാടന്മാരെ വെട്ടിത്തെളിയിച്ചു വാളും ചിലമ്പും കൊടുക്കാനുള്ള അധികാര അവകാശങ്ങളും മേൽ പറഞ്ഞ രണ്ടു വീടുകളിലേയും ആണുങ്ങൾക്കുള്ളതാണ്‌. * മേല്പ്പറഞ്ഞ രണ്ടുവീട്ടിലേയും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരുമാണ്‌ ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ അടിച്ചുതളി, പാത്രം തേപ്പ്, പൂവുകൊടുക്കൽ, മലരുവറക്കൽ, അരിയടിക്കൽ, മഞ്ഞൾ പൊടിക്കൽ എന്നീ ചുമതലകൾ ചെയ്തു പോരുന്നത്. വർഷങ്ങളായി ഇതിനു വീഴ്ചയൊന്നും വരുത്തിയിട്ടില്ല. * കേരളത്തിലെ പഴയ ആചാരങ്ങളിൽ ഒന്നായ “കൂട്ടമിരിപ്പ്” ([[തറക്കൂട്ടം]]) ഇപ്പോൾ കേരളത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാത്രമേയുള്ളു. മലയാള മാസം ഒന്നാം തിയതിയാണ് കിഴക്കെനടയിൽ കൂട്ടമിരിപ്പ്. ഇത് പഴയ കാലത്തെ സഭയാണെന്ന് വിശ്വാസം. സങ്കടക്കാരാരുമില്ലെങ്കിലേ കൂട്ടം പിരിയാവൂ എന്നും ക്രമമുണ്ടായിരുന്നത്രെ. '''ഭരണിപ്പാട്ട്''' ഭരണിപ്പാട്ട് രണ്ടു തരമുണ്ട്. ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കുന്നവയും തെറിപ്പാട്ടുകളും. ധാരളം കഥ അഖ്യാനങ്ങളുള്ള പാട്ടുകളുണ്ട് എങ്കിലും ഭരണിപ്പാട്ട് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത് തെറിപ്പാട്ടുകൾ എന്നാണ്. കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ ചടങ്ങു കഴിഞ്ഞാൽ ഉടനെ തന്നെ വടക്കേ ഗോപുരത്തിൽ ഭരണിപ്പാട്ട് തുടങ്ങുന്നു. തൃശൂരിലെ വല്ലച്ചിറയിൽ നിന്ന് വരുന്ന സംഘമാണ് ആദ്യമായി പാടി ത്തുടങ്ങുന്നത്. ഇവർക്ക് കോമരങ്ങൾ ഇല്ല. ഇവരിലെ കാരണവർ ദേവിയെ സ്തുതിച്ച് പാടൂമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ തന്നാരം പാടുന്നു. ഊരകത്തമ്മയും കൊടുങ്ങല്ലുരമ്മയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഇവരുടെ പാട്ടിലുണ്ട്. <ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/17501/7/07_chapter%202.pdf</ref> അശ്വതിനാൾ മുതൽ എഴുനാൾ നട അടച്ചിടുന്നത് ദേവി തീണ്ടാരിയായതിനാൽ ആണെന്ന് ഒരു സങ്കല്പമുണ്ട്. ഈ സമയത്ത് ദേവിയെ സംതൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണ് തെറിപ്പാട്ടുകൾ പാടുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തെറിപ്പാട്ടുകളെ വീണ്ടും മൂന്നായി തിരിക്കാവുന്നതാണ്. ഒന്ന് വളരെ നാടൻ എന്നു തോന്നിക്കുന്ന പാട്ടുകൾ ആണ്. അതിൽ ആലങ്കാരികമായി ലൈംഗികാവയവങ്ങളേ കുറിച്ചും ലൈംഗികക്രിയകളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതിയിലെ മറ്റു പലതിനോടുപമിച്ചും പാടുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് പ്രശസ്തമയ പുരാണകഥകളെ ആസ്പദമാക്കി ഉള്ളവയാണ്. ഇവയിൽ നിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമാണ് മൂന്നാമത്തെ തരം. ഇതിൽ ആദ്യം പാടുന്ന ഈരടിയും പിന്നീട് പാടുന്ന തന്നാരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവും കാണണമെന്നില്ല. ഇവ നിരന്തരം പുതുക്കി ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയും സമകാലീന സംഭവങ്ങൾ വരെ ഉൾപ്പെടുന്നവയായിരിക്കും എന്നാണിതിൻ്റെ പ്രത്യേകത. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി പ്രത്യക്ഷത്തിൽ വരുന്നത് ഈ പാട്ടുകളിലാണ്. പുരാണകഥാപാത്രങ്ങളെ പോലെ തന്നെ കേരളത്തിലെ മറ്റു ദൈവങ്ങളും ഇതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. കാവിൻ്റെ ചെമ്പു മേഞ്ഞ മേൽകൂര, ടാറിട്ട റോഡ്, പോലീസ്, കമ്പിത്തപാൽ, ചെങ്കൽച്ചൂള, ക്രിസ്മസ്കേക്ക് തുടങ്ങിയ പലതും, ആധുനിക കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയക്കാർ വരെ ഇതിൽ വിഷയങ്ങളായി ഭവിക്കുന്നു. '''തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത്''' മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യ പൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയായിട്ടാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കല്പിക്കുന്നത്. ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ശ്രീകോവിൽ കഴുകി വൃത്തിയാക്കുന്നു. മറ്റു പൂജകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വിളക്കുകളും പാത്രങ്ങളും ഈ പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കില്ല. എല്ലാം വേറേ വേണമെന്നാണ് ചട്ടം. ഇതിൻ്റേത് വേറെ ഒന്നിനും ഉപയോഗിക്കാറില്ല. താന്ത്രികമായ ആരാധനാ വിധികളാണ് ഇതിലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ കർമ്മം ചെയ്യുന്നത് അടികൾമാരാണ്. മൂന്ന് പ്രധാന മഠങ്ങളായ കുന്നത്തുമഠം, മഠത്തിൽ മഠം, നിലത്തു മഠം എന്നീ മഠങ്ങളിലെ കാരണവന്മാരായ അടികൾമാരാണിവർ. തലേ ദിവസം ഇതിനു വേണ്ടി അവർ കഠിനവ്രതം നോൽക്കുന്നു. ദേവിക്ക് ചാർത്താനുള്ള തൃച്ചന്ദനം രഹസ്യവിധിയുള്ള കൂട്ടാണ്. പല മരുന്നുകളും മറ്റും ചേർന്നതാണിത് എന്നു കരുതുന്നു ഈ രഹസ്യക്കൂട്ട് ഈ മൂന്ന് പേർക്കു മാത്രമേ അറിയൂ. ഏഴരയാമം ( മൂന്നു മണിക്കൂർ) നീളുന്നതാണീ പൂജ. കാറ്റ് കടക്കാത്ത ശ്രീകോവിലിൽ അടച്ചിരുന്നാണ് പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത്. പ്രധാന സാമഗ്രി മഞ്ഞൾപ്പൊടി തന്നെയാണ്. മഞ്ഞൾപ്പൊടി കരിക്കിൻ വെള്ളത്തിൽ കുഴച്ചാണ് തൃച്ചന്ദനം ഒരുക്കുക. ഇളനീർ മൂട് വെട്ടിയതും ത്രിമധുരവുമാണ് നിവേദ്യം. ഉച്ചക്ക് മൂന്ന് അടികൾമാരും വട്ടക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് വന്ന് ഒരു മണിയോടെ ശ്രീകോവിലിൽ കടന്ന് വാതിലടച്ച് പൂജയാരംഭിക്കുന്നു. ആ സമയത്ത് ചുറ്റമ്പലത്തിലുള്ള പ്രദക്ഷിണ വഴിയിൽ ആരും ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല. ഇതിൽ സവർണ്ണാവർണ്ണ ഭേദം ഒന്നും ഇല്ല. പൂജ തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്ന് കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയ തമ്പുരാൻ കാവിലെത്തണം എന്നുണ്ട്. തമ്പുരാൻ കാവിലെ ബലിക്കൽ പുരയിൽ ഇരിക്കുന്നു. പൂജ കഴിയുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്നു മാറില്ല. പൂജ കഴിഞ്ഞ് തമ്പുരാൻ കിഴക്കേ നടയിൽ ഇരിക്കുകയും കാവു തീണ്ടലിന് അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ ‘നിലപാട്‘ എന്നാണ് പറയുക. നാലുമണി കഴിയുമ്പോൾ പൂജ അവസാനിക്കുന്നു. പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടികൾമാർ പുറത്തു വന്ന് നടയടക്കും. തുടർന്ന് കാവ് തീണ്ടൽ (കാവ് പൂകൽ) നടക്കുന്നു. തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത് പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടക്കുന്ന ക്ഷേത്രനട ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം നട തുറപ്പ് നടത്തുന്നു. == ഒ.കെ.യോഗം == കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തവും വളരെ പഴക്കമുള്ളതുമായ ഒരു യോഗസഭയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ [[ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം]]. ചേരമാൻ പെരുമാളിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ പെരുമാളും വിശ്വസ്തരായ നായർ സ്നേഹിതന്മാരുംകൂടി ആയിരം പേർ അടങ്ങിയ നായർ സൈന്യമായിരുന്നു ഇത്. പെരുമാളിൻറെ കാലശേഷം ഒഴിവിലേക്ക് മറ്റൊരാളെ നിയമിക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് 999 പേർ മാത്രമായതിനാലാണ് ഒന്നുകുറച്ച് ആയിരം യോഗം എന്ന പേർ ഉണ്ടായത്. കാലക്രമേണ ഇത് ലോപിച്ച് "ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം" എന്നും ഇന്ന് "ഒ.കെ.യോഗം" എന്നും അറിയപെടുന്നു. പെരുമാൾ ഭരണത്തിനുശേഷം [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജകുടുംബം]] നിലവിൽ വന്നതോടെ ഒ.കെ.യോഗവും കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാക്കന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന് ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചിരുന്നു എന്നും അതിൻറെ തുടർച്ചയായി എല്ലാ മലയാളമാസം ഒന്നാം തിയതി രാവിലെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കു ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൻറെ കിഴക്കേനടയിൽ പ്രദക്ഷിണവഴിയിൽ "നിഴലിരിക്കൽ" എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനു വേണ്ടി കൂട്ടം ഇരിക്കുന്നതിനെയാണ് നിഴലിരിക്കൽ എന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നത്. യോഗത്തിലെ കുറഞ്ഞപക്ഷം 32 ആളുകൾ ഈ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദിവസങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകൾ ഒ.കെ.യോഗം നേരിട്ടാണ് നടത്തിവരുന്നത്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തിൻറെ തുടക്കം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള 1001 കതിനാവെടിയും ഒന്നാം ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി മഹോത്സവവും ഇന്നും മുടക്കം വരാതെ ഒ.കെ.യോഗമാണ് നടത്തിവരുന്നത്. വിവിധ സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും മറ്റും സഹായധനമായിട്ടും വർഷംതോറും നല്ലൊരു സംഖ്യ യോഗം ചെലവാക്കിവരുന്നുണ്ട്. == എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]]. ഏകദേശം 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ധാരാളം എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[തൃശ്ശൂർ]] - 35 കിലോമീറ്റർ അകലെ, മറ്റൊന്ന് ആലുവ. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം - [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം - [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] - 30 കിലോമീറ്റർ അകലെ. * കൊല്ലം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ ജലപാതക്കരികിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ച ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> ചിത്രം:Shree Kurumba Bhagavathy Temple, Kodungallur.JPG| ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR3.JPG|കിഴക്കെ നട ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR2.JPG ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR6.JPG|വടക്കെ നട പന്തൽ <!-- ചിത്രം:Kdlr temple vazhipadu.jpg --> </gallery> </center> == അവലംബം == {{reflist|2}} <!---- കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക ==കുറിപ്പുകൾ== <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക.--> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kodungallur Bhagavathy Temple}} * http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308131140/http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html |date=2009-03-08 }} * http://www.india9.com/i9show/Kodungallur-Bhagavathy-Temple-14615.htm {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 3zasef0rxxoespxn58p3f5qz3lpcmwz 4614716 4614714 2026-04-22T21:01:19Z Vishkailas 214655 4614716 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Kodungallur kurumba temple}} {{Infobox Mandir |image = BhagavathiTemple,KDR2.JPG <!-- Kodungallur kurumba temple.jpg --> |caption=ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |date_built = [[സംഘകാലം]] |primary_deity = [[ശ്രീ ഭദ്രകാളി]] ([[കണ്ണകി]], [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ]], [[പരമശിവൻ]] |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുള്ള]] ഒരു പ്രസിദ്ധമായ മഹാക്ഷേത്രമാണ്‌ '''ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. ഭഗവതിയുടെ മൂലകേന്ദ്രമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇത് "ലോകാംബിക ക്ഷേത്രം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയെ]] [[ഭദ്രകാളി]] ഭാവത്തിൽ [[ശ്രീചക്രം|ശ്രീചക്ര]] സമേതയായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലാണ് എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഇതിനുവേണ്ടി വളരെയധികം താന്ത്രികവിദ്യകൾ പ്രയോഗിയ്ക്കപ്പെട്ടതായി പറയുന്നു. കാശ്മീർ താന്ത്രിക രീതിയായ രുരുജിത് വിധാനത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇവിടുത്തെ ദ്രാവിഡ ഭഗവതി ''കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയാണ്. പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ഭഗവതി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ ദൈവം (പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി) എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയോടൊപ്പം [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതാക്കളായ]] ബ്രാഹ്മി, വൈഷ്ണവി, മഹേശ്വരി, ഇന്ദ്രാണി, [[വാരാഹി]], കൗമാരി, [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നിവരുടെ ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നിവരോടൊപ്പമുള്ള അപൂർവമായ പ്രത്യേക പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുരുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ടുപോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ മറ്റ് 64 ഭഗവതീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രം ആയിട്ടാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. [[പരമശിവൻ]] ആണ് ക്ഷേത്രനാഥൻ. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഈ ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. 108 ശിവാലയ സ്തോത്രത്തിൽ ഇത് കാണാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഇവിടെ ശിവനേക്കാൾ പ്രാധാന്യം ഭഗവതിയ്ക്കാണ്. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]], [[ക്ഷേത്രപാലകൻ]], [[ചാമുണ്ഡി|തവിട്ടുമുത്തി]], [[വസൂരിമാല]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] (ജനുവരി 14/ 15) [[താലപ്പൊലി]], [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] (മാർച്ച്‌-ഏപ്രിൽ) [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി മഹോത്സവം]], [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] (സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ) [[നവരാത്രി]], മേടമാസത്തിലെ (മെയ്‌) ചന്താട്ടം, മകര ചൊവ്വ എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ട് വിശേഷങ്ങൾ. പൊതുവെ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഉണ്ടാവുക. [[അടികൾ]] എന്ന സമുദായക്കാരാണ് ഇവിടുത്തെ പൂജാരിമാർ. [[ശാക്തേയം|ശാക്തേയ,]] കൗളമാർഗത്തിലുള്ള പൂജകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കുന്നത്ത്, മഠത്തിൽ, നീലത്ത് എന്നീ അടികൾ കുടുംബക്കാർക്കാണ് പരമ്പരാഗതമായി പൂജാധികാരം. പുരാതനമായ മാതൃ ദൈവ സങ്കല്പം, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ പിന്തുടർച്ചയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. ചൊവ്വ, വെള്ളി, ശനി, പൗർണമി, അമാവാസി, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനം. == ചരിത്രം == [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] ആസ്ഥാനമാക്കി [[കേരളം]] ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ് ആദ്യമായി [[കണ്ണകി]]യെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്കുമാറി [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66-നോട്]] ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി കുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിയുടെ സ്മാരക ശിലക്ക് പിന്നെയും ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. പിൽക്കാലത്തു നിലവിൽ വന്നതാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. എ. ശങ്കരമേനോൻ എഴുതിയ ‘എ സർവേ‌ ഓഫ് കേരള ഹിസ്റ്ററി’ പോലെയുള്ള ചില പുസ്തകങ്ങളിൽ ആദിമ യുദ്ധ ദൈവമായ കൊറ്റവൈ ആയിരുന്നു കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആരാധനാമൂർത്തി എന്ന്‌ കാണാം. ഈ ഭഗവതി പിൽക്കാലത്ത് പലവിധ പരിണാമങ്ങളിലൂടെ ഭദ്രകാളി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് മാതൃ ദൈവാരാധന, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം, യുദ്ധവിജയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൈവമായിരുന്നു. പത്തിനിക്കടവുൾ (അഥവാ ഭാര്യാദൈവം) എന്ന പേരിലാണ്‌ [[ചിലപ്പതികാരം|ചിലപ്പതികാരത്തിലെ]] വീരനായികയായ (അവതാര കാളി) കണ്ണകി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചെങ്കുട്ടുവന്റെ കാലത്ത് ജൈനമതം കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ പരിസരങ്ങളിൽ സ്വാധീനം നേടിയിരുന്നു. [[കണ്ണകി|പത്തിനിക്കടവുൾ]] എന്നാണ് കണ്ണകിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. കണ്ണകിയുടെ വിഗ്രഹം നിർമ്മിക്കാനുള്ള കല്ല് അനേകം രാജാക്കന്മാരെ കീഴ്പ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടു വന്നതാണെന്ന് സംഘകാല സാഹിത്യങ്ങളിൽ വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാ ചടങ്ങുകളിൽ അനേകം രാജാക്കന്മാർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. [[സിലോൺ|സിലോണിലെ]] [[ഗജബാഹു ഒന്നാമൻ]] അവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. [[മഹായാമൻ]] [[പാലി|പാലിഭാഷയിൽ]] രചിച്ച [[മഹാവംശം|മഹാവംശത്തിൽ]] എ.ഡി. 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഗജബാഹു]] [[സിലോൺ|സിലോണിൽ]] വാണിരുന്നതായും വഞ്ചിയിൽ വന്ന് പത്തിനീദേവി പ്രതിഷ്ഠാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായും പറഞ്ഞുകാണുകയാൽ <ref> {{cite book |last=ഇളയത്|first=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ|authorlink=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ ഇളയത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൂടെ |year=2002|publisher=H & C Publishing House |location= Thrissur }} </ref> 1800 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ കണ്ണകീപ്രതിഷ്ഠ നടന്നതായി കണക്കാക്കാം. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച വിഗ്രഹം ഒറ്റമുലയുള്ള കണ്ണകിയുടെതായിരുന്നു എന്നാണ്‌ സാഹിത്യ പരാമർശം. എന്നാൽ ഇന്ന് വസൂരിമാലക്ക് മാത്രമേ ഇതുമായി ആകാരസാമ്യം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ക്ഷേത്രത്തിലെ രഹസ്യ അറയിൽ കണ്ണകിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ശ്രീ. വി.റ്റി.ഇന്ദുചൂഡൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book |last=കൃഷ്ണപിള്ള|first=നാലാങ്കൽ|authorlink=നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള|coauthors= |title=മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മുന്നിൽ |year=1982|publisher=Sahitya Pravarthaka Co-operative Society Ltd |location= Kottayam }} </ref> ഭരണി ഉത്സവം ആരംഭിച്ചതിനെപ്പറ്റി നിരവധി നിഗമനങ്ങളുണ്ട്. ചോളന്മാരെ നേരിടാൻ പുറപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് ആത്മീയമായും സാമുദായികമായും ഉന്നതി കൈവരിക്കാൻ കുലശേഖരരാജാവ് രാമവർമ്മകുലശേഖരൻ നടത്തിയ ഏതെങ്കിലും ആചാരമായി ഭരണി ഉത്സവത്തെ കണക്കാക്കുന്നു. <ref name="pgr"/> അശോകന്റെ കാലത്ത് ബുദ്ധമതത്തിന് പ്രചാരം സിദ്ധിക്കുകയും പിൽക്കാലത്ത് ചേര രാജാക്കൻമാർ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചതോടെ<ref>{{Cite web|url=https://books.google.ae/books?id=Be3PCvzf-BYC&pg=PA109&lpg=PA109&dq=chera+and+buddhism&source=bl&ots=9kanUcjnDq&sig=Traf07JuSw-0dA9xhxEl3JclfY8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj69N6FgfrSAhWNhRoKHXAICgEQ6AEIKjAC#v=onepage&q=chera%20and%20buddhism&f=false|title=A Social History of India|access-date=|last=S. N.|first=Sadasivan|date=|website=|publisher=}}</ref> കാവും ബുദ്ധവിഹാരമായെന്നും അങ്ങനെ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം മുമ്പ് ഒരു ബൗദ്ധകേന്ദ്രമായി മാറിയെന്നും പല ചരിത്രകാരന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref>സംഘകാലകൃതികളായ അകനാനൂറ്, പുറനാനൂറ്, മണിമേഖല തുടങ്ങിയവയിൽ ചേരരാജാക്കന്മാർ ബുദ്ധരായിരുന്നു എന്നും ആതൻ എന്ന അവരുടെ സ്ഥാനപ്പേരു അർഹതൻ എന്ന ബുദ്ധ സംജ്ഞയുടെ പ്രദേശികനാമമാണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. </ref> അവിടെ ബലിക്കല്ലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വൃത്താകാരത്തിലുള്ള ശിലയിന്മേൽ കാണുന്ന പത്മദളങ്ങൾ ഒരു ബൗദ്ധസ്തൂപത്തിൻറെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ ശിലയെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നുണ്ടത്രെ. ബൗദ്ധരെ ഓടിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കോഴിബലിയും ഭരണിപ്പാട്ടും ആരംഭിച്ചതെന്ന വാദത്തിൽ കഴമ്പുണ്ടാകാമെന്ന് പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="pkg"> {{cite book |last=ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|first=പി.കെ|authorlink=പി.കെ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|coauthors= |title=കേരളത്തിൻറെ സാംസ്കാരികചരിത്രം |year=1974|publisher=കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|location= തിരുവനന്തപുരം }} </ref>. ഹിന്ദു മതത്തിലെ ശാക്തേയ ഉപാസനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ച "മ" കാര പൂജയുടെ ഭാഗമാണ് ഭരണിപാട്ട്, കോഴിവെട്ട് എന്നിവ എന്ന് ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തിയവർ പറയുന്നു. ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഊർവരതാ പൂജയാണ്‌ ബലിയിലൂടെ അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. <ref name="pkg" /> എന്നാൽ ഇത് ഒരു ജൈനക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വി.വി.കെ. വാലത്ത് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. “കൊടും കല്ലൂര്“ ആണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയതെന്നതും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കാണ് “കല്ല്” എന്നു പറയാറുള്ളതും ഇത് ഒരു ജൈന ക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നു വാദിക്കുന്നവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ശിവക്ഷേത്രമായി പരിണമിച്ചെങ്കിലും മുൻകാലത്ത് തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രവും മറ്റും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളായിരുന്നു എന്ന പഴമ ഈ വാദത്തിനു ഉപോൽബലകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book|last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref> [[ശൈവമതം|ശൈവമതത്തിന്റെ]] പ്രചാരത്തോടെ ഇത് അവരുടെ ക്ഷേത്രമായി മാറി. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവ പ്രതിഷ്ഠ നടന്നു. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ ആദിപരാശക്തിയായ കാളിയെ ആരാധിച്ചതെങ്കിലും പിന്നീടത് പാർവ്വതിയുടെ പര്യായമായി തീരുകയായിരുന്നു. <ref name= ports> {{cite book |last=കിളിമാനൂർ |first=വിശ്വംഭരൻ |authorlink=പ്രൊഫ. കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |coauthors= |editor= |others= |title=കേരള സംസ്കാര ദർശനം. |origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |edition= |series= |date= |year= 1990.|month= ജുലൈ‌ |publisher=കാഞ്ചനഗിരി ബുക്സ്‌ കിളിമാനൂർ |location=കേരള |language= മലയാളം|isbn= |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> അതോടെ പഴയ ഉടമസ്ഥർ അയിത്തക്കാരും അസ്പൃശ്യരുമായി പുറന്തള്ളപ്പെട്ടു. എങ്കിലും പൊതുസമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന പാരസ്പര്യം നിറഞ്ഞ സാമ്പത്തിക- ഉത്പാദന ബന്ധങ്ങളുടേയും സഹിഷ്ണുത കളുടെയും ഫലമായി ആണ്ടിലൊരിക്കൽ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കാനുള്ള അവസരം അവർക്ക് നല്കപ്പെട്ടു. ഇതോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ചടങ്ങാണ് അശ്വതിനാളിലെ [[കാവുതീണ്ടൽ]] (ചിലർ കാവ് പൂകൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു). മറ്റു ചിലർ അത് സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദിമജനതയുടെ രോഷപ്രകടനമായാണ്‌ കാണുന്നത്. യുദ്ധദൈവാരാധനയും (കൊറ്റവൈ ആരാധന), മാതൃദൈവ ആരാധനയും, ഊർവ്വരതാ സങ്കല്പങ്ങളും രതിയും ആഘോഷമാക്കി ജീവിച്ചുപോന്ന ഒരു ആദിമ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ ആഘോഷ സങ്കല്പങ്ങളുടെ തുടർച്ച മാത്രമാണ് [[ഭരണിപ്പാട്ട്]] എന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്. <ref name="r1"/> എന്നാൽ ഇത് ജീവിത പ്രാരാബ്ധങ്ങൾ മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ദൈവത്തിന് നേർക്ക് ആത്മരോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇന്നു ക്ഷേത്രഭരണം [[കൊച്ചി‍ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] നിർവഹിക്കുന്നു. 1892 ഡിസംബർ 5-ന് സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ കൊടുങ്ങല്ലൂർ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു, ഈ സന്ദർശനത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ കൊച്ചുണ്ണിത്തമ്പുരാനുമായി അദ്ദേഹം സംഭാഷണം നടത്തുകയും ക്ഷേത്രം കാവൽക്കാരുടെ തടസ്സത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം വിപുലമായ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. == ഐതിഹ്യങ്ങൾ == * കേരളത്തിൽ ആദിപരാശക്തിയായ "ഭദ്രകാളിയെ (മഹാകാളി) ആദ്യമായി കുടിയിരുത്തിയ ക്ഷേത്രമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ദാരികനെന്നെ രക്ഷസനെ വധിച്ച ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂർ എത്തിയെന്നും, അവിടെ പുലക്കാവിലും, അവിടെയുള്ള മറ്റൊരു തറവാട്ടിലെ അറയിലും കുടിയിരുന്നെന്നുമാണ് ഐതീഹ്യം. പിന്നീട് ഭഗവതിയുടെ മാഹാത്മ്യം കേട്ടറിഞ്ഞ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമാക്കി കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന ചേര രാജാവായ ചെങ്കുട്ടവൻ തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷക്കായി ഭഗവതിയെ ഇന്ന് കാണുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി എന്ന ഐതീഹ്യം കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത്‌ പ്രബലമാണ്. കൊറ്റവൈ എന്ന ഭഗവതിയാണ് ഭദ്രകാളി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. * ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. *കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുറുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ട് പോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. * പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച നാല് ദേവിമാരിൽ "ലോകാംബികയെന്നാണ്" കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തെ മഹാമാരികളിൽ നിന്നും ആപത്തുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനാണ് ഭഗവതിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. * പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ദേവി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയെ ദർശിച്ച് കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭക്തരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന വിശ്വാസം കൊണ്ടാണിത്. കടുത്ത ആപത്തുകൾ, മാറാരോഗങ്ങൾ, പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായാൽ അവ തടയാനോ ഇനി ഉണ്ടായാൽ തന്നെ വലിയ ആപത്തുകൾ ഉണ്ടാകാതെ സംരക്ഷിക്കാനോ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ ശക്തയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. * കേരളത്തിലെ മറ്റ് കാളീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രമായാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ആറ്റുകാൽ, ചെട്ടികുളങ്ങര പോലെയുള്ള പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വരുന്നു എന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ മനംനൊന്ത് മധുരാനഗരം ദഹിപ്പിച്ച കണ്ണകി "മധുര മീനാക്ഷി" ആവശ്യപ്പെട്ട പ്രകാരം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ എത്തിയതായും വടക്കേ നടയിൽ വച്ചു ജഗദംബയായ പരാശക്തിയിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം നേടിയതായും കഥയുണ്ട്. *ദുർഗ്ഗയുടെ തിരുനെറ്റിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ചു ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ചാമുണ്ഡിയാണ് തവിടാട്ടു മുത്തിയെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്ന് ഭഗവതീ ക്ഷേത്രമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഏറെ പ്രസിദ്ധിയെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാഥൻ ശിവനാണ്.108 ശിവാലയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണിത്. *ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയാൽ രോഗങ്ങളും കടുത്ത ദുരിതങ്ങളും ഇല്ലാതാവും എന്നൊരു വിശ്വാസം ഭക്തർക്കുണ്ട്. <ref name="mpn">{{cite book | title = ക്ഷേത്രദർശനം | last = നാരായണൻ | first = എം.പി. | publisher = കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് | year = 2008 | location = തൃശൂർ | authorlink = എം.പി.നാരായണൻ | coauthors = }} </ref> * കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആണ് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ|കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ]] മഹാഭാരതം അനായാസേന മലയാളത്തി ലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത് എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്.<ref name="pgr">{{cite book | title = ക്ഷേത്ര വിജ്ഞാനകോശം | last = രാജേന്ദ്രൻ | first = പി.ജി. | publisher = D.C.Books | year = 2000 | isbn = 81-2640-254-7 | location = Kottayam | authorlink = പി.ജി.രാജേന്ദ്രൻ | coauthors = }} </ref ഇവിടത്തെ <nowiki>[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി]]</nowiki> ഉത്സവത്തിനോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ, <nowiki>[[കാവുതീണ്ടൽ]]</nowiki>, <nowiki>[[ഭരണിപ്പാട്ട്]]</nowiki> എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണ്. <nowiki>== ചരിത്രം ==</nowiki> <nowiki><!-- [[ചിത്രം:കൊടുങ്ങല്ലൂർ-കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം.jpg|thumb|വടക്കേ നട ]] --></nowiki> ഈ <nowiki>[[ക്ഷേത്രം]]</nowiki> ആദ്യകാലത്ത് കേരളതീരത്തെ, അമ്മദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചുപോന്ന പ്രാചീനജനവിഭാഗങ്ങളുടേതായിരുന്നു. പതിവ്രത <nowiki>[[ദൈവം]]</nowiki> എന്ന പത്തിനിക്കടവുൾ ആയിരുന്നു പ്രതിഷ്ഠ. <nowiki>[[സംഘകാലം|സംഘകാലത്ത്]]</nowiki> സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ (ഇന്നു കാണുന്ന ക്ഷേത്രമല്ല) സ്ഥാപകൻ <nowiki>[[ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ്‌]]</nowiki>. <nowiki><ref>എ. ശ്രീധരമേനോൻ, കേരളശില്പികൾ. ഏടുകൾ 18-19, നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ കോട്ടയം 1988 </nowiki></ref> *ശ്രീ ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യം, കാളികാ പുരാണം എന്നിവ പ്രകാരം ആദിശക്തിയായ കാളി പ്രപഞ്ചനാഥയാണ്. ലോകാംബികയായ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ സർവ്വജനരക്ഷകയായ, അധർമ്മനാശിനിയായ, ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്ന, ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുന്ന, മോക്ഷദായിനിയായ, കരുണാമയിയായ, മാതൃവാത്സല്യമുള്ള, സാത്വികയായ ജഗദീശ്വരി തന്നെ ആകുന്നു. *കാളിക പുരാണത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഹിമാലയത്തിലെ മാതംഗമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ദേവന്മാർ ജഗദീശ്വരിയെ സ്തുതിച്ചു. സ്തുതികേട്ട് പ്രസന്നയായ ആദിപരാശക്തി ദേവന്മാർക്ക് ദർശനം കൊടുത്ത് നിങ്ങൾ ആരെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്നു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വീരനാരി പ്രകടയായി, ഇവർ എന്നെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്ന് ഉത്തരം കൊടുത്തു. അവൾ കറുപ്പ് വർണ്ണത്തോട് കൂടിയവളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവളുടെ നാമം കാളി എന്നായി. *മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ ഭദ്രോൽപ്പത്തി പ്രകരണത്തിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഭദ്രകാളി സങ്കല്പമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൊതുവെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച വേതാള കണ്ഠസ്ഥിതയായ ഭഗവതിയാണിത്. *ദുഷ്ടനായ ദാരികാസുരനിൽ നിന്ന് സമസ്തലോകത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പരമശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിൽ നിന്ന് ഭദ്രകാളി ജനിക്കുകയും, ദാരികനിഗ്രഹത്തിനു ശേഷവും കോപം ശമിക്കാത്ത ദേവിയുടെ കോപമടക്കുവാൻ വേണ്ടി ഭൂതഗണങ്ങൾ തെറിപ്പാട്ടും, ബലിയും, നൃത്തവുമായി ദേവിയുടെ കോപം ശമിപ്പിച്ചു. ദേവി സന്തുഷ്ടയാവുകയും അതിന്റെ പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരവും അനുഷ്ഠാനവുമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. *ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഭക്തർ മുളംതണ്ടിൽ താളമിട്ടു ദേവീ സ്തുതികൾ പാടി നൃത്തമാടുകയും ക്ഷേത്രത്തിനു മൂന്ന് വലം വച്ചു ചെമ്പോലതകിടുകളിൽ അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ചെമ്പട്ടുടുത്തു വാളും ചിലമ്പും ധരിച്ച കോമരങ്ങൾ ഉറഞ്ഞു തുള്ളുന്നു. അതിനാൽ "ഭക്തിയുടെ രൗദ്രഭാവം" എന്നാണ് ഭരണി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നത്. *ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിലെ പഞ്ചമകാര പൂജയിലൂടെ (മത്സ്യം, മാംസം, മധു, മുദ്ര, മൈഥുനം തുടങ്ങിയ അഞ്ച് മകാരങ്ങൾ) പൂജയിലൂടെ ദേവി പ്രസാദിക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പ്രധാനമാണ്. അതിനാലാണ് ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലരും ഭരണിക്ക് പോകുന്നവർ വാങ്ങുന്നതും, വീടുകളിൽ കോഴിയും പിടിയും തയ്യാറാക്കുന്നതും. *ദേവി ദാരികനിൽ വിജയം വരിച്ച രേവതി നാളിൽ "രേവതി വിളക്ക് " ആഘോഷിക്കുന്നു. കോഴി ബലിയുടെ പ്രതീകമായാണ് "ചുവന്ന പട്ടു കൊണ്ട് കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ" എന്ന ചടങ്ങു നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഇത് ദുരിതങ്ങൾ മാറാനുള്ള വഴിപാടായും നടത്തുന്നു. മഞ്ഞളും, കുരുമുളകും സമർപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പകർച്ചവ്യാധികളും ദുരിതങ്ങളും ഒഴിയാൻ നടത്തുന്ന മറ്റൊരു വഴിപാട്. കോഴിയും പിടിയും ഉണ്ടാക്കി കഴിക്കുക എന്നതും മറ്റൊരു ആചാരമാണ്. *ഇന്നത്തെ ദേവിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി [[ദേശീയപാത 17]]നോട് ചേർന്ന് റോഡിൻ കിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബ അമ്മയുടെ മൂലക്ഷേത്രമായ ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ്‌ ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പത്തിനിക്കടവുൾ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്ന്‌ ചരിത്രം. *എന്നാൽ പരശുരാമൻ തപസ്സ് ചെയ്തു പരാശക്തിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിയെന്നും മഹാമേരുചക്രത്തിൽ കാളിയെ ആവാഹിച്ചെടുത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചെന്നും മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം ഉണ്ട്. പിന്നീട് ശങ്കരാചാര്യരാണ് ദേവിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ശ്രീചക്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name="nanda"> {{cite book |last=നന്ദകുമാർ|first=എസ്.എസ്.|authorlink=എസ്.എസ്.നന്ദകുമാർ|coauthors= |title=കൊടുങ്ങല്ലൂർ കാവിലമ്മ |year=1994 }} </ref> *മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യപൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയെയാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ഏഴുദിവസം നടയടച്ച് നടതുറപ്പു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പൂജകളെ ദേവിയുടെ വിശ്രമവും ഒപ്പം ഭഗവതിയുടെ പരിവാരങ്ങളുടെ ഉത്സവവും ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം.<ref name="nanda"/> == നിർമ്മാണശൈലി == <!-- [[ചിത്രം:കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ.jpg|thumb|240px|കിഴക്കെ നട,ശിവൻറെ ദർശനം]] --> ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൻറെ മൊത്തം വിസ്തീർണം 10 ഏക്കർ ആണ്. ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ചുറ്റമ്പലത്തിനുള്ളിലാണ് ശ്രീകോവിൽ. ധ്വജപ്രതിഷ്ഠയില്ല എന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിൽ നിരവധി അരയാലും, പേരാലും ഉണ്ട്. ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണശൈലി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ശിവക്ഷേത്രത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു. ശിവൻറെ പ്രതിഷ്ഠയോട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് മണ്ഡപത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണരീതി. തിടപ്പള്ളി, വലിയ ബലിക്കല്ല്, നാലമ്പലം, ആനപ്പന്തൽ, മണ്ഡപം, ബലിക്കല്പുര, ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠ, സപ്തമാതൃക്കൾ എല്ലാം തന്നെ ശിവ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ശിൽപ്പ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരമാണ്. ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിനു നേർക്കാണ് മുഖമണ്ഡപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഖമണ്ഡപത്തിൻ്റെയും ബലിക്കല്പുരയുടേയും തട്ട് നവഗ്രഹങ്ങൾ കൊത്തിയ ഒറ്റപ്പലകയിൽ തീർത്തതാണ്. മണ്ണുത്തരം, ചിറ്റുത്തരം മുതലായവയിൽ രാമായണം, മഹാഭാരതം എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . അതുപോലെ കരിങ്കൽ തൂണുകളിൽ മനോഹരമായ കൊത്തുപണികളും കാണാം. <!-- [[ചിത്രം:Kdr temple north gopuram door.jpg|thumb|left| വടക്കേ ഗോപുരവാതിൽ- [[പിത്തള]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു]] --> [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിന്റെ]]‍ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു രഹസ്യ അറയാണ്. ഈ അറയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതിൻ്റെ മുഖം ശ്രീകോവിലിലേക്കാണ്‌‍. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായിട്ടുള്ള ഈ കവാടം എല്ലായ്പ്പോഴും ചുവന്ന പട്ടുവിരിച്ച് മൂടിയിട്ടിരിക്കും. രഹസ്യ അറയ്ക്ക് [[ശ്രീമൂലസ്ഥാനം]] എന്നും പറയുന്നു. പരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച മഹാമേരുചക്രവും ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശ്രീചക്രവും ഒപ്പം സംഹാരമൂർത്തിയായ "രുധിര മഹാകാളിയുടെ" പ്രതിഷ്ഠയും ഈ രഹസ്യ അറയിൽ ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ മൂലപ്രതിഷ്ഠ (കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ ) നിർവഹിച്ച സ്ഥലമായ ശ്രീമൂല സ്ഥാനമാണ് രഹസ്യഅറയാക്കിയിരിക്കുന്നത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിലേക്കു മാത്രം ഒരു ചെറിയ കവാടമുള്ളതും, മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ കരിങ്കല്ല് കൊണ്ട് അടച്ചു കെട്ടിയതുമായ രഹസ്യ അറയുടെ കവാടത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരവും രണ്ടടി വീതിയും കാണും. കവാടത്തിലേക്ക് കയറിച്ചെല്ലാൻ മൂന്ന് തൃപ്പടികളും ശ്രീകോവിലിനുള്ളിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിവൻ്റെ നടയ്ക്കുള്ള മണ്ഡപത്തിൻ്റെ വടക്കേ അറ്റത്തായി നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിട്ടാണ് രണ്ട് നിലയുള്ള പള്ളിമാടം. നിത്യേന വിളക്കുവയ്പ്പ് നടത്തുന്ന പള്ളിമാടത്തിലാണ് ഭഗവതിയുടെ പള്ളിവാളും, ചിലമ്പും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. അശ്വതി കാവുതീണ്ടലിനു നടയടച്ചതിന് ശേഷം, പൂയം നാളിൽ നട തുറക്കുന്നതു വരെ വഴിപാടുകൾ ഭക്തജനങ്ങൾ പള്ളിമാടത്തിനു മുന്നിലാണ് അർപ്പിക്കാറ്. == പ്രതിഷ്ഠകൾ == [[ചിത്രം:Kodungallur Bhagavathy.jpg|thumb|200px|കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ]] ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ [[ഭദ്രകാളി| "ഭദ്രകാളിയാണ്"]] ക്ഷേത്രത്തിലെ [[പതിഷ്ഠ| മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ]]. വരിക്കപ്ലാവിൽ നിർമ്മിച്ച ബിംബത്തിൻ്റെ ദർശനം വടക്കോട്ടാണ്‌. ദാരുബിംബത്തിന് എടുത്തു മാറ്റാവുന്ന ഒരു സ്വർണ്ണഗോളകയും ഉണ്ട്. ദാരിക വധത്തിന് ശേഷം പ്രദർശിപ്പിച്ച വിശ്വരൂപത്തിൽ ഉഗ്രമായ രൗദ്രഭാവ ത്തിലാണിരിക്കുന്നത്. കാളിയുടെ നിറം കറുപ്പാണ്. ചാന്താട്ടം ചെയ്യുന്നതിനാൽ വിഗ്രഹവും കറുപ്പു നിറത്തിലാണ്. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് പീഠത്തോടുകൂടി ഉദ്ദേശം ആറടി ഉയരമുണ്ട്. വലത്തെ കാൽ മടക്കി ഇടത്തേത് തൂക്കിയിട്ട രൂപത്തിലാണ്‌ ഇരിപ്പ്. തലയിൽ കിരീടമുണ്ട്. ഭഗവതിയുടെ ഇടത്തെ കാതിൽ ആനയും വലത്തേ കാതിൽ സിംഹവുമാണ് കമ്മലായിട്ടുള്ളത്. മുഖത്ത് ദ്രംഷ്ടകളുണ്ട്. ബിംബത്തിൽ വൃത്താകാരത്തിലുള്ള താലിമാലകളും വഴിപാടായി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള നിരവധി ആഭരണങ്ങളും ചാർത്താറുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് എട്ട് കൈകൾ കാണുന്നുണ്ട് എങ്കിലും കൈകളിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. എട്ട് കൈകളിൽ വലതുഭാഗത്ത് മുകളിൽ നിന്നും താഴോട്ട് ആദ്യത്തേതിൽ തൃശൂലവും രണ്ടാമത്തേതിൽ ഖട്വാഗവും, മൂന്നാമത്തേതിൽ കൈമുന്നിലേക്ക് മടക്കി മേൽ വയറിനോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നതിൽ നന്ദകം വാളും, നാലാമത്തേതിൽ ദാരിക ശിരസ്സുമാണുള്ളത്. ഇടതുഭാഗത്ത് ഒന്നാമത്തേതിൽ മണിനാഗവും, രണ്ടാമത്തെതിൽ ചിലമ്പും, മൂന്നാമത്തതിൽ മുന്നിലേക്ക് നീട്ടിപ്പിടിച്ച വട്ടകവും, നാലാമത്തേതിൽ ഓട്ടുമണിയുമാണ് കാണാൻ കഴിയുക. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുന്നിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് പീഠത്തിലുറപ്പിച്ച ബലികല്ലുണ്ട്. ഇതിന് പ്രത്യേക സ്വർണ്ണ ഗോളകയും പ്രഭാമണ്ഡലവും ഉണ്ട്. ശ്രീചക്ര പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. [[പ്രമാണം:Kannaki_staue_as_created_by_Cheran_Chenkuttavan.jpg|ലഘുചിത്രം|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിവിഗ്രഹം]] === രഹസ്യ അറ === പ്രധാന ശ്രീകോവിലിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു രഹസ്യ അറയുണ്ട്. ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് ഉള്ളിൽ നിന്ന് ബന്ധിച്ച മരം കൊണ്ടുള്ള ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതായത് മുഖ്യ ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ടു കടക്കത്തക്കരീതിയിലാണ് ഈ അറ. രഹസ്യ അറയുടെ വാതിൽ ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കും. ഈ രഹസ്യ അറയ്ക്ക് "ശ്രീമൂലസ്ഥാനം" എന്ന പേരും ഉണ്ട്. ഉള്ളിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് ഉറപ്പിച്ചതും, സ്വർണ്ണ ഗോളക കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതുമായ രുധിര മഹാകാളിയുടെ മൂലബിംബവും അഞ്ചു ശ്രീചക്രങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. "രുധിര മഹാകാളി" കോപമൂർത്തിയായതിനാൽ നേരിട്ട് ദർശനം പാടില്ലത്രെ; അതിനാൽ ഈ വിഗ്രഹം കറുത്ത തുണിയിട്ട് മൂടിയിരിക്കുകയാണ്, പകരം ഭക്തർക്കു ദർശിക്കാൻ വടക്കു ദിക്കിലേക്ക് ദർശനമായി ഭദ്രകാളിയുടെ മറ്റൊരു ദാരുബിംബവും അതിന് മുമ്പിലായി ത്രിപുര സുന്ദരിയുടെ അർച്ചനാ ബിംബവും പ്രഭാമണ്ഡലവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയായി നാം ദർശിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമാധികാരി വലിയ തമ്പുരാനോ അമ്മത്തമ്പുരാട്ടിയോ ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് വരുന്ന സമയത്തോ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] ഒരു സന്തതിയെ ഒന്നാംപിറന്നാളിന്‌ രുധിര മഹാകാളിക്ക് മുന്നിൽ (പടിഞ്ഞാറേ നടയ്ക്കൽ) അടിമ കിടത്താൻ കൊണ്ടുവരുമ്പോഴോ മാത്രമേ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെ നട തുറക്കുകയുള്ളു. തമ്പുരാനോ തമ്പുരാട്ടിയോ നടയ്ക്കൽ എത്തി നമസ്ക്കരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ പടിഞ്ഞാറെ നടയ്ക്കൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള മണി അഞ്ച് പ്രാവശ്യം മുഴക്കും. ഈ അവസരത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെനടയുടെ വലത്തെ കതകു മാത്രം തുറന്നുകൊടുക്കും. തമ്പുരാൻ നമസ്കരിച്ച് എഴുന്നേൽക്കും മുൻപ് നട അടച്ചുകഴിയും. ചെങ്കുട്ടവൻ കണ്ണകിയെ മൂലപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലമാകാം പിന്നീട് രഹസ്യ അറയായത്. രഹസ്യ അറയിൽ നിന്ന് കിഴക്കുഭാഗത്തേക്ക് ഉദ്ദേശം നൂറടിയോളം ദൂരത്തിൽ ഒരു തുരംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. മീനഭരണി കഴിഞ്ഞ് നട അട അടച്ചുകിടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ നടതുറപ്പുവരെ അടികളാണ് എല്ലാ പൂജകളും നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഓരോ യാമത്തിലും ഓരോ പൂജയെന്ന കണക്കിലാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്. ഇതിന്നായി അടികൾ ഈ തുരംഗത്തിൽ കൂടിയായിരുന്നുവത്രെ പണ്ട് പോയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഈ തുരംഗം അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. പുറമെ നിന്നുള്ള പ്രവേശന ദ്വാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു ദീപസ്‌തംഭവും ഭണ്ഡാരവും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഇന്നും ഈ തുരംഗത്തിന്നു മുകളിലൂടെ കടത്തിവിടാറില്ല. ആനകൾ അവിടെയെത്തിയാൽ പ്രദക്ഷിണം മുഴുമിക്കാതെ മടങ്ങുകയാണ് പതിവ്. <ref name="nanda"/> === പരമശിവൻ === മറ്റൊരു മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠയായ [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണ്. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ തറ കരിങ്കല്ലുകൊണ്ടും ചുമരുകൾ വെട്ടുകല്ലുകൊണ്ടും തീർത്തതാണ്. [[നന്ദി]] പ്രതിഷ്ഠ ഇവിടെയില്ല. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള [[ബലിക്കല്ല്]] സാമാന്യം വലുതാണ്. ശിവന് പ്രത്യേക ഉത്സവങ്ങളും ധ്വജവും ഇല്ല. === ക്ഷേത്രപാലകൻ === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR4.JPG|thumb|200px|ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം‍]] ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിഷ്ഠ ആണിത്. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സംരക്ഷകൻ ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം. വടക്കേനടയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കോട്ട് നീങ്ങി കാണുന്നതാണ് [[ക്ഷേത്രപാലകൻ|ക്ഷേത്രപാലക]]ന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ശിവചൈതന്യം നിറഞ്ഞ മൂർത്തിയാണിത്. 12 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. ഇതാണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ വിഗ്രഹം. മലബാറിലെ ക്ഷേത്രപാല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രപാലൻ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഇത് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[ചതുക്കപ്പൂതം|ചതുക്കപൂതമാണെന്നും]] അതല്ല കാലഭൈരവനാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്.<ref name="pgr"/> [[ശർക്കരപ്പായസം|ശർക്കരപായസത്തിൽ]] [[തൈര്|തൈര്‌]] ചേർത്ത [[പുളിഞ്ചാമൃതം|പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്‌]] പ്രത്യേക നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ള കല്ലിലാണ് മുട്ട് ഇറക്കുന്നതിനുള്ള [[നാളികേരം]] ഉടക്കുക. ദേവീക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള തുലാഭാരം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയിലാണ് നടത്തി വരുന്നത്. ഇവിടത്തെ പ്രത്യേക വഴിപാട് ചമയമാണ്. വൈകീട്ട് ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം കുലവാഴ, കുരുത്തോല, കരിക്കിൻകുല എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും, ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപാരാധനയ്ക്ക് ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ മുമ്പിൽ നാളികേരം എറിഞ്ഞ് ഉടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകനെ 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കും. മുഖത്ത് ചന്ദനം ചാർത്തി തണ്ണീരാമൃതം നിവേദ്യം നൽകും. ഇതിനെയാണ് ചമയം എന്ന് പറയുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ശക്തിപീഠക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാവൽദൈവമായി കാലഭൈരവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നതും ഇതിന്‌ സമാനമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇത് കാലഭൈരവൻ ആണെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. === തവിടാട്ട് മുത്തി (ചാമുണ്ഡി) === <!-- [[ചിത്രം:തവിടാട്ട്മുത്തി.jpg|thumb|200px|left| തവിടാട്ട് മുത്തി]] --> [[ചാമുണ്ഡി]] രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണിത്. മേൽക്കൂരയോ ചുറ്റുമതിലോ ഇല്ല. പുറത്ത് ശിവന്റെ നടക്കൽ ഇടതുഭാഗത്തായാണ് പ്രതിഷ്ഠ. [[തവിട്]] കൊണ്ട് ഉഴിഞ്ഞിടുകയാണ് പ്രധാന വഴിവാട്. തവിട്ടുമുത്തിക്ക് തവിട് ആടിക്കാം എന്ന വഴിപാട് നേർന്നാൽ വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വാസകോശസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ദുർഗ്ഗയുടെ പുരികക്കൊടിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷയായി ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ഉഗ്രഭാവത്തിലുള്ള മഹാകാളിയാണ്‌ ചാമുണ്ഡി. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരമുള്ള പീഠത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ഒന്നര അടി ഉയരമുള്ള തവിട്ടുമുത്തിയുടെ വിഗ്രഹം എട്ട് തൃകൈകളോടുകൂടിയ ദേവിരൂപമാണ്. ഇവിടെ നിത്യപൂജയോ നിവേദ്യമോ ഇല്ല. ഭക്തജനങ്ങൾ വഴിപാടായി ആടിക്കുന്ന തവിടാണ് തവിട്ടുമുത്തിക്ക് പൂജയും നിവേദ്യവും. തവിട് ആടിക്കാനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്ക് ആണ്. === വസൂരിമാല === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR5.JPG|thumb|200px|വസൂരിമാലയുടെ ക്ഷേത്രം]] പടിഞ്ഞാറെ നടയിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് വസൂരിമാല. ദേവീഭക്തയായി മാറിയ ദാരികന്റെ പത്നി മനോദരി ആണിതെന്ന് ഐതിഹ്യം. വടക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഇതിന് മേൽക്കൂരയില്ല. വിഗ്രഹത്തിന് 4 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. [[മഞ്ഞൾ|മഞ്ഞൾപ്പൊടി]] ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപപട്. പ്രത്യേക ക്ഷേത്രം ഉണ്ടെങ്കിലും നിത്യപൂജയില്ല. പകരം സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പീഠത്തിൽ വസൂരിമാല സങ്കല്പത്തിൽ നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും നടത്തി വരികയാണ് പതിവ്. വസൂരിമാലയ്ക്കുള്ള വഴിപാടാണ് ഗുരുതി. പത്മദളം വരച്ച് കുരുമുളക്, മഞ്ഞൾ എന്നിവ തൂവുകയാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാട്. വസൂരിമാല ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നുണ്ട്. പത്മദളം സ്ത്രീലിംഗത്തിൻ്റെ പ്രതീകമായതുകൊണ്ട് അതു വരച്ച് ജീവരക്തമൊഴുക്കി ദേവിയെ ഓജസ്വിനിയാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഈ പൂജയിൽ അന്തർഭവിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്നു കരുതേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. വസൂരി പോലുള്ള അസുഖങ്ങൾ വരാതെ ഇരിക്കാനും ഈ വഴിപാട് ചെയ്യുന്നു എന്നൊരഭിപ്രായവുമുണ്ട്. വസൂരിമാല എന്ന പേരുതന്നെ അതിനുള്ള തെളിവായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. വസൂരിമാലയുടെ നടയ്ക്കലാണ് പണ്ട് “ഗുരുതി” നടന്നിരുന്നത്. ഇപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വസൂരിമാലയ്ക്കാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗുരുതി ചാർത്തുക. ദാരികന്റെ വധം ഉറപ്പായപ്പോൾ പത്നിയായ മനോദരി ശിവനെ തപസ്‌ ചെയ്യുകയും വസൂരി രോഗത്തിന്റെ വിത്തുകൾ വരമായി വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. മനോദരി ഇത് ആദ്യം പ്രയോഗിച്ചത് തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ഘാതകിയായ ഭദ്രകാളിയുടെ നേർക്കാണ്. ഇതറിഞ്ഞ ശിവൻ ഘണ്ഠാകർണ്ണനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഭഗവതിയുടെ രോഗം ഭേദം ആക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവതി പിന്നീട് മനോദരിയുടെ കയ്യും കാലും ഛേദിക്കുകയും പശ്ചാത്തപിച്ച മനോദരിയെ "വസൂരി" എന്ന് പേരിട്ട് കൈലാസത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാണകഥ. === സപ്തമാതൃക്കൾ === ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിൻ്റെ തെക്കു ഭാഗമായിട്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന്റെ തുടർച്ചയാണിത്. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴു ഭാവങ്ങൾ ആണ് [[സപ്തമാതാക്കൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിനോട് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഭിത്തിയുടെ തുടർച്ചയായി, കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറ് നീളത്തിൽ വടക്കോട്ട് ദർശനമായി മൂന്ന് നടകളായി പ്രത്യേക പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രധാന മൂർത്തിയായ ഭഗവതിയേയും കൂട്ടിയാൽ അഷ്ടമാതൃക്കളാകും. സപ്തമാതൃക്കളായ [[ബ്രാഹ്മി]] (അഥവാ ബ്രഹ്മാണി), [[മഹേശ്വരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[കൌമാരി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[വാരാഹി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴ് ദേവികളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരേയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭഗവതി പ്രതിഷ്ഠ നിർമ്മിച്ച അതേ വരിക്കപ്ലാവിൻ്റെ തടി കൊണ്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ വിഗ്രഹവും നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വസൂരിമാലയെ സങ്കൽപ്പിച്ചുള്ള നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് നടത്തിവരുന്നത്. === കുരുംബക്കാവ് === [[പ്രമാണം:Turmeric polluting oftemple kdlr.jpg|ലഘുചിത്രം|മഞ്ഞൾപൊടി വഴിപാട് ]] ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മൂലകേന്ദ്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള രാപകൽ എഴുന്നള്ളിപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നത് ഇവിടെ നിന്നുമാണ്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് എത്തിച്ചേരുന്ന [[കുഡുംബി]] സമുദായക്കാർ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിൽ നട തള്ളാനുള്ള ചെമ്മരിയാടുകളെയും പഴക്കുലയും വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ ആനയിക്കുന്നതും ശ്രീകുരുംബക്കാവിൽ നിന്നുമാണ്. പരിസര വാസികളുടേയും ഭക്തജനങ്ങളുടേയും പരിശ്രമഫലമായി നിത്യേന ഉള്ള വിളക്കുവയ്പ്പ് മുടങ്ങാതെ നടന്നുപോരുന്നു. == പൂജകൾ == <!-- [[ചിത്രം:Pooja schedule kurumba temple kodungallur.jpg‎|left|‌‌thumb|180px|പൂജാ സമയങ്ങൾ]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രികൾ താമരശ്ശേരി മേയ്ക്കാട്ടുമനയിലെ അംഗങ്ങളാണ്. നമ്പൂതിരിമാരിൽനിന്ന് അല്പം താഴെ എന്ന് കരുതുന്ന [[അടികൾ]] എന്ന പൂജാരിമാരാണ് ശാക്തേയ പൂജകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. സാത്വിക പൂജകൾ നടത്തുന്നത് നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഓത്തില്ലാത്ത നമ്പൂതിരിമാരേ പൂജയ്ക്ക് വരാറുള്ളു. അടികൾ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ചുമതല മൂന്ന് മഠങ്ങൾക്കായി പങ്കുവച്ചിരുന്നു. അവ മഠത്തിൽ മഠം, കുന്നത്തു മഠം, നീലത്തും മഠം എന്നിങ്ങനെയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പല ചടങ്ങുകളിലും അബ്രാഹ്മണസമ്പർക്കമാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രഭരണം കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിർവഹിക്കുന്നു. === സുവാസിനീപൂജ === മംഗല്യവതികളായ സ്ത്രീകൾ കുടുംബഐശ്വര്യത്തിനും നെടുമംഗല്യത്തിനും ഉത്തമദാമ്പത്യത്തിനും വേണ്ടി നേരിട്ട് നടത്തുന്ന സമൂഹ അർച്ചനയാണിത്. [[കുഡുംബി]] സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ആണ് പ്രധാനമായും കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി ദിവസത്തിൽ സുവാസിനീപൂജ ആചരിക്കുന്നത് . == വഴിപാടുകൾ == <!-- [[ചിത്രം:കതിന.jpg|thumb| വെടിവഴിപാടിനായി കതിനകളൊരുക്കി വച്ചിരിക്കുന്നു]] --> * എറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിപാട് വെടിവഴിപാടാണ്. വലിയ വെടി, ചെറിയ വെടി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം വഴിപാടുകൾ ഉണ്ട്. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ മറ്റൊരു സംഭാവനയായാണ്‌{{തെളിവ്}} കതിന വെടികളെ കാണുന്നത്. * ഗുരുതിയാണ്‌ മറ്റൊരു വഴിപാട്. ശത്രുദോഷത്തിനും മാനസികപ്രശ്നങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായി ചെയ്യുന്ന വഴിപാടാണിത്. ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്തിവരുന്നത് വസൂരിമാല ക്ഷേത്രനടയ്ക്കലാണ്. ഉഗ്രരൂപിണിയായ ദേവിയുടെ ഉഗ്രത വർദ്ധിക്കാതിരിക്കാനാണ് ഗുരുതിപൂജ നടത്തിയിരുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചിക- ധനു മാസങ്ങളിലെ മണ്ഡലകാലങ്ങളിലും, മീനഭരണിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതുതൊട്ട് ക്ഷേത്രനട തുറക്കും വരെയും ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്താറില്ല. * വസൂരിമാലയ്ക്ക് മഞ്ഞൾപ്പൊടി ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഒരു പ്രാവശ്യം ആടിച്ച പൊടി വീണ്ടും ആടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. * ക്ഷേത്രപാലകന് പ്രധാന വഴിപാട് ചമയമാണ്‌. 101 നാളികേരം ഉടയ്ക്കലും 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കലും ഇതിൽ പെടും. ക്ഷേത്രപാലകനുള്ള മറ്റൊരു വഴിപാട് പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്. <!-- [[ചിത്രം:വസൂരിമാല.jpg‎|thumb|വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞൾ ചാർത്തുന്ന ഭക്തർ, ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ സ്ഥാപിച്ച ഒറ്റമുലച്ചി കണ്ണകിയാണ് ഇതെന്ന് ചിലർ കരുതുന്നു]] --> * തവിടാടുമുത്തിക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാട് തവിട് ആടിക്കലാണ്. അതിനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്കാണ്. ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. * ഒറ്റയപ്പവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായി നടത്തപ്പെടുന്നു. ഗുരുതി പുഷ്പാഞ്ജലി, രക്ത പുഷ്പാഞ്ജലി, ശത്രുസംഹാര പുഷ്പാഞ്ജലി, മഹിഷാസുര മർദ്ദിനി പുഷ്പാഞ്ജലി എന്നിവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെടും. [[പ്രമാണം:Kodungallur bharani komaram.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭരണി തുള്ളാൻ എത്തിയ കോമരങ്ങൾ ]] == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == === മീനഭരണി === {{Main|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി}} <!-- [[ചിത്രം:Bharani-flags kodungallur.jpg||thumb|200px| കുംഭഭരണിനാൾമുതൽ ക്ഷേത്രം കൊടിതോരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു‍]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മീനഭരണി. ഭരണി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയാണ് മറ്റൊരു ഉത്സവം. കുംഭ മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് ആരംഭിച്ചു മീന മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് അവസാനിക്കുന്ന ഭരണി ഉത്സവം മാർച്ച്‌, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലായി നടക്കുന്നു. ‌ഭദ്രകാളിയും ദാരികനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമാണ് ഈ ആഘോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. അമ്മയായ ഭഗവതിയെ കണ്ടാരാധിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള ഒരു കൂട്ടം ജനങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ ആണ് ഈ ഉത്സവം. ഈ ഉത്സവത്തിനു വരുന്നവരിൽ അധികവും കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകളിൽ (കടത്തനാടൻ) നിന്നുള്ളവരാണെന്നത് ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഇന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് ഉത്സവമാണ്‌. കൊടുങ്ങല്ലൂരും ചേരന്റെ രണ്ടാം തലസ്ഥാനമായ തൊണ്ടി (തിണ്ടിസ്) പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പുരാതന കാലത്തെ ബന്ധമായിരിക്കണം ഈ ആചാരങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ എന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു. <ref> {{cite book |last=വേലായുധൻ |first= പണിക്കശ്ശേരി|authorlink= വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി|coauthors= |editor= |others= |title=സഞ്ചാരികൾ കണ്ട കേരളം|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 2001|series= |date= |year= |month= |publisher= കറൻറ് ബുക്സ്|location= കോട്ടയം|language= മലയാളം|isbn=81-2401-053-6 |oclc= |doi= |id= |pages=434 |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:Podikkalam aalthara.jpg|thumb|മറ്റു ദേശക്കാർക്ക് അവകാശമുള്ള ആൽത്തറകളിൽ ഒന്ന്]] --> ഭഗവതിയുടെ ദ്രാവിഡബന്ധം വെളിവാക്കുന്ന ധാരാളം ചടങ്ങുകൾ മീനഭരണിക്ക്‌ കാണാൻ കഴിയും. കാവുതീണ്ടല്, മന്ത്രതന്ത്രാദികൾ ഇല്ലാത്ത കൊടിയേറ്റം, കോഴികല്ല്‌ മൂടല്, കോഴിയും പിടിയും എന്ന വിഭവം തയ്യാറാക്കൽ, പാലക്കാവേലൻറെ വരവ്‌, ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലർ തുടങ്ങിയവ വാങ്ങുക എന്നി പ്രത്യേക അനുഷ്ഠാനങ്ങളാണ്. കൊടിയേറ്റ് ചടങ്ങ് കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിനാളിൽ നടക്കുന്നു. ഇതിനെ ഭരണിവേല കൊടിയേറുക എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. <ref name="pckartha"/> തലേ ദിവസം നടക്കുന്ന ചടങ്ങായ (അശ്വതി നാളിൽ) അശ്വതീകാവുതീണ്ടലാണ്‌ എങ്കിലും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. മീനഭരണി ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ യാതൊരാഘോഷവുമില്ല. പിന്നീട് പൂയം നാളിലെ നടതുറപ്പ് ആണ് പ്രധാനം. കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിദിവസമുള്ള കൊടിയേറ്റുമുതൽ മീനമാസത്തിലെ അശ്വതിനാൾ വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളാൺ ആഘോഷങ്ങൾ മുഴുവനും. ഇക്കാലയളവിൽ കേരളത്തിലെ മിക്ക ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പൂരം, കുത്തിയോട്ടം, കെട്ടുകാഴ്ച എന്നീ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. അശ്വതിനാളിനു മുന്നേ തന്നെ വിദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും നിരവധി പേർ കാവിലെത്തും. വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ എത്തുന്ന ഭക്തരെ ഭരണിക്കാർ എന്നാണ്‌ വിളിക്കുക.<ref name="pckartha"/> [[പ്രമാണം:Komarangal.jpg|ലഘുചിത്രം|the devotees of Kodungallur bhagavati in special attire and weapon of old age]] [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] കൊടിയേറ്റിനോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന ചടങ്ങുകളിൽ ആശാരിയും തട്ടാനും ചേർന്ന് നടത്തുന്ന ഒന്നുണ്ട്. വീരാശാരിയും മലയൻ തട്ടാൻ എന്നു വിളിക്കുന്ന തട്ടാനുമാണവർ. തട്ടാൻ മണികിലുക്കി അമ്പലം വലം വെച്ച് ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പ്ലാപ്പിള്ളിത്തറവാട്ടിലെ മൂത്തന്മാർ ക്ഷേത്രം ശുദ്ധമാക്കുന്നു. അതോടെ അമ്പലത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ആലിന്മേലും ഗോപുരത്തിലും കൊടിക്കൂറകൾ കെട്ടുന്നു. അതോടെ ഭരണിക്കാലം ആരംഭിക്കുകയായി.<ref name="pckartha"/> [[മീനം|മീനത്തിലെ]] തിരുവോണദിവസം മുതൽ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭക്തജനപ്രവാഹം തുടങ്ങും. എല്ലാദേശത്തു നിന്നും ജനങ്ങൾ സംഘം ചേർന്ന് ഭരണിക്കാരായി വന്നു ചേരുന്നു. അശ്ലീലം കലർന്ന നാടൻ പാട്ടുകളോ പുരാണ കഥകളോ ഭഗവതി സ്തുതികളോ പാടി മണികെട്ടിയ വടിയുമായാണ്‌ അവർ വരിക. ഭഗവതിയെപ്പോലെ വാളും ചിലമ്പും പൂമാലകളും ധരിച്ച കോമരങ്ങളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകും. [[വയനാട്]], [[കണ്ണൂർ]], [[തലശ്ശേരി]], [[പാലക്കാട്]] എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംഘമായി കാൽനടയായി വരുന്നവരും ഉണ്ട്. ഭരണിക്ക് പോകുന്നതിനു ഏഴുദിവസത്തെ വ്രതാചരണം അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. [[ശബരിമല|ശബരിമലക്ക്]] പോകുന്നതു പോലുള്ള സന്നാഹങ്ങളും പൂജകളും കഴിച്ചാണ്‌ ഇവർ എത്തിയിരുന്നത്. പലരും കുടുംബ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും പൂജകൾ നടത്തിയിട്ടാണ് ഇങ്ങോട്ടേക്ക് വരുന്നത്. എല്ലാ ജാതിയില്പെട്ടവർക്കും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പോകാം എന്നും ആദിമകാലങ്ങളിൽ നിരവധി കോഴികളെ അറുത്ത് വെള്ളത്തിനു പകരം മദ്യം തർപ്പണം ചെയ്യുന്ന പതിവായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വില്യം ലോഗൻ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ശാക്തേയപൂജക്ക് ജാതിയോ താന്ത്രിക ആചാരങ്ങളോ നിർബന്ധം അല്ലാ എന്നതും മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ആണ്.<ref> {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-046-6 |oclc= |doi= |id= |pages=440|chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> === കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ === മീനഭരണിക്ക് പത്തു്‌ ദിവസം മുൻപാണ്‌ കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ എന്ന ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നടക്കൽ കോഴിയെ അറുത്ത് ബലി കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. മൃഗബലി പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിരോധിച്ചതുമൂലം അതിനു പകരമായി ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് ബലിക്കല്ല് മൂടുന്ന ചടങ്ങാണ്‌ ഇപ്പോൾ നടത്തപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ പ്രതീകാത്മകമായി കുമ്പളങ്ങ മുറിക്കലും കോഴിയെ പറപ്പിക്കലും നടത്തിവരുന്നു. നിരോധനം വരുന്നതിനു മുന്പ് വടകരയിലെ തച്ചോളി വീട്ടിലെ അവകാശമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കോഴിയെ ബലി കഴിക്കുക എന്നത്. കോഴി ബലിയുള്ളപ്പോൾ കാവിന്റെ പരിസരത്തും, വീടുകളിലും കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം ഉണ്ടാക്കുന്നു. കോഴിയും പിടിയും എന്നാണ് ആ വിഭവത്തിന്റെ പേര്. ഇത് ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദമായി കണക്കാക്കുന്നു. കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മാംസേതര വിഭവമാണ് ഇത് മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. ഇന്നും ആചാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം വീടുകളിൽ ഭരണി നാളിൽ സ്വാദിഷ്ഠമായ കോഴിയും പിടിയും അരി പായസവും വയ്ക്കുന്നു. ചിലരൊക്കെ രാത്രിയിൽ ഇവ വീതും വയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ മുറിയടച്ചു ഇലയിൽ മരിച്ചുപോയ കാരണവന്മാർക്ക് വിളക്ക് വച്ച് മേല്പറഞ്ഞ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നതിനാണ് ‘വീത് ’ എന്ന് പറയുന്നത്. കോഴിക്കല്ല് മൂടിയാൽ പിന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ വെടി നിർത്തിവക്കുന്നു. പിന്നീട് നടതുറപ്പിനുശേഷമേ വീണ്ടും ഇത് പുനരാരംഭിക്കുകയുള്ളൂ. കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ ചടങ്ങിനു ശേഷം, രേവതി നാളിൽ കളമെഴുത്തുപാട്ടുണ്ട്. അതിൻ കടത്തനാട്ടുകാർക്കാണ് അവകാശം. രേവതി ദിവസം സന്ധ്യയോടെ ദാരികന് മേൽ ഭഗവതിയുടെ വിജയം വിളിച്ചറിയിച്ചു കൊണ്ട് രേവതി വിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="pckartha"/> === കാവുതീണ്ടൽ (അഥവാ (കാവ് പൂകൽ) === [[ചിത്രം:Kodungallur Bharani.jpg|thumb|200px| കാവു തീണ്ടുന്ന കോമരങ്ങൾ]] ഭരണിനാളിനു തലേദിവസം അശ്വതി നാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് കാവുതീണ്ടൽ. ചിലപ്പോൾ കാവ് പൂകൽ എന്നും ഈ ചടങ്ങ് അറിയപ്പെടുന്നു. അശ്വതി ദിവസം രാവിലെ ഏഴ് മണിക്ക് പുലപ്പാടത്തു കാവിൽ നിന്നുള്ള വള്ളോൻ ആഘോഷമായി വന്നു ക്ഷേത്രത്തെ വലം വച്ചു പോകുന്നു. അന്ന് ഉച്ചക്ക് പന്ത്രണ്ട് മണിയോടെ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ വടക്കേ നട അടച്ചുപൂട്ടും, പിന്നീട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേക്ക് ആരേയും പ്രവേശിപ്പിക്കുകയില്ല. അത്താഴപൂജക്ക് ശേഷം അശ്വതീപൂജ എന്ന പേരിൽ രഹസ്യമായ മറ്റൊരു ചടങ്ങൂകൂടി നടത്തപ്പെടുന്നു. ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നും നിന്ന് ആഭരണങ്ങൾ എല്ലാം അഴിച്ചുമാറ്റി തൃച്ചന്ദനപ്പൊടി ചാർത്തുന്നു. ഭഗവതി ഒരു സാധാരണക്കാരിയായി മാറുന്നു എന്നാണ് സങ്കൽപ്പം. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ മുറിവേറ്റ ഭഗവതിക്കുള്ള ചികിത്സ എന്നാണ് ഇതിന്റെ പിന്നിലുള്ള വിശ്വാസം.<ref name="pckartha"> {{cite book |last= പി.സി|first=കർത്താ |authorlink=പ്രൊഫ.പി.സി.കർത്താ ‍|coauthors= |editor= |others= |title=ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം |origdate= |origyear=1998 |month=നവംബർ|url= |format= |accessdate= 2008 |edition=ദ്വിതീയ പതിപ്പ് |series= |date= |year=2003 |month= |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ്|location=കേരളം |language=മലയാളം |isbn=81-7130-860-0 |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:കോഴിക്കല്ല്-കുരുംബക്ഷേത്രം.jpg|thumb|left|250px|ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ല് - കോഴിക്കല്ല് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇതിലെ പദ്മദളങ്ങൾ ബൌദ്ധപാരമ്പര്യം തെളിയിക്കുന്നു]] --> ഇതിനുശേഷം നടതുറന്നു കഴിഞ്ഞാൽ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] വലിയ തമ്പുരാനെ ദേവിയുടെ ഭക്തന്മാരും [[ഒന്നു കുറെ ആയിരം യൊഗക്കാർ|യോഗക്കാരും]] ചേർന്ന് ആനയിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു. അദ്ദേഹം കിഴക്കേ നടയിലുള്ള നിലപാടുതറയിൽകയറി കോയ്മ സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ കാവ്തീണ്ടൽ അഥവാ കാവ് പൂകൽ ആരംഭിക്കുകയായി. കാവുതീണ്ടൽ എന്നു പറയുന്നത് ആദ്യകാലത്ത് കാവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ജാതിക്കാർക്കും പിന്നീട് ക്ഷേത്രം വിലക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ കാവിൽ പ്രവേശിക്കാനായി ഒരുക്കപ്പെട്ട ഒരു ദിനമാണ്‌. അതിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ദേവീഭക്തന്മാരും കോമരങ്ങളും ഉറഞ്ഞ്തുള്ളി മൂന്നുവട്ടം ക്ഷേത്രത്തെ വലം വക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിലെ ചെമ്പ് പലകയിൽ അടിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ ഈ പ്രദക്ഷിണം വക്കൽ നടക്കുന്നത്. ഇതിനുശേഷം ഏഴുദിവസം കഴിഞ്ഞു പൂയം നാളിലെ ക്ഷേത്രനട തുറക്കൂ. ഇതിനെ പൂയത്തന് നാളിൽ നടതുറപ്പ് എന്നാണ്‌ പറയുക. (മീന ഭരണി ദിവസം ഭഗവതിക്ക് വരിയരി പായസം നിവേദിക്കുന്നു. ഇതല്ലാതെ മറ്റു ചടങ്ങുകൾ ഒന്നും ഭരണി ദിവസം നടക്കുന്നില്ല).<ref name="pckartha"/> കാവുതീണ്ടൽ കഴിഞ്ഞ് പിറ്റേ ദിവസം മീന ഭരണി ദിവസം വരിനെല്ലിന്റെ [[പായസം|പായസമാണ്‌]] നിവേദ്യമായി നൽകുക. പിറ്റേന്ന് മുതൽ ഒരോ നേരത്താണ്‌ പൂജ. ശാക്തേയ വിധിപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക രഹസ്യ പൂജകൾ ആണിത്. വടക്കേ നട അടഞ്ഞു കിടക്കുന്നതിനാൽ അടികൾ കിഴക്കേ നട വഴിയാണ്‌ പൂജ ചെയ്യാനകത്ത് കയറുക. ആ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്തർക്ക് ദർശിക്കാൻ വേണ്ടി ഭഗവതിയെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള പള്ളി മാടത്തിൽ സങ്കല്പിച്ചു ഇരുത്തുന്നു. <ref name="pckartha"/> ;കോമരങ്ങൾ രേവതി നാളിൽ കോമരങ്ങളേയും ഭക്തജനങ്ങളേയും കൊണ്ട് കാവ് നിറയുന്നു. ഒരോ ദേശത്തു നിന്നും എത്തുന്നവർക്ക് അവരുടേതായ ആൽത്തറകൾ കാവിലുണ്ട്. അവകാശത്തറകൾ എന്നാണിവ അറിയപ്പെടുന്നത്. കാവു തീണ്ടൽ സമയത്ത് അവകാശമുള്ളവർ ഒഴികെ ആരും ഈ തറകളിൽ കയറാറില്ല. ===പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് (പൂയം തൊഴൽ) === മീനത്തിലെ അശ്വതി ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് അടയ്ക്കുന്ന ക്ഷേത്ര നട തുടർന്ന് ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം ദർശനത്തിനായി നട തുറക്കുന്നു. ഇതിനെ പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് എന്ന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. അന്ന് ഭഗവതിയെ സർവാഭരണ വിഭൂഷിതയായി, ഏറ്റവും സന്തുഷ്ടയായി ആണ് കാണാൻ സാധിക്കുക എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് ദർശനം നടത്തുന്നത് ഏറെ ഐശ്വര്യകരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂയം തൊഴാൻ വലിയ തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. അതോടുകൂടി കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഉത്സവത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പൂർണ്ണമാകുന്നു. === കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി === [[മകരം]] 1 മുതൽ 4 ദിവസം (സാധാരണ ഗതിയിൽ ജനുവരി 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 മുതൽ) നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പ്രസിദ്ധമായ മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[താലപ്പൊലി]]. മകരമാസത്തിലെ (ജനുവരി/ ഫെബ്രുവരി) സംക്രാന്തി മുതൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഗംഭീര ഉത്സവമാണ് ഇത്. ഭരണി ഉണ്ടാകാറുള്ളത് പോലെയുള്ള ചടങ്ങുകൾ ഈ ഉത്സവത്തിന് ഉണ്ടാകാറില്ല. പകരം ഘോഷയാത്രകളും, ആനച്ചമയങ്ങളും, മേളവും, സുവാസിനീ പൂജ തുടങ്ങിയ നാരീ പൂജകളും മറ്റും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. വിളവെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ഉത്സവം, ഭക്തജനങ്ങളെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയെ തൊഴുന്നത് ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ: * മകര സംക്രാന്തി ദിവസം വൈകുന്നേരം ആരംഭിക്കുന്നു. നാല് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇത് മിക്കവാറും ജനുവരി മാസത്തിലെ 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 തീയതികളിലായി വരുന്നു. * 1001 വെടിവെച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷം തുടങ്ങുന്നു. * താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപ് തന്നെ സംഘക്കളി എന്ന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നു. * പഞ്ചവാദ്യം, പാണ്ടി, പാഞ്ചാരി വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ വലിയ ആനച്ചമയ ഘോഷയാത്രകൾ നടക്കും. * സുവാസിനീ പൂജ: മകരസംക്രാന്തിയിലെ ആദ്യ ദിവസം 'സുവാസിനി പൂജ' നടത്തുന്നു. കുടുംബി സമുദായക്കാർ ഇതിൽ ധാരാളമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ശർക്കരയും തേങ്ങയും അരിപ്പൊടിയും ചേർത്തുള്ള നിവേദ്യം ഭക്തർക്ക് നൽകുന്നു. സുവാസിനി പൂജ എന്നാൽ സ്ത്രീകളെ (സുവാസിനികളെ) പരാശക്തിയുടെ അംശമായി കണ്ട് പൂജിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണിത്, ഇത് സ്ത്രീകളെ 'ജഗദീശ്വരി'യുടെ രൂപമായി കാണുന്നു. അവരെ ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പരാശക്തിയായ ഭഗവതിയുടെ  സ്മരണയുടെയും ആരാധനയുടെയും ഒരു രൂപമാണ്. * പ്രത്യേകത: പകൽ ശീവേലിയും രാത്രി എഴുന്നള്ളിപ്പുമാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ ചടങ്ങുകൾ. ഒരോ ദിവസവും സ്ത്രീകൾ താലത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന ധനധാന്യങ്ങൾ വാദ്യമേള അകമ്പടിയോടെ ഭഗവതിക്ക് മുന്നിൽ ചൊരിയുന്നതാണ്‌ പ്രധാന ചടങ്ങ്. ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയുമാണ് ഇതിന്റെ ഫലം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഉത്സവം, ഈ പ്രദേശത്തെ ഉത്സവ പ്രതീതിയിലാക്കുന്നു. * ദർശന സമയം: ധാരാളം ഭക്തർ എത്തുന്നതിനാൽ ക്ഷേത്രം കൂടുതൽ സമയം തുറന്നിരിക്കുന്നു. മിക്കവാറും ദിവസം മുഴുവൻ ദർശനം സാധ്യമാണ്. പഴയകാവുകളിൽ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതനമായ കൊയ്ത്തുത്സവങ്ങളുടെ പരിഛേദങ്ങളാണിവ. ഊർവരത, സമൃദ്ധി, കാർഷിക വിളവെടുപ്പ്, ഐശ്വര്യം, ശക്തി ആരാധന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ് ഇത്. 9 മുതൽ 11 ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന നാലു ദിവസത്തെ ഗംഭീരമായ താലപ്പൊലിയുത്സവത്തിന് കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തരായ കലാകാരന്മാർ പങ്കെടുക്കുന്ന മേളം, പഞ്ചവാദ്യം, കരിമരുന്നു പ്രയോഗം എന്നിവയുണ്ടാകും. രാത്രി താലപ്പൊലിയായിരുന്നു പണ്ട്. 85 വർഷമായിട്ട് അത് പകലത്തേയും പ്രധാന കാഴ്ചയാണ്‌‍. അതുപോലെ മുൻ കാലങ്ങളിൽ 7 ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നുവത്രെ. <ref name="mpn" /> ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ''കതിനാ'' എന്ന ചടങ്ങുമായി ഇതിന്‌ സാമ്യമുണ്ട്.{{fact}} ക്ഷേത്ര നടത്തിപ്പിനാവശ്യമായ വിഭവസമാഹരണമാണ്‌ ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. മകര സംക്രമദിവസത്തിൽ ആയിരത്തൊന്നു കതിനാവെടികൾ മുഴങ്ങുന്നതോടെയാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ തുടക്കം. വ്രതശുദ്ധകളായ കന്യകമാർ മംഗളവസ്തുക്കളും കാഴ്ചദ്രവ്യങ്ങളും നിറച്ച താലം ദേവിക്ക് വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ സമർപ്പിക്കുന്നു. അതാണ്‌ താലപ്പൊലി. താലപ്പൊലി ആരംഭത്തോടെ [[സംഘക്കളി]] ആരംഭിക്കും. ശാസ്താക്കളി, പാനയംകളി, യാത്രാക്കളി എന്നൊക്കെ ഈ അനുഷ്ഠാനത്തിനു പേരുണ്ട്. നൂറ്റൊന്നു ദിവസത്തെ 'കുളി'യും 51 ദിവസത്തെ വ്രതവും നോറ്റ് ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച [[മലയരയൻ|മലയരയന്മാർ]] [[ഇരുമുടിക്കെട്ട്|ഇരുമുടിക്കെട്ടുകളുമായി]] വന്നെത്തുന്നു. താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപേ [[ചൊവ്വര]] ദേശത്തെ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]] വന്ന് സംഘക്കളി നടത്തുന്നു. [[കുടുംബി|കുടുംബികൾ]] ചെമ്മരിയാടുകളെ ഭഗവതിക്ക് നടയ്ക്ക് വെക്കുന്നു. ഈ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം നാലുദിവസത്തെ താലപ്പൊലിയുത്സവം നടക്കുന്നു. <ref name="pckartha" /> ഒന്നാം താലപ്പൊലിയുടെ പൂർണചുമതല ഒന്നു കുറെ ആയിരം യോഗത്തിനാണ്. യോഗക്കാരുടെ കൂട്ടമിരുത്തലും തമ്പുരാൻറെ സാന്നിദ്ധ്യവും പഴയ ചരിത്രസംഭവങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. മറ്റ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി നടത്തുന്നത് കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡാണ്. എന്നാൽ പണ്ട് രണ്ടാം ഉത്സവം അയിരൂർ അയ്യായിരം നായർ കരയോഗവും, മൂന്നാം ദിവസത്തെ കൊച്ചികോവിലകവും നാലാം‍ ദിവസത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ തമ്പുരാക്കന്മാരും നടത്തിവന്നിരുന്നു. രണ്ടാം താലപ്പൊലി നടത്തിയിരുന്ന അയ്യൂരായിരം എന്ന യോഗക്കാർ കൊല്ലവർഷം 1075 നോടടുപ്പിച്ച് നാമാവശേഷമായിത്തീർന്നു. അതിനുശേഷം ദേവസ്വമാണ്‌ നേരിട്ട് നടത്തുന്നത്. അഞ്ച് മുതൽ എട്ട് വരെയും പണ്ട് താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചാം താലപ്പൊലി [[ഈഴവർ|ചോവന്മാരും]] ആറാം താലപ്പൊലി [[വാലന്മാരും്‍|അരയന്മാരും]] ഏഴ് [[കണകർ|കണകന്മാരും]] എട്ടാമത്തേത് [[ചെറുമർ|ചെറുമരുമാണ്‌]] നടത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് അത് നാല് ദിവസമായി ചുരുങ്ങി. <ref name="mpn"/> === ചാന്താട്ടം === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തിക]] നാളിലെ ചാന്താട്ടം പ്രധാനമാണ്. തേക്കിൻകറ, ഗോരോചനം, കസ്തൂരി എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചാണ് തടിയിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ദേവി വിഗ്രഹത്തിന് ചാന്താട്ടം നടത്തുന്നത്. ആടിയ ചാന്ത് തൊടുന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് നെടുമംഗല്യത്തിൻ ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതുന്നു. === നവരാത്രി === ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[നവരാത്രി]] ഉത്സവം. സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിലായി ഇത് നടക്കുന്നു. ഒൻപത് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവം ആണിത്. ഭഗവതിയെ ഒൻപത് ഭാവങ്ങളിൽ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അവസാനത്തെ 3 ദിവസങ്ങൾ ഏറെ പ്രധാനമാണ്. പത്താം ദിവസമായ വിജയദശമി നാളിൽ രാവിലെ [[വിദ്യാരംഭം]] നടക്കുന്നു. കലാസാംസ്കാരിക പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്നു. == പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Kurumba temple navaratri.jpg|ലഘുചിത്രം|നവരാത്രി ആഘോഷഭാഗമായുള്ള ആയിരം വിളക്ക്]]<!-- [[ചിത്രം:Coconut-breaking table-kdlr.jpg‎|thumb|ക്ഷേത്രപാലൻറെ മുന്നിലുള്ള നാളികേരം ഉടക്കുന്ന കല്ല്- ഭരണി നാളിലെ ഇവിടെ ഉടക്കപ്പെടുന്ന നാളികേരത്തിന്‌ കുഡുംബി സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കാണ്‌ അവകാശം <ref name="pckartha"/> ]] --> മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടത്തെ ചില ആചാരങ്ങളും ചടങ്ങുകളും നടത്തുന്നത് ദ്രാവിഡ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവരാണ്‌. * ക്ഷേത്രപാലന്റെ നടയ്ക്കൽ ഉടയ്ക്കുന്ന നാളികേരത്തിന്റെ അവകാശം എടമുക്കിലുള്ള കുഡുംബി സമുദായക്കാർക്കാണ്‌. അതിന്‌ അവർ കൊല്ലം തോറും കർക്കടമാസം സംക്രാന്തിക്ക് ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവനും ചെത്തി വൃത്തിയാക്കണം. <ref name="pckartha"/> * വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞപ്പൊടി ആടിക്കുവാനുള്ള അവകാശം പ്ലാപ്പിള്ളി, തേറോടം എന്നീ രണ്ടു വീടുകളിലെ സ്ത്രീകൾക്കാണുള്ളത്. എല്ലാ നടക്കലുമുള്ള ദീപസ്തംഭങ്ങൾ തെളിയിക്കലും പ്രസാദങ്ങൾ കൊടുക്കലും വടക്കേ നടയിലുള്ള ആൽ‌ത്തറകളിൽ പൂരുരുട്ടാതി മുതൽ ഇരുന്നു കന്നിവെളിച്ചപ്പാടന്മാരെ വെട്ടിത്തെളിയിച്ചു വാളും ചിലമ്പും കൊടുക്കാനുള്ള അധികാര അവകാശങ്ങളും മേൽ പറഞ്ഞ രണ്ടു വീടുകളിലേയും ആണുങ്ങൾക്കുള്ളതാണ്‌. * മേല്പ്പറഞ്ഞ രണ്ടുവീട്ടിലേയും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരുമാണ്‌ ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ അടിച്ചുതളി, പാത്രം തേപ്പ്, പൂവുകൊടുക്കൽ, മലരുവറക്കൽ, അരിയടിക്കൽ, മഞ്ഞൾ പൊടിക്കൽ എന്നീ ചുമതലകൾ ചെയ്തു പോരുന്നത്. വർഷങ്ങളായി ഇതിനു വീഴ്ചയൊന്നും വരുത്തിയിട്ടില്ല. * കേരളത്തിലെ പഴയ ആചാരങ്ങളിൽ ഒന്നായ “കൂട്ടമിരിപ്പ്” ([[തറക്കൂട്ടം]]) ഇപ്പോൾ കേരളത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാത്രമേയുള്ളു. മലയാള മാസം ഒന്നാം തിയതിയാണ് കിഴക്കെനടയിൽ കൂട്ടമിരിപ്പ്. ഇത് പഴയ കാലത്തെ സഭയാണെന്ന് വിശ്വാസം. സങ്കടക്കാരാരുമില്ലെങ്കിലേ കൂട്ടം പിരിയാവൂ എന്നും ക്രമമുണ്ടായിരുന്നത്രെ. '''ഭരണിപ്പാട്ട്''' ഭരണിപ്പാട്ട് രണ്ടു തരമുണ്ട്. ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കുന്നവയും തെറിപ്പാട്ടുകളും. ധാരളം കഥ അഖ്യാനങ്ങളുള്ള പാട്ടുകളുണ്ട് എങ്കിലും ഭരണിപ്പാട്ട് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത് തെറിപ്പാട്ടുകൾ എന്നാണ്. കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ ചടങ്ങു കഴിഞ്ഞാൽ ഉടനെ തന്നെ വടക്കേ ഗോപുരത്തിൽ ഭരണിപ്പാട്ട് തുടങ്ങുന്നു. തൃശൂരിലെ വല്ലച്ചിറയിൽ നിന്ന് വരുന്ന സംഘമാണ് ആദ്യമായി പാടി ത്തുടങ്ങുന്നത്. ഇവർക്ക് കോമരങ്ങൾ ഇല്ല. ഇവരിലെ കാരണവർ ദേവിയെ സ്തുതിച്ച് പാടൂമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ തന്നാരം പാടുന്നു. ഊരകത്തമ്മയും കൊടുങ്ങല്ലുരമ്മയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഇവരുടെ പാട്ടിലുണ്ട്. <ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/17501/7/07_chapter%202.pdf</ref> അശ്വതിനാൾ മുതൽ എഴുനാൾ നട അടച്ചിടുന്നത് ദേവി തീണ്ടാരിയായതിനാൽ ആണെന്ന് ഒരു സങ്കല്പമുണ്ട്. ഈ സമയത്ത് ദേവിയെ സംതൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണ് തെറിപ്പാട്ടുകൾ പാടുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തെറിപ്പാട്ടുകളെ വീണ്ടും മൂന്നായി തിരിക്കാവുന്നതാണ്. ഒന്ന് വളരെ നാടൻ എന്നു തോന്നിക്കുന്ന പാട്ടുകൾ ആണ്. അതിൽ ആലങ്കാരികമായി ലൈംഗികാവയവങ്ങളേ കുറിച്ചും ലൈംഗികക്രിയകളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതിയിലെ മറ്റു പലതിനോടുപമിച്ചും പാടുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് പ്രശസ്തമയ പുരാണകഥകളെ ആസ്പദമാക്കി ഉള്ളവയാണ്. ഇവയിൽ നിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമാണ് മൂന്നാമത്തെ തരം. ഇതിൽ ആദ്യം പാടുന്ന ഈരടിയും പിന്നീട് പാടുന്ന തന്നാരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവും കാണണമെന്നില്ല. ഇവ നിരന്തരം പുതുക്കി ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയും സമകാലീന സംഭവങ്ങൾ വരെ ഉൾപ്പെടുന്നവയായിരിക്കും എന്നാണിതിൻ്റെ പ്രത്യേകത. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി പ്രത്യക്ഷത്തിൽ വരുന്നത് ഈ പാട്ടുകളിലാണ്. പുരാണകഥാപാത്രങ്ങളെ പോലെ തന്നെ കേരളത്തിലെ മറ്റു ദൈവങ്ങളും ഇതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. കാവിൻ്റെ ചെമ്പു മേഞ്ഞ മേൽകൂര, ടാറിട്ട റോഡ്, പോലീസ്, കമ്പിത്തപാൽ, ചെങ്കൽച്ചൂള, ക്രിസ്മസ്കേക്ക് തുടങ്ങിയ പലതും, ആധുനിക കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയക്കാർ വരെ ഇതിൽ വിഷയങ്ങളായി ഭവിക്കുന്നു. '''തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത്''' മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യ പൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയായിട്ടാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കല്പിക്കുന്നത്. ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ശ്രീകോവിൽ കഴുകി വൃത്തിയാക്കുന്നു. മറ്റു പൂജകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വിളക്കുകളും പാത്രങ്ങളും ഈ പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കില്ല. എല്ലാം വേറേ വേണമെന്നാണ് ചട്ടം. ഇതിൻ്റേത് വേറെ ഒന്നിനും ഉപയോഗിക്കാറില്ല. താന്ത്രികമായ ആരാധനാ വിധികളാണ് ഇതിലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ കർമ്മം ചെയ്യുന്നത് അടികൾമാരാണ്. മൂന്ന് പ്രധാന മഠങ്ങളായ കുന്നത്തുമഠം, മഠത്തിൽ മഠം, നിലത്തു മഠം എന്നീ മഠങ്ങളിലെ കാരണവന്മാരായ അടികൾമാരാണിവർ. തലേ ദിവസം ഇതിനു വേണ്ടി അവർ കഠിനവ്രതം നോൽക്കുന്നു. ദേവിക്ക് ചാർത്താനുള്ള തൃച്ചന്ദനം രഹസ്യവിധിയുള്ള കൂട്ടാണ്. പല മരുന്നുകളും മറ്റും ചേർന്നതാണിത് എന്നു കരുതുന്നു ഈ രഹസ്യക്കൂട്ട് ഈ മൂന്ന് പേർക്കു മാത്രമേ അറിയൂ. ഏഴരയാമം ( മൂന്നു മണിക്കൂർ) നീളുന്നതാണീ പൂജ. കാറ്റ് കടക്കാത്ത ശ്രീകോവിലിൽ അടച്ചിരുന്നാണ് പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത്. പ്രധാന സാമഗ്രി മഞ്ഞൾപ്പൊടി തന്നെയാണ്. മഞ്ഞൾപ്പൊടി കരിക്കിൻ വെള്ളത്തിൽ കുഴച്ചാണ് തൃച്ചന്ദനം ഒരുക്കുക. ഇളനീർ മൂട് വെട്ടിയതും ത്രിമധുരവുമാണ് നിവേദ്യം. ഉച്ചക്ക് മൂന്ന് അടികൾമാരും വട്ടക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് വന്ന് ഒരു മണിയോടെ ശ്രീകോവിലിൽ കടന്ന് വാതിലടച്ച് പൂജയാരംഭിക്കുന്നു. ആ സമയത്ത് ചുറ്റമ്പലത്തിലുള്ള പ്രദക്ഷിണ വഴിയിൽ ആരും ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല. ഇതിൽ സവർണ്ണാവർണ്ണ ഭേദം ഒന്നും ഇല്ല. പൂജ തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്ന് കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയ തമ്പുരാൻ കാവിലെത്തണം എന്നുണ്ട്. തമ്പുരാൻ കാവിലെ ബലിക്കൽ പുരയിൽ ഇരിക്കുന്നു. പൂജ കഴിയുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്നു മാറില്ല. പൂജ കഴിഞ്ഞ് തമ്പുരാൻ കിഴക്കേ നടയിൽ ഇരിക്കുകയും കാവു തീണ്ടലിന് അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ ‘നിലപാട്‘ എന്നാണ് പറയുക. നാലുമണി കഴിയുമ്പോൾ പൂജ അവസാനിക്കുന്നു. പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടികൾമാർ പുറത്തു വന്ന് നടയടക്കും. തുടർന്ന് കാവ് തീണ്ടൽ (കാവ് പൂകൽ) നടക്കുന്നു. തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത് പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടക്കുന്ന ക്ഷേത്രനട ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം നട തുറപ്പ് നടത്തുന്നു. == ഒ.കെ.യോഗം == കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തവും വളരെ പഴക്കമുള്ളതുമായ ഒരു യോഗസഭയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ [[ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം]]. ചേരമാൻ പെരുമാളിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ പെരുമാളും വിശ്വസ്തരായ നായർ സ്നേഹിതന്മാരുംകൂടി ആയിരം പേർ അടങ്ങിയ നായർ സൈന്യമായിരുന്നു ഇത്. പെരുമാളിൻറെ കാലശേഷം ഒഴിവിലേക്ക് മറ്റൊരാളെ നിയമിക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് 999 പേർ മാത്രമായതിനാലാണ് ഒന്നുകുറച്ച് ആയിരം യോഗം എന്ന പേർ ഉണ്ടായത്. കാലക്രമേണ ഇത് ലോപിച്ച് "ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം" എന്നും ഇന്ന് "ഒ.കെ.യോഗം" എന്നും അറിയപെടുന്നു. പെരുമാൾ ഭരണത്തിനുശേഷം [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജകുടുംബം]] നിലവിൽ വന്നതോടെ ഒ.കെ.യോഗവും കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാക്കന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന് ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചിരുന്നു എന്നും അതിൻറെ തുടർച്ചയായി എല്ലാ മലയാളമാസം ഒന്നാം തിയതി രാവിലെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കു ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൻറെ കിഴക്കേനടയിൽ പ്രദക്ഷിണവഴിയിൽ "നിഴലിരിക്കൽ" എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനു വേണ്ടി കൂട്ടം ഇരിക്കുന്നതിനെയാണ് നിഴലിരിക്കൽ എന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നത്. യോഗത്തിലെ കുറഞ്ഞപക്ഷം 32 ആളുകൾ ഈ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദിവസങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകൾ ഒ.കെ.യോഗം നേരിട്ടാണ് നടത്തിവരുന്നത്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തിൻറെ തുടക്കം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള 1001 കതിനാവെടിയും ഒന്നാം ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി മഹോത്സവവും ഇന്നും മുടക്കം വരാതെ ഒ.കെ.യോഗമാണ് നടത്തിവരുന്നത്. വിവിധ സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും മറ്റും സഹായധനമായിട്ടും വർഷംതോറും നല്ലൊരു സംഖ്യ യോഗം ചെലവാക്കിവരുന്നുണ്ട്. == എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]]. ഏകദേശം 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ധാരാളം എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[തൃശ്ശൂർ]] - 35 കിലോമീറ്റർ അകലെ, മറ്റൊന്ന് ആലുവ. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം - [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം - [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] - 30 കിലോമീറ്റർ അകലെ. * കൊല്ലം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ ജലപാതക്കരികിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ച ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> ചിത്രം:Shree Kurumba Bhagavathy Temple, Kodungallur.JPG| ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR3.JPG|കിഴക്കെ നട ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR2.JPG ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR6.JPG|വടക്കെ നട പന്തൽ <!-- ചിത്രം:Kdlr temple vazhipadu.jpg --> </gallery> </center> == അവലംബം == {{reflist|2}} <!---- കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക ==കുറിപ്പുകൾ== <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക.--> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kodungallur Bhagavathy Temple}} * http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308131140/http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html |date=2009-03-08 }} * http://www.india9.com/i9show/Kodungallur-Bhagavathy-Temple-14615.htm {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 7tclgml8d8ndgd4q3zr6atr117w4you 4614717 4614716 2026-04-22T21:04:37Z Vishkailas 214655 4614717 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Kodungallur kurumba temple}} {{Infobox Mandir |image = BhagavathiTemple,KDR2.JPG <!-- Kodungallur kurumba temple.jpg --> |caption=ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |date_built = [[സംഘകാലം]] |primary_deity = [[ശ്രീ ഭദ്രകാളി]] ([[കണ്ണകി]], [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ]], [[പരമശിവൻ]] |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുള്ള]] ഒരു പ്രസിദ്ധമായ മഹാക്ഷേത്രമാണ്‌ '''ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. ഭഗവതിയുടെ മൂലകേന്ദ്രമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇത് "ലോകാംബിക ക്ഷേത്രം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയെ]] [[ഭദ്രകാളി]] ഭാവത്തിൽ [[ശ്രീചക്രം|ശ്രീചക്ര]] സമേതയായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലാണ് എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഇതിനുവേണ്ടി വളരെയധികം താന്ത്രികവിദ്യകൾ പ്രയോഗിയ്ക്കപ്പെട്ടതായി പറയുന്നു. കാശ്മീർ താന്ത്രിക രീതിയായ രുരുജിത് വിധാനത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇവിടുത്തെ ദ്രാവിഡ ഭഗവതി ''കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയാണ്. പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ഭഗവതി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ ദൈവം (പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി) എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയോടൊപ്പം [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതാക്കളായ]] ബ്രാഹ്മി, വൈഷ്ണവി, മഹേശ്വരി, ഇന്ദ്രാണി, [[വാരാഹി]], കൗമാരി, [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നിവരുടെ ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നിവരോടൊപ്പമുള്ള അപൂർവമായ പ്രത്യേക പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുരുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ടുപോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ മറ്റ് 64 ഭഗവതീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രം ആയിട്ടാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. [[പരമശിവൻ]] ആണ് ക്ഷേത്രനാഥൻ. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഈ ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. 108 ശിവാലയ സ്തോത്രത്തിൽ ഇത് കാണാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഇവിടെ ശിവനേക്കാൾ പ്രാധാന്യം ഭഗവതിയ്ക്കാണ്. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]], [[ക്ഷേത്രപാലകൻ]], [[ചാമുണ്ഡി|തവിട്ടുമുത്തി]], [[വസൂരിമാല]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] (ജനുവരി 14/ 15) [[താലപ്പൊലി]], [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] (മാർച്ച്‌-ഏപ്രിൽ) [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി മഹോത്സവം]], [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] (സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ) [[നവരാത്രി]], മേടമാസത്തിലെ (മെയ്‌) ചന്താട്ടം, മകര ചൊവ്വ എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ട് വിശേഷങ്ങൾ. പൊതുവെ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഉണ്ടാവുക. [[അടികൾ]] എന്ന സമുദായക്കാരാണ് ഇവിടുത്തെ പൂജാരിമാർ. [[ശാക്തേയം|ശാക്തേയ,]] കൗളമാർഗത്തിലുള്ള പൂജകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കുന്നത്ത്, മഠത്തിൽ, നീലത്ത് എന്നീ അടികൾ കുടുംബക്കാർക്കാണ് പരമ്പരാഗതമായി പൂജാധികാരം. പുരാതനമായ മാതൃ ദൈവ സങ്കല്പം, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ പിന്തുടർച്ചയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. ചൊവ്വ, വെള്ളി, ശനി, പൗർണമി, അമാവാസി, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനം. == ചരിത്രം == [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] ആസ്ഥാനമാക്കി [[കേരളം]] ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ് ആദ്യമായി [[കണ്ണകി]]യെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്കുമാറി [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66-നോട്]] ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി കുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിയുടെ സ്മാരക ശിലക്ക് പിന്നെയും ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. പിൽക്കാലത്തു നിലവിൽ വന്നതാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. എ. ശങ്കരമേനോൻ എഴുതിയ ‘എ സർവേ‌ ഓഫ് കേരള ഹിസ്റ്ററി’ പോലെയുള്ള ചില പുസ്തകങ്ങളിൽ ആദിമ യുദ്ധ ദൈവമായ കൊറ്റവൈ ആയിരുന്നു കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആരാധനാമൂർത്തി എന്ന്‌ കാണാം. ഈ ഭഗവതി പിൽക്കാലത്ത് പലവിധ പരിണാമങ്ങളിലൂടെ ഭദ്രകാളി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് മാതൃ ദൈവാരാധന, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം, യുദ്ധവിജയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൈവമായിരുന്നു. പത്തിനിക്കടവുൾ (അഥവാ ഭാര്യാദൈവം) എന്ന പേരിലാണ്‌ [[ചിലപ്പതികാരം|ചിലപ്പതികാരത്തിലെ]] വീരനായികയായ (അവതാര കാളി) കണ്ണകി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചെങ്കുട്ടുവന്റെ കാലത്ത് ജൈനമതം കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ പരിസരങ്ങളിൽ സ്വാധീനം നേടിയിരുന്നു. [[കണ്ണകി|പത്തിനിക്കടവുൾ]] എന്നാണ് കണ്ണകിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. കണ്ണകിയുടെ വിഗ്രഹം നിർമ്മിക്കാനുള്ള കല്ല് അനേകം രാജാക്കന്മാരെ കീഴ്പ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടു വന്നതാണെന്ന് സംഘകാല സാഹിത്യങ്ങളിൽ വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാ ചടങ്ങുകളിൽ അനേകം രാജാക്കന്മാർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. [[സിലോൺ|സിലോണിലെ]] [[ഗജബാഹു ഒന്നാമൻ]] അവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. [[മഹായാമൻ]] [[പാലി|പാലിഭാഷയിൽ]] രചിച്ച [[മഹാവംശം|മഹാവംശത്തിൽ]] എ.ഡി. 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഗജബാഹു]] [[സിലോൺ|സിലോണിൽ]] വാണിരുന്നതായും വഞ്ചിയിൽ വന്ന് പത്തിനീദേവി പ്രതിഷ്ഠാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായും പറഞ്ഞുകാണുകയാൽ <ref> {{cite book |last=ഇളയത്|first=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ|authorlink=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ ഇളയത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൂടെ |year=2002|publisher=H & C Publishing House |location= Thrissur }} </ref> 1800 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ കണ്ണകീപ്രതിഷ്ഠ നടന്നതായി കണക്കാക്കാം. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച വിഗ്രഹം ഒറ്റമുലയുള്ള കണ്ണകിയുടെതായിരുന്നു എന്നാണ്‌ സാഹിത്യ പരാമർശം. എന്നാൽ ഇന്ന് വസൂരിമാലക്ക് മാത്രമേ ഇതുമായി ആകാരസാമ്യം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ക്ഷേത്രത്തിലെ രഹസ്യ അറയിൽ കണ്ണകിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ശ്രീ. വി.റ്റി.ഇന്ദുചൂഡൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book |last=കൃഷ്ണപിള്ള|first=നാലാങ്കൽ|authorlink=നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള|coauthors= |title=മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മുന്നിൽ |year=1982|publisher=Sahitya Pravarthaka Co-operative Society Ltd |location= Kottayam }} </ref> ഭരണി ഉത്സവം ആരംഭിച്ചതിനെപ്പറ്റി നിരവധി നിഗമനങ്ങളുണ്ട്. ചോളന്മാരെ നേരിടാൻ പുറപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് ആത്മീയമായും സാമുദായികമായും ഉന്നതി കൈവരിക്കാൻ കുലശേഖരരാജാവ് രാമവർമ്മകുലശേഖരൻ നടത്തിയ ഏതെങ്കിലും ആചാരമായി ഭരണി ഉത്സവത്തെ കണക്കാക്കുന്നു. <ref name="pgr"/> അശോകന്റെ കാലത്ത് ബുദ്ധമതത്തിന് പ്രചാരം സിദ്ധിക്കുകയും പിൽക്കാലത്ത് ചേര രാജാക്കൻമാർ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചതോടെ<ref>{{Cite web|url=https://books.google.ae/books?id=Be3PCvzf-BYC&pg=PA109&lpg=PA109&dq=chera+and+buddhism&source=bl&ots=9kanUcjnDq&sig=Traf07JuSw-0dA9xhxEl3JclfY8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj69N6FgfrSAhWNhRoKHXAICgEQ6AEIKjAC#v=onepage&q=chera%20and%20buddhism&f=false|title=A Social History of India|access-date=|last=S. N.|first=Sadasivan|date=|website=|publisher=}}</ref> കാവും ബുദ്ധവിഹാരമായെന്നും അങ്ങനെ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം മുമ്പ് ഒരു ബൗദ്ധകേന്ദ്രമായി മാറിയെന്നും പല ചരിത്രകാരന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref>സംഘകാലകൃതികളായ അകനാനൂറ്, പുറനാനൂറ്, മണിമേഖല തുടങ്ങിയവയിൽ ചേരരാജാക്കന്മാർ ബുദ്ധരായിരുന്നു എന്നും ആതൻ എന്ന അവരുടെ സ്ഥാനപ്പേരു അർഹതൻ എന്ന ബുദ്ധ സംജ്ഞയുടെ പ്രദേശികനാമമാണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. </ref> അവിടെ ബലിക്കല്ലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വൃത്താകാരത്തിലുള്ള ശിലയിന്മേൽ കാണുന്ന പത്മദളങ്ങൾ ഒരു ബൗദ്ധസ്തൂപത്തിൻറെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ ശിലയെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നുണ്ടത്രെ. ബൗദ്ധരെ ഓടിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കോഴിബലിയും ഭരണിപ്പാട്ടും ആരംഭിച്ചതെന്ന വാദത്തിൽ കഴമ്പുണ്ടാകാമെന്ന് പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="pkg"> {{cite book |last=ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|first=പി.കെ|authorlink=പി.കെ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|coauthors= |title=കേരളത്തിൻറെ സാംസ്കാരികചരിത്രം |year=1974|publisher=കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|location= തിരുവനന്തപുരം }} </ref>. ഹിന്ദു മതത്തിലെ ശാക്തേയ ഉപാസനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ച "മ" കാര പൂജയുടെ ഭാഗമാണ് ഭരണിപാട്ട്, കോഴിവെട്ട് എന്നിവ എന്ന് ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തിയവർ പറയുന്നു. ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഊർവരതാ പൂജയാണ്‌ ബലിയിലൂടെ അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. <ref name="pkg" /> എന്നാൽ ഇത് ഒരു ജൈനക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വി.വി.കെ. വാലത്ത് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. “കൊടും കല്ലൂര്“ ആണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയതെന്നതും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കാണ് “കല്ല്” എന്നു പറയാറുള്ളതും ഇത് ഒരു ജൈന ക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നു വാദിക്കുന്നവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ശിവക്ഷേത്രമായി പരിണമിച്ചെങ്കിലും മുൻകാലത്ത് തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രവും മറ്റും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളായിരുന്നു എന്ന പഴമ ഈ വാദത്തിനു ഉപോൽബലകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book|last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref> [[ശൈവമതം|ശൈവമതത്തിന്റെ]] പ്രചാരത്തോടെ ഇത് അവരുടെ ക്ഷേത്രമായി മാറി. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവ പ്രതിഷ്ഠ നടന്നു. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ ആദിപരാശക്തിയായ കാളിയെ ആരാധിച്ചതെങ്കിലും പിന്നീടത് പാർവ്വതിയുടെ പര്യായമായി തീരുകയായിരുന്നു. <ref name= ports> {{cite book |last=കിളിമാനൂർ |first=വിശ്വംഭരൻ |authorlink=പ്രൊഫ. കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |coauthors= |editor= |others= |title=കേരള സംസ്കാര ദർശനം. |origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |edition= |series= |date= |year= 1990.|month= ജുലൈ‌ |publisher=കാഞ്ചനഗിരി ബുക്സ്‌ കിളിമാനൂർ |location=കേരള |language= മലയാളം|isbn= |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> അതോടെ പഴയ ഉടമസ്ഥർ അയിത്തക്കാരും അസ്പൃശ്യരുമായി പുറന്തള്ളപ്പെട്ടു. എങ്കിലും പൊതുസമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന പാരസ്പര്യം നിറഞ്ഞ സാമ്പത്തിക- ഉത്പാദന ബന്ധങ്ങളുടേയും സഹിഷ്ണുത കളുടെയും ഫലമായി ആണ്ടിലൊരിക്കൽ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കാനുള്ള അവസരം അവർക്ക് നല്കപ്പെട്ടു. ഇതോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ചടങ്ങാണ് അശ്വതിനാളിലെ [[കാവുതീണ്ടൽ]] (ചിലർ കാവ് പൂകൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു). മറ്റു ചിലർ അത് സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദിമജനതയുടെ രോഷപ്രകടനമായാണ്‌ കാണുന്നത്. യുദ്ധദൈവാരാധനയും (കൊറ്റവൈ ആരാധന), മാതൃദൈവ ആരാധനയും, ഊർവ്വരതാ സങ്കല്പങ്ങളും രതിയും ആഘോഷമാക്കി ജീവിച്ചുപോന്ന ഒരു ആദിമ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ ആഘോഷ സങ്കല്പങ്ങളുടെ തുടർച്ച മാത്രമാണ് [[ഭരണിപ്പാട്ട്]] എന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്. <ref name="r1"/> എന്നാൽ ഇത് ജീവിത പ്രാരാബ്ധങ്ങൾ മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ദൈവത്തിന് നേർക്ക് ആത്മരോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇന്നു ക്ഷേത്രഭരണം [[കൊച്ചി‍ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] നിർവഹിക്കുന്നു. 1892 ഡിസംബർ 5-ന് സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ കൊടുങ്ങല്ലൂർ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു, ഈ സന്ദർശനത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ കൊച്ചുണ്ണിത്തമ്പുരാനുമായി അദ്ദേഹം സംഭാഷണം നടത്തുകയും ക്ഷേത്രം കാവൽക്കാരുടെ തടസ്സത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം വിപുലമായ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. == ഐതിഹ്യങ്ങൾ == * കേരളത്തിൽ ആദിപരാശക്തിയായ "ഭദ്രകാളിയെ (മഹാകാളി) ആദ്യമായി കുടിയിരുത്തിയ ക്ഷേത്രമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ദാരികനെന്നെ രക്ഷസനെ വധിച്ച ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂർ എത്തിയെന്നും, അവിടെ പുലക്കാവിലും, അവിടെയുള്ള മറ്റൊരു തറവാട്ടിലെ അറയിലും കുടിയിരുന്നെന്നുമാണ് ഐതീഹ്യം. പിന്നീട് ഭഗവതിയുടെ മാഹാത്മ്യം കേട്ടറിഞ്ഞ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമാക്കി കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന ചേര രാജാവായ ചെങ്കുട്ടവൻ തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷക്കായി ഭഗവതിയെ ഇന്ന് കാണുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി എന്ന ഐതീഹ്യം കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത്‌ പ്രബലമാണ്. കൊറ്റവൈ എന്ന ഭഗവതിയാണ് ഭദ്രകാളി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. * ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. *കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുറുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ട് പോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളീയരുടെ കുലദൈവം എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അഥവാ ഭദ്രകാളി അറിയപ്പെടുന്നു. * പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച നാല് ദേവിമാരിൽ "ലോകാംബികയെന്നാണ്" കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തെ മഹാമാരികളിൽ നിന്നും ആപത്തുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനാണ് ഭഗവതിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. * പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ദേവി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയെ ദർശിച്ച് കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭക്തരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന വിശ്വാസം കൊണ്ടാണിത്. കടുത്ത ആപത്തുകൾ, മാറാരോഗങ്ങൾ, പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായാൽ അവ തടയാനോ ഇനി ഉണ്ടായാൽ തന്നെ വലിയ ആപത്തുകൾ ഉണ്ടാകാതെ സംരക്ഷിക്കാനോ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ ശക്തയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. * കേരളത്തിലെ മറ്റ് കാളീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രമായാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ആറ്റുകാൽ, ചെട്ടികുളങ്ങര പോലെയുള്ള പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വരുന്നു എന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ മനംനൊന്ത് മധുരാനഗരം ദഹിപ്പിച്ച കണ്ണകി "മധുര മീനാക്ഷി" ആവശ്യപ്പെട്ട പ്രകാരം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ എത്തിയതായും വടക്കേ നടയിൽ വച്ചു ജഗദംബയായ പരാശക്തിയിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം നേടിയതായും കഥയുണ്ട്. *ദുർഗ്ഗയുടെ തിരുനെറ്റിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ചു ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ചാമുണ്ഡിയാണ് തവിടാട്ടു മുത്തിയെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്ന് ഭഗവതീ ക്ഷേത്രമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഏറെ പ്രസിദ്ധിയെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാഥൻ ശിവനാണ്.108 ശിവാലയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണിത്. *ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയാൽ രോഗങ്ങളും കടുത്ത ദുരിതങ്ങളും ഇല്ലാതാവും എന്നൊരു വിശ്വാസം ഭക്തർക്കുണ്ട്. <ref name="mpn">{{cite book | title = ക്ഷേത്രദർശനം | last = നാരായണൻ | first = എം.പി. | publisher = കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് | year = 2008 | location = തൃശൂർ | authorlink = എം.പി.നാരായണൻ | coauthors = }} </ref> * കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആണ് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ|കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ]] മഹാഭാരതം അനായാസേന മലയാളത്തി ലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത് എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്.<ref name="pgr">{{cite book | title = ക്ഷേത്ര വിജ്ഞാനകോശം | last = രാജേന്ദ്രൻ | first = പി.ജി. | publisher = D.C.Books | year = 2000 | isbn = 81-2640-254-7 | location = Kottayam | authorlink = പി.ജി.രാജേന്ദ്രൻ | coauthors = }} </ref ഇവിടത്തെ <nowiki>[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി]]</nowiki> ഉത്സവത്തിനോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ, <nowiki>[[കാവുതീണ്ടൽ]]</nowiki>, <nowiki>[[ഭരണിപ്പാട്ട്]]</nowiki> എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണ്. <nowiki>== ചരിത്രം ==</nowiki> <nowiki><!-- [[ചിത്രം:കൊടുങ്ങല്ലൂർ-കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം.jpg|thumb|വടക്കേ നട ]] --></nowiki> ഈ <nowiki>[[ക്ഷേത്രം]]</nowiki> ആദ്യകാലത്ത് കേരളതീരത്തെ, അമ്മദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചുപോന്ന പ്രാചീനജനവിഭാഗങ്ങളുടേതായിരുന്നു. പതിവ്രത <nowiki>[[ദൈവം]]</nowiki> എന്ന പത്തിനിക്കടവുൾ ആയിരുന്നു പ്രതിഷ്ഠ. <nowiki>[[സംഘകാലം|സംഘകാലത്ത്]]</nowiki> സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ (ഇന്നു കാണുന്ന ക്ഷേത്രമല്ല) സ്ഥാപകൻ <nowiki>[[ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ്‌]]</nowiki>. <nowiki><ref>എ. ശ്രീധരമേനോൻ, കേരളശില്പികൾ. ഏടുകൾ 18-19, നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ കോട്ടയം 1988 </nowiki></ref> *ശ്രീ ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യം, കാളികാ പുരാണം എന്നിവ പ്രകാരം ആദിശക്തിയായ കാളി പ്രപഞ്ചനാഥയാണ്. ലോകാംബികയായ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ സർവ്വജനരക്ഷകയായ, അധർമ്മനാശിനിയായ, ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്ന, ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുന്ന, മോക്ഷദായിനിയായ, കരുണാമയിയായ, മാതൃവാത്സല്യമുള്ള, സാത്വികയായ ജഗദീശ്വരി തന്നെ ആകുന്നു. *കാളിക പുരാണത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഹിമാലയത്തിലെ മാതംഗമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ദേവന്മാർ ജഗദീശ്വരിയെ സ്തുതിച്ചു. സ്തുതികേട്ട് പ്രസന്നയായ ആദിപരാശക്തി ദേവന്മാർക്ക് ദർശനം കൊടുത്ത് നിങ്ങൾ ആരെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്നു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വീരനാരി പ്രകടയായി, ഇവർ എന്നെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്ന് ഉത്തരം കൊടുത്തു. അവൾ കറുപ്പ് വർണ്ണത്തോട് കൂടിയവളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവളുടെ നാമം കാളി എന്നായി. *മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ ഭദ്രോൽപ്പത്തി പ്രകരണത്തിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഭദ്രകാളി സങ്കല്പമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൊതുവെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച വേതാള കണ്ഠസ്ഥിതയായ ഭഗവതിയാണിത്. *ദുഷ്ടനായ ദാരികാസുരനിൽ നിന്ന് സമസ്തലോകത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പരമശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിൽ നിന്ന് ഭദ്രകാളി ജനിക്കുകയും, ദാരികനിഗ്രഹത്തിനു ശേഷവും കോപം ശമിക്കാത്ത ദേവിയുടെ കോപമടക്കുവാൻ വേണ്ടി ഭൂതഗണങ്ങൾ തെറിപ്പാട്ടും, ബലിയും, നൃത്തവുമായി ദേവിയുടെ കോപം ശമിപ്പിച്ചു. ദേവി സന്തുഷ്ടയാവുകയും അതിന്റെ പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരവും അനുഷ്ഠാനവുമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. *ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഭക്തർ മുളംതണ്ടിൽ താളമിട്ടു ദേവീ സ്തുതികൾ പാടി നൃത്തമാടുകയും ക്ഷേത്രത്തിനു മൂന്ന് വലം വച്ചു ചെമ്പോലതകിടുകളിൽ അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ചെമ്പട്ടുടുത്തു വാളും ചിലമ്പും ധരിച്ച കോമരങ്ങൾ ഉറഞ്ഞു തുള്ളുന്നു. അതിനാൽ "ഭക്തിയുടെ രൗദ്രഭാവം" എന്നാണ് ഭരണി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നത്. *ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിലെ പഞ്ചമകാര പൂജയിലൂടെ (മത്സ്യം, മാംസം, മധു, മുദ്ര, മൈഥുനം തുടങ്ങിയ അഞ്ച് മകാരങ്ങൾ) പൂജയിലൂടെ ദേവി പ്രസാദിക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പ്രധാനമാണ്. അതിനാലാണ് ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലരും ഭരണിക്ക് പോകുന്നവർ വാങ്ങുന്നതും, വീടുകളിൽ കോഴിയും പിടിയും തയ്യാറാക്കുന്നതും. *ദേവി ദാരികനിൽ വിജയം വരിച്ച രേവതി നാളിൽ "രേവതി വിളക്ക് " ആഘോഷിക്കുന്നു. കോഴി ബലിയുടെ പ്രതീകമായാണ് "ചുവന്ന പട്ടു കൊണ്ട് കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ" എന്ന ചടങ്ങു നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഇത് ദുരിതങ്ങൾ മാറാനുള്ള വഴിപാടായും നടത്തുന്നു. മഞ്ഞളും, കുരുമുളകും സമർപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പകർച്ചവ്യാധികളും ദുരിതങ്ങളും ഒഴിയാൻ നടത്തുന്ന മറ്റൊരു വഴിപാട്. കോഴിയും പിടിയും ഉണ്ടാക്കി കഴിക്കുക എന്നതും മറ്റൊരു ആചാരമാണ്. *ഇന്നത്തെ ദേവിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി [[ദേശീയപാത 17]]നോട് ചേർന്ന് റോഡിൻ കിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബ അമ്മയുടെ മൂലക്ഷേത്രമായ ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ്‌ ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പത്തിനിക്കടവുൾ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്ന്‌ ചരിത്രം. *എന്നാൽ പരശുരാമൻ തപസ്സ് ചെയ്തു പരാശക്തിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിയെന്നും മഹാമേരുചക്രത്തിൽ കാളിയെ ആവാഹിച്ചെടുത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചെന്നും മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം ഉണ്ട്. പിന്നീട് ശങ്കരാചാര്യരാണ് ദേവിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ശ്രീചക്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name="nanda"> {{cite book |last=നന്ദകുമാർ|first=എസ്.എസ്.|authorlink=എസ്.എസ്.നന്ദകുമാർ|coauthors= |title=കൊടുങ്ങല്ലൂർ കാവിലമ്മ |year=1994 }} </ref> *മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യപൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയെയാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ഏഴുദിവസം നടയടച്ച് നടതുറപ്പു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പൂജകളെ ദേവിയുടെ വിശ്രമവും ഒപ്പം ഭഗവതിയുടെ പരിവാരങ്ങളുടെ ഉത്സവവും ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം.<ref name="nanda"/> == നിർമ്മാണശൈലി == <!-- [[ചിത്രം:കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ.jpg|thumb|240px|കിഴക്കെ നട,ശിവൻറെ ദർശനം]] --> ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൻറെ മൊത്തം വിസ്തീർണം 10 ഏക്കർ ആണ്. ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ചുറ്റമ്പലത്തിനുള്ളിലാണ് ശ്രീകോവിൽ. ധ്വജപ്രതിഷ്ഠയില്ല എന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിൽ നിരവധി അരയാലും, പേരാലും ഉണ്ട്. ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണശൈലി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ശിവക്ഷേത്രത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു. ശിവൻറെ പ്രതിഷ്ഠയോട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് മണ്ഡപത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണരീതി. തിടപ്പള്ളി, വലിയ ബലിക്കല്ല്, നാലമ്പലം, ആനപ്പന്തൽ, മണ്ഡപം, ബലിക്കല്പുര, ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠ, സപ്തമാതൃക്കൾ എല്ലാം തന്നെ ശിവ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ശിൽപ്പ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരമാണ്. ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിനു നേർക്കാണ് മുഖമണ്ഡപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഖമണ്ഡപത്തിൻ്റെയും ബലിക്കല്പുരയുടേയും തട്ട് നവഗ്രഹങ്ങൾ കൊത്തിയ ഒറ്റപ്പലകയിൽ തീർത്തതാണ്. മണ്ണുത്തരം, ചിറ്റുത്തരം മുതലായവയിൽ രാമായണം, മഹാഭാരതം എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . അതുപോലെ കരിങ്കൽ തൂണുകളിൽ മനോഹരമായ കൊത്തുപണികളും കാണാം. <!-- [[ചിത്രം:Kdr temple north gopuram door.jpg|thumb|left| വടക്കേ ഗോപുരവാതിൽ- [[പിത്തള]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു]] --> [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിന്റെ]]‍ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു രഹസ്യ അറയാണ്. ഈ അറയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതിൻ്റെ മുഖം ശ്രീകോവിലിലേക്കാണ്‌‍. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായിട്ടുള്ള ഈ കവാടം എല്ലായ്പ്പോഴും ചുവന്ന പട്ടുവിരിച്ച് മൂടിയിട്ടിരിക്കും. രഹസ്യ അറയ്ക്ക് [[ശ്രീമൂലസ്ഥാനം]] എന്നും പറയുന്നു. പരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച മഹാമേരുചക്രവും ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശ്രീചക്രവും ഒപ്പം സംഹാരമൂർത്തിയായ "രുധിര മഹാകാളിയുടെ" പ്രതിഷ്ഠയും ഈ രഹസ്യ അറയിൽ ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ മൂലപ്രതിഷ്ഠ (കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ ) നിർവഹിച്ച സ്ഥലമായ ശ്രീമൂല സ്ഥാനമാണ് രഹസ്യഅറയാക്കിയിരിക്കുന്നത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിലേക്കു മാത്രം ഒരു ചെറിയ കവാടമുള്ളതും, മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ കരിങ്കല്ല് കൊണ്ട് അടച്ചു കെട്ടിയതുമായ രഹസ്യ അറയുടെ കവാടത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരവും രണ്ടടി വീതിയും കാണും. കവാടത്തിലേക്ക് കയറിച്ചെല്ലാൻ മൂന്ന് തൃപ്പടികളും ശ്രീകോവിലിനുള്ളിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിവൻ്റെ നടയ്ക്കുള്ള മണ്ഡപത്തിൻ്റെ വടക്കേ അറ്റത്തായി നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിട്ടാണ് രണ്ട് നിലയുള്ള പള്ളിമാടം. നിത്യേന വിളക്കുവയ്പ്പ് നടത്തുന്ന പള്ളിമാടത്തിലാണ് ഭഗവതിയുടെ പള്ളിവാളും, ചിലമ്പും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. അശ്വതി കാവുതീണ്ടലിനു നടയടച്ചതിന് ശേഷം, പൂയം നാളിൽ നട തുറക്കുന്നതു വരെ വഴിപാടുകൾ ഭക്തജനങ്ങൾ പള്ളിമാടത്തിനു മുന്നിലാണ് അർപ്പിക്കാറ്. == പ്രതിഷ്ഠകൾ == [[ചിത്രം:Kodungallur Bhagavathy.jpg|thumb|200px|കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ]] ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ [[ഭദ്രകാളി| "ഭദ്രകാളിയാണ്"]] ക്ഷേത്രത്തിലെ [[പതിഷ്ഠ| മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ]]. വരിക്കപ്ലാവിൽ നിർമ്മിച്ച ബിംബത്തിൻ്റെ ദർശനം വടക്കോട്ടാണ്‌. ദാരുബിംബത്തിന് എടുത്തു മാറ്റാവുന്ന ഒരു സ്വർണ്ണഗോളകയും ഉണ്ട്. ദാരിക വധത്തിന് ശേഷം പ്രദർശിപ്പിച്ച വിശ്വരൂപത്തിൽ ഉഗ്രമായ രൗദ്രഭാവ ത്തിലാണിരിക്കുന്നത്. കാളിയുടെ നിറം കറുപ്പാണ്. ചാന്താട്ടം ചെയ്യുന്നതിനാൽ വിഗ്രഹവും കറുപ്പു നിറത്തിലാണ്. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് പീഠത്തോടുകൂടി ഉദ്ദേശം ആറടി ഉയരമുണ്ട്. വലത്തെ കാൽ മടക്കി ഇടത്തേത് തൂക്കിയിട്ട രൂപത്തിലാണ്‌ ഇരിപ്പ്. തലയിൽ കിരീടമുണ്ട്. ഭഗവതിയുടെ ഇടത്തെ കാതിൽ ആനയും വലത്തേ കാതിൽ സിംഹവുമാണ് കമ്മലായിട്ടുള്ളത്. മുഖത്ത് ദ്രംഷ്ടകളുണ്ട്. ബിംബത്തിൽ വൃത്താകാരത്തിലുള്ള താലിമാലകളും വഴിപാടായി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള നിരവധി ആഭരണങ്ങളും ചാർത്താറുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് എട്ട് കൈകൾ കാണുന്നുണ്ട് എങ്കിലും കൈകളിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. എട്ട് കൈകളിൽ വലതുഭാഗത്ത് മുകളിൽ നിന്നും താഴോട്ട് ആദ്യത്തേതിൽ തൃശൂലവും രണ്ടാമത്തേതിൽ ഖട്വാഗവും, മൂന്നാമത്തേതിൽ കൈമുന്നിലേക്ക് മടക്കി മേൽ വയറിനോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നതിൽ നന്ദകം വാളും, നാലാമത്തേതിൽ ദാരിക ശിരസ്സുമാണുള്ളത്. ഇടതുഭാഗത്ത് ഒന്നാമത്തേതിൽ മണിനാഗവും, രണ്ടാമത്തെതിൽ ചിലമ്പും, മൂന്നാമത്തതിൽ മുന്നിലേക്ക് നീട്ടിപ്പിടിച്ച വട്ടകവും, നാലാമത്തേതിൽ ഓട്ടുമണിയുമാണ് കാണാൻ കഴിയുക. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുന്നിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് പീഠത്തിലുറപ്പിച്ച ബലികല്ലുണ്ട്. ഇതിന് പ്രത്യേക സ്വർണ്ണ ഗോളകയും പ്രഭാമണ്ഡലവും ഉണ്ട്. ശ്രീചക്ര പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. [[പ്രമാണം:Kannaki_staue_as_created_by_Cheran_Chenkuttavan.jpg|ലഘുചിത്രം|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിവിഗ്രഹം]] === രഹസ്യ അറ === പ്രധാന ശ്രീകോവിലിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു രഹസ്യ അറയുണ്ട്. ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് ഉള്ളിൽ നിന്ന് ബന്ധിച്ച മരം കൊണ്ടുള്ള ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതായത് മുഖ്യ ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ടു കടക്കത്തക്കരീതിയിലാണ് ഈ അറ. രഹസ്യ അറയുടെ വാതിൽ ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കും. ഈ രഹസ്യ അറയ്ക്ക് "ശ്രീമൂലസ്ഥാനം" എന്ന പേരും ഉണ്ട്. ഉള്ളിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് ഉറപ്പിച്ചതും, സ്വർണ്ണ ഗോളക കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതുമായ രുധിര മഹാകാളിയുടെ മൂലബിംബവും അഞ്ചു ശ്രീചക്രങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. "രുധിര മഹാകാളി" കോപമൂർത്തിയായതിനാൽ നേരിട്ട് ദർശനം പാടില്ലത്രെ; അതിനാൽ ഈ വിഗ്രഹം കറുത്ത തുണിയിട്ട് മൂടിയിരിക്കുകയാണ്, പകരം ഭക്തർക്കു ദർശിക്കാൻ വടക്കു ദിക്കിലേക്ക് ദർശനമായി ഭദ്രകാളിയുടെ മറ്റൊരു ദാരുബിംബവും അതിന് മുമ്പിലായി ത്രിപുര സുന്ദരിയുടെ അർച്ചനാ ബിംബവും പ്രഭാമണ്ഡലവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയായി നാം ദർശിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമാധികാരി വലിയ തമ്പുരാനോ അമ്മത്തമ്പുരാട്ടിയോ ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് വരുന്ന സമയത്തോ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] ഒരു സന്തതിയെ ഒന്നാംപിറന്നാളിന്‌ രുധിര മഹാകാളിക്ക് മുന്നിൽ (പടിഞ്ഞാറേ നടയ്ക്കൽ) അടിമ കിടത്താൻ കൊണ്ടുവരുമ്പോഴോ മാത്രമേ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെ നട തുറക്കുകയുള്ളു. തമ്പുരാനോ തമ്പുരാട്ടിയോ നടയ്ക്കൽ എത്തി നമസ്ക്കരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ പടിഞ്ഞാറെ നടയ്ക്കൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള മണി അഞ്ച് പ്രാവശ്യം മുഴക്കും. ഈ അവസരത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെനടയുടെ വലത്തെ കതകു മാത്രം തുറന്നുകൊടുക്കും. തമ്പുരാൻ നമസ്കരിച്ച് എഴുന്നേൽക്കും മുൻപ് നട അടച്ചുകഴിയും. ചെങ്കുട്ടവൻ കണ്ണകിയെ മൂലപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലമാകാം പിന്നീട് രഹസ്യ അറയായത്. രഹസ്യ അറയിൽ നിന്ന് കിഴക്കുഭാഗത്തേക്ക് ഉദ്ദേശം നൂറടിയോളം ദൂരത്തിൽ ഒരു തുരംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. മീനഭരണി കഴിഞ്ഞ് നട അട അടച്ചുകിടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ നടതുറപ്പുവരെ അടികളാണ് എല്ലാ പൂജകളും നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഓരോ യാമത്തിലും ഓരോ പൂജയെന്ന കണക്കിലാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്. ഇതിന്നായി അടികൾ ഈ തുരംഗത്തിൽ കൂടിയായിരുന്നുവത്രെ പണ്ട് പോയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഈ തുരംഗം അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. പുറമെ നിന്നുള്ള പ്രവേശന ദ്വാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു ദീപസ്‌തംഭവും ഭണ്ഡാരവും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഇന്നും ഈ തുരംഗത്തിന്നു മുകളിലൂടെ കടത്തിവിടാറില്ല. ആനകൾ അവിടെയെത്തിയാൽ പ്രദക്ഷിണം മുഴുമിക്കാതെ മടങ്ങുകയാണ് പതിവ്. <ref name="nanda"/> === പരമശിവൻ === മറ്റൊരു മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠയായ [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണ്. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ തറ കരിങ്കല്ലുകൊണ്ടും ചുമരുകൾ വെട്ടുകല്ലുകൊണ്ടും തീർത്തതാണ്. [[നന്ദി]] പ്രതിഷ്ഠ ഇവിടെയില്ല. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള [[ബലിക്കല്ല്]] സാമാന്യം വലുതാണ്. ശിവന് പ്രത്യേക ഉത്സവങ്ങളും ധ്വജവും ഇല്ല. === ക്ഷേത്രപാലകൻ === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR4.JPG|thumb|200px|ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം‍]] ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിഷ്ഠ ആണിത്. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സംരക്ഷകൻ ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം. വടക്കേനടയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കോട്ട് നീങ്ങി കാണുന്നതാണ് [[ക്ഷേത്രപാലകൻ|ക്ഷേത്രപാലക]]ന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ശിവചൈതന്യം നിറഞ്ഞ മൂർത്തിയാണിത്. 12 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. ഇതാണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ വിഗ്രഹം. മലബാറിലെ ക്ഷേത്രപാല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രപാലൻ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഇത് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[ചതുക്കപ്പൂതം|ചതുക്കപൂതമാണെന്നും]] അതല്ല കാലഭൈരവനാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്.<ref name="pgr"/> [[ശർക്കരപ്പായസം|ശർക്കരപായസത്തിൽ]] [[തൈര്|തൈര്‌]] ചേർത്ത [[പുളിഞ്ചാമൃതം|പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്‌]] പ്രത്യേക നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ള കല്ലിലാണ് മുട്ട് ഇറക്കുന്നതിനുള്ള [[നാളികേരം]] ഉടക്കുക. ദേവീക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള തുലാഭാരം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയിലാണ് നടത്തി വരുന്നത്. ഇവിടത്തെ പ്രത്യേക വഴിപാട് ചമയമാണ്. വൈകീട്ട് ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം കുലവാഴ, കുരുത്തോല, കരിക്കിൻകുല എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും, ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപാരാധനയ്ക്ക് ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ മുമ്പിൽ നാളികേരം എറിഞ്ഞ് ഉടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകനെ 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കും. മുഖത്ത് ചന്ദനം ചാർത്തി തണ്ണീരാമൃതം നിവേദ്യം നൽകും. ഇതിനെയാണ് ചമയം എന്ന് പറയുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ശക്തിപീഠക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാവൽദൈവമായി കാലഭൈരവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നതും ഇതിന്‌ സമാനമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇത് കാലഭൈരവൻ ആണെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. === തവിടാട്ട് മുത്തി (ചാമുണ്ഡി) === <!-- [[ചിത്രം:തവിടാട്ട്മുത്തി.jpg|thumb|200px|left| തവിടാട്ട് മുത്തി]] --> [[ചാമുണ്ഡി]] രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണിത്. മേൽക്കൂരയോ ചുറ്റുമതിലോ ഇല്ല. പുറത്ത് ശിവന്റെ നടക്കൽ ഇടതുഭാഗത്തായാണ് പ്രതിഷ്ഠ. [[തവിട്]] കൊണ്ട് ഉഴിഞ്ഞിടുകയാണ് പ്രധാന വഴിവാട്. തവിട്ടുമുത്തിക്ക് തവിട് ആടിക്കാം എന്ന വഴിപാട് നേർന്നാൽ വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വാസകോശസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ദുർഗ്ഗയുടെ പുരികക്കൊടിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷയായി ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ഉഗ്രഭാവത്തിലുള്ള മഹാകാളിയാണ്‌ ചാമുണ്ഡി. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരമുള്ള പീഠത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ഒന്നര അടി ഉയരമുള്ള തവിട്ടുമുത്തിയുടെ വിഗ്രഹം എട്ട് തൃകൈകളോടുകൂടിയ ദേവിരൂപമാണ്. ഇവിടെ നിത്യപൂജയോ നിവേദ്യമോ ഇല്ല. ഭക്തജനങ്ങൾ വഴിപാടായി ആടിക്കുന്ന തവിടാണ് തവിട്ടുമുത്തിക്ക് പൂജയും നിവേദ്യവും. തവിട് ആടിക്കാനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്ക് ആണ്. === വസൂരിമാല === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR5.JPG|thumb|200px|വസൂരിമാലയുടെ ക്ഷേത്രം]] പടിഞ്ഞാറെ നടയിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് വസൂരിമാല. ദേവീഭക്തയായി മാറിയ ദാരികന്റെ പത്നി മനോദരി ആണിതെന്ന് ഐതിഹ്യം. വടക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഇതിന് മേൽക്കൂരയില്ല. വിഗ്രഹത്തിന് 4 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. [[മഞ്ഞൾ|മഞ്ഞൾപ്പൊടി]] ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപപട്. പ്രത്യേക ക്ഷേത്രം ഉണ്ടെങ്കിലും നിത്യപൂജയില്ല. പകരം സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പീഠത്തിൽ വസൂരിമാല സങ്കല്പത്തിൽ നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും നടത്തി വരികയാണ് പതിവ്. വസൂരിമാലയ്ക്കുള്ള വഴിപാടാണ് ഗുരുതി. പത്മദളം വരച്ച് കുരുമുളക്, മഞ്ഞൾ എന്നിവ തൂവുകയാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാട്. വസൂരിമാല ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നുണ്ട്. പത്മദളം സ്ത്രീലിംഗത്തിൻ്റെ പ്രതീകമായതുകൊണ്ട് അതു വരച്ച് ജീവരക്തമൊഴുക്കി ദേവിയെ ഓജസ്വിനിയാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഈ പൂജയിൽ അന്തർഭവിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്നു കരുതേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. വസൂരി പോലുള്ള അസുഖങ്ങൾ വരാതെ ഇരിക്കാനും ഈ വഴിപാട് ചെയ്യുന്നു എന്നൊരഭിപ്രായവുമുണ്ട്. വസൂരിമാല എന്ന പേരുതന്നെ അതിനുള്ള തെളിവായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. വസൂരിമാലയുടെ നടയ്ക്കലാണ് പണ്ട് “ഗുരുതി” നടന്നിരുന്നത്. ഇപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വസൂരിമാലയ്ക്കാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗുരുതി ചാർത്തുക. ദാരികന്റെ വധം ഉറപ്പായപ്പോൾ പത്നിയായ മനോദരി ശിവനെ തപസ്‌ ചെയ്യുകയും വസൂരി രോഗത്തിന്റെ വിത്തുകൾ വരമായി വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. മനോദരി ഇത് ആദ്യം പ്രയോഗിച്ചത് തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ഘാതകിയായ ഭദ്രകാളിയുടെ നേർക്കാണ്. ഇതറിഞ്ഞ ശിവൻ ഘണ്ഠാകർണ്ണനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഭഗവതിയുടെ രോഗം ഭേദം ആക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവതി പിന്നീട് മനോദരിയുടെ കയ്യും കാലും ഛേദിക്കുകയും പശ്ചാത്തപിച്ച മനോദരിയെ "വസൂരി" എന്ന് പേരിട്ട് കൈലാസത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാണകഥ. === സപ്തമാതൃക്കൾ === ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിൻ്റെ തെക്കു ഭാഗമായിട്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന്റെ തുടർച്ചയാണിത്. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴു ഭാവങ്ങൾ ആണ് [[സപ്തമാതാക്കൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിനോട് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഭിത്തിയുടെ തുടർച്ചയായി, കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറ് നീളത്തിൽ വടക്കോട്ട് ദർശനമായി മൂന്ന് നടകളായി പ്രത്യേക പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രധാന മൂർത്തിയായ ഭഗവതിയേയും കൂട്ടിയാൽ അഷ്ടമാതൃക്കളാകും. സപ്തമാതൃക്കളായ [[ബ്രാഹ്മി]] (അഥവാ ബ്രഹ്മാണി), [[മഹേശ്വരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[കൌമാരി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[വാരാഹി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴ് ദേവികളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരേയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭഗവതി പ്രതിഷ്ഠ നിർമ്മിച്ച അതേ വരിക്കപ്ലാവിൻ്റെ തടി കൊണ്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ വിഗ്രഹവും നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വസൂരിമാലയെ സങ്കൽപ്പിച്ചുള്ള നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് നടത്തിവരുന്നത്. === കുരുംബക്കാവ് === [[പ്രമാണം:Turmeric polluting oftemple kdlr.jpg|ലഘുചിത്രം|മഞ്ഞൾപൊടി വഴിപാട് ]] ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മൂലകേന്ദ്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള രാപകൽ എഴുന്നള്ളിപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നത് ഇവിടെ നിന്നുമാണ്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് എത്തിച്ചേരുന്ന [[കുഡുംബി]] സമുദായക്കാർ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിൽ നട തള്ളാനുള്ള ചെമ്മരിയാടുകളെയും പഴക്കുലയും വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ ആനയിക്കുന്നതും ശ്രീകുരുംബക്കാവിൽ നിന്നുമാണ്. പരിസര വാസികളുടേയും ഭക്തജനങ്ങളുടേയും പരിശ്രമഫലമായി നിത്യേന ഉള്ള വിളക്കുവയ്പ്പ് മുടങ്ങാതെ നടന്നുപോരുന്നു. == പൂജകൾ == <!-- [[ചിത്രം:Pooja schedule kurumba temple kodungallur.jpg‎|left|‌‌thumb|180px|പൂജാ സമയങ്ങൾ]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രികൾ താമരശ്ശേരി മേയ്ക്കാട്ടുമനയിലെ അംഗങ്ങളാണ്. നമ്പൂതിരിമാരിൽനിന്ന് അല്പം താഴെ എന്ന് കരുതുന്ന [[അടികൾ]] എന്ന പൂജാരിമാരാണ് ശാക്തേയ പൂജകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. സാത്വിക പൂജകൾ നടത്തുന്നത് നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഓത്തില്ലാത്ത നമ്പൂതിരിമാരേ പൂജയ്ക്ക് വരാറുള്ളു. അടികൾ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ചുമതല മൂന്ന് മഠങ്ങൾക്കായി പങ്കുവച്ചിരുന്നു. അവ മഠത്തിൽ മഠം, കുന്നത്തു മഠം, നീലത്തും മഠം എന്നിങ്ങനെയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പല ചടങ്ങുകളിലും അബ്രാഹ്മണസമ്പർക്കമാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രഭരണം കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിർവഹിക്കുന്നു. === സുവാസിനീപൂജ === മംഗല്യവതികളായ സ്ത്രീകൾ കുടുംബഐശ്വര്യത്തിനും നെടുമംഗല്യത്തിനും ഉത്തമദാമ്പത്യത്തിനും വേണ്ടി നേരിട്ട് നടത്തുന്ന സമൂഹ അർച്ചനയാണിത്. [[കുഡുംബി]] സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ആണ് പ്രധാനമായും കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി ദിവസത്തിൽ സുവാസിനീപൂജ ആചരിക്കുന്നത് . == വഴിപാടുകൾ == <!-- [[ചിത്രം:കതിന.jpg|thumb| വെടിവഴിപാടിനായി കതിനകളൊരുക്കി വച്ചിരിക്കുന്നു]] --> * എറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിപാട് വെടിവഴിപാടാണ്. വലിയ വെടി, ചെറിയ വെടി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം വഴിപാടുകൾ ഉണ്ട്. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ മറ്റൊരു സംഭാവനയായാണ്‌{{തെളിവ്}} കതിന വെടികളെ കാണുന്നത്. * ഗുരുതിയാണ്‌ മറ്റൊരു വഴിപാട്. ശത്രുദോഷത്തിനും മാനസികപ്രശ്നങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായി ചെയ്യുന്ന വഴിപാടാണിത്. ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്തിവരുന്നത് വസൂരിമാല ക്ഷേത്രനടയ്ക്കലാണ്. ഉഗ്രരൂപിണിയായ ദേവിയുടെ ഉഗ്രത വർദ്ധിക്കാതിരിക്കാനാണ് ഗുരുതിപൂജ നടത്തിയിരുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചിക- ധനു മാസങ്ങളിലെ മണ്ഡലകാലങ്ങളിലും, മീനഭരണിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതുതൊട്ട് ക്ഷേത്രനട തുറക്കും വരെയും ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്താറില്ല. * വസൂരിമാലയ്ക്ക് മഞ്ഞൾപ്പൊടി ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഒരു പ്രാവശ്യം ആടിച്ച പൊടി വീണ്ടും ആടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. * ക്ഷേത്രപാലകന് പ്രധാന വഴിപാട് ചമയമാണ്‌. 101 നാളികേരം ഉടയ്ക്കലും 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കലും ഇതിൽ പെടും. ക്ഷേത്രപാലകനുള്ള മറ്റൊരു വഴിപാട് പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്. <!-- [[ചിത്രം:വസൂരിമാല.jpg‎|thumb|വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞൾ ചാർത്തുന്ന ഭക്തർ, ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ സ്ഥാപിച്ച ഒറ്റമുലച്ചി കണ്ണകിയാണ് ഇതെന്ന് ചിലർ കരുതുന്നു]] --> * തവിടാടുമുത്തിക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാട് തവിട് ആടിക്കലാണ്. അതിനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്കാണ്. ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. * ഒറ്റയപ്പവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായി നടത്തപ്പെടുന്നു. ഗുരുതി പുഷ്പാഞ്ജലി, രക്ത പുഷ്പാഞ്ജലി, ശത്രുസംഹാര പുഷ്പാഞ്ജലി, മഹിഷാസുര മർദ്ദിനി പുഷ്പാഞ്ജലി എന്നിവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെടും. [[പ്രമാണം:Kodungallur bharani komaram.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭരണി തുള്ളാൻ എത്തിയ കോമരങ്ങൾ ]] == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == === മീനഭരണി === {{Main|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി}} <!-- [[ചിത്രം:Bharani-flags kodungallur.jpg||thumb|200px| കുംഭഭരണിനാൾമുതൽ ക്ഷേത്രം കൊടിതോരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു‍]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മീനഭരണി. ഭരണി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയാണ് മറ്റൊരു ഉത്സവം. കുംഭ മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് ആരംഭിച്ചു മീന മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് അവസാനിക്കുന്ന ഭരണി ഉത്സവം മാർച്ച്‌, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലായി നടക്കുന്നു. ‌ഭദ്രകാളിയും ദാരികനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമാണ് ഈ ആഘോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. അമ്മയായ ഭഗവതിയെ കണ്ടാരാധിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള ഒരു കൂട്ടം ജനങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ ആണ് ഈ ഉത്സവം. ഈ ഉത്സവത്തിനു വരുന്നവരിൽ അധികവും കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകളിൽ (കടത്തനാടൻ) നിന്നുള്ളവരാണെന്നത് ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഇന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് ഉത്സവമാണ്‌. കൊടുങ്ങല്ലൂരും ചേരന്റെ രണ്ടാം തലസ്ഥാനമായ തൊണ്ടി (തിണ്ടിസ്) പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പുരാതന കാലത്തെ ബന്ധമായിരിക്കണം ഈ ആചാരങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ എന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു. <ref> {{cite book |last=വേലായുധൻ |first= പണിക്കശ്ശേരി|authorlink= വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി|coauthors= |editor= |others= |title=സഞ്ചാരികൾ കണ്ട കേരളം|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 2001|series= |date= |year= |month= |publisher= കറൻറ് ബുക്സ്|location= കോട്ടയം|language= മലയാളം|isbn=81-2401-053-6 |oclc= |doi= |id= |pages=434 |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:Podikkalam aalthara.jpg|thumb|മറ്റു ദേശക്കാർക്ക് അവകാശമുള്ള ആൽത്തറകളിൽ ഒന്ന്]] --> ഭഗവതിയുടെ ദ്രാവിഡബന്ധം വെളിവാക്കുന്ന ധാരാളം ചടങ്ങുകൾ മീനഭരണിക്ക്‌ കാണാൻ കഴിയും. കാവുതീണ്ടല്, മന്ത്രതന്ത്രാദികൾ ഇല്ലാത്ത കൊടിയേറ്റം, കോഴികല്ല്‌ മൂടല്, കോഴിയും പിടിയും എന്ന വിഭവം തയ്യാറാക്കൽ, പാലക്കാവേലൻറെ വരവ്‌, ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലർ തുടങ്ങിയവ വാങ്ങുക എന്നി പ്രത്യേക അനുഷ്ഠാനങ്ങളാണ്. കൊടിയേറ്റ് ചടങ്ങ് കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിനാളിൽ നടക്കുന്നു. ഇതിനെ ഭരണിവേല കൊടിയേറുക എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. <ref name="pckartha"/> തലേ ദിവസം നടക്കുന്ന ചടങ്ങായ (അശ്വതി നാളിൽ) അശ്വതീകാവുതീണ്ടലാണ്‌ എങ്കിലും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. മീനഭരണി ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ യാതൊരാഘോഷവുമില്ല. പിന്നീട് പൂയം നാളിലെ നടതുറപ്പ് ആണ് പ്രധാനം. കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിദിവസമുള്ള കൊടിയേറ്റുമുതൽ മീനമാസത്തിലെ അശ്വതിനാൾ വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളാൺ ആഘോഷങ്ങൾ മുഴുവനും. ഇക്കാലയളവിൽ കേരളത്തിലെ മിക്ക ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പൂരം, കുത്തിയോട്ടം, കെട്ടുകാഴ്ച എന്നീ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. അശ്വതിനാളിനു മുന്നേ തന്നെ വിദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും നിരവധി പേർ കാവിലെത്തും. വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ എത്തുന്ന ഭക്തരെ ഭരണിക്കാർ എന്നാണ്‌ വിളിക്കുക.<ref name="pckartha"/> [[പ്രമാണം:Komarangal.jpg|ലഘുചിത്രം|the devotees of Kodungallur bhagavati in special attire and weapon of old age]] [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] കൊടിയേറ്റിനോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന ചടങ്ങുകളിൽ ആശാരിയും തട്ടാനും ചേർന്ന് നടത്തുന്ന ഒന്നുണ്ട്. വീരാശാരിയും മലയൻ തട്ടാൻ എന്നു വിളിക്കുന്ന തട്ടാനുമാണവർ. തട്ടാൻ മണികിലുക്കി അമ്പലം വലം വെച്ച് ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പ്ലാപ്പിള്ളിത്തറവാട്ടിലെ മൂത്തന്മാർ ക്ഷേത്രം ശുദ്ധമാക്കുന്നു. അതോടെ അമ്പലത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ആലിന്മേലും ഗോപുരത്തിലും കൊടിക്കൂറകൾ കെട്ടുന്നു. അതോടെ ഭരണിക്കാലം ആരംഭിക്കുകയായി.<ref name="pckartha"/> [[മീനം|മീനത്തിലെ]] തിരുവോണദിവസം മുതൽ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭക്തജനപ്രവാഹം തുടങ്ങും. എല്ലാദേശത്തു നിന്നും ജനങ്ങൾ സംഘം ചേർന്ന് ഭരണിക്കാരായി വന്നു ചേരുന്നു. അശ്ലീലം കലർന്ന നാടൻ പാട്ടുകളോ പുരാണ കഥകളോ ഭഗവതി സ്തുതികളോ പാടി മണികെട്ടിയ വടിയുമായാണ്‌ അവർ വരിക. ഭഗവതിയെപ്പോലെ വാളും ചിലമ്പും പൂമാലകളും ധരിച്ച കോമരങ്ങളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകും. [[വയനാട്]], [[കണ്ണൂർ]], [[തലശ്ശേരി]], [[പാലക്കാട്]] എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംഘമായി കാൽനടയായി വരുന്നവരും ഉണ്ട്. ഭരണിക്ക് പോകുന്നതിനു ഏഴുദിവസത്തെ വ്രതാചരണം അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. [[ശബരിമല|ശബരിമലക്ക്]] പോകുന്നതു പോലുള്ള സന്നാഹങ്ങളും പൂജകളും കഴിച്ചാണ്‌ ഇവർ എത്തിയിരുന്നത്. പലരും കുടുംബ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും പൂജകൾ നടത്തിയിട്ടാണ് ഇങ്ങോട്ടേക്ക് വരുന്നത്. എല്ലാ ജാതിയില്പെട്ടവർക്കും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പോകാം എന്നും ആദിമകാലങ്ങളിൽ നിരവധി കോഴികളെ അറുത്ത് വെള്ളത്തിനു പകരം മദ്യം തർപ്പണം ചെയ്യുന്ന പതിവായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വില്യം ലോഗൻ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ശാക്തേയപൂജക്ക് ജാതിയോ താന്ത്രിക ആചാരങ്ങളോ നിർബന്ധം അല്ലാ എന്നതും മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ആണ്.<ref> {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-046-6 |oclc= |doi= |id= |pages=440|chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> === കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ === മീനഭരണിക്ക് പത്തു്‌ ദിവസം മുൻപാണ്‌ കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ എന്ന ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നടക്കൽ കോഴിയെ അറുത്ത് ബലി കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. മൃഗബലി പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിരോധിച്ചതുമൂലം അതിനു പകരമായി ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് ബലിക്കല്ല് മൂടുന്ന ചടങ്ങാണ്‌ ഇപ്പോൾ നടത്തപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ പ്രതീകാത്മകമായി കുമ്പളങ്ങ മുറിക്കലും കോഴിയെ പറപ്പിക്കലും നടത്തിവരുന്നു. നിരോധനം വരുന്നതിനു മുന്പ് വടകരയിലെ തച്ചോളി വീട്ടിലെ അവകാശമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കോഴിയെ ബലി കഴിക്കുക എന്നത്. കോഴി ബലിയുള്ളപ്പോൾ കാവിന്റെ പരിസരത്തും, വീടുകളിലും കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം ഉണ്ടാക്കുന്നു. കോഴിയും പിടിയും എന്നാണ് ആ വിഭവത്തിന്റെ പേര്. ഇത് ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദമായി കണക്കാക്കുന്നു. കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മാംസേതര വിഭവമാണ് ഇത് മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. ഇന്നും ആചാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം വീടുകളിൽ ഭരണി നാളിൽ സ്വാദിഷ്ഠമായ കോഴിയും പിടിയും അരി പായസവും വയ്ക്കുന്നു. ചിലരൊക്കെ രാത്രിയിൽ ഇവ വീതും വയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ മുറിയടച്ചു ഇലയിൽ മരിച്ചുപോയ കാരണവന്മാർക്ക് വിളക്ക് വച്ച് മേല്പറഞ്ഞ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നതിനാണ് ‘വീത് ’ എന്ന് പറയുന്നത്. കോഴിക്കല്ല് മൂടിയാൽ പിന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ വെടി നിർത്തിവക്കുന്നു. പിന്നീട് നടതുറപ്പിനുശേഷമേ വീണ്ടും ഇത് പുനരാരംഭിക്കുകയുള്ളൂ. കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ ചടങ്ങിനു ശേഷം, രേവതി നാളിൽ കളമെഴുത്തുപാട്ടുണ്ട്. അതിൻ കടത്തനാട്ടുകാർക്കാണ് അവകാശം. രേവതി ദിവസം സന്ധ്യയോടെ ദാരികന് മേൽ ഭഗവതിയുടെ വിജയം വിളിച്ചറിയിച്ചു കൊണ്ട് രേവതി വിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="pckartha"/> === കാവുതീണ്ടൽ (അഥവാ (കാവ് പൂകൽ) === [[ചിത്രം:Kodungallur Bharani.jpg|thumb|200px| കാവു തീണ്ടുന്ന കോമരങ്ങൾ]] ഭരണിനാളിനു തലേദിവസം അശ്വതി നാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് കാവുതീണ്ടൽ. ചിലപ്പോൾ കാവ് പൂകൽ എന്നും ഈ ചടങ്ങ് അറിയപ്പെടുന്നു. അശ്വതി ദിവസം രാവിലെ ഏഴ് മണിക്ക് പുലപ്പാടത്തു കാവിൽ നിന്നുള്ള വള്ളോൻ ആഘോഷമായി വന്നു ക്ഷേത്രത്തെ വലം വച്ചു പോകുന്നു. അന്ന് ഉച്ചക്ക് പന്ത്രണ്ട് മണിയോടെ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ വടക്കേ നട അടച്ചുപൂട്ടും, പിന്നീട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേക്ക് ആരേയും പ്രവേശിപ്പിക്കുകയില്ല. അത്താഴപൂജക്ക് ശേഷം അശ്വതീപൂജ എന്ന പേരിൽ രഹസ്യമായ മറ്റൊരു ചടങ്ങൂകൂടി നടത്തപ്പെടുന്നു. ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നും നിന്ന് ആഭരണങ്ങൾ എല്ലാം അഴിച്ചുമാറ്റി തൃച്ചന്ദനപ്പൊടി ചാർത്തുന്നു. ഭഗവതി ഒരു സാധാരണക്കാരിയായി മാറുന്നു എന്നാണ് സങ്കൽപ്പം. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ മുറിവേറ്റ ഭഗവതിക്കുള്ള ചികിത്സ എന്നാണ് ഇതിന്റെ പിന്നിലുള്ള വിശ്വാസം.<ref name="pckartha"> {{cite book |last= പി.സി|first=കർത്താ |authorlink=പ്രൊഫ.പി.സി.കർത്താ ‍|coauthors= |editor= |others= |title=ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം |origdate= |origyear=1998 |month=നവംബർ|url= |format= |accessdate= 2008 |edition=ദ്വിതീയ പതിപ്പ് |series= |date= |year=2003 |month= |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ്|location=കേരളം |language=മലയാളം |isbn=81-7130-860-0 |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:കോഴിക്കല്ല്-കുരുംബക്ഷേത്രം.jpg|thumb|left|250px|ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ല് - കോഴിക്കല്ല് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇതിലെ പദ്മദളങ്ങൾ ബൌദ്ധപാരമ്പര്യം തെളിയിക്കുന്നു]] --> ഇതിനുശേഷം നടതുറന്നു കഴിഞ്ഞാൽ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] വലിയ തമ്പുരാനെ ദേവിയുടെ ഭക്തന്മാരും [[ഒന്നു കുറെ ആയിരം യൊഗക്കാർ|യോഗക്കാരും]] ചേർന്ന് ആനയിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു. അദ്ദേഹം കിഴക്കേ നടയിലുള്ള നിലപാടുതറയിൽകയറി കോയ്മ സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ കാവ്തീണ്ടൽ അഥവാ കാവ് പൂകൽ ആരംഭിക്കുകയായി. കാവുതീണ്ടൽ എന്നു പറയുന്നത് ആദ്യകാലത്ത് കാവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ജാതിക്കാർക്കും പിന്നീട് ക്ഷേത്രം വിലക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ കാവിൽ പ്രവേശിക്കാനായി ഒരുക്കപ്പെട്ട ഒരു ദിനമാണ്‌. അതിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ദേവീഭക്തന്മാരും കോമരങ്ങളും ഉറഞ്ഞ്തുള്ളി മൂന്നുവട്ടം ക്ഷേത്രത്തെ വലം വക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിലെ ചെമ്പ് പലകയിൽ അടിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ ഈ പ്രദക്ഷിണം വക്കൽ നടക്കുന്നത്. ഇതിനുശേഷം ഏഴുദിവസം കഴിഞ്ഞു പൂയം നാളിലെ ക്ഷേത്രനട തുറക്കൂ. ഇതിനെ പൂയത്തന് നാളിൽ നടതുറപ്പ് എന്നാണ്‌ പറയുക. (മീന ഭരണി ദിവസം ഭഗവതിക്ക് വരിയരി പായസം നിവേദിക്കുന്നു. ഇതല്ലാതെ മറ്റു ചടങ്ങുകൾ ഒന്നും ഭരണി ദിവസം നടക്കുന്നില്ല).<ref name="pckartha"/> കാവുതീണ്ടൽ കഴിഞ്ഞ് പിറ്റേ ദിവസം മീന ഭരണി ദിവസം വരിനെല്ലിന്റെ [[പായസം|പായസമാണ്‌]] നിവേദ്യമായി നൽകുക. പിറ്റേന്ന് മുതൽ ഒരോ നേരത്താണ്‌ പൂജ. ശാക്തേയ വിധിപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക രഹസ്യ പൂജകൾ ആണിത്. വടക്കേ നട അടഞ്ഞു കിടക്കുന്നതിനാൽ അടികൾ കിഴക്കേ നട വഴിയാണ്‌ പൂജ ചെയ്യാനകത്ത് കയറുക. ആ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്തർക്ക് ദർശിക്കാൻ വേണ്ടി ഭഗവതിയെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള പള്ളി മാടത്തിൽ സങ്കല്പിച്ചു ഇരുത്തുന്നു. <ref name="pckartha"/> ;കോമരങ്ങൾ രേവതി നാളിൽ കോമരങ്ങളേയും ഭക്തജനങ്ങളേയും കൊണ്ട് കാവ് നിറയുന്നു. ഒരോ ദേശത്തു നിന്നും എത്തുന്നവർക്ക് അവരുടേതായ ആൽത്തറകൾ കാവിലുണ്ട്. അവകാശത്തറകൾ എന്നാണിവ അറിയപ്പെടുന്നത്. കാവു തീണ്ടൽ സമയത്ത് അവകാശമുള്ളവർ ഒഴികെ ആരും ഈ തറകളിൽ കയറാറില്ല. ===പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് (പൂയം തൊഴൽ) === മീനത്തിലെ അശ്വതി ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് അടയ്ക്കുന്ന ക്ഷേത്ര നട തുടർന്ന് ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം ദർശനത്തിനായി നട തുറക്കുന്നു. ഇതിനെ പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് എന്ന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. അന്ന് ഭഗവതിയെ സർവാഭരണ വിഭൂഷിതയായി, ഏറ്റവും സന്തുഷ്ടയായി ആണ് കാണാൻ സാധിക്കുക എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് ദർശനം നടത്തുന്നത് ഏറെ ഐശ്വര്യകരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂയം തൊഴാൻ വലിയ തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. അതോടുകൂടി കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഉത്സവത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പൂർണ്ണമാകുന്നു. === കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി === [[മകരം]] 1 മുതൽ 4 ദിവസം (സാധാരണ ഗതിയിൽ ജനുവരി 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 മുതൽ) നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പ്രസിദ്ധമായ മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[താലപ്പൊലി]]. മകരമാസത്തിലെ (ജനുവരി/ ഫെബ്രുവരി) സംക്രാന്തി മുതൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഗംഭീര ഉത്സവമാണ് ഇത്. ഭരണി ഉണ്ടാകാറുള്ളത് പോലെയുള്ള ചടങ്ങുകൾ ഈ ഉത്സവത്തിന് ഉണ്ടാകാറില്ല. പകരം ഘോഷയാത്രകളും, ആനച്ചമയങ്ങളും, മേളവും, സുവാസിനീ പൂജ തുടങ്ങിയ നാരീ പൂജകളും മറ്റും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. വിളവെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ഉത്സവം, ഭക്തജനങ്ങളെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയെ തൊഴുന്നത് ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ: * മകര സംക്രാന്തി ദിവസം വൈകുന്നേരം ആരംഭിക്കുന്നു. നാല് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇത് മിക്കവാറും ജനുവരി മാസത്തിലെ 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 തീയതികളിലായി വരുന്നു. * 1001 വെടിവെച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷം തുടങ്ങുന്നു. * താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപ് തന്നെ സംഘക്കളി എന്ന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നു. * പഞ്ചവാദ്യം, പാണ്ടി, പാഞ്ചാരി വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ വലിയ ആനച്ചമയ ഘോഷയാത്രകൾ നടക്കും. * സുവാസിനീ പൂജ: മകരസംക്രാന്തിയിലെ ആദ്യ ദിവസം 'സുവാസിനി പൂജ' നടത്തുന്നു. കുടുംബി സമുദായക്കാർ ഇതിൽ ധാരാളമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ശർക്കരയും തേങ്ങയും അരിപ്പൊടിയും ചേർത്തുള്ള നിവേദ്യം ഭക്തർക്ക് നൽകുന്നു. സുവാസിനി പൂജ എന്നാൽ സ്ത്രീകളെ (സുവാസിനികളെ) പരാശക്തിയുടെ അംശമായി കണ്ട് പൂജിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണിത്, ഇത് സ്ത്രീകളെ 'ജഗദീശ്വരി'യുടെ രൂപമായി കാണുന്നു. അവരെ ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പരാശക്തിയായ ഭഗവതിയുടെ  സ്മരണയുടെയും ആരാധനയുടെയും ഒരു രൂപമാണ്. * പ്രത്യേകത: പകൽ ശീവേലിയും രാത്രി എഴുന്നള്ളിപ്പുമാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ ചടങ്ങുകൾ. ഒരോ ദിവസവും സ്ത്രീകൾ താലത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന ധനധാന്യങ്ങൾ വാദ്യമേള അകമ്പടിയോടെ ഭഗവതിക്ക് മുന്നിൽ ചൊരിയുന്നതാണ്‌ പ്രധാന ചടങ്ങ്. ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയുമാണ് ഇതിന്റെ ഫലം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഉത്സവം, ഈ പ്രദേശത്തെ ഉത്സവ പ്രതീതിയിലാക്കുന്നു. * ദർശന സമയം: ധാരാളം ഭക്തർ എത്തുന്നതിനാൽ ക്ഷേത്രം കൂടുതൽ സമയം തുറന്നിരിക്കുന്നു. മിക്കവാറും ദിവസം മുഴുവൻ ദർശനം സാധ്യമാണ്. പഴയകാവുകളിൽ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതനമായ കൊയ്ത്തുത്സവങ്ങളുടെ പരിഛേദങ്ങളാണിവ. ഊർവരത, സമൃദ്ധി, കാർഷിക വിളവെടുപ്പ്, ഐശ്വര്യം, ശക്തി ആരാധന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ് ഇത്. 9 മുതൽ 11 ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന നാലു ദിവസത്തെ ഗംഭീരമായ താലപ്പൊലിയുത്സവത്തിന് കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തരായ കലാകാരന്മാർ പങ്കെടുക്കുന്ന മേളം, പഞ്ചവാദ്യം, കരിമരുന്നു പ്രയോഗം എന്നിവയുണ്ടാകും. രാത്രി താലപ്പൊലിയായിരുന്നു പണ്ട്. 85 വർഷമായിട്ട് അത് പകലത്തേയും പ്രധാന കാഴ്ചയാണ്‌‍. അതുപോലെ മുൻ കാലങ്ങളിൽ 7 ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നുവത്രെ. <ref name="mpn" /> ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ''കതിനാ'' എന്ന ചടങ്ങുമായി ഇതിന്‌ സാമ്യമുണ്ട്.{{fact}} ക്ഷേത്ര നടത്തിപ്പിനാവശ്യമായ വിഭവസമാഹരണമാണ്‌ ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. മകര സംക്രമദിവസത്തിൽ ആയിരത്തൊന്നു കതിനാവെടികൾ മുഴങ്ങുന്നതോടെയാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ തുടക്കം. വ്രതശുദ്ധകളായ കന്യകമാർ മംഗളവസ്തുക്കളും കാഴ്ചദ്രവ്യങ്ങളും നിറച്ച താലം ദേവിക്ക് വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ സമർപ്പിക്കുന്നു. അതാണ്‌ താലപ്പൊലി. താലപ്പൊലി ആരംഭത്തോടെ [[സംഘക്കളി]] ആരംഭിക്കും. ശാസ്താക്കളി, പാനയംകളി, യാത്രാക്കളി എന്നൊക്കെ ഈ അനുഷ്ഠാനത്തിനു പേരുണ്ട്. നൂറ്റൊന്നു ദിവസത്തെ 'കുളി'യും 51 ദിവസത്തെ വ്രതവും നോറ്റ് ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച [[മലയരയൻ|മലയരയന്മാർ]] [[ഇരുമുടിക്കെട്ട്|ഇരുമുടിക്കെട്ടുകളുമായി]] വന്നെത്തുന്നു. താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപേ [[ചൊവ്വര]] ദേശത്തെ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]] വന്ന് സംഘക്കളി നടത്തുന്നു. [[കുടുംബി|കുടുംബികൾ]] ചെമ്മരിയാടുകളെ ഭഗവതിക്ക് നടയ്ക്ക് വെക്കുന്നു. ഈ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം നാലുദിവസത്തെ താലപ്പൊലിയുത്സവം നടക്കുന്നു. <ref name="pckartha" /> ഒന്നാം താലപ്പൊലിയുടെ പൂർണചുമതല ഒന്നു കുറെ ആയിരം യോഗത്തിനാണ്. യോഗക്കാരുടെ കൂട്ടമിരുത്തലും തമ്പുരാൻറെ സാന്നിദ്ധ്യവും പഴയ ചരിത്രസംഭവങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. മറ്റ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി നടത്തുന്നത് കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡാണ്. എന്നാൽ പണ്ട് രണ്ടാം ഉത്സവം അയിരൂർ അയ്യായിരം നായർ കരയോഗവും, മൂന്നാം ദിവസത്തെ കൊച്ചികോവിലകവും നാലാം‍ ദിവസത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ തമ്പുരാക്കന്മാരും നടത്തിവന്നിരുന്നു. രണ്ടാം താലപ്പൊലി നടത്തിയിരുന്ന അയ്യൂരായിരം എന്ന യോഗക്കാർ കൊല്ലവർഷം 1075 നോടടുപ്പിച്ച് നാമാവശേഷമായിത്തീർന്നു. അതിനുശേഷം ദേവസ്വമാണ്‌ നേരിട്ട് നടത്തുന്നത്. അഞ്ച് മുതൽ എട്ട് വരെയും പണ്ട് താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചാം താലപ്പൊലി [[ഈഴവർ|ചോവന്മാരും]] ആറാം താലപ്പൊലി [[വാലന്മാരും്‍|അരയന്മാരും]] ഏഴ് [[കണകർ|കണകന്മാരും]] എട്ടാമത്തേത് [[ചെറുമർ|ചെറുമരുമാണ്‌]] നടത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് അത് നാല് ദിവസമായി ചുരുങ്ങി. <ref name="mpn"/> === ചാന്താട്ടം === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തിക]] നാളിലെ ചാന്താട്ടം പ്രധാനമാണ്. തേക്കിൻകറ, ഗോരോചനം, കസ്തൂരി എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചാണ് തടിയിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ദേവി വിഗ്രഹത്തിന് ചാന്താട്ടം നടത്തുന്നത്. ആടിയ ചാന്ത് തൊടുന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് നെടുമംഗല്യത്തിൻ ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതുന്നു. === നവരാത്രി === ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[നവരാത്രി]] ഉത്സവം. സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിലായി ഇത് നടക്കുന്നു. ഒൻപത് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവം ആണിത്. ഭഗവതിയെ ഒൻപത് ഭാവങ്ങളിൽ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അവസാനത്തെ 3 ദിവസങ്ങൾ ഏറെ പ്രധാനമാണ്. പത്താം ദിവസമായ വിജയദശമി നാളിൽ രാവിലെ [[വിദ്യാരംഭം]] നടക്കുന്നു. കലാസാംസ്കാരിക പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്നു. == പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Kurumba temple navaratri.jpg|ലഘുചിത്രം|നവരാത്രി ആഘോഷഭാഗമായുള്ള ആയിരം വിളക്ക്]]<!-- [[ചിത്രം:Coconut-breaking table-kdlr.jpg‎|thumb|ക്ഷേത്രപാലൻറെ മുന്നിലുള്ള നാളികേരം ഉടക്കുന്ന കല്ല്- ഭരണി നാളിലെ ഇവിടെ ഉടക്കപ്പെടുന്ന നാളികേരത്തിന്‌ കുഡുംബി സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കാണ്‌ അവകാശം <ref name="pckartha"/> ]] --> മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടത്തെ ചില ആചാരങ്ങളും ചടങ്ങുകളും നടത്തുന്നത് ദ്രാവിഡ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവരാണ്‌. * ക്ഷേത്രപാലന്റെ നടയ്ക്കൽ ഉടയ്ക്കുന്ന നാളികേരത്തിന്റെ അവകാശം എടമുക്കിലുള്ള കുഡുംബി സമുദായക്കാർക്കാണ്‌. അതിന്‌ അവർ കൊല്ലം തോറും കർക്കടമാസം സംക്രാന്തിക്ക് ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവനും ചെത്തി വൃത്തിയാക്കണം. <ref name="pckartha"/> * വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞപ്പൊടി ആടിക്കുവാനുള്ള അവകാശം പ്ലാപ്പിള്ളി, തേറോടം എന്നീ രണ്ടു വീടുകളിലെ സ്ത്രീകൾക്കാണുള്ളത്. എല്ലാ നടക്കലുമുള്ള ദീപസ്തംഭങ്ങൾ തെളിയിക്കലും പ്രസാദങ്ങൾ കൊടുക്കലും വടക്കേ നടയിലുള്ള ആൽ‌ത്തറകളിൽ പൂരുരുട്ടാതി മുതൽ ഇരുന്നു കന്നിവെളിച്ചപ്പാടന്മാരെ വെട്ടിത്തെളിയിച്ചു വാളും ചിലമ്പും കൊടുക്കാനുള്ള അധികാര അവകാശങ്ങളും മേൽ പറഞ്ഞ രണ്ടു വീടുകളിലേയും ആണുങ്ങൾക്കുള്ളതാണ്‌. * മേല്പ്പറഞ്ഞ രണ്ടുവീട്ടിലേയും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരുമാണ്‌ ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ അടിച്ചുതളി, പാത്രം തേപ്പ്, പൂവുകൊടുക്കൽ, മലരുവറക്കൽ, അരിയടിക്കൽ, മഞ്ഞൾ പൊടിക്കൽ എന്നീ ചുമതലകൾ ചെയ്തു പോരുന്നത്. വർഷങ്ങളായി ഇതിനു വീഴ്ചയൊന്നും വരുത്തിയിട്ടില്ല. * കേരളത്തിലെ പഴയ ആചാരങ്ങളിൽ ഒന്നായ “കൂട്ടമിരിപ്പ്” ([[തറക്കൂട്ടം]]) ഇപ്പോൾ കേരളത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാത്രമേയുള്ളു. മലയാള മാസം ഒന്നാം തിയതിയാണ് കിഴക്കെനടയിൽ കൂട്ടമിരിപ്പ്. ഇത് പഴയ കാലത്തെ സഭയാണെന്ന് വിശ്വാസം. സങ്കടക്കാരാരുമില്ലെങ്കിലേ കൂട്ടം പിരിയാവൂ എന്നും ക്രമമുണ്ടായിരുന്നത്രെ. '''ഭരണിപ്പാട്ട്''' ഭരണിപ്പാട്ട് രണ്ടു തരമുണ്ട്. ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കുന്നവയും തെറിപ്പാട്ടുകളും. ധാരളം കഥ അഖ്യാനങ്ങളുള്ള പാട്ടുകളുണ്ട് എങ്കിലും ഭരണിപ്പാട്ട് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത് തെറിപ്പാട്ടുകൾ എന്നാണ്. കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ ചടങ്ങു കഴിഞ്ഞാൽ ഉടനെ തന്നെ വടക്കേ ഗോപുരത്തിൽ ഭരണിപ്പാട്ട് തുടങ്ങുന്നു. തൃശൂരിലെ വല്ലച്ചിറയിൽ നിന്ന് വരുന്ന സംഘമാണ് ആദ്യമായി പാടി ത്തുടങ്ങുന്നത്. ഇവർക്ക് കോമരങ്ങൾ ഇല്ല. ഇവരിലെ കാരണവർ ദേവിയെ സ്തുതിച്ച് പാടൂമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ തന്നാരം പാടുന്നു. ഊരകത്തമ്മയും കൊടുങ്ങല്ലുരമ്മയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഇവരുടെ പാട്ടിലുണ്ട്. <ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/17501/7/07_chapter%202.pdf</ref> അശ്വതിനാൾ മുതൽ എഴുനാൾ നട അടച്ചിടുന്നത് ദേവി തീണ്ടാരിയായതിനാൽ ആണെന്ന് ഒരു സങ്കല്പമുണ്ട്. ഈ സമയത്ത് ദേവിയെ സംതൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണ് തെറിപ്പാട്ടുകൾ പാടുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തെറിപ്പാട്ടുകളെ വീണ്ടും മൂന്നായി തിരിക്കാവുന്നതാണ്. ഒന്ന് വളരെ നാടൻ എന്നു തോന്നിക്കുന്ന പാട്ടുകൾ ആണ്. അതിൽ ആലങ്കാരികമായി ലൈംഗികാവയവങ്ങളേ കുറിച്ചും ലൈംഗികക്രിയകളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതിയിലെ മറ്റു പലതിനോടുപമിച്ചും പാടുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് പ്രശസ്തമയ പുരാണകഥകളെ ആസ്പദമാക്കി ഉള്ളവയാണ്. ഇവയിൽ നിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമാണ് മൂന്നാമത്തെ തരം. ഇതിൽ ആദ്യം പാടുന്ന ഈരടിയും പിന്നീട് പാടുന്ന തന്നാരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവും കാണണമെന്നില്ല. ഇവ നിരന്തരം പുതുക്കി ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയും സമകാലീന സംഭവങ്ങൾ വരെ ഉൾപ്പെടുന്നവയായിരിക്കും എന്നാണിതിൻ്റെ പ്രത്യേകത. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി പ്രത്യക്ഷത്തിൽ വരുന്നത് ഈ പാട്ടുകളിലാണ്. പുരാണകഥാപാത്രങ്ങളെ പോലെ തന്നെ കേരളത്തിലെ മറ്റു ദൈവങ്ങളും ഇതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. കാവിൻ്റെ ചെമ്പു മേഞ്ഞ മേൽകൂര, ടാറിട്ട റോഡ്, പോലീസ്, കമ്പിത്തപാൽ, ചെങ്കൽച്ചൂള, ക്രിസ്മസ്കേക്ക് തുടങ്ങിയ പലതും, ആധുനിക കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയക്കാർ വരെ ഇതിൽ വിഷയങ്ങളായി ഭവിക്കുന്നു. '''തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത്''' മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യ പൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയായിട്ടാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കല്പിക്കുന്നത്. ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ശ്രീകോവിൽ കഴുകി വൃത്തിയാക്കുന്നു. മറ്റു പൂജകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വിളക്കുകളും പാത്രങ്ങളും ഈ പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കില്ല. എല്ലാം വേറേ വേണമെന്നാണ് ചട്ടം. ഇതിൻ്റേത് വേറെ ഒന്നിനും ഉപയോഗിക്കാറില്ല. താന്ത്രികമായ ആരാധനാ വിധികളാണ് ഇതിലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ കർമ്മം ചെയ്യുന്നത് അടികൾമാരാണ്. മൂന്ന് പ്രധാന മഠങ്ങളായ കുന്നത്തുമഠം, മഠത്തിൽ മഠം, നിലത്തു മഠം എന്നീ മഠങ്ങളിലെ കാരണവന്മാരായ അടികൾമാരാണിവർ. തലേ ദിവസം ഇതിനു വേണ്ടി അവർ കഠിനവ്രതം നോൽക്കുന്നു. ദേവിക്ക് ചാർത്താനുള്ള തൃച്ചന്ദനം രഹസ്യവിധിയുള്ള കൂട്ടാണ്. പല മരുന്നുകളും മറ്റും ചേർന്നതാണിത് എന്നു കരുതുന്നു ഈ രഹസ്യക്കൂട്ട് ഈ മൂന്ന് പേർക്കു മാത്രമേ അറിയൂ. ഏഴരയാമം ( മൂന്നു മണിക്കൂർ) നീളുന്നതാണീ പൂജ. കാറ്റ് കടക്കാത്ത ശ്രീകോവിലിൽ അടച്ചിരുന്നാണ് പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത്. പ്രധാന സാമഗ്രി മഞ്ഞൾപ്പൊടി തന്നെയാണ്. മഞ്ഞൾപ്പൊടി കരിക്കിൻ വെള്ളത്തിൽ കുഴച്ചാണ് തൃച്ചന്ദനം ഒരുക്കുക. ഇളനീർ മൂട് വെട്ടിയതും ത്രിമധുരവുമാണ് നിവേദ്യം. ഉച്ചക്ക് മൂന്ന് അടികൾമാരും വട്ടക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് വന്ന് ഒരു മണിയോടെ ശ്രീകോവിലിൽ കടന്ന് വാതിലടച്ച് പൂജയാരംഭിക്കുന്നു. ആ സമയത്ത് ചുറ്റമ്പലത്തിലുള്ള പ്രദക്ഷിണ വഴിയിൽ ആരും ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല. ഇതിൽ സവർണ്ണാവർണ്ണ ഭേദം ഒന്നും ഇല്ല. പൂജ തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്ന് കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയ തമ്പുരാൻ കാവിലെത്തണം എന്നുണ്ട്. തമ്പുരാൻ കാവിലെ ബലിക്കൽ പുരയിൽ ഇരിക്കുന്നു. പൂജ കഴിയുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്നു മാറില്ല. പൂജ കഴിഞ്ഞ് തമ്പുരാൻ കിഴക്കേ നടയിൽ ഇരിക്കുകയും കാവു തീണ്ടലിന് അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ ‘നിലപാട്‘ എന്നാണ് പറയുക. നാലുമണി കഴിയുമ്പോൾ പൂജ അവസാനിക്കുന്നു. പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടികൾമാർ പുറത്തു വന്ന് നടയടക്കും. തുടർന്ന് കാവ് തീണ്ടൽ (കാവ് പൂകൽ) നടക്കുന്നു. തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത് പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടക്കുന്ന ക്ഷേത്രനട ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം നട തുറപ്പ് നടത്തുന്നു. == ഒ.കെ.യോഗം == കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തവും വളരെ പഴക്കമുള്ളതുമായ ഒരു യോഗസഭയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ [[ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം]]. ചേരമാൻ പെരുമാളിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ പെരുമാളും വിശ്വസ്തരായ നായർ സ്നേഹിതന്മാരുംകൂടി ആയിരം പേർ അടങ്ങിയ നായർ സൈന്യമായിരുന്നു ഇത്. പെരുമാളിൻറെ കാലശേഷം ഒഴിവിലേക്ക് മറ്റൊരാളെ നിയമിക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് 999 പേർ മാത്രമായതിനാലാണ് ഒന്നുകുറച്ച് ആയിരം യോഗം എന്ന പേർ ഉണ്ടായത്. കാലക്രമേണ ഇത് ലോപിച്ച് "ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം" എന്നും ഇന്ന് "ഒ.കെ.യോഗം" എന്നും അറിയപെടുന്നു. പെരുമാൾ ഭരണത്തിനുശേഷം [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജകുടുംബം]] നിലവിൽ വന്നതോടെ ഒ.കെ.യോഗവും കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാക്കന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന് ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചിരുന്നു എന്നും അതിൻറെ തുടർച്ചയായി എല്ലാ മലയാളമാസം ഒന്നാം തിയതി രാവിലെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കു ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൻറെ കിഴക്കേനടയിൽ പ്രദക്ഷിണവഴിയിൽ "നിഴലിരിക്കൽ" എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനു വേണ്ടി കൂട്ടം ഇരിക്കുന്നതിനെയാണ് നിഴലിരിക്കൽ എന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നത്. യോഗത്തിലെ കുറഞ്ഞപക്ഷം 32 ആളുകൾ ഈ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദിവസങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകൾ ഒ.കെ.യോഗം നേരിട്ടാണ് നടത്തിവരുന്നത്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തിൻറെ തുടക്കം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള 1001 കതിനാവെടിയും ഒന്നാം ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി മഹോത്സവവും ഇന്നും മുടക്കം വരാതെ ഒ.കെ.യോഗമാണ് നടത്തിവരുന്നത്. വിവിധ സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും മറ്റും സഹായധനമായിട്ടും വർഷംതോറും നല്ലൊരു സംഖ്യ യോഗം ചെലവാക്കിവരുന്നുണ്ട്. == എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]]. ഏകദേശം 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ധാരാളം എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[തൃശ്ശൂർ]] - 35 കിലോമീറ്റർ അകലെ, മറ്റൊന്ന് ആലുവ. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം - [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം - [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] - 30 കിലോമീറ്റർ അകലെ. * കൊല്ലം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ ജലപാതക്കരികിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ച ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> ചിത്രം:Shree Kurumba Bhagavathy Temple, Kodungallur.JPG| ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR3.JPG|കിഴക്കെ നട ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR2.JPG ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR6.JPG|വടക്കെ നട പന്തൽ <!-- ചിത്രം:Kdlr temple vazhipadu.jpg --> </gallery> </center> == അവലംബം == {{reflist|2}} <!---- കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക ==കുറിപ്പുകൾ== <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക.--> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kodungallur Bhagavathy Temple}} * http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308131140/http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html |date=2009-03-08 }} * http://www.india9.com/i9show/Kodungallur-Bhagavathy-Temple-14615.htm {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] q68xukg9hiyzbcolxjvu7jng7b3d65p 4614718 4614717 2026-04-22T21:14:00Z Vishkailas 214655 4614718 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Kodungallur kurumba temple}} {{Infobox Mandir |image = BhagavathiTemple,KDR2.JPG <!-- Kodungallur kurumba temple.jpg --> |caption=ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |date_built = [[സംഘകാലം]] |primary_deity = [[ശ്രീ ഭദ്രകാളി]] ([[കണ്ണകി]], [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ]], [[പരമശിവൻ]] |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുള്ള]] ഒരു പ്രസിദ്ധമായ മഹാക്ഷേത്രമാണ്‌ '''ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. ഭഗവതിയുടെ മൂലകേന്ദ്രമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇത് "ലോകാംബിക ക്ഷേത്രം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയെ]] [[ഭദ്രകാളി]] ഭാവത്തിൽ [[ശ്രീചക്രം|ശ്രീചക്ര]] സമേതയായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലാണ് എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഇതിനുവേണ്ടി വളരെയധികം താന്ത്രികവിദ്യകൾ പ്രയോഗിയ്ക്കപ്പെട്ടതായി പറയുന്നു. കാശ്മീർ താന്ത്രിക രീതിയായ രുരുജിത് വിധാനത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇവിടുത്തെ ദ്രാവിഡ ഭഗവതി ''കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയാണ്. പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ഭഗവതി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ ദൈവം (പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി) എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയോടൊപ്പം [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതാക്കളായ]] ബ്രാഹ്മി, വൈഷ്ണവി, മഹേശ്വരി, ഇന്ദ്രാണി, [[വാരാഹി]], കൗമാരി, [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നിവരുടെ ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നിവരോടൊപ്പമുള്ള അപൂർവമായ പ്രത്യേക പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുരുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ടുപോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ മറ്റ് 64 ഭഗവതീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രം ആയിട്ടാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. [[പരമശിവൻ]] ആണ് ക്ഷേത്രനാഥൻ. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഈ ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. 108 ശിവാലയ സ്തോത്രത്തിൽ ഇത് കാണാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഇവിടെ ശിവനേക്കാൾ പ്രാധാന്യം ഭഗവതിയ്ക്കാണ്. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]], [[ക്ഷേത്രപാലകൻ]], [[ചാമുണ്ഡി|തവിട്ടുമുത്തി]], [[വസൂരിമാല]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] (ജനുവരി 14/ 15) [[താലപ്പൊലി]], [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] (മാർച്ച്‌-ഏപ്രിൽ) [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി മഹോത്സവം]], [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] (സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ) [[നവരാത്രി]], മേടമാസത്തിലെ (മെയ്‌) ചന്താട്ടം, മകര ചൊവ്വ എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ട് വിശേഷങ്ങൾ. പൊതുവെ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഉണ്ടാവുക. [[അടികൾ]] എന്ന സമുദായക്കാരാണ് ഇവിടുത്തെ പൂജാരിമാർ. [[ശാക്തേയം|ശാക്തേയ,]] കൗളമാർഗത്തിലുള്ള പൂജകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കുന്നത്ത്, മഠത്തിൽ, നീലത്ത് എന്നീ അടികൾ കുടുംബക്കാർക്കാണ് പരമ്പരാഗതമായി പൂജാധികാരം. പുരാതനമായ മാതൃ ദൈവ സങ്കല്പം, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ പിന്തുടർച്ചയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. ചൊവ്വ, വെള്ളി, ശനി, പൗർണമി, അമാവാസി, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനം. == ചരിത്രം == [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] ആസ്ഥാനമാക്കി [[കേരളം]] ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ് ആദ്യമായി [[കണ്ണകി]]യെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്കുമാറി [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66-നോട്]] ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി കുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിയുടെ സ്മാരക ശിലക്ക് പിന്നെയും ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. പിൽക്കാലത്തു നിലവിൽ വന്നതാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. എ. ശങ്കരമേനോൻ എഴുതിയ ‘എ സർവേ‌ ഓഫ് കേരള ഹിസ്റ്ററി’ പോലെയുള്ള ചില പുസ്തകങ്ങളിൽ ആദിമ യുദ്ധ ദൈവമായ കൊറ്റവൈ ആയിരുന്നു കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആരാധനാമൂർത്തി എന്ന്‌ കാണാം. ഈ ഭഗവതി പിൽക്കാലത്ത് പലവിധ പരിണാമങ്ങളിലൂടെ ഭദ്രകാളി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് മാതൃ ദൈവാരാധന, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം, യുദ്ധവിജയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൈവമായിരുന്നു. പത്തിനിക്കടവുൾ (അഥവാ ഭാര്യാദൈവം) എന്ന പേരിലാണ്‌ [[ചിലപ്പതികാരം|ചിലപ്പതികാരത്തിലെ]] വീരനായികയായ (അവതാര കാളി) കണ്ണകി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചെങ്കുട്ടുവന്റെ കാലത്ത് ജൈനമതം കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ പരിസരങ്ങളിൽ സ്വാധീനം നേടിയിരുന്നു. [[കണ്ണകി|പത്തിനിക്കടവുൾ]] എന്നാണ് കണ്ണകിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. കണ്ണകിയുടെ വിഗ്രഹം നിർമ്മിക്കാനുള്ള കല്ല് അനേകം രാജാക്കന്മാരെ കീഴ്പ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടു വന്നതാണെന്ന് സംഘകാല സാഹിത്യങ്ങളിൽ വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാ ചടങ്ങുകളിൽ അനേകം രാജാക്കന്മാർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. [[സിലോൺ|സിലോണിലെ]] [[ഗജബാഹു ഒന്നാമൻ]] അവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. [[മഹായാമൻ]] [[പാലി|പാലിഭാഷയിൽ]] രചിച്ച [[മഹാവംശം|മഹാവംശത്തിൽ]] എ.ഡി. 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഗജബാഹു]] [[സിലോൺ|സിലോണിൽ]] വാണിരുന്നതായും വഞ്ചിയിൽ വന്ന് പത്തിനീദേവി പ്രതിഷ്ഠാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായും പറഞ്ഞുകാണുകയാൽ <ref> {{cite book |last=ഇളയത്|first=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ|authorlink=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ ഇളയത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൂടെ |year=2002|publisher=H & C Publishing House |location= Thrissur }} </ref> 1800 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ കണ്ണകീപ്രതിഷ്ഠ നടന്നതായി കണക്കാക്കാം. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച വിഗ്രഹം ഒറ്റമുലയുള്ള കണ്ണകിയുടെതായിരുന്നു എന്നാണ്‌ സാഹിത്യ പരാമർശം. എന്നാൽ ഇന്ന് വസൂരിമാലക്ക് മാത്രമേ ഇതുമായി ആകാരസാമ്യം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ക്ഷേത്രത്തിലെ രഹസ്യ അറയിൽ കണ്ണകിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ശ്രീ. വി.റ്റി.ഇന്ദുചൂഡൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book |last=കൃഷ്ണപിള്ള|first=നാലാങ്കൽ|authorlink=നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള|coauthors= |title=മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മുന്നിൽ |year=1982|publisher=Sahitya Pravarthaka Co-operative Society Ltd |location= Kottayam }} </ref> ഭരണി ഉത്സവം ആരംഭിച്ചതിനെപ്പറ്റി നിരവധി നിഗമനങ്ങളുണ്ട്. ചോളന്മാരെ നേരിടാൻ പുറപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് ആത്മീയമായും സാമുദായികമായും ഉന്നതി കൈവരിക്കാൻ കുലശേഖരരാജാവ് രാമവർമ്മകുലശേഖരൻ നടത്തിയ ഏതെങ്കിലും ആചാരമായി ഭരണി ഉത്സവത്തെ കണക്കാക്കുന്നു. <ref name="pgr"/> അശോകന്റെ കാലത്ത് ബുദ്ധമതത്തിന് പ്രചാരം സിദ്ധിക്കുകയും പിൽക്കാലത്ത് ചേര രാജാക്കൻമാർ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചതോടെ<ref>{{Cite web|url=https://books.google.ae/books?id=Be3PCvzf-BYC&pg=PA109&lpg=PA109&dq=chera+and+buddhism&source=bl&ots=9kanUcjnDq&sig=Traf07JuSw-0dA9xhxEl3JclfY8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj69N6FgfrSAhWNhRoKHXAICgEQ6AEIKjAC#v=onepage&q=chera%20and%20buddhism&f=false|title=A Social History of India|access-date=|last=S. N.|first=Sadasivan|date=|website=|publisher=}}</ref> കാവും ബുദ്ധവിഹാരമായെന്നും അങ്ങനെ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം മുമ്പ് ഒരു ബൗദ്ധകേന്ദ്രമായി മാറിയെന്നും പല ചരിത്രകാരന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref>സംഘകാലകൃതികളായ അകനാനൂറ്, പുറനാനൂറ്, മണിമേഖല തുടങ്ങിയവയിൽ ചേരരാജാക്കന്മാർ ബുദ്ധരായിരുന്നു എന്നും ആതൻ എന്ന അവരുടെ സ്ഥാനപ്പേരു അർഹതൻ എന്ന ബുദ്ധ സംജ്ഞയുടെ പ്രദേശികനാമമാണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. </ref> അവിടെ ബലിക്കല്ലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വൃത്താകാരത്തിലുള്ള ശിലയിന്മേൽ കാണുന്ന പത്മദളങ്ങൾ ഒരു ബൗദ്ധസ്തൂപത്തിൻറെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ ശിലയെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നുണ്ടത്രെ. ബൗദ്ധരെ ഓടിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കോഴിബലിയും ഭരണിപ്പാട്ടും ആരംഭിച്ചതെന്ന വാദത്തിൽ കഴമ്പുണ്ടാകാമെന്ന് പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="pkg"> {{cite book |last=ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|first=പി.കെ|authorlink=പി.കെ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|coauthors= |title=കേരളത്തിൻറെ സാംസ്കാരികചരിത്രം |year=1974|publisher=കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|location= തിരുവനന്തപുരം }} </ref>. ഹിന്ദു മതത്തിലെ ശാക്തേയ ഉപാസനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ച "മ" കാര പൂജയുടെ ഭാഗമാണ് ഭരണിപാട്ട്, കോഴിവെട്ട് എന്നിവ എന്ന് ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തിയവർ പറയുന്നു. ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഊർവരതാ പൂജയാണ്‌ ബലിയിലൂടെ അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. <ref name="pkg" /> എന്നാൽ ഇത് ഒരു ജൈനക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വി.വി.കെ. വാലത്ത് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. “കൊടും കല്ലൂര്“ ആണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയതെന്നതും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കാണ് “കല്ല്” എന്നു പറയാറുള്ളതും ഇത് ഒരു ജൈന ക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നു വാദിക്കുന്നവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ശിവക്ഷേത്രമായി പരിണമിച്ചെങ്കിലും മുൻകാലത്ത് തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രവും മറ്റും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളായിരുന്നു എന്ന പഴമ ഈ വാദത്തിനു ഉപോൽബലകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book|last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref> [[ശൈവമതം|ശൈവമതത്തിന്റെ]] പ്രചാരത്തോടെ ഇത് അവരുടെ ക്ഷേത്രമായി മാറി. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവ പ്രതിഷ്ഠ നടന്നു. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ ആദിപരാശക്തിയായ കാളിയെ ആരാധിച്ചതെങ്കിലും പിന്നീടത് പാർവ്വതിയുടെ പര്യായമായി തീരുകയായിരുന്നു. <ref name= ports> {{cite book |last=കിളിമാനൂർ |first=വിശ്വംഭരൻ |authorlink=പ്രൊഫ. കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |coauthors= |editor= |others= |title=കേരള സംസ്കാര ദർശനം. |origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |edition= |series= |date= |year= 1990.|month= ജുലൈ‌ |publisher=കാഞ്ചനഗിരി ബുക്സ്‌ കിളിമാനൂർ |location=കേരള |language= മലയാളം|isbn= |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> അതോടെ പഴയ ഉടമസ്ഥർ അയിത്തക്കാരും അസ്പൃശ്യരുമായി പുറന്തള്ളപ്പെട്ടു. എങ്കിലും പൊതുസമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന പാരസ്പര്യം നിറഞ്ഞ സാമ്പത്തിക- ഉത്പാദന ബന്ധങ്ങളുടേയും സഹിഷ്ണുത കളുടെയും ഫലമായി ആണ്ടിലൊരിക്കൽ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കാനുള്ള അവസരം അവർക്ക് നല്കപ്പെട്ടു. ഇതോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ചടങ്ങാണ് അശ്വതിനാളിലെ [[കാവുതീണ്ടൽ]] (ചിലർ കാവ് പൂകൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു). മറ്റു ചിലർ അത് സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദിമജനതയുടെ രോഷപ്രകടനമായാണ്‌ കാണുന്നത്. യുദ്ധദൈവാരാധനയും (കൊറ്റവൈ ആരാധന), മാതൃദൈവ ആരാധനയും, ഊർവ്വരതാ സങ്കല്പങ്ങളും രതിയും ആഘോഷമാക്കി ജീവിച്ചുപോന്ന ഒരു ആദിമ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ ആഘോഷ സങ്കല്പങ്ങളുടെ തുടർച്ച മാത്രമാണ് [[ഭരണിപ്പാട്ട്]] എന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്. <ref name="r1"/> എന്നാൽ ഇത് ജീവിത പ്രാരാബ്ധങ്ങൾ മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ദൈവത്തിന് നേർക്ക് ആത്മരോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇന്നു ക്ഷേത്രഭരണം [[കൊച്ചി‍ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] നിർവഹിക്കുന്നു. 1892 ഡിസംബർ 5-ന് സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ കൊടുങ്ങല്ലൂർ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു, ഈ സന്ദർശനത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ കൊച്ചുണ്ണിത്തമ്പുരാനുമായി അദ്ദേഹം സംഭാഷണം നടത്തുകയും ക്ഷേത്രം കാവൽക്കാരുടെ തടസ്സത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം വിപുലമായ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. == ഐതിഹ്യങ്ങൾ == * കേരളത്തിൽ ആദിപരാശക്തിയായ "ഭദ്രകാളിയെ (മഹാകാളി) ആദ്യമായി കുടിയിരുത്തിയ ക്ഷേത്രമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ദാരികനെന്നെ രക്ഷസനെ വധിച്ച ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂർ എത്തിയെന്നും, അവിടെ പുലക്കാവിൽ വള്ളോന്റെ പൂജ സ്വീകരിച്ചു കൊണ്ട് കുടിയിരുന്നു എന്നാണ് ഐതീഹ്യം, കൂടാതെ അവിടെയുള്ള മറ്റൊരു തറവാട്ടിലെ അറയിലും ഭഗവതി കുടിയിരുന്നെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. പിന്നീട് ഭഗവതിയുടെ മാഹാത്മ്യം കേട്ടറിഞ്ഞ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമാക്കി കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന ചേര രാജാവായ ചെങ്കുട്ടവൻ തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷക്കായി ഭഗവതിയെ ഇന്ന് കാണുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി എന്ന ഐതീഹ്യം കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത്‌ പ്രബലമാണ്. കൊറ്റവൈ എന്ന ഭഗവതിയാണ് ഭദ്രകാളി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. * ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. *കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുറുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ട് പോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളീയരുടെ കുലദൈവം എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അഥവാ ഭദ്രകാളി അറിയപ്പെടുന്നു. * പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച നാല് ദേവിമാരിൽ "ലോകാംബികയെന്നാണ്" കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തെ മഹാമാരികളിൽ നിന്നും ആപത്തുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനാണ് ഭഗവതിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. * പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ദേവി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയെ ദർശിച്ച് കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭക്തരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന വിശ്വാസം കൊണ്ടാണിത്. കടുത്ത ആപത്തുകൾ, മാറാരോഗങ്ങൾ, പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായാൽ അവ തടയാനോ ഇനി ഉണ്ടായാൽ തന്നെ വലിയ ആപത്തുകൾ ഉണ്ടാകാതെ സംരക്ഷിക്കാനോ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ ശക്തയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. * കേരളത്തിലെ മറ്റ് കാളീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രമായാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ആറ്റുകാൽ, ചെട്ടികുളങ്ങര പോലെയുള്ള പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വരുന്നു എന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ മനംനൊന്ത് മധുരാനഗരം ദഹിപ്പിച്ച കണ്ണകി "മധുര മീനാക്ഷി" ആവശ്യപ്പെട്ട പ്രകാരം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ എത്തിയതായും വടക്കേ നടയിൽ വച്ചു ജഗദംബയായ പരാശക്തിയിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം നേടിയതായും കഥയുണ്ട്. *ദുർഗ്ഗയുടെ തിരുനെറ്റിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ചു ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ചാമുണ്ഡിയാണ് തവിടാട്ടു മുത്തിയെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്ന് ഭഗവതീ ക്ഷേത്രമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഏറെ പ്രസിദ്ധിയെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാഥൻ ശിവനാണ്.108 ശിവാലയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണിത്. *ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയാൽ രോഗങ്ങളും കടുത്ത ദുരിതങ്ങളും ഇല്ലാതാവും എന്നൊരു വിശ്വാസം ഭക്തർക്കുണ്ട്. <ref name="mpn">{{cite book | title = ക്ഷേത്രദർശനം | last = നാരായണൻ | first = എം.പി. | publisher = കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് | year = 2008 | location = തൃശൂർ | authorlink = എം.പി.നാരായണൻ | coauthors = }} </ref> * കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആണ് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ|കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ]] മഹാഭാരതം അനായാസേന മലയാളത്തി ലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത് എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്.<ref name="pgr">{{cite book | title = ക്ഷേത്ര വിജ്ഞാനകോശം | last = രാജേന്ദ്രൻ | first = പി.ജി. | publisher = D.C.Books | year = 2000 | isbn = 81-2640-254-7 | location = Kottayam | authorlink = പി.ജി.രാജേന്ദ്രൻ | coauthors = }} </ref ഇവിടത്തെ <nowiki>[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി]]</nowiki> ഉത്സവത്തിനോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ, <nowiki>[[കാവുതീണ്ടൽ]]</nowiki>, <nowiki>[[ഭരണിപ്പാട്ട്]]</nowiki> എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണ്. <nowiki>== ചരിത്രം ==</nowiki> <nowiki><!-- [[ചിത്രം:കൊടുങ്ങല്ലൂർ-കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം.jpg|thumb|വടക്കേ നട ]] --></nowiki> ഈ <nowiki>[[ക്ഷേത്രം]]</nowiki> ആദ്യകാലത്ത് കേരളതീരത്തെ, അമ്മദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചുപോന്ന പ്രാചീനജനവിഭാഗങ്ങളുടേതായിരുന്നു. പതിവ്രത <nowiki>[[ദൈവം]]</nowiki> എന്ന പത്തിനിക്കടവുൾ ആയിരുന്നു പ്രതിഷ്ഠ. <nowiki>[[സംഘകാലം|സംഘകാലത്ത്]]</nowiki> സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ (ഇന്നു കാണുന്ന ക്ഷേത്രമല്ല) സ്ഥാപകൻ <nowiki>[[ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ്‌]]</nowiki>. <nowiki><ref>എ. ശ്രീധരമേനോൻ, കേരളശില്പികൾ. ഏടുകൾ 18-19, നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ കോട്ടയം 1988 </nowiki></ref> *ശ്രീ ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യം, കാളികാ പുരാണം എന്നിവ പ്രകാരം ആദിശക്തിയായ കാളി പ്രപഞ്ചനാഥയാണ്. ലോകാംബികയായ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ സർവ്വജനരക്ഷകയായ, അധർമ്മനാശിനിയായ, ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്ന, ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുന്ന, മോക്ഷദായിനിയായ, കരുണാമയിയായ, മാതൃവാത്സല്യമുള്ള, സാത്വികയായ ജഗദീശ്വരി തന്നെ ആകുന്നു. *കാളിക പുരാണത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഹിമാലയത്തിലെ മാതംഗമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ദേവന്മാർ ജഗദീശ്വരിയെ സ്തുതിച്ചു. സ്തുതികേട്ട് പ്രസന്നയായ ആദിപരാശക്തി ദേവന്മാർക്ക് ദർശനം കൊടുത്ത് നിങ്ങൾ ആരെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്നു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വീരനാരി പ്രകടയായി, ഇവർ എന്നെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്ന് ഉത്തരം കൊടുത്തു. അവൾ കറുപ്പ് വർണ്ണത്തോട് കൂടിയവളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവളുടെ നാമം കാളി എന്നായി. *മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ ഭദ്രോൽപ്പത്തി പ്രകരണത്തിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഭദ്രകാളി സങ്കല്പമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൊതുവെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച വേതാള കണ്ഠസ്ഥിതയായ ഭഗവതിയാണിത്. *ദുഷ്ടനായ ദാരികാസുരനിൽ നിന്ന് സമസ്തലോകത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പരമശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിൽ നിന്ന് ഭദ്രകാളി ജനിക്കുകയും, ദാരികനിഗ്രഹത്തിനു ശേഷവും കോപം ശമിക്കാത്ത ദേവിയുടെ കോപമടക്കുവാൻ വേണ്ടി ഭൂതഗണങ്ങൾ തെറിപ്പാട്ടും, ബലിയും, നൃത്തവുമായി ദേവിയുടെ കോപം ശമിപ്പിച്ചു. ദേവി സന്തുഷ്ടയാവുകയും അതിന്റെ പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരവും അനുഷ്ഠാനവുമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. *ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഭക്തർ മുളംതണ്ടിൽ താളമിട്ടു ദേവീ സ്തുതികൾ പാടി നൃത്തമാടുകയും ക്ഷേത്രത്തിനു മൂന്ന് വലം വച്ചു ചെമ്പോലതകിടുകളിൽ അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ചെമ്പട്ടുടുത്തു വാളും ചിലമ്പും ധരിച്ച കോമരങ്ങൾ ഉറഞ്ഞു തുള്ളുന്നു. അതിനാൽ "ഭക്തിയുടെ രൗദ്രഭാവം" എന്നാണ് ഭരണി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നത്. *ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിലെ പഞ്ചമകാര പൂജയിലൂടെ (മത്സ്യം, മാംസം, മധു, മുദ്ര, മൈഥുനം തുടങ്ങിയ അഞ്ച് മകാരങ്ങൾ) പൂജയിലൂടെ ദേവി പ്രസാദിക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പ്രധാനമാണ്. അതിനാലാണ് ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലരും ഭരണിക്ക് പോകുന്നവർ വാങ്ങുന്നതും, വീടുകളിൽ കോഴിയും പിടിയും തയ്യാറാക്കുന്നതും. *ദേവി ദാരികനിൽ വിജയം വരിച്ച രേവതി നാളിൽ "രേവതി വിളക്ക് " ആഘോഷിക്കുന്നു. കോഴി ബലിയുടെ പ്രതീകമായാണ് "ചുവന്ന പട്ടു കൊണ്ട് കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ" എന്ന ചടങ്ങു നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഇത് ദുരിതങ്ങൾ മാറാനുള്ള വഴിപാടായും നടത്തുന്നു. മഞ്ഞളും, കുരുമുളകും സമർപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പകർച്ചവ്യാധികളും ദുരിതങ്ങളും ഒഴിയാൻ നടത്തുന്ന മറ്റൊരു വഴിപാട്. കോഴിയും പിടിയും ഉണ്ടാക്കി കഴിക്കുക എന്നതും മറ്റൊരു ആചാരമാണ്. *ഇന്നത്തെ ദേവിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി [[ദേശീയപാത 17]]നോട് ചേർന്ന് റോഡിൻ കിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബ അമ്മയുടെ മൂലക്ഷേത്രമായ ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ്‌ ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പത്തിനിക്കടവുൾ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്ന്‌ ചരിത്രം. *എന്നാൽ പരശുരാമൻ തപസ്സ് ചെയ്തു പരാശക്തിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിയെന്നും മഹാമേരുചക്രത്തിൽ കാളിയെ ആവാഹിച്ചെടുത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചെന്നും മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം ഉണ്ട്. പിന്നീട് ശങ്കരാചാര്യരാണ് ദേവിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ശ്രീചക്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name="nanda"> {{cite book |last=നന്ദകുമാർ|first=എസ്.എസ്.|authorlink=എസ്.എസ്.നന്ദകുമാർ|coauthors= |title=കൊടുങ്ങല്ലൂർ കാവിലമ്മ |year=1994 }} </ref> *മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യപൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയെയാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ഏഴുദിവസം നടയടച്ച് നടതുറപ്പു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പൂജകളെ ദേവിയുടെ വിശ്രമവും ഒപ്പം ഭഗവതിയുടെ പരിവാരങ്ങളുടെ ഉത്സവവും ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം.<ref name="nanda"/> == നിർമ്മാണശൈലി == <!-- [[ചിത്രം:കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ.jpg|thumb|240px|കിഴക്കെ നട,ശിവൻറെ ദർശനം]] --> ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൻറെ മൊത്തം വിസ്തീർണം 10 ഏക്കർ ആണ്. ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ചുറ്റമ്പലത്തിനുള്ളിലാണ് ശ്രീകോവിൽ. ധ്വജപ്രതിഷ്ഠയില്ല എന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിൽ നിരവധി അരയാലും, പേരാലും ഉണ്ട്. ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണശൈലി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ശിവക്ഷേത്രത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു. ശിവൻറെ പ്രതിഷ്ഠയോട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് മണ്ഡപത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണരീതി. തിടപ്പള്ളി, വലിയ ബലിക്കല്ല്, നാലമ്പലം, ആനപ്പന്തൽ, മണ്ഡപം, ബലിക്കല്പുര, ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠ, സപ്തമാതൃക്കൾ എല്ലാം തന്നെ ശിവ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ശിൽപ്പ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരമാണ്. ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിനു നേർക്കാണ് മുഖമണ്ഡപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഖമണ്ഡപത്തിൻ്റെയും ബലിക്കല്പുരയുടേയും തട്ട് നവഗ്രഹങ്ങൾ കൊത്തിയ ഒറ്റപ്പലകയിൽ തീർത്തതാണ്. മണ്ണുത്തരം, ചിറ്റുത്തരം മുതലായവയിൽ രാമായണം, മഹാഭാരതം എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . അതുപോലെ കരിങ്കൽ തൂണുകളിൽ മനോഹരമായ കൊത്തുപണികളും കാണാം. <!-- [[ചിത്രം:Kdr temple north gopuram door.jpg|thumb|left| വടക്കേ ഗോപുരവാതിൽ- [[പിത്തള]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു]] --> [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിന്റെ]]‍ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു രഹസ്യ അറയാണ്. ഈ അറയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതിൻ്റെ മുഖം ശ്രീകോവിലിലേക്കാണ്‌‍. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായിട്ടുള്ള ഈ കവാടം എല്ലായ്പ്പോഴും ചുവന്ന പട്ടുവിരിച്ച് മൂടിയിട്ടിരിക്കും. രഹസ്യ അറയ്ക്ക് [[ശ്രീമൂലസ്ഥാനം]] എന്നും പറയുന്നു. പരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച മഹാമേരുചക്രവും ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശ്രീചക്രവും ഒപ്പം സംഹാരമൂർത്തിയായ "രുധിര മഹാകാളിയുടെ" പ്രതിഷ്ഠയും ഈ രഹസ്യ അറയിൽ ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ മൂലപ്രതിഷ്ഠ (കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ ) നിർവഹിച്ച സ്ഥലമായ ശ്രീമൂല സ്ഥാനമാണ് രഹസ്യഅറയാക്കിയിരിക്കുന്നത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിലേക്കു മാത്രം ഒരു ചെറിയ കവാടമുള്ളതും, മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ കരിങ്കല്ല് കൊണ്ട് അടച്ചു കെട്ടിയതുമായ രഹസ്യ അറയുടെ കവാടത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരവും രണ്ടടി വീതിയും കാണും. കവാടത്തിലേക്ക് കയറിച്ചെല്ലാൻ മൂന്ന് തൃപ്പടികളും ശ്രീകോവിലിനുള്ളിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിവൻ്റെ നടയ്ക്കുള്ള മണ്ഡപത്തിൻ്റെ വടക്കേ അറ്റത്തായി നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിട്ടാണ് രണ്ട് നിലയുള്ള പള്ളിമാടം. നിത്യേന വിളക്കുവയ്പ്പ് നടത്തുന്ന പള്ളിമാടത്തിലാണ് ഭഗവതിയുടെ പള്ളിവാളും, ചിലമ്പും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. അശ്വതി കാവുതീണ്ടലിനു നടയടച്ചതിന് ശേഷം, പൂയം നാളിൽ നട തുറക്കുന്നതു വരെ വഴിപാടുകൾ ഭക്തജനങ്ങൾ പള്ളിമാടത്തിനു മുന്നിലാണ് അർപ്പിക്കാറ്. == പ്രതിഷ്ഠകൾ == [[ചിത്രം:Kodungallur Bhagavathy.jpg|thumb|200px|കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ]] ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ [[ഭദ്രകാളി| "ഭദ്രകാളിയാണ്"]] ക്ഷേത്രത്തിലെ [[പതിഷ്ഠ| മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ]]. വരിക്കപ്ലാവിൽ നിർമ്മിച്ച ബിംബത്തിൻ്റെ ദർശനം വടക്കോട്ടാണ്‌. ദാരുബിംബത്തിന് എടുത്തു മാറ്റാവുന്ന ഒരു സ്വർണ്ണഗോളകയും ഉണ്ട്. ദാരിക വധത്തിന് ശേഷം പ്രദർശിപ്പിച്ച വിശ്വരൂപത്തിൽ ഉഗ്രമായ രൗദ്രഭാവ ത്തിലാണിരിക്കുന്നത്. കാളിയുടെ നിറം കറുപ്പാണ്. ചാന്താട്ടം ചെയ്യുന്നതിനാൽ വിഗ്രഹവും കറുപ്പു നിറത്തിലാണ്. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് പീഠത്തോടുകൂടി ഉദ്ദേശം ആറടി ഉയരമുണ്ട്. വലത്തെ കാൽ മടക്കി ഇടത്തേത് തൂക്കിയിട്ട രൂപത്തിലാണ്‌ ഇരിപ്പ്. തലയിൽ കിരീടമുണ്ട്. ഭഗവതിയുടെ ഇടത്തെ കാതിൽ ആനയും വലത്തേ കാതിൽ സിംഹവുമാണ് കമ്മലായിട്ടുള്ളത്. മുഖത്ത് ദ്രംഷ്ടകളുണ്ട്. ബിംബത്തിൽ വൃത്താകാരത്തിലുള്ള താലിമാലകളും വഴിപാടായി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള നിരവധി ആഭരണങ്ങളും ചാർത്താറുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് എട്ട് കൈകൾ കാണുന്നുണ്ട് എങ്കിലും കൈകളിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. എട്ട് കൈകളിൽ വലതുഭാഗത്ത് മുകളിൽ നിന്നും താഴോട്ട് ആദ്യത്തേതിൽ തൃശൂലവും രണ്ടാമത്തേതിൽ ഖട്വാഗവും, മൂന്നാമത്തേതിൽ കൈമുന്നിലേക്ക് മടക്കി മേൽ വയറിനോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നതിൽ നന്ദകം വാളും, നാലാമത്തേതിൽ ദാരിക ശിരസ്സുമാണുള്ളത്. ഇടതുഭാഗത്ത് ഒന്നാമത്തേതിൽ മണിനാഗവും, രണ്ടാമത്തെതിൽ ചിലമ്പും, മൂന്നാമത്തതിൽ മുന്നിലേക്ക് നീട്ടിപ്പിടിച്ച വട്ടകവും, നാലാമത്തേതിൽ ഓട്ടുമണിയുമാണ് കാണാൻ കഴിയുക. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുന്നിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് പീഠത്തിലുറപ്പിച്ച ബലികല്ലുണ്ട്. ഇതിന് പ്രത്യേക സ്വർണ്ണ ഗോളകയും പ്രഭാമണ്ഡലവും ഉണ്ട്. ശ്രീചക്ര പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. [[പ്രമാണം:Kannaki_staue_as_created_by_Cheran_Chenkuttavan.jpg|ലഘുചിത്രം|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിവിഗ്രഹം]] === രഹസ്യ അറ === പ്രധാന ശ്രീകോവിലിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു രഹസ്യ അറയുണ്ട്. ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് ഉള്ളിൽ നിന്ന് ബന്ധിച്ച മരം കൊണ്ടുള്ള ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതായത് മുഖ്യ ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ടു കടക്കത്തക്കരീതിയിലാണ് ഈ അറ. രഹസ്യ അറയുടെ വാതിൽ ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കും. ഈ രഹസ്യ അറയ്ക്ക് "ശ്രീമൂലസ്ഥാനം" എന്ന പേരും ഉണ്ട്. ഉള്ളിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് ഉറപ്പിച്ചതും, സ്വർണ്ണ ഗോളക കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതുമായ രുധിര മഹാകാളിയുടെ മൂലബിംബവും അഞ്ചു ശ്രീചക്രങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. "രുധിര മഹാകാളി" കോപമൂർത്തിയായതിനാൽ നേരിട്ട് ദർശനം പാടില്ലത്രെ; അതിനാൽ ഈ വിഗ്രഹം കറുത്ത തുണിയിട്ട് മൂടിയിരിക്കുകയാണ്, പകരം ഭക്തർക്കു ദർശിക്കാൻ വടക്കു ദിക്കിലേക്ക് ദർശനമായി ഭദ്രകാളിയുടെ മറ്റൊരു ദാരുബിംബവും അതിന് മുമ്പിലായി ത്രിപുര സുന്ദരിയുടെ അർച്ചനാ ബിംബവും പ്രഭാമണ്ഡലവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയായി നാം ദർശിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമാധികാരി വലിയ തമ്പുരാനോ അമ്മത്തമ്പുരാട്ടിയോ ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് വരുന്ന സമയത്തോ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] ഒരു സന്തതിയെ ഒന്നാംപിറന്നാളിന്‌ രുധിര മഹാകാളിക്ക് മുന്നിൽ (പടിഞ്ഞാറേ നടയ്ക്കൽ) അടിമ കിടത്താൻ കൊണ്ടുവരുമ്പോഴോ മാത്രമേ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെ നട തുറക്കുകയുള്ളു. തമ്പുരാനോ തമ്പുരാട്ടിയോ നടയ്ക്കൽ എത്തി നമസ്ക്കരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ പടിഞ്ഞാറെ നടയ്ക്കൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള മണി അഞ്ച് പ്രാവശ്യം മുഴക്കും. ഈ അവസരത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെനടയുടെ വലത്തെ കതകു മാത്രം തുറന്നുകൊടുക്കും. തമ്പുരാൻ നമസ്കരിച്ച് എഴുന്നേൽക്കും മുൻപ് നട അടച്ചുകഴിയും. ചെങ്കുട്ടവൻ കണ്ണകിയെ മൂലപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലമാകാം പിന്നീട് രഹസ്യ അറയായത്. രഹസ്യ അറയിൽ നിന്ന് കിഴക്കുഭാഗത്തേക്ക് ഉദ്ദേശം നൂറടിയോളം ദൂരത്തിൽ ഒരു തുരംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. മീനഭരണി കഴിഞ്ഞ് നട അട അടച്ചുകിടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ നടതുറപ്പുവരെ അടികളാണ് എല്ലാ പൂജകളും നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഓരോ യാമത്തിലും ഓരോ പൂജയെന്ന കണക്കിലാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്. ഇതിന്നായി അടികൾ ഈ തുരംഗത്തിൽ കൂടിയായിരുന്നുവത്രെ പണ്ട് പോയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഈ തുരംഗം അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. പുറമെ നിന്നുള്ള പ്രവേശന ദ്വാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു ദീപസ്‌തംഭവും ഭണ്ഡാരവും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഇന്നും ഈ തുരംഗത്തിന്നു മുകളിലൂടെ കടത്തിവിടാറില്ല. ആനകൾ അവിടെയെത്തിയാൽ പ്രദക്ഷിണം മുഴുമിക്കാതെ മടങ്ങുകയാണ് പതിവ്. <ref name="nanda"/> === പരമശിവൻ === മറ്റൊരു മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠയായ [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണ്. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ തറ കരിങ്കല്ലുകൊണ്ടും ചുമരുകൾ വെട്ടുകല്ലുകൊണ്ടും തീർത്തതാണ്. [[നന്ദി]] പ്രതിഷ്ഠ ഇവിടെയില്ല. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള [[ബലിക്കല്ല്]] സാമാന്യം വലുതാണ്. ശിവന് പ്രത്യേക ഉത്സവങ്ങളും ധ്വജവും ഇല്ല. === ക്ഷേത്രപാലകൻ === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR4.JPG|thumb|200px|ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം‍]] ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിഷ്ഠ ആണിത്. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സംരക്ഷകൻ ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം. വടക്കേനടയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കോട്ട് നീങ്ങി കാണുന്നതാണ് [[ക്ഷേത്രപാലകൻ|ക്ഷേത്രപാലക]]ന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ശിവചൈതന്യം നിറഞ്ഞ മൂർത്തിയാണിത്. 12 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. ഇതാണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ വിഗ്രഹം. മലബാറിലെ ക്ഷേത്രപാല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രപാലൻ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഇത് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[ചതുക്കപ്പൂതം|ചതുക്കപൂതമാണെന്നും]] അതല്ല കാലഭൈരവനാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്.<ref name="pgr"/> [[ശർക്കരപ്പായസം|ശർക്കരപായസത്തിൽ]] [[തൈര്|തൈര്‌]] ചേർത്ത [[പുളിഞ്ചാമൃതം|പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്‌]] പ്രത്യേക നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ള കല്ലിലാണ് മുട്ട് ഇറക്കുന്നതിനുള്ള [[നാളികേരം]] ഉടക്കുക. ദേവീക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള തുലാഭാരം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയിലാണ് നടത്തി വരുന്നത്. ഇവിടത്തെ പ്രത്യേക വഴിപാട് ചമയമാണ്. വൈകീട്ട് ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം കുലവാഴ, കുരുത്തോല, കരിക്കിൻകുല എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും, ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപാരാധനയ്ക്ക് ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ മുമ്പിൽ നാളികേരം എറിഞ്ഞ് ഉടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകനെ 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കും. മുഖത്ത് ചന്ദനം ചാർത്തി തണ്ണീരാമൃതം നിവേദ്യം നൽകും. ഇതിനെയാണ് ചമയം എന്ന് പറയുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ശക്തിപീഠക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാവൽദൈവമായി കാലഭൈരവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നതും ഇതിന്‌ സമാനമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇത് കാലഭൈരവൻ ആണെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. === തവിടാട്ട് മുത്തി (ചാമുണ്ഡി) === <!-- [[ചിത്രം:തവിടാട്ട്മുത്തി.jpg|thumb|200px|left| തവിടാട്ട് മുത്തി]] --> [[ചാമുണ്ഡി]] രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണിത്. മേൽക്കൂരയോ ചുറ്റുമതിലോ ഇല്ല. പുറത്ത് ശിവന്റെ നടക്കൽ ഇടതുഭാഗത്തായാണ് പ്രതിഷ്ഠ. [[തവിട്]] കൊണ്ട് ഉഴിഞ്ഞിടുകയാണ് പ്രധാന വഴിവാട്. തവിട്ടുമുത്തിക്ക് തവിട് ആടിക്കാം എന്ന വഴിപാട് നേർന്നാൽ വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വാസകോശസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ദുർഗ്ഗയുടെ പുരികക്കൊടിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷയായി ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ഉഗ്രഭാവത്തിലുള്ള മഹാകാളിയാണ്‌ ചാമുണ്ഡി. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരമുള്ള പീഠത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ഒന്നര അടി ഉയരമുള്ള തവിട്ടുമുത്തിയുടെ വിഗ്രഹം എട്ട് തൃകൈകളോടുകൂടിയ ദേവിരൂപമാണ്. ഇവിടെ നിത്യപൂജയോ നിവേദ്യമോ ഇല്ല. ഭക്തജനങ്ങൾ വഴിപാടായി ആടിക്കുന്ന തവിടാണ് തവിട്ടുമുത്തിക്ക് പൂജയും നിവേദ്യവും. തവിട് ആടിക്കാനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്ക് ആണ്. === വസൂരിമാല === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR5.JPG|thumb|200px|വസൂരിമാലയുടെ ക്ഷേത്രം]] പടിഞ്ഞാറെ നടയിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് വസൂരിമാല. ദേവീഭക്തയായി മാറിയ ദാരികന്റെ പത്നി മനോദരി ആണിതെന്ന് ഐതിഹ്യം. വടക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഇതിന് മേൽക്കൂരയില്ല. വിഗ്രഹത്തിന് 4 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. [[മഞ്ഞൾ|മഞ്ഞൾപ്പൊടി]] ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപപട്. പ്രത്യേക ക്ഷേത്രം ഉണ്ടെങ്കിലും നിത്യപൂജയില്ല. പകരം സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പീഠത്തിൽ വസൂരിമാല സങ്കല്പത്തിൽ നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും നടത്തി വരികയാണ് പതിവ്. വസൂരിമാലയ്ക്കുള്ള വഴിപാടാണ് ഗുരുതി. പത്മദളം വരച്ച് കുരുമുളക്, മഞ്ഞൾ എന്നിവ തൂവുകയാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാട്. വസൂരിമാല ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നുണ്ട്. പത്മദളം സ്ത്രീലിംഗത്തിൻ്റെ പ്രതീകമായതുകൊണ്ട് അതു വരച്ച് ജീവരക്തമൊഴുക്കി ദേവിയെ ഓജസ്വിനിയാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഈ പൂജയിൽ അന്തർഭവിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്നു കരുതേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. വസൂരി പോലുള്ള അസുഖങ്ങൾ വരാതെ ഇരിക്കാനും ഈ വഴിപാട് ചെയ്യുന്നു എന്നൊരഭിപ്രായവുമുണ്ട്. വസൂരിമാല എന്ന പേരുതന്നെ അതിനുള്ള തെളിവായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. വസൂരിമാലയുടെ നടയ്ക്കലാണ് പണ്ട് “ഗുരുതി” നടന്നിരുന്നത്. ഇപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വസൂരിമാലയ്ക്കാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗുരുതി ചാർത്തുക. ദാരികന്റെ വധം ഉറപ്പായപ്പോൾ പത്നിയായ മനോദരി ശിവനെ തപസ്‌ ചെയ്യുകയും വസൂരി രോഗത്തിന്റെ വിത്തുകൾ വരമായി വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. മനോദരി ഇത് ആദ്യം പ്രയോഗിച്ചത് തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ഘാതകിയായ ഭദ്രകാളിയുടെ നേർക്കാണ്. ഇതറിഞ്ഞ ശിവൻ ഘണ്ഠാകർണ്ണനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഭഗവതിയുടെ രോഗം ഭേദം ആക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവതി പിന്നീട് മനോദരിയുടെ കയ്യും കാലും ഛേദിക്കുകയും പശ്ചാത്തപിച്ച മനോദരിയെ "വസൂരി" എന്ന് പേരിട്ട് കൈലാസത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാണകഥ. === സപ്തമാതൃക്കൾ === ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിൻ്റെ തെക്കു ഭാഗമായിട്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന്റെ തുടർച്ചയാണിത്. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴു ഭാവങ്ങൾ ആണ് [[സപ്തമാതാക്കൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിനോട് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഭിത്തിയുടെ തുടർച്ചയായി, കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറ് നീളത്തിൽ വടക്കോട്ട് ദർശനമായി മൂന്ന് നടകളായി പ്രത്യേക പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രധാന മൂർത്തിയായ ഭഗവതിയേയും കൂട്ടിയാൽ അഷ്ടമാതൃക്കളാകും. സപ്തമാതൃക്കളായ [[ബ്രാഹ്മി]] (അഥവാ ബ്രഹ്മാണി), [[മഹേശ്വരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[കൌമാരി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[വാരാഹി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴ് ദേവികളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരേയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭഗവതി പ്രതിഷ്ഠ നിർമ്മിച്ച അതേ വരിക്കപ്ലാവിൻ്റെ തടി കൊണ്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ വിഗ്രഹവും നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വസൂരിമാലയെ സങ്കൽപ്പിച്ചുള്ള നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് നടത്തിവരുന്നത്. === കുരുംബക്കാവ് === [[പ്രമാണം:Turmeric polluting oftemple kdlr.jpg|ലഘുചിത്രം|മഞ്ഞൾപൊടി വഴിപാട് ]] ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മൂലകേന്ദ്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള രാപകൽ എഴുന്നള്ളിപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നത് ഇവിടെ നിന്നുമാണ്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് എത്തിച്ചേരുന്ന [[കുഡുംബി]] സമുദായക്കാർ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിൽ നട തള്ളാനുള്ള ചെമ്മരിയാടുകളെയും പഴക്കുലയും വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ ആനയിക്കുന്നതും ശ്രീകുരുംബക്കാവിൽ നിന്നുമാണ്. പരിസര വാസികളുടേയും ഭക്തജനങ്ങളുടേയും പരിശ്രമഫലമായി നിത്യേന ഉള്ള വിളക്കുവയ്പ്പ് മുടങ്ങാതെ നടന്നുപോരുന്നു. == പൂജകൾ == <!-- [[ചിത്രം:Pooja schedule kurumba temple kodungallur.jpg‎|left|‌‌thumb|180px|പൂജാ സമയങ്ങൾ]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രികൾ താമരശ്ശേരി മേയ്ക്കാട്ടുമനയിലെ അംഗങ്ങളാണ്. നമ്പൂതിരിമാരിൽനിന്ന് അല്പം താഴെ എന്ന് കരുതുന്ന [[അടികൾ]] എന്ന പൂജാരിമാരാണ് ശാക്തേയ പൂജകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. സാത്വിക പൂജകൾ നടത്തുന്നത് നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഓത്തില്ലാത്ത നമ്പൂതിരിമാരേ പൂജയ്ക്ക് വരാറുള്ളു. അടികൾ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ചുമതല മൂന്ന് മഠങ്ങൾക്കായി പങ്കുവച്ചിരുന്നു. അവ മഠത്തിൽ മഠം, കുന്നത്തു മഠം, നീലത്തും മഠം എന്നിങ്ങനെയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പല ചടങ്ങുകളിലും അബ്രാഹ്മണസമ്പർക്കമാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രഭരണം കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിർവഹിക്കുന്നു. === സുവാസിനീപൂജ === മംഗല്യവതികളായ സ്ത്രീകൾ കുടുംബഐശ്വര്യത്തിനും നെടുമംഗല്യത്തിനും ഉത്തമദാമ്പത്യത്തിനും വേണ്ടി നേരിട്ട് നടത്തുന്ന സമൂഹ അർച്ചനയാണിത്. [[കുഡുംബി]] സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ആണ് പ്രധാനമായും കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി ദിവസത്തിൽ സുവാസിനീപൂജ ആചരിക്കുന്നത് . == വഴിപാടുകൾ == <!-- [[ചിത്രം:കതിന.jpg|thumb| വെടിവഴിപാടിനായി കതിനകളൊരുക്കി വച്ചിരിക്കുന്നു]] --> * എറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിപാട് വെടിവഴിപാടാണ്. വലിയ വെടി, ചെറിയ വെടി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം വഴിപാടുകൾ ഉണ്ട്. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ മറ്റൊരു സംഭാവനയായാണ്‌{{തെളിവ്}} കതിന വെടികളെ കാണുന്നത്. * ഗുരുതിയാണ്‌ മറ്റൊരു വഴിപാട്. ശത്രുദോഷത്തിനും മാനസികപ്രശ്നങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായി ചെയ്യുന്ന വഴിപാടാണിത്. ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്തിവരുന്നത് വസൂരിമാല ക്ഷേത്രനടയ്ക്കലാണ്. ഉഗ്രരൂപിണിയായ ദേവിയുടെ ഉഗ്രത വർദ്ധിക്കാതിരിക്കാനാണ് ഗുരുതിപൂജ നടത്തിയിരുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചിക- ധനു മാസങ്ങളിലെ മണ്ഡലകാലങ്ങളിലും, മീനഭരണിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതുതൊട്ട് ക്ഷേത്രനട തുറക്കും വരെയും ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്താറില്ല. * വസൂരിമാലയ്ക്ക് മഞ്ഞൾപ്പൊടി ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഒരു പ്രാവശ്യം ആടിച്ച പൊടി വീണ്ടും ആടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. * ക്ഷേത്രപാലകന് പ്രധാന വഴിപാട് ചമയമാണ്‌. 101 നാളികേരം ഉടയ്ക്കലും 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കലും ഇതിൽ പെടും. ക്ഷേത്രപാലകനുള്ള മറ്റൊരു വഴിപാട് പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്. <!-- [[ചിത്രം:വസൂരിമാല.jpg‎|thumb|വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞൾ ചാർത്തുന്ന ഭക്തർ, ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ സ്ഥാപിച്ച ഒറ്റമുലച്ചി കണ്ണകിയാണ് ഇതെന്ന് ചിലർ കരുതുന്നു]] --> * തവിടാടുമുത്തിക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാട് തവിട് ആടിക്കലാണ്. അതിനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്കാണ്. ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. * ഒറ്റയപ്പവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായി നടത്തപ്പെടുന്നു. ഗുരുതി പുഷ്പാഞ്ജലി, രക്ത പുഷ്പാഞ്ജലി, ശത്രുസംഹാര പുഷ്പാഞ്ജലി, മഹിഷാസുര മർദ്ദിനി പുഷ്പാഞ്ജലി എന്നിവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെടും. [[പ്രമാണം:Kodungallur bharani komaram.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭരണി തുള്ളാൻ എത്തിയ കോമരങ്ങൾ ]] == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == === മീനഭരണി === {{Main|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി}} <!-- [[ചിത്രം:Bharani-flags kodungallur.jpg||thumb|200px| കുംഭഭരണിനാൾമുതൽ ക്ഷേത്രം കൊടിതോരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു‍]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മീനഭരണി. ഭരണി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയാണ് മറ്റൊരു ഉത്സവം. കുംഭ മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് ആരംഭിച്ചു മീന മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് അവസാനിക്കുന്ന ഭരണി ഉത്സവം മാർച്ച്‌, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലായി നടക്കുന്നു. ‌ഭദ്രകാളിയും ദാരികനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമാണ് ഈ ആഘോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. അമ്മയായ ഭഗവതിയെ കണ്ടാരാധിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള ഒരു കൂട്ടം ജനങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ ആണ് ഈ ഉത്സവം. ഈ ഉത്സവത്തിനു വരുന്നവരിൽ അധികവും കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകളിൽ (കടത്തനാടൻ) നിന്നുള്ളവരാണെന്നത് ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഇന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് ഉത്സവമാണ്‌. കൊടുങ്ങല്ലൂരും ചേരന്റെ രണ്ടാം തലസ്ഥാനമായ തൊണ്ടി (തിണ്ടിസ്) പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പുരാതന കാലത്തെ ബന്ധമായിരിക്കണം ഈ ആചാരങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ എന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു. <ref> {{cite book |last=വേലായുധൻ |first= പണിക്കശ്ശേരി|authorlink= വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി|coauthors= |editor= |others= |title=സഞ്ചാരികൾ കണ്ട കേരളം|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 2001|series= |date= |year= |month= |publisher= കറൻറ് ബുക്സ്|location= കോട്ടയം|language= മലയാളം|isbn=81-2401-053-6 |oclc= |doi= |id= |pages=434 |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:Podikkalam aalthara.jpg|thumb|മറ്റു ദേശക്കാർക്ക് അവകാശമുള്ള ആൽത്തറകളിൽ ഒന്ന്]] --> ഭഗവതിയുടെ ദ്രാവിഡബന്ധം വെളിവാക്കുന്ന ധാരാളം ചടങ്ങുകൾ മീനഭരണിക്ക്‌ കാണാൻ കഴിയും. കാവുതീണ്ടല്, മന്ത്രതന്ത്രാദികൾ ഇല്ലാത്ത കൊടിയേറ്റം, കോഴികല്ല്‌ മൂടല്, കോഴിയും പിടിയും എന്ന വിഭവം തയ്യാറാക്കൽ, പാലക്കാവേലൻറെ വരവ്‌, ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലർ തുടങ്ങിയവ വാങ്ങുക എന്നി പ്രത്യേക അനുഷ്ഠാനങ്ങളാണ്. കൊടിയേറ്റ് ചടങ്ങ് കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിനാളിൽ നടക്കുന്നു. ഇതിനെ ഭരണിവേല കൊടിയേറുക എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. <ref name="pckartha"/> തലേ ദിവസം നടക്കുന്ന ചടങ്ങായ (അശ്വതി നാളിൽ) അശ്വതീകാവുതീണ്ടലാണ്‌ എങ്കിലും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. മീനഭരണി ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ യാതൊരാഘോഷവുമില്ല. പിന്നീട് പൂയം നാളിലെ നടതുറപ്പ് ആണ് പ്രധാനം. കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിദിവസമുള്ള കൊടിയേറ്റുമുതൽ മീനമാസത്തിലെ അശ്വതിനാൾ വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളാൺ ആഘോഷങ്ങൾ മുഴുവനും. ഇക്കാലയളവിൽ കേരളത്തിലെ മിക്ക ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പൂരം, കുത്തിയോട്ടം, കെട്ടുകാഴ്ച എന്നീ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. അശ്വതിനാളിനു മുന്നേ തന്നെ വിദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും നിരവധി പേർ കാവിലെത്തും. വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ എത്തുന്ന ഭക്തരെ ഭരണിക്കാർ എന്നാണ്‌ വിളിക്കുക.<ref name="pckartha"/> [[പ്രമാണം:Komarangal.jpg|ലഘുചിത്രം|the devotees of Kodungallur bhagavati in special attire and weapon of old age]] [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] കൊടിയേറ്റിനോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന ചടങ്ങുകളിൽ ആശാരിയും തട്ടാനും ചേർന്ന് നടത്തുന്ന ഒന്നുണ്ട്. വീരാശാരിയും മലയൻ തട്ടാൻ എന്നു വിളിക്കുന്ന തട്ടാനുമാണവർ. തട്ടാൻ മണികിലുക്കി അമ്പലം വലം വെച്ച് ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പ്ലാപ്പിള്ളിത്തറവാട്ടിലെ മൂത്തന്മാർ ക്ഷേത്രം ശുദ്ധമാക്കുന്നു. അതോടെ അമ്പലത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ആലിന്മേലും ഗോപുരത്തിലും കൊടിക്കൂറകൾ കെട്ടുന്നു. അതോടെ ഭരണിക്കാലം ആരംഭിക്കുകയായി.<ref name="pckartha"/> [[മീനം|മീനത്തിലെ]] തിരുവോണദിവസം മുതൽ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭക്തജനപ്രവാഹം തുടങ്ങും. എല്ലാദേശത്തു നിന്നും ജനങ്ങൾ സംഘം ചേർന്ന് ഭരണിക്കാരായി വന്നു ചേരുന്നു. അശ്ലീലം കലർന്ന നാടൻ പാട്ടുകളോ പുരാണ കഥകളോ ഭഗവതി സ്തുതികളോ പാടി മണികെട്ടിയ വടിയുമായാണ്‌ അവർ വരിക. ഭഗവതിയെപ്പോലെ വാളും ചിലമ്പും പൂമാലകളും ധരിച്ച കോമരങ്ങളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകും. [[വയനാട്]], [[കണ്ണൂർ]], [[തലശ്ശേരി]], [[പാലക്കാട്]] എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംഘമായി കാൽനടയായി വരുന്നവരും ഉണ്ട്. ഭരണിക്ക് പോകുന്നതിനു ഏഴുദിവസത്തെ വ്രതാചരണം അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. [[ശബരിമല|ശബരിമലക്ക്]] പോകുന്നതു പോലുള്ള സന്നാഹങ്ങളും പൂജകളും കഴിച്ചാണ്‌ ഇവർ എത്തിയിരുന്നത്. പലരും കുടുംബ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും പൂജകൾ നടത്തിയിട്ടാണ് ഇങ്ങോട്ടേക്ക് വരുന്നത്. എല്ലാ ജാതിയില്പെട്ടവർക്കും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പോകാം എന്നും ആദിമകാലങ്ങളിൽ നിരവധി കോഴികളെ അറുത്ത് വെള്ളത്തിനു പകരം മദ്യം തർപ്പണം ചെയ്യുന്ന പതിവായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വില്യം ലോഗൻ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ശാക്തേയപൂജക്ക് ജാതിയോ താന്ത്രിക ആചാരങ്ങളോ നിർബന്ധം അല്ലാ എന്നതും മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ആണ്.<ref> {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-046-6 |oclc= |doi= |id= |pages=440|chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> === കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ === മീനഭരണിക്ക് പത്തു്‌ ദിവസം മുൻപാണ്‌ കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ എന്ന ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നടക്കൽ കോഴിയെ അറുത്ത് ബലി കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. മൃഗബലി പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിരോധിച്ചതുമൂലം അതിനു പകരമായി ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് ബലിക്കല്ല് മൂടുന്ന ചടങ്ങാണ്‌ ഇപ്പോൾ നടത്തപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ പ്രതീകാത്മകമായി കുമ്പളങ്ങ മുറിക്കലും കോഴിയെ പറപ്പിക്കലും നടത്തിവരുന്നു. നിരോധനം വരുന്നതിനു മുന്പ് വടകരയിലെ തച്ചോളി വീട്ടിലെ അവകാശമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കോഴിയെ ബലി കഴിക്കുക എന്നത്. കോഴി ബലിയുള്ളപ്പോൾ കാവിന്റെ പരിസരത്തും, വീടുകളിലും കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം ഉണ്ടാക്കുന്നു. കോഴിയും പിടിയും എന്നാണ് ആ വിഭവത്തിന്റെ പേര്. ഇത് ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദമായി കണക്കാക്കുന്നു. കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മാംസേതര വിഭവമാണ് ഇത് മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. ഇന്നും ആചാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം വീടുകളിൽ ഭരണി നാളിൽ സ്വാദിഷ്ഠമായ കോഴിയും പിടിയും അരി പായസവും വയ്ക്കുന്നു. ചിലരൊക്കെ രാത്രിയിൽ ഇവ വീതും വയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ മുറിയടച്ചു ഇലയിൽ മരിച്ചുപോയ കാരണവന്മാർക്ക് വിളക്ക് വച്ച് മേല്പറഞ്ഞ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നതിനാണ് ‘വീത് ’ എന്ന് പറയുന്നത്. കോഴിക്കല്ല് മൂടിയാൽ പിന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ വെടി നിർത്തിവക്കുന്നു. പിന്നീട് നടതുറപ്പിനുശേഷമേ വീണ്ടും ഇത് പുനരാരംഭിക്കുകയുള്ളൂ. കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ ചടങ്ങിനു ശേഷം, രേവതി നാളിൽ കളമെഴുത്തുപാട്ടുണ്ട്. അതിൻ കടത്തനാട്ടുകാർക്കാണ് അവകാശം. രേവതി ദിവസം സന്ധ്യയോടെ ദാരികന് മേൽ ഭഗവതിയുടെ വിജയം വിളിച്ചറിയിച്ചു കൊണ്ട് രേവതി വിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="pckartha"/> === കാവുതീണ്ടൽ (അഥവാ (കാവ് പൂകൽ) === [[ചിത്രം:Kodungallur Bharani.jpg|thumb|200px| കാവു തീണ്ടുന്ന കോമരങ്ങൾ]] ഭരണിനാളിനു തലേദിവസം അശ്വതി നാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് കാവുതീണ്ടൽ. ചിലപ്പോൾ കാവ് പൂകൽ എന്നും ഈ ചടങ്ങ് അറിയപ്പെടുന്നു. അശ്വതി ദിവസം രാവിലെ ഏഴ് മണിക്ക് പുലപ്പാടത്തു കാവിൽ നിന്നുള്ള വള്ളോൻ ആഘോഷമായി വന്നു ക്ഷേത്രത്തെ വലം വച്ചു പോകുന്നു. അന്ന് ഉച്ചക്ക് പന്ത്രണ്ട് മണിയോടെ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ വടക്കേ നട അടച്ചുപൂട്ടും, പിന്നീട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേക്ക് ആരേയും പ്രവേശിപ്പിക്കുകയില്ല. അത്താഴപൂജക്ക് ശേഷം അശ്വതീപൂജ എന്ന പേരിൽ രഹസ്യമായ മറ്റൊരു ചടങ്ങൂകൂടി നടത്തപ്പെടുന്നു. ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നും നിന്ന് ആഭരണങ്ങൾ എല്ലാം അഴിച്ചുമാറ്റി തൃച്ചന്ദനപ്പൊടി ചാർത്തുന്നു. ഭഗവതി ഒരു സാധാരണക്കാരിയായി മാറുന്നു എന്നാണ് സങ്കൽപ്പം. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ മുറിവേറ്റ ഭഗവതിക്കുള്ള ചികിത്സ എന്നാണ് ഇതിന്റെ പിന്നിലുള്ള വിശ്വാസം.<ref name="pckartha"> {{cite book |last= പി.സി|first=കർത്താ |authorlink=പ്രൊഫ.പി.സി.കർത്താ ‍|coauthors= |editor= |others= |title=ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം |origdate= |origyear=1998 |month=നവംബർ|url= |format= |accessdate= 2008 |edition=ദ്വിതീയ പതിപ്പ് |series= |date= |year=2003 |month= |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ്|location=കേരളം |language=മലയാളം |isbn=81-7130-860-0 |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:കോഴിക്കല്ല്-കുരുംബക്ഷേത്രം.jpg|thumb|left|250px|ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ല് - കോഴിക്കല്ല് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇതിലെ പദ്മദളങ്ങൾ ബൌദ്ധപാരമ്പര്യം തെളിയിക്കുന്നു]] --> ഇതിനുശേഷം നടതുറന്നു കഴിഞ്ഞാൽ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] വലിയ തമ്പുരാനെ ദേവിയുടെ ഭക്തന്മാരും [[ഒന്നു കുറെ ആയിരം യൊഗക്കാർ|യോഗക്കാരും]] ചേർന്ന് ആനയിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു. അദ്ദേഹം കിഴക്കേ നടയിലുള്ള നിലപാടുതറയിൽകയറി കോയ്മ സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ കാവ്തീണ്ടൽ അഥവാ കാവ് പൂകൽ ആരംഭിക്കുകയായി. കാവുതീണ്ടൽ എന്നു പറയുന്നത് ആദ്യകാലത്ത് കാവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ജാതിക്കാർക്കും പിന്നീട് ക്ഷേത്രം വിലക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ കാവിൽ പ്രവേശിക്കാനായി ഒരുക്കപ്പെട്ട ഒരു ദിനമാണ്‌. അതിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ദേവീഭക്തന്മാരും കോമരങ്ങളും ഉറഞ്ഞ്തുള്ളി മൂന്നുവട്ടം ക്ഷേത്രത്തെ വലം വക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിലെ ചെമ്പ് പലകയിൽ അടിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ ഈ പ്രദക്ഷിണം വക്കൽ നടക്കുന്നത്. ഇതിനുശേഷം ഏഴുദിവസം കഴിഞ്ഞു പൂയം നാളിലെ ക്ഷേത്രനട തുറക്കൂ. ഇതിനെ പൂയത്തന് നാളിൽ നടതുറപ്പ് എന്നാണ്‌ പറയുക. (മീന ഭരണി ദിവസം ഭഗവതിക്ക് വരിയരി പായസം നിവേദിക്കുന്നു. ഇതല്ലാതെ മറ്റു ചടങ്ങുകൾ ഒന്നും ഭരണി ദിവസം നടക്കുന്നില്ല).<ref name="pckartha"/> കാവുതീണ്ടൽ കഴിഞ്ഞ് പിറ്റേ ദിവസം മീന ഭരണി ദിവസം വരിനെല്ലിന്റെ [[പായസം|പായസമാണ്‌]] നിവേദ്യമായി നൽകുക. പിറ്റേന്ന് മുതൽ ഒരോ നേരത്താണ്‌ പൂജ. ശാക്തേയ വിധിപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക രഹസ്യ പൂജകൾ ആണിത്. വടക്കേ നട അടഞ്ഞു കിടക്കുന്നതിനാൽ അടികൾ കിഴക്കേ നട വഴിയാണ്‌ പൂജ ചെയ്യാനകത്ത് കയറുക. ആ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്തർക്ക് ദർശിക്കാൻ വേണ്ടി ഭഗവതിയെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള പള്ളി മാടത്തിൽ സങ്കല്പിച്ചു ഇരുത്തുന്നു. <ref name="pckartha"/> ;കോമരങ്ങൾ രേവതി നാളിൽ കോമരങ്ങളേയും ഭക്തജനങ്ങളേയും കൊണ്ട് കാവ് നിറയുന്നു. ഒരോ ദേശത്തു നിന്നും എത്തുന്നവർക്ക് അവരുടേതായ ആൽത്തറകൾ കാവിലുണ്ട്. അവകാശത്തറകൾ എന്നാണിവ അറിയപ്പെടുന്നത്. കാവു തീണ്ടൽ സമയത്ത് അവകാശമുള്ളവർ ഒഴികെ ആരും ഈ തറകളിൽ കയറാറില്ല. ===പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് (പൂയം തൊഴൽ) === മീനത്തിലെ അശ്വതി ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് അടയ്ക്കുന്ന ക്ഷേത്ര നട തുടർന്ന് ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം ദർശനത്തിനായി നട തുറക്കുന്നു. ഇതിനെ പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് എന്ന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. അന്ന് ഭഗവതിയെ സർവാഭരണ വിഭൂഷിതയായി, ഏറ്റവും സന്തുഷ്ടയായി ആണ് കാണാൻ സാധിക്കുക എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് ദർശനം നടത്തുന്നത് ഏറെ ഐശ്വര്യകരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂയം തൊഴാൻ വലിയ തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. അതോടുകൂടി കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഉത്സവത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പൂർണ്ണമാകുന്നു. === കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി === [[മകരം]] 1 മുതൽ 4 ദിവസം (സാധാരണ ഗതിയിൽ ജനുവരി 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 മുതൽ) നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പ്രസിദ്ധമായ മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[താലപ്പൊലി]]. മകരമാസത്തിലെ (ജനുവരി/ ഫെബ്രുവരി) സംക്രാന്തി മുതൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഗംഭീര ഉത്സവമാണ് ഇത്. ഭരണി ഉണ്ടാകാറുള്ളത് പോലെയുള്ള ചടങ്ങുകൾ ഈ ഉത്സവത്തിന് ഉണ്ടാകാറില്ല. പകരം ഘോഷയാത്രകളും, ആനച്ചമയങ്ങളും, മേളവും, സുവാസിനീ പൂജ തുടങ്ങിയ നാരീ പൂജകളും മറ്റും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. വിളവെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ഉത്സവം, ഭക്തജനങ്ങളെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയെ തൊഴുന്നത് ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ: * മകര സംക്രാന്തി ദിവസം വൈകുന്നേരം ആരംഭിക്കുന്നു. നാല് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇത് മിക്കവാറും ജനുവരി മാസത്തിലെ 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 തീയതികളിലായി വരുന്നു. * 1001 വെടിവെച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷം തുടങ്ങുന്നു. * താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപ് തന്നെ സംഘക്കളി എന്ന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നു. * പഞ്ചവാദ്യം, പാണ്ടി, പാഞ്ചാരി വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ വലിയ ആനച്ചമയ ഘോഷയാത്രകൾ നടക്കും. * സുവാസിനീ പൂജ: മകരസംക്രാന്തിയിലെ ആദ്യ ദിവസം 'സുവാസിനി പൂജ' നടത്തുന്നു. കുടുംബി സമുദായക്കാർ ഇതിൽ ധാരാളമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ശർക്കരയും തേങ്ങയും അരിപ്പൊടിയും ചേർത്തുള്ള നിവേദ്യം ഭക്തർക്ക് നൽകുന്നു. സുവാസിനി പൂജ എന്നാൽ സ്ത്രീകളെ (സുവാസിനികളെ) പരാശക്തിയുടെ അംശമായി കണ്ട് പൂജിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണിത്, ഇത് സ്ത്രീകളെ 'ജഗദീശ്വരി'യുടെ രൂപമായി കാണുന്നു. അവരെ ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പരാശക്തിയായ ഭഗവതിയുടെ  സ്മരണയുടെയും ആരാധനയുടെയും ഒരു രൂപമാണ്. * പ്രത്യേകത: പകൽ ശീവേലിയും രാത്രി എഴുന്നള്ളിപ്പുമാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ ചടങ്ങുകൾ. ഒരോ ദിവസവും സ്ത്രീകൾ താലത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന ധനധാന്യങ്ങൾ വാദ്യമേള അകമ്പടിയോടെ ഭഗവതിക്ക് മുന്നിൽ ചൊരിയുന്നതാണ്‌ പ്രധാന ചടങ്ങ്. ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയുമാണ് ഇതിന്റെ ഫലം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഉത്സവം, ഈ പ്രദേശത്തെ ഉത്സവ പ്രതീതിയിലാക്കുന്നു. * ദർശന സമയം: ധാരാളം ഭക്തർ എത്തുന്നതിനാൽ ക്ഷേത്രം കൂടുതൽ സമയം തുറന്നിരിക്കുന്നു. മിക്കവാറും ദിവസം മുഴുവൻ ദർശനം സാധ്യമാണ്. പഴയകാവുകളിൽ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതനമായ കൊയ്ത്തുത്സവങ്ങളുടെ പരിഛേദങ്ങളാണിവ. ഊർവരത, സമൃദ്ധി, കാർഷിക വിളവെടുപ്പ്, ഐശ്വര്യം, ശക്തി ആരാധന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ് ഇത്. 9 മുതൽ 11 ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന നാലു ദിവസത്തെ ഗംഭീരമായ താലപ്പൊലിയുത്സവത്തിന് കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തരായ കലാകാരന്മാർ പങ്കെടുക്കുന്ന മേളം, പഞ്ചവാദ്യം, കരിമരുന്നു പ്രയോഗം എന്നിവയുണ്ടാകും. രാത്രി താലപ്പൊലിയായിരുന്നു പണ്ട്. 85 വർഷമായിട്ട് അത് പകലത്തേയും പ്രധാന കാഴ്ചയാണ്‌‍. അതുപോലെ മുൻ കാലങ്ങളിൽ 7 ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നുവത്രെ. <ref name="mpn" /> ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ''കതിനാ'' എന്ന ചടങ്ങുമായി ഇതിന്‌ സാമ്യമുണ്ട്.{{fact}} ക്ഷേത്ര നടത്തിപ്പിനാവശ്യമായ വിഭവസമാഹരണമാണ്‌ ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. മകര സംക്രമദിവസത്തിൽ ആയിരത്തൊന്നു കതിനാവെടികൾ മുഴങ്ങുന്നതോടെയാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ തുടക്കം. വ്രതശുദ്ധകളായ കന്യകമാർ മംഗളവസ്തുക്കളും കാഴ്ചദ്രവ്യങ്ങളും നിറച്ച താലം ദേവിക്ക് വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ സമർപ്പിക്കുന്നു. അതാണ്‌ താലപ്പൊലി. താലപ്പൊലി ആരംഭത്തോടെ [[സംഘക്കളി]] ആരംഭിക്കും. ശാസ്താക്കളി, പാനയംകളി, യാത്രാക്കളി എന്നൊക്കെ ഈ അനുഷ്ഠാനത്തിനു പേരുണ്ട്. നൂറ്റൊന്നു ദിവസത്തെ 'കുളി'യും 51 ദിവസത്തെ വ്രതവും നോറ്റ് ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച [[മലയരയൻ|മലയരയന്മാർ]] [[ഇരുമുടിക്കെട്ട്|ഇരുമുടിക്കെട്ടുകളുമായി]] വന്നെത്തുന്നു. താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപേ [[ചൊവ്വര]] ദേശത്തെ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]] വന്ന് സംഘക്കളി നടത്തുന്നു. [[കുടുംബി|കുടുംബികൾ]] ചെമ്മരിയാടുകളെ ഭഗവതിക്ക് നടയ്ക്ക് വെക്കുന്നു. ഈ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം നാലുദിവസത്തെ താലപ്പൊലിയുത്സവം നടക്കുന്നു. <ref name="pckartha" /> ഒന്നാം താലപ്പൊലിയുടെ പൂർണചുമതല ഒന്നു കുറെ ആയിരം യോഗത്തിനാണ്. യോഗക്കാരുടെ കൂട്ടമിരുത്തലും തമ്പുരാൻറെ സാന്നിദ്ധ്യവും പഴയ ചരിത്രസംഭവങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. മറ്റ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി നടത്തുന്നത് കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡാണ്. എന്നാൽ പണ്ട് രണ്ടാം ഉത്സവം അയിരൂർ അയ്യായിരം നായർ കരയോഗവും, മൂന്നാം ദിവസത്തെ കൊച്ചികോവിലകവും നാലാം‍ ദിവസത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ തമ്പുരാക്കന്മാരും നടത്തിവന്നിരുന്നു. രണ്ടാം താലപ്പൊലി നടത്തിയിരുന്ന അയ്യൂരായിരം എന്ന യോഗക്കാർ കൊല്ലവർഷം 1075 നോടടുപ്പിച്ച് നാമാവശേഷമായിത്തീർന്നു. അതിനുശേഷം ദേവസ്വമാണ്‌ നേരിട്ട് നടത്തുന്നത്. അഞ്ച് മുതൽ എട്ട് വരെയും പണ്ട് താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചാം താലപ്പൊലി [[ഈഴവർ|ചോവന്മാരും]] ആറാം താലപ്പൊലി [[വാലന്മാരും്‍|അരയന്മാരും]] ഏഴ് [[കണകർ|കണകന്മാരും]] എട്ടാമത്തേത് [[ചെറുമർ|ചെറുമരുമാണ്‌]] നടത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് അത് നാല് ദിവസമായി ചുരുങ്ങി. <ref name="mpn"/> === ചാന്താട്ടം === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തിക]] നാളിലെ ചാന്താട്ടം പ്രധാനമാണ്. തേക്കിൻകറ, ഗോരോചനം, കസ്തൂരി എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചാണ് തടിയിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ദേവി വിഗ്രഹത്തിന് ചാന്താട്ടം നടത്തുന്നത്. ആടിയ ചാന്ത് തൊടുന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് നെടുമംഗല്യത്തിൻ ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതുന്നു. === നവരാത്രി === ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[നവരാത്രി]] ഉത്സവം. സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിലായി ഇത് നടക്കുന്നു. ഒൻപത് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവം ആണിത്. ഭഗവതിയെ ഒൻപത് ഭാവങ്ങളിൽ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അവസാനത്തെ 3 ദിവസങ്ങൾ ഏറെ പ്രധാനമാണ്. പത്താം ദിവസമായ വിജയദശമി നാളിൽ രാവിലെ [[വിദ്യാരംഭം]] നടക്കുന്നു. കലാസാംസ്കാരിക പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്നു. == പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Kurumba temple navaratri.jpg|ലഘുചിത്രം|നവരാത്രി ആഘോഷഭാഗമായുള്ള ആയിരം വിളക്ക്]]<!-- [[ചിത്രം:Coconut-breaking table-kdlr.jpg‎|thumb|ക്ഷേത്രപാലൻറെ മുന്നിലുള്ള നാളികേരം ഉടക്കുന്ന കല്ല്- ഭരണി നാളിലെ ഇവിടെ ഉടക്കപ്പെടുന്ന നാളികേരത്തിന്‌ കുഡുംബി സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കാണ്‌ അവകാശം <ref name="pckartha"/> ]] --> മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടത്തെ ചില ആചാരങ്ങളും ചടങ്ങുകളും നടത്തുന്നത് ദ്രാവിഡ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവരാണ്‌. * ക്ഷേത്രപാലന്റെ നടയ്ക്കൽ ഉടയ്ക്കുന്ന നാളികേരത്തിന്റെ അവകാശം എടമുക്കിലുള്ള കുഡുംബി സമുദായക്കാർക്കാണ്‌. അതിന്‌ അവർ കൊല്ലം തോറും കർക്കടമാസം സംക്രാന്തിക്ക് ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവനും ചെത്തി വൃത്തിയാക്കണം. <ref name="pckartha"/> * വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞപ്പൊടി ആടിക്കുവാനുള്ള അവകാശം പ്ലാപ്പിള്ളി, തേറോടം എന്നീ രണ്ടു വീടുകളിലെ സ്ത്രീകൾക്കാണുള്ളത്. എല്ലാ നടക്കലുമുള്ള ദീപസ്തംഭങ്ങൾ തെളിയിക്കലും പ്രസാദങ്ങൾ കൊടുക്കലും വടക്കേ നടയിലുള്ള ആൽ‌ത്തറകളിൽ പൂരുരുട്ടാതി മുതൽ ഇരുന്നു കന്നിവെളിച്ചപ്പാടന്മാരെ വെട്ടിത്തെളിയിച്ചു വാളും ചിലമ്പും കൊടുക്കാനുള്ള അധികാര അവകാശങ്ങളും മേൽ പറഞ്ഞ രണ്ടു വീടുകളിലേയും ആണുങ്ങൾക്കുള്ളതാണ്‌. * മേല്പ്പറഞ്ഞ രണ്ടുവീട്ടിലേയും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരുമാണ്‌ ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ അടിച്ചുതളി, പാത്രം തേപ്പ്, പൂവുകൊടുക്കൽ, മലരുവറക്കൽ, അരിയടിക്കൽ, മഞ്ഞൾ പൊടിക്കൽ എന്നീ ചുമതലകൾ ചെയ്തു പോരുന്നത്. വർഷങ്ങളായി ഇതിനു വീഴ്ചയൊന്നും വരുത്തിയിട്ടില്ല. * കേരളത്തിലെ പഴയ ആചാരങ്ങളിൽ ഒന്നായ “കൂട്ടമിരിപ്പ്” ([[തറക്കൂട്ടം]]) ഇപ്പോൾ കേരളത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാത്രമേയുള്ളു. മലയാള മാസം ഒന്നാം തിയതിയാണ് കിഴക്കെനടയിൽ കൂട്ടമിരിപ്പ്. ഇത് പഴയ കാലത്തെ സഭയാണെന്ന് വിശ്വാസം. സങ്കടക്കാരാരുമില്ലെങ്കിലേ കൂട്ടം പിരിയാവൂ എന്നും ക്രമമുണ്ടായിരുന്നത്രെ. '''ഭരണിപ്പാട്ട്''' ഭരണിപ്പാട്ട് രണ്ടു തരമുണ്ട്. ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കുന്നവയും തെറിപ്പാട്ടുകളും. ധാരളം കഥ അഖ്യാനങ്ങളുള്ള പാട്ടുകളുണ്ട് എങ്കിലും ഭരണിപ്പാട്ട് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത് തെറിപ്പാട്ടുകൾ എന്നാണ്. കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ ചടങ്ങു കഴിഞ്ഞാൽ ഉടനെ തന്നെ വടക്കേ ഗോപുരത്തിൽ ഭരണിപ്പാട്ട് തുടങ്ങുന്നു. തൃശൂരിലെ വല്ലച്ചിറയിൽ നിന്ന് വരുന്ന സംഘമാണ് ആദ്യമായി പാടി ത്തുടങ്ങുന്നത്. ഇവർക്ക് കോമരങ്ങൾ ഇല്ല. ഇവരിലെ കാരണവർ ദേവിയെ സ്തുതിച്ച് പാടൂമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ തന്നാരം പാടുന്നു. ഊരകത്തമ്മയും കൊടുങ്ങല്ലുരമ്മയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഇവരുടെ പാട്ടിലുണ്ട്. <ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/17501/7/07_chapter%202.pdf</ref> അശ്വതിനാൾ മുതൽ എഴുനാൾ നട അടച്ചിടുന്നത് ദേവി തീണ്ടാരിയായതിനാൽ ആണെന്ന് ഒരു സങ്കല്പമുണ്ട്. ഈ സമയത്ത് ദേവിയെ സംതൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണ് തെറിപ്പാട്ടുകൾ പാടുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തെറിപ്പാട്ടുകളെ വീണ്ടും മൂന്നായി തിരിക്കാവുന്നതാണ്. ഒന്ന് വളരെ നാടൻ എന്നു തോന്നിക്കുന്ന പാട്ടുകൾ ആണ്. അതിൽ ആലങ്കാരികമായി ലൈംഗികാവയവങ്ങളേ കുറിച്ചും ലൈംഗികക്രിയകളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതിയിലെ മറ്റു പലതിനോടുപമിച്ചും പാടുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് പ്രശസ്തമയ പുരാണകഥകളെ ആസ്പദമാക്കി ഉള്ളവയാണ്. ഇവയിൽ നിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമാണ് മൂന്നാമത്തെ തരം. ഇതിൽ ആദ്യം പാടുന്ന ഈരടിയും പിന്നീട് പാടുന്ന തന്നാരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവും കാണണമെന്നില്ല. ഇവ നിരന്തരം പുതുക്കി ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയും സമകാലീന സംഭവങ്ങൾ വരെ ഉൾപ്പെടുന്നവയായിരിക്കും എന്നാണിതിൻ്റെ പ്രത്യേകത. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി പ്രത്യക്ഷത്തിൽ വരുന്നത് ഈ പാട്ടുകളിലാണ്. പുരാണകഥാപാത്രങ്ങളെ പോലെ തന്നെ കേരളത്തിലെ മറ്റു ദൈവങ്ങളും ഇതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. കാവിൻ്റെ ചെമ്പു മേഞ്ഞ മേൽകൂര, ടാറിട്ട റോഡ്, പോലീസ്, കമ്പിത്തപാൽ, ചെങ്കൽച്ചൂള, ക്രിസ്മസ്കേക്ക് തുടങ്ങിയ പലതും, ആധുനിക കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയക്കാർ വരെ ഇതിൽ വിഷയങ്ങളായി ഭവിക്കുന്നു. '''തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത്''' മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യ പൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയായിട്ടാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കല്പിക്കുന്നത്. ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ശ്രീകോവിൽ കഴുകി വൃത്തിയാക്കുന്നു. മറ്റു പൂജകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വിളക്കുകളും പാത്രങ്ങളും ഈ പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കില്ല. എല്ലാം വേറേ വേണമെന്നാണ് ചട്ടം. ഇതിൻ്റേത് വേറെ ഒന്നിനും ഉപയോഗിക്കാറില്ല. താന്ത്രികമായ ആരാധനാ വിധികളാണ് ഇതിലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ കർമ്മം ചെയ്യുന്നത് അടികൾമാരാണ്. മൂന്ന് പ്രധാന മഠങ്ങളായ കുന്നത്തുമഠം, മഠത്തിൽ മഠം, നിലത്തു മഠം എന്നീ മഠങ്ങളിലെ കാരണവന്മാരായ അടികൾമാരാണിവർ. തലേ ദിവസം ഇതിനു വേണ്ടി അവർ കഠിനവ്രതം നോൽക്കുന്നു. ദേവിക്ക് ചാർത്താനുള്ള തൃച്ചന്ദനം രഹസ്യവിധിയുള്ള കൂട്ടാണ്. പല മരുന്നുകളും മറ്റും ചേർന്നതാണിത് എന്നു കരുതുന്നു ഈ രഹസ്യക്കൂട്ട് ഈ മൂന്ന് പേർക്കു മാത്രമേ അറിയൂ. ഏഴരയാമം ( മൂന്നു മണിക്കൂർ) നീളുന്നതാണീ പൂജ. കാറ്റ് കടക്കാത്ത ശ്രീകോവിലിൽ അടച്ചിരുന്നാണ് പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത്. പ്രധാന സാമഗ്രി മഞ്ഞൾപ്പൊടി തന്നെയാണ്. മഞ്ഞൾപ്പൊടി കരിക്കിൻ വെള്ളത്തിൽ കുഴച്ചാണ് തൃച്ചന്ദനം ഒരുക്കുക. ഇളനീർ മൂട് വെട്ടിയതും ത്രിമധുരവുമാണ് നിവേദ്യം. ഉച്ചക്ക് മൂന്ന് അടികൾമാരും വട്ടക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് വന്ന് ഒരു മണിയോടെ ശ്രീകോവിലിൽ കടന്ന് വാതിലടച്ച് പൂജയാരംഭിക്കുന്നു. ആ സമയത്ത് ചുറ്റമ്പലത്തിലുള്ള പ്രദക്ഷിണ വഴിയിൽ ആരും ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല. ഇതിൽ സവർണ്ണാവർണ്ണ ഭേദം ഒന്നും ഇല്ല. പൂജ തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്ന് കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയ തമ്പുരാൻ കാവിലെത്തണം എന്നുണ്ട്. തമ്പുരാൻ കാവിലെ ബലിക്കൽ പുരയിൽ ഇരിക്കുന്നു. പൂജ കഴിയുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്നു മാറില്ല. പൂജ കഴിഞ്ഞ് തമ്പുരാൻ കിഴക്കേ നടയിൽ ഇരിക്കുകയും കാവു തീണ്ടലിന് അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ ‘നിലപാട്‘ എന്നാണ് പറയുക. നാലുമണി കഴിയുമ്പോൾ പൂജ അവസാനിക്കുന്നു. പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടികൾമാർ പുറത്തു വന്ന് നടയടക്കും. തുടർന്ന് കാവ് തീണ്ടൽ (കാവ് പൂകൽ) നടക്കുന്നു. തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത് പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടക്കുന്ന ക്ഷേത്രനട ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം നട തുറപ്പ് നടത്തുന്നു. == ഒ.കെ.യോഗം == കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തവും വളരെ പഴക്കമുള്ളതുമായ ഒരു യോഗസഭയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ [[ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം]]. ചേരമാൻ പെരുമാളിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ പെരുമാളും വിശ്വസ്തരായ നായർ സ്നേഹിതന്മാരുംകൂടി ആയിരം പേർ അടങ്ങിയ നായർ സൈന്യമായിരുന്നു ഇത്. പെരുമാളിൻറെ കാലശേഷം ഒഴിവിലേക്ക് മറ്റൊരാളെ നിയമിക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് 999 പേർ മാത്രമായതിനാലാണ് ഒന്നുകുറച്ച് ആയിരം യോഗം എന്ന പേർ ഉണ്ടായത്. കാലക്രമേണ ഇത് ലോപിച്ച് "ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം" എന്നും ഇന്ന് "ഒ.കെ.യോഗം" എന്നും അറിയപെടുന്നു. പെരുമാൾ ഭരണത്തിനുശേഷം [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജകുടുംബം]] നിലവിൽ വന്നതോടെ ഒ.കെ.യോഗവും കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാക്കന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന് ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചിരുന്നു എന്നും അതിൻറെ തുടർച്ചയായി എല്ലാ മലയാളമാസം ഒന്നാം തിയതി രാവിലെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കു ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൻറെ കിഴക്കേനടയിൽ പ്രദക്ഷിണവഴിയിൽ "നിഴലിരിക്കൽ" എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനു വേണ്ടി കൂട്ടം ഇരിക്കുന്നതിനെയാണ് നിഴലിരിക്കൽ എന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നത്. യോഗത്തിലെ കുറഞ്ഞപക്ഷം 32 ആളുകൾ ഈ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദിവസങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകൾ ഒ.കെ.യോഗം നേരിട്ടാണ് നടത്തിവരുന്നത്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തിൻറെ തുടക്കം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള 1001 കതിനാവെടിയും ഒന്നാം ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി മഹോത്സവവും ഇന്നും മുടക്കം വരാതെ ഒ.കെ.യോഗമാണ് നടത്തിവരുന്നത്. വിവിധ സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും മറ്റും സഹായധനമായിട്ടും വർഷംതോറും നല്ലൊരു സംഖ്യ യോഗം ചെലവാക്കിവരുന്നുണ്ട്. == എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]]. ഏകദേശം 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ധാരാളം എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[തൃശ്ശൂർ]] - 35 കിലോമീറ്റർ അകലെ, മറ്റൊന്ന് ആലുവ. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം - [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം - [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] - 30 കിലോമീറ്റർ അകലെ. * കൊല്ലം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ ജലപാതക്കരികിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ച ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> ചിത്രം:Shree Kurumba Bhagavathy Temple, Kodungallur.JPG| ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR3.JPG|കിഴക്കെ നട ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR2.JPG ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR6.JPG|വടക്കെ നട പന്തൽ <!-- ചിത്രം:Kdlr temple vazhipadu.jpg --> </gallery> </center> == അവലംബം == {{reflist|2}} <!---- കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക ==കുറിപ്പുകൾ== <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക.--> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kodungallur Bhagavathy Temple}} * http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308131140/http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html |date=2009-03-08 }} * http://www.india9.com/i9show/Kodungallur-Bhagavathy-Temple-14615.htm {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] luu08uzxamgsbqclig6rhi9l2qs64ij 4614720 4614718 2026-04-22T21:14:41Z Vishkailas 214655 4614720 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Kodungallur kurumba temple}} {{Infobox Mandir |image = BhagavathiTemple,KDR2.JPG <!-- Kodungallur kurumba temple.jpg --> |caption=ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |creator = |proper_name = ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം |date_built = [[സംഘകാലം]] |primary_deity = [[ശ്രീ ഭദ്രകാളി]] ([[കണ്ണകി]], [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തി]]), [[സപ്തമാതാക്കൾ]], [[പരമശിവൻ]] |architecture = [[തെക്കേ ഇന്ത്യൻ]], [[കേരളീയ രീതി]] |location =[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുള്ള]] ഒരു പ്രസിദ്ധമായ മഹാക്ഷേത്രമാണ്‌ '''ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതിക്ഷേത്രം'''. ഭഗവതിയുടെ മൂലകേന്ദ്രമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇത് "ലോകാംബിക ക്ഷേത്രം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി [[പരാശക്തി|ആദിപരാശക്തിയെ]] [[ഭദ്രകാളി]] ഭാവത്തിൽ [[ശ്രീചക്രം|ശ്രീചക്ര]] സമേതയായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലാണ് എന്നതാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഇതിനുവേണ്ടി വളരെയധികം താന്ത്രികവിദ്യകൾ പ്രയോഗിയ്ക്കപ്പെട്ടതായി പറയുന്നു. കാശ്മീർ താന്ത്രിക രീതിയായ രുരുജിത് വിധാനത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇവിടുത്തെ ദ്രാവിഡ ഭഗവതി ''കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയാണ്. പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ഭഗവതി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ ദൈവം (പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി) എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയോടൊപ്പം [[സപ്തമാതാക്കൾ|സപ്തമാതാക്കളായ]] ബ്രാഹ്മി, വൈഷ്ണവി, മഹേശ്വരി, ഇന്ദ്രാണി, [[വാരാഹി]], കൗമാരി, [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നിവരുടെ ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ എന്നിവരോടൊപ്പമുള്ള അപൂർവമായ പ്രത്യേക പ്രതിഷ്ഠയും ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുരുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ടുപോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളത്തിലെ മറ്റ് 64 ഭഗവതീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രം ആയിട്ടാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. [[പരമശിവൻ]] ആണ് ക്ഷേത്രനാഥൻ. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഈ ക്ഷേത്രം ഉൾപ്പെടുന്നു. 108 ശിവാലയ സ്തോത്രത്തിൽ ഇത് കാണാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഇവിടെ ശിവനേക്കാൾ പ്രാധാന്യം ഭഗവതിയ്ക്കാണ്. ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]], [[ക്ഷേത്രപാലകൻ]], [[ചാമുണ്ഡി|തവിട്ടുമുത്തി]], [[വസൂരിമാല]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] (ജനുവരി 14/ 15) [[താലപ്പൊലി]], [[മീനം|മീനമാസത്തിലെ]] (മാർച്ച്‌-ഏപ്രിൽ) [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി മഹോത്സവം]], [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] (സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ) [[നവരാത്രി]], മേടമാസത്തിലെ (മെയ്‌) ചന്താട്ടം, മകര ചൊവ്വ എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ട് വിശേഷങ്ങൾ. പൊതുവെ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഉണ്ടാവുക. [[അടികൾ]] എന്ന സമുദായക്കാരാണ് ഇവിടുത്തെ പൂജാരിമാർ. [[ശാക്തേയം|ശാക്തേയ,]] കൗളമാർഗത്തിലുള്ള പൂജകളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. കുന്നത്ത്, മഠത്തിൽ, നീലത്ത് എന്നീ അടികൾ കുടുംബക്കാർക്കാണ് പരമ്പരാഗതമായി പൂജാധികാരം. പുരാതനമായ മാതൃ ദൈവ സങ്കല്പം, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം എന്നിവയുടെ പിന്തുടർച്ചയാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്ന്‌ കരുതപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയാണിത്. ചൊവ്വ, വെള്ളി, ശനി, പൗർണമി, അമാവാസി, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനം. == ചരിത്രം == [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] ആസ്ഥാനമാക്കി [[കേരളം]] ഭരിച്ചിരുന്ന ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ് ആദ്യമായി [[കണ്ണകി]]യെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം നടത്തിയത്. ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്കുമാറി [[ദേശീയപാത 66 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 66-നോട്]] ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി കുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിയുടെ സ്മാരക ശിലക്ക് പിന്നെയും ഒരുപാട് മാറ്റങ്ങൾ വന്നു. പിൽക്കാലത്തു നിലവിൽ വന്നതാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. എ. ശങ്കരമേനോൻ എഴുതിയ ‘എ സർവേ‌ ഓഫ് കേരള ഹിസ്റ്ററി’ പോലെയുള്ള ചില പുസ്തകങ്ങളിൽ ആദിമ യുദ്ധ ദൈവമായ കൊറ്റവൈ ആയിരുന്നു കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആരാധനാമൂർത്തി എന്ന്‌ കാണാം. ഈ ഭഗവതി പിൽക്കാലത്ത് പലവിധ പരിണാമങ്ങളിലൂടെ ഭദ്രകാളി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് മാതൃ ദൈവാരാധന, ഊർവരത, കാർഷിക സംസ്കാരം, യുദ്ധവിജയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൈവമായിരുന്നു. പത്തിനിക്കടവുൾ (അഥവാ ഭാര്യാദൈവം) എന്ന പേരിലാണ്‌ [[ചിലപ്പതികാരം|ചിലപ്പതികാരത്തിലെ]] വീരനായികയായ (അവതാര കാളി) കണ്ണകി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചെങ്കുട്ടുവന്റെ കാലത്ത് ജൈനമതം കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ പരിസരങ്ങളിൽ സ്വാധീനം നേടിയിരുന്നു. [[കണ്ണകി|പത്തിനിക്കടവുൾ]] എന്നാണ് കണ്ണകിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. കണ്ണകിയുടെ വിഗ്രഹം നിർമ്മിക്കാനുള്ള കല്ല് അനേകം രാജാക്കന്മാരെ കീഴ്പ്പെടുത്തിയ ശേഷം ഹിമാലയത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടു വന്നതാണെന്ന് സംഘകാല സാഹിത്യങ്ങളിൽ വർണ്ണിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ പ്രതിഷ്ഠാ ചടങ്ങുകളിൽ അനേകം രാജാക്കന്മാർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. [[സിലോൺ|സിലോണിലെ]] [[ഗജബാഹു ഒന്നാമൻ]] അവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. [[മഹായാമൻ]] [[പാലി|പാലിഭാഷയിൽ]] രചിച്ച [[മഹാവംശം|മഹാവംശത്തിൽ]] എ.ഡി. 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഗജബാഹു]] [[സിലോൺ|സിലോണിൽ]] വാണിരുന്നതായും വഞ്ചിയിൽ വന്ന് പത്തിനീദേവി പ്രതിഷ്ഠാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായും പറഞ്ഞുകാണുകയാൽ <ref> {{cite book |last=ഇളയത്|first=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ|authorlink=കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ ഇളയത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൂടെ |year=2002|publisher=H & C Publishing House |location= Thrissur }} </ref> 1800 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ കണ്ണകീപ്രതിഷ്ഠ നടന്നതായി കണക്കാക്കാം. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച വിഗ്രഹം ഒറ്റമുലയുള്ള കണ്ണകിയുടെതായിരുന്നു എന്നാണ്‌ സാഹിത്യ പരാമർശം. എന്നാൽ ഇന്ന് വസൂരിമാലക്ക് മാത്രമേ ഇതുമായി ആകാരസാമ്യം കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ക്ഷേത്രത്തിലെ രഹസ്യ അറയിൽ കണ്ണകിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ശ്രീ. വി.റ്റി.ഇന്ദുചൂഡൻ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book |last=കൃഷ്ണപിള്ള|first=നാലാങ്കൽ|authorlink=നാലാങ്കൽ കൃഷ്ണപിള്ള|coauthors= |title=മഹാക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മുന്നിൽ |year=1982|publisher=Sahitya Pravarthaka Co-operative Society Ltd |location= Kottayam }} </ref> ഭരണി ഉത്സവം ആരംഭിച്ചതിനെപ്പറ്റി നിരവധി നിഗമനങ്ങളുണ്ട്. ചോളന്മാരെ നേരിടാൻ പുറപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് ആത്മീയമായും സാമുദായികമായും ഉന്നതി കൈവരിക്കാൻ കുലശേഖരരാജാവ് രാമവർമ്മകുലശേഖരൻ നടത്തിയ ഏതെങ്കിലും ആചാരമായി ഭരണി ഉത്സവത്തെ കണക്കാക്കുന്നു. <ref name="pgr"/> അശോകന്റെ കാലത്ത് ബുദ്ധമതത്തിന് പ്രചാരം സിദ്ധിക്കുകയും പിൽക്കാലത്ത് ചേര രാജാക്കൻമാർ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചതോടെ<ref>{{Cite web|url=https://books.google.ae/books?id=Be3PCvzf-BYC&pg=PA109&lpg=PA109&dq=chera+and+buddhism&source=bl&ots=9kanUcjnDq&sig=Traf07JuSw-0dA9xhxEl3JclfY8&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj69N6FgfrSAhWNhRoKHXAICgEQ6AEIKjAC#v=onepage&q=chera%20and%20buddhism&f=false|title=A Social History of India|access-date=|last=S. N.|first=Sadasivan|date=|website=|publisher=}}</ref> കാവും ബുദ്ധവിഹാരമായെന്നും അങ്ങനെ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം മുമ്പ് ഒരു ബൗദ്ധകേന്ദ്രമായി മാറിയെന്നും പല ചരിത്രകാരന്മാരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. <ref>സംഘകാലകൃതികളായ അകനാനൂറ്, പുറനാനൂറ്, മണിമേഖല തുടങ്ങിയവയിൽ ചേരരാജാക്കന്മാർ ബുദ്ധരായിരുന്നു എന്നും ആതൻ എന്ന അവരുടെ സ്ഥാനപ്പേരു അർഹതൻ എന്ന ബുദ്ധ സംജ്ഞയുടെ പ്രദേശികനാമമാണെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. </ref> അവിടെ ബലിക്കല്ലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വൃത്താകാരത്തിലുള്ള ശിലയിന്മേൽ കാണുന്ന പത്മദളങ്ങൾ ഒരു ബൗദ്ധസ്തൂപത്തിൻറെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ ശിലയെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നുണ്ടത്രെ. ബൗദ്ധരെ ഓടിക്കുവാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കോഴിബലിയും ഭരണിപ്പാട്ടും ആരംഭിച്ചതെന്ന വാദത്തിൽ കഴമ്പുണ്ടാകാമെന്ന് പി.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="pkg"> {{cite book |last=ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|first=പി.കെ|authorlink=പി.കെ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ|coauthors= |title=കേരളത്തിൻറെ സാംസ്കാരികചരിത്രം |year=1974|publisher=കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|location= തിരുവനന്തപുരം }} </ref>. ഹിന്ദു മതത്തിലെ ശാക്തേയ ഉപാസനയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പഞ്ച "മ" കാര പൂജയുടെ ഭാഗമാണ് ഭരണിപാട്ട്, കോഴിവെട്ട് എന്നിവ എന്ന് ഹൈന്ദവ ആചാരങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തിയവർ പറയുന്നു. ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഊർവരതാ പൂജയാണ്‌ ബലിയിലൂടെ അർത്ഥമാക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. <ref name="pkg" /> എന്നാൽ ഇത് ഒരു ജൈനക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വി.വി.കെ. വാലത്ത് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. “കൊടും കല്ലൂര്“ ആണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആയതെന്നതും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കാണ് “കല്ല്” എന്നു പറയാറുള്ളതും ഇത് ഒരു ജൈന ക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്നു വാദിക്കുന്നവർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ശിവക്ഷേത്രമായി പരിണമിച്ചെങ്കിലും മുൻകാലത്ത് തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രവും മറ്റും ജൈന ക്ഷേത്രങ്ങളായിരുന്നു എന്ന പഴമ ഈ വാദത്തിനു ഉപോൽബലകമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref> {{cite book|last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref> [[ശൈവമതം|ശൈവമതത്തിന്റെ]] പ്രചാരത്തോടെ ഇത് അവരുടെ ക്ഷേത്രമായി മാറി. അങ്ങനെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശിവ പ്രതിഷ്ഠ നടന്നു. സ്ത്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരം എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്നാണ് ശാക്തേയർ ആദിപരാശക്തിയായ കാളിയെ ആരാധിച്ചതെങ്കിലും പിന്നീടത് പാർവ്വതിയുടെ പര്യായമായി തീരുകയായിരുന്നു. <ref name= ports> {{cite book |last=കിളിമാനൂർ |first=വിശ്വംഭരൻ |authorlink=പ്രൊഫ. കിളിമാനൂർ വിശ്വംഭരൻ |coauthors= |editor= |others= |title=കേരള സംസ്കാര ദർശനം. |origdate= |origyear= |origmonth= |url= |format= |edition= |series= |date= |year= 1990.|month= ജുലൈ‌ |publisher=കാഞ്ചനഗിരി ബുക്സ്‌ കിളിമാനൂർ |location=കേരള |language= മലയാളം|isbn= |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> അതോടെ പഴയ ഉടമസ്ഥർ അയിത്തക്കാരും അസ്പൃശ്യരുമായി പുറന്തള്ളപ്പെട്ടു. എങ്കിലും പൊതുസമൂഹത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന പാരസ്പര്യം നിറഞ്ഞ സാമ്പത്തിക- ഉത്പാദന ബന്ധങ്ങളുടേയും സഹിഷ്ണുത കളുടെയും ഫലമായി ആണ്ടിലൊരിക്കൽ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കാനുള്ള അവസരം അവർക്ക് നല്കപ്പെട്ടു. ഇതോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ചടങ്ങാണ് അശ്വതിനാളിലെ [[കാവുതീണ്ടൽ]] (ചിലർ കാവ് പൂകൽ എന്നും വിളിക്കുന്നു). മറ്റു ചിലർ അത് സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ നിന്ന് കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദിമജനതയുടെ രോഷപ്രകടനമായാണ്‌ കാണുന്നത്. യുദ്ധദൈവാരാധനയും (കൊറ്റവൈ ആരാധന), മാതൃദൈവ ആരാധനയും, ഊർവ്വരതാ സങ്കല്പങ്ങളും രതിയും ആഘോഷമാക്കി ജീവിച്ചുപോന്ന ഒരു ആദിമ ജനവിഭാഗത്തിന്റെ ആഘോഷ സങ്കല്പങ്ങളുടെ തുടർച്ച മാത്രമാണ് [[ഭരണിപ്പാട്ട്]] എന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ചരിത്രകാരന്മാരുണ്ട്. <ref name="r1"/> എന്നാൽ ഇത് ജീവിത പ്രാരാബ്ധങ്ങൾ മൂലം ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ദൈവത്തിന് നേർക്ക് ആത്മരോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇന്നു ക്ഷേത്രഭരണം [[കൊച്ചി‍ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] നിർവഹിക്കുന്നു. 1892 ഡിസംബർ 5-ന് സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ കൊടുങ്ങല്ലൂർ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു, ഈ സന്ദർശനത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ കൊച്ചുണ്ണിത്തമ്പുരാനുമായി അദ്ദേഹം സംഭാഷണം നടത്തുകയും ക്ഷേത്രം കാവൽക്കാരുടെ തടസ്സത്തെക്കുറിച്ച് സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം വിപുലമായ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. == ഐതിഹ്യങ്ങൾ == * കേരളത്തിൽ ആദിപരാശക്തിയായ "ഭദ്രകാളിയെ (മഹാകാളി) ആദ്യമായി കുടിയിരുത്തിയ ക്ഷേത്രമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ദാരികനെന്നെ രക്ഷസനെ വധിച്ച ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂർ എത്തിയെന്നും, അവിടെ പുലക്കാവിൽ വള്ളോന്റെ പൂജ സ്വീകരിച്ചു കൊണ്ട് കുടിയിരുന്നെന്നും, കൂടാതെ അവിടെയുള്ള മറ്റൊരു തറവാട്ടിലെ അറയിലും ഭഗവതി കുടിയിരുന്നെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. പിന്നീട് ഭഗവതിയുടെ മാഹാത്മ്യം കേട്ടറിഞ്ഞ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമാക്കി കേരളം ഭരിച്ചിരുന്ന ചേര രാജാവായ ചെങ്കുട്ടവൻ തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ രക്ഷക്കായി ഭഗവതിയെ ഇന്ന് കാണുന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി എന്ന ഐതീഹ്യം കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത്‌ പ്രബലമാണ്. കൊറ്റവൈ എന്ന ഭഗവതിയാണ് ഭദ്രകാളി എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. * ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. *കേരളത്തിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പല ഭഗവതീ ക്ഷേത്രങ്ങളും കുറുംബക്കാവുകളും ഇവിടുന്നു ആവാഹിച്ചു കൊണ്ട് പോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കേരളീയരുടെ കുലദൈവം എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അഥവാ ഭദ്രകാളി അറിയപ്പെടുന്നു. * പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച നാല് ദേവിമാരിൽ "ലോകാംബികയെന്നാണ്" കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തെ മഹാമാരികളിൽ നിന്നും ആപത്തുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനാണ് ഭഗവതിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് സങ്കല്പം. * പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്ന ദേവി അഥവാ പ്രത്യക്ഷ മൂർത്തി എന്ന്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭഗവതിയെ ദർശിച്ച് കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭക്തരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന വിശ്വാസം കൊണ്ടാണിത്. കടുത്ത ആപത്തുകൾ, മാറാരോഗങ്ങൾ, പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായാൽ അവ തടയാനോ ഇനി ഉണ്ടായാൽ തന്നെ വലിയ ആപത്തുകൾ ഉണ്ടാകാതെ സംരക്ഷിക്കാനോ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ ശക്തയാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. * കേരളത്തിലെ മറ്റ് കാളീക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃക്ഷേത്രമായാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ആറ്റുകാൽ, ചെട്ടികുളങ്ങര പോലെയുള്ള പ്രസിദ്ധ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഭഗവതി കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വരുന്നു എന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ മനംനൊന്ത് മധുരാനഗരം ദഹിപ്പിച്ച കണ്ണകി "മധുര മീനാക്ഷി" ആവശ്യപ്പെട്ട പ്രകാരം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ എത്തിയതായും വടക്കേ നടയിൽ വച്ചു ജഗദംബയായ പരാശക്തിയിൽ ലയിച്ചു മോക്ഷം നേടിയതായും കഥയുണ്ട്. *ദുർഗ്ഗയുടെ തിരുനെറ്റിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ചു ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ചാമുണ്ഡിയാണ് തവിടാട്ടു മുത്തിയെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. *കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്ന് ഭഗവതീ ക്ഷേത്രമെന്ന നിലയ്ക്കാണ് ഏറെ പ്രസിദ്ധിയെങ്കിലും ക്ഷേത്രനാഥൻ ശിവനാണ്.108 ശിവാലയങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമാണിത്. *ഇവിടെ ദർശനം നടത്തിയാൽ രോഗങ്ങളും കടുത്ത ദുരിതങ്ങളും ഇല്ലാതാവും എന്നൊരു വിശ്വാസം ഭക്തർക്കുണ്ട്. <ref name="mpn">{{cite book | title = ക്ഷേത്രദർശനം | last = നാരായണൻ | first = എം.പി. | publisher = കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് | year = 2008 | location = തൃശൂർ | authorlink = എം.പി.നാരായണൻ | coauthors = }} </ref> * കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ആണ് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ|കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ]] മഹാഭാരതം അനായാസേന മലയാളത്തി ലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത് എന്നൊരു വിശ്വാസമുണ്ട്.<ref name="pgr">{{cite book | title = ക്ഷേത്ര വിജ്ഞാനകോശം | last = രാജേന്ദ്രൻ | first = പി.ജി. | publisher = D.C.Books | year = 2000 | isbn = 81-2640-254-7 | location = Kottayam | authorlink = പി.ജി.രാജേന്ദ്രൻ | coauthors = }} </ref ഇവിടത്തെ <nowiki>[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|ഭരണി]]</nowiki> ഉത്സവത്തിനോടനുബന്ധിച്ചു നടക്കുന്ന കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ, <nowiki>[[കാവുതീണ്ടൽ]]</nowiki>, <nowiki>[[ഭരണിപ്പാട്ട്]]</nowiki> എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണ്. <nowiki>== ചരിത്രം ==</nowiki> <nowiki><!-- [[ചിത്രം:കൊടുങ്ങല്ലൂർ-കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം.jpg|thumb|വടക്കേ നട ]] --></nowiki> ഈ <nowiki>[[ക്ഷേത്രം]]</nowiki> ആദ്യകാലത്ത് കേരളതീരത്തെ, അമ്മദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചുപോന്ന പ്രാചീനജനവിഭാഗങ്ങളുടേതായിരുന്നു. പതിവ്രത <nowiki>[[ദൈവം]]</nowiki> എന്ന പത്തിനിക്കടവുൾ ആയിരുന്നു പ്രതിഷ്ഠ. <nowiki>[[സംഘകാലം|സംഘകാലത്ത്]]</nowiki> സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ (ഇന്നു കാണുന്ന ക്ഷേത്രമല്ല) സ്ഥാപകൻ <nowiki>[[ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവനാണ്‌]]</nowiki>. <nowiki><ref>എ. ശ്രീധരമേനോൻ, കേരളശില്പികൾ. ഏടുകൾ 18-19, നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ കോട്ടയം 1988 </nowiki></ref> *ശ്രീ ഭദ്രകാളി മാഹാത്മ്യം, കാളികാ പുരാണം എന്നിവ പ്രകാരം ആദിശക്തിയായ കാളി പ്രപഞ്ചനാഥയാണ്. ലോകാംബികയായ കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ സർവ്വജനരക്ഷകയായ, അധർമ്മനാശിനിയായ, ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുന്ന, ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുന്ന, മോക്ഷദായിനിയായ, കരുണാമയിയായ, മാതൃവാത്സല്യമുള്ള, സാത്വികയായ ജഗദീശ്വരി തന്നെ ആകുന്നു. *കാളിക പുരാണത്തിൽ ഒരിക്കൽ ഹിമാലയത്തിലെ മാതംഗമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് ദേവന്മാർ ജഗദീശ്വരിയെ സ്തുതിച്ചു. സ്തുതികേട്ട് പ്രസന്നയായ ആദിപരാശക്തി ദേവന്മാർക്ക് ദർശനം കൊടുത്ത് നിങ്ങൾ ആരെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്നു ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവിയുടെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു വീരനാരി പ്രകടയായി, ഇവർ എന്നെയാണ് സ്തുതിക്കുന്നത് എന്ന് ഉത്തരം കൊടുത്തു. അവൾ കറുപ്പ് വർണ്ണത്തോട് കൂടിയവളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവളുടെ നാമം കാളി എന്നായി. *മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിലെ ഭദ്രോൽപ്പത്തി പ്രകരണത്തിൽ ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഭദ്രകാളി സങ്കല്പമുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൊതുവെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്നും അവതരിച്ച വേതാള കണ്ഠസ്ഥിതയായ ഭഗവതിയാണിത്. *ദുഷ്ടനായ ദാരികാസുരനിൽ നിന്ന് സമസ്തലോകത്തെ രക്ഷിക്കാൻ പരമശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിൽ നിന്ന് ഭദ്രകാളി ജനിക്കുകയും, ദാരികനിഗ്രഹത്തിനു ശേഷവും കോപം ശമിക്കാത്ത ദേവിയുടെ കോപമടക്കുവാൻ വേണ്ടി ഭൂതഗണങ്ങൾ തെറിപ്പാട്ടും, ബലിയും, നൃത്തവുമായി ദേവിയുടെ കോപം ശമിപ്പിച്ചു. ദേവി സന്തുഷ്ടയാവുകയും അതിന്റെ പ്രതീകാത്മകമായ ആചാരവും അനുഷ്ഠാനവുമാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. *ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഭക്തർ മുളംതണ്ടിൽ താളമിട്ടു ദേവീ സ്തുതികൾ പാടി നൃത്തമാടുകയും ക്ഷേത്രത്തിനു മൂന്ന് വലം വച്ചു ചെമ്പോലതകിടുകളിൽ അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ചെമ്പട്ടുടുത്തു വാളും ചിലമ്പും ധരിച്ച കോമരങ്ങൾ ഉറഞ്ഞു തുള്ളുന്നു. അതിനാൽ "ഭക്തിയുടെ രൗദ്രഭാവം" എന്നാണ് ഭരണി വിശേഷിക്കപ്പെടുന്നത്. *ശാക്തേയ സമ്പ്രദായത്തിലെ പഞ്ചമകാര പൂജയിലൂടെ (മത്സ്യം, മാംസം, മധു, മുദ്ര, മൈഥുനം തുടങ്ങിയ അഞ്ച് മകാരങ്ങൾ) പൂജയിലൂടെ ദേവി പ്രസാദിക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഇത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പ്രധാനമാണ്. അതിനാലാണ് ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലരും ഭരണിക്ക് പോകുന്നവർ വാങ്ങുന്നതും, വീടുകളിൽ കോഴിയും പിടിയും തയ്യാറാക്കുന്നതും. *ദേവി ദാരികനിൽ വിജയം വരിച്ച രേവതി നാളിൽ "രേവതി വിളക്ക് " ആഘോഷിക്കുന്നു. കോഴി ബലിയുടെ പ്രതീകമായാണ് "ചുവന്ന പട്ടു കൊണ്ട് കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ" എന്ന ചടങ്ങു നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഇത് ദുരിതങ്ങൾ മാറാനുള്ള വഴിപാടായും നടത്തുന്നു. മഞ്ഞളും, കുരുമുളകും സമർപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പകർച്ചവ്യാധികളും ദുരിതങ്ങളും ഒഴിയാൻ നടത്തുന്ന മറ്റൊരു വഴിപാട്. കോഴിയും പിടിയും ഉണ്ടാക്കി കഴിക്കുക എന്നതും മറ്റൊരു ആചാരമാണ്. *ഇന്നത്തെ ദേവിക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി [[ദേശീയപാത 17]]നോട് ചേർന്ന് റോഡിൻ കിഴക്കുഭാഗത്ത് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബ അമ്മയുടെ മൂലക്ഷേത്രമായ ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ്‌ ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ പത്തിനിക്കടവുൾ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് എന്ന്‌ ചരിത്രം. *എന്നാൽ പരശുരാമൻ തപസ്സ് ചെയ്തു പരാശക്തിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിയെന്നും മഹാമേരുചക്രത്തിൽ കാളിയെ ആവാഹിച്ചെടുത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചെന്നും മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം ഉണ്ട്. പിന്നീട് ശങ്കരാചാര്യരാണ് ദേവിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി ശ്രീചക്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name="nanda"> {{cite book |last=നന്ദകുമാർ|first=എസ്.എസ്.|authorlink=എസ്.എസ്.നന്ദകുമാർ|coauthors= |title=കൊടുങ്ങല്ലൂർ കാവിലമ്മ |year=1994 }} </ref> *മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യപൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയെയാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ഏഴുദിവസം നടയടച്ച് നടതുറപ്പു വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന പൂജകളെ ദേവിയുടെ വിശ്രമവും ഒപ്പം ഭഗവതിയുടെ പരിവാരങ്ങളുടെ ഉത്സവവും ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം.<ref name="nanda"/> == നിർമ്മാണശൈലി == <!-- [[ചിത്രം:കുരുംബഭഗവതിക്ഷേത്രം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ.jpg|thumb|240px|കിഴക്കെ നട,ശിവൻറെ ദർശനം]] --> ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൻറെ മൊത്തം വിസ്തീർണം 10 ഏക്കർ ആണ്. ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ചുറ്റമ്പലത്തിനുള്ളിലാണ് ശ്രീകോവിൽ. ധ്വജപ്രതിഷ്ഠയില്ല എന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഈ ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിൽ നിരവധി അരയാലും, പേരാലും ഉണ്ട്. ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണശൈലി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ശിവക്ഷേത്രത്തിന് വളരെ പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുള്ളതായി കാണുന്നു. ശിവൻറെ പ്രതിഷ്ഠയോട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് മണ്ഡപത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണരീതി. തിടപ്പള്ളി, വലിയ ബലിക്കല്ല്, നാലമ്പലം, ആനപ്പന്തൽ, മണ്ഡപം, ബലിക്കല്പുര, ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠ, സപ്തമാതൃക്കൾ എല്ലാം തന്നെ ശിവ ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ ശിൽപ്പ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരമാണ്. ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിനു നേർക്കാണ് മുഖമണ്ഡപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഖമണ്ഡപത്തിൻ്റെയും ബലിക്കല്പുരയുടേയും തട്ട് നവഗ്രഹങ്ങൾ കൊത്തിയ ഒറ്റപ്പലകയിൽ തീർത്തതാണ്. മണ്ണുത്തരം, ചിറ്റുത്തരം മുതലായവയിൽ രാമായണം, മഹാഭാരതം എന്നിവയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . അതുപോലെ കരിങ്കൽ തൂണുകളിൽ മനോഹരമായ കൊത്തുപണികളും കാണാം. <!-- [[ചിത്രം:Kdr temple north gopuram door.jpg|thumb|left| വടക്കേ ഗോപുരവാതിൽ- [[പിത്തള]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു]] --> [[ശ്രീകോവിൽ|ശ്രീകോവിലിന്റെ]]‍ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഒരു രഹസ്യ അറയാണ്. ഈ അറയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതിൻ്റെ മുഖം ശ്രീകോവിലിലേക്കാണ്‌‍. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായിട്ടുള്ള ഈ കവാടം എല്ലായ്പ്പോഴും ചുവന്ന പട്ടുവിരിച്ച് മൂടിയിട്ടിരിക്കും. രഹസ്യ അറയ്ക്ക് [[ശ്രീമൂലസ്ഥാനം]] എന്നും പറയുന്നു. പരശുരാമൻ സൃഷ്ടിച്ച മഹാമേരുചക്രവും ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യർ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശ്രീചക്രവും ഒപ്പം സംഹാരമൂർത്തിയായ "രുധിര മഹാകാളിയുടെ" പ്രതിഷ്ഠയും ഈ രഹസ്യ അറയിൽ ഉണ്ടെന്നാണ് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നത്. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ മൂലപ്രതിഷ്ഠ (കണ്ണകി പ്രതിഷ്ഠ ) നിർവഹിച്ച സ്ഥലമായ ശ്രീമൂല സ്ഥാനമാണ് രഹസ്യഅറയാക്കിയിരിക്കുന്നത് എന്നും പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിലേക്കു മാത്രം ഒരു ചെറിയ കവാടമുള്ളതും, മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ കരിങ്കല്ല് കൊണ്ട് അടച്ചു കെട്ടിയതുമായ രഹസ്യ അറയുടെ കവാടത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരവും രണ്ടടി വീതിയും കാണും. കവാടത്തിലേക്ക് കയറിച്ചെല്ലാൻ മൂന്ന് തൃപ്പടികളും ശ്രീകോവിലിനുള്ളിലുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ശിവൻ്റെ നടയ്ക്കുള്ള മണ്ഡപത്തിൻ്റെ വടക്കേ അറ്റത്തായി നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിട്ടാണ് രണ്ട് നിലയുള്ള പള്ളിമാടം. നിത്യേന വിളക്കുവയ്പ്പ് നടത്തുന്ന പള്ളിമാടത്തിലാണ് ഭഗവതിയുടെ പള്ളിവാളും, ചിലമ്പും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. അശ്വതി കാവുതീണ്ടലിനു നടയടച്ചതിന് ശേഷം, പൂയം നാളിൽ നട തുറക്കുന്നതു വരെ വഴിപാടുകൾ ഭക്തജനങ്ങൾ പള്ളിമാടത്തിനു മുന്നിലാണ് അർപ്പിക്കാറ്. == പ്രതിഷ്ഠകൾ == [[ചിത്രം:Kodungallur Bhagavathy.jpg|thumb|200px|കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ]] ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ [[ഭദ്രകാളി| "ഭദ്രകാളിയാണ്"]] ക്ഷേത്രത്തിലെ [[പതിഷ്ഠ| മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ]]. വരിക്കപ്ലാവിൽ നിർമ്മിച്ച ബിംബത്തിൻ്റെ ദർശനം വടക്കോട്ടാണ്‌. ദാരുബിംബത്തിന് എടുത്തു മാറ്റാവുന്ന ഒരു സ്വർണ്ണഗോളകയും ഉണ്ട്. ദാരിക വധത്തിന് ശേഷം പ്രദർശിപ്പിച്ച വിശ്വരൂപത്തിൽ ഉഗ്രമായ രൗദ്രഭാവ ത്തിലാണിരിക്കുന്നത്. കാളിയുടെ നിറം കറുപ്പാണ്. ചാന്താട്ടം ചെയ്യുന്നതിനാൽ വിഗ്രഹവും കറുപ്പു നിറത്തിലാണ്. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് പീഠത്തോടുകൂടി ഉദ്ദേശം ആറടി ഉയരമുണ്ട്. വലത്തെ കാൽ മടക്കി ഇടത്തേത് തൂക്കിയിട്ട രൂപത്തിലാണ്‌ ഇരിപ്പ്. തലയിൽ കിരീടമുണ്ട്. ഭഗവതിയുടെ ഇടത്തെ കാതിൽ ആനയും വലത്തേ കാതിൽ സിംഹവുമാണ് കമ്മലായിട്ടുള്ളത്. മുഖത്ത് ദ്രംഷ്ടകളുണ്ട്. ബിംബത്തിൽ വൃത്താകാരത്തിലുള്ള താലിമാലകളും വഴിപാടായി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള നിരവധി ആഭരണങ്ങളും ചാർത്താറുണ്ട്. ഭഗവതിയ്ക്ക് എട്ട് കൈകൾ കാണുന്നുണ്ട് എങ്കിലും കൈകളിലുള്ള ആയുധങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. എട്ട് കൈകളിൽ വലതുഭാഗത്ത് മുകളിൽ നിന്നും താഴോട്ട് ആദ്യത്തേതിൽ തൃശൂലവും രണ്ടാമത്തേതിൽ ഖട്വാഗവും, മൂന്നാമത്തേതിൽ കൈമുന്നിലേക്ക് മടക്കി മേൽ വയറിനോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നതിൽ നന്ദകം വാളും, നാലാമത്തേതിൽ ദാരിക ശിരസ്സുമാണുള്ളത്. ഇടതുഭാഗത്ത് ഒന്നാമത്തേതിൽ മണിനാഗവും, രണ്ടാമത്തെതിൽ ചിലമ്പും, മൂന്നാമത്തതിൽ മുന്നിലേക്ക് നീട്ടിപ്പിടിച്ച വട്ടകവും, നാലാമത്തേതിൽ ഓട്ടുമണിയുമാണ് കാണാൻ കഴിയുക. പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് മുന്നിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് പീഠത്തിലുറപ്പിച്ച ബലികല്ലുണ്ട്. ഇതിന് പ്രത്യേക സ്വർണ്ണ ഗോളകയും പ്രഭാമണ്ഡലവും ഉണ്ട്. ശ്രീചക്ര പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. [[പ്രമാണം:Kannaki_staue_as_created_by_Cheran_Chenkuttavan.jpg|ലഘുചിത്രം|ചേരൻ ചെങ്കുട്ടുവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച കണ്ണകിവിഗ്രഹം]] === രഹസ്യ അറ === പ്രധാന ശ്രീകോവിലിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി ഒരു രഹസ്യ അറയുണ്ട്. ഇതിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് ഉള്ളിൽ നിന്ന് ബന്ധിച്ച മരം കൊണ്ടുള്ള ഒരു വാതിലുണ്ട്. അതായത് മുഖ്യ ശ്രീകോവിലിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ടു കടക്കത്തക്കരീതിയിലാണ് ഈ അറ. രഹസ്യ അറയുടെ വാതിൽ ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കും. ഈ രഹസ്യ അറയ്ക്ക് "ശ്രീമൂലസ്ഥാനം" എന്ന പേരും ഉണ്ട്. ഉള്ളിൽ അഷ്ടബന്ധമിട്ട് ഉറപ്പിച്ചതും, സ്വർണ്ണ ഗോളക കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതുമായ രുധിര മഹാകാളിയുടെ മൂലബിംബവും അഞ്ചു ശ്രീചക്രങ്ങളും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. "രുധിര മഹാകാളി" കോപമൂർത്തിയായതിനാൽ നേരിട്ട് ദർശനം പാടില്ലത്രെ; അതിനാൽ ഈ വിഗ്രഹം കറുത്ത തുണിയിട്ട് മൂടിയിരിക്കുകയാണ്, പകരം ഭക്തർക്കു ദർശിക്കാൻ വടക്കു ദിക്കിലേക്ക് ദർശനമായി ഭദ്രകാളിയുടെ മറ്റൊരു ദാരുബിംബവും അതിന് മുമ്പിലായി ത്രിപുര സുന്ദരിയുടെ അർച്ചനാ ബിംബവും പ്രഭാമണ്ഡലവും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയായി നാം ദർശിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമാധികാരി വലിയ തമ്പുരാനോ അമ്മത്തമ്പുരാട്ടിയോ ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് വരുന്ന സമയത്തോ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] ഒരു സന്തതിയെ ഒന്നാംപിറന്നാളിന്‌ രുധിര മഹാകാളിക്ക് മുന്നിൽ (പടിഞ്ഞാറേ നടയ്ക്കൽ) അടിമ കിടത്താൻ കൊണ്ടുവരുമ്പോഴോ മാത്രമേ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെ നട തുറക്കുകയുള്ളു. തമ്പുരാനോ തമ്പുരാട്ടിയോ നടയ്ക്കൽ എത്തി നമസ്ക്കരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ പടിഞ്ഞാറെ നടയ്ക്കൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള മണി അഞ്ച് പ്രാവശ്യം മുഴക്കും. ഈ അവസരത്തിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെനടയുടെ വലത്തെ കതകു മാത്രം തുറന്നുകൊടുക്കും. തമ്പുരാൻ നമസ്കരിച്ച് എഴുന്നേൽക്കും മുൻപ് നട അടച്ചുകഴിയും. ചെങ്കുട്ടവൻ കണ്ണകിയെ മൂലപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലമാകാം പിന്നീട് രഹസ്യ അറയായത്. രഹസ്യ അറയിൽ നിന്ന് കിഴക്കുഭാഗത്തേക്ക് ഉദ്ദേശം നൂറടിയോളം ദൂരത്തിൽ ഒരു തുരംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു. മീനഭരണി കഴിഞ്ഞ് നട അട അടച്ചുകിടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ നടതുറപ്പുവരെ അടികളാണ് എല്ലാ പൂജകളും നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. ഓരോ യാമത്തിലും ഓരോ പൂജയെന്ന കണക്കിലാണ് ഇത് നടത്തുന്നത്. ഇതിന്നായി അടികൾ ഈ തുരംഗത്തിൽ കൂടിയായിരുന്നുവത്രെ പണ്ട് പോയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഈ തുരംഗം അടഞ്ഞുകിടക്കുന്നു. പുറമെ നിന്നുള്ള പ്രവേശന ദ്വാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു ദീപസ്‌തംഭവും ഭണ്ഡാരവും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉത്സവത്തിന് ആനകളെ ഇന്നും ഈ തുരംഗത്തിന്നു മുകളിലൂടെ കടത്തിവിടാറില്ല. ആനകൾ അവിടെയെത്തിയാൽ പ്രദക്ഷിണം മുഴുമിക്കാതെ മടങ്ങുകയാണ് പതിവ്. <ref name="nanda"/> === പരമശിവൻ === മറ്റൊരു മുഖ്യ പ്രതിഷ്ഠയായ [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] ദർശനം കിഴക്കോട്ടാണ്. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ തറ കരിങ്കല്ലുകൊണ്ടും ചുമരുകൾ വെട്ടുകല്ലുകൊണ്ടും തീർത്തതാണ്. [[നന്ദി]] പ്രതിഷ്ഠ ഇവിടെയില്ല. ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള [[ബലിക്കല്ല്]] സാമാന്യം വലുതാണ്. ശിവന് പ്രത്യേക ഉത്സവങ്ങളും ധ്വജവും ഇല്ല. === ക്ഷേത്രപാലകൻ === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR4.JPG|thumb|200px|ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം‍]] ഭദ്രകാളി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിഷ്ഠ ആണിത്. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സംരക്ഷകൻ ആയിട്ടാണ് സങ്കല്പം. വടക്കേനടയിൽ നിന്ന് അല്പം കിഴക്കോട്ട് നീങ്ങി കാണുന്നതാണ് [[ക്ഷേത്രപാലകൻ|ക്ഷേത്രപാലക]]ന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. ശിവചൈതന്യം നിറഞ്ഞ മൂർത്തിയാണിത്. 12 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. ഇതാണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ വിഗ്രഹം. മലബാറിലെ ക്ഷേത്രപാല ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രപാലൻ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിന്ന് വന്നു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഇത് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[ചതുക്കപ്പൂതം|ചതുക്കപൂതമാണെന്നും]] അതല്ല കാലഭൈരവനാണെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്.<ref name="pgr"/> [[ശർക്കരപ്പായസം|ശർക്കരപായസത്തിൽ]] [[തൈര്|തൈര്‌]] ചേർത്ത [[പുളിഞ്ചാമൃതം|പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്‌]] പ്രത്യേക നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ള കല്ലിലാണ് മുട്ട് ഇറക്കുന്നതിനുള്ള [[നാളികേരം]] ഉടക്കുക. ദേവീക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള തുലാഭാരം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ നടയിലാണ് നടത്തി വരുന്നത്. ഇവിടത്തെ പ്രത്യേക വഴിപാട് ചമയമാണ്. വൈകീട്ട് ക്ഷേത്രപാലകന്റെ ക്ഷേത്രം കുലവാഴ, കുരുത്തോല, കരിക്കിൻകുല എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുകയും, ദേവി ക്ഷേത്രത്തിലെ ദീപാരാധനയ്ക്ക് ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകന്റെ മുമ്പിൽ നാളികേരം എറിഞ്ഞ് ഉടയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ശേഷം ക്ഷേത്രപാലകനെ 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കും. മുഖത്ത് ചന്ദനം ചാർത്തി തണ്ണീരാമൃതം നിവേദ്യം നൽകും. ഇതിനെയാണ് ചമയം എന്ന് പറയുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ശക്തിപീഠക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാവൽദൈവമായി കാലഭൈരവനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നതും ഇതിന്‌ സമാനമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഇത് കാലഭൈരവൻ ആണെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. === തവിടാട്ട് മുത്തി (ചാമുണ്ഡി) === <!-- [[ചിത്രം:തവിടാട്ട്മുത്തി.jpg|thumb|200px|left| തവിടാട്ട് മുത്തി]] --> [[ചാമുണ്ഡി]] രൂപത്തിലുള്ള ഭഗവതിയാണിത്. മേൽക്കൂരയോ ചുറ്റുമതിലോ ഇല്ല. പുറത്ത് ശിവന്റെ നടക്കൽ ഇടതുഭാഗത്തായാണ് പ്രതിഷ്ഠ. [[തവിട്]] കൊണ്ട് ഉഴിഞ്ഞിടുകയാണ് പ്രധാന വഴിവാട്. തവിട്ടുമുത്തിക്ക് തവിട് ആടിക്കാം എന്ന വഴിപാട് നേർന്നാൽ വിട്ടുമാറാത്ത ശ്വാസകോശസംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ദുർഗ്ഗയുടെ പുരികക്കൊടിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷയായി ചണ്ഡമുണ്ഡന്മാരെ വധിച്ച ഉഗ്രഭാവത്തിലുള്ള മഹാകാളിയാണ്‌ ചാമുണ്ഡി. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരമുള്ള പീഠത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുള്ള ഒന്നര അടി ഉയരമുള്ള തവിട്ടുമുത്തിയുടെ വിഗ്രഹം എട്ട് തൃകൈകളോടുകൂടിയ ദേവിരൂപമാണ്. ഇവിടെ നിത്യപൂജയോ നിവേദ്യമോ ഇല്ല. ഭക്തജനങ്ങൾ വഴിപാടായി ആടിക്കുന്ന തവിടാണ് തവിട്ടുമുത്തിക്ക് പൂജയും നിവേദ്യവും. തവിട് ആടിക്കാനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്ക് ആണ്. === വസൂരിമാല === [[ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR5.JPG|thumb|200px|വസൂരിമാലയുടെ ക്ഷേത്രം]] പടിഞ്ഞാറെ നടയിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് വസൂരിമാല. ദേവീഭക്തയായി മാറിയ ദാരികന്റെ പത്നി മനോദരി ആണിതെന്ന് ഐതിഹ്യം. വടക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഇതിന് മേൽക്കൂരയില്ല. വിഗ്രഹത്തിന് 4 അടിയോളം ഉയരമുണ്ട്. [[മഞ്ഞൾ|മഞ്ഞൾപ്പൊടി]] ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപപട്. പ്രത്യേക ക്ഷേത്രം ഉണ്ടെങ്കിലും നിത്യപൂജയില്ല. പകരം സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേക പീഠത്തിൽ വസൂരിമാല സങ്കല്പത്തിൽ നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും നടത്തി വരികയാണ് പതിവ്. വസൂരിമാലയ്ക്കുള്ള വഴിപാടാണ് ഗുരുതി. പത്മദളം വരച്ച് കുരുമുളക്, മഞ്ഞൾ എന്നിവ തൂവുകയാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന വഴിപാട്. വസൂരിമാല ഭൂമിദേവിയെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നുണ്ട്. പത്മദളം സ്ത്രീലിംഗത്തിൻ്റെ പ്രതീകമായതുകൊണ്ട് അതു വരച്ച് ജീവരക്തമൊഴുക്കി ദേവിയെ ഓജസ്വിനിയാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഈ പൂജയിൽ അന്തർഭവിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്നു കരുതേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. വസൂരി പോലുള്ള അസുഖങ്ങൾ വരാതെ ഇരിക്കാനും ഈ വഴിപാട് ചെയ്യുന്നു എന്നൊരഭിപ്രായവുമുണ്ട്. വസൂരിമാല എന്ന പേരുതന്നെ അതിനുള്ള തെളിവായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ്. വസൂരിമാലയുടെ നടയ്ക്കലാണ് പണ്ട് “ഗുരുതി” നടന്നിരുന്നത്. ഇപ്പോഴും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വസൂരിമാലയ്ക്കാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഗുരുതി ചാർത്തുക. ദാരികന്റെ വധം ഉറപ്പായപ്പോൾ പത്നിയായ മനോദരി ശിവനെ തപസ്‌ ചെയ്യുകയും വസൂരി രോഗത്തിന്റെ വിത്തുകൾ വരമായി വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. മനോദരി ഇത് ആദ്യം പ്രയോഗിച്ചത് തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ഘാതകിയായ ഭദ്രകാളിയുടെ നേർക്കാണ്. ഇതറിഞ്ഞ ശിവൻ ഘണ്ഠാകർണ്ണനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും അദ്ദേഹം ഭഗവതിയുടെ രോഗം ഭേദം ആക്കുകയും ചെയ്തു. ഭഗവതി പിന്നീട് മനോദരിയുടെ കയ്യും കാലും ഛേദിക്കുകയും പശ്ചാത്തപിച്ച മനോദരിയെ "വസൂരി" എന്ന് പേരിട്ട് കൈലാസത്തിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുരാണകഥ. === സപ്തമാതൃക്കൾ === ശിവൻ്റെ ശ്രീകോവിലിൻ്റെ തെക്കു ഭാഗമായിട്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിന്റെ തുടർച്ചയാണിത്. ആദിപരാശക്തിയുടെ ഏഴു ഭാവങ്ങൾ ആണ് [[സപ്തമാതാക്കൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഭഗവതിയുടെ ശ്രീകോവിലിനോട് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഭിത്തിയുടെ തുടർച്ചയായി, കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറ് നീളത്തിൽ വടക്കോട്ട് ദർശനമായി മൂന്ന് നടകളായി പ്രത്യേക പ്രാധാന്യത്തോടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രധാന മൂർത്തിയായ ഭഗവതിയേയും കൂട്ടിയാൽ അഷ്ടമാതൃക്കളാകും. സപ്തമാതൃക്കളായ [[ബ്രാഹ്മി]] (അഥവാ ബ്രഹ്മാണി), [[മഹേശ്വരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[കൌമാരി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[വാരാഹി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ഏഴ് ദേവികളെയും അംഗരക്ഷകരായി [[ഗണപതി]], [[വീരഭദ്രൻ]] എന്നിവരേയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭഗവതി പ്രതിഷ്ഠ നിർമ്മിച്ച അതേ വരിക്കപ്ലാവിൻ്റെ തടി കൊണ്ടാണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ വിഗ്രഹവും നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. വസൂരിമാലയെ സങ്കൽപ്പിച്ചുള്ള നിത്യപൂജയും നിവേദ്യങ്ങളും സപ്തമാതൃക്കളുടെ ക്ഷേത്രത്തിലാണ് നടത്തിവരുന്നത്. === കുരുംബക്കാവ് === [[പ്രമാണം:Turmeric polluting oftemple kdlr.jpg|ലഘുചിത്രം|മഞ്ഞൾപൊടി വഴിപാട് ]] ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിൽനിന്നും ഏകദേശം 300 മീറ്റർ തെക്ക് മാറി ദേശീയപാത 17ന് ചേർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശ്രീകുരുംബക്കാവ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ ആദ്യമായി കണ്ണകിയെ (കന്യാവ്) പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് ഇവിടെയാണ് എന്നാണ് ചരിത്രം. ഇവിടെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മൂലകേന്ദ്രം. ഇവിടെനിന്നും ഭഗവതിയെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് മാറ്റി പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള രാപകൽ എഴുന്നള്ളിപ്പ് ആരംഭിക്കുന്നത് ഇവിടെ നിന്നുമാണ്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് എത്തിച്ചേരുന്ന [[കുഡുംബി]] സമുദായക്കാർ ദേവി ക്ഷേത്രത്തിൽ നട തള്ളാനുള്ള ചെമ്മരിയാടുകളെയും പഴക്കുലയും വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ ആനയിക്കുന്നതും ശ്രീകുരുംബക്കാവിൽ നിന്നുമാണ്. പരിസര വാസികളുടേയും ഭക്തജനങ്ങളുടേയും പരിശ്രമഫലമായി നിത്യേന ഉള്ള വിളക്കുവയ്പ്പ് മുടങ്ങാതെ നടന്നുപോരുന്നു. == പൂജകൾ == <!-- [[ചിത്രം:Pooja schedule kurumba temple kodungallur.jpg‎|left|‌‌thumb|180px|പൂജാ സമയങ്ങൾ]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രികൾ താമരശ്ശേരി മേയ്ക്കാട്ടുമനയിലെ അംഗങ്ങളാണ്. നമ്പൂതിരിമാരിൽനിന്ന് അല്പം താഴെ എന്ന് കരുതുന്ന [[അടികൾ]] എന്ന പൂജാരിമാരാണ് ശാക്തേയ പൂജകൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നത്. സാത്വിക പൂജകൾ നടത്തുന്നത് നമ്പൂതിരിമാരാണ്. ഓത്തില്ലാത്ത നമ്പൂതിരിമാരേ പൂജയ്ക്ക് വരാറുള്ളു. അടികൾ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ ചുമതല മൂന്ന് മഠങ്ങൾക്കായി പങ്കുവച്ചിരുന്നു. അവ മഠത്തിൽ മഠം, കുന്നത്തു മഠം, നീലത്തും മഠം എന്നിങ്ങനെയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പല ചടങ്ങുകളിലും അബ്രാഹ്മണസമ്പർക്കമാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രഭരണം കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ് നിർവഹിക്കുന്നു. === സുവാസിനീപൂജ === മംഗല്യവതികളായ സ്ത്രീകൾ കുടുംബഐശ്വര്യത്തിനും നെടുമംഗല്യത്തിനും ഉത്തമദാമ്പത്യത്തിനും വേണ്ടി നേരിട്ട് നടത്തുന്ന സമൂഹ അർച്ചനയാണിത്. [[കുഡുംബി]] സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീകൾ ആണ് പ്രധാനമായും കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി ദിവസത്തിൽ സുവാസിനീപൂജ ആചരിക്കുന്നത് . == വഴിപാടുകൾ == <!-- [[ചിത്രം:കതിന.jpg|thumb| വെടിവഴിപാടിനായി കതിനകളൊരുക്കി വച്ചിരിക്കുന്നു]] --> * എറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിപാട് വെടിവഴിപാടാണ്. വലിയ വെടി, ചെറിയ വെടി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടു തരം വഴിപാടുകൾ ഉണ്ട്. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ മറ്റൊരു സംഭാവനയായാണ്‌{{തെളിവ്}} കതിന വെടികളെ കാണുന്നത്. * ഗുരുതിയാണ്‌ മറ്റൊരു വഴിപാട്. ശത്രുദോഷത്തിനും മാനസികപ്രശ്നങ്ങൾക്കും പരിഹാരമായി ചെയ്യുന്ന വഴിപാടാണിത്. ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്തിവരുന്നത് വസൂരിമാല ക്ഷേത്രനടയ്ക്കലാണ്. ഉഗ്രരൂപിണിയായ ദേവിയുടെ ഉഗ്രത വർദ്ധിക്കാതിരിക്കാനാണ് ഗുരുതിപൂജ നടത്തിയിരുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. വൃശ്ചിക- ധനു മാസങ്ങളിലെ മണ്ഡലകാലങ്ങളിലും, മീനഭരണിക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നതുതൊട്ട് ക്ഷേത്രനട തുറക്കും വരെയും ഗുരുതി വഴിപാട് നടത്താറില്ല. * വസൂരിമാലയ്ക്ക് മഞ്ഞൾപ്പൊടി ആടിക്കലാണ് പ്രധാന വഴിപാട്. ഒരു പ്രാവശ്യം ആടിച്ച പൊടി വീണ്ടും ആടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. * ക്ഷേത്രപാലകന് പ്രധാന വഴിപാട് ചമയമാണ്‌. 101 നാളികേരം ഉടയ്ക്കലും 101 വസ്ത്രം ഉടുപ്പിക്കലും ഇതിൽ പെടും. ക്ഷേത്രപാലകനുള്ള മറ്റൊരു വഴിപാട് പുളിഞ്ചാമൃതമാണ്. <!-- [[ചിത്രം:വസൂരിമാല.jpg‎|thumb|വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞൾ ചാർത്തുന്ന ഭക്തർ, ചേരൻ ചെങ്കുട്ടവൻ സ്ഥാപിച്ച ഒറ്റമുലച്ചി കണ്ണകിയാണ് ഇതെന്ന് ചിലർ കരുതുന്നു]] --> * തവിടാടുമുത്തിക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാട് തവിട് ആടിക്കലാണ്. അതിനുള്ള അവകാശം പത്മശാലീയർക്കാണ്. ശ്വാസകോശ സംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ മാറിക്കിട്ടും എന്നാണ് വിശ്വാസം. * ഒറ്റയപ്പവും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായി നടത്തപ്പെടുന്നു. ഗുരുതി പുഷ്പാഞ്ജലി, രക്ത പുഷ്പാഞ്ജലി, ശത്രുസംഹാര പുഷ്പാഞ്ജലി, മഹിഷാസുര മർദ്ദിനി പുഷ്പാഞ്ജലി എന്നിവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെടും. [[പ്രമാണം:Kodungallur bharani komaram.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭരണി തുള്ളാൻ എത്തിയ കോമരങ്ങൾ ]] == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == === മീനഭരണി === {{Main|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി}} <!-- [[ചിത്രം:Bharani-flags kodungallur.jpg||thumb|200px| കുംഭഭരണിനാൾമുതൽ ക്ഷേത്രം കൊടിതോരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു‍]] --> ക്ഷേത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മീനഭരണി. ഭരണി എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. താലപ്പൊലിയാണ് മറ്റൊരു ഉത്സവം. കുംഭ മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് ആരംഭിച്ചു മീന മാസത്തിലെ ഭരണിക്ക് അവസാനിക്കുന്ന ഭരണി ഉത്സവം മാർച്ച്‌, ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലായി നടക്കുന്നു. ‌ഭദ്രകാളിയും ദാരികനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധമാണ് ഈ ആഘോഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം എന്ന്‌ വിശ്വാസം. അമ്മയായ ഭഗവതിയെ കണ്ടാരാധിക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ള ഒരു കൂട്ടം ജനങ്ങളുടെ കൂടിച്ചേരൽ ആണ് ഈ ഉത്സവം. ഈ ഉത്സവത്തിനു വരുന്നവരിൽ അധികവും കേരളത്തിന്റെ വടക്കൻ ജില്ലകളിൽ (കടത്തനാടൻ) നിന്നുള്ളവരാണെന്നത് ഒരു പ്രത്യേകതയാണ്‌. ഇന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് ഉത്സവമാണ്‌. കൊടുങ്ങല്ലൂരും ചേരന്റെ രണ്ടാം തലസ്ഥാനമായ തൊണ്ടി (തിണ്ടിസ്) പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പുരാതന കാലത്തെ ബന്ധമായിരിക്കണം ഈ ആചാരങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ എന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു. <ref> {{cite book |last=വേലായുധൻ |first= പണിക്കശ്ശേരി|authorlink= വേലായുധൻ പണിക്കശ്ശേരി|coauthors= |editor= |others= |title=സഞ്ചാരികൾ കണ്ട കേരളം|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 2001|series= |date= |year= |month= |publisher= കറൻറ് ബുക്സ്|location= കോട്ടയം|language= മലയാളം|isbn=81-2401-053-6 |oclc= |doi= |id= |pages=434 |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:Podikkalam aalthara.jpg|thumb|മറ്റു ദേശക്കാർക്ക് അവകാശമുള്ള ആൽത്തറകളിൽ ഒന്ന്]] --> ഭഗവതിയുടെ ദ്രാവിഡബന്ധം വെളിവാക്കുന്ന ധാരാളം ചടങ്ങുകൾ മീനഭരണിക്ക്‌ കാണാൻ കഴിയും. കാവുതീണ്ടല്, മന്ത്രതന്ത്രാദികൾ ഇല്ലാത്ത കൊടിയേറ്റം, കോഴികല്ല്‌ മൂടല്, കോഴിയും പിടിയും എന്ന വിഭവം തയ്യാറാക്കൽ, പാലക്കാവേലൻറെ വരവ്‌, ഉണക്ക ചെമ്മീൻ, മലർ തുടങ്ങിയവ വാങ്ങുക എന്നി പ്രത്യേക അനുഷ്ഠാനങ്ങളാണ്. കൊടിയേറ്റ് ചടങ്ങ് കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിനാളിൽ നടക്കുന്നു. ഇതിനെ ഭരണിവേല കൊടിയേറുക എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. <ref name="pckartha"/> തലേ ദിവസം നടക്കുന്ന ചടങ്ങായ (അശ്വതി നാളിൽ) അശ്വതീകാവുതീണ്ടലാണ്‌ എങ്കിലും പ്രധാനപ്പെട്ടത്. മീനഭരണി ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ യാതൊരാഘോഷവുമില്ല. പിന്നീട് പൂയം നാളിലെ നടതുറപ്പ് ആണ് പ്രധാനം. കുംഭമാസത്തിലെ ഭരണിദിവസമുള്ള കൊടിയേറ്റുമുതൽ മീനമാസത്തിലെ അശ്വതിനാൾ വരെയുള്ള ദിവസങ്ങളാൺ ആഘോഷങ്ങൾ മുഴുവനും. ഇക്കാലയളവിൽ കേരളത്തിലെ മിക്ക ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പൂരം, കുത്തിയോട്ടം, കെട്ടുകാഴ്ച എന്നീ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. അശ്വതിനാളിനു മുന്നേ തന്നെ വിദൂരദേശങ്ങളിൽ നിന്നും നിരവധി പേർ കാവിലെത്തും. വ്രതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ എത്തുന്ന ഭക്തരെ ഭരണിക്കാർ എന്നാണ്‌ വിളിക്കുക.<ref name="pckartha"/> [[പ്രമാണം:Komarangal.jpg|ലഘുചിത്രം|the devotees of Kodungallur bhagavati in special attire and weapon of old age]] [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] കൊടിയേറ്റിനോടനുബന്ധിച്ച് നടക്കുന്ന ചടങ്ങുകളിൽ ആശാരിയും തട്ടാനും ചേർന്ന് നടത്തുന്ന ഒന്നുണ്ട്. വീരാശാരിയും മലയൻ തട്ടാൻ എന്നു വിളിക്കുന്ന തട്ടാനുമാണവർ. തട്ടാൻ മണികിലുക്കി അമ്പലം വലം വെച്ച് ചടങ്ങുകൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പ്ലാപ്പിള്ളിത്തറവാട്ടിലെ മൂത്തന്മാർ ക്ഷേത്രം ശുദ്ധമാക്കുന്നു. അതോടെ അമ്പലത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ആലിന്മേലും ഗോപുരത്തിലും കൊടിക്കൂറകൾ കെട്ടുന്നു. അതോടെ ഭരണിക്കാലം ആരംഭിക്കുകയായി.<ref name="pckartha"/> [[മീനം|മീനത്തിലെ]] തിരുവോണദിവസം മുതൽ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭക്തജനപ്രവാഹം തുടങ്ങും. എല്ലാദേശത്തു നിന്നും ജനങ്ങൾ സംഘം ചേർന്ന് ഭരണിക്കാരായി വന്നു ചേരുന്നു. അശ്ലീലം കലർന്ന നാടൻ പാട്ടുകളോ പുരാണ കഥകളോ ഭഗവതി സ്തുതികളോ പാടി മണികെട്ടിയ വടിയുമായാണ്‌ അവർ വരിക. ഭഗവതിയെപ്പോലെ വാളും ചിലമ്പും പൂമാലകളും ധരിച്ച കോമരങ്ങളും ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ടാകും. [[വയനാട്]], [[കണ്ണൂർ]], [[തലശ്ശേരി]], [[പാലക്കാട്]] എന്നിവടങ്ങളിൽ നിന്ന് സംഘമായി കാൽനടയായി വരുന്നവരും ഉണ്ട്. ഭരണിക്ക് പോകുന്നതിനു ഏഴുദിവസത്തെ വ്രതാചരണം അത്യാവശ്യമായിരുന്നു. [[ശബരിമല|ശബരിമലക്ക്]] പോകുന്നതു പോലുള്ള സന്നാഹങ്ങളും പൂജകളും കഴിച്ചാണ്‌ ഇവർ എത്തിയിരുന്നത്. പലരും കുടുംബ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും കാവുകളിലും പൂജകൾ നടത്തിയിട്ടാണ് ഇങ്ങോട്ടേക്ക് വരുന്നത്. എല്ലാ ജാതിയില്പെട്ടവർക്കും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിക്ക് പോകാം എന്നും ആദിമകാലങ്ങളിൽ നിരവധി കോഴികളെ അറുത്ത് വെള്ളത്തിനു പകരം മദ്യം തർപ്പണം ചെയ്യുന്ന പതിവായിരുന്നു എന്നാണ്‌ വില്യം ലോഗൻ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ശാക്തേയപൂജക്ക് ജാതിയോ താന്ത്രിക ആചാരങ്ങളോ നിർബന്ധം അല്ലാ എന്നതും മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ആണ്.<ref> {{cite book |last=വില്യം| first= ലോഗൻ|authorlink=വില്യം ലോഗൻ |coauthors=|editor= ടി.വി. കൃഷ്ണൻ|title=മലബാർ മാനുവൽ|origdate= |origyear= |month= |url= |format= |edition= 6-‍ാം|series= |date= |year= |month= |publisher= മാതൃഭൂമി|location= കോഴിക്കോട്|language= മലയാളം|isbn=81-8264-046-6 |oclc= |doi= |id= |pages=440|chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> === കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ === മീനഭരണിക്ക് പത്തു്‌ ദിവസം മുൻപാണ്‌ കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ എന്ന ചടങ്ങ്. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ നടക്കൽ കോഴിയെ അറുത്ത് ബലി കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നു. മൃഗബലി പൊതുക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിരോധിച്ചതുമൂലം അതിനു പകരമായി ചുവന്ന പട്ട് കൊണ്ട് ബലിക്കല്ല് മൂടുന്ന ചടങ്ങാണ്‌ ഇപ്പോൾ നടത്തപ്പെടുന്നത്. കൂടാതെ പ്രതീകാത്മകമായി കുമ്പളങ്ങ മുറിക്കലും കോഴിയെ പറപ്പിക്കലും നടത്തിവരുന്നു. നിരോധനം വരുന്നതിനു മുന്പ് വടകരയിലെ തച്ചോളി വീട്ടിലെ അവകാശമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കോഴിയെ ബലി കഴിക്കുക എന്നത്. കോഴി ബലിയുള്ളപ്പോൾ കാവിന്റെ പരിസരത്തും, വീടുകളിലും കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ടുള്ള ഒരു വിശേഷ വിഭവം ഉണ്ടാക്കുന്നു. കോഴിയും പിടിയും എന്നാണ് ആ വിഭവത്തിന്റെ പേര്. ഇത് ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദമായി കണക്കാക്കുന്നു. കോഴി ഇറച്ചി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു മാംസേതര വിഭവമാണ് ഇത് മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കില്ല. ഇന്നും ആചാരത്തിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം വീടുകളിൽ ഭരണി നാളിൽ സ്വാദിഷ്ഠമായ കോഴിയും പിടിയും അരി പായസവും വയ്ക്കുന്നു. ചിലരൊക്കെ രാത്രിയിൽ ഇവ വീതും വയ്ക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ മുറിയടച്ചു ഇലയിൽ മരിച്ചുപോയ കാരണവന്മാർക്ക് വിളക്ക് വച്ച് മേല്പറഞ്ഞ ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്നതിനാണ് ‘വീത് ’ എന്ന് പറയുന്നത്. കോഴിക്കല്ല് മൂടിയാൽ പിന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടായ വെടി നിർത്തിവക്കുന്നു. പിന്നീട് നടതുറപ്പിനുശേഷമേ വീണ്ടും ഇത് പുനരാരംഭിക്കുകയുള്ളൂ. കോഴിക്കല്ല് മൂടൽ ചടങ്ങിനു ശേഷം, രേവതി നാളിൽ കളമെഴുത്തുപാട്ടുണ്ട്. അതിൻ കടത്തനാട്ടുകാർക്കാണ് അവകാശം. രേവതി ദിവസം സന്ധ്യയോടെ ദാരികന് മേൽ ഭഗവതിയുടെ വിജയം വിളിച്ചറിയിച്ചു കൊണ്ട് രേവതി വിളക്ക് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="pckartha"/> === കാവുതീണ്ടൽ (അഥവാ (കാവ് പൂകൽ) === [[ചിത്രം:Kodungallur Bharani.jpg|thumb|200px| കാവു തീണ്ടുന്ന കോമരങ്ങൾ]] ഭരണിനാളിനു തലേദിവസം അശ്വതി നാളിൽ നടക്കുന്ന പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് കാവുതീണ്ടൽ. ചിലപ്പോൾ കാവ് പൂകൽ എന്നും ഈ ചടങ്ങ് അറിയപ്പെടുന്നു. അശ്വതി ദിവസം രാവിലെ ഏഴ് മണിക്ക് പുലപ്പാടത്തു കാവിൽ നിന്നുള്ള വള്ളോൻ ആഘോഷമായി വന്നു ക്ഷേത്രത്തെ വലം വച്ചു പോകുന്നു. അന്ന് ഉച്ചക്ക് പന്ത്രണ്ട് മണിയോടെ ക്ഷേത്രത്തിൻറെ വടക്കേ നട അടച്ചുപൂട്ടും, പിന്നീട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേക്ക് ആരേയും പ്രവേശിപ്പിക്കുകയില്ല. അത്താഴപൂജക്ക് ശേഷം അശ്വതീപൂജ എന്ന പേരിൽ രഹസ്യമായ മറ്റൊരു ചടങ്ങൂകൂടി നടത്തപ്പെടുന്നു. ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നും നിന്ന് ആഭരണങ്ങൾ എല്ലാം അഴിച്ചുമാറ്റി തൃച്ചന്ദനപ്പൊടി ചാർത്തുന്നു. ഭഗവതി ഒരു സാധാരണക്കാരിയായി മാറുന്നു എന്നാണ് സങ്കൽപ്പം. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ മുറിവേറ്റ ഭഗവതിക്കുള്ള ചികിത്സ എന്നാണ് ഇതിന്റെ പിന്നിലുള്ള വിശ്വാസം.<ref name="pckartha"> {{cite book |last= പി.സി|first=കർത്താ |authorlink=പ്രൊഫ.പി.സി.കർത്താ ‍|coauthors= |editor= |others= |title=ആചാരാനുഷ്ഠാനകോശം |origdate= |origyear=1998 |month=നവംബർ|url= |format= |accessdate= 2008 |edition=ദ്വിതീയ പതിപ്പ് |series= |date= |year=2003 |month= |publisher=ഡി.സി. ബുക്സ്|location=കേരളം |language=മലയാളം |isbn=81-7130-860-0 |oclc= |doi= |id= |pages= |chapter= |chapterurl= |quote= }} </ref> <!-- [[ചിത്രം:കോഴിക്കല്ല്-കുരുംബക്ഷേത്രം.jpg|thumb|left|250px|ക്ഷേത്രത്തിലെ ബലിക്കല്ല് - കോഴിക്കല്ല് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇതിലെ പദ്മദളങ്ങൾ ബൌദ്ധപാരമ്പര്യം തെളിയിക്കുന്നു]] --> ഇതിനുശേഷം നടതുറന്നു കഴിഞ്ഞാൽ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കോവിലകത്തെ]] വലിയ തമ്പുരാനെ ദേവിയുടെ ഭക്തന്മാരും [[ഒന്നു കുറെ ആയിരം യൊഗക്കാർ|യോഗക്കാരും]] ചേർന്ന് ആനയിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു. അദ്ദേഹം കിഴക്കേ നടയിലുള്ള നിലപാടുതറയിൽകയറി കോയ്മ സ്വീകരിക്കുന്നതോടെ കാവ്തീണ്ടൽ അഥവാ കാവ് പൂകൽ ആരംഭിക്കുകയായി. കാവുതീണ്ടൽ എന്നു പറയുന്നത് ആദ്യകാലത്ത് കാവുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ ജാതിക്കാർക്കും പിന്നീട് ക്ഷേത്രം വിലക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ കാവിൽ പ്രവേശിക്കാനായി ഒരുക്കപ്പെട്ട ഒരു ദിനമാണ്‌. അതിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ദേവീഭക്തന്മാരും കോമരങ്ങളും ഉറഞ്ഞ്തുള്ളി മൂന്നുവട്ടം ക്ഷേത്രത്തെ വലം വക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മേൽക്കൂരയിലെ ചെമ്പ് പലകയിൽ അടിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ ഈ പ്രദക്ഷിണം വക്കൽ നടക്കുന്നത്. ഇതിനുശേഷം ഏഴുദിവസം കഴിഞ്ഞു പൂയം നാളിലെ ക്ഷേത്രനട തുറക്കൂ. ഇതിനെ പൂയത്തന് നാളിൽ നടതുറപ്പ് എന്നാണ്‌ പറയുക. (മീന ഭരണി ദിവസം ഭഗവതിക്ക് വരിയരി പായസം നിവേദിക്കുന്നു. ഇതല്ലാതെ മറ്റു ചടങ്ങുകൾ ഒന്നും ഭരണി ദിവസം നടക്കുന്നില്ല).<ref name="pckartha"/> കാവുതീണ്ടൽ കഴിഞ്ഞ് പിറ്റേ ദിവസം മീന ഭരണി ദിവസം വരിനെല്ലിന്റെ [[പായസം|പായസമാണ്‌]] നിവേദ്യമായി നൽകുക. പിറ്റേന്ന് മുതൽ ഒരോ നേരത്താണ്‌ പൂജ. ശാക്തേയ വിധിപ്രകാരമുള്ള പ്രത്യേക രഹസ്യ പൂജകൾ ആണിത്. വടക്കേ നട അടഞ്ഞു കിടക്കുന്നതിനാൽ അടികൾ കിഴക്കേ നട വഴിയാണ്‌ പൂജ ചെയ്യാനകത്ത് കയറുക. ആ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്തർക്ക് ദർശിക്കാൻ വേണ്ടി ഭഗവതിയെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള പള്ളി മാടത്തിൽ സങ്കല്പിച്ചു ഇരുത്തുന്നു. <ref name="pckartha"/> ;കോമരങ്ങൾ രേവതി നാളിൽ കോമരങ്ങളേയും ഭക്തജനങ്ങളേയും കൊണ്ട് കാവ് നിറയുന്നു. ഒരോ ദേശത്തു നിന്നും എത്തുന്നവർക്ക് അവരുടേതായ ആൽത്തറകൾ കാവിലുണ്ട്. അവകാശത്തറകൾ എന്നാണിവ അറിയപ്പെടുന്നത്. കാവു തീണ്ടൽ സമയത്ത് അവകാശമുള്ളവർ ഒഴികെ ആരും ഈ തറകളിൽ കയറാറില്ല. ===പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് (പൂയം തൊഴൽ) === മീനത്തിലെ അശ്വതി ദിവസം ഉച്ചയ്ക്ക് അടയ്ക്കുന്ന ക്ഷേത്ര നട തുടർന്ന് ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം ദർശനത്തിനായി നട തുറക്കുന്നു. ഇതിനെ പൂയത്തൻ നാളിലെ നടതുറപ്പ് എന്ന്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. അന്ന് ഭഗവതിയെ സർവാഭരണ വിഭൂഷിതയായി, ഏറ്റവും സന്തുഷ്ടയായി ആണ് കാണാൻ സാധിക്കുക എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് ദർശനം നടത്തുന്നത് ഏറെ ഐശ്വര്യകരമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂയം തൊഴാൻ വലിയ തിരക്കാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. അതോടുകൂടി കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി ഉത്സവത്തിലെ ചടങ്ങുകൾ പൂർണ്ണമാകുന്നു. === കൊടുങ്ങല്ലൂർ താലപ്പൊലി === [[മകരം]] 1 മുതൽ 4 ദിവസം (സാധാരണ ഗതിയിൽ ജനുവരി 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 മുതൽ) നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പ്രസിദ്ധമായ മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[താലപ്പൊലി]]. മകരമാസത്തിലെ (ജനുവരി/ ഫെബ്രുവരി) സംക്രാന്തി മുതൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഗംഭീര ഉത്സവമാണ് ഇത്. ഭരണി ഉണ്ടാകാറുള്ളത് പോലെയുള്ള ചടങ്ങുകൾ ഈ ഉത്സവത്തിന് ഉണ്ടാകാറില്ല. പകരം ഘോഷയാത്രകളും, ആനച്ചമയങ്ങളും, മേളവും, സുവാസിനീ പൂജ തുടങ്ങിയ നാരീ പൂജകളും മറ്റും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. വിളവെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ഉത്സവം, ഭക്തജനങ്ങളെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഭഗവതിയെ തൊഴുന്നത് ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയും നൽകുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. പ്രധാന ചടങ്ങുകൾ: * മകര സംക്രാന്തി ദിവസം വൈകുന്നേരം ആരംഭിക്കുന്നു. നാല് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇത് മിക്കവാറും ജനുവരി മാസത്തിലെ 14 അല്ലെങ്കിൽ 15 തീയതികളിലായി വരുന്നു. * 1001 വെടിവെച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷം തുടങ്ങുന്നു. * താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപ് തന്നെ സംഘക്കളി എന്ന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നു. * പഞ്ചവാദ്യം, പാണ്ടി, പാഞ്ചാരി വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ വലിയ ആനച്ചമയ ഘോഷയാത്രകൾ നടക്കും. * സുവാസിനീ പൂജ: മകരസംക്രാന്തിയിലെ ആദ്യ ദിവസം 'സുവാസിനി പൂജ' നടത്തുന്നു. കുടുംബി സമുദായക്കാർ ഇതിൽ ധാരാളമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ശർക്കരയും തേങ്ങയും അരിപ്പൊടിയും ചേർത്തുള്ള നിവേദ്യം ഭക്തർക്ക് നൽകുന്നു. സുവാസിനി പൂജ എന്നാൽ സ്ത്രീകളെ (സുവാസിനികളെ) പരാശക്തിയുടെ അംശമായി കണ്ട് പൂജിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങാണിത്, ഇത് സ്ത്രീകളെ 'ജഗദീശ്വരി'യുടെ രൂപമായി കാണുന്നു. അവരെ ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പരാശക്തിയായ ഭഗവതിയുടെ  സ്മരണയുടെയും ആരാധനയുടെയും ഒരു രൂപമാണ്. * പ്രത്യേകത: പകൽ ശീവേലിയും രാത്രി എഴുന്നള്ളിപ്പുമാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ ചടങ്ങുകൾ. ഒരോ ദിവസവും സ്ത്രീകൾ താലത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന ധനധാന്യങ്ങൾ വാദ്യമേള അകമ്പടിയോടെ ഭഗവതിക്ക് മുന്നിൽ ചൊരിയുന്നതാണ്‌ പ്രധാന ചടങ്ങ്. ഐശ്വര്യവും സമൃദ്ധിയുമാണ് ഇതിന്റെ ഫലം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ഉത്സവം, ഈ പ്രദേശത്തെ ഉത്സവ പ്രതീതിയിലാക്കുന്നു. * ദർശന സമയം: ധാരാളം ഭക്തർ എത്തുന്നതിനാൽ ക്ഷേത്രം കൂടുതൽ സമയം തുറന്നിരിക്കുന്നു. മിക്കവാറും ദിവസം മുഴുവൻ ദർശനം സാധ്യമാണ്. പഴയകാവുകളിൽ നടത്തപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതനമായ കൊയ്ത്തുത്സവങ്ങളുടെ പരിഛേദങ്ങളാണിവ. ഊർവരത, സമൃദ്ധി, കാർഷിക വിളവെടുപ്പ്, ഐശ്വര്യം, ശക്തി ആരാധന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ് ഇത്. 9 മുതൽ 11 ആനകളെ എഴുന്നള്ളിക്കുന്ന നാലു ദിവസത്തെ ഗംഭീരമായ താലപ്പൊലിയുത്സവത്തിന് കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തരായ കലാകാരന്മാർ പങ്കെടുക്കുന്ന മേളം, പഞ്ചവാദ്യം, കരിമരുന്നു പ്രയോഗം എന്നിവയുണ്ടാകും. രാത്രി താലപ്പൊലിയായിരുന്നു പണ്ട്. 85 വർഷമായിട്ട് അത് പകലത്തേയും പ്രധാന കാഴ്ചയാണ്‌‍. അതുപോലെ മുൻ കാലങ്ങളിൽ 7 ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നുവത്രെ. <ref name="mpn" /> ബുദ്ധമതക്കാരുടെ ''കതിനാ'' എന്ന ചടങ്ങുമായി ഇതിന്‌ സാമ്യമുണ്ട്.{{fact}} ക്ഷേത്ര നടത്തിപ്പിനാവശ്യമായ വിഭവസമാഹരണമാണ്‌ ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. മകര സംക്രമദിവസത്തിൽ ആയിരത്തൊന്നു കതിനാവെടികൾ മുഴങ്ങുന്നതോടെയാണ്‌ താലപ്പൊലിയുടെ തുടക്കം. വ്രതശുദ്ധകളായ കന്യകമാർ മംഗളവസ്തുക്കളും കാഴ്ചദ്രവ്യങ്ങളും നിറച്ച താലം ദേവിക്ക് വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ സമർപ്പിക്കുന്നു. അതാണ്‌ താലപ്പൊലി. താലപ്പൊലി ആരംഭത്തോടെ [[സംഘക്കളി]] ആരംഭിക്കും. ശാസ്താക്കളി, പാനയംകളി, യാത്രാക്കളി എന്നൊക്കെ ഈ അനുഷ്ഠാനത്തിനു പേരുണ്ട്. നൂറ്റൊന്നു ദിവസത്തെ 'കുളി'യും 51 ദിവസത്തെ വ്രതവും നോറ്റ് ചുവന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച [[മലയരയൻ|മലയരയന്മാർ]] [[ഇരുമുടിക്കെട്ട്|ഇരുമുടിക്കെട്ടുകളുമായി]] വന്നെത്തുന്നു. താലപ്പൊലിക്ക് രണ്ട് ദിവസം മുൻപേ [[ചൊവ്വര]] ദേശത്തെ [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിമാർ]] വന്ന് സംഘക്കളി നടത്തുന്നു. [[കുടുംബി|കുടുംബികൾ]] ചെമ്മരിയാടുകളെ ഭഗവതിക്ക് നടയ്ക്ക് വെക്കുന്നു. ഈ പ്രാരംഭച്ചടങ്ങുകൾക്ക് ശേഷം നാലുദിവസത്തെ താലപ്പൊലിയുത്സവം നടക്കുന്നു. <ref name="pckartha" /> ഒന്നാം താലപ്പൊലിയുടെ പൂർണചുമതല ഒന്നു കുറെ ആയിരം യോഗത്തിനാണ്. യോഗക്കാരുടെ കൂട്ടമിരുത്തലും തമ്പുരാൻറെ സാന്നിദ്ധ്യവും പഴയ ചരിത്രസംഭവങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. മറ്റ് മൂന്ന് ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി നടത്തുന്നത് കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡാണ്. എന്നാൽ പണ്ട് രണ്ടാം ഉത്സവം അയിരൂർ അയ്യായിരം നായർ കരയോഗവും, മൂന്നാം ദിവസത്തെ കൊച്ചികോവിലകവും നാലാം‍ ദിവസത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ തമ്പുരാക്കന്മാരും നടത്തിവന്നിരുന്നു. രണ്ടാം താലപ്പൊലി നടത്തിയിരുന്ന അയ്യൂരായിരം എന്ന യോഗക്കാർ കൊല്ലവർഷം 1075 നോടടുപ്പിച്ച് നാമാവശേഷമായിത്തീർന്നു. അതിനുശേഷം ദേവസ്വമാണ്‌ നേരിട്ട് നടത്തുന്നത്. അഞ്ച് മുതൽ എട്ട് വരെയും പണ്ട് താലപ്പൊലി ഉണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചാം താലപ്പൊലി [[ഈഴവർ|ചോവന്മാരും]] ആറാം താലപ്പൊലി [[വാലന്മാരും്‍|അരയന്മാരും]] ഏഴ് [[കണകർ|കണകന്മാരും]] എട്ടാമത്തേത് [[ചെറുമർ|ചെറുമരുമാണ്‌]] നടത്തിയിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് അത് നാല് ദിവസമായി ചുരുങ്ങി. <ref name="mpn"/> === ചാന്താട്ടം === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[കാർത്തിക (നക്ഷത്രം)|കാർത്തിക]] നാളിലെ ചാന്താട്ടം പ്രധാനമാണ്. തേക്കിൻകറ, ഗോരോചനം, കസ്തൂരി എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചാണ് തടിയിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ദേവി വിഗ്രഹത്തിന് ചാന്താട്ടം നടത്തുന്നത്. ആടിയ ചാന്ത് തൊടുന്നത് സ്ത്രീകൾക്ക് നെടുമംഗല്യത്തിൻ ഉത്തമമാണെന്ന് കരുതുന്നു. === നവരാത്രി === ക്ഷേത്രത്തിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഉത്സവമാണ് [[നവരാത്രി]] ഉത്സവം. സെപ്റ്റംബർ-ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിലായി ഇത് നടക്കുന്നു. ഒൻപത് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഉത്സവം ആണിത്. ഭഗവതിയെ ഒൻപത് ഭാവങ്ങളിൽ ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ആരാധിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അവസാനത്തെ 3 ദിവസങ്ങൾ ഏറെ പ്രധാനമാണ്. പത്താം ദിവസമായ വിജയദശമി നാളിൽ രാവിലെ [[വിദ്യാരംഭം]] നടക്കുന്നു. കലാസാംസ്കാരിക പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്നു. == പ്രത്യേക ആചാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Kurumba temple navaratri.jpg|ലഘുചിത്രം|നവരാത്രി ആഘോഷഭാഗമായുള്ള ആയിരം വിളക്ക്]]<!-- [[ചിത്രം:Coconut-breaking table-kdlr.jpg‎|thumb|ക്ഷേത്രപാലൻറെ മുന്നിലുള്ള നാളികേരം ഉടക്കുന്ന കല്ല്- ഭരണി നാളിലെ ഇവിടെ ഉടക്കപ്പെടുന്ന നാളികേരത്തിന്‌ കുഡുംബി സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കാണ്‌ അവകാശം <ref name="pckartha"/> ]] --> മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടത്തെ ചില ആചാരങ്ങളും ചടങ്ങുകളും നടത്തുന്നത് ദ്രാവിഡ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവരാണ്‌. * ക്ഷേത്രപാലന്റെ നടയ്ക്കൽ ഉടയ്ക്കുന്ന നാളികേരത്തിന്റെ അവകാശം എടമുക്കിലുള്ള കുഡുംബി സമുദായക്കാർക്കാണ്‌. അതിന്‌ അവർ കൊല്ലം തോറും കർക്കടമാസം സംക്രാന്തിക്ക് ക്ഷേത്രപരിസരം മുഴുവനും ചെത്തി വൃത്തിയാക്കണം. <ref name="pckartha"/> * വസൂരിമാലക്ക് മഞ്ഞപ്പൊടി ആടിക്കുവാനുള്ള അവകാശം പ്ലാപ്പിള്ളി, തേറോടം എന്നീ രണ്ടു വീടുകളിലെ സ്ത്രീകൾക്കാണുള്ളത്. എല്ലാ നടക്കലുമുള്ള ദീപസ്തംഭങ്ങൾ തെളിയിക്കലും പ്രസാദങ്ങൾ കൊടുക്കലും വടക്കേ നടയിലുള്ള ആൽ‌ത്തറകളിൽ പൂരുരുട്ടാതി മുതൽ ഇരുന്നു കന്നിവെളിച്ചപ്പാടന്മാരെ വെട്ടിത്തെളിയിച്ചു വാളും ചിലമ്പും കൊടുക്കാനുള്ള അധികാര അവകാശങ്ങളും മേൽ പറഞ്ഞ രണ്ടു വീടുകളിലേയും ആണുങ്ങൾക്കുള്ളതാണ്‌. * മേല്പ്പറഞ്ഞ രണ്ടുവീട്ടിലേയും സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരുമാണ്‌ ദേവിയുടെ ക്ഷേത്രത്തിലെ അടിച്ചുതളി, പാത്രം തേപ്പ്, പൂവുകൊടുക്കൽ, മലരുവറക്കൽ, അരിയടിക്കൽ, മഞ്ഞൾ പൊടിക്കൽ എന്നീ ചുമതലകൾ ചെയ്തു പോരുന്നത്. വർഷങ്ങളായി ഇതിനു വീഴ്ചയൊന്നും വരുത്തിയിട്ടില്ല. * കേരളത്തിലെ പഴയ ആചാരങ്ങളിൽ ഒന്നായ “കൂട്ടമിരിപ്പ്” ([[തറക്കൂട്ടം]]) ഇപ്പോൾ കേരളത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാത്രമേയുള്ളു. മലയാള മാസം ഒന്നാം തിയതിയാണ് കിഴക്കെനടയിൽ കൂട്ടമിരിപ്പ്. ഇത് പഴയ കാലത്തെ സഭയാണെന്ന് വിശ്വാസം. സങ്കടക്കാരാരുമില്ലെങ്കിലേ കൂട്ടം പിരിയാവൂ എന്നും ക്രമമുണ്ടായിരുന്നത്രെ. '''ഭരണിപ്പാട്ട്''' ഭരണിപ്പാട്ട് രണ്ടു തരമുണ്ട്. ദേവിയെ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കുന്നവയും തെറിപ്പാട്ടുകളും. ധാരളം കഥ അഖ്യാനങ്ങളുള്ള പാട്ടുകളുണ്ട് എങ്കിലും ഭരണിപ്പാട്ട് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത് തെറിപ്പാട്ടുകൾ എന്നാണ്. കോഴിക്കല്ലു മൂടൽ ചടങ്ങു കഴിഞ്ഞാൽ ഉടനെ തന്നെ വടക്കേ ഗോപുരത്തിൽ ഭരണിപ്പാട്ട് തുടങ്ങുന്നു. തൃശൂരിലെ വല്ലച്ചിറയിൽ നിന്ന് വരുന്ന സംഘമാണ് ആദ്യമായി പാടി ത്തുടങ്ങുന്നത്. ഇവർക്ക് കോമരങ്ങൾ ഇല്ല. ഇവരിലെ കാരണവർ ദേവിയെ സ്തുതിച്ച് പാടൂമ്പോൾ മറ്റുള്ളവർ തന്നാരം പാടുന്നു. ഊരകത്തമ്മയും കൊടുങ്ങല്ലുരമ്മയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം ഇവരുടെ പാട്ടിലുണ്ട്. <ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/17501/7/07_chapter%202.pdf</ref> അശ്വതിനാൾ മുതൽ എഴുനാൾ നട അടച്ചിടുന്നത് ദേവി തീണ്ടാരിയായതിനാൽ ആണെന്ന് ഒരു സങ്കല്പമുണ്ട്. ഈ സമയത്ത് ദേവിയെ സംതൃപ്തിപ്പെടുത്താനാണ് തെറിപ്പാട്ടുകൾ പാടുന്നത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തെറിപ്പാട്ടുകളെ വീണ്ടും മൂന്നായി തിരിക്കാവുന്നതാണ്. ഒന്ന് വളരെ നാടൻ എന്നു തോന്നിക്കുന്ന പാട്ടുകൾ ആണ്. അതിൽ ആലങ്കാരികമായി ലൈംഗികാവയവങ്ങളേ കുറിച്ചും ലൈംഗികക്രിയകളെക്കുറിച്ചും പ്രകൃതിയിലെ മറ്റു പലതിനോടുപമിച്ചും പാടുന്നു. രണ്ടാമത്തേത് പ്രശസ്തമയ പുരാണകഥകളെ ആസ്പദമാക്കി ഉള്ളവയാണ്. ഇവയിൽ നിന്നെല്ലാം വ്യത്യസ്തമാണ് മൂന്നാമത്തെ തരം. ഇതിൽ ആദ്യം പാടുന്ന ഈരടിയും പിന്നീട് പാടുന്ന തന്നാരവുമായി യാതൊരു ബന്ധവും കാണണമെന്നില്ല. ഇവ നിരന്തരം പുതുക്കി ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവയും സമകാലീന സംഭവങ്ങൾ വരെ ഉൾപ്പെടുന്നവയായിരിക്കും എന്നാണിതിൻ്റെ പ്രത്യേകത. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി പ്രത്യക്ഷത്തിൽ വരുന്നത് ഈ പാട്ടുകളിലാണ്. പുരാണകഥാപാത്രങ്ങളെ പോലെ തന്നെ കേരളത്തിലെ മറ്റു ദൈവങ്ങളും ഇതിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. കാവിൻ്റെ ചെമ്പു മേഞ്ഞ മേൽകൂര, ടാറിട്ട റോഡ്, പോലീസ്, കമ്പിത്തപാൽ, ചെങ്കൽച്ചൂള, ക്രിസ്മസ്കേക്ക് തുടങ്ങിയ പലതും, ആധുനിക കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയക്കാർ വരെ ഇതിൽ വിഷയങ്ങളായി ഭവിക്കുന്നു. '''തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത്''' മീനഭരണിയുടെ തലേന്ന് നടത്തപ്പെടുന്ന അശ്വതിപൂജ “തൃച്ചന്ദന ചാർത്ത്“ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന രഹസ്യ പൂജയാണ്. ദാരികനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ ദേവിക്കുണ്ടായ മുറിവുകൾക്കുള്ള ചികിത്സയായിട്ടാണ് തൃച്ചന്ദന ചാർത്തൽ പൂജയെ സങ്കല്പിക്കുന്നത്. ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ശ്രീകോവിൽ കഴുകി വൃത്തിയാക്കുന്നു. മറ്റു പൂജകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വിളക്കുകളും പാത്രങ്ങളും ഈ പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കില്ല. എല്ലാം വേറേ വേണമെന്നാണ് ചട്ടം. ഇതിൻ്റേത് വേറെ ഒന്നിനും ഉപയോഗിക്കാറില്ല. താന്ത്രികമായ ആരാധനാ വിധികളാണ് ഇതിലെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ കർമ്മം ചെയ്യുന്നത് അടികൾമാരാണ്. മൂന്ന് പ്രധാന മഠങ്ങളായ കുന്നത്തുമഠം, മഠത്തിൽ മഠം, നിലത്തു മഠം എന്നീ മഠങ്ങളിലെ കാരണവന്മാരായ അടികൾമാരാണിവർ. തലേ ദിവസം ഇതിനു വേണ്ടി അവർ കഠിനവ്രതം നോൽക്കുന്നു. ദേവിക്ക് ചാർത്താനുള്ള തൃച്ചന്ദനം രഹസ്യവിധിയുള്ള കൂട്ടാണ്. പല മരുന്നുകളും മറ്റും ചേർന്നതാണിത് എന്നു കരുതുന്നു ഈ രഹസ്യക്കൂട്ട് ഈ മൂന്ന് പേർക്കു മാത്രമേ അറിയൂ. ഏഴരയാമം ( മൂന്നു മണിക്കൂർ) നീളുന്നതാണീ പൂജ. കാറ്റ് കടക്കാത്ത ശ്രീകോവിലിൽ അടച്ചിരുന്നാണ് പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത്. പ്രധാന സാമഗ്രി മഞ്ഞൾപ്പൊടി തന്നെയാണ്. മഞ്ഞൾപ്പൊടി കരിക്കിൻ വെള്ളത്തിൽ കുഴച്ചാണ് തൃച്ചന്ദനം ഒരുക്കുക. ഇളനീർ മൂട് വെട്ടിയതും ത്രിമധുരവുമാണ് നിവേദ്യം. ഉച്ചക്ക് മൂന്ന് അടികൾമാരും വട്ടക്കുളത്തിൽ കുളിച്ച് വന്ന് ഒരു മണിയോടെ ശ്രീകോവിലിൽ കടന്ന് വാതിലടച്ച് പൂജയാരംഭിക്കുന്നു. ആ സമയത്ത് ചുറ്റമ്പലത്തിലുള്ള പ്രദക്ഷിണ വഴിയിൽ ആരും ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല. ഇതിൽ സവർണ്ണാവർണ്ണ ഭേദം ഒന്നും ഇല്ല. പൂജ തുടങ്ങുന്നതിനു മുന്ന് കൊടുങ്ങല്ലൂർ വലിയ തമ്പുരാൻ കാവിലെത്തണം എന്നുണ്ട്. തമ്പുരാൻ കാവിലെ ബലിക്കൽ പുരയിൽ ഇരിക്കുന്നു. പൂജ കഴിയുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം അവിടെ നിന്നു മാറില്ല. പൂജ കഴിഞ്ഞ് തമ്പുരാൻ കിഴക്കേ നടയിൽ ഇരിക്കുകയും കാവു തീണ്ടലിന് അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനെ ‘നിലപാട്‘ എന്നാണ് പറയുക. നാലുമണി കഴിയുമ്പോൾ പൂജ അവസാനിക്കുന്നു. പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടികൾമാർ പുറത്തു വന്ന് നടയടക്കും. തുടർന്ന് കാവ് തീണ്ടൽ (കാവ് പൂകൽ) നടക്കുന്നു. തൃച്ചന്ദനച്ചാർത്ത് പൂജ കഴിഞ്ഞ് അടക്കുന്ന ക്ഷേത്രനട ഏഴ് ദിവസം അടച്ചിട്ടു പ്രത്യേക പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഇതിന് ശേഷം പൂയം ദിവസം നട തുറപ്പ് നടത്തുന്നു. == ഒ.കെ.യോഗം == കേരളത്തിൽ പ്രശസ്തവും വളരെ പഴക്കമുള്ളതുമായ ഒരു യോഗസഭയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ [[ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം]]. ചേരമാൻ പെരുമാളിൻറെ നേതൃത്വത്തിൽ പെരുമാളും വിശ്വസ്തരായ നായർ സ്നേഹിതന്മാരുംകൂടി ആയിരം പേർ അടങ്ങിയ നായർ സൈന്യമായിരുന്നു ഇത്. പെരുമാളിൻറെ കാലശേഷം ഒഴിവിലേക്ക് മറ്റൊരാളെ നിയമിക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് 999 പേർ മാത്രമായതിനാലാണ് ഒന്നുകുറച്ച് ആയിരം യോഗം എന്ന പേർ ഉണ്ടായത്. കാലക്രമേണ ഇത് ലോപിച്ച് "ഒന്നുകുറെ ആയിരം യോഗം" എന്നും ഇന്ന് "ഒ.കെ.യോഗം" എന്നും അറിയപെടുന്നു. പെരുമാൾ ഭരണത്തിനുശേഷം [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജവംശം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജകുടുംബം]] നിലവിൽ വന്നതോടെ ഒ.കെ.യോഗവും കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജാക്കന്മാരും ഒത്തുചേർന്ന് ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചിരുന്നു എന്നും അതിൻറെ തുടർച്ചയായി എല്ലാ മലയാളമാസം ഒന്നാം തിയതി രാവിലെ പന്തീരടിപൂജയ്ക്കു ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൻറെ കിഴക്കേനടയിൽ പ്രദക്ഷിണവഴിയിൽ "നിഴലിരിക്കൽ" എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തിവരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രകാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനു വേണ്ടി കൂട്ടം ഇരിക്കുന്നതിനെയാണ് നിഴലിരിക്കൽ എന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നത്. യോഗത്തിലെ കുറഞ്ഞപക്ഷം 32 ആളുകൾ ഈ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ദിവസങ്ങളിലെ ചടങ്ങുകൾ ഒ.കെ.യോഗം നേരിട്ടാണ് നടത്തിവരുന്നത്. താലപ്പൊലി മഹോത്സവത്തിൻറെ തുടക്കം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള 1001 കതിനാവെടിയും ഒന്നാം ദിവസത്തെ താലപ്പൊലി മഹോത്സവവും ഇന്നും മുടക്കം വരാതെ ഒ.കെ.യോഗമാണ് നടത്തിവരുന്നത്. വിവിധ സേവനപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയും മറ്റും സഹായധനമായിട്ടും വർഷംതോറും നല്ലൊരു സംഖ്യ യോഗം ചെലവാക്കിവരുന്നുണ്ട്. == എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]]. ഏകദേശം 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ. ധാരാളം എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - [[തൃശ്ശൂർ]] - 35 കിലോമീറ്റർ അകലെ, മറ്റൊന്ന് ആലുവ. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള പട്ടണം - [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം - [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] - 30 കിലോമീറ്റർ അകലെ. * കൊല്ലം-കൊടുങ്ങല്ലൂർ ജലപാതക്കരികിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="ക്ഷേത്രത്തോടനുബന്ധിച്ച ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> ചിത്രം:Shree Kurumba Bhagavathy Temple, Kodungallur.JPG| ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR3.JPG|കിഴക്കെ നട ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR2.JPG ചിത്രം:BhagavathiTemple,KDR6.JPG|വടക്കെ നട പന്തൽ <!-- ചിത്രം:Kdlr temple vazhipadu.jpg --> </gallery> </center> == അവലംബം == {{reflist|2}} <!---- കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക ==കുറിപ്പുകൾ== <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> കുറിപ്പ് നല്കുമ്പോൾ ഈ വരി ഒഴിവാക്കുക.--> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Kodungallur Bhagavathy Temple}} * http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308131140/http://www.trichur.net/travel/kodungallur.html |date=2009-03-08 }} * http://www.india9.com/i9show/Kodungallur-Bhagavathy-Temple-14615.htm {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറ്റെട്ട് ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 2ex1mv7q23ia13crxxlx3ark58oaa9t 0 24671 4614773 4606613 2026-04-23T07:10:30Z ~2026-24730-65 216864 4614773 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Irikkur}} {{For|ഇതേ പേരിലുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്|ഇരിക്കൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്}} {{Infobox Indian Jurisdiction |type = പട്ടണം |native_name = ഇരിക്കൂർ |other_name = |district = [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] |state_name = [[കേരളം]] |nearest_city = [[മട്ടന്നൂർ]] (10 കി.മീ), [[ഇരിട്ടി]] (17 കി.മീ) |parliament_const = കണ്ണൂർ |assembly_cons = ഇരിക്കൂർ |civic_agency = [[ഇരിക്കൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |skyline = |skyline_caption = |latd = 11.97 |longd= 75.57 |locator_position = right |area_total = 11.38 |area_magnitude = |altitude = 60 |population_total = 13,820 |population_as_of = 2011 |population_density = 1214 |sex_ratio = |literacy = |area_telephone = |postal_code = |vehicle_code_range = KL-59 |climate = |website = www.irikkur.com }} കേരളത്തിൽ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] മലയോര മേഖലയിലെ ഒരു പ്രധാന പട്ടണം ആണ്‌ '''ഇരിക്കൂർ'''. ഇരിക്കൂർ പുഴ ഇതിനടുത്തൂടെ ഒഴുകുന്നു. കണ്ണൂർ, തളിപ്പറമ്പ് പട്ടണങ്ങളിൽ നിന്നും ഏകദേശം 30 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്‌ ഇരിക്കൂർ. മലബാറിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായ [[മാമാനം മഹാദേവി ക്ഷേത്രം]], നിലാമുറ്റം മഖാം ഇവിടെയാണ്‌. കർഷക, കമ്യൂണിസ്റ്റ് സമരങ്ങളുടെ നാടായിരുന്നതിനാൽ ഇരിക്കൂർ ഫർക്ക"ചുവന്ന ഫർക്ക" എന്നപേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. == പേരിനു പിന്നിൽ == ഇരിക്കൂർ പുഴ പഴയ കോട്ടയം താലൂക്കിന്റെയും,ചിറക്കൽ താലൂക്കിന്റെയും അതിരായിരുന്നു.പുഴയുടെ ഇരു കരയിലും താമസിച്ചു വരികയായിരുന്ന ജനങ്ങളിൽ ഒരു സഹവർത്തിത്വം ഉണ്ടാവുകയും അതിൽ നിന്നും ഈ സ്ഥലത്തിനു ഇരിക്കൂർ എന്നഹകരണ പേരു ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.''ഇരു കര ഊര്‌'' എന്നത് ലോപിച്ചാണ്‌ ഇരിക്കൂർ ഉണ്ടായത്.കാട്ടിൽ വനവാസത്തിനു പോയ ശ്രീരാമനെ സഹോദരനായ ഭരതൻ സന്ദർശിച്ചത് ഇവിടെവച്ചാണെന്നും ഇരുവരുടെയും ‘കൂറിന്റെ ഊരാ‘യതിനാൽ ഇരിക്കൂർ എന്നു വിളിക്കുന്നുവെന്നും ഐതിഹ്യം. === പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങൾ === # [[ഇരിക്കൂർ ജുമാ മസ്ജിദ്]] # [[മാമാനം മഹാദേവി ക്ഷേത്രം]] #[[നിലാമുറ്റം മഖാം]] #ലിറ്റിൽ ഫ്ളവർ സെമിനാരി, പൈസയി ഇരിക്കൂർ == അതിരുകൾ == കിഴക്ക് [[പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കണ്ണൂർ ജില്ല|പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] പടിഞ്ഞാറ് [[മലപ്പട്ടം]] പഞ്ചായത്തും,വടക്ക് [[ശ്രീകണ്ഠാപുരം]] നഗരസഭയും, തെക്ക് വശത്ത് ഇരിക്കൂർ പുഴയും ആണ്‌. [[ആയിപ്പുഴ]] അടുത്ത സ്ഥലമാണ്. പഞ്ചായത്ത് വക ബസ് സ്റ്റാന്റും ഇവിടെ ഉണ്ട്. == പ്രധാന സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ == * ഇരിക്കൂർ ബ്ലോക്ക് ഡെവെലപ്മെന്റ് ഓഫീസ് * ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് * ഇരിക്കൂർ താലൂക്ക് ആശുപത്രി * വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലാ ഓഫീസറുടെ ഓഫീസ് * പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] സെക്ഷൻ ഓഫീസ്, ഇരിക്കൂർ * ഗ്രാമീണ ന്യായാലയം, ഇരിക്കൂർ * ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് * വില്ലേജ് ഓഫീസ് * സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ് * കെഎസ്ഇബി ഇലൿട്രിക്കൽ സെക്ഷൻ ഓഫീസ് * ഗവൺമെൻ്റ് ആയുർവേദ ഡിസ്പെൻസറി * ആയുഷ് പ്രാഥമിക ആരോഗ്യ കേന്ദ്രം (ഹോമിയോപ്പതി), പെരുവളത്തുപറമ്പ് * കൃഷിഭവൻ * മൃഗാശുപത്രി * തപാലാപ്പീസ് * ബിഎസ്എൻഎൽ എക്സ്ചേഞ്ച് ഓഫീസ് * കമാലിയ മദ്രസ എയ്‌ഡഡ് UP സ്കൂൾ * ഇരിക്കൂർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ==സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ== * യുണിറ്റി ഹോസ്പിറ്റൽ * എസ് ആർ ഹോസ്പിറ്റൽ * സിബ്ഗ ആട്സ് ആൻഡ്‌ സയൻസ് കോളേജ്‌ * റഹ്മനിയ ഓർഫനേജ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരുവളത്തുപറമ്പ് == പ്രധാന ബാങ്കുകൾ == * [[കാനറ ബാങ്ക്]] * [[ഫെഡറൽ ബാങ്ക്]] * [[സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ബാങ്ക്]] * [[കേരള ബാങ്ക്]] * ഇരിക്കൂർ സർവീസ് സഹകരണ ബാങ്ക് * മർച്ചന്റ് ക്രഡിറ്റ് കോ-ഓപ്റേറ്റീവ് ബാങ്ക് == അവലംബങ്ങൾ == ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *ഇരിക്കൂർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ [http://www.ghssirikkur.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110710193541/http://www.ghssirikkur.org/ |date=2011-07-10 }} *[http://www.schoolwiki.in/index.php/%E0%B4%9C%E0%B4%BF.%E0%B4%8E%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%8D.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D സ്കൂൾ വിക്കി] {{kannur district}} {{കണ്ണൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] {{Kannur-geo-stub}} sf1tq974w8adfa3bu2ftub3rdv3b7i7 4614774 4614773 2026-04-23T07:12:06Z ~2026-24730-65 216864 4614774 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Irikkur}} {{For|ഇതേ പേരിലുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്|ഇരിക്കൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്}} {{Infobox Indian Jurisdiction |type = പട്ടണം |native_name = ഇരിക്കൂർ |other_name = |district = [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] |state_name = [[കേരളം]] |nearest_city = [[മട്ടന്നൂർ]] (10 കി.മീ), [[ഇരിട്ടി]] (17 കി.മീ) |parliament_const = കണ്ണൂർ |assembly_cons = ഇരിക്കൂർ |civic_agency = [[ഇരിക്കൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |skyline = |skyline_caption = |latd = 11.97 |longd= 75.57 |locator_position = right |area_total = 11.38 |area_magnitude = |altitude = 60 |population_total = 13,820 |population_as_of = 2011 |population_density = 1214 |sex_ratio = |literacy = |area_telephone = |postal_code = |vehicle_code_range = KL-59 |climate = |website = www.irikkur.com }} കേരളത്തിൽ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] മലയോര മേഖലയിലെ ഒരു പ്രധാന പട്ടണം ആണ്‌ '''ഇരിക്കൂർ'''. ഇരിക്കൂർ പുഴ ഇതിനടുത്തൂടെ ഒഴുകുന്നു. കണ്ണൂർ, തളിപ്പറമ്പ് പട്ടണങ്ങളിൽ നിന്നും ഏകദേശം 30 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്‌ ഇരിക്കൂർ. മലബാറിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായ [[മാമാനം മഹാദേവി ക്ഷേത്രം]], നിലാമുറ്റം മഖാം ഇവിടെയാണ്‌. കർഷക, കമ്യൂണിസ്റ്റ് സമരങ്ങളുടെ നാടായിരുന്നതിനാൽ ഇരിക്കൂർ ഫർക്ക"ചുവന്ന ഫർക്ക" എന്നപേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. == പേരിനു പിന്നിൽ == ഇരിക്കൂർ പുഴ പഴയ കോട്ടയം താലൂക്കിന്റെയും,ചിറക്കൽ താലൂക്കിന്റെയും അതിരായിരുന്നു.പുഴയുടെ ഇരു കരയിലും താമസിച്ചു വരികയായിരുന്ന ജനങ്ങളിൽ ഒരു സഹവർത്തിത്വം ഉണ്ടാവുകയും അതിൽ നിന്നും ഈ സ്ഥലത്തിനു ഇരിക്കൂർ എന്നഹകരണ പേരു ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.''ഇരു കര ഊര്‌'' എന്നത് ലോപിച്ചാണ്‌ ഇരിക്കൂർ ഉണ്ടായത്.കാട്ടിൽ വനവാസത്തിനു പോയ ശ്രീരാമനെ സഹോദരനായ ഭരതൻ സന്ദർശിച്ചത് ഇവിടെവച്ചാണെന്നും ഇരുവരുടെയും ‘കൂറിന്റെ ഊരാ‘യതിനാൽ ഇരിക്കൂർ എന്നു വിളിക്കുന്നുവെന്നും ഐതിഹ്യം. === പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങൾ === # [[ഇരിക്കൂർ ജുമാ മസ്ജിദ്]] # [[മാമാനം മഹാദേവി ക്ഷേത്രം]] #[[നിലാമുറ്റം മഖാം]] #ലിറ്റിൽ ഫ്ളവർ സെമിനാരി, പൈസയി ഇരിക്കൂർ == അതിരുകൾ == കിഴക്ക് [[പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കണ്ണൂർ ജില്ല|പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] പടിഞ്ഞാറ് [[മലപ്പട്ടം]] പഞ്ചായത്തും,വടക്ക് [[ശ്രീകണ്ഠാപുരം]] നഗരസഭയും, തെക്ക് വശത്ത് ഇരിക്കൂർ പുഴയും ആണ്‌. [[ആയിപ്പുഴ]] അടുത്ത സ്ഥലമാണ്. പഞ്ചായത്ത് വക ബസ് സ്റ്റാന്റും ഇവിടെ ഉണ്ട്. == പ്രധാന സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ == * ഇരിക്കൂർ ബ്ലോക്ക് ഡെവെലപ്മെന്റ് ഓഫീസ് * ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് * ഇരിക്കൂർ താലൂക്ക് ആശുപത്രി * വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലാ ഓഫീസറുടെ ഓഫീസ് * പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] സെക്ഷൻ ഓഫീസ്, ഇരിക്കൂർ * ഗ്രാമീണ ന്യായാലയം, ഇരിക്കൂർ * ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് * വില്ലേജ് ഓഫീസ് * സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ് * കെഎസ്ഇബി ഇലൿട്രിക്കൽ സെക്ഷൻ ഓഫീസ് * ഗവൺമെൻ്റ് ആയുർവേദ ഡിസ്പെൻസറി * ആയുഷ് പ്രാഥമിക ആരോഗ്യ കേന്ദ്രം (ഹോമിയോപ്പതി), പെരുവളത്തുപറമ്പ് * കൃഷിഭവൻ * മൃഗാശുപത്രി * തപാലാപ്പീസ് * ബിഎസ്എൻഎൽ എക്സ്ചേഞ്ച് ഓഫീസ് * കമാലിയ മദ്രസ എയ്‌ഡഡ് UP സ്കൂൾ * ഇരിക്കൂർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ==സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ== * യുണിറ്റി ഹോസ്പിറ്റൽ * എസ് ആർ ഹോസ്പിറ്റൽ * സിബ്ഗ ആട്സ് ആൻഡ്‌ സയൻസ് കോളേജ്‌ * റഹ്മനിയ ഓർഫനേജ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരുവളത്തുപറമ്പ് * HNC ഹോസ്പിറ്റൽ * സിഗ്‌മ ക്ലിനിക്ക് * Help ഡയാലിസിസ് സെൻ്റർ == പ്രധാന ബാങ്കുകൾ == * [[കാനറ ബാങ്ക്]] * [[ഫെഡറൽ ബാങ്ക്]] * [[സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ബാങ്ക്]] * [[കേരള ബാങ്ക്]] * ഇരിക്കൂർ സർവീസ് സഹകരണ ബാങ്ക് * മർച്ചന്റ് ക്രഡിറ്റ് കോ-ഓപ്റേറ്റീവ് ബാങ്ക് == അവലംബങ്ങൾ == ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *ഇരിക്കൂർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ [http://www.ghssirikkur.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110710193541/http://www.ghssirikkur.org/ |date=2011-07-10 }} *[http://www.schoolwiki.in/index.php/%E0%B4%9C%E0%B4%BF.%E0%B4%8E%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%8D.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D സ്കൂൾ വിക്കി] {{kannur district}} {{കണ്ണൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] {{Kannur-geo-stub}} qsv1ur4yejsyubxe7yjcfzlyhlmboep 4614775 4614774 2026-04-23T07:13:49Z ~2026-24730-65 216864 4614775 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Irikkur}} {{For|ഇതേ പേരിലുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്|ഇരിക്കൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്}} {{Infobox Indian Jurisdiction |type = പട്ടണം |native_name = ഇരിക്കൂർ |other_name = |district = [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] |state_name = [[കേരളം]] |nearest_city = [[മട്ടന്നൂർ]] (10 കി.മീ), [[ഇരിട്ടി]] (17 കി.മീ) |parliament_const = കണ്ണൂർ |assembly_cons = ഇരിക്കൂർ |civic_agency = [[ഇരിക്കൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |skyline = |skyline_caption = |latd = 11.97 |longd= 75.57 |locator_position = right |area_total = 11.38 |area_magnitude = |altitude = 60 |population_total = 13,820 |population_as_of = 2011 |population_density = 1214 |sex_ratio = |literacy = |area_telephone = |postal_code = |vehicle_code_range = KL-59 |climate = |website = www.irikkur.com }} കേരളത്തിൽ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] മലയോര മേഖലയിലെ ഒരു പ്രധാന പട്ടണം ആണ്‌ '''ഇരിക്കൂർ'''. ഇരിക്കൂർ പുഴ ഇതിനടുത്തൂടെ ഒഴുകുന്നു. കണ്ണൂർ, തളിപ്പറമ്പ് പട്ടണങ്ങളിൽ നിന്നും ഏകദേശം 30 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്‌ ഇരിക്കൂർ. മലബാറിലെ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായ [[മാമാനം മഹാദേവി ക്ഷേത്രം]], നിലാമുറ്റം മഖാം ഇവിടെയാണ്‌. കർഷക, കമ്യൂണിസ്റ്റ് സമരങ്ങളുടെ നാടായിരുന്നതിനാൽ ഇരിക്കൂർ ഫർക്ക"ചുവന്ന ഫർക്ക" എന്നപേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. == പേരിനു പിന്നിൽ == ഇരിക്കൂർ പുഴ പഴയ കോട്ടയം താലൂക്കിന്റെയും,ചിറക്കൽ താലൂക്കിന്റെയും അതിരായിരുന്നു.പുഴയുടെ ഇരു കരയിലും താമസിച്ചു വരികയായിരുന്ന ജനങ്ങളിൽ ഒരു സഹവർത്തിത്വം ഉണ്ടാവുകയും അതിൽ നിന്നും ഈ സ്ഥലത്തിനു ഇരിക്കൂർ എന്നഹകരണ പേരു ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.''ഇരു കര ഊര്‌'' എന്നത് ലോപിച്ചാണ്‌ ഇരിക്കൂർ ഉണ്ടായത്.കാട്ടിൽ വനവാസത്തിനു പോയ ശ്രീരാമനെ സഹോദരനായ ഭരതൻ സന്ദർശിച്ചത് ഇവിടെവച്ചാണെന്നും ഇരുവരുടെയും ‘കൂറിന്റെ ഊരാ‘യതിനാൽ ഇരിക്കൂർ എന്നു വിളിക്കുന്നുവെന്നും ഐതിഹ്യം. === പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങൾ === # [[ഇരിക്കൂർ ജുമാ മസ്ജിദ്]] # [[മാമാനം മഹാദേവി ക്ഷേത്രം]] #[[നിലാമുറ്റം മഖാം]] #ലിറ്റിൽ ഫ്ളവർ സെമിനാരി, പൈസയി ഇരിക്കൂർ == അതിരുകൾ == കിഴക്ക് [[പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കണ്ണൂർ ജില്ല|പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] പടിഞ്ഞാറ് [[മലപ്പട്ടം]] പഞ്ചായത്തും,വടക്ക് [[ശ്രീകണ്ഠാപുരം]] നഗരസഭയും, തെക്ക് വശത്ത് ഇരിക്കൂർ പുഴയും ആണ്‌. [[ആയിപ്പുഴ]] അടുത്ത സ്ഥലമാണ്. പഞ്ചായത്ത് വക ബസ് സ്റ്റാന്റും ഇവിടെ ഉണ്ട്. == പ്രധാന സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ == * ഇരിക്കൂർ ബ്ലോക്ക് ഡെവെലപ്മെന്റ് ഓഫീസ് * ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് * ഇരിക്കൂർ താലൂക്ക് ആശുപത്രി * വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലാ ഓഫീസറുടെ ഓഫീസ് * പൊലീസ് സ്റ്റേഷൻ * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] സെക്ഷൻ ഓഫീസ്, ഇരിക്കൂർ * ഗ്രാമീണ ന്യായാലയം, ഇരിക്കൂർ * ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ് * വില്ലേജ് ഓഫീസ് * സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ് * കെഎസ്ഇബി ഇലൿട്രിക്കൽ സെക്ഷൻ ഓഫീസ് * ഗവൺമെൻ്റ് ആയുർവേദ ഡിസ്പെൻസറി * ആയുഷ് പ്രാഥമിക ആരോഗ്യ കേന്ദ്രം (ഹോമിയോപ്പതി), പെരുവളത്തുപറമ്പ് * കൃഷിഭവൻ * മൃഗാശുപത്രി * തപാലാപ്പീസ് * ബിഎസ്എൻഎൽ എക്സ്ചേഞ്ച് ഓഫീസ് * കമാലിയ മദ്രസ എയ്‌ഡഡ് UP സ്കൂൾ * ഇരിക്കൂർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ * KSFE ഇരിക്കൂർ ==സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ== * യുണിറ്റി ഹോസ്പിറ്റൽ * എസ് ആർ ഹോസ്പിറ്റൽ * സിബ്ഗ ആട്സ് ആൻഡ്‌ സയൻസ് കോളേജ്‌ * റഹ്മനിയ ഓർഫനേജ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരുവളത്തുപറമ്പ് * HNC ഹോസ്പിറ്റൽ * സിഗ്‌മ ക്ലിനിക്ക് * Help ഡയാലിസിസ് സെൻ്റർ == പ്രധാന ബാങ്കുകൾ == * [[കാനറ ബാങ്ക്]] * [[ഫെഡറൽ ബാങ്ക്]] * [[സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ബാങ്ക്]] * [[കേരള ബാങ്ക്]] * ഇരിക്കൂർ സർവീസ് സഹകരണ ബാങ്ക് * മർച്ചന്റ് ക്രഡിറ്റ് കോ-ഓപ്റേറ്റീവ് ബാങ്ക് == അവലംബങ്ങൾ == ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *ഇരിക്കൂർ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ [http://www.ghssirikkur.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110710193541/http://www.ghssirikkur.org/ |date=2011-07-10 }} *[http://www.schoolwiki.in/index.php/%E0%B4%9C%E0%B4%BF.%E0%B4%8E%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%8D.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%82%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D സ്കൂൾ വിക്കി] {{kannur district}} {{കണ്ണൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] {{Kannur-geo-stub}} gqp2nqxfkprmv8hrb7j9l3vzcblp4wg 0 24825 4614798 4603672 2026-04-23T10:38:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614798 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{prettyurl|Jidda}} {{Infobox settlement|official_name = ജിദ്ദ |nickname = ''[[ചെങ്കടലിന്റെ റാണി]]'' |native_name = جدّة |motto = |image_skyline =King Fahd's Fountain.jpg |image_caption = ജിദ്ദ കടൽ തീരത്തെ [[കിംഗ്‌ ഫഹദ്‌ ജലധാര]] |image_flag = Flag of Saudi Arabia.svg |flag_link = Flag_of_Saudi_Arabia |flag_size = 80px |image_shield = Emblem of Saudi Arabia.svg |shield_link = Coat of arms of Saudi Arabia |shield_size = 40px |image_map = Jeddah, Saudi Arabia locator map.png |map_caption = ജിദ്ദയുടെ സ്ഥാനം |subdivision_type = [[രാജ്യം]] |subdivision_name = [[പ്രമാണം:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] [[സൗദി അറേബ്യ]] |subdivision_type1 = [[സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രവിശ്യകൾ|പ്രവിശ്യ]] |subdivision_name1 = [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക]] |subdivision_type2 = നഗരസഭ |subdivision_name2 = ജിദ്ദ നഗരസഭ |leader_title = നഗരാദ്ധ്യക്ഷൻ |leader_name =ഹാനി അബു റാസ് |leader_title1 = സിറ്റി ഗവർണ്ണർ |leader_name1 = മിശാൽ അൽ-സൌദ്‌ |leader_title2 = പ്രവിശ്യ ഗവർണ്ണർ |leader_name2 = ഖാലിദ്‌ അൽ ഫൈസൽ |established_title = സ്ഥാപിച്ചത് |established_date = [[500s BC|500+ BC]] |established_title2 = [[സൗദി അറേബ്യ]] |established_date2 = 1925 |established_title3 = |established_date3 = |area_magnitude = |unit_pref = Metric |area_magnitude = |area_km2 = 1570 |area_metro_km2 = 3000 |area_urban_km2 = 1320 |elevation_m = |area_footnotes = |population_note = ജിദ്ദ മുൻസിപ്പാലിറ്റി ഉദ്ദേശക്കണക്ക് |population_as_of = [[2012]] |population_total = 4324982 |population_density_km2 = 2921 |population_density_sq_mi = 1826 |population_urban = 3855912 |population_metro = 4500000 |population_footnotes = |timezone = [[East Africa Time|EAT]] |utc_offset = +3 |timezone_DST = [[East Africa Time|EAT]] |utc_offset_DST = +3 |postal_code_type = പിൻകോഡ് |postal_code = (5 അക്കങ്ങൾ) |area_code = +966-2 |website = [http://www.jeddah.gov.sa] |latd=21 |latm=32 |lats=36 |latNS=N |longd=39 |longm=10 |longs=22 |longEW=E }} [[പ്രമാണം:Jeddah map.png|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ നഗരം. വടക്ക് ഭാഗത്ത്‌ കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ വിമാനത്താവളം]] [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിന്റെ]] തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നഗരമാണ് '''ജിദ്ദ''' ({{lang-ar|'''جدّة'''}}). [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക പ്രവിശ്യയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും [[റിയാദ്|റിയാദിനു]] ശേഷം രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ [[പട്ടണം|പട്ടണവുമാണ്]] ജിദ്ദ. സാധ്യമെങ്കിൽ ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കലെങ്കിലും സന്ദർശിക്കേണ്ട നഗരമെന്ന് [[മുസ്‌ലിം|മുസ്ലിംകൾ]] വിശ്വസിക്കുന്ന [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നീ പുണ്യ നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം ആണ് ജിദ്ദ. സൗദിയുടെ വാണിജ്യ തലസ്ഥാനവും [[മദ്ധ്യപൂർവ്വദേശം|മധ്യപൂർവ്വ ദേശത്തെ]] ഒരു സമ്പന്ന നഗരവുമാണ്‌ ജിദ്ദ. ചെങ്കടലിന്റെ റാണി എന്ന അപര നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ജിദ്ദയുടെ കടൽ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരത്തിലുള്ള [[കിംഗ്‌ ഫഹദ് ജലധാര]] പട്ടണത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ആകർഷണമാണ്‌. 110 കിലോമീറ്ററോളം നീളത്തിൽ വിനോധത്തിനുതകുന്ന രീതിയിൽ നിർമിച്ച ജിദ്ദ ബീച്ചിനോടനുബന്ധിച്ച് മനോഹരമായ നിരവധി പാർക്കുകളും, മീൻപിടുത്ത പ്രദേശങ്ങളും, ഉല്ലാസ കേന്ദ്രങ്ങളും, ചെങ്കടലിലെ അപൂർവ മത്സ്യങ്ങൾ ഉൾകൊള്ളുന്ന അക്വേറിയങ്ങളും ഉണ്ട്<ref name= >{{cite web | url = http://www.arabnews.com/jeddah-corniche-over-100km-fun | title = ജിദ്ദ കടൽ തീരത്തെ ഉല്ലാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ | accessdate = 23 ജനുവരി 2013 | publisher = അറബ് ന്യൂസ്‌}}</ref>. [[യുനെസ്കോ|യുനെസ്കോയുടെ]] ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[മദായിൻ സ്വാലിഹ്]] ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 950 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[പടിഞ്ഞാറ്]] ഭാഗത്ത് [[ചെങ്കടൽ]], [[കിഴക്ക്]] ഭാഗത്ത് അൽ-സരാവത്‌ [[പർവതം|പർവ്വതം]], [[തെക്ക്]] ഭാഗത്ത് ഒബ്ഹർ , [[വടക്ക്]] ഗൾഫ്‌ ഓഫ് സൽമാൻ എന്നിവയാണ്‌ ജിദ്ദയുടെ അതിർത്തികൾ. [[2012]]ലെ [[കാനേഷുമാരി]] പ്രകാരം 43,24,982 ജനസംഖ്യയുള്ള ജിദ്ദയിലെ നിവാസികൾ "ജിദ്ദൻസ്‌" എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു<ref name= />. രാജ്യത്തെ [[ജനസംഖ്യ|ജനസംഖ്യയുടെ]] 14 [[ശതമാനം]] വസിക്കുന്നത് ജിദ്ദയിലാണ്<ref name= />. {{USCensusPop |1950= 119000 |1955= 129000 |1960= 141000 |1965= 197000 |1970= 348000 |1975= 584000 |1980= 745000 |1985= 952000 |1990= 1216000 |1995= 1492000 |2000= 1810000 |2005= 2139000 |2008= 3400000 | estimate=3400000 | estyear=2007 }} == പേരിനു പിന്നിൽ == [[പ്രമാണം:Harîrî_Schefer_-_BNF_Ar5847_f.51.jpg|right|thumb|150px|അബു അബ്ദുള്ള മുഹമ്മദ് ഇബ്നു ബത്തൂത്ത]] അൽ-ഖുദ്ദ ഗോത്ര തലവനായിരുന്ന ജിദ്ദ ഇബ്നു ഹലവാൻ അൽ ഖുദ്ദയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ പട്ടണത്തിനു ജിദ്ദ എന്ന പേര് വന്നതിനെ കുറിച്ച് രണ്ടു തരത്തിലുള്ള വിശദീകരണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്‌. മുത്തശ്ശി എന്നർത്ഥം വരുന്ന അറബി പദമായ ജദ്ദ (jaddah) എന്ന വാക്കിൽ നിന്നുമാണ് ഈ പേര് വന്നത് എന്നാണ് അതിലൊന്ന്. ആദ്യ മനുഷ്യ സ്ത്രീയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന [[ഹവ്വ|ഹവ്വയുടെ]] [[ഖബ്ർ]] ഇവിടെയുണ്ട് എന്ന വിശ്വാസത്തിൽ നിന്നാണിത്.<ref>Jayussi, Salma; Manṣūr Ibrāhīm Ḥāzimī; ʻIzzat ibn ʻAbd al-Majīd Khaṭṭāb ''Beyond the Dunes'' I B Tauris & Co Ltd (28 April 2006), p. 295. ISBN 978-1-85043-972-1 [http://books.google.co.uk/books?id=0aEnJNBD-QAC&lpg=PR13&lr=&pg=PA295#v=onepage&q=&f=false]</ref>. [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] സഞ്ചാരിയായിരുന്ന [[ഇബ്നു ബത്തൂത്ത]] ലോക സഞ്ചാരത്തിനിടയിൽ ജിദ്ദയിൽ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഡയറിയിൽ ജുദ്ദ (juddah) എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്<ref>Ibn Battota's Safari :Tuhfat Al-Nothaar Fe Gharaa'ib Al-Amsaar - Chapter: From Cairo to Hejaz to Tunisia again , ISBN 9953-34-180-X</ref> ബ്രിട്ടീഷ്‌ നയതന്ത്ര കാര്യാലയങ്ങളും മറ്റും പഴയ അക്ഷര വിന്യാസമായ “Jedda“ എന്നാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് 2007 ൽ അവർ പുതിയ രൂപമായ “Jeddah“ എന്നാക്കി മാറ്റി.<ref name="naming">[http://www.britishembassy.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1025870059850&a=KArticle&aid=1186674133138]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} British Embassy website പേരിനു പിന്നിൽ ] ബ്രിട്ടീഷ് നയതന്ത്രകാര്യാലയം വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നും</ref>. == ചരിത്രം == സൗദി ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടുകൾ പലതും ജിദ്ദയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നന്നവയാണ്. ബി.സി. 500-നോടടുത്ത്, ഒരു മത്സ്യ ബന്ധന ഗ്രാമം സ്ഥാപിച്ചു കൊണ്ടാണ് ജിദ്ദയിൽ ജനവാസം ആരംഭിച്ചത് എന്നാണ്, ജിദ്ദയിലെ പുരാതന നഗര ഭാഗമായ [[അൽ ബലദ്|അൽ ബലദിൽ]] നടത്തിയ [[പുരാവസ്തുഗവേഷണം|പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങളിൽ]] നിന്ന് കണ്ടെത്തിയത്. എ.ഡി 647-ൽ മൂന്നാം ഖലീഫ [[ഉസ്‌മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ|ഉസ്‌മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാന്റെ]] കാലത്ത് [[ഹജ്ജ്|ഹജ്ജിനു]] വരുന്നവർക്ക് വേണ്ടി ഒരു [[തുറമുഖം|തുറമുഖമാക്കി]] മാറ്റിയതോടു കൂടെയാണ് ജിദ്ദ നഗരം പ്രാധാന്യം കൈവരിക്കുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/history-of-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091228165512/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/history-of-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>. === ഇസ്ലാമിന് മുമ്പ് === [[പ്രമാണം:Marib dam.jpg|left|thumb|പുതിയ മരിബ്‌ അണക്കെട്ട്]] [[പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം|പുരാവസ്തു ശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[ഖനനം]] നടത്തിയത് പ്രകാരം യെമനിലെ മആരിബ്‌ [[അണക്കെട്ട്|അണക്കെട്ടിന്റെ]] തകർച്ചയെ തുടർന്ന് മധ്യ [[യെമൻ|യെമനിൽ]] നിന്നും [[മക്ക|മക്കയിലേക്ക്]] കുടിയേറി പാർത്ത ഖുവാദ വിഭാഗം ആണ് ജിദ്ദയിലെ ചെറിയ [[മത്സ്യം|മത്സ്യ]] ബന്ധന ഗ്രാമം നിർമ്മിച്ചത്‌ എന്നാണ്<ref name= />. നഗരത്തിലെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ബുറൈമാൻ താഴ്വര, വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ബൊഇബ് താഴ്വര എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും കുഴിച്ചെടുത്ത തമുദി ലിപി പ്രകാരം നടത്തിയ പുരാവസ്തു പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തിയത് ആദിമ ശിലാ യുഗത്തിലെ മനുഷ്യരാണ് ഈ പ്രദേശത്ത് വാസം തുടങ്ങിയത് എന്നാണ്. ബി.സി 323 നും 356 നും ഇടയ്ക്കു [[അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി]] ഇവിടെ സന്ദർശനം നടത്തിയതായും ഈ ലിപികളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് .<ref>[http://www.jeddahedu.gov.sa/jed.html name="jeddahedu.gov.sa"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ഖിലാഫത് കാലഘട്ടം === [[പ്രമാണം:Flag of Hejaz (1917).svg|right|thumb|ഹിജാസ് ഭരണത്തിലെ പതാക]] മുസ്ലിംകളുടെ മൂന്നാം ഖലീഫയായ [[‌ഉസ്‌മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ|ഉസ്മാൻ ഇബ്നു അഫ്ഫാൻ]] മക്കയിലേക്കുള്ള [[ഹജ്ജ്]] [[‌തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകർക്ക്]] വേണ്ടി ചെറിയ തുറമുഖം നിർമ്മിച്ചതാണ് ജിദ്ദയിൽ നടത്തിയ ആദ്യത്തെ പ്രമുഖ വികസന പ്രവർത്തനം. പിന്നീട് ഒട്ടോമൻ തുർക്കികൾ [[ഹിജാസ് റെയിൽവേ]] നിർമ്മിക്കുകയും തീർത്ഥാടകർ [[കടൽ]] മാർഗ്ഗം ഹജ്ജിനു വന്നു തുടങ്ങിയ ജിദ്ദ തുറമുഖം വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ചെങ്കടൽ തീരത്തെ ഒരു തുറമുഖം എന്ന നിലയിലും മക്കയിലേക്കുള്ള കവാടം എന്ന നിലയിലുമുള്ള ജിദ്ദയുടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാനം മൂലം പിൽക്കാലത്ത് നിരവധി ഭരണാധികാരികൾക്ക് ഇവിടം കീഴടക്കാൻ പ്രേരകമായി. === ഫാത്വിമി ഖിലാഫത്ത് കാലഘട്ടം === [[അൾജീരിയ|അൾജീരിയയിൽ]] നിന്നുള്ള ഫാത്വിമി ഖലീഫ [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] ഇഖ്ശിദിദ് രാജഭരണ പ്രദേശം മുതൽ ജിദ്ദയിലെ ഇജാസ്‌ മേഖലയുടെ ചുറ്റുപാടുമുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ വരെ സ്വന്തം നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി. പിന്നീട് അദ്ദേഹം തന്റെ വ്യാപാര ശൃംഖല [[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി|മെഡിറ്ററേനിയൻ]], ഇന്ത്യൻ മഹാ സമുദ്രം തുടങ്ങി [[ചെങ്കടൽ]] വഴിയും വിപുലമാക്കി. പിന്നീട് അവരുടെ [[വ്യാപാരം|വ്യാപാര]] ശൃംഖലയും [[നയതന്ത്രം|നയതന്ത്ര]] മേഖലയും [[ചൈന|ചൈനയിലെ]] സോണ്ഗ് രാജകുലം വഴി വിപുലീകരിച്ചു . === അയ്യുബി കാലഘട്ടം === [[പ്രമാണം:Egyptian vase MBA Lyon 1939-10.jpg|left|thumb|150px|അയ്യുബി കാലഘട്ടത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു പാത്രം]] ജെറുസലേമിൽ [[സലാഹുദ്ദീൻ അയ്യൂബി|സലാഹുദ്ദീന്റെ]] വിജയത്തിന് ശേഷം 1171 ൽ അദ്ദേഹം [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] രാജാവായി സ്വയം അവരോധിതനായി. അൽ - അദീദ്‌ രാജാവിന്റെ മരണ ശേഷം ഫാത്വിമി ഭരണം അവസാനിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ജിദ്ദ അടക്കമുള്ള ഹിജാസ് മേഖലയുടെ ഭരണം അയ്യുബി സാമ്രാജ്യത്തിനു കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്നു. 1177 വരെയുള്ള ഭരണം അയ്യുബി സാമ്രാജ്യത്തിൽപ്പെട്ട അബ്ദുൽ ഹാഷിം അൽ-തലബിന്റെ (1094-1201) കീഴിൽ ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തുടർച്ചക്കാരായ ഭരണാധികാരികൾ ഈ പ്രദേശത്തെ സാമ്പത്തിക പുരോഗതി, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കാര്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകി. തുടർന്ന് സുന്നി മുസ്ലിംകളുടെ കീഴിൽ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിലെല്ലാം നിരവധി [[മദ്രസ|മദ്രസകൾ]] സ്ഥാപിച്ചു. === മംലൂക്ക് സുൽത്താനേറ്റ് === [[പ്രമാണം:Mamluk.jpg|right|thumb|150px|മംലൂക്ക് സുൽത്താൻ]] 1254 ൽ [[കൈറോ|കൈറോയിൽ]] തുടർച്ചയായി നടന്ന ആക്രമണങ്ങളിൽ അയ്യുബി സാമ്രാജ്യം വിഘടിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഹിജാസ് പ്രവിശ്യ മംലൂക്ക് സുൽത്താനെറ്റിന്റെ ഭാഗമായി മാറി. 1497 ൽ കേപ്പ് ചുറ്റിയുള്ള [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ|വാസ്കോ ഡ ഗാമയുടെ]] ഇന്ത്യാ യാത്രക്കിടയിൽ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ചെങ്കടലിലേക്ക് ചരക്കും മുസ്ലീം തീർത്ഥാടകരേയും വഹിച്ചു കൊണ്ടുള്ള കപ്പലുകൾ ആക്രമിക്കുകയും അറബിക്കടലിൽ ഭീതി വിതക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ തുടർന്ന് അന്നത്തെ [[ഗുജറാത്ത്]], [[യെമൻ]] ഭരണാധികാരികൾ മംലൂക്ക് ഭരണാധികാരികളോട് സഹായാഭ്യർത്ഥന നടത്തി. തുടർന്ന് മംലൂക്ക് സുൽത്താൻ ജിദ്ദയിൽ സൈനിക വിന്യാസം ശക്തമാക്കുകയും [[പോർച്ചുഗീസ് സാമ്രാജ്യം|പോർച്ചുഗീസുകാരിൽ]] നിന്നും രക്ഷ നേടുന്നതിനുള്ള ഒരു അഭയ കേന്ദ്രമായി ജിദ്ദ പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു. === ഉസ്മാനി ഖിലാഫത്ത് (ഓട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യം) === [[പ്രമാണം:Jeddah 1924.jpg|left|thumb|ജിദ്ദ - 1924 ൽ]] 1517 ൽ [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഒട്ടോമാൻ തുർക്കികൾ]] [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്തിലെയും]], [[സിറിയ|സിറിയയിലെയും]] മംലൂക്ക് സുൽത്താനെറ്റിനെ കീഴടക്കി ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തു.<ref name="History of Arabia">[http://www.britannica.com/ebc/article-45995 britannica.com]</ref>. തുടർന്ന് മംലൂക്ക് സുൽത്താനേറ്റിന്റെ പ്രാദേശിക സൈനികകേന്ദ്രമായിരുന്ന മക്കയും ജിദ്ദയുമടങ്ങിയ ഹിജാസ് മേഖല ഒട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായി. തുടർന്ന് 1525 ൽ ഒട്ടോമാൻ സേന, പോർച്ചുഗീസ് കപ്പിത്താനായിരുന്ന അൽബർഗെരിയയുടെ പടക്കപ്പൽ സേനയുമായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ വിജയിക്കുകയും അതിൽ തകർന്ന കോട്ടകൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. പുതിയ ആറു കവാടങ്ങളടങ്ങിയ നിരീക്ഷണഗോപുരങ്ങൾ നിർമിച്ചു. പോർച്ചുഗീസ് സേനയുടെ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമിച്ച ഈ കോട്ടകൾ ഇവയായിരുന്നു. കിഴക്ക് - മക്ക കവാടം, പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് തീരത്തോട് അഭിമുഖമായി അൽ മഗ്രിബ കവാടം, തെക്ക് - ഷെരീഫ്‌ കവാടം, വടക്ക് - മദീന കവാടം, അൽ - ബണ്ട് കവാടം, അൽ ശാം കവാടം (അൽ ഷറഫ് കവാടം എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു)<ref>Asia Rooms.com - [http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/makkah-gate-in-jeddah.html Makkah Gate in Jeddah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080923204604/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/makkah-gate-in-jeddah.html |date=2008-09-23 }}</ref>. കൂടാതെ നഗരത്തിലുള്ള സൈനികർക്കായി ഒരു ചെറിയ കോട്ടയും തുർക്കി ഭരണാധികാരികൾ നിർമിച്ചു. അത് കൂടാതെ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഭീമമായ കവാടങ്ങളോട് കൂടിയ 4 വൻ കോട്ടകൾ കൂടി നിർമിച്ചു. === 1813-ലെ ജിദ്ദ യുദ്ധം === [[പ്രമാണം:Cidde-mehmet-ali-1813.jpg|left|thumb|150px|മുഹമ്മദ്‌ അലി]] 1802-ൽ നെജ്‌ദി സേന, ഓട്ടോമൻ തുർക്കികളിൽ നിന്നും ജിദ്ദയും മക്കയും പിടിച്ചെടുത്തു. എന്നാൽ 1813-ൽ [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്തിലെ]] ഓട്ടോമൻ തുർക്കികളുടെ കീഴിലുള്ള ഭരണകർത്താവായിരുന്ന മുഹമ്മദ്‌ അലി പാഷയുടെ സൈന്യവും മദീനയിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ തുസുൻ പാഷയുടെ സേനയും ഒരുമിച്ചു ജിദ്ദയിൽ പ്രവേശിക്കുകയും പെട്ടെന്ന് തന്നെ നഗരം പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ജിദ്ദയിൽ ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന ശരീഫ് ഹുസൈനെ [[ഇസ്താംബുൾ|ഇസ്താംബൂളിൽ]] കൊണ്ടു പോയി തടവിലാക്കി. കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം ഈ സൈന്യം മക്കയിൽ പ്രവേശിച്ചു മഹ് മൂദ് രണ്ടാമാനിൽ നിന്നും ഭരണം പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം ഷെരീഫ് ഓഫ് ഹിജാസ് എന്ന പേരിൽ ഗാലിബ് അഫന്ദിയെ അവിടുത്തെ പുതിയ ഭരണാധികാരിയാക്കി നിയമിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.middleeastexplorer.com/Saudi-Arabia/Battle-of-Jeddah-1813 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2011-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110827135828/http://www.middleeastexplorer.com/Saudi-Arabia/Battle-of-Jeddah-1813 |url-status=dead }}</ref>. === 1925-ലെ ജിദ്ദ യുദ്ധം === [[പ്രമാണം:Jeddah-1938.jpeg|right|thumb|ജിദ്ദ - 1938 ൽ]] 1925 ഡിസംബറിലാണ് [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|ആധുനിക സൗദി അറേബ്യൻ ഭരണത്തിനു]] തുടക്കം കുറിക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായി 1925-ലെ ജിദ്ദ യുദ്ധം നടന്നത്. അലി ബിൻ ഹുസൈൻ രാജാവിന്റെ [[സൈന്യം]] ജിദ്ദയിൽ വന്നു നജദി സേനക്കെതിരെ ഏറ്റു മുട്ടി വിജയം കൈവരിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ ശേഷിച്ച അലി ബിൻ ഹുസൈന്റെ സൈന്യം നഗരത്തിനു ചുറ്റും സംരക്ഷണ വലയം തീർത്തു കൊണ്ടു ഈ മേഖല സ്വന്തം അധീനതയിലാക്കി. തുടർന്ന് അയൽ പ്രദേശങ്ങളായ [[ജോർദാൻ|ട്രാൻസ് ജോർദാൻ]] (അബ്ദുള്ള രാജാവ്)‍, [[ഇറാഖ്‌]] (ഫൈസൽ രാജാവ്) തുടങ്ങിയ പ്രവിശ്യകളിലെ ഭരണാധികാരികളിൽ നിന്നും സൈനിക സഹായം തേടിയ അലി കൂടുതൽ സൈന്യവുമായി തന്റെ ഭരണം കാര്യക്ഷമമാക്കി. തന്റെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന പഴയ രണ്ടു യുദ്ധ വിമാനങ്ങൾ തികയാതെ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിൽ]] നിന്നും അഞ്ചു പുതിയ യുദ്ധ വിമാനങ്ങളും [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] നിന്നും കൂടുതൽ [[യുദ്ധ ടാങ്ക്|യുദ്ധ ടാങ്കുകളും]] വാങ്ങി സൈന്യത്തെ കൂടുതൽ ശക്തരാക്കി<ref>{{Cite web |url=http://www.freebase.com/view/en/battle_of_jeddah_1925 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819122218/http://www.freebase.com/view/en/battle_of_jeddah_1925 |url-status=dead }}</ref>. പക്ഷേ, അദ്ദേഹത്തിനു കൂടുതൽ കാലം ഭരണത്തിൽ തുടരാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. 1926 [[ജനുവരി|ജനുവരിയിൽ]] തന്നെ [[ഹിജാസ്]], നജദ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തു കൊണ്ട് ജിദ്ദയടക്കമുള്ള [[സൗദി അറേബ്യ|ആധുനിക സൗദിയുടെ]] എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും അബ്ദുൽ അസീസ്‌ രാജാവിന്റെ പുതിയ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായി. അതോടെ അലി രാജാവ് [[ബാഗ്ദാദ്|ബാഗ്ദാദിലേക്ക്]] രക്ഷപെട്ടു. === ആധുനിക രാജഭരണം === [[പ്രമാണം:IbnSaud.jpg|left|thumb|അബ്ദുൽ അസീസ്‌ ഇബ്ൻ സൗദ്]] 1926 ജനുവരി 8 നു [[ഇബ്ൻ സൗദ്|അബ്ദുൽ അസീസ്‌ ഇബ്ൻ സൗദ്]] ആധുനിക [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] രാജാവായി അധികാരമേറ്റു. പിന്നീട് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബ പരമ്പരയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ് [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|രാജാക്കന്മാരായി]] തുടർന്ന് പോന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudinf.com/main/b43.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-09 |archive-date=2014-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140804114652/http://www.saudinf.com/main/b43.htm |url-status=dead }}</ref>. ആധുനിക സൗദി അറേബ്യയുടെ പ്രഥമ ഭരണാധികാരിയാണ് അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ-സൗദ്‌ (ജനനം-1876, മരണം-1953). ഇബ്ൻ സൗദ്‌ എന്ന പേരിൽ ആണ് ഇദ്ദേഹത്തെ സാധാരണയായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 1926-ൽ ഭരണമേറ്റെടുത്ത ഇദ്ദേഹം 1953 -ൽ മരണപ്പെടുന്നത് വരെ രാജാവായി തുടർന്നു. പിന്നീട് വന്ന [[സൗദ് ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌]] (ജനനം-1902, മരണം-1969) 1953 മുതൽ1964 വരെ പതിനൊന്നു വര്ഷം സൗദി അറേബ്യയിൽ അധികാരത്തിലിരുന്നു. [[ഫൈസൽ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൗദ്]] (ജനനം-1904, മരണം-1975) ആണ് സൗദ് രാജാവിനു ശേഷം 1964 മുതൽ 1975 വരെ രാജ്യം ഭരിച്ചത്. ഇദ്ദേഹം അധികാരത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ രാജ്യത്ത് സാമ്പത്തിക രംഗത്തും വിദേശ നയങ്ങളിലും കാതലായ മാറ്റം വരുത്തി. [[പ്രമാണം:Abdullah of Saudi Arabia.jpg|right|thumb|100px|അബ്ദുള്ള രാജാവ്‌ ]] പിന്നീട് 1975 മുതൽ 1982 ൽ അദ്ദേഹം മരിക്കുന്നത് വരെ ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ രാജാവ് (ജനനം 1912, മരണം -1982) രാജാവായി തുടർന്നു. 1982ൽ അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ സൗദി ഭരണകർത്താവായിരുന്ന ഖാലിദ് രാജാവിന് സമ്മാനിച്ച ആന ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിക്ക് കീഴിലുള്ള കിലോ -10ലെ മൃഗസംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു പാർപ്പിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് ഫഹദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൌദ്‌ (ജനനം-1921, മരണം-2005) 1982 മുതൽ 2005 വരെ രാജാവായി തുടർന്നു. 2005 മുതൽ അബ്ദുള്ള ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ രാജാവായി തുടരുന്നു. ഇതിൽ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ ഒഴികെയുള്ള മറ്റു അഞ്ചു ഭരണാധികാരികളും സഹോദരന്മാരാണ്. == ഭരണ വ്യവസ്ഥ == === പ്രവിശ്യാ ഭരണം === [[പ്രമാണം:Saudi_Arabia_-_Makkah_province_locator.png|left|thumb|[[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യൻ]]‎ ഭൂപടത്തിൽ മക്ക പ്രവിശ്യയുടെ സ്ഥാനം]]‎ [[മക്ക]]‎ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക പ്രവിശ്യയിലാണ്]]‎ ജിദ്ദ നഗരത്തിന്റെ സ്ഥാനം. [[ഫൈസൽ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൗദ്|ഫൈസൽ രാജാവിന്റെ]] മകനായ ഖാലിദ് അൽ-ഫൈസൽ രാജകുമാരൻ ആണ് [[സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രവിശ്യകൾ|സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രധാന പ്രവിശ്യയായ]] മക്ക പ്രവിശ്യ ഗവർണർ. ഈ പ്രവിശ്യയിലെ വലിയ നഗരം ജിദ്ദയാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.statemaster.com/encyclopedia/Makkah-Province |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100601124752/http://www.statemaster.com/encyclopedia/Makkah-province |url-status=dead }}</ref>. ഉദ്യാന നഗരമായ [[താഇഫ്]]‎ മക്ക പ്രവിശ്യയിലാണ്. === നഗര ഭരണം === ഹാനി അബു റാസ് ജിദ്ദ നഗരസഭയുടെ മേയറും ഖാലിദ്‌ ബിൻ ഫദൽ അഖീൽ ഡെപ്യൂട്ടി മേയറുമാണ്.‍<ref>{{Cite web |url=http://jeddah.gov.sa/english/structure/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226000717/http://www.jeddah.gov.sa/English/structure/index.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010081981360 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-02-01 |archive-date=2014-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214035134/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010081981360 |url-status=dead }}</ref>. കൂടാതെ വ്യത്യസ്ത വകുപ്പുകൾക്കെല്ലാം പ്രത്യേകമായ ഉപ വിഭാഗങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.jeddah.gov.sa/english/departments/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226005833/http://www.jeddah.gov.sa/English/departments/index.php |url-status=dead }}</ref>. നഗരത്തിന്റെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിപാലനവും പൂർണമായും നഗരസഭയുടെ ഭരണത്തിനു കീഴിലാണ്. നഗരത്തിന്റെ ഭാവി പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ചു കൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജിദ്ദ അർബൻ ഒബ്സർവേറ്ററി (JUO)എന്ന സാങ്കേതിക വകുപ്പും 2006 മുതൽ നഗര ഭരണത്തിനു കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ==== നഗര ഭാഗങ്ങൾ ==== ജിദ്ദ നഗരസഭാ പ്രദേശങ്ങൾ 113 ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. <div class="references-small" style="-moz-column-count:5; column-count:3;"> * അൽ-ബസാതീൻ * അൽ-മുഹമദിയ്യ * അൽ-ശാതി * അൽ-നഹദ * അൽ-നയീം * അൽ-സാറ * അൽ-സലാമ * അൽ-ബവാദി * അൽ-രബവ * അൽ-സഫ * അൽ-ഖാലിദിയ * അൽ-റൌദ * അൽ-ഫൈസലിയ * അൽ-അന്തലുസ് * അൽ-അസീസിയ * അൽ-റിഹാബ് * അൽ-ഹംറ * അൽ-മുഷറഫ * അൽ-റുവൈസ് * അൽ-ശറഫിയ * അൽ-വുറൂദ് * അൽ-നസീം * അൽ-ബാഗ്ദാദിയ * അൽ-ശറഖിയ * അൽ-അമാരിയ * അൽ-ഹിന്ദാവിയ * അൽ-സഹൈഫ * അൽ-കന്ദ്ര * അൽ-സുലൈമാനിയ * അൽ-താലബ * അൽ-സബീൽ * അൽ-ഖുറയാത് * ഗുലൈൽ * അൽ-നുസ്ല * അൽ-യമാനിയ * അൽ-ജാമിയ * മദായിൻ അൽ-ഫഹദ് * അൽ-റവാബി * അൽ-വസീറിയ * അൽ-ബാഗ്ദാദിയ അൽ-ഗര്ബിയ * അൽ-ബലദ് * അൽ-അജ്‌വദ് * അൽ-മനാർ * അൽ-സാമിർ * പെട്രോമിൻ * അൽ-മഹ്ജർ * ഒബൂർ അൽ-ജനൂബിയ * അൽ-മർവ * അൽ-ഫയ്ഹ * ബനി മാലിക് * അൽ-ഹരാസത് * അൽ-സലാം * അൽ-മാജിദ് * അൽ-ഗുസൈൻ * അൽ-മസ്ഫ * അൽ-മതാർ അൽ-ഗദീം(പഴയ എയർപോർട്ട്) * അൽ-നൂർ * അൽ-തർഹീൽ (ഡീപോർട്ടെഷൻ) * അൽ-ഇസ്കാൻ അൽ-ജനൂബി * അൽ-തൌഫീഖ് * അൽ-ജൌഹര * അൽ-ജമൂം * അൽ-ഖുംറ * അൽ-ദിഫാ അൽ-ജാവി (എയർ ഡിഫൻസ്) * അൽ-ദഗീഗ് * അൽ-റുബൂ * അൽ-രബീഹ് * അൽ-രിഹേലി * അൽ-സാൽമിയ * അൽ-സനബിൽ * അൽ-സനായിയ (ബവാദി) * അൽ-ആദിൽ * അൽ-ഒലയ * അൽ-ഫൈഹ * അൽ-കരന്തിന * അൽ-അജാവീദ് * അൽ-മുർസലാത്ത് * അൽ-ശൂല * അൽ-കോർണിഷ് * അൽ-വഹ * അൽ -ശൊവാഗ് * അൽ-ഹംദാനിയ * അൽ-സൽഹിയ * അൽ-സലാം * അൽ-മുസ്തവ്ദാത് * അൽ-മുന്താസഹത് * അൽ-മക്രോണ * അൽ-അഹ്മദിയ * അൽ-മൊസാദിയ * ബുറൈമാൻ * അബ്ദുൽ അസീസ്‌ യൂണിവേഴ്സിറ്റി * ഉമ്മു ഹബലൈൻ * പ്രിൻസ് അബ്ദുൽ മജീദ്‌ * കിലോ-2 * കിലോ-3 * കിലോ-8 * കിലോ-5 * കിലോ-7 * കിലോ-10 * കിലോ-11 * കിലോ-13 * കിലോ-14 * ഗുവൈസ * ബാബ്-ശരീഫ് * ബാബ്-മക്ക * അൽ-അമീർ ഫവാസ് * വാദി-ഫാതിമ * ഒബൂർ ശമാലിയ * ഈസ്റ്റ്‌ അല്ഖത് അൽ സാരി * കിംഗ്‌ ഫൈസൽ നേവി ബെയ്സ് * കിംഗ്‌ ഫൈസൽ ഗാർഡ് സിറ്റി * നാഷണൽ ഗാർഡ് റസിഡൻസ്‌ * എയർ ഡിഫൻസ് റസിഡൻസ്‌ * ഖുലൈസ് </div> == ജനജീവിതം == === ജീവിതരീതി === [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] മറ്റു പട്ടണങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ വളരെ വ്യത്യസ്തമായ ജീവിത രീതിയാണ് ജിദ്ദയിലേത്. മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഇവിടുത്തെ കാലാവസ്ഥയും വിശാലമായ ബീച്ചുമാണ് അതിനു ഒരു കാരണം . ഉഷ്ണ കാലത്ത് വൈകുന്നേരത്തോടെ കുടുംബങ്ങളോട് കൂടി ബീച്ചുകളിൽ വരുന്നവരും മറ്റും പുലർച്ചെ വരെ കാണാം. വാരാന്ത അവധി ദിവസങ്ങളിൽ രാത്രി കാലങ്ങളിൽ ബീച്ചിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും ചൂണ്ടയിട്ടു മീൻ പിടിക്കുന്നവർ ധാരാളമായി ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. === വിശ്വാസം === സൗദി അറേബ്യയുടെ ഔദ്യോഗിക മതം [[ഇസ്ലാം]] മതമാണ്‌. ജിദ്ദയിൽ ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളും മുസ്ലിങ്ങളാണ്. അതിൽ തന്നെ കൂടുതൽ [[സുന്നി|സുന്നി മുസ്ലിങ്ങളും]] ചെറിയ വിഭാഗം [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാം|ഷിയാ മുസ്ലിങ്ങളും]]. കൂടാതെ [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യൻ]], പാശ്ചാത്യ, അറബ് ക്രിസ്ത്യാനികളും വസിക്കുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദയിൽ 1300 ലധികം മുസ്ലിം പള്ളികളുണ്ട്.<ref>Al-Sharq Al-Awsat Newspaper - [http://www.asharqalawsat.com/details.asp?section=43&issue=10110&article=376124 Report about number of mosques]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മറ്റു മതസ്ഥരുടെ ആരാധനാലയങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഇല്ല. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഹജ്ജ്‌ തീർത്ഥാടകർ ജിദ്ദയിൽ വന്നു തുടങ്ങിയത് മുതൽ ഇവിടുത്തെ സാമ്പത്തിക,മത കാര്യ രംഗങ്ങളിൽ വലിയ പുരോഗതി കൈവന്നു. മദ്യം, മയക്കുമരുന്ന് തുടങ്ങിയവയുടെ വ്യാപാരവും ഉപയോഗവും കർശനമായി നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരം വസ്തുക്കൾ വിദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് കടത്തുന്നത് തെളിവ് സഹിതം പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ ഇവിടുത്തെ ഇസ്ലാമിക ശരീഅത്ത് നിയമപ്രകാരം പരമാവധി ശിക്ഷയായ വധശിക്ഷ വരെ ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളും, കച്ചവട സ്ഥാപനങ്ങളും ദിവസത്തിലെ അഞ്ചു നേരങ്ങളിലായുള്ള നമസ്കാര സമയങ്ങളിൽ അടച്ചിടുന്നതാണ്. ഇവിടുത്തെ കോടതി നിയമങ്ങൾ ഇസ്ലാമിക ശരീഅത്ത് നിയമത്തിനു കീഴിലാണ് തയ്യാറാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കുന്ന ജിദ്ദയടക്കമുള്ള സൗദിയുടെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും മദ്യ ശാലകൾ പ്രവർ‍ത്തിക്കുന്നതിനും നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ജിദ്ദയിലെ നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ മസ്ജിദ് ആണ് [[കിംഗ് സൗദ് മോസ്ക്|കിംഗ് സൗദ് മസ്ജിദ്]]. 1987 -ൽ പണി കഴിപ്പിച്ച ഈ മസ്ജിദ് ജിദ്ദയിലെ ശറഫിയയിൽ ആണ്<ref>{{Cite web |url=http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=771 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-27 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112120157/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=771 |url-status=dead }}</ref>. പഴയ ജിദ്ദയുടെ പ്രദേശമായ അൽ-ബലദിലെ അൽ -മസ്ലൂം, അൽ-ശാം, ഗ്രാൻഡ്‌ സൂക്ക്‌, അൽ-നൂരിയ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിരവധി പഴയ പള്ളികൾ ഇന്നും നില നിൽക്കുന്നുണ്ട്‌. അൽ-ഷാഫിഈ മസ്ജിദ്, ഒക്കാഷ മസ്ജിദ്, അൽ -മിമാർ മസ്ജിദ്, അൽ ഹനഫി മസ്ജിദ്, അൽ -പാഷ, ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ മസ്ജിദ് എന്നിവ അവയിൽ ചിലതാണ്. കൂടാതെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും കൂടി നൂറു കണക്കിന് ആധുനിക രീതിയിലുള്ള പള്ളികളും ഉണ്ട്<ref>http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN/About+Jeddah/What+to+See/?cnName=%7B1EA17933-2839-4D48-B379-F35D0139910C%7D{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 70 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തു കിഴക്ക് ഭാഗത്തായാണ് മുസ്ലിംകളുടെ വിശുദ്ധ കേന്ദ്രമായ [[മക്ക]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദൈവ കല്പന പ്രകാരം 4000 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് ഇബ്രാഹിം നബി നിർമിച്ചതെന്ന് മുസ്ലീങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്ന [[കഅബ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് വിശുദ്ധ മക്കയിലാണ്. ലോക മുസ്ലിംകൾ അഞ്ചു നേരം ദൈവത്തോട് പ്രാർ‍ത്ഥിക്കുന്നത് ഈ കഅബക്ക് അഭിമുഖമായി നിന്ന് കൊണ്ടാണ്. കൂടാതെ ലോകത്തുള്ള മുസ്ലിംകൾ ഹജ്ജ്‌, ഉം‌മ്ര തീർ‍ത്ഥാടനത്തിന്‌ ഒരുമിച്ചു കൂടുന്നതും മക്കയിലാണ്. [[മുഹമ്മദ് നബി|പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിന്റെ]] പള്ളി നില കൊള്ളുന്ന [[മദീന]], ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 424 കിലോമീറ്റർ വടക്ക് ഭാഗത്താണ്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ഭൗതിക ശരീരം മറവു ചെയ്തിട്ടുള്ള ഇവിടെ നബി പരമ്പരയിൽ പെട്ട മറ്റനേകം പേരുടെ [[ഖബ്ർ|ഖബറിടങ്ങളും]] ഉണ്ട്. മക്കയിൽ വരുന്ന വിശ്വാസികൾ മദീന സന്ദർശനവും നടത്തിയതിനു ശേഷം ആണ് മടങ്ങുന്നത്. തീർത്ഥാടകർക്ക് മാത്രമായി ഒരു വിമാനത്താവളവും മദീനയിൽ ഉണ്ട്. തീർത്ഥാടകർക്ക് മെച്ചപ്പെട്ട സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനു വേണ്ടി സൗദി അറേബ്യൻ സർക്കാർ മക്ക,മദീന എന്നീ രണ്ടു വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളിൽ നടത്തിവരുന്ന വൻതോതിലുള്ള വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ജിദ്ദയുടെ കൂടി വികസനത്തിന് സഹായിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.saudiembassy.or.jp/En/SA/custodian2.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-04 |archive-date=2018-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012173201/http://www.saudiembassy.or.jp/En/SA/custodian2.htm |url-status=dead }}</ref>. ഇപ്പോഴുള്ള ഇരുപത്തി അഞ്ചു ലക്ഷം ഹജ്ജ്‌ തീർത്ഥാടകർക്ക് പകരം അഞ്ചു വർഷത്തിനു ശേഷം ഒരു കോടി തീർ‍ത്ഥാടകരെ ഒരുമിച്ചു ഉൾകൊള്ളാൻ പാകത്തിനുള്ള വൻ വികസനമാണ് നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. . ഇത് ,മക്ക,മദീന എന്നീ നഗരങ്ങൾക്കൊപ്പം ജിദ്ദയിലും വ്യാപാര,ടൂറിസം രംഗങ്ങളിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം ഉണ്ടാകാൻ സഹായകമാകും എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. === ആചാരങ്ങൾ === ==== വിവാഹം ==== ജിദ്ദയിൽ [[വിവാഹം|വിവാഹങ്ങൾ]] (വിവാഹ സൽക്കാരം) രാത്രിയിൽ 11 മണി മുതൽ പുലർച്ചെ 4 മണി വരെ ആണ് കൂടുതലും നടക്കുന്നത്. 11:30 ഓടു കൂടി സ്വീകരണ ഹാളിലേക്ക് വരുന്ന വധൂ വാന്മാർ 12 മണി മുതൽ അതിഥികളെ സ്വീകരിച്ചു തുടങ്ങുന്നു. തുടർന്ന് നടക്കുന്ന സംഗീത വിരുന്നിനു പരമ്പരാഗത സംഗീത ഇനങ്ങളായ ദഫ്, ടാർ എന്നീ ഇനങ്ങൾ പ്രത്യേക ഗായക സംഘത്തിന്റെ കീഴിൽ നടക്കും. 12 മണി മുതൽ 2-30 വരെ വധൂ വരന്മാരുടെയും അതിഥികളുടെയും സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ സംഗീത വിരുന്നിനിടയിൽ നടക്കുന്ന പരമ്പരാഗതമായ ഡാൻസിന്റെ അവസാനത്തിൽ സദസ്യർക്ക് പുറമേ വധുവും വരനും കൂടി പങ്കെടുക്കുന്നു. പുലർച്ചെ 3 - 30 ഓടു കൂടി ബുഫേ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സദ്യയോട് കൂടി വിവാഹ സൽക്കാരം അവസാനിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Nightlife-Jiddah-Wedding_ReceptionsPrivate_Parties-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-12 |archive-date=2009-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620091915/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Nightlife-Jiddah-Wedding_ReceptionsPrivate_Parties-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>. ==== വസ്ത്രധാരണം ==== [[പ്രമാണം:A Lady from Jeddah 1873.JPG|right|thumb|150px|ജിദ്ദയിലെ പഴയ കാല പരമ്പരാഗത വസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീ(1873-ൽ എടുത്ത ഫോട്ടോ)]] [[പുരുഷൻ|പുരുഷന്മാരുടെ]] പരമ്പരാഗതമായ വേഷം കഴുത്ത് മുതൽ താഴോട്ടു കാൽപ്പാദം വരെയുള്ള വെളുത്ത നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രമാണ്. തോബ്‌ എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഈ വസ്ത്രത്തിന് കൂടെ തലയിൽ കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള വട്ടക്കെട്ടോട് കൂടിയ ഒരു തുണിയും ധരിക്കാറുണ്ട്. [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീകൾ]] യാത്രക്കും ഷോപ്പിങ്ങിനും മറ്റും വീട്ടിൽ നിന്നും പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ ശരീരമാസകലം മറയുന്ന അബായ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്‌<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Wearing_the_veil-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-12 |archive-date=2010-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100504142502/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Wearing_the_veil-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>. പുരുഷന്മാർ തമ്മിൽ കണ്ടു മുട്ടുമ്പോളും സ്ത്രീകൾ തമ്മിൽ കണ്ടു മുട്ടുമ്പോളും പരസ്പരം കൈ കുലുക്കി മൂന്നു തവണ കവിളുകൾ പരസ്പരം തട്ടിച്ചു കൊണ്ടുള്ള പരമ്പരാഗതമായ രീതിയും നിലവിലുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Greetings_customs-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-12 |archive-date=2015-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121083809/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Greetings_customs-BR-1.html |url-status=dead }}</ref> . === ആഹാര രീതി === [[പ്രമാണം:Jeddah-chili's.jpg|left|thumb|ചിലീസ്‌ ഹോട്ടൽ ജിദ്ദ]] വിവിധ രാജ്യക്കാരുടെയും ഗോത്രക്കരുടെയും സംഗമസ്ഥലമാണ് ജിദ്ദ. പ്രധാന ഭക്ഷണം മൈദ കൊണ്ട് തയ്യാറാക്കുന്ന [[ഹുബ്‌സ്|ഖുബ്സ്]] എന്ന പേരിലുള്ള റൊട്ടിയാണ്. [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] മറ്റു പട്ടണങ്ങളെ പോലെ തന്നെ പ്രസിദ്ധമാണ് ജിദ്ദയിലെ ബസ്മതി അരിയും കോഴിയിറച്ചിയും കൊണ്ട് തയ്യാറാക്കുന്ന നജ്ദി കബ്സ. കൂടാതെ [[മന്തി|യെമനി മന്തിയും]] ജിദ്ദയിലെ ഉച്ച ഭക്ഷണത്തിന്റെ പ്രമുഖ വിഭവമാണ്. [[ഷവർമ്മ]], [[കൊഫ്ത]], [[കബാബ്]], [[സാൻഡ്‌വിച്ച്|സാൻഡ്‌വിച്,]]<nowiki/>ബർഗർ തുടങ്ങിയ ഇറച്ചിയിൽ വേവിച്ച ഫാസ്റ്റ്‌ ഫുഡ്‌ ഇനങ്ങളും വിപണിയിൽ മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്നു. [[ലെബനാൻ|ലബനീസ്]], [[തുർക്കി|തുർക്കിഷ്‌]], [[സിറിയ|സിറിയൻ]] ഹോട്ടലുകളിൽ ലഭിക്കുന്ന റമളാൻ സമൂസ, ഫൂൽ-തമ്മീസ്‌ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങൾ വൈകുന്നേരത്തെ ഭക്ഷണ ഇനങ്ങളാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/what-where-to-eat-in-jeddah/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106004944/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/what-where-to-eat-in-jeddah/index.html |url-status=dead }}</ref>. [[പ്രമാണം:Kabsa.jpg|right|thumb|സൗദി അറേബ്യൻ ഭക്ഷണമായ കബ്സ]] അന്താരാഷ്ട്ര ഭക്ഷണ ഇനങ്ങളും ജിദ്ദയിൽ പ്രശസ്തമാണ്. അമേരിക്കൻ ശൃംഖലകളായ മാക്‌ ഡോനാൾഡ്, ബർഗർ കിംഗ്‌, ടോമിനോസ്‌ പിസ, കെ എഫ്‌ സി, ചിലീസ്‌ എന്നിവയുടെ ബ്രാഞ്ചുകളും ചൈനീസ്, ഇന്ത്യൻ, ഇറാനിയൻ തുടങ്ങിയ ഏഷ്യൻ ഭക്ഷണ ശാലകളും സജീവമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://directrooms.com/saudi-arabia/travel-guides/jeddah/eating-out.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218055042/http://directrooms.com/saudi-arabia/travel-guides/jeddah/eating-out.htm |url-status=dead }}</ref>. ജിദ്ദ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന പ്രാദേശിക ഫാസ്റ്റ്‌ ഫുഡ്‌ ശൃംഖലയാണ് അൽ ബൈക്ക്‌ ബ്രോസ്റ്റ്‌. കൂടാതെ കേരളീയ ഭക്ഷണ ശാലകൾ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും ഉണ്ട്. ബൂഫിയ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ലഘു ഭക്ഷണ ശാലകളാണ് സാധാരണക്കാർ കൂടുതലായി ആശ്രയിക്കുന്നത്. ബർണീസ് , ജോഫറീസ്‌, സ്റ്റാർ ബക്ക്സ് തുടങ്ങിയവയാണ് ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന കോഫി ഷോപ്പുകൾ. {{ചട്ടം|ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന പഞ്ചനക്ഷത്രഹോട്ടലുകളുടെ പട്ടിക}} ഹിൽട്ടൻ ഹോട്ടൽ • ഡോറ ബീച്ച് ഹോട്ടൽ • ഹോട്ടൽ ലെ മെറിഡിയൻ • മൂവൻപിക്ക് ഹോട്ടൽ • രാഡിസ്സൺ സാസ് വിങ്ങ്സ് • ഇന്റർ കോണ്ടിനെൻറൽ • ഷെറാട്ടൻ ബീച്ച് • അൽ അതാസ്‌ • കോർണിഷ് റോസ് വുഡ് • റൊട്ടാന സ്യൂട്ട്സ്‌ • ഹോളിഡേ ഇൻ • റെഡ് സീ പാലസ് • അൽ ബുസ്താൻ ഹോട്ടൽ • റിസോർട്ട് ബന്നഓയി • ജിദ്ദ ഓർക്കിഡ് • പാർക്ക്‌ ഹയാത്ത് • വില്ലാസ്‌ രമദ • പാലസ് ഹാലിദിയ • മാരിയറ്റ് • ക്രൌൺ പ്ലാസ • സാൻഡ്‌ ഹോട്ടൽ • വെസ്ട്ടിൻ ഹോട്ടൽ {{ചട്ടം-പാദഭാഗം|}} <!-- == അൽ ബൈക്ക്‌ (ബ്രോസ്റ്റ്‌) == ജിദ്ദ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന ഫാസ്റ്റ്‌ ഫുഡ്‌ ശൃംഖലയാണ് അൽ ബൈക്ക്‌ ബ്രോസ്റ്റ്‌. ജിദ്ദയെ കൂടാതെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളായ മക്ക,മദീന,യാമ്പു എന്നിവിടങ്ങളിലും ഇതിന്റെ ശാഖകൾ ഉണ്ട്. ഓർകൂട്ടിലും ഫേസ്‌ബുക്കിലും കൂട്ടായ്മകൾ രൂപവത്കരിച്ചു കൊണ്ട് ഇതിന്റെ ആരാധക സമൂഹം രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. --> === ഉച്ചാരണം === ജിദ്ദയിലെ ഉച്ചാരണ രീതി പ്രാദേശിക മാതൃകയായ [[ഹിജാസ്|ഹിജാസി]] ഭാഷയാണ്. [[മക്ക]], [[മദീന]], [[യാമ്പു]], [[താഇഫ്]] തുടങ്ങിയ ജിദ്ദയുടെ അടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിലും ഈ ഉച്ചാരണ രീതിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.jeddah.gov.sa/english/jeddah/pronunciation.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-08 |archive-date=2009-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090916011155/http://www.jeddah.gov.sa/English/jeddah/pronunciation.php |url-status=dead }}</ref>. മറ്റു ഗൾഫ്‌ പ്രാദേശിക ഭാഷകളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാണ് ഹിജാസി ഉച്ചാരണരീതി എങ്കിലും [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭാഷ|ഈജിപ്ഷ്യൻ]], ലവന്റൈൻ പ്രാദേശിക [[അറബി ഭാഷ|അറബി]] ഉച്ചാരണ രീതികളടക്കം മറ്റെല്ലാ അറബിക് മൊഴികളുമായും കുറെയൊക്കെ പൊരുത്തപ്പെട്ടു പോകുന്നതാണ് ഈ ഉച്ചാരണ രീതി. ചില പ്രധാന ഹിജാസി ഉച്ചാരണ മൊഴികൾ: {| class="wikitable" |- ! ഹിജാസി !! അർത്ഥം |- | ദഹീൻ || ഇപ്പോൾ |- | ഹാദാ || അത് |- | എശ് || എന്ത് |- | ഏഹ്ന || നമ്മൾ(ഞങ്ങൾ) |- | ഹുമ്മ || അവർ |- | ഹതോല || ഇവ |- | അദീലോ || നൽകുക |- | എശ്ബക് || എങ്ങനുണ്ട് നിനക്ക് |} == പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ == === കിംഗ്‌ ഫഹദ്‌ ജലധാര === [[പ്രമാണം:King Fahd’s Fountain.jpg|left|thumb|150ബിന്ദു|കിംഗ്‌ ഫഹദ്‌ ജലധാര]] ജിദ്ദയിലെ അൽ ഹമ്രയിൽ [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിൽ]] ‌തീരത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[കിംഗ്‌ ഫഹദ് ജലധാര]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലധാരയാണ്.<ref name= />. [[ഗിന്നസ് പുസ്തകം|ഗിന്നസ് ബുക്കിൽ]] സ്ഥാനം പിടിച്ച ഈ ജലധാര 1985 ലാണ് പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. അന്നത്തെ [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|സൗദി രാജാവായിരുന്ന]] [[ഫഹദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌|ഫഹദ്‌]] ജിദ്ദക്ക് വേണ്ടി ദാനം ചെയ്ത ഈ ജലധാര അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാമത്തിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudinf.com/main/a853.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-10-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419022022/http://www.saudinf.com/main/a853.htm |url-status=dead }}</ref>.ചെങ്കടലിൽ നിന്നും 312 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ രാത്രിയിൽ ശക്തി കൂടിയ [[വൈദ്യുതി]] വിളക്കുകളാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ജലധാര ജിദ്ദയിലെ പല പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും കാണാൻ സാധിക്കും. ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന ആകർഷണമായ ജലധാര ജിദ്ദയിലെ രാജകൊട്ടാരമായ സലാം പാലസിനടുത്താണ്. മണിക്കൂറിൽ 375 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന 3.5 മെഗാവാട്ട് ശക്തിയുള്ള മൂന്നു സെന്ററിഫ്യുജൽ പമ്പുകളും പതിനെട്ടു അനുബന്ധ പമ്പുകളും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ജലധാര പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വർഷത്തിൽ ഒരുമണിക്കൂർ ഭൂമിക്കു വേണ്ടി ലോകം ലൈറ്റണയ്ക്കുന്ന വേൾഡ് വൈഡ് ഫണ്ടിൻറെ [[എർത്ത് അവർ]] പരിപാടിയുമായി സഹകരിച്ചു കൊണ്ട് ജിദ്ദയിലെ ജലധാരയും അതിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. 2010 ഫെബ്രുവരി 17 നു [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] റെഡ് ബുൾ എയർ ഫോർസിലെ സ്കൈ ജമ്പർ ആയ ഓതെർ ലോറെൻസ് എന്ന മുപ്പത്തിയഞ്ചുകാരൻ കിംഗ്‌ ഫഹദ് ജലധാരക്ക് മുകളിലൂടെ ഡൈവ് ചെയ്തു കൊണ്ട് അന്താരാഷ്‌ട്ര ബഹുമതി സ്വന്തമാക്കി<ref name= />. === കിംഗ്‌ഡം ടവർ === ലോകത്തിലെതന്നെ എറ്റവും‌ ഉയരം കൂടിയ ടവറാണ് ജിദ്ദയിൽ‌ നിർമ്മാണം നടക്കുന്ന [[കിംഗ്‌ഡം ടവർ]] (അറബി برج المملكة‎‎)<ref name= />. ജിദ്ദ നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും 30 കിലോമീറ്റർ വടക്കുള്ള ഒഭുർ എന്ന സ്ഥലത്താണ് കിംഗ്‌ഡം ടവർ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഈ ടവർ ആയിരം മീറ്ററിലധികം ഉയരുമുണ്ടാകും. [[സ്വർണം|സ്വർണ]] നിറത്തിൽ [[ആകാശം|ആകാശത്തേക്ക്‌]] കുതിക്കാൻ നിൽക്കുന്ന റോക്കറ്റെന്നു തോന്നുന്ന തരത്തിലാണണ്‌ ഈ കെട്ടിടം രൂപകൽപന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ജിദ്ദ എകണോമിക് കമ്പനിക്ക് കീഴിൽ ജിദ്ദയുടെ വടക്കൻ മേഖലയിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന കിങ്ഡം സിറ്റിയുടെ മുഖ്യ ശ്രദ്ധാ കേന്ദ്രമാകുന്ന ഈ ടവർ ഉയരത്തിലെന്ന പോലെ മറ്റു പല സംവിധാനങ്ങളിലും പ്രത്യേകതയുള്ളതായിരിക്കും. === കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള സാമ്പത്തിക നഗരം === ജിദ്ദ നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും നൂറു കിലോ മീറ്റർ ദൂരെ ആണ് അത്യാധുനിക രീതിയിൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന [[കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള സാമ്പത്തിക നഗരം]] (King Abdullah Economic City). 2005 ൽ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ ഈ വൻ പദ്ധതിക്ക് സൗദി രാജാവായ അബ്ദുള്ള ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൌദ്‌ ആണ് തറക്കല്ലിട്ടത്. ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായ മക്ക മേഖലയിൽ പെടുന്ന ഈ സാമ്പത്തിക നഗരത്തിനു പുതിയ ജിദ്ദ നഗരം (new jeddah city) എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. 173 കിലോമീറ്റർ (66.8 sq mi) വിസ്തൃതിയിലുള്ള ഈ നഗരം ജിദ്ദയുടെ വടക്ക് ഭാഗത്ത് കടൽ തീരത്തോട് ചേർന്ന് [[റാബിഗ്]] പട്ടണത്തിനടുത്ത് ആണ്. ഇരുപതു ലക്ഷത്തിൽ കൂ‌ടുതൽ ആളുകളെ ഉൾ‍കൊള്ളാവുന്ന 300 ബില്യൻ ($ 80 ബില്യൻ) റിയാലിന്റെ ഈ പദ്ധതി പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ പത്തുലക്ഷത്തിനു മുകളിൽ തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടും<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7446923.stm|title=BBC - New cities rise from Saudi desert}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nytimes.com/2008/01/20/business/worldbusiness/20saudi.html?ref=business&pagewanted=all|title=New York Times - The Construction Site Called Saudi Arabia}}</ref>. ആദ്യഘട്ട നിർമ്മാണം 2010 ൽ പൂർത്തീകരിച്ചു തുറക്കുന്ന ഈ സാമ്പത്തികനഗരം പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തന സജ്ജമാവുക 2020 ൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാകുന്നതോടെയാണ്‌ . 2.5 മില്യൺ ചതുരശ്ര മീറ്റർ വലിപ്പമുള്ള ഇവിടുത്തെ [[തുറമുഖം]] വർഷം തോറും 300,000 തീർഥാടകരെ ലക്‌ഷ്യം വെക്കുന്നു. === ഹവ്വ ഖബറിടം === [[പ്രമാണം:Eve cave.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ ഹവ്വ ഖബറിടം]] ആദിമ സൃഷ്ടികളായ [[ആദാം|ആദം]]-[[ഹവ്വ]] ദമ്പതികളിലെ ഹവ്വയെ മറവു ചെയ്തിരിക്കുന്നതു ജിദ്ദ നഗര മധ്യത്തിലെ ബാബ് മക്കയിലാണ്. സ്വർഗത്തിൽ നിന്നും വിലക്കപ്പെട്ട കനി ഭക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ആദമിനെയും ഹവ്വയെയും [[അല്ലാഹു ]]സ്വർഗത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കുകയും തുടർന്ന് ആദം നബി സിലോണിലും ഹവ്വാ ബീവി ജിദ്ദയിലും എത്തിപ്പെട്ടു എന്നാണ് ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസം. പിന്നീട് രണ്ടു പേരും മക്കയിലെ അറഫയിൽ പുനഃസമാഗമിക്കുകയും മരണ ശേഷം ആദം നബിയെ മക്കയിലും ഹവാ ബീവിയെ ജിദ്ദയിലും മറവു ചെയ്തു. മക്ക മദീന തീർഥാടകരുടെ പ്രധാന സന്ദർശന സ്ഥലം കൂടിയാണ് മനുഷ്യ കുലത്തിന്റെ മുത്തശ്ശി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹവ്വയുടെ ഖബറിടം. മുത്തശ്ശി എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന അറബി വാക്കായ ജിദ്ദ ഇതിൽ നിന്നും ഉടലെടുത്തതാണ് എന്നതിനാൽ ജിദ്ദ ചരിത്രത്തിൽ പ്രധാനസ്ഥാനമുള്ള ഹവ്വ ഖബറിടം ജിദ്ദ എന്ന പേരുമായും ബന്ധമുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/eve-cave-in-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2008-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080923204459/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/eve-cave-in-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>. === ജിദ്ദ ബീച്ച് === [[പ്രമാണം:Jdbeach-sunset.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ ബീച്ചിലെ ഒരു സായാഹ്ന കാഴ്ച]] [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്തെ മനോഹരമായ ജിദ്ദ നഗരം ചെങ്കടലിന്റെ റാണി എന്ന അപരനാമത്തിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ഒബൂർ മുതൽ ജലധാര വരെയുള്ള നൂറു കിലോമീറ്ററിലധികം നീളമുള്ള [[ജിദ്ദ ബീച്ച്]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ബീച്ചുകളിലൊന്നാണ്<ref name= />. ജിദ്ദയിലെ ഏറ്റവും ആകർഷണീയമായ കാഴ്ചയായ [[കിംഗ്‌ ഫഹദ് ജലധാര]] അൽ ഹംറയിൽ ചെങ്കടൽ തീരത്തോട് ചേർന്നാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുപ്പതിൽ കൂടുതൽ പാർക്കുകളും, അനേകം റിസോർട്ടുകളും കൂടാതെ ദുറത് അൽ അറൂസ് അടക്കമുള്ള സ്വകാര്യ ബീച്ചുകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN/About+Jeddah/Jeddah+City/?cnName={1B50777B-50E2-4F6D-B002-C8B0DEF2932F}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.മനോഹരമായ കടൽ തീരവും അനേകം റിസോർട്ടുകളും അടങ്ങിയ പ്രദേശമായ ജിദ്ദയുടെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ഒബൂർ, അൽ ബിലാദ് ബീച്ച് , അൽ നഖീൽ, ബ്ലൂ ബീച്ച്, ദി പിന്നക്ലെസ് , ഒബൂർ ക്രീക്ക് , അന്ദലുസ് മറീന, ബ്രോക്കെൻ ഡക്ക്, നോർത്ത് കോർണിഷ്, സൗത്ത് കോർണിഷ്, റാബിഗ് എന്നിങ്ങനെ വിവിധ പേരുകളിലുള്ള വിശാലമായ പ്രദേശമാണ് ജിദ്ദ ബീച്ച്. ലോകത്തെ പ്രമുഖ ഹോട്ടലുകളെല്ലാം ഈ ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.sauditourism.com.sa/en/Experiences/news.aspx?NewsID=23 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-16 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728113109/http://www.sauditourism.com.sa/en/Experiences/news.aspx?NewsID=23 |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Things_To_Do-Jiddah-Corniche_Beach_sea-R-1.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === ജിദ്ദ കൊടിമരം=== ലോകത്ത ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടിമരം ആണ് ജിദ്ദ കൊടിമരം. സഊദി അറേബ്യയുടെ 84ാം ദേശീയദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഈ കൊടിമരം സ്ഥാപിച്ചത്. ജിദ്ദയിൽ അൽഅന്തുലുസ് റോഡ് ടണലിനു മുകളിലുള്ള കിംഗ് അബ്ദുല്ല ചത്വരത്തിലാണ് ഇതു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 171 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള കൊടിമരത്തിൽ ഉയർത്തുന്ന 49.5 മീറ്റർ നീളവും 33 മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള കൂറ്റൻ കൊടിക്ക് 5.7 ടൺ ഭാരമുണ്ട്. സഊദി അറേബ്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നമായ വാളും പനയും കിംഗ് അബ്ദുല്ല ചത്വരത്തിലുണ്ട്. === ഫഖീഹ് അക്വേറിയം === അക്വേറിയം രംഗത്തെ അതിനൂതന സംവിധാനങ്ങളോടെ ജിദ്ദയിലെ ചെങ്കടൽ തീരത്ത് ആണ് ചെങ്കടലിലെ അപൂർവ മത്സ്യങ്ങൾ ഉൾകൊള്ളുന്ന ഫഖീഹ് [[അക്വേറിയം]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്<ref name= />. ചെങ്കടലിലെ വിവിധയിനം [[മത്സ്യം|മത്സ്യങ്ങളും]] മറ്റു [[ജീവി|ജീവികളും]] ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് അക്വേറിയം. 150ഓളം കുളങ്ങളിലായി 200 ഇനം വിവിധയിനം മത്സ്യങ്ങളും ജന്തുക്കളുമായി 7000 ൽ അധികം ജീവികൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് ഫഖീഹ് അക്വേറിയം. മത്സ്യങ്ങളെയും ജന്തുക്കളെയും കടലിനടിയിൽ കാണുന്ന പ്രതീതി ഉളവാക്കാൻ വെള്ളത്തിനടിയിൽ തുരങ്കങ്ങളുണ്ടാക്കിയാണ് അക്വേറിയം നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[സ്രാവ്|സ്രാവുകൾക്കും]] [[ഡോൾഫിൻ|ഡോൾഫിനുകൾക്കും]] കടൽ ചെടികൾക്കും അലങ്കാരമത്സ്യങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക ഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. [[കടൽ]] പ്രകൃതിയും മനോഹാരിതയും സന്ദർശകർക്ക് ആസ്വധിക്കാൻ പാകത്തിലും ശബ്ദ വെളിച്ച സംവിധാനങ്ങളോടും കൂടിയ അക്വേറിയത്തിൽ കുട്ടികൾക്ക് മത്സ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച ഫിലിം കാണാനും സെമിനാറുകൾക്കും സൗകര്യവുമുണ്ട്‌<ref name= />. === സംഗ്രഹാലയങ്ങൾ === ജിദ്ദയിൽ നിലവിലുള്ള [[സംഗ്രഹാലയം|കാഴ്ച ബംഗ്ലാവുകളും]] ശേഖരണങ്ങളും പഠനാർഹമായ നിരവധി സംഭാവനകൾ നൽകുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://jeddah.gov.sa/english/directories/entertainment/museums.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-21 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226011111/http://www.jeddah.gov.sa/English/directories/entertainment/museums.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2008070210742 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-21 |archive-date=2008-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080804044722/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2008070210742 |url-status=dead }}</ref>. [[പ്രമാണം:Naseef House.jpg|right|thumb|നസീഫ് ഹൌസ്]] * നസീഫ് ഹൗസ് അൽ-ബലദിലുള്ള ഹിസ്റ്റൊറിക്കൽ ഏരിയയിലാണ് പഴയ കാല [[വാസ്തുവിദ്യ|വാസ്തുശില്പ]] കലയിലുള്ള [[നസീഫ് ഹൗസ്]]. ജിദ്ദയിലെ പഴയ കാല വ്യാപാരിയായിരുന്ന ഷെയ്ഖ് ഉമർ അഫന്തി നസീഫ് എന്ന വ്യക്തിയുടെ വീടാണ് പിന്നീട് നസീഫ് ഹൗസ് എന്ന പേരിൽ മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റിയത്. * അൽ -തയ്ബത് സിറ്റി മ്യൂസിയം ജിദ്ദയിലെ വലിയ മ്യൂസിയങ്ങളിൽ ഒന്നായ അൽ -തയ്ബത് സിറ്റി മ്യൂസിയം പഠനാർഹമായ വ്യത്യസ്ത [[സംസ്കാരം|സംസ്കാരങ്ങളുടെ]] സംഗമ കേന്ദ്രമാണ്. ജിദ്ദയിലെ സിത്തീൻ സ്ട്രീറ്റിൽ 10 ,000 ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ പ്രദേശത്ത് 12 കെട്ടിടങ്ങളിൽ നിറയെ സജ്ജമാക്കിയിരിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ ലൈബ്രറിയും [[തടി]], [[ചുണ്ണാമ്പ്]], [[കല്ല്]] എന്നിവയിൽ തീർത്ത ജിദ്ദയുടെ പഴയ കാല വാസ്തുവിദ്യകളുടെ പ്രതിഫലനവും അടങ്ങിയ വിശാലമായ മ്യൂസിയമാണ് അൽ -തയ്ബത് സിറ്റി മ്യൂസിയം‌. * ജിദ്ദ സയൻസ് ആൻഡ്‌ ടെക്നോളജി മ്യൂസിയം വിനോദവും പഠനവും സമന്വയിപ്പിച്ച് കൊണ്ടുള്ള ആധുനിക രീതിയിലുള്ള ശാസ്ത്രീയവും സാംസ്കാരികവുമായ കേന്ദ്രമാണ് ജിദ്ദ സയൻസ് ആൻഡ്‌ ടെക്നോളജി മ്യൂസിയം. രണ്ടായിരത്തിലെ കണക്കനുസരിച്ച് 170 ,000 കൂടുതൽ സന്ദർശകർ വർഷം തോറും ഈ മ്യൂസിയം സന്ദർശിക്കുന്നുണ്ട്. * മറൈൻ സയൻസ് കോളേജ് മ്യൂസിയം ജീവനുള്ള മീനുകളും മീനുകളുടെ ഫോസിലുകളും അടങ്ങിയ പ്രദർശന കേന്ദ്രമാണ് മറൈൻ സയൻസ് കോളേജ് മ്യൂസിയം. * ആർട്സ് ഹെരിറ്റേജ് മ്യൂസിയം രണ്ടു നിലകളിലായി ലൈബ്രറിയും പഴയ [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യൻ]] വാസ്തുശില്പ ശേഖരവും അടങ്ങിയതാണ് ആർട്സ് ഹെരിറ്റേജ് മ്യുസിയം * അബ്ദുൽ ഹാലിം റദ്വ മ്യൂസിയം പ്ലാസ്റ്റിക് കലാ ചിത്രങ്ങളുടെ ശേഖരങ്ങളാണ് അബ്ദുൽ ഹാലിം റദ്വ മ്യൂസിയത്തിൽ ഉള്ളത്. അറബികവി ആയിരുന്ന അബ്ദുൽ ഹാലിം റദ്വയുടെ 3500 ൽ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങളാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. * അബ്ദുൽ റഊഫ് അൽ-ഹസ്സൻ ഖലീൽ മ്യുസിയം * കൊഴാം പാലസ് മ്യൂസിയം എൺപതു വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവ് നിർമിച്ച ഈ കൊട്ടാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ആദ്യത്തെ മുസ്ലിം ഖലീഫയായിരുന്ന [[അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്‌]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വസ്തുക്കളുടെ പ്രദർശനമാണ് ഉള്ളത്. ഇത് മ്യൂസിയമായി മാറ്റുന്നതിന് മുമ്പ് സൌദ്‌ രാജാവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണ കാര്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഓഫീസ് ആയി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ ഇവിടേയ്ക്ക് സന്ദർശകർക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നു. കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും വിദ്യാർത്ഥിനികൾക്കും വൈകുന്നേരം അഞ്ചുമണി മുതൽ ഏഴുമണി വരെ പ്രത്യേകമായ സന്ദർശന സൗകര്യവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. * സഫിയ ബിൻ സാഗർ മ്യൂസിയം സൗദി അറേബ്യൻ പാരമ്പര്യവും പൂർവിക സമ്പത്തുകളും സംരക്ഷണം നൽകുന്ന ഇവിടെ പ്ലാസ്റ്റിക് കലാ ചിത്രങ്ങളുടെ വിപുലമായ ശേഖരണങ്ങളും ഉണ്ട്. * ഹോം ആർട്സ് മ്യൂസിയം 1997 ൽ തുടങ്ങിയ ഹോം ആർട്സ് മ്യൂസിയത്തിൽ പുരാതന വീടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വസ്തുക്കളുടെ വിപുലമായ പ്രദർശനം ഉണ്ട്. * ജിദ്ദ റീജണൽ മ്യുസിയം * ജിദ്ദ മുനിസിപ്പൽ മ്യുസിയം === ശില്പങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Jed roundabout.jpg|left|thumb|ജിദ്ദ നഗരത്തിലെ റോഡിനു നടുവിലുള്ള ഒരു ശിൽപ്പം|കണ്ണി=Special:FilePath/Jed_roundabout.jpg]] നൂറു കണക്കിന് [[ശിൽപകല|ശിൽപകലാ]] രൂപങ്ങളാണ് ജിദ്ദയിലെ തെരുവുകളിൽ വിവിധയിടങ്ങളിലായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ജിദ്ദയിലെ രാജ പാതകളടക്കമുള്ള റോഡുകൾക്ക് നടുവിലും പാർക്കിലും ബീച്ചുകളിലും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഇത്തരം ശില്പങ്ങൾ വളരെ മനോഹരമാണ്<ref name= />. കല്ല്, തടി, ലോഹങ്ങൾ, കോൺക്രീറ്റ് മുതലായ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടാണ് ഇവ നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഓരോ സ്ഥലത്തും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ശിൽപങ്ങളുടെ പേരിലാണ് ചിലയിടങ്ങളിൽ ആ സ്ഥലങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. സൈക്കിൾ (ദറാജ)‍, ഗ്ലോബ് (കുർറൽ അര്ളിയ്യ), പന്ത് (കുർറ) ‍എന്നിങ്ങനെ വിവിധ പേരുകളിൽ അവ അറിയപ്പെടുന്നു. റോഡുകളുടെ വികസനത്തിനും മേൽപ്പാല നിർമ്മാണങ്ങൾക്കും വേണ്ടി പഴയ ചില ശിൽപ്പങ്ങൾ മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. === മൃഗശാലകൾ === ജിദ്ദ നഗരത്തിൽ തഹലിയ, പഴയ മക്ക റോഡിലെ കിലോ 10 എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിലായി രണ്ടു മൃഗശാലകളാണ് ഉള്ളത്. * ജിദ്ദ-മക്ക റോഡിൽ കിലോ 10 എന്ന സ്ഥലത്താണ് ജിദ്ദ നഗരസഭയുടെ കീഴിലുള്ള മൃഗശാല. 106 തരത്തിലുള്ള ആയിരത്തിലധികം പക്ഷി മൃഗ വർഗങ്ങൾ ഉള്ള ഇവിടെ പുരുഷന്മാർ, കുടുംബങ്ങൾ, കുട്ടികൾ എന്ന രീതിയിൽ സന്ദർശന സമയം ക്രമീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Things_To_Do-Jiddah-Beautiful_Creatures_Zoo-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2008-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204065805/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Things_To_Do-Jiddah-Beautiful_Creatures_Zoo-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>. * 1895 -ൽ വെസ്മി മുബാറക് അൽ-വെസ്മി എന്ന വ്യക്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം പരിശ്രമത്താൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ് ജിദ്ദ നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും പത്തു കിലോ മീറ്റർ ദൂരെ തഹലിയയിലുള്ള മൃഗ ശാല. സൗദി അറേബ്യയിൽ നിന്നും വിദേശത്തു നിന്നും ഉള്ള ഇരുന്നൂറ്റി അമ്പതിൽ പരം സസ്തനികൾ ഇപ്പോൾ ഇവിടെയുണ്ട്. === തായിഫ് === [[പ്രമാണം:Taifroad.jpg|right|thumb|തായിഫിലേക്കുള്ള പാതയിലെ മനോഹരമായ മല നിരകൾ ]] ജിദ്ദ പട്ടണത്തിൽ നിന്നും രണ്ടുമണിക്കൂർ കാർ യാത്ര ചെയ്‌താൽ എത്താവുന്ന [[താഇഫ്]], കുന്നുകളും മലകളും നിറഞ്ഞ പ്രദേശമാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 1,879 m (6,160 ft) ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തായിഫ്‌, സൗദി അറേബ്യയുടെ കാർഷികമേഖല കൂടിയാണ്. കൂടാതെ വാർഡ്‌ തായിഫി (തായിഫ് റോസാപ്പൂ), ലാവണ്ടാർ എന്നിവയടക്കം പൂക്കൃഷിയും ധാരാളമായി ഇവിടെയുണ്ട്. ജിദ്ദ പട്ടണത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, തണുത്ത കാലാവസ്ഥയും വർഷത്തിൽ നിരവധി തവണ ഇടിയോടു കൂടിയ മഴയും ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ് തായിഫ്‌. '''റോസാപ്പൂമേള''' തായിഫിൽ വർഷം തോറും നടക്കാറുള്ള റോസാപ്പൂമേള കാണാൻ സൗദിയുടെ വിവിധ പ്രവിശ്യകളിൽനിന്ന് ആയിരക്കണക്കിനു പേർ എത്താറുണ്ട്. ലൂന പാർക്കിനടുത്ത അൽസിഭാദ് ഗാർഡനിൽ ഒരുക്കുന്ന മേളയോടനുബന്ധിച്ച് തായിഫ് നഗരസഭ ഭീമൻ പൂക്കളം ഒരുക്കാറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010042069915 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-25 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728115945/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010042069915 |url-status=dead }}</ref>‌. മേള രണ്ടാഴ്ച നീണ്ടുനില്ക്കും. പുഷ്പപ്രദർശനത്തോടനുബന്ധിച്ച് വിവിധ സാംസ്‌കാരികപരിപാടികളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. തായിഫിൽ റോസാപ്പൂ വിളവെടുപ്പുകാലമായ മാർച്ച്‌-ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലാണ് പുഷ്പമേള നടക്കുന്നത്. തായിഫിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ 760 റോസാപ്പൂതോട്ടങ്ങളും ഇതിനായുള്ള 23 ഫാക്ടറികളും ഉണ്ട്. ഓരോ വർഷവും 233 ദശലക്ഷം റോസാപ്പൂക്കളാണ് ഇവിടെനിന്നും വിളവെടുക്കുന്നത്. ശഫാ, അനുഹദാ, ബനു സഅദ് മേഖലകളിലാണ് റോസാപ്പൂ തോട്ടങ്ങളുള്ളത്. മേളയിൽ പുഷ്പകർഷകർക്ക് പോത്സാഹനം നൽകുന്ന വിവിധ പരിപാടികളും നടക്കുന്നു<ref>http://events.alriyadh.gov.sa/sites/English/Events/Lists/Events%20List/DispForm.aspx?ID=2980{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === മൂൺ പർവതം === മറ്റൊരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായ മൂൺ പർവതത്തിലേക്ക്‌ (moon mountain/ജബൽ അൽ-ഖമർ) ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 45 മിനിട്ടു കാർ യാത്ര ചെയ്‌താൽ എത്താവുന്നതാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.rockclimbing.com/routes/Asia/Saudi_Arabia/Jeddah/Jebal_Al_Qamr__Moon_Mountain_/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100317142312/http://www.rockclimbing.com/routes/Asia/Saudi_Arabia/Jeddah/Jebal_Al_Qamr__Moon_Mountain_ |url-status=dead }}</ref>. വളരെ ഉയരം തോന്നിക്കുന്ന ഈ പർവതത്തിലേക്ക് ചെറിയ പരിശ്രമം നടത്തി കയറാൻ സാധിക്കും. === ശറഫിയ്യ === ജിദ്ദയിലെ മലയാളികളുടെ കേന്ദ്രമായി അറിയപ്പെടുന്ന ശറഫിയ്യ പ്രധാന വാണിജ്യകേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. ഒട്ടുമിക്ക മലയാളി പ്രവാസി സംഘടനകളുടെയും ജിദ്ദയിലെ ആസ്ഥാനം ശറഫിയ്യയിലാണ്. വാരാന്ത്യ അവധി ദിവസങ്ങളും വിശേഷ ദിവസങ്ങളിലും മലയാളികൾ ഇവിടെ ഒത്തുകൂടാറുണ്ട്. കേരളീയ ഭക്ഷണശാലകൾ, വസ്ത്രസ്ഥാപനങ്ങൾ, ആശുപത്രികൾ, കൂടാതെ കേരളത്തിൽ നിന്നും വരുന്ന പഴം, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവയുടെ ജിദ്ദയിലെ കേന്ദ്രവും ശറഫിയയാണ്. കേരളത്തിന്റെ ആഘോഷമായ ഓണം ഇവിടെ ഹോട്ടലുകളിലും മറ്റും പ്രത്യേക ഓണസദ്യ ഒരുക്കി ആഘോഷിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ നിന്നും വരുന്ന രാഷ്ട്രീയ, സാമുദായിക നേതാക്കന്മാർക്ക് സ്വീകരണങ്ങളും സൗദി നിയമപരിധിക്കുള്ളിൽ നിന്നുള്ള പൊതുയോഗങ്ങളും മറ്റു വിനോദ പരിപാടികളും ശറഫിയയിൽ സാധാരണയായി നടക്കാറുണ്ട്<ref>http://www.madhyamam.in/story/%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%A3%E0%B4%B1%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D-%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%89%E0%B4%9C%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B4%B2-%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B4%B0%E0%B4%A3%E0%B4%82</ref>. === ബാബ് മക്ക (മക്ക ഗേറ്റ്) === [[പ്രമാണം:Bab makkah.jpg|left|thumb|പഴയ ജിദ്ദയിലെ മക്കയിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം (ബാബ് മക്ക)]] നഗരഹൃദയമായ ബാബ് മക്കയിലെ തിരക്ക് കൂടിയ വാണിജ്യമേഖലയിലാണ് ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള മക്ക ഗേറ്റ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മക്കയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബാബുമക്കയിൽ ജിദ്ദയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള റോഡുകളിൽ പുരാതനകാലത്ത് നിർമിച്ച കവാടങ്ങളും ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു. ജിദ്ദ നഗരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും ഉള്ള ബസുകൾ ഈ മക്ക ഗേറ്റിനടുത്തു നിന്നും ആണ് പുറപ്പെടുന്നത്. സിത്തീൻ സ്ട്രീറ്റ് വഴി ഭവാതി, ഹായിൽ സ്ട്രീറ്റ് വഴി അൽ-റുവൈസ്, പഴയ മക്ക റോഡുവഴി കിലോ 14, ഹലഗ, മദീന റോഡ്‌ വഴി രിഹേലി എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കാണ് ഇവിടെ നിന്നും പ്രധാനമായും ബസ് സർവീസ് ഉള്ളത്. മക്ക ഗേറ്റ് എന്ന വാക്കിന്റെ അറബിപദമായ ബാബ് മക്ക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പ്രദേശം ജിദ്ദയിലെ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളുടെ മൊത്ത വിതരണകേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. ജിദ്ദയിലെ പുരാതനമായ നിരവധി സൂഖുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. കൂടാതെ ഹവ്വ ഖബറിടവും ഇവിടെയാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് .<ref>http://www.tripadvisor.com/Travel-g295419-d319518/Jeddah:Saudi-Arabia:Makkah.Gate.html</ref>. === അൽ ബലദ് === [[പ്രമാണം:Albalad.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ അൽ-ബലദ്, രാത്രി ദൃശ്യം]] ജിദ്ദയുടെ ചരിത്ര ശേഷിപ്പുകൾ അടങ്ങിയ പുരാതന മേഖലയാണ് അൽ-ബലദ്. 2500 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് മുക്കുവ ഗ്രാമ മായിരുന്ന ഇവിടം ഇന്ന് ജിദ്ദയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഷോപ്പിംഗ്‌ കേന്ദ്രമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.middleeasthub.com/saudi-arabia/tourist-attractions/al-balad-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-10-18 |archive-date=2009-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091024081907/http://www.middleeasthub.com/saudi-arabia/tourist-attractions/al-balad-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>. നഗര പരിഷ്കരണങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും ഇവിടുത്തെ പുരാതന കെട്ടിടങ്ങൾ ജിദ്ദ നഗരസഭ പഴയ പടി നില നിർത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>http://www.saudicaves.com/saudi/oldjeddah.html</ref>. ആഭരണങ്ങൾ, ഫാഷൻ വസ്ത്രങ്ങൾ, ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഉപകരണങ്ങൾ, അടക്കം വിപുലമായ കച്ചവട സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ആധുനിക വാണിജ്യ സ്ഥാപങ്ങളും അൽ ബലദ് മുതൽ ബാബ് മക്ക വരെ പറന്നു കിടക്കുന്ന പരമ്പരാഗതമായ കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങളും അടങ്ങിയ പ്രദേശമാണ് അൽ ബലദ്. ജിദ്ദ തുറമുഖം ഇവിടെയാണ്‌. === തഹലിയ തെരുവ് === [[പ്രമാണം:Jeddah tahlia.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|തഹലിയ തെരുവിന്റെ ഒരു ദൃശ്യം]] ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന ഫാഷൻ വസ്ത്ര വ്യാപാര കേന്ദ്രമായ തഹലിയ തെരുവ് പ്രിൻസ് മുഹമ്മദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സ്ട്രീറ്റ് എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ലോകോത്തര ഫാഷൻ സ്ഥാപനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ സമ്പന്ന പ്രദേശമായ തഹലിയ തെരുവ് [[പാരിസ്|പാരീസിലെ]] ചാംസ് എലിസീസ് സ്ട്രീറ്റിന്റെ പ്രതീതി ജനിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ്<ref>http://www.hotelsinjeddah.com/shops-jeddah/</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hoteltravel.com/saudi_arabia/jeddah/guides/sightseeing.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-19 |archive-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100222024931/http://www.hoteltravel.com/saudi_arabia/jeddah/guides/sightseeing.htm |url-status=dead }}</ref>. കുട്ടികൾക്കുള്ള വിനോദ കേന്ദ്രങ്ങളടങ്ങിയ ആധുനിക സജ്ജീകരണങ്ങളോട് കൂടിയ നിരവധി ഷോപ്പിംഗ്‌ കേന്ദ്രങ്ങളും പ്രമുഖ ഭക്ഷണ ശാലകളും അടങ്ങിയ ഈ തെരുവ് ജിദ്ദയിലെ [[ചെങ്കടൽ]] തീരം വരെ നീണ്ടു കിടക്കുന്നു. അൽ-തഹലിയ മാൾ, സെറാഫി മെഗാ മാൾ, നുജൂദ് സെന്റർ തുടങ്ങിയവ ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ഷോപ്പിംഗ്‌ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/things-to-do-in-jeddah/shopping-in-jeddah/al-tahlia-center-in-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-08 |archive-date=2010-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100105180040/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/things-to-do-in-jeddah/shopping-in-jeddah/al-tahlia-center-in-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>. === അൽ റുവൈസ് === [[പ്രമാണം:Ruwais Cemetery.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|അൽ-റുവൈസ് ഖബര്സ്ഥാൻ, ജിദ്ദ]] ജിദ്ദ പട്ടണത്തിലെ പഴയ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അൽ റുവൈസ്. ജിദ്ദ നഗരത്തെ സൗന്ദര്യവല്ക്കരിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചു നീക്കി പൂർണമായും ആധുനികവൽക്കരിച്ചു കൊണ്ട് റുവൈസ് പ്രദേശം പുനർ നിർമ്മിക്കാൻ ജിദ്ദാ നഗരസഭ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായി റുവൈസ് മേഖലയിൽ നിന്നും 3000 പഴയ കെട്ടിടങ്ങളാണ് പൊളിച്ചു മാറ്റുന്നത്. ഇവിടങ്ങളിൽ നിന്നും കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെടുന്നവർക്ക് ജിദ്ദയുടെ കിഴക്കൻ മേഖലയിൽ പ്രത്യേക താമസകേന്ദ്രം ഒരുക്കുന്നുണ്ട്‌<ref>{{Cite web |url=http://www.ruwaisjeddah.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100307043001/http://www.ruwaisjeddah.com/ |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.arabnews.com/?page=1&section=0&article=123376&d=8&m=6&y=2009</ref>. ജിദ്ദയിൽ വെച്ച് മരണപ്പെട്ട മുൻ [[ഉഗാണ്ട|ഉഗാണ്ടൻ]] ഭരണാധികാരി [[ഇദി അമീൻ|ഇദി അമീനെ]] അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്ന റുവൈസ് ശ്മശാനം ഇവിടെയാണ്‌<ref>http://www.usatoday.com/news/world/2003-08-16-amin-obit_x.htm</ref>. സൈനിക അട്ടിമറിയിലൂടെ പുറത്താക്കപ്പെട്ട മുൻ പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[നവാസ് ഷെരീഫ്|നവാസ് ഷെരീഫിനു]] സൗദി അറേബ്യൻ ഭരണകൂടം അഭയം നൽകി താമസിപ്പിച്ചിരുന്നത് അൽ റുവൈസിലെ സുറൂർ പാലസില് ‍ആയിരുന്നു<ref>http://www.arabnews.com/?page=4&section=0&article=58838&d=11&m=2&y=2005</ref>. === ആഘോഷങ്ങൾ === ജിദ്ദയിലെ ആഘോഷങ്ങളെ മതപരം ,സാംസ്കാരികം, സാമൂഹികം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മതപരമായ ആഘോഷങ്ങളായ [[ഈദുൽ ഫിത്ർ|ചെറിയ പെരുന്നാൾ]], [[ഈദുൽ അദ്‌ഹ|ബലി പെരുന്നാൾ]] എന്നിവ വളരെ ആഘോഷപൂർവ്വം ഇവിടെ കൊണ്ടാടുന്നു. [[വെള്ളി (ദിവസം)|വെള്ളി]], [[ശനി (ദിവസം)|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങൾ ആണ് വാരാന്ത്യ അവധിദിനങ്ങൾ. പൊതു അവധിദിനങ്ങൾ മുസ്ലിം കലണ്ടർ പ്രകാരം ആണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജിദ്ദയിലെ പരമ്പരാഗതമായ നൃത്തരൂപമാണ് അൽ-മിസ്മർ. ചെണ്ടയും പരമ്പരാഗതമായ വാദ്യോപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് നടത്തുന്ന ഈ നൃത്തം ജിദ്ദയിൽ നിന്നും ഉടലെടുത്ത ഒരു കലാരൂപമാണ്‌. <ref>http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-festivals-%26-events/index.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഈദുൽ ഫിത്വർ ദിനത്തിൽ വിപുലമായ ആഘോഷ പരിപാടികളാണ് ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ നടക്കുന്നത്. വർണാഭമായ വൈദ്യുത വിളക്കുകളാൽ നഗരം അലങ്കരിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്കും യുവാക്കൾക്കും കുടുംബങ്ങൾക്കും വിനോദ, സാംസ്‌കാരിക പരിപാടികൾ മുനിസിപ്പാലിറ്റി ഇൻഫർമേഷൻ സെന്റർ ഒരുക്കാറുണ്ട്‌. പരമ്പരാഗത നൃത്തങ്ങൾ, ഗാനമേള, നാടകം തുടങ്ങിയവയും വിനോദ മൽസര പരിപാടികളും നടത്തുന്നു. പെരുന്നാളിനോടനുബന്ധിച്ച് ജിദ്ദയിലെ പല മലയാളി കൂട്ടായ്മകളും വിനോദ-സാംസ്‌കാരിക പരിപാടികൾ ഒരുക്കുന്നു. ഈദ് സംഗമം, വിനോദ യാത്ര, കപ്പൽയാത്ര, ചരിത്രപ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിലെ സന്ദർശനം തുടങ്ങിയവ സംഘടിപ്പിച്ചാണ് ചില മലയാളി കൂട്ടായ്മകൾ പെരുന്നാൾ ആഘോഷിക്കുന്നത്. '''ടൂ‌റിസം ഫെസ്റ്റിവൽ''' ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന വിനോദ, വിസ്മയ പരിപാടിയാണ് വേനൽക്കാല ടൂ‌റിസം ഫെസ്റ്റിവൽ (Jeddah Summer Tourism Festival). ജിദ്ദ കടൽതീരം കേന്ദ്രീകരിച്ചു നടക്കുന്ന ഈ ഫെസ്റ്റിവലിന് പട്ടണത്തിലെ പഴയ ശേഷിപ്പുകളും ആധുനിക കെട്ടിടങ്ങളും ഷോപ്പിംഗ്‌ സെന്ററുകളും പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ ആണ്. ജിദ്ദ ടൂറിസം ഫെസ്റ്റിവൽ തുടങ്ങിയത് 2000 മുതലാണ്‌. സൗദി അറേബ്യയിൽ സ്കൂൾ അവധിക്കാലമായ ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിലാണ് ഈ ഫെസ്റ്റിവൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്‌. ജിദ്ദ ബീച്ചിൽ വർണാഭമായ കരിമരുന്നിന്റെ അകമ്പടിയോടെ തുടങ്ങുന്ന ഫെസ്റ്റിവലിന്‌ വിവിധ വിനോദപരിപാടികളും സർക്കസ്‌, സംഗീത വിരുന്നുകൾ , ഒട്ടകസവാരി, കുതിരസവാരി എന്നിവയും കൊഴുപ്പേകും. ജിദ്ദ നിവാസികളെ കൂടാതെ സൗദിയിലെ മറ്റു പ്രവിശ്യകളിൽ നിന്നുള്ളവരും വിദേശികളും വർഷം തോറും ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentid=20121231147643 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-26 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728113014/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentid=20121231147643 |url-status=dead }}</ref> == അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ == === പാർപ്പിടം === സ്വദേശികളും വിദേശികളുമായ ഭൂരിഭാഗം കുടുംബങ്ങളും ഇവിടെ വാടക കെട്ടിടങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ജിദ്ദയിൽ മറ്റു സൗദി അറേബ്യൻ നഗരങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കെട്ടിടവാടക കൂടുതലാണ്. സൗദിയിലെ ഏറ്റവും ചെലവു കൂടിയ നഗരം ജിദ്ദയാണന്ന് [[സൗദി മോണിറ്ററിംഗ് ഏജൻസി]] (സാമ) പുറത്തിറക്കിയ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. ഭക്ഷണ പദാർഥങ്ങൾക്കും മറ്റു ദൈനംദിനാവശ്യങ്ങൾക്കും വരുന്ന ചെലവിനേക്കാൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വർധന ഉണ്ടായത് കെട്ടിട വാടകയിലാണെന്നും എടുത്തുപറയുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദയിൽ മിക്ക സ്ഥാപനങ്ങളും തങ്ങളുടെ തൊഴിലാളികൾക്ക് താമസ സൗകര്യം ഒരുക്കാറില്ല. ചില സ്ഥാപനങ്ങൾ താമസത്തിനായി അലവൻസ് നൽകാറുണ്ട്. തുച്ഛവരുമാനത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഭൂരിഭാഗം വിദേശികൾക്കും കെട്ടിട വാടക ഒരു വലിയ ബാദ്ധ്യതയാണ്. പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾ വീണ് ആളപായമുണ്ടാവുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി പഴകിയതും ജീർണ്ണിച്ചതുമായ കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചുനീക്കുന്ന നടപടി നഗരസഭ ദ്രുതഗതിയിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മേൽവിലാസം വേഗത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ജിദ്ദയിലെ മുഴുവൻ ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകളിലെ വീടുകൾക്കും കെട്ടിടങ്ങൾക്കും ബാർ കോഡുകൾ (ഇലക്ട്രോണിക് നമ്പറുകൾ) ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ജിയോഗ്രഫിക്കൽ ഇൻഫർമേഷൻ സംവിധാനവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ വീട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം വേഗത്തിലറിയണമെങ്കിൽ കെട്ടിട ബാർകോഡോ നമ്പറോ നൽകിയാൽ മതി. പോസ്റ്റൽ സംവിധാനവും വീടുകളുടെ നമ്പറും ഉപയോഗിച്ച് വീട്ട് അഡ്രസ്സുകൾ ഏകീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. === ജലവിതരണം === [[പ്രമാണം:Jeddah water service.jpg|right|thumb|ജിദ്ദയിൽ ജലവിതരണം നടത്തുന്ന നാഷണൽ വാട്ടർ കമ്പനിയുടെ ടാങ്കർ]] ജിദ്ദയിലെ കുടിവെള്ള വിതരണം സ്വകാര്യ കമ്പനികൾ ആണ് നിർവഹിക്കുന്നത്. കുടിവെള്ളത്തിനു ശുദ്ധജല സംഭരണികളോ [[കിണർ|കിണറുകളോ]] ഇല്ലാത്തതിനാൽ സ്വകാര്യ കമ്പനികൾ [[വെള്ളം]] ശുദ്ധീകരിച്ചു ബോട്ടിലുകളിൽ നിറച്ചു ആവശ്യക്കാർക്ക് നേരിട്ട് എത്തിച്ചു കൊടുക്കുന്നു. കച്ചവടസ്ഥാപനങ്ങളിലും ഇത്തരം ബോട്ടിലുകൾ ലഭ്യമാണ്. മറ്റു ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള വെള്ളം വിതരണം ചെയ്യുന്നത് നാഷണൽ വാട്ടർ കമ്പനി എന്ന സ്വകാര്യസ്ഥാപനമാണ്‌. [[കടൽ ]] വെള്ളം തഹ്ലിയയിലുള്ള പ്ലാന്റിൽ വെച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം ഭുഗർഭ പൈപ്പ് ലൈൻ വഴിയാണ് നഗരത്തിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളിൽ എത്തിക്കുന്നത്. എങ്കിലും ഉയർന്നു വരുന്ന ജനസംഖ്യയും പുതിയ കെട്ടിടങ്ങളും കാരണം ജിദ്ദയുടെ ഭൂരിപക്ഷം സ്ഥലങ്ങളിലും ഇപ്പോൾ വെള്ളത്തിന്‌ രൂക്ഷമായ ക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇത്തരം അവസരങ്ങളിൽ 24 മണിക്കൂറും സേവനം നടത്തുന്ന നാഷണൽ വാട്ടർ കമ്പനിയുടെ ടാങ്കർ ലോറികൾ ലഭ്യമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.nwc.com.sa/company.aspx?pageid=24&mid=2 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-27 |archive-date=2010-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128115025/http://www.nwc.com.sa/company.aspx?pageid=24&mid=2 |url-status=dead }}</ref>. === വൈദ്യുതി === [[പ്രമാണം:Sec jeddah.jpg|left|thumb|സൗദി വൈദ്യുതി വകുപ്പിന്റെ ജിദ്ദയിലെ ആസ്ഥാന മന്ദിരം|കണ്ണി=Special:FilePath/Sec_jeddah.jpg]] ജിദ്ദയടക്കം സൗദി അറേബ്യയിലെ മറ്റെല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും സൗദി ഇലക്ട്രിസിറ്റി കമ്പനിയാണ് [[വൈദ്യുതി]] വിതരണം നടത്തുന്നത്<ref name= />. [[പെട്രോളിയം]] ഉല്പന്നങ്ങളുടെ ഉല്പാദനകേന്ദ്രമായ ഇവിടെ [[ഡീസൽ ]]നിലയങ്ങളിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി നിർമ്മിക്കുന്നതിനാൽ വൈദ്യുതിക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. വൈദ്യുതി മേഖലയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി സൗദി അറേബ്യയിലെ വൈദ്യുതി കമ്പനിയിൽ പുതിയ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി കമ്പനിയെ വിഭജിച്ച് ഉത്പാദനം, വിതരണം എന്നിവയെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാനാണു തീരുമാനം. കമ്പനി വിഭജനത്തിനായി [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] കൺസൾട്ട് കമ്പനിയുമായി കരാറിൽ ഒപ്പിട്ടു. പുതിയ പദ്ധതി മൂലം വൈദ്യുതി സേവനം മെച്ചപ്പെടുത്താനാണു തീരുമാനം. പദ്ധതിയുടെ പ്രവർത്തനം പൂർണമായും സൗദി ഇലക്ട്രിസിറ്റി കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരിക്കും === ടെലിഫോൺ === [[പ്രമാണം:Stc jeddah.jpg|right|thumb|സൗദി ടെലികോം കമ്പനിയുടെ ജിദ്ദയിലെ ഒരു ശാഖ]] സൗദി ഗവണ്മെന്റിനു ഓഹരിപങ്കാളിത്തമുള്ള [[സൗദി ടെലികോം കമ്പനി]] (STC) യാണ് ജിദ്ദയിലെയും പ്രധാന ഇന്റർനെറ്റ്‌, ടെലിഫോൺ സേവനദാതാക്കൾ. കൂടാതെ യു. എ. ഇ കമ്പനിയായ [[ഇത്തിസലാത്ത്]] ഇന്റർ നാഷണലിന്റെ [[മൊബൈലി]], കുവൈറ്റ്‌ കമ്പനിയായ സൈൻ എന്നിവയും ഇന്റർനെറ്റ്‌, മൊബൈൽ ടെലിഫോൺ സേവനം നൽകുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.bi-me.com/main.php?id=21462&t=1 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-27 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728113619/http://www.bi-me.com/main.php?id=21462&t=1 |url-status=dead }}</ref>. ലോകനിലവാരത്തിലുള്ള ഇന്റർനെറ്റ്‌, മൊബൈൽ സേവനം നൽകുന്ന കമ്പനികൾ 2006 മുതൽ ത്രീ ജി, ബ്രോഡ്‌ ബാൻഡ് സൗകര്യങ്ങളോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.ameinfo.com/87013.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-27 |archive-date=2010-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100129035837/http://www.ameinfo.com/87013.html |url-status=dead }}</ref>. എസ്. ടി. സി ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളായ [[ഫിലിപ്പൈൻസ്]], [[ഇന്തോനേഷ്യ]], [[ശ്രീലങ്ക]], [[പാകിസ്താൻ]], [[ഇന്ത്യ]], [[ജോർദാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ മൊബൈൽ കമ്പനികളുമായി സഹകരിച്ചു ക്രെഡിറ്റ്‌ ട്രാൻസ്ഫർ സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ സ്വകാര്യ മൊബൈൽ ദാദാക്കളായ [[റിലയൻസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്|റിലയൻസ്]], [[ഐഡിയ]], [[വോഡാഫോൺ]], [[എയർടെൽ]], [[ടാറ്റ]], [[എയർസെൽ]] എന്നിവയിലേക്കാണ് എസ. ടി. സി യിൽ നിന്നും ക്രെഡിറ്റ്‌ കൈമാറ്റം സംവിധാനമുള്ളത്. കൂടാതെ സൗദിയിൽ സ്വന്തം കമ്പനിയുടെ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് തമ്മിൽ സൗജന്യമായി ക്രെഡിറ്റ്‌ കൈമാറ്റം എസ്‌. ടി. സി യും മൊബൈലിയും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.stc.com.sa/cws/portal/en/individual/ind-aljawal/ind-alj-start/ind-alj-str-prepaid/ind-alj-str-prepaid-credtrfer |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-16 |archive-date=2010-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100301090500/http://www.stc.com.sa/cws/portal/en/individual/ind-aljawal/ind-alj-start/ind-alj-str-prepaid/ind-alj-str-prepaid-credtrfer |url-status=dead }}</ref>. === അഗ്നിശമനസേന === ജിദ്ദയിലെ [[അഗ്നി സുരക്ഷ|അഗ്നിശമന സേന]] സിവിൽ ഡിഫെൻസിനു കീഴിൽ ആണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കടുത്ത [[ചൂട്]] കാലത്ത്, അമിത [[വൈദ്യുതി]] ഉപയോഗം കാരണം ഉണ്ടാകുന്നതുമായ തീ പിടുത്തങ്ങൾ നേരിടുന്നതിനു ഹെലികോപ്ടറുകൾ അടക്കമുള്ള ആധുനിക സജ്ജീകരണങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. == ഗതാഗതം == സൗദി അറേബ്യയുടെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജിദ്ദയിൽ ഏതാണ്ട് 3 മില്യൺ ജനങ്ങളാണുള്ളത്. ഇവർക്കാവശ്യമായ ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാൻ നിലവിലെ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് കഴിയാത്തതിനാൽ പുതിയ നിരവധി പദ്ധതിയുമായി അധികൃതർ മുന്നോട്ട് പോകുന്നുണ്ട്. ലോക മുസ്ലിംകളുടെ ആരാധനാ കേന്ദ്രങ്ങളായ [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള തീർഥാടകർ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളവും തുറമുഖവും ആണ് പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. === കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ വിമാനത്താവളം === [[പ്രമാണം:KAAirport-NT.JPG|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിലെ ഹജ്ജ്‌ ടെർമിനൽ]] [[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]] തീർത്ഥാടകരുടെ മുഖ്യ പ്രവേശന കവാടവും രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയതുമായ വിമാനത്താവളമാണ് ജിദ്ദ [[കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ വിമാനത്താവളം]]. ലോകത്തെ തിരക്ക് പിടിച്ച വിമാനത്താവളങ്ങളിൽ ഒന്നായ ജിദ്ദയിലെ കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ വിമാനത്താവളം നാല് ടെർ‍മിനലുകളാൽ വേർ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. വി ഐ പി കൾക്കുള്ള റോയൽ ടെർമിനൽ, വിദേശ വിമാന സർവീസുകൾക്കുള്ള വിദേശ ടെർമിനൽ, ദേശീയ വിമാന കമ്പനിയായ [[സൗദി അറേബ്യൻ എയർലൈൻസ്‌|സൌദിയ എയർലൈൻസിനു]] മാത്രമായുള്ള സൗദിയ ടെർമിനൽ, ഒരേ സമയം 80,000 തീർഥാടകരെ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന പിൽഗ്രിമേജ് ടെർമിനൽ എന്നിവയാണ്<ref>{{Cite web |url=http://jeddah.airporthotelservice.com/jeddah_airport.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091212102240/http://jeddah.airporthotelservice.com/jeddah_airport.html |url-status=dead }}</ref>. ഒരു കോടിയിലധികം യാത്രക്കാർ ഓരോ വർഷവും ഈ വിമാനത്താവളത്തിലൂടെ യാത്ര ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദയിലെ അന്തർദേശീയ വിമാനത്താവളത്തിൽ പുതിയ വികസന പദ്ധതികൾ നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു . ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളായ മക്കയിലേക്കും മദീനയിലേക്കുമുള്ള തീർത്ഥാടകൾ വന്നിങ്ങുന്ന ജിദ്ദ കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് രാഷ്ട്രാന്തരീയ വിമാനത്താവളത്തെ എല്ലാ അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളുമുള്ള ഹൈടെക് എയർപോർട്ടായി മാറ്റാനാണ് സൗദി ഭരണകൂടം ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. പ്രതിവർഷം മൂന്നു കോടി യാത്രക്കാരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പാകത്തിലാണ് വിമാനത്താവള വികസനം നടപ്പാക്കുന്നത്. 6,70,000 ചതുരശ്ര മീറ്ററിലാണ് യാത്രക്കാർക്കായി ലോഞ്ചുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഇതിൽ രണ്ടെണ്ണം ആഭ്യന്തര യാത്രക്കാർക്കും രണ്ടെണ്ണം അന്താരാഷ്ട്ര യാത്രക്കാർക്കുമാണ്. 200 കൗണ്ടറുകളിൽ ലഗേജുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ അത്യാധുനിക സംവിധാനമുണ്ടാകും. ആഭ്യന്തര, വിദേശ യാത്രക്കാർക്ക് വിമാനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ 96 എയ്‌റോബ്രിഡ്ജുകളാണ് ഒരുക്കുന്നത്. ജനറൽ അതോറിറ്റി ഓഫ് സിവിൽ ഏവിയേഷന്റെ മാർഗനിർദ്ദേശപ്രകാരം സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തത്തോടെ എയർപോർട്ട് സിറ്റിയാക്കി മാറ്റുകയാണ് ജിദ്ദയിലെ കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്തർദേശീയ വിമാനത്താവളം. വിമാനത്താവളത്തോടനുബന്ധിച്ച് എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളുമുള്ള ഒരു സിറ്റി തന്നെ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകൾ, ഷോപ്പിംഗ് മാളുകൾ, റിക്രിയേഷൻ സെന്ററുകൾ, എക്സിബിഷൻ ഹാളുകൾ എന്നിവക്ക് പുറമെ വിനോദ സഞ്ചാരികൾക്ക് സഹായം നൽകുന്നതിനുള്ള കേന്ദ്രവുമുണ്ടാകും. ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്, ബിസിനസ് ക്ലാസ് യാത്രക്കാർക്ക് നാല് പ്രത്യേക ലോഞ്ചുകളും അൽഹറമൈൻ റെയിൽവേ യാത്രക്കാർക്കായി പ്രത്യേക കേന്ദ്രവും 133 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള എയർ ട്രാഫിക് കൺട്രോൾ ടവറും പദ്ധതിയിലുൾപ്പെടും. ലോകത്തെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൺട്രോൾ ടവറായിരിക്കും ഇത്. ഇതിനുപുറമെ ഡ്യൂട്ടി ഫ്രീ ഷോപ്പുകൾ, കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങൾ, ഹോട്ടലുകൾ, മറ്റ് സേവന കേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് പുതിയ വിമാനത്താവള വികസന പദ്ധതി. ==== ഹജ്ജ് ടെർമിനൽ ==== [[പ്രമാണം:Haj terminal.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ഹജ്ജ്‌ ടെർമിനൽ - പുറത്തു നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] ലോകത്തിലെ നാലാമത്തെ വലിയ ടെർമിനൽ ആയ ജിദ്ദ ഹജ്ജ്‌ ടെർമിനൽ അഞ്ചു മില്ല്യൻ ചതുരശ്ര അടി (465,000m²) വിസ്തീർണമുണ്ട്<ref>http://www.airport-technology.com/projects/abdul_aziz/</ref>. ഇരുഹറമുകളിലേക്കും വിമാനമാർഗ്ഗമെത്തുന്ന തീർഥാടകരെ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് ഹജ്ജ് ടെർമിനലിന്റെ നിർമ്മാണം 1981ലാണ് പൂർത്തിയായത്. എസ്.ഒ.എം (Skidmore, Owings & Merril) ഗ്രൂപ്പ് അതിന്റെ [[ചിക്കാഗോ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]] ഓഫീസുകളിൽ വെച്ചാണ് ഇതിന്റെ പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കിയത്. 125 ഏക്കർ സ്ഥലത്ത് കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിനോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ഹജ്ജ് ടെർമിനലിൽ ഒരേ സമയം 80,000 പേരെ ഉൾക്കൊള്ളാനാവും. [[മക്ക|മക്കയിലെ]] [[ഹജ്ജ്|ഹജ്ജിന്റെ]] പ്രധാന കേന്ദ്രീകരണ സ്ഥലമായ [[മിന|മിനായിലെ]] തമ്പുകളുടെ മേൽക്കൂരയുടെ മാതൃകയിൽ നിർമിച്ച 100 ഏക്കറിൽ (405,000m²) കൂടുതൽ വിശാലമായ സ്ഥലവും ഇതിലടങ്ങിയിരിക്കുന്നു<ref>http://www.hajinformation.com/main/h302.htm</ref>. ഹജ്ജ്‌ സീസണിൽ മൂന്നു മാസം മാത്രം സജീവമാകുന്ന ഈ ടെർമിനൽ പിന്നീട് അടച്ചിടുന്നു. പരിസ്ഥിതി സംബന്ധമായ എല്ലാ വശങ്ങളും പരിഗണിച്ച്, ആകർഷകവും മികവാർന്നതുമായ രീതിയിൽ നിർമിച്ച ഹജ്ജ് ടെർമിനലിന്റെ [[വാസ്തുശാസ്ത്രം|വാസ്തുശിൽപ]] രൂപകൽപനക്ക് നിരവധി ദേശീയ അന്താരാഷ്ട്ര അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. {| class="wikitable" |- ! വർഷം ! മൊത്തം യാത്രക്കാർ ! പറന്നുയർന്ന വിമാനങ്ങൾ |- | 1999 | 10,149,000 | 73,747 |- | 2000 | 10,465,000 | 72,702 |- | 2001 | 10,237,000 | 70,232 |- | 2002 | 10,849,000 | 70,932 |- | 2003 | 11,248,000 | 72,384 |} === ജിദ്ദ ഇസ്ലാമിക തുറമുഖം === [[പ്രമാണം:Jeddah-seaport-saudiarabia.PNG|left|thumb|ജിദ്ദ തുറമുഖം]] 1300 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് പണിത ജിദ്ദയിലെ കിംഗ്‌ സൌദ്‌ അന്താരാഷ്‌ട്ര തുറമുഖം ചെങ്കടൽ തീരത്തെ ഏറ്റവും പഴയ തുറമുഖമാണ്. ഇവിടേക്കുള്ള വിമാന സർവീസുകൾ തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നടക്കം തീർഥാടകർ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ഈ തുറമുഖം ഇസ്ലാമിക തുറമുഖം എന്ന പേരിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/General_Tips-Jiddah-Jiddah_Sea_Port-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501191711/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/General_Tips-Jiddah-Jiddah_Sea_Port-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>. മുസ്ലിംകളുടെ മൂന്നാം ഖലീഫയായ ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ നിർമിച്ച ജിദ്ദ തുറമുഖം പിന്നീട് വലിയ കപ്പലുകൾ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന രീതിയിൽ ആധുനികവൽക്കരിച്ചു. തുറമുഖനഗരം എന്ന നിലയിൽ മധ്യ പൗരസ്ത്യ ദേശത്ത് സൂയസ് കനാലിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിന് നങ്കൂരമിടാൻ കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമായ സ്ഥലമാണ് ജിദ്ദ. സൗദി അറേബ്യയിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലുതാണ് ജിദ്ദയിലെ ഇസ്ലാമിക് തുറമുഖം (ജെ.ഐ.സി). 32 ലക്ഷം ടി.ഇ.യു (ട്വന്റി ഫൂട്ട് ഇക്വിവലന്റ് യൂനിറ്റ്സ്, കപ്പലുകളുടെയും തുറമുഖങ്ങളുടെയും കണ്ടെയ്നർ ശേഷി കണക്കാക്കുന്ന രീതി) ആണ് ജിദ്ദ തുറമുഖത്തിന്റെ ശേഷി. രാജ്യത്തെ കണ്ടെയ്നർ നീക്കത്തിന്റെ 72 ശതമാനവും ജിദ്ദ വഴിയാണ്. [[സുഡാൻ]], [[ഡമാസ്കസ്]] ([[സിറിയ]]), [[കൈറോ]] ([[ഈജിപ്ത്‌]]), [[അമ്മാൻ]] ([[ജോർദാൻ]]), [[യു.എ.ഇ.]], പേർഷ്യന് ‍[[ഗൾഫ്‌]] മേഖല എന്നീ തുറമുഖങ്ങളിലേക്ക് ഇവിടെ നിന്നും എളുപ്പത്തിൽ എത്താൻ സാധിക്കുകയും ചെയ്യും<ref>http://www.absoluteastronomy.com/topics/Jeddah_Seaport</ref><ref>http://www.ports.gov.sa/section/full_story.cfm?aid=1605&catid=17</ref>. === റോഡ്‌ === [[പ്രമാണം:Jed bus station.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ മക്ക ഗേറ്റിനടുത്തുള്ള ടൌൺ ബസ്‌ നിലയം]] [[പ്രമാണം:Jeddh.beach-road.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|കിംഗ്‌ ഫഹദ് റോഡ്‌ ]] ജിദ്ദയിലെ മക്ക, മദീന എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ഹൈവേകൾ തിരക്ക് കൂടിയ പാതകളാണ്. ഹജ്ജ്, ഉമ്ര സമയത്ത് പട്ടണത്തിലും ജിദ്ദയിൽ നിന്ന് വിശുദ്ദ നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള പാതകളിലും ലോകത്തിനെ പല കോണുകളിൽ നിന്നും ഉള്ള തീർഥാടകരുടെ വലിയ തോതിലുള്ള തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂറും നഗരത്തിൽ കറങ്ങി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ടാക്സികളുടെ സേവനവും ഇവിടെയുണ്ട്. ജിദ്ദ പട്ടണത്തിൽ ബാബ്മക്ക( മക്കയിലേക്കുള്ള കവാടം) കേന്ദ്രീകരിച്ച് രണ്ടു റിയാലിന് സർവീസ്‌ നടത്തുന്ന ബസ്സുകളാണ് സാധാരണക്കാർ കൂടുതലായും ആശ്രയിക്കുന്നത്. നഗരത്തിലെ തിരക്ക് പിടിച്ച പാതകൾക്ക് കുറുകെ പൂർണമായും തടി കൊണ്ട് നിർമിച്ച മേൽപാലങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക്‌ വളരെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്. [[യു.എ.ഇ]], [[ബഹ്‌റൈൻ]], [[ഒമാൻ]], [[ഖത്തർ]], [[ജോർദാൻ]], [[കുവൈറ്റ്‌]], [[ഇറാഖ്‌]], [[യെമൻ]] എന്നീ അയൽ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ജിദ്ദയിൽ നിന്നും റോഡ്‌ മാർഗ്ഗം നേരിട്ടുള്ള ഗതാഗതസൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. മക്ക മദീന എന്നീ വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളിലെക്കടക്കം സൌദിയിലെ മറ്റെല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും കൂടാതെ അയൽ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും ജിദ്ദയിൽ നിന്നും ബസ്‌ സർവീസ്‌ ഉണ്ട്. നഗര കേന്ദ്രമായ അൽ ബലദിലാണു സൗദി ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്പനിയായ [[സാപ്റ്റ്‌കോ|സാപ്റ്റ്‌കോയുടെ]] [[ബസ്‌]] നിലയം. കൂടാതെ അൻപതോളം മറ്റു ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്പനികളും ജിദ്ദയിൽ സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്. ഗതാഗത തിരക്ക് മൂലം വീർപ്പു മുട്ടുന്ന നഗരത്തിലെ യാത്ര സുഗമമാക്കുന്നതിന് വേണ്ടി നിരവധി മേൽ പാലങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/how-to-get-in/transportation-in-jeddah/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090727065947/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/how-to-get-in/transportation-in-jeddah/index.html |url-status=dead }}</ref>. ജിദ്ദയിലെ റോഡുകളിൽ വാഹന തിരക്ക് കുറക്കാൻ വിവിധ പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതനുസരിച്ച് ശനി മുതൽ ബുധൻ വരെ രാവിലെ ഒമ്പത് മുതൽ ഉച്ചക്ക് 12 വരെ വെള്ളം, ഗ്യാസ്, പെട്രോൾ, ഖരമാലിന്യങ്ങൾ, മലിനജലം, ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ, സിമൻറ്, കാലികൾ, കോൺക്രീറ്റ് മിക്സ്ചർ എന്നിവ കൊണ്ടുപോകുന്ന ട്രക്കുകൾക്ക് പ്രവേശന അനുമതിയുണ്ട്. രാത്രി ഒന്ന് മുതൽ രാവിലെ ആറ് വരെ മറ്റു വിഭാഗത്തിലുള്ള ട്രക്കുകൾക്ക് അനുമതിയുണ്ട്. വ്യാഴം,വെള്ളി ദിവസങ്ങളിൽ രാത്രി ഒരു മണി മുതൽ വൈകുന്നേരം നാല് വരെ ഒരൊറ്റ സമയമാണ് ട്രക്കുകൾക്ക് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രമാണം:Medina Road - Jeddah - Saudi Arabia.jpg|thumb|center|600px|ജിദ്ദയിലെ തിരക്ക് കൂടിയ മദീന റോഡ്‌]] === റെയിൽവേ === ==== ഹറമൈൻ അതിവേഗ റെയിൽവേ ==== വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളായ മക്കയെയും മദീനയെയും സൌദി അറേബ്യയുടെ വാണിജ്യ തലസ്ഥാനമായ ജിദ്ദ വഴി ‍ബന്ധിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് 2009 ഫെബ്രുവരിയിൽ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ റെയിൽ പാതയാണ് ഹറമൈൻ അതിവേഗ [[റെയിൽ‌ ഗതാഗതം|റെയിൽവേ]] പദ്ധതി. സൌദി റെയിൽവേയുടെ ചരിത്രത്തിൽ സുപ്രധാന കാൽവെപ്പും ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർഥാടകരുടെ യാത്രാ സൌകര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ വൻ കുതിച്ചു ചാട്ടവുമാണ് ഹറമൈൻ റെയിൽവേ പദ്ധതിയിലൂടെ യാഥാർഥ്യമാവുക. മണിക്കൂറിൽ 360 കിലോമീറ്റർ വേഗത്തിലോടുന്ന വൈദ്യുത പാത വരുന്നതോടെ ഈ വഴിയുള്ള യാത്രയുടെ സൗകര്യം കൂടുകയും തീർഥാടന കാലങ്ങളിൽ മക്ക-മദീന റൂട്ടിലുള്ള തിരക്ക് ഗണ്യമായി കുറയുകയും ചെയ്യും<ref>{{Cite web |url=http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=421&secserno=427&prosecno=421 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-10 |archive-date=2009-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091218204914/http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=421&secserno=427&prosecno=421 |url-status=dead }}</ref>. മക്കയിൽ നിന്നും മദീനയിലേക്കുള്ള ഈ റെയിൽ പാതയിൽ ജിദ്ദ സെൻട്രൽ, ജിദ്ദ എയർപോർട്ട്, റാബിഗ് കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള ഏകനോമിക്‌ സിറ്റി എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്റ്റേഷനുകൾ ഉണ്ടാകും.കൂടാതെ സൗദി അറേബ്യയിലെ മറ്റു പ്രധാന നഗരങ്ങളായ റിയാദ്, ദമാം എന്നിവയടക്കം നിരവധി പ്രദേശങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പദ്ധതിയും പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിലാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=420&secserno=424&prosecno=420 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-10 |archive-date=2009-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091019193626/http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=420&secserno=424&prosecno=420 |url-status=dead }}</ref>. ==== ജിദ്ദ മെട്രോ ==== ജിദ്ദ നഗരത്തിലെ ഗതാഗത കുരുക്ക് പരിഹരിക്കുവാൻ വേണ്ടി തയ്യാറാക്കിയ പദ്ധതികളിൽ ഒന്നാണ് ജിദ്ദ മെട്രോ ലൈറ്റ് റെയിൽ‍. ജിദ്ദ നഗര ഭാഗങ്ങളും വിമാനത്താവളവും ബന്ധപ്പെടുത്തി നിർമ്മിക്കുന്ന 108 കിലോമീറ്റർ ജിദ്ദ മെട്രോ പദ്ധതിയുടെ പ്രാരംഭ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നു<ref>http://www.arabianbusiness.com/589074-officials-reveal-plan-for-jeddah-metro</ref>. മൂന്ന്‌ ലൈനുകളിലായി 46 സ്റ്റേഷനുകളാണുണ്ടാവുക. ==== മോണോ റെയിൽ ==== പൊതുഗതാഗതം കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ജിദ്ദയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മോണോ റെയിൽപദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നു. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ 108 കി.മീറ്ററിൽ മൂന്ന് പാതകളാണ് നിർമ്മിക്കുക. ഈ യെല്ലോ ലൈൻ പാതക്ക് 67 കി.മീറ്റർ നീളവും 22 സ്റ്റേഷനുകളുമുണ്ടാകും. മക്ക റോഡ് മുതൽ നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയ ഭാഗം കടന്ന് വടക്ക് അബ്ഹുർ വരെ എത്തുന്നതാണിത്. രണ്ടാമത്തെ ബ്ളൂലൈൻ പാത 24 കി.മീറ്ററിൽ 17 സ്റ്റേഷനുകളോടെ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളം മുതൽ തെക്ക് അൽഹറമൈൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ വരെയാണ്. മൂന്നാമത്തെ· ഗ്രീൻലൈൻ പാതക്ക് 17 കി.മീറ്ററിൽ ഏഴ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ടാകും. കോർണിഷ് മുതൽ ഫലസ്തീൻ റോഡ്, പഴയ എയർപോർട്ട്, അൽഹറമൈൻ റെയിൽപാത വരെ നീണ്ടു കിടക്കുന്നതാണിത്. ഇതിനുപുറമെ ജിദ്ദയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ മോണോ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളെ ബന്ധപ്പെടുത്തി 816 ബസ് സർവീസ് പദ്ധതിയും നടപ്പിലാക്കും. 750 കി.മീറ്ററിലുള്ള ഈ പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ 2950 സ്റ്റേഷനുകളുണ്ടാകും. == വൈദ്യ ശാസ്ത്ര രംഗം == [[പ്രമാണം:Intl medical center.jpg|right|thumb|ജിദ്ദ ഇന്റർനാഷണൽ മെഡിക്കൽ സെന്റർ|കണ്ണി=Special:FilePath/Intl_medical_center.jpg]] ജിദ്ദയിലെ [[വൈദ്യം|വൈദ്യ ശാസ്ത്ര]] മേഖലയിൽ മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണ്‌ 1982 ൽ തുടക്കം കുറിച്ച കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ മെഡിക്കൽ സിറ്റി<ref>{{Cite web |url=http://www.ngha.med.sa/English/MedicalCities/Jeddah/Pages/default.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-22 |archive-date=2009-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091207035810/http://www.ngha.med.sa/ENGLISH/MEDICALCITIES/Jeddah/Pages/default.aspx |url-status=dead }}</ref>.സൗദി പൌരൻമാർക്കും വിദേശികൾക്കും നിലവിലുള്ള നിയമമനുസരിച്ച് ഇൻഷുറൻസ് പോളിസി നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മെഡിക്കൽ രംഗത്ത് ഗവേഷണം നടത്തുന്ന ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന സ്ഥാപനമാണ്‌ കിംഗ്‌ ഫൈസൽ ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻഡ്‌ റിസേർച്ച് സെന്റർ<ref>{{Cite web |url=http://www.kfshrcj.org/channels?reloaded=true |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-22 |archive-date=2010-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100219213444/http://www.kfshrcj.org/channels?reloaded=true |url-status=dead }}</ref>. കിംഗ്‌ ഫഹദ് ഹോസ്പിറ്റൽ, ഇന്റർനാഷണൽ മെഡിക്കൽ സെന്റർ, ബാറ്റർജി മെഡിക്കൽ കോളേജ് , മഗ്രബി മെഡിക്കൽ ഗ്രൂപ്പ്, സൗദി ജർമൻ ഹോസ്പിറ്റൽ, അബ്ദുൽ ലത്തീഫ് ജമീൽ ഹോസ്പിറ്റൽ തുടങ്ങിയ മുൻനിര സ്ഥാപനങ്ങളും ചെറുതും വലുതുമായ നിരവധി ആതുരാലയങ്ങളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/jeddah-medical-tourism.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-22 |archive-date=2009-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090422104757/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/jeddah-medical-tourism.html |url-status=dead }}</ref>. == നിയമ വ്യവസ്ഥ == സമ്മർദ്ദമോ സ്വാധീനമോ ചെലുത്താനാകാത്ത ശക്തമായ നീതിന്യായ സംവിധാനമാണ് ഇവിടെ നില നിൽക്കുന്നത്. വ്യക്തമായ തെളിവുകളുടെയും സാക്ഷികളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[ശരീഅത്ത്‌]] കോടതികളാണ് ഇവിടെ വിധി നിർണയം നടത്തുന്നത്. കോടതികളിൽ തീർപ്പാക്കുന്ന കേസുകളിലെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ ബൈത്തുൽ മാൽ (സൗദി ട്രഷറി) വഴിയാണ് നടത്തുന്നത്. കൊലപാതക കേസുകളിൽ പരമാവധി ശിക്ഷയായ വധശിക്ഷ വരെ ലഭിക്കുന്ന ഇവിടെ മരിച്ചവരുടെ ആശ്രിതർ മാപ്പ് കൊടുക്കുകയാണെങ്കിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും. നഷ്ടപരിഹാര തുക കൊടുക്കാൻ കഴിയാതെ ശിക്ഷാകാലാവധി കഴിഞ്ഞും ജയിലിൽ തുടരുന്ന തടവുകാരെ സഹായിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ഹെൽപിംഗ് കമ്മിറ്റി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. === തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ === തൊഴിലുടമ ഒപ്പ് വയ്ക്കുന്ന കരാറുകൾക്ക് മാത്രമേ ഇവിടെ നിയമസാധുതയുള്ളൂ. റിക്രൂട്ടിംഗ് എജന്റ്റ് ഒപ്പ് വയ്ക്കുന്ന കരാറുകൾക്ക് സൗദി കോടതിയിൽ നിലനില്പ്പില്ല. പുരുഷ/സ്ത്രീ വീട്ടുജോലിക്കാർ, കൃഷിതൊഴിലാളികൾ, മത്സ്യബന്ധന ജോലിക്കാർ, കപ്പൽ ജോലിക്കാർ എന്നിവർ സൗദി തൊഴിൽ നിയമപരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത വിഭാഗമാണ്‌. അതിനാൽ ഈ വിഭാഗം തൊഴിലാളികളുടെ കേസുകളും തർക്കങ്ങളും സൗദി ലേബർ ഓഫീസുകളുടെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടില്ല. വിസിറ്റ്, ഉമ്ര,ട്രാൻസിറ്റ്, ഹജ്ജ് എന്നീ വിസകളിലെത്തിയവർക്ക് ഇവിടെ ജോലി ചെയ്യാൻ അനുമതിയില്ല. കൂടാതെ സ്വന്തം സ്പോൺസറുടെയോ കമ്പനിയുടെയോ കീഴിലല്ലാതെ ജോലി ചെയ്യുന്നതും ശിക്ഷാർഹമാണ്. ഇത്തരക്കാർ പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ പിഴ ഈടാക്കുകയും പുതിയ വിസയിൽ വരാൻ പറ്റാത്തവിധം ഇവിടെ നിന്നും നാട്ടിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. === മറ്റു നിയമങ്ങൾ === ഇവിടെ വച്ചുള്ള മരണത്തെ നടപടി ക്രമങ്ങളുടെ സൗകര്യത്തിനു വേണ്ടി സ്വാഭാവിക മരണമെന്നും അസ്വാഭാവിക മരണമെന്നും അധികൃതർ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. * പ്രായാധിക്യം മൂലമോ ഹൃദ്രോഗം അടക്കമുള്ള അസുഖങ്ങൾ മൂലമോ സംഭവിക്കുന്ന മരണമാണ് സ്വാഭാവിക മരണം. * കൊലപാതകം, [[ആത്മഹത്യ]], വാഹനാപകടം, പണിശാലയിൽ സംഭവിക്കുന്ന അപകടമരണം, മുങ്ങിമരണം, വൈദ്യുതി ഷോക്ക്, ജോലിസ്ഥലത്ത് നിന്നും ഉയരത്തിൽ നിന്നുള്ള വീഴ്ച, തുടങ്ങിയ ദുരന്തങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന മരണമാണ് അസ്വാഭാവിക മരണം. വിദേശികൾ ഇവിടെ വച്ച് മരണപ്പെട്ടാൽ ഇവിടെ മറവു ചെയ്യുകയോ നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി നാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ട് പോകുകയോ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. മുസ്ലികളുടെയും ഇതര മതക്കാരുടെയും മൃതദേഹങ്ങൾ മറവു ചെയ്യാനുള്ള സെമിത്തേരികൾ ജിദ്ദയിലുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യയിൽ ജിദ്ദ കൂടാതെ [[ദമാം]], [[നജ്റാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് മുസ്ലിംകൾ അല്ലാത്തവരുടെ സെമിത്തേരികൾ ഉള്ളത്. മൃതദേഹങ്ങൾ സംസ്കരിക്കുന്നതിന് കുഴിച്ചുമൂടൽ രീതി മാത്രമേ ഇവിടെ അനുവദനീയമായുള്ളൂ. ചിതയൊരുക്കുന്നത് ഇവിടെ വിലക്കിയിരിക്കുന്നു. സൗദി നിയമമനുസരിച്ച് മരിച്ചയാളുടെ അനന്തരാവകാശി നിർദ്ദേശിക്കുന്നതിനനുസരിച്ചാണ് ഇവിടെ സംസ്കരിക്കണോ നാട്ടിൽ കൊണ്ട് പോകണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത്. ആശുപത്രി അധികൃതരിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന മെഡിക്കൽ റിപ്പോർട്ട്, മരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, അതതു എംബസ്സി/കോൺസുലേറ്റ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന നോ ഒബ്ജെക്ഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, പോലീസ് അധികൃതരിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട്, ഗവർണേറ്റിൽ (ഇമാറാത്ത്) നിന്നുള്ള അനുമതി പത്രം, മോർച്ചറിയിൽ നിന്നുള്ള എംബാമിംഗ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, മൃതദേഹം അയക്കുന്നതിനുള്ള പോലീസിന്റെ തസ്രീഹുൽ ദഫാൻ എന്ന അനുമതിപത്രം, മരിച്ചയാളുടെ [[ഇഖാമ]] (താമസരേഖ) ക്യാൻസൽ ചെയ്തു കൊണ്ടുള്ള എക്സിറ്റ് സ്റ്റാമ്പോട് കൂടിയ പാസ്പോർട്ട് എന്നിവയാണ് മൃതദേഹം നാട്ടിലേക്കയക്കാൻ വേണ്ട രേഖകൾ. == നയതന്ത്രം == ആദ്യ കാലത്ത് ജിദ്ദയിലായിരുന്ന ഇന്ത്യൻ എംബസി ആസ്ഥാനം പിന്നീട് റിയാദിലേക്ക് മാറ്റി പകരം ജിദ്ദയിൽ കോൺസുലേറ്റ് സ്ഥാപിച്ചു. സൗദി അറേബ്യയിലെ മൂന്നു [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] സ്ഥാനപതി കാര്യാലയങ്ങളിലൊന്ന് നിലകൊള്ളുന്നത്‌ ജിദ്ദയിലാണ്. അതീവ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ നിലകൊള്ളുന്ന യു. എസ്. കാര്യാലയം അൽ ഹമ്രയിലെ ഫലസ്തീൻ സ്ട്രീറ്റിലാണ്. [[ബ്രിട്ടൻ]], [[ഫ്രാൻസ്]], [[ജർമ്മനി]],[[ഇന്ത്യ]], [[ജപ്പാൻ]], [[ഇറ്റലി]] തുടങ്ങി മറ്റു 67 കോൺസുലേറ്റുകളും ജിദ്ദയിലുണ്ട്. കൂടാതെ [[അറബ് ലീഗ്]] സംഘടനയുടെ കാര്യാലയവും ഇവിടെയുണ്ട്. === കുടിയേറ്റം === [[പ്രമാണം:Jed migrant workers.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ കന്തറ പാലത്തിനു ചുവട്ടിൽ രേഖകളില്ലാതെ നാട്ടിലേക്ക് പോകാൻ കാത്തിരിക്കുന്നവർ]] 1950 കൾക്ക് ശേഷം സൗദിയിൽ ഉണ്ടായ സാമ്പത്തിക പുരോഗതിയുടെ ഫലമായി [[ഇന്ത്യ]] അടക്കമുള്ള വിദേശരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നിന്നും തൊഴിലിന് വേണ്ടി ജനങ്ങൾ വൻതോതിൽ വരാൻ തുടങ്ങി. അഭ്യസ്തവിദ്യരല്ലാത്തവർക്കും തൊഴിൽ സാധ്യതകൾ വർദ്ധിച്ചതോടെ ഈ ഒഴുക്കിന് ശക്തി പ്രാപിച്ചു. [[ഹജ്ജ്‌]], [[ഉംറ]], സന്ദർശകവിസകളിൽ വന്നു സ്വന്തരാജ്യത്തേക്ക് മടങ്ങിപ്പോകാതെ ജിദ്ദയിൽ തങ്ങി ജോലി ചെയ്യുന്ന പ്രവണതയും വർദ്ധിച്ചു. വിസാ കാലാവധി കഴിഞ്ഞു ജിദ്ദയിൽ നിന്നും പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ തീർഥാടക വിസയ്ക്ക് വന്നു എന്നുള്ള ആനുകൂല്യം ഉള്ളതിനാൽ കൂടുതൽ കാലം ജയിലുകളിൽ കഴിയാതെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ സ്വന്തം നാട്ടിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കുന്നുണ്ട് . ഇത്തരത്തിൽ വന്നു സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] വംശജരും മറ്റും ഇവിടെ പലവിധ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലും ഏർപ്പെടുന്നു. ജിദ്ദയിലെ കന്തറ, നുസുല എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഫ്ലൈ ഓവറുകൾക്ക് താഴെ യാതൊരു രേഖയുമില്ലാത്ത നൂറുകണക്കിന് അനധികൃത താമസക്കാർ അധികാരികളുടെ കനിവ് കാത്തു കഴിയുന്നത്‌ സ്ഥിരം കാഴ്ചയാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/06/09/under-saudi-bridge-migrant-workers-wait-go-home |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-14 |archive-date=2009-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091108171416/http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/06/09/under-saudi-bridge-migrant-workers-wait-go-home |url-status=dead }}</ref>. മലയാളികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇന്ത്യക്കാരും ഇവർക്ക് പുറമെ ദക്ഷിണ പൂർവേഷ്യൻ രാജ്യക്കാരും വന്നെത്തുന്നത് കന്തറയിൽ ആണ്. മറ്റൊരു പ്രദേശമായ നുസുലയിൽ അറബ് വംശജരാണ് അധികവും തമ്പടിക്കുന്നത്‌. ഇവിടെ താത്ക്കാലിക കുടിലുകളും തമ്പുകളും കെട്ടിയാണ് പലരും തങ്ങുന്നത്<ref name = "refugee">[http://nri.mathrubhumi.com/print.php?id=18512 അനധികൃത താമസക്കാർ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ</ref>. സൗദി അറേബ്യയുടെ വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിന് കിലോ മീറ്ററുകൾ പിന്നിട്ടു പോലും അനധികൃത താമസക്കാർ ഇവിടെ എത്തുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദ കഴിഞ്ഞാൽ [[റിയാദ്]], [[ദമാം]], [[തബൂക്ക്]], [[താഇഫ്]], [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് കൂടുതൽ അനധികൃത താമസക്കാർ കന്തറയിൽ എത്തുന്നത്. തൊഴിൽ വിസയിലെത്തി വ്യതസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ അനധികൃത താമസക്കാരായി മാറേണ്ടി വന്നവർ, ഉംറ-ഹജ്ജ്-വിസിറ്റ് വിസയിലെത്തി തൊഴിൽ തേടി അലഞ്ഞു തൊഴിൽ ലഭിക്കാതെയോ ചുരുങ്ങിയ കാലം തൊഴിലെടുത്ത് കാര്യമായൊന്നും സമ്പാദിക്കാനാവാതെയോ നാട്ടിലേക്ക് വഴി തേടുന്നവർ, എജന്റിന്റെയോ ട്രാവൽസുകളുടെയോ വാഗ്ദാനങ്ങളിൽ വഞ്ചിതരായി എങ്ങനെയെങ്കിലും നാട്ടിലെത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ, തൊഴിൽ വിസയിൽ നിൽക്കെ ഹുറൂബ്‌ (ഒളിച്ചോടി പോയെന്നു പാസ്പോർട്ട് വിഭാഗത്തിൽ സ്പോൺസർ പരാതി നൽകുക) എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരത്തിലുള്ള അനധികൃത താമസക്കാരെ ഇവിടെ കാണാം. ഇവിടെ നിന്നും അതതു രാജ്യങ്ങളിലെ കോൺ‍സുലേറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ജിദ്ദയിലെ പാസ്പോർട്ട് വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥരും വന്നു ഡീപോർട്ടേഷൻ സെന്ററിലേക്ക് മാറ്റുകയും വിരലടയാള പരിശോധന നടത്തി സ്വന്തം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവർക്ക് പിന്നീട് അഞ്ചു വർഷം സൗദി അറേബിയയിലേക്കു വരുന്നതിനു വിലക്കേർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിരലടയാള പരിശോധന കർശനമാക്കിയതോടെ, അനധികൃതമായി തങ്ങിയ തീർഥാടകനാണെന്നു ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ജിദ്ദ വഴി നാട്ടിലേക്കു കടക്കാൻ തൊഴിൽ വീസയിൽ എത്തിയവർക്കു സാധിക്കില്ല. വിരലടയാള പരിശോധനയിൽ തൊഴിൽ വീസക്കാരാണെന്നു കണ്ടെത്തുന്നവരെ ജിദ്ദയിൽനിന്നു സ്പോൺസർ ഉള്ള പ്രവിശ്യയിലെ നാടുകടത്തൽ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് അയയ്ക്കുകയാണു പതിവ്. പിന്നീട് അന്വേഷണം പൂർത്തിയാക്കി കുറ്റവാളിയല്ലെന്ന് ഉറപ്പു വരുത്തിയ ശേഷമേ നാടു കടത്തൂ<ref>http://www.keralanewslive.com/php/showNewsDetails.php?cid=13&nid=11266&linkid=5{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === ഇന്ത്യൻ സമൂഹം === [[പ്രമാണം:Jeddah consulate.jpg|left|thumb|ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ നയതന്ത്ര കാര്യാലയം]] ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിദേശ ഇന്ത്യക്കാരുള്ള രാജ്യമായ സൗദി അറേബ്യയിൽ 20 ലക്ഷത്തിലധികം ഇന്ത്യക്കാരുണ്ട്<ref>http://arabnews.com/saudiarabia/article47591.ece</ref>. സാങ്കേതിക കഴിവുകൾ, അച്ചടക്കം, സഹിഷ്ണുത, നിയമബോധം എന്നിവ കൊണ്ട് ഇവർ സൗദി തൊഴിലുടമകളുടെ അകമഴിഞ്ഞ പ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഏഴുലക്ഷത്തിൽ കൂടുതൽ ഇന്ത്യക്കാർ ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ പരിധിയിലാണ്. ഇവരിൽ പകുതിയിലേറെ ആളുകൾ മലയാളികളാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.cgijeddah.com/CW/CWintro.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-28 |archive-date=2010-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100918135127/http://cgijeddah.com/CW/CWintro.aspx |url-status=dead }}</ref>. ഇതിൽ കൂടുതൽ പേരും സാധാരണ തൊഴിലാളികളാണ്. ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ച [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി|ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ]] ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു, ഇന്ദിരാഗാന്ധി എന്നിവരാണ്.1956-ൽ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു]] ജിദ്ദ സന്ദർശിക്കുകയും ജിദ്ദയിലെ ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ പൊതുയോഗത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. 1982 ഏപ്രിലിൽ ആണ് പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] ജിദ്ദയിൽ വന്നത്. ജിദ്ദയിലെ അന്താരാഷ്‌ട്ര ഇന്ത്യൻ സ്കൂൾ കെട്ടിടത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചത് ഇന്ദിരാഗാന്ധിയാണ്. 1982ൽ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധി ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ സൗദി ഭരണകർത്താവായിരുന്ന ഖാലിദ് രാജാവിന് [[ആന|ആനയെ]] സമ്മാനമായി നൽകിയിരുന്നു. ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിക്ക് കീഴിലുള്ള കിലോ -10ലെ മൃഗസംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു ആനയെ അന്ന് മുതൽ പാർപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഇന്ത്യ-സൗദി സൗഹൃദത്തിന്റെ ഊഷ്മള സാന്നിധ്യമായി മൂന്നു പതിറ്റാണ്ട് ജിദ്ദയിൽ ജീവിച്ചു പോന്ന ആന 2012 -ൽ ഇണയായ ആഫ്രിക്കൻ ആനയുടെ കത്തേറ്റ് മരിച്ചു. പിതാവ് ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിന്റെ 1956 -ലെ സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം കാൽ നൂറ്റാണ്ടുകാലം അറ്റുകിടന്ന സൗദിയുമായുള്ള സ്നേഹ സമ്പർക്കം സൂദൃഢമാക്കുന്നതിന് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ചത് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷിബന്ധത്തിൽ നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു. മദീന റോഡിൽ ഷറഫിയക്കും റുവൈസിനും മദ്ധ്യേ തൽഹാ അൽ-ഫയ്യാദ് സ്ട്രീറ്റിലാണ് ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ കോണ്സുലേറ്റ് 2012 മാർച്ച് മാസം വരെ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. ജിദ്ദയിൽ 2010 -ലും 2011-ലും ഉണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ കോൺസുലേറ്റിലെ നിരവധി രേഖകൾ നഷ്ടപ്പെത്തിരുന്നു. തുടർന്ന് തഹ്ലിയ സ്ട്രീറ്റിലെ അൽ-അന്തലുസിലെ പുതിയ കെട്ടിടത്തിലേക്ക് മാറ്റി<ref>http://arabnews.com/saudiarabia/article584694.ece</ref>. ഇന്ത്യൻ ഹജ്ജ് തീർഥാടകരുടെ സേവനവും മറ്റും ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ കോണ്സുലേറ്റിനു കീഴിലുള്ള ഹജ്ജ് വിഭാഗം ആണ് നിർവഹിക്കുന്നത്. [[ഇന്തോനേഷ്യ]] കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടകർ വരുന്ന രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ. വർഷം തോറും ഒന്നര ലക്ഷത്തിനു മുകളിൽ തീർത്ഥാടകരാണ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ഹജ്ജ് നിർവഹിക്കാൻ വരുന്നത്. ഇന്ത്യാ- സൗദി ഹജ്ജ് കരാർ എല്ലാ വർഷവും നയതന്ത്ര തലത്തിൽ സൗദിയിൽ വച്ച് ഒപ്പിടുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഹജ്ജ് ക്വാട്ട വർദ്ധന ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങൾ ഈ സമയത്ത് ചർച്ച ചെയ്യുന്നു<ref>http://www.kasaragodvartha.com/viewnews.php?id=36318{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഇവിടെ നിന്നും പുതിയ പാസ്പോർട്ട് എടുക്കുന്നതും കാലാവധി തീർന്നവ പുതുക്കുന്നതും ആയ സേവനങ്ങൾ 2008 മുതൽ പുറത്തു നിന്നുള്ള ഏജൻസികളാണ് നടത്തുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.cgijeddah.com/passport/GInfo.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-28 |archive-date=2010-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100207001622/http://www.cgijeddah.com/passport/GInfo.aspx |url-status=dead }}</ref>. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രവാസികളുടെ ഏകവേദിയാണ് ഇന്ത്യാ ഫോറം. കോൺസുലേറ്റിന്റെ കീഴിൽ പ്രവാസികളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക സംഘടനയായ ഇന്ത്യാ ഫോറം ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ പ്രവാസികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സുദൃഢമാക്കുക, സൗദിയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സൗഹൃദം ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി തുടങ്ങിയതാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.indiaforumjeddah.org/default.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-06 |archive-date=2009-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090820223618/http://www.indiaforumjeddah.org/default.aspx |url-status=dead }}</ref>. ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പ്രവാസി കൂട്ടായ്മയായ ജിദ്ദ ഇന്ത്യ ഫ്രറ്റേണിറ്റി ഫോറം എന്ന സംഘടനയും പ്രവാസി ക്ഷേമപ്രവർത്തനരംഗത്തും ഹജ്ജ് സേവന രംഗത്തും സജീവ സാന്നിധ്യമാണു<ref>{{Cite web |url=http://www.sahilonline.org/english/news.php?catID=gulfnews&nid=6665 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2010-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100615212626/http://sahilonline.org/english/news.php?catID=gulfnews&nid=6665 |url-status=dead }}</ref><ref>http://archive.arabnews.com/?page=10&section=0&article=99804&d=18&m=8&y=2007{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://www.coastaldigest.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1031:fabulous-pirsappad-family-meet-held-in-jeddah&catid=57:news-stories&Itemid=18</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.deedsuponintention.com/?p=2296 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728110108/http://www.deedsuponintention.com/?p=2296 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sahilonline.net/news.php?catID=gulfnews&nid=2289 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304224932/http://www.sahilonline.net/news.php?catID=gulfnews&nid=2289 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.saudiwave.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3620:haj-volunteer-service-gets-under-way&catid=102:pilgrimage-hajj&Itemid=177 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304223552/http://www.saudiwave.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3620:haj-volunteer-service-gets-under-way&catid=102:pilgrimage-hajj&Itemid=177 |url-status=dead }}</ref>. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിൻെറ പരിധിയിൽ വരുന്ന പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിൽ രണ്ടു മാസം കൂടുമ്പോൾ കോൺസുലാർ സന്ദർശങ്ങൾ നടത്തി ആ മേഖലയിലുള്ള ഇന്ത്യക്കാർക്ക് പാസ്പോർട്ട് പുതുക്കൽ, രേഖകൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ, തൊഴിൽ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഉപദേശം തേടൽ തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങൾ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്ന പടിഞ്ഞാറെ പ്രവിശ്യയുടെ ദൂരദിക്കുകളായ അബഹ, നജ്റാൻ, ജിസാൻ, ബിഷ, ത്വാഇഫ്, മദീന, തബൂക്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഇന്ത്യക്കാർക്കാണ് ഈ സേവനം ലഭിക്കുന്നത്. പാസ്പോർട്ട് സംബന്ധമായ സേവനങ്ങൾക്കായി ഔട്ട്‌ സോഴ്സിങ് ഏജൻസികളും ഉദ്യോഗസ്ഥ സംഘത്തോടൊപ്പം പോകാറുണ്ട്. സാമൂഹിക ക്ഷേമ നിധിയിൽ ആവശ്യത്തിന് ഫണ്ടുള്ളപ്പോൾ ഇതിന്റെ ആവശ്യമുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രസക്തമായ ചോദ്യം. റിയാദ് എംബസിയുടെ പരിധിയിലുള്ളവർ ഉദ്യോഗസ്ഥ സന്ദർശനം വൈകുന്നത് കൊണ്ട് അങ്ങേയറ്റം അനുഭവിക്കുന്നുണ്ട്. കോൺസുലാർ സന്ദർശത്തോടനുബന്ധിച്ച് പ്രസ്തുത പ്രദേശങ്ങളിലെ ജയിൽ , തർഹീൽ, ആശുപത്രി, ലേബർ ക്യാമ്പ് തുടങ്ങിയവ സന്ദർശിച്ച് അവിടെങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന ഇന്ത്യക്കാർക്ക് സാന്ത്വനം നൽകാറുണ്ട്. '''ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റ് വിലാസം''' * ടെലിഫോൺ: +96622840130 * ഫാക്സ്: +96622840238 === മലയാളി സമൂഹം === ജിദ്ദയിലെ പ്രവാസി ഇന്ത്യക്കാരിൽ പ്രബല വിഭാഗം [[മലയാളികൾ|മലയാളികളാണ്]]. ഇതിൽ കൂടുതലും [[മലബാർ]] മേഖലയിൽ നിന്നും ഉള്ള അവിദഗ്ദ്ധ തൊഴിലാളികളാണ്. 1970 മുതൽ ആണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നും തൊഴിൽ തേടിവരുന്ന പ്രവണത തുടങ്ങിയത്. പക്ഷെ പിന്നീട് [[പാകിസ്താൻ]], [[ബംഗ്ലാദേശ്]] അടക്കം ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള തൊഴിലാളികളുടെ ഒഴുക്ക് സാധാരണ തൊഴിലാളികളുടെ ജോലിയെയും കൂലിയേയും കാര്യമായി ബാധിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ, സാംസ്കാരിക, മത രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന എൺപതോളം മലയാളി സംഘടനകൾ ജിദ്ദയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലെ പ്രത്യേകിച്ചും പ്രവാസികളെ ബാധിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നതിനു വേണ്ടി ഇവർ ജിദ്ദ കേരളൈറ്റ്സ് ഫോറം എന്ന പേരിൽ ഒരു കൂട്ടായ്മയായും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഓരോ പ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള മലയാളി കൂട്ടായ്മകളും ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും മറ്റും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇത്തരം കൂട്ടായ്മകളുടെ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചു പറ്റിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലും ലീഗിന്റെ]] പ്രവാസി സംഘടനയായ കെ.എം.സി.സി, [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി എമ്മിന്റെ]] കീഴിലുള്ള നവോദയ, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോണ്ഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ ഒ ഐ.സി.സി [[കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാർ|കാന്തപുരം]] വിഭാഗം സുന്നികളുടെ ആർ.എസ്.സി, [[ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി|ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയുടെ]] കേരള ഇസ്ലാമിക് ഗ്രൂപ്പ് (കെ.ഐ.ജി){{തെളിവ്}}, തനിമ കലാ സാംസ്കാരിക വേദി{{തെളിവ്}} എന്നിവയാണ് ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന പ്രവാസി സംഘടനകൾ. കൂടാതെ മറ്റു രാഷ്ട്രീയ, സാമുദായിക സംഘടനകളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മത, സാംസ്കാരിക രംഗങ്ങളിൽ ജിദ്ദയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മലയാളി സംഘടനകളുടെ കൂട്ടായ്മയാണ് [[ജിദ്ദ ഹജ്ജ് വെൽഫയർ ഫോറം]]. വഴിതെറ്റിയ ഹാജിമാരെ തമ്പുകളിലെത്തിക്കാനും ഭക്ഷണം സൗജന്യമായി വിതരണം ചെയ്യാനും മാസ്ക് നൽകാനും ലഘുലേഖകളിലൂടെ ബോധവത്കരിക്കാനും ജിദ്ദ ഹജ്ജ് ടെർമിനലിൽ വന്നിറങ്ങുമ്പോൾ സ്വീകരിക്കാനും മറ്റും ഫോറം വളണ്ടിയർമാർ സജീവമായി രംഗത്തുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് പല ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്ന, നാനാ സംസ്കാരങ്ങളുള്ളവരാണ് തീർഥാടനത്തിന് എത്തുന്നത്. മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രായാധിക്യം ബാധിച്ച ഹാജിമാർ വരുന്നതും ഇന്ത്യയിൽ നിന്നാണ്. ഹറമിൽ എത്താനുള്ള ഗതാഗതക്കുരുക്ക്, സ്ത്രീകൾക്കും വൃദ്ധർക്കും ബസിൽ തിക്കിത്തിരക്കി കയറേണ്ടി വരുന്ന അവസ്ഥ, [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകൾ വശമില്ല എന്നതും പ്രയാസം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ ഹജ്ജ് വിഭാഗത്തിനു ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയാത്ത പ്രശ്നങ്ങളാണ്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇത്തരം സംഘടനകൾ വലിയ തോതിൽ ഹാജിമാർക്ക് സഹായകമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.jeddahhajjwelfare.org/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-29 |archive-date=2010-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100105152345/http://www.jeddahhajjwelfare.org/index.php |url-status=dead }}</ref>. === വിസ === [[ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ|ജി.സി.സി]] രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നിന്നും പുറത്തു നിന്നുള്ളവർ സന്ദർശക, കുടുംബ, തൊഴിൽ [[വിസ]] ലഭിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി സൗദി അറേബ്യയിൽ അംഗീകൃത കമ്പനിയുടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു സൗദി പൗരന്റെയോ കീഴിൽ നൽകുന്ന വിസ അതതു രാജ്യത്തെ സൗദി നയതന്ത്രസ്ഥാപനങ്ങളിൽ ആരോഗ്യ സാക്ഷ്യപത്രിക സഹിതം മുദ്ര ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മൂന്ന് മാസത്തെ വിസാ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ സൗദി അറേബ്യയിൽ പ്രവേശിക്കണം. [[ഹജ്ജ്‌]], [[ഉംറ]] തീർത്ഥാടനത്തിനു വരുന്നവർക്ക് ട്രാവൽ ഏജൻസികൾക്ക് നൽകിയിട്ടുള്ള ക്വോട്ടയിൽ നിന്നും വിസയ്ക്ക് അപേക്ഷിക്കാം. കൂടാതെ ഒരു രാജ്യത്ത് നിന്നും മറ്റൊരു രാജ്യത്തേക്ക് പോകുന്ന മുസ്ലിം യാത്രക്കാർക്ക് (ഉദാ; [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിൽ]] നിന്നും കിഴക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലെക്കോ മറ്റേതെങ്കിലും [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ|മദ്ധ്യപൗരസ്ത്യ]] രാജ്യങ്ങളിലെക്കോ യാത്ര ചെയ്യുന്നവർ) ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിൽ ഇറങ്ങി ജിദ്ദയെ കൂടാതെ വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളായ [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് 72 മണിക്കൂർ നേരത്തെ സന്ദർശനാനുമതി ലഭിക്കുന്നതാണ്. ഇത്തരം യാത്രക്കാർ മുൻകൂട്ടി തന്നെ അംഗീകൃത സൗദി ഏജൻസികളിൽ നിന്നും ഉള്ള സന്ദർശനാനുമതി വാങ്ങണം, കൂടാതെ തുടർന്നുള്ള യാത്രക്ക് വിമാന ടിക്കറ്റും ജിദ്ദയിൽ ഇറങ്ങുമ്പോൾ നിർബന്ധമാണ്‌. == പ്രതിരോധം == ജിദ്ദയിൽ [[കരസേന|കര]], [[വ്യോമസേന|വ്യോമ]], [[നാവികസേന]] സംവിധാനങ്ങൾ ആധുനിക സംവിധാനങ്ങളോടെ വളരെ ശക്തമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[കടൽ തീരം|കടൽ തീര]] നഗരമായതിനാലും തീവ്രവാദ ഭീഷണി ഉള്ളതിനാലും നഗരത്തിലും കടലിലും സേനാ പട്രോളിംഗ് എല്ലാ സമയങ്ങളിലും ഉണ്ട്. ഒറ്റപ്പെട്ട തീവ്രവാദി ആക്രമണങ്ങളും ജിദ്ദയിൽ നടന്നിട്ടുണ്ട്. ജിദ്ദയിൽ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] കാര്യാലയത്തിനു നേരെ [[2004]] [[ഡിസംബർ|ഡിസംബറിൽ]] തീവ്രവാദി ആക്രമണം നടന്നു. മൂന്നു മണിക്കൂർനീണ്ട ശക്തമായ പോരാട്ടത്തിനുശേഷമാണ് സുരക്ഷാ സേനയ്ക്ക് തീവ്രവാദികളെ കീഴടക്കി കോൺസുലേറ്റിൻറെ നിയന്ത്രണം വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്. പിന്നീട് വെബ്സൈറ്റുകൾ വഴി ആക്രമണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം [[അൽ ഖാഇദ|അൽഖ്വയ്ദയുമായി]] ബന്ധമുള്ള സൗദിയിലെ തീവ്രവാദി ഗ്രൂപ്പ് ഏറ്റെടുത്തു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ അഞ്ചു സുരക്ഷാജീവനക്കാരും മൂന്ന് ഭീകരരും കൊല്ലപ്പെട്ടു<ref>{{Cite web |url=http://islamabad.usembassy.gov/pakistan/h04120701.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-25 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527130241/http://islamabad.usembassy.gov/pakistan/h04120701.html |url-status=dead }}</ref>. == സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ == [[പ്രമാണം:Nujood center.jpg|left|thumb|തഹ്ലിയ തെരുവിലെ പ്രമുഖ വ്യാപാര സമുച്ചയമായ നുജൂദ് സെന്റെർ|കണ്ണി=Special:FilePath/Nujood_center.jpg]] <!--‌[[പ്രമാണം:DSC0006573-Westin-Jeddah.JPG|left|thumb|200ബിന്ദു|ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് കെട്ടിടം]]--> [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജിദ്ദ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്‌, വടക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുടെ തലസ്ഥാന നഗരങ്ങളിൽ നിന്ന് രണ്ടു മണിക്കൂർ വിമാന യാത്ര ചെയ്‌താൽ എത്താവുന്ന ദൂരമാണ് ഉള്ളത്. സൗദി അറേബ്യയിൽ [[റിയാദ്|റിയാദിനു]] ശേഷം രണ്ടാമത്തെ വാണിജ്യ തലസ്ഥാനമാണ്‌ ജിദ്ദ<ref>{{Cite web |url=http://www.freebase.com/view/en/jeddah |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-02 |archive-date=2010-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100818170458/http://www.freebase.com/view/en/jeddah |url-status=dead }}</ref>. കൂടാതെ റിയാദ്, [[യാമ്പു]], [[ജുബൈൽ]] എന്നീ നഗരങ്ങൾക്ക് ശേഷം സൗദിയിലെ നാലാമത്തെ വലിയ വ്യാവസായിക നഗരം കൂടിയാണ്. മക്ക, മദീന എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള ആഭ്യന്തര, വിദേശ തീർഥാടകരുടെ പ്രധാന ഷോപ്പിംഗ്‌ കേന്ദ്രമായ ജിദ്ദയിൽ വര്ഷം തോറും ഈ ഇനത്തിൽ വൻ തോതിൽ വ്യാപാരം നടക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ വിലക്കുറവും വൻ തോതിലുള്ള കളക്ഷനും അടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരെയും ജിദ്ദയിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. സൗദി ടൂറിസം കമ്മീഷനും ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്‌സും സംയുക്തമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഷോപ്പിങ് ഫെസ്റ്റിവൽ സാമ്പത്തിക മേഖലക്ക് വലിയ ഒരളവോളം സഹായകരമാകുന്നുണ്ട്. 30 ലക്ഷം ആളുകളെങ്കിലും വര്ഷം തോറും മേള കാണാനെത്തുന്നു. [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലേത്‌]] കൂടാതെ അയൽ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും ആയിരങ്ങൾ ഈ മേള കാണാനെത്തുന്നു.സൗദി അറേബ്യയിലെ, പ്രത്യേകിച്ച്‌ ജിദ്ദയിലെ വിനോദസഞ്ചാരമേഖല വികസിപ്പിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ്‌ ഈ മേള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്‌. === വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ === രാജ്യത്തെ പട്ടണങ്ങളുടെ വികസനത്തിന് നിലവിലെ ഭരണാധികാരി [[അബ്ദുല്ല രാജാവ്]] നൽകുന്ന പ്രധാന്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജിദ്ദ നഗരത്തിന്റെ മുഖച്ഛായ മാറ്റുന്ന വിധത്തിലുള്ള വൻ വികസന പദ്ധതികളാണ് നടപ്പിലാക്കിവരുന്നത്. എല്ലാ മേഖലകളിലും വളർച്ചയും പുരോഗതിയുമാണ് ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ജിദ്ദ കടൽക്കരയിൽ റദ്ബാൻ ഭാഗത്ത് 37 മില്യൺ റിയാലിന്റെ ഉല്ലാസകേന്ദ്ര പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്. അടുത്ത കാലത്ത് മഴയും വെള്ളപ്പൊക്കവുമുണ്ടായ സമയത്ത് ജിദ്ദയിൽ വലിയ പ്രയാസമനുഭവപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും മറ്റ് വകുപ്പുകളും നിരന്തരയത്നത്തിലൂടെ നടപ്പിലാക്കിയ വിവിധ സേവന പദ്ധതികളിലൂടെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏതു പ്രതിസന്ധിയെയും നേരിടാവുന്ന വമ്പിച്ച പുരോഗതി കൈവരിക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വലിയ വികസന പദ്ധതികളിലൂടെ ഇരുഹറമുകളുടെ പ്രവേശന കവാടം കൂടിയായ ജിദ്ദ പട്ടണം [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്തെ ഏല്ലാവിധ സൗകര്യങ്ങളോടും കൂടിയ ഏറ്റവും മനോഹരവും മാതൃകാപരവും ടുറിസ്റ്റുകളെ ആകർഷിക്കുന്ന പട്ടണമായി മാറ്റുന്നുണ്ട്. === ബാങ്കിംഗ് === [[ബാങ്ക്|ബാങ്കിംഗ്]] മേഖലയിൽ [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാമിക]] രീതിയിലാണ് ജിദ്ദയിലെ ബാങ്കുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. [[ഇസ്ലാമിക് വികസന ബാങ്ക്]], നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ ബാങ്ക് എന്നിവയുടെ ആസ്ഥാനം ജിദ്ദയിലാണ്. '''ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന ബാങ്കുകൾ''' # നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ ബാങ്ക് (NCB) # സൗദി അമേരിക്കൻ ബാങ്ക് (SAMBA) # സൗദി ബ്രിട്ടീഷ് ബാങ്ക് (SABB) # സൗദി ഹോളണ്ടി ബാങ്ക് (SHB) # റിയാദ് ബാങ്ക് # അൽ-രാജി ബാങ്ക് # [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] (SBI) # ബാങ്ക് അൽ-ജസീറ # അറബ് നാഷണൽ ബാങ്ക് '''ജിദ്ദ കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങൾ''' * സൗദി ജോഗ്രഫിക്കൽ സർവേ സൗദി അറേബ്യയുടെ പുരാതന ശേഷിപ്പുകളെ കുറിച്ച് പഠനം നടത്തുന്ന സ്ഥാപനം. [[പ്രമാണം:Saudi Arabian Airline HQ Fixed.jpeg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ സൗദി എയർലൈൻസ് ആസ്ഥാന മന്ദിരം|കണ്ണി=Special:FilePath/Saudi_Arabian_Airline_HQ_Fixed.jpeg]] * സൗദി അറേബ്യൻ എയർലൈൻസ്‌ സൗദി അറേബ്യയുടെ ദേശീയ വിമാന കമ്പനിയാണ് 1945 ൽ പ്രവത്തനം ആരംഭിച്ച സൗദി അറേബ്യൻ എയർലൈൻസ്‌. അഭ്യന്തര സർവീസുകൾക്ക് പുറമേ ഇന്ത്യയടക്കം ഏഷ്യ, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, ആഫ്രിക്ക, യൂറോപ്പ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ എഴുപതിൽ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് സൗദി എയർലിന്സിന്റെ സേവനം ലഭ്യമാണ്. * ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക്‌ കോൺഫറൻസ് ഐക്യ രാഷ്ട്ര സഭ കഴിഞ്ഞാൽ ലോകത്തെ വലിയ സാമൂഹിക സംഘടനയാണ് ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക്‌ കോൺഫറൻസ് (ഒ.ഐ.സി). 57 രാജ്യങ്ങൾ അംഗങ്ങളായ ഒ.ഐ.സി യിൽ അമേരിക്കയടക്കം നിരവധി രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളും ഐക്യ രാഷ്ട്ര സഭ പോലുള്ള അന്താരാഷ്‌ട്ര സംഘടനകളുടെ പ്രത്യേക നിരീക്ഷകരും ഉണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.oic-oci.org/member_states.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-18 |archive-date=2012-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120704173219/http://www.oic-oci.org/index.asp |url-status=dead }}</ref> <ref>http://www.oic-oci.org/page_detail.asp?p_id=179{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[പ്രമാണം:DSC00030-isl-bank1.JPG|right|thumb|200ബിന്ദു|ഇസ്ലാമിക വികസന ബാങ്കിന്റെ (islamic development bank) ആസ്ഥാനം|കണ്ണി=Special:FilePath/DSC00030-isl-bank1.JPG]] * ഇസ്ലാമിക്‌ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക് അന്താരാഷ്‌ട്ര തലത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബഹുമുഖമായ ധനകാര്യ സ്ഥാപനമാണ്‌ 1973 ൽ ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി തുടക്കം കുറിച്ച ഇസ്ലാമിക്‌ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക് (ഐ. ഡി. ബി). നിലവിൽ 56 രാജ്യങ്ങൾ അംഗങ്ങളായ ഐ. ഡി. ബി അംഗ രാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ പുരോഗതിക്കു വായ്പയടക്കമുള്ള സഹായങ്ങൾ നൽകുന്നു. * ജിദ്ദ ഇക്കണോമിക്‌ ഫോറം അന്താരാഷ്‌ട്ര, പ്രാദേശിക തലങ്ങളിലുണ്ടാകുന്ന സാമ്പത്തിക സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ധനകാര്യ സ്ഥാപനമാണ്‌ ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമെഴ്സിനു കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജിദ്ദ ഇക്കണോമിക്‌ ഫോറം<ref>{{Cite web |url=http://jef.org.sa/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-18 |archive-date=2018-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180823041003/http://jef.org.sa/ |url-status=dead }}</ref>. * സൗദി അറേബ്യ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് സംഘടന സൗദി അറേബ്യൻ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടന. [[പ്രമാണം:Jeddah_Chamber_of_Commerce_and_Industry.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ്‌ & ഇന്റസ്ട്രി കെട്ടിടം|കണ്ണി=Special:FilePath/Jeddah_Chamber_of_Commerce_and_Industry.jpg]] * ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ്‌ & ഇന്റസ്ട്രി 1946 ൽ തുടക്കം കുറിച്ച സംഘടന ജിദ്ദയിലെ വ്യാവസായിക പുരോഗതിക്കു വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. * ജിദ്ദ മാർക്കറ്റിംഗ് ബോർഡ്‌ ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കോമേഴ്സിന്റെ ഭാഗമായ ജിദ്ദ മാർക്കറ്റിംഗ് ബോർഡ്‌ അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാവസായിക സംരംഭകർക്ക് ജിദ്ദയിൽ ബിസിനസ് തുടങ്ങാൻ സഹായം നൽകുന്നു. * ഇന്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക്‌ ബാങ്ക് ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക്‌ കോൺഫറൻസിന്റെ കീഴിലുള്ള ധനകാര്യ സ്ഥാപനമാണ്‌ ഇന്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക്‌ ബാങ്ക് * ഇസ്ലാമിക്‌ ഷിപ്‌ ഓണർസ് അസോസിയേഷൻ ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി 1981 ൽ തുടക്കം കുറിച്ച സംഘടനയാണ് ഇസ്ലാമിക്‌ ഷിപ്‌ ഓണർസ് അസോസിയേഷൻ (OISA) * ഇസ്ലാമിക്‌ സ്റ്റേറ്റ്‌സ്‌ ബ്രോട്കാസ്റ്റിംഗ് ഓർഗനൈസേഷൻ ടി വി, റേഡിയോ ചാനലുകളുടെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ അടക്കം സാംസ്കാരിക, സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സംഘടനയാണ് ഇസ്ലാമിക്‌ സ്റ്റേറ്റ്‌സ്‌ ബ്രോട്കാസ്റ്റിംഗ് ഓർഗനൈസേഷൻ. കൂടാതെ ടി വി, റേഡിയോ മേഖലകളിൽ അംഗ രാഷ്ടങ്ങളിലുള്ളവർക്ക് സാങ്കേതികമായ പരിശീലനവും നൽകുന്നു (ISBO)<ref>{{Cite web |url=http://www.isboo.org/pages/entrain.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-18 |archive-date=2009-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091116234547/http://www.isboo.org/pages/entrain.htm |url-status=dead }}</ref>. * നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ‍ ബാങ്ക് സൗദി അറേബ്യയിലെ ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി 1953 ൽ തുടങ്ങിയ ബാങ്കാണ് നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ‍ ബാങ്ക് അഥവാ അൽ-അഹ്ലി ബാങ്ക്. == വിദ്യാഭ്യാസം == [[പ്രമാണം:DSC00090-medicine-kau.JPG|right|thumb|200ബിന്ദു|കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സർവകലാശാല-മെഡിക്കൽ വിഭാഗം|കണ്ണി=Special:FilePath/DSC00090-medicine-kau.JPG]] ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസ, ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണ മേഖലകളിൽ നിരവധി സംഭാവനകൾ നൽകിയ സ്ഥാപനമാണ്‌ ജിദ്ദയിലെ [[കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സർവകലാശാല]]. ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേകമായ ക്ലാസുകളോ സ്കൂളുകളോ ആണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 2005 ലെ കണക്കുപ്രകാരം സ്വകാര്യ, പൊതു മേഖലയിലടക്കം 849 ബോയ്സ് സ്കൂളുകളും 1179 ഗേൾസ്‌ സ്കൂളുകളും ആണ് ജിദ്ദയിൽ ഉള്ളത്.<ref>Statistical information department of the ministry of education:[http://www.moe.gov.sa/statscenter/tawzee.rar Statistical summary for education in Saudi Arabia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222091009/http://www.moe.gov.sa/statscenter/tawzee.rar |date=2015-12-22 }} (AR)</ref><ref>http://iguide.travel/Jeddah/Education</ref>. പ്രാദേശിക അറബിക്‌ സ്കൂളുകളിൽ [[അറബി ഭാഷ|അറബി ഭാഷക്ക്]] പ്രാധാന്യം നൽകുമ്പോൾ [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷ്]] രണ്ടാം ഭാഷ എന്ന പരിഗണന നൽകുന്നു. മറ്റു രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സ്കൂളുകളിലും അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരമുള്ള അറബിക് സ്കൂളുകളിലും ഇംഗ്ലീഷ് പ്രധാന ഭാഷയാണ്. ജിദ്ദയിലെയും അടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിലെയും ഇന്ത്യക്കാരായ വിദ്യാർത്ഥികൾ കൂടുതലായും ആശ്രയിക്കുന്നത് ഇവിടുത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര ഇന്ത്യൻ സ്കൂളുകളെയാണ്‌. കൂടാതെ അനേകം സ്വകാര്യ ഇന്ത്യൻ സ്കൂളുകളും ഉണ്ട്. '''ജിദ്ദയിലെ സർവകലാ ശാലകളുടെയും പ്രധാന കോളെജുകളുടെയും പട്ടിക''' {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor=#cccccc ! സർവകലാശാല/കോളേജ് !! കണ്ണി !! തുടക്കം |- valign=top | nowrap align=left|[[കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സർവകലാശാല]] |[http://www.kau.edu.sa www.kau.edu.sa] | align=center|[[1967]] |- valign=top | nowrap align=left|[[പ്രിൻസ് സുൽതാൻ കോളേജ് ഫോർ ടൂറിസം ആൻഡ്‌ ബിസിനസ്‌]] |[http://www.pscj.edu.sa www.pscj.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080319010224/http://www.pscj.edu.sa/ |date=2008-03-19 }} | align=center|[[2007]] |- valign=top | nowrap align=left|[[എഫാത്‌ കോളേജ്]] |[http://www.effatcollege.edu.sa www.effatcollege.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723204706/http://www.effatcollege.edu.sa/ |date=2011-07-23 }} | align=center|[[1999]] |- valign=top | nowrap align=left|[[ദാർ അൽ-ഹിക്മ കോളേജ്]] |[http://www.daralhekma.edu.sa www.daralhekma.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131135240/http://www.daralhekma.edu.sa/ |date=2010-01-31 }} | align=center|[[1999]] |- valign=top | nowrap align=left|[[CBA College|കോളേജ് ഓഫ് ബിസിനസ്‌ അട്മിനിസ്ട്രെഷൻ (CBA)]] |[http://www.cba.edu.sa www.cba.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060706135848/http://www.cba.edu.sa/ |date=2006-07-06 }} | align=center|[[2000]] |- valign=top | nowrap align=left|[[പ്രിൻസ് സുൽത്താൻ എവിയഷൻ അക്കാദമി]] |[http://fo.sv.net/psaa/Default.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060703150509/http://fo.sv.net/psaa/Default.asp |date=2006-07-03 }} | align=center|[[2004]] |- valign=top | nowrap align=left|[[ജിദ്ദ ടീച്ചേഴ്സ് കോളേജ്]] |[http://www.jtc.edu.sa www.jtc.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070314030708/http://www.jtc.edu.sa/ |date=2007-03-14 }} | |- valign=top | nowrap align=left|[[ജിദ്ദ കോളേജ് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] |[http://www.jct.edu.sa www.jct.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723204652/http://www.jct.edu.sa/ |date=2011-07-23 }} | align=center|[[1987]] |- valign=top | nowrap align=left|[[കോളേജ് ഓഫ് ടെലികോം & ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] | | |- valign=top | nowrap align=left|[[ജിദ്ദ പ്രൈവറ്റ് കോളേജ്]] | | |- valign=top | nowrap align=left|[[ജിദ്ദ കോളേജ് ഓഫ് ഹെൽത്ത്‌ കെയർ]] | | |- valign=top | nowrap align=left|[[ജിദ്ദ കമ്മ്യൂണിറ്റി കോളേജ്]] |[http://www.kaau.edu.sa/DefaultE.ASP?G=2&S=156 Link]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | |-valign=top |nowrap align=left|[[ബാറ്റർജി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |[http://www.bmcmedcollege.net/ bmcmedcollege.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723030225/http://www.bmcmedcollege.net/ |date=2011-07-23 }} | |-valign=top |nowrap align=left|[[ഇബ്ൻ സിന നാഷണൽ കോളേജ് ഫോർ മെഡിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്]] |[http://ibnsina.edu.sa/ ibnsina.edu.sa] | |-valign=top |nowrap align=left|[[അറബ് ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] |[http://arabou.edu.sa/ arabou.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513101756/http://www.arabou.edu.sa/ |date=2012-05-13 }} |} == കായിക രംഗം == [[പ്രമാണം:King_Abdulaziz_University_stadium.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ KAU സ്റ്റേഡിയം]] ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന [[കായിക വിനോദങ്ങളുടെ പട്ടിക|കായിക മത്സരം]] [[ഫുട്ബോൾ]] ആണ്. സൗദി അറേബ്യയിലെ ആദ്യത്തെ ക്ലബ്‌ ആയ അൽ ഇത്തിഹാദ്‌ 1928 ൽ ജിദ്ദയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ഏഴു പ്രാവശ്യം സൗദി പ്രീമിയർ ലീഗ് വിജയികളായ അൽ ഇത്തിഹാദ്‌ രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ ഫുട്ബോൾ ടീമാണ്<ref name= />. അൽ-ഇത്തിഹാദ്‌, അൽ-അഹ്ലി എന്നിവ ജിദ്ദയിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ക്ലബ്ബുകളാണ്. 9 [[ദശലക്ഷം|മില്യൺ]] ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടെ ജിദ്ദയിലെ കടൽ തീരത്ത് നിർമ്മിക്കുന്ന സ്പോർട്സ് സിറ്റി പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ കായിക രംഗത്ത് ജിദ്ദ സൗദിയുടെ ആസ്ഥാനമായി മാറും. ഒരു ലക്ഷം പേർക്കിരിക്കാവുന്ന മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഏറ്റവും വലിയ [[സ്റ്റേഡിയം|സ്റ്റേഡിയവും]] ഈ സ്പോർട്സ് സിറ്റിയിൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്<ref name= /> === ജിദ്ദയിലെ കളിക്കളങ്ങൾ === * പ്രിൻസ് അബ്ദുള്ള അൽ-ഫൈസൽ സ്റ്റേഡിയം * പ്രിൻസ് സുൽതാൻ ബിൻ ഫഹദ്‌ സ്റ്റേഡിയം * KAU സ്റ്റേഡിയം * എയർ-ഡിഫെൻസ്‌ ഫോഴ്സെസ് സ്റ്റേഡിയം * സ്കൂൾസ്‌ ലീഗ് സ്റ്റേഡിയം * കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള സ്റ്റേഡിയം (നിർമ്മാണം നടക്കുന്നു) == മാധ്യമ രംഗം == [[പ്രമാണം:Jeddah TV Tower.jpg|right|thumb|ജിദ്ദയിലെ ടെലിവിഷൻ ടവർ|കണ്ണി=Special:FilePath/Jeddah_TV_Tower.jpg]] ജിദ്ദയിൽ പരക്കെ പ്രചാരമുള്ള [[ഇംഗ്ലീഷ്]] പത്രങ്ങൾ [[അറബ് ന്യൂസ് (ദിനപത്രം)|അറബ് ന്യൂസ്‌]], സൗദി ഗസറ്റ് എന്നിവയും [[അറബി ഭാഷ|അറബി]] പത്രങ്ങൾ അശ്ശർഖ് അൽ-ഔസത്ത് ,അൽ മദീന ,അൽ ബിലാദ്‌ ,അൽ ഹയാത് ,ഒകാസ്‌ എന്നിവയുമാണ്<ref name= />. കൂടാതെ മലയാള പത്രങ്ങളായ [[മാധ്യമം ദിനപത്രം|ഗൾഫ്‌ മാധ്യമവും]], വാർത്താ ചാനലായ മീഡിയവണും, ജിദ്ദയിൽ നിന്നും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന പ്രാദേശിക മലയാളം പത്രമായ [[മലയാളം ന്യൂസ്]] എന്ന പത്രവും കൂടുതൽ പ്രചാരമുള്ള പത്രങ്ങളാണ്. മറ്റു മലയാള പത്രങ്ങളും ആനുകാലികങ്ങളും ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്. സൗദി അറേബ്യയുടെ ഔദ്യോഗിക [[ടെലിവിഷൻ]] ചാനലുകളായ ചാനൽ ഒന്ന്, ചാനൽ രണ്ട്, സൗദി ടി.വി. സ്പോർട്സ് സ്വകാര്യ ചാനലുകളായ അൽ ഇഖ്ബാരിയ (Al-Ekhbariya), ആർട്ട്‌ ( ART ) ചാനൽ ശൃംഖല എന്നിവയാണ് പ്രധാന ടെലിവിഷൻ ചാനലുകൾ. ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിൽ കോഴിക്കോട് ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന '''മീഡിയവൺ ടിവി'''യാണ് മലയാളം ചാനലുകളിൽ ഗൾഫ് മേഖലയിൽ ജനകീയം. സൗദി അറേബ്യയിൽ ലൈസൻസോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക മലയാളം വാർത്താ ചാനലും മീഡിയവണാണ്. ഹജ്ജ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സുപ്രധാന ചടങ്ങളുകളും മീഡിയവൺ തത്സമയം കവർ ചെയ്യുന്നു. ജിസിസി ഉച്ചകോടി, അറബ് സമ്മിറ്റ്, എക്സിബിഷനുകൾ, കലാവിരുന്നുകൾ തുടങ്ങി എല്ലാ സർക്കാർ പരിപാടികളിലേക്കും അറബ്, ഇംഗ്ലീഷ് ചാനലുകൾക്കൊപ്പം മീഡിയവണിനും ക്ഷണം ലഭിക്കുന്നു. റിയാദാണ് മീഡിയവൺ ബ്യൂറോ ആസ്ഥാനം. പുറമെ, ജിദ്ദ, ദമ്മാം, മക്ക, മദീന, ബുറൈദ, യാമ്പു, ബുറൈദ, അബഹ തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിലും റിപ്പോർട്ടർമാരും ഉണ്ട്. കൂടാതെ ഒട്ടുമിക്ക മലയാളം ചാനലുകളും ഇവിടെ ഡിടിഎച്ച് വഴി ലഭ്യമാണ്. ജിദ്ദയിലെ വലിയ ടവറുകളിലൊന്നായ ടി വി ടവർ 250 മീറ്റർ (820 അടി ) ഉയരമുണ്ട്. ജിദ്ദയിലെ ടെലിവിഷൻ പ്രക്ഷേപണ രംഗത്ത് നൂതന സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ സംഭാവന നൽകുന്ന ഈ കെട്ടിടം 2007 ൽ ആണ് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചത്. == കാലാവസ്ഥ == [[പ്രമാണം:Jeddah Flood - King Abdullah Street.jpg|left|thumb|മഴയിൽ വെള്ളം കയറിയ കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള റോഡിലെ ടണൽ]] [[ഒക്ടോബർ]] മുതൽ [[ഏപ്രിൽ]] വരെയുള്ള 6 മാസ കാലയളവിൽ അർദ്ധരാത്രി മുതൽ വൈകുന്നേരം വരെ ഊഷ്മളമായ [[ഊഷ്മാവ്|താപനിലയാണിവിടെ]] അനുഭവപ്പെടുന്നത്. [[മെയ്]] മുതൽ [[സെപ്റ്റംബർ]] വരെ വളരെ ഉയർന്ന താപനില അനുഭവപ്പെടുന്നു. വർഷത്തിൽ രണ്ടോ മൂന്നോ [[മഴ]] മാത്രം ആണ് ജിദ്ദയിൽ ലഭിക്കുന്നത്‌. ഈ അവസരങ്ങളിൽ റോഡുകളിൽ വെള്ളം കെട്ടി നിൽക്കുന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും മഴയെ വളരെ ഊഷ്മളതയോടെയാണ്‌ ജിദ്ദാ നിവാസികൾ വരവേൽക്കുന്നത് എന്ന് കാണാം. ചൂട് കാലത്ത് കൂടുതൽ ആളുകളും ജിദ്ദയിലെ ബീച്ചിലും മറ്റു പാർക്കുകളിലും കൂടുതൽ സമയം ചിലവഴിക്കുകയും സൗദി അറേബ്യയിലെ തന്നെ ചൂട് കുറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളായ അസീർ, [[താഇഫ്]] തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും മേഖലകളിലേക്കും പോകുന്നു. ജിദ്ദ പട്ടണം താഴ്‌വരകൾ ഉൾപ്പെട്ടതാണ്. നഗരത്തിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് 10 ഓളം താഴ്‌വരകളുണ്ട്. അതിനാൽ മഴ പെയ്താൽ ജിദ്ദയിൽ വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യത കൂടുതലാണ്. താഴ്‌വകളിലെയും അവിടുത്തെ മലകളിലയും മഴവെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് ജിദ്ദ പട്ടണത്തിന് വലിയ ഭീഷണിയായത് കൊണ്ട് കനാലുകൾ നിർമ്മിച്ച് ഇത് പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്. ജിദ്ദയിൽ ജനങ്ങൾക്ക് ഭീഷണിയായി കിഴക്ക് മുതൽ പടിഞ്ഞാറ് വരെ 12 ഓളം താഴ്‌വരകളുണ്ട്. മഴ ഭീഷണിയുള്ള സമയങ്ങളിൽ ജിദ്ദയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തെ താഴ്‌വരകൾ സിവിൽ ഡിഫൻസ് അധികൃതരുടെ സദാ നിരീക്ഷണത്തിലായിരിക്കും. 2009 ലും 2010 ലും ജിദ്ദയിലുണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ കനത്ത നാശ നഷ്ടമുണ്ടായി. ഇതിനു ശേഷം മഴക്കെടുതി നേരിടുന്നതിന് ജിദ്ദയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ സിവിൽ ഡിഫെൻസ് ജനത്തിരക്ക്, അപകടമേഖല എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൂടുതൽ അടിയന്തര സേവന കേന്ദ്രങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. {| class="wikitable collapsible" style="font-size:90%;width:100%;border:0px;text-align:center;line-height:120%;" ! colspan= "15" style="background: #6688AA; color: white;" | <big>ജിദ്ദയിലെ കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങൾ</big><ref>[http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT002760 Average and recorded climate of jeddah at BBC Weather]</ref> |- ! style="background: #DDDDDD;" height="16" | മാസം ! style="background: #DDDDDD;" | ജനു ! style="background: #DDDDDD;" | ഫെബ്രു ! style="background: #DDDDDD;" | മാർച്ച്‌ ! style="background: #DDDDDD;" | ഏപ്രിൽ ! style="background: #DDDDDD;" | മെയ്‌ ! style="background: #DDDDDD;" | ജൂൺ ! style="background: #DDDDDD;" | ജൂലൈ ! style="background: #DDDDDD;" | ആഗ ! style="background: #DDDDDD;" | സെപ് ! style="background: #DDDDDD;" | ഒക്ടോ ! style="background: #DDDDDD;" | നവ ! style="background: #DDDDDD;" | ഡിസം ! style="background: #DDDDDD;" | <!-- Leave this blank! --> ! style="background: #DDDDDD;" | വർഷം |- ! height="16;" |ഏറ്റവും കൂടിയ താപനില °C (°F) | style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91) | style="background: #F5930A; color: black;" | 35 (95) | style="background: #FA9605; color: black;" | 38 (100) | style="background: #FF9900; color: black;" | 40 (104) | style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108) | style="background: #FF9900; color: black;" | 47 (117) | style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108) | style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108) | style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108) | style="background: #FF9900; color: black;" | 41 (106) | style="background: #FF9900; color: black;" | 41 (106) | style="background: #EF8F0F; color: black;" | 34 (93) | <!-- Leave this blank! --> | <!-- Leave this blank! --> |- ! height="16;" |ശരാശരി കൂടിയ താപനില °C (°F) | style="background: #DF8C1F; color: black;" | 29 (84) | style="background: #DF8C1F; color: black;" | 29 (84) | style="background: #DF8C1F; color: black;" | 29 (84) | style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91) | style="background: #F5930A; color: black;" | 35 (95) | style="background: #F5930A; color: black;" | 36 (97) | style="background: #F5930A; color: black;" | 37 (99) | style="background: #F5930A; color: black;" | 37 (99) | style="background: #F5930A; color: black;" | 36 (97) | style="background: #F5930A; color: black;" | 35 (95) | style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91) | style="background: #E78D17; color: black;" | 30 (86) | <!-- Leave this blank! --> | style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91) |- ! height="16;" |ശരാശരി കുറഞ്ഞ താപനില °C (°F) | style="background: #BF883F; color: black;" | 18 (64) | style="background: #BF883F; color: black;" | 18 (64) | style="background: #BF883F; color: black;" | 19 (66) | style="background: #C78937; color: black;" | 21 (70) | style="background: #CF8A2F; color: black;" | 23 (73) | style="background: #CF8A2F; color: black;" | 24 (75) | style="background: #D78B27; color: black;" | 26 (79) | style="background: #D78B27; color: black;" | 27 (81) | style="background: #D78B27; color: black;" | 25 (77) | style="background: #CF8A2F; color: black;" | 23 (73) | style="background: #C78937; color: black;" | 22 (72) | style="background: #BF883F; color: black;" | 19 (66) | <!-- Leave this blank! --> | style="background: #C78937; color: black;" | 22 (72) |- ! height="16;" |ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ താപനില °C (°F) | style="background: #9F845F; color: black;" | 3 (37) | style="background: #A78557; color: black;" | 11 (52) | style="background: #AF864F; color: black;" | 13 (55) | style="background: #A78557; color: black;" | 12 (54) | style="background: #AF864F; color: black;" | 13 (55) | style="background: #BF883F; color: black;" | 19 (66) | style="background: #C78937; color: black;" | 21 (70) | style="background: #CF8A2F; color: black;" | 23 (73) | style="background: #C78937; color: black;" | 21 (70) | style="background: #C78937; color: black;" | 20 (68) | style="background: #B78747; color: black;" | 17 (63) | style="background: #A78557; color: black;" | 10 (50) | <!-- Leave this blank! --> | <!-- Leave this blank! --> |- ! colspan= "15" |<!--Leave this blank.--> |- ! height="16;" |വർഷപാതം mm (in) | style="background: #8CA3B5; color: black;" | 5 (0.2) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 6 (0.3) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 1 (0.1) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 1 (0.1) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 5 (0.5) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0) | style="background: #84A1B5; color: black;" | 25 (1.0) | style="background: #80A0B5; color: black;" | 31 (1.2) | <!-- Leave this blank! --> | style="background: #8CA3B5; color: black;" | 67 (2.6) |} == പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണം == ചില സമയങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ചും ചൂട് കാലത്ത് പൊടിക്കാറ്റും തുടർന്ന് അന്തരീക്ഷത്തിൽ പൊടി പടലങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടുന്ന അവസ്ഥയും ഉണ്ടാകുന്നു. ഉഷ്ണ കാലത്ത് ഉണ്ടാകാറുള്ള വൻ തീപ്പിടുത്തവും വായു മലിനീകരണത്തിനു കാരണമാകുന്നു. മണിക്കൂറിൽ 55 -70 കിലോ മീറ്റർ വേഗത്തിൽ വീശുന്ന പൊടിക്കാറ്റ് പലയിടങ്ങളിലും നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. റോഡുകളിൽ വാഹനാപകടങ്ങളും ചിലപ്പോൾ വ്യോമഗതാഗതത്തെയും ജിദ്ദ ഇസ്ലാമിക് പോർട്ടിലെ കപ്പലുകളുടെ പോക്കുവരവുകളേയും പൊടിക്കാറ്റ് ബാധിക്കുന്നു. ജിദ്ദ പട്ടണത്തിന്റെ തെക്ക്‌ ഭാഗത്തും വടക്ക് ഭാഗത്തും ഉള്ള രണ്ടു വ്യാവസായിക മേഖലകളിൽ നിന്നും പുറന്തള്ളുന്നതും കൂടാതെ വെള്ളം ശുദ്ധീകരണ ശാല, തുറമുഖം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും ഉള്ള മലിനീകരണവും ഉണ്ട്. കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സർവകലാശാലയിലെ മറൈൻ ബയോളജി വിഭാഗം 1997ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കണക്കുപ്രകാരം 100,000 ഖന മീറ്റർ മലിനജലം ദിവസവും തെക്കൻ ജിദ്ദയിൽ കടലിലേക്ക്‌ തള്ളുന്നു<ref>http://adelalmalki.blogspot.com/2008/01/bid-to-save-jeddahs-dying-coast.html</ref>. അപൂർവമായി ലഭിക്കുന്ന മഴയിൽ റോഡുകളിൽ വെള്ളം കെട്ടിനിൽക്കുന്നു. കൂടാതെ മലിനജലം ഒഴുക്കി വിടുന്ന ഭൂഗർഭ പൈപ്പ് ലൈനുകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തകരാർ മൂലം നഗരത്തിന്റെ പഴയ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ മലിനജലവും നിറയുന്നു. എങ്കിലും നഗരത്തിൽ വ്യാപകമായി വളർത്തി നല്ല നിലയിൽ പരിപാലിക്കുന്ന മരങ്ങളും ചെടികളും ജിദ്ദ നഗരസഭയുടെ കീഴിലുള്ള നൂറുകണക്കിന് ശുചീകരണ തൊഴിലാളികളും കൂടി ഒരു പരിധിവരെ ഈ നഗരത്തെ പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണത്തിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://seha.alriyadh.gov.sa/en/contents.aspx?aid=3468 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100222032744/http://seha.alriyadh.gov.sa/en/contents.aspx?aid=3468 |url-status=dead }}</ref>. === മസ്ക് മലിനജല തടാകം === ജിദ്ദയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്താണ് നഗരത്തിലെ സെപ്ടിക് മാലിന്യങ്ങൾ തള്ളുന്ന മസ്ക് മലിന ജല തടാകം<ref>http://www.pbase.com/adnan_masood/musk_lake</ref>. ജിദ്ദയിലെ ബുറൈമാൻ പാലത്തിൽ നിന്ന് 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ അൽ സാമിർ, അൽ റബീഅ, അൽ അജ്വാദ് ഡിസ്ട്രികളോട് ചേർന്നു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മസ്ക് മലിന ജല തടാകത്തിന്റെ നീളം 1,300 മീറ്ററാണ്. 18 മീറ്റർ വീതിയും 10 മീറ്റർ ആഴവുമുണ്ട്. ഈ തടാകത്തിന് കോൺക്രീറ്റുകൊണ്ടുള്ള ഭിത്തികൾക്കു പകരം പ്രകൃതിദത്തമായ അതിരുകളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. 2009 നവംബറിൽ ജിദ്ദ നഗരത്തിൽ പെയ്ത ശക്തമായ മഴയെ തുടർന്നുണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ ഈ തടാകത്തിനും വിള്ളലുണ്ടായി. അതോടെ ഏതുസമയത്തും വലിയ കരുത്തില്ലാത്ത ഭിത്തി പൊട്ടാം എന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകുകയും ജിദ്ദ വിമാനത്താവളമടക്കം കിഴക്കൻ മേഖലകൾ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകും എന്ന ആശങ്കയും പടർന്നു<ref>{{Cite web |url=http://nri.mathrubhumi.com/story.php?id=69443 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091205194818/http://nri.mathrubhumi.com/story.php?id=69443 |url-status=dead }}</ref>. തടാകത്തിന്റെ ഭിത്തികൾ തകരാൻ സാധ്യത വർദ്ധിച്ചതിനെ തുടർന്ന് യുദ്ധകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ചുറ്റു ഭാഗവും ശക്തമായ ഭിത്തി നിർമിച്ചു<ref>http://www.arabnews.com/?page=1&section=0&article=113146&d=21&m=8&y=2008</ref>. <ref>http://www.thefreelibrary.com/Strengthen+Musk+Lake's+walls+to+avoid+catastrophe.-a0213677430</ref>. ഭാവിയിൽ ഉണ്ടായേക്കാവുന്ന അപകടം ഒഴിവാക്കാനായി 2010 മെയ് മാസത്തിൽ അബ്ദുല്ല രാജാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം തടാകം വറ്റിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. 2010 ഒക്ടോബർ മാസത്തോടെ തടാകം പൂർണമായും വറ്റിച്ചു. തടാകത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ജലം മുഖ്യമായും എയർപോർട്ടിനടുത്തും ബുറൈമാനിലുമുള്ള ജലശുദ്ധീകരണ ശാലകളിലേക്കാണ് മാറ്റിയത്. അവശേഷിക്കുന്നവ ബാഷ്പീകരിക്കുന്നതിന് ഒമ്പതു ചെറു തടാകങ്ങളിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്തു മാറ്റി. ബാക്കിയായ ചെളിയും മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് നീക്കം ചെയ്തു. 17 വർഷം മുമ്പാണ് കിഴക്കൻ ജിദ്ദയിൽ നഗരസഭ മലിനജല തടാകം സ്ഥാപിച്ചത്. നിറഞ്ഞ സമയത്ത് തടാകത്തിന് രണ്ടര ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു കോടി ക്യുബിക് മീറ്റർ മലിനജലവും ഇതിലുണ്ടായിരുന്നു. കിഴക്കൻ ജിദ്ദയിലെ 17 ജില്ലകളുമായി അതിർത്തി പങ്കിട്ട തടാകത്തിലേക്ക് പ്രതിദിനം രണ്ടായിരത്തോളം ടാങ്കർ മലിനജലം ഒഴുക്കിയിരുന്നു. == ജിദ്ദ പ്രളയം == ===2009 ൽ=== [[പ്രമാണം:jeddah flood.jpg|left|thumb|തെക്കൻ ജിദ്ദയിലുണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ തകർന്ന വാഹനങ്ങൾ]] 2009 [[നവംബർ]]25 നു പകൽ സമയത്ത് പെയ്ത മഴയെ തുടർന്ന് ജിദ്ദയിലുണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ വലിയ തോതിൽ ആൾ നാശവും ധന നഷ്ടവും ഉണ്ടായി<ref name= />. പെട്ടെന്നുണ്ടായ മഴയിൽ നൂറു കണക്കിന് വാഹനങ്ങളും അതിൽ യാത്ര ചെയ്തവരും ഒഴുകിപ്പോകുകയും ചെയ്തു. ജിദ്ദയിലെ കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സർവകലാശാലക്കടുത്തുള്ള പ്രദേശമായ ജാമിഅ ഖുവൈസിലാണ് പ്രളയത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാശനഷ്ടമുണ്ടായത്. പഴയ മക്കാ റോഡ്‌, കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള റോഡ്‌, മക്ക എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ഹൈവേ എന്നിവിടങ്ങളിലും കാര്യമായി വെള്ളപ്പൊക്കം നാശം വിതച്ചു. വെള്ളപ്പാച്ചിലിൽ ആയിരക്കണക്കിന് കാറുകൾ ഒഴുകിപ്പോയി. കൂറ്റൻ ട്രക്കുകൾ പോലും ഒഴുക്കിൽപെട്ടു<ref name= />. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിൽ വെള്ളം കയറി പല സുപ്രധാന രേഖകളും നശിച്ചു. വലിയ പെരുന്നാൾ തലേന്നുണ്ടായ ഈ ദുരന്തത്തിൽ മലയാളികളുടേതടക്കം നൂറുകണക്കിന് വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളാണ് വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയത്. ഈ ദുരന്തത്തിൽ മരിച്ചവരിൽ രണ്ടു മലയാളികളും കൂടാതെ സൗദി അറേബ്യ, [[ഈജിപ്ത്]], [[ജോർദാൻ]], [[യമൻ]], [[നൈജീരിയ]], [[ചാഡ്]], [[അമേരിക്ക]], [[ഇന്ത്യ]], [[പാകിസ്താൻ]], [[ബംഗ്ലാദേശ്]], [[ബർമ]], [[എത്യോപ്യ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ പൌരന്മാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രളയത്തിൽ മരിച്ചവരുടെ അനന്തരാവകാശികൾക്ക് സ്വദേശി-വിദേശി വ്യത്യാസമില്ലാതെ പത്ത് ലക്ഷം റിയാൽ വീതമാണ് ഗവൺമെന്റ് നഷ്ടപരിഹാരമായി നൽകിയത്. 2009 -ലെ പ്രളയത്തിനു ശേഷം ജിദ്ദയിൽ മഴവെള്ളവും പ്രളയവും സൃഷ്ടിക്കുന്ന കെടുതികൾക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരം കാണുന്നതിന് പുതിയ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. അഞ്ചു തടയണകൾ അടക്കം എട്ടു പദ്ധതികളാണ് ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഡ്രെയിനേജ് വകുപ്പ് നടപ്പാക്കന്നത്. അഞ്ചു ഡാമുകൾക്ക് പുറമെ നിലവിലെ മൂന്നു കനാലുകൾ വികസിപ്പിക്കുകയും കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിന് സമീപം പുതുതായി ഒരു ഡാം നിർമ്മിക്കലുമാണ് ഈ പദ്ധതികളിൽ പെടുന്നത്. ===2011 ൽ=== 2009 നവംബറിൽ 123 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ അപ്രതീക്ഷിത പ്രളയത്തെക്കാൾ ശക്തമായിരുന്നു 2011 ജനുവരിയിൽ ഉണ്ടായ പ്രളയം<ref name= />. == സഹോദര നഗരങ്ങൾ == '''ജിദ്ദയുടെ സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക, രാഷ്ട്രീയ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത 24 സഹോദര നഗരങ്ങൾ''' <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * {{flagicon|Turkey}} [[ആദാന]], [[തുർക്കി]] * {{flagicon|Tunisia}} [[ടുനിസ്‌]], [[ടുണീഷ്യ]] * {{flagicon|Egypt}} [[അലക്സാണ്ട്രിയ]], [[ഈജിപ്റ്റ്‌]] * {{flagicon|Kazakhstan}} [[അല്മടി]], [[കസാഖ്സ്ഥാൻ]] * {{flagicon|Jordan}} [[അമ്മാൻ]], [[ജോർദാൻ]] * {{flagicon|Azerbaijan}} [[ബാക്]], [[അസെർബൈജാൻ]] * {{flagicon|Egypt}} [[കൈറോ]], [[ഈജിപ്റ്റ്‌]] * {{flagicon|Morocco}} [[കസബ്ലാങ്ക]], [[മൊറോക്കോ]] * {{flagicon|UAE}} [[ദുബായ്]], [[യു.എ.ഇ]] * {{flagicon|Turkey}} [[ഇസ്താംബുൾ]], [[തുർക്കി]]<ref>{{Cite web |url=http://www.greatistanbul.com/sister_cities.htm |title=Sister cities of Istanbul - including Jeddah |access-date=2009-10-24 |archive-date=2009-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090527130230/http://www.greatistanbul.com/sister_cities.htm |url-status=dead }}</ref> * {{flagicon|Indonesia}} [[ജക്കാർത്ത]], [[ഇന്തോനേഷ്യ]] * {{flagicon|Malaysia}} [[ജോഹോർ ബഹര്]], [[മലേഷ്യ]] * {{flagicon|Pakistan}} [[കറാച്ചി]], [[പാകിസ്താൻ]] * {{flagicon|Canada}} [[ടൊറന്റോ]], [[കാനഡ]] * {{flagicon|Canada}} [[മോന്ട്രീൽ]], [[കാനഡ]] * {{flagicon|Russia}} [[കസാൻ]], [[റഷ്യ]] * {{flagicon|Turkmenistan}} [[മാരി, തുർക്മെനിസ്ടൻ|മാരി]], [[തുർക്‌മെനിസ്ഥാൻ]] * {{flagicon|Ukraine}} [[ഒടെസ്സ]], [[യുക്രെയിൻ]] * {{flagicon|Kyrgyzstan}} [[ഓഷ്]], [[കിർഗിസ്ഥാൻ]] * {{flagicon|Bulgaria}} [[പ്ലോവ്ടിവ്‌]], [[ബൾഗേറിയ]] * {{flagicon|Brazil}} [[റിയോ ഡി ജനീറോ]], [[ബ്രസീൽ]] * {{flagicon|Japan}} [[ഷിമോനോസേകി]], [[ജപ്പാൻ]] * {{flagicon|Russia}} [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ്]], [[റഷ്യ]] * {{flagicon|France}} [[സ്ട്രസ്ബര്ഗ്]], [[ഫ്രാൻസ്]] * {{flagicon|Germany}} [[ടട്ട്ഗര്ട്]], [[ജർമനി]] * {{flagicon|ROC}} [[തായ്പെയ്]], [[തായ്‌വാൻ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.protocol.taipei.gov.tw/sister/esister.htm |title=Sister cities of Taipei - including Jeddah |access-date=2009-10-24 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718181902/http://www.protocol.taipei.gov.tw/sister/esister.htm |url-status=dead }}</ref> * {{flagicon|USA}} [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]], [[യു.എസ്.എ]] * {{flagicon|China}} [[ക്ഷ്യാൻ]], [[ചൈന]] </div> == ചിത്രശാല == <gallery caption="ജിദ്ദയുടെ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> |ബീച്ചിലെ അതിഥി മന്ദിരം Image:palestinestreet.jpg|ജിദ്ദയിലെ ഫലസ്തീൻ റോഡ്‌ Image:King Saud Mosque2 (26).jpg|കിംഗ്‌ സൌദ് മസ്ജിദ് ജിദ്ദ |ഇന്ത്യൻ-ചൈനീസ്‌ ഹോട്ടലുകൾ Image:Jdbeah-eve.jpg|ബീച്ചിലെ ഒരു രാത്രി കാഴ്ച Image:Palestinest.jpg|പലസ്തീൻ തെരുവ് Image:Jeddah-cornich.jpg|ജിദ്ദയിലെ കടൽ തീരം image:Al-anani.mosque.jpg|ബീച്ചിലെ ഈജിപ്ഷ്യൻ മാതൃകയില് നിർമിച്ച അൽ അനാനി മസ്ജിദ് image:DSC00025-tahlia following Saudi Japan match.JPG|തഹലിയ തെരുവിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം |അൽ സുഹൈലി പ്ലാസ, ആന്തലുസ് സ്ട്രീറ്റ് പ്രമാണം:കിങ് ഫഹദ് ജലധാര.jpg|രാത്രിയിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ജലധാര പ്രമാണം:Jeddah rain.jpg|മഴയിൽ വെള്ളം നിറഞ്ഞ ജിദ്ദയിലെ റോഡ്‌ പ്രമാണം:Juice world, jeddah.jpg|ജ്യൂസ് വേൾഡ് ജിദ്ദ പ്രമാണം:sharafiyya jeddah.jpg|ഷറഫിയ്യ കുബ്രി പ്രമാണം:Obhurbeach.jpg|ഒബൂര് ബീച്ചിലെ ഉല്ലാസ ബോട്ടുകൾ പ്രമാണം:Madeena‌‌ ‌road.jpg|ജിദ്ദയിലെ മദീന എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ഹൈവേ പ്രമാണം:DSC00109-Jeddah-Hilton.JPG|ജിദ്ദയിലെ ഹിൽട്ടൺ ഹോട്ടൽ പ്രമാണം:Cycle sculpture jeddah.JPG|ജിദ്ദ ഫൈസലിയയിലെ സൈക്കിൾ ശിൽപം. പ്രമാണം:International Indian school, Jeddah.JPG|ജിദ്ദ ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യൻ സ്കൂൾ -ആൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗം. പ്രമാണം:JPC tower jeddah.jpg|ജിദ്ദ പോർട്ട് കൺട്രോൾ ടവർ പ്രമാണം:Jeddah Science Innovation Club.JPG|ജിദ്ദ സയൻസ് ഇന്നവോഷൻ ക്ലബ്ബ്, ഫൈസലിയ്യ പ്രമാണം:Alajam bus (2).jpg|അലജം ബസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജിദ്ദയിലെ സാധാരണക്കാരുടെ വാഹനം. സ്വദേശികളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഈ ബസിൽ രണ്ട് റിയാലാണ് എവിടേക്കും നിരക്ക്. [...] </gallery> == ഇതും കൂടി കാണുക == * [[കിംഗ് സൗദ് മോസ്ക്]] == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.jeddah.gov.sa/english/index.php ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റി വെബ് വിലാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170509054935/http://www.jeddah.gov.sa/English/index.php |date=2017-05-09 }} * [http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN/ ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമ്മേഴ്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090919141800/http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN |date=2009-09-19 }} * [http://www.cgijeddah.com/mainpage/index.aspx ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റ്, ജിദ്ദ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091019111640/http://www.cgijeddah.com/mainpage/index.aspx |date=2009-10-19 }} * [http://www.indiaforumjeddah.org/ ഇന്ത്യൻ ഫോറം, ജിദ്ദ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100430185706/http://www.indiaforumjeddah.org/ |date=2010-04-30 }} * [http://www.iisjed.com/ ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യൻ സ്ക്കൂൾ, ജിദ്ദ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180101144858/http://www.iisjed.com/ |date=2018-01-01 }} * [http://www.aqarjeddah.com.sa/ ജിദ്ദ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208214936/http://www.aqarjeddah.com.sa/ |date=2010-02-08 }} * [http://jeddah.asia/ ജിദ്ദയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091008121019/http://jeddah.asia/ |date=2009-10-08 }} * [http://www.jwpf.com/index.php?page=jeddah ജിദ്ദ വാട്ടർ ആന്റ് പവർ ഫോറം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513005212/http://www.jwpf.com/index.php?page=jeddah |date=2008-05-13 }} * [http://www.kingabdullahcity.com/en/Home/index.html കിങ് അബ്ദുള്ള ഇക്കോണോമിക്ക് സിറ്റി വെബ് വിലാസം] * [http://www.moi.gov.sa/wps/portal ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം, സൗദി അറേബ്യ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201110530/http://www.moi.gov.sa/wps/portal |date=2008-12-01 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=bvCgCJCHwD4 ജിദ്ദ വെള്ളപ്പൊക്കം വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ] * [http://www.alnokhba.com/jeddah/jiddah-map/jeddah-city-map.htm ജിദ്ദ നഗരം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050102085110/http://www.alnokhba.com/jeddah/jiddah-map/jeddah-city-map.htm |date=2005-01-02 }} * [http://www.youtube.com/jeddahamanah മുനിസിപ്പാലിറ്റി വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ] * [http://www.jeddahfood.com/ ജിദ്ദ ഭക്ഷണവൈവിധ്യങ്ങൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.jef.org.sa/ ജിദ്ദ സാമ്പത്തിക ഫോറം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170225080537/http://www.jef.org.sa/ |date=2017-02-25 }} {{ഫലകം:Saudi cities}} [[വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യയിലെ നഗരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജിദ്ദ]] 99is9gzipfqjsklivg81i97x1uidid0 0 29898 4614657 4437931 2026-04-22T15:14:05Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614657 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Konkani language}} {{Distinguish|കൊങ്ങിണി}} {{Infobox Language ||name=കൊങ്കണി |nativename=कोंकणी, Konknni, ಕೊಂಕಣಿ, ''{{IAST|koṃkaṇī}}'' |states=[[ഇന്ത്യ]] |region=[[കൊങ്കൺ]] |speakers= 17 ലക്ഷം |familycolor=ഇന്തോ-യൂറോപ്പിയൻ |fam2= [[ഇന്തോ-ഇറാനിയൻ]] |fam3=[[ഇന്തോ-ആര്യൻ]] |fam4=[[തെക്കൻ ഇന്തോ-ആര്യൻ]] |script=[[ദേവനാഗരി]] (ഔദ്യോഗികം), [[ലാറ്റിൻ]], [[കന്നഡ]], [[മലയാളം]] and [[അറബി]] |nation= [[ഗോവ]], [[ഇന്ത്യ]] |iso2=kok |notice=Indic}} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] [[കൊങ്കൺ]] പ്രദേശത്ത്‌ സംസാരിച്ചുവരുന്ന ഭാഷയാണ്‌ '''കൊങ്കണി'''. [[ഗോവ|ഗോവയിലെ]] ഔദ്യോഗികഭാഷയാണ്‌ ഇത്. കൂടാതെ [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[കർണാടക|കർണാടക സംസ്ഥാനത്തിലെ]] [[ഉത്തര കന്നഡ]], [[ദക്ഷിണ കന്നഡ]], കേരളത്തിൽ കൊച്ചി,ആലപ്പുഴ,കണ്ണൂർ,കാസറഗോഡ് എന്നിവിടങ്ങളിലും കൊങ്കണി ഭാഷ മാതൃഭാഷ ആയിട്ടുള്ളവർ ധാരാളം ഉണ്ട്. ഇന്തോ യൂറോപ്പിയൻ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു ഇന്തോ ആര്യൻ ഭാഷയാണിത്. <ref>http://www.india-seminar.com/2004/543/543%20madhavi%20sardesai.htm</ref>. [[ദേവനാഗരി]] ലിപിയുപയോഗിച്ചാണ്‌ ഈ ഭാഷ ഇപ്പോൾ എഴുതപ്പെടുന്നത്. കേരളത്തിൽ കൊങ്കണി സംസാരിക്കുന്ന പ്രമുഖ സമൂഹങ്ങളാണ് [[ഗൗഡ സാരസ്വത ബ്രാഹ്മണർ|ഗൗഡ സാരസ്വത ബ്രാഹ്മണരും]] [[കുഡുംബി]] സമുദായക്കാരും, 2001-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം 24,89,015 പേർ കൊങ്കണി സംസാരിക്കുന്നവരിൽ 7,69,888 പേർ [[ഗോവ|ഗോവയിലും]] 7,68,039 പേർ [[കർണാടക|കർണാടകയിലും]] , 6,58,259 പേർ [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലും]] 190,557 പേർ [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലും]] 61,376 പേർ കേരളത്തിലുമാണ്‌ <ref>http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/parta.htm</ref>. ==പോർച്ചുഗീസ് ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ കൊങ്കണിയെ തമസ്കരിച്ചത്== ''(പ്രധാന ലേഖനം: [[ഗോവയിലെ മതദ്രോഹവിചാരണകൾ]]'' [[ഗോവ|ഗോവയിൽ]] പോർച്ചുഗീസ് ഭരണകാലത്ത് കൊങ്കണിയെ നശിപ്പിക്കാനുള്ള വൻശ്രമം തന്നെയുണ്ടായി. ഈ പ്രവൃത്തികൾ കൊങ്കണിഭാഷയ്ക്ക് സ്ഥിരമായ വലിയ നഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. [[Konkani language|കൊങ്കണി ഭാഷ]] പഠിച്ചെടുത്ത് നാട്ടുകാരെ മതംമാറ്റാൻ ആ വഴി സഹായകമാകുന്ന പോർച്ചുഗീസ് പാതിരിമാരുടെ കാര്യമായായ ശ്രമങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[ഗോവയിലെ മതദ്രോഹവിചാരണകൾ|മതദ്രോഹവിചാരണകളുടെ]] ഭാഗമായി, പുതുതായി മതംമാറിവരുന്നവരെ [[roman catholic|ക്രിസ്ത്യാനികളല്ലാത്ത]] ജനങ്ങളിൽ നിന്നും പരമാവധി വേർതിരിച്ചുനിർത്താനും തമ്മിൽ സ്പർദ്ധ വളർത്താനും പാതിരിമാർ ശ്രമിച്ചു.<ref name="Machado"/> 17 -ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലും 18 -ആം നൂറ്റാണ്ടിലും [[Maratha|മറാത്തയിൽ]] നിന്നുമുള്ള നിരന്തമായ ആക്രമണം നടക്കുമ്പോഴും കൊങ്കണിഭാഷയെ അടിച്ചമർത്താൻ പാതിരിമാർ ശ്രമിച്ചു. മറാത്ത ആക്രമണങ്ങൾ ഗോവയിലെ പോർച്ചുഗീസ് നിയന്ത്രണങ്ങൾക്കും ഇന്ത്യയുമായുള്ള വ്യാപാരങ്ങൾക്കും വലിയ ഭീഷണിയായിമാറി.<ref name="Machado"/> [[Maratha Empire|മറാത്ത സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ഭീഷണിയെത്തുടർന്ന് ഗോവയിൽ കൊങ്കണിയെ അടിച്ചമർത്താൻ പോർച്ചുഗീസുകാർ തീരുമാനിച്ചു.<ref name="Machado">''Sarasvati's Children: A History of the Mangalorean Christians'', Alan Machado Prabhu, I.J.A. Publications, 1999, pp. 133–134</ref> പോർച്ചുഗീസ് നിർബന്ധഭാഷയാക്കി അങ്ങനെ കൊങ്കണിയുടെ ഉപയോഗം തീരെച്ചെറിയ ഒരുകൂട്ടം ആൾക്കാരിൽ ഒതുങ്ങി.<ref name="Newman"/> [[അസ്സീസിയിലെ ഫ്രാൻസിസ്|ഫ്രാൻസിസ്കന്മാരുടെ]] സമർദ്ദത്താൽ പോർച്ചുഗീസ് വൈസ്രോയി 1684 ജൂൺ 27 -ന് കൊങ്കണിഭാഷയുടെ ഉപയോഗം നിരോധിക്കുകയും മൂന്നു വർഷത്തിനുഌഇൽ നാട്ടുകാർ [[Portuguese language|പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ]] ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് ആജ്ഞാപിക്കുകയും ചെയ്തു. പോർച്ചുഗീസ് അധിനിവേശപ്രദേശത്തുള്ള എല്ലാ കത്തിടപാടുകൾക്കും കരാറുകൾക്കും പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ നിർബന്ധമാക്കി. ഇതുപാലിക്കാത്തപക്ഷം ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുമായിരുന്നു. 1687 മാർച്ച് 17 -ന് രാജാവ് ഈ വിധി സ്ഥിരീകരിച്ചു.<ref name="Machado"/> 1731 -ൽ മതദ്രോഹവിചാരകനായ [[António Amaral Coutinho|അന്റോണിയോ]] പോർച്ചുഗീസ് [[John V of Portugal|ചക്രവർത്തിക്ക്]] എഴുതിയ കത്തിൽ ഈ നിർദ്ദയമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വിജയം കണ്ടില്ലെന്ന് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Rivara">Priolkar, Anant Kakba; Dellon, Gabriel; Buchanan, Claudius; (1961), ''The Goa Inquisition: being a quatercentenary commemoration study of the inquisition in India'', Bombay University Press, p. 177</ref> 1739 -ൽ വടക്കേ പ്രവിശ്യകളായ [[Vasai|വാസൈയും]] [[Chaul|ചൗളും]] [[Salsette|സാൽസെറ്റും]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ മറാത്തക്കാരോടുഌഅ യുദ്ധത്തിൽ നഷ്ടമായപ്പോൾ പോർച്ചുഗീസുകാർ കൊങ്കണിയോടുള്ള പരാക്രമം ഒന്നുകൂടി കർശനമാക്കി.<ref name="Machado"/> പുരോഹിതന്മാരാകാൻ താത്പര്യമുള്ളവർക്ക് നിർബന്ധമായു പോർച്ചുഗീസിൽ അറിവും സംസാരിക്കാനുള്ള കഴിവും ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് 1745 നവമ്പർ 21 -ന് [[Archbishop|ആർച്ച്‌ബിഷപ്പ്]] [[Lourenço de Santa Maria|ലൊറൻസൊ]] ഉത്തരവിറക്കി. അവർക്കുമാത്രമല്ല അവരുടെ അടുത്ത ബന്ധുക്കൾക്കും ആ കഴിവ് ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന കാര്യം കർശനമായ പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ ഉറപ്പുവരുത്തിയിരുന്നു.<ref name="Machado"/> കൂടാതെ ബ്രാഹ്മണരിൽ നിന്നും ക്ഷത്രിയരിൽ നിന്നും മതംമാറ്റപ്പെട്ടവർ ആറു മാസത്തിനുള്ളിൽ പോർച്ചുഗീസ് പഠിക്കാത്തപക്ഷം അവർക്ക് വിവാഹിതരാകാനുള്ള അനുമതി നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Machado"/> നാട്ടുകാരോടു സംവദിക്കാൻ കൊങ്കണി ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് നല്ലതെന്നു വാദിച്ചിരുന്നതിനാൽ കോളനിസർക്കാർ 1761 -ൽ [[Jesuits|ജെസ്യൂട്ടുകളെ]] പുറത്താക്കി. സ്കൂളിൽ കുട്ടികൾ കൊങ്കണി ഉപയോഗിക്കുന്നത് 1812 -ൽ [[Archbishop|ആർച്ച്‌ബിഷപ്പ്]] നിരോധിച്ചു. 1847 -ൽ ഈ നിയമം [[സെമിനാരി|സെമിനാരികളിലേക്കുകൂടി]] വ്യാപിപ്പിച്ചു. 1869 -ൽ സ്കൂളുകളിൽ നിന്നും കൊങ്കണി പൂർണ്ണമായി നിരോധിച്ചു.<ref name="Machado"/> ഇക്കാരണങ്ങളാൽ ഗോവയിൽ കൊങ്കണി സാഹിത്യത്തിനു വികാസമുണ്ടായില്ല, കൊങ്കണിക്ക് ജനങ്ങളെ ഒരുമിപ്പിക്കാനുമായില്ല. കൊങ്കണി എഴുതാൻ [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല]], [[Devanagari|ദേവനാഗരി]], [[Kannada|കന്നഡ]] എന്നീ ലിപികളാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Newman"/> ഹിന്ദു ആഢ്യന്മാർ മറാത്തിയിലേക്കും ക്രൈസ്തവർ പോർച്ചുഗീസിലേക്കും മാറിയപ്പോൾ കൊങ്കണി ''സേവകരുടെ ഭാഷ (lingua de criados)''യായി മാറി.<ref name="Routledge"/> 1961 -ൽ ഇന്ത്യ [[ഓപ്പറേഷൻ വിജയ് (1961)|ഗോവ പിടിച്ചെടുത്തപ്പോൾ]] ഗോവക്കാരെയെല്ലാം മതത്തിനും ജാതിക്കും സമ്പന്നതയ്ക്കുമെല്ലാം അതീതമായി ഒരുമിപ്പിച്ചത് കൊങ്കണി ആയിരുന്നു, അതിനാൽ സ്നേഹത്തോടെ കൊങ്കണിയെ ''കൊങ്കണിയമ്മ (Konkani Mai)'' എന്നു വിളിക്കുന്നു.<ref name="Newman"/> 1987 -ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ കൊങ്കണിയെ ഗോവയുടേ ഔദ്യോഗികഭാഷയാക്കി, പൂർണ്ണമായ അംഗീകാരം നൽകി.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/City/Goa/Goa-battles-to-preserve-its-identity/articleshow/5935904.cms "Goa battles to preserve its identity"], ''Times of India'', 16 May 2010</ref> <br clear="all" /> ==ഇതും കാണുക== [[കൊങ്കണി വിക്കിപീഡിയ]] == അവലംബം == <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category|Konkani}} {{interwiki|code=gom}} {{Wiktionary|കൊങ്കണി}} * [http://v-ixtt.com Vauraddeancho Ixtt], Konkani language site * [http://www.konkaninews.com Konkani News]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Konkani language site * [http://www.kittall.com/kitall/index.php Kital] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141115202356/http://www.kittall.com/kitall/index.php |date=2014-11-15 }}, Konkani language site * [http://konkani.chilume.com/ Chilume.com], Konkani Literature * [http://www.nizgoenkar.org/ Niz Goenkar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200802235326/http://www.nizgoenkar.org/ |date=2020-08-02 }}, Konkani-English bilingual site * [https://web.archive.org/web/20090208104244/http://goa-world.com/GOA/konkani/ Learn Goan Konkani online] * [http://www.konkaninews.bangalorelivenews.com/ Read Konkani News online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170623021734/http://www.konkaninews.bangalorelivenews.com/ |date=2017-06-23 }} * [http://www.ourkarnataka.com/learn_konkani/learn_konkani_main.htm Learn Mangalorean GSB Konkani online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140328022341/http://www.ourkarnataka.com/learn_konkani/learn_konkani_main.htm |date=2014-03-28 }} * [https://web.archive.org/web/20060618141228/http://www.mangalorean.com/konkani/archive.php?ltype=Lesson Learn Mangalorean Catholic Konkani online] * [https://web.archive.org/web/20080828171254/http://www.goakonkaniakademi.org/konkaniweb/language-literature.htm An excellent article on Konkani history and literature by Goa Konkani Academi] * [http://manglorean.net/konkani/ Online Manglorean Konkani Dictionary Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110502055206/http://manglorean.net/konkani/ |date=2011-05-02 }} * [http://www.savemylanguage.org/ Online Konkani (GSB) dictionary] * [http://www.vishwakonkani.org/ World Konkani Centre, Mangalore] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210210232247/https://vishwakonkani.org/ |date=2021-02-10 }} * [http://www.konkanverter.com Konkanverter-Konkani script conversion utility] {{Official_languages_of_India}} {{Languages of South Asia}} {{lang-stub| Konkani language}} [[വർഗ്ഗം:കൊങ്കണി]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ]] a3vez2dw17opemxfh3tiuwc1ppp8s9o 0 44650 4614796 3913511 2026-04-23T09:52:01Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614796 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jamia Millia Islamia}} {{Infobox_University |name = ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയ |native_name = جامعہ ملیہ اسلامیہ |image_name = JamiaMilliaIslamia gobeirne.jpg |image_size = 175px |caption = ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയയുടെ കവാടത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച ലോഗോ |motto = അല്ലമൽ ഇൻസാന മാലം യ‌അലം (മനുഷ്യനെ അവന്ന് അറിയാത്തത് പഠിപ്പിച്ചു) |established = [[1920]] |type = [[കേന്ദ്ര സർവകലാശാല (ഭാരതം)|കേന്ദ്ര സർ‍വകലാശാല]] |endowment = |staff = 997 |faculty = 614 |president = |provost = |principal = |rector = |chancellor = Muhammad Ahmed zaka |vice_chancellor = twalat ahmed |dean = |head_label = |head = |students = 10400 |undergrad = |postgrad = |doctoral = |city = [[ന്യൂ ഡൽഹി]] |state = |country = [[ഇന്ത്യ]] |campus = നഗരം |free_label = |free = |colors = |colours = |mascot = |nickname = [[ജാമിയ]] |affiliations = [[യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാൻറ്സ് കമ്മിഷൻ]] |website = http://www.jmi.nic.in }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[ന്യൂഡൽഹി|ന്യൂഡൽഹിയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലയാണ്‌ '''ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയ'''(ഉർദു: جامعہ ملیہ اسلامیہ,ഹിന്ദി: जामिया मिलिया इस्लामिया, translation: National Islamic University). ഉർദുവിലും അറബികിലും ജാമിയ എന്നതിന്റെ അർത്ഥം സർവകലാശാല എന്നും മില്ലിയ എന്നതിന്‌ ദേശീയ എന്നുമാണ്‌. [[ഹക്കീം അജ്മൽ ഖാൻ|ഹകീം അജ്മൽ ഖാനായിരുന്നു]] ജമിയ മില്ലിയയുടെ ആദ്യ ചാൻസലർ{{തെളിവ്}}. ദക്ഷിണ ഡൽഹിയിലാണ്‌ ജാമിയയുടെ കാമ്പസ് നിലകൊള്ളുന്നത്. ഈ സർവകലാശാലക്ക് കീഴിൽ എവിടേയും കലാലയങ്ങളില്ല. സ്കൂൾ, ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര തലങ്ങളിൽ നിരവധി പാഠ്യപദ്ധതികൾ ഈ സർവകലാശാല നൽ‍കുന്നുണ്ട്. ==ചരിത്രം== [[File:Building 18 jamia.JPG|thumb|Dr Zakir Hussain's Mausoleum]] 1920 ലാണ്‌ ജാമിഅ മില്ലിയ്യ സ്ഥാപിതമായത്. [[മൗലാനാ മുഹമ്മദ് അലി]], [[മൗലാനാ ഷൗകത്ത് അലി]] എന്നിവരടങ്ങുന്ന മുസ്‌ലിം നേതാക്കളാണ് ഈ സർവകലാശാല സ്ഥാപിച്ചത്<ref>{{Cite web |url=http://www.jmi.nic.in/ActStatutes.htm |title=Jamia Millia Islamia Act 1988 |access-date=2016-01-14 |archive-date=2009-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090409235928/http://jmi.nic.in/ActStatutes.htm |url-status=dead }}</ref>. 1988 ലെ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ് പാസ്സാക്കിയ നിയമപ്രകാരം ഇതൊരു കേന്ദ്ര സർവ്വകലാശാലയായി മാറുകയായിരുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.education.nic.in/cd50years/x/7H/8M/7H8M0101.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-01-14 |archive-date=2006-05-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060517024911/http://education.nic.in/cd50years/x/7H/8M/7H8M0101.htm |url-status=dead }}</ref>. [[അലീഗഢ്|അലീഗഢിലാണ്]] ആദ്യം തുടങ്ങിയതെങ്കിലും പിന്നീട് ന്യൂഡൽഹിയിലെ ജാമിഅ നഗറിലേക്ക് (ഒഖ്ള)മാറ്റുകയായിരുന്നു<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.jmi.ac.in/aboutjamia/profile/history/historical_note-13|title=Profile of Jamia Millia Islamia - History - Historical Note|website=www.jmi.ac.in|accessdate=12 August 2019|archive-date=2022-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920171331/https://www.jmi.ac.in/aboutjamia/profile/history/historical_note-13|url-status=dead}}</ref>. ==വൈജ്ഞാനിക വിഭാഗങ്ങൾ== * നിയമ വിഭാഗം * എഞ്ചിനിയറിംഗ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി വിഭാഗം * ആർക്കിടെക്ചർ ആൻഡ് എക്കിസ്റ്റിക്സ് വിഭാഗം * ഹ്യുമാനിറ്റീസ് - ഭാഷാശാസ്ത്ര വിഭാഗം * ലളിതകലാ വിഭാഗം * സാമൂഹ്യ ശാസ്ത്ര, വാണിജ്യ, ബിസിനസ് മാനേജ്മെന്റ് വിഭാഗം * പ്രകൃതിശാസ്‌ത്ര വിഭാഗം * വിദ്യാഭ്യാസ (അധ്യാപക പരിശീലന) വിഭാഗം * ദന്തചികിത്സാ വിഭാഗം * മാനേജ്മെന്റ് പഠനം ==അവലംബം== {{reflist}} {{Edu-stub|Jamia Millia Islamia}} {{ഫലകം:Central universities of India}} {{Delhi}} [[വർഗ്ഗം:ജാമിയ മില്ലിയ ഇസ്ലാമിയ]] 4ln0kg3x3reajv9ymmwbmm8m70b2jpa 0 49088 4614705 3827655 2026-04-22T18:45:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614705 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Captain Raju}} {{Infobox person | name = ക്യാപ്റ്റൻ രാജു | image = Captain raju.JPG | other_name = [[Raju]] | birth_name = രാജു ഡാനിയേൽ | birth_place = [[ഓമല്ലൂർ]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല]] | birth_date = {{birth date|1950|06|27|df=yes}} | death_date = {{death date and age|2018|09|17|1950|06|27| df=yes}} | height = 186 | military career = [[ഇന്ത്യൻ ആർമി]], ക്യാപ്റ്റൻ (വിരമിച്ചു) | occupation = ചലച്ചിത്ര നടൻ, ഇന്ത്യൻ ആർമി ഓഫീസർ (വിരമിച്ചു) | parents = കെ.ജി. ഡാനിയേൽ, അന്നമ്മ | spouse = പ്രമീള | children = രവി }} ഒരു മലയാള ചലച്ചിത്രനടനായിരുന്നു '''ക്യാപ്റ്റൻ രാജു''' എന്ന സ്റ്റേജ് നാമത്തിൽ കൂടുതൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന രാജു ഡാനിയേൽ (ജീവിതകാലം: 27 ജൂൺ 1950 - 17 സെപ്റ്റംബർ 2018). [[ജന്തുശാസ്ത്രം|സുവോളജിയിൽ]] പഠനം കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം രാജു തന്റെ 21-ആം വയസ്സിൽ ഇന്ത്യൻ പട്ടാളത്തിൽ ക്യാപ്റ്റനായി ചേർന്നു. പട്ടാളജീവിതത്തിനു ശേഷമാണ് രാജു ചലച്ചിത്രരംഗത്തേക്കു കടന്നത്. 600 ലധികം സിനിമകളിൽ ഇതുവരെ രാജു അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ [[മലയാളം]], [[ഹിന്ദി]], [[തമിഴ്]], [[തെലുങ്ക്]], [[കന്നട]], [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇം‌ഗ്ലീഷ്]] എന്നീ ഭാഷകളിലെ സിനിമകളും പെടും. ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകളിലും പരസ്യങ്ങളിലും അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വഭാവ നടനായിട്ടൂം വില്ലൻ നടനായിട്ടുമാണ് കൂടൂതലും ക്യാപ്റ്റൻ രാജു അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ളത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വില്ലൻ വേഷങ്ങൾ 1997 ൽ ''[[ഇതാ ഒരു സ്നേഹഗാഥ]]'' എന്ന സിനിമ സം‌വിധാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. രാജു മലയാളം സീരിയലുകളിലും അഭിനയിക്കുന്നു. 1997 ൽ 'ഇതാ ഒരു സ്നേഹഗാഥ' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം സംവിധായകനായും അരങ്ങേറി. == ആദ്യകാലജീവിതം == 1950 ജൂൺ 27-ന് [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[ഓമല്ലൂർ|ഓമല്ലൂരിൽ]] കെ.ജി. ഡാനിയേലിന്റെയും അന്നമ്മയുടെയും ഏഴു മക്കളിൽ മൂന്നാമത്തെ മകനായി ഓമല്ലൂരിൽ ജനിച്ച രാജു ഓമല്ലൂർ ഗവ: യു.പി. സ്കൂളിലും എൻ.എസ്.എസ്. ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂളിലുമായി പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി.<ref>{{cite web|url=http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/209/24|title=Omalloorile Onakazhchakal|accessdate=9 September 2015|publisher=mangalamvarika.com|archive-date=2015-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150902211535/http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/209/24|url-status=dead}}</ref> എലിസബത്ത്, സാജി, സോഫി, സുധ എന്നീ നാല് സഹോദരിമാരും ജോർജ്ജ്, മോഹൻ എന്നീ രണ്ട് സഹോദരന്മാരുമാരിന്നു അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ രണ്ടുപേരും ഓമല്ലൂർ സർക്കാർ യു.പി. സ്കൂളിലെ അധ്യാപകരായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/206/32|title=Life of Captain 1|accessdate=9 September 2015|publisher=mangalamvarika.com|archive-date=2015-09-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20150913120937/http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/206/32|url-status=dead}}</ref> യുപി സ്കൂൾ ഒമലൂർ. വിദ്യാഭ്യാസകാലത്ത് അദ്ദേഹം ഒരു മികച്ച വോളിബോൾ കളിക്കാരനായിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/210/30|title=Life of Captain|accessdate=9 September 2015|publisher=mangalamvarika.com|archive-date=2019-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401141319/http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/210/30|url-status=dead}}</ref> [[പത്തനംതിട്ട]] കാത്തോലിക്കേറ്റ് കോളേജിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം സുവോളജിയിൽ ബിരുദം നേടിക്കൊണ്ടാണ് തന്റെ കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്.<ref name="cinidiary">{{Cite web |url=http://cinidiary.com/people.php?pigsection=Actor&picata=1&no_of_displayed_rows=11&no_of_rows_page=10&sletter= |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-08-01 |archive-date=2015-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518083519/http://cinidiary.com/people.php?pigsection=Actor&picata=1&no_of_displayed_rows=11&no_of_rows_page=10&sletter= |url-status=dead }}</ref><ref name="cinidiary" /> ബിരുദാനന്തരം രാജു തന്റെ 21 ആമത്തെ വയസ്സിൽ ഇന്ത്യൻ ആർമിയിൽ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥനായി ചേരുകയും ക്യപ്റ്റൻ റാങ്കുവരെ ഉയരുകയും ചെയ്തു. 5 വർഷം ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ശേഷം വിരമിച്ച അദ്ദേഹം കുറച്ചുകാലം [[മുംബൈ|മുംബൈയിലെ]] 'ലക്ഷ്മി സ്റ്റാർച്ച്' എന്ന കമ്പനിയിൽ മാർക്കറ്റിംഗ് മേഖലയിൽ ജോലി ചെയ്യുകയും പിന്നീട് സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കാനായി ജോലി ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>[http://malayalam.webdunia.com/entertainment/film/profile/0804/26/1080426011_1.htm "സിനിമയിലെ ക്യാപ്റ്റൻ"]. ''webdunia.com''.</ref> കമ്പനിയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ മുംബൈയിലെ പ്രതിഭാ തിയേറ്ററുകൾ പോലുള്ള അമേച്വർ നാടകസംഘങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കാൻ അദ്ദേഹം സമയം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. പിന്നീടാണ് ചലച്ചിത്രരംഗത്തേയ്ക്ക് കടന്നുവന്നത്. ഇതാ ഒരു സ്നേഹഗാഥ എന്ന ആദ്യ ചിത്രത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്ത രണ്ടാമത്തെ ചിത്രം മിസ്റ്റർ പവനായി 99.99 (2012) ആയിരുന്നു. 1987-ലെ മലയാളം ചലച്ചിത്രമായ നാടോടിക്കാറ്റിലെ മിസ്റ്റർ പവനായി (പി.വി. നാരായണൻ) എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥാപാത്രത്തെ ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം പുനരവതരിപ്പിച്ചു. == മരണം == 2003-ൽ [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[കുതിരാൻ‌മല|കുതിരാനിൽ]] വച്ചുണ്ടായ വാഹനാപകടത്തിനുശേഷം രാജുവിനെ വിവിധ രോഗങ്ങൾ പിടികൂടുകയുണ്ടായി. 2015 മാർച്ചിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു [[ഹൃദയാഘാതം]] സംഭവിയ്ക്കുകയും അദ്ദേഹത്തെ [[ബൈപ്പാസ് ശസ്ത്രക്രിയ|ബൈപ്പാസ് ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക്]] വിധേയനാക്കുകയും ചെയ്തു. 2018 ജൂൺ 25-ന് ന്യൂയോർക്കിൽ താമസമുള്ള തന്റെ മകനെ സന്ദർശിക്കാൻ പോകവേ വിമാനത്തിൽ വെച്ച് അദേഹത്തിന് കടുത്ത [[മസ്തിഷ്കാഘാതം]] ഉണ്ടായി. തുടർന്ന് വിമാനം മസ്ക്കറ്റിൽ ഇറക്കി അദ്ദേഹത്തെ അവിടെയുള്ള ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു . കൂടുതൽ ചികിത്സകൾക്കായി പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തെ [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിലെ]] ആസ്റ്റർ മെഡിസിറ്റി ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് ആശുപത്രി വിട്ട അദ്ദേഹം രോഗം ഗുരുതരമായതിനെ തുടർന്ന് കൊച്ചി [[പാലാരിവട്ടം|പാലാരിവട്ടത്തെ]] വസതിയിൽ വെച്ച് 2018 സെപ്റ്റംബർ 17-ന് നിര്യാതനായി.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2018/09/17/actor-captain-raju-passed-away.html</ref> സെപ്റ്റംബർ 21 ന് പത്തനംതിട്ട പുത്തൻപീടിക സെന്റ് മേരീസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളിയിൽ അദ്ദേഹത്തെ പൂർണ്ണ സംസ്ഥാന ബഹുമതികളോടെ സംസ്‌കരിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://english.manoramaonline.com/news/kerala/2018/09/17/malayalam-actor-captain-raju-dies.html|title=Noted Malayalam actor Captain Raju dies|work=OnManorama|access-date=2018-09-17}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/captain-raju/-captain-raju-passess-away-mohanlal-remembering-captain-raju-1.3147518 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-08-01 |archive-date=2018-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180918024202/https://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/captain-raju/-captain-raju-passess-away-mohanlal-remembering-captain-raju-1.3147518 |url-status=dead }}</ref> പ്രമീളയാണ് രാജുവിന്റെ ഭാര്യ. ഇവർക്ക് രവി എന്ന പേരിൽ ഒരു മകനുണ്ട്.<ref>[http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/368238/ "മിസ്റ്റർ പവനായി സ്‌പീക്കിങ്‌, Interview – Mathrubhumi Movies"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131215003527/http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/368238/|date=15 December 2013}}. ''mathrubhumi.com''.</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mangalam.com/mangalam-varika/364153?page=0,0|title=ചെയര്മാന്റെ പിറന്നാള് സമ്മാനം|accessdate=11 October 2015|publisher=mangalamvarika.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കൊച്ചി പാലാരിവട്ടത്ത് ആണ് അദ്ദേഹം താമസിച്ചിരുന്നത്. ഒരു [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസിയായിരുന്ന]] രാജു, പക്ഷേ എല്ലാ മതങ്ങളെയും ബഹുമാനിയ്ക്കുകയും അവയിലെ തത്ത്വങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അഭിമുഖങ്ങളിൽ പലതവണ അദ്ദേഹം അക്കാര്യം പറയുകയുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === മലയാളം === {{Div col|colwidth=22em}} * ''[[വലിയപെരുന്നാൾ]]'' (2019) * ''[[Lessons (2019 film)|ലെസ്സൺസ്]]'' (2019) * ''സ്റ്റെതസ്കോപ്പ്'' (2018) * ''[[Masterpiece (2017 film)|മാസ്റ്റർപീസ്]]'' (2017) ... As Himself & Pavanayi * ''[[അപ്പുറം ബംഗാൾ ഇപ്പുറം തിരുവിതാംകൂർ]]'' (2016) * ''പോയി മറഞ്ഞു പറയാതെ'' (2016) * ''ആശംസകളോടെ അന്ന'' (2015) * ''നിക്കാഹ്'' (2015) * ''[[മസാല റിപ്പബ്ലിക്]]'' (2014) * [[Mumbai Police (film)|മുംബൈ പോലീസ്]] (2013) * [[അഭിയും ഞാനും]] (2013) ... Devanandan * [[ഏഴാമത്തെ വരവ്]] (2013) ... Chief Archaeologist * [[മി. പവനായി 99.99]] (2012) ...Mr. Pavanayi * [[തെരുവു നക്ഷത്രങ്ങൾ]] (2012) * [[China Town (2011 film)|ചൈനാ ടൌൺ]] (2011) ... Vincent Gomez * അർജ്ജുനൻ സാക്ഷി (2011) ... CM * യക്ഷിയും ഞാനും (2010) * ഹാപ്പി ഡർബാർ (2010) * സന്മനസുള്ളവൻ അപ്പുക്കുട്ടൻ (2009) * [[Pazhassi Raja (film)|പഴശ്ശിരാജ]] (2009) ... Mancheriyil Unnimootha * [[Twenty:20 (film)|ട്വന്റി :20]] (2008) * കോവളം (2008) * മഴക്കാഴ്ച്ച (2008) * [[Nasrani (film)|നസ്രാണി]] (2007) ... John * ഗോൾ (2007) * ബ്ലാക്ക് ക്യാറ്റ് (2007) * അവൻ ചാണ്ടിയുടെ മകൻ (2007) .... Vicar * ദ സ്പീഡ് ട്രാക്ക് (2007) ... College Principal * ആനച്ചന്തം (2006) * [[Thuruppugulan (2006 film)|തുറുപ്പുഗുലാൻ]] (2006) * അശ്വാരൂഢൻ (2006) ... Vishwanathan * റെഡ് സല്യൂട്ട് (2006) * കിലുക്കം കിലുകിലുക്കം (2006) ... Col. Panikkar * വർഗ്ഗം (2006) ... Aboobakar Haji * [[ബോയ് ഫ്രണ്ട്]] (2005) ... D. J. P. * ദീപങ്ങൾ സാക്ഷി (2005) * ട്വിങ്കിൾ ട്വിങ്കിൾ ലിറ്റിൽ സ്റ്റാർ (2005) * സത്യം (2004) ... Police Officer * വാണ്ടഡ് (2004/I) ... Police Officer * കൊട്ടാരം വൈദ്യൻ (2004) * വാർ & ലവ് (2003) ... Brigadier Nair * പട്ടാളം (2003) ... Colonel * സൌദാമിനി (2003) * [[C.I.D. മൂസ]] (2003) ... Karunan Chanthakkavala * താണ്ഡവം (2002) ... DYSP Rajiv * പുണ്യം (2002) * സ്വർണ്ണ മെഡൽ (2002) ... Ravi Varman * ''[[പൂത്തൂരംപുത്രി ഉണ്ണിയാർച്ച]]''(2002) ... Kannappa Chekavar * ഷാർജ ടു ഷാർജ (2001) ... Kanaran Kappithan * രാക്ഷസരാജാവ് (2001) .... DGP * ഭദ്ര (2001) * റെഡ് ഇന്ത്യൻസ് (2001) * സ്രാവ് (2001) ... Mohan Roy * [[വല്ല്യേട്ടൻ]] (2000) ... Ilias Mohammad * സ്നേഹപൂർവ്വം അന്ന (2000) ... Father of Lover boy * ആയിരം മേനി (1999) ... Unnithan * എഴുപുന്ന തരകൻ (1999) ... Chacko Tharakan * ദ ഗോഡ്മാൻ (1999) * ക്യാപ്റ്റൻ (1999) ... Ranger Jayadevan * മൈ ഡിയർ കരടി (1999) * സ്റ്റാലിൻ ശിവദാസ് (1999) ... Narendran * ഒളിമ്പ്യൻ അന്തോണി ആദം (1999) * പ്രണയ നിലാവ് (1999) ... Hajiyar * തച്ചിലേടത്തു ചുണ്ടൻ (1999) ... Velupillai * [[Udayapuram Sulthan|ഉദയപുരം സുൽത്താൻ]] (1999) ... Abdul Rahman * [[Daya (film)|ദയ]] (1998) * Ilavamkodu Desam|ഇളവംകോട് ദേശം]] (1998) ... Udayavarmman * മാട്ടുപ്പെട്ടി മച്ചാൻ (1998) ... Mattupetti Mahadevan * സൂര്യവനം (1998) * ഇതാ ഒരു സ്നേഹഗാഥ (1997) * സങ്കീർത്തനം പോലെ (1997) * കല്ല്യാണ സൌഗന്ധികം (1996) ... Neelakantan Vaidyar * അഗ്നി ദേവൻ (1995) ... Pareeth * തക്ഷശില (1995) * സ്പെഷ്യൽ സ്ക്വാഡ് (1995) * [[പുതുക്കോട്ടയിലെ പുതുമണവാളൻ]] (1995) ... Madassery Thampi * സങ്കീർത്തനം (1994) * ജെന്റിൽമാൻ സെക്യൂരിറ്റി (1994) ... Rajkumar * കാബൂളിവാല (1994) ... Circus Owner * ഉപ്പുകണ്ടം ബ്രദേർസ് (1993) * [[രാജശിൽപ്പി]] (1992) * [[അദ്വൈതം]] (1992) ... Pathrose * കവചം (1992) * മഹാൻ (1992) * [[രാഗം അനുരാഗം]] (1991) ... A K Menon * കൺകെട്ട് (1991) ... Peter Lal * നീലഗിരി (1991) * ചക്രവർത്തി (1991) ... Ashwani Prasad * കളമൊരുക്കം (1991) * സാമ്രാജ്യം (1990) ... Krishnadas * അപ്പു (1990) ... Suresh * അർഹത (1990) ... Shekhu * കടത്തനാടൻ അമ്പാടി (1990) * നാളെ എന്നുണ്ടെങ്കിൽ (1990) ... Narendran * എൻക്വയറി (1990) * നമ്മുടെ നാട് (1990) ... SP Devarajan * [[No.20 മദ്രാസ് മെയിൽ]] (1990) * സാന്ദ്രം (1990) ... Police Officer * വ്യൂഹം (1990) ... Khalid * [[ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]] (1989) ... അരിങ്ങോടർ * ആഴിക്കൊരു മുത്ത് (1989) * കളി കാര്യമായി: ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (1989) ... Balachandran * അഗ്നിപ്രവേശം (1989) * മൈ ഡിയർ റോസി (1989) * മിസ് പമേല (1989) * മഹാരാജാവ് (1989) * മുദ്ര (1989) * അനഘ (1989) ... Nalini's Father * ഇന്നലെ (1989) ... Circle Inspector of Police * ആഗസ്റ്റ് 1 (1988) ... Nicholas * [[ഒരു സി.ബി.ഐ. ഡയറിക്കുറിപ്പ്]] (1988) ... Dy SP Prabhakara Varma * ആരണ്യകം (1988) ... Police Officer * എവിഡൻസ് (1988) ... Damu * ചാരവലയം (1988) ... Basheer * വാടകഗുണ്ട (1988) * ഇന്നലെയുടെ ബാക്കി (1988) * സൈമൺ പീറ്റർ‌ നിനക്കു വേണ്ടി (1988) ... Ramji * [[അടിമകൾ ഉടമകൾ]] (1987) ... Sathyan * ഒരു സിന്ദൂരപ്പൊട്ടിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്ക് (1987) ... C.K. ഗുപ്ത * അമൃതംഗമയ (1987) ... സുകു * [[നാടോടിക്കാറ്റ്]] (1987) ... മി. പവനായി * [[വ്രതം]] (1987) ... Victor * [[നീയല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ]] (1987) ... Balachandran * ആട്ടക്കഥ (1987) * നാൽക്കവല (1987) * യാഗാഗ്നി (1987) * [[തീക്കാറ്റ്]] (1987) ... Basheer * ഈ നൂറ്റാണ്ടിലെ മഹാരോഗം (1987) * ഇത്രയും കാലം (1987) * ഇവരെ സൂക്ഷിക്കുക (1987) * [[കാലത്തിന്റെ ശബ്ദം]] (1987) ... Devarajan * [[ആവനാഴി]] (1986) ... സത്യരാജ് * നിമിഷങ്ങലൾ (യാമം) (1986) ... Khalid * ഹലോ മൈ ഡിയർ: റോംഗ് നമ്പർ (1986) ... Fernandez *[[പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുക]] (1986) ... Shukkoor * കരമ്പിൻ പൂവിനക്കരെ (1985) ... പപ്പൻ * ഈ ശബ്ദം ഇന്നത്തെ ശബ്ദം (1985) ... ഗോപിനാഥൻ * ജനകീയ കോടതി (1985) ... Ayyappan * [[Nayakan (1985 film)|നായകൻ]] (1985) ... റഹീം * ഏഴു മുതൽ ഒൻപതു വരെ (1985) * സൌന്ദര്യ പിണക്കം (1985) * ആഴി (1985) * സമ്മേളനം (1985) ... Basheer * ശാന്തം ഭീകരം (1985) * കിരാതം (1985) * പ്രേമലേഖനം (1985) ... Babu * ശപഥം (1984) ... Prasad * ഉണ്ണി വന്ന ദിവസം (1984) * പാവം ക്രൂരൻ (1984) ... Dasan * [[തിരകൾ]] (1984) ... Chandran * മിനിമോൾ വത്തിക്കാനിൽ (1984).....CID Inspector * [[ഒരു സുമംഗലിയുടെ കഥ]] (1984) ... SI വിജയന് * കൂടു തേടുന്ന പറവ (1984) *[[കുരിശുയുദ്ധം]] (1984) ... Magician d'Souza/Lorence *[[Kadamattathachan (1984 film)|കടമറ്റത്തച്ഛൻ]] (1984) ... Neeli's lover *[[തീരെ പ്രതീക്ഷിക്കാതെ]] (1984) ... Mohan * [[Athirathram (film)|അതിരാത്രം]] (1984) ... രാജേഷ് * ചങ്ങാത്തം (1983) ... പ്രേം * പൊൻതൂവൽ (1983) * [[Coolie (Malayalam film)|കൂലി]](1983) ... Vikraman * അസുരൻ (1983) * രതിലയം (1983) ... Appukuttan * [[Aana (film)|ആന]] (1983) ... Ranger Narendran * നദി മുതൽ നദി വരെ (1983) * പാസ്പോർട്ട് (1983) * ഇനിയെങ്കിലും (1983) ... Prasad * മോർച്ചറി (1983) ... Raju * ജോൺ ജാഫർ ജനാർദ്ദനൻ (1982) ... Renji * പൂവിരിയും പുലരി (1982) * ചിലന്തിവല (1982) ... Aravindan * തടാകം (1982) * [[രക്തം]] (1981) {{div col end}}<!-- Comment:To be Trnslated: * Rakshasa Rajav (2001) * Valliettan (2000) .... Ilias Mohammad * Cotton Mary (1999) .... Inspector Ramiji Raj ... aka Cotton Mary (France) * Aayiram Meni (1999) .... Unnithan * Ezhupunna Tharakan (1999) .... Chacko Tharakan * The Godman (1999) * Pranaya Nilavu (1999) .... Hajiyar * Thachiledathu Chundan (1999) .... Velupillai * Udayapuram Sulthan (1999) .... Abdul Rahman * Daya (1998) * Elavamkodu Desam (1998) .... Udayavarmman * Etha Oru Snehagatha (1997) * Kalyana Sowgandhikam (1996) .... Neelakantan Vaidyar * Agni Devan (1995) .... Pareeth * Puthukottyile Puthu Manavalan (1995) .... Madassery Thampi * Kabuliwala (1993) .... Circus Owner * Advaitham (1991) .... Pathrose * Kankettu (1991) .... Peter Lal * Samrajyam (1990) .... Krishnadas * Appu (1990) .... Suresh * Arhatha (1990) .... Shekhu * Kadathanadan Ambadi (1990) * Saandhram (1990) .... Police Officer * Vyooham (1990) .... Khalid * Aazhikkoru Muthu (1989) * Crime Branch (1989) * Innale (1989) .... Circle Inspector of Police * August 1 (1988) * Oru CBI Diary Kurippu (1988) .... Dy SP Prabhakara Varma * Aranyakam (1988) .... Police Officer * Simon Peter Ninakku Vendi (1988) .... Ramji * Adimakal Udamakal (1987) .... Sathyan * Oru Sindoora Pottinte Ormaykku (1987) .... C.K. Gupta * Amritamgamaya (1987) .... Suku * Nadodikkattu (1987) .... Pavanazhi * Vrutham (1987) .... Victor * Aavanazhi (1986) .... Sathyaraj ... aka Avanazhi (India: Malayalam title: alternative transliteration) * Hello My Dear: Wrong Number (1986) .... Fernandez * Karimpin Poovinakkare (1985) .... Pappan ... aka Karimbin Poovinakkare (India: Malayalam title: alternative transliteration) * Ee Sabdam Innathe Sabdam (1985) .... Gopinathan * Janakeeya Kodathi (1985) .... Ayyappan * Naayakan (1985) .... Rahim * Premalekhanam (1985) .... Babu * Athirathram (1984) .... Rajesh * Changatham (1983) .... Prem * Iniyenkilum (1983) .... Prasad * John Jaffer Janardhanan (1982) .... Renji * Pooviriyum Pulari (1982) * Raktham (1981) ... aka Poo Viriyum Pulari (India: Malayalam title: alternative transliteration) --> == സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം == * ഇതാ ഒരു സ്നേഹഗാഥ(1997) == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.imdb.com/name/nm0707490/ IMDB പ്രോഫൈൽ- ക്യാപ്റ്റൻ രാജു] *[http://video.webindia123.com/interviews/actors/captainraju/index.htm ഒരു അഭിമുഖം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160909185724/http://video.webindia123.com/interviews/actors/captainraju/index.htm |date=2016-09-09 }} == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 27-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2018-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 17-ന് മരിച്ചവർ]] o5suw1y9ekosl73nu6kq2fau659kvnx 0 49946 4614642 4468214 2026-04-22T12:28:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614642 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cable modem}} [[File:ARRIS CM820B DOCSIS Cable Modem.jpg|thumb|right|ആരിസ്(ARRIS) ടച്ച്‌സ്റ്റോൺ CM820B ഡോക്‌സിസ് 3.0 കേബിൾ മോഡം]] കേബിൾ ടെലിവിഷൻ ശൃംഖലയിലൂടെ [[ബ്രോഡ്ബാൻഡ് ഇന്റർനെറ്റ് ആക്സ്സസ്]] പ്രദാനം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന മോഡമാണ് '''കേബിൾ മോഡം'''<ref>{{cite web | url = http://searchsecurity.techtarget.com/sDefinition/0,,sid14_gci211726,00.html | title = Cable modem | accessdate = 08 | accessmonthday = 12 | accessyear = 2010 | author = | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date = | year = | month = | format = html | work = | publisher = SearchSecurity.com | pages = | language = english | archiveurl = https://web.archive.org/web/20101213055944/http://searchsecurity.techtarget.com/sDefinition/0,,sid14_gci211726,00.html | archivedate = 2010-12-13 | quote = | url-status = dead }}</ref>. [[കേബിൾ ഇന്റർനെറ്റ്]] ഉപയോഗിക്കന്നതിന്‌ കേബിൾ മോഡം ആവശ്യമാണ്‌. ഒരു ഹൈബ്രിഡ് ഫൈബർ-കോക്സിയൽ (HFC), റേഡിയോ ഫ്രീക്വൻസി ഓവർ ഗ്ലാസ് (RFoG), കോക്‌സിയൽ കേബിൾ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ എന്നിവയിൽ റേഡിയോ ഫ്രീക്വൻസി ചാനലുകൾ വഴി രണ്ട് ദിശയിലേക്കുള്ള ഡാറ്റ ആശയവിനിമയം നൽകുന്ന നെറ്റ്‌വർക്ക് ബ്രിഡ്ജ് ടൈപ്പാണിത്. എച്ച്എഫ്സി(HFC), ആർഎഫ്ഒജി(RFoG) നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ ഉയർന്ന ബാൻഡ്‌വിഡ്ത്ത് പ്രയോജനപ്പെടുത്തി കേബിൾ ഇന്റർനെറ്റ് രൂപത്തിൽ ബ്രോഡ്‌ബാൻഡ് ഇന്റർനെറ്റ് ആക്‌സസ് നൽകാനാണ് കേബിൾ മോഡങ്ങൾ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[USA|അമേരിക്ക]], [[ഏഷ്യ]], [[ഓസ്‌ട്രേലിയ]], [[യൂറോപ്പ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഇവ സാധാരണയായി വിന്യസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ==ചരിത്രം== ===എംഐടിആർഇ(MITRE) കേബിൾനെറ്റ്=== ഇന്റർനെറ്റ് പരീക്ഷണ കുറിപ്പ് (IEN) 96<ref name="IEN 96">[http://ftp.rfc-editor.org/in-notes/ien/ien96.txt IEN 96] - The [[MITRE]] Cablenet Project</ref> (1979) ആദ്യകാല ആർഎഫ്(RF) കേബിൾ മോഡം സിസ്റ്റത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. ഐഇഎൻ(IEN) 96-ന്റെ 2, 3 പേജുകളിൽ നിന്ന്: <blockquote>കേബിൾ-ബസ് സിസ്റ്റം എംഐടിആർഇ/ബെഡ്ഫോർഡ്(MITRE/Bedford)-ൽ വികസിപ്പിച്ച സാങ്കേതികവിദ്യയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് എംഐടിആർഇ/വാഷിങ്ടൺ കേബിൾനെറ്റ്(MITRE/Washington Cablenet) സിസ്റ്റം. സമാനമായ കേബിൾ-ബസ് സംവിധാനങ്ങൾ നിരവധി സർക്കാർ സൈറ്റുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്, ഉദാ. വാൾട്ടർ റീഡ് ആർമി ഹോസ്പിറ്റൽ, നാസ ജോൺസൺ സ്‌പേസ് സെന്റർ, എന്നാൽ ഇവയെല്ലാം ഒറ്റപ്പെട്ടതും പ്രാദേശികമായി മാത്രമുള്ളതുമായ നെറ്റ്‌വർക്കുകളാണ്. </blockquote> == കേബിൾ മോഡം ഉത്പാദകർ == * [[ലിങ്ക്സിസ്]] * [[മോട്ടോറോള]] * [[നെറ്റ്ഗിയർ]] * [[സയൻറിഫിക് അറ്റ്ലാൻറ]] * [[Terayon]] * [[Thomson SA|Thomson]] * [[തോഷിബ]] == ഇതും കൂടി നോക്കൂ == * [[കേബിൾ ഇന്റർനെറ്റ്]] * [[കേബിൾ മോഡം ടെർമിനേഷൻ സിസ്റ്റം]] * [[DOCSIS]] * [[അൺകാപ്പിങ്ങ്]] * [[Hybrid fibre-coaxial]] * [[List of device bandwidths]] * [[റെഷിഡൻഷ്യൽ ഗേറ്റ് വേ]] * [[Triple play (telecommunications)]] == പുറം കണ്ണികൾ == === General information === *[http://www.cable-modem.net/ Cable Modem Information Network] *[http://electronics.howstuffworks.com/cable-modem.htm/printable Cable modem] *[http://www.cablemodem.com/ DOCSIS standard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020926043247/http://www.cablemodem.com/ |date=2002-09-26 }} *[http://www.cable-modems.org/ The Cable Modem Reference Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060512000205/http://www.cable-modems.org/ |date=2006-05-12 }} *[http://www.velocityguide.com/cable/what-is-a-cable-modem.html VelocityGuide Cable Modem Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101205060952/http://www.velocityguide.com/cable/what-is-a-cable-modem.html |date=2010-12-05 }} {{Itstub}} ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ്]] 5zb7sufa933i4s59gbh6yssbbu61vcn 0 63449 4614723 4512551 2026-04-22T21:36:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614723 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cancer (constellation)}} {{നാനാർത്ഥം|കർക്കടകം}} [[പ്രമാണം:Cancer constellation map.png|right|thumb]] ഭാരതത്തിൽ [[ഞണ്ട്|ഞണ്ടിന്റെ]] ആകൃതി കണക്കാക്കുന്ന [[നക്ഷത്രരാശി|നക്ഷത്രരാശിയാണ്]] '''കർക്കടകം'''. [[സൂര്യൻ]] മലയാളമാസം [[കർക്കടകം|കർക്കടകത്തിൽ]] ഈ രാശിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നതായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. [[മാർച്ച്]] മാസത്തിൽ [[ഭൂമദ്ധ്യരേഖ|ഭൂമദ്ധ്യരേഖാപ്രദേശത്ത്]] ഈ രാശി കാണാൻ കഴിയും. [[ചിങ്ങം (നക്ഷത്രരാശി)|ചിങ്ങത്തിന്റെയും]] [[മിഥുനം (നക്ഷത്രരാശി)|മിഥുനത്തിന്റെയും]] അടുത്തായാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം.[[ബീഹൈവ്]] എന്ന [[താരാപുഞ്ജം]] ഇതിലുണ്ട്. [[m67]] എന്ന നക്ഷത്രക്കൂട്ടവും ഇതിനുള്ളിലാണ്. [[ആൽഫകാൻക്രി]] എന്ന നക്ഷത്രത്തെയും ഇതിനുള്ളിൽ കാണാൻ കഴിയും<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/astrology/star-predictions/2018/08/04/1194-malayalam-new-year-prediction-for-cancer.html|title=1194 പുതുവർഷഫലം|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> ജ്യോതിഷ ശാസ്ത്ര പ്രകാരം വ്യാഴത്തിന്റെ മാറ്റം കർക്കടകം നക്ഷത്ര രാശിയിൽ ജനിച്ചവർക്ക് ജീവിതത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/astrology/star-predictions/2018/09/27/jupiter-transit-prediction-for-cancer.html|title=വ്യാഴമാറ്റം; കർക്കടകരാശിക്കാർക്ക് എങ്ങനെ?|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> ==പ്രത്യേകതകൾ== കർക്കടകം ഒരു ഇടത്തരം [[നക്ഷത്രരാശി|നക്ഷത്രരാശിയാണ്]]. ഇതിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് [[മിഥുനം (നക്ഷത്രരാശി)|മിഥുനം]] രാശിയും വടക്കുഭാഗത്ത് [[കാട്ടുപൂച്ച (നക്ഷത്രരാശി)|കാട്ടുപൂച്ചയും]] വടക്കു-കിഴക്ക് [[ചെറുചിങ്ങം|ചെറുചിങ്ങവും]] കിഴക്ക് [[ചിങ്ങം (നക്ഷത്രരാശി)|ചിങ്ങവും]] തെക്ക് [[ആയില്യൻ (നക്ഷത്രരാശി)|ആയില്യൻ]] രാശിയും തെക്കു-പടിഞ്ഞാറ് [[ലഘുലുബ്ധകൻ|ലഘുലുബ്ധകനും]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. 1922ൽ [[അന്താരാഷ്ട്ര ജ്യോതിശാസ്ത്ര സംഘടന]] 'Cnc' എന്ന മൂന്നക്ഷര ചുരുക്കെഴുത്ത് അനുവദിച്ചു.<ref name="pa30_469">{{cite journal | last=Russell | first=Henry Norris | title=The New International Symbols for the Constellations | url=https://archive.org/details/sim_popular-astronomy_1922-10_30_8/page/469 | journal=Popular Astronomy | volume=30 | pages=469–71 | bibcode=1922PA.....30..469R | year=1922}}</ref> 1930ൽ [[യൂജീൻ ഡെൽപോർട്ട്]] കർക്കടകം രാശിക്ക് പത്തു വശങ്ങളോടു കൂടിയ അതിരുകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു. [[ഖഗോളരേഖാംശം]] 07മ. 55മി. 19.7973സെ.നും 09മ. 22മി. 35.0364സെ.നും ഇടയിലും [[അവനമനം]] 33.1415138°ക്കും 6.4700689°ക്കും ഇടയിലാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം.<ref name=boundary>{{Cite journal | title=Cancer, constellation boundary | work=The Constellations | publisher=International Astronomical Union | url=http://www.iau.org/public/constellations/#cnc | accessdate=14 February 2014 | archive-date=2013-06-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130604014156/http://www.iau.org/public/constellations/#cnc | url-status=dead }}</ref> 506 ച.ഡിഗ്രി അഥവാ ആകാശത്തിന്റെ 0.921% സ്ഥലത്താണ് കർക്കടകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 88 നക്ഷത്രരാശികളുടെ വലിപ്പത്തിന്റെ ക്രമത്തിൽ 31-ാം സ്ഥാനമാണ് കർക്കടകത്തിനുള്ളത്. വളരെ മങ്ങിയ നക്ഷത്രഗണമായതു കൊണ്ട് പ്രഭാപൂരിതമായ നഗരപ്രദേശങ്ങളിൽ നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് ഇതിനെ നിരീക്ഷിക്കുക എളുപ്പമല്ല. ==നക്ഷത്രങ്ങൾ== [[രാശിചക്രം|രാശിചക്രത്തിലെ]] നക്ഷത്രരാശികളിൽ തിളക്കം കുറഞ്ഞവയിൽ ഒന്നാണ് കർക്കടകം. [[കാന്തിമാനം]] 4ൽ കൂടുതലുള്ള 2 നക്ഷത്രങ്ങൾ മാത്രമെ ഇതിലുള്ളു.<ref name="ridpath"/> ജർമ്മൻ ജ്യോതിഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[ജൊഹാൻ ബെയർ]] [[ആൽഫ]] മുതൽ [[ഒമേഗ]] വരെയുള്ള ഗ്രീക്ക് അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഈ രാശിയിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് പേരുകൾ നൽകി. മറ്റുള്ളവയ്ക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു.{{sfn|Wagman|2003|p=60}} കർക്കടകം രാശിയിൽ [[ദൃശ്യകാന്തിമാനം]] 6.5ഓ അതിൽ കൂടുതലോ ഉള്ള 104 [[നക്ഷത്രം|നക്ഷത്രങ്ങൾ]] ഉണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.skyandtelescope.com/resources/darksky/3304011.html?page=1&c=y|title=The Bortle Dark-Sky Scale|last=Bortle|first=John E.|date=February 2001|work=[[Sky & Telescope]]|accessdate=28 August 2017|archive-date=2014-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20140331202746/http://www.skyandtelescope.com/resources/darksky/3304011.html?page=1&c=y|url-status=dead}}</ref><ref name=tirionconst>{{cite web| url=http://www.ianridpath.com/constellations1.htm | title=Constellations: Andromeda–Indus | work= Star Tales |author=Ridpath, Ian |author-link=Ian Ridpath|publisher=self-published | accessdate= 26 August 2015}}</ref> [[File:CancerCC cropped.jpg|thumb|left|256px|കർക്കടകം രാശി]] [[ബീറ്റ കാൻക്രി]] : അൽറ്റാർഫ്, റ്റാർഫ് എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="IAU-LSN">{{cite web | url=https://www.iau.org/public/themes/naming_stars/ | title=Naming Stars | publisher=IAU.org | accessdate=30 July 2018 | archive-date=2020-04-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200411104839/https://www.iau.org/public/themes/naming_stars/ | url-status=dead }}</ref> 3.5 ആണ് ഇതിന്റെ ദൃശ്യകാന്തിമാനം.<ref name="kalerbeta">{{cite web | title=Al Tarf (Beta Cancri) | work=Stars | publisher=University of Illinois | first1=James B. | last1=Kaler | url=http://stars.astro.illinois.edu/sow/altarf.html | accessdate=20 March 2014}}</ref> ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 290 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name="vanLeeuwen2007"/> ഇത് ഒരു [[ദ്വന്ദ്വനക്ഷത്രം|ദ്വന്ദ്വനക്ഷത്രമാണ്]]. ഇതിലെ പ്രധാന [[നക്ഷത്രം]] ഒരു [[ഭീമൻ നക്ഷത്രം|ഓറഞ്ചു ഭീമനാണ്]]. K4III സ്പെക്ട്രൽ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്ന ഇതിന് ആറു ദിവസം കൊണ്ട് കാന്തിമാനത്തിൽ 0.005ന്റെ വ്യതിയാനം ഉണ്ടാകും.<ref name=AAVSObeta>{{cite web|url=http://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&oid=42597 |title=NSV 3973 |author =Watson, Christopher |date=3 May 2013 |work=AAVSO Website|publisher=American Association of Variable Star Observers|accessdate=20 March 2014}}</ref> [[സൂര്യൻ|സൂര്യന്റെ]] 50 മടങ്ങ് വ്യാസവും 600 മടങ്ങ് തിളക്കവും ഇതിനുണ്ട്. കാന്തിമാനം 14 ഉള്ള ഒരു [[ചുവപ്പുകുള്ളൻ]] നക്ഷത്രമാണ് രണ്ടാമത്തേത്. 76,000 വർഷം കൊണ്ടാണ് ഇവ ഒരു പ്രദക്ഷിണം പൂർത്തിയാക്കുന്നത്.<ref name="kalerbeta"/> [[ഡെൽറ്റ കാൻക്രി]] : അസെല്ലസ് ഓസ്ട്രാലിസ് എന്ന പേരിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="kalerdelta"/> ഭൂമിയിൽ നിന്നും 131 [[പ്രകാശവർഷം]] അകലെ കിടക്കുന്ന ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 3.9 ആണ്.<ref name="vanLeeuwen2007">{{cite journal | first=F. | last=van Leeuwen | title=Validation of the New Hipparcos Reduction | journal=Astronomy and Astrophysics | volume=474 | issue=2 | pages=653–64 | date=2007 | bibcode=2007A&A...474..653V | doi=10.1051/0004-6361:20078357 | arxiv=0708.1752}}</ref> ഈ ഓറഞ്ചു ഭീമന്റെ വ്യാസം സൂര്യന്റെ 11 മടങ്ങും തിളക്കം 53 മടങ്ങും ആണ്.<ref name="kalerdelta">{{cite web | title=Asellus Australis (Delta Cancri) | work=Stars | publisher=University of Illinois | first1=James B. | last1=Kaler | url=http://stars.astro.illinois.edu/sow/asellusaus.html |date=14 May 2010 | accessdate=7 April 2015}}</ref> [[എക്സ് കാൻക്രി]] : അസെല്ലസ് ബൊറിയാലിസ് എന്ന ഈ നക്ഷത്രത്തിന് കടും ചുവപ്പു നിറമാണ്. ഡെൽറ്റ കാൻക്രിയുടെ അടുത്തു തന്നെ ഇതിനെ കാണാം. 180 ദിവസം കൊണ്ട് ഇതിന്റെ [[കാന്തിമാനം 5.69നും 6.94നും ഇടയിൽ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും.<ref name=AAVSOX>{{cite web|url=http://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&oid=4811 |title=X Cancri |author =Otero, Sebastian Alberto |date=30 June 2011 |work=AAVSO Website|publisher=[[American Association of Variable Star Observers]]|accessdate=22 July 2014}}</ref> ഭൂമിയിൽ നിന്നും 1116 പ്രകാശവർഷം അകലെ കിടക്കുന്ന ഈ നക്ഷത്രത്തിന് സൂര്യന്റെ 4695 മടങ്ങ് തിളക്കമുണ്ട്.<ref name=Mcdonald>{{cite journal|author=McDonald, I.|author2=Zijlstra, A. A.|author3=Boyer, M. L.|date=2012|title=Fundamental Parameters and Infrared Excesses of Hipparcos Stars|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=427|issue=1|pages=343–57|bibcode=2012MNRAS.427..343M|doi=10.1111/j.1365-2966.2012.21873.x|arxiv = 1208.2037 }}</ref> [[ഗാമ കാൻക്രി]] : സ്പെക്ട്രൽ തരം A1IV ആയ ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 4.67 ആണ്.<ref name=SIMBAD>{{cite simbad|title = gam Cnc |access-date = 8 April 2015}}</ref> സൂര്യന്റെ 35 മടങ്ങ് തിളക്കമുള്ള ഈ നക്ഷത്രം ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 181 പ്രകാശവർഷം അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.<ref name="vanLeeuwen2007"/> [[അയോട്ട കാൻക്രി]] : ഇത് ഒരു ഇരട്ട നക്ഷത്രമാണ്. പ്രധാന നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാന്തിമാനം 4 ആണ്. ഇതൊരു മഞ്ഞഭീമൻ നക്ഷത്രമാണ്.<ref name="kaleriota"/> ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 330 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name="vanLeeuwen2007"/> രണ്ടാമത്തേത് വെള്ള മുഖ്യധാരാനക്ഷത്രമാണ്. ഇതിന്റെ [[കാന്തിമാനം]] 6.57 ആണ്.<ref name="kaleriota">{{cite web | title=Iota Cancri | work=Stars | publisher=University of Illinois | first1=James B. | last1=Kaler | url=http://stars.astro.illinois.edu/sow/iotacnc.html | accessdate=29 May 2015}}</ref> [[ആൽഫ കാൻക്രി]] : അക്യുബൻസ് എന്നു വിളിക്കുന്ന ആൽഫ കാൻക്രി യഥാർത്ഥത്തിൽ ബഹുനക്ഷത്രവ്യവസ്ഥയാണ്. ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 181 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name="vanLeeuwen2007"/> രണ്ടു മുഖ്യധാരാ നക്ഷത്രങ്ങൾ ചേർന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ഘടകം. കാന്തിമാനം 4.26 ആണ്. രണ്ടാമത്തേതിലും രണ്ടു ചെറിയ മുഖ്യധാരാനക്ഷത്രങ്ങളാണുള്ളത്. ഇതിന്റെ കാന്തിമാനം 12 ആണ്.<ref name="kaleralpha">{{cite web | title=Acubens | work=Stars | publisher=University of Illinois | first1=James B. | last1=Kaler | url=http://stars.astro.illinois.edu/sow/acubens.html | accessdate=29 May 2015}}</ref> [[സീറ്റ കാൻക്രി]] : ടെഗ്‍മിൻ എന്നു കൂടി അറിയപ്പെടുന്ന സീറ്റ കാൻക്രിയും [[ബഹുനക്ഷത്രവ്യവസ്ഥ|ബഹുനക്ഷത്രവ്യവസ്ഥയാണ്]]. ചുരുങ്ങിയത് നാല് നക്ഷത്രങ്ങളെങ്കിലും ഇതിലുണ്ട് എന്നാണ് കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. ഭൂമിയിൽ നിന്നും 82 പ്രകാശവർഷം അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിൽ തിളക്കം കൂടിയതിന്റെ പ്രദക്ഷിണകാലം 1100 വർഷം ആണ്. രണ്ടാമത്തേതിന്റെ പ്രദക്ഷിണകാലം 59.6 വർഷവും. === ഗ്രഹവ്യവസ്ഥ === [[55 കാൻക്രി]] എന്ന നക്ഷത്രത്തിന് നാല് വാതക ഗ്രഹങ്ങളും [[55 cnc e]] എന്ന ഒരു ശിലാഗ്രഹവുമടക്കം 5 ഗ്രഹങ്ങളുണ്ട്. ഈ നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാന്തിമാനം 6 ആണ്. അതു കൊണ്ട് നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് മങ്ങിയ നക്ഷത്രമായി ഇതിനെ കാണാൻ കഴിയും. നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ടു കാണാൻ കഴിയുന്ന ഗ്രഹവ്യവസ്ഥയോടു കൂടിയ ഏകനക്ഷത്രവും ഇതാണ്. ഭൂമിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 40.9 പ്രകാശവർഷം അകലെയാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം. ഒരു മഞ്ഞക്കുള്ളനും ഒരു ചുവപ്പുകുള്ളനും അടങ്ങിയ ദ്വന്ദ്വനക്ഷത്രവ്യവസ്ഥയാണിത്. [[മെസ്സിയർ 67|മെസ്സിയ‍ർ 67ലുള്ള]] [[വൈ ബി പി 1194]] എന്ന സൂര്യസമാന നക്ഷത്രത്തിന് മൂന്ന് ഗ്രഹങ്ങളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ==വിദൂരാകാശവസ്തുക്കൾ== നക്ഷത്രനിരീക്ഷകർക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട [[ബീഹീവ് ക്ലസ്റ്റർ]] (മെസ്സിയർ 44]] എന്ന [[തുറന്ന താരവ്യൂഹം]] കർക്കടകം രാശിയുടെ മദ്ധ്യഭാഗത്തുനിന്നു് വലതുമാറി കാണപ്പെടുന്നു. [[സൗരയൂഥം|സൗരയൂഥത്തിനോട്]] അടുത്തു കിടക്കുന്ന താരവ്യൂഹങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഇത് [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽ]] നിന്ന് 590 [[പ്രകാശവർഷം]] അകലെ കിടക്കുന്നു. ആയിരത്തിലേറെ നക്ഷത്രങ്ങളുള്ള ഇതിലെ ഏറ്റവും തിളക്കം കൂടിയ എപ്സിലോൺ കാൻക്രി എന്ന നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാന്തിമാനം 6.3 ആണ്. കാണാൻ കഴിഞ്ഞ വലിപ്പം കൂടിയ തുറന്ന താരവ്യൂഹങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. 1.5 ച.ഡിഗ്രിയാണിതിന്റെ വലിപ്പം. അതായത് പൂർണ്ണചന്ദ്രന്റെ മൂന്നിരട്ടി.<ref name="ridpath"/> 1609ൽ [[ഗലീലിയോ ഗലീലി|ഗലീലിയോ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[ദൂരദർശിനി]] ഉപയോഗിച്ച് നിരീക്ഷിച്ച ബഹിരാകാശവസ്തുക്കളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. 40 നക്ഷത്രങ്ങളെയാണ് അദ്ദേഹം ഇതിൽ കണ്ടെത്തിയത്. ഭൂമിയിൽ നിന്നും 2600 പ്രകാശവർഷം അകലെ കിടക്കുന്ന തുറന്ന താരവ്യൂഹമാണ് [[മെസ്സിയർ 67]]. 0.5 ച.ഡിഗ്രിയാണ് ഇതിന്റെ വലിപ്പം. ഏകദേശം പൂർണ്ണചന്ദ്രന്റെ വലിപ്പം. ഏകദേശം 200 നക്ഷത്രങ്ങളുണ്ടെന്നാണ് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത്. പത്തിൽ കൂടുതൽ കാന്തിമാനമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളൊന്നും ഇതിലില്ല.<ref name="ridpath"/> QSO B0839+187 ഒരു [[ക്വാസാർ]] ആണ്. 2002ൽ [[ഗുരുത്വാകർഷണതരംഗം|ഗുരുത്വാകർഷണതരംഗങ്ങളുടെ]] വേഗത കണക്കാക്കാനുള്ള [[വെരി-ലോങ്-ബേസ്‍ലൈൻ ഇന്റർഫെറോമെട്രി|VLBI]] പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് എഡ്വാർഡ് ഫോമാലോണ്ട്, സെർജി കോപീകിൻ എന്നിവർ ഈ ക്വാസാറിനെയാണ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയത്. ==ചരിത്രം== [[File:Sidney Hall - Urania's Mirror - Cancer.jpg|thumb|right|200px|[[യുറാനിയയുടെ കണ്ണാടി|യുറാനിയയുടെ കണ്ണാടിയിൽ]] കർക്കടകത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം]] പുരാതനകാലത്ത് ഗ്രീഷ്മ അയനാന്തം കർക്കടകത്തിലായിരുന്നു. [[വിഷുവങ്ങളുടെ പുരസ്സരണം]] കാരണം ഇപ്പോഴത് [[ഇടവം (നക്ഷത്രരാശി)|ഇടവത്തിലാണ്]]. [[ഉത്തരായനരേഖ|23.5° ഉത്തര അക്ഷാംശത്തിനു]] മുകളിലായിരിക്കും അപ്പോൾ സൂര്യന്റെ സ്ഥാനം. ഗ്രീക്ക് ഇതിഹാസങ്ങളിൽ ഈ ഞണ്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് [[ഹെർക്കുലീസ്]] [[ലേർണിയൻ ഹൈഡ്ര|ഹൈഡ്രയുമായി]] പൊരുതുമ്പോഴായിരുന്നു. ഈ ഞണ്ട് ഹെർക്കുലീസിന്റെ കാലിൽ കുത്തുകയും അപ്പോൾ ഹെർക്കുലീസ് അതിനെ ചവിട്ടി ഞെരിച്ചു കളയുകയും ചെയ്തു. ഹെർക്കുലീസിന്റെ ബദ്ധശത്രുവായിരുന്ന [[ഹീര]], ഞണ്ടിനെ ആകാശത്ത് നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു. ==ചിത്രീകരണം== ആധുനിക ജ്യോതിഃശാസ്ത്രത്തിൽ കർക്കടകം രാശിയിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെ [[ഞണ്ട്|ഞണ്ടിന്റെ]] ചവണ പോലെയുള്ള കാലുകളെയാണ് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. മറ്റു പല ജലജീവികളുടെ രൂപവുമായും ഇതിനെ ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നു. ബി.സി.ഇ 2000ലെ ഒരു ഈജിപ്ഷ്യൻ രേഖയിൽ ഇതിനെ ഒരിനം വണ്ടായാണ് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[ബാബിലോണിയ|ബാബിലോണിയക്കാർ]] ആമയായാണ് കർക്കടകത്തെ കണ്ടത്. 12-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ചിത്രീകരണത്തിൽ കർക്കടകത്തെ വെള്ളത്തിൽ കാണുന്ന ഒരിനം വണ്ടായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[അബുമാസാർ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ (Flowers of Abu Ma'shar) ഈ അടയാളത്തെ കുറിച്ചു പറയുന്നുണ്ട്. 1488ലെ ഒരു [[ലാറ്റിൻ]] കൃതിയിൽ ഇത് വലിയ ഒരിനം മത്സ്യമാണ്.<ref name="WDL">{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/2997/ |title = Flowers of Abu Ma'shar |website = [[World Digital Library]] |year = 1488 |accessdate = 2013-07-15 |archive-date = 2015-07-02 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150702224228/http://www.wdl.org/en/item/2997/ |url-status = dead }}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Zodiac}} {{ConstellationList}} [[വർഗ്ഗം:നക്ഷത്രരാശികൾ]] 5ehkglnt34714md8atnp4sw96kmovas 2 69114 4614707 4612241 2026-04-22T19:01:41Z Irshadpp 10433 /* ഉപഭോക്തൃതാളുകൾ */ 4614707 wikitext text/x-wiki {{BoxTop}} {{User ml}} {{Proud Wikipedian}} {{പ്രകൃതിസ്നേഹി}} {{Wife}} {{User Wikipedian For|year=2009|month=5|day=21}} {{User Total Edits|21500|irshadpp}} {{User wikipedia/Patroller}} {{User wikipedia/rollback}} {{Nrk}} {{Userbox/100wikidays}} {{BoxBottom}} ഇർഷാദ്, സൗദിയിൽ പ്രവാസ ജീവിതം. ഇഷ്ട വിഷയങ്ങൾ- സാഹിത്യം, കലാമൂല്യമുള്ള സിനിമകൾ, മതം, ചരിത്രം.... == കണ്ണികൾ == *[http://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=irshadpp&project=ml.wikipedia.org&namespace=all&redirects=none മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഞാൻ തുടങ്ങിവെച്ച ലേഖനങ്ങൾ] *[https://tools.wmflabs.org/xtools-ec/?user=irshadpp&project=ml.wikipedia.org എന്റെ തിരുത്തലുകൾ] == ഉപയോക്തൃതാളുകൾ == *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Irshadpp/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE വിവർത്തനങ്ങൾ] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Irshadpp/%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%BE കണ്ണികൾ] ==ക്ഷീരപഥം== {{award2| border=blue| color=lightgreen|image=Exceptional_newcomer.jpg| size=100px| topic=നക്ഷത്രപുരസ്കാരം| text= ഏറ്റവും നല്ല നവാഗത വിക്കിപീഡിയനുള്ള ഈ പുരസ്കാരം താങ്കൾക്ക് നന്നായി യോജിക്കുന്നു. ഇനിയും എഴുതുക. ഇനിയുള്ള എഴുത്തുകൾക്ക് ഈ താരകം ഒരു പ്രചോദനമാകട്ടെ എന്നാശംസിച്ചുകൊണ്ട്, സസ്നേഹം,--[[ഉപയോക്താവ്:Sugeesh|സുഗീഷ്]] 20:59, 12 സെപ്റ്റംബർ 2009 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അദ്ധ്വാന താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ലേഖനങ്ങളിൽ അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തുകൊണ്ട് വിക്കിപീഡിയയുടെ വിശ്വാസ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള നിരന്തര പരിശ്രമത്തിന് സ്നേഹപൂർവ്വം --[[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 07:22, 18 മാർച്ച് 2013 (UTC) ::എന്റെയും ഒരൊപ്പ്. ലേഖനങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാൻ നടത്തുന്നശ്രമങ്ങൾക്കും ഒരു {{കൈ}}. --[[ഉ:Drajay1976|അജയ് ബാലചന്ദ്രൻ]] ([[ഉസം:Drajay1976|സംവാദം]]) 14:39, 20 മേയ് 2013 (UTC) ::{{കൈ}} [[ഉപയോക്താവ്:AboobackerAmaniOfficial|AboobackerAmaniOfficial]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AboobackerAmaniOfficial|സംവാദം]]) 10:28, 12 ഏപ്രിൽ 2016 (UTC) :: ആശംസകൾ [[ഉപയോക്താവ്:Bipinkdas|ബിപിൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Bipinkdas|സംവാദം]]) 04:08, 2 മേയ് 2016 (UTC) :നന്ദി....[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|ഇർഷാദ്&#124;irshad]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 19:11, 4 മേയ് 2016 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2020| text= 2020 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2020| ഏഷ്യൻ മാസം 2020]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനം സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:05, 1 ഡിസംബർ 2020 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Editors Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''തിരുത്തൽ താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | മലയാളം വിക്കിയെ ഇസ്ലാമിക ലേഖനങ്ങളാൽ സമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നതിനു ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 13:06, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) :{{നന്ദി}},{{ping|Challiyan}}.---[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 13:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) |} <div style="display:flex;flex-direction:row; flex-wrap:wrap; justify-content: center; align-items: center; border-radius: 5px; border:1px solid #FAC1D4; padding:10px;gap:10px;"> <div style="flex:0 0 200px;">[[File:WLWSA 2021 Barnstar.svg|200px|link=|Barnstar]]</div> <div style="flex:1 0 300px; text-align: left; vertical-align:middle;"> <span style="font-size: 1.5em;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021 Barnstar'''</span><br> ഹലോ '''Irshadpp''',<br> '[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2021|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2021]]' മത്സരത്തിൽ നിങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തത്തിന് നന്ദി. നിങ്ങൾ സമർപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ മത്സരത്തിൽ സ്വീകരിച്ചു. ഈ പരിപാടിയിൽ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിലൂടെ വിക്കിപീഡിയയുടെ ത്വരിതപ്പെടുത്തലിന് സംഭാവന നൽകിയതിനുള്ള അഭിനന്ദനത്തിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായി ഈ ബാൺസ്റ്റാർ നിങ്ങൾക്ക് നൽകുന്നു. നിങ്ങളുടെ സഹകരണം ഭാവിയിലും തുടരുമെന്ന് ഞങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ആരോഗ്യത്തോടെയും സുരക്ഷിതമായും തുടരുക. <br />ആശംസകളോടെ, <br />[[ഉപയോക്താവ്:Sreenandhini|Sreenandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreenandhini|സംവാദം]]) 06:05, 28 ഡിസംബർ 2021 (UTC) <br />ലോക്കൽ ഓർഗനൈസർ, വിക്കി ലവ്സ് വുമൺ സൗത്ത് ഏഷ്യ 2021 </div> </div> {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2023| text= 2023 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2023| ഏഷ്യൻ മാസം 2023]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:20, 2 ഡിസംബർ 2023 (UTC) }} === Thank you for being a medical contributors! === <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php?camp=all&project=all&year=2023&start=Filter joined us as a medical translator]. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. Consider joining '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|here]]''', there are no associated costs and we look forwards to working together in 2024. :Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Medical_Editors_2023&oldid=26031072 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Doc James@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> |} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:23, 26 ജനുവരി 2025 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Doc James@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> |} n36lmb33gsdb90cifelng8mkf0bfzc2 0 71591 4614783 4603619 2026-04-23T08:36:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614783 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Chrysanthemum}} {{taxobox |image = Chrysanthemum sp.jpg |image_caption = ''Chrysanthemum sp'' |image_width= 250px |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Asterales]] |familia = [[Asteraceae]] |tribus = [[Anthemideae]] |genus = '''''Chrysanthemum''''' |type_species = ''[[Chrysanthemum indicum]]'' L. |subdivision_ranks = [[Species]] |subdivision = ''[[Chrysanthemum aphrodite]]''<br /> ''[[Chrysanthemum arcticum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum argyrophyllum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum arisanense]]''<br /> ''[[Chrysanthemum boreale]]''<br /> ''[[Chrysanthemum chalchingolicum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum chanetii]]''<br /> ''[[Pyrethrum|Chrysanthemum cinerariaefolium]]''<br /> ''[[Pyrethrum|Chrysanthemum coccineum]]''<br /> ''[[Garland chrysanthemum|Chrysanthemum coronarium]]''<br /> ''[[Chrysanthemum crassum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum glabriusculum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum hypargyrum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum indicum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum japonense]]''<br /> ''[[Chrysanthemum japonicum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum lavandulifolium]]''<br /> ''[[Chrysanthemum mawii]]''<br /> ''[[Chrysanthemum maximowiczii]]''<br /> ''[[Chrysanthemum mongolicum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum morifolium]]''<br /> ''[[Chrysanthemum morii]]''<br /> ''[[Chrysanthemum okiense]]''<br /> ''[[Chrysanthemum oreastrum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum ornatum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum pacificum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum potentilloides]]''<br /> ''[[Chrysanthemum segetum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum shiwogiku]]''<br /> ''[[Chrysanthemum sinuatum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum vestitum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum weyrichii]]''<br /> ''[[Chrysanthemum yoshinaganthum]]''<br /> ''[[Chrysanthemum zawadskii]]'' |}} ഏകദേശം 30ഓളം വർഗങ്ങളുള്ള ഒരു സസ്യ ജനുസ്സാണ് '''ജമന്തി''' ([[ഇംഗ്ലീഷ്]]: Chrysanthemum, ക്രിസാന്തമം). ജന്മസ്ഥലം ഏഷ്യയും ഉത്തര-പൂ‌ർവ യൂറോപ്പും ആണ്. == അപരനാമങ്ങൾ == [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] സേവന്തികാ (सेवन्तिका) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജമന്തി, [[ഹിന്ദി|ഹിന്ദിയിൽ]] ചന്ദ്രമല്ലിക (चंद्रमल्लिका) എന്നും തമിഴിൽ ജവന്തി (ஜவந்தி) അഥവാ സാമന്തി (சாமந்தி) എന്നും മണിപ്പൂരിയിൽ ചന്ദ്രമുഖി (চন্দ্রমুখী ) എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:NIEdot318.jpg|right|thumb|Historical painting of Chrysanthemums from the New International Encyclopedia 1902.]] ചൈനയിലാണ് ആദ്യമായി കൃഷിചെയ്തത്<ref>[http://www.mums.org/journal/articles/chrysanthemum_history.htm History of the Chrysanthemum.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090408042704/http://www.mums.org/journal/articles/chrysanthemum_history.htm |date=2009-04-08 }} National Chrysanthemum Society USA</ref> == ചിത്രശാല == <gallery caption="ജമന്തിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> File:Chrysanthemum_-_ജമന്തി_03.JPG|വെള്ള ജമന്തി File:Chrysanthemum_-_ജമന്തി_04.JPG|മഞ്ഞ ജമന്തി Image:Chrysanthemum Bunch Closeup 3264px.jpg പ്രമാണം:Jamanthi Flowers.jpg|മഞ്ഞ ജമന്തി പ്രമാണം:ഇതൾ_ജമന്തി.JPG|ഇതൾ ജമന്തി File:Chrysahthemum.JPEG|വെള്ള ജമന്തി File:WhiteChrysanthemum.jpg|വെള്ള ജമന്തി </gallery> == ഇവകൂടി കാണുക == {{Commons|Chrysanthemum}} {{Wikispecies|Chrysanthemum}} * [[ചെണ്ടുമല്ലി]] == ആധാരങ്ങൾ == {{reflist}} * CARVALHO, S. M. P., H. ABI-TARABAY and E. HEUVELINK. 2005. Temperature affects chrysanthemum flower characteristics differently during three phases of the cultivation period. Journal of Horticultural Science and Biotechnology 80(2): 209-216. * VAN DER PLOEG A. and E. HEUVELINK. 2006. The influence of temperature on growth and development of chrysanthemum cultivars: a review. Journal of Horticultural Science and Biotechnology 81(2): 174-182. == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Chrysanthemum.html ഭാരതത്തിലെ പുഷ്പങ്ങൾ: ജമന്തി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090108084957/http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Chrysanthemum.html |date=2009-01-08 }} * [http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/splist.pl?2563 Germplasm Resources Information Network: ''Chrysanthemum''] * [http://www.plants.am/wiki/Chrysanthemum Chrysanthemums] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090602055237/http://www.plants.am/wiki/Chrysanthemum |date=2009-06-02 }} * [http://landscaping.about.com/od/landscapecolor/p/chrysanthemums.htm Chrysanthemums] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120110035953/http://landscaping.about.com/od/landscapecolor/p/chrysanthemums.htm |date=2012-01-10 }} * [Genus ''Dendranthema''. New Name for ''Chrysanthemum'']. [http://zipcodezoo.com/Key/Plantae/Dendranthema_Genus.asp#Taxonomy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090517044123/http://zipcodezoo.com/Key/Plantae/Dendranthema_Genus.asp#Taxonomy |date=2009-05-17 }} * [http://www.homegardenguides.com/wiki/Chrysanthemum Chrysanthemum Gardening] and care * [http://www.mums.org United States National Chrysanthemum Society, Inc.] * [http://www.bgbm.org/iapt/nomenclature/code/SaintLouis/0102AppendixIIIANGEs000.htm ICBN: List of conserved genera (scroll down for ''Chrysanthemum'')]<!--make this a reference--> * [http://www.ag.auburn.edu/hort/landscape/Potmum.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151219221939/http://www.ag.auburn.edu/hort/landscape/Potmum.htm |date=2015-12-19 }} * [http://www.ipm.ucdavis.edu/PMG/PESTNOTES/pn7404.html UC IPM online] <!-- [[Category:Anthemideae]] [[Category:Asteraceae genera]] [[Category:Chinese gardening styles]] [[Category:Flowers]] [[Category:Garden plants]] [[Category:Leaf vegetables]] [[Category:Medicinal plants]] [[Category:National symbols of Japan]] --> {{Plant-stub}} [[വർഗ്ഗം:പുഷ്പങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആസ്റ്റെറേസീ സസ്യകുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ജനുസ്സുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇലക്കറികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഉദ്യാന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജപ്പാനിലെ ദേശീയ ചിഹ്നങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബോൺസായ് ആയി ഉപയോഗിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സസ്യജനുസുകൾ]] 4vfvlv3lcd9m0g1yx2bjofbh087fkii 0 87770 4614701 4118565 2026-04-22T18:25:15Z Symphonicallyu 155269 4614701 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sarada script}} {{വിവക്ഷ|ശാരദ}} {{Infobox writing system | name = ശാരദാ ലിപി | altname = {{Script|Shrd|𑆯𑆳𑆫𑆢𑆳}} | sample = [[File:Śāradā Varnamāla.png|300px|center]] | caption = <small><center>ശാരദാ അക്ഷരമാല</small></center> | text_sample = [[File:Bakhshali manuscript.jpg|300px|center]] | text_sample_caption = <small><center>കശ്മീരി ശൈവരുടെ, ശാരദ ലിപിയിലുള്ള ഒരു കൈയെഴുത്തുപ്രതി - മരത്തോലിലാണ് ഇതെഴുതിയിരിക്കുന്നത്</small></center> |type=[[അബുഗിഡ]] |languages=[[സംസ്കൃതം]], [[കാശ്മീരി ഭാഷ|കാശ്മീരി]] |time= എ.ഡി. 700 &ndash; ഇന്നുവരെ (ഏകദേശം നാമാവശേഷമായി) |region=[[ഇന്ത്യ]], [[പാകിസ്ഥാൻ]], [[മധ്യേഷ്യ]] |fam1=[[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ]] |fam2=[[പ്രോട്ടോ-സിനൈറ്റിക് ലിപി|പ്രോട്ടോ-സിനൈറ്റിൿ]] |fam3=[[ഫിനീഷ്യൻ ലിപി|ഫിനീഷ്യൻ]] |fam4=[[അരമായ ലിപി|അരമായ]] |fam5=[[ബ്രാഹ്മി ലിപി|ബ്രാഹ്മി]] |fam6=[[ഗുപ്ത ലിപി|ഗുപ്ത]] |sisters=[[സിദ്ധം ലിപി|സിദ്ധം]], [[ടിബറ്റൻ ലിപി|ടിബറ്റൻ]],<ref name=daniels>{{cite book |last1=Daniels |first1=P.T. |chapter=Writing systems of major and minor languages |editor-last1=Kachru |editor-first1=Braj B. |editor-last2=Kachru |editor-first2=Yamuna |editor-last3=Sridhar |editor-first3=S. N. |title=Language in South Asia |date=27 March 2008 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-46550-2 |url=https://books.google.com/books?id=O2n4sFGDEMYC |language=en}}</ref><ref name="masica">{{cite book |last1=Masica |first1=Colin |title=The Indo-Aryan languages |date=1993 |page=143}}</ref> [[കലിംഗ ലിപി|കലിംഗ]], [[ഭൈക്ഷുകി ലിപി|ഭൈക്ഷുകി]] |children=[[ടാക്രി ലിപി|ടാക്രി]]<br />[[ലൻഡാ ലിപി|ലൻഡാ]] | unicode = {{Plainlist| * [https://www.unicode.org/charts/PDF/U11180.pdf U+11180&ndash;U+111DF]<br />ശാരദ, * [https://www.unicode.org/charts/PDF/U11B60.pdf U+11B60&ndash;U+11B7F]<br />ശാരദ അനുബന്ധം }} |iso15924=Shrd |note=ഇല്ല |footnotes= }} {{Contains special characters | special = അസാധാരണമായ [[യൂണിക്കോഡ്]] അക്ഷരങ്ങൾ | fix = Help:Multilingual support#Sharada | image = Replacement character.svg | link = Specials (Unicode block)#Replacement character | alt = <?> | compact = yes }} {{brahmic|state=uncollapsed}} [[ബ്രാഹ്മി ലിപി|ബ്രാഹ്മി ലിപികുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട]] ഒരു ആദ്യകാലലിപിയാണ് '''ശാരദ'''. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനോടുപ്പിച്ച് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേ ഇന്ത്യയിൽ വികസിച്ച ഈ ലിപി, [[പഞ്ചാബി]] ലിപിയായ [[ഗുരുമുഖി|ഗുരുമുഖിയുടെ]] മാതൃലിപിയാണ്. ബ്രാഹ്മി ലിപിയിൽ നിന്നും [[ഗുപ്തി ലിപി|ഗുപ്തി ലിപിയിൽ]] നിന്നുമാണ് ഇത് ഉടലെടുത്തത്. 8-ആം നൂറ്റാണ്ടിലേതാണെന്ന് കരുതുന്ന, ശാരദ ലിപിയിലെഴുതിയ ലിഖിതങ്ങൾ [[അഫ്ഘാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ]] നിന്ന് വ്യാപകമായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref name=afghans11>{{cite book |last=Vogelsang|first= Willem|authorlink= |coauthors= |title=The Afghans|year=2002 |publisher=Willey-Blackwell, John Willey & SOns, Ltd, UK.|location=LONDON|isbn=978-1-4051-8243-0|chapter= 11-The advent of Islam|pages=[https://archive.org/details/afghans00voge/page/185 185]-186|url=https://archive.org/details/afghans00voge}}</ref>. മേഖലയിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ലിപി, പിൽക്കാലത്ത് [[കശ്മീർ|കശ്മീരിൽ]] മാത്രമായി ഒതുങ്ങുകയും, ഇന്ന് [[കശ്മീരി പണ്ഡിറ്റ്]] വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവർ ആചാരാനുഷ്ടാനങ്ങൾക്കായി മാത്രം ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ ലിപിയെ ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമത്തിലാക്കുന്നതിന്റെ ആദ്യഘട്ടം എന്ന നിലയിൽ ഇതിനെ [[യൂണികോഡ്|യൂണികോഡിൽ]] ഉൾപ്പെടുത്താനുള്ള ഒരു നിർദ്ദേശം സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web |last=Pandey |first=Anshuman |title=Request to Allocate the Sharada Script in the Unicode Roadmap |url=http://std.dkuug.dk/jtc1/sc2/wg2/docs/n3245.pdf |format=PDF |access-date=30 October 2009 |language=en}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} {{Script-stub}} [[വർഗ്ഗം:ശാരദ ലിപികൾ]] syf5irjcatynhj072flxt0nszpzoes2 0 132268 4614786 3088518 2026-04-23T08:57:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614786 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jaigarh Fort}} [[File:Jaipur 03-2016 01 Jaigarh Fort.jpg|right|thumb|ജയ്ഗഢ് കോട്ട]] രാജസ്ഥാനിലെ [[ജയ്പൂർ|ജയ്പൂരിൽ]], നഗരത്തിന് 15 കിലോമീറ്റർ ദൂരെയായി [[ആംബർ കോട്ട|ആംബർ കോട്ടയുടെ]] തൊട്ട് പടിഞ്ഞാറായി '''ചീൽ കാ ടീല'''{{സൂചിക|൧}}<ref name="jorg">{{cite web|title=Jaipur the pink city - Jaigarh Fort|url=http://www.jaipur.org.uk/forts-monuments/jaigarh-fort.html|accessdate=30 ഒക്ടോബർ 2010|archive-date=2018-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20180615190554/https://www.jaipur.org.uk/forts-monuments/jaigarh-fort.html|url-status=dead}}</ref><ref name="WI123">{{cite web|title=Web India 123 - Jaigarh Fort|url=http://tourism.webindia123.com/tourism/monuments/forts/Jaigarh_Fort/index.htm?place=Jaigarh+Fort|accessdate=31 ഒക്ടോബർ 2010}}</ref> എന്ന കുന്നിനു മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കോട്ടയാണ്‌ '''ജയ്ഗഢ് കോട്ട'''. ആംബർ കോട്ടക്ക് തൊട്ടടുത്തായതിനാലും ഒരേ ചുറ്റുമതിലുള്ള വളപ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാലും ആംബർ കോട്ടയേയും ജയ്ഗഢ് കോട്ടയേയും ഒറ്റ കോട്ടയായി പരിഗണിക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും ജയ്ഗഢ് ഒരു കുന്നിനു മുകളിലായതിനാൽ ആംബർ കോട്ടയിൽ നിന്നും ഇവിടേക്കുള്ള വാഹനങ്ങൾക്കുള്ള പാതക്ക് ഏതാണ്ട് 7 കിലോമീറ്ററോളം ദൈർഘ്യമുണ്ട്. ഇരു കോട്ടകൾക്കുമിടയിൽ കാൽനടയായി സഞ്ചരിക്കാനുള്ള സൗകര്യവുമുണ്ട്. ആംബറിലേയും ജയ്പൂരിലേയും ഭരണാധികാരികളായിരുന്ന [[കഛാവ രജപുത്രവംശം|കഛാവ രജപുത്രരുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ പതിനഞ്ച് പതിനെട്ട് നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിലാണ് ഈ കോട്ടയുടെ പണി നടന്നത്.<ref name=tourism/> ആംബറിന്റേയും ജയ്പൂരിന്റേയും സുരക്ഷ ശക്തമാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യം മുന്നിർത്തിയായിരുന്നു ഇതിന്റെ നിർമ്മിതി. അതിനാൽ മറ്റു കോട്ടകളിലും കൊട്ടാരങ്ങളിലും കാണുന്ന പോലെ കാര്യമായ കലാ-കരകൗശലവിദ്യകൾ ഇവിടെ ദർശിക്കാനാകില്ല. നിരവധി മാളികകൾ, സൈനികർക്കുള്ള പരേഡ് മൈതാനങ്ങൾ, [[പീരങ്കി|പീരങ്കികൾ]], ഒരു പീരങ്കിനിർമ്മാണശാല, സംഭരണികൾ എന്നിവയൊക്കെ അടങ്ങിയ ജയ്ഗഢ് കോട്ട, [[രജപുത്രർ|രജപുത്രരുടെ]] സൈനികപാരമ്പര്യം വിളിച്ചോതുന്നു.<ref name="jorg"/> രാജവംശത്തിന്റെ ഖജനാവും ഈ കോട്ടയിലായിരുന്നു. ഇവിടെ ഒരു വലിയ നിധി കുഴിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന വിശ്വാസത്തിൽ ഈ കോട്ടയിലേക്കുള്ള പൊതുജനങ്ങൾക്കുള്ള പ്രവേശനം ഏഴുവർഷത്തോളം വിലക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name=tourism/> == കോട്ടയുടെ ഭാഗങ്ങൾ == [[File:Jaigarh Fort - Guide map.jpg|thumb|ജയ്ഗഢ് കോട്ടയുടെ ഭൂപടം - ഭൂപടത്തിന്റെ മുകൾവശം, കിഴക്കുദിക്കിലേക്കാണ്]] [[File:Jaigarh Fort - Diya Burj.jpg|left|thumb|ദിയ ബുർജ്]] [[ആംബർ കോട്ട|ആംബർ കോട്ടക്ക്]] പടിഞ്ഞാറായി അതിന് സമാന്തരമായി ഏതാണ്ട് തെക്കുവടക്കുദിശയിൽ നിരയായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെ സമുച്ചയമാണ് ജയ്ഗഢ് കോട്ട. കോട്ടക്കു മുകളിലെ ദിയാ ബുർജ് എന്ന സ്തൂപത്തിനു മുകളിൽ [[കഛാവ രാജവംശം|കഛാവ രാജവംശത്തിന്റെ]] ചെറൂതും വലുതുമായ രണ്ടു കൊടികൾ ഒറ്റ കൊടിക്കാലിൽ നാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ചെറിയ കൊടി, രാജാവ് നഗരത്തിലുണ്ടെന്ന് കാണിക്കുന്നതിനുള്ള സൂചനയാണ്. കാലങ്ങളായുള്ള ഈ പതിവ് ഇപ്പോഴും തുടർന്നുവരുന്നു. ഇന്നും ഈ കോട്ടയുടെ നടത്തിപ്പും സംരക്ഷണവും കഛാവ രാജകുടൂംബത്തിന്റെ കീഴിൽത്തന്നെയാണ്‌ തെക്കുവശത്തുള്ള '''ദുംഗർ ദർവാസ''' വഴിയാണ് വാഹനമാർഗ്ഗം കോട്ടയിലെത്തുന്നവർക്ക് പ്രവേശിക്കാനാകുക. കിഴക്കുവശത്തുള്ള '''അവനി ദർവാസ''' വഴി, [[ആംബർ കോട്ട|ആംബർ കോട്ടയിൽ]] നിന്നും കാൽനടയായെത്തുന്നവർക്ക് പ്രവേശിക്കാനാകും. കോട്ടയുടെ പ്രധാനഭാഗത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ കാണുന്ന ആദ്യത്തെ കെട്ടിടമാണ് '''സുഭാത് നിവാസ്'''. തൂണുകളും വലിയ മുറ്റവുമുള്ള ഈ മണ്ഡപം, പട്ടാളക്കാരുടെ സമ്മേളനസ്ഥലമായിരുന്നു. [[File:Jaigarh Fort - Puppet theatre.jpg|left|thumb|ജയ്ഗഢ് കോട്ടയിലെ പാവക്കൂത്ത്]] കോട്ടയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മാളികയാണ്, മുഗൾ ശൈലിയിലുള്ള ചുമർ ചിത്രപ്പണികൾ കൊണ്ട് അലംകൃതമായ '''ലക്ഷ്മി വിലാസ്'''. ഇതിനടുത്ത് [[പാവകളി]] നടത്തുന്നതിള്ള ഒരു കൊട്ടകയുണ്ട്. സഞ്ചാരികൾക്കായി ഇന്നും ഇവിടെ പാവക്കൂത്ത് അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. കോട്ടയുടെ വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള '''ആരാം മന്ദിറും''' അതിനോട് ചേർന്നുള്ള മുഗൾ ശൈലിയിലുള്ള [[ചാർ ബാഗ്|ചാർ ബാഗും]] മനോഹാരിതക്ക് മാറ്റുകൂട്ടുന്നു. രാം ഹരിഹർ മന്ദിർ, കാൽ ഭൈരവ് മന്ദിർ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പുരാതനക്ഷേത്രങ്ങളും ഈ കോട്ടയിലുണ്ട്. ഇവ 1255-ൽ പണിതതാണെന്ന് കരുതുന്നു. [[File:Jaigarh Fort - Water tank 2.jpg|thumb|കോട്ടയിലെ ഒരു തുറന്ന ജലസംഭരണി]] മഴവെള്ളസഭരണത്തിനുള്ള മൂന്ന് ഭൗമാന്തർസംഭരണികളും അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ചാലുകളുടേയും വിദഗ്ദ്ധമായ സംവിധാനം ഈ കോട്ടയിലുണ്ട്. കോട്ടയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭരണിയിൽ 60 ലക്ഷം ഗ്യാലൻ വെള്ളം സംഭരിക്കാനാകും. ഇതിന് 158 അടി നീളവും 138 അടി വീതിയും 40 അടി താഴ്ചയുമുണ്ട്.<ref name="WI123"/> ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു സംഭരണിക്കുള്ളിലായിരുന്നു കഛാവ രാജവംശത്തിന്റെ സമ്പത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത്. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് ഇത് ഭാരതസർക്കാർ പിടിച്ചെടുത്തതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഭൗമാന്തർസംഭരണികൾക്കുപുറമേ, തുറന്ന ജലസംഭരണികളും കോട്ടയിലുണ്ട്. ആദ്യത്തെ മഴയിൽ ലഭിക്കുന്ന മലിനമായ ജലം ഇത്തരം തുറന്ന സംഭരണികളിലാണ് സംഭരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. കഛാവ രജപുത്രരുടെ ചരിത്രം വിശദീകരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളും, നാണയങ്ങളും,, മറ്റു രാജകീയവസ്തുക്കളും ശേഖരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു കാഴ്ചബംഗ്ലാവും, ആയുധങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന മറ്റൊരു കാഴ്ചബംഗ്ലാവും ഈ കോട്ടയിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആംബർ കോട്ടയുടേയും ആംബർ പട്ടണത്തിന്റേയും, [[ജൽ മഹൽ|ജൽ മഹലിന്റേയും]] മനോഹരമായ വീക്ഷണവും ഇവിടെ നിന്നും ലഭിക്കും.<ref name="jorg"/> === ലക്ഷ്മി വിലാസ് === ജയ്ഗഢ് കോട്ടയിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ മാളികയാണ് ലക്ഷ്മി വിലാസ്. 65 അടി നീളവും 25 അടി വീതിയുമുള്ള ഈ മണ്ഢപം, പന്ത്രണ്ട് ഇരട്ട മാർബിൾ തൂണുകളിലാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. മിർസ രാജ ജയ് സിങ്ങിന്റെ കാലത്താണ് (1621-1667) ലക്ഷ്മി വിലാസ് പണികഴിപ്പിച്ചത്. സവായ് ജയ് സിങ് രണ്ടാമന്റേയും (1700-1743) സവായ് രാം സിങ് രണ്ടാമന്റേയും (1835-1880) കാലങ്ങളിൽ ഇതിൽ ചില കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾ വരുത്തി. ഈ കൊട്ടാരത്തിലെ ശില്പകലക്ക് വിദ്യാധർ എന്ന ശിൽപ്പിക്ക്, '''ശിരോപാവ്''' എന്ന ബഹുമതിയും സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>[[:File:Jaigarh Fort - Lakshmi Vilas - Information.jpg|ലക്ഷ്മി വിലാസിനടുത്ത് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിവരഫലകം]]</ref> === ലളിത് മന്ദിർ === കോട്ടയിലെ ഒരു വേനൽക്കാലമന്ദിരമാണ് ലളിത് മന്ദിർ. രണ്ടു നിലകളിലുള്ള ഈ മന്ദിരം, പരമ്പരാഗത രജപുത്രശൈലിയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണ്. 69x68 അടി വലിപ്പമുള്ള വിശാലമായ മുറ്റം ഈ മന്ദിരത്തിനുണ്ട്. രജപുത്രശൈലിയിൽ മണൽക്കല്ലുകൾ കൊണ്ടുള്ള 8 ഇരട്ടത്തൂണുകൾ ഇതിന്റെ നടുമുറിയിലുണ്ട്. ലളിത് മന്ദിറിന്റെ മുകളിലെ നിലയിൽ കിടപ്പുമുറികളും വരാന്തകളും ബാൽക്കണികളുമുണ്ട്.<ref>[[:File:Jaigarh Fort - Lalit Mandir - Information.jpg|ലളിത് മന്ദിറിന്റെ മുൻപിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിവരഫലകം]]</ref> === പീരങ്കികളും പീരങ്കിനിർമ്മാണശാലയും === [[File:Jaivan Cannon 2.jpg|thumb|'''ജയ്‌വാൻ പീരങ്കി''' - ജയ്ഗഢ് കോട്ടയിലെ പീരങ്കിനിർമ്മാണശാലയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഈ പീരങ്കി, ചക്രങ്ങളിലുള്ള ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പീരങ്കിയാണ്.<ref name=jf2>[[:File:Jaivan Cannon - Description.jpg|ജയ്‌വാൻ പീരങ്കിക്കടുത്ത് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിവരഫലകം]]</ref><ref name="tourism">{{cite web|url=http://www.rajasthantourism.gov.in/Destinations/Jaipur/JaigarhFort.aspx|work=Official website of Rajasthan Tourism|publisher=Rajasthan Tourism|title=Jaigarh Fort|accessdate=4 നവംബർ 2010}}</ref>]] [[File:Jaigarh Fort - Bajrang Cannon.jpg|left|thumb|ജയ്ഗഢ് കോട്ടയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന '''ബജ്‌രംഗ് പീരങ്കി''' - 1691-ൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഈ പീരങ്കി, 32 കാളകളെക്കൊണ്ട് വലിപ്പിച്ചാണ് യുദ്ധമുഖത്തെത്തിച്ചിരുന്നത്<ref>[[:File:Jaigarh Fort - Bajrang Cannon - Description.jpg|ബജ്‌രംഗ പീരങ്കിക്കടുത്ത് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിവരപ്പലക]]</ref>]] രജപുത്രരുടെ ആയുധങ്ങളുടേയും വെടിക്കോപ്പുകളുടേയും നിർമ്മാണത്തിന്റെ കേന്ദ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു ജയ്ഗഢ് കോട്ട. ഇവിടത്തെ പീരങ്കി നിർമ്മാണശാല ഇന്ന് സന്ദർശകർക്കു വേണ്ടി ഒരു കാഴ്ചബംഗ്ലാവായി ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച് ഈ ശാല, മദ്ധ്യകാലത്തെ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്ന ചുരുക്കം പീരങ്കിനിർമ്മാണശാലകളിൽ ഒന്നാണ്. ഇവിടത്തെ പീരങ്കിനിർമ്മാണശാലയിൽ നിർമ്മിച്ച [[ജയ്‌വാൻ പീരങ്കി]] എന്ന ഭീമൻ പീരങ്കി, കോട്ടയിലെ ഒരു പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. ചക്രങ്ങളുള്ള, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പീരങ്കിയാണിത്.<ref name=jf2/><ref name="tourism"/> 50 ടൺ ഭാരവും 20 അടി നീളവുമുള്ള ഈ പീരങ്കിയുടെ കുഴലിൽ മനോഹരമായ ചിത്രപ്പണികളും നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പീരങ്കിയിൽ നിന്നും വെടിയുതിർക്കുന്നതിന് 100 കിലോ വെടിമരുന്നുപയോഗിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എങ്കിലും വെറും രണ്ടുവട്ടം മാത്രമേ ഈ പീരങ്കിയിൽ നിന്നും വെടിയുതിർത്തിട്ടുള്ളൂ.<ref name="WI123"/> ഇവിടെ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന '''ബജ്‌രംഗ് പീരങ്കിയും''' ശ്രദ്ധേയമാണ്. [[File:Jaigarh Fort - Cannon Foundry - Drilling Complex 2.jpg|thumb|പീരങ്കിനിർമ്മാണശാലയിലെ കടച്ചിൽ യന്ത്രത്തിന് പ്രവർത്തനശക്തി നൽകുന്നതിനായി നാലു കാളകളെ പൂട്ടി വലിപ്പിക്കുന്ന സംവിധാനം]] ബാബറുടെ കാലം മുതലേ മുഗളർ, വെടിമരുന്നിന്റേയും പീരങ്കികകളുടേയും നിർമ്മാണത്തിൽ നൈപുണ്യമുള്ളവരായിരുന്നെങ്കിലും ഇതിന്റെ നിർമ്മാണരഹസ്യം ആദ്യകാലത്ത് തദ്ദേശീയരായ സാമന്തർക്ക് കൈമാറിയിരുന്നില്ല. ആംബറിന്റെ ഭരണാധികാരികളായിരുന്ന രാജ ഭർമാൽ, ഭഗവന്ത് ദാസ്, മാൻ സിങ് തുടങ്ങിയവർക്ക് മുഗൾ ചക്രവർത്തി അക്ബറിന്റെ സഭയിലും സേനയിലും മികച്ച സ്ഥാനം ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പീരങ്കിനിർമ്മാണശാല അവർക്ക് അപ്രാപ്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ 1580-ൽ കാബൂൾ ആക്രമിക്കുന്നതിന് മാൻ സിങ്ങിന് നിർദ്ദേശം ലഭിക്കുകയും, ഈ ആക്രമണത്തിൽ അദ്ദേഹം വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ആറുവർഷം, അദ്ദേഹം കാബൂളിന്റെ ഗവർണറായിരുന്നു. ഈ കാലയളവിൽ കാബൂളിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം പീരങ്കിനിർമ്മാണം പഠിക്കുകയും, ഈ അറിവുകൾ ആംബറിലെത്തിക്കുകയും അങ്ങനെ പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം മുതൽ ആംബറിൽ പീരങ്കിനിർമ്മാണം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടു വരെ ഇവിടെ പീരങ്കികൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു പോന്നു.<ref name=jf1>[[:File:Jaigarh Fort - Cannon Foundry - Description.jpg|ജയ്ഗഢ് കോട്ടയിലെ പീരങ്കിനിർമ്മാണശാലക്കു മുൻപിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിവരഫലകം]]</ref> ലോഹക്കൂട്ട് ഉരുക്കി പീരങ്കിയുടെ കുഴൽ (ദ്വാരമില്ലാതെ) വാർത്തെടുക്കുക, വാർത്തെടുത്ത കുഴലിൽ കടച്ചിൽ യന്ത്രത്തിന്റെ (ലേത്ത്) സഹായത്തോടെ ദ്വാരമിടുക, ഈ പീരങ്കിക്കുഴലിനെ ചക്രങ്ങളിൽ ഉറപ്പിച്ച് യുദ്ധമുഖത്തേക്കെത്തിക്കാൻ തയ്യാറാക്കുക തുടങ്ങിയ പണികളാണ് ഈ പീരങ്കിനിർമ്മാണശാലയിൽ ചെയ്തിരുന്നത്.<ref name=jf1/> നാല് കാളകളെക്കൊണ്ട് വലിപ്പിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന കടച്ചിൽ യന്ത്രം ഇവിടെ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>[[:File:Jaigarh Fort - Cannon Foundry - Drilling Complex - Description.jpg|പീരങ്കിനിർമ്മാണശാലയിലെ കടച്ചിൽ യന്ത്രത്തിനടുത്ത് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിവരഫലകം]]</ref> == കുറിപ്പുകൾ == *{{കുറിപ്പ്|൧|പരുന്തുകളുടെ കുന്ന് എന്നാണ് ചീൽ കാ ടീല എന്ന വാക്കിനർത്ഥം}} ==ചിത്രജാലകം== <gallery> File:Jaigarh Fort from Amber.JPG|ജയ്ഗഢ് കോട്ട - ആംബറിൽ നിന്നും വീക്ഷിക്കുമ്പോൾ File:Rajasthan-Jaipur-Jaigarh-Fort-perimeter-walls-Apr-2004-00.JPG|കോട്ടയുടെ കിഴക്കുവശത്തുള്ള അവനി കവാടത്തിലേക്കുള്ള വഴി File:Jaigarh Fort - Subhat Niwas.jpg|കോട്ടയിലെ പട്ടാളക്കാരുടെ സമ്മേളനസ്ഥലമായ '''സുഭാത് നിവാസ്''' File:Jaigarh Fort - Aram Mandir.jpg|കോട്ടയുടെ വടക്കേ അറ്റത്തുള്ള '''ആരാം മന്ദിർ''' File:Jaigarh Fort - Gun holes on fort wall.jpg|കോട്ടമതിലിലെ പീരങ്കിദ്വാരങ്ങൾ - ഇവയോരോന്നും വിവിധ ദിശകളിലേക്ക് വെടിയുതിർക്കാൻ പാകത്തിന് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നതാണ്. File:Jaigarh Fort - Char bagh 2.jpg|കോട്ടയിലെ ആരാം മന്ദിറിനോടു ചേർന്നുള്ള [[ചാർ ബാഗ്]] ശൈലിയിലുള്ള ഉദ്യാനം File:Rajasthan-Jaipur-Jaigarh-Fort-compound-Apr-2004-00.JPG|ആരം മന്ദിറിനടുത്തുള്ള ഉദ്യാനം File:Rajasthan-Jaipur-Jaigarh-Fort-perimeter-walls-Apr-2004-01.JPG|കോട്ടമതിലുകളും, ജലസംഭരണിയും File:Compound wall of Amber and Jaigarh Forts.jpg|കോട്ടയുടെ മതിലുകൾ കുന്നുകൾക്കു മുകളിലൂടെ നീണ്ടുകിടക്കുന്നു </gallery> == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commonscat|Jaigarh Fort}} [[വർഗ്ഗം:രാജസ്ഥാനിലെ കോട്ടകൾ]] 396mm192p84y9osa44dkcl0f9ig0cev 0 159791 4614780 3839415 2026-04-23T08:16:37Z ~2026-24883-61 216868 4614780 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|The Jersey Devil}} {{Infobox Paranormalcreatures |Creature_Name = ജെഴ്സി ചെകുത്താൻ |Image_Name = Jersey Devil Philadelphia Post 1909.jpg|150px| |Image_Caption = The Jersey Devil,<br>''Philadelphia Evening Bulletin'', January 1909. |AKA = Leeds Devil |Country = [[United States]] |Region = [[Pine Barrens (New Jersey)]] [[File:Flag of New Jersey.svg|20px|State flag]] |First_Reported = 1735 | }} [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂ ജെഴ്സിയിൽ]] ഉള്ള ഒരു ഐതിഹ്യം അല്ലെങ്കിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്നുറപ്പില്ലാത്ത ജീവിയാണ് <ref name="NJHS">{{cite web|url=http://www.jerseyhistory.org/legend_jerseydevil.html|title=Legend of the New Jersey Devil|last=McCrann|first=Grace-Ellen|date=26 October 2000|publisher=The New Jersey Historical Society|accessdate=16 February 2010|archive-date=2018-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180517024432/http://www.jerseyhistory.org/legend_jerseydevil.html|url-status=dead}}</ref> ==ഐതിഹ്യം== മദർ ലീഡ്സ് എന്ന ഒരു വേശ്യക്ക് ഉണ്ടായ പതിമൂന്നാമത്തെ കുട്ടിയാണത്രേ ഇത് ,കുട്ടി ജനിച്ചപ്പോൾ ഇത് ഒരു ചെകുത്താൻ ആവട്ടെ എന്നു പറയുകയും ആ കുട്ടി ചെകുത്താനായി പറന്ന് പോകുകയും ചെയ്തു, ആ ചെകുത്താൻ ആണ് ജെഴ്സി ചെകുത്താൻ എന്നാണ് ഐതിഹ്യം .<ref>{{cite book|last=Santelli|first=Robert|title=Guide to the Jersey Shore: From Sandy Hook to Cape May|publisher=Globe Pequot|year=2006|isbn=0762740388, 9780762740383|url=http://books.google.com/books?id=j-Ccv_EgYBAC&pg=PA177&dq=%22The+Jersey+Devil%22&cd=4#v=onepage&q=%22The%20Jersey%20Devil%22&f=false|language=Santelli}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{Commonscat|Jersey Devil}} [[വർഗ്ഗം:യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്നുറപ്പില്ലാത്ത ജീവികൾ]] hwvreyf4vacmy5rkoslcowf94rj4e09 4614782 4614780 2026-04-23T08:17:17Z ~2026-24883-61 216868 4614782 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|The Jersey Devil}} {{Infobox Paranormalcreatures |Creature_Name = ജെഴ്സി ചെകുത്താൻ |Image_Name = Jersey Devil Philadelphia Post 1909.jpg|150px| |Image_Caption = The Jersey Devil,<br>''Philadelphia Evening Bulletin'', January 1909. |AKA = Leeds Devil |Country = [[United States]] |Region = [[Pine Barrens (New Jersey)]] [[File:Flag of New Jersey.svg|20px|State flag]] |First_Reported = 1735 | }} [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂ ജെഴ്സിയിൽ]] ഉള്ള ഒരു ഐതിഹ്യം അല്ലെങ്കിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്നുറപ്പില്ലാത്ത ജീവിയാണ് '''ജെഴ്സി ചെകുത്താൻ'''. രണ്ടു കാലിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു പറക്കുന്ന [[കുതിര|കുതിരയുടെ]] ആകൃതിയാണ് ഇതിനു നൽകുന്ന ദൃക്‌സാക്ഷിവിവരണം. <ref name="NJHS">{{cite web|url=http://www.jerseyhistory.org/legend_jerseydevil.html|title=Legend of the New Jersey Devil|last=McCrann|first=Grace-Ellen|date=26 October 2000|publisher=The New Jersey Historical Society|accessdate=16 February 2010|archive-date=2018-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180517024432/http://www.jerseyhistory.org/legend_jerseydevil.html|url-status=dead}}</ref> ==ഐതിഹ്യം== മദർ ലീഡ്സ് എന്ന ഒരു വേശ്യക്ക് ഉണ്ടായ പതിമൂന്നാമത്തെ കുട്ടിയാണത്രേ ഇത് ,കുട്ടി ജനിച്ചപ്പോൾ ഇത് ഒരു ചെകുത്താൻ ആവട്ടെ എന്നു പറയുകയും ആ കുട്ടി ചെകുത്താനായി പറന്ന് പോകുകയും ചെയ്തു, ആ ചെകുത്താൻ ആണ് ജെഴ്സി ചെകുത്താൻ എന്നാണ് ഐതിഹ്യം .<ref>{{cite book|last=Santelli|first=Robert|title=Guide to the Jersey Shore: From Sandy Hook to Cape May|publisher=Globe Pequot|year=2006|isbn=0762740388, 9780762740383|url=http://books.google.com/books?id=j-Ccv_EgYBAC&pg=PA177&dq=%22The+Jersey+Devil%22&cd=4#v=onepage&q=%22The%20Jersey%20Devil%22&f=false|language=Santelli}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{Commonscat|Jersey Devil}} [[വർഗ്ഗം:യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്നുറപ്പില്ലാത്ത ജീവികൾ]] fhgkmk0asp9nv24b22p138ob11ewc6v 0 179074 4614668 2516562 2026-04-22T16:56:30Z IvanScrooge98 77031 /* നാടോടികഥാ സാഹിത്യം */quality file 4614668 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|The Decameron}} {{Infobox book <!-- |italic title = (see above) --> | name = ഡെക്കാമറൺ കഥകൾ | image = [[Image:Boccaccio - Decameron, MCCCCLXXXXII ad di XX de giugno - 3852856 Scan00015.tif|thumb|''Decameron'', 1492]] | image_caption = Illustration from a ca. 1492 edition of ''Il Decameron'' published in [[Venice]] | author = [[Giovanni Boccaccio]] | title_orig = Il Decameron, cognominato Prencipe Galeotto | translator = [[John Payne (poet)|John Payne]],<br/>[[Richard Aldington]],<br/>James McMullen Rigg,<br/>Mark Musa,<br/>Peter Bondanella,<br/>et al. | illustrator = | cover_artist = | country = Italy | language = [[Italian language|Italian]] | genre = [[Medieval allegory]] | publisher = [[Filippo and Bernardo Giunti]] | pub_date = | english_pub_date = 1886 | media_type = Print | pages = | oclc = 58887280 | dewey = 853.1 | congress = PQ4267 | preceded_by = | followed_by = }} [[ഇറ്റലി|ഇറ്റാലിയൻ]] കഥാസമാഹാരമാണ് '''ദെക്കാമറോൺ'''. [[ജൊവാനി ബൊക്കാച്ചിയോ|ജൊവാനീ ബൊക്കാച്ചിയോ]] (1313-75)<ref>http://www.middle-ages.org.uk/giovanni-boccaccio.htm Giovanni Boccaccio</ref> ആണ് ഇതിന്റെ കർത്താവ്. 1348-ആം ആണ്ട് അവസാനിച്ച് അധികമാകുന്നതിനു മുമ്പാകാം ഇതിന്റെ രചനാകാലം. ''പത്തുദിവസം നീണ്ടു നിൽക്കുന്നത്'' എന്നാണ് ''ഡെകാമറൺ'' എന്ന [[ഗ്രീക്ക്]] പദത്തിനർത്ഥം. പത്തുദിവസങ്ങൾ കൊണ്ട് പറഞ്ഞ് തീർത്ത [[കഥ|കഥകൾ]] എന്നേ ഇതിനർത്ഥമുള്ളൂ. 1847 മുതൽ 1849 വരെ [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലാകമാനം]] പടർന്നു പിടിച്ച [[പ്ലേഗ്‌|പ്ലേഗ്‌ബാധയുടെ]] അടിസ്ഥാനത്തിൽ രചിച്ച കഥകളാണിവ. ഇറ്റാലിയൻ സാഹിത്യരംഗത്ത് ഒരു [[നൂറ്റാണ്ട്|നൂറ്റാണ്ടിലെ]] മുഖ്യ പ്രകാശസ്രോതസ്സുകൾ എന്ന് ബൊക്കാച്ചിയോയും ദാന്തെയും പെട്രാർക്കും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദാന്തെ മനുഷ്യാത്മാവിന്റെ കഥയും പെട്രാർക് ശുദ്ധസാഹിത്യവും രചിച്ചപ്പോൾ ബൊക്കാച്ചിയോ പാരമ്പര്യത്തിന്റേതായ ചങ്ങലകളെ പൊട്ടിച്ച് സാധാരണക്കാരനുവേണ്ടി ജീവിതഗന്ധിയായ കഥകൾ പറയാനാണ് ശ്രമിച്ചത്. വിശ്വസാഹിത്യത്തിലെ സമാന കൃതികളായ ആയിരത്തൊന്നു രാവുകളിലെയും ചോസറിന്റെ കാന്റർബറി റ്റെയ്ൽസിലെയും പോലെ ഒരു ഗദിതകഥ(frame story)യുടെ സഹായത്തോടെ കഥകളുടെ ഒരു സമാഹാരം തന്നെ ദെക്കാമറോൺ അനുവാചകന് സമ്മാനിക്കുന്നു. മൊത്തം നൂറ് കഥകളാണ് ഇതിലുള്ളത്. ==കഥാതന്തു== [[File:Boccaccio by Morghen.jpg|thumb|250px|right|ജൊവാനീ ബൊക്കാച്ചിയോ]] [[ഫ്ലോറൻസ്|ഫ്ലോറൻസിൽ]] പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്ന ഭീകരമായ ഒരു [[പ്ലേഗ്|പ്ലേഗ് ബാധയിൽ]] നിന്നു രക്ഷനേടാനായി പലായനം ചെയ്യുന്ന ഏഴ് യുവതികളും മൂന്ന് യുവാക്കന്മാരുമാണ് ദെക്കാമറോണിലെ ഗദിതകഥയിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. യാദൃച്ഛികമായി ഒരു [[പള്ളി|പള്ളിയിൽവച്ച്]] കണ്ടുമുട്ടുകയാണിവർ. ഫ്ലോറൻസിനു സമീപമുള്ള ഫീസോളിലെ സുന്ദരമായ ഒരു ഭവനത്തിലാണ് അവർ അഭയം കണ്ടെത്തിയത്. മനോഹരമായ ഉദ്യാനങ്ങളും രമ്യഹർമ്മ്യങ്ങളും ആ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്. അവിടെക്കഴിയാൻ അവർ നിർബന്ധിതരായി. പത്തുദിവസം രസകരമായി തള്ളിനീക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി അവർ കഥാകഥനത്തിലേക്കു തിരിഞ്ഞു. ഇവരിൽ ഒരാളെ വീതം രാജാവോ രാജ്ഞിയോ ആയി ഒരു ദിവസത്തേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കും. ആ വ്യക്തിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരമുള്ള ഒരു കഥ വീതം പത്തുപേരും പത്തുദിവസവും പറയണം. അതിൽ നിന്ന് ''പത്തു ദിവസം'' എന്നർഥമുള്ള ശീർഷകവും ഉരുത്തിരിഞ്ഞു. ഒരാൾ പത്ത് കഥകൾ വെച്ച് പത്തുപേർ പത്തുദിവസങ്ങൾ എടുത്ത് 100 കഥകൾ പറഞ്ഞു തീർക്കുന്നു. [[ലൈംഗികത|ലൈംഗികതയാണ്]] എല്ലാ കഥകളിലും മുഴച്ചുനിൽക്കുന്നത്. കാമുകരുടേയും ഭാര്യാഭർത്താക്കന്മാരുടേയും അഗമ്യഗമനങ്ങൾ, കാമാർത്തരായ പുരോഹിതനമാരുടെ രസാവഹമായി കഥകൾ എന്നിവയൊക്കെയാണു കഥകൾക്കു വിഷയം. അതിശക്തമായ സാമൂഹിക വിമർശനമാണ് ഈ കഥകളുടെ പ്രത്യേകത. ==കഥാഘടന== ഓരോ [[ദിവസം|ദിവസവും]] അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന കഥകൾക്ക് ഒരു പൊതുഭാവവും പ്രതിപാദ്യവും ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒന്നാം ദിവസം നർമപ്രധാനമായ രീതിയിൽ [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യനിലുള്ള]] തിന്മകൾ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നു. രണ്ടും മൂന്നും ദിവസങ്ങളിൽ യഥാക്രമം വിധി മനുഷ്യജീവിതങ്ങളെ വെറും [[കളിപ്പാട്ടം|കളിപ്പാട്ടങ്ങൾപോലെ]] കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും മനുഷ്യന്റെ ഇച്ഛാശക്തി വിധിക്കുമേൽ വിജയം നേടുന്നതും കാട്ടിത്തരുന്നു. നാലാം ദിവസം ദുരന്തപ്രണയകഥകൾക്കായി മാറ്റിവച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രാരംഭത്തിൽ തടസ്സങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടിവരുന്നെങ്കിലും ഒടുവിൽ പ്രണയസാഫല്യം നേടുന്ന കമിതാക്കളെ അഞ്ചാം ദിവസം അനുവാചകന് കണ്ടുമുട്ടാം. നർമോക്തികൾ, ആഹ്ലാദാരവങ്ങൾ എന്നിവ അടുത്ത ദിവസത്തെ കഥകളിൽ അനുരണനം ചെയ്യുന്നു. അടുത്ത മൂന്നുദിവസങ്ങളിൽ കൌശലപ്പണികൾ, വഞ്ചന, അശ്ലീലം എന്നിവയ്ക്കാണ് പ്രാമുഖ്യം. പത്താം ദിവസം മുൻദിവസങ്ങളിലെ പ്രതിപാദ്യങ്ങളെല്ലാംതന്നെ അവയുടെ അത്യുച്ചസ്ഥായിയിൽ ഒരിക്കൽക്കൂടി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ദ് പേഷ്യന്റ് ഗ്രിസെൽദ എന്ന കഥയോടെ കഥകളുടെ ചക്രം പൂർണമാകുന്നു. (ഈ കഥ അനേകം പിൽക്കാല സാഹിത്യകാരന്മാർ പുനരാവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്.) ഓരോ ദിവസത്തെ കഥാകഥനവും അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഒരു നൃത്തവും ഗാനാലാപനവും ഉണ്ടായിരിക്കും. ഈ ഗാനങ്ങളിൽ ചിലവ ബൊക്കാച്ചിയോയുടെ കാവ്യരചനാപാടവത്തിന്റെ മകുടോദാഹരണങ്ങളാണ്. ==നാടോടികഥാ സാഹിത്യം== [[File:1916-a-tale-from-the-decameron-.jpg|thumb|250px|right|ദക്കാമറോൺ കഥാ കഥനം ഒരു പെന്റിംഗ്]] ദെക്കാമറോണിലെ കഥകൾ മിക്കവാറും എല്ലാംതന്നെ നാടോടിക്കഥാസാഹിത്യം, [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യങ്ങൾ]] തുടങ്ങിയവയിൽനിന്ന് കടംകൊണ്ടതാണ്. എന്നാൽ മികച്ച രചനാപാടവവും പരിഷ്കൃതമായ ഘടനയും അവയെ ഒന്നാംകിട രചനകളുടെ പട്ടികയിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു. ഗ്രന്ഥകാരൻ വെറുമൊരു സമാഹാരകൻ അല്ല, മൌലിക പ്രതിഭയുള്ള എഴുത്തുകാരനാണെന്ന വസ്തുതയും ഈ കൃതി വിളിച്ചോതുന്നു. മിക്ക കഥകൾക്കും ഉദ്വേഗജനകമായ കഥാവസ്തുവും, വ്യക്തതയും ചാരുതയും ഒത്തിണങ്ങിയ പശ്ചാത്തലവും നർമത്തിൽ ചാലിച്ച സംഭാഷണങ്ങളും മാറ്റു കൂട്ടുന്നു. കെട്ടുറപ്പുള്ള ആഖ്യാനവും നാടകീയാംശങ്ങൾ ചോർന്നുപോകാതെയുള്ള അവതരണവും മറ്റും പ്രത്യേകതകളാണ്. മനുഷ്യന്റെ ബൌദ്ധികതയിലും പ്രകൃത്യാലുള്ള കഴിവുകളിലും ഊന്നി മുന്നോട്ടുപോകുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളാണ് വായനക്കാരന്റെ മുന്നിലെത്തുന്നത്. അയാളുടെ ധാർമിക പ്രബുദ്ധത രചയിതാവ് ലക്ഷ്യമിടുന്നതേ ഇല്ല. രോഗാതുരമായ ഒരു അന്തരീക്ഷത്തിൽ കഴിയേണ്ടിവന്നവരുടെ മനസ്സിന് ഊഷ്മളത പകരുവാൻ ഇത്തരമൊരു ലോകത്തിനേ കഴിയൂ എന്ന് അനുവാചകന് മനസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കാൻ ബൊക്കാച്ചിയോ ഗദിതകഥയുടെ സഹായം തേടുന്നതായി അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. ''അലസവനിതകൾ''ക്കായാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിലൂടെ ബൊക്കാച്ചിയോ, രസകരമായി സമയം ചെലവിടാൻ മാത്രം കാത്തിരിക്കുന്ന വായനക്കാരന്റെ അലസ നിമിഷങ്ങളെ വർണഭംഗിയാർന്നതാക്കുവാനാകും ശ്രമിക്കുന്നത് എന്ന് അനുമാനിക്കാം. ==ലോകസാഹിത്യത്തിൽ== നവോത്ഥാനത്തിനുശേഷം എക്കാലവും യൂറോപ്പിനെ സ്വന്തം ആകർഷണവലയത്തിൽ നിർത്താൻ ദെക്കാമറോണിനു കഴിഞ്ഞു. ഇന്നും ലോകമെമ്പാടും ഇതിന് ആരാധകരുണ്ട്. ഋജുവും വ്യക്തവുമായ ശൈലിയിൽ ബൊക്കാച്ചിയൊ ഇതിലെ കഥകൾ അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ, മൌലികകഥകൾ അല്ലാതിരുന്നിട്ടുപോലും, അവയ്ക്ക് ഒരു നവീനഭംഗി കൈവന്നു. രചനാകാലത്തിനു തൊട്ടുപിന്നാലെയുള്ള രണ്ടു ശതകങ്ങളിലും മികച്ച ഇറ്റാലിയൻ ഗദ്യത്തിന്റെ മാതൃകയായി ഈ കൃതി സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു. ലോകസാഹിത്യത്തിൽ, വിശേഷിച്ചും ഇതര പശ്ചിമയൂറോപ്യൻ ഭാഷകളിൽ, ദെക്കാമറോണിലെ കഥകൾ ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുകയോ അനുകരിക്കപ്പെടുകയോ പുനരാവിഷ്കരിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തു. ഷെയ്ക്സ്പിയറുടെ സിംബലിൻ-ന്റെ കഥ ഭാഗികമായി ദെക്കാമറോണിലെ ബെർനാബൊ ഒഫ് ജെനോവയെ അവലംബിക്കുന്നു. ഷെയ്ക്സ്പിയറുടെതന്നെ ഓൾസ് വെൽ ദാറ്റ് എൻഡ്സ് വെലിന്റെ കഥാവസ്തുവിന്റെ പ്രഭവസ്ഥാനം ഇതിലെ ഗിലെത്തെ ഒഫ് നർബോനെ ആണ്. ചോസറുടെ കാന്റർബറി റ്റെയ് ൽസിലെ ഫ്രാങ്ക്ലിൻസ് റ്റെയ് ൽഇതിലെ ഏ ഗാർഡൻ ഇൻ ജനുവരിയെയും ക്ലാർക്ക്സ് റ്റെയ് ൽ എന്ന കഥ ദ് പേഷ്യന്റ് ഗ്രിസിൽദയെയും ആധാരമാക്കിയുള്ളവയാണ്. ഗ്രിസിൽദയുടെ കഥ പെട്രാർക്ക് വഴിയാണ് ചോസർക്കു ലഭ്യമായത്. ജീവിതനാടകത്തെ ആഹ്ലാദത്തോടെയും ദുഃഖത്തോടെയും മാറിമാറി നോക്കിക്കാണുന്ന കഥകളും അവയിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന വൈവിധ്യവും ദെക്കാമറോണിനെ ലോകസാഹിത്യത്തിലെ നിത്യപ്രിയങ്ങളായ കൃതികളിൽ ഒന്നാക്കിയിരിക്കുന്നു. ബൊക്കാച്ചിയോയുടെ പ്രകൃഷ്ട കൃതി എന്ന അംഗീകാരവും ഇതിനു തന്നെയാണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/index.php *http://www.gutenberg.org/ebooks/23700 {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ദെക്കാമറോ{{ൺ}}|ദെക്കാമറോൺ}} [[വർഗ്ഗം:ഇറ്റാലിയൻ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] s7eceykqdru0p7eog7yvvtg59xw58dq 0 209853 4614741 2785303 2026-04-23T01:40:12Z Fotokannan 14472 /* കൃതികൾ */ 4614741 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K.M. Daniel}} [[പ്രമാണം:K.m. daniel.png|thumb|കെ.എം. ഡാനിയേൽ]] പ്രമുഖ മലയാളസാഹിത്യ നിരൂപകനും കലാചിന്തകനുമായിരുന്നു '''കെ.എം. ഡാനിയേൽ''' (9 മേയ് 1920 - 18 ജൂലൈ 2012) ==ജീവിതരേഖ== 1920 മേയ് 9-ന് ഇടയാറന്മുളയിൽ ജനിച്ചു. പിതാവ് കെ. എം. മത്തായി, മാതാവ് റേച്ചലമ്മ. മഹാകവി കെ. വി. സൈമൺ പിതൃസഹോദരനും ഇടയാറന്മുള കെ. എം. വർഗീസ് സഹോദരനുമാണ്. തിരുവനന്തപുരം ആർട്ട്സ് കോളജിൽ മലയാളം ഓണേഴ്സ് ക്ലാസിൽ ചങ്ങമ്പുഴയുടെ സഹപാഠിയായിരുന്നു. മലയാളം ബി. എ. ഓണേഴ്സ് ഒന്നാം റാങ്കു നേടിയാണ് ഇദ്ദേഹം വിജയിച്ചത്. തുടർന്ന് റോയൽ ഇന്ത്യൻ നേവിയിൽ അധ്യാപകനായി പ്രവർത്തിച്ചു (1942-46). പിന്നീട് കോട്ടയം സി. എം. എസ്. കോളജ്, തിരുവനന്തപുരം ഇന്റർ മീഡിയറ്റ് കോളജ്, തിരുവനന്തപുരം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളജ് (1958-75) എന്നിവിടങ്ങളിലും അധ്യാപകനായിരുന്നു. ഇതിനു ശേഷം യു. ജി. സി. പ്രൊഫസറായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. പാശ്ചാത്യ-പൗരസ്ത്യ സാഹിത്യസിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ സാഹിത്യവിമർശനം നടത്തിയവരിൽ ശ്രദ്ധേയനാണ് കെ. എം. ഡാനിയേൽ. വീണപൂവിനെപ്പറ്റി മുമ്പുണ്ടായിട്ടുള്ള നിരൂപണങ്ങളിലധികവും പഠനവിധേയമാക്കിയതിനു ശേഷം നടത്തിയ പുതിയ വിലയിരുത്തലാണ് വീണ പൂവ് കൺമുമ്പിൽ. ഭാരതീയാചാര്യന്മാരുടെ രസധ്വനിസിദ്ധാന്തത്തിന് ഊന്നൽ നൽകിക്കൊണ്ടാണ് ഇതു രചിച്ചിരിക്കുന്നത്. 'കവിതയെ കവിതയായി കാണുക, കാവ്യസ്വഭാവത്തിന്റെ അനാച്ഛാദനത്തിന് ആവശ്യമായ വസ്തുതകൾ മാത്രം വിമർശനത്തിനുപയോഗിക്കുക' എന്നതാണ് ഇതിലെ വിമർശന രീതി എന്ന് കൃതിയുടെ ആമുഖത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കലാദർശനത്തിൽ കലയുടെ ശാശ്വതതത്ത്വം, എന്താണു കല തുടങ്ങിയ ഏഴധ്യായങ്ങളാണുള്ളത്. അരിസ്റ്റോട്ടൽ മുതൽ എലിയട്ട് വരേയും ഭരതമുനി മുതൽ അഭിനവഗുപ്തൻ വരേയുമുള്ള പാശ്ചാത്യ-പൗരസ്ത്യ പണ്ഡിതന്മാരെ ഇതിൽ പഠനവിധേയരാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഗ്രന്ഥകാരന്റെ വ്യക്തമായ കാഴ്ചപ്പാടും ചിന്താശക്തിയും ഇതിൽ തെളിഞ്ഞു കാണാം. സമഞ്ജസവും സഹൃദയാഹ്ലാദകരവുമാണ് ഡാനിയേലിന്റെ രചനാ രീതി. സാഹിത്യവിമർശനത്തിനു പുറമേ മലയാള വ്യാകരണം, ദ്രാവിഡഭാഷകളുടെ താരതമ്യപഠനം എന്നിവയിലും നിഷ്ണാതനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. ഡോ. കെ. രാഘവൻ പിള്ളയുമൊത്ത് കേരളപാണിനീയത്തിന് സംശോധിതക്കുറിപ്പ് തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കലാദർശനം എന്ന കൃതിക്ക് കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി (1970). 1988 ജൂല. 18-നു കെ. എം. ഡാനിയേൽ അന്തരിച്ചു. ==കൃതികൾ== *ശംഖനാദം (1952) *നവചക്രവാളം നളിനിയിലും മറ്റും *വീണ പൂവ് കൺമുമ്പിൽ * കലാദർശനം (1969) * വിമർശന വീഥി * വേദവിഹാരപഠനങ്ങൾ (1984), *വിമർശനം- സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും (1988) ==നവചക്രവാളം നളിനിയിലും മറ്റും== കുമാരനാശാന്റെ നളിനി എന്ന കൃതിയെ കരുണ, ചണ്ഡാലഭിക്ഷുകി എന്നീ കൃതികളോട് താരതമ്യപ്പെടുത്തി രചിച്ച വിമർശന കൃതിയാണിത്. ==പുരസ്കാരം== *കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ പുരസ്കാരം(1970){{തെളിവ്}} ==അവലംബം== <references/> {{Sarvavijnanakosam|}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളസാഹിത്യനിരൂപകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1920-ൽ ജനിച്ചവർ]] bkn9wusinnht96w4la5vnkuttlduzss 0 211477 4614673 4576172 2026-04-22T17:00:10Z ~2026-24847-28 216844 മേടമാസം 4614673 wikitext text/x-wiki {{for|ഇതേ പേരിലുള്ള ചലച്ചിത്രത്തെക്കുറിച്ച് അറിയുവാൻ|പത്താമുദയം (ചലച്ചിത്രം)}} [[കൊല്ലവർഷം|മലയാളവർഷത്തിലെ]] മേടമാസം പത്തിനാണു '''പത്താമുദയം'''. അന്നേദിവസം സൂര്യൻ അത്യുച്ചരാശിയിൽ വരുന്നു. സൂര്യൻ ഏറ്റവും ബലവാനായി വരുന്നത് ഈ ദിവസമാണത്രേ. കർഷകർക്കു വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ഈ ദിവസം. പണ്ടൊക്കെ വിഷുദിവസം പാടത്ത് കൃഷിപ്പണി തുടങ്ങും. കൃഷിപ്പണികളുടെ തുടക്കമായി പാടത്തു ചാലു കീറലാണു വിഷുദിവസം ചെയ്യുക. എന്നാൽ ഏതു വിളവിനാണെങ്കിലും വിത്തു വിതയ്ക്കാനും തൈ നടാനുമൊക്കെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് പത്താമുദയ ദിവസമാണ്. പത്താമുദയത്തിനു വിതയ്ക്കാനും തൈ നടാനും നല്ല ദിവസം നോക്കേണ്ടതില്ല എന്നാണു പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസം. കൂടാതെ ഏതു ശുഭകാര്യവും ആരംഭിക്കാവുന്ന ഉത്തമ ദിനമാണിത്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ സൂര്യോദയത്തിനു മുമ്പേ ദീപം കാണുകയും കന്നുകാലികൾക്കു ദീപം കാണിച്ചു ഭക്ഷണം കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നിത്യപൂജയില്ലാത്ത കാവുകളിലും മറ്റും ഈ സമയത്തു പൂജകൾ നടക്കുന്നു. വീടു പാലുകാച്ചിനു ഈ ദിനം ഉത്തമമായി കരുതുന്നു. പത്താമുദയനാളിൽ വെള്ളിമുറം കാണിക്കൽ എന്നൊരു ചടങ്ങ് പണ്ടു ചിലയിടങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഉണക്കലരി പൊടിച്ച് മുറത്തിലാക്കി മേടം പത്തിലെ സൂര്യനെ ഉദയസമത്തു കാണിക്കുന്ന ചടങ്ങാണിത്. ഉദയത്തിനു ശേഷം ഈ അരിപ്പൊടി കൊണ്ടു പലഹാരമുണ്ടാക്കി പ്രസാദമായി കഴിക്കുകയും ചെയ്യും. [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിശേഷദിനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കാർഷികാചാരങ്ങൾ]] 1r39a2d6v5wel080qia9bgpsjnxx6tq 0 222296 4614729 1765120 2026-04-22T23:06:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614729 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gaetano Donizetti}} [[File:Gaetano Donizetti (portrait by Giuseppe Rillosi).jpg|thumb|250px|right|ഗയിറ്റാനോ ഡോനിസെറ്റി]] [[ഇറ്റാലിയൻ]] സംഗീതജ്ഞനായ '''ഗയിറ്റാനോ ഡോനിസെറ്റി''' 1797 [[നവംബർ]] 29-ന് വടക്കൻ ഇറ്റലിയിലെ ബെർഗാമോയിൽ [[ജനനം|ജനിച്ചു]]. ബോളോഗ്നയിൽ പോയി ഉപരിപഠനം നടത്തി. 1822 മുതൽ 1838 വരെ നേപ്പിൾസിലായിരുന്നു. 1838-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പൊല്യൂറ്റോ എന്ന [[ഓപ്പറ]] [[നെപ്പോളിയൻ]] ഭരണകൂടം നിരോധിച്ചു. തുടർന്ന് ഇദ്ദേഹം [[പാരിസ്|പാരിസിലെത്തി]]. അവിടെ വച്ച് പൊല്യൂറ്റോയുടെ പരിഷ്കരിച്ച രൂപമായലെ മാർട്ടിയേഴ്സ് (1840) അവതരിപ്പിച്ചു ശ്രദ്ധേയനായി. 1842 മുതൽ പാരിസിലും [[വിയന്ന|വിയന്നയിലുമായി]] മാറിമാറി താമസിച്ചു. ==പ്രധാനപ്പെട്ട ഓപ്പറകൾ== എന്റിക്കോഡി ബോർഗോഗ്നയാണ് ആദ്യത്തെ ഓപ്പറ (1828). തുടർന്ന് ഇരുപത്തഞ്ചോളം ഓപ്പറകൾ സംവിധാനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ *ലു ക്രേഷ്യ ബോർഗിയ (1833) *ലാ ഫാവോറ്റി (1840) തുടങ്ങിയവയാണ്. അത്ര ഉദാത്തമല്ലെങ്കിലും കാല്പനിക ഭാവമാർന്ന ഈണങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രശസ്തമായ മറ്റു രണ്ടു ഓപ്പറകളാണ് *മറിയ സ്റ്റ്യു യാർഡ (1834) *റോബർട്ടോ പെറ്യൂക്സ് (1837) റോസിനി, ബെല്ലിനി എന്നിവരോടൊപ്പം സമകാലിക ഓപ്പറാവേദി അടക്കി വാണിരുന്ന ഒരു സംഗീത പ്രതിഭയാണ് ഇദ്ദേഹം. 1848 [[ഏപ്രിൽ]] 8-ന് ഇദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. ==അവലംബം== *http://www.donizettisociety.com/donizettilife.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213183610/http://www.donizettisociety.com/donizettilife.htm |date=2013-02-13 }} *http://www.last.fm/music/Gaetano+Donizetti {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഡോനിസെറ്റി,_ഗയിറ്റാനോ_(1797_-_1848)|ഡോനിസെറ്റി, ഗയിറ്റാനോ (1797 - 1848)}} [[വർഗ്ഗം:1797-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1848-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 29-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 8-ന് മരിച്ചവർ]] 3aa4tb2f8jb4dc42sxrr6u6wq0no8yq 0 227354 4614767 4534488 2026-04-23T05:39:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614767 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Calotropis procera}} {{Speciesbox |image = Gopi Talab Dwarka during Dwaraka DWARASPDB 2015 (22).jpg |image_caption= |genus = Calotropis |species = procera |authority = ([[William Aiton|Aiton]]) [[William Townsend Aiton|W.T.Aiton]] |synonyms = ''Asclepias procera'' <small>Aiton</small> |synonyms_ref = <ref name="GRIN">{{GRIN | accessdate=2010-06-26}}</ref> }} [[വെള്ളെരിക്ക്|വെള്ളെരിക്കുപോലെയുള്ള]] ഒരു [[കുറ്റിച്ചെടി|കുറ്റിച്ചെടിയാണ്]] '''ചിറ്റെരിക്ക്'''. {{ശാനാ|Calotropis procera}}. [[ഉഷ്ണമേഖല|ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശങ്ങളിലെ]] വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളിൽ കാണാം. പരമാവധി രണ്ടര മീറ്റർ വരെ ഉയരം വയ്ക്കും. സസ്യങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ട ഇടങ്ങളിൽ പെട്ടെന്ന് വ്യാപിച്ച് നിറയാനുള്ള കഴിവുള്ളതിനാൽ പലയിടത്തും ഒരു കളയായി കരുതിപ്പോരുന്നു. ധാരാളം രോഗങ്ങൾക്ക് നാട്ടുമരുന്നായി ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref>http://www.science20.com/humboldt_fellow_and_science/blog/calotropis_procera_plant_traditional_medicine_india</ref>. ചെറിയ വിഷമുണ്ടെങ്കിലും കന്നുകാലികൾ ഭക്ഷിക്കാറുണ്ട്. തടി ഉപയോഗിച്ച് നല്ല [[കരി]] ഉണ്ടാക്കാം. പുകഞ്ഞുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്ന ഈ കരി മീനുണക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. തടിയുടെ നാരിന് നല്ല കട്ടിയുണ്ട്. കറയിൽ 11-23 ശതമാനം റബർ ഉണ്ട്. [[മണ്ണൊലിപ്പ്]] തടയാനും ഈ ചെടി ഫലപ്രദമാണ്<ref>http://www.worldagroforestry.org/sea/products/afdbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=421{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ആപ്പിൾ ഓഫ് സോഡം<ref> "Calotropis procera". Germplasm Resources Information Network (GRIN). Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA). Retrieved 2010-06-26.</ref> സോഡാം ആപ്പിൾ, സ്റ്റാബ്രാഗ്, കിങ്സ് ക്രൗൺ,<ref> "Australian Plant Names Index". Retrieved 3 September 2014.</ref> റബ്ബർ ബുഷ്, റബ്ബർ മരം എന്നിവ സാധാരണ പേരുകൾ ആണ്. ആപ്പിൾ ഓഫ് സോഡം എന്ന പേര് ഹീബ്രുഭാഷയിലെ ''തപ്പുവാ സ്ഡോമിൽ'' നിന്നും ആണ് ലഭിച്ചത്.<ref> The Jewish Encyclopedia: Apple of Sodom</ref> [[File:Calotropis procera11.jpg|thumb|Calotropis procera]] [[File:Calotropis procera12.jpg|thumb|Calotropis procera]] == അവലംബം == <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CAPR ചെടിയെപ്പറ്റി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.himalayahealthcare.com/herbfinder/h_calotropis.htm ഗുണങ്ങളെപ്പറ്റി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120511191500/http://www.himalayahealthcare.com/herbfinder/h_calotropis.htm |date=2012-05-11 }} {{Plant-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജെന്റ്യനെയിൽസ് നിരയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കുറ്റിച്ചെടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അധിനിവേശസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കളകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിഷസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മെഡിറ്ററേനിയൻ സസ്യങ്ങൾ]] cq44u4yav8zslf9iven4fncup35jvdg 0 233347 4614766 4605320 2026-04-23T05:35:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614766 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Harpullia arborea}} {{Taxobox |name = ചിറ്റിലമടക്ക് |image = Harpullia arborea.jpg |image_caption = ചിറ്റിലമടക്കിന്റെ കായ |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Rosids]] |ordo = [[Sapindales]] |familia = [[Sapindaceae]] |genus = [[Harpullia]] | species = '''''H. arborea''''' | binomial = ''Harpullia arborea'' | binomial_authority =(Blanco) Radlk. |synonyms = Harpullia mellea Lauterb. }} '''പുഴുക്കൊല്ലി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ചിറ്റിലമടക്ക് [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിലും]] ഇന്തോമലേഷ്യ, ആസ്ത്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഇടത്തരം വൃക്ഷമാണ്. 15 മീറ്റർ വരെ ഉയരം വയ്ക്കും. നനവുള്ള [[മഴക്കാട്|മഴക്കാടുകളിൽ]] 1400 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള ഇടങ്ങളിൽ ഉണ്ടാവുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.biotik.org/india/species/h/harparbo/harparbo_en.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-18 |archive-date=2016-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161209061008/http://www.biotik.org/india/species/h/harparbo/harparbo_en.html |url-status=dead }}</ref>. മീൻപിടിക്കാൻ വിഷമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. തടിയും ഫലവും [[കുളയട്ട|അട്ടകടിക്കുന്നത്]] തടയാൻ ഫലപ്രദമാണ്. വാതത്തിനെതിരെ വിത്ത് ഔഷധമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://florawww.eeb.uconn.edu/198500263.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-18 |archive-date=2012-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121112210601/http://florawww.eeb.uconn.edu/198500263.html |url-status=dead }}</ref>. പൂക്കളും ഫലങ്ങളും എപ്പോഴും ഉണ്ടാവും<ref>http://211.114.21.20/tropicalplant/html/print.jsp?rno=100</ref>. '''Tulipwood Tree''' എന്നും '''Dolls eyes''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.evergreennursery.com/harpulllia-arborea |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-18 |archive-date=2015-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150102214303/http://www.evergreennursery.com/harpulllia-arborea |url-status=dead }}</ref>. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://indiabiodiversity.org/species/show/12925 കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും] * [http://keys.trin.org.au/key-server/data/0e0f0504-0103-430d-8004-060d07080d04/media/Html/taxon/Harpullia_arborea.htm കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] * [http://selectree.calpoly.edu/treedetail.lasso?rid=695 കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] * http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=HAAR4 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502105206/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=HAAR4 |date=2013-05-02 }} * http://www.sagebud.com/tulip-wood-tree-harpullia-arborea/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305052856/http://sagebud.com/tulip-wood-tree-harpullia-arborea/ |date=2016-03-05 }} {{WS|Harpullia arborea}} {{CC|Harpullia arborea}} {{Plant-stub}} {{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]] 37qcv8qstmkawvse2zsy2nw5odjyeje 0 234419 4614771 4565186 2026-04-23T06:58:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614771 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Cyathula prostrata}} {{taxobox |name = ''ചെറുകടലാടി '' | image = Cyathula prostrata leaves.jpg | image_width = | image_caption = ചെറുകടലാടിയുടെ ഇലകൾ |regnum = [[Plant]]ae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Core eudicots]] |ordo = [[Caryophyllales]] |familia = [[Amaranthaceae]] |subfamilia = [[Amaranthoideae]] |genus = [[Cyathula]] | species = C. prostrata | binomial = Cyathula prostrata | binomial_authority = (L.) Blume |synonyms = {{hidden begin}} * Achyranthes alternifolia L.f. * Achyranthes debilis Poir. * Achyranthes diffusa Moench * Achyranthes globosa Pers. * Achyranthes mollis Lepr. ex Seub. * Achyranthes prostrata L. * Achyranthes repens B.Heyne ex Roth [Illegitimate] * Cyathula alternifolia Druce * Cyathula geniculata Lour. * Cyathula globosa Moq. * Cyathula prostrata var. debilis (Poir.) Miq. * Cyathula repens Moq. * Desmochaeta globosa Schult. * Desmochaeta micrantha DC. * Desmochaeta prostrata DC. * Desmochaeta repens Schult. * Pupalia prostrata (L.) Mart. {{Hidden end}} }} ലോകത്തെല്ലായിടത്തും തന്നെ സാന്നിധ്യമുള്ള ഒരു കുറ്റിച്ചെടിയാണ് '''ചെറുകടലാടി'''. {{ശാനാ|Cyathula prostrata}}. അരമീറ്ററോളം ഉയരം വയ്ക്കും. 1650 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള ഇടങ്ങളിൽ വഴിവക്കിലും, ചെറുകാട്ടിലുമെല്ലാം വ്യാപകമായി വളരുന്ന ഒരു കളയാണ് ചെറുകടലാടി<ref>http://globinmed.com/index.php?option=com_content&view=article&id=79089:cyathula-prostrata-l-blume&catid=367:c{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Pastureweed, Hookweed, Purple Princess എന്നെല്ലാം അറിയപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CYPR10 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-27 |archive-date=2013-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502161620/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CYPR10 |url-status=dead }}</ref>. ഔഷധസസ്യമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://enchantingkerala.org/ayurveda/ayurvedic-medicinal-plants/cherukataladi.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-27 |archive-date=2012-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121015023031/http://enchantingkerala.org/ayurveda/ayurvedic-medicinal-plants/cherukataladi.php |url-status=dead }}</ref>. [[ഫിലിപ്പൈൻസ്|ഫിലിപ്പൈൻസിലെ]] നാട്ടുവൈദ്യത്തിൽ ഇത് പല അസുഖങ്ങൾക്കും മരുന്നായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്<ref>http://www.stuartxchange.com/Dayang.html</ref>. == ചിത്രശാല == <gallery> File:Cyathula_prostrata_-_ചെറുകടലാടി.jpg|ചെറുകടലാടി </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.scopemed.org/?mno=15323 ഔഷധപഠനങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130316153816/http://scopemed.org/?mno=15323 |date=2013-03-16 }} * [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22387161 ഔഷധഗുണങ്ങൾ] * [http://eol.org/pages/596851/details കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] * http://keys.trin.org.au/key-server/data/0e0f0504-0103-430d-8004-060d07080d04/media/Html/taxon/Cyathula_prostrata.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150712015509/http://keys.trin.org.au/key-server/data/0e0f0504-0103-430d-8004-060d07080d04/media/Html/taxon/Cyathula_prostrata.htm |date=2015-07-12 }} * http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?414353{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200006999 * http://www.hear.org/pier/species/cyathula_prostrata.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121125093020/http://hear.org/pier/species/cyathula_prostrata.htm |date=2012-11-25 }} {{WS|Cyathula prostrata}} {{CC|Cyathula prostrata}} [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കുറ്റിച്ചെടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അധിനിവേശസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കളകൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നീലിയാർകോട്ടത്തെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] {{Plant-stub}} t6l5hbq68uxusi3n6pffyz9wywmnbbk 0 267361 4614660 4570104 2026-04-22T16:16:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614660 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Koyilandi Taluk}} [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] താലൂക്കുകളിലൊന്നാണ് '''കൊയിലാണ്ടി'''. [[കൊയിലാണ്ടി നഗരസഭ|കൊയിലാണ്ടി നഗരസഭയിലും]] സമീപത്തെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലുമായുള്ള 35 റവന്യൂ വില്ലേജുകൾ ചേർന്നതാണ് കൊയിലാണ്ടി താലൂക്ക്. 756.9 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററാണ് [[കൊയിലാണ്ടി]] നഗരം ആസ്ഥാനമായുള്ള ഈ താലൂക്കിന്റെ വിസ്തീർണം.<ref>{{Cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/d_kozhikode.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-11-30 |archive-date=2015-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150719003851/http://www.prd.kerala.gov.in/d_kozhikode.htm |url-status=dead }}</ref> ==ലോൿസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ== ഈ താലൂക്കിലെ പ്രദേശങ്ങളിൽ കുറച്ചു ഭാഗം [[കോഴിക്കോട് (ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം)|കോഴിക്കോട് ലോൿസഭാമണ്ഡലത്തിലും]] ശേഷിയ്ക്കുന്ന ഭാഗം [[വടകര (ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം)|വടകര ലോൿസഭാമണ്ഡലത്തിലും]] ആണ്. <ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/segmants.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-11-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304130158/http://keralaassembly.org/lok/sabha/segmants.html |url-status=dead }}</ref> ==നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ== [[പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാമ്പ്ര]], [[കൊയിലാണ്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊയിലാണ്ടി]], [[ബാലുശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബാലുശ്ശേരി]] നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾക്കു കീഴിലാണ് ഈ താലൂക്കിലെ പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്. ഇവയിൽ പേരാമ്പ്ര, കൊയിലാണ്ടി എന്നിവ വടകര ലോൿസഭാമണ്ഡലത്തിലും ബാലുശ്ശേരി കോഴിക്കോട് ലോൿസഭാമണ്ഡലത്തിലുമാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/kozhikode.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-11-30 |archive-date=2019-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190908212832/http://www.ceo.kerala.gov.in/kozhikode.html |url-status=dead }}</ref> ==ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ== [[ബാലുശ്ശേരി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ബാലുശ്ശേരി]], [[പന്തലായനി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പന്തലായനി]], [[മേലടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|മേലടി]], [[പേരാമ്പ്ര ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|പേരാമ്പ്ര]] എന്നിവയാണ് ഈ താലൂക്കിലെ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ. <ref>{{Cite web |url=http://www.old.kerala.gov.in/dept_planning/ann1.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-11-30 |archive-date=2013-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130124073519/http://www.old.kerala.gov.in/dept_planning/ann1.pdf |url-status=dead }}</ref> ==നഗരസഭ== താലൂക്ക് ആസ്ഥാനമായ കൊയിലാണ്ടി നഗരസഭയാണ് ഈ താലൂക്കിലെ ആദ്യ [[നഗരസഭ]]. 2015 ൽ പയ്യോളി പഞ്ചായത്ത്‌ മാറി പയ്യോളി നഗരസഭയായി. അപ്പോൾ നിലവിൽ കൊയിലാണ്ടി താലൂക്കിൽ 2നഗരസഭകൾ നിലവിലുണ്ട്. ==ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ== [[കീഴരിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കീഴരിയൂർ]], [[മേപ്പയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മേപ്പയ്യൂർ]], [[××**പയ്യോളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പയ്യോളി**××]], [[തിക്കോടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിക്കോടി]], [[തുറവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തുറവൂർ]], [[ചക്കിട്ടപ്പാറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചക്കിട്ടപാറ]], [[ചങ്ങരോത്ത് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചങ്ങരോത്ത്]], [[ചെറുവണ്ണൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചെറുവണ്ണൂർ]], [[കായണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കായണ്ണ]], [[കൂത്താളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൂത്താളി]], [[നൊച്ചാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നൊച്ചാട്]], [[പേരാമ്പ്ര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പേരാമ്പ്ര]], [[അത്തോളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അത്തോളി]], [[ബാലുശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ബാലുശ്ശേരി]], [[കൂരാച്ചുണ്ട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൂരാച്ചുണ്ട്]], [[കോട്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കോട്ടൂർ]], [[നടുവണ്ണൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നടുവണ്ണൂർ]], [[പനങ്ങാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പനങ്ങാട്]], [[ഉള്ളിയേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഉള്ള്യേരി]], [[ഉണ്ണികുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്‌|ഉണ്ണികുളം]], [[അരിക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരിക്കുളം]], [[ചേമഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചേമഞ്ചേരി]], [[ചെങ്ങോട്ടുകാവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചെങ്ങോട്ടുകാവ്]], [[മൂടാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മൂടാടി]] എന്നിങ്ങനെ 24 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളാണ് ഈ താലൂക്കിൽ നിലവിലുള്ളത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.old.kerala.gov.in/dept_planning/ann1.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-11-30 |archive-date=2013-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130124073519/http://www.old.kerala.gov.in/dept_planning/ann1.pdf |url-status=dead }}</ref> ഇവയിൽ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള ബാലുശ്ശേരി ബ്ലോക്കിലെ ഏതാനും പഞ്ചായത്തുകൾ പുതുതായി രൂപീകരിച്ച [[താമരശ്ശേരി താലൂക്ക്|താമരശ്ശേരി താലൂക്കിൽ]] ഉൾപ്പെടുവാനിടയുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/kozhikode/news/2186736-local_news-thamarasseri-%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%AE%E0%B4%B0%E0%B4%B6%E0%B5%8D%E0%B4%B6%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-12 |archive-date=2013-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130322200842/http://www.mathrubhumi.com/kozhikode/news/2186736-local_news-thamarasseri-%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%AE%E0%B4%B0%E0%B4%B6%E0%B5%8D%E0%B4%B6%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF.html |url-status=dead }}</ref> 2015 ന് ശേഷം പയ്യോളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് മാറി പയ്യോളി നഗരസഭയായി. ==വില്ലേജുകൾ== ഇരിങ്ങൽ, പയ്യോളി, തിക്കോടി, മൂടാടി, വിയ്യൂർ, പന്തലായനി, ചെങ്ങോട്ടുകാവ്‌, ചേമഞ്ചേരി, തുറയൂർ, കീഴരിയൂർ, അരിക്കുളം, കൊഴുക്കല്ലൂർ, അത്തോളി, ഉള്ള്യേരി, ബാലുശ്ശേരി, നടുവണ്ണൂർ, കോട്ടൂർ, അവിട്ടനല്ലൂർ, ചെറുവണ്ണൂർ, മേപ്പയ്യൂർ, ചക്കിട്ടപ്പാറ, ചെമ്പാനൂർ, പേരാമ്പ്ര, കായണ്ണ, കൂരാച്ചുൻട് , മേഞ്ഞാന്യം, എരവട്ടൂർ, നോച്ചാട് , പാലേരി, ചങ്ങരോത്ത്. ==അവലംബം== <references/> {{കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{കോഴിക്കോട് ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ താലൂക്കുകൾ]] sx7eaik8ypg72orimm8fprqwz2krvky 0 267583 4614696 4072221 2026-04-22T17:59:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614696 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Kannam Parambu Masjidh, Kozhikode.jpg|ലഘുചിത്രം|Kannamparamba Masjidh, Chakkumkadavu, Kozhikode Beach.]] {{prettyurl|Kozhikode Taluk}} കേരളത്തിലെ ഒരു താലൂക്കാണ് '''കോഴിക്കോട് താലൂക്ക്'''. മലബാർ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയുടെ ഭാഗമായ ഒരു ജില്ലയായിരുന്ന കാലത്ത് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ് ഈ താലൂക്ക്. കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷനിലും സമീപത്തെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലുമായുള്ള 53 റവന്യൂ വില്ലേജുകൾ ചേർന്നതാണ് കോഴിക്കോട് താലൂക്ക്. 1026.6 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററാണിതിന്റെ വിസ്തീർണം. <ref>{{Cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/d_kozhikode.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-12-01 |archive-date=2015-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150719003851/http://www.prd.kerala.gov.in/d_kozhikode.htm |url-status=dead }}</ref> ==ലോൿസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ== ഈ താലൂക്കിലെ [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവമ്പാടി]] നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിലുൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളൊഴികെയുള്ളവ [[കോഴിക്കോട് (ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം)|കോഴിക്കോട് ലോൿസഭാമണ്ഡലത്തിന്റെ]] ഭാഗമാണ്. തിരുവമ്പാടി ഉൾപ്പെടുന്നത് [[വയനാട് (ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം)|വയനാട് ലോൿസഭാമണ്ഡലത്തിലാണ്]].<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/segmants.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-12-01 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304130158/http://keralaassembly.org/lok/sabha/segmants.html |url-status=dead }}</ref> ==നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ== [[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]], [[കോഴിക്കോട് നോർത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് നോർത്ത്]], [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]], [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]], [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്ദമംഗലം]], [[കൊടുവള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുവള്ളി]], [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവമ്പാടി]] എന്നീ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളിലാണ് ഈ താലൂക്കിലെ പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/kozhikode.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-12-01 |archive-date=2019-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190908212832/http://www.ceo.kerala.gov.in/kozhikode.html |url-status=dead }}</ref> ==ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ== [[ചേളന്നൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ചേളന്നൂർ]], [[കുന്ദമംഗലം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കുന്ദമംഗലം]], [[കൊടുവള്ളി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കൊടുവള്ളി]], [[കോഴിക്കോട് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കോഴിക്കോട്]] എന്നിവയാണ് ഈ താലൂക്കിലെ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ. <ref>{{Cite web |url=http://www.old.kerala.gov.in/dept_planning/ann1.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-12-01 |archive-date=2013-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130124073519/http://www.old.kerala.gov.in/dept_planning/ann1.pdf |url-status=dead }}</ref> ==നഗരസഭ== [[കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷൻ]] ആണ് ഈ താലൂക്കിലെ ഏക കോർപ്പറേഷൻ. മറ്റു [[നഗരസഭ|നഗരസഭ]]ൾ [[മുനിസിപ്പാലിറ്റി]] മുക്കം, കൊടുവള്ളി, ഫറോക്ക്, രാമനാട്ടുകര എന്നിവയാണ്. ==ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ== [[കക്കോടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കക്കോടി]], [[ചേളന്നൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചേളന്നൂർ]], [[കാക്കൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാക്കൂർ]], [[നന്മണ്ട ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നന്മണ്ട]], [[നരിക്കുനി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നരിക്കുനി]], [[തലക്കുളത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലക്കുളത്തൂർ]], [[തിരുവമ്പാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിരുവമ്പാടി]], [[കൂടരഞ്ഞി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൂടരഞ്ഞി]], [[കിഴക്കോത്ത് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കിഴക്കോത്ത്]], [[മടവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മടവൂർ]], [[പുതുപ്പാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുതുപ്പാടി]], [[താമരശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|താമരശ്ശേരി]], [[ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഓമശ്ശേരി]], [[കട്ടിപ്പാറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കട്ടിപ്പാറ]], [[കൊടിയത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്‌|കൊടിയത്തൂർ]], [[കുരുവട്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കുരുവട്ടൂർ]], [[മാവൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മാവൂർ]], [[കാരശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാരശ്ശേരി]], [[ചാത്തമംഗലം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചാത്തമംഗലം]], [[കോടഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കോടഞ്ചേരി]], [[കുന്ദമംഗലം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കുന്ദമംഗലം]], [[പെരുവയൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പെരുവയൽ]], [[പെരുമണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പെരുമണ്ണ]], [[കടലുണ്ടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കടലുണ്ടി]], [[ഒളവണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒളവണ്ണ]] എന്നിങ്ങനെ 32 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളാണ് ഈ താലൂക്കിൽ നിലവിലുള്ളത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.kozhikode.nic.in/newkzk/main/admin_panchayat.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-12-01 |archive-date=2012-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121213172446/http://www.kozhikode.nic.in/newkzk/main/admin_panchayat.html |url-status=dead }}</ref> ഇവയിൽ കൊടുവള്ളി, കുന്ദമംഗലം ബ്ലോക്കുകളിലെ ഏതാനും പഞ്ചായത്തുകളും ചില വില്ലേജുകളും പുതുതായി രൂപീകരിച്ച [[താമരശ്ശേരി താലൂക്ക്|താമരശ്ശേരി താലൂക്കിൽ]] ഉൾപ്പെടാനിടയുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/kozhikode/news/2186736-local_news-thamarasseri-%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%AE%E0%B4%B0%E0%B4%B6%E0%B5%8D%E0%B4%B6%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-12 |archive-date=2013-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130322200842/http://www.mathrubhumi.com/kozhikode/news/2186736-local_news-thamarasseri-%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%AE%E0%B4%B0%E0%B4%B6%E0%B5%8D%E0%B4%B6%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF.html |url-status=dead }}</ref> ==വില്ലേജുകൾ== കസബ, കച്ചേരി, പന്നിയങ്കര, നഗരം, ഫറോക്ക്, ഒളവണ്ണ, രാമനാട്ടുകര, കടലുണ്ടി, കരുവന്തുരുത്തി, ബേപ്പൂര്, പുതിയങ്ങാടി, വളയനാട്, ചെറുവണ്ണൂർ, ചേവായൂർ, നെല്ലിക്കോട്, ചെലവൂർ, എലത്തൂർ, തലക്കുളത്തൂർ, വേങ്ങേരി, കക്കോടി, ചേളന്നൂർ, കോട്ടൂളി, പന്തീരാങ്കാവ്, കുന്ദമംഗലം, പെരുമണ്ണ, പെരുവയൽ, കുമാരനെല്ലൂർ, താഴെക്കോട്, കോടഞ്ചേരി, തിരുവമ്പാടി, കക്കാട്, നീലേശ്വരം, ചാത്തമംഗലം, പൂളക്കോട്, കുരുവട്ടൂർ, കൊടിയത്തൂർ, മാവൂർ, കൂടരഞ്ഞി, കുറ്റിക്കാട്ടൂർ, നെല്ലിപ്പൊയിൽ, കൊടുവള്ളി, പുത്തൂർ, കിഴക്കോത്ത്, നരിക്കുനി, രാരോത്ത്, കെടവൂർ, കാക്കൂർ, നന്മണ്ട, പുതുപ്പാടി, കൂടത്തായി, മടവൂർ, വാവാട്, ഈങ്ങാപ്പുഴ എന്നിവയാണ് ഈ താലൂക്കിലെ വില്ലേജുകൾ. <ref>{{Cite web |url=http://www.kozhikode.nic.in/newkzk/main/admin_villages.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-12-01 |archive-date=2014-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141112123255/http://kozhikode.nic.in/newkzk/main/admin_villages.html |url-status=dead }}</ref> ==അവലംബം== <references/> {{കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{കോഴിക്കോട് ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ താലൂക്കുകൾ]] 8nc5qmpk0u0tyt7xrm7svwzx2xvyq3w 0 280294 4614792 4614462 2026-04-23T09:36:39Z Munawarmaliyekkal 216778 4614792 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Samastha Kerala Jam-iyyathul Muallimeen Central Council -SKJMCC}} {{Infobox Non-profit | Non-profit_name = സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ സെൻട്രൽ കൗൺസിൽ | Non-profit_logo = | Non-profit_type = മത സംഘടന | affiliation = [[സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]] | key_people = '''മാനേജർ:''' എം. അബൂബക്കർ മൗലവി <br/> '''പ്രസിഡൻറ്:''' വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി <br/> '''ജനറൽ സെക്രട്ടറി:''' [[കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ]] <br/> '''ട്രഷറർ:''' അബ്ദുൽ ഖാദിർ ഖാസിമി | area_served = {{Flagicon|India}} കേരളം, കർണാടക, തമിഴ്നാട്, ലക്ഷദ്വീപ് | location = സമസ്താലയം, ചേളാരി, മലപ്പുറം | founded_date = 1959 | homepage = {{URL|https://skjmcc.net/}} }} '''സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ സെൻട്രൽ കൗൺസിൽ''' (SKJMCC), [[സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]]യുടെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മദ്റസ അധ്യാപകരുടെ ഔദ്യോഗിക സംഘടനയാണ്. കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പതിനൊന്നായിരത്തിലധികം മദ്റസകളിലെ അധ്യാപകർ ഈ സംഘടനക്ക് ഏകോപിതമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.<ref name=":0">{{cite web |url= http://www.skjmcc.net/ |title=ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം|accessdate= 2026-04-21}}</ref> == ചരിത്രം == 1951-ൽ സമസ്ത കേരള ഇസ്‌ലാം മത വിദ്യാഭ്യാസ ബോർഡ് രൂപീകൃതമായതോടെ മദ്റസ പ്രസ്ഥാനം വ്യവസ്ഥാപിതമായി. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായി മദ്റസ അധ്യാപന രീതി ശാസ്ത്രീയമാക്കുന്നതിനും മുഅല്ലിമീങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനുമായി 1959-ൽ ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ നിലവിൽ വന്നു. കോഴിക്കോട് ഹൽവാ ബസാറിൽ ആദ്യ ഓഫീസ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. 1993-ൽ ചേളാരിയിൽ നടന്ന മഹാസമ്മേളനം സംഘടനയുടെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണ്ണായക ഘട്ടമായിരുന്നു. 1959-ൽ വടകരയിൽ വെച്ച് നടന്ന സമസ്ത കേരള ഇസ്‌ലാം മത വിദ്യാഭ്യാസ ബോർഡിന്റെ ഒൻപതാം വാർഷിക സമ്മേളനത്തിലാണ് ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ രൂപീകൃതമായത്. വടകര ബുസ്താനുൽ ഉലൂം മദ്റസയിൽ വെച്ച് നടന്ന പ്രസ്തുത യോഗത്തിൽ 500-ഓളം പ്രതിനിധികൾ പങ്കെടുത്തു. കോട്ടുമല അബൂബക്കർ മുസ്‍ലിയാർ അധ്യക്ഷത വഹിച്ച യോഗം കെ.പി. ഉസ്മാൻ സാഹിബ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. വി.പി.എം. അബ്ദുൽ അസീസ് മാസ്റ്ററാണ് സംഘടനയുടെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് പ്രമേയം അവതരിപ്പിച്ചത്. സംഘടനയുടെ രൂപീകരണത്തിൽ ഹാജി പി. അബൂബക്കർ നിസാമി നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. വടകര ബുസ്താനിലെ സദർ മുഅല്ലിമായിരുന്ന അദ്ദേഹം നിസാമിയ്യ അറബിക് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഘാടന മികവും വടകര കേന്ദ്രീകരിച്ച് അന്നുണ്ടായിരുന്ന പണ്ഡിതസാന്നിധ്യവുമാണ് സമ്മേളനം വടകരയിൽ വെച്ച് നടത്താൻ കാരണമായത്. സമസ്ത മുഫ്തിയും വൈസ് പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന കുഞ്ഞായിൻ മുസ്‍ലിയാർ (മോയ്ലേരുപ്പാപ്പ) അക്കാലത്ത് വടകരയ്ക്ക് അടുത്തുള്ള മൂര്യാട് ദർസ് നടത്തിയിരുന്നതും ഇതിന് സാഹചര്യമൊരുക്കി. <ref name="samastha_info">{{Cite web|url=https://samastha.info/|title=Samastha Kerala Jem-iyyathul Ulama|access-date=2026-04-21}}</ref> === ആദ്യ ഭരണസമിതി === 1959-ലെ വടകര സമ്മേളനത്തിൽ വെച്ച് സംഘടനയുടെ ആദ്യത്തെ 11 അംഗ ഭരണസമിതിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. വാണിയമ്പലം അബ്ദുറഹ്മാൻ മുസ്‌ലിയാർ (പ്രസിഡന്റ്), ഹാജി പി. അബൂബക്കർ നിസാമി (സെക്രട്ടറി), കെ.പി. ഉസ്മാൻ സാഹിബ് (ട്രഷറർ) എന്നിവരായിരുന്നു പ്രധാന ഭാരവാഹികൾ. വി.പി. അബ്ദുൽ അസീസ് മാസ്റ്റർ, എം.എ. അബ്ദുൽ ഖാദിർ മുസ്‌ലിയാർ എന്നിവരും ഈ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളായിരുന്നു. ഈ സമിതിയാണ് സംഘടനയുടെ ഭരണഘടന രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. === റെയ്ഞ്ച് കമ്മിറ്റികൾ === സംഘടനയുടെ സുഗമമായ പ്രവർത്തനത്തിനായി പ്രാദേശിക തലത്തിൽ റെയ്ഞ്ച് കമ്മിറ്റികൾ രൂപീകരിച്ചു. ആദ്യത്തെ റെയ്ഞ്ച് തിരൂരിലാണോ കാളികാവിലാണോ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് എന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. റെയ്ഞ്ചുകൾ നിലവിൽ വരുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ 'ക്ലസ്റ്റർ മീറ്റിംഗുകൾ' വഴി അധ്യാപകർ സംഘടിച്ചിരുന്നു. നിലവിൽ കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമായി 576 റെയ്ഞ്ച് കമ്മിറ്റികളും 22 ജില്ലാ കമ്മിറ്റികളും സംഘടനക്ക് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == സംഘടനാ സംവിധാനം == സംഘടനയ്ക്ക് വിപുലമായ ഒരു ഭരണസംവിധാനമാണുള്ളത്: * '''സെൻട്രൽ കൗൺസിൽ:''' സംസ്ഥാനതല നേതൃത്വം. * '''ജില്ലാ കമ്മിറ്റികൾ:''' കേരളത്തിലെ വിവിധ ജില്ലകൾ കൂടാതെ ദക്ഷിണ കന്നഡ, കൊടക്, നീലഗിരി, കന്യാകുമാരി, ചിക്കമഗളൂരു, ലക്ഷദ്വീപ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി 22 ജില്ലാ കമ്മിറ്റികൾ. * '''റെയ്ഞ്ച് കമ്മിറ്റികൾ:''' പ്രാദേശിക തലത്തിൽ 576 റെയ്ഞ്ച് കമ്മിറ്റികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == പ്രധാന സംരംഭങ്ങൾ == === വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ === * '''ഇസ്‌ലാമിക് ശരീഅ: കോളേജ്:''' സ്ത്രീ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി 2004-ൽ ചേളാരിയിൽ ആരംഭിച്ചു. ഇവിടെ മതവിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം ബി.എ. അഫ്സലുൽ ഉലമ, ഹോം സയൻസ് തുടങ്ങിയ കോഴ്സുകളും നൽകുന്നു. * '''പരീക്ഷാ ബോർഡ്:''' മദ്റസകളിൽ കൃത്യമായ പരീക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. 1963 ലാണ് വാർഷിക-അർദ്ധ വാർഷിക പരീക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കിയത്. 1999ൽ പാദവാർഷിക പരീക്ഷക്കും തുടക്കമായി. അറബിമലയാളത്തിന് പുറമേ മറ്റു ഭാഷകളിലും ശാഫിഈ ഹനഫീ സിലബസുകളിലും പരീക്ഷ നടന്നു വരുന്നു. * '''മുസാബഖ:''' മദ്റസ വിദ്യാർഥികളിലെ സർഗ ശേഷി വികാസത്തിനായി സെൻട്രൽ കൗൺസിൽ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന കലാമത്സരമാണ് മുസാബഖ. കുട്ടികളിലെ സർഗശേഷികൾ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിനും പ്രബോധന രംഗത്ത് പുതിയ പ്രതിഭകളെ കണ്ടെത്തുന്നതിനുമായുള്ള മത്സരം ഒന്നിടവിട്ട വർഷങ്ങളിലാണ് നടത്തിവരാറുള്ളത്. === തദ്‍രീബ് === അധ്യാപന രംഗത്ത് കാലോചിതമായ മാറ്റവും ഉണർവും ഉദ്ദേശിച്ച് നടപ്പിലാക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ് തദ്‍രീബ്. ജനറൽ ടോക്ക്, മോട്ടിവേഷൻ ടോക്ക് എന്നിവക്കു പുറമെ റെയ്ഞ്ച് മാനേജ്മെൻറ് ക്ലാസ്, പാരൻറിംഗ് ക്ലാസ്, എസ്.ബി.വി അംഗങ്ങൾക്കുള്ള പ്രത്യേക മോട്ടിവേഷൻ ക്ലാസുകൾ തുടങ്ങിയ മുഫത്തിശുമാരുടെയും മുദർരിബുമാരുടെയും നേതൃത്വത്തിലായി തുടരുന്നു. അധ്യാപകർക്കായി പ്രത്യേകം തദ്‍രീബ് വർക്ക് ബുക്ക് സംവിധാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. === ക്ഷേമ പദ്ധതികൾ === * '''മുഅല്ലിം ക്ഷേമ നിധി:''' മുഅല്ലിം ക്ഷേമ നിധിയിൽ നിന്ന് സർവീസ് അനുസരിച്ച് പുതിയ വീട് നിർമാണം, വീട് റിപ്പയർ, മകളുടെ വിവാഹം, ചികിത്സ, വിധവാ സംരക്ഷണം, മരണാനന്തര ക്രിയ, അവശ-അടിയന്തര-അത്യാഹിതം, കിണർ, കക്കൂസ് നിർമാണം, മുഅല്ലിം നികാഹ്, പ്രസവം എന്നിവക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകി വരുന്നു. * '''മുഅല്ലിം സർവീസ് ആനുകൂല്യം:''' സമസ്ത അംഗീകൃത മദ്റസകളിലെ അധ്യാപകരുടെ കോഴ്സിൻറെയും സർവീസിൻറെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിയമാനുസൃതം ആനുകൂല്യം നൽകി വരുന്നു. * '''മുഅല്ലിം മൻസിൽ:''' ഭവനരഹിതരായ മദ്റസ അധ്യാപകർക്ക് വീട് നിർമ്മിച്ച് നൽകുന്ന പദ്ധതി. * '''തവാറുസ്:''' സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമായുടെ നൂറാം വാർഷിക അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനത്തിൻറെ ഭാഗമായി മദ്റസ അധ്യാപകർക്കായി സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ സെൻട്രൽ ‍കൗൺസിൽ നടപ്പിലാക്കിയ പദ്ധതിയാണ് തവാറുസ്. നിലവിൽ സർവീസിലിരിക്കെ മരണപ്പെടുന്ന അധ്യാപകന് മരണാനന്തര ക്രിയാ സഹായവും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഭാര്യക്ക് ഒറ്റത്തവണ വിധവാ സഹായവും നൽകുന്നുണ്ട്. അതിന് പുറമെയാണ് തവാറുസ് സഹായം. * '''മുഅല്ലിം പെൻഷൻ, മുഅല്ലിം ഗ്രാറ്റുവിറ്റി:''' സേവനം പൂർത്തിയാക്കി നിയമാനുസൃതം സേവന രംഗത്ത് നിന്നു പിരിഞ്ഞ അധ്യാപകർക്ക് പെൻഷനും പെൻഷന് അർഹരായ അധ്യാപകർക്ക് നിബന്ധനകളോടെ ഗ്രാറ്റുവിറ്രിയും നൽകി വരുന്നു. == സ്മരണാ അവാർഡ് == സമസ്ത നേതാക്കളിൽ ഉന്നതരും സമസ്ത കേരളാ ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ സെൻട്രൽ കൗൺസിൽ ഉപദേശകരുമായിരുന്ന നേതാക്കളുടെ സ്മരണാർത്ഥം ഏർപ്പെടുത്തിയ അവാർഡാണിത്. മദ്റസ പൊതുപരീക്ഷകളിൽ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസോടെ വിജയിക്കുകയും അതത് റെയ്ഞ്ചുകളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മാർക്ക് നേടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു കുട്ടിക്കാണ് ഈ അവാർഡ് നൽകുന്നത്. സ്മരണാ അവാർഡിന് അർഹരായ കുട്ടികളുടെ ക്ലാസ് ഉസ്താദിനും പ്രത്യേക പാരിതോഷികം നൽകിവരുന്നു. == പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ == സംഘടനയുടെ ആശയപ്രചരണത്തിനായി താഴെ പറയുന്ന മാസികകൾ പുറത്തിറക്കുന്നു: # '''അൽ മുഅല്ലിം:''' അധ്യാപകരുടെ അധ്യാപന വൈജ്ഞാനിക പുരോഗതി ലക്ഷ്യമാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന അൽമുഅല്ലിം മാസിക മദ്റസ അധ്യാപകരുടെ ജീവൽ പ്രസ്ഥാനമായ സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ മുഖപത്രം കൂടിയാണ്.1959ലാണ് ‘അൽ-മുഅല്ലിം’ ആരംഭിച്ചത്. # '''കുരുന്നുകൾ:''' കുഞ്ഞുപ്രായത്തിലേ ഉത്തമ വിശ്വാസങ്ങളിലേക്കും ആചാരങ്ങളിലേക്കും പ്രവൃത്തികളിലേക്കും വഴിനടത്താനായാണ് കുരുന്നുകൾ ബാലമാസിക. 1998ലാണ് പ്രസിദ്ധീകരണം ആരംഭിച്ചത്. # '''സന്തുഷ്ട കുടുംബം:''' ഇസ്‍ലാമിക വായനയിലൂടെ ഉത്തമ കുടുംബ രൂപീകരണം ലക്ഷ്യമാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുവരുന്ന കുടുംബിനികൾക്കായുള്ള സന്തുഷ്ട കുടുംബം മാസിക 2002ലാണ് പ്രസിദ്ധീകരണം ആരംഭിച്ചത്. == അനുബന്ധ ഘടകങ്ങളും സേവനങ്ങളും == === സമസ്ത കേരള സുന്നി ബാലവേദി === മദ്റസ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കലാ-സാഹിത്യ വാസനകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള മദ്റസ വിദ്യാർഥികളുടെ സംഘടനയാണ് സമസ്ത കേരള സുന്നി ബാല വേദി. മർഹൂം പാണക്കാട് സയ്യിദ് ഉമറലി ശിഹാബ് തങ്ങളും കെ.ടി മാനു മുസ്‌ലിയാരും ചേർന്നാണ് മദ്റസാ വിദ്യാർഥികൾക്കായി സമസ്ത കേരള സുന്നി ബാല വേദി (എസ്.കെ.എസ്.ബി.വി)ക്ക് അസ്തിവാരമിടുന്നത്. 1993 ഡിസംബർ 26നാണ് സംഘടന പിറന്നത്. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കയായുള്ള ‘ഖിദ്മ’ എസ്.ബി.വിയുടെ കീഴ്ഘടകമാണ്. പാണക്കാട് സയ്യിദ് മിയാസലി ശിഹാബ് തങ്ങളാണ് നിലവിൽ സംഘടനയുടെ പ്രസിഡൻറ്. === ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ === സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുന്നതിനും മദ്റസ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി ക്രോഡീകരിക്കുന്നതിനുമായി SKJMCC MIS (Management Information System) എന്ന പേരിൽ ഓൺലൈൻ പോർട്ടൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അധ്യാപകരുടെ സർവീസ് വിവരങ്ങൾ, ക്ഷേമനിധി അപേക്ഷകൾ, അറിയിപ്പുകൾ തുടങ്ങിയവ പോർട്ടൽ മുഖേന കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. == നേതൃത്വം== നിലവിലെ ഭാരവാഹികൾ: * '''പ്രസിഡൻറ്:''' വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി * '''ജനറൽ സെക്രട്ടറി:''' കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ * '''ട്രഷറർ:''' അബ്ദുൽ ഖാദിർ ഖാസിമി വെന്നിയൂർ * '''വൈ.പ്രസിഡൻറ്:''' കെ.കെ ഇബ്റാഹീം മുസ്‌ലിയാർ എളേറ്റിൽ * '''വൈ.പ്രസിഡൻറ്:''' സി. മുഹമ്മദലി ഫൈസി കോട്ടോപ്പാടം * '''സെക്രട്ടറി:''' കെ.ടി ഹുസൈൻ കുട്ടി മൗലവി പുളിയാട്ടുകുളം * '''സെക്രട്ടറി:''' പി.എ ശിഹാബുദ്ദീൻ മുസ്‍ലിയാർ ആലപ്പുഴ * '''പരീക്ഷാ ബോർഡ് ചെയർമാൻ:''' ടി.കെ മുഹമ്മദ് കുട്ടി ഫൈസി പട്ടാമ്പി * '''ക്ഷേമ നിധി ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാൻ:''' സയ്യിദ് ഒ.എം.എസ് തങ്ങൾ നിസാമി മേലാറ്റൂർ == ഹെൽപ്പ്‌ലൈൻ നമ്പറുകൾ == സംഘടനയുടെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നതിനുള്ള ഔദ്യോഗിക നമ്പറുകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable" ! വിഭാഗം !! ഫോൺ നമ്പർ |- | മാഗസിൻ (Magazine) || +91 8714608981 |- | മുഅല്ലിം ബെനഫിറ്റ് ഫണ്ട് (MBF) || +91 8714608982 |- | ആനുകൂല്യം, മദ്റസാ ഗ്രാൻറ്, ഗ്രാറ്റുവിറ്റി, പെൻഷൻ, അവാർഡുകൾ (Allowance, Madrasa Grant, Gratuity, Pension, Awards) || +91 8714608983 |- | റെയ്ഞ്ച്, തദ്‍രീബ് (Range, Tadreeb) || +91 8714608984 |- | പരീക്ഷ (Exam) || +91 8714608985 |- | അക്കൗണ്ട്സ് (Accounts) || +91 8714608986 |- | സുന്നി ബാലവേദി (SKSBV) || +91 8714608987 |- | ഐ.ടി വിഭാഗം (IT) || +91 8714608988 |} == അവലംബം == <ref name="samastha_info" /> {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [https://skjmcc.net/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്‌ലിം സംഘടനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:സമസ്തയുടെ പോഷകസംഘടനകൾ]] 55uf4wbokkzi9e8oilcdw2scygpdsda 4614794 4614792 2026-04-23T09:40:20Z Munawarmaliyekkal 216778 4614794 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Samastha Kerala Jam-iyyathul Muallimeen Central Council -SKJMCC}} {{Infobox Non-profit | Non-profit_name = സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ സെൻട്രൽ കൗൺസിൽ | Non-profit_logo = | Non-profit_type = മത സംഘടന | affiliation = [[സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]] | key_people = '''മാനേജർ:''' എം. അബൂബക്കർ മൗലവി <br/> '''പ്രസിഡൻറ്:''' വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി <br/> '''ജനറൽ സെക്രട്ടറി:''' [[കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ]] <br/> '''ട്രഷറർ:''' അബ്ദുൽ ഖാദിർ ഖാസിമി | area_served = {{Flagicon|India}} കേരളം, കർണാടക, തമിഴ്നാട്, ലക്ഷദ്വീപ് | location = സമസ്താലയം, ചേളാരി, മലപ്പുറം | founded_date = 1959 | homepage = {{URL|https://skjmcc.net/}} }} '''സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ സെൻട്രൽ കൗൺസിൽ''' (SKJMCC), [[സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]]യുടെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മദ്റസ അധ്യാപകരുടെ ഔദ്യോഗിക സംഘടനയാണ്. കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പതിനൊന്നായിരത്തിലധികം മദ്റസകളിലെ അധ്യാപകർ ഈ സംഘടനക്ക് ഏകോപിതമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.<ref name=":0">{{cite web |url= http://www.skjmcc.net/ |title=ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം|accessdate= 2026-04-21}}</ref> == ചരിത്രം == 1951-ൽ സമസ്ത കേരള ഇസ്‌ലാം മത വിദ്യാഭ്യാസ ബോർഡ് രൂപീകൃതമായതോടെ മദ്റസ പ്രസ്ഥാനം വ്യവസ്ഥാപിതമായി. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായി മദ്റസ അധ്യാപന രീതി ശാസ്ത്രീയമാക്കുന്നതിനും മുഅല്ലിമീങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനുമായി 1959-ൽ ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ നിലവിൽ വന്നു. കോഴിക്കോട് ഹൽവാ ബസാറിൽ ആദ്യ ഓഫീസ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. 1993-ൽ ചേളാരിയിൽ നടന്ന മഹാസമ്മേളനം സംഘടനയുടെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണ്ണായക ഘട്ടമായിരുന്നു. 1959-ൽ വടകരയിൽ വെച്ച് നടന്ന സമസ്ത കേരള ഇസ്‌ലാം മത വിദ്യാഭ്യാസ ബോർഡിന്റെ ഒൻപതാം വാർഷിക സമ്മേളനത്തിലാണ് ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ രൂപീകൃതമായത്. വടകര ബുസ്താനുൽ ഉലൂം മദ്റസയിൽ വെച്ച് നടന്ന പ്രസ്തുത യോഗത്തിൽ 500-ഓളം പ്രതിനിധികൾ പങ്കെടുത്തു. കോട്ടുമല അബൂബക്കർ മുസ്‍ലിയാർ അധ്യക്ഷത വഹിച്ച യോഗം കെ.പി. ഉസ്മാൻ സാഹിബ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. വി.പി.എം. അബ്ദുൽ അസീസ് മാസ്റ്ററാണ് സംഘടനയുടെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് പ്രമേയം അവതരിപ്പിച്ചത്. സംഘടനയുടെ രൂപീകരണത്തിൽ ഹാജി പി. അബൂബക്കർ നിസാമി നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. വടകര ബുസ്താനിലെ സദർ മുഅല്ലിമായിരുന്ന അദ്ദേഹം നിസാമിയ്യ അറബിക് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഘാടന മികവും വടകര കേന്ദ്രീകരിച്ച് അന്നുണ്ടായിരുന്ന പണ്ഡിതസാന്നിധ്യവുമാണ് സമ്മേളനം വടകരയിൽ വെച്ച് നടത്താൻ കാരണമായത്. സമസ്ത മുഫ്തിയും വൈസ് പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന കുഞ്ഞായിൻ മുസ്‍ലിയാർ (മോയ്ലേരുപ്പാപ്പ) അക്കാലത്ത് വടകരയ്ക്ക് അടുത്തുള്ള മൂര്യാട് ദർസ് നടത്തിയിരുന്നതും ഇതിന് സാഹചര്യമൊരുക്കി. <ref name="samastha_info">{{Cite web|url=https://samastha.info/|title=Samastha Kerala Jem-iyyathul Ulama|access-date=2026-04-21}}</ref> === ആദ്യ ഭരണസമിതി === 1959-ലെ വടകര സമ്മേളനത്തിൽ വെച്ച് സംഘടനയുടെ ആദ്യത്തെ 11 അംഗ ഭരണസമിതിയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. വാണിയമ്പലം അബ്ദുറഹ്മാൻ മുസ്‌ലിയാർ (പ്രസിഡന്റ്), ഹാജി പി. അബൂബക്കർ നിസാമി (സെക്രട്ടറി), കെ.പി. ഉസ്മാൻ സാഹിബ് (ട്രഷറർ) എന്നിവരായിരുന്നു പ്രധാന ഭാരവാഹികൾ. വി.പി. അബ്ദുൽ അസീസ് മാസ്റ്റർ, എം.എ. അബ്ദുൽ ഖാദിർ മുസ്‌ലിയാർ എന്നിവരും ഈ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളായിരുന്നു. ഈ സമിതിയാണ് സംഘടനയുടെ ഭരണഘടന രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. === റെയ്ഞ്ച് കമ്മിറ്റികൾ === സംഘടനയുടെ സുഗമമായ പ്രവർത്തനത്തിനായി പ്രാദേശിക തലത്തിൽ റെയ്ഞ്ച് കമ്മിറ്റികൾ രൂപീകരിച്ചു. ആദ്യത്തെ റെയ്ഞ്ച് തിരൂരിലാണോ കാളികാവിലാണോ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് എന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. റെയ്ഞ്ചുകൾ നിലവിൽ വരുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ 'ക്ലസ്റ്റർ മീറ്റിംഗുകൾ' വഴി അധ്യാപകർ സംഘടിച്ചിരുന്നു. നിലവിൽ കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തുമായി 576 റെയ്ഞ്ച് കമ്മിറ്റികളും 22 ജില്ലാ കമ്മിറ്റികളും സംഘടനക്ക് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == സംഘടനാ സംവിധാനം == സംഘടനയ്ക്ക് വിപുലമായ ഒരു ഭരണസംവിധാനമാണുള്ളത്: * '''സെൻട്രൽ കൗൺസിൽ:''' സംസ്ഥാനതല നേതൃത്വം. * '''ജില്ലാ കമ്മിറ്റികൾ:''' കേരളത്തിലെ വിവിധ ജില്ലകൾ കൂടാതെ ദക്ഷിണ കന്നഡ, കൊടക്, നീലഗിരി, കന്യാകുമാരി, ചിക്കമഗളൂരു, ലക്ഷദ്വീപ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി 22 ജില്ലാ കമ്മിറ്റികൾ. * '''റെയ്ഞ്ച് കമ്മിറ്റികൾ:''' പ്രാദേശിക തലത്തിൽ 576 റെയ്ഞ്ച് കമ്മിറ്റികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == പ്രധാന സംരംഭങ്ങൾ == === വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ === * '''ഇസ്‌ലാമിക് ശരീഅ: കോളേജ്:''' സ്ത്രീ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി 2004-ൽ ചേളാരിയിൽ ആരംഭിച്ചു. ഇവിടെ മതവിദ്യാഭ്യാസത്തോടൊപ്പം ബി.എ. അഫ്സലുൽ ഉലമ, ഹോം സയൻസ് തുടങ്ങിയ കോഴ്സുകളും നൽകുന്നു. * '''പരീക്ഷാ ബോർഡ്:''' മദ്റസകളിൽ കൃത്യമായ പരീക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. 1963 ലാണ് വാർഷിക-അർദ്ധ വാർഷിക പരീക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കിയത്. 1999ൽ പാദവാർഷിക പരീക്ഷക്കും തുടക്കമായി. അറബിമലയാളത്തിന് പുറമേ മറ്റു ഭാഷകളിലും ശാഫിഈ ഹനഫീ സിലബസുകളിലും പരീക്ഷ നടന്നു വരുന്നു. * '''മുസാബഖ:''' മദ്റസ വിദ്യാർഥികളിലെ സർഗ ശേഷി വികാസത്തിനായി സെൻട്രൽ കൗൺസിൽ ആവിഷ്കരിക്കുന്ന കലാമത്സരമാണ് മുസാബഖ. കുട്ടികളിലെ സർഗശേഷികൾ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിനും പ്രബോധന രംഗത്ത് പുതിയ പ്രതിഭകളെ കണ്ടെത്തുന്നതിനുമായുള്ള മത്സരം ഒന്നിടവിട്ട വർഷങ്ങളിലാണ് നടത്തിവരാറുള്ളത്. === തദ്‍രീബ് === അധ്യാപന രംഗത്ത് കാലോചിതമായ മാറ്റവും ഉണർവും ഉദ്ദേശിച്ച് നടപ്പിലാക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ് തദ്‍രീബ്. ജനറൽ ടോക്ക്, മോട്ടിവേഷൻ ടോക്ക് എന്നിവക്കു പുറമെ റെയ്ഞ്ച് മാനേജ്മെൻറ് ക്ലാസ്, പാരൻറിംഗ് ക്ലാസ്, എസ്.ബി.വി അംഗങ്ങൾക്കുള്ള പ്രത്യേക മോട്ടിവേഷൻ ക്ലാസുകൾ തുടങ്ങിയവ മുഫത്തിശുമാരുടെയും മുദർരിബുമാരുടെയും നേതൃത്വത്തിലായി തുടരുന്നു. അധ്യാപകർക്കായി പ്രത്യേകം തദ്‍രീബ് വർക്ക് ബുക്ക് സംവിധാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. === ക്ഷേമ പദ്ധതികൾ === * '''മുഅല്ലിം ക്ഷേമ നിധി:''' മുഅല്ലിം ക്ഷേമ നിധിയിൽ നിന്ന് സർവീസ് അനുസരിച്ച് പുതിയ വീട് നിർമാണം, വീട് റിപ്പയർ, മകളുടെ വിവാഹം, ചികിത്സ, വിധവാ സംരക്ഷണം, മരണാനന്തര ക്രിയ, അവശ-അടിയന്തര-അത്യാഹിതം, കിണർ, കക്കൂസ് നിർമാണം, മുഅല്ലിം നികാഹ്, പ്രസവം എന്നിവക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകി വരുന്നു. * '''മുഅല്ലിം സർവീസ് ആനുകൂല്യം:''' സമസ്ത അംഗീകൃത മദ്റസകളിലെ അധ്യാപകരുടെ കോഴ്സിൻറെയും സർവീസിൻറെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിയമാനുസൃതം ആനുകൂല്യം നൽകി വരുന്നു. * '''മുഅല്ലിം മൻസിൽ:''' ഭവനരഹിതരായ മദ്റസ അധ്യാപകർക്ക് വീട് നിർമ്മിച്ച് നൽകുന്ന പദ്ധതി. * '''തവാറുസ്:''' സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമായുടെ നൂറാം വാർഷിക അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനത്തിൻറെ ഭാഗമായി മദ്റസ അധ്യാപകർക്കായി സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ സെൻട്രൽ ‍കൗൺസിൽ നടപ്പിലാക്കിയ പദ്ധതിയാണ് തവാറുസ്. നിലവിൽ സർവീസിലിരിക്കെ മരണപ്പെടുന്ന അധ്യാപകന് മരണാനന്തര ക്രിയാ സഹായവും അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഭാര്യക്ക് ഒറ്റത്തവണ വിധവാ സഹായവും നൽകുന്നുണ്ട്. അതിന് പുറമെയാണ് തവാറുസ് സഹായം. * '''മുഅല്ലിം പെൻഷൻ, മുഅല്ലിം ഗ്രാറ്റുവിറ്റി:''' സേവനം പൂർത്തിയാക്കി നിയമാനുസൃതം സേവന രംഗത്ത് നിന്നു പിരിഞ്ഞ അധ്യാപകർക്ക് പെൻഷനും പെൻഷന് അർഹരായ അധ്യാപകർക്ക് നിബന്ധനകളോടെ ഗ്രാറ്റുവിറ്രിയും നൽകി വരുന്നു. == സ്മരണാ അവാർഡ് == സമസ്ത നേതാക്കളിൽ ഉന്നതരും സമസ്ത കേരളാ ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ സെൻട്രൽ കൗൺസിൽ ഉപദേശകരുമായിരുന്ന നേതാക്കളുടെ സ്മരണാർത്ഥം ഏർപ്പെടുത്തിയ അവാർഡാണിത്. മദ്റസ പൊതുപരീക്ഷകളിൽ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസോടെ വിജയിക്കുകയും അതത് റെയ്ഞ്ചുകളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മാർക്ക് നേടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു കുട്ടിക്കാണ് ഈ അവാർഡ് നൽകുന്നത്. സ്മരണാ അവാർഡിന് അർഹരായ കുട്ടികളുടെ ക്ലാസ് ഉസ്താദിനും പ്രത്യേക പാരിതോഷികം നൽകിവരുന്നു. == പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ == സംഘടനയുടെ ആശയപ്രചരണത്തിനായി താഴെ പറയുന്ന മാസികകൾ പുറത്തിറക്കുന്നു: # '''അൽ മുഅല്ലിം:''' അധ്യാപകരുടെ അധ്യാപന വൈജ്ഞാനിക പുരോഗതി ലക്ഷ്യമാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന അൽമുഅല്ലിം മാസിക മദ്റസ അധ്യാപകരുടെ ജീവൽ പ്രസ്ഥാനമായ സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ മുഅല്ലിമീൻ മുഖപത്രം കൂടിയാണ്.1959ലാണ് ‘അൽ-മുഅല്ലിം’ ആരംഭിച്ചത്. # '''കുരുന്നുകൾ:''' കുഞ്ഞുപ്രായത്തിലേ ഉത്തമ വിശ്വാസങ്ങളിലേക്കും ആചാരങ്ങളിലേക്കും പ്രവൃത്തികളിലേക്കും വഴിനടത്താനായാണ് കുരുന്നുകൾ ബാലമാസിക. 1998ലാണ് പ്രസിദ്ധീകരണം ആരംഭിച്ചത്. # '''സന്തുഷ്ട കുടുംബം:''' ഇസ്‍ലാമിക വായനയിലൂടെ ഉത്തമ കുടുംബ രൂപീകരണം ലക്ഷ്യമാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുവരുന്ന കുടുംബിനികൾക്കായുള്ള സന്തുഷ്ട കുടുംബം മാസിക 2002ലാണ് പ്രസിദ്ധീകരണം ആരംഭിച്ചത്. == അനുബന്ധ ഘടകങ്ങളും സേവനങ്ങളും == === സമസ്ത കേരള സുന്നി ബാലവേദി === മദ്റസ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ കലാ-സാഹിത്യ വാസനകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള മദ്റസ വിദ്യാർഥികളുടെ സംഘടനയാണ് സമസ്ത കേരള സുന്നി ബാല വേദി. മർഹൂം പാണക്കാട് സയ്യിദ് ഉമറലി ശിഹാബ് തങ്ങളും കെ.ടി മാനു മുസ്‌ലിയാരും ചേർന്നാണ് മദ്റസാ വിദ്യാർഥികൾക്കായി സമസ്ത കേരള സുന്നി ബാല വേദി (എസ്.കെ.എസ്.ബി.വി)ക്ക് അസ്തിവാരമിടുന്നത്. 1993 ഡിസംബർ 26നാണ് സംഘടന പിറന്നത്. സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കയായുള്ള ‘ഖിദ്മ’ എസ്.ബി.വിയുടെ കീഴ്ഘടകമാണ്. പാണക്കാട് സയ്യിദ് മിയാസലി ശിഹാബ് തങ്ങളാണ് നിലവിൽ സംഘടനയുടെ പ്രസിഡൻറ്. === ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ === സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേഗത്തിലാക്കുന്നതിനും മദ്റസ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി ക്രോഡീകരിക്കുന്നതിനുമായി SKJMCC MIS (Management Information System) എന്ന പേരിൽ ഓൺലൈൻ പോർട്ടൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അധ്യാപകരുടെ സർവീസ് വിവരങ്ങൾ, ക്ഷേമനിധി അപേക്ഷകൾ, അറിയിപ്പുകൾ തുടങ്ങിയവ പോർട്ടൽ മുഖേന കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. == നേതൃത്വം== നിലവിലെ ഭാരവാഹികൾ: * '''പ്രസിഡൻറ്:''' വാക്കോട് മൊയ്തീൻ കുട്ടി ഫൈസി * '''ജനറൽ സെക്രട്ടറി:''' കൊടക് അബ്ദുറഹ്‍മാൻ മുസ്‍ലിയാർ * '''ട്രഷറർ:''' അബ്ദുൽ ഖാദിർ ഖാസിമി വെന്നിയൂർ * '''വൈ.പ്രസിഡൻറ്:''' കെ.കെ ഇബ്റാഹീം മുസ്‌ലിയാർ എളേറ്റിൽ * '''വൈ.പ്രസിഡൻറ്:''' സി. മുഹമ്മദലി ഫൈസി കോട്ടോപ്പാടം * '''സെക്രട്ടറി:''' കെ.ടി ഹുസൈൻ കുട്ടി മൗലവി പുളിയാട്ടുകുളം * '''സെക്രട്ടറി:''' പി.എ ശിഹാബുദ്ദീൻ മുസ്‍ലിയാർ ആലപ്പുഴ * '''പരീക്ഷാ ബോർഡ് ചെയർമാൻ:''' ടി.കെ മുഹമ്മദ് കുട്ടി ഫൈസി പട്ടാമ്പി * '''ക്ഷേമ നിധി ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാൻ:''' സയ്യിദ് ഒ.എം.എസ് തങ്ങൾ നിസാമി മേലാറ്റൂർ == ഹെൽപ്പ്‌ലൈൻ നമ്പറുകൾ == സംഘടനയുടെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്നതിനുള്ള ഔദ്യോഗിക നമ്പറുകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable" ! വിഭാഗം !! ഫോൺ നമ്പർ |- | മാസിക (Magazine) || +91 8714608981 |- | മുഅല്ലിം ബെനഫിറ്റ് ഫണ്ട് (MBF) || +91 8714608982 |- | ആനുകൂല്യം, മദ്റസാ ഗ്രാൻറ്, ഗ്രാറ്റുവിറ്റി, പെൻഷൻ, അവാർഡുകൾ (Allowance, Madrasa Grant, Gratuity, Pension, Awards) || +91 8714608983 |- | റെയ്ഞ്ച്, തദ്‍രീബ് (Range, Tadreeb) || +91 8714608984 |- | പരീക്ഷ (Exam) || +91 8714608985 |- | അക്കൗണ്ട്സ് (Accounts) || +91 8714608986 |- | സുന്നി ബാലവേദി (SKSBV) || +91 8714608987 |- | ഐ.ടി വിഭാഗം (IT) || +91 8714608988 |} == അവലംബം == <ref name="samastha_info" /> {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [https://skjmcc.net/ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്‌ലിം സംഘടനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:സമസ്തയുടെ പോഷകസംഘടനകൾ]] g9aj16l3rl54zdq5fax1pcd7a0e6ajz 0 283557 4614795 4608523 2026-04-23T09:49:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614795 wikitext text/x-wiki [[File:Flowering kudzu.jpg|thumb|right|ജാപ്പനീസ് ക്കുവയുടെ പൂവ്']] [[File:Kudzu seedpods 6580.JPG|right|thumb|ജാപ്പനീസ് കൂവയുടെ കായ്]] [[തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ|തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലും]] പസഫിക്കിലും കണ്ടുവരുന്ന ഒരു വള്ളിചെടിയാണ് '''കുഡുസ്''' അഥവാ '''ജാപ്പനീസ് കൂവ'''.<ref>{{cite web|url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=pumo|title=USDA PLANTS profile|access-date=2014-07-11|archive-date=2023-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230205134859/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=PUMO|url-status=dead}}</ref><ref name=GRIN>{{cite web|url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?314966|title=USDA GRIN Taxonomy|access-date=2014-07-11|archive-date=2014-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20141031163757/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?314966|url-status=dead}}</ref>) ഇത് [[പയർ]] വർഗത്തിൽ പെട്ട [[സസ്യം|സസ്യമാണ്]]. കയറ്റം കയറിയും ചുറ്റിവളഞ്ഞും എല്ലാം സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു വള്ളിപടർപ്പ്. ഒരു മിനിട്ടിൽ ഒരടിയോളം വളർന്ന് ഒരുവർഷത്തിൽ ഒന്നരലക്ഷം ഏക്കറിൽ പടർന്നു പിടിച്ച വള്ളിയാണിത്. തെക്കിനെ വിഴുങ്ങിയ വള്ളിയായി ഇതറിയപ്പെടുന്നു. കുസു എന്ന ജാപ്പനിസ് വാക്കിൽ നിന്നാണ് ഈ പേരു ലഭിച്ചത്. ==ഭക്ഷണയോഗ്യം== [[ഇല|ഇലയും]] [[കിഴങ്ങുകൾ|കിഴങ്ങുമെല്ലാം]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണയോഗ്യമാണ്]]. 1876-ലാണ് ഇതു മണ്ണൊലിപ്പു തടയാനായി അമേരിക്കയിൽ അവതർപ്പിച്ചത്. അലങ്കാരച്ചെടിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇന്നു മനുഷ്യന്റെ ദ്രോഹകാരികളുടെ പട്ടികയിലാണ് ഇതുള്ളത്.<ref>[http://maxshores.com/the-amazing-story-of-kudzu/ മാക്സ്ഷോറസ്.കൊം]</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.jjanthony.com/kudzu/ ജെജെ അന്തോണി.കൊം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050805081732/http://www.jjanthony.com/kudzu/ |date=2005-08-05 }} *[http://www.invasivespeciesinfo.gov/plants/kudzu.shtml ഇൻ വാസിവ്സ്പെൻസസ് ഗവണ്മെന്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180919115915/https://www.invasivespeciesinfo.gov/plants/kudzu.shtml |date=2018-09-19 }} *[https://images.search.yahoo.com/search/images;_ylt=A0LEVyu_hb9TsVoAyP1XNyoA;_ylu=X3oDMTB0MWoxNW52BHNlYwNzYwRjb2xvA2JmMQR2dGlkA1NNRTM5OV8x?_adv_prop=image&fr=moz35&va=kudzu യാഹൂ ഇമേജ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:അന്നജം]] [[വർഗ്ഗം:ജപ്പാനിലെ വള്ളിച്ചെടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജാപ്പനീസ് ഭക്ഷണം]] otqkbjzvqpnclgje91y77byiye7ay43 0 286844 4614732 4505902 2026-04-22T23:37:36Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614732 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gamini_Fonseka}} {{Infobox person | honorific-prefix = [[The Honorable|Hon.]] | name = Gamini Fonseka <br> ගාමිණි ෆොන්සේකා | honorific-suffix = [[Member of Parliament|MP]] | image = Gamini Fonseka.jpg | alt = | caption = | constituency_MP = [[Matara Electoral District]] | majority = | parliament = Sri Lanka | term_start = 1989 | term_end = 1994 | birth_name = Sembuge Gamini Shelton Fonseka | birth_date = {{birth date|df=yes|1936|3|21}} | birth_place = [[Dehiwala]], [[Sri Lanka]] | death_date = {{death date and age|df=yes|2004|9|30|1936|3|21}} | death_place = [[Ja-Ela]], Sri Lanka | office = Governor of North and East & Deputy Speaker Of Parliament | order = | nationality = [[Sri Lanka]]n | education = [[s' College|S. Thomas' College, Mt. Lavinia]] | occupation = Actor, Film Director, Politician | years_active = 1959-1998 | known_for = Crowned king of Sri Lankan cinema | notable_works = Character acting in the movie Nidhnaya | spouse = Dorothy Margaret Valancia (m. 1962) | father = William Fonseka | mother = Daisy Fonseka | children = 6 | Grand Son = Gamini Hrithik Jayasuriya | Grand Children = 13 }} [[ശ്രീലങ്കൻ സിനിമ|ശ്രീലങ്കൻ ചലച്ചിത്ര]] രംഗത്തെ പ്രധാന താരങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു '''ഗാമിനി ഫൊൻസേക''' (1936-2004). 1960-കളിൽ അഭിനയ രംഗത്തെത്തിയ ഗാമിനി രാഷ്ടീയത്തിലും സജീവമായിരുന്നു. <ref>{{cite web | url=http://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-gamini-fonseka-9.html | title=Actors of Sinhala cinema - Gamini Fonseka | publisher=Sinhala Cinema Database | accessdate=5 May 2019 | archive-date=2020-10-30 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201030065422/http://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-gamini-fonseka-9.html | url-status=dead }}</ref>കലാമൂല്യമുള്ള ഏതാനും ചിത്രങ്ങളുടെ ഭാഗമാകാൻ സാധിച്ചു എന്നതാണ്‌ സിംഹള സിനിമയിൽ അദ്ദേഹത്തെ ശ്രദ്ധേയനാക്കുന്നത്. [[ശ്രീലങ്ക]]യിൽ ഇന്നും ഏറെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ‘നിധനായ’ എന്ന സിനിമ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. [[സിംഹള സിനിമ]]യിൽ ജെയിംസ് ബോണ്ട് കഥാപാത്രങ്ങളെ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതും അദ്ദേഹം തന്നെ. 1989ൽ അദ്ദേഹം [[യുണൈറ്റഡ് നാഷണൽ പാർട്ടി]]യിൽ ചേർന്നു. തുടർന്ന് പാർലിമെന്റിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും, ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറായി നിയമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. [[വടക്ക് കിഴക്കൻ പ്രദേശം| വടക്ക് കിഴക്കൻ]] പ്രവിശ്യയുടെ ഗവർണ്ണറായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2004ൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. ==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== *സരുമ്ഗലേ (സിംഹള) *നൊമിയന മിനിസുമ് (സിംഹള) *നങ്കൂരം (തമിഴ്) *നീലക്കടൽ ഓരത്തിലേ (തമിഴ്) ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *{{IMDb name|id=0284715|name=Gamini Fonseka}} *[https://web.archive.org/web/20060628023339/http://www.gaminifonsekafoundation.org/ Official Website – Gamini Fonseka Foundation] *[https://web.archive.org/web/20071011010323/http://srilankafilmcorp.com/ Official Website – National Film Corporation of Sri Lanka] *[https://web.archive.org/web/20081005200344/http://www.dailynews.lk/2008/09/30/fea01.asp Gamini Fonseka: A Man of the Troops] *[https://web.archive.org/web/20081223213717/http://sarasaviya.lk/lankeyacinema/?id=Gamini Gamini's Film History in Sinhala] *http://www.nfc.gov.lk/artist/gamini-fonseka-132/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210920195529/http://www.nfc.gov.lk/artist/gamini-fonseka-132/ |date=2021-09-20 }} *[http://www.sarasaviya.lk/2017/09/28/?fn=sa1709289 ගාමිණී 13 යි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180919155915/http://www.sarasaviya.lk/2017/09/28/?fn=sa1709289 |date=2018-09-19 }} *[http://www.silumina.lk/2019/09/28/රසඳුන/දැවැන්ත-වෘක්ෂයේ-සෙවණ-ලැබූ-අපේ-සිනමාවේ-සරුඵල දැවැන්ත වෘක්ෂයේ සෙවණ ලැබූ අපේ සිනමාවේ සරුඵල] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210926161926/https://www.silumina.lk/2019/09/28/%e0%b6%bb%e0%b7%83%e0%b6%b3%e0%b7%94%e0%b6%b1/%e0%b6%af%e0%b7%90%e0%b7%80%e0%b7%90%e0%b6%b1%e0%b7%8a%e0%b6%ad-%e0%b7%80%e0%b7%98%e0%b6%9a%e0%b7%8a%e0%b7%82%e0%b6%ba%e0%b7%9a-%e0%b7%83%e0%b7%99%e0%b7%80%e0%b6%ab-%e0%b6%bd%e0%b7%90%e0%b6%b6%e0%b7%96-%e0%b6%85%e0%b6%b4%e0%b7%9a-%e0%b7%83%e0%b7%92%e0%b6%b1%e0%b6%b8%e0%b7%8f%e0%b7%80%e0%b7%9a-%e0%b7%83%e0%b6%bb%e0%b7%94%e0%b6%b5%e0%b6%bd |date=2021-09-26 }} {{Governors of North Eastern Province}} {{Authority control}} {{Sinhala cinema|state=collapsed}} [[വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്കൻ ചലച്ചിത്ര താരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1936-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2004-ൽ മരിച്ചവർ]] tnswp8irl5zb4a5auil4ik8pqj7lzgp 0 290091 4614768 4587736 2026-04-23T05:45:16Z Kamalvengara 88838 /* പദോൽപ്പത്തിയും ചരിത്രവും */ 4614768 wikitext text/x-wiki {{PU|Disability}} [[Image:Handicapped Accessible sign.svg|thumb|[[அணுகலுக்கான சர்வதேச சின்னம்]]]] ശാരീരികമോ, മാനസികമോ, ബുദ്ധിപരമോ, ഇന്ദ്രിയ സംബന്ധിയോ, വൈകാരികമോ, പോഷണസംബന്ധിയോ, വികസനപരമോ ആയ ഹാനികൾ, അവയുടെ കൂടിച്ചേരലുകൾ എന്നിവ കാരണം വ്യക്തികൾക്കോ സമൂഹങ്ങൾക്കോ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന പ്രശ്നങ്ങളുടെ പരിണതഫലം ആണ് ''ഭിന്നശേഷി''. <ref>{{cite web |title=ലോകാരോഗ്യസംഘടനയുടെ നിർവചനം|url=http://www.who.int/topics/disabilities/en/ |publisher=World Health Organization |accessdate=11 August 2012}}</ref> ശേഷിക്കുറവ്(Disability) എന്ന് പൊതുവേ കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥകളെ, ധനാത്മകമായ ഒരു കാഴ്ചപ്പാടിൽ കാണാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് ''ഭിന്നശേഷി''(Differently abled) എന്ന ആശയം ഉണ്ടാവുന്നത്. ഇത്തരം വ്യക്തികൾക്കും സമൂഹങ്ങൾക്കും ശേഷിക്കുറവ് അല്ല, പരമ്പരാഗത സങ്കല്പങ്ങളിൽ നിന്നും വിഭിന്നങ്ങളായ ശേഷികളാണുള്ളത് എന്നതാണ് ഈ ആശയത്തിന്റെ കാതൽ. Disability എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പദം അന്താരാഷ്ട്ര കൺവെൻഷനുകളിലൂടെയും, വിവിധ ആശയ ഘടനകളിലൂടെയും വിപുലമായ അർത്ഥം കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ തന്നെ, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിൽ വൈജ്ഞാനിക രംഗത്ത് Differently abled എന്ന പദത്തേക്കാളുപരി Disability എന്ന പദം തന്നെയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. എന്നാൽ മലയാളത്തിൽ Disability എന്ന ആശയത്തെ പൂർണ്ണമായും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പദങ്ങളില്ല. വൈകല്യം, ശേഷിക്കുറവ്, പരിമിത ശേഷി എന്നൊക്കെ പറയാറുണ്ടെങ്കിലും, അവ പലപ്പോഴും ഇകഴ്ത്തലുകളായാണ് കരുതപ്പെടാറ്. ഭിന്നശേഷി എന്ന പദം Disability എന്ന വാക്കിന്റെ പദാനുപദ തർജ്ജമയല്ലെങ്കിലും ലഭ്യമായതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ പദമാണ്. == പദോൽപ്പത്തിയും ചരിത്രവും == കാലഘട്ടങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ഭിന്നശേഷിയുള്ള വ്യക്തികളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന പദങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് സമൂഹത്തിന്റെ മനോഭാവത്തിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങളെ കൂടി സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ungeneva.org/en|title=Homepage {{!}} The United Nations Office at Geneva|access-date=2025-12-04|date=2025-06-11|language=en}}</ref> * '''പഴയകാല പ്രയോഗങ്ങൾ:''' പണ്ട് 'വികലാംഗർ' (അംഗത്തിന് വൈകല്യം സംഭവിച്ചവർ) എന്ന പദമായിരുന്നു വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഇതിനു മുൻപ് 'പൊട്ടൻ', 'ചട്ടൻ' തുടങ്ങിയ പരിഹാസരൂപേണയുള്ള വാക്കുകളും നിലനിന്നിരുന്നു. * '''അംഗപരിമിതർ:''' വികലാംഗർ എന്നതിലെ വൈകല്യം എന്ന നെഗറ്റീവ് അർത്ഥം ഒഴിവാക്കാനായി പിൽക്കാലത്ത് 'അംഗപരിമിതർ' എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങി. * '''ഭിന്നശേഷിക്കാർ:''' 'അംഗപരിമിതർ' എന്നതും ശാരീരികമായ കുറവുകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ, പോസിറ്റീവ് ആയ അർത്ഥത്തിൽ 'ഭിന്നശേഷിക്കാർ' (Differently Abled) എന്ന പദം പ്രചാരത്തിൽ വന്നു. എങ്കിലും, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലും അവകാശ പോരാട്ടങ്ങളുടെ ഭാഗമായും 'Disability' (ഡിസബിലിറ്റി) എന്ന പദം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും കൃത്യവും രാഷ്ട്രീയമായി ശരിയെന്നും (Politically Correct) കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ungeneva.org/en|title=Homepage {{!}} The United Nations Office at Geneva|access-date=2025-12-04|date=2025-06-11|language=en}}</ref> == ഡിസബിലിറ്റിയുടെ സാമൂഹിക മാതൃക (Social Model of Disability)<ref>{{Cite web|url=https://www.ungeneva.org/en|title=Homepage {{!}} The United Nations Office at Geneva|access-date=2025-12-04|date=2025-06-11|language=en}}</ref> == ഡിസബിലിറ്റിയെ കേവലം ഒരു വ്യക്തിയുടെ ശാരീരികമോ മാനസികമോ ആയ പ്രശ്നമായി (Medical Model) കാണാതെ, അതിനെ ഒരു മനുഷ്യാവകാശ പ്രശ്നമായി കാണുന്ന രീതിയാണിത്. * '''ഇംപെയർമെന്റ് (Impairment):''' ഒരു വ്യക്തിയുടെ ശരീരത്തിനോ അവയവങ്ങൾക്കോ ഉള്ള പരിമിതിയെ 'ഇംപെയർമെന്റ്' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. * '''ഡിസബിലിറ്റി :''' ഇംപെയർമെന്റ് ഉള്ള വ്യക്തിക്ക് സമൂഹത്തിൽ തുല്യ അവസരങ്ങൾ നിഷേധിക്കപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയെയാണ് 'ഡിസബിലിറ്റി' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, വീൽചെയർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് കെട്ടിടങ്ങളിൽ കയറാൻ റാംപ് ഇല്ലാതിരിക്കുന്നത് സാമൂഹികമായ ഒരു തടസ്സമാണ്. ഈ തടസ്സമാണ് ഡിസബിലിറ്റി സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഡിസബിലിറ്റി എന്നത് വ്യക്തിയുടെ കുഴപ്പമല്ലെന്നും, മറിച്ച് എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളാൻ (Inclusive) കഴിയാത്ത സമൂഹത്തിന്റെ പരാജയമാണെന്നും ഈ മാതൃക സമർത്ഥിക്കുന്നു. == പദപ്രയോഗങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയം == ഭിന്നശേഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉപയോഗിക്കുന്ന വിവിധ പദങ്ങളും അവയ്ക്കെതിരെയുള്ള വിമർശനങ്ങളും താഴെ പറയുന്നവയാണ്: === 1. ഭിന്നശേഷി / Differently Abled === 1980-കളിൽ അമേരിക്കൻ ഡെമോക്രാറ്റിക് നാഷണൽ കമ്മിറ്റിയാണ് ഈ പദം ആദ്യമായി കൊണ്ടുവന്നത്. 'ഡിസബിലിറ്റി' എന്ന വാക്കിന്റെ കാഠിന്യം കുറയ്ക്കാനാണ് ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ഭിന്നശേഷി സമൂഹം ഇതിനെ ഒരു "യഥാർത്ഥ്യത്തെ മറച്ചുവെക്കൽ" (Euphemism) ആയാണ് കാണുന്നത്. സമൂഹത്തിൽ ഡിസേബിൾഡ് ആയ വ്യക്തികൾ നേരിടുന്ന വിവേചനങ്ങളെയും തടസ്സങ്ങളെയും ഈ പദം ലഘൂകരിക്കുന്നുവെന്നും, തുല്യവേതനമില്ലാത്ത സ്ത്രീകളെ 'Differently Paid' എന്ന് വിളിക്കുന്നത് പോലെ പരിഹാസ്യമാണിതെന്നും വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. === 2. ദിവ്യാംഗ് (Divyang) === 2015-ൽ ഭാരതത്തിൽ ഔദ്യോഗികമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട പദമാണിത്. 'ദിവ്യമായ അവയവങ്ങൾ ഉള്ളവർ' എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം. എന്നാൽ ഡിസബിലിറ്റി അവകാശ പ്രവർത്തകർ ഇതിനെതിരെ ശക്തമായ വിയോജിപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്: * ഇത് വ്യക്തികളെ മനുഷ്യരല്ലാതാക്കി മാറ്റുന്ന (Dehumanizing) പ്രക്രിയയാണ്. * പരിമിതികളുള്ളവർക്ക് ദൈവിക ശക്തിയുണ്ടെന്നത് അശാസ്ത്രീയമായ മിഥ്യാധാരണയാണ്. * അവകാശങ്ങൾ ചോദിക്കുമ്പോൾ ദൈവീക പരിവേഷം നൽകി നിശബ്ദരാക്കുന്ന രീതിയാണിതെന്ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ 'കമ്മിറ്റി ഓൺ ദി റൈറ്റ്സ് ഓഫ് പേഴ്സൺസ് വിത്ത് ഡിസബിലിറ്റീസ്' (CRPD) 2019-ൽ നിരീക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി. ഇത്തരം പദങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണമെന്ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. === 3. ഫിസിക്കലി ചലഞ്ച്ഡ് (Physically Challenged) === കുതിരപ്പന്തയത്തിൽ കുതിരകൾക്ക് നൽകുന്ന അധികഭാരത്തെ (Handicap) സൂചിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിന്നാണ് ഇത്തരം വാക്കുകളുടെ ഉത്ഭവം. ഡിസബിലിറ്റി എന്നത് മറികടക്കേണ്ട ഒരു വെല്ലുവിളിയോ (Challenge), മത്സരമോ അല്ലെന്നും അത് ഒരു മനുഷ്യാവകാശ പ്രശ്നമാണെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഈ പദവും തള്ളിക്കളയപ്പെടുന്നു. വംശീയ വിവേചനം നേരിടുന്നവരെ 'Racially Challenged' എന്ന് വിളിക്കാത്തത് പോലെ തന്നെയാണിതും. == നിയമപരമായ അംഗീകാരം == ഇന്ത്യയിൽ '''റൈറ്റ്സ് ഓഫ് പേഴ്സൺസ് വിത്ത് ഡിസബിലിറ്റീസ് ആക്ട്, 2016''' (RPWD Act 2016) പ്രകാരമാണ് ഭിന്നശേഷിക്കാരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഭിന്നശേഷി അവകാശ കൺവെൻഷൻ (UNCRPD) അംഗീകരിച്ചതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ നിയമം നടപ്പിലാക്കിയത്. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടതും, ഭിന്നശേഷി സമൂഹം (Disability Community) സ്വയം തിരിച്ചറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതും '''"Disabled Person"''' (ഡിസേബിൾഡ് വ്യക്തി) അല്ലെങ്കിൽ '''"Person with Disability"''' (ഡിസബിലിറ്റി ഉള്ള വ്യക്തി) എന്ന പദമാണ്. ഇത് അപകർഷതാബോധം ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒന്നല്ല, മറിച്ച് തങ്ങൾ നേരിടുന്ന സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളെയും അതിനെതിരെയുള്ള രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദമായാണ് ഇതിനെ കാണുന്നത്.{{TOC limit|3}} ==നിർവചനങ്ങൾ== [[യു എൻ സി ആർ പി ഡി]] (United Nations Convention for the Rights of Persons with Disability) എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര കൺവെൻഷൻ ഭിന്നശേഷിയുള്ളവരെ നിർവ്വചിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: :: “വൈകല്യമുള്ളവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത് ശാരീരികമോ, മാനസികമോ, ബുദ്ധിപരമോ, സംവേദന പരമോ ആയ ബലഹീനതകൾ ഉള്ളവരും, ഇത്തരം ബലഹീനതകൾ വിവിധ പ്രതിബന്ധങ്ങളുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തുന്നതു കാരണം, മറ്റുള്ളവർക്കൊപ്പം തുല്യ അളവിൽ, സമൂഹത്തിൽ പൂർണ്ണവും ഗുണപരവുമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്തുന്നതിന് കഴിയാത്തവരുമാണ്.” <ref>{{cite web |url= http://www.un.org/disabilities/documents/convention/convoptprot-e.pdf |title=യു എൻ സി ആർ പി ഡി രേഖ|accessdate=2014-09-21 |publisher=http://www.un.org/}}</ref> [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന]] ഭിന്നശേഷിയെ ഇങ്ങനെ നിർവചിക്കുന്നു: ::ഹാനികൾ, പ്രവർത്തനപരിമിതികൾ, പങ്കാളിത്തനിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹനാമമാണ് '''വൈകല്യം(ഭിന്നശേഷി)'''. ശരീരത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലോ, ഘടനയിലോ ഉണ്ടാവുന്ന ഒരു പ്രശ്നത്തെയാണ് '[[ഹാനി]]' എന്ന പദം കൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കുന്നത്; ഒരു ജോലിയോ പ്രവർത്തനമോ ചെയ്യുന്നതിൽ ഒരു വ്യക്തിക്കുണ്ടാവുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടിനെയാണ് '[[പ്രവർത്തനപരിമിതി]]' എന്നതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്; ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഒരു വ്യക്തിക്കുണ്ടാവുന്ന വിഷമതയെയാണ് '[[പങ്കാളിത്തനിയന്ത്രണം]]' എന്നതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഇത്തരത്തിൽ, ഒരു വ്യക്തിയുടെ ശരീര ഘടനകളും, അവൻ/അവൾ ജീവിക്കുന്ന സമൂഹത്തിലെ ഘടനകളും തമ്മിലുണ്ടാവുന്ന പരസ്പരബന്ധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു പ്രതിഭാസമാണ് വൈകല്യം(ഭിന്നശേഷി). <ref>{{cite web |title=ലോകാരോഗ്യസംഘടനയുടെ നിർവചനം}}</ref> മുൻകാലങ്ങളിൽ ഭിന്നശേഷി ഒരു വൈദ്യശാസ്ത്രവിഷയമായാണ് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ [[യു എൻ സി ആർ പി ഡി]], [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന]] എന്നിവരുടെ പുതുക്കിയ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ അനുസരിച്ച്, വൈകല്യമുള്ളവർ എന്ന ആശയത്തെ ശാരീരികമോ, മാനസികമോ, ബുദ്ധിപരമോ, സംവേദന പരമോ ആയ ചിലയിനം ബലഹീനതകളിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നില്ല. പകരം ഭിന്നശേഷിയെ, വൈദ്യശാസ്ത്ര പരമായ നിർവ്വചനങ്ങളിൽ നിന്ന് സാമൂഹികമായ നിർവ്വചനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടു വരുന്നു. അതായത് വൈകല്യത്തിന്റെ പ്രധാന സ്രോതസ്സ് ഒരാളുടെ ശാരീരികമോ, മാനസികമോ, ബുദ്ധിപരമോ, സംവേദന പരമോ ആയ ബലഹീനതകളല്ല, പകരം, അത്തരം ബലഹീനതകൾ സമൂഹത്തിലെ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു ഘടനകളിലെ തടസ്സങ്ങളിൽ തട്ടുന്നതു കാരണം പൂർണ്ണവും ഗുണപരവുമായ സാമൂഹ്യ ഇടപടലുകൾ നടത്താൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയാണ് എന്നാണ് ഈ നിർവ്വചനം വ്യക്തമാക്കുന്നത്. വൈകല്യങ്ങളെ ഒഴിവാക്കുന്നതിന് / ഉപചരിക്കുന്നതിന്, കേവലം വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മാത്രം മതിയാവില്ല എന്നും, അതിന് മുകളിൽ സൂചിപ്പിച്ച “തടസ്സങ്ങളെ” യാണ് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതെന്നും ഈ സംഘടനകൾ വാദിക്കുന്നു. സമൂഹങ്ങളുടെ ബോധപൂർവ്വമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ, ഇത്തരം തടസ്സങ്ങൾ ഒഴിവാക്കപ്പെടുമ്പോൾ വൈകല്യം ഭിന്നശേഷിയായി മാറ്റപ്പെടുന്നു. ==വർഗ്ഗീകരണം== ഭിന്നശേഷിക്ക് കാരണമാവുന്ന അവസ്ഥകളെ പലതായി വർഗ്ഗീകരിക്കാം. വൈദ്യശാസ്ത്ര കാഴ്ചപ്പാടിൽ, ഭിന്നശേഷിക്ക് കാരണമാവുന്ന വൈകല്യങ്ങൾ, ഹാനികൾ എന്നിവ ജന്മസിദ്ധമോ, ജനിതകമോ, ആർജ്ജിതമോ, അജ്ഞാതകാരണങ്ങളാലുള്ളതോ ആവാം.എന്നാൽ ഭിന്നശേഷിയുടെ സാമൂഹ്യ മാതൃക അനുസരിച്ച്, ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രത്യേകതകളേയും പരിമിതികളേയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനു സമൂഹത്തിന് കഴിയാതിരിക്കുന്ന ഏതവസ്ഥയും വൈകല്യങ്ങൾക്ക് കാരണങ്ങളാണ്. പ്രധാനമായും, ദാരിദ്ര്യം, സാമൂഹ്യ -രാഷ്ട്രീയ ഘടനകൾ, വിദ്യാഭ്യാസലഭ്യതയില്ലായ്മ, ആരോഗ്യമേഖലയുടെ കാര്യക്ഷമതയില്ലായ്മ, സാങ്കേതികമായ പിന്നോക്കാവസ്ഥ,സാമൂഹ്യകാഴ്ചപ്പാടുകൾ, ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ, സമൂഹത്തിന്റെ സാമ്പത്തികഘടനയും നയങ്ങളും എന്നിവയാണ് സാമൂഹ്യമായി വൈകല്യങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതും, അതിന്റെ വ്യാപനത്തിന് കാരണമാവുന്നതും. ===ശാരീരികമായ വൈകല്യങ്ങൾ=== കൈകാലുകൾ, എല്ലുകൾ, പ്രകടമായ ചലനക്ഷമത എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്ന ഏതൊരു പരിമിതിയും ഒരു ശാരീരികപരിമിതിയായി കണക്കാക്കാം.എന്നാൽ ഇത് ഒരു വൈകല്യം ആവണമെന്നില്ല. ഭിന്നശേഷിയുടെ സാമൂഹ്യമാതൃക അനുസരിച്ച് ശാരീരിക വൈകല്യം എന്നത്, സാധാരണഗതിയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ഒരു രൂപകല്പനയോ, പ്രവർത്തനമോ ശരീരഭാഗങ്ങൾക്ക് ഇല്ലാതെ വരുന്ന അവസ്ഥയാണ്. ഉദാ:കുത്തനെയുള്ള പടികൾ കയറാൻ കഴിയാതെ വരുന്ന ഒരാളുടെ മുട്ടുകൾക്ക് ഉയർന്ന പ്രതലത്തിലേക്ക് ബലം കൊടുത്ത് കയറാൻ കഴിയാത്ത വിധം പരിമിതിയുള്ളതായി പറയാം. എന്നാൽ ആ വ്യക്തിയുടെ ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ ലിഫ്റ്റുകളോ, എലിവേറ്ററുകളോ നിത്യസാന്നിദ്ധ്യമാണെങ്കിൽ, ഈ പരിമിതി ഒരു വൈകല്യമായി മാറുന്നില്ല. ദൈനംദിന ജീവിതത്തിനെ ബാധിക്കുന്ന മറ്റു പരിമിതികളേയും ശാരീരികമായ വൈകല്യമായി കണക്കിലെടുക്കാം. ഉദാ: കൂർക്കം വലി(sleep apnea) ===ഇന്ദ്രിയ സംബന്ധിയായ വൈകല്യങ്ങൾ=== ഒന്നോ അതിലധികമോ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കുണ്ടാവുന്ന പരിമിതികൾ കാരണം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാവുന്നുവെങ്കിൽ, അത്തരം അവസ്ഥകളെയാണ് ഇന്ദ്രിയസംബന്ധിയായ വൈകല്യങ്ങൾ എന്നു പറയുന്നത്. ====കാഴ്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ==== ഒരു വ്യക്തിക്ക് പുറമേ നിന്നുള്ള ഒരു സഹായം ആവശ്യമാകുന്നത്രയും അളവിൽ, ഒരാളുടെ കാഴ്ചശക്തിക്കുണ്ടാവുന്ന പരിമിതിയെയാണ് കാഴ്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ടാവുന്ന വൈകല്യം എന്നു പറയപ്പെടുന്നത്. ഇത് രോഗം മൂലമോ, ശാരീരിക ആഘാതം മൂലമോ, ജനനാലുള്ളതോ, വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി തിരുത്താനാവാത്തവിധം മോശമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന അവസ്ഥകൾ കൊണ്ടോ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാം.{{sfn|Arditi|Rosenthal|1998}}<ref name="thomas">{{cite web |date=May 1, 2003 |url=http://thomas.loc.gov/cgi-bin/query/z?c108:H.R.+1902: |title=Medicare Vision Rehabilitation Services Act of 2003 HR 1902 IH |publisher=Library of Congress |accessdate=August 11, 2012 |archive-date=2004-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041102085331/http://thomas.loc.gov/cgi-bin/query/z?c108:H.R.+1902: |url-status=dead }}</ref><ref name="ssdiqualify.org">{{cite web |title=Defining the Boundaries of Low Vision Patients |url=http://www.ssdiqualify.org/defining-boundaries-low-vision-patients/ |publisher=ssdiqualify.org |accessdate=Jan 22, 2014 |archive-date=2014-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140127023130/http://www.ssdiqualify.org/defining-boundaries-low-vision-patients/ |url-status=dead }}</ref> ====കേൾവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ==== ====രുചി, ഘ്രാണത എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ==== ====സമതുലനാവസ്ഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ==== ====സംവേദന പരമായ പരിമിതികൾ==== ===ബുദ്ധിപരമായ വൈകല്യങ്ങൾ=== ===രോഗാവസ്ഥ=== ===അദൃശ്യ വൈകല്യങ്ങൾ=== ==ചരിത്രം== ==സിദ്ധാന്തങ്ങൾ== ===വൈദ്യശാസ്ത്ര മാതൃക=== ===സാമൂഹ്യ മാതൃക=== ===മറ്റു മാതൃകകൾ=== ==സാമൂഹ്യതലം== ===സാങ്കേതിക ഭാഷ=== ===ദാരിദ്ര്യവും ഭിന്നശേഷിയും=== ===സാഹിത്യം=== ==സാമ്പത്തിക തലം== ==തൊഴിൽ മേഖലയും ഭിന്നശേഷിയും. == ==ആരോഗ്യ തലം== ==വിദ്യാഭ്യാസo== ==ആവാസ വ്യവസ്ഥകളും ഭിന്നശേഷികളും== ==അന്താരാഷ്ട്ര കൺവെൻഷനുകൾ== ===യു എൻ സി ആർ പി ഡി=== ഭിന്നശേഷിയെ സംബന്ധിക്കുന്ന ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര കൺവെൻഷൻ ആണ് [[യു എൻ സി ആർ പി ഡി]]..<ref>{{cite web |url=http://www.un.org/disabilities/default.asp?id=150 |title=ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ എനേബിൾ സൈറ്റ് - എനേബിൾ|accessdate=2014-09-21 |publisher=http://www.un.org/}}</ref> 2006 ഡിസംബർ 13 നാണ് ഇത് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത്. 2008 മെയ് മൂന്നാം തീയതി ഉടമ്പടി പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പിട്ടത് 158 ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളാണ്. ഇതിൽ 150 എണ്ണം ഉടമ്പടിയുടെ നിയമാവലികൾക്ക് വിധേയരാണെന്ന് (state parties) സമ്മതിച്ചു.<ref>{{cite web |url=https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=iv-15&chapter=4&lang=en |title=ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ഉടമ്പടി സമാഹാരം|accessdate=2014-09-21 |publisher=https://treaties.un.org}}</ref>. ==നയങ്ങൾ,നിയമങ്ങൾ, ഭരണനിർവ്വഹണ രൂപങ്ങൾ== ==ഭിന്നശേഷിയുടെ ജനസംഖ്യാവിതരണം== ==ഭിന്നശേഷിയുടെ പരിപാലനം== ===സഹായക സാങ്കേതികത=== ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== [[വർഗ്ഗം:ഭിന്നശേഷി]] 2v8nsiz96yff0wzxaowiv8wvnikx9vx 0 316200 4614801 4015969 2026-04-23T11:32:37Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614801 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ജൂഡ് ആന്തണി ജോസഫ് | image = Jude Anthany Joseph.jpg | image_size = 180px | residence = [[ആലുവ]] | birth_date = {{birth-date and age|df=yes|25 April 1983}} | occupation = [[ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ]] | yearsactive = 2008-Present | nationality = [[ഇന്ത്യ]] | ethinicity = [[മലയാളി]] | citizenship = [[ഇന്ത്യ]] | alma mater = LBS College of Engineering [[കാസർഗോഡ്]] | religion = [[ക്രിസ്ത്യൻ]] | spouse = ഡീയാന ആൻ ജെയിംസ്(February 2015-Present) | children = }} '''ജൂഡ് ആന്റണി ജോസഫ്''' (സിജോ ജോസഫ്) ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാള ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും തിരക്കഥാകൃത്തും നടനുമാണ്. 2014-ൽ [[ഓം ശാന്തി ഓശാന]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ സംവിധാന അരങ്ങേറ്റം, 45-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകളിൽ ജനപ്രിയ അപ്പീലും സൗന്ദര്യാത്മക മൂല്യവുമുള്ള മികച്ച ചിത്രമായി ഇത് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.[[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ആലുവ]] സ്വദേശിയാണ്.<ref>{{cite news|title=Om Shanti Oshana is a Straightforward rom-com, Says Director|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Om-Shanti-Oshana-is-a-Straightforward-rom-com-Says-Director/2014/02/06/article2040367.ece#.Uv93ZPsrlz4|publisher=Times of India|access-date=2022-07-08|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501233355/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Om-Shanti-Oshana-is-a-Straightforward-rom-com-Says-Director/2014/02/06/article2040367.ece#.Uv93ZPsrlz4|url-status=dead}}</ref> ==വ്യക്തിജീവിതം== [[ഇൻഫോസിസ്|ഇൻഫോസിസിൽ]] സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എഞ്ചിനിയറായി കുറച്ച് കാലം ജോലി ചെയ്തു (2006-2009). നടൻ [[നിവിൻ പോളി]]യുമായി അടുത്ത സൗഹൃദം.<ref>http://www.mangalam.com/cinema/latest-news/267921{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 14 ഫെബ്രുവരി 2015 ഡയാന ആൻ ജെയിംസിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref>{{cite web|title=ജൂഡ് ആന്റണി ജോസഫ് വിവാഹിതനായി|url=http://malayalam.filmibeat.com/news/jude-antony-joseph-gets-married-022191.html|accessdate=2015 ഓഗസ്റ്റ് 11}}</ref><ref>{{cite news|last=Pillai|first=Radhika C.|title=I am officially Jude Anthany Joseph!|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/I-am-officially-Jude-Anthany-Joseph/articleshow/45382846.cms|accessdate=1 February 2018|work=[[The Times of India]]|date=5 December 2014}}</ref><ref>{{cite news|title=Jude Anthany gets married|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Jude-Anthany-gets-married/articleshow/46243447.cms|work=[[The Times of India]]}}</ref> 2017 ഏപ്രിലിൽ വനിതാ മേയറെ അസഭ്യം പറഞ്ഞതിന് ജൂഡ് അറസ്റ്റിലായി. പിന്നീട് ജാമ്യത്തിൽ വിട്ടു.<ref>{{Cite web|date=2017-04-06|title=Malayalam director Jude Anthany Joseph arrested for verbally abusing mayor|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/malayalam-director-jude-anthany-joseph-arrested-for-verbally-abusing-mayor-nivin-pauly-4602157/|access-date=2022-01-23|website=The Indian Express|language=en}}</ref>പിന്നീട് 2017 ഡിസംബറിൽ, ഒരു ജനപ്രിയ വനിതാ അഭിനേതാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള സ്ത്രീവിരുദ്ധ ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റിന് അദ്ദേഹത്തിന് വ്യാപകമായ വിമർശനം ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|title='Kasaba' misogyny row: Parvathy gives it back to Malayalam director Jude Anthany Joseph|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2017/dec/19/kasaba-misogyny-row-parvathy-gives-it-back-to-malayalam-director-jude-anthany-joseph-1731372.html|access-date=2022-01-23|website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web|date=2017-12-18|title=You don't mess with Parvathy: Director Jude Anthany trolls actor, gets slammed in style|url=https://www.thenewsminute.com/article/you-dont-mess-parvathy-director-jude-anthany-trolls-actor-gets-slammed-style-73360|access-date=2022-01-23|website=The News Minute|language=en}}</ref> ==ചലച്ചിത്രലോകത്തിൽ== ഭാവന മീഡിയ വിഷനിന്റെ ബാനറിൽ [[ദീപു കരുണാകരൻ]] സംവിധാനം ചെയ്തു 2008-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ക്രേസി ഗോപാലൻ]] എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ സഹസംവിധായകനായി രംഗപ്രവേശനം. 2014-ൽ [[ഓം ശാന്തി ഓശാന]]യുടെ തിരക്കഥയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ചു. 2015-ൽ [[പ്രേമം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രേമം]] സിനിമയിൽ അതിഥിവേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. === സംവിധാനം=== {| class=wikitable |- ! വർഷം!! ചിത്രം!! കുറിപ്പ് |- | 2014 || ''[[Ohm Shanthi Oshaana|ഓം ശാന്തി ഓശാന]]'' || [[Midhun Manuel Thomas|മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസിനൊപ്പം]] രചനയിലും പങ്കാളി |- | 2016 || ''[[ഒരു മുത്തശ്ശി ഗദ]]'' || രചനയും നിർവഹിച്ചു |- | 2021 || ''[[സാറാസ് ]]'' || [[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]]യിലൂടെ O.T.T റിലീസ് |- | 2023 || ''[[2018 (ചലച്ചിത്രം)|2018]]'' || |- |} === അഭിനയം=== {| class=wikitable |- ! വർഷം!! ചിത്രം!! കഥാപാത്രം!! കുറിപ്പ് |- | 2015 || ''[[പ്രേമം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രേമം]]'' || ഡോളീ ഡിക്രൂസ് || ചെറിയ വേഷം |- | 2016 ||''[[ആക്ഷൻ ഹീറോ ബിജു]]''|| ഷിന്റോ || ചെറിയ വേഷം |- | 2016 ||''[[വേട്ട]]''|| സംവിധായകൻ|| ചെറിയ വേഷം |- |2016 ||''[[ഒരു മുത്തശ്ശി ഗദ]]''|| യുവ ജനാർദ്ദന കുറുപ്പ് / ബ്രില്ലി || ചെറിയ വേഷം |- |2016 ||''[[തോപ്പിൽ ജോപ്പൻ]]''|| തോമസുകുട്ടി|| |- |2017||''[[വെളിപാടിന്റെ പുസ്തകം]]''|| വിജ്ഞാനകോശം|| |- |2017|| ''[[പോക്കിരി സൈമൺ]]''||തടവുകാരൻ||Cameo |- |2018|| ''[[സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ് (ചലച്ചിത്രം)|സ്ട്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ്]]'' || പീയൂഷ്|| |- |2018|| ''[[ഒരു കുട്ടനാടൻ ബ്ലോഗ് (ചലച്ചിത്രം)|ഒരു കുട്ടനാറ്റൻ ബ്ലോഗ്]]'' || പ്രകാശൻ|| |- |2018|| ''[[കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണി (2018 ചലച്ചിത്രം)|കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണി]]'' ||ബ്രാഹ്മണൻ|| |- |2019 ||''[[ലവ് ആക്ഷൻ ഡ്രാമ]]'' ||ഷിനോജ്|| |- |2019|| ''മനോഹരം'' ||സുധീന്ദ്രൻ|| |- |} ===ടെലിവിഷൻ=== {| class=wikitable |- ! വർഷം!! ചിത്രം!! കഥാപാത്രം!! ചാനൽ |- |2018–2019||ഡാൻസ് കേരള ഡാൻസ്||വിധികർത്താവ്||[[സീ കേരളം]] |} ===ഷോർട്ട്ഫിലിമുകൾ=== {| class=wikitable |- ! വർഷം!! തലക്കെട്ട് !! സംവിധായകൻ !! കുറിപ്പുകൾ |- |2014||നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രാജകുമാരൻ|| സ്വയം || മമ്മൂട്ടിയുടെ ജീവചരിത്രം |- |2014||യെല്ലോ പെൻ || സ്വയം | |- |2020||മറ്റൊരു കടവിൽ കുളിസീൻ 2|| രാഹുൽ കെ ഷാജി || പ്രധാന നടൻ, കുളിസീൻ ഷോർട്ട്ഫിലിമിന്റെ തുടർച്ച |} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{facebook|judeanthanyjoseph}} * {{IMDb name|id=6272974}} ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] gfn0d11ltwrxzipetsticjk432ko241 0 316585 4614739 2684689 2026-04-23T01:31:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614739 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Archipelago of Gothenburg}}[[പ്രമാണം:Archipelago of Gothenburg 01.jpg|ലഘുചിത്രം|ഗോഥൻബർഗ് ദക്ഷിണ ദ്വീപുസമൂഹം]] ദക്ഷിണ സ്വീഡനിലെ [[ഗോഥൻബർഗ്]] എന്ന സ്ഥലത്തിനടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ദ്വീപുകളുടെ സമൂഹമാണ് '''ഗോഥൻബർഗ് ദ്വീപുസമുച്ചയം'''. ഇവയെ ഉത്തര ഗോഥൻബർഗ് ദ്വീപുസമുച്ചയമെന്നും ദക്ഷിണ ഗോഥൻബർഗ് ദ്വീപുസമുച്ചയമെന്നും രണ്ടായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഉത്തര ദ്വീപുസമുച്ചയം വാസ്റ്റർഗോഡ്ലാൻഡ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ കീഴിലുള്ള ഭരണപ്രദേശവും, ദക്ഷിണ ദ്വീപുസമുച്ചയം ഗോഥൻബർഗ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ കീഴിലുള്ള പ്രദേശവുമാണ്. ദ്വീപുസമുച്ചയങ്ങളിലേക്ക് ഗതാഗതസൗകര്യത്തിനായി ഫെറികളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ചില ദ്വീപുകൾ പാലങ്ങൾ വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ==ദക്ഷിണ ദ്വീപുസമൂഹം== ജോർക്കോ, ഫോട്ടോ, ഗ്രോട്ടോ,ഹൈപ്പെൻ, ഹോണോ, കൽസുന്ദ്, റോറൊ, ഒക്രോ എന്നിവയാണ് ഉത്തര ഗോഥൻബർഗ് ദ്വീപുസമൂഹത്തിലെ പ്രധാന ദ്വീപുകൾ. == ഉത്തര ദ്വീപുസമൂഹം== ഗോഥൻബർഗ് എന്ന സ്വീഡനിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരത്തിന്റെ തീരത്താണ് ദക്ഷിണ ദ്വീപുസമൂഹം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇവിടെ 5,000 ത്തോളം സ്ഥിരതാമസക്കാരും 6000-ത്തോളം ഉഷ്ണകാല നിവാസികളുമുണ്ട്. ഇവിടെ കാറുകളില്ല. യാത്രക്കാർ സൈക്കിളുകളും, മോപ്പെഡുകളും, ഇലക്ട്രിക് കാറുകളും, ഫെറികളുമാണ് ഗതാഗതത്തിനുവേണ്ടി ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഗോട്ടാ ആൽവ് നദിയുടെ അഴിമുഖം ഇവിടെയുണ്ട്. കൊസോ എന്ന ചെറുദ്വീപിൽ വാഹനങ്ങൾ ഇല്ല. ചെറിയ സഞ്ചാരപാതകളാണ് ഈ ദ്വീപിന്റെ പ്രത്യേകത. ഡോൺസോ എന്നത് ഗോഥൻബർഗിലെ പ്രധാന മീൻപിടുത്ത-കപ്പൽവ്യവഹാര കേന്ദ്രമാണ്. വാർഗോ എന്ന ദ്വീപ് അനേകം പറവകളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമാണ്. ==പുറത്തേക്കുള്ള കണികൾ== {{reflist}} * [http://www.snerpa.is/net/forn/orvar.htm ''Hið íslenzka Biblíufélag (The Icelandic Bible Society):'' «Örvar-Odds saga»]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ''(original text in Old Norse)'' *[http://www.snerpa.is/net/forn/bosa.htm ''Hið íslenzka Biblíufélag:'' «Bósa saga ok Herrauðs»] ''(Old Norse)'' *[http://www.snerpa.is/net/forn/thorstei.htm ''Hið íslenzka Biblíufélag:'' «Þorsteins saga Víkingssonar»] ''(Old Norse)'' [[വർഗ്ഗം:സ്വീഡൻ]] iln5z3ilvjqvhtzgzv7h4p2whw7oj8a 0 320632 4614730 3796750 2026-04-22T23:19:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614730 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Open access}} [[പ്രമാണം:Open_Access_logo_PLoS_white.svg|thumb|234x234px|[[Public Library of Science|പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ഓഫ് സയൻസ്]] രൂപകല്പന ചെയ്ത ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് ലോഗോ. ഔദ്യോഗികമായി ഒരു ലോഗോ ഇല്ലെങ്കിലും ഈ ആശയം കുറിക്കുന്ന പല ലോഗോകൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗത്തിലുണ്ട്.]] [[പ്രമാണം:PhD_Comics_Open_Access_Week_2012.ogv|right|thumb| സ്വതന്ത്ര ലഭ്യതയെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കുന്ന വീഡിയോ]] [[പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ]] തടസ്സങ്ങളേതുമില്ലാതെ വായനയ്ക്കും സ്വതന്ത്ര ഉപയോഗത്തിനുമായി ലഭ്യമാക്കുന്നതിനേയാണ് '''സ്വതന്ത്ര ലഭ്യത''' അഥവാ '''ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് '''എന്നതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിയ്ക്കുന്നത്. [[വിദഗ്ദ്ധ നിരൂപണം]] ചെയ്തോ അല്ലാതെയോ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന കല, സാഹിത്യ, ശാസ്ത്ര സൃഷ്ടികളും ഇതിന്റെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു[[Academic journal|പ്രബന്ധങ്ങൾ]],  തീസീസുകൾ<ref>{{cite journal|last=Schöpfel|first=Joachim|author2=Prost, Hélène|title=Degrees of secrecy in an open environment. The case of electronic theses and dissertations|journal=ESSACHESS – Journal for Communication Studies|year=2013|volume=6|issue=2|url=http://www.essachess.com/index.php/jcs/article/view/214|issn=1775-352X|archive-date=2014-01-01|access-date=2015-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140101042356/http://www.essachess.com/index.php/jcs/article/view/214|url-status=dead}}</ref> ,  <ref name="earlham.edu">Suber, Peter. [http://www.earlham.edu/~peters/fos/overview.htm "Open Access Overview"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070519103647/http://www.earlham.edu/~peters/fos/overview.htm |date=2007-05-19 }}. Earlham.edu. Retrieved on 2011-12-03.</ref> ഗവേഷണഫലങ്ങളുടെ ലഭ്യതയുടെ തരമനുസരിച്ച് പൊതുവിൽ ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് [[ഗ്രാറ്റിസ് - ലിബ്രേ അന്തരം|രണ്ടുവിധമുണ്ട്]]. ഓൺലൈൻ ലഭ്യത മാത്രം ഉറപ്പാകുന്ന '''''ഗ്രാറ്റിസ്''', അതു പുനരുപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള ''അവകാശങ്ങളും കൂടി നൽകുന്ന '''ലിബ്രേ '''എന്നിവയാണവ <ref name="Gratis and Libre Open Access">Suber, Peter. 2008.[http://www.arl.org/sparc/publications/articles/gratisandlibre.shtml "Gratis and Libre Open Access"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130329145205/http://www.arl.org/sparc/publications/articles/gratisandlibre.shtml |date=2013-03-29 }}. Arl.org. Retrieved on 2011-12-03.</ref>. ഈ അധിക അവകാശങ്ങൾ [[ക്രിയേറ്റീവ് കോമൺസ്]] ലൈസൻസിങ്ങ് <ref name="Suber 2012 68–69">{{harvnb|Suber|2012|pp=68–69}}</ref>വഴിയാണ് സാധാരണഗതിയിൽ ഉറപ്പു വരുത്തുക. ബെർലിനിലെ ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് പ്രസ്താവത്തിലെ നിർവ്വചങ്ങളുമായി ഒത്തുപോകുന്നത് ലിബ്രേ ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് രീതിയാണ്. ഗവേഷകർക്ക് തങ്ങളുടെ കണ്ടെത്തലുകളുടെ തുറന്ന ലഭ്യത പലവിധത്തിൽ ഉറപ്പാക്കാം. ഒന്ന്, ഏവർക്കും പ്രാപ്യമായ ഏതെങ്കിലും ഓൺലൈൻ [[Institutional repository|ശേഖരണിയിൽ]] തങ്ങളുടെ ഗവേഷണപ്രബന്ധം നിക്ഷേപിക്കുക. ഇതിനെ 'ഗ്രീൻ ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ്' എന്നു പറയുന്നു. മറ്റൊന്ന് ഒരു ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് ജേണലിൽ തങ്ങളുടെ പ്രബന്ധം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക. ഇതിനെ 'സുവർണ്ണ ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ്' എന്നു പറയുന്നു<ref>Jeffery, Keith G. 2006. [http://www.ercim.eu/publication/Ercim_News/enw64/jeffery.html "Open Access: An Introduction"]. Ercim News, 64, January 2006. Retrieved on 2011-12-03.</ref> . [[Hybrid open access journal|സമ്മിശ്ര ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ്]] എന്ന മറ്റൊരു രീതിയുണ്ട്. ഇവിടെ ഗവേഷണപ്രബന്ധങ്ങൾക്ക് സമ്പൂർണ്ണമായി  ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് ലഭിക്കണമെങ്കിൽ പ്രബന്ധരചയിതാക്കൾ(ഗവേഷണ സ്പോൺസർ) പബ്ലിഷർക്ക് ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് ഫീസ് നൽകേണ്ടതുണ്ട്.<ref name="Suber2012">{{harvnb|Suber|2012|p=140}}</ref> [[വേൾഡ് വൈഡ് വെബ്|ഇന്റർനെറ്റിന്റെ]] വ്യാപനവും അതുവഴി അധികചെലവേതുമില്ലാതെ അറിവ് ലഭ്യമാക്കാമെന്ന സാധ്യതയുമാണ് ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഊർജ്ജം പകർന്നത്. പ്രാപ്യാനുമതി തുറന്നു നൽകാത്ത ജേണലുകൾ അവരുടെ പ്രസിദ്ധീകരണച്ചലവ് വരിസംഖ്യ വഴി ഉപയോക്താക്കളിൽ നിന്നും ഈടാക്കുന്നു. ഈ പ്രസാധകരുടെ വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്നും ഗവേഷണപ്രബന്ധങ്ങൾ ഓരോ തവണ വായിക്കുവാനും തുക നൽകേണ്ടുന്ന അവസ്ഥയുമുണ്ട്. പ്രസാധനത്തിന് ഒരു നിശ്ചിക കാലപരിധിക്ക് ശേഷം അവ ലഭ്യമാക്കുന്ന ജേണലുകളും ഉണ്ട്.ഗവേഷണഫലങ്ങൾ ഏവർക്കും ലഭ്യമാക്കുന്നതിന്റെ ചെലവ്, അവയുടെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഇവയൊക്കെ പരക്കെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന വിഷയങ്ങളാണ്. == നിർവചനങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Peter_Suber_at_BOAI-10.ogv|thumb|[[Budapest Open Access Initiative|ബുഡാപെസ്റ്റ് ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് സംരംഭത്തിന്റെ]] പത്താം വാർഷികത്തിൽ പീറ്റർ സുബർ.]] ഗവേഷണഫലങ്ങളുടെ തുറന്ന ലഭ്യതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 'ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ്' എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങുന്നത് 2000-ാമാണ്ടോടു കൂടിയാണ്. അതിനു മുമ്പു 1970കൾ മുതൽ തന്നെ ഗവേഷണഫലങ്ങളുടെ ഓൺലൈൻ ശേഖരിണികൾ പലതും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു.  ബുഡാപെസ്റ്റിൽ 2002 ഫെബ്രുവരിമാസത്തിൽ നടന്ന 'ഓപ്പൺ ആക്സസ് സംരംഭം', 2003 ജൂണിൽ ബെതെസ്ദയിലും 2003 ഒക്ടോബറിൽ ബെർലിനിലും നടന്ന 'ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ്  പ്രസ്താവങ്ങൾ', ഇവയിലൂടെ ഒക്കയാണ് ഈ പദവും അതിന്റെ അർത്ഥതലങ്ങളും പരക്കെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടു തുടങ്ങുന്നത്<ref name="Suber statements">{{harvnb|Suber|2012|pp=7–8}}</ref> . ഈ സമ്മേളനങ്ങളിൽ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്ന 'ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ്' നിർവചനത്തിന്റെ സംഗ്രഹം: "ഉപയോക്താക്കൾക്ക് വായിക്കാനും, ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാനും, വിതരണം ചെയ്യാനും, തെരയാനും, സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളിൽ ഡാറ്റയായി പുനരുപയോഗിക്കാനും, നിയമാനുസൃതമായ മറ്റെന്ത് ആവശ്യങ്ങൾക്കുമായി ഉപയോഗിക്കുവാനും ഏതെങ്കിലും വിധത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക നിയമ തടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാതെ ലഭ്യമാക്കുന്ന (ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോഗിക്കുനതിഉള്ള ചെലവല്ലാതെ) ഗവേഷണങ്ങളേയും അവയുടെ ഫലങ്ങളേയുമാണ് ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് പ്രകാശനത്തിലൂടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. പുനരുപയോഗിക്കാനും വിതരണം ചെയ്യാനും ഉള്ള നിബന്ധന മൂലഗവേഷണങ്ങൾക്കുള്ള അവലംബത്തോടുകൂടി കടപ്പാടു നൽകണമെന്നതുമാത്രമാണ്." == പ്രചോദനം == ഇന്റർനെറ്റിന്റെ വ്യാപനവും അതുവഴി അധികചെലവേതുമില്ലാതെ അറിവ് ലഭ്യമാക്കാമെന്ന സാധ്യതയുമാണ് ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഊർജ്ജം പകർന്നത്. പൊതുജനങ്ങളുടെ/ സർക്കാരിന്റെ ധനസഹായത്തോടെ നടത്തുന്ന ഗവേഷണങ്ങളും അവയുടെ ഫലങ്ങളും ഉയർന്ന ധനസ്ഥിതിയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾക്കു മാത്രം ലഭ്യമാവുകയും മറ്റുള്ളവർക്ക് ആ അറിവ് അപ്രാപ്യമാവുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥാവിശേഷത്തെയാണ് ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ് പ്രസ്ഥാനം നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്<ref name="Suber29-43">{{harvnb|Suber|2012|pp=29–43}}</ref>. == വളർച്ച == 1993 മുതൽ 2011 വരെയുള്ള കാലത്ത് 'സുവർണ്ണ ഓപ്പൺ ആക്സസ്സ്' ജേണലുകളുടെ എണ്ണത്തിലും പ്രബന്ധങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലും വലിയ വളർച്ച ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെന്ന് 2013ൽ നടന്ന  പഠനം തെളിയിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal | last1 = Laakso | first1 = M. | last2 = Welling | first2 = P. | last3 = Bukvova | first3 = H. | last4 = Nyman | first4 = L. | last5 = Björk | first5 = B. C. | last6 = Hedlund | first6 = T. | editor1-last = Hermes-Lima | editor1-first = Marcelo | title = The Development of Open Access Journal Publishing from 1993 to 2009 | doi = 10.1371/journal.pone.0020961 | journal = PLoS ONE | volume = 6 | issue = 6 | pages = e20961 | year = 2011 | pmid = 21695139| pmc =3113847 }}</ref> ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:ഗവേഷണം]] [[വർഗ്ഗം:പകർപ്പവകാശ അനുബന്ധങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്രപ്രസാധനം]] suibzjik9sw67vfhawt9rxqynkypwjm 0 324681 4614751 3714196 2026-04-23T05:03:37Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614751 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Chittorgarh Fort}} {{Infobox Military Structure |partof = [[ചിറ്റൂർഗഢ് ]] |location = [[രാജസ്ഥാൻ]], [[ഇന്ത്യ]] |image = |caption = '''ചിറ്റൂർഗഢ് കോട്ട''' |map_type = Rajasthan |latitude = 24.8863 |longitude = 74.647 |map_size = 300 |map_caption = |garrison = |current_commander = |commanders = |occupants = [[Maurya dynasty]], [[Bappa Rawal]], [[Maharana Hammir|Hammir Singh]], [[Rana Sanga]], [[Rana Kumbha]] and [[Udai Singh II]] |battles = [[Mewar]] [[King]]s against [[Allauddin Khilji]] in 1303 AD, [[Bahadur Shah of Gujarat|Bahadur Shah]], [[Sultan of Gujarat]] in 1535 AD and [[Emperor Akbar]] in 1568 AD |events = |image2 = |caption2 = |footnotes = {{designation list | embed=yes | designation1 = WHS | designation1_partof = Hill Forts of Rajasthan | designation1_date = [[List of World Heritage Sites by year of inscription#2013 (36th session)|2013]] <small>(36th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_type = Cultural | designation1_criteria = ii, iii | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/247 247] | designation1_free1name = State Party | designation1_free1value = India | designation1_free2name = Region | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in Asia|South Asia]] }} }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു കോട്ടയാണ് '''ചിറ്റൂർഗഢ് കോട്ട''' ([[ഹിന്ദി]]/[[രാജസ്ഥാനി ഭാഷ|രാജസ്ഥാനി]]: '''ചിത്തൗഡ് ദുർഗ്'''). [[യുനെസ്കോ|യുനെസ്‌കോ]]യുടെ [[ലോക പൈതൃകപദവി|ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ]] സ്ഥാനം പിടിച്ച ഇത് ഇന്ത്യയിലെ വലിയ കോട്ടകളിൽ ഒന്നാണ്. ചിറ്റൂർ എന്ന പേരിലാണ് ഈ കോട്ട അറിയപ്പെടുന്നത്. രജ്പുത് ഭരണകാലത്തെ രാജസ്ഥാന്റെ ദക്ഷിണ മധ്യ പ്രദേഷത്തുണ്ടായിരുന്ന മേവാഡ് പ്രവിശ്യയുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. തുടക്കത്തിൽ ചിത്താരി രജ്പുത്തിലെ പ്രധാന രാജവംശമായ [[സൂര്യവംശം|സൂര്യവംശ]] ഗോത്രങ്ങളായ ഗുഹിലോത്ത് ഗോത്രവും പിന്നീട് സിസോദിയകളുമാണ് ഇവിടെ ഭരണം നിർവ്വഹിച്ചിരുന്നത്. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ1567ൽ അക്ബർ ചക്രവർത്തി ഈ പ്രദേശം കീഴടക്കുന്നത് വരെ ഈ ഗോത്രങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഭരണം നടത്തിയിരുന്നത്. 1568ലാണ് പൂർണമായും രജ്പുത്തുകൾക്ക് ഇതിന്റെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടമായത്. രാജസ്ഥാനിലെ ബിറാക് നദിയുടെ ഓരത്തായി 180 മീറ്റർ (590.6 അടി) ഉയരത്തിൽ 691.9 ഏക്കർ പരന്നുകിടക്കുന്ന മലയിലാണ് ഈ ചരിത്ര സ്മാരകം. കവാടങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, രണ്ടു പ്രധാന സ്മാരക ഗോപുരങ്ങൾ എന്നിവ അടങ്ങിയതാണ് കോട്ട. <ref name=joe>{{Cite book|author= Joe Bindloss |author2=James Bainbridge |author3=Lindsay Brown |author4=Mark Elliott |author5=Stuart Butler|title= India|accessdate=2009-06-24|pages=124–126|url=http://books.google.com/?id=T7ZHUhSEleYC&pg=PA214&dq=Chittorgarh+Fort|work= Southern Rajasthan History|publisher=Lonely Planet|year=2007|isbn= 978-1-74104-308-2}}</ref><ref name =saigan>{{cite web|url=http://www.saigan.com/heritage/states/rajasthan/chittor.html|title=Indian States and Union Territories|work=Places of Interest in Rajasthan: Chtiiorgarh |accessdate=2009-06-24}}</ref><ref name =udai>{{cite web|url=http://www.udaipur.org.uk/excursions/chittorgarh-fort.html|title=Chittorgarh Fort|accessdate=2009-06-24|archive-date=2020-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200222120609/http://www.udaipur.org.uk/excursions/chittorgarh-fort.html|url-status=dead}}</ref> 15, 16 നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ ഈ കോട്ട മൂന്നു തവണ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1303ൽ അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജി, റാണ രത്തൻ സിങ്ങിനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ സമയത്താണ് ആദ്യ ആക്രമണം. 1533ൽ ഗുജറാത്ത് സുൽത്താൻ ആയിരുന്ന ബഹദുർ ഷാ, ബിക്രംജിത്ത് സിങ്ങിനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ സമയത്തും കോട്ടക്ക് കേടുപാടുകൾ പറ്റി. പിന്നീട് 1567ൽ മഹാറാണാ ഉദയ് സിങ് രണ്ടാമനെ അക്ബർ ചക്രവർത്തി പരാജയപ്പെടുത്തിയ സമയത്തും കോട്ടക്ക് നേരെ ആക്രമണം നടന്നു. 1303ൽ അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജി നടത്തിയ പടയോട്ടത്തിൽ റാണാ രത്തൻ സിങ്ങിന്റെ ഭാര്യ [[റാണി പത്മിനി]] കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. പിന്നീട് 1537ൽ സിസോദിയ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന റാണാ സങ്കയുടെ ഭാര്യ രാജ്ഞി റാണി കർണാവതിയും കൊല്ലപ്പെട്ടു. <ref name=joe/><ref name =saigan/><ref name=inform>{{Cite book|author= Ministry of Information and Broadcasting, India|title= Indian and foreign review|accessdate=2009-06-24|url=http://books.google.com/?id=DqZnAAAAMAAJ&q=Chittorgarh+Fort&dq=Chittorgarh+Fort |pages=25–26|isbn= 0-00-019437-9|publisher= New Delhi : Government of India. Ministry of Information and Broadcasting. Publications Division, 1963-1988.|year= 1985}}</ref> ===ചിത്രസഞ്ചയം=== <center> <gallery> File:A Jaina tower at Chittor.jpg|കീർത്തി സതംഭം - ഒരു പഴയ പടം File:Jaya sthamba Chittor.jpg|വിജയ സ്തംഭം- ഒരു പഴയ പടം File:Chittorgarh 397.jpg|വിജയ സ്തംഭം- ഒരു പുതിയ പടം File:Rana Kumbha Palace, Chittorgarh 37.jpg|കോട്ടയുടെ ശേഷിപ്പുകൾ 1 File:Rajasthan Monument 30.JPG|കോട്ടയുടെ ശേഷിപ്പുകൾ 2 File:Rajasthan Monument 31.JPG|കോട്ടയുടെ ഘടന 1 File:Rajasthan Monument 28.JPG| കോട്ടയുടെ ഘടന2 File:Rajasthan-Chittore_Garh_09.jpg| മീര ക്ഷേത്രം File:Jain_Kirti_Stambha.jpg|കീർത്തി സതംഭം File:Temple de Shanthinath.jpg|കീർത്തി സതംഭം,വിവരങ്ങൾ </gallery> </center> === അവലംബങ്ങൾ=== [[വർഗ്ഗം:രാജസ്ഥാനിലെ കോട്ടകൾ]] drfz3khygcsha1yd5rpunqi58s1y7nb 0 325327 4614764 4109821 2026-04-23T05:30:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614764 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Chittarikkal}} {{Infobox settlement | name = Chittarikkal | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = Town | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | latd = 12.323360 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 75.358340 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Kerala]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Kasaragod district|Kasaragod]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 14278 | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = KL-79 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = Nileshwar | blank2_name_sec1 = Nearest railway station | blank2_info_sec1 = Nileshwar | website = | footnotes = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കാസർകോട് ജില്ല|കാസർകോട് ജില്ലയിലെ]] ഒരു മലയോര പട്ടണമാണ്‌ '''ചിറ്റാരിക്കാൽ'''<ref>http://villagemap.in/kerala/kasaragod/hosdurg/9200.html</ref>. ==ചരിത്രം== പെരുമ്പട്ട [[തേജസ്വിനി പുഴ|തേജസ്വിനി നദീ]] ജെട്ടിയും ചെറുപുഴയും പുളിങ്ങോമും (pulingome) തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മലയോര പാതയോരമാണ്‌ ഈ ഗ്രാമം. തീരദേശ പട്ടണമായ [[നീലേശ്വരം|നീലേശ്വരത്തിനേയും]] [[പശ്ചിമ ഘട്ടം|പശ്ചിമ ഘട്ടത്തിനേയും]] തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്‌ ഇത്.വനങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഈ പ്രദേശം ആദ്യകാല കൃഷി രീതിയായ “പൊനംകൃഷി”യും [[കുരുമുളക്]] കൃഷിയും ചെയ്യുന്നു.കാട്ടിൽ ഉദ്പാദിപ്പിക്കുന്ന കുരുമുളകും മറ്റും തീരദേശത്തേക്ക് കൊണ്ട് പോകാൻ ഈ സ്ഥലമാണ്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ചിറ്റാരി എന്ന വാക്ക് കൊണ്ട് അർഥമാക്കുന്നതെന്തെന്നാൽ കാർഷിക വസ്തുക്കളുടെ ,പ്രതേകിച്ചും [[അരി|അരിയുടെ]] കലവറ എന്നും,കൽ എന്നാൽ പ്രത്യേകം സ്ഥലമെന്നുമാണ്‌. ഈ സ്ഥലം [[മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി|മദ്രാസ് പ്രവശ്യയുടെ]] ആസ്ഥാനമായ മംഗലാപുരത്തിനു കീഴിൽ, ദക്ഷിണ (ഡഖിന) കന്നട ജില്ലയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. ==കുടിയേറ്റം== സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം ഭാഷാ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംസ്ഥാന രൂപീകരണ സമയത്ത് ഈ പ്രദേശം കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയുടെ]] ഭാഗമാവുകയും പിന്നീട് കാസർകോട് ജില്ലയുടെ ഭാഗമാവുകയും ചെയ്തു.സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം കേരളത്തിന്റെ തെക്കൻ ജില്ലകളിൽ നിന്നും (പ്രതേകിച്ചും [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിൽ]] നിന്നും)കാലക്രമേണ [[കുടിയേറ്റം|കുടിയേറ്റങ്ങൾ]] ഉണ്ടായി.കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് കൃഷി ഭൂമി ലഭിക്കുന്നതായിരുന്നു അതിനുള്ള കാരണം.വർഷങ്ങൾ കഴിയും തോറും കൃഷി രീതി മാറുകയും റബർ കൃഷി വ്യാപകമാവുകയും ചെയ്തു.[[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംക്കൂർ]] ഭാഗത്ത് നിന്നും ഈ സമയത്ത് കുടിയേറ്റങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചു.അങ്ങനെ വർഷങ്ങൾ കൂടും തോറും ഈ പ്രദേശം ആകെമൊത്തവും സാമ്പത്തിക വളർച്ചക്ക് സാക്ഷിയായി.ഇന്ന് ആധുനിക സജ്ജീകരണങ്ങളായ റോഡ്,വൈദ്യുതി,വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ,ആശുപത്രികൾ എന്നിവ ഈ പ്രദേശത്ത് ഉണ്ട്. തെക്കൻ ജില്ലകളായ കോട്ടയത്തും [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നും ക്രിസ്ത്യൻ കർഷകരുടെ കുടിയേറ്റത്തോടെയാണ്‌ ചിറ്റാരിക്കൽ വികസനം വർദ്ധിച്ചത്.ഈ കുടിയേറ്റത്തെയാണ്‌ [[മലബാർ കുടിയേറ്റം]] എന്ന് പറയുന്നത്.1950,1970 കാലഘട്ടത്തിലായിരുന്നു മലബാർ കുടിയേറ്റം.1949 ജൂൺ 30ന്‌ ആരംഭിച്ച സെന്റ് തോമസ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളാണ്‌ ചിറ്റാരിക്കലിലെ ആദ്യ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനം.1960 ജൂലൈ 4 ന്‌ ഇത് ഹൈസ്ക്കൂളായി മാറി.ഇന്ന് ചിറ്റരിക്കലിലെ രണ്ട് പ്രശസ്തമായ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്‌ സെന്റ് മേരീസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ഹൈസ്ക്കൂളും സെന്റ് തോമസ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളും.ഇവിടെയുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ട ആശുപത്രിയാണ്‌ ഇലവുങ്കൽ ഹോസ്പ്പിറ്റൽ.ചിറ്റാരിക്കലിലെ പ്രധാന ആരാധനാലയങ്ങളാണ്‌ സെന്റ് തോമസ് ഫൊറോന ചർച്ചും ശിവക്ഷേത്രവും.കാർഷികവിളകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലമാണ്‌ ചിറ്റരിക്കൽ.റബർ,[[നാളികേരം]] എന്നിവയാണ്‌ പ്രധാൻ കാർഷിക വിളകൾ<ref>{{Cite web |url=http://www.touristsafari.com/chittarikkal |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-12-07 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304234359/http://www.touristsafari.com/chittarikkal |url-status=dead }}</ref>. ==സമീപ പട്ടണങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും== *[[കാസറഗോഡ്]](64 കി.മീ) *[[കാഞ്ഞങ്ങാട്]](40 കി.മീ) *[[പയ്യന്നൂർ]](37 കി.മീ) *[[നീലേശ്വരം]](31 കി.മീ), ചെറുപുഴ(6 കി.മീ), വെള്ളരിക്കുണ്ട്(15 കി.മീ), ഭീമനടി(10 കി.മീ), മാലോം(10 കി.മീ), പുളിങ്ങോം(8 കി.മീ), പാലാവയൽ(7 കി.മീ), തയ്യേനി(7 കി.മീ), ചാവറഗിരി(10 കി.മീ) ==സ്ഥാപനങ്ങൾ== * സെന്റ് തോമസ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്ക്കൂൾ * സെന്റ് തോമസ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ * സെന്റ് മേരീസ് ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ഹൈസ്ക്കൂൾ * പ്രൈമറി ഹെൽത്ത് സെന്റർ * സെന്റ് തോമസ് ഫൊറോന ചർച്ച് * കിഴക്കൻകാവ് ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം * ഈസ്റ്റ് എളേരി കോപ്പറേറ്റീവ് ബാങ്ക് * ഉപജില്ലാ വിദ്യാഭ്യാസ ഓഫീസ് * വില്ലേജ് ഓഫീസ് * [[ഫെഡറൽ ബാങ്ക്]] * [[കാനറ ബാങ്ക്]] * [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] ==ഗതാഗതം== ചിറ്റാരിക്കാൽ ടൗണിൽ പഞ്ചായത്ത് ഉടമസ്ഥതയിൽ ബസ് സ്റ്റാൻഡ് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ നിന്നും 4 ദിക്കുകളിലേയ്ക്കും ബസ്സുകൾ ലഭ്യമാണ്. ഈ ഗ്രാമത്തിന് റെയിൽവേ ബന്ധമില്ല. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ [[നീലേശ്വരം|നീലേശ്വരവും]] (31 കി.മീ), [[പയ്യന്നൂർ|പയ്യന്നൂരും]] (40 കി.മീ), [[കാഞ്ഞങ്ങാട്|കാഞ്ഞങ്ങാടുമാണ്]] (39 കി.മീ). ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളങ്ങൾ [[മംഗലാപുരം | മംഗലാപുരംവും]] [[കണ്ണൂർ|കണ്ണൂരും]] ആണ്.<ref>http://www.onefivenine.com/india/pincode/671326</ref>. ==ജനസംഖ്യ== 2001 സെൻസെസ്സ് പ്രകാരം ചിറ്റരിക്കലിലെ ജനസംഖ്യ 14278 ആണ്‌.7000 ആണുങ്ങളും 7278 പെണ്ണുങ്ങളും ഇതിൽ ഉല്പ്പെടുന്നു<ref>2001 sensex report </ref>. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] {{കാസർഗോഡ് ജില്ല}} lu0sfgay5k7cee9xxixr0re3692xh6w 0 333047 4614737 2321071 2026-04-23T01:16:17Z Fotokannan 14472 /* പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ */ 4614737 wikitext text/x-wiki [[സംസ്കൃതഭാഷ|സംസ്കൃതഭാഷയിലുള്ള]] ഒരു [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതരചനയാണ്]] '''വജ്രസൂചി'''. ബ്രാഹ്മണികഹൈന്ദവതയിലെ ജാതിവ്യവസ്ഥയുടെ നിശിതവിമർശനമാണ് ഈ കൃതി. ജാതിവാദത്തെ അത്, [[വേദങ്ങൾ|വേദങ്ങളിലും]] [[മഹാഭാരതം|മഹാഭാരതത്തിലും]] [[മനുസ്മൃതി|മനുസ്മൃതിയിലും]] നിന്നുള്ള ആശയങ്ങളേയും ഉദ്ധരണികളേയും ആശ്രയിച്ചുള്ള ന്യായവാദം കൊണ്ട് തിരസ്കരിച്ച്, മനുഷ്യജാതി ഒന്നാണെന്നു സ്ഥാപിക്കുന്നു. പൊതുവർഷം രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ വിഖ്യാതബുദ്ധചിന്തകനും സംസ്കൃതകവിയുമായ [[അശ്വഘോഷ|അശ്വഘോഷന്റെ]] പേരിലാണ് വജ്രസൂചി ഏറെയും അറിയപ്പെടുന്നതെങ്കിലും അദ്ദേഹമാണ് രചയിതാവെന്ന കാര്യത്തിൽ ഉറപ്പില്ല. ബുദ്ധമതരചനകളുടെ തിബറ്റൻ വ്യാഖ്യാനസംഹിതയായ തെംഗ്യുറിലോ(Tengyur), ചൈനീസ് സഞ്ചാരി ഇത്‌ചിങ്ങ് (I-Tsing) നൽകുന്ന അശ്വഘോഷരചനകളുടെ പട്ടികയിലോ അതില്ല. ധർമ്മകീർത്തിയുടെ രചനയാണതെന്നും പൊതുവർഷം പത്താം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചീനഭാഷയിലേക്കു മൊഴിമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടെന്നും ത്രിപീടകത്തിന്റെ ചീനഭാഷ്യം പറയുന്നു. ജാതിവാദത്തെ വിമർശിക്കാൻ വജ്രസൂചി ഉപയോഗിക്കുന്നത് വേദേതിഹാസങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ന്യായങ്ങളാണെങ്കിലും ചതുർവേദങ്ങളുടെ തിരസ്കാരമെന്നാണ് ത്രിപീടകം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.<ref>JK Nariman: Literary History of Sanskrit Buddhism: From Winternitz, Sylvain Levi, Huber(പുറങ്ങൾ 38-39)</ref> ==ഉള്ളടക്കം== മഞ്ജുഘോഷൻ എന്ന ഗുരുവിനെ ജഗൽഗുരുവെന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചു വാഗ്ചേതസ്സുകൊണ്ട് വന്ദിച്ചാണ് വജ്രസൂചി തുടങ്ങുന്നത്:- "ജഗൽഗുരും മഞ്ജുഘോഷം<br /> നത്വാ വാക്‌കായ ചേതസ്സ<br /> അശ്വഘോഷോ വജ്രസൂചീം<br /> സൂത്രയാമി യഥാമതം" വേദങ്ങളും സ്മൃതികളും ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളും പ്രമാണമായിരിക്കുന്നതിനാൽ, അവയുടെ അംഗീകാരമില്ലാത്ത ജാതിഭേദത്തിനു പ്രാമാണികതയില്ലെന്നാണ് തന്റെ മതമെന്ന് തുടർന്ന് ഗ്രന്ഥകാരൻ പറയുന്നു:- "വേദാഃ പ്രമാണം സ്മൃതയഃ പ്രമാണം<br /> ധർമ്മാർത്ഥയുക്തം വചനം പ്രമാണം<br /> യസ്യ പ്രമാണം ന ഭവേത് പ്രമാണം<br /> കസ്തസ്യ കുര്യാദ് വചനം പ്രമാണം." തുടർന്ന് ഗ്രന്ഥകാരൻ ബ്രാഹ്മണ്യമെന്നത്, ജീവതത്ത്വം, ജാതി, ശരീരം, ജ്ഞാനം, ആചാരം, കർമ്മം, വേദം ഇവയിലേതെങ്കിലും ആകാൻ വഴിയുണ്ടോയെന്ന് വേദേതിഹാസസ്മൃതികളെ മുൻനിർത്തി അന്വേഷിച്ച്, ഇല്ലെന്നു സ്ഥാപിക്കുന്നു.<ref name ="rk">മലയാളവും ഹെർമ്മൻ ഗുണ്ടർട്ടും, സംശോധകൻ - ഡോ.സ്കറിയ സക്കറിയ(പുറങ്ങൾ 727-34), ദേശമംഗലം രാമകൃഷ്ണന്റെ പ്രബന്ധം</ref><ref>Pokala Lakshmi Narasu - "The Essence of Buddhism" (പുറങ്ങൾ 79-82)</ref> ==മലയാളത്തിൽ== പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, ജർമ്മൻ വേദപ്രചാരനും ശബ്ദകോശകാരനുമായ [[ഹെർമ്മൻ ഗുണ്ടർട്ട്]] [[മലയാളം|മലയാളത്തിൽ]] ഇതിനു പരിഭാഷയെഴുതി. ആ പരിഭാഷയുടെ രണ്ടു പതിപ്പുകൾ ക്രൈസ്തവവീക്ഷണത്തിലുള്ള ഒരനുബന്ധം ചേർത്ത് തലശേരിയിലെ ബാസൽമിഷൻ അച്ചടിശാലയിൽ കല്ലച്ചിൽ അച്ചടിച്ച്, 1851-ലും 1853-ലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref>ആൽബ്രഷ്ട് ഫ്രൻസ്, സ്കറിയ സക്കറിയ: "ഡോക്ടർ ഹെർമ്മൻ ഗുണ്ടർട്ട്: പറുദീസായിലെ ഭാഷാപണ്ഡിതൻ"</ref><ref name ="rk"/> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [https://gpura.org/item/1992-vajrasoochi-gundert-scaria-zacharia 1992 - വജ്രസൂചി (പതിനെട്ടു കൃതികൾ)] [[വർഗ്ഗം:ബുദ്ധമതഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] 51m5qbd1k5al6lah49mg94qh8uppmvz 0 356209 4614647 4134144 2026-04-22T13:48:02Z Artanisen 118176 /* ഭൂമിശാസ്ത്രം */ Gulf of Thailand in its region.svg 4614647 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gulf of Thailand}} {{Infobox body of water | name = Gulf of Thailand | other_name = Gulf of Siam | image = Gulf of Thailand.svg | caption = Location of the gulf | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = [[Southeast Asia]] | coords = {{Coord|09|30|N|102|00|E|type:waterbody_scale:5000000|display=title,inline}} | type = Gulf | inflow = [[South China Sea]] | outflow = | catchment = | basin_countries = | length_km = | min-width_km = | width_ref = | area_km2 = 320000 | depth_m = 58 | max-depth_m = 85 }} താരതമ്യേന ആഴംകുറഞ്ഞ ഒരു ചെറിയ ഉൾക്കടൽ ആണ് '''തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടൽ'''.<ref>{{cite web |url=http://www.marineregions.org/gazetteer.php?p=browser&id=4331#ct |title=Marine Gazetteer browser |publisher=Marineregions org |date= |accessdate=June 6, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/thailand-gulf-of |title=Thailand, Gulf of |publisher=Oxford University Press |date= |accessdate=June 6, 2016 |archive-date=2016-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160804114629/http://www.oxforddictionaries.com/definition/english/thailand-gulf-of |url-status=dead }}</ref> '''ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‌ലാന്റ് (Gulf of Thailand)''', '''ഗൾഫ് ഓഫ് സാം-സിയാം (സ്യാം) (Gulf of Siam)''' എന്നീ പേരുകളിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ദക്ഷിണ ചൈനയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തായും ആർക്കിപിലാജിക് സമുദ്രത്തിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗത്തായും [[ശാന്തസമുദ്രം|പസഫിക് സമുദ്രത്തിന്റെ]] പടിഞ്ഞാറാണ് തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 800 കിലോമീറ്റർ (497 മൈൽ) നീളവും 560 കിലോമീറ്റർ (348 മൈൽ) വീതിയുമാണ് തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്. 320,000 ചതുരശ്ര കിലേമീറ്റർ (123,553 ചതുരശ്ര മൈൽ) പരന്നുകിടക്കുന്ന ഈ ഉൾക്കടൽ [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലാന്റിനെ]] അതിന്റെ വടക്കും, പടിഞ്ഞാറും തെക്കുപടിഞ്ഞാറും വലയം ചെയ്തുകിടക്കുകയാണ്. [[കംബോഡിയ|കമ്പോഡിയയുടെയും]] [[വിയറ്റ്നാം|വിയറ്റനാമിന്റെയും]] വടക്കുകിഴക്കായും ഉൾക്കടലിന്റെ തെക്കുകിഴക്കായി സൗത്ത് ചൈന കടലുമാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.marineregions.org/gazetteer.php?p=details&id=4334 |title=Marine Gazetteer Placedetails - Gulf of Thailand |publisher=Marineregions org |date= |accessdate=June 6, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.deepseawaters.com/Gulf_of_Thailand.htm |title=Gulf of Thailand |publisher=Deepseawaters.com |date= |accessdate=June 7, 2016}}</ref> ==പേരിന് പിന്നിൽ== ആധുനിക [[തായ്ഭാഷ|തായ് ഭാഷയിൽ]] ഗൾഫ് (ഉൾക്കടൽ) എന്നതിന് ''Ao Thai'' ({{lang-th|อ่าวไทย}}, {{IPA-th|ʔàːw tʰāj||Th-Gulf_of_Thailand.ogg}}, "Thai Gulf") എന്നാണ് പറയുന്നത്. ലോകത്തിലെ സമുദ്രങ്ങളിലെയും ജലപാതകളിലേയും ജലഗതാഗതത്തിന് ആവശ്യമായ വെള്ളത്തിന്റെ അളവ് ശരിയായ രീതിയിൽ കണക്കാക്കുകയും സമുദ്രങ്ങളുടെ മാപ്പുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യം മുൻനിർത്തി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആഗോള സംഘടനയായ ഇന്റർനാഷണൽ ഹൈഡ്രോഗ്രാഫിക് ഓർഗനൈസേഷൻ (ഐഎച്ച്ഒ) ആണ് തായ് ഉൾക്കടലിന് ഗൾഫ് ഓഫ് തായ്‌ലാന്റ് എന്ന ഔദ്യാഗികമായി പേര് നൽകിയത്. <ref name=iho>{{cite web |url=http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |title=Limits of Oceans and Seas |edition=3 |year=1953 |publisher=International Hydrographic Organization |p=23 |accessdate=7 February 2010 |archive-date=2011-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |url-status=dead }}</ref> മലായ് ഭാഷയിലും ഖ്‌മെർ ഭാഷയിലും തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ പേര് ഗൾഫ് ഓഫ് സിയാം "Gulf of Siam", Teluk Siam (തെലുക് സിയാം) എന്നാണ്. കൂടാതെ ഖ്‌മെർ ഭാഷയിൽ ''അഉ സിയാം'' {{lang-km| ឈូងសមុទ្រសៀម}}'', Chhoung Samut Siem'', എന്നാാണ്. തായ് ഭാഷയിൽ ആഓ സയാം എന്നുമാണ്. ''Ao Sayam'' ({{lang-th|อ่าวสยาม}}).<ref>{{cite journal | script-title=th:ระยะทางเสด็จฯ ประพาสชายทะเลอ่าวสยาม พ.ศ. 2470 | trans_title=A report on the royal travel through the Gulf of Siam, 1927| url = http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2470/D/513_2.PDF | work= [[Royal Thai Government Gazette]] | issue = D | volume = 88 | date = 1927-05-22 | page = 44 | accessdate = 2014-03-08 | location=Bangkok | publisher=Cabinet Secretariat | language = th | format = pdf}}</ref> എന്നും അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പോർച്ചുഗീസ് പര്യവേക്ഷകർ യൂറോപ്യൻ വേൾഡ് മാപ്പിൽ നിന്ന് ഫാന്റം ഡ്രാഗൺ ടാഗുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിന് മുൻപ് നവോത്ഥാന കാലത്ത് ചാർട്ടുകളും ഭൂഗോളപടങ്ങളും വരച്ചിരുന്നവരും ഗ്രീക്കുകാരും റോമൻക്കാരും അറബികളും പേർഷ്യക്കാരും തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിനെ പൊതുവായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നത് ഗ്രേറ്റ് ഗൾഫ് Great Gulf (Latin: Magnus Sinus) എന്നായിരുന്നു. ==ഭൂമിശാസ്ത്രം== [[File:Gulf of Thailand in its region.svg|thumb|right|തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ സ്ഥാനം വ്യക്തമാക്കുന്ന മാപ്‌]] [[കംബോഡിയ]], [[തായ്‌ലാന്റ്]], [[വിയറ്റ്‌നാം]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ അതിർത്തികളാണ് തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടൽ. 304,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് ഈ ഉൾക്കടലിന്റെ മൊത്തം അടിത്തട്ട്.<ref name=Worldfish>{{cite web |last1=Khongchai |first1=Narongsak |last2=Vibunpant |first2=Somchai |last3=Eiamsa-ard |first3=Monton |last4=Supongpan |first4=Mala |title=Preliminary Analysis of Demersal Fish Assemblages in Coastal Waters of the Gulf of Thailand |url=http://pubs.worldfishcenter.org/resource_centre/AMF_Chapter-12-FA.pdf |website=Worldfish |accessdate=19 Feb 2015 |archive-date=2015-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150219173027/http://pubs.worldfishcenter.org/resource_centre/AMF_Chapter-12-FA.pdf |url-status=dead }}</ref> തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ വടക്കൻ മുനമ്പ് ചാവോ ഫ്രയ നദിയുടെ നദീമുഖമായ ബാങ്കോങ് ഉൾക്കടലാണ്. തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ തെക്കേ അതിർത്തി തെക്കൻ വിയറ്റനാമിന്റെ കേപ് ബായ് ബങ്ക് ആണ്. മലേഷ്യൻ തീരത്തിന്റെ കോട്ട ബാറു നഗരത്തിന്റെ ഭാഗത്തേക്കാണിത്. മെകോങ് നദീ മുഖത്തിന് നേരെ തെക്കാണ് ഈ ഭാഗം. തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന് താരതമ്യേന ആഴം കുറവാണ്. 58 മീറ്റർ (190 അടി) മുതൽ പരമാവധി 85 മീറ്റർ (279 അടി) വരേയാണ് ഇതിന്റെ ആഴം.<ref name=Worldfish /> വിവിധ നദികളിൽ നിന്നുള്ള ശക്തമായ വെള്ളം ഒഴുകിവരുന്നത് മൂലം തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ ലവണാംശം കുറയ്ക്കുകയും എക്കൽപ്പാളിയും മട്ടും വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ, ഇതിലേക്കുള്ള വെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് വേഗത കുറച്ചിരിക്കുകയാണ്. എക്കൽ മട്ടുകൾ നിറഞ്ഞ് ഉൾക്കടലിന്റെ മധ്യത്തിലെ താഴ്ച 50 മീറ്ററിൽ (160അടി) താഴെയാണ്. തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിലേക്ക് ഒഴുകിയെതതുന്ന പ്രധാന നദികൾ ചാവോ ഫ്രയ, താ ചിൻ നദി, മയ് ക്ലോങ്, ബാങ് പക്രോങ് എന്നിവയാണ്. ===കടൽതട്ടിന്റെ രൂപഘടന=== പതിനായിരക്കണക്കിന് ചതുരശ്ര അടി വിസ്താരത്തിലാണ് തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിന്റെ അടിത്തട്ട്. തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടൽ.304,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് ഈ ഉൾക്കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിന്റെ മൊത്തം വിസ്തൃതി. 50 അടിയിൽ അധികം ആഴമുണ്ട് ഈ ഉൾക്കടലിന്. ==വിനോദസഞ്ചാരം== [[File:ปลาวาฬบรูด้า.jpg|thumb|തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിൽ ഈഡൻ തിമിംഗിലം]] തായ്‌ലാന്റ് ഉൾക്കടലിൽ നിരവധി [[പവിഴപ്പുറ്റ്|പവിഴപ്പുറ്റുകളുണ്ട്]], ഇതു മൂലം വളരെയധികം മുങ്ങൽ വിദഗ്ദ്ധൻമാരെ ഇവിടേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്ന ഉഷ്ണാമേഖലാ ഇളംചൂട് ധാരാളം വിദേശ സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. കൊ സമുഇ, കൊ ഫാ ന്ഗാൻ, സൂററ്റ് താനി പ്രെവിൻസ്, പട്ടായ, ചോൻബുരി പ്രൊവിൻസ്, ചാ ആം തുടങ്ങി നിരവധി ദ്വീകുളാണ് വിനോദ സഞ്ചാരത്തിന് പ്രസിദ്ധമായത്. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ശാന്തമഹാസമുദ്രത്തിലെ ഉൾക്കടലുകൾ]] pd6j9hv7iwq7gga6d0ngx752vxsswj1 0 356698 4614661 4423686 2026-04-22T16:22:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614661 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict=കൊറിയ കീഴടക്കാനുള്ള ജപ്പാന്റെ ശ്രമങ്ങൾ | date= 1592 മേയ് 23 – 1598 ഡിസംബർ 24 | image=[[File:Siege-of-Busanjin-1592.jpg|250px|border]] | caption= [[Busan|ബുസാനിൽ]] കപ്പലിറങ്ങുന്ന ജപ്പാൻ പട | place=[[Korean Peninsula|കൊറിയൻ ഉപദ്വീപ്]] | result= [[Joseon|കൊറിയയുടെയും]]/[[Ming dynasty|ചൈന്യുടെയും]] തന്ത്രപരമായ വിജയം<ref name="Lee 108">{{cite book |last= Lee|first= Kenneth|date= January 1, 1997|title= Korea and East Asia: The Story of a Phoenix|url= https://books.google.com/books?id=XrZQs-6KswMC&pg=PA108&lpg=PA108&dq=japanese+defeat+1592-1598&source=bl&ots=TNwYhdrn77&sig=Sr-MDFxtvFgrO4cBdQKbUVWpkd0&hl=en&sa=X&ei=dlAUVcXOFMadNt2ZhDA&ved=0CDUQ6AEwBDgK#v=onepage&q&f=false|location= |publisher= Greenwood Publishing Group|page= 108|isbn= |access-date= March 26, 2015}} "Thus the Korea–Japan War of 1592–1598 came to a conclusion, with the Japanese totally defeated and in full-scale retreat. The Korean victory did not come easily."</ref><br>Withdrawal of Japanese Armies following military stalemate<ref name="zh.wikisource.org">[http://zh.wikisource.org/wiki/%E6%98%8E%E5%8F%B2/%E5%8D%B7322 History of the Ming chapter 322] Japan "前後七載 (For seven years)，喪師數十萬 (Hundreds of thousands of soldiers were killed)，糜餉數百萬 (Millions of cost of war was spent)，中朝與朝鮮迄無勝算 (There were no chances of victory in China and Korea)，至關白死兵禍始休。 (By Hideyoshi's death ended the war.)"</ref><ref name="Turnbull, Stephen 1598, page 85">Turnbull, Stephen. Samurai Invasions of Korea 1592–1598, page 85</ref> | combatant1=[[File:Flag of the king of Joseon.svg|20px]] [[Joseon|ജോയ്സൺ കൊറിയ]]<br />[[Ming dynasty|മിങ് ചൈന]] | combatant2=[[File:Toyotomi mon.png|20px]] [[Azuchi–Momoyama period|ടൊയോടോമി ജപ്പാൻ]] | commander1='''Korea'''<br /> [[Seonjo of Joseon|King Seonjo]]<br>[[Gwanghaegun|Prince Gwanghae]]<br>[[Ryu Seong-ryong]]<br>[[Gwon Yul]]<br>[[Yi Sun-sin]][[Killed in action|†]]<br>[[Yi Eok-gi]][[Killed in action|†]]<br>[[Won Gyun]][[Killed in action|†]]<br>[[Sin Rip]][[Killed in action|†]]<br>[[Kim Si-min]][[Killed in action|†]]<br>[[Song Sang-hyeon]][[Killed in action|†]]<br>[[Go Gyeong-myeong]][[Killed in action|†]]<br>[[Kim Cheon-il]][[Killed in action|†]]<br>[[Jo Heon]][[Killed in action|†]]<br>[[Kim Myeong-won]]<br>[[Yi Il]]<br>[[Gwak Jae-u]]<br>[[Jeong Ki-ryong]]<br>[[Kim Deok-nyeong]]<br>[[Songun Yu Jeong|Yu Jeong]]<br>[[Hyujeong]]<br>[[Jeong Mun-bu]]<br>[[Kim Chung-seon]] ---- '''Ming China'''<br /> [[Wanli Emperor]]<br>[[Song Yingchang]]<br>[[Yang Hao (Ming dynasty)|Yang Hao]]<br>[[Li Rusong]]<br>[[:zh:邢玠|Xing Jie]]<br> Listed above: Inspectors-general/field commanders<br /><br /> [[Yang Shaoxun]]<br>[[Ma Gui (general)|Ma Gui]] ''(pr.)''<br>[[:Zh:劉綎|Liu Ting]]<br>[[Deng Zilong]][[killed in action|†]]<br>[[Wu Weizhong]]<br>[[Chen Lin (Ming dynasty)|Chen Lin]]<br>[[Qian Shizheng]] et al. | commander2='''Japan'''<br /> [[Toyotomi Hideyoshi]]<br>[[Mōri Terumoto]]<br>[[Mori Hidemoto]]<br>[[Nabeshima Naoshige]]<br>[[:ja:豊臣秀勝|Toyotomi Hidekatsu]]<br>[[Hosokawa Tadaoki]]<br> [[Ukita Hideie]]<br>[[Katō Kiyomasa]]<br>[[Shimazu Yoshihiro]]<br>[[Kobayakawa Takakage]]<br> [[Hachisuka Iemasa]]<br>[[Konishi Yukinaga]]<br> [[Ōtomo Yoshimasa]]<br>[[Tachibana Muneshige]]<br>[[Kobayakawa Hidekane]]<br>[[Tachibana Naotsugu]]<br>[[Tsukushi Hirokado]]<br>[[Ankokuji Ekei]]<br>[[Ikoma Chikamasa]]<br>[[Kuroda Nagamasa]]<br>[[So Yoshitoshi]]<br>[[Fukushima Masanori]]<br>[[Toda Katsutaka]]<br>[[Chōsokabe Motochika]]<br>[[Matsura Shigenobu]]<br>[[Tōdō Takatora]]<br> [[Ikoma Kazumasa]]<br>[[Nakagawa Hidenari]]<br>[[Katō Yoshiaki]]<br>[[Mōri Yoshimasa]]<br> [[Mōri Yoshinari]]<br>[[Arima Harunobu]]<br>[[Takahashi Mototane]]<br> [[Akizuki Tanenaga]]<br>[[Itō Suketaka]]<br>[[Shimazu Tadatoyo]]<br>[[Kuki Yoshitaka]]<br> [[Wakisaka Yasuharu]]<br>[[Ōmura Yoshiaki]]<br>[[Sagara Yorifusa]]<br>[[Shimazu Tadatsune]]<br>[[Gotō Sumiharu]]<br>[[Ōtani Yoshitsugu]]<br>[[:ja:毛利勝信|Mōri Katsunobu]]<br>[[:ja:長谷川秀一|Hasegawa Hidekazu]]<br>[[Ikeda Hideo]]<br/>[[Uesugi Kagekatsu]]<br>[[Gamō Ujisato]]<br> and others | strength1='''Korea'''<br /> 172,000 Korean Army,<ref>Pak Shomei (eds.): Tyosen to Nihon no Kankei-Shi, Akashi Shoten, Tokyo, 2000, p. 192. (朴鐘鳴監修『朝鮮と日本の関係史』明石書店)</ref><br /> (as of 1592)<br /> + at least 22,600 Korean volunteers and insurgents '''Ming China'''<br /> 1st. (1592–93)<br /> 43,000+<ref name="turnbull37">Turnbull, Stephen. 2002, p.&nbsp;140.</ref><br /> 2nd. (1597–98)<br /> 75,000<ref name="turnbull39">Turnbull, Stephen. 2002, p.&nbsp;217.</ref><br /> 90,000+<ref>Annals of the Joseon Dynasty http://sillok.history.go.kr/id/kna_13110012_007 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200807163353/http://sillok.history.go.kr/id/kna_13110012_007 |date=2020-08-07 }}</ref> Total: 118,000+<ref>Joseon Dynasty's record: 朝鮮史料『燃黎室記述』</ref> | strength2='''Japan'''<br /> 1st. (1592)<br /> 158,000<ref>＋75000 Reserve Army at Nagoya Castle, Kyusyu.</ref><br /> 2nd. (1597–98)<br /> 141,500<ref name="Hotoshi Nakano 2008">Hotoshi Nakano: Bunroku,Keityo no eki, Yoshikawakobunkan, 2008. (中野等『文禄・慶長の役』吉川弘文館)</ref> <br /> <br /> Total: 299,500 | casualties1= '''Korea:''' army : 185,000+ killed<ref name="Turnbull, Stephen. 2002, p. 230">Turnbull, Stephen. 2002, p. 230.</ref> <br /> 50,000~60,000 captives<ref name="Turnbull, Stephen. 2002, p. 230">Turnbull, Stephen. 2002, p. 230.</ref><br /> Total military: 260,000+<ref>White, Matthew (2005-01-20). "Selected Death Tolls for Wars, Massacres and Atrocities Before the 20th Century". Historical Atlas of the Twentieth Century.</ref><br /> Total army + civilian : ~1,000,000<ref>Jones, Geo H., Vol. 23 No. 5, p. 254.</ref> <br /> 157 ships<ref>A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East, Spencer C. Tucker, 2009, p. 548.</ref><ref>Siege of Ulsan, 20,000+ killed, https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%98%8E%E5%8F%B2/%E5%8D%B7320 History of the Ming chapter 320 "士卒物故者二萬". Battle of Sacheon (1598), 30,000+ killed, Turnbull, Stephen; Samurai Invasion: Japan's Korean War 1592–98. London: Cassell & Co, 2002, p. 222.</ref> '''China:''' 30,000+<ref name="turnbull220-221">Turnbull, Stephen. 2002, p.&nbsp;220–221.</ref> | casualties2= '''Japan:''' Total Casualties Unknown{{Citation needed|date=March 2016}} <br /> 460+ ships }} രണ്ട് പ്രാവശ്യമാണ് 1592-98 കാലത്താണ് '''കൊറിയ കീഴടക്കാനുള്ള ജപ്പാന്റെ ശ്രമങ്ങൾ''' നടന്നത്. 1592-ൽ ആക്രമണം നടത്തിയെങ്കിലും 1596-ൽ യുദ്ധത്തിന് വിരാമം നൽകുന്ന കരാറുണ്ടാക്കപ്പെട്ടു. 1597-ൽ അടുത്ത ആക്രമണം നടത്തി. 1598-ൽ ജപ്പാന്റെ സൈന്യം പിൻവാങ്ങിയതോടെ യുദ്ധം അവസാനിച്ചു.<ref name="Lee 108"/><ref name="Turnbull, Stephen 1598, page 85"/> തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ നടന്ന യുദ്ധത്തിന് പുരോഗതിയുണ്ടാകാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് [[Korean Peninsula|കൊറിയൻ ഉപദ്വീപിൽ]] നിന്ന് ജപ്പാന്റെ സൈന്യം പിൻവാങ്ങിയത്.<ref name="zh.wikisource.org" /><ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia= Japan At War: An Encyclopedia|last= Perez|first= Louis|url= https://books.google.com/books?id=RHXG0JV9zEkC&pg=PA140&lpg=PA140&dq=Korean+victory+imjin+war&source=bl&ots=Zu-aw9ebQK&sig=1-3dIaODWLCzDEHay7-ULHsUUKQ&hl=en&sa=X&ei=vrMqVeizFoWNNvC1gdAP&ved=0CEMQ6AEwBjgK#v=onepage&q=Korean%20victory%20imjin%20war&f=false|year= 2013|publisher= ABC-CLIO|location= Santa Barbara, California|pages= 141}} "Korean and Chinese forces were able to hold off the Japanese troops and confine the fighting to the southern provinces."</ref> ==ആരംഭം== [[Toyotomi Hideyoshi|ടോയോടോമി ഹിഡെയോഷിയാണ്]] ആക്രമണങ്ങൾ നടത്താൻ ഉത്തരവിട്ടത്. [[കൊറിയ|കൊറിയയും]] [[Ming dynasty|ചൈനയും]] കീഴടക്കുക എന്നതായിരുന്നു ടോയോടോമി ഹിഡെയോഷിയുടെ ലക്ഷ്യം. പെട്ടെന്നുതന്നെ കൊറിയൻ ഉപദ്വീപിന്റെ വലിയ ഭാഗങ്ങൾ കീഴടക്കുന്നതിൽ ജപ്പാന്റെ സൈന്യം വിജയിച്ചു. പക്ഷേ മിംഗ് രാജവംശം സൈനികവും അല്ലാത്തതുമായ സഹായങ്ങൾ നൽകാൻ ആരംഭിച്ചത് യുദ്ധത്തിന്റെ ഗതി തിരിച്ചുവിട്ടു.<ref name="The History of Ming chapter 238">[http://zh.wikisource.org/zh-hant/%E6%98%8E%E5%8F%B2/%E5%8D%B7238#.E5.AD.90_.E5.A6.82.E6.9D.BE The History of Ming chapter 238]</ref><ref name="Turnbull, Stephen 2002, pp. 137">Turnbull, Stephen. 2002, pp. 137–143, 204–227.</ref><ref name="Turnbull, Stephen 2002, p. 134">Turnbull, Stephen. 2002, p. 134, "(Korean) war minister Yi Hang-bok pointed out that assistance from China was the only way Korea could survive."</ref> [[Joseon Navy|ജോസിയോൺ]] നാവികസേന ജപ്പാന്റെ കപ്പലുകളെ ആക്രമിച്ച് സാമാനങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്നത് തടഞ്ഞതും ഒരു പ്രശ്നമായിരുന്നു.<ref name="Turnbull 17">{{cite book|last= Turnbull|first= Stephen|date= Nov 20, 2012|title= The Samurai Invasion of Korea 1592–98|url= https://books.google.com/books?id=ikuPGl5FEQcC&pg=PA17&lpg=PA17&dq=japanese+invasion+of+korea+defeat&source=bl&ots=NxXw7bnyy-&sig=R8yeX3fiqy7IzQEAkmkJh2LI7Uo&hl=en&sa=X&ei=fXUTVcT8MMirNvOFg-gN&ved=0CB0Q6AEwADgU#v=onepage&q=japanese%20invasion%20of%20korea%20defeat&f=false|location= |publisher= Osprey Publishing|page= 17|isbn= |access-date= March 25, 2015}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} "His naval victories were to prove decisive in the Japanese defeat, although Yi was to die during his final battle in 1598."</ref><ref name="Perez 2013 140">{{cite encyclopedia |encyclopedia= Japan At War: An Encyclopedia|last= Perez|first= Louis|url= https://books.google.com/books?id=RHXG0JV9zEkC&pg=PA140&lpg=PA140&dq=imjin+war+korean+victory&source=bl&ots=Zu-au5k3LG&sig=w6_ukxgKwNWakFFjcrYZm0Ca434&hl=en&sa=X&ei=WB4nVZebC4uesAW9r4OoAw&ved=0CEIQ6AEwBjgK#v=onepage&q=imjin%20war%20korean%20victory&f=false|year= 2013|publisher= ABC-CLIO|location= Santa Barbara, California|pages= 140}}"Just as a complete Japanese victory appeared imminent, Admiral Yi entered the war and quickly turned the tide."</ref><ref name="Perez 2013 140–141">{{cite encyclopedia |encyclopedia= Japan At War: An Encyclopedia|last= Perez|first= Louis|url= https://books.google.com/books?id=RHXG0JV9zEkC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|year= 2013|publisher= ABC-CLIO|location= Santa Barbara, California|pages= 140–141}}"Yi's successes gave Korea complete control of the sea lanes around the peninsula, and the Korean navy was able to intercept most of the supplies and communications between Japan and Korea"</ref><ref name="Elisonas, Jurgis 1991. pp. 278">Elisonas, Jurgis. "The inseparable trinity: Japan's relations with China and Korea." The Cambridge History of Japan. Vol. 4. Ed. John Whitney Hall. Cambridge: Cambridge UP, 1991. p. 278.</ref><ref name="Lee, Ki-baik 1984. pp. 212">Lee, Ki-baik. A New History of Korea. Trans. Edward W. Wagner and Edward J. Schultz. Seoul: Ilchokak, 1984. p. 212.</ref> ഈ പ്രശ്നങ്ങ‌ൾ കാരണം ജപ്പാന്റെ സേന [[Pyongyang|പ്യോങ്യാങ്ങിൽ]] നിന്നും വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും തെക്കോട്ട് പിൻവാങ്ങി. ജപ്പാൻ [[Hanseong|ഹാൻസിയോങ്]] പ്രദേശം അധിനിവേശത്തിൻ കീഴിൽതന്നെ വച്ചു. ഇന്നത്തെ സോൾ നഗരമാണ് ഈ പ്രദേശം. [[Righteous Army|ജോസിയോൺ സിവിലിയൻ മിലിഷ്യകൾ]] നടത്തിയ ഗറില്ല ആക്രമണവും<ref>{{cite book |last= Lewis|first= James|date= December 5, 2014|title= The East Asian War, 1592–1598: International Relations, Violence and Memory|url= https://books.google.com/books?id=sVu2BQAAQBAJ&dq=righteous+armies+imjin+war&source=gbs_navlinks_s|location= |publisher= Routledge|pages= 160–161|isbn= |access-date= May 2, 2015}} "The righteous armies that appeared in 1592 smashed the local rule distributed across Korea's eight provinces by the Japanese military. The righteous army activities were one of the most important factors for the frustration of the Toyotomi regime's ambition to subjugate Ming China and extend dominion over Korea."</ref> സാമാനങ്ങൾ ലഭിക്കുവാനു‌ള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് രണ്ട് വശങ്ങളെയും അലട്ടിയതും മറ്റ് കാരണങ്ങളായിരുന്നു. ജപ്പാന്റെ സൈന്യമോ മിംഗ് സൈന്യമോ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചില്ല. ഹാൻസിയോഗ്ൻ, [[Kaesong|കേസോങ്]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങൽക്ക് നടുവിൽ രണ്ടു സൈന്യങ്ങളും ഒരേ സ്ഥിതിയിൽ തുടർന്നു. == സമാധാന കരാർ== ആക്രമണത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടം 1592 മുതൽ 1596 വരെ നീണ്ടുനിന്നു. ഇതെത്തുടർന്ന് ജപ്പാനും മിംഗ് രാജവംശവും തമ്മിൽ സമാധാന ചർച്ചകൾ നടന്നു. 1596 -നും 1597 -നും ഇടയിലായിരുന്നു ഇത്തരം ചർച്ചകൾ നടന്നത്. 1597-ൽ ജപ്പാൻ രണ്ടാമതൊന്നുകൂടി കൊറിയ ആക്രമിച്ചു. ആദ്യത്തേതുപോലെ തന്നെയായിരുന്നു രണ്ടാമത്തെ ആക്രമണവും. ജപ്പാന്റെ സൈന്യം കരയിൽ വലിയ വിജയങ്ങൾ നേടി. ധാരാളം നഗരങ്ങളും കോട്ടകളും ഇവർ പിടിച്ചെടുത്തു. പക്ഷേ മുന്നേറ്റം തടയുന്നതിൽ മിംഗ് സൈന്യവും ജോസിയോൺ സൈന്യവും വിജയിച്ചു. തെക്കൻ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് പിൻവാങ്ങുവാൻ ജപ്പാന്റെ സൈന്യം നിർബന്ധിതരായി. മിംഗ് സൈന്യവും ജോസിയോൺ സൈന്യവും ജപ്പാന്റെ സേനയെ അവർ പിടിച്ചെടുത്ത കോട്ടകളിൽ നിന്നും പുറത്താക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. തെക്കൻ തീരപ്രദേശങ്ങളിലെ ചില ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളിലും പിടിച്ചുനിൽക്കുന്നതിൽ ജപ്പാൻ വിജയിച്ചു.<ref name="ReferenceC">Annals of the Joseon Dynasty Korean language http://sillok.history.go.kr/id/kna_13110012_007 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200807163353/http://sillok.history.go.kr/id/kna_13110012_007 |date=2020-08-07 }}</ref><ref name="turnbull222">Turnbull, Stephen. 2002, p.&nbsp;222. The Chinese Ming forces retreated with 30,000 losses</ref><ref>https://zh.wikisource.org/wiki/%E6%98%8E%E5%8F%B2/%E5%8D%B7320 History of the Ming chapter 320 士卒物故者二萬. 20000 losses</ref> പത്തുമാസം നീണ്ട ബലാബലത്തിൽ രണ്ട് കക്ഷികൾക്കും വിജയങ്ങളൊന്നുമുണ്ടായില്ല. ==പിന്മാറ്റം== ഹിഡയോഷി 1598-ൽ മരണമടഞ്ഞു. കരയിൽ യുദ്ധവിജയം നേടുവാൻ സാധിക്കാ‌ത്ത സാഹചര്യമായിരുന്നു നിലനിന്നത്. സാമാനങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്ന കപ്പലുകൾ ജോസിയോൺ നാവികസേന ആക്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഇക്കാര്യങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് [[Council of Five Elders|അഞ്ച് മൂപ്പന്മാരുടെ കൂട്ടം]] ജപ്പാന്റെ സൈനികരെ കൊറിയ വിട്ട് തിരികെ ജപ്പാനിലെത്താൻ ഉത്തരവ് നൽകി. രണ്ട് കക്ഷികളും തമ്മിലുള്ള സമാധാന ചർച്ചകൾ ധാരാളം വർഷങ്ങൾ നീണ്ടുനിന്നു. അവസാനം ഈ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സാധാരണ സ്ഥിതിയിലെത്തി.<ref>Turnbull, Stephen; Samurai Invasions of Korea 1592–1598, page 5–7</ref> ==നഷ്ടങ്ങളും ലാഭങ്ങളും== ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ചെലവായ പണം ടോയോടോമി ക്ലാന്റെ ജപ്പാനിലെ സ്വാധീനം കുറയുവാനിടയാക്കി. ഹിഡെയോഷിയുടെ മരണശേഷം മകൻ [[Toyotomi Hideyori|ടോയോടോമി ഹിഡെയോറി]] [[Toyotomi clan|ക്ലാൻ]] തലവനായി. സൈനികരുടെ നഷ്ടം പടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങളായ ക്യുഷു, പടിഞ്ഞാറൻ ഹോൺഷു എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു. ഇത് ഹിഡെയോഷി മുന്നണിയുടെ ദൗർബല്യത്തിന് കാരണമായി. കിഴക്കൻ പ്രദേശത്തുള്ള തോകുഗാവ കുടുംബം ഇതോടെ ശക്തരായി. 1603-ൽ ടോകുഗാവ ജപ്പാനെ ഏകീകരിക്കുകയും ഷോഗൺ ആവുകയും ചെയ്തു.<ref>Turnbull, Stephen. 2002, p.&nbsp;233.</ref> മിങ് ചൈനയ്ക്കും നഷ്ടങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. മഞ്ചൂറിയയിൽ ചൈനയുടെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ നുർഹാചി എന്ന തലവൻ പിടിച്ചെടുത്തു. നുർഹാചിയുടെ പ്രവൃത്തികൾ മിങ് രാജവംശത്തിന്റെ പതനത്തിനും 1644-ൽ [[Qing Dynasty|ക്വിങ് രാജവംശത്തിന്റെ]] രൂപീകരണത്തിനും വഴിവച്ചു.<ref name="barry21">Strauss, Barry. p.&nbsp;21.</ref> ആകെ പത്ത് ലക്ഷം സൈനികരും സാധാരണക്കാരും യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചിട്ടുണ്ടാകാം എന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="Jones254">Jones, Geo H., Vol. 23 No. 5, pp.&nbsp;254</ref> പണ്ഡിതരും പണിക്കാരും മരുന്ന് നിർമാതാക്കളും സ്വർണ്ണ നിർമാതാക്കളും മറ്റും ജപ്പാനിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത് ജപ്പാന്റെ സാംസ്കാരികവും സാങ്കേതികവുമായ വളർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി.<ref name="turnbull230">Turnbull, Stephen. 2002, p.&nbsp;230.</ref> ==അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ== കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിൽ പരക്കെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടുവെങ്കിലും<ref name="SWOPE12">Swope. 2005. pp.&nbsp;12.</ref> പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ ഈ ആക്രമണം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.<ref name="SWOPE14">Swope. 2005. pp.&nbsp;14.</ref> ==ഇവയും കാണുക== *[[Naval history of Korea|കൊറിയയുടെ നാവിക ചരിത്രം]] *[[Japanese castles in Korea|കൊറിയയിലെ ജപ്പാന്റെ കോട്ടകൾ]] ==അവലംബങ്ങൾ== *'''Note''': All websites are listed here independently from the ''References'' section. {{Reflist|colwidth=30em}} ==ഗ്രന്ഥസൂചിക== {{Refbegin|60em}} *Alagappa, Muthiah. "Asian Security Order: Instrumental and Normative Features", Stanford University Press, 2003. ISBN 0-8047-4629-X *Arano, Yasunori. "The Formation of a Japanocentric World Order." ''International Journal of Asian Studies'' 2:2 (2005). *Brown, Delmer M. "The Impact of Firearms on Japanese Warfare, 1543–1598", ''The Far Eastern Quarterly'' May 1948 (Volume 7, Number 3: pp.&nbsp;236–253), Association for Asian Studies. *Eikenberry, Karl W. "The Imjin War." ''Military Review'' 68:2 (February 1988), pp.&nbsp;74–82. *Ha, Tae-hung, tr., and Sohn Pow-key, ed. ''Nanjung Ilgi: War Diary of Admiral Yi Sun-sin''. Seoul: Yonsei University Press, 1977, ISBN 89-7141-018-3. *Hawley, Samuel, ''The Imjin War'', The Royal Asiatic Society, Korea Branch/UC Berkeley Press, 2005, ISBN 89-954424-2-5. *Jang, Pyun-soon. ''Noon-eu-ro Bo-nen Han-gook-yauk-sa 5: Gor-yeo Si-dae'' (눈으로 보는 한국역사 5: 고려시대), Park Doo-ui, Bae Keum-ram, Yi Sang-mi, Kim Ho-hyun, Kim Pyung-sook, et al., Joog-ang Gyo-yook-yaun-goo-won. 1998-10-30. Seoul, Korea. *Jones, Geo H. "The Japanese Invasion of Korea – 1592", ''The [[China Review]], or notes & queries on the Far East'', 1899 (Volume 23, Number 4–5: pp.&nbsp;215–219, pp.&nbsp;239–254), China Mail Office. *Kim, Ki-chung. "Resistance, Abduction, and Survival: The Documentary Literature of the Imjin War (1592–8)." ''Korean Culture'' 20:3 (Fall 1999), pp.&nbsp;20–29. *Kim, Yung-sik. "Problems and Possibilities in the Study of the History of Korean Science". ''Osiris'', 2nd Series, Vol. 13, Beyond Joseph Needham: Science, Technology, and Medicine in East and Southeast Asia. (1998), pp.&nbsp;48–79. [http://links.jstor.org/sici?sici=0369-7827%281998%292%3A13%3C48%3APAPITS%3E2.0.CO%3B2-Q JSTOR] *桑田忠親 [Kuwata, Tadachika], ed., 舊參謀本部編纂, [Kyu Sanbo Honbu], 朝鮮の役 [Chousen no Eki]　(日本の戰史 [Nihon no Senshi] Vol.&nbsp;5), 1965. *Neves, Jaime Ramalhete. "The Portuguese in the Im-Jim War?" Review of ''Culture'' 18 (1994), pp.&nbsp;20–24. *Niderost, Eric. "Turtleboat Destiny: The Imjin War and Yi Sun Shin." ''Military Heritage'' 2:6 (June 2001), pp.&nbsp;50–59,&nbsp;89. *Niderost, Eric. "The Miracle at Myongnyang, 1597." ''Osprey Military Journal'' 4:1 (January 2002), pp.&nbsp;44–50. *Park, Yune-hee. ''Admiral Yi Sun-shin and His Turtleboat Armada: A Comprehensive Account of the Resistance of Korea to the 16th Century Japanese Invasion''. Seoul: Shinsaeng Press, 1973. *Rockstein, Edward D., Ph.D. ''Strategic And Operational Aspects of Japan's Invasions of Korea 1592–1598'', 1993-6-18. Naval War College, Newport, R.I. *Sadler, A.L. "The Naval Campaign in the Korean War of Hideyoshi (1592–1598)." ''[[Transactions of the Asiatic Society of Japan]]'', Second Series, 14 (June 1937), pp.&nbsp;179–208. *Sansom, George. ''A History of Japan 1334–1615'', Stanford University Press. (1961) ISBN 0-8047-0525-9 *Sohn, Pow-key. "Early Korean Painting", ''Journal of American Oriental Society'', Vol. 79, No. 2. (April – June 1959), pp.&nbsp;96–103. [http://links.jstor.org/sici?sici=0003-0279%28195904%2F06%2979%3A2%3C96%3AEKP%3E2.0.CO%3B2-T JSTOR]. *Stramigioli, Giuliana. "Hideyoshi's Expansionist Policy on the Asiatic Mainland." ''[[Transactions of the Asiatic Society of Japan]]'', Third Series, 3 (December 1954), pp.&nbsp;74–116. *Strauss, Barry. "Korea's Legendary Admiral", ''MHQ: The Quarterly Journal of Military History'' Summer 2005 (Volume 17, Number 4: pp.&nbsp;52–61). *Swope, Kenneth M. "Beyond Turtleboats: Siege Accounts from Hideyoshi's Second Invasion of Korea, 1597–1598", ''Sungkyun Journal of East Asian Studies'' (Vol. 6, No. 2. 2006 ''Academy of East Asian Studies''. pp.&nbsp;177–206) *Swope, Kenneth M. "Crouching Tigers, Secret Weapons: Military Technology Employed During the Sino-Japanese-Korean War, 1592–1598", ''The Journal of Military History'' pp.&nbsp;69 (January 2005): pp.&nbsp;11–42. (C) Society for Military History. *Swope, Kenneth M. "Deceit, Disguise, and Dependence: China, Japan, and the Future of the Tributary System, 1592–1596". ''The International History Review'', XXIV. 4: December 2002, pp.&nbsp;757–1,008. *Swope, Kenneth M.. 2002. “Deceit, Disguise, and Dependence: China, Japan, and the Future of the Tributary System, 1592-1596”. The International History Review 24 (4). Taylor & Francis, Ltd.: 757–82. http://www.jstor.org/stable/40111133. *Swope, Kenneth M. ''A Dragon's Head and a Serpent's Tail: Ming China and the First Great East Asian War, 1592–1598''. University of Oklahoma Press, 2009. *Turnbull, Stephen. ''Samurai Invasion: Japan's Korean War 1592–98''. London: Cassell & Co, 2002, ISBN 0-304-35948-3. *Turnbull, Stephen. 'The Samurai Sourcebook'. London: Cassell & Co. 1998. ISBN 1-85409-523-4. *Villiers, John. "SILK AND SILVER: MACAU, MANILA AND TRADE IN THE CHINA SEAS IN THE SIXTEENTH CENTURY" (A lecture delivered to the Hong Kong Branch of the Royal Asiatic Society at the Hong Kong Club. 10 June 1980). [http://sunzi1.lib.hku.hk/hkjo/view/44/4401436.pdf The HKUL Digital Initiatives] *Yi, Min-woong [이민웅], Imjin Wae-ran Haejeonsa: ''The Naval Battles of the Imjin War'' [임진왜란 해전사], Chongoram Media [청어람미디어], 2004, ISBN 89-89722-49-7. {{Refend}} ;Primary sources *Li, Guang-tao [李光濤], The research of the Imjin Japanese crisis of Korea [朝鮮壬辰倭亂研究], (Central research academy) 中央研究院 [http://www.ihp.sinica.edu.tw/ttscgi/ttsweb?@@425171258#BOT] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716055843/http://www.ihp.sinica.edu.tw/ttscgi/ttsweb?@@425171258#BOT |date=2011-07-16 }}. *The annals of King Seonjo [宣祖實錄] *中興誌 *趙慶男, 亂中雜錄 *[[Qian ShiZheng]] (錢世楨), The Records of the eastern expedition (征東實紀) *[[Song Yingchang]] (宋應昌), The letter collections of the restoration management. [經略復國要編] *Han, Woo-keun. The History of Korea. Trans. Kyung-shik Lee. Ed. Grafton K. Mintz. Seoul: Eul-Yoo, 1970. *Lee, Ki-baik. A New History of Korea. Trans. Edward W. Wagner and Edward J. Schultz. Seoul: Ilchokak, 1984. *Nahm, Andrew C. Introduction to Korean History and Culture. Seoul: Hollym, 1993. *Sansome, George. A History of Japan. Stanford: Stanford UP, 1961. *Yi, Sun-sin. Nanjung Ilgi: War Diary of Admiral Yi Sun-sin. Trans. Tae-hung Ha. Ed. Pow-key Sohn. Seoul: Yonsei UP, 1977. ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.h4.dion.ne.jp/~room4me/korea/bunroku.htm Toyotomi Hideyoshi's Korean Invasions: the Bunroku Campaign (1592–93)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050405141401/http://www.h4.dion.ne.jp/~room4me/korea/bunroku.htm |date=2005-04-05 }} *[http://www.e-sunshin.com/e-sunshin/life/yimjin_04.jsp The Battles of Imjin Waeran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070427072503/http://www.e-sunshin.com/e-sunshin/life/yimjin_04.jsp |date=2007-04-27 }} (in Korean) *[http://www.boseong51.net/user/ftp/free/LeeSS/IMJIN-War-Outbreak.html The Imjin Waeran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060102033110/http://www.boseong51.net/user/ftp/free/LeeSS/IMJIN-War-Outbreak.html |date=2006-01-02 }} (in Korean) *[http://jinju.museum.go.kr Jinju National Museum] is dedicated to this topic. Information in English and Korean. *[http://www.teachenglishinasia.net/the-imjinwaeran The Imjinwaeran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070205073646/http://www.teachenglishinasia.net/the-imjinwaeran |date=2007-02-05 }} (in English) {{Joseon}} {{Ming dynasty topics}} sbtfesfwxmgt4lcdz0zxpwehbz6pxz7 0 356962 4614709 3630145 2026-04-22T20:37:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614709 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Croton}} {{For|ക്രോട്ടൺ എന്നറിയപ്പെടുന്ന നിറമുള്ള ഇലകളോടു കൂടിയ അലങ്കാരച്ചെടികളെപ്പറ്റിയറിയാൻ|ക്രോട്ടൺ}} {{taxobox |image =Croton tiglium 06.JPG |image_caption = [[നീർവാളം]] |regnum = [[Plant]]ae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Rosids]] |ordo = [[Malpighiales]] |familia = [[Euphorbiaceae]] |subfamilia = [[Crotonoideae]] |tribus = [[Crotoneae]] |genus = '''''Croton''''' |genus_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] |diversity_link = List of Croton species |subdivision_ranks = Sections |subdivision = ''see text'' |synonyms = {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Aldinia'' <small>Raf.</small> *''Angelandra'' <small>Endl.</small> *''Anisepta'' <small>Raf.</small> *''Anisophyllum'' <small>Boivin ex Baill.</small> *''Argyra'' <small>Noronha ex Baill.</small> *''Argyrodendron'' <small>Klotzsch</small> *''Aroton'' <small>Neck.</small> *''Astrogyne'' <small>Benth.</small> *''Aubertia'' <small>Chapel. ex Baill.</small> *''Banalia'' <small>Raf.</small> *''Barhamia'' <small>Klotzsch in B.Seemann</small> *''Brachystachys'' <small>Klotzsch</small> *''Brunsvia'' <small>Neck.</small> *''Calypteriopetalon'' <small>Hassk.</small> *''Calyptriopetalum'' <small>Hassk. ex Müll.Arg.</small> *''Cascarilla'' <small>Adans.</small> *''Centrandra'' <small>H.Karst.</small> *''Cieca'' <small>Adans.</small> *''Cinogasum'' <small>Neck.</small> *''Cleodora'' <small>Klotzsch</small> *''Codonocalyx'' <small>Klotzsch ex Baill.</small> *''Comatocroton'' <small>H.Karst.</small> *''Crotonanthus'' <small>Klotzsch ex Schltdl.</small> *''Crotonopsis'' <small>Michx.</small> *''Cubacroton'' <small>Alain</small> *''Cyclostigma'' <small>Klotzsch in B.C.Seemann</small> *''Decarinium'' <small>Raf.</small> *''Drepadenium'' <small>Raf.</small> *''Elutheria'' <small>L.</small> *''Engelmannia'' <small>Klotzsch</small> *''Eremocarpus'' <small>Benth.</small> *''Eutropia'' <small>Klotzsch</small> *''Friesia'' <small>Spreng.</small> *''Furcaria'' <small>Boivin ex Baill.</small> *''Geiseleria'' <small>Klotzsch</small> *''Gynamblosis'' <small>Torr.</small> *''Halecus'' <small>Rumph. ex Raf.</small> *''Hendecandra'' <small>Eschsch.</small> *''Heptallon'' <small>Raf.</small> *''Heptanis'' <small>Raf.</small> *''Heterochlamys'' <small>Turcz.</small> *''Heterocroton'' <small>S.Moore</small> *''Julocroton'' <small>Mart.</small> *''Klotzschiphytum'' <small>Baill.</small> *''Kurkas'' <small>Raf.</small> *''Lascadium'' <small>Raf.</small> *''Lasiogyne'' <small>Klotzsch</small> *''Leontia'' <small>Rchb.</small> *''Leptemon'' <small>Raf.</small> *''Leucadenia'' <small>Klotzsch ex Baill.</small> *''Luntia'' <small>Neck. ex Raf.</small> *''Macrocroton'' <small>Klotzsch in M.R.Schomburgk</small> *''Medea'' <small>Klotzsch</small> *''Megalocarpus'' <small>Hutch.</small> *''Merleta'' <small>Raf.</small> *''Moacroton'' <small>Croizat</small> *''Monguia'' <small>Chapel. ex Baill.</small> *''Myriogomphus'' <small>Didr.</small> *''Ocalia'' <small>Klotzsch</small> *''Oxydectes'' <small>L. ex Kuntze</small> *''Palanostigma'' <small>Mart. ex Klotzsch</small> *''Penteca'' <small>Raf.</small> *''Pilinophytum'' <small>Klotzsch</small> *''Piscaria'' <small>Piper</small> *''Pleopadium'' <small>Raf.</small> *''Podostachys'' <small>Klotzsch</small> *''Saipania'' <small>Hosok.</small> *''Schousboea'' <small>Willd.</small> *''Schradera'' <small>Willd.</small> *''Semilta'' <small>Raf.</small> *''Tiglium'' <small>Klotzsch</small> *''Timandra'' <small>Klotzsch</small> *''Tridesmis'' <small>Lour.</small> *''Triplandra'' <small>Raf.</small> *''Vandera'' <small>Raf.</small> }} |synonyms_ref = <ref>{{cite web |url=http://apps.kew.org/wcsp/synonomy.do?name_id=49179 |title=World Checklist of Selected Plant Families |accessdate=February 28, 2015}}</ref>|}} [[യൂഫോർബിയേസീ]] സസ്യകുടുംബത്തിലെ ഒരു ജനുസ് ആണ് '''ക്രോട്ടൻ (Croton)'''. ഈ ജനുസിനെപ്പറ്റി വിവരണം നൽകിയതും യൂറോപ്പിലേക്ക് അവയെ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തതും ജോർജ് എബെർഹാന്റ് റുംഫിയസ് ആണ്. (യൂഫോർബിയേസീയിലെ തന്നെ കളർച്ചെടികളായ ''[[ക്രോട്ടൺ|Codiaeum variegatum]]''. എന്നവയും ക്രോട്ടൻ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്.) ഈ ജനുസിന്റെ പേരു വന്നത് [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്കുഭാഷയിലെ]] {{Lang|el|κρότος}} (''{{Lang|el|krótos}}'') എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ്. ഇതിനർത്ഥം "[[പട്ടുണ്ണി|tick(പട്ടുണ്ണി)]]" എന്നാണ്. ചില സ്പീഷിസുകളിലെ വിത്തിന്റെ ആകൃതിയുമായി അതിനുള്ള സാമ്യം നിമിത്തമാണിത്.<ref>{{Cite book | url = https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC | title = The Names of Plants | last = Gledhill | first = D. | publisher = Cambridge University Press | year = 2008 | isbn = 978-0-521-86645-3 | edition = 4 | page = 126 }}</ref> == വിവരണം == കുറ്റിച്ചെടികൾ മുതൽ മരങ്ങൾ വരെ ഇതിൽ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.botany.wisc.edu/berry/projects/crotonFB/Pages/Project%20summary.html |title=Department of Botany, University of Wisconsin-Madison: Croton Research Network |access-date=2016-11-26 |archive-date=2016-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160317135656/http://www.botany.wisc.edu/berry/projects/crotonFB/Pages/Project%20summary.html |url-status=dead }}</ref> ഈ ജനുസിലെ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു സ്പീഷിസ് ആണ് തെക്കുകിഴക്കേഷ്യ തദ്ദേശവാസിയായ ''[[നീർ‌വാളം|നീർവാളം]]''. Cristóbal Acosta ക്രിസ്റ്റോബാൽ അക്കോസ്റ്റയാണ് 1578 -ൽ ഈ ചെടിയെപ്പറ്റി lignum pavanae എന്ന പേരിൽ ആദ്യമായി യൂറോപ്പിൽ അറിവുകൊടുത്തത്. ഇതിന്റെ വിത്തിൽ നിന്നും വേർതിഉരിക്കുന്ന നാട്ടുവൈദ്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന എണ്ണ വയറിളക്കാനുള്ള അതിശക്തിയുള്ള ഒരു മരുന്നാണ്. ഇക്കാലത്ത് ഇതിനെ സുരക്ഷിതമായ രീതിയായി കണക്കാക്കാറില്ല. == പേരു വന്ന വഴി == == ഉപയോഗങ്ങൾ == === നാടൻ ഉപയോഗങ്ങൾ === ''[[നീർ‌വാളം|നീർവാളത്തിന്റെ]]'' എണ്ണ ചൈനയിലെ നാട്ടുവൈദ്യത്തിൽ മലബന്ധത്തിനെതിരെ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.<ref>[http://www.rain-tree.com/sangre.htm Raintree Nutrition, Database Entry: Sangre de Grado]</ref> === ഭക്ഷ്യാവശ്യത്തിന് === ചില മധ്യങ്ങൾക്ക് രുചി നൽകാൻ ക്രോട്ടൻ യുലുടേറിയ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>http://www.yourdictionary.com/cascarilla</ref> === ജൈവ ഇന്ധനമായി === ജട്രോഫയേക്കാൾ ജൈവഇന്ധനം ചില ക്രോട്ടൻ സ്പീഷിസുകളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുമെന്ന് കെനിയയിൽ നടന്ന പരീക്ഷണങ്ങളിൽ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web}}</ref> ജട്രോഫയിൽ നിന്നു  ഒരു ലിറ്റർ എണ്ണ ലഭിക്കുന്നതിന് ഏതാണ്ട് 2000 ലിറ്റർ ജലം വേണ്ടിവരുന്നുണ്ടെന്നാണ് കെനിയയിൽനിന്നുമുള്ള കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നത്. എന്നാൽ കാട്ടിൽ വളരുന്ന ക്രോട്ടൻ മരങ്ങളുടെ ഒരു കിലോ വിത്തിൽ നിന്നും 350 മില്ലീലിറ്റർ എൺന കിട്ടുമത്രേ. == പാരിസ്ഥിതികം == ചില [[ലെപിഡോപ്റ്റെറ|ശലഭ ലാർവകൾ]] ക്രോട്ടൻ സ്പീഷിസിലെ ചെടികളുടെ ഇലകൾ ഭക്ഷണമാക്കാറുണ്ട്. ''Schinia citrinellus എന്ന നിശാശലഭം ക്രോട്ടൻ ഇലകളേ തിന്നാറുള്ളൂ.'' == വിതരണം == കൂടുതലായും ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇവ കാണുന്നത്.<ref>[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CROTO ''Croton'' L.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130512075745/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CROTO |date=2013-05-12 }}, USDA PLANTS</ref> [[മഡഗാസ്കർ|മഡഗാസ്കറിലെ]] സപുഷ്പികളിലെw ഏറ്റവും ഗഹനമായ സ്പീഷിസുകളിൽ ഒന്ന് ക്രോട്ടന്റേതാണ്. അവിടെയുള്ള ക്രോട്ടനുകളിൽ 150 -തോളം സ്പീഷിസുകൾ [[തദ്ദേശീയത|തദ്ദേശീയമാണ്]].<ref name="schatz">{{Cite book | title = Generic tree flora of Madagascar | last = Schatz | first = G. E. | publisher = Royal Botanic Gardens, Kew & Missouri Botanical Garden, St. Louis | date = 2001 }}</ref> == മുൻപ് ഈ ജനുസിൽ ഉണ്ടായിരുന്നവ == == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CROTO USDA Plants Profile for ''Croton'' (croton)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130512075745/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CROTO |date=2013-05-12 }} * [http://www.botany.wisc.edu/berry/projects/crotonFB/world.html Croton Research Network] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170409074654/http://www.botany.wisc.edu/berry/projects/crotonFB/world.html |date=2017-04-09 }} * [http://www.botanical.com/botanical/mgmh/c/croto118.html A Modern Herbal--Croton] * {{Commons-inline|Croton (plant)|''Croton (plant)''}} * {{Wikispecies-inline|Croton (plant)|''Croton (plant)''}} [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സസ്യജനുസുകൾ]] nqjyk4lweqm6z3tcgyxskii5y1m1nn9 0 358982 4614648 4614291 2026-04-22T14:01:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614648 wikitext text/x-wiki {{FL}} {{Prettyurl|Odonata of Kerala}} ;[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തുമ്പി|തുമ്പികളുടെ]] [[ശാസ്ത്രീയ വർഗ്ഗീകരണം]] ആധാരമാക്കിയുള്ള പട്ടിക. രണ്ട് ജോടി [[പ്രാണികളുടെ ചിറകുകൾ|ചിറകുകളും]] സങ്കീർണ്ണമായ [[കണ്ണ്|കണ്ണുകളും]] നീണ്ട [[ശരീരം|ശരീരവുമുള്ള]] പറക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ജലജന്യ [[ഷഡ്പദം|ഷഡ്പദമാണ്]] '''തുമ്പി'''. [[കല്ലൻതുമ്പി|കല്ലൻതുമ്പികൾ]] (Anisoptera), [[സൂചിത്തുമ്പി|സൂചിത്തുമ്പികൾ]] (Zygoptera), [[അനിസോസൈഗോപ്‌റ്ററ]] (Anisozygoptera) എന്നീ [[ശാസ്ത്രീയ വർഗ്ഗീകരണം|ഉപനിരകളായി]] ഇവയെ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name=Dijkstra>Dijkstra, K-D. B., G. Bechly, S. M. Bybee, R. A. Dow, H. J. Dumont, G. Fleck, R. W. Garrison, M. Hämäläinen, V. J. Kalkman, H. Karube, M. L. May, A. G. Orr, D. R. Paulson, A. C. Rehn, G. Theischinger, J. W. H. Trueman, J. van Tol, N. von Ellenrieder, & J. Ware. 2013. [http://www.mapress.com/zootaxa/2013/f/zt03703p045.pdf The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata)]. Zootaxa 3703(1): 36-45.</ref> ഇന്ന് [[ലോകം|ലോകത്തിൽ]] 686 [[ജീനസ്|ജനുസുകളിലായി]] ഏകദേശം 6,256 [[സ്പീഷീസ്|ഇനം]] തുമ്പികളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=wol>{{World Odonata List}}</ref> [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] 488 തുമ്പി ഇനങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു.<ref name="Subramanian 2017">Subramanian, K.A.; Babu, R. (2017). ''[http://zsi.gov.in/WriteReadData/userfiles/file/Checklist/Odonata%20V3.pdf Checklist of Odonata (Insecta) of India]''. Version 3.0. www.zsi.gov.in</ref> [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ]] കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ള 194 ഇനം തുമ്പികളിൽ 74 [[തദ്ദേശീയത|തദ്ദേശീയ ഇനങ്ങൾ]] ഉണ്ട്.<ref name=atlas>{{cite book |last1=K.A. |first1=Subramanian |last2=K.G. |first2=Emiliyamma |last3=R. |first3=Babu |last4=C. |first4=Radhakrishnan |last5=S.S. |first5=Talmale |title=Atlas of Odonata (Insecta) of the Western Ghats, India |date=2018 |publisher=Zoological Survey of India |isbn=9788181714954}}</ref> കേരളത്തിൽ 7 കുടുംബങ്ങളിലായി 53 ജനുസ്സുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന 103 ഇനം കല്ലൻ തുമ്പികളെയും 7 കുടുംബങ്ങളിലായി 30 ജനുസ്സുകളിൽ പെടുന്ന 75 ഇനം സൂചിത്തുമ്പികളെയും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആകെ 178 ഇനം തുമ്പികൾ.<ref name=atlas/><ref>{{Cite book | title = കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ | last = David V Raju | first = Kiran CG | publisher = TIES| year = 2013| isbn = 978-81-920269-1-6| location = Kottayam| pages = 12}}</ref><ref>{{Cite book|title=Introduction to Odonata with Identification Keys for Dragonflies & Damselflies Found in Kerala; Version 2.0|last=Jose|first=Jeevan|last2=Chandran A|first2=Vivek|publisher=Society for Odonate Studies|year=2020|isbn=|location=Kottayam, Kerala|pages=}}</ref><ref name="Gopalan">{{Cite journal|first1=Sujith V. |last1=Gopalan| first2=Muhamed |last2=Sherif |first3=A. Vivek |last3=Chandran |date=2022 |title=A checklist of dragonflies & damselflies (Insecta: Odonata) of Kerala, India |journal=Journal of Threatened Taxa| volume=14 |issue=2 |pages=20654–20665| doi=10.11609/jott.7504.14.2.20654-20665|url=https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/7504}}</ref><ref name="Vivek">{{Cite journal|first1=A. Vivek |last1=Chandran| first2=Muhamed |last2=Sherif |date=2022 |title=Comments on “The Dragonflies and Damselflies (Odonata) of Kerala – Status and Distribution” |journal=Journal of Threatened Taxa| volume=14 |issue=6 |pages=21282–21284| doi=10.11609/jott.7989.14.6.21282-21284}}</ref><ref name="SOS">{{cite web |title=List of odonates of Kerala |url=https://odonatesociety.org/list-of-odonates-of-kerala/ |website=Society for Odonate Studies |publisher=Society for Odonate Studies |accessdate=13 ജൂലൈ 2022}}</ref> {{Skip to top and bottom}} {{TOC limit|4}} ==Suborder (ഉപനിര): [[Zygoptera|Zygoptera]] ([[സൂചിത്തുമ്പി|സൂചിത്തുമ്പികൾ]])== === Family (കുടുംബം): [[Lestidae|Lestidae]] ([[ചേരാചിറകൻ|ചേരാചിറകൻ തുമ്പികൾ]])=== ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Indolestes|Indolestes]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Indolestes gracilis|Indolestes gracilis davenporti]]'' ([[കാട്ടു വിരിച്ചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Indolestes gracilis - male.jpg|ആൺതുമ്പി File:Indolestes gracilis by Rohit George.jpg|പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി File:Indolestes gracilis - female.jpg|പെൺതുമ്പി File:Indolestes gracilis - mating.jpg|ഇണകൾ </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Indolestes pulcherrimus|Indolestes pulcherrimus]]'' ([[ചതുപ്പ് വിരിച്ചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Indolestes pulcherrimus 6.jpg|ആൺതുമ്പി File:Indolestes pulcherrimus 2.jpg|പെൺതുമ്പി File:Indolestes pulcherrimus 7.jpg|ഇണചേരുന്നു </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Lestes|Lestes]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes concinnus|Lestes concinnus]]'' ([[തവിടൻ ചേരാചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Lestes concinnus damselfly (2011) 4327.jpg|''Lestes concinnus'' (ആൺതുമ്പി) File:Lestes umbrinus female by Manoj V Nair.jpg|''Lestes concinnus'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes dorothea|Lestes dorothea]]'' ([[കാട്ടു ചേരാച്ചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Lestes dorothea male.jpg| ആൺതുമ്പി File:Lestes dorothea-Kadavoor-2018-08-05-002.jpg|പെൺതുമ്പി File:Lestes dorothea copula.jpg|ഇണകൾ File:Lestes dorothea female thorax.jpg|പെൺതുമ്പിയുടെ കലകൾ </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes elatus|Lestes elatus]]'' ([[പച്ച ചേരാച്ചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Lestes elatus-Kadavoor-2016-07-31-001.jpg|''Lestes elatus'' (ആൺതുമ്പി) File:Lestes elatus-Kadavoor-2016-07-31-003.jpg|മുതുകിലെ [[ഹോക്കി സ്റ്റിക്ക്]] അടയാളം File:Lestes elatus-Kadavoor-2016-04-01-001.jpg|കുറുവാലുകൾ File:Lestes elatus-Kadavoor-2016-07-04-001.jpg|''Lestes elatus'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes malabaricus]]'' ([[മലബാർ ചേരാച്ചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Lestes malabaricus Fraser (cropped).jpg|ആൺതുമ്പി File:Lestes malabaricus 6.jpg|ആൺതുമ്പി File:Lestes malabaricus Anal appendages Dorsal view.jpg|കുറുവാലുകൾ </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes nodalis|Lestes nodalis]]'' ([[പുള്ളി വിരിച്ചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Lestes nodalis 05311.jpg|''Lestes nodalis'' (ആൺതുമ്പി) File:Lestes nodalis 08243.jpg|''Lestes nodalis'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes patricia]]'' ([[കരിവരയൻ ചേരാച്ചിറകൻ]]) ===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Lestes patricia male-shrirambhakare4.jpg|ആൺതുമ്പി (മുതുകുവശം) File:Lestes patricia male-shrirambhakare1.jpg|ആൺതുമ്പി (വശം) File:Lestes patricia female-shrirambhakare2.jpg|പെൺതുമ്പി (മുതുകുവശം) File:Lestes patricia male-shrirambhakare5.jpg|ആൺതുമ്പി (ഉരസ്സിന്റെ മുതുകുഭാഗം) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lestes praemorsus|Lestes praemorsus]]'' ([[നീലക്കണ്ണി ചേരാച്ചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Lestes praemorsus-Madayippara.jpg|''Lestes praemorsus'' (ആൺതുമ്പി) File:Lestes praemorsus male.jpg|''Lestes praemorsus'' (ആൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Platylestes|Platylestes]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Platylestes kirani]]'' ([[കിരണി ചേരാച്ചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Platylestes kirani male.jpg|ആൺതുമ്പി File:Platylestes kirani female.jpg|പെൺതുമ്പി File:Platylestes kirani male dorsal thorax and eyes.jpg|ഉരസ്സിലെ കറുത്ത കലകൾ </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Platylestes platystylus]]'' ([[പച്ചക്കണ്ണൻ ചേരാച്ചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Platylestes platystylus male (cropped).jpg|''Platylestes platystylus'' (ആൺതുമ്പി) File:Platylestes platystylus male.jpg|''Platylestes platystylus'' (പ്രായപൂർത്തി ആവാത്ത ആൺതുമ്പി) File:Platylestes platystylus female.jpg|''Platylestes platystylus'' (പെൺതുമ്പി) File:Platylestes platystylus female (cropped).jpg|''Platylestes platystylus'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> === Family (കുടുംബം): [[Platystictidae|Platystictidae]] ([[നിഴൽത്തുമ്പികൾ]])=== ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Indosticta|Indosticta]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Indosticta deccanensis|Indosticta deccanensis]]'' ([[കുങ്കുമ നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Saffron forest damsel (Platysticta deccanensis) കുങ്കുമ നിഴൽത്തുമ്പി.jpg|ആൺതുമ്പി File:Saffron reedtail (damselfly) 2008.jpg|''Indosticta deccanensis'' (ആൺതുമ്പി) File:Saffron reedtail damselfly (2015).jpg|''Indosticta deccanensis'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Protosticta|Protosticta]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta armageddonia]]'' ([[അർമഗെഡോൺ നിഴൽത്തുമ്പി]])===== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta antelopoides]]'' ([[കൊമ്പൻ നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta cyanofemora]]'' ([[നീലക്കാലി നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Protosticta cyanofemora - male.jpg|ആൺതുമ്പി File:Protosticta cyanofemora- female.jpg|പെൺതുമ്പി File:Protosticta cyanofemora -Head.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta davenporti]]'' ([[ആനമല നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Protosticata davenporti 02.jpg|ആൺതുമ്പി File:Protosticta davenporti by Santhosh Kshathriya.jpg|പെൺതുമ്പി File:Protosticata davenporti 03.jpg|കുറുവാൽ </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta gravelyi|Protosticta gravelyi]]'' ([[പുള്ളി നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Protosticta gravelyi-Kadavoor-2016-06-25-002.jpg|''Protosticta gravelyi'' (ആൺതുമ്പി) File:Protosticta gravelyi-Kadavoor-2016-06-23-004.jpg|''Protosticta gravelyi'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta hearseyi]]'' ([[ചെറു നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Protosticta hearseyi by Manoj P.jpg|''Protosticta hearseyi'' (ആൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta gravelyi|Protosticta monticola]]'' ([[പർവ്വതവാസി നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Protosticta monticola teneral male by Emiliyamma and Palot.jpg|''Protosticta monticola'' (ആൺതുമ്പി) File:Protosticta monticola head by Emiliyamma and Palot.jpg|''Protosticta monticola'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta mortoni|Protosticta mortoni]]'' ([[നീലക്കഴുത്തൻ നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Protosticta mortoni.png|ആൺതുമ്പി File:Protosticta mortoni female.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta ponmudiensis|Protosticta ponmudiensis]]'' ([[പൊന്മുടി നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Protosticta in Kallar.JPG|''Protosticta ponmudiensis'' (ആൺതുമ്പി) File:Protosticta ponmudiensis male.jpg|''Protosticta ponmudiensis'' (ആൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta rufostigma|Protosticta rufostigma]]'' ([[അഗസ്ത്യമല നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:DSC 0067 Protosticta rufostigma Kimmins, 1958.jpg|''Protosticta rufostigma'' (ആൺതുമ്പി) File:DSC 0541 Protosticta rufostigma Kimmins, 1958 female.jpg|''Protosticta rufostigma'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta sanguinostigma|Protosticta sanguinostigma]]'' ([[ചെമ്പൻ നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Protosticta sanguinostigma by Bala Chandran.jpg|''Protosticta sanguinostigma'' (ആൺതുമ്പി) File:Protosticta sanguinostigma by Omkar Dharwadkar.jpg|''Protosticta sanguinostigma'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Protosticta sholai|Protosticta sholai]]'' ([[ചോല നിഴൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Protosticta sholai.jpg|ആൺതുമ്പി File:Protosticta sholai female.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> === Family (കുടുംബം): [[Calopterygidae|Calopterygidae]] ([[മരതകത്തുമ്പികൾ]])=== ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Neurobasis|Neurobasis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Neurobasis chinensis|Neurobasis chinensis]]'' ([[പീലിത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Neurobasis chinensis-Thattekad-2015-09-13-001.jpg|''Neurobasis chinensis'' (ആൺതുമ്പി) File:Neurobasis chinensis-Aralam-2016-10-29-003.jpg|''Neurobasis chinensis'' (പെൺതുമ്പി) File:Neurobasis chinensis- Male.jpg|''Neurobasis chinensis'' (ആൺതുമ്പി) (wing flashing) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Vestalis|Vestalis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Vestalis apicalis|Vestalis apicalis]]'' ([[ചുട്ടിച്ചിറകൻ തണൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:VestalisApicalis 3205.JPG|''Vestalis apicalis'' (ആൺതുമ്പി) File:Vestalis apicalis female by Kadavoor.jpg|''Vestalis apicalis'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Vestalis gracilis|Vestalis gracilis]]'' ([[ചെറിയ തണൽതുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Clear-winged Forest Glory 06863.jpg|''Vestalis gracilis'' (ആൺതുമ്പി) File:Vestalis gracilis ♀ (4158773801).jpg|''Vestalis gracilis'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Vestalis submontana|Vestalis submontana]]'' ([[കാട്ടു തണൽതുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Vestalis apicalis submontana.jpg|''Vestalis submontana'' (ആൺതുമ്പി) File:Vestalis submontana -adult male.jpg|''Vestalis submontana'' (പ്രായപൂർത്തി ആവാത്ത ആൺതുമ്പി) File:Vestalis submontana-Silent Valley-2016-08-14-001.jpg|''Vestalis submontana'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> === Family (കുടുംബം): [[Chlorocyphidae|Chlorocyphidae]] ([[നീർരത്നങ്ങൾ]]) === ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Calocypha|Calocypha]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Calocypha laidlawi|Calocypha laidlawi]]'' ([[മേഘവർണ്ണൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Myristica Sapphire (Calocypha laidlawi) male.jpg|ആൺതുമ്പി File:Calocypha laidlawi 2 by Bala Chandran.jpg|''Calocypha laidlawi'' (ആൺതുമ്പി) File:Calocypha laidlawi female (cropped).jpg|''Calocypha laidlawi'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Heliocypha]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Heliocypha bisignata]]'' ([[നീർമാണിക്യൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Rhinocypha bisignata male-Kadavoor-2015-08-20-001.jpg|''Rhinocypha bisignata'' (ആൺതുമ്പി) File:Rhinocypha bisignata-Kadavoor-2016-06-15-001.jpg|''Rhinocypha bisignata'' (പെൺതുമ്പി) File:Rhinocypha bisignata teneral male at Kadavoor.jpg|''Rhinocypha bisignata'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) File:Rhinocypha bisignata-Aralam-2016-10-30-001.jpg|''Rhinocypha bisignata'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Libellago|Libellago]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Libellago indica]]'' ([[തവളക്കണ്ണൻ (തുമ്പി)]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Libellago lineata male-Kadavoor-2015-08-21-001.jpg|''Libellago indica'' (ആൺതുമ്പി) File:Libellago lineata female-Kadavoor-2015-08-21-003.jpg|''Libellago indica'' (പെൺതുമ്പി) File:River Heliodor, Libellago lineata, young male at Mechode Padur.JPG|''Libellago indica'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) File:Libellago Dubare.jpg|''Libellago indica'' (ഇണചേരുന്നു) File:Libellago lineata lay eggs at Kadavoor.jpg|''Libellago indica'' (മുട്ടയിടുന്നു) </gallery> === Family (കുടുംബം): [[Euphaeidae|Euphaeidae]] ([[അരുവിയന്മാർ]])=== ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Dysphaea|Dysphaea]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Dysphaea ethela|Dysphaea ethela]]'' ([[കരിമ്പൻ അരുവിയൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Davidraju IMG 8199.jpg|''Dysphaea ethela'' (ആൺതുമ്പി) File:Dysphaea ethela by Manoj V Nair.jpg|''Dysphaea ethela'' (പെൺതുമ്പി) File:Black torrent dart - Dysphaea ethela female.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Euphaea|Euphaea]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Euphaea cardinalis|Euphaea cardinalis]]'' ([[തെക്കൻ അരുവിയൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> Travancore torrent dart damselfly (2009).jpg|''Euphaea cardinalis'' (ആൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Euphaea dispar|Euphaea dispar]]'' ([[വടക്കൻ അരുവിയൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Euphaea dispar - Davidraju IMG 5408.jpg|''Euphaea dispar'' (ആൺതുമ്പി) File:Euphaea dispar (Female).jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Euphaea fraseri|Euphaea fraseri]]'' ([[ചെങ്കറുപ്പൻ അരുവിയൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Euphaea fraseri-Kadavoor-2016-07-07-001.jpg|''Euphaea fraseri'' (ആൺതുമ്പി) File:Euphaea fraseri-Kadavoor-2016-06-18-001.jpg|''Euphaea fraseri'' (പെൺതുമ്പി) File:Euphaea fraseri-Aralam-2016-10-29-001.jpg|''Euphaea fraseri'' (ആൺതുമ്പി) (ഇണയെ ആകർഷിക്കുന്നു) File:Euphaea fraseri-Kadavoor-2016-06-25-003 (cropped).jpg|''Euphaea fraseri'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Euphaea pseudodispar|Euphaea pseudodispar]]'' ([[സത്താര അരുവിയൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Euphaea pseudodispar - Satara Torrent Dart M1.jpg|ആൺതുമ്പി File:Euphaea pseudodispar- Satara Torrent Dart F1.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> === Family (കുടുംബം): [[Platycnemididae|Platycnemididae]] ([[പാൽത്തുമ്പികൾ]])=== ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Caconeura|Caconeura]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Caconeura gomphoides|Caconeura gomphoides]]'' ([[കാട്ടുമുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Caconeura gomphoides.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Caconeura ramburi|Caconeura ramburi]]'' ([[മലബാർ മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Platycnemididae-Silent Valley-2016-08-14-004.jpg|''Caconeura ramburi'' (ആൺതുമ്പി) File:Caconeura ramburi by Pagol Haowa.jpg|''Caconeura ramburi'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Caconeura risi|Caconeura risi]]'' ([[വയനാടൻ മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Platycnemididae-Kadavoor-2018-08-16-001.jpg|''Caconeura risi'' (ആൺതുമ്പി) File:Platycnemididae-Kadavoor-2016-03-30-001.jpg|ആൺതുമ്പി File:Platycnemididae-Kadavoor-2016-09-09-001.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Copera|Copera]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Copera marginipes|Copera marginipes]]'' ([[മഞ്ഞക്കാലി പാൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Copera marginipes-Kadavoor-2016-11-11-001.jpg|''Copera marginipes'' (ആൺതുമ്പി) File:Copera marginipes-Kadavoor-2016-11-11-003.jpg|''Copera marginipes'' (പെൺതുമ്പി) File:Copera marginipes-Kadavoor-2016-11-11-002.jpg| Appendages (ആൺതുമ്പി) File:Copera marginipes male at Kadavoor.jpg|''Copera marginipes'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Copera vittata|Copera vittata]]'' ([[ചെങ്കാലി പാൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Davidraju C.vittata.jpg|''Copera vittata'' (ആൺതുമ്പി) File:Copera species 05399.jpg|''Copera vittata'' (പെൺതുമ്പി) File:Copera vittata-Kadavoor-2016-11-27-003.jpg| Appendages (ആൺതുമ്പി) File:Copera vittata-Kadavoor-2016-11-11-003.jpg|''Copera vittata'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Disparoneura|Disparoneura]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Disparoneura apicalis|Disparoneura apicalis]]'' ([[ചുട്ടിച്ചിറകൻ മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Disparoneura apicalis - male VG.jpg|ആൺതുമ്പി File:Disparoneura apicalis (4).jpg|''Disparoneura apicalis'' (ആൺതുമ്പി) File:Disparonura apicalis-female.jpg|''Disparoneura apicalis'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Disparoneura quadrimaculata|Disparoneura quadrimaculata]]'' ([[കരിം ചിറകൻ മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Black-winged bambootail damselfly (2014) 0085.jpg|''Disparoneura quadrimaculata'' (ആൺതുമ്പി) File:Disparoneura quadrimaculata by Rohit George.jpg|''Disparoneura quadrimaculata'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Elattoneura|Elattoneura]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Elattoneura souteri|Elattoneura souteri]]'' ([[ചെങ്കറുപ്പൻ മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Elattoneura souteri male (31829953236).jpg|ആൺതുമ്പി File:Elattoneura souteri.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Elattoneura tetrica|Elattoneura tetrica]]'' ([[മഞ്ഞക്കറുപ്പൻ മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Davidraju IMG 8288.jpg|ആൺതുമ്പി File:Elattoneura tetrica ( Male ).jpg|ആൺതുമ്പി File:Elattoneura tetrica (Laidlaw, 1917) female.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Esme (genus)|Esme]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Esme cyaneovittata]]'' ([[പഴനി മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Esme cyaneovittata male-2.jpg|ആൺതുമ്പി File:Esme cyaneovittata female.jpg|പെൺതുമ്പി File:Esme cyaneovittata-1.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Esme longistyla]]'' ([[നീലഗിരി മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Esme longistyla.jpg|''Esme longistyla'' (ആൺതുമ്പി) File:Esme longistyla female.jpg|പെൺതുമ്പി File:Esme longistyla mating.jpg|ഇണചേരുന്നു </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Esme mudiensis]]'' ([[തെക്കൻ മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Esme mudiensis - male P.jpg|''Esme mudiensis'' (ആൺതുമ്പി) File:Esme mudiensis (Fraser,1931) 02.jpg|''Esme mudiensis'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Melanoneura|Melanoneura]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Melanoneura bilineata|Melanoneura bilineata]]'' ([[വടക്കൻ മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Melanoneura bilineata.jpg|ആൺതുമ്പി File:Melanoneura bilineata 1.jpg|ആൺതുമ്പി File:Melanoneura bilineata Anal Appandage.jpg|കുറുവാൽ </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Onychargia|Onychargia]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Onychargia atrocyana|Onychargia atrocyana]]'' ([[എണ്ണക്കറുപ്പൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Marsh dancer damselfly (2011) 2999.jpg|''Onychargia atrocyana'' (ആൺതുമ്പി) File:Onychargia atrocyana by Subhajit Roy.jpg|പ്രായപൂർത്തി ആവാത്ത ആൺതുമ്പി File:Onychargia atrocyana, Burdwan, West Bengal, India 13 09 2012.jpg|''Onychargia atrocyana'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Phylloneura|Phylloneura]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Phylloneura westermanni|Phylloneura westermanni]]'' ([[ചതുപ്പു മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:P.westermanni4.jpg|''Phylloneura westermanni'' (ആൺതുമ്പി) File:Waynaad-Phylloneura westermanni.jpg|''Phylloneura westermanni'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Prodasineura|Prodasineura]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Prodasineura verticalis|Prodasineura verticalis]]'' ([[കരിഞ്ചെമ്പൻ മുളവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Prodasineura verticalis-Kadavoor-2016-07-07-001.jpg|''Prodasineura verticalis'' (ആൺതുമ്പി) File:Prodasineura verticalis female at Kadavoor.jpg|''Prodasineura verticalis'' (പെൺതുമ്പി) File:Prodasineura verticalis-Kadavoor-2016-06-17-001.jpg|''Prodasineura verticalis'' (മുട്ടയിടുന്നു) File:Damselfly emergence-Aralam-2016-10-29-001.jpg|''Prodasineura verticalis'' (പെൺതുമ്പി) (emergence) </gallery> === Family (കുടുംബം): [[Coenagrionidae|Coenagrionidae]] ([[നിലത്തന്മാർ]])=== ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Aciagrion|Aciagrion]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Aciagrion approximans krishna]]'' ([[നീലച്ചിന്നൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Aciagrion approximans krishna male (14).jpg|ആൺതുമ്പി File:Aciagrion approximans krishna female (1).jpg|പെൺതുമ്പി File:Aciagrion approximans krishna in tandem (21).jpg|ഇണചേരുന്നു </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Aciagrion occidentale|Aciagrion occidentale]]'' ([[നീലച്ചുട്ടി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Aciagrion occidentale 2 at Kadavoor.jpg|ആൺതുമ്പി File:Aciagrion occidentale-Kadavoor-2017-05-08-001.jpg|പെൺതുമ്പി File:Aciagrion occidentale by Sherif.jpg|പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Agriocnemis|Agriocnemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Agriocnemis keralensis|Agriocnemis keralensis]]'' ([[പത്തി പുൽചിന്നൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Agriocnemis keralensis Male.jpg|ആൺതുമ്പി File:Agriocnemis keralensis at Kadavoor.jpg|ആൺതുമ്പി File:Agriocnemis keralensis Female.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Agriocnemis pieris|Agriocnemis pieris]]'' ([[വെള്ളപ്പുൽ ചിന്നൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Agriocnemis pieris-Kadavoor-2016-11-26-001.jpg|''Agriocnemis pieris'' (ആൺതുമ്പി) File:Agriocnemis pieris-Kadavoor-2016-07-31-002.jpg|''Agriocnemis pieris'' (പെൺതുമ്പി) File:Agriocnemis pieris female red form at kadavoor.jpg|''Agriocnemis pieris'' (പെൺതുമ്പി - ചുവന്ന രൂപം) File:Agriocnemis pieris by kadavoor.JPG|''Agriocnemis pieris'' (ഇണചേരുന്നു) File:Agriocnemis pieris mating in Kadavoor.jpg|''Agriocnemis pieris'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Agriocnemis pygmaea|Agriocnemis pygmaea]]'' ([[നാട്ടു പുൽചിന്നൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Agriocnemis pygmaea male, Burdwan, West Bengal, India 14 03 2012.jpg|''Agriocnemis pygmaea'' (ആൺതുമ്പി) File:Agriocnemis pygmaea female, Burdwan, West Bengal, India 11 10 2012.jpg|''Agriocnemis pygmaea'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Agriocnemis splendidissima|Agriocnemis splendidissima]]'' ([[കാട്ടു പുൽചിന്നൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Agriocnemis splendidissima by kadavoor.JPG|''Agriocnemis splendidissima'' (ആൺതുമ്പി) File:Agriocnemis splendidissima at Kadavoor.jpg|''Agriocnemis splendidissima'' (പെൺതുമ്പി) (red) File:Agriocnemis splendidissima female by Kadavoor.jpg|''Agriocnemis splendidissima'' (പെൺതുമ്പി) (green) File:Agriocnemis splendidissima male at Kadavoor.jpg|''Agriocnemis splendidissima'' (ഇളംപ്രായമുളള ആൺതുമ്പി) File:Agriocnemis splendidissima male in Kadavoor.jpg|''Agriocnemis splendidissima'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Amphiallagma|Amphiallagma]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Amphiallagma parvum|Amphiallagma parvum]]'' ([[ചെറുനീലിത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Amphiallagma parvum by Davidraju IMG 9994.jpg|''Amphiallagma parvum'' (ആൺതുമ്പി) File:Azure Dartlet ( Amphiallagma parvum) Female.jpg|''Amphiallagma parvum'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Archibasis|Archibasis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Archibasis oscillans|Archibasis oscillans]]'' ([[അരുവിത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Archibasis oscillans-Kadavoor-2016-07-03-001.jpg|''Archibasis oscillans'' (ആൺതുമ്പി) File:Archibasis oscillans-Kadavoor-2016-07-03-004.jpg|''Archibasis oscillans'' (ഇണചേരുന്നു) File:Archibasis oscillans-Kadavoor-2016-07-03-007.jpg|''Archibasis oscillans''(ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ചേർന്നത്) File:Davidraju Archibasis oscillansis.jpg|''Archibasis oscillans'' (മുട്ടയിടുന്നു) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Ceriagrion|Ceriagrion]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ceriagrion cerinorubellum|Ceriagrion cerinorubellum]]'' ([[കനൽവാലൻ ചതുപ്പൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Orange-tailed marsh dart 08030.jpg|''Ceriagrion cerinorubellum'' (ആൺതുമ്പി) File:Orange-tailed marsh dart damselfly (2010).jpg|''Ceriagrion cerinorubellum'' (പെൺതുമ്പി) File:Ceriagrion cerinorubellum-Kadavoor-2016-04-11-002.jpg|Intra-male sperm translocation File:Ceriagrion cerinorubellum-Kadavoor-2016-04-11-003.jpg|''Ceriagrion cerinorubellum'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ceriagrion chromothorax|Ceriagrion chromothorax]]'' ([[സിന്ധുദുർഗ് ചതുപ്പൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Ceriagrion chromothorax. Male.jpg|ആൺതുമ്പി File:Ceriagrion chromothorax Male. Anal appendages.jpg|കുറുവാൽ </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ceriagrion coromandelianum|Ceriagrion coromandelianum]]'' ([[നാട്ടുചതുപ്പൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Ceriagrion coromandelianum 04331.jpg|''Ceriagrion coromandelianum'' (ആൺതുമ്പി) File:Ceriagrion coromandelianum, Burdwan, West Bengal, India 23 09 2012 (1).JPG|''Ceriagrion coromandelianum'' (പെൺതുമ്പി) File:Ceriagrion coromandelianum mating.jpg|ഇണചേരുന്നു </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ceriagrion olivaceum|Ceriagrion olivaceum]]'' ([[കരിംപച്ച ചതുപ്പൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Ceriagrion olivaceum male.jpg|''Ceriagrion olivaceum'' (ആൺതുമ്പി) File:Ceriagrion olivaceum female.jpg|''Ceriagrion olivaceum'' (പെൺതുമ്പി) File:Ceriagrion olivaceum auraniacum.jpg|''Ceriagrion olivaceum auraniacum'' (ആൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ceriagrion rubiae|Ceriagrion rubiae]]'' ([[തീച്ചതുപ്പൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Ceriagrion rubiae- male (2).jpg|ആൺതുമ്പി File:Davidraju Ceriagrion rubiae(M).jpg|''Ceriagrion rubiae'' (ആൺതുമ്പി) File:Orange Marsh Dart ( Ceriagrion rubiae) in tandem.jpg|''Ceriagrion rubiae'' (ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ചേർന്നത്) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Ischnura|Ischnura]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ischnura rubilio]]'' ([[മഞ്ഞപ്പുൽ മാണിക്യൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Ischnura rubilio-Kadavoor-2016-07-09-001.jpg|''Ischnura rubilio'' (ആൺതുമ്പി) File:Ischnura rubilio-Silent Valley-2016-08-15-001.jpg|''Ischnura rubilio'' (പെൺതുമ്പി) File:Ischnura rubilio-Kadavoor-2016-07-09-005.jpg|''Ischnura rubilio'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ischnura senegalensis|Ischnura senegalensis]]'' ([[നീല പുൽമാണിക്യൻ]]) ===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Ischnura senegalensis(Male,Japan,17.09.23).jpg|ആൺതുമ്പി File:Ischnura senegalensis by Davidraju.jpg|പെൺതുമ്പി File:Ischnura senegalensis(Female,Japan,2018.06.03).jpg|പെൺതുമ്പി(ചുവന്ന രൂപം) File:Ischnura senegalensis female.jpg|പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺതുമ്പി(ചുവന്ന രൂപം) File:Ischnura senegalensis(Couple,Japan,2018.05.26,b).jpg|ഇണചേരുന്നു </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Mortonagrion|Mortonagrion]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Mortonagrion varralli|Mortonagrion varralli]]'' ([[കരിയിലത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Mortonagrion varralli by Parag Rangnekar 4.jpg|''Mortonagrion varralli'' (ആൺതുമ്പി) File:Mortonagrion varralli by Sunny Joseph 412.jpg|''Mortonagrion varralli'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Paracercion|Paracercion]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Paracercion calamorum|Paracercion calamorum]]'' ([[ചുട്ടിവാലൻ താമരത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Paracercion calamorum (Dusky Lilysquatter) male.jpg|''Paracercion calamorum'' (ആൺതുമ്പി) File:Paracercion calamorum (Dusky Lilysquatter) female.jpg|''Paracercion calamorum'' (പെൺതുമ്പി) File:Paracercion calamorum sub adult male.jpg|പ്രായപൂർത്തി ആവാത്ത ആൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Paracercion melanotum|Paracercion melanotum]]'' ([[കിഴക്കൻ താമരത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Paracercion malayanum lateral view.jpg|ആൺതുമ്പി File:Paracercion malayanum by Bala Chandran.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Pseudagrion|Pseudagrion]]'' ==== ===== Species: ''[[Pseudagrion australasiae]]'' ([[കുറുവാലൻ പൂത്താലി]]) ===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Pseudagrion australasiae-Kadavoor-2016-07-11-002.jpg|ആൺതുമ്പി File:Pseudagrion australasiae male anal appendages.jpg|കുറുവാലുകൾ File:Pseudagrion australasiae-Kadavoor-2016-07-11-003 (appendages).jpg|കുറുവാലുകൾ </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pseudagrion decorum|Pseudagrion decorum]]'' ([[ഇളനീലി പൂത്താലി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Three striped blue dart damselfly (2015).jpg|''Pseudagrion decorum'' (ആൺതുമ്പി) File:Pseudagrion decorum female by Manoj V Nair.jpg|''Pseudagrion decorum'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pseudagrion indicum|Pseudagrion indicum]]'' ([[മഞ്ഞ വരയൻ പൂത്താലി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Pseudagrion indicum-Kadavoor-2016-06-13-001.jpg|''Pseudagrion indicum'' (ആൺതുമ്പി) File:Pseudagrion indicum-Kadavoor-2015-08-21-001.jpg|ആൺതുമ്പി File:Pseudagrion indicum by kadavoor.JPG|''Pseudagrion indicum'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pseudagrion malabaricum|Pseudagrion malabaricum]]'' ([[കാട്ടുപൂത്താലി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Pseudagrion malabaricum Male.jpg|ആൺതുമ്പി File:Pseudagrion malabaricum Female.jpg|പെൺതുമ്പി File:Pseudagrion malabaricum by Vinayan Nair.jpg|ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ചേർന്നത് </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pseudagrion microcephalum|Pseudagrion microcephalum]]'' ([[നാട്ടുപൂത്താലി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Blue grass dart, Blue sprite (Pseudagrion microcephalum) male., നാട്ടുപ്പൂത്താലി. (26148144539).jpg|''Pseudagrion microcephalum'' (ആൺതുമ്പി) File:Pseudagrion microcephalum by Sunny Joseph.jpg|''Pseudagrion microcephalum'' (പെൺതുമ്പി) File:Blue Riverdamsels mating.jpg|''Pseudagrion microcephalum'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pseudagrion rubriceps|Pseudagrion rubriceps]]'' ([[ചെമ്മുഖപ്പൂത്താലി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Pseudagrion rubriceps male-Kadavoor-2015-08-20-001.jpg|''Pseudagrion rubriceps'' (ആൺതുമ്പി) File:Saffron-faced Blue Dart (Pseudagrion rubriceps)- Female W IMG 3613.jpg|''Pseudagrion rubriceps'' (പെൺതുമ്പി) File:Orange faced Sprite (Pseudagrion rubriceps)Mating (26752364192).jpg|ഇണചേരുന്നു </gallery> ==Suborder (ഉപനിര): [[Anisoptera]] ([[കല്ലൻതുമ്പി|കല്ലൻതുമ്പികൾ]])== === Family (കുടുംബം): [[Aeshnidae]] ([[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ]])=== ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Anaciaeschna]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anaciaeschna jaspidea]]'' ([[തുരുമ്പൻ രാജൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Anaciaeschna jaspidea 3 by Gopakumar VR.jpg|''Anaciaeschna jaspidea'' (ആൺതുമ്പി) File:Anaciaeschna jaspidea by Manoj V Nair.jpg|''Anaciaeschna jaspidea'' (ആൺതുമ്പി) </gallery> ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anaciaeschna martini]]'' ([[ചോലരാജൻ തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Anaciaeschna martini.jpg|ആൺതുമ്പി File:Anaciaeschna martini (Female,Japan,2017.08.18,b).jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Anax]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anax ephippiger]]'' ([[തുരുമ്പൻ ചാത്തൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Hemianax ephippiger.jpg|''Anax ephippiger'' (ആൺതുമ്പി) File:Vagrant Emperor female Dragonfly (Hemianax ephippiger).jpg|''Anax ephippiger'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anax guttatus]]'' ([[മരതക രാജൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Anax guttatus by Nagabhushan Jyothi.jpg|ആൺതുമ്പി File:Anax guttatus (Burmeister, 1839) female.jpg|പെൺതുമ്പി File:Blue-tailed Green Darner Anax guttatus-KRNagar13Oct2007-Wiki.jpg|പറക്കുന്ന ആൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anax immaculifrons]]'' ([[നീലരാജൻ (തുമ്പി)|നീലരാജൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Anax immaculifrons Blue Darner from Valparai IMG 8478 a.jpg|''Anax immaculifrons'' (ആൺതുമ്പി) File:Wyn dragonfly.jpg|''Anax immaculifrons'' (ആൺതുമ്പി) File:Anax immaculifrons by Bala Chandran.jpg|''Anax immaculifrons'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anax indicus]]'' ([[പീതാംബരൻ തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Anax indicus in Chinnar WLS Kerala IMG 6856.jpg|ആൺതുമ്പി File:Anax indicus 5231.jpg|പെൺതുമ്പി File:Lesser Green Emperor (Anax indicus) female in flight.jpg|പറക്കുന്ന പെൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Anax parthenope]]'' ([[തവിട്ട്‍ രാജൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Libelula en azul y pulgones (2943040584).jpg|ആൺതുമ്പി File:Anax parthenope 01 (5041198582).jpg|ആൺതുമ്പി File:Anax parthenope1.JPG|പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Gynacantha]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Gynacantha dravida]]'' ([[സൂചിവാലൻ രാക്കൊതിച്ചി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Gynacantha-Kadavoor-2016-03-30-001.jpg|''Gynacantha dravida'' (ആൺതുമ്പി) File:Gynacantha-Kadavoor-2016-06-26-001.jpg|''Gynacantha dravida'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Gynacantha millardi]]'' ([[തത്തമ്മത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Gynacantha millardi - Kadavoor - 001.jpg|''Gynacantha millardi'' (ആൺതുമ്പി) File:Gynacantha bayadera.jpg|''Gynacantha millardi'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> === Family (കുടുംബം): [[Gomphidae]] ([[കടുവത്തുമ്പികൾ]])=== ==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Acrogomphus]]'' ==== ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Acrogomphus fraseri]]'' ([[പൊക്കൻ കടുവ]])===== ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Asiagomphus]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Asiagomphus nilgiricus]]'' ([[വിരൽവാലൻ കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Asiagomphus nilgiricus.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Burmagomphus]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Burmagomphus cauvericus]]'' ([[കാവേരി ചതുരവാലൻ കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Burmagomphus cauvericus.jpg|ആൺതുമ്പി File:Burmagomphus cauvericus from Arivikuthu, Thodupuzha by Kausthubh K N, 6-7-2021.jpg|ആൺതുമ്പി File:Burmagomphus cauvericus female lateral view.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Burmagomphus chaukulensis]]'' ([[മുള്ളൻ ചതുരവാലൻ കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Burmagomphus chaukulensis.jpg|ആൺതുമ്പി File:Burmagomphus chaukulensis--.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Burmagomphus laidlawi]]'' ([[ചതുരവാലൻ കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Dragonfly (2015).jpg|''Burmagomphus laidlawi'' (ആൺതുമ്പി) File:Burmagomphus laidlawi by Bala Chandran.jpg|ആൺതുമ്പി File:Burmagomphus laidlawi dragonfly (2008) 2732.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Burmagomphus pyramidalis]]'' ([[പുള്ളി ചതുരവാലൻ കടുവ]])===== ==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Cyclogomphus]]'' ==== ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Cyclogomphus flavoannulatus]]'' ([[മഞ്ഞ വിശറിവാലൻ കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Cyclogomphus flavoannulatus at Idukki.jpg|ആൺതുമ്പി File:Cyclogomphus flavoannulatus female (cropped).jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Cyclogomphus heterostylus]]'' ([[വിശറിവാലൻ കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Cyclogomphus heterostylus Selys, 1854 Female.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Davidioides]]'' ==== ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Davidioides martini]]'' ([[സൈരന്ധ്രിക്കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Davidioides martini, Thattekkad, Kerala, India.png|ആൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Gomphidia]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Gomphidia kodaguensis]]'' ([[പുഴക്കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Gomphidia kodaguensis-Kadavoor-2016-06-15-003.jpg|ആൺതുമ്പി File:Davidraju IMG 9709.jpg|ആൺതുമ്പി File:Gomphidia kodaguensis Female.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Heliogomphus]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Heliogomphus promelas]]'' ([[കൊമ്പൻ ക‌‌‌ടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Heliogomphus promelas.jpg|ആൺതുമ്പി File:Heliogomphus promelas - male Rosemalai (1).jpg|ആൺതുമ്പി File:Heliogomphus promelas anal appendage.jpg|കുറുവാൽ </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Ictinogomphus]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Ictinogomphus rapax]]'' ([[നാട്ടുകടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Ictinogomphus rapax at Kadavoor.jpg|''Ictinogomphus rapax'' (ആൺതുമ്പി) File:Ictinogomphus rapax (cropped).jpg|''Ictinogomphus rapax'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Lamelligomphus]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lamelligomphus nilgiriensis]]'' ([[നീലഗിരി നഖവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Onychogomphus species.jpg|ആൺതുമ്പി File:Onychogomphus nilgiriensis-Silent Valley-2016-08-14-002.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Macrogomphus]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macrogomphus wynaadicus]]'' ([[വയനാടൻ കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Macrogomphus wynaadicus by Bala Chandran.jpg|ആൺതുമ്പി File:Wayanad Bowtail (Macrogomphus wynaadicus)male. വയനാടൻ കടുവ.jpg|ആൺതുമ്പി File:Wayanad Bowtail (Macrogomphus wynaadicus)female. വയനാടൻ കടുവ.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Megalogomphus]]'' ==== ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Megalogomphus hannyngtoni]]'' ([[പെരുവാലൻ കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Megalogomphus hannyngtoni by Reji Chandran.jpg|ആൺതുമ്പി File:Megalogomphus hannyngtoni.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Megalogomphus superbus]]'' ([[ചോര പെരുവാലൻ കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Megalogomphus superbus by Gopal Krishnan.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Melligomphus]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Melligomphus acinaces]]'' ([[കുറു നഖവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Onychogomphus acinaces by Rison Thumboor.jpg|ആൺതുമ്പി File:Onychogomphus acinaces.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Merogomphus]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Merogomphus longistigma]]'' ([[പുള്ളിവാലൻ ചോലക്കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Merogomphus longistigma.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Merogomphus tamaracherriensis]]'' ([[മലബാർ പുള്ളിവാലൻ ചോലക്കടുവ]]) ===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Merogomphus tamaracherriensis-Kadavoor-2016-06-26-001.jpg|ആൺതുമ്പി File:Merogomphus tamaracherriensis-Kadavoor-2016-06-25-003.jpg|പെൺതുമ്പി File:Merogomphus tamaracherriensis-Kadavoor-2016-06-19-002.jpg|ആൺതുമ്പി (appendages) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Microgomphus]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Microgomphus souteri]]'' ([[കടുവാച്ചിന്നൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Microgomphus souteri by Bala Chandran.jpg|''Microgomphus souteri'' (ആൺതുമ്പി) File:Microgomphus souteri at Kadavoor.jpg|''Microgomphus souteri'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Nychogomphus]]''==== ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Nychogomphus striatus]]'' ([[വരയൻ നഖവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Onychogomphus striatus Male.jpg|ആൺതുമ്പി File:Nychogomphus striatus.jpg| ആൺതുമ്പി File:Nychogomphus striatus analappandages.jpg|കുറുവാൽ </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Onychogomphus]]''==== ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Onychogomphus malabarensis]]'' ([[വടക്കൻ നഖവാലൻ]]) ===== ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Paragomphus]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Paragomphus lineatus]]'' ([[ചൂണ്ടവാലൻ കടുവ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Lined Hooktail Paragomphus lineatus Male.jpg|''Paragomphus lineatus'' (ആൺതുമ്പി) File:Lined Hooktail Paragomphus lineatus Female.jpg|''Paragomphus lineatus'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> === Family (കുടുംബം): [[Chlorogomphidae]] ([[മലമുത്തന്മാർ]])=== ==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Chlorogomphus]]'' ==== ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Chlorogomphus campioni]]'' ([[നീലഗിരി മലമുത്തൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Chlorogomphus campioni by Subramanian K A.jpg </gallery> ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Chlorogomphus xanthoptera]]'' ([[ആനമല മലമുത്തൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Chlorogomphus xanthoptera - Male.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> === Family (കുടുംബം): [[Macromiidae|Macromiidae]] ([[നീർക്കാവലന്മാർ]]) === ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Epophthalmia|Epophthalmia]]''==== ===== Species(സ്പീഷീസ്): [[Epophthalmia frontalis]] ([[പുള്ളി നീർക്കാവലൻ]]) ===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Epophthalmia frontalis.jpg|ആൺതുമ്പി File:2.Epophthalmia frontalis.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): [[Epophthalmia vittata|Epophthalmia vittata]] ([[നാട്ടു നീർക്കാവലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Common torrent hawk dragonfly (2011) 7385 (2).jpg|''Epophthalmia vittata'' (ആൺതുമ്പി) File:Epophthalmia vittata (Common Torrent Hawk) female dorsal view.jpg|പെൺതുമ്പി File:Epophthalmia vittata (Common Torrent Hawk) female, Side view.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Macromia|Macromia]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia annaimallaiensis]]'' ([[കാട്ടു പെരുംകണ്ണൻ]]) ===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Macromia annaimallaiensis, Thattekkad, Kerala, India (cropped).png| ആൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia bellicosa]]'' ([[അടിപിടിയൻ പെരുംകണ്ണൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Macromia bellicosa 1.jpg|ആൺതുമ്പി File:Macromia bellicosa.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia cingulata]]'' ([[ആറ്റു പെരുംകണ്ണൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Macromia cingulata.jpg| ആൺതുമ്പി File:Macromia cingulata female.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia ellisoni]]'' ([[നാട്ടു പെരുംകണ്ണൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Macromia-Silent Valley-2016-08-14-001.jpg|''Macromia'' cf. ''ellisoni'' (ആൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia flavocolorata]]'' ([[മഞ്ഞ പെരുംകണ്ണൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Macromia flavocolorata ( Male).jpg|ആൺതുമ്പി File:Macromia flavocolorata.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia ida]]'' ([[കാനന പെരുംകണ്ണൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Macromia ida.jpg File:Macromia ida 1.jpg </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia indica]]'' ([[ഇന്ത്യൻ പെരുംകണ്ണൻ]])===== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromia irata]]'' ([[ചൂടൻ പെരുംകണ്ണൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:1.Macromia irata.jpg|Dorsal view (male) File:2.Macromia irata.jpg|Lateral view (male) File:3 Macromia irata.jpg|Anal appendages </gallery> === Family (കുടുംബം): [[Corduliidae]] ([[മരതകക്കണ്ണന്മാർ]])=== ==== Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Hemicordulia]]'' ==== ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Hemicordulia asiatica]]'' ([[കാട്ടു മരതകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Hemicordulia asiatica 01.jpg|''Hemicordulia asiatica'' File:Hemicordulia asiatica 02 (cropped).jpg|''Hemicordulia asiatica'' </gallery> === Family (കുടുംബം): [[Libellulidae]] ([[നീർമുത്തന്മാർ]])=== ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Acisoma]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Acisoma panorpoides]]'' ([[മകുടി വാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Acisoma panorpoides-Kadavoor-2016-09-07-001.jpg|''Acisoma panorpoides'' (ആൺതുമ്പി) File:Acisoma panorpoides-Kadavoor-2016-09-08-001.jpg|''Acisoma panorpoides'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Aethriamanta]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Aethriamanta brevipennis]]'' ([[ചോപ്പൻ കുറുവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Scarlet marsh hawk (Aethriamanta brevipennis) male.jpg|''Aethriamanta brevipennis'' (ആൺതുമ്പി) File:Aethriamanta brevipennis 7678.jpg|''Aethriamanta brevipennis'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Brachydiplax]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Brachydiplax chalybea]]'' ([[തവിട്ടുവെണ്ണിറാൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Rufous Backed Marsh Hawk Brachydiplax chalybea Male by Kadavoor.jpg|''Brachydiplax chalybea'' (ആൺതുമ്പി) File:Rufous Backed Marsh Hawk Brachydiplax chalybea Female by Kadavoor.jpg|''Brachydiplax chalybea'' (പെൺതുമ്പി) File:തവിട്ടുവെണ്ണീറൻ ഇണചേരൽ.jpg|ഇണചേരുന്നു File:തവിട്ടുവെണ്ണീറൻ 6.jpg|മുട്ടയിടുന്നു </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Brachydiplax sobrina]]'' ([[ചെറു വെണ്ണീറൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Brachydiplax sobrina-Kadavoor-2016-06-27-005.jpg|''Brachydiplax sobrina'' (ആൺതുമ്പി) File:Little blue marsh hawk (Brachydiplax sobrina) female.jpg|''Brachydiplax sobrina'' (പെൺതുമ്പി) File:Brachydiplax sobrina-Kadavoor-2016-06-27-001.jpg|''Brachydiplax sobrina'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Brachythemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Brachythemis contaminata]]'' ([[ചങ്ങാതിത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Brachythemis contaminata 02315.jpg|''Brachythemis contaminata'' (ആൺതുമ്പി) File:Brachythemis contaminata female (4)' Burdwan, West Bengal, India 04 10 2012.jpg|''Brachythemis contaminata'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Bradinopyga|Bradinopyga]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): [[Bradinopyga geminata|Bradinopyga geminata]] ([[മതിൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Bradinopyga geminata at Kadavoor.jpg|''Bradinopyga geminata'' (ആൺതുമ്പി) File:Bradinopyga geminata 6562.jpg|''Bradinopyga geminata'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): [[Bradinopyga konkanensis|Bradinopyga konkanensis]] ([[ചെങ്കൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Bradinopyga konkanensis Joshi &Sawant.jpg|ആൺതുമ്പി File:Bradinopyga konkanensis female from Devgad.jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Cratilla|Cratilla]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): [[Cratilla lineata|Cratilla lineata]] ([[കാട്ടുപതുങ്ങൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Cratilla lineata-Kadavoor-2016-09-06-003.jpg|''Cratilla lineata'' (ആൺതുമ്പി) File:Cratilla lineata female by kadavoor.jpg|''Cratilla lineata'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Crocothemis|Crocothemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Crocothemis servilia]]'' ([[വയൽത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Crocothemis servilia male by kadavoor.jpg|''Crocothemis servilia'' (ആൺതുമ്പി) File:Crocothemis servilia female by kadavoor.jpg|''Crocothemis servilia'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Diplacodes|Diplacodes]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Diplacodes lefebvrii|Diplacodes lefebvrii]]'' ([[കരിനിലത്തൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Diplacodes lefebvrii (Male), Futala Lake, Nagpur.jpg|''Diplacodes lefebvrii'' (ആൺതുമ്പി) File:Black percher dragonfly (2015).jpg|''Diplacodes lefebvrii'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Diplacodes nebulosa|Diplacodes nebulosa]]'' ([[ചുട്ടിനിലത്തൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Black Tipped Ground Skimmer (Diplacodes Nebulosa) male.jpg|''Diplacodes nebulosa'' (ആൺതുമ്പി) File:Diplacodes nebulosa by Sherif.jpg|''Diplacodes nebulosa'' (പെൺതുമ്പി) File:Black Tipped Ground Skimmer (Diplacodes Nebulosa)mating.jpg|ഇണചേരുന്നു </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Diplacodes trivialis|Diplacodes trivialis]]'' ([[നാട്ടുനിലത്തൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Diplacodes trivialis 05609.JPG|''Diplacodes trivialis'' (ആൺതുമ്പി) File:Diplacodes trivialis, Burdwan, West Bengal, India 13 09 2012 5.jpg|''Diplacodes trivialis'' (പെൺതുമ്പി) File:Ground Skimmer Diplacodes trivialis Young Male by kadavoor.JPG|''Diplacodes trivialis'' (ഇളംപ്രായമുളള ആൺതുമ്പി) File:Diplacodes trivialis mating by kadavoor.jpg|''Diplacodes trivialis'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Epithemis|Epithemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Epithemis mariae|Epithemis mariae]]'' ([[തീക്കറുപ്പൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Epithemis mariae - Davidraju 2059.jpg|''Epithemis mariae'' (ആൺതുമ്പി) File:Rubytailed hawklet dragonfly (2015).jpg|''Epithemis mariae'' (ഇണചേരുന്നു) File:Epithemis mariae-തീക്കറുപ്പൻ (1).jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Hydrobasileus|Hydrobasileus]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Hydrobasileus croceus|Hydrobasileus croceus]]'' ([[പാണ്ടൻ പരുന്തൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Hydrobasileus croceus 00379.JPG|''Hydrobasileus croceus'' (ആൺതുമ്പി) File:Hydrobasileus croceus by Sunny Joseph 243.jpg|''Hydrobasileus croceus'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Hylaeothemis|Hylaeothemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Hylaeothemis apicalis|Hylaeothemis apicalis]]'' ([[നീല നീർത്തോഴൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Hylaeothemis indica-Silent Valley-2016-08-14-001.jpg|''Hylaeothemis apicalis'' (ആൺതുമ്പി) File:Hylaeothemis indica-Silent Valley-2016-08-14-007.jpg|''Hylaeothemis apicalis'' (പെൺതുമ്പി) File:Hylaeothemis indica-Silent Valley-2016-08-14-006.jpg|''Hylaeothemis apicalis'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) File:Hylaeothemis indica-Silent Valley-2016-08-14-010.jpg|''Hylaeothemis apicalis'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Indothemis|Indothemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Indothemis carnatica|Indothemis carnatica]]'' ([[കരിമ്പൻ ചരൽമുത്തി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Indothemis carnatica 8374 (cropped).jpg|''Indothemis carnatica'' (ആൺതുമ്പി) File:Indothemis carnatica female by kadavoor.jpg|''Indothemis carnatica'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Indothemis limbata|Indothemis limbata]]'' ([[പാണ്ടൻ കരിമുത്തൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Indothemis limbata (cropped).jpg|''Indothemis limbata'' (ആൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Lathrecista|Lathrecista]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lathrecista asiatica|Lathrecista asiatica]]'' ([[ചോരവാലൻ തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Lathrecista asiatica 07056.JPG|''Lathrecista asiatica'' (ആൺതുമ്പി) File:Lathrecista asiatica in Kerala.jpg|''Lathrecista asiatica'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Lyriothemis|Lyriothemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lyriothemis acigastra|Lyriothemis acigastra]]'' ([[കുള്ളൻ വർണ്ണത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Lyriothemis acigastra male at Kadavoor.jpg|''Lyriothemis acigastra'' (ആൺതുമ്പി) File:Lyriothemis acigastra female at Kadavoor.jpg|''Lyriothemis acigastra'' (പെൺതുമ്പി) File:Lyriothemis acigastra-Kadavoor-2016-06-19-003.jpg|''Lyriothemis acigastra'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) File:Lyriothemis acigastra mating at Kadavoor.jpg|''Lyriothemis acigastra'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Lyriothemis tricolor|Lyriothemis tricolor]]'' ([[മഞ്ഞവരയൻ വർണ്ണത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Lyriothemis abrahami male.jpg|''Lyriothemis tricolor'' (ആൺതുമ്പി) File:Lyriothemis tricolor Ris, 1919.jpg|''Lyriothemis tricolor'' (പെൺതുമ്പി) File:Lyriothemis tricolor habitat by Manoj P.jpg|പ്രജനനം നടത്തുന്ന സ്ഥലം </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Macrodiplax|Macrodiplax]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macrodiplax cora|Macrodiplax cora]]'' ([[പൊഴിത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Macrodiplax cora 4160.jpg|ആൺതുമ്പി File:Macrodiplax cora by Bala Chandran.jpg|''Macrodiplax cora'' (ആൺതുമ്പി) File:Macrodiplax cora (5).jpg|''Macrodiplax cora'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Neurothemis|Neurothemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Neurothemis fulvia|Neurothemis fulvia]]'' ([[തവിടൻ തുരുമ്പൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Neurothemis fulvia male by kadavoor.JPG|''Neurothemis fulvia'' (ആൺതുമ്പി) File:Neurothemis fulvia-Kadavoor-2016-07-28-001.jpg|''Neurothemis fulvia'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Neurothemis intermedia|Neurothemis intermedia]]'' ([[പുൽ തുരുമ്പൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Neurothemis intermedia male 2525.jpg|''Neurothemis intermedia'' (ആൺതുമ്പി) File:Neurothemis intermedia 05449.jpg|''Neurothemis intermedia'' (ഇളംപ്രായമുളള ആൺതുമ്പി) File:Paddyfield parasol (Neurothemis intermedia) female Kanha.jpg|''Neurothemis intermedia'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Neurothemis tullia|Neurothemis tullia]]'' ([[സ്വാമിത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Neurothemis tullia 9163.jpg|''Neurothemis tullia'' (ആൺതുമ്പി) File:Neurothemis tullia-female 07688.JPG|''Neurothemis tullia'' (പെൺതുമ്പി) File:Neurothemis tullia mating by kadavoor.jpg|''Neurothemis tullia'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Onychothemis|Onychothemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Onychothemis testacea|Onychothemis testacea]]'' ([[കാട്ടുപുള്ളൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Onychothemis testacea 3 by kadavoor.jpg|''Onychothemis testacea'' (ആൺതുമ്പി) File:Onychothemis testacea female 01.jpg|''Onychothemis testacea'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Orthetrum|Orthetrum]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum chrysis|Orthetrum chrysis]]'' ([[ചെന്തവിടൻ വ്യാളി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Brown-backed Red Marsh Hawk Orthetrum chrysis Male 2 by Kadavoor.jpg|''Orthetrum chrysis'' (ആൺതുമ്പി) File:Orthetrum chrysis at Kadavoor.jpg|''Orthetrum chrysis'' (പെൺതുമ്പി) File:Brown-backed Red Marsh Hawk Orthetrum chrysis in love by Kadavoor.jpg|''Orthetrum chrysis'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum glaucum|Orthetrum glaucum]]'' ([[നീല വ്യാളി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Orthetrum glaucum - Blue Marsh Hawk - Male 02.JPG|''Orthetrum glaucum'' (ആൺതുമ്പി) File:Orthetrum glaucum-Silent Valley-2016-08-14-003.jpg|''Orthetrum glaucum'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum luzonicum|Orthetrum luzonicum]]'' ([[ത്രിവർണ്ണൻ വ്യാളി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Orthetrum luzonicum-Kadavoor-2016-09-08-001.jpg|''Orthetrum luzonicum'' (ആൺതുമ്പി) File:Orthetrum luzonicum-Kadavoor-2016-09-07-001.jpg|''Orthetrum luzonicum'' (പെൺതുമ്പി) File:Orthetrum luzonicum-Kadavoor-2016-09-11-001.jpg|''Orthetrum luzonicum'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) File:Tri-coloured Marsh Hawk Orthetrum luzonicum mating by kadavoor.jpg|''Orthetrum luzonicum'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum pruinosum|Orthetrum pruinosum]]'' ([[പവിഴവാലൻ വ്യാളി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:OrthetrumPruinosum.jpg|''Orthetrum pruinosum'' (ആൺതുമ്പി) File:Orthetrum pruinosum female by kadavoor.jpg|''Orthetrum pruinosum'' (പെൺതുമ്പി) File:Orthetrum pruinosum mating by kadavoor.jpg|''Orthetrum pruinosum'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum sabina|Orthetrum sabina]]'' ([[പച്ച വ്യാളി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Orthetrum sabina 09221.jpg|''Orthetrum sabina'' (ആൺതുമ്പി) File:Slender Skimmer 06811.JPG|''Orthetrum sabina'' (പെൺതുമ്പി) File:Orthetrum sabina of Kadavoor.jpg|''Orthetrum sabina'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum taeniolatum|Orthetrum taeniolatum]]'' ([[ചെറു വ്യാളി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Orthetrum taeniolatum dragonfly (2011) 1065.jpg|''Orthetrum taeniolatum'' (ആൺതുമ്പി) File:Orthetrum taeniolatum dragonfly (2011)1043.jpg|''Orthetrum taeniolatum'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Orthetrum triangulare|Orthetrum triangulare]]'' ([[നീല കറുപ്പൻ വ്യാളി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Dragon Fly (Orthetrum triangulare) (7976467260).jpg|''Orthetrum triangulare'' (ആൺതുമ്പി) File:Orthetrumtriangularefemale1.jpg|പെൺതുമ്പി File:Orthetrum triangulare mating (2011) 2474.jpg|''Orthetrum triangulare'' (ഇണചേരുന്നു) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Palpopleura|Palpopleura]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Palpopleura sexmaculata|Palpopleura sexmaculata]]'' ([[നീല കുറുവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Palpopleura sexmaculata male by Bala Chandran.jpg|''Palpopleura sexmaculata'' (ആൺതുമ്പി) File:Blue-tailed yellow skimmer dragonfly (2014).jpg|''Palpopleura sexmaculata'' (പെൺതുമ്പി) File:Blue-tailed Yellow Skimmer Palpopleura sexmaculata.jpg|''Palpopleura sexmaculata'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Pantala|Pantala]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Pantala flavescens|Pantala flavescens]]'' ([[തുലാത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Wandering glider horizontal edit1.jpg|''Pantala flavescens'' (ആൺതുമ്പി) File:Pantala flavescens 2 by kadavoor.jpg|''Pantala flavescens'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Potamarcha|Potamarcha]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Potamarcha congener|Potamarcha congener]]'' ([[പുള്ളിവാലൻ തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Yellow-tailed Ashy Skimmer Potamarcha congener Male by kadavoor.jpg|''Potamarcha congener'' (ആൺതുമ്പി) File:Potamarcha congener female 2 by kadavoor.jpg|''Potamarcha congener'' (പെൺതുമ്പി) File:Yellow-tailed Ashy Skimmer Potamarcha congener juvenile male by kadavoor.jpg|''Potamarcha congener'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Rhodothemis|Rhodothemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Rhodothemis rufa|Rhodothemis rufa]]'' ([[ചെമ്പൻ തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Rufous Marsh Glider Rhodothemis rufa Male.jpg|''Rhodothemis rufa'' (ആൺതുമ്പി) File:Rhodothemis rufa female of Kadavoor.jpg|''Rhodothemis rufa'' (പെൺതുമ്പി) File:Rhodothemis rufa juvenile male at Kadavoor.jpg|''Rhodothemis rufa'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Rhyothemis|Rhyothemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Rhyothemis triangularis|Rhyothemis triangularis]]'' ([[കരിനീലച്ചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Rhyothemis triangularis-Kadavoor-2016-02-06-004.jpg|''Rhyothemis triangularis'' (ആൺതുമ്പി) File:Rhyothemis triangularis female.jpg|''Rhyothemis triangularis'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Rhyothemis variegata|Rhyothemis variegata]]'' ([[ഓണത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Common picture wing (Rhyothemis variegata) 07554.jpg|''Rhyothemis variegata'' (ആൺതുമ്പി) File:Rhyothemis variegata female at Kadavoor.jpg|''Rhyothemis variegata'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Sympetrum|Sympetrum]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Sympetrum fonscolombii|Sympetrum fonscolombii]]'' ([[കുങ്കുമച്ചിറകൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Sympetrum fonscolombii - male Vattavada 2.jpg|ആൺതുമ്പി File:Darter August 2007-20.jpg|''Sympetrum fonscolombii'' (ആൺതുമ്പി) File:Sympetrum fonscolombii, female, Sète cf06.jpg|''Sympetrum fonscolombii'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Tetrathemis|Tetrathemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Tetrathemis platyptera|Tetrathemis platyptera]]'' ([[കുള്ളൻ തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Tetrathemis platyptera male by kadavoor.jpg|''Tetrathemis platyptera'' (ആൺതുമ്പി) File:Pygmy Skimmer (Tetrathemis platyptera) mating. (45548791552).jpg|''Tetrathemis platyptera'' (ഇണചേരുന്നു) File:Tetrathemis platyptera female in Kadavoor.jpg|''Tetrathemis platyptera'' (മുട്ടയിടുന്നു) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Tholymis|Tholymis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Tholymis tillarga|Tholymis tillarga]]'' ([[പവിഴവാലൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Tholymis tillarga male by kadavoor 01.jpg|''Tholymis tillarga'' (ആൺതുമ്പി) File:Tholymis tillarga 05181.jpg|''Tholymis tillarga'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Tramea|Tramea]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Tramea basilaris|Tramea basilaris]]'' ([[ചെമ്പൻ പരുന്തൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Keyhole glider dragonfly (2011) 5854.jpg|''Tramea basilaris'' (ആൺതുമ്പി) File:Keyhole Glider (Tramea basilaris) (11857165716).jpg|''Tramea basilaris'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Tramea limbata|Tramea limbata]]'' ([[കരിമ്പൻ പരുന്തൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Tramea limbata by Manoj V Nair.jpg|''Tramea limbata'' (ആൺതുമ്പി) File:Tramea limbata by Anubhav Agarwal.jpg|''Tramea limbata'' (പെൺതുമ്പി) File:Tramea limbata by Manoj P.jpg|''Tramea limbata'' (ഇണകൾ) </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Trithemis|Trithemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Trithemis aurora|Trithemis aurora]]'' ([[സിന്ദൂരത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Trithemis aurora male 2 by kadavoor.jpg|''Trithemis aurora'' (ആൺതുമ്പി) File:Trithemis aurora female-Kadavoor-2016-06-17-001.jpg|''Trithemis aurora'' (പെൺതുമ്പി) File:Trithemis aurora in Kadavoor.jpg|''Trithemis aurora'' (പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Trithemis festiva|Trithemis festiva]]'' ([[കാർത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Trithemis festiva by kadavoor.jpg|''Trithemis festiva'' (ആൺതുമ്പി) File:Trithemis festiva female 01.jpg|''Trithemis festiva'' (പെൺതുമ്പി) File:Trithemis festiva juvenile (13) copy.jpg|പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ആൺതുമ്പി </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Trithemis kirbyi|Trithemis kirbyi]]'' ([[ചോപ്പൻ പാറമുത്തി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Trithemis kirbyi.jpg|''Trithemis kirbyi'' (ആൺതുമ്പി) File:Trithemis kirbyi female.jpg|''Trithemis kirbyi'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Trithemis pallidinervis|Trithemis pallidinervis]]'' ([[കാറ്റാടിത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Trithemis pallidinervis male in Kadavoor.jpg|''Trithemis pallidinervis'' (ആൺതുമ്പി) File:Trithemis pallidinervis face (male).jpg|ആൺതുമ്പി File:Trithemis pallidinervis female by kadavoor.JPG|''Trithemis pallidinervis'' (പെൺതുമ്പി) File:Trithemis pallidinervis face (female).jpg|പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Urothemis|Urothemis]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Urothemis signata|Urothemis signata]]'' ([[പാണ്ടൻ വയൽതെയ്യൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Greater crimson glider dragonfly (2014).jpg|''Urothemis signata'' (ആൺതുമ്പി) File:Urothemis signata female by kadavoor.jpg|''Urothemis signata'' (പെൺതുമ്പി) File:Urothemis signata RJM 6039.jpg|ആൺതുമ്പിയുടെ സാദൃശ്യത്തിലുള്ള പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Zygonyx|Zygonyx]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Zygonyx iris|Zygonyx iris]]'' ([[നീരോട്ടക്കാരൻ]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Zygonyx iris-Thattekad-2015-09-12-001.jpg|''Zygonyx iris'' (ആൺതുമ്പി) File:Zygonyx iris-India-2008.jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Zyxomma|Zyxomma]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Zyxomma petiolatum|Zyxomma petiolatum]]'' ([[സൂചിവാലൻ സന്ധ്യത്തുമ്പി]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Zyxomma petiolatum-Kadavoor-2016-04-10-001.jpg|''Zyxomma petiolatum'' (ആൺതുമ്പി) File:Zyxomma petiolatum-Kadavoor-2016-04-12-001.jpg|''Zyxomma petiolatum'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> === Family (കുടുംബം): [[ഇൻസേടി സെഡിസ്|Incertae sedis]] ([[ഇൻസേടി സെഡിസ്]])=== ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Idionyx]]''==== ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx corona]]'' ([[നീലഗിരിക്കോമരം]])===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Idionyx corona ( Male).jpg|ആൺതുമ്പി </gallery> ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx galeatus]]'' ([[മിനാരക്കോമരം]]) ===== <gallery mode="packed-hover" heights=200px> File:Idionyx galeata.jpg|male </gallery> ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx gomantakensis]]'' ([[ഗോവൻ കോമരം]]) ===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Idionyx gomantakensis by Parag Rangnekar.jpg|''Idionyx gomantakensis'' (ആൺതുമ്പി) File:Idionyx gomantakensis male.jpg|''Idionyx gomantakensis'' (ആൺതുമ്പി) File:Idionyx gomantakensis ( female).jpg|''Idionyx gomantakensis'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx minima]]'' ([[ചിന്നൻ കോമരം]]) ===== ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx rhinoceroides]]'' ([[കൊമ്പൻ കോമരം]]) ===== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx saffronata]]'' ([[കാവിക്കോമരം]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> </gallery> ===== Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Idionyx travancorensis]]'' ([[തെക്കൻ കോമരം]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:തെക്കൻ കോമരം.jpg|''Idionyx travancorensis'' ആൺതുമ്പി File:തെക്കൻ കോമരം female.jpg|''Idionyx travancorensis'' പെൺതുമ്പി </gallery> ====Genus (ജനുസ്സ്): ''[[Macromidia]]''==== =====Species (സ്പീഷീസ്): ''[[Macromidia donaldi]]'' ([[നിഴൽ കോമരം]])===== <gallery mode="packed-hover" heights="200px"> File:Dragonfly, Goa (2015) (3).jpg|''Macromidia donaldi'' (ആൺതുമ്പി) File:Macromidia donaldi-Kadavoor-2016-07-25-001.jpg|''Macromidia donaldi'' (പെൺതുമ്പി) </gallery> {{Skip to TOC}} ==കുറിപ്പ്== {{reflist}} ==അവലംബം== *[[ജൊഹാൻ കൃസ്ത്യൻ ഫബ്രീഷ്യസ്]] (1793) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/218713#page/385/mode/1up Entomologia Systematica Emendata et Aucta. Secundum, Classes, Ordines, Genera, Species, adjectis synonimis, locis, observationibus, descriptionibus - Classis V. Odonata]''. Hafniae, :impensis Christ. Gottl. Proft. *[[Jules Pierre Rambur]] (1842) ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k61025298 Histoire naturelle des insectes. Névroptères]''. Paris. Roret. ([https://catalog.hathitrust.org/Record/002003419 through HathiTrust]) *[[Edmond de Sélys Longchamps]] (1854) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/20607#page/19/mode/1up Monographie des Calopterygines]''. Mémoires de la Société Royale des Sciences de Liége 9:1-292 *[[Edmond de Sélys Longchamps]] (1858) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/54932#page/293/mode/1up Monographie des Gomphines]''. Mémoires de la Société Royale des Sciences de Liége 11:257-713 *[[Edmond de Sélys Longchamps]] (1850-1883) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/page/36937548#page/605/mode/1up Synopsis des Gomphines]'', ''[https://www.biodiversitylibrary.org/page/5497402#page/248/mode/1up Synopsis des Cordulines]'', ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/111256#page/736/mode/1up Synopsis des Aeschnines. Première partie: Classification]''. Bulletin de l'Académie royale des Sciences de Belgique. *[[വില്യം ഫോർസെൽ കിൽബി]] (1890) ''[https://archive.org/details/synonymiccatalog00kirb/page/n3 A synonymic catalogue of Neuroptera Odonata, or Dragonflies. With an appendix of fossil species]''. London. Gurney & Jackson. *[[:species:René Martin|René Martin]] (1906) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/188871#page/11/mode/1up Collections zoologiques du baron Edm. de Selys Longchamps. Cordulines]''. Bruxelles. Hayez. *[[:species:René Martin|René Martin]] (1909) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/189387#page/11/mode/1up Collections zoologiques du baron Edm. de Selys Longchamps. Aeschnines]''. Bruxelles. Hayez. *[[Friedrich Ris]] (1909-1919) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/9137#/summary Libellulinen]''. Collections zoologiques du baron Edm. de Selys Longchamps. Bruxelles. *[[Friedrich Ris]] (1909) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/37823#page/9/mode/1up Odonata]''. Süsswasserfauna Deutschlands; Heft 9. Jena, G. Fischer. *[[Robert John Tillyard]] (1917) ''[https://www.biodiversitylibrary.org/item/80327#page/5/mode/1up The biology of dragonflies (Odonata or Paraneuroptera)]''. Cambridge. University Press. *[[Frank Fortescue Laidlaw|Laidlaw, F. F.]] (1914-1934) [http://faunaofindia.nic.in/php/auth.php?authid=10102&author=Laidlaw%2C+F.+F. Bibliography of Laidlaw, F. F.]. Records of the Indian Museum. Zoological Survey of India. *[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1919-1933) [http://faunaofindia.nic.in/php/auth.php?authid=10145&author=Fraser%2C+F.+C. Bibliography of Fraser, F. C.]. Records of the Indian Museum. Zoological Survey of India. *[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1917-1934). ''Indian dragonflies''. The Journal of the Bombay Natural History Society. 25: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/28019#page/544/mode/1up 454-471], 25: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/28019#page/754/mode/1up 608-627], 26: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/18480#page/197/mode/1up 141-171], 26: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/18480#page/586/mode/1up 488-517], 26: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/18480#page/884/mode/1up 734-744], 26: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/18480#page/1095/mode/1up 919-932], 27: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95740#page/60/mode/1up 48-56], 27: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95740#page/285/mode/1up 253-269], 27: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95740#page/558/mode/1up 492-498], 27: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95740#page/765/mode/1up 673-691], 28: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95242#page/189/mode/1up 107-122], 28: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/95242#page/625/mode/1up 481-492], 28: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/214677#page/106/mode/1up 610-620], 28: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/214677#page/437/mode/1up 899-910], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185258#page/110/mode/1up 36-47], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185258#page/492/mode/1up 324-333], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183167#page/143/mode/1up 659-680], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183167#page/538/mode/1up 982-1006], 30: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183166#page/180/mode/1up 106-117], 30: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183166#page/519/mode/1up 397-405], 30: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185227#page/217/mode/1up 657-663], 30: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185227#page/448/mode/1up 846-857], 31: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185601#page/268/mode/1up 158-171], 31: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185601#page/582/mode/1up 408-426], 31: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185226#page/275/mode/1up 733-747], 31: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185226#page/442/mode/1up 882-889], 32: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185224#page/267/mode/1up 183-196], 32: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185224#page/417/mode/1up 311-319], 32: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183088#page/126/mode/1up 450-459], 32: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183088#page/427/mode/1up 683-691], 33: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185225#page/99/mode/1up 47-59], 33: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185225#page/412/mode/1up 288-301], 33: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/182873#page/240/mode/1up 576-597], 33: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/182873#page/558/mode/1up 834-850], 34: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/188015#page/181/mode/1up 87-107], 34: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/188012#page/280/mode/1up 752-753], 34: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/188012#page/533/mode/1up 965-972], 35: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183054#page/142/mode/1up 66-76], 35: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183054#page/465/mode/1up 325-341], 35: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185223#page/281/mode/1up 645-656], 36: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/187059#page/235/mode/1up 141-151], 36: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/188001#page/191/mode/1up 607-617], 37: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/191487#page/137/mode/1up 553-572]. *[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1922-1924). ''Dragonfly collecting in India''. The Journal of the Bombay Natural History Society. 28: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/214677#page/427/mode/1up 889-898], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185258#page/122/mode/1up 48-69], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/185258#page/652/mode/1up 474-481], 29: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/183167#page/237/mode/1up 741-756] *[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1924) [http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/records/026/05/0423-0522.pdf A Survey of the Odonate (Dragonfly) Fauna of Western India and Descriptions of Thirty New Species]. Records of the Indian Museum. *[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1931) [http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/records/033/04/0443-0474.pdf Additions to the Survey of the Odonate (Dragonfly) Fauna of Western India, with Descriptions of Nine New Species]. Records of the Indian Museum. *[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1933) ''[https://archive.org/details/FraserOdonata1 The fauna of British India, including Burma and Ceylon, Odonata Vol. I]''. Taylor and Francis. London. ([[സൂചിത്തുമ്പികൾ]]) *[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1934) ''[https://archive.org/details/FraserOdonata2 The fauna of British India, including Burma and Ceylon, Odonata Vol. II]''. Taylor and Francis. London. ([[കടുവത്തുമ്പികൾ]], [[Calopterygoidea]]) *[[ഫ്രെഡെറിക് ചാൾസ് ഫ്രേസർ|എഫ്. സി. ഫ്രേസർ]] (1936) ''[https://archive.org/details/FraserOdonata3 The fauna of British India, including Burma and Ceylon, Odonata Vol. III]''. Taylor and Francis. London. ([[സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികൾ|സൂചിവാലൻ കല്ലൻതുമ്പികളും]] [[നീർമുത്തന്മാർ|നീർമുത്തന്മാരും]]) *Kimmins, D. E. (1966) [https://www.biodiversitylibrary.org/page/2304021#page/261/mode/1up A list of the Odonata types described by F. C. Fraser, now in the British Museum (Natural History)]. Bulletin of the British Museum (Natural History). Vol. 18. Pages: 173-227. *Kimmins, D. E. (1968) [https://www.biodiversitylibrary.org/page/2253939#page/311/mode/1up A list of the type-specimens of Libellulidae and Corduliidae (Odonata) in the British Museum (Natural History)]. Bulletin of the British Museum (Natural History). Vol. 22. Pages: 277-305. *Kimmins, D. E. (1969) [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19545#page/415/mode/1up A list of the type-specimens of Odonata in the British Museum (Natural History) Part II]. Bulletin of the British Museum (Natural History). Vol. 23. Pages: 287-314. *Kimmins, D. E. (1970) [https://www.biodiversitylibrary.org/item/19546#page/233/mode/1up A list of the type-specimens of Odonata in the British Museum (Natural History) Part III]. Bulletin of the British Museum (Natural History). Vol. 24. Pages: 171-205. *[[Philip S. Corbet]]. 1991. [http://natuurtijdschriften.nl/search?identifier=593082 A brief history of Odonatology]. Advances in odonatology, vol 5 (1991) nr. 1 p.&nbsp;21-44 *[[Norman W. Moore]]. (1997) ''[https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/1997-042.pdf Dragonflies: Status Survey and Conservation Action Plan]''. IUCN. SBN: 2-8317-0420-0 *Chandran; M. D. Subash. (1997). ''[http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_073_02_0146_0155_0.pdf On the ecological history of the Western Ghats]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''. Current Science. 73 (2): 99-212 *Emiliyamma, K.G., Radhakrishnan, C. and Palot, M.J. 2005. ''[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/hpg/024/index.pdf Pictorial Handbook on Common Dragonflies and Damselflies of Kerala]''. p.&nbsp;1-67. Zoological Survey of India, Kolkata. *Emiliyamma, K.G., Radhakrishnan, C. and Palot, M.J. 2007. ''[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/occpapers/269/index.pdf Odonata (Insecta) of Kerala]''. Records of the Zoological Survey of India, Occasional Paper No. 269, p.&nbsp;1-195. *Kiran, C. G.; V. Raju, David (2011). "Checklist of Odonata of Kerala with their Malayalamnames". [http://www.malabarnhs.org/ Malabar Trogon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170925202319/http://www.malabarnhs.org/ |date=2017-09-25 }}. [https://www.researchgate.net/publication/293302348_Checklist_of_Odonata_of_Kerala_with_their_Malayalam_Names 9 (3): 31–35]. *Kiran, C. G.; V. Raju, David (2013). Dragonflies and Damselflies of Kerala (First Edition ed.). Kottayam, Kerala: Tropical Institute of Ecological Sciences (TIES). {{ISBN|978-81-920269-1-6}}. *{{cite book|first=Subramanian|last=K. A.|title=Dragonflies and Damselflies of Peninsular India - A Field Guide|year=2005|url=https://www.ias.ac.in/Publications/Overview/Dragonflies|publisher=Vigyan Prasar, New Delhi}} *Mitra, T.R. 2006. ''[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/hpg/025/index.pdf Handbook on - Common Indian Dragonflies (Insecta Odonata)]'' 1-124. *Mitra, T.R. and Babu, R. 2010. ''[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/occpapers/315/index.pdf Revision of Indian species of the families Platycnemididae and Coenagrionidae (Insecta : Odonata : Zygoptera)-Taxonomy and Zoogeography]''. Records of the Zoological Survey of India, Occasional Paper No. 315, p.&nbsp;1-103. *Subramanian. K.A., Kakkassery, F. and Nair, M.V. 2011. ''[https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/rl-540-001.pdf The status and distribution of dragonflies and damselflies (Odonata) of the Western Ghats]''. In: Status and Distribution of Freshwater Biodiversity in the Western Ghats (Compilers: Molur, S., Smith, K.G., Daniel, B.A. and Darwall, W.R.T.), pp.&nbsp;63–74. Cambridge, UK and Gland, Switzerland: IUCN, and Coimbatore, India: Zoo Outreach Organization. *Babu, R., Subramanian, K.A. and Supriya Nandy 2013. ''[http://faunaofindia.nic.in/PDFVolumes/occpapers/347/index.pdf Endemic Odonates of India]''. Records of the Zoological Survey of India, Occasional Paper No. 347: 1-60. *Dijkstra, K-D. B., G. Bechly, S. M. Bybee, R. A. Dow, H. J. Dumont, G. Fleck, R. W. Garrison, M. Hämäläinen, V. J. Kalkman, H. Karube, M. L. May, A. G. Orr, D. R. Paulson, A. C. Rehn, G. Theischinger, J. W. H. Trueman, J. van Tol, N. von Ellenrieder, & J. Ware. 2013. [http://www.mapress.com/zootaxa/2013/f/zt03703p045.pdf The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata)]. Zootaxa 3703(1): 36-45. *Emiliyamma, K.G. 2014. ''[http://recordsofzsi.com/index.php/zsoi/article/view/121693/83600 Systematic studies on Odonata (Insecta) of southern Western Ghats]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''. Records of the Zoological Survey of India, 114(Part-1): 57-87. *Dijkstra, K-D. B., V. J. Kalkman, R. A. Dow, F. R. Stokvis & J. van Tol. 2014. [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/syen.12035 Redefining the damselfly families: a comprehensive molecular phylogeny of Zygoptera (Odonata)]. Systematic Entomology 39(1): 68-96. *Subramanian, K.A.; Babu, R. (2017). ''[http://zsi.gov.in/WriteReadData/userfiles/file/Checklist/Odonata%20V3.pdf Checklist of Odonata (Insecta) of India]''. Version 3.0. www.zsi.gov.in *{{cite book |last1=K.A. |first1=Subramanian |last2=K.G. |first2=Emiliyamma |last3=R. |first3=Babu |last4=C. |first4=Radhakrishnan |last5=S.S. |first5=Talmale |title=Atlas of Odonata (Insecta) of the Western Ghats, India |date=2018 |publisher=Zoological Survey of India |isbn=9788181714954}} *{{Cite journal|title=Checklist of the dragonflies and damselflies (Insecta: Odonata) of Bangladesh, Bhutan, India, Nepal, Pakistan and Sri Lanka|journal=Zootaxa|url=https://www.biotaxa.org/Zootaxa/article/view/zootaxa.4849.1.1|last1=Kalkman|first1=V. J.|date=2020-09-08|volume=4849|pages=001-084|last2=Babu|first2=R.|last3=Bedjanič|first3=M.|last4=Conniff|first4=K.|last5=Gyeltshenf|first5=T.|last6=Khan|first6=M. K.|last7=Subramanian|first7=K. A.|last8=Zia|first8=A.|last9=Orr|first9=A. G.|publisher=Magnolia Press, Auckland, New Zealand|doi=10.11646/zootaxa.4849.1.1|isbn=978-1-77688-047-8|issn=1175-5334}} *{{Cite journal|first1=Sujith V. |last1=Gopalan| first2=Muhamed |last2=Sherif |first3=A. Vivek |last3=Chandran |date=2022 |title=A checklist of dragonflies & damselflies (Insecta: Odonata) of Kerala, India |journal=Journal of Threatened Taxa| volume=14 |issue=2 |pages=20654–20665| doi=10.11609/jott.7504.14.2.20654-20665|url=https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/7504}} ==പുറം കണ്ണികൾ== *[http://www.indianodonata.org/ ഇന്ത്യയിലെ തുമ്പികൾ]. National Centre for Biological Sciences (NCBS), Tata Institute of Fundamental Research, India. *[http://indiabiodiversity.org/group/dragonflies_of_india/show?pos=5 ഇന്ത്യയുടെ ജൈവവൈവിധ്യത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ] *Martin Schorr; Dennis Paulson. [https://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list2/ ലോകത്തിലെ തുമ്പികളുടെ പട്ടിക] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211005015243/https://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list2/ |date=2021-10-05 }}. Slater Museum of Natural History, [[University of Puget Sound]], Tacoma, WA. *Bridges, C. A. 1993. [https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/15291#/summary Catalogue of the family-group, genus-group and species-group names of the Odonata of the world (Second Edition)]. C. A. Bridges, Urbana, Illinois. *Davies, D.A.L., & P. Tobin. 1984. [http://natuurtijdschriften.nl/search?identifier=593140 The dragonflies of the world: A systematic list of the extant species of Odonata. Vol. 1. Zygoptera, Anisozygoptera]. Societas Internationalis Odonatologica Rapid Comm. (Suppl.) No. 3, Utrecht. *Davies, D.A.L., & P. Tobin. 1985. [http://natuurtijdschriften.nl/search?identifier=593143 The dragonflies of the world: a systematic list of extant species of Odonata. Vol. 2. Anisoptera]. Soc. Int. Odonatol. Rapid Comm. (Suppl.) No. 5., Utrecht. *Garrison, R. W. 1991. [https://www.odonatacentral.org/docs/NWOL.pdf A synonymic list of the New World Odonata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190427063229/https://www.odonatacentral.org/docs/NWOL.pdf |date=2019-04-27 }}. Argia 3(2): 1-30. *Tsuda, S. 1991. A distributional list of World Odonata. Published by author, Osaka. *Matti Hämäläinen. 2016. ''[http://caloptera.com/catalogue.html Calopterygoidea of the World: A synonymic list of extant damselfly species of the superfamily Calopterygoidea (sensu lato) (Odonata: Zygoptera)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180815232422/http://caloptera.com/catalogue.html |date=2018-08-15 }}'' {{കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ|state=expanded}} {{Portal bar|ജീവശാസ്ത്രം}} [[വർഗ്ഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുമ്പികൾ]] 4k6ifivokbuv8s4md3vlcm518lbb076 0 359956 4614725 3604146 2026-04-22T22:19:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614725 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kharagauli}} {{Infobox settlement |official_name = Kharagauli <br /> ხარაგაული |name_local = ხარაგაული |subdivision_name = {{GEO}} |subdivision_type1 = [[town]] |subdivision_name1 = [[Imereti]] |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = |area_magnitude = |area_total_km2 = 2.04 |area_land_km2 = 2.04 |area_water_km2 = |population_as_of = 2014 |population_footnotes = |population_total = 1965 |population_density_km2 = |blank1_name = [[Köppen climate classification|Climate]] |blank1_info = [[Humid subtropical climate|Cfa]] |timezone = Georgian Time |utc_offset = +4 |website = |footnotes = }} [[File:Kharagauli Center 2.JPG|thumb|275px|കാറഖൗലി സെന്റർ]] [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജ്ജിയയിലെ]] കാറഖൗലി ജില്ലയുടെ ഭരണ കേന്ദ്രമാണ് '''ഖാറഗൗലി പട്ടണം''' - '''Kharagauli''' ([[Georgian language|Georgian]]: ხარაგაული). ഇടുങ്ങിയതും ആയമേറി വളരെ ദുർഘടവുമായ ച്ച്‌ഖേരിമേല നദിയുടെ ഇരുകരകളിലായിട്ടാണ്‌ ഈ പട്ടണം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്ന് 280-400 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം. ==സ്ഥാപിക്കൽ== 1870കളിൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ആയാണ് പ്രദേശം സ്ഥാപിച്ചത്. ജോർജ്ജിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ [[റ്റ്ബിലിസി|റ്റ്ബിലിസും]] ജോർജ്ജിയയിലെ മറ്റൊരു നഗരമായ പോറ്റി (Poti) യുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന<ref>http://www.railway.ge/?web=1&action=page&p_id=191&lang=eng</ref> സ്ഥിരം റെയിൽവേ റൂട്ടായിട്ടായിരുന്നു ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്. പിന്നീട് ഈ പ്രദേശം ഭരണ പ്രദേശമായും സാമ്പത്തിക മേഖലയായും മാറുകയായിരുന്നു. 2014ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ഇവിടത്തെ ജനസംഖ്യ 1965 ആണ്‌ <ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/georgia-ethnic-loc2014.htm |title=2014 წლის აღწერის შედეგები |access-date=2021-07-09 |archive-date=2018-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181104125931/http://pop-stat.mashke.org/georgia-ethnic-loc2014.htm |url-status=dead }}</ref> ==പടിഞ്ഞാറൻ കവാടം== ഈ പട്ടണത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ കവാട പ്രദേശം വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും സുന്ദരമായ വൻ പാറകളും കൊണ്ട് സുന്ദരമായ പ്രദേശമാണ്. ച്ച്‌ഖേരിമേന നദിയുടെ വലത്തെ കരയിലുള്ള രണ്ടു വലിയ ഗുഹകൾ സഞ്ചാരികളുടെ പ്രധാന ആകർഷണ കേന്ദ്രമാണ്. ശിലായുഗത്തിലെ ആദിമ മനുഷ്യർ വസിച്ചിരുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഈ ഗുഹകളെ രാക്ഷസന്റെ ഗുഹ ( "the giant's hole") എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. നദിയുടെ ഇടത്തെ തീരത്ത് നിന്ന് അൽപം അകന്ന് രാക്ഷസൻമാരുടെ പ്രതിമകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദി ജൈന്റസ് - "the giants" എന്നാണ് ഈ പ്രദേശം അറിയപ്പെടുന്നത്. ==കോട്ടയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ== [[File:Kharagauli Station.JPG|thumb|375px|ഖാറഗൗലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ]] മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ മാതൃകയിൽ നിർമ്മിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഒരു കോട്ടയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഖാറഗൗലി പട്ടണത്തിന് സമീപം ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഖാന്ധി, ഖാറഗൗലി കോട്ട എന്നീ പേരുകളിൽ ഇത് പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. 1675-1737 കാലഘട്ടത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഹുസൈൻ ഖുലി ഖാൻ എന്ന ജോർജിയൻ രാജാവായിരുന്ന വാഖ്താങ് ആറാമൻ രാജാവിന്റെ( King Vakhtang VI) [[വിവാഹം]] നടന്നത് ഈ കോട്ടയിലായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ചെറിയ ഖാറഗൗലി (Small Kharagauli) എന്ന പേരിൽ ഇവിടെ ഒരു ജില്ലയുണ്ട്. സ്വയം ഭരണാധികാരമുള്ള ഒരു പ്രദേശമാണിത്. 14, 11 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ശവകുടീരങ്ങളും ഒരു ക്രസ്റ്റ്യൻ ചർച്ചും ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്നു. ==ഭരണസിരാകേന്ദ്രം== ഈ പട്ടണത്തിന്റെ മധ്യത്തിലായി മൂന്നു നിലകളുള്ള കെട്ടിടത്തിലാണ് ഇതിന്റെ ഭരണസിരാ കേന്ദ്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നദിയുടെ തീരത്തായി ഒരു വലിയ പാർക്കും 1978ൽ സ്ഥാപിച്ച പ്രാദേശിക പഠന മ്യൂസിയവും ഇവിടെ സ്ഥിതിച്ചെയ്യുന്നുണ്ട്. മൂന്ന് സെക്കണ്ടറി സ്‌കൂളുകളും ഒരു സെമിത്തേരിയും രണ്ടു കിൻഡർഗാർട്ടെൻ(കെജി) സ്‌കൂളുകളും ആശുപത്രി, പോളിക്ലിനിക്, ലൈബ്രറി, സംഗീത സ്‌കൂൾ, തിയേറ്റർ, ഫർണിച്ചർ ഫാക്ടറി എന്നിവയും ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Kharagauli.jpg|ഖാറഗൗലി ടൗൺ ഒരു ദൂരക്കാഴ്ച File:Kharagauli square.jpg|മുൻസിപ്പൽ സെൻട്രൽ സ്‌ക്വയർ File:Kharagauli 3.jpg|മുൻസിപ്പൽ സ്‌ക്വയർ File:Kharagauli 2.jpg|ദെവേബി സ്മാരകം - രാക്ഷസൻമാരുടെ സ്മാരകങ്ങൾ File:Kharagauli railway station.jpg|റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)]] np08drtadknh9p192xj7mncf5rc4zub 0 368534 4614727 4543657 2026-04-22T22:46:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614727 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = Ganga Devi | birth_date = 1928 | birth_place = [[Mithila, India|Mithila]], Bihar India | death_date = 1991 | awards = [[Padma Shri]]<br>National Award for Crafts | known_for = [[Madhubani painting]] | occupation = Painter }}ഭാരതീയയായ ചിത്രകാരിയാണ് '''ഗംഗാദേവി''' (1928-1991)<ref name="Ganga Devi: Tradition and expression in Madhubani painting">{{cite journal|url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09528828908576213?journalCode=ctte20#.Ve-1rvmSxAA|title=Ganga Devi: Tradition and expression in Madhubani painting|journal=Taylor and Francis Online|issue=6|doi=10.1080/09528828908576213|year=1989|volume=3|author=Jyotindra Jain}}</ref> മധുബാനി ശൈലിയിലുള്ള രചനാ ശൈലിയിലെ പ്രമുഖയായിരുന്നു.<ref name="Riding the Rollercoaster with Ganga Devi">{{Cite web|url=http://50watts.com/Riding-the-Rollercoaster-with-Ganga-Devi|title=Riding the Rollercoaster with Ganga Devi|access-date=September 9, 2015|date=2015|publisher=50 Watts}}</ref> വിദേശത്തും മധുബാനി ശൈലി പ്രചരിപ്പിച്ചു.<ref name="Madhubani Magic of Gangadevi">{{Cite web|url=http://www.pitara.com/non-fiction-for-kids/features-for-kids/madhubani-magic-of-gangadevi/|title=Madhubani Magic of Gangadevi|access-date=September 9, 2015|date=2015|publisher=Pitara}}</ref> 1928 ൽ ബീഹാറിലെ മിഥിലയിൽ ജനിച്ചു.  കായസ്ഥ കുടുംബങ്ങളിൽ പ്രചാരത്തിലിരുന്ന പാരമ്പര്യ ചിത്ര രചനാ രീതിയായ കച്നി എന്ന രേഖാ ചിത്ര കലയിൽ കുട്ടിക്കാലത്തേ പ്രാവീണ്യം തെളിയിച്ചു.<ref name="Ganga Devi - Artist Profile">{{Cite web|url=http://www.mithilapaintings.com/artist-profiles/52-ganga-devi-artist-profile.html|title=Ganga Devi - Artist Profile|access-date=September 9, 2015|date=2015|publisher=Mithila Paintings|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074435/http://www.mithilapaintings.com/artist-profiles/52-ganga-devi-artist-profile.html|url-status=dead}}</ref> നിരവധി വിദേശ രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു. അമേരിക്കയിൽ നടന്ന ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു, അമേരിക്ക സീരീസ്, മോസ്കോ ഹോട്ടൽ, ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് അമേരിക്കൻ ലൈഫ്, റൈഡ് ഇൻ എ റോളർ കോസ്റ്റർ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ പ്രസിദ്ധമാണ് . കരകൗശല വിദ്യക്കു നൽകുന്ന ദേശീയ അവാർഡ് ഭാരത സർക്കാരിൽ നിന്നു ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1984 ൽ പത്മശ്രീ ലഭിച്ചു.<ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=July 21, 2015|date=2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=2014-11-15|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == {{reflist|colwidth=30em}} [[വർഗ്ഗം:1928-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1991-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ചിത്രകാരികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 8f8feilog37u5i0eni5c1sjyhqzh5im 0 399539 4614781 4565561 2026-04-23T08:16:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614781 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jatropha podagrica}} {{Speciesbox |image = BASBotanicalGarden.jpg |taxon = Jatropha podagrica |authority = [[William Jackson Hooker|Hook.]] |}} കുപ്പിച്ചെടി എന്ന വിളിപ്പേരോടു കൂടിയ ഒരു സസ്യമാണ് '''ജട്രോഫ പൊഡഗ്രിക'''. Buddha belly plant, bottleplant shrub, gout plant, purging-nut, Guatemalan rhubarb, goutystalk nettlespurge എന്നിങ്ങനെ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിരവധി വിളിപ്പേരുകൾ ഈ സസ്യത്തിനുണ്ട്. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] സ്വദേശിയായ ഈ [[സസ്യം]] ഒരു [[അലങ്കാരച്ചെടി|അലങ്കാരച്ചെടിയായി]] ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു<ref>[https://toptropicals.com/html/toptropicals/plant_wk/jatropha_podagrica.htm]|Jatropha podagrica</ref>,<ref>[https://toptropicals.com/html/toptropicals/plant_wk/jatropha_podagrica.htm]|Jatropha podagrica, Gout plant - the coolest plant anyone can grow!</ref>,<ref>[https://worldofsucculents.com/jatropha-podagrica-buddha-belly-bottleplant-shrub-gout-plant-guatemalan-rhubarb/]|Jatropha podagrica – Buddha Belly, Bottleplant Shrub</ref> ==ഘടന== [[കാണ്ഡം|കാണ്ഡത്തിന്റെ]] താഴത്തെ ഭാഗം ഒരു [[കുപ്പി|കുപ്പിയെപ്പോലെ]] മുഴച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിനാലാണ് ഇതിന് കുപ്പിച്ചെടി (Bottle plant) എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. മിനുസമുള്ള [[മെഴുക്]] ആവരണമുളള വലിയ [[ഇല|ഇലകൾ]]. കടും ചുവപ്പ് നിറമുള്ള പൂക്കൾ വർഷം മുഴുവൻ കാണപ്പെടുന്നു. ==സവിശേഷത== സസ്യത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗത്തും, പ്രത്യേകിച്ച് വിത്തിൽ, curcin എന്ന വിഷ പദാർത്ഥം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കടും നിറമുള്ള പൂക്കൾ [[പൂമ്പാറ്റ|പൂമ്പാറ്റകളെ]] വളരെക്കൂടുതലായി ആകർഷിക്കുന്നു. ==വളർത്തുന്ന വിധം== [[വിത്ത്]] മുളപ്പിച്ചും [[കാണ്ഡം]] മുറിച്ചുനട്ടും വളർത്താം. ഈർപ്പവും നീർവാർച്ചയുമുള്ള ഇടങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഇത് വളരുകയുള്ളു. [[വെളളം]] കെട്ടി നിന്നാൽ [[വേരു ചീയൽ]] ബാധിക്കുന്നതായി കാണാം. ==ചിത്രശാല== <Gallery> File:Jatropha podagrica flowers leaves 02.jpg|thumb|Jatropha podagrica Image:Jatropha podagrica.JPG|Buddha belly plant Image:Flowers I IMG 9716.jpg|jatropha podagrica പൂക്കൾ Jatropha-podagrica-8- 1200.jpg|ജട്രോഫ പൊഡഗ്രിക Jatropha-podagrica-6- 1200.jpg|ജട്രോഫ പൊഡഗ്രിക- കായ് File:Jatropha-podagrica.jpg|ജട്രോഫ പൊഡഗ്രിക - പൂക്കൾ File:Jatropha podagrica flowers leaves 04.jpg|thumb|ജട്രോഫ പൊഡഗ്രിക-പൂക്കൾ, കായ് File:Jatropha podagrica flowers leaves 01.jpg|thumb|ജട്രോഫ പൊഡഗ്രിക </Gallery> ==External links== *[http://www.inchem.org/documents/pims/plant/jpoc.htm InChem: ''J. podagrica''] *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=JAPO USDA Plants Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110829080404/http://www.plants.usda.gov/java/profile?symbol=JAPO |date=2011-08-29 }} *[http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?20703 GRIN Species Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120928202202/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?20703 |date=2012-09-28 }} *[http://www.ubcbotanicalgarden.org/potd/2009/01/jatropha_podagrica.php Botany Photo of the Day] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091007194825/http://www.ubcbotanicalgarden.org/potd/2009/01/jatropha_podagrica.php |date=2009-10-07 }} *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=610&taxon_id=242413466 Flora of China] {{കോമൺസ്|Jatropha podagrica}} ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മദ്ധ്യ അമേരിക്കയിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] tj5j1zl45f88hvyvuzvprgxpf5ut3w5 0 404289 4614715 3630189 2026-04-22T21:00:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614715 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See the table at Template:Infobox settlement for all fields and descriptions of their usage. -->| name = ക്ലോവിസ്, കാലിഫോർണിയ | official_name = City of Clovis | settlement_type = [[City (California)|City]] <!-- Images and maps ------>| image_skyline = Pollasky Ave. Clovis.JPG | image_caption = Pollasky Avenue, Old Town Clovis | image_seal = Seal of Clovis, California.png | motto = "Gateway to the Sierras"<ref>{{cite web|url=http://www.ci.clovis.ca.us/Pages/default.aspx|title=City of Clovis, California|publisher=City of Clovis, California|accessdate=August 11, 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120804191253/http://www.ci.clovis.ca.us/Pages/default.aspx|archivedate=August 4, 2012|df=}}</ref> | image_map = File:Fresno County California Incorporated and Unincorporated areas Clovis Highlighted 0614218.svg | map_caption = Location of Clovis in Fresno County, California. | pushpin_map = USA | pushpin_map_caption = Location in the United States | pushpin_relief = 1 <!-- Location ------------->| coordinates = {{coord|36|49|31|N|119|42|11|W|region:US-CA|display=inline,title}} | subdivision_type = [[List of countries|Country]] | subdivision_name = [[United States]] | subdivision_type1 = [[U.S. state|State]] | subdivision_type2 = [[List of counties in California|County]] | subdivision_name1 = [[California]] | subdivision_name2 = [[Fresno County, California|Fresno]] <!-- History -------------->| established_title = [[Municipal corporation|Incorporated]] | established_date = February 27, 1912<ref>{{Cite web |url=http://www.calafco.org/docs/Cities_by_incorp_date.doc |title=California Cities by Incorporation Date |format=Word |publisher=California Association of [[Local Agency Formation Commission]]s |accessdate=April 5, 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141103002921/http://www.calafco.org/docs/Cities_by_incorp_date.doc |archivedate=November 3, 2014 |df= }}</ref> <!-- Government ----------->| government_type = [[Council–manager government|Council–manager]]<ref name=CC/> | leader_title = [[Mayor]] | leader_name = Bob Whalen <ref name=CC>{{Cite web |url=http://www.ci.clovis.ca.us/Government/City-Council |title=Clovis City Council |accessdate=April 18, 2015 |publisher=Clovis California |archive-date=2019-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190107025526/https://cityofclovis.com/Government/City-Council |url-status=dead }}</ref> | leader_title1 = Mayor [[Pro tempore|Pro Tem]] | leader_name1 = Drew Bessinger<ref name=CC/> | unit_pref = Imperial | area_footnotes = <ref name="CenPopGazetteer2016">{{cite web|title=2016 U.S. Gazetteer Files|url=https://www2.census.gov/geo/docs/maps-data/data/gazetteer/2016_Gazetteer/2016_gaz_place_06.txt|publisher=United States Census Bureau|accessdate=Jul 19, 2017}}</ref> | area_total_km2 = 63.19 | area_total_sq_mi = 24.40 | area_land_km2 = 63.19 | area_land_sq_mi = 24.40 | area_water_km2 = 0.00 | area_water_sq_mi = 0.00 | area_water_percent = 0 <!-- Elevation ------------>| elevation_footnotes = <ref>{{Cite GNIS|1656303|Clovis}}</ref> | elevation_m = 110 <!-- Population ----------->| elevation_ft = 361 | population_total = 95631 | population_as_of = [[2010 United States Census|2010]] | population_footnotes = <ref name=quif>{{Cite web|url=http://quickfacts.census.gov/qfd/states/06/0614218.html|title=Clovis (city) QuickFacts|publisher=[[United States Census Bureau]]|accessdate=April 6, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150412004710/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/06/0614218.html|archivedate=April 12, 2015|df=}}</ref> | population_density_km2 = 1686.62 | population_density_sq_mi = 4368.33 | population_est = 106583 | pop_est_as_of = 2016 | pop_est_footnotes = <ref name="USCensusEst2016"/> | population_metro = <!-- Time zone ------------> <!-- Area ----------------->| postal_code_type = [[ZIP code]]s | postal_code = 93611&ndash;93613 and 93619 | area_code = [[Area code 559|559]] | area_code_type = [[North American Numbering Plan|Area code]] | unemployment_rate = | website = {{URL|www.ci.clovis.ca.us}} | leader_title2 = [[California's 8th State Senate district|State senator]] | leader_name2 = {{Representative|casd|8|fmt=sleader}}<ref>{{Cite web |url=http://senate.ca.gov/senators |title=Senators |accessdate=April 5, 2013 |publisher=State of California}}</ref> | leader_title3 = [[California's 23rd State Assembly district|Assemblymember]] | leader_name3 = {{Representative|caad|23|fmt=sleader}}<ref>{{Cite web |url=http://assembly.ca.gov/assemblymembers |title=Members Assembly |accessdate=April 5, 2013 |publisher=State of California}}</ref> | leader_title4 = [[California's 22nd congressional district|U. S. rep.]] | leader_name4 = {{Representative|cacd|22|fmt=usleader}}<ref>{{Cite GovTrack|CA|22|accessdate=April 5, 2013}}</ref> <!-- Area ----------------->| timezone = [[Pacific Time Zone|Pacific]] | utc_offset = &minus;8 | timezone_DST = [[Pacific Daylight Time|PDT]] | utc_offset_DST = &minus;7 <!-- Codes ---------------->| blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS]] code | blank_info = {{FIPS|06|14218}} | blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature IDs | blank1_info = {{GNIS 4|1656303}}, {{GNIS 4|2409488}} }}'''ക്ലോവിസ്''', [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] സംസ്ഥാനമായ [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയ]]<nowiki/>യിലെ [[ഫ്രെസ്നോ കൗണ്ടി]]<nowiki/>യിലെ ഒരു നഗരമാണ്. 2016 ൽ ഈ നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ 106,583 ആയി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="est2014">{{Cite web|url=http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/PEP/2014/PEPANNRSIP.US12A|title=American FactFinder - Results|accessdate=May 24, 2015|publisher=[[United States Census Bureau]]|archive-date=2020-02-13|archive-url=https://archive.today/20200213005015/http://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/PEP/2014/PEPANNRSIP.US12A|url-status=dead}}</ref> ക്ലോവിസ് നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ഫ്രെസ്നോ നഗരമദ്ധ്യത്തിന്<ref name="CGN">{{California's Geographic Names|1018}}</ref>  6.5 മൈൽ (10.5 കിലോമീറ്റർ) വടക്കുകിഴക്കായി സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് 361 അടി (110 മീറ്റർ) ഉയരത്തിലാണ്.<ref name="gnis">{{gnis|1656303}}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കാലിഫോർണിയയിലെ നഗരങ്ങൾ]] g08k9qva3crnianpq4v3wbojs1iw4ps 0 406115 4614669 4578996 2026-04-22T16:57:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614669 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Coachella valley}}{{infobox valley|name=കോച്ചെല്ല താഴ്വര|native_name=|map_image=Wpdms shdrlfi020l coachella valley.jpg|map_caption=Coachella Valley|location=[[California]], United States|coordinates={{Coord|33.7|-116.2|type:landmark_region:US-CA|display=inline,title}}|width={{convert|15|mi|km}}|boundaries=[[Salton Sea]] (southeast), [[Santa Rosa Mountains (California)|Santa Rosa Mountains]] (southwest), [[San Jacinto Mountains]] (west), [[Little San Bernardino Mountains]] (east), [[San Gorgonio Mountain]] (north)|towns=[[Indio, California|Indio]], [[Palm Springs, California|Palm Springs]], [[Palm Desert, California|Palm Desert]]|traversed=[[Interstate 10]]}}'''കോച്ചെല്ല താഴ്വര''' [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] തെക്കൻ [[കാലിഫോർണിയ]] സംസ്ഥാനത്തെ, [[റിവർസൈഡ് കൗണ്ടി|റിവർസൈഡ് കൗണ്ടിയിലെ]] തെക്കുകിഴക്ക് [[സാൻ ബർനാർഡിനോ മലനിര|സാൻ ബർനാർഡിനോ മലനിരകളിലും]] വടക്ക് [[സാൾട്ടൻ കടൽ|സാൾട്ടൻ കടലിന്റെ]] തീരദേശത്തുമായി ഏകദേശം 72 കിലോമീറ്റർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന മരുഭൂപ്രദേശം ആണ്. സാൾട്ടൻ കടലിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് [[ഗൾഫ് ഓഫ് കാലിഫോർണിയ|ഗൾഫ് ഓഫ് കാലിഫോർണിയയുടെയും]] [[ഇമ്പീരിയൽ താഴ്‍വര|ഇമ്പീരിയൽ താഴ്വരയുടെ]] വടക്കുഭാഗത്തുമായി ഈ മരുഭൂമി താഴ്വര വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഈ താഴ്വര ഏകദേശം 24 കിലോമീറ്റർ [[സാൻ ജാസിന്റോ മലനിര|സാൻ ജാസിന്റോ മലനിരകളിലും]] [[സാൻന്ത റോസ മലനിരകൾ|സാൻന്ത റോസ മലനിരകളിലും]] വടക്ക്-കിഴക്ക് [[ലിറ്റിൽ സാൻ ബർനാർഡിനോ മലനിര|ലിറ്റിൽ സാൻ ബർനാർഡിനോ മലനിരകളിലും]] [[ജോഷ്വാ ട്രീ നാഷണൽ പാർക്ക്|(ജോഷ്വാ ട്രീ നാഷണൽ പാർക്ക്)]] <ref>"Little San Bernardino Mountains". Geographic Names Information System. United States Geological Survey. Retrieved 2009-05-03.</ref> ആയി ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == സാൻ ഗോർഗോണിയ, ലിറ്റിൽ സാൻ ബർനാർഡിനോ,സാൻന്ത റോസ,സാൻ ജാസിന്റോ എന്നീ മലനിരകളിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന ഈ താഴ്വര 11,000 അടി(3,400 m) സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ താഴ്വരയുടെ വടക്കൻ മേഖല സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് 250 അടി താഴ്ന്ന് മെക്കയെ<ref>Coachella Valley | Coachella Valley Climate | Agriculture | Soils | Water Archived 2012-04-25 at the Wayback Machine.</ref> ചുറ്റി കാണപ്പെടുന്നു. താഴ്വരയിൽ വർഷം മുഴുവനും തണുത്ത കാലാവസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് ഈ പ്രദേശം കൂടുതലും കാർഷിക മേഖലയായി കാണപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഈ താഴ്വരയിൽ ഈന്തപ്പഴം,മാങ്ങ,ശീമയത്തി തുടങ്ങിയ പഴവർഗ്ഗങ്ങൾ കൃഷിചെയ്യുന്നു. ഈ താഴ്വരയുടെ വടക്കുഭാഗം [[സോനോറൻ മരുഭൂമി|സൊനോരൻ മരുഭൂമിയുടെ]] തെക്കു-കിഴക്ക് ഭാഗത്തായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. വേനൽക്കാലത്തും മഴ ലഭിക്കുന്നതിനാൽ [[ഗൾഫ് ഓഫ് കാലിഫോർണിയ|ഗൾഫ് ഓഫ് കാലിഫോർണിയയിലും]] [[ഗൾഫ് ഓഫ് മെക്സികോ|ഗൾഫ് ഓഫ് മെക്സികോയിലും]] വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന താഴ്വരയിൽ ഡെസേർട്ട് മൺസൂൺ അനുഭവപ്പെടുന്നു. ചില അവസരങ്ങളിൽ പസഫിക് ട്രോപിക്കൽ സൈക്ലോണും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഈ താഴ്വരയിൽ 100,000 ഏക്കർ (40,500 ha) പ്രദേശത്ത് ജലസേചനം ഏർപ്പെടുത്തിയതിനാൽ ഇവിടത്തെ കാർഷികമേഖല വികസിക്കുന്നതിനിടയായി. കോച്ചെല്ല താഴ്വരയിലെ ജില്ലാ ജല അതോറിറ്റിയുടെ 2006-ലെ വാർഷിക റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച് വാർഷിക വിളവെടുപ്പ് ഏകദേശം 12,000 ഏക്കറിൽ നിന്ന് 576 കോടി ആണ്.<ref>Annual Water Quality Report Archived 2007-06-21 at the Wayback Machine., cvwd.org. Retrieved August 2011</ref> [[കൊളറാഡോ നദി|കൊളൊറാഡോ നദിയിൽ]] നിന്ന് 1938-1948 നും ഇടയിൽ നിർമ്മിച്ച അമേരിക്കൻ കനാലിന്റെ ശാഖകളിലൂടെ ജലം കോച്ചെല്ല കനാലിലെത്തിച്ചാണ് കാർഷികമേഖലയിൽ ഈ താഴ്വര വമ്പിച്ച പുരോഗതി കൈവരിച്ചത്. {{wide image|Joshua tree keys view pano more vertical.jpg|1000px|Panorama of the view south from Keys View in the [[Little San Bernardino Mountains]], [[Joshua Tree National Park]], California, United States. Visible landmarks are the [[Salton Sea]] (230ft below sea level) at rear left, along towards the center the [[Santa Rosa Mountains (California)|Santa Rosa Mountains]] behind [[Indio, California|Indio]] and the [[San Jacinto Mountains]] behind [[Palm Springs, California|Palm Springs]]. In the valley floor, the [[San Andreas Fault]] is clearly visible. At the rear right is the {{convert|11500|ft|m|abbr=on}} [[San Gorgonio Mountain]]}} ==കാലാവസ്ഥ== വേനൽക്കാലത്തെ താപനില പകൽസമയങ്ങളിൽ 04 °F (40 °C) മുതൽ 112 °F (44 °C) വരെയും രാത്രികാലങ്ങളിൽ താപനില താഴ്ന്ന് 75 °F (24 °C) മുതൽ 86 °F (30 °C) വരെയും ശൈത്യകാലത്ത് പകൽസമയങ്ങളിൽ താപനില 68 °F (20 °C) മുതൽ 88 °F (31 °C) aവരെയും രാത്രികാലങ്ങളിൽ താപനില താഴ്ന്ന് 46 °F (8 °C) മുതൽ 65 °F (18 °C) വരെയും കാണപ്പെടുന്നു. {{Weather box|location = Palm Springs, CA (Upper Valley) |single line = Y |Jan record high F = 95 |Feb record high F = 99 |Mar record high F = 104 |Apr record high F = 112 |May record high F = 116 |Jun record high F = 121 |Jul record high F = 123 |Aug record high F = 123 |Sep record high F = 121 |Oct record high F = 116 |Nov record high F = 102 |Dec record high F = 93 |year record high F = 123 |Jan high F = 70.8 |Feb high F = 74.0 |Mar high F = 80.4 |Apr high F = 87.7 |May high F = 95.7 |Jun high F = 103.7 |Jul high F = 108.1 |Aug high F = 107.3 |Sep high F = 101.9 |Oct high F = 91.2 |Nov high F = 78.5 |Dec high F = 69.2 |year high F = 89.1 |Jan mean F = 58.1 |Feb mean F = 61.0 |Mar mean F = 66.3 |Apr mean F = 72.6 |May mean F = 80.0 |Jun mean F = 87.2 |Jul mean F = 92.8 |Aug mean F = 92.4 |Sep mean F = 86.9 |Oct mean F = 76.7 |Nov mean F = 65.0 |Dec mean F = 56.6 |year mean F = 74.7 |Jan low F = 45.4 |Feb low F = 48.0 |Mar low F = 52.2 |Apr low F = 57.4 |May low F = 64.3 |Jun low F = 70.8 |Jul low F = 77.5 |Aug low F = 77.6 |Sep low F = 71.9 |Oct low F = 62.3 |Nov low F = 51.6 |Dec low F = 44.1 |year low F = 60.3 |Jan record low F = 19 |Feb record low F = 24 |Mar record low F = 29 |Apr record low F = 34 |May record low F = 36 |Jun record low F = 44 |Jul record low F = 54 |Aug record low F = 52 |Sep record low F = 46 |Oct record low F = 30 |Nov record low F = 23 |Dec record low F = 23 |year record low F = 19 |Jan precipitation inch = 1.16 |Feb precipitation inch = 1.16 |Mar precipitation inch = 0.49 |Apr precipitation inch = 0.05 |May precipitation inch = 0.02 |Jun precipitation inch = 0.02 |Jul precipitation inch = 0.14 |Aug precipitation inch = 0.29 |Sep precipitation inch = 0.22 |Oct precipitation inch = 0.20 |Nov precipitation inch = 0.38 |Dec precipitation inch = 0.70 |year precipitation inch = 4.83 |Jan precipitation days = 3.8 |Feb precipitation days = 3.5 |Mar precipitation days = 2.4 |Apr precipitation days = 0.7 |May precipitation days = 0.4 |Jun precipitation days = 0.2 |Jul precipitation days = 0.7 |Aug precipitation days = 1.1 |Sep precipitation days = 1.0 |Oct precipitation days = 0.8 |Nov precipitation days = 1.0 |Dec precipitation days = 2.6 |source 1 = NOAA<ref name= NCDC >{{cite web | url = http://www1.ncdc.noaa.gov/pub/data/normals/1981-2010/products/station/USC00046635.normals.txt | title = NOAA's 1981–2010 Climate Normals (1981–2010) | year = 2011 | publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]] | access-date = 2011-07-19 | archive-date = 2013-05-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130518232938/http://www1.ncdc.noaa.gov/pub/data/normals/1981-2010/products/station/USC00046635.normals.txt | url-status = dead }}</ref> |date=July 2011 }} {{Weather box |location = Palm Desert, California – Boyd Deep Canyon Campground Elev. 680 ft (1982–2012) |single line = Y |Jan high F = 69.8 |Feb high F = 72.1 |Mar high F = 78.6 |Apr high F = 85.3 |May high F = 93.4 |Jun high F =101.7 |Jul high F =105.6 |Aug high F =104.5 |Sep high F = 99.5 |Oct high F = 89.4 |Nov high F = 77.4 |Dec high F = 68.2 |year high F =87.1 |Jan low F = 49.5 |Feb low F = 51.3 |Mar low F = 54.7 |Apr low F = 58.8 |May low F = 64.8 |Jun low F = 71.6 |Jul low F = 79.0 |Aug low F = 78.6 |Sep low F = 74.3 |Oct low F = 66.4 |Nov low F = 56.1 |Dec low F = 48.4 |year low F =62.8 |precipitation colour=green |Jan precipitation inch = 0.68 |Feb precipitation inch = 0.80 |Mar precipitation inch = 0.40 |Apr precipitation inch = 0.07 |May precipitation inch = 0.04 |Jun precipitation inch = 0.01 |Jul precipitation inch = 0.29 |Aug precipitation inch = 0.48 |Sep precipitation inch = 0.37 |Oct precipitation inch = 0.21 |Nov precipitation inch = 0.29 |Dec precipitation inch = 0.61 |year precipitation inch =4.20 |source 1 = deepcanyon.ucnrs.org<ref>{{cite web | author=University of California | title=Weather Data at Boyd Deep Canyon Desert Research Center | url=http://deepcanyon.ucnrs.org/weather/CG-Long-term-Temps.xls | publisher=University of California | accessdate=2012-09-07 | archive-date=2019-12-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191221152159/https://deepcanyon.ucnrs.org/weather/CG-Long-term-Temps.xls | url-status=dead }}</ref> |date=September 2012 (Note: Mean temperatures were calculated independently by (Tmax+Tmin)/2) }} {{Weather box|location = Indio, CA (Lower Valley) |single line = Y |Jan record high F = 97 |Feb record high F = 100 |Mar record high F = 103 |Apr record high F = 109 |May record high F = 117 |Jun record high F = 123 |Jul record high F = 125 |Aug record high F = 121 |Sep record high F = 122 |Oct record high F = 115 |Nov record high F = 101 |Dec record high F = 935 |Jan high F = 71.9 |Feb high F = 75.3 |Mar high F = 81.3 |Apr high F = 87.5 |year record high F = 12 |May high F = 95.7 |Jun high F = 103.1 |Jul high F = 107.3 |Aug high F = 106.6 |Sep high F = 102.0 |Oct high F = 91.9 |Nov high F = 79.6 |Dec high F = 71.0 |year high F = 89.5 |Jan mean F = 58.3 |Feb mean F = 61.6 |Mar mean F = 68.1 |Apr mean F = 74.1 |May mean F = 81.7 |Jun mean F = 88.6 |Jul mean F = 93.8 |Aug mean F = 93.4 |Sep mean F = 88.0 |Oct mean F = 77.8 |Nov mean F = 65.7 |Dec mean F = 57.6 |year mean F = 75.8 |Jan low F = 44.6 |Feb low F = 48.0 |Mar low F = 54.8 |Apr low F = 60.7 |May low F = 67.7 |Jun low F = 74.2 |Jul low F = 80.3 |Aug low F = 80.3 |Sep low F = 74.0 |Oct low F = 63.7 |Nov low F = 51.8 |Dec low F = 44.2 |year low F = 62.1 |Jan record low F = 13 |Feb record low F = 20 |Mar record low F = 25 |Apr record low F = 33 |May record low F = 38 |Jun record low F = 45 |Jul record low F = 59 |Aug record low F = 56 |Sep record low F = 46 |Oct record low F = 31 |Nov record low F = 23 |Dec record low F = 19 |year record low F = 13 |Jan precipitation inch = 0.56 |Feb precipitation inch = 0.64 |Mar precipitation inch = 0.43 |Apr precipitation inch = 0.05 |May precipitation inch = 0.07 |Jun precipitation inch = 0.01 |Jul precipitation inch = 0.04 |Aug precipitation inch = 0.54 |Sep precipitation inch = 0.04 |Oct precipitation inch = 0.26 |Nov precipitation inch = 0.18 |Dec precipitation inch = 0.62 |year precipitation inch = 3.44 |source 1 = www.ncdc.noaa.gov<ref>{{cite web | author=NOAA | title=1981–2010 MONTHLY NORMALS for Indio, CA | url=http://www1.ncdc.noaa.gov/pub/data/normals/1981-2010/products/station/USC00044259.normals.txt | publisher=NOAA | accessdate=2011-07-19 | archive-date=2013-05-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130520081226/http://www1.ncdc.noaa.gov/pub/data/normals/1981-2010/products/station/USC00044259.normals.txt | url-status=dead }}</ref> |date=July 2011}} ==അവലംബം== {{Reflist|2}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * {{cite book |last=Shumway |first=Nina Paul |title=Your Desert and Mine |url=https://archive.org/details/yourdesertmine0000nina |year=1979 |publisher=ETC Publications |location=Palm Springs, CA |isbn=978-0882800721 |pages=336 |author2=Weight, Harold O. (introduction) |lccn=78032023 }} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Portal|Inland Empire}} * {{DMOZ|Regional/North_America/United_States/California/Regions/Coachella_Valley/}} * [http://www.cvarch.org/ Coachella Valley Archaeological Society (CVAS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180126055100/http://www.cvarch.org/ |date=2018-01-26 }} * [https://web.archive.org/web/20051029111625/http://www.aguacaliente.org/ Agua Caliente Band of Cahuilla Indians] * [http://www.cvep.com/ Coachella Valley Economic Partnership] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180108095730/http://www.cvep.com/ |date=2018-01-08 }} * [http://www.usbr.gov/lc/ United States Bureau of Reclamation: Lower Colorado Region] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180103051350/https://www.usbr.gov/lc/ |date=2018-01-03 }} * [http://www.cvmc.ca.gov/ The Coachella Valley Mountains Conservancy] * [https://web.archive.org/web/20070916032811/http://www.desertunitedsoccer.org/ Desert United Soccer Club] * [https://web.archive.org/web/20100413190633/http://www.cvrpd.org/ Coachella Valley Recreation and Parks District] * [http://www.palmsprings.com/ Palm Springs Visitor Information] * [http://www.ranchomirageca.gov/content_files/pdf/city_government/city_commissions/historic_preservation/historic_context.pdf History of Rancho Mirage and the Coachella Valley] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140804063723/http://www.ranchomirageca.gov/content_files/pdf/city_government/city_commissions/historic_preservation/historic_context.pdf |date=2014-08-04 }} * [https://purl.fdlp.gov/GPO/gpo35462 Groundwater Quality in Coachella Vallely, California] [[United States Geological Survey]] * [http://coachellavalley.com Coachella Valley – An Insiders Guide] [[വർഗ്ഗം:കാലിഫോർണിയയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രം]] iznnxgqobm32c0dcoc8wispm7qpuw1g 0 413451 4614802 4099624 2026-04-23T11:39:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614802 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|uliette_Binoche}} {{Infobox actor | image = Juliette Binoche Cannes 2017.jpg | caption = ബിനോഷെ 2017 | birth_name = ജൂലിയറ്റ് ബിനോഷെ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1964|3|9}} | birth_place = [[പാരീസ്]], [[ഫ്രാൻസ്]] | years_active = 1983–സജീവം | parents = ജീൻ-മാരി ബിനോഷെ<br/>മോണിക് സ്റ്റാലൻസ് | other_names = "ലാ ബിനോഷെ" | occupation = നടി, കലാകാരി, നർത്തകി, മനുഷ്യാവകാശ പ്രചാരക | partner = ആൻഡ്രെ ഹാലെ<br/>(1992—1995, 1 son)<br />[[ബെനോയ്റ്റ് മാഗിമെൽ]]<br/>(1998—2003, 1 daughter)<br />[[സാന്റിയാഗോ അമിഗോറെന]]<br />(2005—2008)<br />[[പാട്രിക് മൾ‌ഡൂൺ]]<br />(2003—2005), (2014—present) | children = 2 | website = {{URL|www.juliettebinoche.net}} |name=}} '''ജൂലിയറ്റ് ബിനോഷെ''' ഫ്രഞ്ച് അഭിനേത്രിയും, കലാകാരിയും, നർത്തകിയുമാണ്. 60 തിലധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുകയും നിരവധി ദേശീയ പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref> Copie conforme (2009) – AlloCiné. Allocine.fr (19 May 2010). Retrieved 7 January 2011.</ref> കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അഭിനയ പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളാൻ തുടങ്ങിയ അവർ നിരവധി സ്റ്റേജ് പ്രൊഡക്ഷനുകളിൽ അഭിനയിച്ച ശേഷം [[ഴാങ് ഗൊദാർദ്|ജീൻ ലൂക്ക് ഗൊദാർദ്]] ([[Hail Mary (film)|ഹെയ്ൽ മേരി]], 1985), [[Jacques Doillon|ജാക്ക് ഡൊയിലൺ]] ([[Family Life (1985 film)|ഫാമിലി ലൈഫ്]], 1985), [[André Téchiné|ആൻഡ്രെ ടെച്ചിനി]] എന്നീ സംവിധായകരുടെ സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചശേഷം 1985-ൽ [[Rendez-vous (1985 film)|റെൻഡെസ്-വൗസ്]] എന്ന നാടകത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ച് ഫ്രാൻസിലെ താരമായി അവർ മാറി. ഫിലിപ്പ് കോഫ്മാൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച [[The Unbearable Lightness of Being (film)|ദി അൺബീയറബിൾ ലൈറ്റ്നെസ് ഓഫ് ബീയിംഗ്]] (1988) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ അവരുടെ അന്താരാഷ്ട്ര അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. [[ഗോദാർഡ്]], [[കീസലോവ്സ്കി]] തുടങ്ങിയ പ്രഗല്ഭരുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ള ജൂലിയറ്റ് ബിനോഷെ 'ദി ഇംഗ്ലീഷ് പേഷ്യൻറ്' എന്ന സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിന് നല്ല സഹനടിയ്ക്കുള്ള [[ഓസ്കർ]] ലഭിക്കുകയും 2010-ലെ കാൻ മേളയിൽ ഏറ്റവും നല്ല നടിയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref> Leffler, Rebecca (15 April 2010). "Hollywood Reporter: Cannes Lineup". The Hollywood Reporter. Archived from the original on 22 April 2010. Retrieved 15 April 2010.</ref> ഇറാനിയൻ സംവിധായകനായ [[അബ്ബാസ് കിയാരോസ്തമി]] സംവിധാനം ചെയ്ത '[[Certified Copy (film)|സർട്ടിഫൈഡ് കോപ്പി]]' [[ഇറ്റലി]]യിലെ ടസ്കൻ ഹിൽ ടൗണിലെ ഒരു പ്രണയകഥയാണ്. ഇതിലെ അഭിനയത്തിനാണ് ബിനോഷെ അവാർഡിനർഹയായത്. == ആദ്യകാലജീവിതം == സംവിധായകനും നടനും ശില്പിയുമായ ജീൻ-മാരി ബിനോച്ചെയുടെയും അധ്യാപിക, സംവിധായിക, നടി എന്നിവയായ മോണിക് യെവെറ്റ് സ്റ്റാലൻസിന്റെയും മകൾ ആയി പാരീസിലാണ് ബിനോച്ചെ ജനിച്ചത്.<ref>[http://www.filmreference.com/film/9/Juliette-Binoche.html Juliette Binoche Biography] Filmreference.com. Retrieved 18 April 2011</ref>ഫ്രഞ്ച്കാരനായ അവരുടെ പിതാവിന് എട്ടാമത്തെ പോർച്ചുഗീസ്-ബ്രസീലിയൻ വംശജരുമുണ്ട്. ഫ്രഞ്ച് വംശജരായ മാതാപിതാക്കൾ അദ്ദേഹത്തെ മൊറോക്കോയിൽ വളർത്തി.<ref>[https://www.variety.com/awardcentral_article/VR1117955600.html?nav=actress07 Juliette Binoche, 'Breaking and Entering'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121108032345/http://www.variety.com/awardcentral_article/VR1117955600.html?nav=actress07 |date=8 November 2012 }}, Debruge, Peter; Variety, 12 December 2006. Retrieved 18 April 2011</ref><ref>{{cite web |url=http://illus-tree.voila.net/binoche/pafg01.htm#59 |title=Ancêtres de Juliette Anne Marie Binoche |work=Illus-tree.voila.net |date= |accessdate=19 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202231104/http://illus-tree.voila.net/binoche/pafg01.htm#59 |archive-date=2 December 2013 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|author=David Kaufman |url=http://www.thedailybeast.com/articles/2009/11/29/a-starry-night-in-morocco.html |title=A Starry Night in Morocco |work=The Daily Beast |date=29 November 2009 |accessdate=19 April 2014}}</ref>ജൂലിയറ്റിന്റെ അമ്മ പോളണ്ടിലെ [[Częstochowa|സെസ്റ്റോചോവ]]യിലാണ് ജനിച്ചത്.<ref name=womkat1>{{cite web |url=http://www.womkat.edu.pl/files/standaryzacja/Materialydydaktyczne/Przykladowy_WEBQUEST/wu/uk/drzewo.htm |title=Częstochowa & Juliette Binoche |work=Womkat.edu.pl |accessdate=19 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203000337/http://www.womkat.edu.pl/files/standaryzacja/Materialydydaktyczne/Przykladowy_WEBQUEST/wu/uk/drzewo.htm |archive-date=3 December 2013 |url-status=dead }}</ref> ബിനോച്ചെയുടെ മാതൃപിതാവ് ആൻഡ്രെ സ്റ്റാലൻസ് പോളണ്ടിൽ ജനിച്ചു. ബെൽജിയൻ (വാലൂൺ), ഫ്രഞ്ച് വംശജർ, ബിനോച്ചെയുടെ മാതൃ മുത്തശ്ശി ജൂലിയ ഹെലീന മൈനാർസിക് പോളിഷ് വംശജരാണ്.<ref>{{cite web |url=http://czestochowa.naszemiasto.pl/archiwum/1428978,moja-babcia-byla-polka,id,t.html |title=Moja babcia była Polką |work=Czestochowa.naszemiasto.pl |date=13 April 2007 |accessdate=19 April 2014 |language=pl |archive-date=2013-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202224343/http://czestochowa.naszemiasto.pl/archiwum/1428978,moja-babcia-byla-polka,id,t.html |url-status=dead }}</ref>ഇരുവരും സെസ്റ്റോചോവയിൽ ജനിച്ച അഭിനേതാക്കൾ ആയിരുന്നു. ജർമ്മൻ നാസി അധിനിവേശക്കാർ അവരെ ബുദ്ധിജീവികളായി ഓഷ്വിറ്റ്സിൽ തടവിലാക്കി.<ref name=womkat1/><ref>[https://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2007/09/01/sm_juliettebinoche01.xml&page=2 Juliette Binoche: Femme Fatale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013141810/http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=%2Farts%2F2007%2F09%2F01%2Fsm_juliettebinoche01.xml&page=2 |date=2007-10-13 }}, Groskop, Viv; The Daily Telegraph (London), 1 September 2007. Retrieved 18 April 2011</ref><ref>{{cite web |url= http://www.womkat.edu.pl/files/standaryzacja/Materialydydaktyczne/Przykladowy_WEBQUEST/wu/uk/6.htm |title= Częstochowa & Juliette Binoche : Summary |work= Womkat.edu.pl |accessdate= 19 April 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20160304060630/http://www.womkat.edu.pl/files/standaryzacja/Materialydydaktyczne/Przykladowy_WEBQUEST/wu/uk/6.htm |archive-date= 4 March 2016 |url-status= dead }}</ref> 1968-ൽ ബിനോച്ചെയുടെ മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടിയപ്പോൾ, നാല് വയസ്സുള്ള ബിനോച്ചെയും സഹോദരി മരിയനെയും ഒരു പ്രൊവിൻഷ്യൽ ബോർഡിംഗ് സ്കൂളിലേക്ക് അയച്ചു.<ref name=autogenerated3>Inside the Actors Studio; Lipton, James; 27 October 2002; season 9, episode 2</ref> കൗമാരപ്രായത്തിൽ, ബിനോച്ചെ സഹോദരിമാർ അവരുടെ സ്കൂൾ അവധിക്കാലം അവരുടെ മുത്തശ്ശിക്കൊപ്പം ചെലവഴിച്ചു. ഒരു മാസത്തിൽ ഒരിക്കൽപോലും മാതാപിതാക്കളെ കണ്ടിരുന്നില്ല. മാതാപിതാക്കളുടെ ഈ ഉപേക്ഷിക്കൽ അവരെ ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ചുവെന്ന് ബിനോച്ചെ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>[https://www.bbc.co.uk/imagine/episode/dangerous_liaisons.shtml Imagine...: Dangerous Liaisons, When Akram met Juliette]; Yentob, Alan; 14 October 2008. Retrieved 18 April 2011</ref> അവർ പ്രത്യേകിച്ച് അക്കാദമിക് ആയിരുന്നില്ല <ref name=autogenerated5>L'Année Juliette; Première, September 1995; issue 222, p 83; (French language)</ref> കൗമാരപ്രായത്തിൽ അമേച്വർ സ്റ്റേജ് പ്രൊഡക്ഷനുകളിൽ സ്കൂളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. പതിനേഴാം വയസ്സിൽ, എക്സിറ്റ് ദി കിംഗ് എന്ന യൂജിൻ അയൺസ്‌കോ നാടകത്തിന്റെ വിദ്യാർത്ഥി നിർമ്മാണത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. കൺസർവേറ്റോയർ നാഷണൽ സൂപ്പർ‌യൂർ ഡി ആർട്ട് ഡ്രമാറ്റിക് (സി‌എൻ‌എസ്‌എഡി) യിൽ അഭിനയം പഠിച്ചെങ്കിലും പാഠ്യപദ്ധതി ഇഷ്ടപ്പെടാത്തതിനാൽ കുറച്ചു സമയത്തിനുശേഷം അവർ ഉപേക്ഷിച്ചു.<ref name=autogenerated5 />1980 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, അവർ ഒരു സുഹൃത്ത് വഴി ഒരു ഏജന്റിനെ കണ്ടെത്തി ഒരു തിയറ്റർ ട്രൂപ്പിൽ ചേർന്നു. [[ഫ്രാൻസ്]], [[ബെൽജിയം]], [[സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ "ജൂലിയറ്റ് അഡ്രിയൻ" എന്ന ഓമനപ്പേരിൽ പര്യടനം നടത്തി.<ref>The Sunshine Girls; Bignell, Darren; Empire, March 1997; iss 94, p 63</ref> ഈ സമയത്ത് അവർ അഭിനയ പരിശീലകൻ വെരാ ഗ്രെഗിനൊപ്പം അദ്ധ്യയനം ആരംഭിച്ചു.<ref> [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/65715/Juliette-Binoche Juliette Binoche Biography] Britannica Online Encyclopedia. Retrieved 18 April 2011 </ref> [[Jacques Fansten|ജാക്ക് ഫാൻസ്റ്റൺ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഡോറൂത്തി, ഡാൻസ്യൂസ് ഡി കോർഡ് (1983) എന്ന മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളുള്ള ടി‌എഫ് 1 ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ അവരുടെ ആദ്യത്തെ പ്രൊഫഷണൽ സ്‌ക്രീൻ അനുഭവം ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് പിയറിക് ഗിന്നാർഡ് സംവിധാനം ചെയ്ത പ്രൊവിൻഷ്യൽ ടെലിവിഷൻ ചിത്രമായ ഫോർട്ട് ബ്ലോക്കിലും സമാനമായ ചെറിയ വേഷം ചെയ്തു. == കരിയർ == [[File:Juliette Binoche 1985.jpg|thumb|Binoche in 1985]] 1984–1991 ബിനോച്ചെയുടെ ആദ്യകാല സിനിമകൾ പ്രശസ്തിയുള്ള ഫ്രഞ്ച് താരമായി അവരെ സ്ഥാപിച്ചു. <ref name=autogenerated3 /> 1983-ൽ, ജീൻ-ലൂക്ക് ഗോഡാർഡിന്റെ 'വിവാദമായ ഹെയ്ൽ മേരി' എന്ന കന്യകയുടെ ജനനത്തിന്റെ ആധുനിക പുനരാഖ്യാനത്തിലെ സ്ത്രീ വേഷത്തിനായി അവർ ഓഡിഷനിൽ പങ്കെടുത്തു. <ref>[https://www.slantmagazine.com/film/review/hail-mary/2488 Hail Mary Film Review], Croce, Fernando F.; Slant Magazine, 8 October 2006. Retrieved 18 April 2011</ref> ആ സമയത്ത് അവരുടെ കാമുകൻ എടുത്ത ഒരു ഫോട്ടോ കണ്ട ഗോഡാർഡ് ബിനോച്ചെയുമായി ഒരു കൂടിക്കാഴ്ച അഭ്യർത്ഥിച്ചു. <ref name=autogenerated4>"[https://www.newyorker.com/online/blogs/movies/2011/03/juliette-binoche-the-first-act.html Juliette Binoche: The First Act]". Brody, Richard. ''The New Yorker''. 10 March 2011. Retrieved 18 April 2011</ref> അവസാന കട്ടിലെ തന്റെ വേഷം കുറച്ച് സീനുകളിൽ മാത്രമാണുള്ളതെങ്കിലും ജനീവയിലെ സിനിമയുടെ സെറ്റിൽ താൻ ആറുമാസം ചിലവഴിച്ചതായി അവർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. <ref name=autogenerated4 /><ref>Juliette Binoche. Die unnahbare Schöne; Blum, Katerina; Wilhelm Heyne Verlag, 1995; {{ISBN|3-453-08129-3}}; p. 74; (German language)</ref>വിവിധ ഫ്രഞ്ച് സിനിമകളിൽ തുടർന്നും സഹായക വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. അന്നിക് ലാനോസിന്റെ ലെസ് നാനാസ് ബിനോച്ചെയ്ക്ക് ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ വേഷം നൽകുകയും സ്ഥാപിത താരങ്ങളായ മേരി-ഫ്രാൻസ് പിസിയർ, മച്ച മെറിൽ എന്നിവർക്കൊപ്പം ഒരു മുഖ്യധാരാ കോമഡിയിൽ അഭിനയിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name=autogeneratedxx>Juliette Binoche. Die unnahbare Schöne; Blum, Katerina; Wilhelm Heyne Verlag, 1995; {{ISBN|3-453-08129-3}}; p. 76; (German language)</ref> എന്നിരുന്നാലും, ഈ അനുഭവം പ്രത്യേകിച്ചും അവിസ്മരണീയമോ സ്വാധീനമോ അല്ലെന്ന് അവർ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref name=autogeneratedyy>L'Année Juliette; Première, September 1995; iss 222, p. 84; (French language)</ref> സാമി ഫ്രെയുടെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രത്തിന്റെ അസ്ഥിരമായ കൗമാരക്കാരിയായ രണ്ടാനമ്മയായി ജാക്ക്സ് ഡോയിലന്റെ വിമർശനാത്മക പ്രശംസ നേടിയ [[Family Life (1985 film)|ഫാമിലി ലൈഫ്]] ലെ വേഷം അവർ കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. ഈ സിനിമ അവരുടെ ആദ്യകാല കരിയറിന്റെ ടോൺ സജ്ജമാക്കുകയായിരുന്നു. <ref>[http://www.bam.org/view.aspx?pid=1478 Family Life at BAM] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720102816/http://www.bam.org/view.aspx?pid=1478 |date=20 July 2011 }}; bam.org. Retrieved 18 April 2011</ref> ഒറിജിനൽ തിരക്കഥയിൽ അവരുടെ കഥാപാത്രത്തിന് 14 വയസ്സ് പ്രായമുണ്ടെന്ന് എഴുതിയിട്ടുണ്ടെന്നും എന്നാൽ ബിനോച്ചെയുടെ ഓഡിഷനിൽ അദ്ദേഹം മതിപ്പുളവാക്കുകയും കഥാപാത്രത്തിന്റെ പ്രായം 17 ആക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. <ref name=autogenerated6>Cahiers du Cinema, Iss. 448, October 1991</ref>1985 ഏപ്രിലിൽ, ഫിലിപ്പ് ലിയോട്ടാർഡും ആനി ഗിറാർഡോട്ടും അഭിനയിച്ച പോളിഷ് ത്രില്ലറായ ബോബ് ഡികൗട്ടിന്റെ അഡിയു ബ്ലെയറൗവിൽ മറ്റൊരു സഹായക വേഷവുമായി ബിനോച്ചെ ഇത് പിന്തുടർന്നു. [[Adieu Blaireau|അഡ്യൂ ബ്ലെയറൗ]] വിമർശകരിലോ പ്രേക്ഷകരിലോ കാര്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. <ref name=autogenerated9>{{cite web |url=http://www.idfa.nl/industry/tags/project.aspx?id=1db5dadf-c2f3-465c-b37a-3935e914561a |title=IDFA &#124; International Documentary Film Festival Amsterdam |work=Idfa.nl |access-date=2 August 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904060052/https://www.idfa.nl/industry/tags/project.aspx?id=1db5dadf-c2f3-465c-b37a-3935e914561a |archive-date=4 September 2015 |df=dmy-all }}</ref> ==സിനിമയും അവാർഡുകളും== {| class="wikitable sortable" |+ചലച്ചിത്രത്തിലും ടെലിവിഷനിലുമുള്ള അഭിനയങ്ങളുടെ പട്ടിക |- ! വർഷം ! പേര് ! കഥാപാത്രം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |- | 1983 | ''ഡൊറോത്തി, ഡാൻസ്യൂസ് ഡി കോർഡ്'' | Minor role | ടിവി മൂവി |- | 1983 | ''[[Liberty Belle (film)|ലിബർട്ടി ബെല്ലെ]]'' | റാലിയിൽ പെൺകുട്ടി | |- | 1985 | ''ലെ മെയ്‌ലൂർ ഡി ലാ വി'' | വെറോണിക്കിന്റെ സുഹൃത്ത് | |- | 1985 | ''[[Rendez-vous (1985 film)|റെൻഡെസ്-വൗസ്]]'' | നീന / ആൻ ലാറിയക്സ് | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള സീസർ അവാർഡ്]] |- | 1985 | '' ഫെയർവെൽ ബ്ലൈരെഔ '' | ബ്രിജിറ്റ് | |- | 1985 | ''[[Family Life (1985 film)|ഫാമിലി ലൈഫ്]]'' | നതാച്ച | |- | 1985 | ''{{sortname|Les|നാനാസ്}}'' | ആന്റോനെറ്റ് | |- | 1985 | ''[[Hail Mary (film)|ഹേയ്ൽ മേരി]]'' | ജൂലിയറ്റ് | |- | 1985 | ''ഫോർട്ട് ബ്ലോക്ക്'' | നിക്കോൾ | TV Movie |- | 1986 | ''[[മൗവായ്സ് സാങ്]]'' | Anna | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള സീസർ അവാർഡ്]] |- | 1986 | ''[[My Brother-in-Law Killed My Sister|മൈ ബ്രദർ- ഇൻ- ല കിൽഡ് മൈ സിസ്റ്റർ]]'' | എസ്ഥർ ബൊലോയർ | |- | 1988 | {{sortname|The|Unbearable Lightness of Being|ദി അൺബീയറബിൾ ലൈറ്റ്നസ് ഓഫ് ബിയിങ് (film)}} | തെരേസ | |- | 1989 | ''{{sortname|Un|tour de manège}}'' | എൽസ | |- | 1991 | ''{{sortname|Les|അമാന്റ്സ് ഡു പോണ്ട്-ന്യൂഫ്}}'' | മിഷേൽ സ്റ്റാലൻസ് | [[മികച്ച നടിക്കുള്ള യൂറോപ്യൻ ഫിലിം അവാർഡ്]]<br/>[[സാന്റ് ജോർഡി അവാർഡ്]] മികച്ച വിദേശനടിക്ക്<br/>നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള സീസർ അവാർഡ്]] |- | 1991 | ''[[വുമൺ & മെൻ 2]]'' | മാറാ | ടിവി മൂവി |- | 1992 | ''[[Damage (1992 film)|ഡാമേജ്]]'' | അന്ന ബാർട്ടൻ | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള സീസർ അവാർഡ്]] |- | 1992 | ''[[Emily Brontë's Wuthering Heights|എമിലി ബ്രോണ്ടെയുടെ വുത്തറിംഗ് ഹൈറ്റ്സ്]]'' | [[കാതി ലിന്റൺ]] / [[കാതറിൻ എർൺഷോ]] | |- | 1993 | ''[[Three Colours: Blue|ത്രീ കളേഴ്സ്: ബ്ലൂ]]'' | ജൂലി വിഗ്നൻ ഡി കോഴ്സി | [[César Award for Best Actress|മികച്ച നടിക്കുള്ള സീസർ അവാർഡ്]]<br/>[[Volpi Cup|മികച്ച നടിക്കുള്ള വോൾപി കപ്പ്]], പാസിനെറ്റി അവാർഡ് - [[വെനീസ് അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള]]<br/>നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് - ചലച്ചിത്ര നാടകം]] |- | 1994 | ''[[Three Colours: White|ത്രീ കളേഴ്സ്: വൈറ്റ്]]'' | ജൂലി വിഗ്നൻ ഡി കോഴ്സി | |- | 1994 | ''[[Three Colours: Red|ത്രീ കളേഴ്സ്: റെഡ്]]'' | ജൂലി വിഗ്നൻ ഡി കോഴ്സി | |- | 1995 | ''{{sortname|The|ദി ഹോഴ്സ്മാൻ ഓൺ ദി റൂഫ്}}'' | പോളിൻ ഡി തോസ് | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള സീസർ അവാർഡ്]] |- | 1996 | ''{{sortname|The|English Patient|The English Patient (film)}}'' | ഹാന | [[മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ്]]<br/>> [[മികച്ച നടിക്കുള്ള യൂറോപ്യൻ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]] <br/> [[മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ദേശീയ അവലോകന അവാർഡ്]] <br/> [[ സിൽവർ ബീയർ ഫോർ ബെസ്റ്റ് ആക്ട്രെസ്]] <br/> [[Cabourg Romantic Film Festival | മികച്ച നടിക്കുള്ള കാബർഗ് റൊമാന്റിക് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ്]] <br/> നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ചിക്കാഗോ ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡ്]]<br/>നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് - ചലച്ചിത്രം]] <br/> നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - സ്‌ക്രീൻ ആക്ടേഴ്‌സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് ഫോർ ഔട്ട്സ്റ്റാൻഡിങ് പെർഫോർമൻസ് ബൈ എ ഫീമെയ്ൽ ആക്ടർ ഇൻ എ സപ്പോർട്ടിങ് റോൾ <br/> നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - സ്‌ക്രീൻ ആക്ടേഴ്‌സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ് ഫോർ ഔട്ട്സ്റ്റാൻഡിങ് പെർഫോർമൻസ് ബൈ എ കാസ്റ്റ് ഇൻ എ മോഷൻ പിക്ചർ |- | 1996 | ''{{sortname|A|Couch in New York}}'' | ബിയാട്രിസ് സോൾനിയർ | |- | 1998 | ''[[Alice and Martin|ആലിസ് ആന്റ് മാർട്ടിൻ]]'' | ആലിസ് | |- | 1999 | ''[[Children of the Century|ചിൽഡ്രൺ ഓഫ് ദി സെച്യൂറി]]'' | [[ജോർജ്ജ് സാൻഡ്]] | |- | 2000 | ''[[Chocolat (2000 film)|ചോക്ലേറ്റ്]]'' | വിയാന്നെ റോച്ചർ | [[European Film Award for Best Actress|മികച്ച നടിക്കുള്ള യൂറോപ്യൻ ഫിലിം അവാർഡ്]]<br/>നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ്]]<br/>നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[ഒരു പ്രധാന കഥാപാത്രത്തിലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള ബാഫ്റ്റ അവാർഡ്]]<br/>നോമിനേറ്റഡ് - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് - മോഷൻ പിക്ചർ മ്യൂസിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ കോമഡി]]<br/>നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[ഒരു പ്രധാന കഥാപാത്രത്തിലെ ഒരു സ്ത്രീ നടന്റെ മികച്ച പ്രകടനത്തിനുള്ള സ്ക്രീൻ ആക്ടേഴ്സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്]]<br/>നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[ഒരു ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനേതാക്കൾ നടത്തിയ മികച്ച പ്രകടനത്തിനുള്ള സ്‌ക്രീൻ ആക്ടേഴ്‌സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്]] |- | 2000 | ''[[Code Unknown|കോഡ് അൺക്നൗൺ]]'' | ആൻ ലോറന്റ് | |- | 2000 | ''{{sortname|The|Widow of Saint-Pierre}}'' | പോളിൻ | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള സീസർ അവാർഡ്]] |- | 2002 | ''[[Jet Lag (film)|ജെറ്റ് ലാഗ്]]'' | Rose | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള സീസർ അവാർഡ്]] |- | 2004 | ''[[ഇൻ മൈ കൺട്രി]]'' | അന്ന മലൻ | |- | 2005 | ''[[Mary (2005 film)|മേരി]]'' | മാരി പാലേസി / [[മഗ്ദലന മേരി]] | |- | 2005 | ''[[Bee Season (film)|ബീ സീസൺ]]'' | മിറിയം | |- | 2005 | ''[[Caché (film)|കാഷെ]]'' | ആൻ ലോറന്റ് | നോമിനേറ്റഡ് - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള യൂറോപ്യൻ ഫിലിം അവാർഡ്]] <br/> നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[ഈ വർഷത്തെ നടിക്കുള്ള ലണ്ടൻ ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് സർക്കിൾ അവാർഡ്]] |- | 2006 | ''[[Breaking and Entering (film)|ബ്രേക്കിംഗ് ആൻഡ് എന്ററിങ്]]'' | അമീറ | നോമിനേറ്റഡ് - [[BIFA Award for Best Performance by an Actress in a British Independent Film | മികച്ച നടിക്കുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഫിലിം അവാർഡ്]] |- | 2006 | ''{{sortname|A|Few Days in September}}'' | ഐറിൻ മൊണ്ടാനോ | |- | 2006 | ''[[Paris, je t'aime|പാരീസ്, ജെ ടി'യിം]]'' | Suzanne | സെഗ്മെന്റ് "പ്ലേസ് ഡെസ് വിക്ടോയേഴ്സ്" |- | 2007 | ''[[Dan in Real Life|ഡാൻ ഇൻ റീയൽ ലൈഫ്]]'' | മാരി | |- | 2007 | ''[[Disengagement (film)|ഡിസെൻഗേജ്മെന്റ്]]'' | അന | |- | 2007 | ''[[Flight of the Red Balloon|ഫ്ലൈറ്റ് ഓഫ് ദ റെഡ് ബലൂൺ]]'' | സൂസെന്നെ | |- | 2008 | ''[[Paris (2008 film)|പാരീസ്]]'' | എലിസെ | |- | 2008 | ''[[Summer Hours|സമ്മർ ഹൗർസ്]]'' | അഡ്രിയന്നെ | |- | 2008 | ''[[Shirin (film)|ഷിറിൻ]]'' | Woman in audience | |- | 2010 | ''[[Certified Copy (film)|സെർട്ടിഫൈഡ് കോപ്പി]]'' | എല്ലെ | [[മികച്ച നടിക്കുള്ള അവാർഡ് (കാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ) | മികച്ച നടിക്കുള്ള കാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ്]] <br/> [[ഹവായ് അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള]] - മികച്ച നടി |- | 2011 | ''[[The Son of No One|ദ സൺ ഓഫ് നോ വൺ]]'' | Loren Bridges | |- | 2011 | ''മാഡെമോസെല്ലെ ജൂലി'' | മാഡെമോസെല്ലെ ജൂലി | ടിവി മൂവി |- | 2011 | ''[[Elles (film)|എല്ലെസ്]]'' | Anne | |- | 2012 | ''[[Cosmopolis (film)|കോസ്മോപോളിസ്]]'' | ദിദി ഫാൻ‌ചർ | |- | 2012 | ''അനദർ വുമൺസ് ലൈഫ്'' | മാരി സ്പെറാൻസ്കി | |- | 2012 | ''ആൻ ഓപ്പൺ ഹാർട്ട്'' | മില | |- | 2013 | ''[[Camille Claudel 1915|കാമില്ലെ ക്ലോഡൽ 1915]]'' | [[കാമില്ലെ ക്ലോഡൽ]] |നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[2013 സിനിമയിൽ | മികച്ച നടിക്കുള്ള ഇന്റർനാഷണൽ സിനിഫിൽ സൊസൈറ്റി അവാർഡ്]] <br/> നോമിനേറ്റഡ് - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള ലൂമിയേഴ്സ് അവാർഡ്]] |- | 2013 | ''[[A Thousand Times Good Night|എ തൗസന്റ് ടൈംസ് ഗുഡ് നൈറ്റ്]]'' | റെബേക്ക | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[അമണ്ട അവാർഡ് | മികച്ച നടിക്കുള്ള അമണ്ട അവാർഡ്]] |- | 2014 | ''[[Words and Pictures (film)|വേർഡ്സ് ആന്റ് പിക്ചേഴ്സ്]]'' | ദിന ഡെൽസാന്റോ | |- | 2014 | ''[[Godzilla (2014 film)|ഗോഡ്‌സില്ല]]'' | സാന്ദ്ര ബ്രോഡി | |- | 2014 | ''[[Clouds of Sils Maria|ക്ലൗഡ്സ് ഓഫ് സിൽസ് മരിയ]]'' | മരിയ എന്റേഴ്സ് | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള സീസർ അവാർഡ്]] <br/> നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള ലൂമിയേഴ്സ് അവാർഡ്]] |- | 2015 | ''[[The 33 (film)|ദി 33]]'' | മരിയ സെഗോവിയ | |- | 2015 | ''[[7 Letters|7 ലെറ്റേഴ്സ്]]'' | എല്ലെ | സെഗ്മെന്റ് "സിനിമ"; കാമിയോ<ref>{{cite web | url=http://www.todayonline.com/entertainment/movies/oscar-winner-juliette-binoche-has-cameo-eric-khoos-sg5o-short-film | title=Oscar-winner Juliette Binoche has a cameo in Eric Khoo’s SG50 short film | work=[[TODAYOnline]] | access-date=2018-03-03 | archive-date=2022-06-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220628184817/https://www.todayonline.com/entertainment/movies/oscar-winner-juliette-binoche-has-cameo-eric-khoos-sg5o-short-film | url-status=dead }}</ref> |- | 2015 | ''[[Endless Night (2015 film)|എൻഡ്ലെസ്സ് നൈറ്റ്]]'' | [[ജോസഫിൻ പിയറി]] | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോയ അവാർഡ്]] |- | 2015 | ''[[The Wait (2015 film)|ദി വെയിറ്റ്]]'' | Anna | [[Nastro d'Argento|യൂറോപ്യൻ നാസ്ട്രോ ഡി അർജന്റോ]]<br/>Nominated—[[മികച്ച നടിക്കുള്ള ഡേവിഡ് ഡി ഡൊണാറ്റെല്ലോ]] |- | 2016 | ''[[Slack Bay|സ്ലാക്ക് ബേ]]'' | ഓഡ് വാൻ പീറ്റെഗെം | |- | 2016 | ''[[Polina (film)|പോളിന]]'' | ലിറിയ എൽസാജ് | |- | 2017 | ''[[Ghost in the Shell (2017 film)|ഗോസ്റ്റ് ഇൻ ദി ഷെൽ ]]'' | ഡോ. ഔലെറ്റ് | |- | 2017 | ''[[Baby Bump(S)|ബേബി ബമ്പ് (എസ്)]]'' | മാഡോ | |- | 2017 | ''[[Let the Sunshine In (film)|ലെറ്റ് ദി സൺഷൈൻ ഇൻ]]'' | ഇസബെല്ലെ | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള യൂറോപ്യൻ ഫിലിം അവാർഡ്]] <br> തീർപ്പുകൽപ്പിച്ചിട്ടില്ല - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗ്ലോബ്സ് ഡി ക്രിസ്റ്റൽ അവാർഡ്]] <br> തീർപ്പുകൽപ്പിച്ചിട്ടില്ല - [[മികച്ച നടിക്കുള്ള ലൂമിയേഴ്സ് അവാർഡ്]] |- | 2018 | ''[[High Life (2018 film)|ഹൈ ലൈഫ്]]'' | | ''Post-production'' |- | 2018 | ''Vision'' | | ''Post-production'' |- | 2018 | ''Non Fiction'' | | ''Post-production'' |} <!-- Per WP:NFF and WP:CRYSTAL, do not add films that are listed as "pre-production" --> [[File:Juliette Binoche 1985.jpg|thumb|ബിനോഷെ 1985]] [[File:Juliette Binoche 2000.jpg|thumb|upright|2000 കാൻസ് ചലച്ചിത്രമേളയിൽ ബിനോഷെ]] [[File:Juliette Binoche Cannes.jpg|thumb|upright|2002 കാൻസ് ചലച്ചിത്രമേളയിൽ ബിനോഷെ ]] [[File:Juliette Binoche and Jean Reno.jpg|thumb|upright|[[കാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ | കാൻസ്]], 2002 ൽ ജൂലിയറ്റ് ബിനോഷെ [[ജീൻ റിനോ]]]] [[File:JulietteBinoche07TIFF.jpg|thumb|upright|[[2007 ടൊറന്റോ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേളയിൽ ബിനോഷെ ]]]] [[File:Cosmopolis Cannes 2012 2.jpg|thumb|upright|ഡേവിഡ് ക്രോണെൻബെർഗ്, റോബർട്ട് പാറ്റിൻസൺ, ജൂലിയറ്റ് ബിനോഷെ എന്നിവർ 2012 കാൻസ് ചലച്ചിത്രമേളയിൽ കോസ്മോപൊളിസിന്റെ പ്രീമിയറിൽ]] [[File:French actress Juliette Binoche in one of the VLT enclosures.jpg|thumb|[[Very Large Telescope|വളരെ വലിയ ദൂരദർശിനി]] ചുറ്റുപാടിനുള്ളിൽ ജൂലിയറ്റ് ബിനോഷെ <ref>{{cite news|title=French Actress Juliette Binoche and Irish Actor Gabriel Byrne Visit ESO’s Chilean Sites|url=http://www.eso.org/public/announcements/ann14015/|accessdate=11 March 2014|newspaper=ESO}}</ref>]] ===നേട്ടങ്ങൾ=== * 1986&nbsp;– [[Prix Romy Schneider|പ്രിക്സ് റോമി ഷ്നൈഡർ]] * 1992&nbsp;– [[European Film Awards|യൂറോപ്യൻ ഫിലിം അവാർഡ്]]&nbsp;– മികച്ച നടി&nbsp;– ''Les Amants du Pont-Neuf'' * 1993&nbsp;– [[43rd Berlin International Film Festival|ബെർലിൻ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള]]&nbsp;– ബെർലിനേൽ ക്യാമറ<ref name="Berlinale1993">{{cite web |url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1993/03_preistr_ger_1993/03_Preistraeger_1993.html |title=Berlinale: 1993 Prize Winners |accessdate=29 May 2011 |work=berlinale.de |archive-date=2013-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015120403/http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1993/03_preistr_ger_1993/03_Preistraeger_1993.html |url-status=dead }}</ref> * 1993&nbsp;– [[Venice Film Festival|വെനീസ് ചലച്ചിത്രമേള]]&nbsp;– മികച്ച നടി&nbsp;– ''ത്രീ കളേഴ്സ്: ബ്ലൂ'' * 1996&nbsp;– [[National Board of Review of Motion Pictures|നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് റിവ്യൂ]]&nbsp;– മികച്ച സഹനടി&nbsp;– ''ദി ഇംഗ്ലീഷ് പേഷിയന്റ് '' * 1997&nbsp;– [[47th Berlin International Film Festival|ബെർലിൻ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള]]&nbsp;– മികച്ച നടി&nbsp;– ''ദി ഇംഗ്ലീഷ് പേഷിയന്റ്''<ref name="Berlinale 1997">{{cite web |url=http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1997/03_preistr_ger_1997/03_Preistraeger_1997.html |title=Berlinale: 1997 Prize Winners |accessdate=8 January 2012 |work=berlinale.de |archive-date=2013-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131111234912/http://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/1997/03_preistr_ger_1997/03_Preistraeger_1997.html |url-status=dead }}</ref> * 1997&nbsp;– [[European Film Awards|യൂറോപ്യൻ ഫിലിം അവാർഡ്]]&nbsp;– മികച്ച നടി&nbsp;– ''ദി ഇംഗ്ലീഷ് പേഷിയന്റ്'' * 1997&nbsp;– [[Academy Award|അക്കാദമി അവാർഡ്]]&nbsp;– മികച്ച സഹനടി&nbsp;– ''ദി ഇംഗ്ലീഷ് പേഷിയന്റ്'' * 2010&nbsp;– [[Cannes Film Festival|കാൻസ് ചലച്ചിത്രമേള]]&nbsp;– മികച്ച നടി&nbsp;– ''സെർട്ടിഫൈഡ് കോപ്പി'' * 2010&nbsp;– [[Kerry Film Festival|കെറി ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ]]&nbsp;– മൗറീൻ ഒ ഹാര അവാർഡ്<ref>{{cite news|author=independent.ie apps |url=http://www.independent.ie/entertainment/film-cinema/emotional-binoche-accepts-maureen-ohara-award-2411540.html |title=Emotional Binoche accepts 'Maureen O'Hara' award – Film & Cinema, Entertainment – |work=The Irish Independent |accessdate=2 August 2011 |date=8 November 2010}}</ref> * 2010&nbsp;– [[Cairo International Film Festival|കെയ്‌റോ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള]]&nbsp;– ആജീവനാന്ത നേട്ടം<ref>[http://www.thedailynewsegypt.com/film/gere-binoche-honored-at-ciff-opening-dp1.html Gere, Binoche honored at CIFF opening] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101210153454/http://www.thedailynewsegypt.com/film/gere-binoche-honored-at-ciff-opening-dp1.html |date=10 December 2010 }}. Thedailynewsegypt.com (1 December 2010). Retrieved 7 January 2011.</ref> * 2013&nbsp;– [[Tallinn Black Nights Film Festival|ടാലിൻ ബ്ലാക്ക് നൈറ്റ്സ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ]]&nbsp;– മികച്ച നടി&nbsp;– ''കാമില്ലെ ക്ലോഡൽ 1915'' * 2014&nbsp;– [[Manaki Brothers Film Festival|മനാക്കി ബ്രദേഴ്സ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ]]&nbsp;– ആർട്ട് ഓഫ് സിനിമയുടെ സംഭാവനയ്ക്കായി പ്രത്യേക ഗോൾഡൻ ക്യാമറ 300 * 2014&nbsp;- [[Locarno International Film Festival|ലോക്കർനോ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള]] - എക്സലൻസ് അവാർഡ് മൊയ്ത് & ചന്ദൻ ===നോമിനേഷൻസ്=== * 2001&nbsp;– സ്‌ക്രീൻ ആക്ടേഴ്‌സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്&nbsp;– മികച്ച നടി&nbsp;– ''ചോക്ലേറ്റ്'' * 2001&nbsp;– ഒരു പ്രധാന കഥാപാത്രത്തിന്റെപേരിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള [[അക്കാദമി അവാർഡ്]] &nbsp;– ''ചോക്ലേറ്റ്'' * 2001&nbsp;– സ്‌ക്രീൻ ആക്ടേഴ്‌സ് ഗിൽഡ് അവാർഡ്&nbsp;– മികച്ച അഭിനേനേത്രി&nbsp;– ''ചോക്ലേറ്റ്'' * 2005&nbsp;– [[യൂറോപ്യൻ ഫിലിം അവാർഡ്]] മികച്ച നടി;&nbsp;– ''കാഷെ'' * 2005&nbsp;– [[ലണ്ടൻ ക്രിട്ടിക്സ് സർക്കിൾ ഫിലിം അവാർഡുകൾ]]&nbsp;– മികച്ച നടി&nbsp;– ''കാഷെ'' * 2006&nbsp;– [[British Independent Film Award|ബ്രിട്ടീഷ് സ്വതന്ത്ര ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]]&nbsp;– മികച്ച നടി&nbsp;– ''ബ്രേക്കിങ് & എൻററിങ് '' ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category}} {{Wikiquote}} * {{IMDb name}} * {{IBDB name}} * {{Amg name}} * [http://filmsdefrance.com/FDF_jbinoche.html Juliette Binoche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801122946/http://filmsdefrance.com/FDF_jbinoche.html |date=2013-08-01 }} at filmsdefrance.com * [https://archive.today/20130117065224/http://blogs.amctv.com/movie-news/2009/09/juliette-binoche-interview.php Juliette Binoche Interview] at [[AMC (TV channel)|AMCtv.com]] *[http://juliettebinoche.net Juliette Binoche] at [http://juliettebinoche.net Juliette Binoche: The Art of Being] {{Navboxes | title = Awards for Juliette Binoche | list = {{AcademyAwardBestSupportingActress 1981-2000}} {{BAFTA Award for Best Supporting Actress 1985-2009}} {{Prix d'interprétation féminine 2000–2019}} {{César Award for Best Actress}} {{European Film Award for Best Actress}} {{National Board of Review Award for Best Supporting Actress}} {{Silver Bear for Best Actress}} {{Volpi Cup for Best Actress}} }} {{César Awards presidents}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഫ്രഞ്ച് ചലച്ചിത്രനടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] a7stv30xivqkc9c4m4c6jz3bz96l0va 0 413511 4614734 4562035 2026-04-22T23:57:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614734 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Ginni Rometty}} {{Infobox person | name = ഗിന്നി റോമെട്ടി | image = Ginni Rometty at the Fortune MPW Summit in 2011.jpg | alt = 2011 ലെ ഫോർച്യൂൺ എം‌പിഡബ്ല്യു ഉച്ചകോടിയിൽ ഗിന്നി റോമെട്ടി | caption = Rometty at the 2011 ''[[Fortune (magazine)|Fortune]]'' Most Powerful Women Summit | birth_name = വിർജീനിയ മാരി നിക്കോസിയ<ref name=prezi>{{cite web|title=Virginia Rometty|url=http://prezi.com/at8ex45zqk4c/virginia-rometty/|website=prezi.com|accessdate=16 July 2014}}</ref><ref name=FT>{{cite news|last1=Waters|first1=Richard|title=More than a big smile on Big Blue’s face|url=http://www.ft.com/cms/s/0/53160726-008b-11e1-ba33-00144feabdc0.html#axzz37erUoLRr|accessdate=16 July 2014|work=October 28, 2011|publisher=[[Financial Times]]}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|1957|7|29}} | birth_place = [[Chicago|ചിക്കാഗോ, ഇല്ലിനോയിസ്]], U.S. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | other_names = | education = [[Northwestern University|നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ സർവകലാശാല]]&nbsp;<small>([[Bachelor of Science|B.S.]])</small> | occupation = [[Chairman|ചെയർമാൻ]], [[പ്രസിഡന്റ്]], [[Chief Executive Officer|CEO]] of [[IBM]] | known_for = | salary = US$32.7m of total compensation including US$24.9m of stock awards (2016)<ref>https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/51143/000110465917016116/a17-2254_1def14a.htm#a2016REPORTOFTH_014230</ref> | title = | term = | predecessor = [[Samuel J. Palmisano|സാമുവൽ ജെ. പാൽമിസാനോ]] }} ഒരു [[അമേരിക്ക]]ൻ ബിസിനസ്സ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആണ് '''വിർജിനിയ മേരി ഗിന്നി റോമെട്ടി''' <ref> Aluise, Susan J. (May 10, 2012). "America's 10 Most Powerful Female CEOs". InvestorPlace. Retrieved 10 July 2014.</ref><ref> Barnett, Megan (November 14, 2011). "Buffett goes big in Big Blue". Fortune. Retrieved 10 July 2014.</ref> . അവർ ഇന്റർനാഷണൽ ബിസിനസ് മെഷീൻസ് കോർപ്പറേഷനിലെ ([[ഐ.ബി.എം.]])<ref> Certificate of Incorporation of Computing-Tabulating-Recording-Co, 14th day of June 1911</ref> ഇപ്പോഴത്തെ ചെയർവുമണും പ്രസിഡന്റും സി.ഇ.ഒ യുമാണ്. കമ്പനിയുടെ തലപ്പത്ത് എത്തുന്ന ആദ്യവനിതയാണ് ഗിന്നി റോമെട്ടി.<ref> "IBM Names Rometty to Succeed Palmisano as First Female CEO". Bloomberg BusinessWeek. 25 October 2011. Retrieved 25 October 2011.[permanent dead link]</ref><ref> "IBM's Ginni Rometty Completes Her Ascent by Adding Chairman Role". Bloomberg. Retrieved 26 September 2012.</ref> 2012 ജനുവരിയിൽ ഗിന്നി പ്രസിഡന്റും, ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറും ആകുന്നതിനുമുമ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ബിസിനസ് മെഷീൻസ് കോർപ്പറേഷനിലെ ([[ഐ.ബി.എം.]]) സെയിൽസ്, മാർക്കെറ്റിംഗ്, മാസ്റ്റർ പ്ലാൻ എന്നീ വിഭാഗത്തിലെ ഗ്രൂപ്പ് എക്സിക്യൂട്ടീവും, സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റും ആയിരുന്നു. 1981-ൽ ഗിന്നി ഐ.ബി.എം.ൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ സിസ്റ്റം എഞ്ചിനീയർ എന്ന തസ്തികയിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർ എന്ന നിലയിൽ ഗിന്നിയുടെ നേട്ടങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് പ്രെസ്റ്റീജ് അവാർഡിനർഹയാവുകയും കൂടാതെ അവരെ [[ബ്ലൂംബെർഗ്]] ലോകത്തിലെ സ്വാധീനമുള്ള 50 വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref> Forbes magazine's "World's 100 Most Powerful People" in 2014."The world's 100 most powerful". Forbes.</ref><ref> Time 100 in 2012,Mayer, Marissa (18 April 2012). "The 100 Most Influential People in the World". Time. Retrieved 18 April 2012.</ref><ref> 50 Most Influential list of Bloomberg Markets magazine in September 2012</ref> ഗിന്നിയുടെ 10 വർഷത്തെ സംഭാവനകൾ കണക്കിലെടുത്ത് [[ഫോർച്യൂൺ]] തെരഞ്ഞെടുത്ത ബിസിനസിലെ ഏറ്റവും പവർഫുൾ ആയ 50 വനിതകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു ഗിന്നി. <ref> "Ginni Rometty". Fortune. 20 September 2012. Retrieved 20 September 2012.</ref><ref> "Ginni Rometty". Fortune.</ref> == മുൻകാലജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == ഗിന്നി റോമെട്ടി 1957 ജൂലൈ 29 ന് [[ചിക്കാഗോ]]യിൽ ജനിച്ചു. അവരുടെ പിതാവ് അവരെ ഉപേക്ഷിച്ചു പോയതിൽ പിന്നെ അവരുടെ അമ്മ വിവിധതരത്തിലുള്ള ജോലികൾ ചെയ്ത് ഗിന്നിയെയും അവർക്ക് താഴെയുള്ള നാല് കുട്ടികളെയും വളർത്തി. 1979-ൽ നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ''റോബർട്ട് ആർ. എംസികോർമിക് സ്ക്കൂൾ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ് ആൻഡ് അപ്ലൈഡ് സയൻസിൽ'' നിന്ന് ബിരുദമെടുത്തതു കൂടാതെ അവർ [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രം|കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിലും]] ഇലക്ട്രിക്കൽ ഇഞ്ചിനീയറിങിലും ബിരുദമെടുത്തു. <ref> "NU appoints 5 new members to Board of Trustees". Northwestern University. June 25, 2010. Archived from the original on June 29, 2010. Retrieved 2011-10-26.</ref> ഗിന്നി റോമെട്ടി [[കപ്പ കപ്പ ഗമ്മ]] സൊറോറിറ്റിയിലെ അംഗവും കൂടാതെ അതിന്റെ പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. <ref> Hempel, Jessi (8 October 2012). "IBM's Ginni Rometty looks ahead". Fortune.</ref> 1975-ൽ [[ജനറൽ മോട്ടോഴ്‌സ്|ജനറൽ മോട്ടോഴ്‌സിൽ ]] നിന്നുള്ള സ്‌കോളർഷിപ്പിൽ അവർ [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിസിലെ]] നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ ചേർന്നു. <ref name="FINANCIALTIMEStett">[https://www.ft.com/content/57ca1244-ad26-11e4-bfcf-00144feab7de "Lunch with the FT: Ginni Rometty"], Gillian Tett, ''[[Financial Times]]'', February 6, 2015</ref> <ref name="SORORITY"/> അവരുടെ ജൂനിയർ, സീനിയർ വർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ അവർ അവിടെ പരിശീലനം നടത്തി. കപ്പ കപ്പ ഗാമ സോറിറ്റിയിലെ ഒരു അംഗം കൂടിയായിരുന്നു റോമെറ്റി. ഒടുവിൽ അവർ അതിന്റെ പ്രസിഡന്റായി.<ref name="SORORITY">{{cite journal |url=http://fortune.com/2012/09/20/ibms-ginni-rometty-looks-ahead/ |title=IBM's Ginni Rometty looks ahead |first=Jessi |last=Hempel |journal=[[Fortune (magazine)|Fortune]] |date=8 October 2012}}</ref> 1979-ൽ അവർ നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ റോബർട്ട് ആർ. മക്‌കോർമിക് സ്‌കൂൾ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് ആന്റ് അപ്ലൈഡ് സയൻസിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന ബഹുമതി നേടി. <ref name="dailynw2010"/><ref name="BLOOMBERGbio"/> കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് എന്നിവയിലും അവർ ബിരുദം നേടി.<ref name="wired2011"/><ref name="dailynw2010">{{cite web| url= http://www.dailynorthwestern.com/nu-appoints-5-new-members-to-board-of-trustees-1.2276760 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100629040428/http://www.dailynorthwestern.com/nu-appoints-5-new-members-to-board-of-trustees-1.2276760 |archivedate=June 29, 2010 | title= NU appoints 5 new members to Board of Trustees | date= June 25, 2010 | publisher= [[Northwestern University]] | accessdate=2011-10-26}}</ref>റെൻസീലർ പോളിടെക്നിക് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (2014) <ref name="RENSSELAER">{{cite web|title=Rensselaer Polytechnic Institute Graduates 1,613 in 208th Commencement Ceremony |url=http://news.rpi.edu/content/2014/05/24/rensselaer-graduates-1613-208th-commencement-ceremony|accessdate=4 April 2015}}</ref>, നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി (2015) എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഓണററി ഡോക്ടറൽ ബിരുദവും അവർ നേടി.<ref name="NORTHWESTERN">{{cite web|title=IBM executive, Northwestern alumna Virginia Rometty to speak at 2015 commencement|url=http://dailynorthwestern.com/2015/03/05/campus/ibm-executive-northwestern-alumna-virginia-rometty-to-speak-at-2015-commencement/|accessdate=4 April 2015}}</ref> നോർത്ത് കരോലിന സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഓണററി ബിരുദവും അവർ നേടി.<ref>{{cite web |title=NC State Commencement |url=https://news.ncsu.edu/2019/04/ibm-ceo-to-give-nc-state-spring-commencement-speech/ |website=news.ncsu.edu |accessdate=31 January 2020}}</ref> == കരിയർ == === 1979-1990 : ജി‌എം, ഐ‌ബി‌എം സാങ്കേതിക സ്ഥാനങ്ങൾ === 1979-ൽ ബിരുദാനന്തരം, റോമിറ്റി ഫ്ലിന്റിലെ<ref name="SORORITY"/> [[Kettering University|ജനറൽ മോട്ടോഴ്‌സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ]] <ref name="wired2011"/> ജോലിക്ക് പോയി. ആപ്ലിക്കേഷന്റെയും സിസ്റ്റങ്ങളുടെയും വികസനം അവരുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിലായിരുന്നു.<ref name="BLOOMBERGbio">[https://www.bloomberg.com/research/stocks/people/person.asp?personId=23314014&privcapId=112350 "Virginia M. Rometty Profile"], ''Bloomberg''</ref> 1981-ൽ ഐബി‌എമ്മിൽ സിസ്റ്റം അനലിസ്റ്റായും <ref name=FT/>ഡെട്രോയിറ്റിലെ സിസ്റ്റം എഞ്ചിനീയറായും ചേർന്നു.<ref name="wired2011">{{cite magazine| url= https://www.wired.com/wiredenterprise/2011/10/virginia-rometty/ | title= IBM Names Virginia Rometty as First Female CEO | date= October 25, 2011 | magazine= Wired | accessdate= 2011-10-26}}</ref><ref name="SORORITY"/> തുടക്കത്തിൽ ഇൻഷുറൻസ് വ്യവസായത്തിലെ ക്ലയന്റുകളുമായി പ്രവർത്തിച്ചു, <ref name="WALLSTREETante"/> അവർ ആദ്യത്തെ പത്തുവർഷം ഐബിഎമ്മിൽ സാങ്കേതിക സ്ഥാനങ്ങളിൽ ചെലവഴിച്ചു.<ref name=FT/>ഇൻഷുറൻസ്, ബാങ്കിംഗ്, ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ, മാനുഫാക്ചറിംഗ്, ഹെൽത്ത് കെയർ എന്നീ മേഖലകളിൽ ക്ലയന്റുകളുമായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന <ref name="NYT2011"/> അവർ “മാനേജ്മെന്റ് ജോലികളുടെ ഒരു പരമ്പരയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ നീങ്ങി” എന്ന് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് എഴുതി.<ref name="SORORITY"/><ref name="NYT2011"/> 1990 കളിൽ അവർ സെയിൽസിൽ ജോലി ചെയ്തു. <ref name="SORORITY"/> 1990 കളുടെ അവസാനത്തോടെ [[Prudential Financial|പ്രുഡൻഷ്യൽ ഫിനാൻഷ്യൽ, Inc.]] പോലുള്ള ക്ലയന്റുകളെ അവരുടെ ഇന്റർനെറ്റ് സവിശേഷതകൾ ഉപയോഗിച്ച് സഹായിക്കുകയായിരുന്നു.<ref name="WALLSTREETante">[https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970204505304577000222269670752 "IBM's Rometty Kept on Rising"], Spencer E. Ante And Joann S. Lublin, ''[[Wall Street Journal]]'', October 27, 2011</ref> 1991-ൽ ഐബിഎമ്മിന്റെ കൺസൾട്ടിംഗ് ഗ്രൂപ്പിൽ ചേർന്നു.<ref name="NYT2011">{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2011/10/26/technology/ibm-names-a-new-chief.html | title= I.B.M. Names Virginia Rometty as New Chief Executive | date= October 25, 2011 | newspaper= [[The New York Times]] | accessdate=2011-10-26}}</ref> === 2000–2011: ഐബിഎം മാനേജ്മെന്റ് === ഐബിഎമ്മിന്റെ ഗ്ലോബൽ സർവീസസ് ഡിവിഷന്റെ ജനറൽ മാനേജർ ആയിരുന്നപ്പോൾ<ref name="SORORITY"/> 2002 -ൽ അവർ ചാമ്പ്യനാകുകയും <ref name="NYT2011"/> പ്രൊഫഷണൽ സർവീസസ് സ്ഥാപനമായ [[PricewaterhouseCoopers|പ്രൈസ് വാട്ടർഹൗസ് കൂപ്പേഴ്സിന്റെ]] കൺസൾട്ടിംഗ് വിഭാഗത്തെ 3.5 ബില്യൺ ഡോളറിന് വാങ്ങാൻ ചർച്ച നടത്താനും സഹായിച്ചു. <ref name="SORORITY"/> <ref name="NYT2011"/><ref name="CNNpalmisano">{{cite web|url=https://money.cnn.com/2011/10/25/technology/ibm_ceo_palmisano_steps_down/?source=cnn_bin|title=IBM CEO Sam Palmisano to step down|date=25 October 2011|publisher=[[CNN]]|access-date=25 October 2011}}</ref>"പ്രൊഫഷണൽ സർവീസസ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ" ഏറ്റെടുക്കലായിരുന്നു അത്.<ref name="LACCcouncil"/> കൂടാതെ ഐബിഎം സേവന ബിസിനസിന് തുടക്കമിട്ടു. <ref name="CNNpalmisano"/>പ്രൈസ് വാട്ടർഹൗസ് കൂപ്പേഴ്സിനെയും അതിന്റെ കൺസൾട്ടന്റുകളെയും ഐബിഎമ്മുമായി സംയോജിപ്പിക്കാനുള്ള ചുമതല നൽകിയപ്പോൾ<ref name="INVESTORPLACE"/><ref name="LACCcouncil"/> റൊമെറ്റിക്ക് "ബിഗ് ബ്രേക്ക്"<ref name=FT/> ഐബിഎമ്മിൽ ലഭിച്ചു. <ref name="WALLSTREETante"/> 2002 ൽ ടൈം അവരെ 2002 ലെ ആഗോള ബിസിനസ് സ്വാധീന പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. 2005 മുതൽ 2009 വരെ അവർ ഐബിഎമ്മിലെ ഗ്ലോബൽ ബിസിനസ് സർവീസസിന്റെ സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. കൂടാതെ 2005 ജൂലൈയിൽ എന്റർപ്രൈസ് ബിസിനസ് സർവീസസ്-ഐബിഎം ഗ്ലോബൽ സർവീസസിന്റെ സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റും ആയിരുന്നു. <ref name="BLOOMBERGbio"/> മറ്റ് റോളുകളിൽ, അമേരിക്കയിലെ ഐബിഎം ഗ്ലോബൽ സർവീസസിന്റെ ജനറൽ മാനേജർ, കൂടാതെ ഐബിഎമ്മിന്റെ ഗ്ലോബൽ ഇൻഷുറൻസ് ആൻഡ് ഫിനാൻഷ്യൽ സർവീസസ് സെക്ടറിന്റെ ജനറൽ മാനേജർ എന്നീ നിലകളിലും അവർ പ്രവർത്തിച്ചു. <ref name="BLOOMBERGbio"/><ref name="LACCcouncil"/> ഐബിഎം ബിസിനസ് കൺസൾട്ടിംഗ് സർവീസസ്, ഇൻക്. അസോസിയേഷൻ ഓഫ് മാനേജ്മെന്റ് കൺസൾട്ടിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് 2006 ലെ കാൾ സ്ലോൺ അവാർഡ് റോമെറ്റിക്ക് ലഭിച്ചു. <ref name="BLOOMBERGbio"/><ref name="LACCcouncil">[http://laconservationcouncil.org/en/council/members/12/virginia-m-ginni-rometty "Council Members - Ginni Rometty"], Latin America Conservation Council, 2018</ref> റൊമെറ്റിയും മറ്റ് IBM എക്സിക്യൂട്ടീവുകളും ചേർന്ന് <ref name="SORORITY"/><ref name="INVESTORPLACE"/> വരുമാന വളർച്ചയും മൂലധന വിഹിതവും സംബന്ധിച്ച്<ref name="BARRONSblue"/> അഞ്ച് വർഷത്തെ വളർച്ചാ പദ്ധതി <ref name="CNN">{{cite magazine|url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/most-powerful-women/2012/snapshots/1.html?hpt=hp_c2|title=Ginni Rometty|date=20 September 2012|magazine=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|access-date=20 September 2012}}</ref> 2007 ൽ IBM പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref name="BARRONSblue">[https://www.barrons.com/articles/ginni-rometty-reinventing-big-blue-1401514830 "Ginni Rometty: Reinventing Big Blue"], ''[[Barron's (newspaper)|Barron's]]'', Leslie P. Norton, May 31, 2014</ref>മറ്റ് തന്ത്രങ്ങൾക്കിടയിൽ, "2015 റോഡ്മാപ്പ്" <ref name="SORORITY"/><ref name="INVESTORPLACE"/> സോഫ്റ്റ്‌വെയർ, സേവനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ബിസിനസ്സുകളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ ഐബിഎമ്മിനെ ഹാർഡ്‌വെയർ വ്യവസായത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്നതിന്റെ രൂപരേഖ നൽകി. <ref name="INVESTORPLACE">{{cite web|last1=Aluise|first1=Susan J.|title=America's 10 Most Powerful Female CEOs|url=http://investorplace.com/2012/05/the-top-10-female-ceos/10/#.U76npbErh9l|website=InvestorPlace|access-date=10 July 2014|date=May 10, 2012}}</ref> 2009-ൽ സെയിൽസ്, മാർക്കറ്റിംഗ്, സ്ട്രാറ്റജി എന്നിവയുടെ സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റും ഗ്രൂപ്പ് എക്സിക്യൂട്ടീവുമായി റോമെറ്റി, <ref name="NYT2011"/><ref name="wired2011"/>കമ്പനിയുടെ "അതിവേഗം വളരുന്ന അനലിറ്റിക്സ് യൂണിറ്റിൽ" ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. <ref name="NYT2011"/> 2009 ജനുവരിയിൽ, അവർക്ക് ഐബിഎമ്മിന്റെ സെയിൽസ് ഫോഴ്സിന്റെ ചുമതല ലഭിച്ചു. <ref name="WALLSTREETante"/> 2010 വരെ ആഗോള വിൽപ്പനയുടെയും വിതരണത്തിന്റെയും സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref name="BLOOMBERGbio"/>ഈ സമയത്ത്, [[ബ്രസീൽ]], [[വിയറ്റ്നാം]] തുടങ്ങിയ വളർന്നുവരുന്ന വിപണികളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനായി 2008 ൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഐബിഎമ്മിന്റെ വളർച്ച-മാർക്കറ്റ് യൂണിറ്റിന്റെ വികസനം അവർ മുന്നോട്ടുവച്ചു. <ref name="WALLSTREETante"/>2010 മുതൽ 2012 വരെ അവർ ഒരു ഐബിഎം സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. 2010 മുതൽ 2012 വരെ, ഐബിഎമ്മിന്റെ സെയിൽസ്, മാർക്കറ്റിംഗ് & സ്ട്രാറ്റജി എന്നിവയുടെ ഗ്രൂപ്പ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആയിരുന്നു. <ref name="BLOOMBERGbio"/> 2011 -ൽ സിഎൻഎൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് "[[ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്|ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്]], അനലിറ്റിക്സ് ബിസിനസ്സുകളിലേക്ക് കമ്പനിയെ എത്തിക്കുന്നതിലൂടെ ഐബിഎമ്മിന്റെ വളർച്ചാ തന്ത്രത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ ക്രെഡിറ്റ് അവർക്കാണ്. വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ [[Watson (computer)|വാട്സൺ]], [[Jeopardy!|ജിയോപാർഡി!]] തയ്യാറാക്കാൻ അവർ ചുക്കാൻ പിടിച്ചിരുന്നു.<ref name="CNNpalmisano"/> == 2012–2020: ഐ.ബി.എമ്മിന്റെ നേതൃത്വം == 2011 ഒക്ടോബർ 25-ന്, കമ്പനിയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഒമ്പതാമത്തെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവായി <ref name="wired2011"/><ref name="SORORITY"/>അവർ കമ്പനിയുടെ അടുത്ത പ്രസിഡന്റും സി.ഇ.ഒയും ആകുമെന്ന് ഐ.ബി.എം പ്രഖ്യാപിച്ചു, <ref name="wired2011"/><ref name="INVESTORPLACE"/> ഐ.ബി.എമ്മിന്റെ ആദ്യത്തെ വനിതാ മേധാവി എന്ന നിലയിലുള്ള അവരുടെ പങ്ക് പത്രങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ നേടി<ref name="female">{{cite news|url=http://www.businessweek.com/news/2011-10-25/ibm-names-rometty-to-succeed-palmisano-as-first-female-ceo.html|title=IBM Names Rometty to Succeed Palmisano as First Female CEO|date=October 25, 2011|website=[[Bloomberg BusinessWeek]]|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130102134922/http://www.businessweek.com/news/2011-10-25/ibm-names-rometty-to-succeed-palmisano-as-first-female-ceo.html|archive-date=January 2, 2013|access-date=October 25, 2011}}</ref> മുൻ സി.ഇ.ഒ സാം പാൽമിസാനോ അവരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് "പുരോഗമന സാമൂഹിക നയങ്ങളുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല" എന്ന് പ്രതികരിച്ചു. <ref name="NYT2011"/> 2012 ജനുവരി 1-ന് അവർ പ്രസിഡന്റും സി.ഇ.ഒയുമായി. പാൽമിസാനോ വിരമിച്ചപ്പോൾ 2012 ഒക്ടോബർ 1-ന് <ref name="BLOOMBERGbio"/>ഐ.ബി.എമ്മിന്റെ ചെയർമാന്റെ അധിക റോളും അവർ ഏറ്റെടുത്തു.<ref name="Bloomberg-26092012">{{cite news|title=IBM's Ginni Rometty Completes Her Ascent by Adding Chairman Role|newspaper=Bloomberg.com |date=September 26, 2012 |url=https://www.bloomberg.com/news/2012-09-25/ibm-s-ceo-ginni-rometty-succeeds-palmisano-as-board-chairman.html|publisher=Bloomberg L.P.|access-date=September 26, 2012}}</ref> ലാഭകരമല്ലാത്ത ബിസിനസ്സ് മേഖലകളിൽ നിന്ന് ഐ.ബി.എമ്മിനെ പുറത്താക്കാനുള്ള പദ്ധതികളോടെ<ref name="FINANCIALTIMEStett"/> ഐ.ബി.എമ്മിന്റെ "അടുത്ത വലിയ വളർച്ചാ യന്ത്രം" എന്ന് ബിഗ് ഡാറ്റയും അനലിറ്റിക്സും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.<ref name="BARRONSblue"/>2014 ൽ ഐ.ബി.എമ്മിന്റെ എന്റർപ്രൈസ് ഉപഭോക്താക്കൾക്കായി ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനായി ആപ്പിളിനായി ഒരു പങ്കാളിത്തത്തിന് അവർ ഇടനിലക്കാരിയായി. ആ വർഷം തന്നെ, ഐബിഎം ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗിൽ എസ്എപിയുമായും ഡാറ്റാ അനലിറ്റിക്സിൽ ട്വിറ്ററുമായും പങ്കാളിത്തത്തിലേർപ്പെടുമെന്ന് അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു, 2015 ൽ ബോക്സുമായി ഒരു പങ്കാളിത്തത്തിലും അവർ ഇടനിലക്കാരിയായി.<ref>[https://www.bizjournals.com/bizwomen/news/latest-news/2015/06/ibm-ginni-rometty-sign-yet-another-silicon-valley.html "IBM, Ginni Rometty sign yet another Silicon Valley partner"], ''Business Journals'', Caroline McMillan Portillo, June 24, 2015</ref> 2012 നും 2015 നും ഇടയിൽ ഐബിഎമ്മിന് ഏകദേശം 30 കമ്പനികളെ സ്വന്തമാക്കാൻ റോമെറ്റി 8.5 ബില്യൺ ഡോളർ ചെലവഴിച്ചു.<ref name=":0"/> 2016 ആയപ്പോഴേക്കും ചിപ്പ് നിർമ്മാണം പോലുള്ള ഏകദേശം 7 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ കമ്മോഡിറ്റൈസ്ഡ് ആസ്തികൾ വിറ്റഴിക്കുന്നതിന് അവർ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു. <ref name="Fortune Magazine">{{cite web|title=Fortune Magazine|url=http://fortune.com/2016/01/29/ibm-ginni-rometty-bonus/|website=Gets a Raise Despite Tumbling Stock Price}}</ref> 2017 മെയ് മാസത്തിൽ, "കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പോലുള്ള ചുരുങ്ങുന്ന ബിസിനസുകളിൽ നിന്നും കൃത്രിമബുദ്ധി പോലുള്ള ഉയർന്ന വളർച്ചയുള്ള മേഖലകളിലേക്ക്" റോമെറ്റി ഐബിഎമ്മിനെ വിജയകരമായി മാറ്റിയതായി ഓസ്റ്റിൻ ബിസിനസ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. <ref name="AUSTINBUSINESS"/><ref name=":0">{{Cite journal|title = Fortune's Most Powerful Women List|last = Bellstrom|first = Kristen|date = September 15, 2015|journal = Fortune}}</ref><ref name="FORBESlaw">[https://www.forbes.com/sites/adrianbridgwater/2018/03/20/ibm-ceo-rometty-proposes-watsons-law-ai-in-everything/#cc466754d087 "IBM CEO Rometty Proposes 'Watson's Law': AI In Everything"], Adrian Bridgewater, ''Forbes'', March 20, 2018</ref><ref name="FINANCIALREVIEWsurge">[http://www.afr.com/technology/ibm-grants-ceo-ginni-rometty-a-record-bonus-after-share-surge-20170207-gu78gr "IBM grants CEO Ginni Rometty a record bonus after share surge"], ''Financial Review'', February 7, 2017</ref> 2017 ജൂൺ 28 ന് അവർക്ക് കെപിഎംജി ഇൻസ്പയർ ഗ്രേറ്റ്‌നെസ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.<ref name="KPMG">[https://www.prnewswire.com/news-releases/kpmg-honors-stem-pioneer-ginny-rometty-for-inspiring-next-generation-of-women-leaders-300481604.html "KPMG Honors Stem Pioneer Ginni Rometty for Inspiring Next Generation of Women Leaders"], [[Cision]], June 28, 2017</ref>2018 ജനുവരിയിൽ, ഡാറ്റ, ബ്ലോക്ക്‌ചെയിൻ, ക്ലൗഡ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രത്യേക വളർച്ചയോടെ, 2012 മുതൽ ഐബിഎമ്മിന്റെ വാർഷിക വരുമാന വർദ്ധനവിന്റെ നാലിലൊന്ന് അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2018/01/18/business/ibm-revenue.html |title=IBM Ends 22-Quarter Streak of Falling Revenue |first=Steve |last=Lohr |work=The New York Times |date=January 18, 2018 |url-access=subscription}}</ref> 2018 ആയപ്പോഴേക്കും, 2017-ൽ IBM-ന് ലഭിച്ച 9,043 പേറ്റന്റുകളിൽ പകുതിയും AI, ക്ലൗഡ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്, സൈബർ സുരക്ഷ, ബ്ലോക്ക്ചെയിൻ, ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് എന്നിവയിലാണെന്ന് അവർ പറയുകയുണ്ടായി.<ref>[https://web.archive.org/web/20180113055808/http://www-03.ibm.com/press/us/en/pressrelease/53581.wss "IBM Breaks Records to Top U.S. Patent List for 25th Consecutive Year"], IBM, January 9, 2018</ref> എന്നിരുന്നാലും, അംഗീകാരങ്ങളും അവാർഡുകളും വിപണി വിജയത്തിലേക്ക് നയിച്ചില്ല. കൂടാതെ റോമെറ്റിയുടെ ഭരണകാലത്ത്, IBM-ന്റെ വരുമാനം 40%-ത്തിലധികം കുറഞ്ഞു, 2011-ൽ $100 ബില്യണിൽ കൂടുതലായിരുന്നത് 2019-ൽ $60 ബില്യണിൽ താഴെയായി.<ref>[https://www.statista.com/statistics/265003/ibms-revenue-since-1999/ "IBM revenue worldwide from 1999 to 2023"], Statista, Sept 9, 2024</ref> 2020 ജനുവരി 30-ന്, റോമെറ്റി IBM-ന്റെ സിഇഒ സ്ഥാനം ഒഴിയുമെന്നും പകരം അരവിന്ദ് കൃഷ്ണ സ്ഥാനമേൽക്കുമെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2020 ഡിസംബർ 31-ന് അരവിന്ദ് കൃഷ്ണ സ്ഥാനമേൽക്കുന്നതുവരെ അവർ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ചെയർമാനായി തുടർന്നു.<ref>{{cite press release| url = https://newsroom.ibm.com/2020-12-16-Arvind-Krishna-Elected-IBM-Chairman| title = Arvind Krishna Elected IBM Chairman| publisher = IBM| access-date = 2025-03-10| archive-date = 2021-10-22| archive-url = https://web.archive.org/web/20211022124557/https://newsroom.ibm.com/2020-12-16-Arvind-Krishna-Elected-IBM-Chairman| url-status = dead}}<br>- {{cite news | url = https://www.wsj.com/articles/ginni-rometty-stepping-down-as-ibm-ceo-11580420650 | title = IBM's Ginni Rometty Steps Down as CEO | work = Wall Street Journal | url-access = subscription | last1 = Fitch | first1 = Asa }}<br>- {{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/business/2020/01/30/ibm-ceo-rometty/|title=IBM's Ginni Rometty is stepping down as CEO|last=McGregor|first=Jena|date=January 30, 2020|newspaper=Washington Post|access-date=February 28, 2020}}<br>- {{Cite news|last=Lohr|first=Steve|url=https://www.nytimes.com/2020/01/30/technology/ginni-rometty-ibm-ceo.html|title=Ginni Rometty to Step Down as C.E.O. of IBM|date=January 30, 2020|work=The New York Times|access-date=February 28, 2020|issn=0362-4331|url-access=subscription}}</ref> == ബോർഡുകളും കമ്മിറ്റികളും == [[File:The American Workforce Policy Advisory Board Meeting (40344753173).jpg|thumb|2019 മാർച്ചിൽ തൊഴിൽ ശക്തി വികസനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വൈറ്റ് ഹൗസ് പാനലിൽ റൊമെറ്റി പങ്കെടുക്കുന്നു]] 2012 മുതൽ ഐബിഎമ്മിൽ ഡയറക്ടറായ റോമെറ്റി, വിമൻ ഇൻ ടെക്നോളജി കൗൺസിൽ, വിമൻസ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് കൗൺസിൽ, വിമൻസ് ലീഡർഷിപ്പ് കൗൺസിൽ തുടങ്ങിയ ഐബിഎം സംഘടനകളിലും പങ്കാളിയായി. എപിക്യുസിയിലെ മുൻ ഡയറക്ടറായ <ref name="BLOOMBERGbio"/> അവർ 2006 മുതൽ 2009 വരെ എഐജിയുടെ ഡയറക്ടർ ബോർഡിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.<ref name="BLOOMBERGbreaks">[https://www.bloomberg.com/news/articles/2011-10-25/ibm-names-rometty-to-succeed-palmisano-as-its-first-female-chief-executive IBM's Rometty Breaks Ground as Company's First Female Leader]. Bloomberg BusinessWeek, October 26, 2011.</ref>മെമ്മോറിയൽ സ്ലോൺ കെറ്ററിംഗ് കാൻസർ സെന്ററിന്റെ ഓവർസിയേഴ്‌സ് ബോർഡിലും<ref name="LACCcouncil"/><ref name="MSKCC">{{cite web| url= http://www.mskcc.org/annualreport/2010/pdfs/MSK_AR2010_board.pdf | title= 2010 Annual Report | publisher= [[Memorial Sloan-Kettering Cancer Center]] | access-date=October 26, 2011}}</ref> മാനേജർമാരുടെ ബോർഡിലും അവർ തുടർന്നു<ref name="BLOOMBERGbio"/> 2013 മുതൽ <ref name="LACCcouncil"/> ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക കൺസർവേഷൻ കൗൺസിലിൽ അവർ കൗൺസിൽ അംഗമാണ്.<ref name="CONSERVATIONC">{{cite web|title=LACC Members|url=http://www.nature.org/latin-america-conservation-council/about-us/lacc-members.xml|work=Latin America Conservation Council website|publisher=[[The Nature Conservancy]]|access-date=April 25, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140318022815/http://www.nature.org/latin-america-conservation-council/about-us/lacc-members.xml|archive-date=March 18, 2014|url-status=dead}}</ref>റൊമെറ്റി കൗൺസിൽ ഓൺ ഫോറിൻ റിലേഷൻസിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. കൂടാതെ തന്റെ അൽമ മേറ്റർ നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുടെ ട്രസ്റ്റികളുടെ ബോർഡിലും അവർ ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name="BLOOMBERGbio"/><ref name="LACCcouncil"/> അവിടെ അവർ 2015 ലെ ബിരുദദാന ക്ലാസിന്റെ പ്രാരംഭ പ്രഭാഷകയായിരുന്നു.<ref name="NORTHWESTERN"/> 2017 ആഗസ്റ്റിൽ പാനൽ പിരിച്ചുവിടുന്നതിനുമുമ്പ് അവർ വൈറ്റ് ഹൗസിന്റെ ബിസിനസ് ഉപദേശക പാനലിൽ അംഗമായിരുന്നു. <ref>[http://fortune.com/2017/08/16/ibm-ceo-trump-advisory-panel-killed/ "Private: IBM's CEO Reveals Why Trump's Business Advisory Panel Was Killed"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180725154915/http://fortune.com/2017/08/16/ibm-ceo-trump-advisory-panel-killed/ |date=July 25, 2018 }}, ''[[Fortune (magazine)|Fortune]]'', August 16, 2017</ref>2017 നവംബറിൽ അവർ WEF ദാവോസിന്റെ സഹ-അധ്യക്ഷയായിരുന്നു.<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/business/2017/11/14/world-economic-forum-asks-seven-women-co-chair-davos-zero/ |title=World Economic Forum asks seven women to co-chair Davos – and zero men |work=[[The Daily Telegraph]] |first=Sophie |last=Christie |date=November 14, 2017}}</ref> ആസ്പൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ സൈബർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ സഹ-അധ്യക്ഷയായും, സിങ്‌ഹുവ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി സ്‌കൂൾ ഓഫ് ഇക്കണോമിക്‌സ് ആൻഡ് മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ ഉപദേശക സമിതി അംഗമായും, സിംഗപ്പൂർ ഇക്കണോമിക് ഡെവലപ്‌മെന്റ് ബോർഡ് ഇന്റർനാഷണൽ അഡ്വൈസറി കൗൺസിൽ അംഗമായും അവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite press release| url= https://www.jpmorganchase.com/ir/news/2020/jpmc-board-of-directors-051920 | title= JPMorgan Chase Board of Directors Welcomes Virginia Rometty |publisher=JPMorgan Chase |date=May 19, 2020 |access-date=December 29, 2020}}<br>- {{cite web| url= https://www.edb.gov.sg/en/about-edb/our-team/international-advisory-council.html | title=Our Team |publisher=Singapore Economic Development Board | access-date=December 29, 2020}}</ref>2020 മെയ് മാസത്തിൽ, അവർ ജെപി മോർഗൻ ചേസിന്റെ ബോർഡിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web| url= https://www.marketscreener.com/quote/stock/JPMORGAN-CHASE-CO-37468997/news/JPMorgan-Says-IBM-Executive-Chairman-Rometty-Elected-to-Board-30636256/ | title= JPMorgan Says IBM Executive Chairman Rometty Elected to Board | last=Dabaie |first=Michael |website=MarketScreener |date=May 19, 2020| access-date=December 29, 2020}}</ref> == വ്യവസായ സ്വീകരണം == ഐ‌ബി‌എം സി‌ഇ‌ഒ എന്ന നിലയിൽ റൊമെറ്റിയുടെ കാലാവധി അഭിമാനകരമായ റാങ്കിംഗുകൾ കൊണ്ട് അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ 2012 ൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള 50 ആളുകളിൽ ഒരാളായി ബ്ലൂംബെർഗ് അവരെ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref name="FIFTYMOST">[[50 Most Influential (Bloomberg Markets ranking)|50 Most Influential]] list of ''[[Bloomberg Markets]]'' magazine in September 2012</ref>2012 ൽ ടൈം 100 പട്ടികയിലും അവർ ഇടം നേടി<ref name="Time100">{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2111975_2111976_2111962,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120419015116/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2111975_2111976_2111962,00.html|url-status=dead|archive-date=April 19, 2012|title=The 100 Most Influential People in the World|last=Mayer|first=Marissa|date=April 18, 2012|magazine=Time|access-date=April 18, 2012}}</ref>2014 ൽ പി‌ബി‌എസ് ഡോക്യുമെന്ററിയായ ദി ബൂമർ ലിസ്റ്റിൽ റോമെറ്റി ഇടം നേടി.<ref name="PBSBOOMER">{{cite web|url=http://video.pbs.org/video/2365327830/|title=The Boomer List|publisher=[[PBS]]|pages=Rometty starting at 1 hr 6 min|access-date=October 9, 2014|archive-date=2015-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150926083939/http://video.pbs.org/video/2365327830/|url-status=dead}}</ref> 2005 മുതൽ<ref name="BLOOMBERGbio"/> ഫോർച്യൂണിന്റെ "ബിസിനസ്സിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ 50 വനിതകളിൽ" അവരെ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref name="CNN"/><ref name="FORTUNERometty">{{cite magazine|url=http://fortune.com/most-powerful-women/ginni-rometty-1/|title=Ginni Rometty|date=2014|magazine=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|access-date=March 19, 2015|archive-date=October 11, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151011032717/http://fortune.com/most-powerful-women/ginni-rometty-1/|url-status=dead}}</ref>.2010 മുതൽ മികച്ച 10 സ്ഥാനങ്ങളിൽ അവർ ഇടം നേടി.<ref name="KPMG"/> 2012 മുതൽ <ref name="Fortune Magazine"/><ref name="SORORITY"/>2014 വരെ <ref name="Fortune Magazine"/><ref name="FORTUNERometty"/>അവർ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി<ref name="FORTUNEnewlist">[http://fortune.com/most-powerful-women/ginni-rometty-6/ "Ginni Rometty - Most Powerful Women"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180725183703/http://fortune.com/most-powerful-women/ginni-rometty-6/ |date=July 25, 2018 }}, ''Fortune'', 2017</ref> അവർ 2015-ൽ 3-ാം സ്ഥാനത്തും,<ref name=":0" /><ref name="Fortune Magazine"/> 2016-ൽ 4-ാം സ്ഥാനത്തും, 2017-ൽ 7-ാം സ്ഥാനത്തുമായിരുന്നു.<ref name="FORTUNEnewlist"/> 2014-ൽ ഫോർബ്സ് മാസികയുടെ "ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ 100 ആളുകളിൽ" അവർ ഇടം നേടി<ref name="FORBES100">''[[Forbes (magazine)|Forbes]]'' magazine's "World's 100 Most Powerful People" in 2014.{{cite magazine|url=https://www.forbes.com/powerful-people/list/#tab:overall|title=The world's 100 most powerful|magazine=Forbes}}</ref> കൂടാതെ 2016-ലെ ഫോർബ്സ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ 100 സ്ത്രീകളുടെ പട്ടികയിൽ അവർ 11-ാം സ്ഥാനത്തെത്തി.<ref name="FORBESPOWER">{{Cite news|url=https://www.forbes.com/power-women/#/tab:overall_page:2|title=World's Most Powerful Women|work=Forbes|access-date=July 24, 2017 }}</ref>അടുത്ത വർഷം അവർ 10-ാം സ്ഥാനത്തായി.<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/power-women/list/#tab:overall|title=World's Most Powerful Women|work=Forbes|access-date=March 29, 2018 }}</ref> 2018 മാർച്ചിൽ ടൈം മാഗസിൻ അവരെ സാങ്കേതികവിദ്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആറാമത്തെ വ്യക്തിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. <ref name="MOSTIMOPRTANTtech">[https://time.com/4759416/most-influential-people-tech/ "The 20 Most Influential People in Tech Right Now"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190611065618/http://time.com/4759416/most-influential-people-tech/ |date=2019-06-11 }}, ''Time'', May 8, 2017</ref> റോമെറ്റിയുടെ സിഇഒ പദവി വഹിച്ച കാലയളവ് വിമർശനങ്ങൾ നേരിട്ടിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ കാലയളവിനുള്ളിൽ, ഐബിഎം വരുമാനം 2012-ൽ 104 ബില്യൺ ഡോളറിൽ നിന്ന് 2020-ൽ 60 ബില്യൺ ഡോളറായി കുറഞ്ഞു. <ref name="Fortune Magazine"/> 2016 ആയപ്പോഴേക്കും, മോട്ട്ലി ഫൂൾ,<ref name="MOTLEY">{{Cite news|url=https://www.fool.com/investing/general/2014/12/13/the-worst-tech-ceos-of-2014.aspx|title=The Worst Tech CEOs of 2014 -- The Motley Fool|last=Mattera|first=Sam|date=May 2, 2017|work=The Motley Fool|access-date=May 2, 2017 }}</ref>ഫോർബ്സ്,,<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/adamhartung/2017/04/21/why-you-do-not-want-to-own-ibm-growth-stalls-are-deadly/#606662a171bf|title=Why You Do Not Want To Own IBM: Growth Stalls Are Deadly|last=Hartung|first=Adam|work=Forbes|access-date=May 2, 2017}}</ref>വാൾ സ്ട്രീറ്റ് ജേണൽ,<ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/how-much-the-best-and-worst-ceos-got-paid-1435104565|title=How Much the Best-Performing and Worst-Performing CEOs Got Paid|last=Lublin|first=Joann S.|date=June 25, 2015|work=Wall Street Journal|access-date=May 2, 2017|issn=0099-9660 |url-access=subscription}}</ref> 24/7 വാൾസ്ട്രീറ്റ് എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ അവരെ ഏറ്റവും മോശം സിഇഒമാരിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. <ref name="247WALLGO">{{Cite news|url=http://247wallst.com/special-report/2016/02/25/ceos-who-have-to-go-in-2016/2/|title=CEOs Who Have to Go in 2016|work=247wallst.com|access-date=May 2, 2017 }}</ref> 2012 നും 2017 വേനൽക്കാലത്തിനും ഇടയിൽ തുടർച്ചയായി 22 ത്രിമാസങ്ങളിൽ വരുമാനത്തിൽ ഇടിവ് സംഭവിച്ചതിന് നിക്ഷേപകരും<ref name="FINANCIALREVIEWsurge"/><ref name="CNNgrowth">{{cite news |url=https://money.cnn.com/2018/01/18/technology/business/ibm-q4-earnings/index.html |title=IBM 's sales grew for the first time in 5 years |author=Danielle Wiener-Bronner |work=CNN |date=January 18, 2018}}</ref> ജോലിക്കാരെ പിരിച്ചുവിടലുകളുടെയും <ref name="AUSTINBUSINESS">[https://www.bizjournals.com/austin/news/2017/05/19/come-into-the-office-or-quit-ibm-says.html "Come into the office or quit, IBM says"], Anthony Noto, ''[[Austin Business Journal]]'', May 19, 2017</ref>ഓഫ്‌ഷോറിംഗിന്റെയും സമയത്ത് ശമ്പള ബോണസ് സ്വീകരിക്കുന്നതിന് ഐബിഎം ജീവനക്കാരും അവരെ വിമർശിച്ചു.<ref name="Fortune Magazine"/><ref>{{Cite web|url=http://thevarguy.com/business-technology-solution-sales/020315/ibm-employees-react-rometty-exec-bonuses-layoffs-reach-5k|title=IBM: Employees React to Rometty, Exec Bonuses as Layoffs Reach 5K|website=The Var Guy |access-date=May 2, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171023110313/http://thevarguy.com/business-technology-solution-sales/020315/ibm-employees-react-rometty-exec-bonuses-layoffs-reach-5k|archive-date=October 23, 2017|url-status=usurped}}</ref><ref name="247WALLGO"/> 2019 മെയ് മാസത്തിൽ, തന്റെ കരിയറിൽ ഉടനീളം നവീകരണത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയ്ക്ക് റോമെറ്റിക്ക് എഡിസൺ അച്ചീവ്‌മെന്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://news.northwestern.edu/stories/2019/05/trustee-and-alumna-ginni-rometty-honored-with-edison-achievement-award/|title=Trustee and alumna Ginni Rometty honored with Edison Achievement Award |publisher=Northwestern University |access-date=July 25, 2019}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1979-ൽ <ref name="BARRONSblue"/>വിർജീനിയ നിക്കോസിയ ഒരു സ്വകാര്യ-ഇക്വിറ്റി നിക്ഷേപകനായ മാർക്ക് ആന്റണി റോമെറ്റിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref name="TIMEShusband">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2011/11/05/business/a-ceos-support-system-a-k-a-husband.html?pagewanted=all |title=A C.E.O.'s Support System, a k a Husband|last=Stewart|first=James B.|date=November 5, 2011|newspaper=The New York Times|access-date=May 3, 2013 |url-access=subscription}}</ref>കുട്ടികളില്ലാത്തതിനാൽ, അവർ ന്യൂയോർക്കിനും ഫ്ലോറിഡയിലെ ബോണിറ്റ സ്പ്രിംഗ്‌സിനും <ref name="TIMEShusband"/>ഇടയിൽ സമയം ചെലവഴിക്കുന്നു.<ref name="MOTLEY"/>ഹോബിയായി അവർ ബ്രോഡ്‌വേ ഷോകളിലും സ്കൂബ ഡൈവിംഗിലും പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="SORORITY"/>2014-ൽ, [[കോൻടോലീസ്സ റൈസ്|കോണ്ടലീസ റൈസിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിന് ശേഷം, അഗസ്റ്റ നാഷണൽ ഗോൾഫ് ക്ലബ്ബിലെ മൂന്നാമത്തെ വനിതാ അംഗമായി അവർ മാറി.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/golf/story/_/id/11871158/virginia-rometty-becomes-3rd-female-member-augusta-national|title=Virginia Rometty becomes 3rd female member of Augusta National |work=ESPN |date=November 13, 2014 |access-date=November 17, 2014}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist|30em|refs=}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commonscat-inline|Ginni Rometty}} {{s-start}} {{s-bus}} {{succession box|title=[[CEOs of IBM]]| before=[[Samuel J. Palmisano]]| after=Present CEO| years=2012–present}} {{s-end}} {{IBM}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]] f0zdjxj0k7h25hc218xni1mrqxaivyy 0 426805 4614778 3243031 2026-04-23T07:53:21Z Amherst99 23134 4614778 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kuzma's mother}} [[File:Nikita Khrushchev 1960.jpg|thumb|160px|Nikita Khrushchev, 1960 ]] [[File:КузькинаМать.jpg|thumb|right|160px|Monument of Kuzkin's mother in Odojev]] ''കുസ്കയുടെ അമ്മയെ കാണിച്ചുകൊടുക്കാം'' ({{lang-ru|Показать кузькину мать (кому-либо)}}) എന്നർത്ഥത്തിൽ റഷ്യൻ ഭാഷാ പദപ്രയോഗത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ് '''കുസ്മാ'സ് മദർ''' അല്ലെങ്കിൽ '''കുസ്ക'സ് മദർ''' ({{lang-ru|кузькина мать}}) "ആരെയെങ്കിലും ഒരു പാഠം പഠിപ്പിക്കുക" അല്ലെങ്കിൽ "ആരെയെങ്കിലും ക്രൂരമായി ശിക്ഷിക്കുക" പോലുള്ള വ്യക്തമാക്കാത്ത ഭീഷണിയുടെയോ ശിക്ഷയുടെയോ ഒരു പ്രയോഗമായി ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[നികിത ക്രൂഷ്ച്ചേവ്|നികിത ക്രൂഷ്ചേവിന്റെ]] പ്രതിച്ഛായയുടെ ഭാഗമായി [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ]] വിദേശബന്ധങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഇത് പ്രവേശിച്ചു. [[Shoe-banging incident|ഷൂ-ബാങ്ങിംഗ് സംഭവവും]] "[[We will bury you|ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ അടക്കം ചെയ്യും]]" എന്ന പ്രയോഗത്തിൽ വരെ പിന്നീട് ഇത് എത്തി. ഈ പ്രയോഗശൈലിയുടെ ഉത്ഭവം വ്യക്തമല്ല. നികിത ക്രൂഷ്ചേവിന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളിൽ, വിവിധ "രസകരവും വിചിത്രവുമായ സാഹചര്യങ്ങൾ" പരാമർശിക്കുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം ഈ പദപ്രയോഗം ഉപയോഗിച്ച സന്ദർഭം ഉൾപ്പെടെ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇത് വിവർത്തകരെ പലപ്പോഴും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കുന്നു.<ref> Memoirs of Nikita Khrushchev. Vol. III: Statesman, Penn State Press, 2007, ISBN 0-271-02935-8, p. 269</ref> 1999-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റഷ്യൻ പതിപ്പിന്റെ കുറിപ്പിൽ ഒരു തെറ്റായ "ശാസ്ത്രീയ പദോൽപ്പത്തി" ആയി ഇതിന് വിവരണം നൽകി. ഒരു നാടോടി നാമത്തിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ പദപ്രയോഗമായി മാത്രമിതിനെ കണ്ടു. ''കുസ്ക്കാ ദ ബഗ്'' എന്ന നാടൻപേരിലുള്ള ''[[Anisoplia austriaca|ആനിസ്പോളിയ ഓസ്ട്രിയക]]'' കീടത്തെ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു മദ്യം വേർതിരിച്ചെടുത്തിരുന്നു. ഇത് മണ്ണിൽ ആഴത്തിൽ കുഴിച്ചിട്ടിരുന്നു. അതിനാൽ ഇത് കണ്ടെത്തുന്നത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു. എഡിറ്റർമാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇത് ഒരു വ്യാഖ്യാതാവിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ഒരു ഊഹം മാത്രം ആണെന്നാണ് അവകാശപ്പെടുന്നത്. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:റഷ്യൻ വാക്കുകളും ശൈലികളും]] [[വർഗ്ഗം:നയതന്ത്ര സംഭവങ്ങൾ]] mbot6x609lvp4fqo8n57jucevcrcskm 0 427120 4614745 2855715 2026-04-23T02:45:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614745 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Green papaya salad}} {{Infobox prepared food | name = Green papaya salad | image = [[File:2013 Tam Lao.jpg|250px]] | image_size = 250px | caption = A dish of green papaya salad, made with papaya, beans, chili, pla ra, brined crab, hog plum, and lime | alternate_name = ''Bok l'hong'', ''tam som'', ''som tam'' and ''gỏi đu đủ'' | country = [[Laos]], [[Thailand]], [[Cambodia]] | region = Nationwide | creator = | course = | type = [[Salad]] | served = | main_ingredient = [[Papaya]] | variations = | calories = | other = }} '''ഗ്രീൻ പപ്പായ സാലഡ്''' (Green papaya salad) വിളയാത്ത പപ്പായയിൽ നിന്നും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു എരിവുള്ള സാലഡ് ആണ്. എത്തിനിക് ലയോ ജനങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഒരുപക്ഷേ ഇതുത്ഭവിച്ചിരിക്കാം എന്നു കരുതുന്നു. ഇത് തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ ജനങ്ങളും ഭക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. [[കംബോഡിയ]]യിൽ ബോക് ഐ' ഹോംഗ് (bok l'hong) എന്ന് പ്രാദേശികമായി അറിയപ്പെടുന്നു. ലയോസിൽ ടാം സോം (tam som) (Lao: ຕໍາສົ້ມ) അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ''ടാം മാക്ക് ഹൂങ്'' (tam maak hoong) എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. തായ്ലൻറിൽ ''സോം ടാം'' എന്നും വിയറ്റ്നാമിൽ gỏi đu đủ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ''സോം ടാം'' തായ് വ്യത്യസ്തത CNN Go 2011- ൽ സമാഹരിച്ചതിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും രുചികരമായ 50 ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങളിലെ ലിസ്റ്റിൽ 46-ാം സ്ഥാനത്താണ്.<ref> CNN Go World's 50 most delicious foods: place 46 Som tam, Thailand 21 July 2011. Retrieved 2011-10-11</ref> ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Som tam thai.JPG|''Som tam Thai'', which contains peanuts, is the Central Thai variant that became famous internationally File:Som tam pu.jpg|''Som tam pu'', a Thai green papaya salad with brined rice paddy crabs File:Tam phonla mai ruam.jpg|''Tam phonlamai ruam'': a variation of the dish with mixed fruit File:Somtam huapli832.jpg|''Tam hua pli'': a variation with [[banana flower]] File:Tam mu yo.jpg|''Tam mu yo'': a variation with ''[[Giò lụa|mu yo]]'' sausage File:Tam mamuang pla haeng thot.jpg|''Tam mamuang pla haeng thot'': a variation with green mango and dried [[anchovies]] File:Tam maphrao on sen mi krop 02.jpg|''Tam maphrao on sen mi krop'': a variation with soft coconut meat and deep-fried rice noodle File:Tam som-o nam pu.JPG|''Tam som o nam pu'': pounded pomelo salad with crab extract (a specialty of [[northern Thailand]]) </gallery> ==ഇതും കാണുക== {{Portal|Food}} * [[List of fruit dishes]] *[[List of salads]] *[[Thai salads]] ==അവലംബം== {{reflist|30em}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * Cummings, Joe. (2000). ''World Food: Thailand''. UK: Lonely Planet Publishers. pp.&nbsp;157–8. {{ISBN|1-86450-026-3}} * Williams, China ‘’et al.’’. (). ‘’Southeast Asia on a Shoestring: Big Trips on Small Budgets.’’ Lonely Planet. p.&nbsp;31. {{ISBN|1-74104-164-3}} * Brissenden, Rosemary. (2007). ''Southeast Asian food: Classic and Modern Dishes from Indonesia, Malaysia, ..'' Tuttle Publishing. pp.&nbsp;434 – 439. {{ISBN|0-7946-0488-9}} * McDermoot, Nancie. (1992). ''Real Thai: The Best of Thailand’s Regional Cooking.'' Chronicle Books. pp.&nbsp;121 – 146. {{ISBN|0-8118-0017-2}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{Commons category multi | Papaya salad | Som tam}} *[https://www.youtube.com/watch?v=FV7LJWOCusM Video of how to make Thai Som tam] *[http://www.เกร็ดความรู้.com/why-called-som-tum/ History of Thai Som tam]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://highheelgourmet.com/2013/08/30/authentic-spicy-thai-green-papaya-salad-som-tam/ www.highheelgourmet.com: Thai Som Tam recipe] {{Use dmy dates|date=April 2017}} [[വർഗ്ഗം:ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ലഘുഭക്ഷണങ്ങൾ]] 2ywkpz6z0g2c86rs0d0rz2qojaxirho 0 429073 4614733 4090976 2026-04-22T23:45:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614733 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Galium verum}} {{Speciesbox | image = Galium verum01.jpg | genus = Galium | species = verum | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] }} '''ഗാലിയം വെരം''' (Galium verum) (lady's bedstraw or yellow bedstraw) [[റുബിയേസീ|റുബിയേസീ]] കുടുംബത്തിലെ ബഹുവർഷകുറ്റിച്ചെടിയാണ്. [[യൂറോപ്പ്]], [[വടക്കേ ആഫ്രിക്ക]], [[ഇസ്രയേൽ]], [[ടർക്കി]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളിലും [[ജപ്പാൻ]], കംചത്ക എന്നിവിടങ്ങളിലും വ്യാപകമായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസിലാൻറിലും]], [[താസ്മാനിയ]]യിലും [[അമേരിക്ക]]യുടെ വടക്കൻ പകുതിയിലും ഇത് സ്വാഭാവികമായി കാണപ്പെടുന്നു. ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇത് ഒരു ദുഷിച്ച കളയാണ്.<ref> Kew World Checklist of Selected Plant Families</ref>.<ref> Biota of North America Program</ref><ref> Altervista Flora Italiana</ref> ==ഉപവിഭാഗങ്ങൾ== പല വൈവിധ്യമാർന്ന, ഉപവിഭാഗങ്ങളുടെ പേരുകൾ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ നിലവിൽ നാലെണ്ണം മാത്രമേ (2014 മെയ്) അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ളൂ:<ref name="peggyearnshaw">[http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=87863 Kew World Checklist of Selected Plant Families]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *''Galium verum'' subsp. ''asiaticum'' <small>(Nakai) T.Yamaz</small> - [[ചൈന]], [[കൊറിയ]], [[ജപ്പാൻ]], [[Russian Far East]] ([[Primorye]]) *''Galium verum'' subsp. ''glabrescens'' <small>Ehrend.</small> -[[ഇറാൻ]], [[ഇറാഖ്]], [[തുർക്കി]], [[സിറിയ]] *''Galium verum'' subsp. ''verum'' - most of species range *''Galium verum'' subsp. ''wirtgenii'' <small>(F.W.Schultz) Oborny</small> - Central and eastern Europe plus [[Western Siberian economic region|പടിഞ്ഞാറൻ സൈബീരിയ]] ==ചിത്രശാല== <center> <gallery> File:Ladys bedstraw 1.JPG|Seedling </gallery> </center> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== *[http://www.tropicos.org/ImageFullView.aspx?imageid=100165726 Line drawing from Flora of Pakistan] *[http://www.tropicos.org/ImageFullView.aspx?imageid=100133849 Photo of herbarium specimen at University of Missouri, collected in Missouri, ''Galium verum'' ] *[http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Galium+verum Plants for a Future] *[http://plants.usda.gov/core/profile?symbol=GAVE US Department of Agriculture plants profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180927045136/https://plants.usda.gov/core/profile?symbol=GAVE |date=2018-09-27 }} *[http://www.botanical.com/botanical/mgmh/b/bedlad25.html Botanical.com, a modern herbal by M. Grieve] *[http://www.luontoportti.com/suomi/en/kukkakasvit/ladys-bedstraw NaturGate, Luontoportti, Helsinki, Lady's Bedstraw, ''Galium verum''] *[http://wildseed.co.uk/species/view/57 Emorsgate seeds, wild seeds of the UK, Galium verum – Lady's Bedstraw] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150529091337/http://wildseed.co.uk/species/view/57 |date=2015-05-29 }} *[http://www.herbalencounter.com/2011/04/21/ladys-bedstraw-galium-verum-natural-remedy-for-thyroid-problems-skin-cancer-ulcers-kidney-stones/ Herbal Encounter, Lady’s Bedstraw (Galium Verum) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140426173550/http://www.herbalencounter.com/2011/04/21/ladys-bedstraw-galium-verum-natural-remedy-for-thyroid-problems-skin-cancer-ulcers-kidney-stones/ |date=2014-04-26 }} *[http://www.minnesotawildflowers.info/flower/yellow-bedstraw Minnesota Wildflowers] *[http://wilde-planten.nl/geel%20walstro.htm Wilde Planten in Nederland en Belgie, Geel walstro, Giel slyt, Lady's Bedstraw (Yellow Spring Bedstraw, Cheese Rennet, Fleaweed, Gallion, Ladys Bedstraw, Maidens Hair, Petty Mugget, Wirtgen's Bedstraw, Wirtgens Bedstraw), Gaillet jaune, Echtes Labkraut, Galium verum ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160713164404/http://wilde-planten.nl/geel%20walstro.htm |date=2016-07-13 }} *[http://www.erbe.altervista.org/galium_verum.html Altervista, Galium verum L. - Erba zolfina, Le piante e le erbe medicinali] *{{Commons category-inline|Galium verum|''Galium verum''}} {{Taxonbar|from=Q156854}} [[വർഗ്ഗം:റുബിയേസീ സസ്യകുടുംബം]] [[വർഗ്ഗം:പുഷ്പങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സസ്യജനുസുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:റുബിയേസീ കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സപുഷ്പികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ലെബനോനിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:കാൾ ലിനേയസ് നാമകരണം ചെയ്തവ]] [[വർഗ്ഗം:വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ സസ്യജാലം]] fx0b9oq93ucs7ht3aua3g31gh7d41cn 0 447764 4614708 3938615 2026-04-22T19:04:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614708 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Crimean Bridge}} {{Infobox bridge |bridge_name=ക്രിമിയൻ പാലം |image=Crimean Bridge 1.jpg |image_size=250 |caption=2018 മേയ് മാസത്തിൽ ക്രിമിയൻ പാലം, പ്രവർത്തന റോഡ് പാലം (വലത്), റെയിൽ പാലം (ഇടത്)|carries=[[A290 highway (Russia)|A290 ദേശീയപാതയുടെ]] നാലു പാതകൾ<br> ഇരട്ട ട്രാക്ക് [[Bagerovo-Vyshestebliyevskaya railway|ബാഗേരോവോ-വൈഷെത്സെബ്ല്യീവ്സ്ക റെയിൽവേ]] |crosses=[[Kerch Strait|കെർച്ച് സ്ട്രെയ്റ്റ്]]: ([[Kerch-Yenikale Canal|കെർച്ച്-യെനികേൽ കനാൽ]], [[Tuzla Island|തുസ്ല ദ്വീപ്]], [[Tuzla Spit|തുസ്ല സ്പിറ്റ് അവശേഷിക്കുന്നു]]) |locale=[[Kerch|കെർച്ച്]], [[Crimea|ക്രിമിയ]]യും [[Taman, Russia|തമൻ, റഷ്യയും]]|official_name=Крымский мост|owner=[[Government of Russia|റഷ്യൻ ഗവൺമെൻറ്]]<ref>{{cite web |url=http://www.most.life/o-proekte/#screen-3 |title=О проекте |publisher= |access-date=2018-11-03 |archive-date=2020-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807131656/https://www.most.life/o-proekte/#screen-3 |url-status=dead }}</ref> |website={{url|most.life}} |downstream=[[Yavuz Sultan Selim Bridge|യവൂസ് സുൽത്താൻ സെലിം ബ്രിഡ്ജ്]]|design=ഇരട്ട പാരലൽ റെയിൽറോഡ്-റോഡ് [[truss|ട്രൂസ്]] [[arch|ആർച്ച്]] പാലം|length= റെയിൽറോഡ് ബ്രിഡ്ജ്: {{cvt|18.1|km}} <br>റോഡ് ബ്രിഡ്ജ്: {{cvt|16.9|km}} |width=|depth=Up to {{cvt|94|m}}<ref>{{cite web|url=http://www.interfax-russia.ru/Crimea/news.asp?id=706690|title=Началось возведение свайных фундаментов Керченского моста|date=10 March 2016|publisher=}}</ref> |mainspan={{convert|227|m|ft}}<ref>{{Cite web |url= http://daily.rbc.ru/interview/business/30/06/2015/55911fec9a7947335d0440d8|title=Проектировщик моста в Крым — РБК: "Мы нашли оптимальное решение"|website=РБК|access-date=16 May 2018}}</ref> |clearance_below=35 m<ref name="most.life">{{cite web |url=http://www.most.life/o-proekte/#screen-6 |title=О проекте |publisher= |access-date=2018-11-03 |archive-date=2020-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807131656/https://www.most.life/o-proekte/#screen-6 |url-status=dead }}</ref>|lanes=ആകെ 6​ (4 ഹൈവേ ലൈനുകളും 2 റെയിൽ ട്രാക്കുകളും)|gauge=[[Russian gauge|റഷ്യൻ ഗേജ്]] |builder=[[Stroygazmontazh|സ്റ്റോരിഗാസ്മണ്ടാസ്]]|cost=227,92 ബില്ല്യൻസ് [[rubles|റൂബിൾസ്]]<ref>{{cite web|url=https://crimea.ria.ru/video/20170522/1110478636.html|title=Строительство моста через Керченский пролив. Съемка с коптера|website=РИА Новости Крым|date=2017-05-22}}</ref> |open=16 മെയ് 2018<ref name = open16>{{Cite news|title=Автодорожная часть Крымского моста открылась для движения автомобилей|url=http://tass.ru/ekonomika/5203942|work=ТАСС|accessdate=2018-05-16|language=ru}}</ref> |replaces={{Interlanguage link|കെർച്ച് റെയിൽവെ ബ്രിഡ്ജ്|ru|Керченский железнодорожный мост|WD=}} (1944-1945), <br> [[Kerch Strait ferry line|കെർച്ച് സ്ട്രെയ്റ്റ് ഫെറി ലൈൻ]] (1953-)|traffic=Up to 40k cars/day<ref name="most.life"/>|toll=സൗജന്യമായി<ref>{{cite web|url=https://kerchinfo.com/skolko-budet-stoit-proezd-po-krymskomu-mostu.html|title=Сколько будет стоить проезд по Крымскому мосту? - КерчьИНФО — новости Керчи|date=12 May 2018|publisher=|access-date=2018-11-03|archive-date=2019-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20191219003846/https://kerchinfo.com/10634-skolko-budet-stoit-proezd-po-krymskomu-mostu.html|url-status=dead}}</ref>}} [[Russian Federation|റഷ്യൻ ഫെഡറേഷന്റെ]] [[Taman Peninsula|തമൻ പെനിൻസുലയിലെ]] [[Krasnodar Krai|ക്രാസ്നോഡർ ക്രായിയുടേയും]] [[Crimea|ക്രിമിയയിലെ]] [[Kerch Peninsula|കെർച്ച് പെനിൻസുലയുടേയും]] ഇടയിൽ കെർച്ച് കടലിടുക്കിലേക്ക് നീളുന്ന ഒരു ജോഡി സമാന്തര പാലങ്ങൾ ആണ് '''ക്രിമിയൻ ബ്രിഡ്ജ്''' (റഷ്യൻ : Крымский мост, Три Krymskiy most, IPA: [krɨmskʲij most]), അല്ലെങ്കിൽ '''കെർച്ച് സ്ട്രെയിറ്റ് ബ്രിഡ്ജ്.''' ([[Annexation of Crimea by the Russian Federation|റഷ്യൻ സംയുക്തമായ]]<ref>{{Cite news |url=http://www.theguardian.com/world/2018/may/15/putin-opens-bridge-between-crimea-and-russian-mainland |title=Putin opens 12-mile bridge between Crimea and Russian mainland |last=Roth |first=Andrew |date=2018-05-15 |access-date=2018-09-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-crimea-bridge/trucker-putin-opens-russia-bridge-link-with-annexed-crimea-idUSKCN1IG1TH |title=Trucker Putin opens Russia bridge link with annexed Crimea |last=Stolyarov |first=Gleb |work=U.S. |access-date=2018-09-19 |language=en-US}}</ref> [[Political status of Crimea|അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ]] [[ഉക്രൈൻ|യൂക്രെയിനിന്റെ]] ഭാഗമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news |url=http://www.theguardian.com/world/2017/aug/31/russia-bridge-link-crimea-moves-nearer-completion-ukraine |title=Russia's bridge link with Crimea moves nearer to completion |last=Walker |first=Shaun |date=2017-08-31 |access-date=2018-09-19 |language=en |quote=The bridge, which will be 12 miles long when complete, is due to open to road traffic next year and rail traffic in 2019. It is a major part of the Kremlin’s plan to integrate Crimea, seized from Ukraine in March 2014 in a rapid military operation. The international community still regards the territory as part of Ukraine, and Crimean officials and companies have been under western sanctions since the annexation.}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://edition.cnn.com/2018/05/15/europe/russia-crimea-bridge-intl/index.html |title=Russia's bridge to Crimea: A metaphor for the Putin era |last=CNN |first=Nathan Hodge, |work=CNN |access-date=2018-09-19 |quote=The United States and most other countries have refused to recognize the annexation of Crimea, and sanctions on Russia don't seem likely to be lifted anytime soon.}}</ref>), റോഡ്, റെയിൽ ഗതാഗതമാർഗങ്ങൾക്കായി ഈ പാല സമുച്ചയം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. (രണ്ടാമത് ഇപ്പോഴും നിർമ്മാണത്തിലാണ്). 18.1 കി.മീറ്റർ (11.2 മൈൽ) നീളമുള്ള ഇത് [[റഷ്യ|റഷ്യയിലും]]<ref name=":0">{{Cite news|url=http://www.scmp.com/news/world/russia-central-asia/article/2146158/bridge-connects-annexed-crimea-russia-and-putin-dream|title=Bridge connects Crimea to Russia, and Putin to a Tsarist dream|work=South China Morning Post|access-date=2018-05-17|language=en}}</ref> [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലുമായി]] ഏറ്റവുമധികം നീളമുള്ള പാലമാണ്.{{efn|When carrying out the border between Europe and Asia along the [[Kerch Strait]]<ref>See for example: * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/195686/Europe Europe] — [[Encyclopædia Britannica]] * Европа // [[Great Soviet Encyclopedia|Большая советская энциклопедия]] : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978 * Европа // Словарь современных географических названий / Под общей редакцией Котлякова В. М.. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006 </ref>,the Crimean Bridge is transcontinental and connects [[Europe]] and [[Asia]].<ref>{{Cite news|url=http://www.lefigaro.fr/international/2018/05/15/01003-20180515ARTFIG00324-crimee-le-pont-qui-enterine-l-annexion.php|title=Crimée: le pont qui entérine l'annexion|last=Avril|first=Pierre|work=Lefigaro|access-date=2018-06-18}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://bigasia.ru/content/news/businness/15-maya-budet-otkryt-kerchenskiy-most-mezhdu-evropoy-i-aziey/ |title=15 мая будет открыт Крымский мост между Европой и Азией |access-date=2018-11-03 |archive-date=2018-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180617115613/http://bigasia.ru/content/news/businness/15-maya-budet-otkryt-kerchenskiy-most-mezhdu-evropoy-i-aziey/ |url-status=dead }}</ref>}}<ref>{{Cite news|url=https://www.cnn.com/2018/05/15/europe/russia-crimea-bridge-intl/index.html|title=Russia's bridge to Crimea: A metaphor for the Putin era|last=CNN|first=Nathan Hodge,|work=CNN|access-date=2018-05-17}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://abcnews.go.com/International/putin-inaugurates-controversial-bridge-driving-truck-seized-peninsula/story?id=55173374|title=Putin inaugurates bridge by driving a truck across to seized peninsula Crimea|last=News|first=A. B. C.|date=2018-05-15|website=ABC News|language=en|access-date=2018-05-17}}</ref> ക്രിമിയ പിടിച്ചെടുത്തതിനു ശേഷം, 1903 മുതൽ കുറഞ്ഞ പരിഗണനയിലുണ്ടായിരുന്ന പാലത്തിൽ 2014-ൽ പുതിയ പദ്ധതി ആസൂത്രണം ചെയ്തു. 2015 ജനുവരിയിൽ പാലത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനായുള്ള കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ കരാർ [[Arkady Rotenberg|ആർക്കാഡി റോട്ടൻബർഗിലെ]] [[Stroygazmontazh|സ്റ്റ്രോയിഗസ്മോണ്ടാസിലേക്ക്]] ലഭിച്ചു. മേയ് 2015 ൽ ഈ പാലത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചു; 2018 മെയ് 16 ന് റോഡ് ബ്രിഡ്ജ് തുറന്നു.<ref> "Автодорожная часть Крымского моста открылась для движения автомобилей". ТАСС (in Russian). Retrieved 2018-05-16. </ref> റെയിൽപ്പാത പൂർത്തീകരണം 2019 ആദ്യത്തോടെ തന്നെ നടത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|title=Crimean bridge will open to car traffic in May, well ahead of schedule|url=https://www.rt.com/business/421822-crimea-bridge-car-traffic/|accessdate=10 April 2018|work=RT International|date=20 March 2018}}</ref> ക്രിമിയൻ ബ്രിഡ്ജ് 2017 ഡിസംബറിൽ ഓൺലൈൻ വോട്ടിന് ശേഷം ബ്രിഡ്ജ് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. രണ്ടാമത്തെയും മൂന്നാമത്തെയും ജനപ്രിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ. കെർച്ച് ബ്രിഡ്ജ്, റീയൂണിഫിക്കേഷൻ ബ്രിഡ്ജ് എന്നിവയാണ്. <ref>{{Cite news|url=http://www.interfax.ru/russia/592146|title=Голосование за название строящегося в Керченском проливе моста завершено|date=2017-12-17|work=Interfax.ru|access-date=2018-05-17|language=ru-RU}}</ref> 2022 ഒക്ടോബർ 8 ന്, റഷ്യയിൽ നിന്ന് ക്രിമിയയിലേക്കുള്ള പാതയിൽ ഒരു സ്ഫോടനം ഉണ്ടായി, വൻതോതിലുള്ള തീപിടുത്തം ഉണ്ടാകുകയും പാലത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ തകരുകയും ചെയ്തു.<ref name="bbc-20221010">{{cite news|title=Crimea bridge partly reopens after huge explosion – Russia|last1=Bachega|first1=Hugo|last2=Jackson|first2=Patrick|work=BBC News|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-63183404|date=10 October 2022|access-date=10 October 2022|archive-date=8 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008070140/https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-63183404|url-status=live}}</ref> 2023 പകുതിയോടെ പാലത്തിൻറെ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. == ചരിത്രം == *'''ആദ്യകാല നിർദ്ദേശങ്ങൾ''' ബ്രിട്ടീഷ് ഗവൺമെൻറ് ഇന്ത്യാ-യൂറോപ്യൻ ടെലിഗ്രാഫിന്റെ വിജയകരമായ നിർമ്മാണത്തിനു ശേഷം 1870 കളിൽ ക്രിമിയയിലൂടെയും കെർച്ച് സ്ട്രൈറ്റിലൂടെയും [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലേക്ക്]] ഒരു റെയിൽവേ വഴി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അത് വളരെ ചെലവേറിയതായി തോന്നിയിരുന്നു. 1903-ൽ [[Tsar Nicholas II |സാർ നിക്കോളാസ് രണ്ടാമൻ]] ഈ ആശയം വീണ്ടും പരിഗണിച്ചു. പക്ഷേ, [[Russo-Japanese War|റഷ്യൻ-ജാപ്പനീസ് യുദ്ധത്തിനും]] പിന്നീട് [[World War I |ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനും]] ശേഷം അത് തള്ളിക്കളഞ്ഞു.<ref name="thehimki.ru">{{cite web|url=http://thehimki.ru/novoe_na_thehimki_319.html|title=Мост жизни. К предистории Керченского моста|website=thehimki.ru|accessdate=13 December 2017|archive-date=2017-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170907073150/http://thehimki.ru/novoe_na_thehimki_319.html|url-status=dead}}</ref> [[File:Opening of the Crimean bridge (2018-05-15) 16.jpg|thumb|2018 മെയ് 15 ന് പാലം. റെയിൽവേ പാലം - നിലവിൽ നിർമ്മാണത്തിലിരിക്കുന്നു - ഇടത് ഭാഗത്ത് കാണാം]] ==='''രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം'''=== *'''നാസി യുദ്ധസന്നദ്ധമായ പാലം''' 1943-ൽ [[Albert Speer|ആൽബർട്ട് സ്പീയർ]] ഈ പാലത്തിന്റെ ആശയം ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>[https://www.bloomberg.com/view/articles/2016-04-20/putin-s-bridge-embodies-his-soviet-revival-project "Crimean Bridge Measures the Span of Putin's Ambitions"], from bloomberg.com 20 April 2016</ref> [[Battle of the Caucasus|വടക്കൻ കോക്കസസിന്റെ]] ജർമ്മൻ അധിനിവേശത്തിന് ഈ പാലം സഹായിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു, എന്നാൽ പിന്നീടൊരിക്കൽ വെഹ്രാമാറ്റിനെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ അത് സഹായിക്കുമെന്ന് ചരിത്രം പ്രഖ്യാപിച്ചു. 1943 ജനുവരി മുതൽ ഒക്ടോബർ വരെ ജർമ്മൻ കോക്കസസിന്റെ ആർമി / ആർമി ഗ്രൂപ്പ് എ യുടെ പിൻവാങ്ങൽ കെർച്ച് കടലിടുക്കിലൂടെ നടന്നു. പിൻവാങ്ങലിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിന് ജർമ്മൻ [[Organisation Todt|ഓർഗനൈസേഷൻ ടോട്ട് (OT)]] കെർച്ച് സ്ട്രീറ്റ് വഴി 1000 ടൺ ശേഷിയുള്ള ഒരു [[റോപ് വേ]] നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1943 മാർച്ച് 7-ന്, ഹിറ്റ്ലർ കെർച്ച് കടലിടുക്കിന്മേൽ 6 വർഷത്തിനുള്ളിൽ സംയുക്ത പാതയും റെയിൽപ്പാതയും നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചത് 1943 ഏപ്രിലിൽ ആയിരുന്നു. എന്നാൽ പൂർത്തിയാകുന്നതിനുമുൻപ്, 1943 സെപ്റ്റംബറിൽ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] ആക്രമണങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു, ജർമ്മൻ വിപ്ലവത്തെ ത്വരിതപ്പെടുത്തി. ജർമ്മൻ വിപ്ലവത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[Wehrmacht|വെഹ്രാമാറ്റ്]] ബ്രിഡ്ജിൽ ഇതിനകം പൂർത്തിയായ ഭാഗങ്ങൾ പൊട്ടിത്തെറിപ്പിച്ചു.<ref>''[[Inside the Third Reich]]'' by [[Albert Speer]], Chapter 19, pg. 270 (1969, English translation 1970)</ref> ==='''സോവിയറ്റ് താത്കാലിക പാലം'''=== *'''പ്രധാന ലേഖനം: കെർച്ച് റെയിൽറോഡ് ബ്രിഡ്ജ്''' 1944-ലെ ഒരു വേനൽക്കാലത്ത് ക്രിമിയ വിമോചനത്തിനുശേഷം റെഡ് ആർമി, വെഹ്രാമാറ്റ് വഴി സൈറ്റിൽ ശേഷിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് 4.5 കിലോ മീറ്റർ (2.8 മൈൽ) റെയിൽറോഡ് ബ്രിഡ്ജ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. നിലവിലെ ഫെറി ക്രോസിംഗിന്റെ സൈറ്റിലാണ് ഈ പാലം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.rzd-expo.ru/history/infrastructure/istoriya-stroitelstva-i-razrusheniya-mosta-cherez-kerchenskiy-proliv/|title=История строительства и разрушения моста через Керченский пролив|website=www.rzd-expo.ru|access-date=2018-05-17|archive-date=2019-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20191229160557/http://www.rzd-expo.ru/history/infrastructure/istoriya-stroitelstva-i-razrusheniya-mosta-cherez-kerchenskiy-proliv/|url-status=dead}}</ref> ആറു മാസത്തിനകം അപ്രതീക്ഷിതമായി ഐസ് ഒഴുകിയതിനാൽ [[groynes|ഗ്രൊയ്നെസ്]] അഭാവം കാരണം ഈ പാലം നശിച്ചു.<ref>{{cite web |url=http://intersectionproject.eu/article/russia-europe/bridge-long-dream |title=The bridge-long dream |first=Petr |last=Bologov |work=intersectionproject.eu |date=27 February 2017 |accessdate=1 July 2017 |archive-date=2020-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415074249/http://intersectionproject.eu/article/russia-europe/bridge-long-dream |url-status=dead }}</ref> == യുദ്ധാനന്തര സോവിയറ്റ് കാലഘട്ടം == 1944 മുതൽ, വിവിധ ബ്രിഡ്ജ് പ്രൊജക്ടുകൾ സ്ട്രയിറ്റ് സ്പാൻ ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചു. 1960-കളുടെ മദ്ധ്യമായപ്പോൾ കെർച്ച് ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി («Керченский гидроузел») വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. അണക്കെട്ടുകളുടെയും പാലങ്ങളുടെയും നിർദ്ദിഷ്ട മാതൃകയായിരുന്നു അത്. സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ തകർച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കിയില്ല.<ref>{{Cite journal|url=http://www.vokrugsveta.ru/vs/article/4841/|script-title=ru:Проект для моря|journal=[[Vokrug sveta]]|date= 1 December 1972|language=ru|accessdate=19 February 2016}}</ref><ref>{{Cite journal|url=http://zhurnalko.net/=nauka-i-tehnika/tehnika-molodezhi/1985-01--num34|script-title=ru:На стыке двух морей (33-36 pages)|journal=[[Tekhnika Molodezhi]]|date= January 1985|language=ru|accessdate=19 February 2016}}</ref> ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Kerch Strait Bridge, 2018-04-14.jpg|thumb|ഏപ്രിൽ 2018 ൽ പാലം File:Putin opens Crimean Bridge.webm|thumb|left|പാലത്തിനടുത്തുള്ള ആദ്യ സംഘത്തെ നയിക്കുന്ന പുടിൻ Строительство Крымского моста (Росавтодор) 14.jpg Строительство Крымского моста (Росавтодор) 7.jpg Строительство Крымского моста (Росавтодор) 13.jpg Строительство Крымского моста (Росавтодор) 1.jpg </gallery> ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} == അവലംബം == {{Reflist}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == {{refbegin}} * {{Cite news |last1=MacFarquhar |first1=Neil |last2=Nechepurenko |first2=Ivan |title=Putin’s Bridge to Crimea May Carry More Symbolism Than Traffic |work=[[The New York Times]] |date=11 November 2017 |url=https://www.nytimes.com/2017/11/11/world/europe/vladimir-putin-russia-crimea-bridge.html |issn=0362-4331 |df=mdy-all }} {{refend}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{commons}} * [http://most.life/ Official Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160519185012/http://most.life/ |date=2016-05-19 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=1MgrsoEDx2c Official video of the project] {{2014 Crimean crisis}} 8945ucmvaie97x4aai96neyjm67c068 0 456380 4614769 3804148 2026-04-23T05:45:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614769 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Chilopsis}} {{taxobox |image = Chilopsis linearis flower 2.jpg |status = G5 |status_system = TNC |regnum = [[Plant]]ae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Lamiales]] |familia = [[Bignoniaceae]] |tribus = [[Tecomeae]] |genus = '''''Chilopsis''''' |genus_authority = [[David Don|D.Don]]<ref name="Quattrocchi">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=esMPU5DHEGgC& |first=U. |last=Quattrocchi |title=CRC World Dictionary of Plant Names |volume=1 A-C |year=2000 |publisher=CRC Press |isbn=978-0-8493-2675-2 |page=514}}</ref> |species = '''''C. linearis''''' |binomial = ''Chilopsis linearis'' |binomial_authority = ([[Antonio José Cavanilles|Cav.]]) [[Robert Sweet (botanist)|Sweet]] |synonyms =''[[Bignonia]] linearis'' <small>Cav.</small><br/> ''Chilopsis saligna'' <small>D.Don</small> |synonyms_ref = <ref>{{GRIN | accessdate=2010-01-27}}</ref> |range_map = Chilopsis linearis range map 3.png |range_map_caption = Natural range of ''Chilopsis linearis'' }} പൂക്കുന്ന സസ്യങ്ങളുടെ ഒരു [[Monotypic taxon|മോണോടൈപ്പിക് ജീനസാണ്]] '''ചിലോപ്സിസ്'''. [[കുറ്റിച്ചെടി]]കളായോ വൃക്ഷങ്ങളായോ കാണപ്പെടുന്ന ഇവ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലും]] [[മെക്സിക്കോ]]യിലുമുള്ള തദ്ദേശവാസികൾ ആണ്. സാധാരണ പേര് '''ഡസേർട്ട് വില്ലോ''' എന്നാണ്.<ref name=usda>[http://plants.usda.gov/core/profile?symbol=chli2 ''Chilopsis linearis''.]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} USDA PLANTS.</ref><ref name=ns>[http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=chilopsis+linearis ''Chilopsis linearis''.]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} NatureServe. 2012.</ref>ഇതിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരേ ഒരു സ്പീഷീസ് ''ചിലോപ്സിസ് ലൈനറിസ്'' ആണ്. ''വില്ലോ'' എന്നുപേരുണ്ടെങ്കിലും ചിലോപ്സിസ് [[Catalpa|കറ്റാൽപ]]യുടെ കുടുംബമായ [[ബിഗ്നോണിയേസീ]]യിലെ അംഗമാണ്. ==ചിത്രശാല== <gallery> Chilopsis linearis form.jpg|Form White trumpet flower Anza-Borrego.jpg|ssp. ''arcuata'' Chilopsis linearis Rio Salado 1.jpg|'Rio Salado' </gallery> == അവലംബം== {{Reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?Chilopsis%20linearis Jepson Flora Project: ''Chilopsis linearis''] {{Taxonbar|from=Q143161}} [[വർഗ്ഗം:ഉദ്യാന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒരു സ്പീഷീസ് മാത്രമുള്ള സസ്യജനുസ്സുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബിഗ്നോണിയേസീ]] [[വർഗ്ഗം:അലങ്കാര വൃക്ഷങ്ങൾ]] b22dhndii6uwvi8enxkkcf4wkpyi8k1 0 457641 4614704 4565127 2026-04-22T18:33:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614704 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cordia sebestena}} {{speciesbox |image = Scarlet cordia.jpg |image_caption = സ്കാർലറ്റ് കോർഡിയ പുഷ്പങ്ങൾ |genus = Cordia |species = sebestena |authority = [[Carl Linnaeus|L.]]<ref name="GRIN">{{GRIN | accessdate=2013-02-25}}</ref> }} [[അമേരിക്കകൾ|അമേരിക്കൻ]] [[ഉഷ്ണമേഖല|ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശത്തെ]] [[ബൊറാജിനേസീ]] എന്ന [[ബോറേജ്]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു [[കുറ്റിച്ചെടി]]യാണ് '''കോർഡിയ സെബേസ്റ്റെന''' {{ശാനാ|Cordia sebestena}}. [[അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും ജനവാസമേറിയ നഗരങ്ങളുടെ പട്ടിക|അമേരിക്കയിലെ]] തെക്കൻ [[ഫ്ലോറിഡ]]യിൽ നിന്നും [[ബഹാമാസ്|ബഹമാസ്]] മുതൽ മധ്യ [[അമേരിക്ക]]യിലെയും [[Greater Antilles|ഗ്രേറ്റർ ആന്റിലീസുകളിലെയും]] തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിലും ഇത് കാണപ്പെടുന്നു.<ref>"Cordia sebestena". Germplasm Resources Information Network (GRIN). Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA). Retrieved 2013-02-25.</ref> [[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ]] വടക്കൻ യുകറ്റാനിലെ '''സിരിക്കോട്ട്''' അല്ലെങ്കിൽ '''കോപ്റ്റ് (മായൻ)''',<ref>{{cite journal |first=Angelo |last=Heilprin|date=July–December 1891 |title=Observations on the flora of North Yucatan |journal=Proceedings of the American Philosophical Society |volume=29 |number=136 |pages=137–44}}</ref> [[ജമൈക്ക]]യിൽ '''സ്കാർലെറ്റ് കോർഡിയ''',<ref name="Bats of Jamaica">{{cite web |url=http://digitalcommons.unl.edu/museummammalogy/106 |title=Bats Of Jamaica |publisher=Museum, University of Nebraska State|accessdate=2011-06-20}}</ref> [[ഫ്ലോറിഡ|ഫ്ലോറിഡയിലെ]] '''ഗെയ്ജർ ട്രീ''' (കീ വെസ്റ്റ് വ്രക്കർ ജോൺ ഗെയ്ജർക്ക് ശേഷം) <ref name="GilNelson">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Wzmo7cHvhZkC |first=Gil |last=Nelson |title=The Shrubs and Woody Vines of Florida: a Reference and Field Guide |publisher=Pineapple Press Inc |isbn=978-1-56164-110-9 |year=1996 |pages=63}}</ref> എന്നിവ ഇതിൻറെ പൊതുവായ പേരുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ==ചിത്രശാല== <gallery> പ്രമാണം:Scarlet Cordia buds.jpg|സ്കാർലറ്റ് കോർഡിയയുടെ മൊട്ടുകൾ പ്രമാണം:Cordia sebestena (1) leaves and flowers.jpg|ഇലകളും പൂവും പ്രമാണം:Geiger Tree (Cordia sebestena) leaves in Hyderabad, AP W 269.jpg|ഇലകളുടെ അടിവശം ([[ഹൈദരാബാദ്|ഹൈദരാബാദ്, ഇന്ത്യ]]) പ്രമാണം:2013.06-406-015ap Geiger tree=scarlet cordia(Cordia sebestena(Boraginaceae) Dakar,SN sat01jun2013-1052h.jpg|പൂവുകളുടെ ക്ലോസപ്പ് ദൃശ്യം ([[Dakar|ഡാക്കർ]], സെനഗാൾ) പ്രമാണം:Geiger Tree (Cordia sebestena) fruits in Hyderabad, AP W 270.jpg|കായ്കൾ (ഹൈദരാബാദ്, ഇന്ത്യ) പ്രമാണം:Cordia sebestena (2) trunk.jpg|കോർഡിയ സെബെസ്റ്റെനയുടെ തടി </gallery> ==അവലംബം== {{Reflist}} *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=COSE2 USDA plant Classification Cordia sebestena]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat-inline|Cordia sebestena|''Cordia sebestena''}} {{Wikispecies-inline|Cordia sebestena|''Cordia sebestena''}} [[വർഗ്ഗം:തെക്കുകിഴക്കൻ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ മരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബൊറാജിനേസീ]] [[വർഗ്ഗം:ക്യൂബയിലെ മരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] ivjhc7uh6fppqztvp0pidbu6t6cmdnt 0 464893 4614728 4020535 2026-04-22T22:53:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614728 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}} {{Infobox film | name = Gadar: Ek Prem Katha | image = | caption = Poster | image_size = | director = [[Anil Sharma]] | producer = Nitin Keni | writer = Shaktiman Talwar | starring = [[Sunny Deol]]<br>[[Amisha Patel]]<br>[[Amrish Puri]]<br>[[Lilette Dubey]] | narrator = [[Om Puri]] | music = [[Uttam Singh]] | cinematography = Najeeb Khan | editing = A.D. Dhanashekharan<br>Keshav Naidu<br>Arun V. Narvekar | distributor = [[Zee Telefilms]] | released = {{Film date|2001|06|15|df=y}} | runtime = 186 minutes | country = India | language = [[Hindi]]<br>[[Urdu]] | budget = {{INR}}18.5–19 crore<ref>{{cite news |url=http://www.blonnet.com/2001/08/20/stories/102044a2.htm |author=Shubhra Gupta |title=Blockbuster bucks trend |publisher=[[The Hindu Business Line]] |accessdate=20 August 2001 |archive-date=2008-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080125144559/http://www.blonnet.com/2001/08/20/stories/102044a2.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="BOI Gadar" /> | gross = {{Estimation}} {{INR}}78 crore<ref name="BOI Gadar">https://web.archive.org/web/20160717214421/http://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=657</ref><ref>[http://indiatoday.intoday.in/story/success-of-lagaan-and-gadar-shook-up-bollywood-stagnating-with-feel-good-formulas/1/231828.html Gross of Gadar worldwide]</ref>| }} അനിൽ ശർമ്മയുടെ സംവിധാനത്തിൽ 2001 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ഹിന്ദി]] ഭാഷാ ചലച്ചിത്രമാണ് '''ഗദർ: ഏക് പ്രേം കഥ''' (English: ''Revolt: A Love Story''). [[സണ്ണി ദെയോൾ|സണ്ണി ഡിയോൾ]], [[അമീഷാ പട്ടേൽ|അമിഷാ പട്ടേൽ]], [[അം‌രീഷ് പുരി]] എന്നിവർ കേന്ദ്രകഥാപാത്രങ്ങളായി എത്തിയ ഈ ചിത്രം 1947 ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വിഭജനകാലത്ത് നടക്കുന്ന ഒരു പ്രണയകഥയെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. "ഗദർ 2: ദി കഥ കണ്ടിന്യൂസ്" എന്ന പേരിൽ ഒരു തുടർഭാഗം നിർമ്മാണത്തിലാണ്, 2023 ഓഗസ്റ്റ് 11-ന് റിലീസ് ചെയ്യാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite news |title=ഗദർ സിനിമയുടെ തുടർച്ചയായ ഗദർ 2 നെക്കുറിച്ചുള്ള എല്ലാ വിവരങ്ങളും |work=FilmyZap |url=https://ww1.filmyzap.com/gadar-2-movie/ |access-date=2023-03-31 |archive-date=2023-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610095039/https://ww1.filmyzap.com/gadar-2-movie/ |url-status=dead }}</ref> == സംഗീതം == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; " |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! ഗാനം !! ആലാപനം |- |"ഉഡ്ജാ കാലേ കാവാൻ - Folk" | [[ഉദിത് നാരായൺ]] |- |"മുസാഫിർ ജാനേ വാലെ" | [[ഉദിത് നാരായൺ]], [[Preeti Uttam|പ്രീതി ഉത്തം]] |- | "മേം നിക്ലാ ഗാഡി ലേക്കെ" | [[ഉദിത് നാരായൺ]] |- |"ഉഡ്ജാ കാലേ കാവാൻ - Marriage" | [[ഉദിത് നാരായൺ]], [[Alka Yagnik|അൽക യാഗ്നിക്]] |- |"ഹം ജുദാ ഹോ ഗയേ" | [[ഉദിത് നാരായൺ]], [[Preeti Uttam|പ്രീതി ഉത്തം]] |- | "ഉഡ്ജാ കാലേ കാവാൻ - Search" | [[ഉദിത് നാരായൺ]], [[Alka Yagnik|അൽക യാഗ്നിക്]], [[Nihar S.|നിഹാർ എസ്.]] |- |ആൻ മിലോ സജ്ന | [[Pandit Ajoy Chakrabarty|പണ്ഡിറ്റ് അജോയ് ചക്രബർത്തി]], [[Parveen Sultana|പർവീൻ സുൽത്താന]] |- | "പരമ്പരാഗത വിവാഹ ഗാനം" | [[Preeti Uttam|പ്രീതി ഉത്തം]] |- | "ഉഡ്ജാ കാലേ കാവാൻ - Victory" |[[Instrumental]] |} ==അവലംബം== {{reflist}} ==ഗ്രന്ഥസൂചി== {{Refbegin}} * {{cite book|last=Banaji|first=S.|title=Reading 'Bollywood': The Young Audience and Hindi Films|url=https://books.google.com/books?id=saXtCwAAQBAJ&pg=PA147|date=23 May 2006|publisher=Palgrave Macmillan UK|isbn=978-0-230-50120-1|pages=147–52|chapter=Politics and Spectatorship 1: Viewing Love, Religion and Violance}} * {{cite book|last=Dwyer|first=Rachel|title=Bollywood's India: Hindi Cinema as a Guide to Contemporary India|url=https://books.google.com/books?id=DqwBBQAAQBAJ&pg=PT50|date=15 June 2014|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-78023-304-8|page=50}} * {{cite book|last=Bhattacharya|first=Nandini|title=Hindi Cinema: Repeating the Subject|url=https://books.google.com/books?id=tkwZl-yAJSAC&pg=PT169|date=7 May 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-18986-9|page=169}} * {{cite book|last=Sinha|first=Babli|title=South Asian Transnationalisms: Cultural Exchange in the Twentieth Century|url=https://books.google.com/books?id=J3vsAgAAQBAJ&pg=PA135|date=25 February 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-71832-9|page=135}} * {{cite book|last1=Cunningham|first1=Douglas A.|last2=Nelson|first2=John C.|title=A Companion to the War Film|url=https://books.google.com/books?id=lO3bCwAAQBAJ&pg=PT310|date=28 March 2016|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-118-33761-5|page=310}} * {{cite book|last1=Bharat|first1=Meenakshi|last2=Kumar|first2=Nirmal|title=Filming the Line of Control: The Indo–Pak Relationship Through the Cinematic Lens|url=https://books.google.com/books?id=XMrfCgAAQBAJ&pg=PA161|date=27 April 2012|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-51606-1|page=161}} * {{cite book|last=Dwyer|first=Rachel|title=100 Bollywood Films|url=https://books.google.com/books?id=tk5gBAAAQBAJ&pg=PT74|date=1 December 2005|publisher=Roli Books Pvt. Ltd.|isbn=978-81-7436-990-1|page=74}} * {{cite book|last1=Mehta|first1=Rini Bhattacharya|last2=Mookerjea-Leonard|first2=Debali|title=The Indian Partition in Literature and Films: History, Politics, and Aesthetics|url=https://books.google.com/books?id=cnffBQAAQBAJ&pg=PA4|date=17 December 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-66994-4|page=4}} * {{cite journal|last1=Dadhe|first1=Kasturi|title=Religious and Nationalist Trends in Modern Bollywood Cinema|journal=Zeitschrift für Anglistik und Amerikanistik|volume=57|issue=1|year=2009|issn=2196-4726|doi=10.1515/zaa.2009.57.1.9}} * {{cite journal|last1=Sharma|first1=Manoj|title=Portrayal of Partition in Hindi Cinema|journal=Proceedings of the Indian History Congress|date=2010|volume=70|pages=1155–60|jstor=44147759}} * {{cite journal|last1=Bose|first1=Nandana|title=The Hindu right and the politics of censorship: three case studies of policing Hindi Cinema, 1992-2002|url=http://link.galegroup.com/apps/doc/A194426813/GPS?sid=wikipedia|journal=Velvet Light Trap|date=Spring 2009|issue=63|page=22|subscription=yes|via=General OneFile}} {{Refend}} [[വർഗ്ഗം:2001-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 7ev1fsaf5gyp930jpksw0e7kj84fmwv 0 466419 4614719 4439753 2026-04-22T21:14:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614719 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Quararibea}} {{taxobox |image = Zapote.jpg |image_caption = Fruit of ''[[Quararibea cordata]]'' |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Rosids]] | ordo = [[Malvales]] | familia = '''Malvaceae''' |taxon = Quararibea |authority = [[Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet|Aubl.]] |subdivision_ranks = Species |subdivision = See text }} [[മാൽവേസീ]] കുടുംബത്തിലെ പൂക്കുന്ന ചെടികളുടെ ഒരു ജനുസ്സാണ് '''ക്വാറാറിബീ'''. ഉൾപ്പെടുന്ന സ്പീഷിസ് :<ref>[http://www.theplantlist.org/1.1/browse/A/Malvaceae/Quararibea/ ''Quararibea''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191011071734/http://www.theplantlist.org/1.1/browse/A/Malvaceae/Quararibea/ |date=2019-10-11 }} The Plant List.</ref> *''[[Quararibea asterolepis]]'' *''[[Quararibea aurantiocalyx]]'' *''[[Quararibea cordata]]'' *''[[Quararibea dolichopoda]]'' *''[[Quararibea dolichosiphon]]'' *''[[Quararibea funebris]]'' *''[[Quararibea gomeziana]]'' *''[[Quararibea jefensis]]'' *''[[Quararibea pendula]]'' *''[[Quararibea platyphylla]]'' *''[[Quararibea pterocalyx]]'' *''[[Quararibea sanblasensis]]'' *''[[Quararibea santaritensis]]'' *''[[Quararibea turbinata]]'' &ndash; swizzlestick tree<ref>[http://plants.usda.gov/core/profile?symbol=QUTU ''Quararibea turbinata''.]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} USDA PLANTS.</ref> *''[[Quararibea velutina]]'' *''[[Quararibea yunckeri]]'' ==അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മാൽവേസീ]] [[വർഗ്ഗം:സസ്യജനുസുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ക്വാറാറിബീ]] arhp7nubyb7rv5j2rsjilw0ru8olcdk 0 494931 4614804 4574673 2026-04-23T11:47:02Z Rissanoufil 216870 I have changed the Introduction and His Life story 4614804 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} മലയാള ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനായ സാജൻ ചലച്ചിത്ര മാദ്ധ്യമ പ്രവർത്തകനായ ടി.എച്ച്. കോടമ്പുഴയുടെ അസിസ്റ്റന്റായി പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടാണ് സിനിമാരംഗത്തേക്ക് കടക്കുന്നത്. തുടർന്ന് പ്രശസ്ത സംവിധായകൻ ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണിയുടെ മൂന്നാം അസിസ്റ്റന്റായി സാജൻ തന്റെ ചലച്ചിത്ര ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. ജോഷി, ചന്ദ്രശേഖർ എന്നിവരായിരുന്നു അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹപ്രവർത്തകർ. 'വെളിച്ചം അകലെ' (ഈ ചിത്രത്തിൽ പേര് ചേർത്തിരുന്നില്ല), 'കുട്ടിച്ചാത്തൻ', 'ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ', 'യുദ്ധഭൂമി' തുടങ്ങി നിരവധി ചിത്രങ്ങളിൽ സാജൻ ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണിയോടൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചു. സിദ്ദിഖ് എന്ന തന്റെ പേര് സിനിമയ്ക്കായി 'സാജൻ' എന്ന് മാറ്റിയത് ഈ കാലയളവിലാണ്. പേര് കേട്ട് ഒരാൾ തന്റെ മതം തിരിച്ചറിയരുത് എന്ന മതനിരപേക്ഷ ചിന്തയായിരുന്നു ഈ മാറ്റത്തിന് പിന്നിൽ. പിന്നീട് ചിറയിൻകീഴുകാരൻ കൂടിയായ സൂപ്പർ താരം പ്രേംനസീറിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം സംവിധായകൻ എൻ. ശങ്കരൻ നായരുടെ അസോസിയേറ്റ് ഡയറക്ടറായി ചേർന്നു. 'ശ്രീദേവി', 'പൂജയ്ക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ', 'കാവിലമ്മ', 'സത്രത്തിൽ ഒരു രാത്രി', 'മദനോത്സവം', 'തമ്പുരാട്ടി' തുടങ്ങി കുറേയധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചു. അതേ കാലയളവിൽ തന്നെ ജെ. വില്യംസ്, വിജയാനന്ദ് (നദി മുതൽ നദി വരെ), കെ.എൻ. ശശിധരൻ (അക്കരെ) എന്നിവരുടെ കൂടെയും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1979-ൽ ബിച്ചു തിരുമലയുടെ തിരക്കഥയിൽ ജോസ്, ശോഭ എന്നിവരെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി 'ഇഷ്ടപ്രാണേശ്വരി' എന്ന ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ് ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് സാജൻ സ്വതന്ത്ര സംവിധായകനാകുന്നത്. എന്നാൽ നിറമുള്ള ചിത്രങ്ങൾ സജീവമായ ആ കാലത്ത് ഈ പടം പരാജയപ്പെട്ടു. 1981-ൽ ശ്യാം സംഗീതം നൽകിയ 'അക്കരയ്ക്ക് വരീങ്കളാ' എന്ന ചിത്രവും വിജയം കണ്ടില്ല. എന്നാൽ 1984-ൽ എസ്.എൻ. സ്വാമിയുടെ കഥയിൽ കലൂർ ഡെന്നീസ് തിരക്കഥയെഴുതിയ 'ചക്കരയുമ്മ' എന്ന ചിത്രം ഇൻഡസ്ട്രി ഹിറ്റായതോടെ സാജന്റെ വസന്തകാലം ആരംഭിച്ചു. മമ്മൂട്ടി, മധു, ബേബി ശാലിനി തുടങ്ങിയവർ അഭിനയിച്ച ഈ ചിത്രം മുതൽ 'സ്നേഹമുള്ള സിംഹം' വരെ തുടർച്ചയായി 11 ചിത്രങ്ങളാണ് സാജന്റേതായി സൂപ്പർ ഹിറ്റുകളായത്. 1986-ലെ 'ഗീതം', 1987-ലെ 'നിറഭേദങ്ങൾ' എന്നീ ചിത്രങ്ങളുടെ പരാജയം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ വിജയക്കുതിപ്പിന് താൽക്കാലിക വിരാമമിട്ടു. 1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'ആമിന ടെയ്‌ലേഴ്‌സ്' തിയേറ്ററുകളിൽ വലിയ പരാജയമായിരുന്നെങ്കിലും പിൽക്കാലത്ത് മലയാളത്തിലെ മികച്ച കൾട്ട് ക്ലാസിക് സിനിമകളിൽ ഒന്നായി മാറി. റാഫി മെക്കാർട്ടിന്റെ തിരക്കഥയിൽ കെ.ടി. കുഞ്ഞുമോൻ നിർമ്മിച്ച 'മിസ്റ്റർ ആൻഡ് മിസ്സിസ്', വിജയ മൂവീസിന്റെ 'മംഗല്യസൂത്രം' എന്നിവ ശരാശരി വിജയം നേടിയെങ്കിലും സാജന് ഹിറ്റ് മേക്കർ പദവിയിലേക്ക് പൂർണ്ണമായ ഒരു തിരിച്ചുവരവ് നൽകാനായില്ല. പിന്നീട് മുകേഷ് നായകനായ 'ഒരു മുത്തം മണിമുത്തം', പുതുമുഖങ്ങളെ അണിനിരത്തിയ 'പ്രോഗ്രസ് റിപ്പോർട്ട്' എന്നിവയും സാമ്പത്തികമായി പരാജയപ്പെട്ടു. സിനിമയിൽ സജീവമല്ലാതിരുന്ന കാലത്ത് മിനിസ്‌ക്രീനിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ അദ്ദേഹം മനോരമ വിഷന്റെ 'തപസ്യ', 'ദേശാടനപ്പക്ഷി' എന്നീ സൂപ്പർഹിറ്റ് സീരിയലുകൾ സംവിധാനം ചെയ്തു. പത്മരാജന്റെ കഥയിൽ ചൊവ്വല്ലൂർ കൃഷ്ണൻകുട്ടി തിരക്കഥയെഴുതിയ 'സ്നേഹതീരം', കൂടാതെ 'ചേച്ചിയമ്മ', 'സ്ത്രീത്വം', 'മിഴിയോരം', 'മൗനമേഘങ്ങൾ' തുടങ്ങിയവയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ സീരിയലുകളാണ്. ഇതിൽ 'മിഴിയോരം', 'മൗനമേഘങ്ങൾ' എന്നിവ അദ്ദേഹം തന്നെയാണ് നിർമ്മിച്ചത്. ആശ ശരത് ആദ്യമായി നായികയായ 'കളിവാച്ച്' ഉൾപ്പെടെ 'നിർണ്ണയം', 'ആലാപനം' തുടങ്ങിയ നിരവധി ടെലിഫിലിമുകളും അദ്ദേഹം ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. മലയാള സിനിമയിലെയും സീരിയലിലെയും നിരവധി പ്രതിഭകളെ പരിചയപ്പെടുത്തിയത് സാജനാണ്. എസ്.എൻ. സ്വാമി (ചക്കരയുമ്മ), ഷിബു ചക്രവർത്തി (ഉപഹാരം), റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ (മിസ്റ്റർ ആൻഡ് മിസ്സിസ്), മണി ഷൊർണ്ണൂർ (ആമിന ടെയ്‌ലേഴ്‌സ്), ബിച്ചു തിരുമല (തിരക്കഥാകൃത്തായി - ഇഷ്ടപ്രാണേശ്വരി), നടൻ ഷെഫീഖ്, ബാലനടൻ മാസ്റ്റർ വിശാൽ തുടങ്ങിയവർ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നടൻ അനിൽ മുരളി ആദ്യമായി ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിലെത്തിയതും വില്ലനായി തിളങ്ങിയതും സാജന്റെ 'കൃഷ്ണപക്ഷം' എന്ന സീരിയലിലൂടെയാണ്. ഇതിൽ പാർവ്വതിയും ഗണേഷുമായിരുന്നു പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ. സംവിധാനത്തിന് പുറമെ അഭിനയത്തിലും അദ്ദേഹം കൈവെച്ചിട്ടുണ്ട്. 'പ്രഭു' എന്ന സിനിമയിലെ "ഇന്നീ തീരം തേടും" എന്ന ഗാനരംഗത്തിൽ പാടി അഭിനയിച്ചു. എം.ജി.ആറിനൊപ്പമുള്ള ഒരു ഗാനരംഗത്തിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. കൂടാതെ 'ദേശാടനപ്പക്ഷി' എന്ന സീരിയലിലും നിരവധി സിനിമകളിലും ചെറിയ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == ജീവിതം == സാജൻ 1951 മേയ് 10- ന് തിരുവനന്തപുരത്തെ നാവായിക്കുളത്താണ് ജനിച്ചത്. സിദ്ദിഖ് എന്നാണ് സാജന്റെ ശരിയായ പേര്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ചിറയിൻകീഴിലും കൊല്ലം ജില്ലയിലെ അഞ്ചലിലുമായാണ് (ചിറയിൻകീഴ് പടനിലം എൽ പി എസ്, അഞ്ചൽ ഈസ്റ്റ് ഹൈസ്ക്കൂൾ, സെൻ്റ് ജോൺസ് കോളേജ്) തന്റെ പഠനകാലം ചെലവഴിച്ചത്. കുട്ടിക്കാലത്ത് അമ്മ മരിക്കുകയും അച്ഛൻ പുനർവിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തതിനെത്തുടർന്ന് അമ്മൂമ്മയുടെ സംരക്ഷണയിലാണ് സാജൻ വളർന്നത്. അഞ്ചൽ സെന്റ് ജോൺസ് കോളേജിലെ പഠനത്തിന് ശേഷം ബാംഗ്ലൂരിൽ റെസ്റ്റോറന്റ് മാനേജരായി ജോലി ചെയ്തെങ്കിലും സിനിമയോടുള്ള താൽപര്യം അദ്ദേഹത്തെ മദ്രാസിൽ (ചെന്നെയിൽ) എത്തിച്ചു. പിന്നീട് സീരിയൽ രംഗത്ത് സജീവമായപ്പോൾ മദ്രാസിൽ (ചെന്നെയിൽ) നിന്ന് സാജൻ ചിറയിൻകീഴിലേക്ക് താമസം മാറി. നിലവിൽ ആറ്റിങ്ങലിന് അടുത്തുള്ള ആലംകോട് - വഞ്ചിയൂരിലാണ് താമസം. ഒട്ടനവധി സിനിമകൾക്ക് ടൈറ്റിൽ ഡിസൈൻ ചെയ്തിട്ടുള്ള ആർട്ടിസ്റ്റ് ഷീബയാണ് ഭാര്യ. അഡ്വ. സജ്ന, സൈജു സിദ്ധീഖ്, ഷാനു സിദ്ധീഖ് എന്നിവർ മക്കളാണ്. == ഫിലിമോഗ്രാഫി == * ഇഷ്ത പ്രണേശ്വരി (1979) * അക്കരേക്കു വരുങ്കല (തമിഴ്) * ചക്കരായുമ്മ (1984) * [[കൂട്ടിനിളംകിളി|കൊട്ടിനിലാംകിലി]] (1984) [[കൂട്ടിനിളംകിളി|സജാൻ]] * [[തമ്മിൽ തമ്മിൽ]] (1984) * അക്കാച്ചിയുഡെ കുഞ്ചുവവ (1985) * ഒരു നോക്കു കാനൻ (1985) * അർച്ചനാരാധന (1985) * ഉപഹാരം (1985) * [[കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു|കന്ദു കന്ദാരിഞ്ചു]] (1985) * ലവ് സ്റ്റോറി (1986) * നലെ നംഗലുഡെ വിവാം (1986) * സ്നേഹംമുല്ല സിംഹാം (1986) * ഗീതം (1986) * എന്നു നതന്തെ നിമ്മി (1986) * നിരഭേദഗൽ (1987) * നലെ എൻ‌നുൻ‌ഡെൻ‌ഗിൽ‌ (1990) * ആമിന ടെയ്‌ലേഴ്‌സ് (1991) * മിസ്റ്റർ &amp;amp; മിസ്സിസ് (1992 ഫിലിം) (1992) * മംഗല്യ സൂത്രം (1995) * ഒരു മുത്തം മണി മുത്തം (1997) * പുരോഗതി റിപ്പോർട്ട് (2012) == ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകൾ == * കൃഷ്ണ പക്ഷം (ദൂരദർശൻ) * തപസ്യ (ദൂരദർശൻ) * ദേശാടനപക്ഷി (ഏഷ്യാനെറ്റ്) * മൗന മേഘങ്കൽ (ഏഷ്യാനെറ്റ്) * മിഷിയോറം (ഏഷ്യാനെറ്റ്) * ചേച്ചിയമ്മ * Sthreethwam (സൂര്യ) * Sthree-Part3 (Asianet) * സ്നേഹതീരാം * സ്വന്തം രേഖകൻ * കാനപുരങ്ങൽ == ടെലിഫിലിംസ് == * കാളിവാച്ച് * നിർണായം * അലപാനം * ഗണകോകിലം == ഇതും കാണുക == * [[1971-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1976 മുതൽ 1980 വരെയുള്ള മലയാള സിനിമകളുടെ പട്ടിക]] * [[1980-കളിലെ മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|1981 മുതൽ 1985 വരെയുള്ള മലയാള സിനിമകളുടെ പട്ടിക]] * [[1980-കളിലെ മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|1986 മുതൽ 1990 വരെയുള്ള മലയാള സിനിമകളുടെ പട്ടിക]] * 1991 മുതൽ 1995 വരെയുള്ള മലയാള സിനിമകളുടെ പട്ടിക * 1996 മുതൽ 2000 വരെയുള്ള മലയാള സിനിമകളുടെ പട്ടിക == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{IMDb name|id=0756932|name=Sajan}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]] 9tnop0sohcs0o1lcfnka7i8p4nn1riz 0 496192 4614721 3803686 2026-04-22T21:21:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614721 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = Queen Elizabeth Hall | civil_engineer = | height = | antenna_spire = | roof = | top_floor = | other_dimensions = | floor_count = | floor_area = | elevator_count = | main_contractor = [[Higgs and Hill]] | architect = {{hlist|Hubert Bennett|Jack Whittle|F.G West|Geoffrey Horsefall}} | architecture_firm = | structural_engineer = [[Arup Group Limited|Ove Arup & Partners]] | services_engineer = | other_designers = | demolition_date = | quantity_surveyor = | awards = | designations = | ren_architect = [[Feilden Clegg Bradley Studios|FCB Studios]] | ren_firm = | ren_str_engineer = | ren_serv_engineer = | ren_civ_engineer = | ren_oth_designers = | ren_qty_surveyor = | ren_awards = | parking = | embedded = | seating_capacity = 916 | destruction_date = | renovation_date = | native_name = | architectural_style = Brutalist | native_name_lang = | former_names = | alternate_names = | status = | image = File:23 4 2018 IMG 3462 QEH entrance.jpg | image_alt = | image_size = 250px | caption = Exterior view of venue (c.2018) | map_type = | map_alt = | map_caption = | altitude = | building_type = | structural_system = | inauguration_date = | cost = | ren_cost = | client = | owner = | current_tenants = | landlord = | address = Belvedere Road | location_town = London {{postcode|SE|1}} | location_country = England | coordinates = {{coord|51|30|24|N|00|06|58.9|W|type:landmark_scale:3000|display=inline,title}} | groundbreaking_date = | start_date = | completion_date = | opened_date = {{Start date|df=yes|1967|03|01}} | references = }} ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടനിലെ സൗത്ത് ബാങ്കിലെ ഒരു സംഗീത വേദിയാണ് '''ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ''' ( '''ക്യു.ഇ.എച്ച്''' ), ഇത് ദിവസവും [[പാശ്ചാത്യസംഗീതം|ക്ലാസിക്കൽ]], [[ജാസ്]], അവന്റ്-ഗാർഡെ സംഗീത, നൃത്ത പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. 1967 ൽ ബെഞ്ചമിൻ ബ്രിട്ടൻ നടത്തിയ സംഗീത കച്ചേരിയോടെയാണ് ഇത് തുറന്നത്. <ref name="QEH">{{Cite web|url=https://www.southbankcentre.co.uk/whats-on/123832-chineke-orchestra-2018|title=Chineke! Orchestra|access-date=2018-03-31|website=Southbank Centre|archive-date=2018-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20180401003948/https://www.southbankcentre.co.uk/whats-on/123832-chineke-orchestra-2018|url-status=dead}}</ref> സൗത്ത്ബാങ്ക് സെന്റർ ആർട്സ് കോംപ്ലക്‌സിന്റെ ഭാഗമായി ചെറിയ പർസെൽ റൂമിനൊപ്പം ക്യുഇഎച്ച് നിർമ്മിച്ചു. 1951 ലെ ഫെസ്റ്റിവൽ ഓഫ് ബ്രിട്ടനുവേണ്ടി നിർമ്മിച്ച റോയൽ ഫെസ്റ്റിവൽ ഹാളിനും 1968 ൽ ആരംഭിച്ച ഹേവാർഡ് ഗാലറിയ്ക്കുമൊപ്പം ഇത് നിലകൊള്ളുന്നു. [[പ്രമാണം:Lambeth,_London,_UK_-_panoramio_(28).jpg|ലഘുചിത്രം| ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ - ഓഡിറ്റോറിയം കെട്ടിടം, പിന്നീട് നടപ്പാതയിൽ ചേർത്ത റെസ്റ്റോറന്റ് ]] == ചരിത്രം == ക്യു.ഇ എച്ച് എന്ന സൈറ്റിൽ നിൽക്കുന്നത് ഒരു മുൻ ഷോട്ട് ഗോപുരം, 1826-ൽ ഒരു ലീഡ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി പണിതു ബ്രിട്ടന്റെ ഫെസ്റ്റിവലിനു വേണ്ടി നിലനിർത്തി . ക്യുഇഎച്ചും പർസെൽ റൂമും ഹിഗ്സും ഹില്ലും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ചതാണ് <ref>[http://www.vauxhallcivicsociety.org.uk/vauxhall-history-c.html Crown Works] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619133218/http://www.vauxhallcivicsociety.org.uk/vauxhall-history-c.html |date=2010-06-19 }} Vauxhall Civic Society</ref> 1967 മാർച്ചിൽ ഇത് തുറന്നു. 2015 സെപ്റ്റംബറിൽ രണ്ട് വർഷത്തെ നവീകരണത്തിനായി വേദി അടച്ചു, 2018 ഏപ്രിലിൽ വീണ്ടും തുറന്നു. <ref name="QEH"/> == വിവരണം == [[പ്രമാണം:Queen_Elizabeth_Hall.jpg|ലഘുചിത്രം| 2009 ൽ തേംസ് നദിക്ക് കുറുകെ എലിസബത്ത് രാജ്ഞി ഹാൾ ]] ക്യുഇഎച്ചിന് 900 ലധികം സീറ്റുകളും അതേ കെട്ടിടത്തിലെ പർസെൽ റൂമിൽ 360 സീറ്റുകളുമുണ്ട്. ഗ്രേറ്റർ ലണ്ടൻ കൗൺസിലിന്റെ ആർക്കിടെക്റ്റ്സ് വിഭാഗം മേധാവി ഹ്യൂബർട്ട് ബെന്നറ്റിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘമാണ് ജാക്ക് വിറ്റിൽ, എഫ്ജി വെസ്റ്റ്, ജെഫ്രി ഹോഴ്‌സ്‌ഫാൾ എന്നിവരടങ്ങിയത്. സൗത്ത്ബാങ്ക് സെന്റർ ആർട്സ് കോംപ്ലക്‌സിന്റെ ഭാഗമായ ഇവ വലിയ റോയൽ ഫെസ്റ്റിവൽ ഹാളും (ആർ‌എഫ്എച്ച്) ഒരു ആർട്ട് ഗാലറിയും ഹേവാർഡ് ഗാലറിയും (1968 ഒക്ടോബറിൽ തുറന്നു). സ്റ്റെയിൻ‌ലെസ് സ്റ്റീലിലുള്ള ''സെമ്രാൻ'' എന്ന ശില്പം (വില്യം പൈ, 1972 എഴുതിയത്) ''ക്യുഇഎച്ചിന്റെ'' നദീതീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == വാസ്തുവിദ്യ == === ആമുഖം === ആർ‌എഫ്‌എച്ചിന്റെ സ്കെയിലുമായും സാന്നിധ്യവുമായും മത്സരിക്കാതിരിക്കാൻ, കെട്ടിടത്തിന്റെ പ്രത്യേക പിണ്ഡങ്ങളും ഘടകങ്ങളും ഉയർന്ന അളവിൽ കാണിക്കുന്നതിനാണ് ക്യുഇഎച്ചിന്റെ രൂപകൽപ്പന. ക്യുഇഎച്ച് കുറഞ്ഞ അലങ്കാരം ഉപയോഗിക്കുന്നു, ഒപ്പം കെട്ടിടത്തിന് ചുറ്റും ഒന്നിലധികം തലങ്ങളിൽ രക്തചംക്രമണം അനുവദിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. പ്രധാനമായും ആന്തരിക ഇടങ്ങളിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്, യഥാർത്ഥത്തിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതു പോലെ വളരെ പരിമിതമായ ഫെൻ‌സ്‌ട്രേഷൻ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. . === ഫോയർ === [[പ്രമാണം:Queen_Elizabeth_Hall,_London_in_2011.jpg|ലഘുചിത്രം| 2011 ലെ ഏറ്റവും മികച്ചത് ]] ഫോയർ ഒന്നാം നിലയിലാണ്, കൂടാതെ അഷ്ടഭുജാകൃതിയിലുള്ള ഉറപ്പുള്ള കോൺക്രീറ്റ് നിരകളിൽ ഫോയർ കെട്ടിടം പിന്തുണയ്ക്കുന്നു, ചുവടെ ഒരു അടിവശം, വീ-ആകൃതിയിലുള്ളതാണ്. വീ-ആകൃതിയുടെ രണ്ട് കൈകളും ക്യുഇഎച്ച് ഓഡിറ്റോറിയവുമായി കാസ്റ്റ് കോൺക്രീറ്റ് ട്യൂബുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇത് ഒരു ബഹിരാകാശ കപ്പലിന്റെ ഡോക്കിംഗ് ക്രമീകരണത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു. ഓഡിറ്റോറിയത്തിലേക്ക് രണ്ട് പ്രവേശന കവാടങ്ങൾ മാത്രം നൽകുന്നത് പ്രേക്ഷകർക്ക് തിരക്കും മന്ദഗതിയിലുമാണ്. ഓഡിറ്റോറിയം പ്രവേശന നിലയിലേക്ക് കാര്യമായ ഇറക്കമുണ്ടെങ്കിലും എല്ലാ മികച്ച സൗകര്യങ്ങളും ഒരൊറ്റ തലത്തിൽ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തിന്റെ അനന്തരഫലമാണിത്, പർസെൽ റൂം ലെവൽ വരെ നടപടികൾ ആവശ്യമാണ്. വാട്ടർലൂ ബ്രിഡ്ജിന്റെ അക്ഷങ്ങളും RFH- ന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗവും തമ്മിലുള്ള കോണിനെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനുള്ള ക്രമരഹിതമായ ആകൃതിയാണ് ഫോയർ. ക്യുഇഎച്ചിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു സവിശേഷത, മികച്ച കെട്ടിടത്തിന്റെ ഇന്റീരിയറാണ്, അതിൻറെ സൂക്ഷ്മമായ അളവും സൂക്ഷ്മമായ ഉപയോഗവും, ക്വീൻസ് പദയാത്രയെ മറികടക്കുന്ന ടെറസും. 2016-18 ലെ നവീകരണ ജോലികൾക്കിടെ വിപുലമായ ഫോയർ പുനഃ സ്ഥാപിച്ചു, ചലനാത്മകത കുറച്ചവർക്കുള്ള ആക്സസ് മെച്ചപ്പെട്ട രീതിയിൽ സംയോജിപ്പിച്ചു. കൃത്രിമ പാർട്ടീഷനുകളുടെ നുഴഞ്ഞുകയറ്റം മൂലം 1960 കളിലെ യഥാർത്ഥ തണുപ്പ് നഷ്‌ടപ്പെട്ടു, 2000 കളിൽ പകലും വൈകുന്നേരവും വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ചെറിയ പ്രദേശങ്ങൾ നൽകി. ഫോയറിലേക്ക് കൂടുതൽ വെളിച്ചം കൊണ്ടുവരുന്നതിനായി പുതിയ ഗ്ലേസിംഗ് ഉപയോഗിച്ച് ബാർ ഏരിയ തെക്ക് ഭാഗത്തേക്ക് ബാഹ്യ ടെറസിന്റെ ഭാഗത്തേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചു. യഥാർത്ഥത്തിൽ കാറിൽ മാത്രം വരുന്ന്യാ യാത്രക്കാർക്കായി ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള ഒരു ചെറിയ പ്രവേശന കവാടം തറനിരപ്പിൽ നൽകിയിട്ടുണ്ട്, (1980 കളിൽ മ്യൂസിയം ഓഫ് മൂവിംഗ് ഇമേജ് കെട്ടിടം നിർമ്മിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് വാട്ടർലൂ ബ്രിഡ്ജ് സമീപനത്തിന് കീഴിൽ ഗതാഗതം സാധ്യമായിരുന്നു) അല്ലെങ്കിൽ കാർ പാർക്കിൽ നിന്ന് വരുന്നു ഹേവാർഡ് ഗാലറിക്ക് കീഴിൽ.ഒരു ആന്തരിക ഗോവണി ഈ താഴത്തെ പ്രവേശന കവാടത്തിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥ ബോക്സ് ഓഫീസ് ഏരിയ മറികടന്ന് മികച്ച നിലയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഈ പ്രവേശന കവാടവും അണ്ടർക്രോഫ്റ്റിലേക്ക് നയിച്ചതായി തോന്നുന്നു, പക്ഷേ ആ ആക്സസ് ഇപ്പോൾ തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ലാവറ്ററികൾ ഫയർ കെട്ടിടത്തിന്റെ തെക്ക്-കിഴക്ക് മതിൽ ഏറ്റെടുക്കുന്നു, കൂടാതെ സെന്റർ ആക്സസ് റോഡിലേക്ക് നീളുന്ന ഒരു ഘടനയിലാണ് ഇവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[പ്രമാണം:61103_Hayward_and_QEH_foyer.jpg|ലഘുചിത്രം|200x200ബിന്ദു| വലതുവശത്ത് ഹെയ്‌വാർഡ് ഗാലറിയുള്ള QEH മികച്ച കെട്ടിടം ]] === അണ്ടർക്രോഫ്റ്റ് === [[പ്രമാണം:Queen_elizabeth_hall_undercroft.JPG|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|200x200ബിന്ദു| അണ്ടർക്രോഫ്റ്റ് ]] 1970 കളുടെ തുടക്കം മുതൽ ഫോയർ കെട്ടിടത്തിന്റെ അടിവശം സ്കേറ്റ്ബോർഡറുകളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്, ഇത് ലണ്ടനിലെ ഏറ്റവും സവിശേഷവും ജനപ്രിയവുമായ സ്കേറ്റ്ബോർഡിംഗ് ഏരിയയാണെന്ന് പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 1967 ൽ കാൽനടയാത്രാ പാതയായി തുറന്ന ഇത് 1973 ൽ ആദ്യമായി സ്കേറ്റ്ബോർഡർമാർ ഉപയോഗിച്ചു, വാസ്തുവിദ്യാ സവിശേഷതകൾ സ്കേറ്റ്ബോർഡ് തന്ത്രങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. സ്കേറ്റ്ബോർഡിംഗും ബി‌എം‌എക്സും മനസ്സിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത സ്കേറ്റ്പാർക്കുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, അണ്ടർക്രോഫ്റ്റ് ഒരു സ്കേറ്റ്പാർക്കല്ല, മറിച്ച് കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലമാണ്, ഇത് ഇപ്പോഴും ഉപയോക്താക്കൾ ഒരു തെരുവ് സ്ഥലമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഈ പ്രദേശം ഇപ്പോൾ സ്കേറ്റ്ബോർഡർമാർ, ബിഎംഎക്സേഴ്സ്, [[ഗ്രഫിറ്റി|ഗ്രാഫിറ്റി ആർട്ടിസ്റ്റുകൾ]], ടാഗറുകൾ, ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ, പ്രകടന കലാകാരന്മാർ എന്നിവരും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഗ്രാഫിറ്റിയുടെ ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫിക് ആർക്കൈവ് ദി ഗ്രാഫിറ്റി ആർക്കിയോളജി പ്രോജക്റ്റിൽ കാണാം. ഈ അന mal പചാരിക പ്രവർത്തനം, സാമൂഹിക, കലാ രംഗങ്ങൾ സൗത്ത്ബാങ്ക് സെന്റർ സൈറ്റിന്റെ സവിശേഷമായ ഒരു സവിശേഷതയാണെങ്കിലും, ഈ പ്രദേശം പുനർ‌ വികസിപ്പിക്കുമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രസ്താവന ( ''ടൈം Out'' ട്ട്, 2008 ഓഗസ്റ്റിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു) ഈ ഉപയോഗങ്ങൾക്ക് അണ്ടർ‌ക്രോഫ്റ്റിന്റെ പ്രാധാന്യം ഉദ്ധരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.timeout.com/london/big-smoke/features/5401/Downing_Street_saves_South_Bank_skatepark.html#articleAfterMpu|title=Downing Street saves South Bank skatepark|website=Time Out London|access-date=2020-01-02|archive-date=2009-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090314025145/http://www.timeout.com/london/big-smoke/features/5401/Downing_Street_saves_South_Bank_skatepark.html#articleAfterMpu|url-status=dead}}</ref> ലോംഗ് ലൈവ് സൗത്ത്ബാങ്കും സൗത്ത്ബാങ്ക് സെന്ററും അണ്ടർ‌ക്രോഫ്റ്റ് സ്ഥലത്തിനായി ഒരു നവീകരണ പരിപാടി <ref>https://www.archdaily.com/883405/why-the-restoration-of-the-southbank-undercroft-is-a-landmark-for-both-architecture-and-skateboarding</ref> <ref>https://www.timeout.com/london/blog/there-are-plans-to-regenerate-the-undercroft-skate-park-on-the-south-bank-011817</ref>, അത് പിന്നീട് നടപ്പാക്കി. === മേൽക്കൂര === [[പ്രമാണം:Room_For_London.jpg|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു| ലണ്ടനിലെ ഒരു മുറി 2012 ൽ സൗത്ത് ബാങ്കിൽ നിന്ന് കണ്ടു ]] 2012 മുതൽ, ഓഡിറ്റോറിയം കെട്ടിടത്തിന് മുകളിലാണ് എ റൂം ഫോർ ലണ്ടൻ എന്ന താൽക്കാലിക ഘടന. <ref name="living-architecture.co.uk">http://www.living-architecture.co.uk/the-houses/aroomforlondon/overview/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ആർക്കിടെക്റ്റ് ഡേവിഡ് കോൺ <ref>{{Cite web|url=http://www.davidkohn.co.uk/projects/a-room-for-london|title=David Kohn Architects: A Room for London|publisher=davidkohn.co.uk}}</ref> രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ ഘടനയെ "ഒരു കിടപ്പുമുറി ഇൻസ്റ്റാളേഷൻ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇത് ഒരു കെട്ടിടത്തിന് മുകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ബോട്ട് പോലെ കാണപ്പെടുന്നു. == സമീപകാല സംഭവവികാസങ്ങൾ == 2005-06ൽ, സൗത്ത് ബാങ്ക് സെന്ററും ആർട്സ് ക Council ൺസിലും ക്യുഇഎച്ച്, പർസെൽ റൂം എന്നിവ രണ്ട് പുതിയ ഓഡിറ്റോറിയങ്ങളാൽ പുനർനിർമ്മിക്കുകയോ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുകയോ ചെയ്തു, ഏകദേശം 1,100 സീറ്റുകൾ, ക്ലാസിക്കൽ സംഗീതത്തിന് ഒന്ന്, വിപുലീകരിച്ച സംഗീതത്തിനും സമകാലീന നൃത്ത പരിപാടികൾക്കും. നിയന്ത്രിത സൈറ്റും റോയൽ ഫെസ്റ്റിവൽ ഹാളിന്റെ സാമീപ്യവും കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ ഇത് കാര്യമായ വാസ്തുവിദ്യാ വെല്ലുവിളികൾ സൃഷ്ടിക്കുമായിരുന്നു. സൗത്ത്ബാങ്ക് സെന്ററിന്റെ ഫെസ്റ്റിവൽ വിംഗ് സ്കീമിനായി 2013 ൽ ഫീൽഡൻ ക്ലെഗ് ബ്രാഡ്‌ലിയിൽ നിന്ന് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നിയോഗിച്ചെങ്കിലും ഈ പദ്ധതി മുന്നോട്ട് പോയില്ല. ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ, പർസെൽ റൂം, ഹേവാർഡ് ഗാലറി എന്നിവയുൾപ്പെടെ 1960 കളിലെ മുഴുവൻ സമുച്ചയങ്ങളും 2015-18 ൽ "ലെറ്റ് ദി ലൈറ്റ് ഇൻ" ബാനറിൽ ആന്തരിക നവീകരണത്തിന് വിധേയമായി. ഈ പ്രവൃത്തി വലിയ ശുചീകരണമോ പുറംഭാഗത്തേക്കുള്ള ജോലിയോ ഉൾക്കൊള്ളുന്നില്ല. ആർട്സ് കൗൺസിൽ £ 10 അനുവദിച്ചു &nbsp; ദശലക്ഷം, ബാക്കി തുക സ്പോൺസർഷിപ്പ്, സീറ്റ് നാമകരണം, സ്വകാര്യ സംഭാവന എന്നിവ വഴി സമാഹരിക്കുന്നു. ഈ കെട്ടിടങ്ങളൊന്നും ലിസ്റ്റുചെയ്തിട്ടില്ല അല്ലെങ്കിൽ പരിരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും, ലിസ്റ്റിംഗിനായി സർക്കാരിനോടുള്ള അപേക്ഷകളെ സൗത്ത്ബാങ്ക് കേന്ദ്രം നിരന്തരം എതിർത്തിട്ടുണ്ട്, അതിനാൽ സൈറ്റിന്റെ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവി വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനുള്ള സ flex കര്യങ്ങൾ നിലനിർത്താൻ കഴിയും. ഭാവിയിൽ, പുന oration സ്ഥാപിക്കുന്നതിന്റെയും പുതുക്കുന്നതിന്റെയും നിലവാരവും നിലവാരവും കെട്ടിടത്തിന്റെ പ്രാധാന്യവും നിലയും അനുസരിച്ചായിരുന്നു. == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} * ഇന്റീരിയർ ഡിസൈൻ: ബ്രൂട്ടിനുള്ളിൽ: ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ, ലണ്ടൻ; ആർക്കിടെക്റ്റ്: എച്ച്. ബെന്നറ്റ്, ഏപ്രിൽ 1967, പേജ്. &nbsp; 32–37. * അരുപ് ജേണൽ: സൗത്ത് ബാങ്ക് ആർട്സ് സെന്റർ; ആർക്കിടെക്റ്റുകൾ: എച്ച്. ബെന്നറ്റ്, ഗ്രേറ്റർ ലണ്ടൻ കൗൺസിൽ ചീഫ് ആർക്കിടെക്റ്റ്, ജൂലൈ 1967, പേജ്. &nbsp; 20–31 * ആർക്കിടെക്ചറൽ അവലോകനം: സൗത്ത് ബാങ്ക് ആർട്സ് സെന്റർ, ലണ്ടൻ ബറോ ഓഫ് ലംബെത്ത്; ആർക്കിടെക്റ്റുകൾ: എച്ച്. ബെന്നറ്റ്, ഗ്രേറ്റർ ലണ്ടൻ കൗൺസിലിന്റെ ആർക്കിടെക്റ്റ്. 144, നമ്പർ. 857, ജൂലൈ 1968, പേജ്. &nbsp; 14–30 * FI ദ്യോഗിക ആർക്കിടെക്ചറും പ്ലാനിംഗും: സൗത്ത് ബാങ്ക് കൾച്ചറൽ സെന്റർ, ലണ്ടൻ ബറോ ഓഫ് ലംബെത്ത്; വാസ്തുശില്പി: എച്ച്. ബെന്നറ്റ്, ഗ്രേറ്റർ ലണ്ടൻ കൗൺസിലിന്റെ മുഖ്യ വാസ്തുശില്പി, ഓഗസ്റ്റ് 1969, പേജ്. &nbsp; 918–923 == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [http://www.southbankcentre.co.uk സൗത്ത്ബാങ്ക് സെന്റർ വെബ്സൈറ്റ്] (ക്വീൻ എലിസബത്ത് [http://www.southbankcentre.co.uk ഹാളിനായുള്ള] പ്രകടനവും സംഭവങ്ങളും) * [http://www.williampye.com വില്യം പൈ വെബ്സൈറ്റ്] ( ''സെമ്രാൻ'' ഉൾപ്പെടെയുള്ള വില്യം പൈ ശില്പങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ) * [http://www.panoramicearth.com/762/London/Queen_Elizabeth_Hall www.panoramicearth.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160323231355/http://www.panoramicearth.com/762/London/Queen_Elizabeth_Hall |date=2016-03-23 }} (ക്വീൻ എലിസബത്ത് ഹാൾ ടെറസിൽ നിന്നുള്ള പനോരമിക് ഫോട്ടോ) * https://www.flickr.com/groups/southbankcentre/ (സൗത്ത്ബാങ്ക് സെന്ററിന്റെ ചിത്രങ്ങൾക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ഫ്ലിക്കർ ഗ്രൂപ്പ്) * [https://web.archive.org/web/20111005015050/http://www.dobedo.co.uk/dbd_viewmedia.php?mId=8&osCsid=e8uhl8umcg97hehni60uftvvj6 dobedo.co.uk വെബ്സൈറ്റ്] (1960 കളുടെ അവസാനത്തെ ചരിത്രം, വാസ്തുവിദ്യ, സംസ്കാരം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള സിനിമ എസ്‌ബിസി കെട്ടിടങ്ങളും ക്യുഇഎച്ച് അണ്ടർക്രോഫ്റ്റും) [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] nqck3xb89ywu4l9yf2xyltlhg5usoeq 0 508378 4614698 4610464 2026-04-22T18:11:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614698 wikitext text/x-wiki {{Alternative medicine sidebar |fringe}} [[കൊറോണ വൈറസ് രോഗം 2019|കോവിഡ്-19]] രോഗ നിർണ്ണയം, രോഗബാധ തടയൽ, ചികിത്സ എന്നിവക്കായി വ്യാജവും ശാസ്ത്രീയമായി തെളിയിക്കപ്പെടാത്തതുമായ നിരവധി ആരോഗ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും രീതികളും നിലവിലുണ്ട്.<ref name="FDA">{{Cite web|url=https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/beware-fraudulent-coronavirus-tests-vaccines-and-treatments|title=Beware of Fraudulent Coronavirus Tests, Vaccines and Treatments|last=Office of the Commissioner|date=1 April 2020|website=FDA|language=en}}</ref> [[കൊറോണ വൈറസ് രോഗം 2019|കോവിഡ്-19]] ഭേദപ്പെടുത്താം എന്ന അവകാശവാദത്തോടെ വിൽക്കുന്ന വ്യാജ മരുന്നുകളിൽ അവകാശപ്പെടുന്ന ഘടകങ്ങൾ ഉണ്ടാവണമെന്നില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല, അവയിൽ ദോഷകരമായ ചേരുവകൾ ഉണ്ടാവാനുള്ള സാധ്യതയും ഉണ്ട്. [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യസംഘടനയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള സോളിഡാരിറ്റി ട്രയൽ ഉൾപ്പെടെ കോവിഡ് മരുന്നിനായി പല രാജ്യങ്ങളിലും ഗവേഷണം നടക്കുന്നുണ്ട്. 12 വയസ്സിനു മുകളിലുള്ള ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച കോവിഡ് രോഗികളുടെ ചികിത്സയ്ക്കായി എഫ്ഡി‌എ അംഗീകരിച്ച ആദ്യത്തെ മരുന്നാണ് റെംഡെസിവിർ. 2020 ഒക്ടോബറിൽ ആണ് ഇതിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/treatments-for-covid-19|title=Treatments for COVID-19|access-date=2021-04-29|last=Publishing|first=Harvard Health}}</ref> അതിന് ശേഷം മറ്റ് ചില മരുന്നുകളും എഫ്ഡിഎ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> അടിയന്തര സാഹചര്യത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ x1 $ അനുമതിയുള്ള മരുന്ന് ആയിട്ടു കൂടി $റെംഡെസിവിർ പോലും “കോവിഡ് -19 ലെ ജീവൻ രക്ഷാ മരുന്നല്ല” എന്നും ഇത് മരണനിരക്ക് കുറയ്ക്കുന്നില്ലെന്നും ആണ് ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് (ഐസിഎംആർ) പറയുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/not-a-life-saving-drug-icmr-suggests-safe-use-of-remdesivir-in-covid-19-3659366.html|title='Not a Life-Saving Drug': ICMR Suggests Safe Use of Remdesivir in Covid-19|access-date=2021-04-29|date=2021-04-20|language=en}}</ref> കോവിഡ് രോഗികളിൽ ഇത് "അനാവശ്യമായോ യുക്തിരഹിതമായോ" ഉപയോഗിക്കുന്നത് അനീതിയാണെന്നും, ഇത് വീട്ടു സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കരുത് എന്നുമാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ പറയുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/remdesivir-shortage-covid-19-centre-clarifies-on-remdesivir-says-not-life-saving-drug-2417189|title="Not Life-Saving Drug": Centre Clarifies On Remdesivir|access-date=2021-04-29}}</ref> അംഗീകരിച്ച മരുന്നുകൾ അല്ലാതെ ഏതെങ്കിലും വ്യാജ മരുന്നുകളോ വ്യാജ ഉൽപ്പന്നങ്ങളോ കണ്ടെത്തിയാൽ ഉടൻ അറിയിക്കണമെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന അംഗരാജ്യങ്ങളോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. നിലവിലുള്ള ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങൾ‌ [[കൊറോണ വൈറസ് രോഗം 2019|കോവിഡ്-19]] നെതിരെ ഉപയോഗിക്കാനാവുമെന്ന് നിരവധി അവകാശവാദങ്ങളുണ്ട്; പരമ്പരാഗത പരസ്യങ്ങളേക്കാൾ ഓൺലൈനിൽ കിംവദന്തികളിലൂടെയാണ് ഇവ പ്രചരിക്കുന്നത്. കോവിഡ്-19 നെക്കുറിച്ചുള്ള ഉത്കണ്ഠ ആളുകളെ എന്തും പരീക്ഷിക്കാൻ തയ്യാറാണ് എന്ന മാനസികാവസ്ഥയിൽ എത്തിക്കുന്നു. ഇത് കബളിപ്പിക്കപ്പെടാനുള്ള സാദ്ധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് [[സതേൺ കാലിഫോർണിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|സതേൺ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിലെ]] മനശാസ്ത്ര വിഭാഗം അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ ഏപ്രിൽ തേംസ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. കോവിഡ്-19 നെതിരായ ചികിത്സ സംബന്ധിച്ച നിരവധി തെറ്റായ അവകാശവാദങ്ങൾ [[സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ|സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ]] വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്, ചിലത് മെസേജുകൾ, യൂട്യൂബ്, ചില മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ എന്നിവയിലും പ്രചരിച്ചിരുന്നു. തെറ്റായ സന്ദേശങ്ങൾ‌ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന തന്ത്രങ്ങളോ മറ്റ് ഉയർന്ന സമ്മർദ്ദ വാചാടോപങ്ങളോ ഉപയോഗിച്ചേക്കാം. ചില സന്ദേശങ്ങൾ യുണിസെഫ്, സർക്കാർ ഏജൻസികൾ എന്നിവപോലുള്ള ഔദ്യോഗിക സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് തെറ്റായി അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/03/16/us/coronavirus-text-messages-national-quarantine.html|title=Be Wary of Those Texts From a Friend of a Friend's Aunt|last=Zaveri|first=Mihir|date=16 March 2020|website=The New York Times}}</ref> കോവിഡ്-19 അപകടസാധ്യത തടയുന്നുവെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ അപകടകരമായ തെറ്റായ ആത്മവിശ്വാസം നൽകുകയും അണുബാധയുടെ തോത് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അത്തരം ഉൽ‌പ്പന്നങ്ങൾ‌ ലോക്ക് ഡൌൺ ചട്ടങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്നതിനും [[സോഷ്യൽ ഡിസ്റ്റൻസിംഗ്|സാമൂഹിക അകലം]] കുറയ്‌ക്കുന്നതിനും ആളുകളെ പ്രേരിപ്പിച്ചേക്കാം. ഇത്തരം പല ചികിത്സകളും വിഷമാണ് എന്നതും പ്രസ്താവ്യമാണ്; വ്യാജ കോവിഡ്-19 ചികിത്സകൾ ഉപയോഗിച്ച് നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ മരിക്കുകയുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. <ref name="fake_cure">{{Cite web|url=https://www.dailystar.co.uk/news/world-news/coronavirus-fake-cure-horror-more-21833421|title=Coronavirus fake cure horror as more than 600 killed after drinking pure alcohol|access-date=2020-04-10|last=Blair|first=Anthony|date=2020-04-08|website=Dailystar.co.uk}}</ref> <ref name="100skilled">{{Cite web|url=https://7news.com.au/news/health/false-virus-cure-kills-hundreds-in-iran-c-768920|title=Hundreds killed in Iran from drinking toxic coronavirus 'cure'|access-date=2020-04-10|date=2020-03-28|website=7NEWS.com.au|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200331124935/https://7news.com.au/news/health/false-virus-cure-kills-hundreds-in-iran-c-768920|archive-date=2020-03-31}}</ref> == രോഗനിർണയം == വീട്ടിൽ വച്ചുതന്നെ സ്വയം സ്വാബ് ചെയ്ത് കോവിഡ്-19 രോഗനിർണ്ണയം നടത്താനുള്ള ടെസ്റ്റുകൾക്കൊന്നും 2020 മാർച്ച് അവസാനം വരെ എഫ്.ഡി.എ. ലൈസൻസ് നൽകിയിട്ടില്ല. ഇന്ത്യയിലും ഇത്തരം പരിശോധനകളൊന്നും നിലവിലില്ല. * എച്ച് ഐ വി പരിശോധിക്കുന്നതിനും ഗ്ലൂക്കോസിൻ്റെ അളവ് നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനും ആദ്യം ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പരിശോധന കിറ്റുകൾ കൊറോണ വൈറസ് രോഗനിർണയത്തിനായി ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് വ്യാജ അവകാശ വാദങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. * ശ്വാസം 10 സെക്കൻഡ് പിടിക്കാനാവുന്നത് കൊറോണ വൈറസ് ബാധ ഉണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗമാണ് എന്ന വ്യാജ അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/world-health-organization-refutes-viral-claims-holding-your-breath-can-test-covid-19|title=World Health Organization refutes viral claims that holding your breath can test for COVID-19|date=4 March 2020|website=AFP Fact Check|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319195721/https://factcheck.afp.com/world-health-organization-refutes-viral-claims-holding-your-breath-can-test-covid-19|archive-date=19 March 2020}}</ref> <ref name="WHO_myths"/> * ബോഡിസ്ഫിയർ എന്ന നിർമാതാവ് കൊറോണ വൈറസ് ആൻ്റിബോഡി ടെസ്റ്റുകളാണെന്ന വ്യാജ അവകാശവാദത്തോടെ കിറ്റുകൾ വിൽപ്പന നടത്തുകയുണ്ടായി. <ref>[https://www.cnn.com/2020/04/02/health/coronavirus-test-false-fda-authorization/ The 'game changer' that wasn't: Company falsely claimed FDA authorization for coronavirus blood test]</ref> == രോഗപ്രതിരോധവും രോഗശാന്തിയും സംബന്ധിച്ചുള്ള അവകാശവാദങ്ങൾ == [[സിവിയർ അക്യൂട്ട് റെസ്പിറേറ്ററി സിൻഡ്രോം കൊറോണ വൈറസ് 2|SARS-CoV-2]] അണുബാധ തടയുന്നതിനും ചികിത്സിക്കുന്നതിനുമുള്ള രീതികളെക്കുറിച്ച് വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്ന കിംവദന്തികളും അടിസ്ഥാനരഹിതമായ നിരവധി അവകാശവാദങ്ങളുമുണ്ട്. അതിൽ ചിലവ: === അണുനാശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രീതികൾ === ==== കൈ വൃത്തിയാക്കൽ ==== [[പ്രമാണം:Tualetsapo.jpg|ലഘുചിത്രം| കോവിഡ്-19 വൈറസുകളെ നശീകരിക്കുന്നതിന് പ്ലെയിൻ സോപ്പും വെള്ളവും (≥20 സെക്കൻഡ്) ഫലപ്രദമാണ്. ഹാൻഡ് സാനിറ്റൈസർ അല്പം ശേഷി കുറഞ്ഞ മാർഗ്ഗമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/disinfecting-your-home.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|date=11 February 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|language=en-us}}</ref> <ref name="Centers for Disease Control">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/handwashing/when-how-handwashing.html|title=When and How to Wash Your Hands|last=Centers for Disease Control|date=2 April 2020|website=cdc.gov|language=en-us}}</ref> ആൻറി ബാക്ടീരിയൽ സോപ്പുകളോ <ref name="Center for Drug Evaluation and Research">{{Cite web|url=https://www.fda.gov/drugs/information-drug-class/qa-consumers-hand-sanitizers-and-covid-19|title=Q&A for Consumers: Hand Sanitizers and COVID-19|last=Center for Drug Evaluation and Research|date=13 April 2020|website=FDA|language=en}}</ref> <ref name="Office of the Commissioner">{{Cite web|url=https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/antibacterial-soap-you-can-skip-it-use-plain-soap-and-water|title=Antibacterial Soap? You Can Skip It, Use Plain Soap and Water|last=Office of the Commissioner|date=16 May 2019|website=FDA}}</ref> ചുവന്ന സോപ്പുകളോ സാധാരണ സോപ്പിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമല്ല. ]] * സാധാരണ സോപ്പിലും വെള്ളത്തിലും കഴുകുന്നതിനേക്കാൾ ഹാൻഡ് സാനിറ്റൈസർ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമല്ല. <ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/handwashing/show-me-the-science-hand-sanitizer.html|title=Show Me the Science – When & How to Use Hand Sanitizer in Community Settings|last=Centers for Disease Control and Prevention|date=3 March 2020|website=cdc.gov|language=en-us}}</ref> സോപ്പിലും വെള്ളത്തിലും കുറഞ്ഞത് 20 സെക്കൻഡ് കഴുകുന്നത് മിക്ക സാഹചര്യങ്ങളിലും കൈ വൃത്തിയാക്കാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗമായി സി.ഡി.സി. ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, സോപ്പും വെള്ളവും ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, കൈകൾ കാഴ്ച്ചയ്ക്ക് അഴുക്കുള്ളതോ, കൊഴുപ്പുള്ളതോ അല്ലാത്തപക്ഷം, കുറഞ്ഞത് 60% [[എഥനോൾ|ആൾക്കഹോൾ]] ഉള്ള ഒരു ഹാൻഡ് സാനിറ്റൈസർ ഉപയോഗിച്ച് വൃത്തിയാക്കാം. <ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/disinfecting-your-home.html|title=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19)|date=11 February 2020|website=Centers for Disease Control and Prevention|language=en-us}}</ref> <ref name="Centers for Disease Control">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/handwashing/when-how-handwashing.html|title=When and How to Wash Your Hands|last=Centers for Disease Control|date=2 April 2020|website=cdc.gov|language=en-us}}</ref> * കൊറോണ വൈറസുകളെ കൊല്ലാൻ സോപ്പ് ഫലപ്രദമാണ്, പക്ഷേ ആൻറി ബാക്ടീരിയൽ സോപ്പ് സാധാരണ സോപ്പിനേക്കാൾ മികച്ചതല്ല. <ref name="Center for Drug Evaluation and Research">{{Cite web|url=https://www.fda.gov/drugs/information-drug-class/qa-consumers-hand-sanitizers-and-covid-19|title=Q&A for Consumers: Hand Sanitizers and COVID-19|last=Center for Drug Evaluation and Research|date=13 April 2020|website=FDA|language=en}}</ref> <ref name="Office of the Commissioner">{{Cite web|url=https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/antibacterial-soap-you-can-skip-it-use-plain-soap-and-water|title=Antibacterial Soap? You Can Skip It, Use Plain Soap and Water|last=Office of the Commissioner|date=16 May 2019|website=FDA}}</ref> * ചുവന്ന (കാർബോളിക്) സോപ്പ് മറ്റ് നിറങ്ങളിലുള്ള സോപ്പുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ അണുനാശം നടത്തുന്നില്ല എന്ന് ശ്രീലങ്കയിലെ ഹെൽത്ത് പ്രൊമോഷൻ ബ്യൂറോ (എച്ച്പിബി) രജിസ്ട്രാർ ഡോ. അഷാൻ പതിരാന പറയുകയുണ്ടായി. &nbsp; * റം, ബ്ലീച്ച്, ഫാബ്രിക് സോഫ്റ്റ്നർ എന്നിവ ചേർത്ത് വീട്ടിൽ തയ്യാറാക്കിയ ഹാൻഡ് സാനിറ്റൈസർ ഫിലിപ്പൈൻസിലെ യൂട്യൂബ് വീഡിയോകളിൽ കോവിഡ്-19 തടയുന്നതിന് ഫലപ്രദമാണ് എന്ന് പ്രചാരണമുണ്ടായി. ഇൻ്റഗ്രേറ്റഡ് കെമിസ്റ്റ്സ് ഓഫ് ഫിലിപ്പൈൻസ് (ഐസിപി) വെളിപ്പെടുത്തിയത് 40% ആൾക്കഹോൾ മാത്രം അടങ്ങിയിട്ടുള്ള മദ്യങ്ങളിൽ കൈകൾ ശുചിയാക്കാൻ ആവശ്യമുള്ള 60% ആൾക്കഹോൾ അളവില്ല. ബ്ലീച്ചും മദ്യവും കലർത്തുന്നത് ക്ലോറോഫോം സൃഷ്ടിക്കും. ഇത് ശ്വസിക്കുന്നത് അപകടകരവുമാണ്. ചർമ്മവുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തുമ്പോൾ. വീഡിയോകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന റം, ബ്ലീച്ച് എന്നിവ ചേർക്കുന്നത് അപകടകരമാണ് എന്ന് ഇവയുടെ നിർമാതാക്കൾ വെളിപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി. <ref>{{Cite web|url=https://www.icp.org.ph/2020/03/hand-sanitizers-require-70-percent-ethanol/|title=Hand Sanitizers Require 70% Ethanol – Integrated Chemists of the Philippines|date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411190314/https://www.icp.org.ph/2020/03/hand-sanitizers-require-70-percent-ethanol/|archive-date=April 11, 2020}}</ref> * വോഡ്ക കൈകൾ ശുചിയാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു. വോഡ്കയിലും 40% മാത്രമേ ആൾക്കഹോൾ ഉണ്ടാവുകയുള്ളൂ. <ref name="20200300news">{{Cite web|url=https://www.10news.com/news/fact-or-fiction/fact-or-fiction-titos-vodka-can-be-used-in-hand-sanitizer|title=Fact or Fiction: Tito's Vodka can be used in hand sanitizer?|access-date=April 9, 2020|date=March 10, 2020|publisher=KGTV}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/business-51763775|title=Coronavirus: Don't use vodka to sanitise hands|date=6 March 2020|website=BBC News}}</ref> &nbsp; * കൊറോണ വൈറസിനെതിരായ ഹാൻഡ് സാനിറ്റൈസറിനേക്കാൾ വിനാഗിരി കൂടുതൽ ഫലപ്രദമാണെന്ന അവകാശവാദങ്ങൾ ബ്രസീലിൽ പങ്കിട്ട ഒരു വീഡിയോയിൽ ഉന്നയിക്കുകയുണ്ടായി. " [[അസറ്റിക് അമ്ലം|അസറ്റിക് ആസിഡ്]] വൈറസിനെതിരെ ഫലപ്രദമാണെന്നതിന് ഒരു തെളിവും ഇല്ല എന്നും സാധാരണ ഗാർഹിക വിനാഗിരിയിൽ അതിൻ്റെ സാന്ദ്രത കുറവാണ് എന്നതും ഈ അവകാശവാദം തെറ്റാണ് എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="20200304abril">{{Cite web|url=https://saude.abril.com.br/blog/e-verdade-ou-fake-news/alcool-em-gel-nao-evita-infeccao-por-novo-coronavirus-e-fake/|title=Álcool em gel não evita infecção por novo coronavírus? É fake!|access-date=March 12, 2020|last=Pinheiro|first=Chloé|date=March 4, 2020|language=pt-br|trans-title=Hand sanitiser does not prevent infection by coronavirus? Fake!}}</ref> ==== തൊണ്ടയിൽ കൊള്ളലും ശ്വസനവും ==== * നെബുലൈസർ ഉപയോഗിച്ച് 0.5-3% [[ഹൈഡ്രജൻ പെറോക്സൈഡ്]] ലായനി ശ്വസിക്കുന്നതിലൂടെ കോവിഡ്-19 രോഗബാധ തടയാനോ രോഗം സുഖപ്പെടുത്താനോ കഴിയുമെന്ന് വിവാദ ബദൽ മരുന്ന് വക്താക്കളായ ജോസഫ് മെർക്കോളയും തോമസ് ലെവിയും അവകാശപ്പെടുകയുണ്ടായി. <ref>{{Cite web|url=https://www.vice.com/en_ca/article/wxevj5/the-coronavirus-truthers-dont-believe-in-public-health|title=The Coronavirus Truthers Don't Believe in Public Health|access-date=2020-04-28|last=Merlan|first=Anna|date=2020-04-22|website=Vice|language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.truthorfiction.com/joseph-mercola-coronavirus-nebulized-hydrogen-peroxide/|title=Will ‘Nebulized Hydrogen Peroxide’ Help You Avoid Contracting...|access-date=2020-04-28|last=Garcia|first=Arturo|date=2020-04-15|website=Truth or Fiction?|language=en-US}}</ref> ഉപരിതലങ്ങളെ അണുവിമുക്തമാക്കുന്നതിന് ഹൈഡ്രജൻ പെറോക്സൈഡ് ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഗവേഷണങ്ങൾ ഉദ്ധരിച്ച് <ref>{{Cite web|url=https://aem.asm.org/content/63/10/3916|title=Efficacy of vaporized hydrogen peroxide against exotic animal viruses.|access-date=2020-04-27|date=1997-10-01|website=American Society for Microbiology|language=en|archive-date=2020-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200501064535/https://aem.asm.org/content/63/10/3916|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32035997|title=Persistence of coronaviruses on inanimate surfaces and their inactivation with biocidal agents.|access-date=2020-04-27|date=2020-02-06|website=National Center for Biotechnology Information|language=en}}</ref> മനുഷ്യൻ്റെ ശ്വാസനാളം വൃത്തിയാക്കാനും ഇത് ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് തെറ്റായി വാദിക്കുകയാണ് അവർ ചെയ്യുന്നത്. ഹൈഡ്രജൻ പെറോക്സൈഡ് ശ്വസിക്കുന്നത് ശ്വാസനാളത്തിലെ ഇറിറ്റേഷൻ, മൂക്കിൻ്റെ വീക്കം, നെഞ്ചെരിച്ചിൽ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകും. ഉയർന്ന സാന്ദ്രതയിൽ, ഹൈഡ്രജൻ പെറോക്സൈഡ് ശ്വസിക്കുന്നത് സ്ഥിരമായ നാഡീനാശത്തിനോ മരണത്തിനോ കാരണമാകും. <ref>{{Cite web|url=https://www.atsdr.cdc.gov/MMG/MMG.asp?id=304&tid=55|title=Toxic Substances Portal - Hydrogen Peroxide|access-date=2020-04-27|date=2014-10-21|website=Agency for Toxic Substances and Disease Registry|language=en|archive-date=2020-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200417224039/https://www.atsdr.cdc.gov/MMG/MMG.asp?id=304&tid=55|url-status=dead}}</ref> ഹൈഡ്രജൻ പെറോക്സൈഡ് കുറഞ്ഞ സാന്ദ്രതയിൽ നെബുലൈസ് ചെയ്യുകയും ശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ശ്വാസകോശത്തിൽ ഇൻ്റർസ്റ്റീഷ്യൽ ന്യൂമോണിറ്റിസിന് കാരണമാകുമെന്നതിന് തെളിവുകളുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.atsjournals.org/doi/pdf/10.1164/ajrccm-conference.2015.191.1_MeetingAbstracts.A1537|title=Hydrogen Peroxide Inhalation Causing Interstitial Lung Disease|access-date=2020-04-27|last=|first=|date=2015|website=American Thoracic Society Journals|language=en|archive-url=|archive-date=}}</ref> * ഉപ്പുവെള്ളം തൊണ്ടയിൽ കൊള്ളുന്നത് കൊറോണ വൈറസിനെ കൊല്ലുമെന്ന് ശ്വാസകോശ വിദഗ്ധനായ സോങ് നാൻഷാൻ, വുഹാൻ യൂണിയൻ ഹോസ്പിറ്റൽ എന്നിവർ ഇത്തരം ഉപദേശം നൽകി എന്നായിരുന്നു വെയ്‌ബോ, ട്വിറ്റർ, ഫെയ്‌സ്ബുക്ക് എന്നിവയിലെ അവകാശവാദങ്ങൾ. ഇത് പങ്കിടരുതെന്ന് ആളുകളോട് ആവശ്യപ്പെട്ട് സോംഗ് നാൻഷൻ്റെ മെഡിക്കൽ ടീം ഒരു നിരാകരണം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ശ്വാസകോശത്തിൽ വസിക്കുന്ന വൈറസിനെ തൊണ്ടയിൽ ഉപ്പുവെള്ളം കൊള്ളുന്നതിലൂടെ നശിപ്പിക്കാനാവില്ല എന്ന് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഈ രീതി കോവിഡ്-19 നെതിരെ ഒരു പരിരക്ഷയും നൽകുമെന്നതിന് ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്ന തെളിവുകളില്ലെന്നും ലോകാരോഗ്യ സംഘടന വ്യക്തമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/saline-solution-kills-china-coronavirus-experts-refute-online-rumour|title=Saline solution kills China coronavirus? Experts refute online rumour|access-date=2020-04-09|date=2020-01-24|website=AFP Fact Check|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401153714/https://factcheck.afp.com/saline-solution-kills-china-coronavirus-experts-refute-online-rumour|archive-date=2020-04-01}}</ref> * ദക്ഷിണ കൊറിയയിലെ റിവർ ഓഫ് ഗ്രേസ് കമ്മ്യൂണിറ്റി ചർച്ചിൻ്റെ വാതിൽക്കൽ ഉപ്പുവെള്ള സ്പ്രേകൾ നൽകി, ഇത് വൈറസിൽ നിന്ന് ആളുകളെ സംരക്ഷിക്കുമെന്ന തെറ്റായ വിശ്വാസത്തിലാണ് ഇത് നൽകപ്പെട്ടത്. എല്ലാവരിലും അണുനാശം വരുത്തിയിട്ടാല്ലാത്ത ഒരേ സ്പ്രേ ബോട്ടിൽ ആണ് ഉപയോഗിച്ചത്. ഇത് അപകടസാധ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചിരിക്കാം. ഈ സംഭവത്തെത്തുടർന്ന് 46 ഭക്തർക്ക് വൈറസ് ബാധിച്ചു. <ref name="scmp3075421">{{Cite web|url=https://www.scmp.com/week-asia/health-environment/article/3075421/coronavirus-salt-water-spray-infects-46-church-goers|title=Coronavirus: saltwater spray infects 46 church-goers in South Korea|access-date=March 18, 2020|date=March 16, 2020|website=South China Morning Post|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318074249/https://www.scmp.com/week-asia/health-environment/article/3075421/coronavirus-salt-water-spray-infects-46-church-goers|archive-date=March 18, 2020}}</ref> ==== താപനിലയും വികിരണങ്ങളും ==== * തണുപ്പും മഞ്ഞും കോവിഡ്-19 വൈറസിനെ നശിപ്പിക്കുന്നില്ല. വൈറസ് മനുഷ്യശരീരത്തിനുള്ളിലാണ് വസിക്കുന്നത്. ഉപരിതലങ്ങളിൽ അതിജീവിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിലും തുറന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ അത് സാദ്ധ്യമല്ല. <ref name="WHO_myths"/> * സോണയിൽ കുളിക്കുന്നതോ കൈയോ മുടിയോ ഉണക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഡ്രയറുകളോ കോവിഡ്-19 വൈറസിനെ നശിപ്പിക്കുന്നില്ല. <ref name="20200319afp">{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/hot-air-saunas-hair-dryers-wont-prevent-or-treat-covid-19|title=Hot air from saunas, hair dryers won't prevent or treat COVID-19|date=March 19, 2020|website=AFP Fact Check|access-date=2020-05-07|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321124657/https://factcheck.afp.com/hot-air-saunas-hair-dryers-wont-prevent-or-treat-covid-19|url-status=dead}}</ref> * സൂര്യപ്രകാശമേൽക്കുന്നതോ, ചൂടുവെള്ളം കുടിക്കുന്നതോ, {{Convert|26|–|27|C|F}} വരെ വെള്ളം ചൂടക്കുന്നതോ കോവിഡ്-19 വൈറസിനെ ഇല്ലാതാക്കില്ല. വൈറസ് പ്രതിരോധ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളിൽ യുണിസെഫ് ഈ പ്രസ്താവനകൾ നടത്തിയെന്ന് അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, യുണിസെഫ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇത് നിരസിക്കുകയുണ്ടായി. <ref name="WHO_F&F"/> * [[അൾട്രാവയലറ്റ് തരംഗം|യുവി-സി]] പ്രകാശം, ക്ലോറിൻ, ഉയർന്ന താപനില (56°C -ൽ കൂടുതൽ) എന്നിവ കോവിഡ്-19 വൈറസിനെ കൊല്ലാൻ മനുഷ്യരിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല. <ref>{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/health-experts-refute-misleading-claim-coronavirus-disinfectants|title=Misleading report claims UV light, chlorine and high temperatures can kill COVID-19|date=March 19, 2020|website=AFP Fact Check|access-date=2020-05-07|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321124412/https://factcheck.afp.com/health-experts-refute-misleading-claim-coronavirus-disinfectants|url-status=dead}}</ref> * ഫേസ്ബുക്കിൽ കൊറോണ വൈറസ് അണുബാധയ്ക്കുള്ള പരിഹാരമായി നീരാവി ശ്വസിക്കുവാൻ തെറ്റായി നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു. ==== അണുനാശിനി സംബന്ധമായ മറ്റ് രീതികൾ ==== * കൊറോണ വൈറസിനെതിരേ വെള്ളനിറത്തിന് പ്രത്യേക പ്രഭാവമൊന്നും ഇല്ല; ശ്രീലങ്കയിലെ ഹെൽത്ത് പ്രൊമോഷൻ ബ്യൂറോയുടെ (എച്ച്പിബി) രജിസ്ട്രാർ ഡോ. അഷാൻ പതിരാനയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഒരു തൂവാലയുടെ നിറം വൈറസിനെ ബാധിക്കുന്നില്ല.. &nbsp; * 2020 ജനുവരി 12 ന് ഫിലിപ്പൈൻസിൽ പൊട്ടിത്തെറിച്ച ടാൽ അഗ്നിപർവ്വതത്തിൻ്റെ ചാരമാണ് രാജ്യത്ത് അണുബാധയുടെ തോത് കുറയാൻ കാരണമായതെന്ന് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പോസ്റ്റുകൾ അവകാശപ്പെടുകയുണ്ടായി. <ref>{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/world-health-organization-refutes-misleading-claim-volcanic-ash-can-kill-coronavirus|title=World Health Organization refutes misleading claim that volcanic ash can kill coronavirus|access-date=2020-04-09|date=2020-03-09|website=AFP Fact Check|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408104634/https://factcheck.afp.com/world-health-organization-refutes-misleading-claim-volcanic-ash-can-kill-coronavirus|archive-date=2020-04-08}}</ref> === സംരക്ഷണ ഉപകരണങ്ങൾ === * കൊറോണ വൈറസ് തടയൽ എന്ന അവകാശവാദം കാരണം 34,000 വ്യാജ ശസ്ത്രക്രിയാ മാസ്കുകൾ 2020 മാർച്ചിൽ യൂറോപോൾ പിടിച്ചെടുത്തിരുന്നു. * ശസ്ത്രക്രിയാ മാസ്കുകൾക്ക് പകരമായി വെറ്റ്-വൈപ്പുകളിൽ നിന്ന് മാസ്കുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത് ഔദ്യോഗികമായി ശുപാർശ ചെയ്തിട്ടില്ല. * നാട്ടുവൈദ്യവിധി പ്രകാരം കോട്ടൻ തുണിയിൽ നിർമിച്ച മുഖം മൂടികൾ പച്ചില കഷായത്തിൽ പുഴുങ്ങിയെടുത്താൽ കോവിഡ്-19 പ്രതിരോധത്തിന് ഉപകരിക്കുമെന്ന് അവകാശവാദമുണ്ട്.<ref>{{cite news |title=നാട്ടുവൈദ്യ വിധിപ്രകാരമുള്ള മരുന്നുകൾ ഉപയോഗിച്ച് മാസ്കുകൾ തയ്യാറാക്കി വിതരണം ചെയ്ത് കേളകത്തെ സി.വി.എൻ. കളരിയിലെ എൻ.ഇ. പവിത്രൻ ഗുരുക്കൾ |url=http://opennewsx24.com/2020/05/04/mask-vitharanam-5/ |accessdate=12 മേയ് 2020 |date=4 മേയ് 2020 |archive-date=2020-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204174955/http://opennewsx24.com/2020/05/04/mask-vitharanam-5/ |url-status=dead }}</ref> ഈ അവകാശവാദം തെളിയിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകളൊന്നും ഹാജരാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. === ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുന്ന മരുന്നുകൾ === * [[ഡാർക്ക് വെബ്|ഡാർക്ക് വെബിൽ]] 300 യുഎസ് ഡോളറിന് വിൽപ്പനയ്‌ക്കെത്തിയ ആംഫെറ്റാമൈനുകൾ, [[കൊക്കെയ്ൻ]], [[നിക്കോട്ടിൻ|നിക്കോട്ടിൻ എന്നിവ]] അടങ്ങിയ മിശ്രിതം കോവിഡ്-19 നെതിരെയുള്ള [[വാക്സിൻ|വാക്‌സിനായി]] പരസ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയുണ്ടായി. * കൊക്കൈൻ കോവിഡ്-19 ബാധയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകുന്നു എന്ന തെറ്റായ അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="20200304uol">{{Cite web|url=https://noticias.uol.com.br/confere/ultimas-noticias/2020/03/04/lolo-cocaina-cha-nada-disso-mata-coronavirus-e-dicas-de-cura-sao-falsas.htm|title=Loló, cocaína, chá: nada disso mata coronavírus, e dicas de cura são falsas|access-date=March 16, 2020|last=Lucas Borges Teixeira|date=March 4, 2020|language=pt|archive-url=https://web.archive.org/web/20200316182615/https://noticias.uol.com.br/confere/ultimas-noticias/2020/03/04/lolo-cocaina-cha-nada-disso-mata-coronavirus-e-dicas-de-cura-sao-falsas.htm|archive-date=March 16, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.pedestrian.tv/news/french-government-cocaine-coke-coronavirus-hoax/|title=Sorry to the French People Who Thought Cocaine Would Protect Them From Coronavirus|access-date=March 11, 2020|last=Crellin|first=Zac|date=March 9, 2020|website=Pedestrian.TV|archive-url=https://web.archive.org/web/20200311082415/https://www.pedestrian.tv/news/french-government-cocaine-coke-coronavirus-hoax/|archive-date=March 11, 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://7news.com.au/lifestyle/health-wellbeing/french-officials-had-to-tell-citizens-that-cocaine-couldnt-kill-coronavirus-c-740260|title=French officials had to tell citizens that cocaine couldn't 'kill' coronavirus|access-date=2020-04-09|date=2020-03-11|website=7NEWS.com.au|language=en}}</ref> * [[കഞ്ചാവ്|കഞ്ചാവിന്]] കൊറോണ വൈറസിനെതിരേ സംരക്ഷണം നൽകാനാവും എന്ന അവകാശവാദവും ശ്രീലങ്കയിൽ കഞ്ചാവ് നിയമവിധേയമാക്കാനുള്ള അപേക്ഷയും യൂട്യൂബിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയുണ്ടായി. കോവിഡ്-19 ൽ നിന്ന് കഞ്ചാവ് സംരക്ഷിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ലെന്ന് ശ്രീലങ്കൻ ആരോഗ്യ അധികൃതർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. <ref name="20200219afp">{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/sri-lankan-health-experts-stress-there-no-evidence-cannabis-boosts-immunity-against-novel|title=Sri Lankan health experts stress there is no evidence that cannabis boosts immunity against the novel coronavirus|access-date=April 9, 2020|date=February 19, 2020|website=AFP Fact Check}}</ref> സിബിഡി ഓയിൽ ഒരു പരിഹാരമാർഗമാണെന്ന് വ്യാജ ഫോക്സ് ന്യൂസ് ലേഖനം അവകാശപ്പെടുകയുണ്ടായി. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2020/03/19/coronavirus-scam-alert-beware-fake-fox-news-text-messages-promising-a-cbd-oil-cure/|title=Coronavirus Scam Alert: Beware Fake Fox News Articles Promising A CBD Oil Cure|access-date=April 10, 2020|last=Brewster|first=Thomas|website=Forbes}}</ref> * ക്ലോറോഫോം, ഈതർ എന്നിവ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള മയക്കുമരുന്ന് [[:pt:Cheirinho-da-loló|''ലോലെ'']] എന്നിവ രോഗം ഭേദമാക്കുമെന്ന് ബ്രസീലിൽ പ്രചരിക്കുന്ന സന്ദേശങ്ങളിൽ പറയപ്പെടുന്നു. <ref name="otempo2307041">{{Cite web|url=https://www.otempo.com.br/cidades/e-fake-news-lolo-nao-cura-coronavirus-e-representa-risco-a-saude-1.2307041|title=É fake news: loló não cura coronavírus e representa risco à saúde|access-date=March 16, 2020|last=Mansur|first=Rafaela|date=March 6, 2020|language=pt|archive-url=https://web.archive.org/web/20200307135307/https://www.otempo.com.br/cidades/e-fake-news-lolo-nao-cura-coronavirus-e-representa-risco-a-saude-1.2307041|archive-date=March 7, 2020}}</ref> * വ്യാവസായിക മെത്തനോൾ കൊറോണ വൈറസിനെ സുഖപ്പെടുത്തുമെന്ന് അവകാശവാദമുണ്ടായി. കുടിക്കുവാനുപയോഗിക്കുന്ന മദ്യം [[എഥനോൾ|എഥനോൾ ആണ്]], [[മെഥനോൾ|മെത്തനോൾ]] വിഷവസ്തുവാണ്.<ref name="fake_cure"/> <ref name="100skilled"/><ref name="Toxic Alcohol Ingestion: Prompt Rec">{{Cite journal|last2=Valento |first2=M |title=Toxic Alcohol Ingestion: Prompt Recognition And Management In The Emergency Department. |journal=Emergency Medicine Practice |date=September 2016 |volume=18 |issue=9 |pages=1–20 |pmid=27538060|last=Beauchamp|first=GA}}</ref> * എഥനോൾ മദ്യം കോവിഡ്-19 ൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നില്ല, മാത്രമല്ല ആരോഗ്യസംബന്ധമായ ഹ്രസ്വ-ദീർഘ കാല അപകടസാധ്യതകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും <ref name="WHO_myths">{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/myth-busters|title=Myth busters|website=who.int|publisher=World Health Organization|language=en}}</ref> === വാണിജ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Nogloboli.png|ലഘുചിത്രം| ഹോമിയോപ്പതി ഗ്ലോബുലി (പഞ്ചസാര ഗുളികകൾ) ആളുകളെ കോവിഡ്-19 ൽ നിന്ന് പ്രതിരോധിക്കുന്നില്ല ]] കോവിഡ്-19 നെതിരെ പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന നിരവധി വ്യാജ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉണ്ട്. <ref name="FDA"/> * ജപ്പാനിൽ കഴുത്തിൽ ധരിച്ചിരിക്കുന്ന "വൈറസ് ഷട്ട് ഔട്ട് പ്രൊട്ടക്ഷൻ" ഏലസ്സുകൾ അണുബാധ തടയുന്നുവെന്ന തെറ്റായ അവകാശവാദത്തോടെ വിൽക്കുകയുണ്ടായി. <ref>{{Cite web|url=https://www.epa.gov/newsreleases/us-epa-acts-protect-public-unregistered-virus-shut-out-product-imported-honolulu-and|title=Unsubstantiated claims to protect against viruses threaten public health|access-date=16 April 2020|last=Diaz|first=Alejandro|date=25 March 2020|website=epa.gov|publisher=US EPA|archive-url=https://archive.today/20200416234215/https://www.epa.gov/newsreleases/us-epa-acts-protect-public-unregistered-virus-shut-out-product-imported-honolulu-and|archive-date=2020-04-16|url-status=live}}</ref> * "ഓസ്ട്രേലിയൻ മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി" യിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ കൊറോണ വൈറസിനായി ഒരു വാക്സിൻ വികസിപ്പിച്ചതായി ഒരു ട്വിറ്റർ പോസ്റ്റ് അവകാശപ്പെട്ടു. ഒരു വാക്സിനേഷൻ കിറ്റിനുള്ള പണമടയ്ക്കലായി ഇത് 0.1 [[ബിറ്റ്കോയിൻ]] സ്വീകരിച്ചു, 5-10 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ വാക്സിൻ അയച്ചുനൽകും എന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. ലിങ്കുചെയ്‌ത വെബ്‌സൈറ്റ് പിന്നീട് നീക്കംചെയ്‌തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/national/social-media-awash-with-fake-treatments-for-coronavirus-20200326-p54e9q.html|title=Social media awash with fake treatments for coronavirus|access-date=2020-04-10|last=Taylor|first=Andrew|date=2020-03-28|website=The Sydney Morning Herald|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200407123958/https://www.smh.com.au/national/social-media-awash-with-fake-treatments-for-coronavirus-20200326-p54e9q.html|archive-date=2020-04-07}}</ref> * [[ഹോമിയോപ്പതി]] 'ഇൻഫ്ലുവൻസ കോംപ്ലക്സ്' കോവിഡ്-19 നുള്ള ഒരു പ്രതിരോധ മരുന്നായി ന്യൂസിലാൻ്റിലെ ഒരു വ്യക്തി വിപണനം ചെയ്തു, ഒരു "റേഡിയോണിക്സ് മെഷീൻ " ഉപയോഗിച്ച് കോവിഡ്-19 ൻ്റെ "ഫ്രീക്വൻസി" ഉപയോഗിച്ച് തൻ്റെ ഉൽപ്പന്നം തിരിച്ചറിഞ്ഞുവെന്ന് ഇയാൾ അവകാശപ്പെട്ടു. ഇതുപോലുള്ള ഹോമിയോ പ്രതിവിധികൾക്ക് സജീവ ഘടകങ്ങളില്ലെന്നും പനി, ജലദോഷം, കോവിഡ് -19 എന്നിവയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഓക്ക്ലാൻഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറും മൈക്രോബയോളജിസ്റ്റുമായ ഡോ. സിയോക്സി വൈൽസ് പറഞ്ഞു. കോവിഡ്-19 തടയുമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ അപകടകരമായ തെറ്റായ ആത്മവിശ്വാസം നൽകുന്നുവെന്ന് ന്യൂസിലൻ്റ് ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം വിമർശിച്ചു. * ആഴ്‌സണിക്കം ആൽബം എന്ന ഹോമിയോ ഉൽപ്പന്നം കോവിഡ്-19 തടയുന്നതിനായി മറ്റുൽപ്പന്നങ്ങൾക്കൊപ്പം ഉപയോഗിക്കാം എന്ന് അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു. &nbsp; * കാലിഫോർണിയയിൽ താമസിക്കുന്ന ഒരാൾ കൊറോണ വൈറസ് ചികിത്സയ്ക്ക് എന്ന അവകാശവാദത്തോടെ ഗുളികകൾ വിപണനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. ഉള്ളടക്കം പരസ്യമാക്കിയിരുന്നില്ല. ഇയാളെ തട്ടിപ്പ് ശ്രമത്തിന് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയുണ്ടായി. 20 വർഷം വരെ തടവ് അനുഭവിക്കാവുന്ന കുറ്റമാണിത്. [[പ്രമാണം:Plata_Coloidal_Super_Tyndall_Effect.jpeg|ലഘുചിത്രം| കോവിഡ്-19 അണുബാധയ്ക്കുള്ള പരിഹാരമായി കൊളോയ്ഡൽ വെള്ളി തെറ്റായി വിപണനം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ]] * കൊറോയിഡൽ സിൽവർ ലായനി ഉപയോഗിച്ച് കൊറോണ വൈറസ് ഉൾപ്പെടെ 650 ലധികം രോഗകാരികളെ കൊല്ലാൻ കഴിയുമെന്ന തെറ്റായ അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു. കോവിഡ്-19 ചികിത്സിക്കാൻ താൻ വിറ്റ കൊളോയിഡ് വെള്ളി (അത് മാത്രം) ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് പ്രസംഗകൻ ജിം ബക്കർ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. കൊളോയ്ഡൽ സിൽവർ ഒന്നിനും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സയല്ല. ഇത് മറ്റ് മരുന്നുകളുമായി ഇടപെട്ട് പ്രവർത്തനത്തെ ബാധിക്കുവാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. മാത്രമല്ല സ്ഥിരമായ ആർജീരിയ (നീല-ചാര ചർമ്മത്തിൻ്റെ നിറം മാറൽ) എന്നതിനും കാരണമായേക്കാം. <ref>{{Cite web|url=https://www.nccih.nih.gov/health/colloidal-silver|title=Colloidal Silver|website=NCCIH|language=en}}</ref> * കൊറോണ വൈറസ് അണുബാധയെ സുഖപ്പെടുത്താമെന്ന അവകാശവാദവുമായി ടൂത്ത് പേസ്റ്റുകൾ, ഡയറ്ററി സപ്ലിമെൻ്റുകൾ, ക്രീമുകൾ എന്നിവ യുഎസിൽ നിയമവിരുദ്ധമായി വിൽക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. . * ബയോചാർജർ എൻ‌ജി സട്ടിൽ എനർജി പ്ലാറ്റ്ഫോം എന്ന ഉപകരണത്തിന് കൊറോണ വൈറസ് ഭേദമാക്കുമെന്ന് സെലിബ്രിറ്റി ഷെഫ് പീറ്റ് ഇവാൻസ് അവകാശപ്പെടുകയുണ്ടായി. ഓസ്‌ട്രേലിയൻ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ ഈ ഉൽപ്പന്നത്തെ "ഫാൻസി ലൈറ്റ് മെഷീൻ" എന്ന് തള്ളിക്കളഞ്ഞതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പരസ്യം പിൻ‌വലിച്ചു. * സോഡിയം ക്ലോറൈറ്റിൻ്റെയും (ടേബിൾ ഉപ്പും മറ്റ് ചില ധാതുക്കളും അടങ്ങിയ) ഒരു ആസിഡും ചേർന്ന മിശ്രിതമാണ് " മിറക്കിൾ മിനറൽ സൊല്യൂഷൻ " (എംഎംഎസ്), ഇത് സോഡിയം ക്ലോറൈറ്റുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിച്ച് അസ്ഥിരമായ ക്ലോറസ് ആസിഡിൻ്റെ ഒരു ലായനി ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് ക്ലോറൈറ്റ്, ക്ലോറേറ്റ്, ക്ലോറിൻ ഡൈ ഓക്സൈഡ്, ഒരു വ്യാവസായിക ബ്ലീച്ച് എന്നിവ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. <ref>{{Citation|title=Acidified Sodium Chlorite Handling/Processing|url=https://www.ams.usda.gov/sites/default/files/media/S%20Chlorite%20A2%20report.pdf|publisher=USDA|access-date=2020-04-29}}</ref> ഇത് കോവിഡ്-19 സുഖപ്പെടുത്തുകയോ, തടയുകയോ, ചികിത്സിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു എന്നതിന് തെളിവുകളില്ലെന്നും ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുരുതരമായി അപകടകരമാണെന്നും എവ്.ഡി.എ. മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. " ജെനസിസ് II ചർച്ച്" ഇത് വിൽപ്പന നടത്തുന്നത് തങ്ങളുടെ മതപരമായ അവകാശമാണ് എന്ന് പറയുകയുണ്ടായി. * 1960 കളിൽ കണ്ടുപിടിച്ച സസ്യങ്ങളുടെ മിശ്രിതമായ ഷുവാങ്‌വാങ്‌ലിയൻ ഉപയോഗിച്ച് കൊറോണ വൈറസിനെ ചികിത്സിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് സിൻ‌ഹുവ ന്യൂസ് ഏജൻസി പരസ്യം ചെയ്തു. അത് വാങ്ങാൻ ക്യൂവിലായിരിക്കുമ്പോൾ പലരും സാമൂഹിക അകലം പാലിക്കുന്ന നിയമങ്ങൾ ലംഘിക്കുന്നുവെന്ന് വെയ്‌ബോയിലെ പോസ്റ്റുകൾ അവകാശപ്പെട്ടു. ഇത്തരം വാർത്തകൾ ഓഹരി വിപണി കൃത്രിമം കാണിക്കുവാനാണ് എന്നും ആരോപണമുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.sixthtone.com/news/1005269/Why%20COVID-19%20Is%20Getting%20the%20TCM%20Treatment|title=Why COVID-19 Is Getting the TCM Treatment|last=Tone|first=Sixth|date=2020|website=Sixth Tone|language=en}}</ref> * സ്കിന്നി ബീച്ച് മെഡ് സ്പാ ഉടമയും ഡോക്ടറുമായ ജെന്നിംഗ്സ് റയാൻ സ്റ്റാലി, മെയിൽ ഓർഡർ വഴി "കോവിഡ് -19 ട്രീറ്റ്മെൻ്റ് പായ്ക്കുകൾ" വിറ്റതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു, അവർ ആറ് ആഴ്ചത്തേക്ക് കോവിഡ് -19 ൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുമെന്നും "100%" ഭേദമാക്കുമെന്നും അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു. ഇയാൾ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. കുറ്റം തെളിയിക്കപ്പെട്ടാൽ അയാൾക്ക് 20 വർഷം തടവ് ശിക്ഷ ലഭിച്ചേയ്ക്കാം. * രാഷ്ട്രീയകക്ഷിയായ ഗ്രീക്ക് സൊല്യൂഷൻ്റെ വലതുപക്ഷ നേതാവ് കിറിയാക്കോസ് വെലോപോളോസ് തൻ്റെ ടിവി ഷോപ്പ് വഴി വിൽക്കുന്ന ഒരു ഹാൻഡ് ക്രീം കോവിഡ്-19 നെ പൂർണ്ണമായും കൊല്ലുമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതിന് മെഡിക്കൽ അധികൃതരുടെ അംഗീകാരമില്ല. <ref name="unbelievers">{{Cite web|url=https://www.heise.de/tp/features/Corona-Panik-nur-fuer-Unglaeubige-4678649.html|title=Corona-Panik nur für Ungläubige?|access-date=March 18, 2020|last=Aswestopoulos|first=Wassilis|website=heise online|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20200310205222/https://www.heise.de/tp/features/Corona-Panik-nur-fuer-Unglaeubige-4678649.html|archive-date=March 10, 2020}}</ref> * ഒരു "ആൻ്റി-കൊറോണ വൈറസ്" കട്ടിൽ ഫംഗസ് വിരുദ്ധവും, അലർജി വിരുദ്ധവും, പൊടി, വെള്ളം എന്നിവയോട് പ്രതിരോധ ശേഷി ഉള്ളതാണ് എന്നും കൊറോണ വൈറസിനെതിരെ പോരാടാൻ കഴിവുള്ളവതാണ് എന്നും പരസ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയുണ്ടായി. * തമിഴ്നാട്ടിൽ ഒരു ഹെർബൽ കമ്പനി ഉടമസ്ഥൻ സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയ സോഡിയം നൈട്രേറ്റ് കലർന്ന കൂട്ട് കഴിച്ച് മരണമടയുകയുണ്ടായി. ഇയാൾക്ക് കോവിഡ്-19 രോഗബാധയുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് പിന്നീട് സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="mad1">{{cite news |title=സ്വയം കണ്ടുപിടിച്ച കോവിഡ് മരുന്ന് കഴിച്ചുമരിച്ചയാൾക്ക് രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചു |url=https://www.madhyamam.com/india/m-tests-positive-covid-19-days-after-he-died-consuming-cure-virus/680997 |accessdate=12 മേയ് 2020 |publisher=മാദ്ധ്യമം |date=11 മേയ് 2020}}</ref> === സസ്യസംബന്ധമായ അവകാശവാദങ്ങൾ === * കോവിഡ് -19 ഉൾപ്പെടെ മനുഷ്യരെ ബാധിക്കുന്ന എല്ലാ വൈറസ് അണുബാധകൾക്കും പരിഹാരമായി ഒരു സങ്കീർണ്ണ [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കൻ]] ഹെർബൽ പാനിയം ഫേസ്ബുക്കിൽ വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുന്നു. ഈ മിശ്രിതം കാരണം ദീർഘകാല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം എന്ന് കൊളംബോ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇൻഡിജെനസ് മെഡിസിൻ സീനിയർ ലക്ചറർ ഡോ. എൽ.പി.എ. കരുണാതിലക അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. <ref name="20200317afp">{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/health-experts-refute-claim-ancient-medicinal-herbs-are-effective-coronavirus-remedy|title=Health experts refute claim that ancient medicinal herbs are an effective coronavirus remedy|date=March 17, 2020|website=AFP Fact Check|access-date=2020-05-07|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321124409/https://factcheck.afp.com/health-experts-refute-claim-ancient-medicinal-herbs-are-effective-coronavirus-remedy|url-status=dead}}</ref> &nbsp; * ''[[കിരിയാത്ത|ആൻഡ്രോയിഗ്രാഫിസ് പാനിക്കുലേറ്റ]]'' രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും കൊറോണ വൈറസിൻ്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിനും ഫലപ്രദമാണ് എന്ന് ഒരു തായ് മീഡിയ വെബ്‌സൈറ്റ് അവകാശപ്പെട്ടു. ഇതിന് ഒരു തെളിവുമില്ല. <ref>{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/thai-health-experts-say-there-no-evidence-green-chiretta-herb-can-prevent-novel-coronavirus|title=Thai health experts say there is no evidence the 'green chiretta' herb can prevent the novel coronavirus|access-date=2020-04-09|date=2020-02-06|website=AFP Fact Check|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408110538/https://factcheck.afp.com/thai-health-experts-say-there-no-evidence-green-chiretta-herb-can-prevent-novel-coronavirus|archive-date=2020-04-08}}</ref> * തിനൊസ്പൊര ച്രിസ്പ കണ്ണിൽ ഒഴിച്ചാൽ കൊറോണ വൈറസിനെതിരായി ആൻ്റിബയോട്ടിക് എന്ന രീതിയിൽ ഗുണം ചെയ്യും എന്ന് അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/philippine-health-experts-dismiss-misleading-online-claim-tinospora-crispa-plants-can-treat-novel|title=Philippine health experts dismiss misleading online claim that tinospora crispa plants can treat novel coronavirus|access-date=2020-04-09|date=2020-02-05|website=AFP Fact Check|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408105720/https://factcheck.afp.com/philippine-health-experts-dismiss-misleading-online-claim-tinospora-crispa-plants-can-treat-novel|archive-date=2020-04-08}}</ref> <ref name="WHO_myths"/> * കോവിഡ്-19 നുള്ള പ്രതിരോധത്തിന് ഉമ്മം എന്ന വിഷ സസ്യത്തിൻ്റെ കായ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് തെറ്റായ പ്രചാരണമുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിൻ്റെ ഫലമായി പതിനൊന്ന് പേരെ ഇന്ത്യയിൽ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കേണ്ടിവന്നു. കായ കണ്ടാൽ കൊറോണ വൈറസ് പോലെ തോന്നും എന്ന തെറ്റായ വിവരം [[ടിക് ടോക്|ടിക് ടോക്ക്]] വീഡിയോയിൽ കണ്ടവരാണ് ഇത് കഴിച്ചത്. * നാരങ്ങ പുല്ല്, [[സാംബുകസ്|സംബൂക്കസ്]], ഇഞ്ചി, കുരുമുളക്, നാരങ്ങ, തേൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ജലദോഷത്തെ തടയുന്നതിനും ചികിത്സിക്കുന്നതിനും പലപ്പോഴും ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ള ചേരുവകൾ അടങ്ങിയ ഒരു പാചകക്കുറിപ്പ് വെനിസ്വേലൻ ഭരണഘടനാ അസംബ്ലിയിലെ അംഗമായ മരിയ അലജാൻഡ്ര ഡയസ് പ്രചരിപ്പിച്ചു. വൈറസിനെ ബയോടേററിസം ആയുധം എന്നും ഡയാസ് വിശേഷിപ്പിച്ചു. <ref name="20200305efectococuyo">{{Cite web|url=https://efectococuyo.com/cocuyo-chequea/coronavirus-te-medicinal/|title=¿El coronavirus se puede curar con un té de plantas? #DatosCoronavirus|access-date=March 14, 2020|date=March 5, 2020|website=[[Efecto Cocuyo]]|language=Spanish}}</ref> === മതപരവും മാന്ത്രികവുമായ രീതികൾ === [[പ്രമാണം:Figure_3-_Examples_of_Zoonotic_Diseases_and_Their_Affected_Populations_(6323431516).jpg|ലഘുചിത്രം| മറ്റ് മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേയ്ക്ക് പടരുന്ന രോഗം സൂനോസിസ് എന്ന വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. ]] [[പ്രമാണം:Wudu_Istiqlal_Mosque.JPG|ലഘുചിത്രം| പൊതുവായ ജലസ്രോതസ്സിന് പകരം പ്രത്യേക ടാപ്പുകളിൽ നിന്ന് പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് മുൻപായി ശരീരം വൃത്തിയാക്കൽ. ]] * പശു മൂത്രം കുടിക്കുകയും ശരീരത്തിൽ ചാണകം പുരട്ടുകയും ചെയ്താൽ കൊറോണ വൈറസ് ഭേദമാക്കുമെന്ന് ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനായ സ്വാമി ചക്രപാണി അവകാശപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യൻ പശുക്കളെ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/health-fitness/health-news/coronavirus-in-india-can-cow-dung-and-urine-help-cure-the-novel-coronavirus/articleshow/73952691.cms|title=Coronavirus: Can cow dung and urine help cure the novel coronavirus?|access-date=5 March 2020|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20200206035509/https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/health-fitness/health-news/coronavirus-in-india-can-cow-dung-and-urine-help-cure-the-novel-coronavirus/articleshow/73952691.cms|archive-date=6 February 2020}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/india/novel-coronavirus-can-be-cured-with-gaumutra-gobar-claims-assam-bjp-mla-suman-haripriya-8111021.html|title=Novel coronavirus can be cured with gaumutra, gobar claims Assam BJP MLA Suman Haripriya|access-date=5 March 2020|website=Firstpost|archive-url=https://web.archive.org/web/20200304051130/https://www.firstpost.com/india/novel-coronavirus-can-be-cured-with-gaumutra-gobar-claims-assam-bjp-mla-suman-haripriya-8111021.html|archive-date=4 March 2020}}</ref> എം‌പി സുമൻ ഹരിപ്രിയയും ചാണകവും മൂത്രവും പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ഇന്ത്യൻ വൈറോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റിയിലെ ഡോ. ശൈലേന്ദ്ര സക്‌സേന, പശു മൂത്രത്തിന് വൈറൽ വിരുദ്ധ പ്രഭാവം ഉണ്ടെന്നതിന് തെളിവുകളില്ലെന്നും ചാണകം കഴിക്കുന്നത് ഒരു പുതിയ സൂനോസിസ് സൃഷ്ടിച്ചേക്കാമെന്നും പറഞ്ഞു. &nbsp; * ഒട്ടക മൂത്രം കുടിക്കുന്നത് പശ്ചിമേഷ്യയിൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇത് മതപരമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന അവകാശവാദങ്ങൾ [[അബൂ ഹനീഫ|അബാനാഫ]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള മുസ്‌ലിം പണ്ഡിതന്മാർ നിരാകരിച്ചു. <ref name="alden">{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=rAj-DAAAQBAJ&pg=PA98|title=The Word of Islam|last=Williams|first=John Alden|publisher=University of Texas Press|year=1994|isbn=978-0-292-79076-6|page=98|access-date=25 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170408182755/https://books.google.com/books?id=rAj-DAAAQBAJ&pg=PA98|archive-date=8 April 2017}}</ref> കോവിഡ്-19 നെക്കാൾ കൂടുതൽ അപകടകാരിയായ തരം കൊറോണ വൈറസ് ആയ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് റെസ്പിറേറ്ററി സിൻഡ്രോം (മെർസ്), <ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/csr/don/09-june-2015-mers-korea/en/|title=Middle East respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV) – Republic of Korea|website=WHO|publisher=WHO}}</ref> ഒഴിവാക്കാൻ ഒട്ടക മൂത്രം കുടിക്കരുതെന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന പ്രസ്താവിച്ചിരുന്നു. * ടെലിവിഞ്ചലിസ്റ്റ് കെന്നത്ത് കോപ്ലാൻ്റ് അനുയായികളോട് അവരുടെ ടെലിവിഷനുകളെ വിദൂര പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് മാർഗമായി സ്പർശിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു, കൂടാതെ കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് തവണയെങ്കിലും കോവിഡ്-19 നെ "ദൈവത്തിൻ്റെ കാറ്റ്" വിളിച്ച് “നശിപ്പിക്കാൻ” ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു, പൊതുജനാരോഗ്യ ഉപദേശങ്ങൾ അവഗണിച്ച് പള്ളികളിലേക്ക് വരാൻ അദ്ദേഹം അനുയായികളോട് നേരത്തെ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. രോഗം പിടിപെട്ടാൽ കൈകൾ വയ്ക്കുന്നതിലൂടെ അവരെ സുഖപ്പെടുത്താമെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. * "ഹാപ്പി സയൻസ്" എന്ന രഹസ്യമായി പണമടയ്‌ക്കേണ്ട മതഗ്രൂപ്പ്, കോവിഡ്-19 തടയാൻ “ആത്മീയ വാക്‌സിനുകൾ“ വിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. റുഹോ ഒകാവ എന്ന നേതാവ് തുടക്കത്തിൽ സാമൂഹ്യ-വിദൂര നടപടികളെ ധിക്കരിച്ച ശേഷം, പിന്നീട് തങ്ങളുടെ ന്യൂയോർക്ക് ക്ഷേത്രം അടച്ചു, ആത്മീയ വാക്സിനുകൾ വിദൂരമായി നൽകാനാരംഭിച്ചു. * മലദ്വാരത്തിൽ വയലറ്റ് എണ്ണ മുക്കിയ പഞ്ഞി പ്രയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ കോവിഡ്-19 തടയാൻ കഴിയുമെന്ന നിർദ്ദേശം നൽകിയതിനാൽ അബ്ബാസ് തബ്രീഷ്യൻ എന്നയാൾ ഇറാനിൽ വ്യാപകമായ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമാവുകയുണ്ടായി. ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മൂന്നാഴ്ച മുമ്പ് കോവിഡ് -19 സ്വയം സുഖപ്പെടുത്തിയതായി അയതോല്ല ഹാഷെം ബതായ് ഗോൽപയേഗാനി അറിയിച്ചുവെങ്കിലും രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം മരിച്ചു. * രോഗശാന്തിക്കായി ആളുകൾ ആരാധനാലയങ്ങൾ സന്ദർശിക്കണമെന്നും തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ സർക്കാർ അടയ്ക്കുന്നതിനെ എതിർക്കണമെന്നും ചില മതവിശ്വാസികൾ വാദിച്ചു. * [[രമേശ് ബിധുരി]] എന്ന [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] പാർലമെൻ്റംഗം [[നമസ്കാരം|നമസ്തേ]] എന്ന അഭിവാദ്യം കോവിഡ്-19 പകരുന്നത് തടയും എന്നും ആദാബ്, അസലാമു അലൈക്കും എന്നിവ പോലെയുള്ള അറബി അഭിവാദ്യങ്ങൾ വായിലേയ്ക്ക് വായു കയറുന്നതിനാൽ രോഗബാധ തടയുന്നില്ല എന്നും വിദഗ്ദ്ധർ പറഞ്ഞതായി അവകാശപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/video/955329/coronavirus-saying-aadab-sends-infected-air-into-the-mouth-claims-bjp-leader-ramesh-bidhuri|title=Coronavirus: Saying aadab sends infected air into the mouth, claims BJP leader Ramesh Bidhuri|access-date=March 15, 2020|website=Scroll.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20200317065950/https://scroll.in/video/955329/coronavirus-saying-aadab-sends-infected-air-into-the-mouth-claims-bjp-leader-ramesh-bidhuri|archive-date=March 17, 2020}}</ref> <ref name="deccanherald811390">{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/national/national-politics/experts-have-said-namaskar-not-adaab-or-assalamu-alaikum-will-help-prevent-coronavirus-says-bjp-mp-ramesh-bidhuri-811390.html|title=Experts have said namaskar, not adaab or assalamu alaikum, will help prevent coronavirus, says BJP MP Ramesh Bidhuri|access-date=March 15, 2020|date=March 7, 2020|website=Deccan Herald|archive-url=https://web.archive.org/web/20200317192721/https://www.deccanherald.com/national/national-politics/experts-have-said-namaskar-not-adaab-or-assalamu-alaikum-will-help-prevent-coronavirus-says-bjp-mp-ramesh-bidhuri-811390.html|archive-date=March 17, 2020}}</ref> * കൊറോണ വൈറസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മതപരവും ശാസ്ത്രീയവുമായ തെറ്റിദ്ധാരണകൾ പാകിസ്ഥാനിൽ വ്യാപകമാണ്. ഇപ്‌സോസ് നടത്തിയ ഒരു സർവേ ഗവേഷണ പ്രകാരം, പാകിസ്ഥാനിലെ 82% ആളുകൾ ഒരു ദിവസം അഞ്ച് തവണ നമസ്കാരം നടത്തുന്നത് കോവിഡ്-19 ബാധിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുമെന്ന് വിശ്വസിച്ചു. 67 ശതമാനം പേരും സമൂഹപ്രാർത്ഥന അണുബാധയുടെ ഉറവിടമാകില്ലെന്ന് വിശ്വസിച്ചു 48 ശതമാനം ആളുകളും വിശ്വസിക്കുന്നത് കൈ കുലുക്കുന്നത് ആരെയും ബാധിക്കില്ലെന്നും അത് [[സുന്നത്ത്|സുന്നത്താണെന്നും]] ആയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.samaa.tv/news/2020/04/myths-pakistanis-believe-wuzu-protects-you-from-covid/|title=Myths: Pakistanis believe wuzu protects you from COVID {{!}} SAMAA|access-date=April 10, 2020|publisher=Samaa TV}}</ref> === ഭക്ഷണങ്ങളും പാനീയങ്ങളും === [[പ്രമാണം:Foolproofaprilseries01.png|ലഘുചിത്രം| കോവിഡ്-19 സംബന്ധിച്ച് തെളിവില്ലാത്ത അവകാശവാദങ്ങൾക്കെതിരേ ബോധവൽക്കരണത്തിനുള്ള ഒരു പോസ്റ്റർ ]] ==== പഴങ്ങൾ ==== * കോവിഡ്-19, [[അർബുദം|കാൻസർ എന്നിവ]] തടയാൻ ചെറുചൂടുള്ള നാരങ്ങവെള്ളം കുടിക്കുന്നത് നല്ലതാണ് എന്നാണ് ഒരു അവകാശവാദം. വിറ്റാമിൻ സി കൊറോണയ്ക്ക് ഫലപ്രദമായ പ്രതിരോധമാർഗ്ഗമാണ് എന്ന് തെളിവുകൾ ഇല്ല. വിറ്റാമിൻ സി ഏറ്റവും കൂടുതൽ അടങ്ങുന്ന ഫലം നാരങ്ങയുമല്ല. <ref name="LemonWater">{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/false-claims-drinking-water-lemon-can-prevent-covid-19-circulate-online|title=False claims that drinking water with lemon can prevent COVID-19 circulate online|date=March 10, 2020|website=AFP Fact Check|access-date=2020-05-07|archive-date=2020-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200321124408/https://factcheck.afp.com/false-claims-drinking-water-lemon-can-prevent-covid-19-circulate-online|url-status=dead}}</ref><ref name="WHO_F&F"/> * രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി ശക്തിപ്പെടുത്താനും കോവിഡ്-19 തടയാനും ചികിത്സിക്കാനും വാഴപ്പഴത്തിന് കഴിയുമെന്ന് വ്യാജ അവകാശവാദമുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-ph/health/health-news/bananas-no-cure-for-covid-19-%E2%80%93-doctor/ar-BB11fVz2?li=BBr8YXP|title=Bananas no cure for Covid-19 – doctor|access-date=2020-04-09|website=msn.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200317140923/http://www.msn.com/en-ph/health/health-news/bananas-no-cure-for-covid-19-%E2%80%93-doctor/ar-BB11fVz2?li=BBr8YXP|archive-date=2020-03-17}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/afs:Content:8631011043|title=Bananas do not help prevent the coronavirus|access-date=2020-04-09|date=2020-03-18|website=AP NEWS|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408205316/https://apnews.com/afs:Content:8631011043|archive-date=2020-04-08}}</ref> * മാങ്ങ ദുരിയൻ എന്നീ പഴങ്ങൾ കോവിഡ്-19 രോഗശാന്തി നൽകുന്നില്ല. * ഉള്ളി കോവിഡ്-19 നെതിരായ പ്രതിരോധത്തിന് ഫലപ്രദമാണ് എന്ന് ഫേസ്‌ബുക്ക് പ്രചാരണമുണ്ടായിരുന്നു. ==== ഔഷധസസ്യങ്ങളും സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളും ==== * വെളുത്തുള്ളി കോവിഡ്-19 തടയുമെന്ന് ഫേസ്‌ബുക്ക് പ്രചാരണമുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിന് തെളിവുകളൊന്നുമില്ല. <ref name="WHO_myths"/> * ഒരു ദിവസം ഉപവസിച്ചതിന് ശേഷം വലിയ അളവിൽ വേവിച്ച ഇഞ്ചി കഴിക്കുന്നത് കൊറോണ വൈറസ് തടയുകയോ സുഖപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യും എന്ന് അഭ്യൂഹമുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിന് തെളിവുകളില്ല. <ref name="20200213afp">{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/doctors-refute-misleading-online-claim-consuming-boiled-ginger-can-cure-novel-coronavirus-infections|title=Doctors refute misleading online claim that consuming boiled ginger can cure novel coronavirus infections|date=February 13, 2020|website=AFP Fact Check|access-date=2020-05-07|archive-date=2020-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200215095523/https://factcheck.afp.com/doctors-refute-misleading-online-claim-consuming-boiled-ginger-can-cure-novel-coronavirus-infections|url-status=dead}}</ref> * പാവയ്ക്ക ജ്യൂസ് കോവിഡ്-19 ചികിത്സയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ് എന്ന് സോഷ്യൽ മീഡിയ അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു. * [[മഞ്ഞൾ]] കോവിഡ്-19 തടയാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് അവകാശവാദങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു ഇതിന് തെളിവുകളില്ല. <ref name="WHO_F&F">{{Cite web|url=https://www.who.int/southeastasia/outbreaks-and-emergencies/novel-coronavirus-2019/fact-or-fiction|title=Fact or fictions about Novel Corona Virus|access-date=19 April 2020|last=Singh|first=Jasvinder|website=who.int|publisher=WHO/SEARO|language=en}}</ref> * വേപ്പിലകൾ കോവിഡ്-19-ന് പരിഹാരമാണ് എന്ന് ഇന്ത്യയിൽ അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.bernama.com/en/general/news.php?id=1825466|title=No scientific evidence neem can cure COVID-19 infection - Experts|access-date=8 April 2020|date=26 March 2020|website=[[Bernama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200408122745/https://www.bernama.com/en/general/news.php?id=1825466|archive-date=8 April 2020}}</ref> * [[കൊറോണ വൈറസ് രോഗം 2019|കോവിഡ് 19]] അണുബാധ സുഖപ്പെടുത്താമെന്നും [[കൊറോണ വൈറസ് രോഗം 2019|ജനങ്ങളെ]] ചികിത്സിക്കാമെന്നും പറഞ്ഞ സ്വയം പ്രഖ്യാപിത പ്രകൃതിചികിത്സകനായ മോഹനൻ വൈദ്യർ കേരളത്തിൽ അറസ്റ്റിലാവുകയുണ്ടായി. ==== പാനീയങ്ങളും ശീതീകരിച്ച ഭക്ഷണങ്ങളും ==== * മദ്യപാനം കോവിഡ്-19 ചികിത്സയ്ക്കോ രോഗപ്രതിരോധത്തിനോ ഫലപ്രദമല്ല.<ref name="WHO_myths"/> ചില അവകാശവാദങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായി മദ്യപാനം രോഗപ്രതിരോധശേഷി കുറയുന്നതിന് കാരണമായേക്കാം. <ref name="Alcohol’s Effect on Host Defense">{{Cite journal|last2=Saha |first2=Banishree |title=Alcohol's Effect on Host Defense |journal=Alcohol Research : Current Reviews |date=2015 |volume=37 |issue=2 |pages=159–170 |pmid=26695755 |pmc=4590613 |issn=2168-3492|last=Szabo|first=Gyongyi}}</ref> * ഓരോ 15 മിനിറ്റിലും വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് രോഗബാധ തടയും എന്ന് അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു [[നിർജ്ജലീകരണം]] ഒഴിവാക്കുന്നത് ആരോഗ്യകരമാണെങ്കിലും വലിയ അളവിൽ വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് കോവിഡ്-19 നെ തടയുകയോ സുഖപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യില്ല. <ref name="WHO_F&F"/> * സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ കോവിഡ്-19 നെതിരെ ചായ ഫലപ്രദമാണെന്ന് തെളിവില്ലാത്ത അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/no-evidence-drinking-tea-can-cure-or-relieve-symptoms-covid-19-doctors-say|title=No evidence drinking tea can cure or relieve symptoms of COVID-19, doctors say|access-date=2020-04-09|date=2020-03-30|website=AFP Fact Check|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200401221938/https://factcheck.afp.com/no-evidence-drinking-tea-can-cure-or-relieve-symptoms-covid-19-doctors-say|archive-date=2020-04-01}}</ref> * പെരുംജീരകം ഒരു ചികിത്സയാണ് എന്ന് ബ്രസീലിൽ തെറ്റായി അവകാശവാദമുണ്ടായി. <ref name="20200304uol"/> * അവോക്കാഡോ, പുതിന ചായ, ചൂടുള്ള വിസ്കി, തേൻ, അവശ്യ എണ്ണകൾ, വിറ്റാമിൻ സി, ഡി എന്നിവ രോഗശമനം നൽകുമെന്ന് ബ്രസീലിൽ വ്യാജ സന്ദേശങ്ങൾ പ്രചരിക്കുകയുണ്ടായി. <ref name="otempo2307041"/> * 'ഉപ്പുവെള്ളം തൊണ്ടയിൽ കൊള്ളുക, ചായ പോലുള്ള ചൂടുള്ള ദ്രാവകങ്ങൾ കുടിക്കുക, ഐസ്ക്രീം ഒഴിവാക്കുക എന്നിവയ്ക്ക് കോവിഡ് -19 പകരുന്നത് തടയാൻ കഴിയും' എന്ന് ഫേസ്ബുക്ക് പ്രചാരണമുണ്ടായിരുന്നു. * ശുചിത്വത്തോടെ തയ്യാറാക്കുന്നിടത്തോളം ഐസ്ക്രീമും ശീതീകരിച്ച ഭക്ഷണങ്ങളും കഴിക്കുന്നത് കോവിഡ്-19 രോഗബാധയുണ്ടാക്കുകയോ രോഗം ഭേദപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യില്ല. <ref>{{Cite web|url=https://www.unicef.org/press-releases/statement-charlotte-petri-gornitzka-unicef-deputy-executive-director-partnerships|title=Statement by Charlotte Petri Gornitzka, UNICEF Deputy Executive Director for Partnerships, on coronavirus misinformation|last=Gornitzka|first=Charlotte Petri|date=March 6, 2020|publisher=UNICEF|archive-url=https://web.archive.org/web/20200406071542/https://www.unicef.org/press-releases/statement-charlotte-petri-gornitzka-unicef-deputy-executive-director-partnerships|archive-date=April 6, 2020}}</ref> ==== മാംസം ==== * സസ്യഭുക്കുകൾ കൊറോണ വൈറസിനെതിരേ പ്രതിരോധശേഷിയുള്ളവരാണ് എന്ന അവകാശവാദം ട്വിറ്ററിൽ "#NoMeat_NoCoronaVirus" എന്ന ഹാഷ്ടാഗ് ട്രെൻഡ് ചെയ്യാൻ കാരണമായി. <ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/health/meat-eating-2019-novel-coronavirus-wuhan-bats-proteins-cattle-climate-cow-vigilantism|title='No Meat, No Coronavirus' Makes No Sense|access-date=March 3, 2020|website=The Wire|archive-url=https://web.archive.org/web/20200303034133/https://thewire.in/health/meat-eating-2019-novel-coronavirus-wuhan-bats-proteins-cattle-climate-cow-vigilantism|archive-date=March 3, 2020}}</ref> മാംസഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും രോഗബാധയുമായി ബന്ധമില്ല. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/coronavirus-cases-cure-symptoms-precautions-aiims-6314643/|title=Vegetarian food, Indian immunity won't prevent Covid-19, says Anand Krishnan|date=15 March 2020|website=The Indian Express}}</ref> ഈ അഭ്യൂഹം ആഭ്യന്തര വ്യവസായത്തെ സാരമായി ബാധിച്ചുവെന്ന് മത്സ്യബന്ധന, ക്ഷീര, മൃഗസംരക്ഷണ മന്ത്രി ഗിരാജ് സിംഗ് പറഞ്ഞു. * ശുചിത്വത്തോടെ തയ്യാറാക്കി നന്നായി വേവിച്ച ചിക്കൻ കഴിക്കുന്നത് കോവിഡ്-19 ന് കാരണമാകില്ല. <ref name="WHO_F&F"/> === വ്യായാമങ്ങൾ === * സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ കോവിഡ്-19 അണുബാധയ്ക്കുള്ള ചികിത്സയായി ആറ് തവണ ആഴത്തിലുള്ള ശ്വാസമെടുത്ത് വായ മൂടി ചുമയ്ക്കുന്നത് ഫലപ്രദമാണ് എന്ന പ്രചാരണമുണ്ടായിരുന്നു. === കോവിഡ്-19 നെതിരെ നിലവിലുള്ള മരുന്നുകളുടെ തെളിവില്ലാതെയുള്ള ഉപയോഗം === [[പ്രമാണം:Zithromax_(Azithromycin)_tablets.jpg|ലഘുചിത്രം| [[അസിത്രോമൈസിൻ]] ഒരു ആൻറിബയോട്ടിക് മരുന്നാണ്; ഇത് വൈറസുകളെ [[അസിത്രോമൈസിൻ|കൊല്ലുന്നില്ല]], ബാക്ടീരിയകളെയാണ് നശിപ്പിക്കുന്നത് . <ref name="WHO_myths">{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/myth-busters|title=Myth busters|website=who.int|publisher=World Health Organization|language=en}}</ref> ]] * കോവിഡ് -19 ചികിത്സിക്കുന്നതിനായി യുഎസ് ഫുഡ് ആൻഡ് ഡ്രഗ്സ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ ക്ലോറോക്വിൻ എന്ന മലേറിയ മരുന്ന് അംഗീകരിച്ചതായി 2020 മാർച്ചിൽ യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്]] പ്രസ്താവിച്ചു. കോവിഡ്-19 നുള്ള ചികിത്സകളോ മരുന്നുകളോ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് എഫ്.ഡി.എ. പിന്നീട് വ്യക്തമാക്കി, എന്നാൽ കോവിഡ്-19 ചികിത്സയിൽ ക്ലോറോക്വിൻ ഫലപ്രദമാകുമോയെന്നറിയാൻ പഠനങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. ഈ അവകാശവാദത്തെത്തുടർന്ന് ആഫ്രിക്കയിലെയും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെയും പല രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും ക്ലോറോക്വിൻ വാങ്ങിക്കൂട്ടുന്നത് ഈ മരുന്നുകൾ പതിവായി കഴിക്കുന്ന [[സിസ്റ്റമിക് ലൂപ്പസ് എരിത്തമറ്റോസിസ്|ല്യൂപ്പസ്]], റൂമറ്റോയ്ഡ് ആർത്രൈറ്റിസ് രോഗികൾക്ക് ലഭ്യതക്കുറവിന് കാരണമായി. അക്വേറിയം ഉപയോഗത്തിനായി ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള അനുബന്ധ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് ഗുരുതരമായ രോഗത്തിനും മരണത്തിനും കാരണമാകും. <ref name="FDA"/> * ഇറാഖിലെ ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ കമ്പനികളായ പിയോനീർ കമ്പനി, സമാറ എന്നിവ കൊറോണ വൈറസിന് ചികിത്സ കണ്ടെത്തിയതായി കിംവദന്തികൾ ഇറാഖിൽ പ്രചരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.pioneerpharma.org/wp-content/uploads/2016/04/zitroneer-500-1.jpg|title=Zitroneer|publisher=PiONEER Co.|access-date=2020-05-07|archive-date=2020-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803200321/http://www.pioneerpharma.org/wp-content/uploads/2016/04/zitroneer-500-1.jpg|url-status=dead}}</ref> <ref name="azithromycin">{{Cite journal|last=Kagkelaris|first=KA|last2=Makri|first2=OE|last3=Georgakopoulos|first3=CD|last4=Panayiotakopoulos|first4=GD|title=An eye for azithromycin: review of the literature.|journal=Therapeutic Advances in Ophthalmology|date=2018|volume=10|pages=2515841418783622|doi=10.1177/2515841418783622|pmid=30083656|pmc=6066808}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public/myth-busters|title=Myth busters|website=who.int|language=en}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=McMullan|first=BJ|last2=Mostaghim|first2=M|title=Prescribing azithromycin|journal=Australian Prescriber|date=June 2015|volume=38|issue=3|pages=87–9|doi=10.18773/austprescr.2015.030|pmid=26648627|pmc=4653965}}</ref> * 30 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇന്ത്യൻ പാഠപുസ്തകത്തിൽ ആസ്പിരിൻ, ആൻ്റി ഹിസ്റ്റാമിനുകൾ, നാസൽ സ്പ്രേ എന്നിവ കോവിഡ്-19 ചികിത്സയായി പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നും അവകാശവാദമുണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/hoax-circulates-online-old-indian-textbook-lists-treatments-covid-19|title=Hoax circulates online that an old Indian textbook lists treatments for COVID-19|date=April 9, 2020|website=AFP Fact Check|access-date=2020-05-07|archive-date=2021-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308142603/https://factcheck.afp.com/hoax-circulates-online-old-indian-textbook-lists-treatments-covid-19|url-status=dead}}</ref> * കോവിഡ്-19 ടെസ്റ്റ് കിറ്റിൻ്റെ ഫോട്ടോകൾ വാക്സിൻ ആണെന്ന് തെറ്റായ അവകാശവാദങ്ങളുമായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. * ഫിലിപ്പൈൻസിൽ ഒരു ചികിത്സയായി ആൻ്റി വൈറൽ കുത്തിവയ്പ്പ് വികസിപ്പിച്ചതായും അവകാശവാദങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://factcheck.afp.com/philippine-authorities-warn-anti-viral-injection-has-not-yet-been-approved-treating-covid-19|title=Philippine authorities warn anti-viral injection has not yet been approved for treating COVID-19|date=April 15, 2020|website=AFP Fact Check|access-date=2020-05-07|archive-date=2020-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230031940/https://factcheck.afp.com/philippine-authorities-warn-anti-viral-injection-has-not-yet-been-approved-treating-covid-19|url-status=dead}}</ref> * മൂക്കിൽ ദിവസവും ഗ്ലൂക്കോസ് ഒഴിക്കുന്നത് കൊറോണ വരുന്നത് തടയും എന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഇ.എൻ.ടി ഡോക്ടറുടെ അവകാശവാദം (മാതൃഭൂമി,13.10.2020, പേജ് 10) യാതൊരു അടിസ്ഥാനവുമില്ലാത്തതാണെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>https://luca.co.in/glucose-and-corona-virus-hoax/</ref> <ref>https://www.eastcoastdaily.com/2020/10/13/dr-deepu-sadasivans-facebook-about-fake-news-on-covid-latest-news.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * പതഞ്ജലി നിർമ്മിക്കുന്ന കൊറോണിൽ എന്ന പ്രൊഡക്ട് കൊറോണയ്ക്കെതിയെയുള്ള ഔഷധമെന്ന പേരിൽ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിന് കേന്ദ്രമന്ത്രി ഹരീഷ് വർദ്ധൻ കൂട്ടുനിന്നതിനെ ഐ എം എ വിമർശിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/ima-slams-harsh-vardhan-for-coronil-backing/articleshow/81163292.cms</ref> * കേരള സർക്കാർ സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ആർസനിക് ആൽബം എന്ന ഹോമിയോ ഗുളിക നൽകാൻ തീരുമാനിച്ചത് വിവാദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് കോവിഡിന് ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ ഗുണപ്രദമാണെന്ന് യാതൊരു തെളിവും ഇല്ല.<ref>https://www.timesnownews.com/india/jharkhand/article/no-evidence-arsenicum-album-prevents-covid-19-vijayan-govt-should-not-give-it-to-school-students-ima-kerala/826502</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കപടശാസ്ത്രം]] [[വർഗ്ഗം:കോവിഡ്-19]] [[വർഗ്ഗം:അസത്യത്തിന്റെ വിനിമയം]] [[വർഗ്ഗം:ബദൽചികിത്സ]] {{ഫലകം:2019–20 coronavirus pandemic}} q64j5q3bf9qtjbktp834823ogwvboxk 2 516710 4614702 4613815 2026-04-22T18:25:47Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4614702 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql=SELECT ?item ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel WHERE { SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en". } BIND(xsd:integer(STRAFTER(STR(?item), "Q")) AS ?qid) ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P21 wd:Q6581072. { ?item wdt:P19 wd:Q1186. } UNION { ?item wdt:P19 ?pob. ?pob wdt:P131* wd:Q1186. } UNION { ?item wdt:P103 wd:Q36236. } UNION { ?item wdt:P1412 wd:Q36236. } OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?birth. } OPTIONAL { ?item wdt:P19 ?pob. } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?death. } OPTIONAL { ?item wdt:P20 ?pod. } OPTIONAL { ?sitelink schema:about ?item. ?sitelink schema:inLanguage "ml". } FILTER(!BOUND(?sitelink)) } GROUP BY ?item ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel ORDER BY DESC(?statements) |columns=number:#,item:WDQ,label:Name,description,p19:Place OB, p569:Date OB, p20:Place OD, p570:Date OD |section=131 |sort=label |links=text |thumb=128 |autolist=fallback }} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! # ! WDQ ! Name ! description ! Place OB ! Date OB ! Place OD ! Date OD |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q101428115|Q101428115]] | Ada Rundall Greenaway | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] hymnwriter (1861–1937) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1861-10-12 | Woking | 1937-05-15 |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q136858412|Q136858412]] | Adeeba Fathima | Person (*1989) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | 1989 | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q104966859|Q104966859]] | Aishath Maain Rasheed | Person (*1992) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1992-11-02 | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q133442699|Q133442699]] | Aleena Anna Thomas | Person (*1993) ♀ | [[കോട്ടയം]] | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q133392330|Q133392330]] | Alva Rani James | [[ബയോ ഇൻഫർമാറ്റിക്സ്|ബയോ-ഇൻഫർമാറ്റിക്സ്‌]] ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q136865980|Q136865980]] | Amala Elizabeth | Physicist (*1990) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | 1990 | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q131685948|Q131685948]] | Ananthika Sanilkumar | [[അഭിനേതാവ്]] (*2006) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | 2006-02-02 | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q124737157|Q124737157]] | Ananya SP | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q56610837|Q56610837]] | Angel Shijoy | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | [[എറണാകുളം ജില്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q138190710|Q138190710]] | Anishma Anilkumar | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1999) ♀ | [[കാട്ടാക്കട]] | 1999-06-27 | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q136862520|Q136862520]] | Anjana Ashok | Person (*1994) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q133393005|Q133393005]] | Anjana Vaman | Life scientist (*1985) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1985 | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q96418233|Q96418233]] | Anna Maria Jungck [-Reinhardt] | [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] സാഹിത്യകാരൻ (1868–1943) ♀ | [[തലശ്ശേരി]] | 1868-11-07 | [[ബേൺ]] | 1943-07-19 |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q113774168|Q113774168]] | Annakutty Valiamangalam K.-Findeis | Germanist, ദ്വിഭാഷി ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q137369452|Q137369452]] | Anooja Bashir | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] entrepreneur ♀ | [[കൊച്ചി]] | | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q124737160|Q124737160]] | Archana C A | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q107342316|Q107342316]] | Ashalatha Radhakrishnan | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q138791672|Q138791672]] | Ashita | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ (1956–2019) ♀ | | 1956 | | 2019 |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q133389284|Q133389284]] | Ashwene Rajagopal | Person (*1991) ♀ | [[പാലക്കാട് ജില്ല]] | 1991 | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q90234093|Q90234093]] | Aswathy Joseph | [[രസതന്ത്രശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], university teacher, [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1987) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q136866262|Q136866262]] | Aswathy Vijayan Nair | Person (*1987) ♀ | [[കേരളം]] | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q135935634|Q135935634]] | Athira Sarasa | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat, [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]], സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ♀ | [[കൊല്ലം]] | | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q136670517|Q136670517]] | Aysha Haseen | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] editorial cartoonist, [[കലാകാരൻ]] ♀; member of Cartooning for Peace; notable work art exhibition, SoloToons | [[മയ്യഴി]] | | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q124394067|Q124394067]] | Ceenu George | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ|കമ്പ്യൂട്ടർ ഗവേഷകൻ]] (*1987) ♀ | [[കോട്ടയം ജില്ല]] | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q5058013|Q5058013]] | Celia Paul | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] ചിത്രകാരൻ, [[കലാകാരൻ]] (fl. 1984–1986) (*1959) ♀; child of Geoffrey Paul | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1959-11-11 | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q136859354|Q136859354]] | Deepthy Mootheril Thomas | Person (*1993) ♀ | [[കേരളം]] | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q116820273|Q116820273]] | Dr. Firdouse Iqbal Changampalli | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ആയുർവേദാചാര്യന്മാ, oncologist, മേധാവി ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q121200432|Q121200432]] | Dr. PK Jayasree | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q5354444|Q5354444]] | Eleanour Sinclair Rohde | യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം ഓഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ആൻഡ് ഐർലൻഡ്-[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] horticulturist (1881–1950) ♀ | [[ആലപ്പുഴ]] | 1881-08-09 | | 1950 |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q124737167|Q124737167]] | Eminta Paul | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q108653220|Q108653220]] | Fathima Azra Fazal | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] library scientist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q125132986|Q125132986]] | Fousiya Musthafa | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] television presenter ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q117344813|Q117344813]] | Hana Fathim | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഗായകൻ ♀ | [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] | | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q124737172|Q124737172]] | Hasna KH | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q86913641|Q86913641]] | India Antony | [[അഭിനേതാവ്]] (*1980) ♀ | [[കേരളം]] | 1980 | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q120667470|Q120667470]] | Ishaani Krishna | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] YouTuber, [[അഭിനേതാവ്]] ♀; child of [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)|കൃഷ്ണ കുമാർ]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q136862072|Q136862072]] | Ishamol Shaji | [[രസതന്ത്രശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1994) ♀ | [[കേരളം]] | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q137446938|Q137446938]] | Jeeja Viola Isabelle Kempf | ജീവശാസ്ത്രജ്ഞ(ൻ) (*1978) ♀ | [[കണ്ണൂർ]] | 1978 | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q32540073|Q32540073]] | Jessie Hill | [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയ]]-[[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസീലൻഡ്]] singer-songwriter, ഗായകൻ, ഗായകൻ, പാട്ടെഴുത്തുകാരൻ, producer (fl. 2008–) ♀ | [[വെല്ലിംഗ്ടൺ]] | | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q124325985|Q124325985]] | Jisha Elizabeth | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q124737186|Q124737186]] | Jomol Jose | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q133395073|Q133395073]] | Joy Michal Johnson | Person (*1971) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1971-05-25 | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q137105809|Q137105809]] | Jubna Irakkathil Jabbar | Person ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q130812089|Q130812089]] | Jyothilakshmi Vadassery | Agronomist (*1979) ♀ | [[കേരളം]] | 1979 | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q125629802|Q125629802]] | K. J. Shine | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക, [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപിക]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q138790856|Q138790856]] | Kavya Anil | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*2001) ♀ | [[ഇന്ത്യ]] | 2001 | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q138679825|Q138679825]] | Lavanya Vikram | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] influencer, entrepreneur, content creator ♀; [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]] | | | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q112506254|Q112506254]] | Lorraine Pe Symaco | University teacher (*1978) ♀ | | 1978 | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q5698080|Q5698080]] | M ഹീര രാജഗോപാൽ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1971-12-29 | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q113553160|Q113553160]] | Maria Celina Kannanaikal | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] nun (1931–1957) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]] | 1931-02-13 | [[കണ്ണൂർ]] | 1957-07-26 |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q114565030|Q114565030]] | Marina Kurup | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] immigrant (1620–1694) ♀; spouse of Ralph Batrich | [[കണ്ണൂർ]] | 1620-07-23 | Waverton | 1694-08-03 |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q130747456|Q130747456]] | Mathangi Ajithkumar | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഗായകൻ (*2002) ♀ | [[പാലക്കാട് ജില്ല]] | 2002 | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q112831450|Q112831450]] | Maya Jayapal | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ചരിത്രകാരൻ]] (*1941) ♀ | [[പാലക്കാട്]] | 1941 | | |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q100994887|Q100994887]] | Maya the drag queen | ഡ്രാഗ് ക്യൂൻ (*1988) ♀ ♂ | [[കേരളം]] | 1988-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q19754292|Q19754292]] | Meera Menon | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]], [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]] (*1953) ♀; Nora Ephron Prize | [[പാലക്കാട്]] | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q125542117|Q125542117]] | Monika Busam | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], model, voice actor (fl. 2022–) ♀ | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q112184750|Q112184750]] | Nalini Warriar | [[കാനഡ|കാനഡ]]-[[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, short story writer, molecular biologist (*1954) ♀; prix McAuslan | [[കേരളം]] | 1954 | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q126150822|Q126150822]] | Namita Krishnamurthy | സാഹിത്യകാരൻ, model, [[അഭിനേതാവ്]], storyteller ♀ | [[തൊടുപുഴ]] | | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q115090734|Q115090734]] | Neena Madhu | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q136854285|Q136854285]] | Nisha James | [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]] (*1985) ♀ | [[കേരളം]] | 1985 | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q133249033|Q133249033]] | P. Vimala | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പ്രൊഫസ്സർ]], ദ്വിഭാഷി (*1987) ♀ | കുളശേഖരം | 1987-05-09 | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q98541007|Q98541007]] | P.K. Thressia | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]] (1924–1981) ♀ | [[കേരളം]] | 1924-03-12 | | 1981-11-18 |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q27210418|Q27210418]] | Padmini Priyadarshini | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (1944–2016) ♀ | [[മാവേലിക്കര]] | 1944 | | 2016-01-17 |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q115796240|Q115796240]] | Pavithra Lakshmi | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q133578780|Q133578780]] | Prabitha Ivy Paranikulangara | Person (*1980) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1980-02-19 | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q134290949|Q134290949]] | Prasanalakshmi Balaji | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], university teacher ♀ | മയിലാടുതുറൈ<br/>മയിലാടുതുറൈ ലോക്സഭാമണ്ഡലം | | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q137092805|Q137092805]] | Preshobha Kodackattumannil Peethambaran | Person ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q133392004|Q133392004]] | Raji Kurumathoor Parameshwaran | പ്രകൃതിജ്ഞ(ൻ) ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q134312546|Q134312546]] | Rakhimol Isaac | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] university teacher (*1980) ♀ | | 1980-08-30 | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q57710094|Q57710094]] | Rehana Fathima | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1986) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1986-05-30 | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q125644763|Q125644763]] | Remya Suresh | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1982) ♀ | [[കോട്ടയം]] | 1982-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q124737199|Q124737199]] | Reshmi Jaydas | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q111701090|Q111701090]] | Ritsuko Notani | [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാൻ]] character designer, animator, key animator, sakuga kantoku, storyboard artist (*1965) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1965-07-13 | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q102392222|Q102392222]] | Rohini Mohan | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀; Chameli Devi Jain Award for Outstanding Women Mediaperson | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q7416299|Q7416299]] | Sandhya Shantaram | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊച്ചി]] | 1931-09-22 | [[മുംബൈ]] | 2025-10-04 |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q133435009|Q133435009]] | Sangeetha Sasidharan | Person (*1996) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1996 | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q97819061|Q97819061]] | Santha Bhaskar | Dancer, choreographer, artistic director (1939–2022) ♀; Cultural Medallion, Bintang Bakti Masyarakat, Singapore Women's Hall of Fame, Pingat Jasa Gemilang, Cultural Medallion for Dance | [[കേരളം]] | 1939 | Tan Tock Seng Hospital | 2022-02-26 |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q121200434|Q121200434]] | Sheeba George | Civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q114092261|Q114092261]] | Shree Gopika | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], സിനിമാനടൻ, model (*1997) ♀ | [[പാലക്കാട്]] | 1997-07-04 | | |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q136689772|Q136689772]] | Shreya Rukmini | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1999) ♀ | [[പയ്യന്നൂർ]] | 1999-10-31 | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q133431401|Q133431401]] | Siddapoor Sneha Bhat | Biochemist (*1992) ♀ | [[കേരളം]] | 1992 | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q124737216|Q124737216]] | Sindhu Nepolean | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q124339728|Q124339728]] | Soon Li Wei | [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യ]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q106078335|Q106078335]] | Sreeja Das | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | [[കൊച്ചി]] | | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q139501382|Q139501382]] | Sruthi Chandran | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person, Debian project leader ♀ | [[കണ്ണൂർ]] | | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q133381311|Q133381311]] | Sruthi Sreekumar | ജീവശാസ്ത്രജ്ഞ(ൻ) (*1989) ♀ | [[ആലപ്പുഴ]] | 1989 | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q100307666|Q100307666]] | Subur Parthasarathy | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] educator (1911–1966) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | 1911 | | 1966-10-11 |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q136862487|Q136862487]] | Sweety Ann Samuel | Person (*1994) ♀ | [[കേരളം]] | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q107412397|Q107412397]] | T. V. Kumuthini | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], ഗായകൻ (1916–2000) ♀ | [[ആറ്റിങ്ങൽ]] | 1916-10-13 | Royapettah | 2000 |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q131481208|Q131481208]] | Thelma John David | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat (*1982) ♀ | | 1982-08-21 | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q133382771|Q133382771]] | Tinu Vellappallil | Assistant physician (*1984) ♀ | [[കോട്ടയം]] | 1984 | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q130830098|Q130830098]] | Veena Mathew | Person ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q102146232|Q102146232]] | Viji K. Sundar | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] university teacher (1943–2021) ♀ | [[കേരളം]] | 1943-03-18 | | 2021-11-17 |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q136860972|Q136860972]] | Viji Nair | [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (*1976) ♀ | [[കേരളം]] | 1976 | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q133415681|Q133415681]] | Vrinda Sreekumar | Person ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q16149015|Q16149015]] | അംബിക പിള്ള | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] make-up artist (*1953) ♀ | [[കൊല്ലം]] | 1953-11-11 | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q4701778|Q4701778]] | അക്ഷ പാർദസാനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1991-11-08 | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q23772491|Q23772491]] | അജിത ജയരാജൻ | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1965-10-02 | | |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q64781724|Q64781724]] | അജിത വിജയൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക (*1973) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1973 | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q108727622|Q108727622]] | അഞ്ജന കെ ആർ | ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവ് | [[ചെന്നൈ]] | 1994-12-31 | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q17495789|Q17495789]] | അഞ്ജലി നായിഡു | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1981–) ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q62571046|Q62571046]] | അദിതി മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 1992-12-15 | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q80698598|Q80698598]] | അനു ശിവരാമൻ | ജഡ്ജ് (*1966) ♀ | [[എറണാകുളം]] | 1966-05-25 | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q18589263|Q18589263]] | അനുഷ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1978-03-04 | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q20830882|Q20830882]] | അന്ന സുജാത മത്തായി | ഇന്ത്യൻ കവയിത്രി (മരണം 2023) | [[കേരളം]] | 1934-05-24 | | 2023 |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q4779148|Q4779148]] | അപർണ പിള്ള | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q4779152|Q4779152]] | അപർണ ബാജ്‌പായ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാൺപൂർ]] | 1990-09-04 | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q4667981|Q4667981]] | അബിത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q4667441|Q4667441]] | അഭിനയശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1988-08 | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q63246970|Q63246970]] | അഭിരാമി അജയ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person (fl. 2012–) (*1997) ♀ | [[കേരളം]] | 1997 | | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q58436309|Q58436309]] | അഭിരാമി സുരേഷ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി, മോഡൽ | [[കൊച്ചി]] | 1995-10-09 | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q4802166|Q4802166]] | അരുണ മുച്ചർല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | 1965-09-13 | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q27916114|Q27916114]] | അരുണ സുന്ദരരാജൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q50404814|Q50404814]] | അലീന റെജി | ഇന്ത്യൻ സൈക്കിൾ | [[ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]] | 1999-05-05 | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q17189408|Q17189408]] | അലോക ലിഫ്രിങ്ക് | [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയം]] സാഹിത്യകാരൻ (*1979) ♀ | [[കേരളം]] | 1979-07-19 | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q47541848|Q47541848]] | അശ്വതി ശ്രീകാന്ത് | ഇന്ത്യൻ റേഡിയോ അവതാരകയും ടെലിവിഷൻ അവതാരകയും എഴുത്തുകാരിയും | [[തൊടുപുഴ]] | 1986-02-24 | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q22956893|Q22956893]] | അശ്വനി കിരൺ | വോളിബോൾ കളിക്കാരി | [[കേരളം]] | 1985-05-15 | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q16019284|Q16019284]] | അശ്വിനി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | നെല്ലൂർ | 1969-07-14 | | 2012-09-23 |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q16734859|Q16734859]] | അസ്മ റഹീം | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q16202566|Q16202566]] | അസ്മിത സൂദ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഷിംല]] | 1989-12-20 | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q4785556|Q4785556]] | അർച്ചന ഗുപ്ത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആഗ്ര]] | 1979-05-28 | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q64211096|Q64211096]] | അർച്ചന രവി | ഇന്ത്യൻ മോഡൽ | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | 1996-06-17 | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q7917889|Q7917889]] | അർച്ചന ശാസ്ത്രി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | 1989-10-08 | | |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q69597853|Q69597853]] | ആനി ജോൺ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ജഡ്ജ് (*1957) ♀ | | 1957-11-16 | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q115156677|Q115156677]] | ആരതി പൊടി | അഭിനേതാവ് | [[എറണാകുളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q16054428|Q16054428]] | ആരതി സാറ സുനിൽ | ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ | [[കൊച്ചി]] | 1994-10-01 | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q124399195|Q124399195]] | ആര്യ സലിം | മലയാള സിനിമാനടി | | 1989-09-26 | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q61989025|Q61989025]] | ആശ സിൻഹ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] പോലീസ് ഓഫീസർ (*1956) ♀ | [[കോട്ടയം]] | 1956-03-24 | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q100979693|Q100979693]] | ആശാ മേനോൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ജഡ്ജ് (*1960) ♀ | [[പട്ടാമ്പി]] | 1960-09-17 | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q47483386|Q47483386]] | ആശാലത രാധാകൃഷ്ണൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (*1970) ♀ | [[കേരളം]] | 1970-05-13 | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q16149106|Q16149106]] | ആഷഗി ലാമിയ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ഛായാഗ്രാഹകൻ]], television presenter (*1989) ♀ | [[തലശ്ശേരി]] | 1989-03-06 | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q63699200|Q63699200]] | ആൻ ആമി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person (fl. 2016–) ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q17385869|Q17385869]] | ഇ.കെ. ഷീബ | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരി | [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] | 1975-08-20 | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q64994930|Q64994930]] | ഇന്ദിര നായർ | ഇന്ത്യൻ ചിത്രകാരി | [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂർ]]<br/>[[കേരളം]] | 1938 | Val-David | 2018-04-06 |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q50494983|Q50494983]] | ഇവാന | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 2000-02-25 | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q5331053|Q5331053]] | ഈശ്വരി റാവു | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | Peddapuram mandal | 1973-06-13 | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q18355947|Q18355947]] | ഉദയ താര നായർ | ഇന്ത്യൻ പത്രപ്രവർത്തക | [[കേരളം]] | 1947-08-15 | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q7881014|Q7881014]] | ഉമാ ഗജപതി രാജു | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[പാലക്കാട്]] | 1953-11-17 | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q7532422|Q7532422]] | ഊഹ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01-01 | | |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q121199667|Q121199667]] | എ ഗീത | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q22276799|Q22276799]] | എലീന കാതറിൻ അമോൺ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] model, beauty pageant contestant (*1990) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1990-12-25 | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q24450449|Q24450449]] | എൻ. ജെ. നന്ദിനി | ഗായിക | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1991-08-05 | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q11056959|Q11056959]] | എൽ വിജയലക്ഷ്മി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം]] | 1943 | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q19665153|Q19665153]] | ഏദൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 1991-05-01 | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q23900761|Q23900761]] | ഐമ സെബാസ്റ്റ്യൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കോട്ടയം]] | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q15707271|Q15707271]] | ഐശ്വര്യ ദേവൻ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബെംഗളൂരു]] | 1993-12-21 | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q6360972|Q6360972]] | കഞ്ചൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1980-04-17 | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q17411228|Q17411228]] | കമല കമലേഷ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊച്ചി]] | 1952-10-07 | | 2025-01-11 |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q4956663|Q4956663]] | കമ്‌ന ജെത്മലാനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1985-12-10 | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q6354975|Q6354975]] | കല്യാണി നായർ | ഇന്ത്യൻ ഗായിക | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q6374806|Q6374806]] | കസ്തൂരി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1974-05-01 | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q20986415|Q20986415]] | കിഴക്കേപ്പാട്ട് രുക്മിണി മേനോൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] diplomat (1922–2009) ♀ | [[കേരളം]] | 1922-09-06 | [[ബെംഗളൂരു]] | 2009-12-23 |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q96839191|Q96839191]] | കീർത്തി ഗോപിനാഥ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടി | [[കോട്ടയം]] | 1977-05-02 | | |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q6448628|Q6448628]] | കുട്ടി പദ്മിനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1956-06-05 | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q16019122|Q16019122]] | കുമാരി തങ്കം | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[ചെന്നൈ]] | 2011-03-08 |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q6437449|Q6437449]] | കൃഷ്ണ കുമാരി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Naihati | 1933-03-06 | [[ബെംഗളൂരു]] | 2018-01-24 |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q18210664|Q18210664]] | കെ ആർ വത്സല | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1962) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1962-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q16231757|Q16231757]] | കോമൽ ജാ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[റാഞ്ചി]] | 1987-03-15 | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q13158764|Q13158764]] | കൽപന | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | South Canara District | 1943-07-08 | Gotur, Belgaum | 1979-05-12 |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q31119374|Q31119374]] | ഖൈറുനീസ എ | ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരി, പ്രഭാഷക, അക്കാദമിക്, കോളമിസ്റ്റ് | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q42579050|Q42579050]] | ഗംഗ സീതാംശു | ഇന്ത്യൻ പിന്നണി ഗായിക | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q5517537|Q5517537]] | ഗജാല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1985-05-19 | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q96211652|Q96211652]] | ഗായത്രി (മലയാളം നടി) | ഇന്ത്യൻ നടി | [[കോട്ടയം]] | | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q28648723|Q28648723]] | ഗായത്രി രെമ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2015–) ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q5528715|Q5528715]] | ഗായത്രി വിനോദ് | നർത്തകി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q5590129|Q5590129]] | ഗൗരി മുഞ്ജൽ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | 1985-06-06 | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q5088608|Q5088608]] | ചായ സിംഗ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1976-05-16 | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q18589140|Q18589140]] | ചിത്ര ഷെനോയ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Hassan | 1978-07-24 | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q17581411|Q17581411]] | ജമീല മാലിക് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊല്ലം]] | 1945 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2020-01-28 |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q6167455|Q6167455]] | ജയചിത്ര | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1956 | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q6167973|Q6167973]] | ജയശ്രീ ടി. | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1953 | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q15702291|Q15702291]] | ജാനകി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | Peddapuram mandal | 1949-08-28 | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q1524716|Q1524716]] | ജിം | [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനി]] ഗായകൻ (*1981) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1981-04-03 | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q55433737|Q55433737]] | ജൂഡിറ്റ് ക്ലീറ്റസ് | വനിതാ ക്രിക്കറ്റ് താരം | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1987-11-01 | | |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q17581424|Q17581424]] | ജ്യോതി ലക്ഷ്മി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാഞ്ചീപുരം]] | 1948-11-02 | [[ചെന്നൈ]] | 2016-08-08 |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q17305770|Q17305770]] | ജ്യോത്സ്ന ചന്ദോള | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 1992-04-15 | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q2392573|Q2392573]] | ടാനിയ ലൂയിസ് | ഓസ്ട്രേലിയയിൽ നിന്നുള്ള ബാഡ്മിന്റൺ താരം | [[എറണാകുളം]] | 1983-08-28 | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q81328171|Q81328171]] | ടി.എസ്. രുക്മിണി | Academic (†2024) ♀ | [[കേരളം]] | | | 2024-11-24 |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q137392381|Q137392381]] | ടിൻസി മാത്യു | ഇന്ത്യയിലെ NCLEX RN അധ്യാപികയും മെഡ്ലൈൻ അക്കാദമിയുടെ സഹസ്ഥാപകയും | [[തിരുവല്ല]] | 1987-05-18 | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q65966081|Q65966081]] | ട്രീസ ജോളി | ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ | [[ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ]] | 2003-05-27 | | |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q5219252|Q5219252]] | ഡാനിയേല സാക്കേൾ | [[ഓസ്ട്രിയ|ഓസ്ട്രിയ]] [[അഭിനേതാവ്]], model, സിനിമാനടൻ (fl. 2012–) (*1985) ♀ | [[വിയന്ന]] | 1985-03-26 | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q87458899|Q87458899]] | ഡിംപിൾ റോസ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി | | | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q41449825|Q41449825]] | ഡിനി ഡനിയൽ | Person (*1984) ♀ | | 1984-11 | | |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q29566518|Q29566518]] | ഡെൽന ഡേവിസ് | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1993-07-29 | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q7683901|Q7683901]] | തനു റോയ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊൽക്കത്ത]] | 1990-12-26 | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q16198930|Q16198930]] | താഷു കൗശിക് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാൺപൂർ]] | | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q16202791|Q16202791]] | ത്രിശ്ശൂർ എൽസി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1951-07-19 | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q16200314|Q16200314]] | ദിപ ഷാ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q5284707|Q5284707]] | ദിവ്യ എസ് മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ ഗായിക | [[കേരളം]] | 1992-03-14 | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q19357170|Q19357170]] | ദീപ ഗോപാലൻ വാധ്വ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q3912060|Q3912060]] | ദീപതി നമ്പ്യാർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[പൂണെ]] | 1986-07-11 | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q62764175|Q62764175]] | ദീപ്തി വിധു പ്രതാപ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2002–) (*1984) ♀ | [[കൊല്ലം]] | 1984-04-04 | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q5267043|Q5267043]] | ദേവിക | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1943-04-25 | [[ചെന്നൈ]] | 2002-05-02<br/>2002-04-25 |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q47493005|Q47493005]] | ധന്യ വർമ്മ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] television presenter ♀ | [[തിരുവല്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q41690346|Q41690346]] | നന്ദിനി നായർ | നടി | [[തിരുവല്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q16201800|Q16201800]] | നന്ദിനി റായ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]] | 1988-09-18 | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q59914423|Q59914423]] | നഫീസ | Person ♀ | കാവതികളം | | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q59385784|Q59385784]] | നയൻതാര ചക്രവർത്തി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2002 | | |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q3652147|Q3652147]] | നവനീത് കൗർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1986-01-03 | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q6982712|Q6982712]] | നവ്യ നടരാജൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1987-08-25 | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q16734255|Q16734255]] | നികേഷ പട്ടേൽ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബിർമിങ്ഹാം]] | 1990-07-20 | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q17386464|Q17386464]] | നിത്യ രവീന്ദ്രർ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q100728314|Q100728314]] | നിത്യ രാമൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] urban activist, council member (*1981) ♀; member of Democratic Socialists of America | [[കേരളം]] | 1981-07-28 | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q13653610|Q13653610]] | നിരോഷ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊളംബോ]] | 1971-01-23 | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q6986875|Q6986875]] | നീന ഗുപ്ത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | 1959-06-04 | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q19972652|Q19972652]] | നേഹ രത്നാകരൻ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കണ്ണൂർ]] | 1997-03-24 | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q17141245|Q17141245]] | പല്ലതാട്കാ പ്രമോദ കുമാരി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] materials scientist ♀ | Pallathadka | | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q9019836|Q9019836]] | പാർവതി മെൽട്ടൺ | അമേരിക്കൻ ചലചിത്ര നടൻ | [[കാലിഫോർണിയ]] | 1983-01-07 | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q104870164|Q104870164]] | പുണ്യാ എലിസബത്ത് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1994) ♀ | [[കോട്ടയം]] | 1994-07-18 | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q16165887|Q16165887]] | പൂജ രാമചന്ദ്രൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1984-03-22 | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q18637648|Q18637648]] | പൂജിത മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 1988-06-29 | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q7228697|Q7228697]] | പൂനം കൗർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | 1983-10-09 | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q16201721|Q16201721]] | പ്രിയ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1970-03-21 | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q88405013|Q88405013]] | പ്രിയ എബ്രഹാം | ഗവേഷക | [[കോട്ടയം]] | | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q17131115|Q17131115]] | പ്രിയദർശിനി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], [[പിന്നണി ഗായകർ]], ഗവേഷകൻ, ഗായകൻ (fl. 2003–) ♀ | [[ചെന്നൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q92152403|Q92152403]] | പ്രിൻസി സേവ്യർ | [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലി]]-[[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] nurse (1965–2020) ♀ | [[അങ്കമാലി]] | 1965 | [[കൊളോൺ]] | 2020-04-20 |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q7239769|Q7239769]] | പ്രീതി കമല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1986-02-21 | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q2108347|Q2108347]] | പ്രീതി നായർ | ബ്രിട്ടീഷ് എഴുത്തുകാരി | [[കേരളം]] | 1971 | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q7240187|Q7240187]] | പ്രേമ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1977-01-06 | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q7240194|Q7240194]] | പ്രേമ കുര്യൻ | ഇന്ത്യൻ-അമേരിക്കൻ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞ (ജനനം 1963) | [[തിരുവല്ല]] | 1963-05-10 | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q27978753|Q27978753]] | പ്രേമി വിശ്വനാഥ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | 1992-12-02 | | |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q5452170|Q5452170]] | ഫിറോസ ബീഗം | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q105581809|Q105581809]] | ഫൗസിയ മാമ്പറ്റ | കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യ വനിതാ ഫുട്ബോൾ പരിശീലകയും കളിക്കാരിയും | [[കോഴിക്കോട്]] | 1968 | | 2021 |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q16200332|Q16200332]] | ഫർഹീൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1973 | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q104541756|Q104541756]] | ബി സുജാതാ ദേവി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സഞ്ചാര സാഹിത്യകാരൻ, [[കവി]] (†2018) ♀; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]; child of [[ബോധേശ്വരൻ]] | | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2018-06-23 |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q117354087|Q117354087]] | ബി. സുജാത ദേവി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ (1946–2018) ♀ | | 1946 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2018-06-23 |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q816189|Q816189]] | ബെൽസി | [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലി]] ഗായകൻ (*1984) ♀ | [[കേരളം]] | 1984-12-23 | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q97704199|Q97704199]] | ബ്ലെസ്സി കുര്യൻ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[കോട്ടയം]] | 1991 | | |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q18124379|Q18124379]] | ഭുവനേശ്വരി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Chittoor | 1975-06-04 | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q6750452|Q6750452]] | മഞ്ജുള വിജയകുമാർ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1953-09-09 | [[ചെന്നൈ]] | 2013-07-23 |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q15695391|Q15695391]] | മധുമിഥ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | 1984-08-20 | | |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q16201368|Q16201368]] | മനോചിത്ര | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാഞ്ചീപുരം]] | 1993-03-18 | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q18044750|Q18044750]] | മനോചിത്ര | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1983–) ♀; child of T. S. Balaiah | | | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q6797611|Q6797611]] | മയൂരി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊൽക്കത്ത]] | 1983 | [[ചെന്നൈ]] | 2005-06-16 |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q56485573|Q56485573]] | മയ്മോൾ റോക്കി | ഇന്ത്യൻ വനിതാ ഫുട്ബോൾ താരം | [[കേരളം]] | 1980-05-19 | | |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q16201037|Q16201037]] | മാധുരി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മധുര]] | | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q117735397|Q117735397]] | മാനസി | മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ എഴുത്തുകാരി | | 1948-05-04 | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q16201066|Q16201066]] | മാനസി വീതിനൽ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മനാമ]] | | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q1895206|Q1895206]] | മാർഗ്ഗരീത്ത വളപ്പില | സെന്റ് ജോസഫ് ഓഫ് സെന്റ് മാർക്ക് കോൺഗ്രിഗേഷനിലെ കന്യാസ്ത്രീ | [[കേരളം]] | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q17479437|Q17479437]] | മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | | | | 1995-09-06 |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q6807604|Q6807604]] | മീനാക്ഷി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1985-02-17 | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q15217667|Q15217667]] | മീനാക്ഷി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര നടി | [[കൊൽക്കത്ത]] | 1968-08-06 | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q6807608|Q6807608]] | മീനാക്ഷി ദീക്ഷിത്ത് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | 1988-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q16201282|Q16201282]] | മൃദുല മുരളി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം]] | 1990-06-08 | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q97460937|Q97460937]] | മൃദുല വിജയ് | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q6809083|Q6809083]] | മേഘ്‌ന നായിഡു | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[വിജയവാഡ]] | 1978-09-19<br/>1980-09-19 | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q61810046|Q61810046]] | മേരി ജോസഫ് | കേരള ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി | [[എളംകുളം]] | 1962-06-02 | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q23059263|Q23059263]] | മേരി ഹെസ്സെ | [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപിക]] (1842–1902) ♀; child of [[ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ട്]], Julie Gundert; spouse of Johannes Hesse | [[തലശ്ശേരി]] | 1842-10-18 | Calw | 1902-04-24 |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q16200361|Q16200361]] | മോണൽ ഗജ്ജർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | 1991-05-13 | | |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q58763927|Q58763927]] | മൗസം മക്കാർ | ഇന്ത്യൻ വംശജനായ അമേരിക്കൻ നടനും നിർമ്മാതാവും | [[കേരളം]] | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q7279109|Q7279109]] | രചന മൗര്യ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1987-07-21 | | |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q7285732|Q7285732]] | രജനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1965-07-27 | | |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q123244195|Q123244195]] | രഞ്ജുഷ മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ നടി (1988-2023) | [[കേരളം]] | 1988 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2023-10-30 |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q6122737|Q6122737]] | രതി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1982-09-23 | | |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q7290395|Q7290395]] | രമ്യ ശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[വിശാഖപട്ടണം]] | 1977-08-15 | | |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q18918081|Q18918081]] | രവീണ രവി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], voice actor (*1993) ♀; child of [[ശ്രീജാ രവി]] | [[കേരളം]] | 1993-12-11 | | |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q7283095|Q7283095]] | രാഗിണി ദ്വിവേദി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1990-05-24 | | |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q16344332|Q16344332]] | രാജശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Eluru | 1945-08-31 | | |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q16201757|Q16201757]] | രാദു | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | 1965-02-29 | | |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q48700752|Q48700752]] | രാധിക നായർ | ഇന്ത്യൻ മോഡൽ | [[കേരളം]] | 1991-07-04 | | |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q61742239|Q61742239]] | രാധിക നായർ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person ♀; spouse of [[സുരേഷ് ഗോപി]] | | | | |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q6752177|Q6752177]] | രാസി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | 1980-07-29 | | |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q17413634|Q17413634]] | രുദ്ര | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q7380183|Q7380183]] | രൂപ മഞ്ജരി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1990-08-19 | | |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q18085653|Q18085653]] | രൂപ ശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1974-03-27 | | |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q16201770|Q16201770]] | രൂപാ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | 1967-11-07 | | |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q97162575|Q97162575]] | രേഖാ രതീഷ് | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q21285223|Q21285223]] | രോഹിണി മറിയം ഇഡിക്കുള | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[നീരേറ്റുപുറം]] | 1984 | | |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q7279355|Q7279355]] | റേച്ചൽ പൗലോസ് | അമേരിക്കൻ അഭിഭാഷക | [[കേരളം]] | 1973-03-12 | | |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q6495832|Q6495832]] | ലത കുര്യൻ രാജീവ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് | [[തിരുവനന്തപുരം]]<br/>[[കേരളം]] | 1964-04-17 | | |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q55759726|Q55759726]] | ലത്തീഫ ബീബി കോയ | മലേഷ്യയിലെ വക്കീൽ | [[കേരളം]] | 1973-02-04 | | |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q33076994|Q33076994]] | ലിക്ഷി ജോസഫ് | ഇന്ത്യൻ ഹെപ്റ്റാത്തലിസ്റ്റ് | [[കേരളം]] | 1990-02-17 | | |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q6551383|Q6551383]] | ലിന്റ അർസെനിയോ | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2001–) (*1978) ♀ | Galveston Island | 1978-06-20 | | |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q7914350|Q7914350]] | വന്ദന മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1989-06-10 | | |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q21462226|Q21462226]] | വാലന്റീൻ ദോബ്രീ | യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം ഓഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ആൻഡ് ഐർലൻഡ് ചിത്രകാരൻ, [[കവി]], എഴുത്തുകാരൻ (1894–1974) ♀; child of Sir Augustus Alexander Brooke-Pechell, 7th Bt.; spouse of Bonamy Dobrée | [[കണ്ണൂർ]] | 1894-11-02 | | 1974-05-14 |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q61066262|Q61066262]] | വിജിത്ര | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q66782193|Q66782193]] | വിജില ചിരപ്പാട് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[കവി]] ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q30230016|Q30230016]] | വിദ്യാ വതി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | 1994-08-16 | | |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q7932417|Q7932417]] | വിനീത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തമിഴ്‌നാട്]] | 1978 | | |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q108582095|Q108582095]] | വിന്ദുജ വിക്രമൻ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1993-01-27 | | |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q7932334|Q7932334]] | വിന്ദ്യ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q7920155|Q7920155]] | വെന്നിര ആഡായി നിർമ്മല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കുംഭകോണം]] | 1948-06-27 | | |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q245862|Q245862]] | വൈഭവി മർച്ചന്റ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1975-12-17 | | |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q16885595|Q16885595]] | ശകുന്തള ഷെട്ടി ടി | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | Perla, Kasaragod | 1947-03-01 | | |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q108017856|Q108017856]] | ശരണ്യ ശശി | ഇന്ത്യൻ നടി (1986-2021) | [[പഴയങ്ങാടി]] | 1986 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2021-08-09 |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q64001786|Q64001786]] | ശസിയ ലിമി മാലിക് | ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക | | | | |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q29554957|Q29554957]] | ശാന്ത ടൈറ്റസ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2015–) (*1991) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1991-11-28 | | |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q19561526|Q19561526]] | ശാലു മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | 1963-10-07 | | |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q65681314|Q65681314]] | ശിവാനി മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[തൃശ്ശൂർ]] | 2007 | | |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q18720273|Q18720273]] | ശ്യാമ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1986–) (1948–1993) ♀ | | 1948-12-03 | | 1993 |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q17403239|Q17403239]] | ശ്രീജ ചന്ദ്രൻ | നടി | [[തിരുവല്ല]] | 1986-08-06 | | |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q64667935|Q64667935]] | ശ്രീദേവി ഉണ്ണി | നർത്തകിയും നടിയും | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q21849784|Q21849784]] | ശ്രീദേവിക | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2004–) (*1984) ♀ | [[പാലക്കാട്]] | 1984-05 | | |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q91462024|Q91462024]] | ശ്രീധന്യ സുരേഷ് | Person ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q27673476|Q27673476]] | ശ്രീയ രമേഷ് | നടി | [[കാസർഗോഡ്]] | 1976 | | |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q20740913|Q20740913]] | ശ്രീലക്ഷ്മി ഗോവിന്ദൻ | ഇന്ത്യൻ നർത്തകി | [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] | 1980-06-01 | | |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q7504343|Q7504343]] | ശ്രുതി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | Hassan | 1975-09-18 | | |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q65049805|Q65049805]] | ശ്രുതി ശശിധരൻ | Person (fl. 2017–) (*1993) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q15991592|Q15991592]] | ഷാലിൻ സോയ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കോഴിക്കോട്]] | 1997-02-22 | | |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q58200038|Q58200038]] | ഷീബ സാമുവൽ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1989) ♀ | | 1989 | | |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q7492340|Q7492340]] | ഷീല കൗർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1989-08-02 | | |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q18720248|Q18720248]] | ഷെമ്പക | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1991–) ♀ | [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]] | | | |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q7495009|Q7495009]] | ഷെറിൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1985-05-05 | | |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q61722516|Q61722516]] | ഷൈനി ബെഞ്ചമിൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] documentary filmmaker, [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]] (*1971) ♀ | [[കൊല്ലം]] | 1971 | | |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q7489442|Q7489442]] | ഷർബാനി മുഖർജി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969 | | |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q7417915|Q7417915]] | സംഗീത | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | വാറങ്കൽ | | | |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q24705411|Q24705411]] | സംഗീത അയ്യർ | സംവിധായകയും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q16240198|Q16240198]] | സംസ്കൃതി ഷേണായ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2012–) (*1998) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1998 | | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q126486603|Q126486603]] | സജീവൻ സജന | ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് താരം (ജനനം 1995) | [[മാനന്തവാടി]] | 1995 | | |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q90393613|Q90393613]] | സജ്ന നജാം | ഇന്ത്യൻ നൃത്തസംവിധായകൻ | [[ചിറയിൻകീഴ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] | 1971 | | |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q21004801|Q21004801]] | സന അൽതാഫ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം]] | 1999-06-06 | | |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q16832084|Q16832084]] | സനം ഷെട്ടി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2012–) (*1993) ♀ | [[ബെംഗളൂരു]] | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q16832086|Q16832086]] | സന്യാതാര | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q21932381|Q21932381]] | സബിത ബീഗം | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക ♀ | [[കൊല്ലം]] | | | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q64667905|Q64667905]] | സരസ ബാലുശ്ശേരി | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ബാലുശ്ശേരി]] | | | |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q16202034|Q16202034]] | സലീമാ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | 1973-11-04 | | |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q56486699|Q56486699]] | സവിത നമ്പ്രത്ത് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] designer ♀ | [[പാലക്കാട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q17465683|Q17465683]] | സാന്ദ്ര അമി | തെന്നിന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, വീഡിയോ ജോക്കി | [[ഇടുക്കി ജില്ല]] | 1992-06-05 | | |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q15446255|Q15446255]] | സാറ ചാക്കോ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] [[ചരിത്രകാരൻ]], theologian, women's rights activist, university teacher, missionary (1905–1954) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | 1905-02-13 | [[ലഖ്‌നൗ]] | 1954-06-21 |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q7635609|Q7635609]] | സുജ വരുണി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1985-01-16 | | |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q16054458|Q16054458]] | സുധാ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q49722636|Q49722636]] | സുനന്യ കുരുവിള | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] squash player (*1999) ♀ | [[കൊച്ചി]] | 1999-05-22 | | |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q17495917|Q17495917]] | സുബ്ബലക്ഷ്മി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1936-04-21 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 2023-11-30 |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q7631262|Q7631262]] | സുഭാഷിനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | 1958-10-18 | | |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q7636907|Q7636907]] | സുമ കനകല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 1975-03-22 | | |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q40562431|Q40562431]] | സുരഭി സന്തോഷ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q274139|Q274139]] | സുലേഖ മാത്യു | കാനഡയിലെ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q38190924|Q38190924]] | സുൽഫത്ത് | ചലചിത്ര നടൻറെ ജീവിതപങ്കാളി | | | | |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q67196906|Q67196906]] | സുശീല മിസ്ര | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] ഗായകൻ (1920–1998) ♀ | | 1920 | | 1998 |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q16202578|Q16202578]] | സൂര്യ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q16230639|Q16230639]] | സൂസൻ ജോർജ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q102499991|Q102499991]] | സൂസൻ വോൺ സുറി തോമസ് | [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക (*1961) ♀ | [[കേരളം]] | 1961-05-22 | | |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q7561685|Q7561685]] | സോണിയ അഗർവാൾ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | 1982-03-28 | | |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q7562405|Q7562405]] | സോനു | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | 1990-03-23 | | |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q7547563|Q7547563]] | സ്നേഹ ആനി ഫിലിപ്പ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (1969–2001) ♀ | [[കേരളം]] | 1969-10-07 | [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം]] | 2001-09-11 |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q85493519|Q85493519]] | സ്നേഹ പാലിയേരി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1993) ♀ | [[കണ്ണൂർ]] | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q99734950|Q99734950]] | സ്നേഹ ശ്രീകുമാർ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[എറണാകുളം ജില്ല]] | 1986-05-09 | | |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q18126169|Q18126169]] | സ്മിത നായർ ജെയിൻ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[പൂണെ]] | 1969-11-20 | | |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q7653909|Q7653909]] | സ്വർണമാല്യ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | 1981-04-22 | | |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q3523662|Q3523662]] | സൗകാർ ജാനകി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | രാജമന്ദ്രി | 1931-12-12 | | |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q107673910|Q107673910]] | ഹരിത വി. കുമാർ | ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് ഓഫീസർ | [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] | 1985-11-21 | | |} {{Wikidata list end}} hs921onr62zhu1wb3pg7j14yxm3q4gs 0 525481 4614805 4522700 2026-04-23T11:55:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614805 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Genevieve Nnaji}} {{Infobox person | name = ജെനീവീവ് ന്നാജി | honorific suffix = [[Member of the Order of the Federal Republic|MFR]] | image = Genevieve Nnaji in Weekend Getaway.png | caption = Genevieve Nnaji in ''[[Weekend Getaway]]'' | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1979|5|3}} | birth_place = [[എംബെയ്‌സ്]], ഇമോ, നൈജീരിയ | occupation = നടി, സംവിധായിക | years_active = 1987–ഇതുവരെ | alma_mater = [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ലാഗോസ്]] }} ഒരു [[നൈജീരിയ]]ൻ നടിയും നിർമ്മാതാവും സംവിധായികയുമാണ്<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-50304472|title=From Nollywood to Netflix: Genevieve Nnaji's rise|first=Nduka|last=Orjinmo|date=17 November 2019|via=www.bbc.co.uk}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.leadership.ng/nga/articles/9936/2011/12/08/star_actress_genevieve_nnaji_reveals_success_secrets.html |title=Star Actress Genevieve Nnaji Reveals Success Secrets |date=8 December 2011 |work=[[Leadership (Nigeria)|Leadership]] |accessdate=15 December 2011 |location=Abuja, Nigeria |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120121001010/http://www.leadership.ng/nga/articles/9936/2011/12/08/star_actress_genevieve_nnaji_reveals_success_secrets.html |archivedate=21 January 2012 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.zambianwatchdog.com/archives/26709|title=Nigeria actress Genevieve ready to visit Zambia|date=21 November 2011|work=[[Zambian Watchdog]]|accessdate=15 December 2011}}</ref> '''ജെനീവീവ് ന്നാജി''' (/ ˈnɑːdʒi /; <ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/29/nigeria.genevieve.nnaji/index.html|title=Pedro Pinto from CNN's 'African Voices' pronouncing Nnaji's name at 00:31 into the video|date=29 March 2011|work=[[CNN]]|accessdate=6 September 2011|archive-date=2018-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929125500/http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/03/29/nigeria.genevieve.nnaji/index.html|url-status=dead}}</ref> ജനനം 3 മെയ് 1979). <ref>{{cite news|url=http://www.sundayvision.co.ug/detail.php?mainNewsCategoryId=7&newsCategoryId=453&newsId=432104 |title=Nollywood's finest |date=1 May 2005 |work=[[New Vision]] |publisher=New Vision Printing & Publishing Company Limited |accessdate=15 February 2011 |location=Kampala, Uganda |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111001100208/http://www.sundayvision.co.ug/detail.php?mainNewsCategoryId=7&newsCategoryId=453&newsId=432104 |archivedate=1 October 2011 }}</ref> 2005-ൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള [[Africa Movie Academy Awards|ആഫ്രിക്ക മൂവി അക്കാദമി അവാർഡ്]] അവർ നേടി.<ref name=times>{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/africa/article7086248.ece#cid=OTC-RSS&attr=797093|title=Nollywood success puts Nigeria's film industry in regional spotlight|last=Clayton|first=Jonathan|work=[[The Times|The Times Online]]|publisher=[[News International|Times Newspapers Ltd]]|location=London, UK|accessdate=14 August 2010|date=3 April 2010|archive-date=2020-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200621150127/https://www.thetimes.co.uk/#cid=OTC-RSS&attr=797093|url-status=dead}}</ref><ref name="234next">{{cite web |url=http://234next.com/csp/cms/sites/Next/ArtsandCulture/Elan/5471637-147/story.csp |title=ELAN PERSONALITY: Genevieve Nnaji |last=Ezenna |first=Uchenna |publisher=Timbuktu Media |accessdate=6 August 2010 |location=Lagos, Nigeria |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130607004838/http://234next.com/csp/cms/sites/Next/ArtsandCulture/Elan/5471637-147/story.csp |archivedate=7 June 2013 }}</ref><ref name="info1">{{cite web|url=http://www.newstimeafrica.com/archives/1007|title=Africa's Most Famous Movie Star?|date=21 August 2009|publisher=Newstime Africa|accessdate=19 October 2009|location=Kent, UK|archive-url=https://web.archive.org/web/20100502014911/http://www.newstimeafrica.com/archives/1007|archivedate=2 May 2010|url-status=dead}}</ref>നോളിവുഡിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് നൈജീരിയൻ സർക്കാർ [[Order of the Federal Republic|ഓർഡർ ഓഫ് ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക്കിലെ]] അംഗമായി അവരെ ആദരിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://nollywoodmindspace.com/2011/11/18/6-nollywood-stars-receive-nigerian-national-honours|title=6 Nollywood Stars Receive Nigerian National Honours|publisher=nollywoodmindspace.com|accessdate=24 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141007015117/http://nollywoodmindspace.com/2011/11/18/6-nollywood-stars-receive-nigerian-national-honours/|archivedate=7 October 2014|url-status=dead}}</ref> അവർ ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ് നിർമ്മിച്ച ചലച്ചിത്രമായ [[Lionheart (2018 film)|ലയൺഹാർട്ട്]], [[അക്കാദമി അവാർഡ്|ഓസ്കാർ അവാർഡിനായി]] സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ സിനിമയുടെ മിക്ക സംഭാഷണങ്ങളും ഇംഗ്ലീഷിലായതിനാൽ അയോഗ്യമാക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/genevieve-nnaji-s-lionheart-disqualified-from-oscars.html|title=Genevieve Nnaji's Lionheart disqualified from Oscars|last=122108447901948|date=5 November 2019|website=Graphic Online|language=en-gb|access-date=11 November 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-50300862|title=Nigeria Oscar choice ruled out for English script|date=5 November 2019|via=www.bbc.co.uk}}</ref> ==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും== [[നൈജീരിയ|നൈജീരിയയിലെ]] [[Imo State|ഇമോ സ്റ്റേറ്റിലെ]] [[Mbaise|എംബെയ്‌സിൽ]] ജനിച്ച ന്നാജി [[ലാഗോസ്|ലാഗോസിലാണ്]] വളർന്നത്. മാതാപിതാക്കളുടെ എട്ട് മക്കളിൽ നാലാമത്തേയാളായ അവർ ഒരു മധ്യവർഗ കുടുംബത്തിലാണ് വളർന്നത്. അവരുടെ അച്ഛൻ എഞ്ചിനീയറും അമ്മ നഴ്സറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപികയുമാണ്. ലാഗോസ് സർവകലാശാലയിലേക്ക് മാറുന്നതിനുമുമ്പ് മെത്തഡിസ്റ്റ് ഗേൾസ് കോളേജിൽ (യാബ, ലാഗോസ്) ചേരുകയും അവിടെ ക്രിയേറ്റീവ് ആർട്‌സിൽ ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ നോളിവുഡിൽ അഭിനയ ജോലികൾക്കായി ഓഡിഷൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name=info1/> == കരിയർ == എട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ അന്നത്തെ ജനപ്രിയ ടെലിവിഷൻ [[സോപ്പ് ഓപ്പറ]] റിപ്പിൾസിൽ ബാലനടിയായി ന്നാജി അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചു.<ref name="mimi">{{cite web|url=http://www.mimimagazine.com/january2006/02-01-genevievennaji01.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20071113145755/http://www.mimimagazine.com/january2006/02-01-genevievennaji01.html|url-status=dead|archivedate=13 November 2007|title=MIMI Lifestyle Magazine, February 2006: Interview with Genevieve Nnaji|accessdate=19 October 2009}}</ref> 1998-ൽ, 19 ആം വയസ്സിൽ, നൈജീരിയൻ ചലച്ചിത്രമേഖലയിലേക്ക് മോസ്റ്റ് വാണ്ടഡ് എന്ന സിനിമയിലൂടെ പരിചയപ്പെടുത്തപ്പെട്ടു.<ref>{{cite news|url=http://connecttheworld.blogs.cnn.com/2010/10/27/future-connector-genevieve-nnaji/?iref=allsearch|title=Future Connector: Genevieve Nnaji|date=27 October 2010|work=[[CNN International]]|publisher=[[Turner Broadcasting System]]|accessdate=7 March 2011|location=Atlanta, GA, USA|archive-date=2011-07-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20110708170946/http://connecttheworld.blogs.cnn.com/2010/10/27/future-connector-genevieve-nnaji/?iref=allsearch|url-status=dead}}</ref> അവരുടെ തുടർന്നുള്ള സിനിമകളിൽ ''ലാസ്റ്റ് പാർട്ടി'', ''മാർക്ക് ഓഫ് ദ ബീസ്റ്റ്,'' ''ഇജെലെ'' എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=mimi/> 2010-ൽ അവാർഡ് നേടിയ [[Ijé|''ഇജെ: ദി ജേണി'']] എന്ന സിനിമയിലും അവർ അഭിനയിച്ചു. ഇതിനകം ഇരുന്നൂറിലധികം നോളിവുഡ് സിനിമകളിൽ അവർ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2004-ൽ ഘാനയിൻ റെക്കോർഡ് ലേബലായ ഇകെബി റെക്കോർഡ്സുമായി ഒരു റെക്കോർഡിംഗ് കരാർ ഒപ്പിട്ട ന്നാജി തന്റെ ആദ്യ ആൽബം [[One Logologo Line|വൺ ലോഗോലോ ലൈൻ]] പുറത്തിറക്കി.<ref>{{cite web|url=http://www.stayaround.com/genevieve-artist-660.html|title=Genevieve at Blue Pie Productions|accessdate=19 October 2009|archive-url=https://archive.today/20120524230746/http://www.stayaround.com/genevieve-artist-660.html|archivedate=24 May 2012|url-status=dead}}</ref> [[Rhythm and blues|ആർ & ബി]], [[Hip hop|ഹിപ്-ഹോപ്പ്]], [[Urban contemporary|അർബൻ മ്യൂസിക്]] എന്നിവയുടെ മിശ്രിതമാണിത്.<ref>{{cite web|url=http://www.mtraks.com/artist/genevieve/release/43321-one_logologo_line|title=Genevieve: One Logologo Line|accessdate=19 October 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081203121936/http://www.mtraks.com/artist/genevieve/release/43321-one_logologo_line|archivedate=3 December 2008}}</ref>2004-ൽ, ലക്സിന്റെ മുഖം തിരയുന്നതിനായി മറ്റ് സെലിബ്രിറ്റികളുമായി മത്സരിച്ചതിന് ശേഷം ഏറ്റവും കൂടുതൽ വോട്ടുകൾ നേടിയത് ജെനീവീവ് ന്നാജി ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://onlinenigeria.com/nm/templates/?a=1133|title=Face of Lux -Genevieve earns N20m|last=Daramola|first=Darw|date=2005|website=Online Nigeria|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413141519/https://onlinenigeria.com/nm/templates/?a=1133|archivedate=2021-04-13|accessdate=}}</ref> 2005-ൽ, ഒരു പ്രധാന വേഷത്തിലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള ആഫ്രിക്ക മൂവി അക്കാദമി അവാർഡ് (AMAA) നേടുകയും അവാർഡ് നേടിയ ആദ്യത്തെ അഭിനേത്രിയാകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news |last1=Polycarp |first1=Nwafor |title=Genevieve Nnaji marks 20 years in Nollywood |url=https://www.vanguardngr.com/2019/01/genevieve-nnaji-marks-20-years-in-nollywood/ |accessdate=15 March 2019 |work=Vanguard News Nigeria |agency=Vanguard Media Limited, Nigeria |publisher=Vanguard Media Limited, Nigeria |date=2 January 2019}}</ref> [[File:Genevieve30.jpg|thumb|Genevieve at an event in 2009 ]] 2009-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, നോളിവുഡിലെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രതിഫലം വാങ്ങുന്ന വനിതാ നടിമാരിൽ ഒരാളാണ് ന്നാജി.<ref name="monde">{{cite news|url=http://www.lemonde.fr/afrique/portfolio/2009/12/25/lagos-capitale-de-nollywood_1281595_3212.html|title=Lagos, capitale de Nollywood|last=Mignot|first=Elisa|date=25 December 2009|work=[[Le Monde]]|publisher=Éric Fottorino|page=16|language=French|accessdate=29 August 2010|location=Paris, France|quote=L'actrice la mieux payée du Nigeria, Genevieve Nnaji, est la vedette de Tango with me.}}</ref><ref>{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/200807110891.html|title=Best Paid Nollywood Actresses Revealed|accessdate=19 October 2009|website=[[AllAfrica.com]]}}</ref> നൈജീരിയൻ സിനിമാ വ്യവസായത്തിന് അവർ നൽകിയ സംഭാവനകൾ കണക്കാക്കി 2001-ലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള സിറ്റി പീപ്പിൾസ് അവാർഡ് നേടുന്ന ആദ്യ നടിയായി അവർ മാറി. 2003-ൽ നൈജീരിയയിലെ സെൻസർ ബോർഡ് മികച്ച നടിക്കുള്ള പുരസ്കാരം നല്കിയ ആദ്യ നടി കൂടിയായിരുന്നു അവർ.<ref>{{Cite web |url=http://roadtoyesterday.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-11-01 |archive-date=2018-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181206182350/http://roadtoyesterday.com/ |url-status=dead }}</ref>2009-ൽ [[ഓപ്ര വിൻഫ്രി|ഓപ്ര വിൻഫ്രി]] അവരെ [[ജൂലിയ റോബർട്ട്സ്|ജൂലിയ റോബർട്ട്സ്]] ഓഫ് ആഫ്രിക്ക എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.konnectafrica.net/genevieve-nnaji-is-she-the-julia-roberts-of-africa|title=Genevieve Nnaji: Is She The 'Julia Roberts' of Africa?|website=Konnectafrica.net|date=14 February 2013|accessdate=31 December 2015|archive-date=2016-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223232628/http://www.konnectafrica.net/genevieve-nnaji-is-she-the-julia-roberts-of-africa|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bellanaija.com/2009/09/29/genevieve-nnaji-featured-on-the-oprah-winfrey-show|title=Genevieve Nnaji featured on the Oprah Winfrey Show|website=Bellanaija.com|date=29 September 2009|accessdate=31 December 2015}}</ref> 2015 നവംബറിൽ, ന്നാജി തന്റെ ആദ്യ സിനിമ [[Road to Yesterday (film)|റോഡ് ടു യേസ്റ്റർഡേ]] നിർമ്മിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.bellanaija.com/2015/09/genevieve-nnaji-is-back-get-the-exclusive-scoop-on-her-new-movie-road-to-yesterday-watch-the-trailer/|title=Genevieve Nnaji is Back! Get the EXCLUSIVE Scoop on her New Movie 'Road to Yesterday' & Watch the Teaser Trailer - BellaNaija|website=www.bellanaija.com|accessdate=24 May 2018}}</ref>പിന്നീട് ഈ ചിത്രം [[2016 Africa Magic Viewers Choice Awards|2016 ആഫ്രിക്ക മാജിക് വ്യൂവേഴ്‌സ് ചോയ്‌സ് അവാർഡിൽ]] മികച്ച-മൂവി ഓവറോൾ-വെസ്റ്റ് ആഫ്രിക്ക ആയി തെരഞ്ഞെടുത്തു. 2018 സെപ്റ്റംബർ 7 ന്, അവരുടെ സംവിധായക അരങ്ങേറ്റം [[Lionheart (2018 film)|ലയൺഹാർട്ട്]] എന്ന ചിത്രമായിരുന്നു. ഇത് നൈജീരിയയിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ് ചിത്രമായി മാറി. <ref>{{Cite news|url=https://www.channelstv.com/2018/09/08/netflix-acquires-worldwide-rights-to-genevieve-nnajis-lionheart/|title=Netflix Acquires Worldwide Rights To Genevieve Nnaji's 'Lionheart' • Channels Television|date=8 September 2018|work=Channels Television|accessdate=8 September 2018}}</ref>[[Kate Beckinsale|കേറ്റ് ബെക്കിൻസാലെ]], [[Damson Idris|ഡാംസൺ ഇഡ്രിസ്]], [[Gugu Mbatha-Raw|ഗുഗു എംബാത്ത-റോ]] എന്നിവരോടൊപ്പം ന്നാജി അഭിനയിച്ച [[Farming (film)|ഫാർമിംഗ്]] ചിത്രത്തിനൊപ്പം 2018 [[Toronto International Film Festival|ടൊറന്റോ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ]] ഈ സിനിമയുടെ പ്രഥമപ്രദർശനം ഉണ്ടായിരുന്നു. ജെനീവീവ് ന്നാജി വളരെ ശക്തയായ പെൺകുട്ടിയും വനിതാ പ്രവർത്തകയുമാണ്. അവർ നൈജീരിയൻ പെൺകുട്ടികൾക്കായി വാദിക്കുന്നു പെൺകുട്ടികളുടെ നേരത്തേയുള്ള വിവാഹങ്ങൾക്ക് അവർ എതിരാണ്. സമൂഹത്തിൽ സ്ത്രീകളെ ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെ അവർ ശക്തമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=KfqJe9NmaZs|title=Nollywood star Genevieve Nnaji advocates for girls rights|last=UNICEF Innocenti|date=2014|website=YouTube|url-status=live|archive-url=|archivedate=|accessdate=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.unicef-irc.org/video/?videoId=KfqJe9NmaZs|title=NOLLYWOOD STAR GENEVIEVE NNAJI ADVOCATES FOR GIRLS RIGHTS|last=|first=|date=|website=UNICEF|url-status=live|archive-url=|archivedate=|accessdate=}}</ref> താൻ സാമൂഹ്യനീതിയുടെ ശക്തമായ വക്താവാണെന്ന് ജെനീവീവ് പറയുന്നു. <ref>{{Cite news|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2015/October-27th/i-am-a-strong-advocate-of-social-justice-genevieve-nnaji.php|title=I am a strong advocate of social justice - Genevieve Nnaji|last=|first=|date=2015|work=MyJoyOnline|accessdate=}}</ref> കൂടാതെ, ജെനീവീവ് ന്നാജി ശക്തമായ ഫെമിനിസ്റ്റാണ്. == മോഡലിംഗ് == [[File:Genevieve .jpg|alt=Genevieve as a Model|thumb|Genevieve in a Model's pose]] പ്രോന്റോ (പാനീയം), ഓമോ ഡിറ്റർജന്റ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന നിരവധി പരസ്യങ്ങളിൽ ന്നാജി അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2004-ൽ, വളരെ ലാഭകരമായ സ്പോൺസർഷിപ്പ് ഇടപാടിൽ<ref name=info1/> നൈജീരിയയിലെ "ഫെയ്സ് ഓഫ് [[Lux (soap)|ലക്സ്]]" ആയിരുന്നു. <ref>{{cite web |url=http://www.unileverghana.com/brands/personalcarebrands/lux.aspx |title=Genevieve Nnaji & Lux advertisement |publisher=[[Unilever PLC]] |accessdate=15 July 2010 |location=London, UK |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110625015446/http://www.unileverghana.com/brands/personalcarebrands/lux.aspx |archivedate=25 June 2011 }}</ref>2008-ൽ നാനാജി "സെന്റ് ജെനീവീവ്" എന്ന വസ്ത്രവിപണി ആരംഭിക്കുകയും അതിന്റെ വരുമാനം ചാരിറ്റിക്ക് സംഭാവനയായി നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="234next"/><ref>{{cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2009/09/27/charity-runway-celebrities-rise-up-for-orphans|title=Charity Runway; celebrities rise up for orphans|last=Wehwe|first=Vivien|work=[[Vanguard Media|The Vanguard]]|publisher=[[Vanguard Media]]|accessdate=11 August 2010|location=Lagos, Nigeria}}</ref> 2010 മെയ് മാസത്തിൽ നൈജീരിയയിലെ ഔദ്യോഗിക "ഫെയ്‌സ് ഓഫ് [[Make-up Designory|എം‌യുഡി]]" ആയി നിയമിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="mud">{{cite web|url=http://www.mudblog.net/blog/mud-nigeria-genevieve-nnaji|title=MUD, Bellezza Cosmetics and Spa, and Genevieve Nnaji=One beautiful collaboration!|date=22 July 2010|publisher=[[Make-up Designory]]|accessdate=29 August 2010|location=Burbank, CA, USA|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110507084904/http://www.mudblog.net/blog/mud-nigeria-genevieve-nnaji|archivedate=7 May 2011}}</ref><ref name="allafrica1">{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201005211091.html|title=Genevieve Nnaji is Face of New Make Up Line|date=21 May 2010|work=AllAfrica.com|publisher=[[AllAfrica Global Media]]|accessdate=29 August 2010}}</ref><ref name="sun">{{cite news|url=http://www.sunnewsonline.com/webpages/features/sunstyle/2010/may/29/sunstyle-05-29-2010-003.htm|title=MUD Cosmetics berths in Nigeria|last=Onyebukwa|first=Vivian|date=29 May 2010|work=Daily Sun|accessdate=29 August 2010|publisher=The Sun Publishing Limited|location=Lagos, Nigeria}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://web.archive.org/web/20110507084904/http://www.mudblog.net/blog/mud-nigeria-genevieve-nnaji]</ref><ref name="nation">{{cite news|url=http://thenationonlineng.net/web2/articles/49622/1/Make-Up-Designory-MUD-debuts-in-Nigeria/Page1.html |title=Make-Up Designory (MUD) debuts in Nigeria |last=Falode |first=Kehinde |date=13 June 2010 |work=The Nation |publisher=Vintage Press Limited |accessdate=29 August 2010 |location=Lagos, Nigeria |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100616123332/http://thenationonlineng.net/web2/articles/49622/1/Make-Up-Designory-MUD-debuts-in-Nigeria/Page1.html |archivedate=16 June 2010 }}</ref><ref name="punch">{{cite news|url=http://www.punchontheweb.com/Articl.aspx?theartic=Art201006051215610 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111002095748/http://www.punchontheweb.com/Articl.aspx?theartic=Art201006051215610 |url-status=dead |archivedate=2 October 2011 |title=Genevive becomes face of MUD |last=Onyema |first=Ada |date=5 June 2010 |work=[[The Punch]] |accessdate=29 August 2010 |location=Lagos, Nigeria }}</ref> == അവാർഡുകളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == 2001-ലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള സിറ്റി പീപ്പിൾ അവാർഡും 2005-ലെ [[Africa Movie Academy Awards|ആഫ്രിക്ക മൂവി അക്കാദമി അവാർഡും]] ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകളും നോമിനേഷനുകളും ന്നാജിക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=times/><ref name=info1/> === 92nd അക്കാദമി അവാർഡ്സ് ([[92nd Academy Awards|ഓസ്കാർസ്]])<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/news/oscar-best-international-film-race-2020-all-the-titles-submitted-so-far/5142361.article|title=Oscar best international film race 2020: all the titles submitted so far|last1=Dalton|first1=Ben|last2=Kiely|first2=Emma|website=Screen|language=en|access-date=3 October 2019|last3=Epton2019-10-03T06:59:00+01:00|first3=Nancy}}</ref> === {| class="wikitable" !Year !Nominee / work !Award !Result |- |2020 |ജെനീവീവ് ന്നാജി / ലയൺഹാർട്ട് |മികച്ച അന്താരാഷ്ട്ര ഫീച്ചർ ഫിലിം |Disqualified |} ===ദി 19th [[Black Reel Awards|ബ്ലാക്ക് റീൽ അവാർഡ്സ് ]] (FAAAF)]=== {| class="wikitable" !Year !Nominee / work !Award !Result |- |2019 |'''''[[Lionheart (2018 film)|ലയൺഹാർട്ട്]]'' |'''Outstanding Foreign Film / വേൾഡ് സിനിമ മോഷൻ പിക്ചർ'''<ref>{{Cite web|url=http://blackreelawards.com/past-winners/|title=BRAs Winners|date=21 February 2016|website=Black Reel Awards|language=en-US|access-date=26 October 2019|archive-date=2016-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160226112208/http://blackreelawards.com/past-winners/|url-status=dead}}</ref> |Won |} ===[[Toronto International Film Festival|ടൊറന്റോ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ]]=== {{awards table}} |- |2018 |[[Lionheart (2018 film)|ലയൺഹാർട്ട്]] |ഗ്രോൾഷ് പീപ്പിൾസ് ചോയ്സ് അവാർഡ് |{{nom}} |- |} ===[[Africa Movie Academy Awards|ആഫ്രിക്ക മൂവി അക്കാദമി അവാർഡ്സ്]]=== {{awards table}} |- |[[1st Africa Movie Academy Awards|2005]] | |rowspan=3|[[Africa Movie Academy Award for Best Actress in a Leading Role|Best Actress in Leading Role]] |{{won}} |- |[[4th Africa Movie Academy Awards|2008]] |[[30 Days (2006 film)|30 Days]]/കീപ് മൈ വിൽ |{{nom}} |- |[[7th Africa Movie Academy Awards|2011]] |[[Tango with Me|ടാങ്കോ വിത് മി]] |{{nom}} |- |} ===[[Africa Magic Viewers Choice Awards|ആഫ്രിക്ക മാജിക് വ്യൂവേഴ്‌സ് ചോയ്‌സ് അവാർഡ്സ്]]=== {{awards table}} |- |[[2013 Africa Magic Viewers Choice Awards|2013]] |[[The Mirror Boy|ദി മിറർ ബോയ്]] |rowspan=2|Best Actress Drama/TV Series |{{nom}} |- |rowspan=2|[[2016 Africa Magic Viewers Choice Awards|2016]] |rowspan=2|[[Road to Yesterday (film)|റോഡ് ടു യേസ്റ്റെർഡേ]] |{{nom}} |- |ബെസ്റ്റ് മൂവി വെസ്റ്റ് ആഫ്രിക്ക |{{won}} |- |} ===[[Nigeria Entertainment Awards|നൈജീരിയ എന്റർടൈൻമെന്റ് അവാർഡ്സ്]]=== {{awards table}} |- |[[2009 Nigeria Entertainment Awards|2009]] | |മികച്ച നടി |{{nom}} |- |rowspan=2|[[2010 Nigeria Entertainment Awards|2010]] |[[Silent Scandals|സൈലന്റ് സ്കാൻഡൽസ്]] |Best Actress Film/Short Story |{{nom}} |- |ഗിന്നസ് അൾട്ടിമേറ്റ് സർവൈവർ |Best Actress TV Series |{{won}} |- |[[2011 Nigeria Entertainment Awards|2011]] |[[Tango with Me|ടാങ്കോ വിത് മി]] |Best Actress Film/Short Story |{{nom}} |- |[[2013 Nigeria Entertainment Awards|2013]] |[[Doctor Bello|ഡോക്ടർ ബെല്ലോ]] |Best Actress in Leading Role |{{nom}} |- |[[2014 Nigeria Entertainment Awards|2014]] |[[Half of a Yellow Sun (film)|ഹാഫ് ഓഫ് എ യെല്ലോ സൺ]] |Best Actress in Supporting Role |{{won}} |- |rowspan=2|[[2016 Nigeria Entertainment Awards|2016]] |rowspan=2|[[Road to Yesterday (film)|റോഡ് ടു യേസ്റ്റെർഡേ]] |Lead Actress in Film |{{nom}} |- |Best Picture |{{nom}} |} ===[[Nollywood Movies Awards|ഹോളിവുഡ് മൂവീസ് അവാർഡ്സ്]]=== {{awards table}} |- |rowspan=2|[[2012 Nollywood Movies Awards|2012]] |[[Tango with Me|ടാങ്കോ വിത് മി]] |Best Actress Leading Role |{{nom}} |- |Herself |Viewers Choice- Female |{{won}} |- |} ===[[Ghana Movie Awards|ഘാന മൂവി അവാർഡ്സ്]]=== {{awards table}} |- |[[2010 Ghana Movie Awards|2010]] |[[Silent Scandals|സൈലന്റ് സ്കാൻഡൽസ്]] |Best Actress-Africa Collaboration |{{won}} |- |} ===[[Golden Icons Academy Movie Awards|ഗോൾഡൻ ഐക്കൺസ് അക്കാദമി മൂവി അവാർഡ്സ്]]=== {{awards table}} |- |[[2012 Golden Icons Academy Movie Awards|2012]] |Herself |Best Actress- Viewers Choice |{{nom}} |- |} ===[[Nollywood and African Film Critics Awards|നോളിവുഡ് ആന്റ് ആഫ്രിക്കൻ ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്സ്(NAFCA)]]=== {{awards table}} |- |2013 |[[Weekend Getaway|വീക്കെൻഡ് ഗെറ്റാവേ]] |Best Actress Leading Role |{{won}} |- |} ===[[Zulu African Film Academy Awards|സുലു ആഫ്രിക്കൻ ഫിലിം അക്കാദമി അവാർഡ്സ്]]=== {{awards table}} |- |2011 |[[The Mirror Boy|ദി മിറർ ബോയ്]] |Best Actress |{{won}} |- |} ===[[City People Entertainment Awards|സിറ്റി പീപ്പിൾ എന്റർടൈൻമെന്റ് അവാർഡ്സ്]]=== {{awards table}} |- |2001 |Herself |Best Actress |{{won}} |- |} ===[[Best of Nollywood Awards|ബെസ്റ്റ് ഓഫ് നോളിവുഡ് അവാർഡ്സ്]]=== {{awards table}} |- |[[2010 Best of Nollywood Awards|2010]] |[[Silent Scandals|സൈലന്റ് സ്കാൻഡൽസ്]] |rowspan=2|Best Actress-Leading Role |{{nom}} |- |rowspan=2|[[2011 Best of Nollywood Awards|2011]] |[[The Mirror Boy|ദി മിറർ ബോയ്]] |{{nom}} |- |[[Bursting Out (film)|ബേസ്റ്റിംഗ് ഔട്ട്]] |Best Kiss with [[Majid Michel]] |{{won}} |- |} == ഫിലിമോഗ്രാഫി == {| class="wikitable" style="font-size:90%;" background: #f9f9f0; |- style="text-align:center;" ! style="background:#B0C4DE;" | Year ! style="background:#B0C4DE;" | Film ! style="background:#B0C4DE;" | Role ! style="background:#B0C4DE;" | Notes |- |1987 | ''റിപ്പിൾസ്'' | | |- |1998 | ''മോസ്റ്റ് വാണ്ടെഡ്'' | | |- |1999 | ''കാമൗഫ്ലേജ്'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] |- |rowspan="2"| 2001 | ''ലൗവ് ബോട്ട്'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] |- |''ഡെത് വാറണ്ട്'' |അനിത |വിത് [[Emeka Ike|എമേക ഐക്]] & [[Eucharia-Anunobi Ekwu|യൂക്കറിയ-അനുനോബി എക്വു]] |- | rowspan="7" | 2002 | ''വാലന്റീനോ'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] |- |''ഫയർ ഡാൻസെർ'' |Nene | |- |''ഷാരോൺ സ്റ്റോൺ'' | ഷാരോൺ സ്റ്റോൺ | |- |''Runs!'' |അഡെസുവ |വിത് ജോർജീന ഒനുഹോഹ |- |''പവർ ഓഫ് ലൗവ്'' | ജൂലിയറ്റ് |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]], ഗ്രേസ് അമഹ് |- |''ഫോർമിഡബിൾ ഫോഴ്സ്'' | |വിത് ജോർജീന ഒനുഹോഹ & ഹാങ്ക്സ് അനുക്കു |- |''ബാറ്റിൽ ലൈൻ'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] & [[Pete Edochie|പീറ്റ് എഡോച്ചി]] |- |rowspan="26"| 2003 | ''എബൗവ് ഡെത്ത്: ഇൻ ഗോഡ് വി ട്രസ്റ്റ്'' | |വിത് [[Pete Edochie|പീറ്റ് എഡോച്ചി]], [[Kate Henshaw-Nuttal|കേറ്റ് ഹെൻ‌ഷോ-നട്ടാൽ]], [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]], & [[Zack Orji|സാക്ക് ഓർജി]] |- | ''ബ്ലഡ് സിസ്റ്റർ'' | |വിത് [[Omotola Jalade-Ekeinde|ഓമോട്ടോള ജലഡെ-എകിന്ദെ]] & [[Tony Umez|ടോണി ഉമസ്]] |- | ''ബ്രേക്ക് അപ്'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] |- | ''ബട്ടർഫ്ലൈ'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] |- | ''ബൈ ഹിസ് ഗ്രേസ്'' | |വിത് [[Tony Umez|ടോണി ഉമസ്]] |- | ''ചർച്ച് ബിസിനസ്'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] & [[Segun Arinze|സെഗുൻ അരിൻസെ]] |- | ''ഡെഡ്ലി മിസ്റ്റേക്ക്'' | | |- | ''എമർജെൻസി വെഡ്ഡിംഗ്'' | |[[Tony Umez|ടോണി ഉമസ്]] | ''ഇമോഷണൽ റ്റീയേഴ്സ്'' | ഹെലൻ | |- | ''ഫോർ ബെറ്റെർ ഫോർ വഴ്സ്'' | | |- | ''ഹണി'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] & [[Pete Edochie|പീറ്റ് എഡോച്ചി]] |- | ''ജെലസ് ലൗവേഴ്സ്'' | ചിയോമ | |- | ''കീപിങ് ഫെയിത്: ഈസ് ദാറ്റ് ലൗവ്?'' | |വിത് [[Richard Mofe Damijo|റിച്ചാർഡ് മോഫെ-ഡാമിജോ]] |- | ''ലാസ്റ്റ് വീക്കെൻഡ്'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] |- | ''ലേറ്റ് മാരേജ്'' | | |- | ''ലൗവ്'' | അനിത |വിത് [[Richard Mofe Damijo|റിച്ചാർഡ് മോഫെ-ഡാമിജോ]] & [[Segun Arinze|സെഗുൻ അരിൻസെ]] |- | ''മൈ ഒൺലി ലൗവ്'' | ഏഞ്ചല |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] |- | ''നോട്ട് മാൻ എനോഫ്'' | | |- | ''പാഷൻ & പെയിൻ'' | ||വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] & [[Desmond Elliot|ഡെസ്മണ്ട് എലിയറ്റ്]] |- | ''പാഷൻസ്'' | |വിത് [[Stella Damasus-Aboderin|സ്റ്റെല്ല ഡമാസസ്-അബോഡെറിൻ]] & [[Richard Mofe Damijo|റിച്ചാർഡ് മോഫെ-ഡാമിജോ]] |- | ''പ്ലേയർ: മിസ്റ്റർ ലവർ മാൻ'' | | |- | ''പ്രൈവേറ്റ് സിൻ'' | ഫെയിത് |വിത് [[Stephanie Okereke|സ്റ്റെഫാനി ഒകെറെക്കെ]], [[Richard Mofe Damijo|റിച്ചാർഡ് മോഫെ-ഡാമിജോ]], & [[Patience Ozokwor|പേഷിയൻസ് ഓസോക്വർ]] |- | ''ഷാരോൺ സ്റ്റോൺ ഇൻ അബുജ'' | ഷാരോൺ സ്റ്റോൺ | |- | ''സൂപ്പർ ലവ്'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] & [[Pete Edochie|പീറ്റ് എഡോച്ചി]] |- | ''ദി ചൂസൺ വൺ'' | | |- | ''വുമൺ അഫയർ'' | | |- |rowspan="13"| 2004 | ''ബമ്പർ ടു ബമ്പർ'' | |വിത് [[Georgina Onuoha|ജോർജീന ഒനുഹോഹ]] |- | ''ക്രിറ്റിക്കൽ ഡിസിഷൻ'' | |വിത് [[Richard Mofe Damijo|റിച്ചാർഡ് മോഫെ-ഡാമിജോ]], [[Stephanie Okereke|സ്റ്റെഫാനി ഒകെറെക്കെ]], & [[Mike Ezuruonye|മൈക്ക് എസുറോണി]] |- | ''ഡാഞ്ചറസ് സിസ്റ്റർ'' | |വിത് [[Tony Umez|ടോണി ഉമസ്]] & ഡാകോർ എഗ്ബുസൺ |- | ''ഗുഡ്ബൈ ന്യൂയോർക്ക്'' | |വിത് [[Rita Dominic|റീത്ത ഡൊമിനിക്]] |- | ''ഹി ലിവ്സ് ഇൻ മി'' | | |- | ''ഇൻടു ടേംപ്റ്റേഷൻ'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] |- | ''മൈ ഫസ്റ്റ് ലൗവ്'' | |[[Tony Umez|ടോണി ഉമസ്]] |- | ''നെവെർ ഡൈ ഫോർ ലൗവ്'' | | |- | ''പ്രോമൈസ് മി ഫോർഎവെർ'' | |വിത് [[Stephanie Okereke|സ്റ്റെഫാനി ഒകെറെക്കെ]] |- | ''സ്റ്റാൻഡ് ബൈ മി'' | | |- | ''ട്രഷർ'' | | |- | ''അൺബ്രേക്കേബിൾ'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] |- | ''വി ആർ വൺ'' | |വിത് [[Stella Damasus-Aboderin|സ്റ്റെല്ല ഡമാസസ്-അബോഡെറിൻ]] |- |rowspan="3"| 2005 | ''ഡാർക്കെസ്റ്റ് നൈറ്റ്'' | |വിത് [[Richard Mofe Damijo|റിച്ചാർഡ് മോഫെ-ഡാമിജോ]] & [[Segun Arinze|സെഗുൻ അരിൻസെ]] |- | ''ഗേംസ് വുമൺ പ്ലേ'' | |വിത് [[Stella Damasus-Aboderin|സ്റ്റെല്ല ഡമാസസ്-അബോഡെറിൻ]], [[Desmond Elliot|ഡെസ്മണ്ട് എലിയറ്റ്]], & [[Zack Orji|സാക്ക് ഓർജി]] |- | ''റിപ് ഓഫ്'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]] |- |rowspan="2"| 2006 | ''ഗേൾസ് കോട്ട്'' | |വിത് [[Rita Dominic|റീത്ത ഡൊമിനിക്]] & [[Ini Edo|ഇനി എഡോ]] |- | ''[[30 Days (2006 film)|30 ഡേയ്സ്]]'' | ചിനോറ ഓനു |വിത് [[Segun Arinze|സെഗുൻ അരിൻസെ]] – this film received 10 nominations at the [[African Movie Academy Awards]] in 2008,<br />including ''Best Picture'', ''Best Art Direction'', ''Best Screenplay'', ''Best Edit'', ''Best Costumes'', and ''Best Sound''<ref>{{cite web|url=http://www.screenafrica.com/news/industry/363428.htm|title=List of Nominees for AMAA 2008|publisher=ScreenAfrica.com|accessdate=20 October 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100208181413/http://www.screenafrica.com/news/industry/363428.htm|archivedate=8 February 2010|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="3" | 2007 | ''[[Letters to a Stranger|ലെറ്റേഴ്സ് ടു എ സ്ട്രയിഞ്ചർ]]'' | ജെമിമ ലവൽ |വിത് യെമി ബ്ലാക്വ്, [[Joke Silva|ജോക്ക് സിൽവ]], [[Segun Arinze|സെഗുൻ അരിൻസെ]] |- |''കീപ് മൈ വിൽ'' | | |- | ''വാറിയേഴ്സ് ഹാർട്ട്'' | | |- | |''അൺഫിനിഷെഡ് ബിസിനെസ്'' |ന്കെം | |- | |''വിൻഡ്സ് ഓഫ് ഗ്ലോറി'' |ജൂലിയാന | |- |rowspan="5"| 2008 | ''ബ്യൂട്ടിഫുൾ സോൾ'' | ഒലീവിയ |this film received 3 [[African Movie Academy Award]] nominations for ''Best Screenplay'',<br />''Best Soundtrack'', and ''Heart of Africa''<ref>{{cite web |url=http://ama-awards.com/amaa-nominees-and-winners-2009 |title=AMAA Nominees and Winners 2009 |publisher=[[African Movie Academy Award]] |accessdate=7 March 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110405090903/http://www.ama-awards.com/amaa-nominees-and-winners-2009 |archivedate=5 April 2011 }}</ref> |- | ''ബ്രോക്കൺ റ്റീയേഴ്സ്'' | |വിത് [[Van Vicker|വാൻ വിക്കർ]], [[Kate Henshaw-Nuttal|കേറ്റ് ഹെൻ‌ഷോ-നട്ടാൽ]], ഗ്രേസ് അമഹ് |- | ''ക്രിറ്റിക്കൽ കണ്ടീഷൻ'' |ഐഫൈ | |- | ''റിവർ ഓഫ് റ്റീയേഴ്സ്'' | യോവോൺ |വിത് [[Kate Henshaw-Nuttal|കേറ്റ് ഹെൻ‌ഷോ-നട്ടാൽ]], [[Van Vicker|വാൻ വിക്കർ]], ഗ്രേസ് അമഹ് |- | ''മൈ ഐഡോൾ'' | | |- | |''ലൗവ് മൈ വേ'' |കെയ്‌ല | |- | rowspan="2" | 2009 | ''[[Silent Scandals|സൈലന്റ് സ്കാൻഡൽസ്]]'' | ജെസ്സി |വിത് [[Majid Michel|മാജിദ് മൈക്കൽ]] & [[Uche Jombo|ഉഛെ ജൊംബൊ]]<ref>{{cite web|url=http://thenationonlineng.net/web2/articles/26154/1/Silent-Scandals-hits-movie-shelves-soon/Page1.html|title=''Silent Scandals'' hits movie shelves soon|publisher=Vintage Press Limited|accessdate=21 January 2010|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726122623/http://thenationonlineng.net/web2/articles/26154/1/Silent-Scandals-hits-movie-shelves-soon/Page1.html|archivedate=26 July 2011}}</ref> |- | ''ഫെലിസിമ'' | ഫെലിസിമ |വിത് [[Alex Lopez (actress)|അലക്സ് ലോപ്പസ്]]<ref>{{cite web|url=http://www.nigeriafilms.com/news/6140/1/felicima-the-cripple-who-loves-genevieve.html |title=Felicima: The cripple who loves Genevieve |accessdate=17 November 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150610233107/http://www.nigeriafilms.com/news/6140/1/felicima-the-cripple-who-loves-genevieve.html |archivedate=10 June 2015 }}</ref> |- |rowspan="4"|2010 | ''[[Ijé|Ijé: The Journey|Ijé|Ijé: ദി ജേർണി]]'' |ചിയോമ ഒപാറ |വിത് [[Omotola Jalade Ekeinde|ഓമോട്ടോള ജലഡെ എകിന്ദെ]], [[Odalys García|ഒഡാലിസ് ഗാർസിയ]], & ക്ലെം ഒഹാമെസ്<ref>{{cite web|url=http://www.odalysgarcia.com/bio/index.htm|title=Odalys García's first feature film: Ijé -The Journey|accessdate=19 November 2009}}</ref> |- | ''[[Tango with me|ടാങ്കോ വിത് മി]]'' | ലോല |വിത് [[Joke Silva|ജോക്ക് സിൽവ]] & [[Joseph Benjamin (actor)|ജോസഫ് ബെഞ്ചമിൻ]] |- | ''ബേഴ്സ്റ്റിങ് ഔട്ട്'' |സാറ വില്യംസ് |വിത് [[Majid Michel|മാജിദ് മൈക്കൽ]], [[Nse Ikpe-Etim]], [[Omoni Oboli|ഒമോനി ഒബോളി]], & [[Desmond Elliot|ഡെസ്മണ്ട് എലിയറ്റ്]]<ref>{{cite news|url=http://www.tribune.com.ng/sat/index.php/entertainment-extra/1759-nadia-bouari-visits-nigeria.html |title=Nadia Bouari Visits Nigeria |last=Olukole |first=Tope |date=7 August 2010 |work=[[Nigerian Tribune]] |accessdate=10 January 2011 |location=Ibadan, Nigeria |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314062115/http://www.tribune.com.ng/sat/index.php/entertainment-extra/1759-nadia-bouari-visits-nigeria.html |archivedate=14 March 2012 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.vanguardngr.com/2010/04/genevieve-majid-michale-sparkle-in-bursting-out/|title=Genevieve, Majid Michale sparkle in Bursting Out|date=23 April 2010|work=[[Vanguard Media|Vanguard]]|publisher=[[Vanguard Media]]|accessdate=23 July 2011|location=Lagos, Nigeria}}</ref> |- | ''[[Mirror Boy|മിറർ ബോയ്]]'' | ടീമ |വിത് [[Osita Iheme|ഒസിത ഇഹെം]]<ref name="newmov">{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201009270858.html|title=Richest Nollywood Actresses|date=26 September 2010|work=AllAfrica.com|publisher=AllAfrica Global Media|accessdate=10 January 2011}}</ref> |- |2011 | ''സേക്രെഡ് ലൈസ്'' | ഇസബെല്ല |വിത് [[Olu Jacobs|ഒലു ജേക്കബ്സ്]], [[Desmond Elliot|ഡെസ്മണ്ട് എലിയറ്റ്]], & [[Nadia Buari|നാദിയ ബുവാരി]]<ref>{{cite news|url=http://allafrica.com/stories/201103141040.html|title=Nigeria: Plate of Sacred Lies Dotted Only by Star Factor|last=Adedayo|first=Odulaja|date=11 March 2011|work=AllAfrica.com|publisher=AllAfrica Global Media|accessdate=23 July 2011}}</ref> |- |2012 | ''[[Weekend Getaway|വീക്കെൻഡ് ഗെറ്റാവേ]]'' | |വിത് [[Ramsey Nouah|റാംസെ നൗഹ്]], [[Ini Edo|ഇനി എഡോ]], [[Monalisa Chinda|മോണാലിസ ചിന്ദ]] |- |rowspan="2"|2013 |''[[Half of a Yellow Sun (film)|ഹാഫ് ഓഫ് എ യെല്ലോ സൺ]] '' |മിസ് അദെബയൊ |വിത് [[Chiwetel Ejiofor|ചിവറ്റെൽ എജിയോഫോർ]], [[Thandie Newton|തണ്ടി ന്യൂട്ടൺ]], [[Onyeka Onwenu|ഒനിയക ഒൻ‌വേനു]], [[OC Ukeje|OC ഉകെജെ]] |- |''[[Doctor Bello|ഡോക്ടർ ബെല്ലോ]] '' | |വിത് [[Isaiah Washington|യെശയ്യ വാഷിംഗ്ടൺ]], [[Vivica A. Fox|വിവിക എ. ഫോക്സ്]], [[Justus Esiri|ജസ്റ്റസ് എസിരി]], [[Stephanie Okereke|സ്റ്റെഫാനി ഒകെറെക്കെ]] |- |2014 |''ദി ട്രൂത്ത് വിത് ഓലിശ'' |Guest |TV Series |- |2015 |''[[Road to Yesterday (film)|റോഡ് ടു യേസ്റ്റെർഡേ]]'' |വിക്ടോറിയ |വിത് [[Oris Erhuero|ഒറിസ് എർഹുറോ]], [[Majid Michel|മാജിദ് മൈക്കൽ]] |- |2018 |''[[Lionheart (2018 film)|ലയൺഹാർട്ട്]]'' ''[[Farming (film)|ഫാമിംഗ്]]'' |അഡേസ് ടോലു |Also the Director and Writer Supporting Actress |} ==അവലംബം== {{Reflist|colwidth=30em}} {{Africa Movie Academy Award for Best Actress}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1979-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നൈജീരിയൻ ചലച്ചിത്രനടികൾ]] qw6r0gntol6b3udzk7y9v9t2p9ad0by 0 536636 4614711 3899586 2026-04-22T20:40:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614711 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Clara Campoamor}} {{Infobox person | name = ക്ലാര കാമ്പോമോർ | image = Clara Campoamor-2.jpg | alt = | caption = കാമ്പോമോർ 1931ൽ | birth_name = ക്ലാര കാമ്പോമോർ റോഡ്രിഗ്വെസ് | birth_date = {{birth date|1888|2|12|df=y}} | birth_place = [[മാഡ്രിഡ്]], സ്പെയിൻ | death_date = {{death date and age|1972|4|30|1888|2|12|df=y}} | death_place = [[ലൌസാന്നെ]], സ്വിറ്റ്സർലാന്റ് | nationality = സ്പാനിഷ് | alma_mater = യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മാഡ്രിഡ് | other_names = | occupation = {{hlist|Politician|lawyer}} | years_active = 1929 – 1972 | known_for = {{hlist|[[Feminism]]|activism}} | notable_works = | spouse = }} 1931 ലെ [[സ്പാനിഷ്]] ഭരണഘടന എഴുതിയ സമയത്ത് സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കും വോട്ടവകാശത്തിനുമായി വാദിച്ചതിന്റെ പേരിൽ പ്രശസ്തയായ ഒരു സ്പാനിഷ് രാഷ്ട്രീയക്കാരിയും ഫെമിനിസ്റ്റുമായിരുന്നു '''ക്ലാര കാമ്പോമോർ റോഡ്രിഗസ്''' (ജീവിതകാലം, 12 ഫെബ്രുവരി 1888 - ഏപ്രിൽ 30, 1972). സ്ത്രീയും പുരുഷനും തമ്മിലുള്ള തുല്യത ഉറപ്പുനൽകാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഭരണഘടനാ ഭാഷ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിന് അവരുടെ വക്കാലത്ത്‌ കാരണമായി. സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വയം വോട്ട് ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് 1931 ൽ അവർ ഭരണഘടനാ അസംബ്ലിയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് പാർലമെൻറ് സീറ്റ് നഷ്ടപ്പെടുകയും സ്പാനിഷ് ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിൽ രാജ്യം വിട്ട് പലായനം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് സർക്കാർ മന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ പ്രവാസത്തിനിടയിൽ കാമ്പോമോർ മരിച്ചു. പിന്നീട് സ്പെയിനിലെ സാൻ സെബാസ്റ്റ്യനിലെ പൊള്ളോ സെമിത്തേരിയിൽ അവരെ ആയിസംസ്‌കരിച്ചു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9cwmAQAAMAAJ&q=Polloe+cemetery+donostia&dq=Polloe+cemetery+donostia&hl=de&sa=X&ved=0ahUKEwj5h9O777nYAhWEthQKHewBAjAQ6AEILjAB|title=The Feminist Encyclopedia of Spanish Literature: A-M|last=Pérez|first=Janet|last2=Ihrie|first2=Maureen|date=2002|publisher=Greenwood Press|isbn=9780313324444|language=en}}</ref> == ജീവിതരേഖ == ക്ലാര കാമ്പോമോർ റോഡ്രിഗസ് 1888 ഫെബ്രുവരി 12 ന് സ്പെയിനിലെ മാഡ്രിഡിൽ ഒരു തൊഴിലാളിവർഗ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു. പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ തയ്യൽക്കാരിയായി ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. പക്ഷേ പാർട്ട് ടൈം ആയി പഠനം തുടർന്നു. ഒടുവിൽ ലോ സ്കൂളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് ഉറപ്പുനൽകുന്ന പരീക്ഷയിൽ വിജയിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.<ref name="rappaport">{{Cite book | last = Rappaport | first = Helen | authorlink = Helen Rappaport | title = Encyclopedia of Women Social Reformers | publisher = ABC-CLIO | year = 2001 | pages = 129–130 | url = https://books.google.com/books?id=rpuSzowmIkgC&dq=%22clara+campoamor%22&lr=&as_brr=3&client=firefox-a&source=gbs_navlinks_s | isbn = 1-57607-101-4}}</ref><ref name="perez">{{Cite book |author1=Perez, Janet |author2=Ihrie, Marie | title = The Feminist Encyclopedia of Spanish Literature | publisher = Greenwood Publishing Group | year = 2002 | pages = 94–98 | url = https://books.google.com/books?id=_gXr-uWsZKkC&dq=%22clara+campoamor%22&lr=&as_brr=3&client=firefox-a&source=gbs_navlinks_s | isbn = 0-313-32444-1}}</ref> ഇടക്കാലത്ത്, അവർ നിരവധി സർക്കാർ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്തു. ആദ്യം 1909-ൽ സാൻ സെബാസ്റ്റ്യനിലെ പോസ്റ്റോഫീസിലും പിന്നീട് 1914-ൽ മാഡ്രിഡിൽ ടൈപ്പിംഗ് അധ്യാപികയായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name="perez"/> അധ്യാപിക എന്ന ജോലിക്ക് പുറമേ, ലാ ട്രിബ്യൂണ എന്ന പത്രത്തിൽ പത്രപ്രവർത്തകയായി രണ്ടാമത്തെ ജോലിയിലൂടെ കാംപോമോർ മാഡ്രിഡ് രാഷ്ട്രീയ രംഗത്ത് ഇടപെട്ടു. അവിടെ അക്കാലത്തെ സ്വാധീനമുള്ള സ്ത്രീലിംഗ വ്യക്തികളായ കാർമെൻ ഡി ബർഗോസ്, ഇവാ എന്നിവരുമായി അവൾ ബന്ധപ്പെട്ടു. നെൽകെൻ. ഈ പരിചയക്കാർ ക്ലാര കാംപോമോറിനെ വിവിധ ഫെമിനിസ്റ്റ് അസോസിയേഷനുകളിൽ ചേരാനും സഹകരിക്കാനും രാഷ്ട്രീയ വ്യാഖ്യാനം എഴുതാനും <ref name="perez"/>പ്രേരിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite web |last1=de Medici |first1=Abel |title=clara campoamor: una vida de lucha por los derechos de la mujer |url=https://historia.nationalgeographic.com.es/a/clara-campoamor-vida-lucha-por-derechos-mujer_15092 |website=National Geographic |date=12 February 2020 |access-date=2022-03-26 |archive-date=2024-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240313181705/https://historia.nationalgeographic.com.es/a/clara-campoamor-vida-lucha-por-derechos-mujer_15092 |url-status=dead }}</ref> ലോ സ്കൂൾ പ്രവേശന പരീക്ഷയിൽ വിജയിച്ച് മാഡ്രിഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കൂൾ ഓഫ് ലോയിൽ പ്രവേശിച്ചതിന് ശേഷം, കാംപോമോർ അദ്ധ്യാപകൻ, പത്രത്തിന്റെ സെക്രട്ടറി, സർക്കാരിന്റെ ടൈപ്പിസ്റ്റ്, ഫ്രഞ്ച് പരിഭാഷകൻ എന്നീ നിലകളിൽ ഒന്നിലധികം ജോലികൾ തുടർന്നു. അവൾ 1924-ൽ ബിരുദം നേടി, 36-ആം വയസ്സിൽ, നിയമപരിശീലനത്തിൽ പ്രവേശിച്ച ശേഷം, കാംപോമോർ മാഡ്രിഡിലെ സംവാദങ്ങളിലും ബൗദ്ധിക സമൂഹങ്ങളിലും പങ്കെടുക്കാൻ തുടങ്ങി. തീർച്ചയായും, മാഡ്രിഡ് ബാർ അസോസിയേഷൻ സംയോജിപ്പിച്ച രണ്ടാമത്തെ സ്ത്രീയും സ്പാനിഷ് ഹൈക്കോടതിയിൽ ഒരു കേസ് വാദിച്ച ആദ്യത്തെയാളും ലീഗ് ഓഫ് നേഷൻസിൽ സ്‌പെയിനിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ സ്ത്രീയുമാണ് അവർ. പിതൃത്വ കേസുകളും വൈവാഹിക നിയമവും ഉൾപ്പെടെ സ്ത്രീകളെ ബാധിക്കുന്ന പ്രശ്‌നങ്ങളിൽ അവളുടെ സ്വകാര്യ പ്രാക്ടീസ് വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടി. അവൾ അംഗമായ പ്രൊഫഷണൽ ഓർഗനൈസേഷനുകളിലും ഇന്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് വുമൺ ലോയേഴ്‌സ്- 1928-ൽ അവർ കണ്ടെത്തിയ ഒരു സംഘടനയിലും ഈ പ്രശ്‌നങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു.<ref name="perez"/> 1927-ൽ കാംപോമോർ ബാലവേല നിയമങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നിയമത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾക്കുമായി വാദിച്ചു. 1931-ൽ ഒരു പുതിയ ഭരണഘടന എഴുതുന്ന ഭരണഘടനാ അസംബ്ലിയിലേക്ക് സ്ത്രീകൾ മത്സരിക്കുന്നത് നിയമമായപ്പോൾ, തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ടുചെയ്യാൻ കഴിയാതെ വന്നിട്ടും അവർ ഒരു സീറ്റിന് വേണ്ടി നിൽക്കുകയും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref name="rappaport" /> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *{{commons category-inline}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1888-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ മരിച്ചവർ]] 490nc30aut0rfo09lr199a444fwt9tp 4 537664 4614793 4614080 2026-04-23T09:38:55Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4614793 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div style="width: 99%; color: ##FFE5B4; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.40)}} {{border-radius|2px}}"> {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#ffffff; border-style:solid; border-width:4px; border-color:#F99273" | width="55%" style="vertical-align:top;padding: 0; margin:0;" | <div style="clear:both; width:100%"> {{Vaccination header}} Welcome to the event page of the vaccination edit-a-thon! The Vaccination edit-a-thon is a month long event to create content related to vaccination on Wikipedia. The event spans from 8 to 31 May, 2021. The World Health Organization has named vaccine hesitancy, or anti-vaccination, as one of the top ten threats to global health in 2019. At the same time, the spread of health-related misinformation has fuelled concerns about the potential dangers or inefficacy of vaccines. Wikipedia is an important resource for up-to-date, accurate vaccine information, and it is currently one of the most frequently visited sites for healthcare information worldwide. Malayalam Wikimedians are now conducting a month-long edit-a-thon to expand Malayalam Wikipedia’s vaccine-related content. The partners in this initiative are [https://newsq.net/2020/09/30/newsq-know-science-addressing-vaccine-hesitancy/ NewsQ’s KNoW Science initiative], WHO’s [https://www.vaccinesafetynet.org/ Vaccine Safety Net], [https://wikimediadc.org/wiki/Home Wikimedia DC], [https://infoclinic.in/ Infoclinic] and [https://cis-india.org/ Centre for Internet and Society]. The event will be open to anyone interested in promoting accurate vaccine information online. Training will be provided in Malayalam and English- so no experience is necessary to join the event! ==Inaugural event== <span style="font-size:120%;">When</span> :'''8 May 2021''' 18:00 to 21:00 IST <span style="font-size:150%;">Register</span> :'''''<span style="font-size:120%;">[https://www.eventbrite.com/e/malayalam-vaccine-safety-wikipedia-edit-a-thon-tickets-150765306089 Register via Eventbrite]</span>''''' <span style="font-size:120%;">Agenda</span> : * Welcome * KNoW Science Overview : Andrea Bras (2 min) * Wikimedia DC Introduction (2 min) * CIS-A2K Introduction: Tito Dutta (2 min) * Infoclinic Introduction: Dr. Arun M.A (2 min) * Inauguration event ** The event will be inaugurated by Dr. Ajay Balachandran, Professor, Amrita Institute of Medical Sciences, Kerala by making the first edit. (4 min) * Introduction to event page and editing training ** Introduction in English : [https://wikimediadc.org/wiki/Ariel_Cetrone Ariel Cetrone], Wikimedia DC ** Introduction in Malayalam : Ranjith Siji, Administrator, Malayalam Wikipedia * Editing time {{-}} </div> </div> * * ==Participants== If you are participating in the edit-a-thon in English, please add your name below:Ashtamoorthy T S * --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 18:32, 4 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:Econterms|Econterms]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Econterms|സംവാദം]]) 16:17, 7 മേയ് 2021 (UTC) * == Wikimedia policies, quick tips and related resources== {{columns-list|colwidth=20em| '''Policies''' * [https://wikimediadc.org/wiki/Safe_space_policy Wikimedia DC's Safe Space Policy] * [[w:en:Wikipedia:Five pillars]] * [[w:en:Wikipedia:Core content policies]] * [[w:en:Wikipedia:General notability guideline]] * [[w:en:Wikipedia:Notability (organizations and companies)]] * [[w:en:Wikipedia:Verifiability]] * [[w:en:Wikipedia:Conflict of interest]] * [[w:en:Wikipedia:Identifying reliable sources]] * [[w:en:Wikipedia:No original research]] [[w:en:Wikipedia:No original research/Examples|(Examples of Original Research)]] * [[w:en:Wikipedia:Citing sources]] * [[w:en:Wikipedia:Identifying and using primary sources]] * [[w:en:Wikipedia: Quality control]] * [[w:en:Wikipedia: Patrols]] * [[w:en:Wikipedia:Admin]] '''Your first article''' * [[w:en:Help:Getting started]] * [[w:en:Wikipedia:Your first article]] * [[w:en:Help:Referencing for beginners]] '''Tips''' * [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Using_VisualEditor Creating Redirects with Visual Editor] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Editing_the_source_directly Creating Redirector with Source Editor] * [[w:en:Help:Category| Using categories]] * [[w:en:Help:Cheatsheet|Cheatsheet for Wiki markup]] * [https://dashboard.wikiedu.org/training/students Wiki Ed Foundation's online training modules] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page Wikicommons] * [[w:en:Wikipedia:Manual of Style]] '''Wikimedia and other related projects''' * [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page Wikidata] * [https://wikiedu.org Wiki Education Foundation] * [[w:en:Wikipedia:Meetup/NYC/SureWeCan3|Covid-oriented ediathon on Sept 6]] '''Tools, Resources''' * [https://tools.wmflabs.org/pageviews Track Wikipedia Page Views] * [https://stats.wikimedia.org Wikimedia Statistics] * [https://archive.org/ Internet Archive Wayback Machine] '''Medicine, health, and Wikimedia''' * [[m:Wiki Project Med]] * [[w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine]] }} ==Task list== If you are interested in a task list curated specifically for beginner, intermediate and advanced editors, please go to the Vaccine Safety portal's [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety/Task_list|task list]] here. If you are interested in writing India-specific articles in English, some suggestions are as follows: ===Articles for cleanup and expansion=== * [[w:en:Pulse Polio]] * [[w:en:Universal Immunisation Programme]] * [[w:en:Accredited Social Health Activist]] * [[w:en:Green card scheme in Odisha]] * [[w:en:Deen Dayal Antyoday Upchar Yojna]] * [[w:en:District Programme Manager]] * [[w:en:National TB Elimination Program (India)]] * [[w:en:Tobacco cessation clinics in India]] * [[w:en:District AIDS Prevention and Control Unit]] * [[w:en:Swasth Jeevan Sewa Guarantee Yojana]] ===Articles for creation=== '''Select a blue link below to start your article''' ====Public health programs in India==== {{colbegin}} * [[w:en:National Leprosy Eradication Program]] * [[w:en:National Vector Borne Disease Control Program]] * [[w:en:Revised National Tuberculosis Control Program]] * [[w:en:National AIDS Control Program]] * [[w:en:Universal Immunization Program]] * [[w:en:Yaws Control Program]] * [[w:en:Integrated Disease Surveillance Program]] * [[w:en:National Guinea Worm Eradication Program]] * [[w:en:National Cancer Control Program]] * [[w:en:National Mental Health Program]] * [[w:en:National Diabetes Control Program]] * [[w:en:National Program for Control and Treatment of Occupational Diseases]] * [[w:en:National Program for Control of Blindness]] * [[w:en:National Program for Control of Diabetes, Cardiovascular diseases and Stroke]] * [[w:en:National Program for Prevention and Control of Deafness]] * [[w:en:Integrated Child Development Services Scheme]] * [[w:en:Midday Meal Scheme]] * [[w:en:Special Nutrition Program]] * [[w:en:National Nutritional Anemia Prophylaxis Program]] * [[w:en:National Iodine Deficiency Disorders Control Program]] * [[w:en:20 Points Program]] * [[w:en:National Water Supply and Sanitation Program]] * [[w:en:National Rural Health Mission]] * [[w:en:Reproductive and Child Health Program]] * [[w:en:National Health Policy 2002]] * [[w:en:National Population Policy 2000]] * [[w:en:National Blood Policy]] * [[w:en:National AIDS Control and Prevention Policy]] * [[w:en:National Policy for Empowerment of Women 2001]] * [[w:en:National Charter for Children]] * [[w:en:National Youth Policy]] * [[w:en:National Nutrition Policy]] * [[w:en:Balwadi Nutrition Programme]] * [[w:en:Family planning in India]] * [[w:en:Health campaigns in Kerala]] ([https://kerala.gov.in/health-campaigns Link]) {{colend}} ====Institutes in India==== {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q494230. ?item wdt:P17 wd:Q668. } |section= |columns=label:Article |thumb=128 |min_section=2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article |- | [[ഡോ. സമ്പൂർണാനന്ദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഡോ. സോമർവെൽ മെമ്മോറിയൽ സിഎസ്ഐ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഹൽദ്വാനി]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജു് & ഹോസ്പിറ്റൽ, നാഗ്പൂർ]] |- | [[ഗ്രാന്റ് ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഐപിജിഎംഇആർ ആൻഡ് എസ്എസ്കെഎം ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | ''[[:d:Q4671517|അക്കാദമി ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹൈജീൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്]] |- | [[അമൃത ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[കൊൽക്കത്ത സ്കൂൾ ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മെഡിസിൻ]] |- | ''[[:d:Q5146788|കോളേജ് ഓഫ് നഴ്സിങ്, തിരുവനന്തപുരം]]'' |- | [[പട്‌ന മെഡിക്കൽ കോളജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | ''[[:d:Q7165491|People's College of Medical Sciences and Research]]'' |- | [[പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ചണ്ഡീഗഡ്|പോസ്റ്റ്ഗ്രാജുവേറ്റ്ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്]] |- | [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ആർ.സി.എസ്.എം. ഗവൺമെന്റ് കോളജ് ആന്റ് സി.പി.ആർ ഹോസ്പിറ്റൽ, കോലാപ്പൂർ]] |- | [[രാജേന്ദ്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീകാകുളം|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീകാകുളം]] |- | ''[[:d:Q7387852|S. S. Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q7392844|SRM Institute of Science and Technology]]'' |- | ''[[:d:Q7395054|SUT Academy of Medical Sciences]]'' |- | [[ഷേർ-ഇ-കശ്മീർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ശ്രീ വസന്തറാവു നായിക് ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[കിംഗ് എഡ്വേർഡ് മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ ആന്റ് സേത്ത് ഗോർഡന്ദാസ് സുന്ദർദാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഡോ. വി.എം. ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അകോല|സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് (അകോല)]] |- | [[ജിപ്മെർ]] |- | [[ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് & ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | [[ആംഡ് ഫോഴ്സസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ബനാറസ് ഹിന്ദു യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] |- | [[ജവഹർലാൽ നെഹ്റു മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഭഗൽപൂർ]] |- | [[കെ.എസ്. ഹെഗ്ഡെ മെഡിക്കൽ അക്കാദമി]] |- | ''[[:d:Q6374846|Kasturba Medical College, Mangalore]]'' |- | [[കസ്തൂർബ മെഡിക്കൽ കോളേജ്|കസ്തൂർബ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മണിപ്പാൽ]] |- | [[കെമ്പഗൗഡ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ലാല ലജ്പത് റായ് മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[മഹർഷി മാർക്കണ്ഡേശ്വർ സർവകലാശാല, മുല്ലാന]] |- | [[മാൾഡ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | [[എൻആർഐ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, രജൗരി|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, രജൗരി]] |- | [[ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ബസ്തി]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, രാജ്കോട്ട്]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, വിജയ്പൂർ]] |- | ''[[:d:Q109561766|Santiniketan Medical College]]'' |- | ''[[:d:Q115152073|Soban Singh Jeena Government Institute of Medical Science and Research, Almora]]'' |- | ''[[:d:Q115631919|Himalayan Institute of Medical Sciences, Dehradun]]'' |- | ''[[:d:Q115801984|Government Medical College, Alibag]]'' |- | ''[[:d:Q115802202|Government Medical College, Sindhudurg]]'' |- | ''[[:d:Q118383178|Nalbari Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q118899885|Nagaon Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q119285956|Amrita Schools of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q127393424|All India Institute of Medical Sciences, Darbhanga]]'' |- | ''[[:d:Q136384237|United Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q136452426|KMC Medical College & Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q136721736|IQ City Institute of Nursing Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q7917918|Vedanta University]]'' |- | [[വൈദേഹി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ]] |- | ''[[:d:Q14957044|Saveetha Institute of Medical And Technical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q14957046|Smt. NHL Municipal Medical College, Ahmedabad]]'' |- | [[ഇഎസ്ഐസി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കൊൽക്കത്ത]] |- | [[കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ & സാഗോർ ദത്ത ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ന്യൂഡൽഹി]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഭോപ്പാൽ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ്, ജോധ്പൂർ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഋഷികേശ്]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ്, ഭുവനേശ്വർ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് പട്‌ന]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, റായ്പൂർ]] |- | [[ബാബ രാഘവ് ദാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഭഗത് ഫൂൽ സിങ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീനഗർ]] |- | [[മമത മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] |- | [[ഗവണ്മെന്റ് ടി ഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ആലപ്പുഴ|ഗവണ്മെന്റ് ടി ഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[സോറാം മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കൊല്ലം]] |- | [[കൽപന ചൗള ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[രുക്ഷ്മണിബെൻ ദീപ്ചന്ദ് ഗാർഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q22080288|All India Institute of Medical Sciences Delhi Extension, Jhajjar]]'' |- | [[ഉത്തർപ്രദേശ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[എം.എസ് രാമയ്യ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q28173184|Dr. D. Y. Patil Medical College, Hospital & Research Centre]]'' |- | [[ഡോ. പഞ്ചബ്രാവു ദേശ്മുഖ് മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q28173195|Swami Ramanand Teerth Rural Medical College]]'' |- | ''[[:d:Q30260701|Smt. Kashibai Navale Medical College and General hospital]]'' |- | ''[[:d:Q30261219|മഹാത്മാഗാന്ധി മിഷൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]'' |- | ''[[:d:Q30280709|Sinhgad Dental College and Hospital]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, കല്ല്യാണി]] |- | ''[[:d:Q39046585|The Calcutta Homoeopathic Medical College & Hospital]]'' |- | [[ശ്രീ വെങ്കടേശ്വര മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[മാണ്ഡ്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[സിസിഎം മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ദുർഗ്]] |- | [[ഡോ. ബി.സി. റോയ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്|ഡോ ബിസി റോയ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, മംഗളഗിരി]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, നാഗ്പൂർ]] |- | ''[[:d:Q61800918|അഹല്യാ സ്കൂൾ ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61800921|അൽ ഷിഫ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61800944|അമൃത സ്കൂൾ ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801020|കെമിസ്റ്റ്സ് കോള‍ജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആന്റ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801158|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801160|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801161|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, ഗവൺമെന്റ് ടി.ഡി.മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801162|കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി - കണ്ണൂർ മെഡിക്കൽ കോളജ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801166|ക്രസന്റ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, കണ്ണൂർ]]'' |- | ''[[:d:Q61801183|ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, മഹാത്മാ ഗാന്ധി യൂനിവേഴ്സിറ്റി, ചെറുവണ്ണൂ‍ ക്യാമ്പസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801185|ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801195|ദേവകി അമ്മ മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801197|ഡി.എം വിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801200|ഡോ. ജോസഫ് മാർ തോമ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801204|എലിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801330|ഗവൺമെന്റ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801355|ഗ്രേസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801411|ജാമിയ സലഫിയ ഫാർമസി കോളേജ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801414|ജെഡിടി ഇസ്ലാം കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801427|കെ.ടി.എൻ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801428|കെ.വി.എം. കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801430|കരുണ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801455|കെഎംസിടി കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801537|മാലിക് ദീനാർ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801609|മാർ ഡയോസ്‌കോറസ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801731|മൂകാമ്പിക കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801734|മൗലാന കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801743|മൌണ്ട് സിയോൺ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801772|നാഷണൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801781|നസ്രെത്ത് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801791|നെഹ്രു കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801809|നിർമ്മല കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി, മൂവാറ്റുപുഴ]]'' |- | ''[[:d:Q61801846|പ്രൈം കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801870|പുഷ്പഗിരി കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801894|രാജീവ് ഗാന്ധി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801935|സാൻജോ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61802076|സെന്റ.ജെയിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫ്ർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61802087|സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61802096|സെന്റ് ജോൺസ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61802125|ദി ഡേൽ വ്യൂ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി & റിസർച്ച് സെന്റർ]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഗോരഖ്പൂർ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, റായ്ബറേലി]] |- | ''[[:d:Q65284623|All India Institute of Medical Sciences, Madurai]]'' |- | ''[[:d:Q77977463|ഈസ്റ്റ് പോയിന്റ് കോളേജ് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q84013922|Aditya College of Nursing]]'' |- | ''[[:d:Q84014322|Sapthagiri College of Nursing]]'' |- | ''[[:d:Q84014484|Vivekananda College of Pharmacy]]'' |- | ''[[:d:Q84014490|Vydehi Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q84014820|SS Institute of Nursing Sciences]]'' |- | [[മധുബനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | ''[[:d:Q91774495|Aditya College of Nursing, Kakinada]]'' |- | ''[[:d:Q91774872|Guntur Medical College, Guntur]]'' |- | ''[[:d:Q91775902|Andhra Medical College, Visakhapatnam]]'' |- | [[ബി.കെ.എൽ. വലവൽക്കർ റൂറൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q96376588|Dr. D Y Patil Medical College, Kolhapur]]'' |- | ''[[:d:Q96376589|Dr. D Y Patil Medical College, Navi Mumbai]]'' |- | [[ഡോ. വസന്തറാവു പവാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ]] |- | ''[[:d:Q96378970|GMERS Medical College and Hospital, Sola]]'' |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അനന്ത്നാഗ്|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അനന്ത്നാഗ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഗോണ്ടിയ]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഷാഹ്ദോൾ]] |- | ''[[:d:Q96384042|Jagannath Gupta Institute of Medical Sciences and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q96384259|ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു മെമ്മോറിയൽ കോളേജ്, വാർദ്ധ]]'' |- | ''[[:d:Q96398475|Parul Institute of Medical Science and Research]]'' |- | ''[[:d:Q97256936|Maharajah Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298695|Aligarh Muslim University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298698|Aligarh Muslim University Faculty of Unani Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298699|Annamalai University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298700|Annamalai University Rajah Muthaiah Medical College]]'' |- | ''[[:d:Q99298701|KLE University's Shri B M Kankanawadi Ayurveda Mahavidyalaya]]'' |- | ''[[:d:Q99298703|Siksha O Anusandhan University Institute of Medical Sciences and SUM Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q99298704|Saveetha University Saveetha Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q99298706|Baba Farid University of Health Sciences Guru Gobind Singh Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q99298707|Galgotias University School of Medical and Allied Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298708|Sharda University School of Medical Sciences and Research]]'' |- | ''[[:d:Q99298710|SRM University College of Medicine and Health Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298711|Aliah University Faculty of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298713|Mahatma Gandhi University School of Medical Education]]'' |- | ''[[:d:Q99298714|Desh Bhagat University School of Ayurveda]]'' |- | ''[[:d:Q99298715|University of Delhi Faculty of Ayurvedic and Unami Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298716|University of Delhi Faculty of Homeopathic Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298718|University of Delhi Faculty of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298720|Punjabi University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298721|Vinayaka Missions University Faculty of Homoeopathy]]'' |- | ''[[:d:Q99298723|Vinayaka Missions University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298724|Assam University Susruta School of Medical and Paramedical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99518028|All India Institute of Medical Sciences, Bilaspur]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഗുവാഹത്തി]] |- | ''[[:d:Q100993109|SRM University - Ramapuram Campus]]'' |- | ''[[:d:Q101003387|പഞ്ചാബ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഫാക്കൽട്ടി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസെസ്]]'' |- | ''[[:d:Q101003456|HIHT University]]'' |- | ''[[:d:Q101003565|Amity University Haryana Medical Program]]'' |- | ''[[:d:Q101003572|Shree Guru Gobind Singh Tricentenary University Faculty of Medicine and Health Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q101003679|University of Jammu Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q101003709|Rama University Faculty of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q101003925|Central University of Haryana School of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q101003976|ഭാരതി വിദ്യാപീഠ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഡെൻ്റൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]'' |} {{Wikidata list end}} You are welcome to write about topics that are not included in this list. For more vaccine related articles needing creation, please visit the [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety/Task_list|task list]] on the [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety|Vaccine Safety Project]]. {{-}} </div> 7j3oewwfecvxpom53fjd5s2000fzqcd 0 538765 4614677 4593335 2026-04-22T17:15:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614677 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area | name = Cotswolds | iucn_category = | iucn_ref = <!-- images --> | photo = Castle combe cotswolds.jpg | photo_caption = [[Castle Combe]], a Cotswolds village with buildings made of Cotswold stone <!-- map --> | map = | map_image = Cotswolds AONB locator map.svg | map_size = 243 | map_caption = Location of the Cotswolds within England | relief = <!-- location --> | location = England | nearest_city = | nearest_town = | coordinates = {{coord|51|48|N|2|2|W|dim:150000_region:GB|display=inline,title}} | coords_ref = <!-- stats --> | length = | length_mi = | length_km = | width = | width_mi = | width_km = | area_km2 = 2038 | area_ref = | elevation = | elevation_avg = | elevation_min = | elevation_max = | dimensions = | designation = <!-- dates & info --> | authorized = | created = | designated = | established = 1966 | named_for = ''[[Wiktionary:cot#Etymology 2|cot]]'' + ''[[The Wolds|wold]]'', 'sheep enclosure in rolling hillsides' | visitation_num = | visitation_year = | visitation_ref = | administrator = | operator = | owner = <!-- website, embedded --> | website = {{URL|http://www.cotswoldsaonb.org.uk}} | embedded = }} ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഒരു പ്രദേശമാണ് '''കോട്‌സ്വോൾഡ്സ്'''<ref>{{cite web |url=http://www.dictionary.com/browse/cotswolds |title=Cotswolds |website=[[Dictionary.com]] |publisher=[[Random House]] |access-date=7 March 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180308042243/http://www.dictionary.com/browse/cotswolds |archive-date=8 March 2018 |url-status=live }}</ref> ''ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ ഹൃദയം'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് മുതൽ വടക്കുകിഴക്ക് വരെ ആറ് കൗണ്ടികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു മലയോര ഭൂപ്രകൃതിയാണിത്. 1966 ൽ കോട്‌സ്‌വോൾഡ് കുന്നുകളെ മികച്ച പ്രകൃതി സൗന്ദര്യ മേഖലയായി തരംതിരിച്ചു. മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ഈ പ്രദേശം കമ്പിളി കച്ചവടത്തിൽ നിന്ന് വളരെയധികം ലാഭം നേടുകയും ഈ സമ്പത്ത് ഉപയോഗിച്ച് ദേവാലയങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം നടത്തി. ഈ പ്രദേശത്തെ കല്ലിന്റെ ചുണ്ണാമ്പുകല്ലു പോലുള്ള സ്വഭാവം മൂലം ഇതുപയോഗിച്ചു നിർമ്മിച്ച ദേവാലയങ്ങളെ കമ്പിളി പള്ളികൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. പല ഗ്രാമങ്ങളിലും ചെറിയ പട്ടണങ്ങളിലും ഈ കല്ലുകൾ നിർമ്മാണ സാമഗ്രികളായി ഉപയോഗിച്ചു. സമ്പന്നരായ ലണ്ടനുകാർക്ക് പലപ്പോഴും ഇവിടെ മറ്റൊരു താമസകേന്ദ്രം ഉള്ളതിനാൽ ഈ പ്രദേശം ഇപ്പോൾ സമ്പന്നമാണ്. ഇവിടുത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പ്രദേശം 1083 അടി ഉയരത്തിലാണ് ഉള്ളത്. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Sister project links | commons=Category:Cotswolds| voy=Cotswolds|n=no|q=no|b=no|v=no|s=no}} {{EB1911 poster|Cotteswold Hills}} * [http://publications.naturalengland.org.uk/file/4868690241650688 National Character Area profile] – [[Natural England]] * [https://www.cotswoldsaonb.org.uk/ Cotswolds Area of Outstanding Natural Beauty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230701182738/https://www.cotswoldsaonb.org.uk/ |date=2023-07-01 }} – കോട്സ്വോൾഡ്സ് കൺസർവേഷൻ ബോർഡ് * [http://www.cotswolds.com/ Cotswolds Tourism Partnership] * സ്വതന്ത്ര ടൂറിസ്റ്റ് ഗൈഡുകൾ: ** [http://www.cotswolds.org cotswolds.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201028202606/https://www.cotswolds.org/ |date=2020-10-28 }} ** [http://www.thecotswolds.com/ thecotswolds.com] ** [http://www.icotswolds.com/ icotswolds.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210618230655/http://www.icotswolds.com/ |date=2021-06-18 }} ** [https://www.exploregloucestershire.co.uk/Cotswolds/ Explore Gloucestershire] {{Geographic location |title = Cities near the Cotswolds |Northwest = [[Worcester, England|Worcester]] |North = [[Birmingham]] |Northeast = [[Northampton]] |West = [[Gloucester]] |Centre = Cotswold AONB |East = [[Oxford]] |Southwest = [[Bristol]] |South = [[Bath, Somerset|Bath]] |Southeast = [[Cirencester]] }} {{AONBs in England}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലണ്ടിലെ സ്ഥലങ്ങൾ]] ti6jlt5aj2ktpjllbfmd37d6fmziebx 0 539170 4614784 4099537 2026-04-23T08:44:59Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614784 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jamuna Tudu}} {{Infobox person | name = ജമുന ടുഡു | image = 2017 Women Transforming India Award to Ms. Jamuna Tudu Matrukham (Jharkhand) – Maturkham’s Lady Tarzan, organised by the NITI Aayog, in New Delhi on August 29, 2017 (cropped).jpg | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = in 2017 | birth_name = <!-- only use if different from name --> |birth_date = {{birth date and age|df=yes|mf=yes|1980|12|19}}<ref>{{cite news |title=महिला ब्रिगेड संग जंगल माफिया से लेती हैं लोहा, राष्ट्रपति से सम्मान पा चुकी हैं जमुना टुडू |url=https://www.jansatta.com/photos/picture-gallery/lady-tarzan-jamuna-tudu-takes-timber-mafia-know-unknown-facts-see-photos/1117888/ |access-date=16 August 2020 |work=Jansatta |date=13 August 2019 |language=hi}}</ref> | birth_place = [[Mayurbhanj]], [[Odisha]], India <ref>{{cite news |title=लकड़ी माफिया से निपट रही झारखंड की ये लेडी टार्जन |url=https://hindi.firstpost.com/india/odisha-born-jamuna-tudu-the-lady-tarzan-who-dares-timber-mafia-in-jharkhand-pr-66394.html |access-date=16 August 2020 |work=Firstpost Hindi |date=12 November 2017 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂൺ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) --> | death_place = | nationality = ഇന്ത്യൻ | other_names = ലേഡി ടാർസാൻ | years_active = 1998–present <ref>{{cite news |title=पेड़ों की रक्षा के लिए दांव पर लगाई अपनी जान, पद्मश्री जमुना टुडू को अब दुनिया कहती है लेडी टार्जन |url=https://hindi.news18.com/news/jharkhand/east-singhbum-padmashree-jamuna-tudu-alone-fought-to-protect-trees-now-being-called-lady-tarzan-jhnj-2895799.html |access-date=16 August 2020 |work=News18 India |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429044241/https://hindi.news18.com/news/jharkhand/east-singhbum-padmashree-jamuna-tudu-alone-fought-to-protect-trees-now-being-called-lady-tarzan-jhnj-2895799.html |url-status=dead }}</ref> | known_for = പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തക | awards = പത്മശ്രീ | mother = ബോബിശ്രീ മുർമു | father = ബാഗ്രായ് മർമു | spouse = {{Marriage|മാൻസിംഗ് ടുഡു|1998}}<ref>{{cite news |title=पर्यावरण संरक्षण के संकल्प ने गांव की बहू को दिलाया वन रत्न सम्मान : यमुना |url=https://www.bhaskar.com/news/JHA-MAT-latest-chakulia-news-021503-3087514-NOR.html |access-date=16 August 2020 |work=Dainik Bhaskar |date=30 July 2017 |language=hi}}</ref> | notable_works = }} ഇന്ത്യൻ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകയാണ് '''ജമുന ടുഡു.''' അവരും മറ്റ് അഞ്ച് സ്ത്രീകളും തന്റെ ഗ്രാമത്തിന് സമീപം അനധികൃതമായി മരങ്ങൾ വെട്ടിമാറ്റുന്നത് തടഞ്ഞു. ഇത് പിന്നീട് ഒരു സംഘടനയായി വികസിച്ചു. ഝാർഖണ്ഡിലെ ടിംബർ മാഫിയകളെയും നക്സലുകളെയും എതിർത്തതിന് അവരെ ‘ലേഡി ടാർസാൻ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>{{cite news |title=Lady Tarzan ready for bigger challenge |url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/lady-tarzan-ready-for-bigger-challenge/cid/1742339 |access-date=16 August 2020 |work=www.telegraphindia.com}}</ref> ഝാർഖണ്ഡിലെ തന്റെ ഗ്രാമത്തിന് സമീപം അനധികൃതമായി മരങ്ങൾ വെട്ടിമാറ്റുന്നത് തടയുന്ന “വാൻ സുരക്ഷസമിതിയുടെ” സ്ഥാപക കൂടിയാണ് അവർ.<ref>{{cite news |title=Meet Padma Shri Jamuna Tudu: ‘Lady Tarzan’ Of Jharkhand Forests |url=https://kalingatv.com/features/meet-padma-shri-jamuna-tudu-lady-tarzan-of-jharkhand-forests/ |access-date=16 August 2020 |work=KalingaTV |date=30 January 2019}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mohan |first1=Shriya |title=She came, she saw, she saved |url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/know/she-came-she-saw-she-saved/article9978036.ece# |access-date=16 August 2020 |work=@businessline |language=en}}</ref> == മുൻകാലജീവിതം == 1980 ഡിസംബർ 19 ന് ഇന്ത്യയിലെ ഒഡീഷയിലെ മയൂർഭഞ്ചിലെ റൈരംഗ്പൂരിലാണ് ജമുന ടുഡു ജനിച്ചത്.<ref>{{cite news |title=Bollywood discovers Chakulia’s Lady Tarzan |url=https://www.telegraphindia.com/jharkhand/bollywood-discovers-chakulias-lady-tarzan/cid/1695706 |access-date=16 August 2020 |work=www.telegraphindia.com}}</ref> അവർക്ക് 18 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ വനത്തിനുവേണ്ടി പോരാടാനും തടി മാഫിയോസിയെ നേരിടാനും ട്രാക്കുചെയ്യാനും വില്ലും അമ്പും എടുത്ത് പൊലീസിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ അവർ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=Independence Day: इन 5 आदिवासी महिला कार्यकर्ताओं ने उठाई बुलंद आवाज, 'आजादी' के सही अर्थ से कराया रूबरू |url=https://hindi.news18.com/news/lifestyle/independence-day-2020-these-five-tribal-women-activists-raised-loud-voice-got-aware-of-the-true-meaning-of-freedom-pur-3203770.html |access-date=16 August 2020 |work=News18 India }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ജമുന ടുഡു പ്രകൃതിയെ വളരെയധികം സ്നേഹിക്കുന്നു. അവരുടെ യാത്ര 1998 ൽ ആരംഭിച്ചു. തുടർന്ന് ജമുന വിവാഹശേഷം ചകുലിയ ബ്ലോക്കിലെ അമ്മായിയമ്മയുടെ മുത്തൂർഖാം ഗ്രാമത്തിലെത്തി. അക്കാലത്ത് ഫോറസ്റ്റ് മാഫിയകൾ വിവേചനരഹിതമായി മുത്തൂർഖാം ഗ്രാമത്തിനടുത്തുള്ള വനത്തിലെ മരങ്ങൾ മുറിക്കുകയായിരുന്നു. വീടിന്റെ വാതിൽക്കൽ നിന്ന് കാടിന്റെ ഈ അവസ്ഥ കണ്ട ജമുന മരങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ച് ജംഗിൾ മാഫിയയോടെതിർക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. തുടർന്ന് ഇതെല്ലാം ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് ജമുനയെ കുടുംബം തടഞ്ഞെങ്കിലും ഗ്രാമത്തിലെ സ്ത്രീകളെ ഒന്നിപ്പിച്ച് വനം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള പ്രചാരണത്തിന് അവർ പുറപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|title=ജീവനോടെ ചുട്ടുകൊല്ലാൻ വന്ന വനം മാഫിയ; അമ്പും വില്ലുമായി നേരിട്ട ‘ലേഡി ടാർസൻ’|url=https://www.manoramaonline.com/environment/environment-news/2021/04/28/meet-padma-shri-jamuna-tudu-lady-tarzan-of-jharkhand-forests.html|access-date=2021-04-29|website=ManoramaOnline|language=ml}}</ref> പലതവണ അവർ മാരകമായ ആക്രമണത്തിന് വിധേയമായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=How a tribal woman took on a forest mafia and won |url=https://www.onmanorama.com/lifestyle/women/2017/11/05/tribal-woman-jamuna-tudu-fought-forest-mafia.html |access-date=16 August 2020 |work=OnManorama}}</ref> എന്നാൽ ജമുന ഒരിക്കലും പ്രവർത്തനം കൈവിട്ടില്ല. വനം സംരക്ഷിക്കാനുള്ള തീരുമാനം നടപ്പിലാക്കി.<ref>{{cite web | url=https://indianexpress.com/article/india/lady-tarzan-jamuna-tudu-who-takes-on-timber-mafia-4934084/ | title=Lady Tarzan Jamuna Tudu who takes on timber mafia | publisher=Indian Express | date=12 November 2017 | access-date=26 January 2019}}</ref><ref>{{cite news |title=जंगल बचेगा तो पृथ्वी सुरक्षित रहेगा : यमुना टुडू |url=https://www.livehindustan.com/jharkhand/ghatsila/story-jungle-will-survive-if-earth-will-be-safe-yamuna-tudu-2520514.html |access-date=7 September 2019 |work=livehindustan.com |language=hi}}</ref> തന്റെ ഗ്രാമത്തിനടുത്ത് അനധികൃതമായി മരങ്ങൾ വെട്ടിമാറ്റുന്നത് തടയാൻ ടുഡു മറ്റ് അഞ്ച് സ്ത്രീകളോടൊപ്പം "വാൻ സുരക്ഷ സമിതി" രൂപീകരിച്ചു. ഇത് പിന്നീട് വികസിച്ചു.<ref>{{cite web | url=https://padmaawards.gov.in/PDFS/2019AwardeesList.pdf | title=Padma Awards | publisher=Padma Awards ,Government of India | access-date=25 January 2019}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/people/story/jamuna-tudu-van-suraksha-samiti-team-protect-jungle-deforestation-mathurgham-jharkhand-lifest-1091769-2017-11-22 | title=Jamuna Tudu and her team protect the jungle around her village from the forest mafia | publisher=India Today | work=Srijani Ganguly | date=22 November 2017 | access-date=30 January 2019}}</ref><ref name=fe>{{cite web | url=https://www.financialexpress.com/india-news/women-transforming-india-awards-2017-meet-the-12-incredible-winners-who-transformed-india/831531/ | title=Women Transforming India Awards 2017: Meet the 12 incredible winners who transformed India | publisher=Financial Express | date=29 August 2017 | access-date=30 January 2019}}</ref> == അവാർഡുകൾ == * [[പത്മശ്രീ]] 2019 <ref>{{cite news |title=झारखंड की चार हस्तियों को पद्मश्री पुरस्कार |url=https://www.jagran.com/jharkhand/ranchi-four-people-of-jharkhand-padma-shri-award-18892707.html |access-date=16 August 2020 |work=Dainik Jagran |language=hi}}</ref> * [[Women Transforming India|വുമൺ ട്രാൻസ്ഫോർമിംഗ് ഇന്ത്യ]] 2017 <ref>{{cite web |title=Women Transforming India - Jamuna Tudu |url=https://niti.gov.in/sites/default/files/2018-12/Women-Transforming-India-2017-Awardees.pdf |access-date=16 August 2020 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429044244/https://niti.gov.in/sites/default/files/2018-12/Women-Transforming-India-2017-Awardees.pdf |url-status=dead }}</ref> * [[Godfrey Phillips National Bravery Awards|ഗോഡ്ഫ്രെ ഫിലിപ്സ് നാഷണൽ ബ്രേവറി അവാർഡ്സ്]] 2014 <ref>{{cite news |title=This Tribal Lady & Her Band Saved 50 Hectares of Forests for 20 Years! |url=https://www.thebetterindia.com/120193/this-tribal-lady-and-her-band-of-women-saved-50-hectares-of-forests-for-20-years/ |access-date=16 August 2020 |work=The Better India |date=6 November 2017}}</ref> * വുമൺ ട്രാൻസ്ഫോർമിംഗ് ഇന്ത്യ - 2017 <ref>{{cite web |title=Women Transforming India - NITI Aayog |url=https://niti.gov.in/sites/default/files/2018-12/Women-Transforming-India-2017-Awardees.pdf |website=niti.gov.in |access-date=2021-04-29 |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429044244/https://niti.gov.in/sites/default/files/2018-12/Women-Transforming-India-2017-Awardees.pdf |url-status=dead }}</ref> 2017 ലെ വിമൻ ട്രാൻസ്ഫോർമിംഗ് ഇന്ത്യ അവാർഡുകളിൽ വിജയിയായിരുന്നു.<ref name=fe /> 2019 ൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന നാലാമത്തെ സിവിലിയൻ അവാർഡ് പത്മശ്രീ അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 2014 ലെ ഗോഡ്ഫ്രെ ഫിലിപ്സ് ബ്രാവറി അവാർഡ് അവർക്ക് ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.shethepeople.tv/news/reese-witherspoon-jennifer-lawrence-talk-sexual-harassment|title=Reese Witherspoon, Jennifer Lawrence Talk About Sexual Harassment|last=Kh|first=Tara|last2=elwal|date=2017-10-18|website=SheThePeople TV|language=en-US|access-date=2019-03-05}}</ref> ഝാർഖണ്ഡിലെ ടിംബർ മാഫിയ ഏറ്റെടുത്തതിന് അവരെ ലേഡി ടാർസാൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. 2020 ൽ ജമുനയും [[Chami Murmu|ചാമി മുർമുവും]] ഝാർഖണ്ഡിലെ വനങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ സേനയിൽ ചേരുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇരുവരെയും ലേഡി ടാർസാൻസ് എന്ന് പത്രങ്ങളിൽ വിളിച്ചിരുന്നു. ചാമി മർ‌മുവിന് അവരുടെ ഓർ‌ഗനൈസേഷനിൽ‌ 3,000 അംഗങ്ങളുണ്ട്. അവർ‌ ഒന്നിച്ച് കൂട്ടുപ്രവർത്തനം നടത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. <ref name=joingreens>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/jharkhand/green-warriors-to-join-forces/cid/1753819|title=Green warriors to join forces|website=www.telegraphindia.com|language=en|access-date=2020-04-10}}</ref> == മൻ കി ബാത്ത് == തടി മാഫിയയോടും നക്സലൈറ്റുകളോടും എതിർക്കുന്നതിനുള്ള സാഹസികത യമുന ടുഡു ചെയ്തതിനെ പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]] തന്റെ മൻ കി ബാത്തിൽ അഭിനന്ദിച്ചു. 50 ഹെക്ടർ വനത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുക മാത്രമല്ല, 10,000 സ്ത്രീകളെ ഒന്നിപ്പിക്കുകയും മരങ്ങളെയും വന്യജീവികളെയും സംരക്ഷിക്കാൻ അവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് ഗ്രാമീണർ ഒരു കുട്ടിയുടെ ജനനത്തിന് 18 വൃക്ഷങ്ങളും പെൺകുട്ടികളുടെ വിവാഹത്തിന് 10 മരങ്ങളും നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നു എന്നത് വലിയ കാര്യമാണ്.<ref>{{cite news |title=मन की बात कार्यक्रम में झारखंड की जमुना टू डू के द्वारा किए गए कार्यों की सराहना |url=http://newstodayjharkhand.com/%E0%A4%AE%E0%A4%A8-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%A4-%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82-%E0%A4%9D%E0%A4%BE/ |access-date=7 September 2019 |archive-date=2019-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190508083042/http://newstodayjharkhand.com/%E0%A4%AE%E0%A4%A8-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%A4-%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AE-%E0%A4%AE%E0%A5%87%E0%A4%82-%E0%A4%9D%E0%A4%BE/ |url-status=dead }}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist | 30em}} {{Padma Shri Award Recipients in Social Work}} [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1980-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പൊതുപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 8lb835hu4zqv0hpmhs5awdqej9slj04 0 542241 4614799 4600493 2026-04-23T11:03:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614799 wikitext text/x-wiki {{pu|J. S. Titiyal}} {{Infobox person | name = ജീവൻ സിംഗ് തിതിയാൽ<br>J. S. Titiyal | image = | image_size = | caption = | other_names = | birth_date = | birth_place = തിഡാങ്ങ്, [[Pithoragarh district|പിതോരഗർ]], [[Uttarakhand|ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = നേത്രചികിൽസാവിദഗ്ധൻ | years_active = | spouse = | partner = | children = | parents = | awards = [[Padma Shri|പദ്മശ്രീ]] | website = | influences = | influenced = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ [[നേത്രവിജ്ഞാനം|നേത്രരോഗവിദഗ്ദ്ധനാണ്]] '''ജീവൻ സിംഗ് തിതിയാൽ'''. ഒരു ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറുടെ ആദ്യത്തെ തത്സമയ [[കെരാറ്റോ പ്ലാസ്റ്റി|കോർണിയ ട്രാൻസ്പ്ലാൻറ് ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് നടത്തിയ ബഹുമതി]] ഇദ്ദേഹത്തിനാണ്<ref name="The Tribune">{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2014/20140128/dun.htm#11|title=The Tribune|access-date=11 September 2014|date=27 January 2014}}</ref> [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യ സർക്കാർ]] 2014-ൽ വൈദ്യരംഗത്തെ സേവനങ്ങൾക്ക് [[പത്മശ്രീ]] നൽകി ആദരിച്ചു.<ref name="Padma">{{Cite web|url=http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735|title=Padma Awards Announced|access-date=23 August 2014|date=25 January 2014|website=Circular|publisher=Press Information Bureau, Government of India|archive-url=https://www.webcitation.org/6NEu2cjx3?url=http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735|archive-date=February 8, 2014}}</ref> == ജീവചരിത്രം == [[പ്രമാണം:A_human_eye_1_day_after_a_cornea_transplant.jpg|ലഘുചിത്രം|245x245ബിന്ദു| കോർണിയ ട്രാൻസ്പ്ലാൻറ് - ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ഒരു ദിവസം കഴിഞ്ഞ്. ]] {{Quote box|''Titiyal is the first Indian eye surgeon who conducted live cornea transplantation at American Academy two years ago and got international fame,'', said Dr. Govind, in 2014.<ref name="The Tribune" /> | align = right | width = 21em }} [[പ്രമാണം:IntacsAfterInsertion.jpg|ലഘുചിത്രം|245x245ബിന്ദു| കോർണിയയിലേക്ക് തിരുകിയ ശേഷം ഒരു ജോടി ഇൻടാക്സ്]] ജീവൻ സിംഗ് തിതിയാൽ ഇന്തോ-നേപ്പാൾ അതിർത്തിയിൽ, [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്|ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ]] പിത്തൊഡ്ഗഡ് ജില്ലയിലെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമായ [[ധാർചുള|ധാർചൂളയിൽ]] ജനിച്ചു. ധാർചൂളയിലെ ഒരു പ്രാദേശിക സ്കൂളിൽ അദ്ദേഹം സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തു. <ref name="The Tribune"/> വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ജോലി തിരഞ്ഞെടുത്ത തിതിയാൽ [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് (എയിംസ്)|ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ]] [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് (എയിംസ്)|നിന്ന് ബിരുദം നേടി. എയിംസിലെ]] ഡോ. രാജേന്ദ്ര പ്രസാദ് സെന്റർ ഫോർ ഒഫ്താൽമിക് സയൻസസിൽ നിന്ന് നേത്രരോഗത്തിൽ ഉന്നത പഠനം നടത്തി. അതേ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് കോർണിയയിലും റിഫ്രാക്റ്റീവ് യൂണിറ്റിലും സീനിയർ റെസിഡൻസി പൂർത്തിയാക്കി.<ref name="Professor of Ophthalmology">{{Cite web|url=http://www.aiims.edu/aiims/departments/spcenter/RPC/jstitiyal/welcome.html|title=Professor of Ophthalmology|access-date=10 September 2014|date=2014|publisher=AIIMS}}</ref><ref name="Sehat">{{Cite web|url=http://www.sehat.com/doctors-in-delhi/dr-jeewan-singh-titiyal/190963/1/|title=Sehat|access-date=11 September 2014|date=2014|publisher=Sehat.com|archive-date=2014-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140912161326/http://www.sehat.com/doctors-in-delhi/dr-jeewan-singh-titiyal/190963/1/|url-status=dead}}</ref> സീനിയർ റെസിഡൻസി പൂർത്തിയാക്കിയ ഡോ. ടിതിയാൽ 1991 ജനുവരിയിൽ ഡോ. ആർ‌പി സെന്റർ ഫോർ ഒഫ്താൽമിക് സയൻസസിന്റെ ഫാക്കൽറ്റിയിൽ ചേർന്നു. ജോലിക്കയറ്റങ്ങൾ കിട്ടി അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ അവിടെ കോർണിയയിലെ യൂണിറ്റ് ഹെഡ്, റിഫ്രാക്റ്റീവ് സർജറി വിഭാഗം പ്രൊഫസറാണ്. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഹൽദ്വാനിയിലെ സുശീല തിവാരി മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന നേത്രരോഗവിദഗ്ദ്ധനും പ്രൊഫസറുമാണ് തിതിയാലിന്റെ സഹോദരൻ ഡോ. ഗോവിന്ദ് സിംഗ് തിതിയാൽ. /<ref name="The Tribune"/> == നേട്ടങ്ങളും പാരമ്പര്യവും == [[കെരാറ്റോ പ്ലാസ്റ്റി|കെരാറ്റോപ്ലാസ്റ്റിയിൽ]] ഒരു സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ആയ ജെ.എസ് തിതിയാലിന് റിഫ്രാക്ടീവ് ശസ്ത്രക്രിയ, [[വിത്തുകോശങ്ങൾ|സ്റ്റെം സെൽ]] രക്തക്കുഴലുകൾ, [[കൊണ്ടാക്റ്റ് ലെൻസ്|കോൺടാക്റ്റ് ലെൻസ്]] ഉൾപ്പെടെ കുറഞ്ഞ വിഷൻ സഹായിക്കുകയോ തിമിര [[ഫേക്കോഇമൾ‌സിഫിക്കേഷൻ|ഫോക്കോഇമൾസിഫിക്കേഷൻ]]-നും പീഡിയാട്രിക് തിമിരം, എന്നിവയിലെല്ലാം <ref name="Professor of Ophthalmology"/><ref name="Sehat"/> തന്റെ കരിയറിൽ നിരവധി ശ്രദ്ധേയമായ നേട്ടങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ശസ്ത്രക്രിയാ ''വിദഗ്ധർക്കിടയിൽ ആദ്യത്തെ തത്സമയ കോർണിയ മാറ്റിവയ്ക്കൽ ശസ്ത്രക്രിയ'' അദ്ദേഹം നടത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.<ref name="The Tribune"/> സങ്കീർണ്ണമായ കോർണിയൽ പ്രശ്നങ്ങൾക്കുള്ള ആദ്യത്തെ ഇന്റാക്സ് നടപടിക്രമത്തിന്റെ ബഹുമതിയും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്.<ref name="Intacs">{{Cite web|url=http://www.gettyimages.in/detail/news-photo/dr-js-titiyal-senior-ophthalmologist-aiims-who-first-news-photo/90524268|title=Intacs|access-date=12 September 2014|date=2014|publisher=Getty Images}}</ref> [[ദലൈലാമ]], മുൻ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[മൻമോഹൻ സിങ്|മൻ‌മോഹൻ സിംഗ്]] [[ഷീല ദീക്ഷിത്|, മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷീലാ ദീക്ഷിത്]], ദില്ലി മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി [[മുരളി മനോഹർ ജോഷി|ഡോ. മുരളി മനോഹർ ജോഷി]], പഞ്ചാബ് മുഖ്യമന്ത്രി [[പ്രകാശ് സിങ് ബാദൽ|പ്രകാശ് സിംഗ് ബാദൽ]] തുടങ്ങി നിരവധി പ്രമുഖർക്ക് അദ്ദേഹം വിജയകരമായി ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തി. വിദർഭ ഒഫ്താൽമിക് സൊസൈറ്റി സംഘടിപ്പിച്ച ''ചികിത്സാ കോണ്ടാക്ട് ലെൻസുകളെക്കുറിച്ചുള്ള'' ആദ്യത്തെ ഡോ. ബി.ഡി. ജോഷി ഒറേഷൻ അദ്ദേഹം നടത്തി.<ref name="Professor of Ophthalmology"/><ref name="JS Titiyal">{{Cite web|url=http://vidwan.inflibnet.ac.in/searchr.php?id=20501|title=JS Titiyal|access-date=11 September 2014|date=2014|publisher=Vidwan}}</ref> നേത്രരോഗത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം മൂന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായത് 1999 ൽ ന്യൂഡൽഹിയിൽ ഓർബിസ് ഇന്റർനാഷണൽ ആയിരുന്നു ദേശീയ, അന്തർദേശീയ സമ്മേളനങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പതിവായി പങ്കെടുക്കുകയും പ്രഭാഷണങ്ങളും തത്സമയ ശസ്ത്രക്രിയ പ്രകടനങ്ങളും നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അദ്ദേഹം രാജ്യത്തുടനീളം വിവിധ സൗജന്യ ക്യാമ്പുകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Sehat"/> * ഹരിയാനയിലെ റെവാരിയിൽ ഐ‌ഒ‌എൽ ക്യാമ്പ് * 1998 ഒക്ടോബറിൽ ഒഡീഷയിൽ മെഗാ ഐ ക്യാമ്പ് * 1992 ൽ [[ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ|ആൻഡമാൻ നിക്കോബാറിലെ]] നേത്ര ക്യാമ്പ് * 2003 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ഷില്ലോങ്ങ്|ഷില്ലോങ്ങിലെ]] മെഗാ ഐ ക്യാമ്പ് [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ക്ഷണം സ്വീകരിച്ച് 2001 സെപ്റ്റംബറിൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് തിതിയാൽ ഒരു പരിശീലന പരിപാടി നടത്തി. <ref name="Sehat"/> വിവിധ സർവകലാശാലകളുടെ മെഡിക്കൽ ബോർഡുകളിൽ പരീക്ഷാ ബോർഡുകളിൽ ഇരിക്കുന്ന അദ്ദേഹം [[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷന്റെ]] ഔദ്യോഗിക ഉപദേശകനായി സേവനം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു. <ref name="The Tribune"/><ref name="Professor of Ophthalmology"/> == സ്ഥാനങ്ങൾ == ഡോ. ജെ.എസ്. തിതിയാൽ പല സംഘടനകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അവിടെ ഉത്തരവാദിത്തപ്പെട്ട സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു. * ഓഫീസർ ഇൻ ചാർജ് - നാഷണൽ ഐ ബാങ്ക്, ഇന്ത്യ <ref name="Eye Bank">{{Cite web|url=http://viewpoints.sightlife.org/global/article/dr_j.s._titiyal_honored|title=Eye Bank|access-date=12 September 2014|date=2014|publisher=Viewpoints.com|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304035357/http://viewpoints.sightlife.org/global/article/dr_j.s._titiyal_honored|url-status=dead}}</ref> * പ്രസിഡന്റ് - ദില്ലി ഒഫ്താൽമോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റ <ref name="The Tribune"/><ref name="Professor of Ophthalmology"/><ref name="Sehat"/><ref name="JS Titiyal"/> * പ്രസിഡന്റ് - ഇന്ത്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് കോർണിയൽ, കെരാട്ടോ-റിഫ്രാക്റ്റീവ് സർജൻസ് (ISCKRS) * അംഗം- അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് തിമിരവും റിഫ്രാക്റ്റീവ് സർജറിയും * അംഗം- കോൺടാക്റ്റ് ലെൻസ് അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ് (CLAO) യുഎസ്എ * അംഗം- ഇന്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് കോണ്ടാക്ട് ലെൻസ് എഡ്യൂക്കേറ്റേഴ്സ് (IACLE) * അംഗം- ഓൾ ഇന്ത്യ ഒഫ്താൽമോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി == അവാർഡുകളും അംഗീകാരങ്ങളും == വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമങ്ങളെ [[പത്മശ്രീ|മാനിച്ചുകൊണ്ട് 2014 ൽ പത്മശ്രീ]] അവാർഡ് നൽകി ടിതിയാലിനെ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ബഹുമാനിച്ചു. <ref name="Padma"/> == പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ == അന്തർ‌ദ്ദേശീയ പ്രശസ്തമായ ജേണലുകളിൽ‌ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ‌ തിതിയാൽ‌ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. <ref name="Microsoft Academic Search Profile">{{Cite web|url=http://65.54.113.26/Author/24566599/jeewan-singh-titiyal|title=Microsoft Academic Search Profile|access-date=11 September 2014|date=2013|publisher=[[Microsoft Academic Search]]|archive-url=https://archive.today/20140911121404/http://65.54.113.26/Author/24566599/jeewan-singh-titiyal|archive-date=11 September 2014}}</ref> നിരവധി നേത്ര പാഠപുസ്തകങ്ങളിലും അദ്ദേഹം അധ്യായങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. <ref name="Professor of Ophthalmology"/> അദ്ദേഹം ''ഡോസ് ടൈംസ്'' ചീഫ് എഡിറ്റർ ആണ് <ref name="DOS Times">{{Cite web|url=http://www.dos-times.org/|title=DOS Times|access-date=12 September 2014|date=2014|publisher=Delhi Ophthalmological Society|archive-date=2021-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226235305/https://dos-times.org/|url-status=dead}}</ref> ഡൽഹി ഒഫ്താൽമോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രതിമാസ ബുള്ളറ്റിൻ ആയ ''DOS Times -''ന്റെ ചീഫ് എഡിറ്റർ ആണ്.<ref name="Sehat"/> '''തെരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ''' * {{cite journal | url=http://65.54.113.26/Publication/49191722/ultrasound-biomicroscopy-guided-assessment-of-acute-corneal-hydrops | title=Ultrasound Biomicroscopy-Guided Assessment of Acute Corneal Hydrops | author1=Namrata Sharma | author2=Rashim Mannan | author3=Vishal Jhanji | author4=Tushar Agarwal | author5=Archna Pruthi | author6=Jeewan S. Titiyal | author7=Rasik B. Vajpayee | journal=Ophthalmology | year=2011 | volume=118 | issue=11 | pages=2166–2171 | doi=10.1016/j.ophtha.2011.03.040 | pmid=21777979 | access-date=12 September 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140912162446/http://65.54.113.26/Publication/49191722/ultrasound-biomicroscopy-guided-assessment-of-acute-corneal-hydrops | archive-date=12 September 2014 | url-status=dead }} * {{cite journal | url=http://65.54.113.26/Publication/30145688/amniotic-membrane-transplantation-as-an-adjunct-to-medical-therapy-in-acute-ocular-burns | title=Amniotic membrane transplantation as an adjunct to medical therapy in acute ocular burns | author1=Radhika Tandon | author2=Noopur Gupta | author3=Mani Kalaivani | author4=Namrata Sharma | author5=Jeewan S Titiyal | author6=Rasik B Vajpayee | journal=British Journal of Ophthalmology | year=2010 | volume=95 | issue=2 | pages=199–204 | doi=10.1136/bjo.2009.173716 | pmid=20675729 | access-date=12 September 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160624141902/http://65.54.113.26/Publication/30145688/amniotic-membrane-transplantation-as-an-adjunct-to-medical-therapy-in-acute-ocular-burns | archive-date=24 June 2016 | url-status=dead }} * {{cite journal | url=http://65.54.113.26/Publication/32956632/iatrogenic-conjunctival-entrapment-of-cilium-and-scleral-ulceration-after-subtenon-steroid-injection | title=Iatrogenic Conjunctival Entrapment of Cilium and Scleral Ulceration After Subtenon Steroid Injection | author1=Gaurav Prakash | author2=Namrata Sharma | author3=Radhika Tandon | author4=Jeewan S. Titiyal | journal=Eye & Contact Lens-science and Clinical Practice | year=2010 | volume=36 | issue=2 | pages=137–138 | doi=10.1097/ICL.0b013e3181cf6165 | pmid=20093939 | access-date=12 September 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140912142938/http://65.54.113.26/Publication/32956632/iatrogenic-conjunctival-entrapment-of-cilium-and-scleral-ulceration-after-subtenon-steroid-injection | archive-date=12 September 2014 | url-status=dead }} * {{cite journal | url=http://65.54.113.26/Publication/32237427/nonresolution-of-acute-hydrops-because-of-intrastromal-migration-of-perfluoropropane-gas | title=Nonresolution of Acute Hydrops Because of Intrastromal Migration of Perfluoropropane Gas | author1=Namrata Sharma | author2=Rashim Mannan | author3=Jeewan S Titiyal | journal=Cornea | year=2011 | volume=29 | issue=8 | pages=944–946 | doi=10.1097/ICO.0b013e3181ca6353 | pmid=20508502 | access-date=12 September 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160624165021/http://65.54.113.26/Publication/32237427/nonresolution-of-acute-hydrops-because-of-intrastromal-migration-of-perfluoropropane-gas | archive-date=24 June 2016 | url-status=dead }} * {{cite journal |url=http://65.54.113.26/Publication/31574106/therapeutic-keratoplasty-for-microbial-keratitis |title=Therapeutic keratoplasty for microbial keratitis |author1=Namrata Sharma |author2=Ritika Sachdev |author3=Vishal Jhanji |author4=Jeewan S Titiyal |author5=Rasik B Vajpayee |journal=Current Opinion in Ophthalmology |year=2010 |page=1 |doi=10.1097/ICU.0b013e32833a8e23 |pmid=20531191 |access-date=12 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624160434/http://65.54.113.26/Publication/31574106/therapeutic-keratoplasty-for-microbial-keratitis |archive-date=24 June 2016 |url-status=dead }} {{portal|India}} ==അവലംബം== {{reflist|colwidth=50em}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{cite web | url=http://65.54.113.26/Author/24566599/jeewan-singh-titiyal | title=Jeevan Singh Titiyal | publisher=[[Microsoft Academic Search]] | date=2013 | access-date=11 September 2014 | archive-url=https://archive.today/20140911121404/http://65.54.113.26/Author/24566599/jeewan-singh-titiyal | archive-date=11 September 2014 | url-status=dead }} * {{cite web | url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/nm20/keep-children-away-from-lime-packets-dr-titiyal/article1-177069.aspx | title=Keep children away from lime packets: Dr Titiyal | publisher=The Hindustan Times | date=24 November 2006 | access-date=12 September 2014 | archive-date=2014-09-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140912135755/http://www.hindustantimes.com/news-feed/nm20/keep-children-away-from-lime-packets-dr-titiyal/article1-177069.aspx | url-status=dead }} * {{cite web | url=http://news.oneindia.in/2006/08/30/aiims-doctors-conduct-medical-tests-on-girl-with-stone-tears-1156939795.html | title=AIIMS doctors conduct medical tests on girl with stone tears | publisher=One India News | date=30 August 2006 | access-date=12 September 2014 | archive-date=2014-09-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140912135744/http://news.oneindia.in/2006/08/30/aiims-doctors-conduct-medical-tests-on-girl-with-stone-tears-1156939795.html | url-status=dead }} {{Padma Shri Award Recipients in Medicine}} [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 8gjbpn3k7iikygrz804zqt9b9dickyk 0 543612 4614740 4544674 2026-04-23T01:39:39Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614740 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = ഗോപാൽ പ്രസാദ് സിൻഹ <br>Gopal Prasad Sinha | image = | image_size = | caption = | other_names = | birth_date = | birth_place = [[Patna]], [[Bihar]], India | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = Neurologist | years_active = | known_for = service in the field of Neurology | spouse = Indira Sinha | partner = | children = Ajay Alok, Jaya Sinha Kumra | parents = | awards = [[Padma Shri]] | website = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ ന്യൂറോളജിസ്റ്റ്,<ref name="Sehat">{{Cite web|url=https://www.sehat.com/dr-gopal-prasad-sinha-neurologist-patna|title=Sehat|access-date=14 February 2015|date=2015|publisher=Sehat|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602212302/https://www.sehat.com/dr-gopal-prasad-sinha-neurologist-patna|url-status=dead}}</ref> രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ<ref name="Hindustan Times">{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/state-of-the-states/meet-the-woman-chosen-by-aap-to-take-on-shatrughan-sinha-in-patna-sahib/article1-1197291.aspx|title=Hindustan Times|access-date=14 February 2015|date=19 March 2014|publisher=Hindustan Times|archive-date=2015-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150217114645/http://www.hindustantimes.com/state-of-the-states/meet-the-woman-chosen-by-aap-to-take-on-shatrughan-sinha-in-patna-sahib/article1-1197291.aspx|url-status=dead}}</ref>[[ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ച്|, ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ചിന്റെ]] സ്ഥാപന നൈതിക സമിതി അംഗം ഇവയാണ് '''ഗോപാൽ പ്രസാദ് സിൻഹ'''.<ref name="ICMR">{{Cite web|url=http://www.icmr.nic.in/annual/2005-06/rmri/committees.pdf|title=ICMR|access-date=14 February 2015|date=2015|publisher=Indian Council of Medical Research|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304185557/http://www.icmr.nic.in/annual/2005-06/rmri/committees.pdf|url-status=dead}}</ref> ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[ബിഹാർ|ബീഹാറിലെ]] [[പട്ന|പട്നയിലാണ്]] അദ്ദേഹം ജനിച്ച് വളർന്നത്, പട്ന സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥിയാണ്. <ref name="Patna University">{{Cite web|url=http://www.patnauniversity.ac.in/awards.html|title=Patna University|access-date=14 February 2015|date=2015|publisher=Patna University|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226130255/https://www.patnauniversity.ac.in/awards.html%20|url-status=dead}}</ref> 2014 ലെ [[ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ജനതാദൾ (യുനൈറ്റഡ്)|ജനതാദൾ (യുണൈറ്റഡ്)]] സ്ഥാനാർത്ഥിത്വത്തിൽ പട്ന സാഹിബ് നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് നിലവിലെ പാർലമെന്റ് അംഗം [[ശത്രുഘ്നൻ സിൻ‌ഹ|ശത്രുഘ്നൻ സിൻഹയ്‌ക്കെതിരെ അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെട്ടു]] . <ref name="Mahachaupal: JDU candidate Dr Gopal Prasad Sinha's agenda for Patna Sahib">{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=B2kQlFE0NaA|title=Mahachaupal: JDU candidate Dr Gopal Prasad Sinha's agenda for Patna Sahib|access-date=14 February 2015|date=2 April 2014|website=[[YouTube]] video|publisher=Inext Live}}</ref> അന്തരിച്ച ഇന്ദിര സിൻഹ എന്ന വിദ്യാഭ്യാസ വിദഗ്ധയെ വിവാഹം കഴിച്ച സിൻഹയ്ക്ക് ജയ സിൻഹ കുമ്ര എന്ന മകളും അജയ് അലോക്കും എന്ന [[ബിഹാർ|ബീഹാറിൽ]] നിന്നുള്ള അറിയപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയക്കാര മകനുമുണ്ട്.<ref name="Economic Times">{{Cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-05-15/news/49873584_1_patna-sahib-state-jd-former-minister-parveen-amanullah|title=Economic Times|access-date=14 February 2015|date=15 May 2014|publisher=Economic Times|archive-date=2015-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20150214205339/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-05-15/news/49873584_1_patna-sahib-state-jd-former-minister-parveen-amanullah|url-status=dead}}</ref> വൈദ്യശാസ്ത്രരംഗത്തെ സേവനങ്ങൾക്ക് 2004 ലെ നാലാമത്തെ ഉയർന്ന ഇന്ത്യൻ സിവിലിയൻ അവാർഡ് [[പത്മശ്രീ|പത്മശ്രീ നേടിയിട്ടുണ്ട്.]] <ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=6 February 2015|date=2015|publisher=Padma Awards|archive-url=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 November 2014}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} {{Padma Shri Award Recipients in Medicine}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] fv1vqba2eng7je03wgcrlnfqouyc5me 0 545182 4614726 4543776 2026-04-22T22:28:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614726 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} മുഹമ്മദ് നബിക്ക് ശേഷം നിലവിൽ വന്ന ഖിലാഫത്ത് രാജവാഴ്ചയിലേക്ക് വഴിമാറുന്നതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്ന കൃതിയാണ് '''''ഖിലാഫത്തും രാജവാഴ്ചയും''''' (Caliphate and Kingship, '''خلافت و ملوکیت''' (کتاب) ) എന്നത്<ref name="MRF184">{{Cite book|url=https://sg.inflibnet.ac.in/handle/10603/24630|title=The political Thought of Maulana Mawdudi|last=Farooqui|first=Muhammad Rafiuddin|publisher=Osmania University-Shodhganga|location=Appendixes|page=184|access-date=4 April 2020}}</ref>. 1966 ഒക്ടോബറിൽ [[അബുൽ അ‌അ്‌ലാ മൗദൂദി]] എഴുതിയ ഈ ഗ്രന്ഥം, '''Islam's Political Order: The Model, Deviations''' '''and Muslim Response''' എന്ന പേരിൽ ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു<ref>{{Cite book|title=Islam's political order: the model, deviations and Muslim response : al-Khilāfah wa al-mulūkīyah|last=Maudoodi|first=Syed Abul ʻAla|last2=Ahmad|first2=Anis|last3=Institute of Policy Studies (Islāmābād|first3=Pakistan)|date=April 8, 2018|oclc=1023814509}}</ref>. <ref name="MRF177">{{Cite book|url=https://sg.inflibnet.ac.in/handle/10603/24630|title=The political Thought of Maulana Mawdudi|last=Farooqui|first=Muhammad Rafiuddin|publisher=Osmania University-Shodhganga|location=Appendixes|page=177|access-date=4 April 2020}}</ref> മഹമൂദ് അഹ്മദ് അബ്ബാസി എഴുതിയ ''ദി കാലിഫേറ്റ് ഓഫ് മുഅവിയ ആൻഡ് യസീദ്'' <ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/?id=FQPYAAAAMAAJ&q=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%AA+%D9%88+%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C%D8%AA&dq=%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%81%D8%AA+%D9%88+%D9%85%D9%84%D9%88%DA%A9%DB%8C%D8%AA|title=خلافت و حكومت|last=Farooqi|first=Zia ur Rehman|date=April 8, 1995|publisher=اداره اشاعت المعارف}}</ref> എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ മറുപടിയായാണ് ഈ കൃതി രൂപപ്പെട്ടത്. [[Category:Articles containing explicitly cited English-language text]] [[വർഗ്ഗം:സയ്യിദ് മൗദൂദിയുടെ കൃതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] പുസ്തകം സുന്നി മുസ്‌ലിം പണ്ഡിതർക്കിടയിൽ വലിയ ചലനങ്ങളുണ്ടാക്കി. അനുകൂലിച്ചുകൊണ്ടും<ref name="Jasarat">{{Cite web|url=https://www.jasarat.com/sunday/2019/05/19/%d8%a8%d8%b1%d8%b5%d8%ba%db%8c%d8%b1-%d9%85%db%8c%da%ba-%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%da%a9%db%92-%d8%a7%d8%ad%db%8c%d8%a7-%d8%a7%d9%88%d8%b1-%d8%a7%d9%93%d8%b2%d8%a7%d8%af%db%8c-%da%a9%db%8c-60/|title=برصغیر میں اسلام کے احیا اور آزادی کی تحریکیں|last=Ayubi|first=Najeeb|website=[[Jasarat]]}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Jasarat"/> എതിർത്തുകൊണ്ടും<ref>{{Cite book|title=Ye Qadam Qadam Balayen|last=Amir Usmani|publisher=Markazi Makataba Islami, New Delhi|chapter=Foreword by Mahirul Qadri}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://dailypakistan.com.pk/columns/02-Nov-2017/670250|title=حافظ صلاح الدین یوسف کے توحیدی خیالات|last=Humayun|first=Khalid|date=November 1, 2017|website=[[Daily Pakistan]]}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> നിരവധി കൃതികൾ പുറത്തിറങ്ങുകയുണ്ടായി. == അവലംബം == {{RL}} tm114oz5d8ccuj24ze5e7bkl29dbayf 0 552652 4614800 3778382 2026-04-23T11:11:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614800 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ജീൻ ഇംഗെലോ | image = Jean Ingelow by Elliott & Fry, London.jpg | caption = Jean Ingelow by [[Elliott & Fry]] (1860s) | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=yes|1820|3|17|}} | birth_place = [[ബോസ്റ്റൺ, ലിങ്കൺഷയർ]], യു.കെ. | death_date = {{Death date and age|df=yes|1897|7|20|1820|3|17|}} | death_place = [[കെൻസിംഗ്ടൺ, ലണ്ടൻ]], [[യു.കെ.]] | nationality = ഇംഗ്ലീഷ് | occupation = കവി, നോവലിസ്റ്റ് | spouse = | children = }} 1863 ൽ പെട്ടെന്ന് പ്രശസ്തയായ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് കവയിത്രിയും നോവലിസ്റ്റുമായിരുന്നു '''ജീൻ ഇംഗെലോ''' (ജീവിതകാലം:17 മാർച്ച് 1820 - 20 ജൂലൈ 1897). അവർ കുട്ടികൾക്കായി നിരവധി കഥകൾ എഴുതി. == ആദ്യകാലം == 1820 മാർച്ച് 17 -ന് ലിങ്കൺഷെയറിലെ ബോസ്റ്റണിൽ ജനിച്ച ജീൻ ഇൻജെലോ, ഒരു ബാങ്കറായിരുന്ന വില്യം ഇംഗെലോയുടെ മകളായിരുന്നു.<ref>{{Cite book|title=The Oxford Guide to British Women Writers|url=https://archive.org/details/oxfordguidetobri00shat|last=Shattock|first=Joanne|publisher=Oxford University Press|year=1993|isbn=978-0-19214-176-7|location=Oxford|page=[https://archive.org/details/oxfordguidetobri00shat/page/225 225]}}</ref> അവർക്ക് 14 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ കുടുംബം ഇപ്സ്വിച്ചിലേക്ക് താമസം മാറി.<ref name="IBP">{{Cite book|title=Ipswich's Blue Plaques|date=n.d.|publisher=Ipswich Society|location=Ipswich}}</ref> ഇപ്സ്വിച്ച് ആൻഡ് സഫോൾക്ക് ബാങ്കിംഗ് കമ്പനിയുടെ മാനേജരായിരുന്ന പിതാവ് കുടുംബത്തോടൊപ്പം രണ്ടാം എൽമ് സ്ട്രീറ്റിലെ ബാങ്കിന് മുകളിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="IHL Plaques">{{Cite web|url=https://www.ipswich-lettering.co.uk/plaques.html|title=Ipswich Historic Lettering: Plaques|access-date=21 June 2021|last1=Van Loon|first1=Borin|website=www.ipswich-lettering.co.uk|publisher=Borin Van Loon}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ബാങ്കിംഗ് സ്ഥാപനം പരാജയപ്പെട്ടതിനുശേഷം, അവരുടെ കുടുംബം അവിടെനിന്ന് താമസം മാറി. പിൽക്കാലത്ത് ആർക്കേഡ് സ്ട്രീറ്റിലേക്ക് നയിക്കുന്നിടത്ത് ഒരു കമാനം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. അവരെ അനുസ്മരിക്കുന്നതിനായി അവിടെ ഒരു നീല ഫലകം സ്ഥാപിക്കുകയും അടുത്തുള്ള ഇൻഗെലോ സ്ട്രീറ്റിന് അവരുടെ പേര് നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref name="IHL Plaques2">{{Cite web|url=https://www.ipswich-lettering.co.uk/plaques.html|title=Ipswich Historic Lettering: Plaques|access-date=21 June 2021|last1=Van Loon|first1=Borin|website=www.ipswich-lettering.co.uk|publisher=Borin Van Loon}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:1820-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1897-ൽ മരിച്ചവർ]] eyr1j0j5pznaxizenbe7lkl87kgbji9 0 557783 4614790 4567222 2026-04-23T09:20:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614790 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jackie Appiah}} {{Infobox person | name = Jackie Appiah | image = | imagesize = | alt = | caption = Appiah' (2013) | birth_date = {{birth date and age|1983|12|05|df=y}} | birth_place = [[Toronto]], [[Ontario]], [[Canada]] | othername = | occupation = Actress | yearsactive = 2001–present | website = }} [[കാനഡ]]യിൽ ജനിച്ച ഒരു ഘാന നടിയാണ് '''ജാക്കി അപ്പിയ''' (ജനനം 5 ഡിസംബർ 1983<ref>{{Cite web|url=http://www.peacefmonline.com/ghana/people/moviestars/jackie_appiah/biography/|title=Jackie Appiah Biography {{!}} Profile {{!}} Ghana|website=www.peacefmonline.com|access-date=2019-04-13|archive-date=2019-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20190413133025/http://www.peacefmonline.com/ghana/people/moviestars/jackie_appiah/biography/|url-status=dead}}</ref>) .<ref>{{Cite web|url=https://www.graphic.com.gh/showbiz/ghana-movies/jackie-appiah-to-sponsor-juvenile-prison-inmate-s-education.html|title=Jackie Appiah to sponsor juvenile prison inmate's education|website=Graphic Showbiz Online|language=en-gb|access-date=2020-01-25}}</ref> ഒരു അഭിനേത്രി എന്ന നിലയിലുള്ള അവരുടെ പ്രവർത്തനത്തിന് 2010-ലെ ആഫ്രിക്ക മൂവി അക്കാദമി അവാർഡിലെ മികച്ച നടിക്കുള്ള അവാർഡുകളും കൂടാതെ 2007-ലെ ആഫ്രിക്ക മൂവി അക്കാദമി അവാർഡിൽ ഒരു സഹനടിക്കുള്ള അവാർഡും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകളും നോമിനേഷനുകളും അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite news|url=http://www.tribune.com.ng/index.php/weekend-starter/4100-unveilling-queen-jackie-appiahbest-actress-in-africa|title=Unveilling Queen Jackie Appiah•Best Actress in Africa|last=Idowu|first=Ayo|date=16 April 2010|work=[[Nigerian Tribune]]|access-date=8 December 2010|location=Ibadan, Nigeria|archive-url=https://web.archive.org/web/20100506025358/http://www.tribune.com.ng/index.php/weekend-starter/4100-unveilling-queen-jackie-appiahbest-actress-in-africa|archive-date=6 May 2010|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref name="amaa2007">{{cite web|url=http://www.ama-awards.com/winners2007.html |title=Nominees & Winners of AMAA 2007 @ a glance |publisher=The African Movie Academy Awards |access-date=11 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071210070846/http://www.ama-awards.com/winners2007.html |archive-date=10 December 2007 |url-status=dead }}</ref> 2008-ലെ ആഫ്രിക്ക മൂവി അക്കാദമി അവാർഡിൽ ഒരു പ്രധാന വേഷത്തിലെ മികച്ച നടിക്കും വരാനിരിക്കുന്ന മികച്ച നടിക്കുമായി അവർക്ക് രണ്ട് നോമിനേഷനുകൾ ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.screenafrica.com/news/industry/363428.htm|title=Africa Movie Academy Awards' nominees take a bow in Josies|access-date=2009-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20100208181413/http://www.screenafrica.com/news/industry/363428.htm|archive-date=2010-02-08|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ghanaslayers.com/2019/01/25/full-profile-biography-of-jackie-appiah-husband-son-movies-photos/|title=Full Profile & Biography of Jackie Appiah – Husband, Son, Movies, Photos|website=Ghanaslayers.com|date=25 January 2019|access-date=2021-11-04|archive-date=2020-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009070426/https://ghanaslayers.com/2019/01/25/full-profile-biography-of-jackie-appiah-husband-son-movies-photos/|url-status=dead}}</ref> == മുൻകാലജീവിതം == 1983 ഡിസംബർ 5 ന് കാനഡയിലാണ് ജാക്കി അപ്പിയ ജനിച്ചത്. അഞ്ച് മക്കളിൽ അവസാനത്തേതാണ്. ടൊറന്റോയിൽ ജനിച്ചതിനാൽ അവർ ഒരു ഘാനക്കാരിയായ കനേഡിയൻ ആണ്. കുട്ടിക്കാലം കാനഡയിൽ ചിലവഴിച്ച അവർ പത്താം വയസ്സിൽ അമ്മയോടൊപ്പം ഘാനയിലേക്ക് താമസം മാറി.<ref>{{cite news|url=http://thenationonlineng.net/web2/articles/11673/1/I-doubt-if-I-can-play-nude-roles-but-Jackie-Appiah/Page1.html|title=I doubt if I can play nude roles but… —Jackie Appiah|date=26 July 2009|work=[[The Nation (Nigeria)|The Nation]]|access-date=8 December 2010|location=Lagos, Nigeria|archive-url=https://web.archive.org/web/20120503102357/http://thenationonlineng.net/web2/articles/11673/1/I-doubt-if-I-can-play-nude-roles-but-Jackie-Appiah/Page1.html|archive-date=3 May 2012|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> അപ്പിയ എന്ന അവരുടെ ആദ്യനാമത്തിലാണ് അവർ അറിയപ്പെടുന്നത്. 2005-ൽ പീറ്റർ അഗ്യെമാങ്ങിനെ വിവാഹം കഴിച്ച അപ്പിയയ്ക്ക് ഒരു മകനുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/105830-jackie-appiah-son-actress-child.html|title=Jackie Aphia's Son: What Do We Know About the Actress' Son?|last=Alabi|first=Jasmine|date=2018-02-19|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2019-07-25}}</ref> അപ്പിയയുടെ പിതാവ് ക്വാബെന അപ്പിയയാണ് (കുമാസിയിലെ പ്രശസ്ത അഭിഭാഷകനായ പരേതനായ ജോ അപ്പിയയുടെ ഇളയ സഹോദരൻ) നിലവിൽ കാനഡയിലെ ഒന്റാറിയോയിലെ ടൊറന്റോയിൽ താമസിക്കുന്നു. == വിവാദം == തിംഗ്സ് വി ഡു ഫോർ ലൗ എന്നതിന്റെ എഴുത്തുകാരനായ എഡ്വേർഡ് സെദ്ദോ ജൂനിയർ ക്ഷണിച്ചപ്പോൾ അപ്പിയ സ്‌ക്രീനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് പതിവായി. പിന്നീട് ടെന്റക്കിൾസ്, ഗെയിംസ് പീപ്പിൾ പ്ലേ, സൺ-സിറ്റി എന്നിവയിലും മറ്റ് നിരവധി ടിവി സീരീസുകളിലും അവർ പങ്കെടുത്തു. ആദ്യമായി സെറ്റിൽ പോയപ്പോൾ തന്നെ വളരെ നാണം കുണുങ്ങിയായിരുന്നെന്ന് അപ്പിയ ഓർക്കുന്നു. "ഇത് ഡിവൈൻ ലവ് എന്ന പേരിൽ ഒരു വീനസ് ഫിലിം പ്രൊഡക്ഷൻ ആയിരുന്നു. എനിക്ക് കേറ്റ് എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കേണ്ടി വന്നു. വളരെ നന്നായി ചെയ്തുവെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിച്ചില്ല. ഞാൻ കുഴങ്ങി. പലരും അത് ശ്രദ്ധിച്ചില്ല." പരിഭ്രാന്തി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, എല്ലാവരേയും ആകർഷിക്കുന്നതിൽ അവർ വിജയിച്ചതായി ഫസ്റ്റ് ടൈമർ പറഞ്ഞു. വീനസ് ഫിലിംസിന്റെ മമ്മീസ് ഡാട്ടർ എന്ന ചിത്രത്തിലാണ് തന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഭാഗമെന്ന് അപ്പിയ പറയുന്നു. മകളായി രാജകുമാരിയായി അഭിനയിച്ച ബാർട്ടൽസ് കുടുംബത്തിന്റെ കഥയാണ് ചിത്രം പറയുന്നത്. "ഞാൻ അഭിനയിച്ചത് എനിക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. ഞാൻ അഭിനയിച്ച വേഷത്തിൽ ഞാൻ സന്തുഷ്ടയായിരുന്നു". അപ്പിയ ഇപ്പോൾ പ്രാദേശിക സിനിമാ വ്യവസായം മികച്ച രീതിയിൽ മാറിയതായി കാണുന്നു. മറ്റുള്ളവർ അതിന്റെ ആത്യന്തിക വിജയം കാണുമെന്ന് അവർ കരുതുന്നു. == നോളിവുഡ് മുന്നേറ്റവും വിജയവും == ബിയോൺസ് - ദ പ്രസിഡന്റ് ഡോട്ടർ, പ്രിൻസസ് ടൈറ, പാഷൻ ഓഫ് ദി സോൾ, പ്രെറ്റി ക്വീൻ, ദി പ്രിൻസ് ബ്രൈഡ്, ദി കിംഗ് ഈസ് മൈൻ, ദി പെർഫെക്റ്റ് പിക്ചർ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി വിജയകരമായ ഘാന സിനിമകളിലൂടെ അപ്പിയ നോളിവുഡിന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web|title=Jackie Appiah|url=http://www.ghanacelebrities.com/jackie-appiah/|access-date=22 February 2015|archive-date=2018-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20181202024704/https://www.ghanacelebrities.com/jackie-appiah/|url-status=dead}}</ref> നോളിവുഡ് നടൻ റാംസെ നോഹയ്‌ക്കൊപ്പം<ref>{{cite web|title=Black Soul|url=https://www.youtube.com/watch?v=CJydbfzQHr8|publisher=youtube|access-date=22 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|title=A Bitter Blessing - Latest Nigerian Nollywood Movie|url=https://www.youtube.com/watch?v=gl6p-5Un9wY|publisher=Youtube|access-date=22 February 2015}}</ref> മൈ ലാസ്റ്റ് വെഡ്ഡിംഗ്, നോളിവുഡ് നടൻ എമേക ഇകെയ്‌ക്കൊപ്പം ബ്ലാക്ക് സോൾ, ബിറ്റർ ബ്ലെസിംഗ് എന്നിവ അവരുടെ ശ്രദ്ധേയമായ നോളിവുഡ് ചിത്രങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|title=My Last Wedding|url=https://www.youtube.com/watch?v=ioRtByvU3T4|publisher=youtube|access-date=22 February 2015}}</ref> 2013-ൽ, അബുജയിൽ നടന്ന പാപ്പിറസ് മാഗസിൻ സ്‌ക്രീൻ ആക്ടേഴ്‌സ് അവാർഡ് (PAMSAA) 2013-ൽ മികച്ച അന്താരാഷ്‌ട്ര നടിക്കുള്ള അവാർഡ് അവർ നേടി.<ref>{{cite web|title=Jackie Appiah wins Best International Actress award at PAMSAA 2013|url=http://www.nigeriamovienetwork.com/articles/read-jackie-appiah-wins-best-international-actress-award-at-pamsaa-2013_789.html|publisher=nigeriamovienetwork.com|access-date=22 February 2015}}</ref> == പ്രൊമോഷണൽ വർക്ക് == എച്ച്‌ഐവി എയ്‌ഡ്‌സിനെതിരെയുള്ള സംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ജിഎസ്‌എംഎഫ് പരസ്യം ഉൾപ്പെടെ ഘാനയിലെ നിരവധി പരസ്യബോർഡുകളിലും ടിവി പരസ്യങ്ങളിലും അപ്പിയയുടെ മുഖം കാണാം. ടിവി പരസ്യങ്ങളിൽ അവർക്കായി നടത്തിയ പ്രമോഷനിൽ അവർ യു.ബിയുടെ മുഖം നേടി. നിലവിൽ പരസ്യങ്ങൾക്കും ബിൽബോർഡുകൾക്കുമായി അവർ ഐപിഎംസിയുടെ മുഖമാണ്. "GSMF" ആയിരുന്നു അവരുടെ ആദ്യത്തെ ടിവി പരസ്യം.<ref>{{cite web|title=Jackie Appiah|url=http://content.ghananation.com/templates/default.aspx?a=106&template=print-article.htm|publisher=ghananation.com/|access-date=22 February 2015|archive-date=2012-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120519092414/http://content.ghananation.com/templates/default.aspx?a=106&template=print-article.htm|url-status=dead}}</ref> ==വ്യക്തിഗത ജീവിതം== 2005-ൽ പീറ്റർ അഗ്യേമാങ്ങിനെ ജാക്കി വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് ഡാമിയൻ എന്ന ഒരു മകനുണ്ടായിരുന്നു. മൂന്ന് വർഷത്തെ ദാമ്പത്യത്തിന് ശേഷം അവർ വേർപിരിഞ്ഞു.<ref>{{Cite web|url=https://buzzghana.com/jackie-appiah/|title=Jackie Appiah - Bio, Husband, Children, Twin Sister, Age, Other Facts|date=15 May 2015}}</ref> == അവാർഡുകളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {|class="wikitable" |- !Year !Event !Prize !Recipient !Result |- |2007 |[[3rd Africa Movie Academy Awards]] |Best Supporting Actress |Beyonce:The President's Daughter |{{won}} |- |rowspan=3|2010 |[[6th Africa Movie Academy Awards]] |Best Actress Leading Role |The Perfect Picture |{{won}} |- |[[2010 Ghana Movie Awards]] |Best Actress |4 plays |{{won}} |- |[[City People Entertainment Awards]] |Best Ghanaian Actress | |{{won}}<ref>{{Cite web | url=http://ghanalinx.com/actress-jackie-appiah-wins-another-award/ |title = Actress Jackie Appiah Wins Another Award|date = 6 August 2010}}</ref> |- |rowspan=2|2011 |[[2011 Ghana Movie Awards]] |Best Actress Leading Role (English) |Reason To Kill |{{nominated}} |- |[[2011 Nigeria Entertainment Awards]] |Pan African Actress Of The Year | |{{won}} |- |rowspan=3|2012 |[[2012 Ghana Movie Awards]] |Best Actress Leading Role |Grooms Bride |{{nominated}} |- |Ghana National Youth Archievers Awards |Performing Arts | |{{won}}<ref>{{Cite web|url = http://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/List-of-Winners-the-National-Youth-Achievers-Award-254493|title = List of Winners @ the National Youth Achievers Award|date = 30 November 2001|access-date = 2021-11-04|archive-date = 2020-10-14|archive-url = https://web.archive.org/web/20201014052227/https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/List-of-Winners-the-National-Youth-Achievers-Award-254493|url-status = dead}}</ref> |- |African Women Of Worth Awards |Best Actress | |{{won}}<ref>{{Cite web | url=http://www.gistmania.com/talk/topic,121026.0.html |title = Photos: Jackie Appiah, Nadia Buari Honoured at African Women of Worth Awards|date = 24 July 2012}}</ref> |- |rowspan=6|2013 |[[2013 Africa Magic Viewers Choice Awards]] |Best Actress In Drama |The Perfect Picture |{{won}}<ref>{{cite news|title=Jackie Appiah Grabs Best Actress at AfricaMagic Viewers' Choice Awards|url=http://www.highstreetmail.com/entertainment-news/jackie-appiah-grabs-best-actress-at-africamagic-viewers-choice-awards.html|work=[[Highstreetmail Ghana]]|date=10 March 2013|access-date=11 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219122841/http://www.highstreetmail.com/entertainment-news/jackie-appiah-grabs-best-actress-at-africamagic-viewers-choice-awards.html|archive-date=19 December 2013|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |- |rowspan=2|[[2013 Ghana Movie Awards]] |Best Actress Leading role |rowspan=2|Cheaters |{{won}} |- |Glits Magazine favorite actress |{{won}} |- |[[Nollywood and African Film Critics Awards|Nafca]] |Best Actress Diaspora |Turning Point |{{won}}<ref>{{Cite web | url=http://ameyawdebrah.com/fab-photos-jackie-appiah-kofi-adjorlologenevieve-nnaji-others-win-nollywood-african-film-critics-awards-washington-dc/ |title = FAB Photos: Jackie Appiah, Kofi Adjorlolo,Genevieve Nnaji, others win at Nollywood & African Film Critics Awards in Washington DC|date = 16 September 2013}}</ref> |- |Pyprus Magazine Screen Actors Awards |Best International Actress | |{{won}}<ref>[https://web.archive.org/web/20131225015540/http://www.nigeriamovienetwork.com/articles/read-jackie-appiah-wins-best-international-actress-award-at-pamsaa-2013_789.html]</ref> |- |The F.A.C.E List Awards (USA) |Achievement In Africa Entertainment | |{{won}}<ref>{{Cite web | url=http://blueblood006.blogspot.com/2013/06/jackie-appiah-honoured-for-her.html?m=1 |title = Blueblood's Corner: Jackie Appiah Honoured for Her Excellence in Africa's Entertainment Industry|date = 20 June 2013}}</ref> |- |rowspan=3|2014 |[[2014 Africa Magic Viewers Choice Awards]] |Best Actress Comedy Role |Cheaters |{{nominated}} |- |rowspan=2|[[2014 Ghana Movie Awards]] |Best Actress Leading Role |rowspan=2|Sisters At War |{{nominated}} |- |Favorite Actress |{{nominated}} |- |rowspan=2|2015 |[[2015 Africa Magic Viewers Choice Awards]] |Best Actress In Comedy |A Letter From Adam |{{nominated}} |- |[[2015 Ghana Movie Awards]] |Favorite Actress | |{{nominated}} |- |} ==അവലംബം== {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{IMDb name|2645304}} * {{Instagram|id=jackieappiah}} {{Africa Movie Academy Award for Best Actress}} {{Africa Movie Academy Award for Best Supporting Actress}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഘാനയിൻ ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] bblql7cwnp7jobok9l8bspodt8megye 0 558056 4614743 3756826 2026-04-23T02:14:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614743 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gyeongju National Museum}} {{Infobox Korean name |img=Korea-Gyeongju.National.Museum-02.jpg |hangul=국립경주박물관 |hanja=國立慶州博物館 |rr=Gungnip Gyeongju Bangmulgwan |mr=Kungnip Kyǒngju Pangmulkwan }} [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]]യിലെ നോർത്ത് ജിയോങ്‌സാങ് പ്രവിശ്യയിലെ ഗ്യോങ്‌ജുവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു മ്യൂസിയമാണ് '''ഗ്യോങ്‌ജു നാഷണൽ മ്യൂസിയം'''. അതിന്റെ പുരയിടങ്ങൾ പ്രധാനമായും ജിയോങ്‌ജു തലസ്ഥാനമായിരുന്ന [[സില്ല]] രാജ്യത്തിന്റെ സ്മാരകചിഹ്നങ്ങളായി നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്നു. രാജകീയ ശവകുടീര സമുച്ചയത്തോട് ചേർന്നാണ് ഈ മ്യൂസിയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അതിൽ ഗൈറിം ഫോറസ്റ്റ്, ചിയോംസിയോങ്‌ഡേ ഒബ്സർവേറ്ററി, ബാൻവോൾസോങ് കൊട്ടാരം, അനാപ്ജി കുളം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. == ചരിത്രം == 1945-ൽ കൊറിയൻ നാഷണൽ മ്യൂസിയത്തിന്റെ ജിയോങ്‌ജു ശാഖ എന്ന നിലയിലാണ് മ്യൂസിയം ആദ്യമായി സ്ഥാപിതമായത്.<ref>[http://gyeongju.museum.go.kr/ Gyeongju National Museum History] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100207134614/http://gyeongju.museum.go.kr/ |date=2010-02-07 }}</ref> മ്യൂസിയത്തിന്റെ പ്രധാന കെട്ടിടം 1968-ലാണ് നിർമ്മിച്ചത്. 1975-ൽ മ്യൂസിയം "ഗ്യോങ്ജു നാഷണൽ മ്യൂസിയം" ആയി നവീകരിക്കപ്പെട്ടു. അതിനുശേഷം ഇത് വിപുലീകരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഗ്യോങ്‌ജു നാഷണൽ മ്യൂസിയം എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ 10:00 മുതൽ വൈകുന്നേരം 6:00 വരെ തുറന്നിരിക്കും.<ref>{{cite web | title=Gyeongju National Museum in Gyeongju-si | url=https://zaubee.com/biz/gyeongju-national-museum-fr1m4jxv | publisher= | accessdate=2022-07-12 | archive-date=2022-07-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220712113220/https://zaubee.com/biz/gyeongju-national-museum-fr1m4jxv | url-status=dead }}</ref> == ശേഖരങ്ങൾ == കൊറിയയിലുടനീളമുള്ള പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിൽ നിരവധി ദേശീയ മ്യൂസിയങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഈ മ്യൂസിയത്തിന്റെ ശേഖരം വളരെ പ്രധാനമാണ്. കാരണം ഇത് പൊതുജനങ്ങൾക്കും പുരാവസ്തു ഗവേഷകർക്കും ചരിത്രകാരന്മാർക്കും തെക്കുകിഴക്കൻ കൊറിയയിലെ നാഗരികതയുടെ ഉയർച്ചയെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ദേശീയ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ പ്രധാന ഇനങ്ങളും മ്യൂസിയത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അവയിൽ [[Bell of King Seongdeok|എമിൽ ബെൽ]] ഉൾപ്പെടുന്നു. അത് മൂശയിൽ വാർക്കുന്നതിനായി ബലിയർപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒരു കുട്ടിയുടെ ശബ്ദത്തോടെ മുഴങ്ങുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. മ്യൂസിയത്തിന്റെ ശേഖരത്തിൽ നിരവധി സില്ല കിരീടങ്ങളുണ്ട്. ഇതോടൊപ്പം അനാപ്ജി കുളത്തിൽ നിന്ന് കുഴിച്ചെടുത്ത നിരവധി പുരാവസ്തുക്കളും ഹ്വാങ്‌നിയോങ്‌സ ക്ഷേത്ര സ്ഥലത്ത് നിന്ന് കുഴിച്ചെടുത്ത പുരാവസ്തുക്കളും മ്യൂസിയത്തിലുണ്ട്. പല ഹോൾഡിംഗുകളും വെളിയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. കൊറിയൻ മ്യൂസിയങ്ങളിൽ ഇത് ഒരു സാധാരണ രീതിയാണ്. ഗിയോങ്‌ജു നാഷണൽ മ്യൂസിയത്തിന്റെ ശേഖരത്തിലുള്ള പുരാവസ്തു, ചരിത്ര പുരാവസ്തുക്കളുടെ അളവ് വളരെ വലുതാണ്. മിക്ക വസ്തുക്കളും പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. അതിനാൽ പൊതുജനങ്ങളുടെ കാഴ്ചയിൽ നിന്ന് ഇവ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗിയോങ്‌ജു നാഷണൽ മ്യൂസിയം പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഒരു പുരാവസ്തു ഗവേഷണ വിഭാഗം പരിപാലിക്കുന്നു. അവിടെയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ വടക്കൻ ജിയോങ്‌സാങ് പ്രവിശ്യയിൽ നിരവധി ഫീൽഡ് സർവേകളും ഖനനങ്ങളും നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1990-കളുടെ പകുതി മുതൽ കൊറിയയിലുടനീളം സർക്കാർ ധനസഹായത്തോടെ 'അടക്കം ചെയ്ത സാംസ്കാരിക പൈതൃക ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ' (ko:매장문화재조사연구소) ആരംഭിച്ചതോടെ ഈ പങ്ക് കുറഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, ഗിയോങ്‌ജുവിൽ നിന്നും നോർത്ത് ജിയോങ്‌സാങ് പ്രവിശ്യയിലുടനീളം തുടർച്ചയായി കുഴിച്ചെടുത്ത പുരാവസ്തു വസ്തുക്കൾ സൂക്ഷിക്കുന്നതിനായി കൊറിയൻ സർക്കാർ 2000-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ മ്യൂസിയം സൈറ്റിൽ ഒരു വലിയ വെയർഹൗസ് നിർമ്മിച്ചപ്പോൾ സാംസ്‌കാരിക പൈതൃക സംരക്ഷണ കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ മ്യൂസിയത്തിന്റെ പങ്ക് വർധിച്ചു. ==ചിത്രശാല== <gallery> Image:BellofKingSeongdeok.jpg|[[Emille Bell]] Image:Korea-Gyeongju.National.Museum-09.jpg Image:Korea-Gyeongju.National.Museum-14.jpg Image:Bangudae Petroglyphs.jpg|[[Bangudae Petroglyphs]] Image:Korea-Gyeongju.National.Museum-15.jpg Image:Ornamented_Sword_from_Gyerim-ro,_Gyeongju.jpg|Ornamented Sword from Gyerim-ro, Gyeongju File:Korea-Gyeongju.National.Museum-12.jpg File:Group of gilt-bronze Buddhist plaques from Anapji.jpg File:Constantin6.jpg Image:Silla gold 4.jpg Image:Silla gold 5.jpg File:GyeongjuHorseBuckles.jpg File:GyeongjuGoldEarrings.jpg File:Bifyu 7.jpg File:Standing_Gilt-bronze_Bhaisajyaguru_Buddha_of_Baengnyulsa_Temple(백률사_금동약사여래입상).jpg File:Gyeongju National Museum -4.JPG File:Gold crown from Cheonmachong.jpg File:Silla Kingdom-Golden hat at Cheonmachong in Gyeongju, Korea.jpg Image:금관총 금제 허리띠.jpg File:Wise Man Figurine, Gyeongju Museum.jpg|Wise Man Figurine File:Ancient Korean jugs.JPG|Ancient Korean jugs File:GyeongjuStatue.jpg File:Long-necked jar with figurines (토우장식 장경호) 03.jpg File:Long-necked jar.Silla. Gyeongju National Museum.jpg </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== {{commons|Gyeongju National Museum}} *[http://gyeongju.museum.go.kr/eng/ Official website] {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണ കൊറിയയിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ]] 4s6o8j79kxw4crk2frhjwf2fh7tjm6t 0 558873 4614789 4551159 2026-04-23T09:13:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614789 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jacinta Ocansey}}{{Infobox person | name = Heiress Jacinta | image = Heiress Jacinta at 3 Music Awards 22 7.jpg | imagesize = | alt = | caption = Portrait of Heiress Jacinta | birth_name = Jacinta Asi Ocansey | birth_place = Nigeria | known for = Comedy | occupation = Stand-up Comedian, TV & Event personality, Actress, Singer | education = [[Pentecost University College]] | years_active = 2015–present | awards = Ghana Tertiary awards, 2016 }} ഒരു [[നൈജീരിയ]]ൻ-[[ഘാന]] സ്റ്റാൻഡ്-അപ്പ് കോമഡിയനും ഗായികയും നടിയുമാണ് '''ജസീന്ത അസി ഒകാൻസി'''.<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/entertainment/29261/my-daughter-i-have-made-you-a-professional.html|title="My daughter, I have made you a professional f**l, says the Lord" – Comedienne|website=Modern Ghana|language=en|access-date=2019-11-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/123064-top-5-comedians-ghana.html|title=Clemento Suarez, DKB and 3 other comedians considered the best in Ghana|last=Kwame|first=Nana|date=2019-02-21|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2019-11-01}}</ref> അവരെ "ഘാനയുടെ ഒരേയൊരു ഹാസ്യതാരം"<ref name=":3" /> എന്നും തർക്കമില്ലാത്ത "ഘാന കോമഡിയുടെ രാജ്ഞി" എന്നും വിളിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/celebrities/queen-of-ghana-comedy-is-jacinta-the-most-underrated-comedienne-in-ghana/9fnwqxr|title=Is Jacinta the most underrated comedienne in Ghana?|date=2018-11-09|website=Entertainment|language=en-US|access-date=2019-11-01}}</ref> ഘാന ടെർഷ്യറി അവാർഡുകൾ, 2016 ലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള വിദ്യാർത്ഥി ഹാസ്യനടി, ഏറ്റവും ജനപ്രിയ വിദ്യാർത്ഥി, ഏറ്റവും രസകരമായ വിദ്യാർത്ഥി എന്നിവ അവർ നേടിയ ചില അവാർഡുകളാണ്. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/january-23rd/stop-promoting-nudity-and-support-comedy-jacinta-urges-media.php|title=Stop promoting nudity and support comedy - Jacinta urges media|date=2018-01-23|website=www.myjoyonline.com|access-date=2019-11-01|archive-date=2019-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20191101065525/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/january-23rd/stop-promoting-nudity-and-support-comedy-jacinta-urges-media.php|url-status=dead}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.ghanastar.com/entertainment/comedy-was-the-last-thing-on-my-mind/|title=Comedy Was the Last Thing On My Mind|date=2017-05-28|website=The Ghana Star|language=en-US|access-date=2019-11-01}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/celebrity/comedy-was-the-last-thing-on-my-mind-heiress-jacinta.html|title=Comedy was the last thing on my mind - Heiress Jacinta|last=122108447901948|date=2017-05-25|website=Graphic Online|language=en-gb|access-date=2019-11-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.etvghana.com/ghanas-comedy-did-not-start-off-well-jacinta/|title="Ghana's comedy did not start off well" – Jacinta|last=|first=|date=2018-06-20|website=ETV Ghana|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20211030110816/https://www.etvghana.com/ghanas-comedy-did-not-start-off-well-jacinta/|archive-date=2021-10-30|access-date=2019-11-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.atlfmonline.com/entertainment/27-e-news/6391-stop-promoting-nudity-and-support-comedy-jacinta-urges-media.html|title=Stop promoting nudity and support comedy - Jacinta urges media|last=|first=|date=|website=www.atlfmonline.com|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20191101082041/https://www.atlfmonline.com/entertainment/27-e-news/6391-stop-promoting-nudity-and-support-comedy-jacinta-urges-media.html|archive-date=2019-11-01|access-date=2019-11-01}}</ref> == ആദ്യകാലവർഷങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും == നൈജീരിയയിൽ അലക്‌സ് ദ്സാബാക്കു ഒകാൻസിയുടെയും യൂക്കറിയ ഒകാൻസിയുടെയും ഏക മകളായി ഒകാൻസി ജനിച്ചു.<ref name=":0" /> അവരുടെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നൈജീരിയയിൽ ആയിരുന്നു. അവരുടെ വെസ്റ്റ് ആഫ്രിക്ക സീനിയർ സ്കൂൾ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് പരീക്ഷ എഴുതുകയും NIIT യിൽ ഒരു കോഴ്സ് ചെയ്യുകയും ചെയ്ത ശേഷം, അവർ തന്റെ തൃതീയ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി ഘാനയിലേക്ക് മാറി. ഘാനയിൽ, പെന്തക്കോസ്ത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ അവർ മാസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ പഠിച്ചു.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Comedy-was-the-last-thing-on-my-mind-Heiress-Jacinta-542124|title=Comedy was the last thing on my mind - Heiress Jacinta|website=www.ghanaweb.com|language=en|access-date=2019-11-01|archive-date=2019-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20191101065524/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Comedy-was-the-last-thing-on-my-mind-Heiress-Jacinta-542124|url-status=dead}}</ref><ref name=":2" /> == കരിയർ == ഒരു ഹാസ്യനടിയാകുമെന്ന് അവർ ഒരിക്കലും സ്വപ്നം കണ്ടിരുന്നില്ല. പക്ഷേ കോമഡിയെ ഗൗരവമായി കാണാനുള്ള അമ്മയുടെ ഉപദേശം ശ്രദ്ധിച്ചതാണ് അവളെ ഒരു ഹാസ്യനടിയാകാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. ഡേവിഡ് ഓസ്കാർ പരിചയപ്പെടുത്തിയ ഒസുവിലെ ഒരു കോമഡി ക്ലബ്ബിലെ അവരുടെ പ്രകടനവും മൂവൻപിക്ക് ഹോട്ടലിലെ 2015 അക്വാബ യുകെ കോമഡി നൈറ്റിലെ പ്രകടനവും അവരുടെ വഴിത്തിരിവിലേക്ക് നയിച്ച ചില പ്രകടനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/I-was-called-a-fool-comedienne-Jacinta-615828|title=I was called a fool - comedienne Jacinta|website=www.ghanaweb.com|language=en|access-date=2019-11-01}}</ref> വീണ്ടും 2016-ൽ, നൈജീരിയയിലെ പ്രമുഖ ഹാസ്യനടന്മാരിൽ ഒരാളായ ബുച്ചിയുടെ സഹായത്തോടെ, ഘാനയിലെ ലോർഡ് ഓഫ് ദ റിബ്സ് കോമഡി ഷോയിൽ അവർ അവതരിപ്പിച്ചു.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/videonews/CitiTV/0/26757/|title=Ghana’s only Comedienne Heiress Jacinta speaks about her life and career|website=www.modernghana.com|access-date=2019-11-01}}</ref> ഘാനയിലെയും നൈജീരിയയിലെയും മികച്ച കോമഡി ഷോകളിൽ അവർ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. കോമഡി നൈറ്റ് വിത്ത് ബുച്ചി (ലാഗോസ്), ശകാര ആൻഡ് ഗാങ് (ലാഗോസ്), കോമഡി എക്സ്പ്രസ്, ഗേൾടോക്ക്, ലാഫ്‌ലൈൻ, ലൈവ് കോമഡി Thursdays, ലോർഡ് ഓഫ് ദ റിബ്‌സ്, ഈസ്റ്റർ കോമഡി ഷോ, ഡികെബി ലൈവ്, ഡികെബി പോയിന്റ് ഓഫ് വ്യൂ, അക്വാബ യുകെ കോമഡി നൈറ്റ്, കോമഡി ബാർ, സിൽവർബേർഡ് കോമഡി നൈറ്റ്, കോർപ്പറേറ്റ് കോമഡി സീരീസ്, എംഎംസി ലൈവ് എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2019/September-11th/comedians-ob-amponsah-heiress-jacinta-to-perform-at-lord-of-the-ribs-festival.php|title=Comedians OB Amponsah, Heiress Jacinta to perform at 'Lord of the Ribs' festival|website=www.myjoyonline.com|access-date=2019-11-01}}</ref><ref name=":3" /><ref name=":1" /> മാസ്റ്റർ ഓഫ് സെറിമണി, നടി, ഗായിക എന്നീ നിലകളിൽ അവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. യുവോൺ നെൽസന്റെ ഹീൽസ് ആൻഡ് സ്‌നീക്കേഴ്‌സ്, വരാനിരിക്കുന്ന ചിത്രമായ സെൽഫി എന്നിവയിൽ അവർ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[Ethel Eshun|എഥൽ എഷുൻ]] അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഗൈറേറ്റ് എന്ന സിംഗിളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":3" /><ref name=":1" /> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == അവർ ഒരു ക്രിസ്ത്യാനിയാണ്.<ref name=":4" /> ==അവലംബം== {{reflist}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഘാനയിലെ നടിമാർ]] 8vbdtjrfsy4eawwomutorbp29wkfte6 0 558887 4614748 4120997 2026-04-23T02:59:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614748 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Grace Omaboe}} {{Infobox person | name = Grace Omaboe | image = | caption = | birth_date = 10th of June 1946 | birth_place = | death_date = | death_place = | nationality = Ghanaian | alma_mater = Abetifi Girls School | occupation = Actress | salary = | spouse = | children = 6 | website = | religion = | networth = }} [[ഘാന]]യിലെ ഒരു അഭിനേത്രിയും ഗായികയും ടെലിവിഷൻ വ്യക്തിത്വവും എഴുത്തുകാരിയും മുൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയുമാണ് '''ഗ്രേസ് ഒമാബോ''' (ജനനം 10 ജൂൺ 1946) .<ref>{{Cite web|title=Grace Omaboe Mom Dies At 105|url=https://www.modernghana.com/entertainment/42124/grace-omaboe-mom-dies-at.html|access-date=2021-05-27|website=Modern Ghana|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/November-12th/politics-scares-me-now-maame-dokono.php|title=Politics scares me now - Maame Dokono|website=www.myjoyonline.com|access-date=2019-03-02|archive-date=2019-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043401/http://www.myjoyonline.com/entertainment/2018/November-12th/politics-scares-me-now-maame-dokono.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/in-celebration-of-grace-omaboe-most-talented-ghanaian-entertainer.html|title=In celebration of Grace Omaboe: Most talented Ghanaian entertainer|last=122108447901948|date=2018-03-12|website=Graphic Online|language=en-gb|access-date=2019-11-26}}</ref> അവർ മുൻ പീസ് ആൻഡ് ലവ് ഓർഫനേജ് നടത്തുന്നു. അത് ഇപ്പോൾ അക്രയിലെ ഗ്രേസ്ഫുൾ ഗ്രേസ് സ്കൂളാണ്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.todaygh.com/personality-profile-grace-omaboe-veteran-ghanaian-actress/|title=Personality Profile: Grace Omaboe; A veteran Ghanaian actress – Today Newspaper|language=en-US|access-date=2020-04-03|archive-date=2020-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20201224122102/https://www.todaygh.com/personality-profile-grace-omaboe-veteran-ghanaian-actress/|url-status=dead}}</ref> ഘാനയിലെ വിനോദ വ്യവസായത്തിലെ അവരുടെ നേട്ടത്തിന് 3 മ്യൂസിക് അവാർഡുകളുടെ സംഘാടകർ അവരെ ആദരിച്ചു.<ref>{{Cite web|title=Theresa Ayoade, Akosua Adjepong, Daughters of Glorious Jesus, others honoured at 3Music Women's Brunch - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/theresa-ayoade-akosua-adjepong-daughters-of-glorious-jesus-others-honoured-at-3music-womens-brunch/|access-date=2021-03-08|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> == മുൻകാലജീവിതം == ഘാനയുടെ കിഴക്കൻ മേഖലയിലെ ബിരിം നോർത്തിൽ 1946 ജൂൺ 10 നാണ് ഗ്രേസ് ഒമാബോ ജനിച്ചത്. അവർ അബെറ്റിഫി ഗേൾസ് സ്കൂളിൽ ചേർന്നു. അമ്മ കിഴക്കൻ മേഖലയിലെ അബിരിം സ്വദേശിയായ മാഡം റെബേക്ക അഫിയ ഡാഡോം 105-ാം വയസ്സിൽ മരിച്ചു. ജിബിസി ടിവിയിൽ സംപ്രേക്ഷണം ചെയ്ത ജനപ്രിയ അകാൻ ഡ്രാമ സീരീസ് "ഒബ്ര"യിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ ഗ്രേസ് ഒരു വീട്ടുപേരായി മാറി. <ref>{{Cite web|date=2017-03-24|title=Maame Dokono loses mother|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/celebrities/condolences-maame-dokono-loses-mother/slc9w8x|access-date=2021-05-27|website=Pulse Ghana|language=en}}</ref> ഗ്രേസ് ഒമാബോ ഒരു എന്റർടെയ്‌നറായി ജനിച്ചു. അവരുടെ സ്വാധീനവും അധികാരവും ഷോ ബിസിനസിന്റെ എല്ലാ വകുപ്പുകളിലും അനുഭവപ്പെട്ടു. പതിറ്റാണ്ടുകളായി അവരെ ഘാന ഷോ ബിസിനസിന്റെ മുഖമാക്കി. അവർക്ക് മുമ്പും അവരുടെ പ്രാരംഭത്തിനു ശേഷവും അവരുടെ തരത്തിലുള്ള ആരും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഞങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അടുത്തതിനായി കാത്തിരിക്കുകയാണ്. അവർ വ്യവസായത്തിന്റെ മിക്കവാറും എല്ലാ മേഖലകളിലും ഇടപെടുകയും മികവ് പുലർത്തുകയും ചെയ്തു. അവർ സ്‌ക്രിപ്റ്റ്-റൈറ്റിംഗ്, അഭിനയം, റേഡിയോ, ടിവി അവതരണം, ഫാഷൻ, സംഗീതം, സംരംഭകത്വം എന്നിവയിൽ ഓരോന്നും പൂർണ്ണതയിലെത്തിച്ചു. അത് സ്‌ക്രീനുകളിൽ കാര്യമായ മുന്നേറ്റത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. അബെറ്റിഫി ഗേൾസ് സ്കൂളിലെ സ്വാധീനമുള്ള അംഗമെന്ന നിലയിൽ അവർ തന്റെ കഴിവുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ഒസോഫോ ഡാഡ്സി ഗ്രൂപ്പിന്റെ തിരക്കഥാകൃത്ത് ആകാൻ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗ്രൂപ്പ് പിരിച്ചുവിട്ടതിന് ശേഷം, ഇതിഹാസ നിർമ്മാതാവ് നാന ബോസോമ്പ്ര സഹ-നിർമ്മാണം ചെയ്ത കേടെകെ എന്ന പരമ്പരയിൽ അഭിനയിക്കാൻ അവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ഘാന ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷനിൽ അവളുടെ ആദ്യ അഭിനയ വേഷം ആരംഭിച്ചു. കുറച്ച് സമയത്തിന് ശേഷം, അവർ ഘാനയിലെ സ്‌ക്രീനുകളിൽ ഇതുവരെ പ്രദർശിപ്പിച്ച ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പര റീബ്രാൻഡ് ചെയ്യുകയും തലക്കെട്ട് ഒബ്ര എന്നാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|title=Grace Omaboe , Biography , Age , Education , By The Fire Side , Net Worth , Date Of Birth , Maame Dokono , Birthday » GhLinks.com.gh™|url=https://www.ghlinks.com.gh/grace-omaboe-biography-age-education/|access-date=2021-05-27|language=en-US}}</ref> == കരിയർ == ഗ്രേസ് ഒമാബോ 70-കളിൽ ഒസോഫോ ഡാഡ്‌സിയിൽ ഒരു എഴുത്തുകാരി ആയിരുന്നു. നാനാ ബോസോമ്പ്ര അവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചപ്പോൾ അവർ നിർമ്മിച്ച കേടെകെ എന്ന പരമ്പരയിൽ അഭിനയിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/in-celebration-of-grace-omaboe-most-talented-ghanaian-entertainer.html|title=In celebration of Grace Omaboe: Most talented Ghanaian entertainer|last=122108447901948|date=2018-03-12|website=Graphic Online|language=en-gb|access-date=2019-04-13}}</ref> ഘാന ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ജിടിവിയിലെ കെറ്റെകെ ടിവി സീരീസിലാണ് ഗ്രേസ് ഒമാബോ ആദ്യമായി അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. ജിടിവിയിൽ 1980/1990 കളിലെ അകാൻ നാടക പരമ്പരയായ ഒബ്രയിൽ അഭിനയിക്കുകയും നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്‌തപ്പോൾ അവർ അവിടെ നിന്ന് മാറി. ഞങ്ങളെ അറിയാവുന്ന കുട്ടികൾക്കായി ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ കഥ പറയുന്ന ടിവി പ്രോഗ്രാം ദ ഫയർ സൈഡ് സഹ-ഹോസ്‌റ്റ് ചെയ്‌തു. മാമേ ഡോക്കോണോ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായതിന് ശേഷം (കെൻകി വിൽപ്പനക്കാരിയായി ഒരു കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതിന് ശേഷം), അകാനും ഇംഗ്ലീഷിലും നിരവധി ഘാന സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു. 2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ക്വാക്കു അനാൻസെ ആൻഡ് ചിൽഡ്രൻ ഓഫ് ദി മൗണ്ടൻ (2016) എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref name="igref12">{{cite web|url=http://www.2dots.co/2013/01/trailer-kwaku-ananse-film-by-akosua.html|title=Kwaku Ananse Film by Akosua Adoma Owusu|publisher=2dots.co|accessdate=17 December 2015|archive-date=2017-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201060721/http://www.2dots.co/2013/01/trailer-kwaku-ananse-film-by-akosua.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm5355730/bio|title=Grace Omaboe|website=IMDb|access-date=2017-02-02}}</ref> 2000-ലും 2004-ലും കിഴക്കൻ മേഖലയിലെ ബിരിം നോർത്ത് മണ്ഡലത്തിലേക്കുള്ള ന്യൂ അബിറെമിൽ നാഷണൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് കോൺഗ്രസിന്റെ (NDC) പാർലമെന്ററി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി ഒമാബോ മത്സരിച്ചു. 2008-ൽ ഒമാബോ ഭരണകക്ഷിയായ ന്യൂ പാട്രിയോട്ടിക് പാർട്ടിയിലേക്ക് (NPP) കൂറുമാറി.<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Maame-Dokono-defects-to-NPP-148610|title=Maame Dokono defects to NPP|website=www.ghanaweb.com|date=30 November 2001|language=en|access-date=2017-06-15}}</ref> NDC തനിക്കെതിരെ കെട്ടിച്ചമച്ച കഥകളായിരുന്നുവെന്ന് ഒമാബോ അവകാശപ്പെടുന്നു. ക്രിമിനൽ അനാസ്ഥയ്ക്ക് തന്റെ അനാഥാലയത്തിനെതിരെ എടുത്ത ഒരു കോടതി കേസ് പോരാടി വിജയിക്കണമെന്ന് അവർ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.justiceghana.com/index.php/en/books/7-hot-news/1034-ndc-destroyed-my-life-maame-dokono|title=NDC destroyed my life – Maame Dokono|website=www.justiceghana.com|language=en-gb|access-date=2017-06-15|archive-date=2018-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180808104245/http://www.justiceghana.com/index.php/en/books/7-hot-news/1034-ndc-destroyed-my-life-maame-dokono|url-status=dead}}</ref>സമയവും പണവും പാഴാക്കലാണെന്നും അസത്യം പറയുന്ന ആളുകളാൽ നിറഞ്ഞതാണെന്നും പറഞ്ഞുകൊണ്ട് 2016-ൽ അവർ രാഷ്ട്രീയം ഉപേക്ഷിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.ghanalive.tv/2016/03/22/maame-dokono-politics-is-all-full-of-lies/|title=Maame Dokono: Politics is all full of lies|last=Essah|first=Helena|date=2016-03-22|website=Ghana Live TV|access-date=2017-06-15}}</ref> 2017 ഗോൾഡൻ മൂവി അവാർഡ്‌സ് ആഫ്രിക്ക (GMAA) ജൂറിയുടെ പ്രസിഡന്റായി ഒമാബോയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Grace-Omaboe-appointed-head-of-jury-for-2017-GMAA-541843|title=Grace Omaboe appointed head of jury for 2017 GMAA|website=www.ghanaweb.com|date=27 May 2017|language=en|access-date=2017-06-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://newsghana.com.gh/grace-omaboe-appointed-head-of-jury-for-2017-gmaa/|title=Grace Omaboe appointed head of jury for 2017 GMAA|last=Ghana|first=News|language=en-US|access-date=2020-04-03}}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == ഗ്രേസ് ഒമാബോ വിവാഹിതയായിരുന്നുവെങ്കിലും വിവാഹമോചിതയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/I-regret-leaving-my-first-husband-Maame-Dokono-595513|title=I regret leaving my first husband – Maame Dokono|website=www.ghanaweb.com|date=30 October 2017|language=en|access-date=2019-04-13}}</ref> ഗ്രേസ് ഒമാബോയ്‌ക്ക് ആറ് കുട്ടികളുണ്ട്, രണ്ട് യുണൈറ്റഡ് സ്‌റ്റേറ്റ്‌സിലും രണ്ട് പേർ നെതർലാൻഡിലും ബാക്കിയുള്ളവർ ഘാനയിലും ആണ്<ref>{{cite web|url=http://www.starrfmonline.com/1.4494473|title=I wish I could do 'By the Fireside' again – Maame Dokono|author=Juanita Sallah|work=starrfmonline.com|accessdate=29 August 2015|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924105748/http://www.starrfmonline.com/1.4494473|url-status=dead}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140414081651/http://www.nytimes.com/movies/person/1065484/Grace-Omaboe/filmography The New York Times Movies]</ref><ref>{{cite web|url=http://newsghana.com.gh/veteran-actress-grace-omaboe-dazzles-at-golden-movie-awards-screening/|title=Veteran actress Grace Omaboe dazzles at Golden Movie Awards screening|author=News Ghana|date=13 June 2015|work=newsghana.com.gh|accessdate=29 August 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.starrfmonline.com/1.1794385|title=Maame Dokono was a "disaster" for NPP – Arthur K|author=Patrick Ayumu|work=starrfmonline.com|accessdate=29 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222121621/http://www.starrfmonline.com/1.1794385|archive-date=22 December 2015|url-status=dead}}</ref> ഗ്രേസ് ഒമാബോ രണ്ടുതവണ വിവാഹിതയായെങ്കിലും ഇപ്പോൾ രണ്ടാം ഭർത്താവുമായി വേർപിരിഞ്ഞു. അവർക്ക് ആദ്യ ഭർത്താവിൽ നാല് കുട്ടികളും രണ്ടാമത്തെ ഭർത്താവിൽ രണ്ട് കുട്ടികളും ഉണ്ടായിരുന്നു. അഭിനയത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങളും തന്റെ കരിയർ അഭിലാഷങ്ങളും കുടുംബത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തപ്പെടുത്താനാവാത്ത വ്യത്യാസങ്ങളുമാണ് ബന്ധത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി അവർ പറയുന്നത്. കേറ്റെകെയിലും ഒബ്രയിലും ഡേവിഡ് ഡോണ്ടോയുമായി ഗ്രേസ് ഒമാബോയുടെ ബന്ധം വിപുലീകരിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് ഊഹാപോഹങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ട്. ഈ ദമ്പതികൾ അവരുടെ പ്രതാപകാലത്ത് ഏകദേശം നാല് വർഷത്തോളം ഡേറ്റിംഗ് നടത്തിയതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഡേവിഡ് ഈ കിംവദന്തികളെ സ്ഥിരീകരിക്കുകയോ നിഷേധിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല <ref>https://www.youtube.com/watch?v=u07sBaImReg</ref> എന്നാൽ ഇരുവരും വളരെ നല്ല സുഹൃത്തുക്കളായിരുന്നുവെന്നും പ്രത്യേകിച്ച് ഗ്രേസ് ഒമാബോ തന്റെ ആദ്യ ഭർത്താവിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ കാലഘട്ടത്തിൽ അവർ വളരെ അടുത്തവരാണെന്നും ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഗ്രേസ് ഒമാബോ തങ്ങളുടെ ബന്ധത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ തുറന്നുപറയുകയും അവർ കുറച്ചുകാലം ഡേറ്റിംഗ് നടത്തുകയും കുറച്ച് കാലം ഒരുമിച്ച് താമസിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite web|url=https://www.adomonline.com/why-i-broke-up-with-david-dontor-maame-dokono/|title = Maame Dokono explains break up with David Dontor|date = 26 November 2019}}</ref> ഗ്രേസ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, അവർ ആത്മാർത്ഥമായി പ്രണയത്തിലായിരുന്നു. വിവാഹത്തെക്കുറിച്ച് പോലും ചിന്തിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും പൊരുത്തപ്പെടാനാകാത്ത വ്യത്യാസങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അതിനെതിരെ തീരുമാനിച്ചു. അവർ ഒരുമിച്ച് ഒരു കുടുംബം പുലർത്തണമെന്ന് ഡേവിഡ് ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ഗ്രേസ് തന്റെ മുൻ വിവാഹങ്ങളിൽ നിന്ന് ആറ് കുട്ടികൾക്ക് ജന്മം നൽകിയിരുന്നു. അവർക്കും 40 വയസ്സിന് മുകളിലായിരുന്നു. അതിനാൽ ഇനി കുട്ടികളൊന്നും വേണ്ടെന്ന് അവർ വ്യക്തിപരമായി തീരുമാനിച്ചു. ഡേവിഡ് രണ്ടുപേരിൽ ഇളയവനായിരുന്നു. ഇതുവരെ സ്വന്തമായി കുട്ടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ ഇരുവരും പരസ്പര സമ്മതത്തോടെ വേർപിരിഞ്ഞെങ്കിലും അന്നുമുതൽ അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കളായി തുടരുന്നു.<ref>{{Cite web|url = https://www.ghgossip.com/i-broke-up-with-david-dontoh-because-i-couldnt-give-him-a-child-maame-dokono-reveals/|title = 'I Broke up with David Dontoh Because I Couldn't Give Him a Child"-Maame Dokono Reveals|date = 30 March 2021|access-date = 2021-11-15|archive-date = 2021-10-26|archive-url = https://web.archive.org/web/20211026090106/https://www.ghgossip.com/i-broke-up-with-david-dontoh-because-i-couldnt-give-him-a-child-maame-dokono-reveals/|url-status = dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/My-inability-to-give-David-Dontoh-a-child-broke-us-up-Maame-Dokono-1220227|title = My inability to give David Dontoh a child broke us up – Maame Dokono|date = 31 March 2021}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *{{IMDb name|5355730}} *[http://yen.com.gh/40607-im-not-sick-maame-dokono-tells-ghanaians.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170218171619/https://yen.com.gh/40607-im-not-sick-maame-dokono-tells-ghanaians.html |date=2017-02-18 }} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1946-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഘാനയിൻ ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] d8f4i2pit9oz125g2iw6n6u9ijrso0n 0 566203 4614656 3827483 2026-04-22T14:58:52Z Gnoeee 101485 വിക്കികണ്ണി ചേർത്തു 4614656 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Klondike (2022 film)}}{{Infobox film | director = [[മേരിന എർ ഗോർബച്ച്]] | writer = മേരിന എർ ഗോർബച്ച് | producer = {{Ubl|Maryna Er Gorbach| Sviatoslav Bulakovskyi| Mehmet Bahadir Er}} | starring = {{Ubl|Oxana Cherkashyna|Sergey Shadrin|Oleg Scherbina|Oleg Shevchuk|Artur Aramyan| Evgenij Efremov}} | cinematography = Sviatoslav Bulakovskyi | editing = Maryna Er Gorbach | music = Zviad Mgebrishvili | studio = {{Ubl|Kedr Film| Protim Video Production|TRT}} | released = {{Film date|2022|01|21|Sundance}} | country = Ukraine, Turkey | language = Ukrainian, Russian, Chechen, Dutch dialogue | budget = ₴ 25,960,000<ref>{{Cite web|url=https://dzygamdb.com/uk/films/3803 |title=Клондайк. Тизер |trans-title=Klondike|website=Dzyga MDB|date=February 26, 2022|access-date=February 26, 2022|language=ru}}</ref> }} 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ഉക്രൈനിയൻ ഭാഷ|ഉക്രേനിയൻ]] ചലച്ചിത്രമാണ് '''ക്ലോണ്ടൈക്ക്'''. [[മേരിന എർ ഗോർബച്ച്|മെറീന എർ ഗോർബാച്ചാണ്]] ഈ ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനവും എഡിറ്റിംഗും നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഉക്രൈനിലെ ഡോൺബാസിലെ യുദ്ധസമയത്തും മലേഷ്യൻ എയർലൈൻസ് ഫ്ലൈറ്റ് 17-ന്റെ അപകടത്തിനിടയിലും ഉക്രേനിയൻ-റഷ്യൻ അതിർത്തിക്ക് സമീപം താമസിക്കുന്ന ഇർക്ക എന്ന ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീയായി ഒക്സാന ചെർകഷിനയാണ് ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുന്നത്. ക്ലോണ്ടൈക്ക് 2022 ജനുവരി 21-ന് സൺഡാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. ഈ ഫെസ്റ്റിവലിൽ സംവിധാനത്തിനുള്ള ലോക സിനിമാ വിഭാഗത്തിൽ വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Lodge|first=Guy|date=January 29, 2022|title=‘Klondike’ Review: Harrowing Drama Braids Marital and Political Warfare on the Russian-Ukrainian Border|url=https://variety.com/2022/film/reviews/klondike-review-1235166795/|access-date=February 25, 2022|website=Variety.com}}</ref> ബെർലിൻ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ, പനോരമ ഓഡിയൻസ് അവാർഡ് വിഭാഗത്തിൽ ഇത് രണ്ടാം സ്ഥാനം നേടി.<ref name="award:deadline">{{Cite web|last=Frost|first=Caroline|date=February 19, 2022|title=Berlinale: ‘Baqyt’ and ‘Aşk, Mark ve Ölüm’ Win Panorama Audience Prizes|url=https://deadline.com/2022/02/berlinale-panorama-awards-baqyt-ask-mark-ve-olum-1234957194/|access-date=February 25, 2022|website=Deadline}}</ref> ==അഭിനേതാക്കൾ== * ഇർക്ക - ഒക്സാന ചെർകാഷിന * ടോളിക്ക് - സെർഹി ഷാഡ്രിൻ * ഇർക്കയുടെ ഇളയ സഹോദരനായ യൂറിക്ക് - ഒലെഗ് ഷെർബിന == സിനിമ പ്രവർത്തകർ == * സംവിധായിക - [[മറീന എർ ഗോർബാച്ച്|മറീന എർ ഗോർബാച്ച്]] * തിരക്കഥ - മറീന എർ ഗോർബാച്ച് * ഛായാഗ്രാഹകൻ - സ്വിയാറ്റോസ്ലാവ് ബുലാക്കോവ്സ്കി * പ്രൊഡക്ഷൻ ഡിസൈനർമാർ - മരിയ ഡെനിസെങ്കോ, വിറ്റാലി സുഡാർകോവ്, ആൻഡ്രൂ ഗ്രെച്ചിഷ്കിൻ * കമ്പോസർ - Zviad Mgebrishvili * സൗണ്ട് ഡയറക്ടർ - സാർജന്റ് കുർപിയൽ * കോസ്റ്റ്യൂം ഡിസൈനർ - വിക്ടോറിയ ഫിലിപ്പോവ * മേക്കപ്പ് ആർട്ടിസ്റ്റ് - ക്സെനിയ ഗാൽചെങ്കോ * നിർമ്മാതാക്കൾ - മറീന എർ ഗോർബാച്ച്, സ്വ്യാറ്റോസ്ലാവ് ബുലാക്കോവ്സ്കി, മെഹ്മെത് ബഹാദിർ എർ == അവാർഡുകളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable sortable" ! Year ! Award ! Category ! Recipient ! Result ! Ref. |- | [[2022 Sundance Film Festival|2022]] | സൺഡാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ |World Cinema Dramatic Competition |Maryna Er Gorbach | {{won}} |<ref>{{Cite web|title=2022 SUNDANCE FILM FESTIVAL AWARDS ANNOUNCED – sundance.org|url=https://www.sundance.org/blogs/2022-sundance-film-festival-awards-announced/|date=28 January 2022|access-date=26 February 2022|language=en-US}}</ref> |- | [[72nd Berlin International Film Festival|2022]]|| ബെർലിൻ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ | Panorama Audience Award - Feature Film |''Klondike'' | {{won}} ||<ref name="award:deadline" /> |} == അവലംബം== {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{IMDb title|16315948}} [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] gzgr61i0rdto18un5sb7weyv00ae3s7 0 570683 4614803 3775981 2026-04-23T11:41:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614803 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport |name=ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ </br> അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം |nativename={{small|''Uwanja wa ndege wa Kimataifa </br> wa Julius Nyerere''}} |image=2014-12-10 11-31-32 47.2 Tanzania Dar es Salaam - Banana.jpg |caption= |image-width=260px |IATA=DAR |ICAO=HTDA |FAA= |TC= |LID= |GPS= |WMO=63894 |type=Public |owner-oper= |owner=[[Tanzanian Government]] |operator=[[ടാൻസാനിയ </BR> വിമാനത്താവള അതോറിറ്റി]] |city-served=[[Dar es Salaam]], [[Tanzania]] |location=Julius K. Nyerere Road </BR>[[Terminal II]], </BR> Dar es Salaam, Tanzania |hub= <div> *[[എയർ ടാൻസാനിയ]] *[[Precision Air]] </div> |focus_city= |built=<!--military airports--> |used=<!--military airports--> |commander=<!--military airports--> |occupants=<!--military airports--> |metric-elev= |elevation-f=182 |elevation-m= |website={{URL|https://www.daressalaamairport.com/|Airport Website}} |coordinates={{coord|06|52|41|S|39|12|10|E|region:TZ|display=inline,title}} |image_map= |image_mapsize= |image_map_alt= |image_map_caption= |pushpin_mapsize= |pushpin_map_alt= |pushpin_image= |pushpin_label=DAR |pushpin_label_position= |pushpin_mark= |pushpin_marksize= |pushpin_map=Tanzania#Africa#World |pushpin_map_caption=Location of Julius Nyerere International Airport |pushpin_relief=yes |metric-rwy=yes |r1-number=05/23 |r1-length-f= |r1-length-m=4,600 |r1-surface=[[Asphalt]] |r2-number=14/32 |r2-length-f= |r2-length-m=1,000 |r2-surface= [[Asphalt]] |h1-number= |h1-length-f= |h1-length-m= |h1-surface=<!-- up to h12 --> |stat-year=2020 <!-- --> |stat1-header=Passengers |stat1-data={{increase}} 2,488,282 |stat2-header=Aircraft movements |stat2-data={{increase}} 72,564 |stat3-header=Cargo (tonne) |stat3-data={{decrease}} 15,625 |footnotes=Source: [[Tanzania Airports Authority|TAA]]<ref name="Consolidated Traffic Statistics">{{cite web | url= https://www.taa.go.tz/index.php/download/statisticts/67-taa-annual-statistics-report-2018/file | title= Consolidated Traffic Statistics 2018| format= [[XLSX]] | publisher= [[Tanzania Airports Authority]] | access-date= 11 July 2020}}</ref> }} [[ടാൻസാനിയ|ടാൻസാനിയയിലെ]] ദാർ എസ് സലാമിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനത്താവളമാണ് '''ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം''' {{airport codes|DAR|HTDA}}. രാജ്യത്തെ പ്രഥമ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്ന [[ജൂലിയസ് ന്യെരേരെ|ജൂലിയസ് ന്യെരേരെയോടുള്ള]] ബഹുമാനാർത്ഥമാണ് വിമാനത്താവളത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് നൽകിയത്. ==സ്ഥലങ്ങളും വിമാനക്കമ്പനികളും== ===യാത്ര സേവനങ്ങൾ=== {{Airport-dest-list |[[എയർ മൗറിഷ്യസ്]]|[[Sir Seewoosagur Ramgoolam International Airport|മൗറിഷ്യസ്]] |[[എയർ ടാൻസാനിയ]]|[[Bujumbura International Airport|ബുജുംബുര]],<ref name="ReferenceA">{{cite web |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/279639/air-tanzania-resumes-entebbe-bujumbura-service-from-late-august-2018/ |title=Air Tanzania resumes Entebbe / Bujumbura service from late-August 2018 |publisher=Routesonline |access-date=2019-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180718001335/https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/279639/air-tanzania-resumes-entebbe-bujumbura-service-from-late-august-2018/ |archive-date=18 July 2018 |url-status=live }}</ref> [[Bukoba Airport|ബുക്കോബ]], [[Dodoma Airport|ഡോഡോമ]], [[Entebbe International Airport|Entebbe]],<ref name="ReferenceA" /> [[Geita Airport|Geita]], [[Robert Gabriel Mugabe International Airport|Harare]],<ref name="routesonline1">{{cite web |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/282390/air-tanzania-resumes-harare-lusaka-service-from-late-feb-2019/ |title=Air Tanzania resumes Harare / Lusaka service from late-Feb 2019 |publisher=Routesonline |access-date=2019-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190111112821/https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/282390/air-tanzania-resumes-harare-lusaka-service-from-late-feb-2019/ |archive-date=11 January 2019 |url-status=live }}</ref> [[Iringa Airport|Iringa]],<ref>{{cite web |last1=Liu |first1=Jim |title=Air Tanzania expands domestic network offering from April 2019 |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/283903/air-tanzania-expands-domestic-network-offering-from-april-2019/ |website=Routesonline |access-date=16 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190416072616/https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/283903/air-tanzania-expands-domestic-network-offering-from-april-2019/ |archive-date=16 April 2019 |url-status=live }}</ref> [[Kigoma Airport|Kigoma]], [[Kilimanjaro International Airport|Kilimanjaro]], [[Lubumbashi International Airport|Lubumbashi]],<ref name="lumndo">{{cite news |title=Air Tanzania launches direct flights to Lubumbashi |url=https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/business/air-tanzania-launches-direct-flights-to-lubumbashi-3623318 |access-date=18 November 2021 |agency=The Citizen |date=11 November 2021 |archive-date=2023-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504152344/https://www.thecitizen.co.tz/tanzania/news/business/air-tanzania-launches-direct-flights-to-lubumbashi-3623318 |url-status=dead }}</ref> [[Lusaka International Airport|Lusaka]],<ref name="routesonline1"/><ref>{{Cite web |url=https://www.enca.com/news/air-tanzania-suspends-flights-joburg |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-05-20 |archive-date=2020-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200807153947/https://www.enca.com/news/air-tanzania-suspends-flights-joburg |url-status=dead }}</ref> [[Songwe Airport|Mbeya]], [[Prince Said Ibrahim International Airport|മൊറോണി]], [[Mpanda Airport|Mpanda]], [[Mtwara Airport|Mtwara]], [[Chhatrapati Shivaji International Airport|Mumbai]],<ref>{{Cite web |url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/284094/air-tanzania-resumes-johannesburg-mumbai-service-in-junejuly-2019/ |title=Air Tanzania resumes Johannesburg / Mumbai service in June/July 2019 |access-date=29 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722055745/https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/284094/air-tanzania-resumes-johannesburg-mumbai-service-in-junejuly-2019/ |archive-date=22 July 2019 |url-status=live }}</ref> [[Mwanza Airport|Mwanza]], [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]]<ref>{{Cite web|url=https://www.businessdailyafrica.com/bd/corporate/shipping-logistics/air-tanzania-ups-stake-for-east-african-skies-3627352?view=htmlamp|title = Air Tanzania ups stake for East African skies &#124; Business Daily}}</ref> [[Simon Mwansa Kapwepwe International Airport|Ndola]],<ref name="lumndo"/> [[Tabora Airport|Tabora]], [[Zanzibar Airport|Zanzibar]] |[[എയർ സിംബാവ്‍വേ]]|[[Robert Gabriel Mugabe International Airport|ഹരാരെ]]<ref>{{cite web |url=https://flightaware.com/live/flight/AZW438 |title=Air Zimbabwe (UM) #438 ✈ FlightAware |publisher=Flightaware.com |access-date=2018-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180411180117/https://flightaware.com/live/flight/AZW438 |archive-date=11 April 2018 |url-status=live }}</ref> |[[എയർലിങ്ക്]]|[[O. R. Tambo International Airport|Johannesburg–O. R. Tambo]] |[[അസ് സാലം എയർ]]|[[Zanzibar International Airport|സാൻസിബാർ]] |[[ഓറിക് എയർ]]|[[Dodoma Airport|ഡോഡോമ]], [[Iringa Airport|Iringa]], [[Mafia Airport|മാഫിയ ദ്വീപ്]], [[Morogoro Airstrip|Morogoro]], [[Pemba Airport (Tanzania)|പെമ്പ ദ്വീപ്]], [[Tanga Airport|Tanga]], [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]] |[[കോസ്റ്റൽ ഏവിയേഷൻ]]|[[Arusha Airport|Arusha]], [[Kilwa Masoko Airport|Kilwa]], [[Mafia Airport|Mafia Island]], [[Lake Manyara Airport|Manyara]], [[Moshi Airport|Moshi]], [[Pemba Airport (Tanzania)|Pemba Island]], [[Saadani National Park|Saadani]], [[Mtemere Airstrip|Selous]], [[Seronera Airstrip|Seronera]], [[Songo Songo Airstrip|Songo Songo Island]], [[Tanga Airport|Tanga]], [[Abeid Amani Karume International Airport|Zanzibar]] |[[ഈജിപ്ത് എയർ]]|[[Cairo International Airport|കെയ്റോ]] |[[Emirates (airline)|എമിറേറ്റ്സ്]]|[[Dubai International Airport|ദുബായ് ഇന്റർനാഷണൽ]] |[[എത്യോപ്യൻ എയർലൈൻസ്]]|[[Addis Ababa Bole International Airport|അഡിസ് അബാബ]] |[[ഇവ എയർ]]|[[Dzaoudzi Pamandzi International Airport|Dzaoudzi]] |[[ഫ്ലൈ540]]|[[Moi International Airport|Mombasa]], [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]] |[[flydubai|ഫ്ലൈ ദുബായ്]]|[[Dubai International Airport|ദുബായ് ഇന്റർനാഷണൽ]] |[[Int'Air Îles]]|[[Prince Said Ibrahim International Airport|Moroni]] |[[കെനിയ എയർവേസ്]]|[[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]] |[[KLM]]|[[Amsterdam Airport Schiphol|Amsterdam]]{{Ref|1|1}} |{{nowrap|[[LAM Mozambique Airlines]]}}|[[Maputo International Airport|Maputo]], [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]], [[Pemba Airport (Mozambique)|Pemba]] |[[മലാവിയൻ എയർലൈൻസ്]]| [[Chileka International Airport|Blantyre]], [[Lilongwe International Airport|Lilongwe]] |[[Oman Air|ഒമാൻ എയർ]]|[[Muscat International Airport|മസ്കറ്റ്]], [[Zanzibar International Airport|Zanzibar]]<ref>{{cite web|url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/271777/oman-air-s17-changes-as-of-09mar17-singapore-suspensions/|title=Oman Air S17 changes as of 09MAR17; Singapore suspensions|access-date=30 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170927001541/http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/271777/oman-air-s17-changes-as-of-09mar17-singapore-suspensions/|archive-date=27 September 2017|url-status=live}}</ref> |[[പ്രെസിഷൻ എയർ]]<ref>{{cite web |url=http://www.precisionairtz.com/ |title=PrecisionAir - Home |publisher=Precisionairtz.com |access-date=2018-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180415161652/https://www.precisionairtz.com/ |archive-date=15 April 2018 |url-status=live }}</ref> | [[Arusha Airport|ആരുഷ]], [[Bukoba Airport|ബുക്കോബ]], [[Entebbe International Airport|എന്റ്റെബെ]], [[Kigoma Airport|കിഗോമ]], [[Kilimanjaro International Airport|കിളിമഞ്ചാരോ]], [[Prince Said Ibrahim International Airport|മൊറോണി]], [[Mtwara Airport|Mtwara]], [[Musoma Airport|Musoma]], [[Mwanza Airport|Mwanza]], [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]], [[Seronera Airstrip|Seronera]], [[Abeid Amani Karume International Airport|Zanzibar]] |[[ഖത്തർ എയർവേസ്]]| [[Hamad International Airport|ദോഹ]] |[[റുവാണ്ട്എയർ]]|[[Kigali International Airport|കിഗാലി]] |[[സൌത്ത് ആഫ്രിക്കൻ എയർവേസ്]]| [[O. R. Tambo International Airport|Johannesburg–O. R. ടാംബോ]] (suspended) |[[ട്രോപ്പിക്കൽ എയർ]]|[[Arusha Airport|ആരുഷ]], [[Mafia Airport|Mafia Island]], [[Abeid Amani Karume International Airport|Zanzibar]] |[[ടർക്കിഷ് എയർലൈൻസ്]]| [[Istanbul New Airport|ഇസ്താംബൂൾ]]<ref>{{Cite web|url=https://onemileatatime.com/istanbul-airport-transition-delay/|title=Istanbul New Airport Transition Delayed Until April 5, 2019 (At The Earliest)|access-date=27 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190227232218/https://onemileatatime.com/istanbul-airport-transition-delay/|archive-date=27 February 2019|url-status=live}}</ref> |[[ഉഗാണ്ട എയർലൈൻസ്]]|[[Entebbe International Airport|എന്റെബ്ബെ]] |[[സാൻഎയർ]]|[[Arusha Airport|ആരുഷ]], [[Pemba Airport (Tanzania)|പെമ്പ ദ്വീപ്]], [[Saadani National Park|സാദനി]], [[Mtemere Airstrip|സെലോസ്]], [[Abeid Amani Karume International Airport|സാൻസിബാർ]] }} ===കാർഗോ=== {{Airport-dest-list |[[Astral Aviation]]| [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]] |[[Kenya Airways]] | [[Jomo Kenyatta International Airport|Nairobi–Jomo Kenyatta]] |[[Lion Air Cargo]] | [[Brussels Airport|Brussels]]<ref>{{cite web | url=http://info.flightmapper.net/flight/Lion_Air_Cargo_LE_3720 | title=Lion Air Cargo flight LE 3720: Multiple routes | publisher=FlightMapper.net | access-date=1 December 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171201132446/http://info.flightmapper.net/flight/Lion_Air_Cargo_LE_3720 | archive-date=1 December 2017 | url-status=live }}</ref> |[[Martinair]] | [[Amsterdam Airport Schiphol|Amsterdam]] }} ==അവലംബം== {{reflist}} =പുറം കണ്ണികൾ= {{Sister project links | wikt=no | b=no | q=no | n=no |s=no | v=no | voy=no | species=no |d=Q1411192 | display=JNIA}} *{{ASN|DAR}} *{{GCM|HTDA}} *{{NWS-current|HTDA}} *{{youtube|6cunbskyZIs|JNIA approach}} {{Portalbar|Africa|Tanzania|Aviation}} {{Dar es Salaam}} {{Airports in Tanzania}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ടാൻസാനിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ]] o0hqq2isvkrvmwwgk8mx211e6xbnr9n 0 576621 4614736 3811159 2026-04-23T01:09:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614736 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gaillardia pulchella}}{{Speciesbox | image = Gaillardia in Aspen (91273).jpg | image_caption = Indian blanket inflorescence | status = G4 | status_system = TNC | status_ref = <ref>[https://explorer.natureserve.org/Taxon/ELEMENT_GLOBAL.2.143825/Gaillardia_pulchella NatureServe Explorer record]. ''explorer.natureserve.org''.</ref> | genus = Gaillardia | species = pulchella | authority = [[Auguste Denis Fougeroux de Bondaroy|Foug.]], 1788 | synonyms_ref = <ref>[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/gcc-120122 The Plant List, ''Gaillardia pulchella'' Foug. ]</ref> | synonyms = {{Collapsible list|bullets = true|title = <small>Synonymy</small> | ''Calonnea pulcherrima'' <small>Buc'hoz</small> | ''Gaillardia bicolor'' <small>Lam.</small> | ''Gaillardia drummondii'' <small>(Hook.) DC.</small> | ''Gaillardia lobata'' <small>Buckley</small> | ''Gaillardia neomexicana'' <small>A.Nelson</small> | ''Gaillardia picta'' <small>D.Don</small> | ''Gaillardia scabrosa'' <small>Buckley</small> | ''Gaillardia villosa'' <small>Rydb.</small> | ''Galordia alternifolia'' <small>Raeusch.</small> }} }} സൂര്യകാന്തി കുടുംബത്തിലെ ഹ്രസ്വകാലം അല്ലെങ്കിൽ വാർഷികകാലം പൂക്കളുള്ള ഒരു [[വടക്കേ അമേരിക്ക]]ൻ ഇനമാണ് '''ഗെയ്‌ലാർഡിയ പുൽചെല്ല''' (ഫയർ വീൽ, ഇന്ത്യൻ ബ്ലാങ്കറ്റ്, ഇന്ത്യൻ ബ്ലാങ്കറ്റ്‌ഫ്ലവർ, അല്ലെങ്കിൽ സൺഡാൻസ്) .<ref>Turner, B. L. 2013. The comps of Mexico. A systematic account of the family Asteraceae (chapter 11: tribe Helenieae). Phytologia Memoirs 16: 1–100</ref><ref>Jørgensen, P. M., M. H. Nee & S. G. Beck. (eds.) 2014. Catálogo de las plantas vasculares de Bolivia, Monographs in systematic botany from the Missouri Botanical Garden 127(1–2): i–viii, 1–1744</ref><ref>Nelson, C. H. 2008. Catálogo de las Plantas Vasculares de Honduras 1–1576. Secretaria de Recursos Naturales y Ambiente, Tegucigalpa</ref><ref>Gibbs Russell, G. E., W. G. M. Welman, E. Retief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. Van Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Memoirs of the Botanical Survey of South Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2).</ref><ref>[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200023953 Flora of China, ''Gaillardia pulchella'' Fougeroux, 1788. <big>天人菊</big> tian ren ju ]</ref><ref>[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=GAPU United States Department of Agriculture Plant Profile: ''Gaillardia pulchella'']{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== {{Commons category}} {{Wikispecies}} * [http://web.biosci.utexas.edu/bio406d/PlantPics_archive.htm Image Archive of Central Texas Plants] * Ajilvsgi, Geyata. ''Wildflowers of Texas''. Shearer Publishing, revised edition 2003. {{ISBN|0-940672-73-1}} * [http://www.floridata.com/ref/g/gaillad.cfm Floridata: ''Gaillardia pulchella''] * [http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/I/IN006.html Encyclopedia of Oklahoma History and Culture – Indian Blanket] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101018203240/http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/I/IN006.html |date=2010-10-18 }} {{US state flowers}} {{Taxonbar|from=Q2701210}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ സസ്യജാലങ്ങൾ]] 001ua45b5g0lpyfrs6tv9t5ow17i74t 0 581997 4614659 4090927 2026-04-22T16:10:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614659 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = കൊത്ത് റൊട്ടി | image = Chicken Kottu.jpg | caption = ചിക്കൻ കൊത്ത് റൊട്ടി | alternate name = Kothu roti, kothu parotta, kottu | type = | course = പ്രധാന കോഴ്സ് | country = ശ്രീലങ്ക | region = ശ്രീലങ്ക | creator = <!-- or | creators = --> | served = ചൂടോടെ | main ingredient = [[Roti]], [[egg]], [[onion]], [[chilli pepper]] | variations = | calories = | other = }} '''കൊത്തു റൊട്ടി''' ( {{Lang-ta|கொத்து ரொட்டி}} ; {{Lang-si|කොත්තු රොටි}} ), <ref>{{Cite book|title=Sinhala-English Code-mixing in Sri Lanka: A Sociolinguistic Study|last=Senaratne, Chamindi Dilkushi|publisher=Landelijke Onderzoekschool Taalwetenschap|isbn=9789078328926|volume=217|location=[[Utrecht]]|page=299}}</ref> <ref>{{Cite book|title=India, Sri Lanka and the SAARC Region: History, Popular Culture and Heritage|last=Lopamudra Maitra Bajpai|date=2020|publisher=Taylor & Francis|isbn=9781000205817|page=254}}</ref> <ref name="Kraig">{{Cite book|title=Street Food around the World: An Encyclopedia of Food and Culture|last=Kraig, Bruce Kraig|last2=Taylor, Colleen|date=2013|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781598849554|page=328}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Multicultural Handbook of Food, Nutrition and Dietetics|date=2012|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9781118350461|editor-last=Thaker, Aruna|page=88|editor-last2=Barton, Arlene}}</ref> അരിഞ്ഞ റൊട്ടി, ഇഷ്ടമുള്ള ഇറച്ചി കറി വിഭവം ( മട്ടൺ, ബീഫ്, സീഫുഡ് അല്ലെങ്കിൽ ചിക്കൻ പോലുള്ളവ) ചിക്കി വറുത്ത മുട്ട, ഉള്ളി, മുളക് എന്നിവ ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കുന്ന ശ്രീലങ്കൻ വിഭവമാണ് . <ref>{{Cite book|title=The Encyclopedia of the Sri Lankan Diaspora|url=https://archive.org/details/encyclopediaofsr0000unse|date=2013|publisher=Editions Didier Millet|isbn=9789814260831|editor-last=Reeves, Peter|page=[https://archive.org/details/encyclopediaofsr0000unse/page/174 174]}}</ref> <ref name="Kraig" /> ഒരു പ്രത്യേക തരം ഇറച്ചി വെട്ടുന്ന കത്തി പോലെ ഉള്ള ഒരു തരം കത്തി ഉപയോഗിച്ച് ചേരുവകൾ ഒരുമിച്ച് അരിഞ്ഞെടുക്കുന്നു. [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലും]] (തമിഴിൽ கொத்து பரோட்டா അഥവാ കൊത്തുപറോട്ട) [[കേരളം|കേരളത്തിലും]] (കൊത്തു പറോട്ട) ഈ '''വിഭവത്തിന്റെ''' ഒരു വ്യതിയാനം കാണപ്പെടുന്നു ഇത് . റൊട്ടിക്ക് പകരം [[കേരള പൊറോട്ട|പറോട്ട]] ഉപയോഗിച്ചാണ് തമിഴ് നാട്ടിലും കേരളത്തിലും ഇത് നിർമ്മിക്കുന്നത്. തമിഴ്, സിംഹള, മലയാളി പ്രവാസി ജനസംഖ്യയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ റെസ്റ്റോറന്റുകളിലും കൊത്ത് റൊട്ടി അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ലഭ്യമാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://torontoist.com/2013/11/spice-city-toronto-sri-lanka-comes-to-queen-street/|title=Spice City Toronto: Sri Lanka comes to Queen Street|access-date=12 September 2015|date=8 November 2013|publisher=torontoist.com|archive-date=2022-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129080731/https://torontoist.com/2013/11/spice-city-toronto-sri-lanka-comes-to-queen-street/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite book|title=America's Changing Neighborhoods: An Exploration of Diversity through Places|date=2017|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781440828652|editor-last=Ueda, Reed|page=1064}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.newyorker.com/magazine/2022/08/01/an-astonishing-array-of-sri-lankan-specialties-at-queens-lanka|title=An Astonishing Array of Sri Lankan Specialties, at Queens Lanka|access-date=3 November 2022|last=Goldfield|first=Hannah|date=22 July 2022|publisher=[[The New Yorker]]}}</ref> ശ്രീലങ്കയിൽ രണ്ട് വംശീയ വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുണ്ടായിരുന്ന ക്രൂരമായ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ, ഈ വിഭവം അവർക്ക് പൊതുവായി ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു ചെറിയ കാര്യമായി തുടർന്നിരുന്നു. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Kottu.jpg|ലഘുചിത്രം| കൊത്ത് റൊട്ടി ]] ''കൊത്ത്'' എന്ന വാക്കിന് തമിഴിൽ "അരിയുക" എന്നാണ് അർത്ഥം. അത്, അതിന്റെ തയ്യാറാക്കൽ രീതിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2014/11/30/magazine/sri-lankan-kottu-roti-by-way-of-staten-island.html|title=Sri Lankan Kottu Roti, by Way of Staten Island|access-date=25 April 2020|last=Lam|first=Francis|date=26 November 2014|website=nytimes.com}}</ref> ഇത് തമിഴിലും സിംഹളത്തിലും യഥാക്രമം കൊത്തു, അല്ലെങ്കിൽ കോത്തു അല്ലെങ്കിൽ കോട്ട് എന്നിങ്ങനെ ലളിതമാക്കിയിരിക്കുന്നു. 1960/1970 കളിൽ ശ്രീലങ്കയിലെ കിഴക്കൻ തമിഴ് പ്രദേശങ്ങളായ [[തിരുക്കോണമല|ട്രിങ്കോമാലിയിലോ]] ബട്ടിക്കലോവയിലോ താഴ്ന്ന സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വിഭാഗങ്ങൾക്ക് വിലകുറഞ്ഞ തെരുവ് ഭക്ഷണമായി ഇത് ഉത്ഭവിച്ചതായി പൊതുവെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. "ഗോദംബര റൊട്ടി" അല്ലെങ്കിൽ "ഗോദംബ റൊട്ടി" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു തരം പരന്ന റൊട്ടി ഉപയോഗിച്ചാണ് കൊത്തു റൊട്ടി ഉണ്ടാക്കുവാനുള്ള അടിസ്ഥാന റൊട്ടി നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. (പലതരം ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച മാവ്-വെളുത്ത മാവ് ആണ് ഗോതംബ മാവ് ). <ref>{{Cite web|url=https://www.theflavorbender.com/sri-lankan-chicken-kottu-roti-koththu/|title=Sri Lankan Chicken Kottu Roti - Famous Sri Lankan Street Food!|access-date=2022-11-29|last=Dini|date=2018-03-02|language=en-US}}</ref> മറ്റൊരു അവകാശവാദം ഈ വിഭവം ഇന്ത്യയിലെ [[മധുര|മധുരയിൽ]] കൊത്തുപറോട്ടയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത് എന്നാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/kothu-parotta-is-the-most-delicious-street-food-item-to-try-in-tamil-nadu-1726727|title=Kothu Parotta is The Most Delicious Street Food Item to Try in Tamil Nadu|website=NDTV Food|access-date=2022-11-29|archive-date=2022-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20221103074741/https://food.ndtv.com/food-drinks/kothu-parotta-is-the-most-delicious-street-food-item-to-try-in-tamil-nadu-1726727|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/life-and-style/food/watch-here-is-how-the-iconic-madurai-arumugam-mess-kothu-parotta-is-made/article25670473.ece|title=Watch: Here is how the iconic Madurai Arumugam Mess 'kothu parotta' is made|date=5 December 2018}}</ref> ഇവിടെ [[കേരള പൊറോട്ട|മൈദയിൽ]] നിന്നുള്ള പറോട്ട ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് നിർമ്മിക്കുന്നത്, ഇതിനെ ദക്ഷിണേഷ്യയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ആ മാവ് ബ്ലീച്ച് ചെയ്ത മാവ് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. == തയ്യാറാക്കൽ == കൊത്ത്, <ref name="Taylor 2017 p. 214">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=000gDgAAQBAJ&pg=PA214|title=MasterChef: Street Food of the World|last=Taylor|first=G.|publisher=Bloomsbury Publishing|year=2017|isbn=978-1-4729-4620-1|page=214|access-date=9 February 2018}}</ref> ചെറിയ കഷണങ്ങളായോ റിബണുകളിലോ മുറിച്ച ''പറാത്ത'' അല്ലെങ്കിൽ ''ഗോദമ്പ റൊട്ടി'' കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. <ref name="Taylor 2017 p. 214" /> എന്നിട്ട് ചൂടാക്കിയ ഇരുമ്പ് ഷീറ്റിലോ പരന്ന ചട്ടിയിലോ പച്ചക്കറികളും ഉള്ളിയും വറുത്തെടുക്കുന്നു. മുട്ട, വേവിച്ച മാംസം അല്ലെങ്കിൽ മത്സ്യം എന്നിവ വറുത്ത പച്ചക്കറികളിൽ ചേർത്ത് കുറച്ച് സമയം ചൂടാക്കുന്നു. അവസാനം, മുറിച്ച ''പറാത്ത'' കഷണങ്ങൾ ചേർക്കുന്നു. മുഴുവൻ മിശ്രിതവും അരിഞ്ഞത് രണ്ട് വലിയ സ്റ്റീൽ ചോപ്പിംഗ് ബ്ലേഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു വലിയ പരന്ന ദോശക്കല്ല് പോലെയുള്ള ചട്ടിയിൽ ഒന്നിച്ച് കലർത്തുന്നു . കനത്ത ഇരുമ്പ് ബ്ലേഡുകൾ / സ്പാറ്റുല ഉപയോഗിച്ച് ആവർത്തിച്ചുള്ള അടിയിലൂടെ ഇവ അരിഞ്ഞത് മിക്സ് ചെയ്യുന്നു. കൊത്ത് റൊട്ടി ഉണ്ടാക്കുന്നവർ ഇതുണ്ടാക്കുമ്പോൾ കല്ലിൽ ചോപ്പിംഗ് ബ്ലേഡുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വളരെ നാടകീയമായി ഒരു സവിശേഷമായ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുന്നു. അത് സാധാരണയായി വളരെ ദൂരെ നിന്ന് കേൾക്കാനാകും. ഇത് ഉണ്ടാക്കുവാനായി ആ ബ്ലേഡുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന പാചകക്കാർക്ക് അവരുടേതായ ശൈലിയിൽ ഉള്ള അടികളും  താളവും ഉണ്ടായിരിക്കും. അങ്ങനെ ഈ വിഭവം വളരെ രുചികരവും അത് ഉണ്ടാക്കുന്നത് കാണുന്നത് ഒരു രസകരമായ കാര്യവും ആണ് ! ഏത് ചേരുവകളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച്, പച്ചക്കറി, മുട്ട, ചിക്കൻ, ബീഫ്, മട്ടൺ, മീൻ ''കൊത്തു റൊട്ടി'' എന്നിവയാണ് വ്യത്യാസങ്ങൾ. <ref name="Briggs 2018 p. 54">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VrZDDwAAQBAJ&pg=PA54|title=Sri Lanka|last=Briggs|first=P.|publisher=Bradt Travel Guides|year=2018|isbn=978-1-78477-057-0|series=Bradt Travel Guide. Sri Lanka|page=54|access-date=9 February 2018}}</ref> ചീസ് കൊത്ത്, സ്ട്രിംഗ് ഹോപ്പർ (ഇടിയപ്പം) കൊത്ത്, എന്നിവ അടുത്ത കാലത്തായി ഈ ശ്രേണിയിൽ ചേർക്കപ്പെട്ട വിഭവങ്ങൾ ആണ്. ഇടിയപ്പം കൊത്ത് ഉണ്ടാക്കുവാനായി റൊട്ടിക്ക് പകരം ഇടിയപ്പം ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://magnificentsrilanka.com/kottu-super-delicious-dinner-food-in-sri-lanka/|title=Kottu – Super Delicious Dinner Food in Sri Lanka|access-date=2022-11-29|last=hemi|date=2022-05-08|language=en-US|archive-date=2022-11-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129081759/https://magnificentsrilanka.com/kottu-super-delicious-dinner-food-in-sri-lanka/|url-status=dead}}</ref> കൊത്ത് റൊട്ടി ചിലപ്പോൾ ഒരു ഫാസ്റ്റ് ഫുഡ് വിഭവമായി തയ്യാറാക്കുകയും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. <ref name="Briggs 2018 p. 54" /> == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Commons category-inline|Kottu}}{{Sri Lankan cuisine}} [[വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്കൻ പാചകം]] [[വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്ക]] [[വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്കൻ വിഭവങ്ങൾ]] aqdlifjzswqhtx6ke3hx6f0vf611x5a 0 584421 4614691 4570307 2026-04-22T17:48:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614691 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox scientist | name = കോളിൻ ടി. മർഫി | image = | image_size = | caption = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | residence = | nationality = അമേരിക്കൻ | alma_mater = [[ഹൂസ്റ്റൺ സർവകലാശാല]] <br> [[സ്റ്റാൻഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] | doctoral_advisor = [[ജെയിംസ് സ്പഡിച്ച്]] | academic_advisors = [[സിന്തിയ കെനിയോൺ]] | doctoral_students = | known_for = Studies of aging mechanisms using [[Caenorhabditis elegans|''C. elegans'']] as a model | footnotes = }} [[Category:Articles with hCards]] '''കോളിൻ ടി. മർഫി''' ഒരു ജനിതകശാസ്ത്രജ്ഞയും ഇന്റഗ്രേറ്റീവ് ജീനോമിക്‌സിൽ [[പ്രിൻസ്ടൺ സർവ്വകലാശാല|പ്രിൻസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ]] ലൂയിസ്-സിഗ്ലർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഇന്റഗ്രേറ്റീവ് ജീനോമിക്‌സിലെ മോളിക്യുലാർ ബയോളജി പ്രൊഫസറുമാണ്. അവർ പ്രിൻസ്റ്റണിലെ പോൾ എഫ്. ഗ്ലെൻ ലബോറട്ടറീസ് ഫോർ ഏജിംഗ് റിസർച്ചിന്റെ ഡയറക്ടറാണ്. <ref name="Glenn">{{Cite web|url=https://lsi.princeton.edu/research/glenn-laboratories-aging-research|title=Glenn Laboratories For Aging Research - Lewis-Sigler Institute|access-date=9 October 2018|publisher=Princeton University|archive-date=2023-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230107101501/https://lsi.princeton.edu/research/glenn-laboratories-aging-research|url-status=dead}}</ref> == വിദ്യാഭ്യാസം == മർഫി ഹൂസ്റ്റൺ സർവകലാശാലയിൽ ബയോകെമിക്കൽ, ബയോഫിസിക്കൽ സയൻസസിൽ ബഹുമതികളോടെ ബിഎസ് പൂർത്തിയാക്കി പിഎച്ച്ഡിയും നേടി. [[സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല|സ്റ്റാൻഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] ജെയിംസ് എ സ്പുഡിച്ച് അവരുടെ ഉപദേശകയായി. ഹോവാർഡ് ഹ്യൂസ് മെഡിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ബിരുദ ഫെലോഷിപ്പ് നേടിയ അവർ സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോയിലെ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിൽ പോസ്റ്റ്ഡോക്ടറൽ ഗവേഷണം പൂർത്തിയാക്കി. <ref name="CV">{{Cite web|url=https://lsi.princeton.edu/sites/lsi/files/faculty/coleen-murphy-cv.pdf|title=Coleen T. Murphy, Ph.D. CV|access-date=9 October 2018|publisher=Princeton University}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ഗവേഷണ താൽപ്പര്യങ്ങൾ == പ്രിൻസ്റ്റണിലെ മർഫിയുടെ ലാബ് ദീർഘായുസ്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ട്രാൻസ്ക്രിപ്ഷണൽ ലക്ഷ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു, [[നിമറ്റോഡ|വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കൈനോർഹാബ്ഡിറ്റിസ്]] ''എലിഗൻസ്'' ഒരു മാതൃകയായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. അവരുടെ കരിയറിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, മർഫിയും അവളുടെ പോസ്റ്റ്ഡോക്ടറൽ മെന്റർ സിന്തിയ [[വയോജീർണത|കെനിയണും]] " ''ഡാഫ്-2'' " എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ''സി. എലിഗൻസ്'' ജീൻ നിർജ്ജീവമാക്കി, വിരകളുടെ ആയുർദൈർഘ്യം ഇരട്ടിയാകുകയും കാലതാമസമുള്ള വാർദ്ധക്യം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="Murphy">{{Cite journal|last=Murphy|first=C.T.|last2=McCarroll|first2=S.A.|last3=Bargmann|first3=C.I|last4=Fraser|first4=A.|last5=Kamath|first5=R.S.|last6=Ahringer|first6=J.|last7=Li|first7=H.|last8=Kenyon|first8=C.|year=2003|title=Genes that act downstream of DAF-16 to influence the lifespan of Caenorhabditis elegans|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2003-07-17_424_6946/page/276|journal=Nature|volume=424|issue=6946|pages=277–283|doi=10.1038/nature01789|pmid=12845331|bibcode=2003Natur.424..277M}}</ref> വ്യത്യസ്‌ത തരം ടിഷ്യൂകൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉള്ളതാണ് അവർക്ക് താൽപ്പര്യമുള്ള പ്രത്യേക ദീർഘായുസ്സ് ജീനുകൾ. വ്യത്യസ്‌ത ടിഷ്യു തരങ്ങളിലുള്ള ഈ ജനിതക പാതകൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞുകഴിഞ്ഞാൽ, അവ ''സി'' . എലിഗൻസിലെ ''വിട്രോയിൽ'' നിരീക്ഷിക്കാനാകും. ''സി. എലിഗൻസിലെ'' പല ജനിതക പാതകളും മറ്റ് ജീവികളുടേതുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതിനാൽ, മനുഷ്യ ജീനോമുമായി 40% ഓവർലാപ്പ് ഉൾപ്പെടെ, മർഫിയുടെ പ്രവർത്തനം മനുഷ്യരിൽ ദീർഘായുസ്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ജീനുകൾ എങ്ങനെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും തകരാർ എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നുവെന്നും നന്നായി മനസ്സിലാക്കുന്നു. വാർദ്ധക്യസമയത്ത് ടിഷ്യൂകൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയ പാതകൾ സംഭവിക്കുന്നു. മർഫിയുടെ ലാബ്, പ്രാദേശികവൽക്കരിച്ച ടിഷ്യു സാംപ്ലിംഗ് അനുവദിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ സാങ്കേതിക വിദ്യ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു, ഒരേ ജീവിയിലെ വിവിധ ടിഷ്യു തരങ്ങളിലെ ഈ വ്യത്യസ്ത സിഗ്നൽ പാതകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണം നടത്താൻ അനുവദിക്കുന്നു. <ref name="Collins">{{Cite web|url=https://directorsblog.nih.gov/2016/11/17/creative-minds-the-worm-tissue-ome-teaches-developmental-biology-for-us-all/|title=Creative Minds: The Worm Tissue-ome Teaches Developmental Biology for Us All|access-date=9 October 2018|date=17 November 2016|publisher=National Institutes of Health|archive-date=2023-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230107101502/https://directorsblog.nih.gov/2016/11/17/creative-minds-the-worm-tissue-ome-teaches-developmental-biology-for-us-all/|url-status=dead}}</ref> അവളുടെ ആദ്യകാല പ്രവർത്തനത്തിന്റെ വിജയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്സ് ഓഫ് ഹെൽത്ത്|നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹെൽത്ത്]] മർഫിക്ക് 2015 <ref name="Pioneer">{{Cite web|url=https://lsi.princeton.edu/news/coleen-murphy-receives-nih-pioneer-award|title=Coleen Murphy receives NIH Pioneer Award|access-date=9 October 2018|publisher=Princeton University|archive-date=2023-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230107101501/https://lsi.princeton.edu/news/coleen-murphy-receives-nih-pioneer-award|url-status=dead}}</ref> ൽ NIH പയനിയർ അവാർഡ് നൽകി. 2016-ൽ, ഹോവാർഡ് ഹ്യൂസ് മെഡിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് മർഫിയെ ഫാക്കൽറ്റി സ്കോളർ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു. <ref>{{Cite web|url=https://lsi.princeton.edu/news-seminars/news/coleen-murphy-selected-hhmi-simons-faculty-scholar|title=Coleen Murphy selected as HHMI-Simons Faculty Scholar {{!}} Lewis-Sigler Institute|access-date=2020-09-26|website=lsi.princeton.edu|archive-date=2023-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230107101512/https://lsi.princeton.edu/news-seminars/news/coleen-murphy-selected-hhmi-simons-faculty-scholar|url-status=dead}}</ref> == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist|2}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://molbio.princeton.edu/people/coleen-t-murphy പ്രിൻസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ കോളിൻ ടി.മർഫി] * [https://lsi.princeton.edu/research/glenn-laboratories-aging-research പ്രിൻസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ഏജിംഗ് റിസർച്ചിനുള്ള ഗ്ലെൻ ലബോറട്ടറീസ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230107101501/https://lsi.princeton.edu/research/glenn-laboratories-aging-research |date=2023-01-07 }} * {{ResearchGate|Coleen_Murphy}} [[വർഗ്ഗം:സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ജനിതകശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:പ്രിൻസ്റ്റൺ യൂനിവേഴ്സിറ്റി അദ്ധ്യാപകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 76resydk58dqxt531ahgnz0qbza6nr2 0 598593 4614653 4116622 2026-04-22T14:45:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614653 wikitext text/x-wiki {{pu|Chimera (virus)}} ഒരു മനുഷ്യനിർമ്മിത കൃത്രിമ സൂക്ഷ്മാണുവാണ് '''കൈമെറ''' അല്ലെങ്കിൽ '''കൈമെറിക് വൈറസ്.''' സെന്റർ ഫോർ വെറ്ററിനറി ബയോളജിക്സ് ([[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അഗ്രിക്കൾച്ചർ|യുഎസ് അഗ്രികൾച്ചർ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ]] അനിമൽ ആൻഡ് പ്ലാന്റ് ഹെൽത്ത് ഇൻസ്പെക്ഷൻ സർവ്വീ്വീസിൻ്റെ ഭാഗം) ഇതിനെ "രണ്ടോ അതിലധികമോ വ്യത്യസ്ത [[സൂക്ഷ്മജീവി|സൂക്ഷ്മാണുക്കളുടെ]] [[ന്യൂക്ലിക്ക് ആസിഡ്|ന്യൂക്ലിക് ആസിഡ്]] ശകലങ്ങൾ ചേരുന്നതിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പുതിയ ഹൈബ്രിഡ് സൂക്ഷ്മാണുക്കളാണ് ഇവ, അതിൽ കുറഞ്ഞത് രണ്ട് ശകലങ്ങളിൽ [[ജീൻ|തനിപ്പകർപ്പിന് ആവശ്യമായ ജീനുകൾ]] അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു" എന്നാണ് നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name=usdadef>{{cite news|last=Hill|first=Richard E. Jr|publisher=United States Department of Agriculture|agency=Animal and Plant Health Inspection Service - Center for Veterinary Biologics|url=http://www.aphis.usda.gov/animal_health/vet_biologics/publications/notice_05_23.pdf|title=Center for Veterinary Biologics Notice No. 05-23|date=8 December 2005|access-date=2023-06-09|archive-date=2012-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120707070754/http://www.aphis.usda.gov/animal_health/vet_biologics/publications/notice_05_23.pdf|url-status=dead}}</ref> '''ജനിറ്റിക്''' '''കൈമെറ''' എന്ന പദം ഇതിനകം അർത്ഥമാക്കുന്നത് വ്യത്യസ്ത [[സിക്താണ്ഡം|സൈഗോട്ടുകളിൽ]] നിന്നുള്ള [[കോശം|കോശങ്ങൾ]] അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഒരു [[ജീവി]] അല്ലെങ്കിൽ വ്യത്യസ്ത ഭ്രൂണങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് വികസിച്ച ഒരു ജീവി എന്നാണ്. വീര്യം കുറഞ്ഞ സജീവ വൈറസുകളുപയോഗിച്ച് പുതിയതരം വാക്സിനുകൾ (നോവൽ ലൈവ് അറ്റൻ‌വേറ്റഡ് വാക്സിൻ) നിർമ്മിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് കൈമെറിക് ഫ്ലാവിവൈറസുകൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്. <ref name="lai03">{{Cite journal|pmid=14714441|volume=61|title=Chimeric flaviviruses: novel vaccines against dengue fever, tick-borne encephalitis, and Japanese encephalitis|year=2003|journal=Adv Virus Res|pages=469–509|last=Lai|first=C. J|last2=Monath|first2=T. P|doi=10.1016/s0065-3527(03)61013-4|series=Advances in Virus Research|isbn=9780120398614}}</ref> == പദോൽപ്പത്തി == ഗ്രീക്കു പുരാണങ്ങളിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഭീകരജീവിയായ കൈമറ അഥവാ കിമേറ വിവിധ മൃഗങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് നിർമക്കപ്പെട്ടതാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് ഹിപ്പോഗ്രിഫ് [[ഗ്രിഫിൻ|ഗ്രിഫൺ]] എന്നീ ജന്തുക്കൾ. അതിനാൽ വിവിധ വൈറസുകളുടെ ജനിതകശകലങ്ങൾ കൂട്ടച്ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ വൈറസുകൾക്കും ഈ പേര് നല്കപ്പെട്ടു. == ഒരു സ്വാഭാവിക പ്രതിഭാസമെന്ന നിലയിൽ == വൈറസുകളെ രണ്ടായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: [[പ്രോകാരിയോട്ടുകൾ|പ്രോകാരിയോട്ടുകളിൽ]], ഭൂരിഭാഗം വൈറസുകൾക്കും ഡബിൾ സ്ട്രാൻഡഡ് (ഡിഎസ്) [[DNA genomes|ഡിഎൻഎ ജീനോമുകൾ]] ഉണ്ട്, കൂടാതെ വിരളമായെങ്കിലും ചെറിയ തോതിൽ സിംഗിൾ-സ്ട്രാൻഡഡ് (എസ്എസ്) ഡിഎൻഎ വൈറസുകളും അതിലും കുറഞ്ഞ അളവിൽ ആർഎൻഎ വൈറസുകളുടെ സാന്നിധ്യവും കാണാം. നേരെമറിച്ച്, [[യൂക്കാരിയോട്ടുകൾ|യൂക്കറിയോട്ടുകളിൽ]], സിംഗിൾ-സ്ട്രാൻഡഡ് (എസ്എസ്) ഡിഎൻഎ വൈറസുകളും ഡബിൾ സ്ട്രാൻഡഡ് ഡിഎൻഎ വൈറസുകളും സാധാരണമാണെങ്കിലും [[Virome diversity|വൈറോം വൈവിധ്യത്തിന്റെ]] ഭൂരിഭാഗവും ആർഎൻഎ വൈറസുകളാണ്. <ref name="koonina15">{{Cite journal|last=Koonin|first=Eugene V.|last2=Dolja|first2=Valerian V.|last3=Krupovic|first3=Mart|date=May 2015|url=https://europepmc.org/backend/ptpmcrender.fcgi?accid=PMC5898234&blobtype=pdf|title=Origins and evolution of viruses of eukaryotes: The ultimate modularity|journal=Virology|volume=41|issue=5|pages=285–93|doi=10.2535/ofaj1936.41.5_285|pmid=5898234|archive-date=2023-04-14|access-date=2023-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20230414060233/https://europepmc.org/backend/ptpmcrender.fcgi?accid=PMC5898234&blobtype=pdf|url-status=dead}}</ref> 2012-ൽ, കാലിഫോർണിയയിലെ ലാസെൻ വോൾക്കനിക്ക് നാഷണൽ പാർക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബോയിലിംഗ് സ്പ്രിംഗ്സ് തടാകത്തിന്റെ അതിതീവ്ര അമ്ല പരിസ്ഥിതിയെക്കുറിച്ചുള്ള [[മെറ്റാജെനോമിക് പഠനം|മെറ്റാജെനോമിക് പഠനത്തിനിടെ]] സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കുന്ന ആർഎൻഎ-ഡിഎൻഎ ഹൈബ്രിഡ് വൈറസിന്റെ ആദ്യ ഉദാഹരണം അപ്രതീക്ഷിതമായി കണ്ടെത്തി. <ref name="diemer12" /> <ref name="thompson12">Thompson, Helen (20 April 2012). [https://www.nature.com/news/hot-spring-yields-hybrid-genome-1.10492 "Hot spring yields hybrid genome: Researchers discover natural chimaeric DNA-RNA virus".] ''Nature''. Retrieved 27 March 2020.</ref> വൈറസിന് ബിഎസ്എൽ-ആർഡിഎച്ച്വി ([[Boiling Springs Lake RNA DNA Hybrid Virus|ബോയിലിംഗ് സ്പ്രിംഗ്സ് ലേക്ക് ആർഎൻഎ ഡിഎൻഎ ഹൈബ്രിഡ് വൈറസ്]]) എന്ന് പേരിട്ടു. <ref name="devor12">Devor, Caitlin (12 July 2012).[https://jyi.squarespace.com/2012-july/2012/7/12/scientists-discover-hybrid-virus "Scientists discover hybrid virus".] ''Journal of Young Investigators". Retrieved 31 March 2020.''</ref> ഇതിന്റെ ജനിതകഘടന സാധാരണയായി പക്ഷികളെയും പന്നികളെയും ബാധിക്കുന്ന ഡിഎൻഎ സർക്കോവൈറസ്, സസ്യങ്ങളെ ബാധിക്കുന്ന ആർഎൻഎ ടോംബുസ് വൈറസ് എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഡിഎൻഎ, ആർഎൻഎ വൈറസുകൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ ശാസ്ത്രജ്ഞരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി മാത്രമല്ല കിമേറ എങ്ങനെ രൂപപ്പെട്ടരിക്കാം എന്നതും നിരൂപിച്ചെടുക്കാനായിട്ടില്ല <ref name="diemer12">Diemer, Geoffrey S.; Stedman, Kenneth M. (11 June 2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3372434/ "A novel virus genome discovered in an extreme environment suggests recombination between unrelated groups of RNA and DNA viruses".] ''[[Biology Direct]]''. Retrieved 29 March 2020.</ref> <ref name="sdaily">BioMed Central Limited (18 April 2012). [https://www.sciencedaily.com/releases/2012/04/120418204353.htm "Could a newly discovered viral genome change what we thought we knew about virus evolution?".] ''ScienceDaily''. Retrieved March 31, 2020.</ref> മറ്റ് വൈറൽ കൈമെറകളും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, ഈ ഗ്രൂപ്പിനെ CHIV വൈറസുകൾ ("കൈമെറിക് വൈറസുകൾ") എന്ന് വിളിക്കുന്നു. <ref name="koonina15"/> == ജൈവായുധമായി == രണ്ട് രോഗകാരികളായ വൈറസുകൾ സംയോജിപ്പിക്കുന്നത് പുതിയ വൈറസിന്റെ മാരകത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="collett">{{Cite journal|last=Collett|first=Marc S.|title=Impact of Synthetic Genomics on the Threat of Bioterrorism with Viral Agents|journal=Working Papers for Synthetic Genomics: Risks and Benefits for Science and Society|date=2006|pages=83–103}}</ref> ഈ കാരണം മൂലം കൈമെറിക് വൈറസുകൾ ഒരു ജൈവായുധമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ]] ''കൈമെറ പ്രോജക്റ്റ്'' 1980-കളുടെ അവസാനത്തിലും 1990-കളുടെ തുടക്കത്തിലും ''വെനിസ്വേലൻ എക്വിൻ എൻസെഫലൈറ്റിസ് വൈറസ്'', ''[[വസൂരി|വസൂരി വൈറസ്]]'' എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള [[ഡി.എൻ.എ|ഡിഎൻഎയെ]] ഒരു സ്ഥലത്തും ''എബോള വൈറസും'' ''വസൂരി വൈറസും'' മറ്റൊരു സ്ഥലത്തും,<ref name="smithson99">{{Cite journal|doi=10.2968/055004019|title=A bio nightmare|year=1999|last=Smithson|first=Amy|journal=Bulletin of the Atomic Scientists|volume=55|issue=4|pages=69–71|bibcode=1999BuAtS..55d..69S}}</ref><ref name="ainscough04">{{Cite web|url=https://media.defense.gov/2019/Apr/11/2002115480/-1/-1/0/14NEXTGENBIOWEAPONS.PDF|title=Next Generation Bioweapons: Genetic Engineering and BW|access-date=9 September 2020|last=Ainscough|first=Michael J.|date=2004}}</ref> സംയോജിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ''വസൂരി വൈറസും'' ''[[മങ്കിപോക്സ് വൈറസ്|മങ്കിപോക്സ് വൈറസും]]'' കൂടിച്ചേർക്കുന്നതിനെ കുറിച്ചും പഠനങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. <ref name="collett"/> == ഒരു മെഡിക്കൽ ചികിത്സ എന്ന നിലയിൽ == കൈമെറിക് വൈറസുകളെ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായ നേട്ടങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. യുഎസ് [[ഫുഡ് ആൻഡ് ഡ്രഗ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ]] (എഫ്ഡിഎ) ഈയിടെ [[കൈമെറിക് ആന്റിജൻ റിസപ്റ്റർ (സിഎആർ)]] ഉപയോഗിച്ച് റിലാപ്സ്ട് [[നോൺ-ഹോഡ്ജ്കിൻ ലിംഫോമ]] എന്ന രോഗം ചികിത്സിക്കാൻ അനുമതി നൽകി. [[ടി-കോശം|ടി സെല്ലുകളിലേക്ക്]] ഒരു കൈമെറിക് ആന്റിജൻ റിസപ്റ്റർ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ, [[നിയോപ്ലാസം|ട്യൂമർ]] കോശങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുന്നതിനും ആക്രമിക്കുന്നതിനും ടി സെല്ലുകൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായി മാറുന്നു. <ref>{{Cite journal|last=Lulla|first=Premal D.|last2=Hill|first2=LaQuisa C.|last3=Ramos|first3=Carlos A.|last4=Heslop|first4=Helen E.|title=The use of chimeric antigen receptor T cells in patients with non-Hodgkin lymphoma|journal=Clinical Advances in Hematology and Oncology|date=2018|volume=16|issue=5|pages=375–386|pmid=29851933|pmc=6469642}}</ref> നാല് തരം ഡെങ്കി വൈറസുകൾക്കെതിരെ കൈമെറിക് വാക്സിൻ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനുള്ള പഠനങ്ങളും പുരോഗമിക്കുകയാണ്, എന്നിരുന്നാലും ഇത് ഇതുവരെ വിജയിച്ചിട്ടില്ല.<ref>{{cite patent |country=US |number=US10053493B2 |status=Grant |title=Methods and compositions for dengue virus vaccines |pubdate=2014 |gdate=2018 |fdate=2016 |inventor=William Messer |invent1=Ralph Baric |invent2=Aravinda De Silva |invent3=Boyd Yount |assign1=University of North Carolina at Chapel Hill |url=https://patents.google.com/patent/US10053493B2/en}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:സങ്കര ജീവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വൈറസുകൾ]] b6eqcf82utgy4ne9vblw9sxmg1nli79 0 608878 4614724 4110650 2026-04-22T21:54:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614724 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization|name=കാർമ്മൽ മലയിലെ അനുഗ്രഹീതയായ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ സന്യസ്തസഹോദര ക്രമം|native_name={{native name|la|Ordo Fratrum Beatissimæ Virginis Mariæ de Monte Carmelo}}|caption=സന്യാസ ക്രമത്തിന്റെ മുദ്ര|image=CoA Order of Carmelites.jpg|formation=12ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അന്ത്യത്തിൽ|founder=കാർമ്മൽ മലയിലെ ആദ്യകാല സന്യാസീമുനിമാർ|founding_location=കാർമ്മൽ മല|status=പൊന്തിഫിക്കൽ സന്യാസ ക്രമം|membership=2,041 അംഗങ്ങൾ (1,303 വൈദികർ ഉൾപ്പെടെ)<ref>{{cite book |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=2022 |title=Annuario Pontificio per l'Anno 2022 |url= |location=Citta del Vaticano |publisher=Libreria Editrice Vaticana |page=1388 |isbn=}}</ref>|leader_name={{lang|la|Zelo zelatus sum pro Domino Deo exercituum}}<br/>(ആതിഥേയരുടെ കർത്താവായ ദൈവത്തിനു വേണ്ടി തീക്ഷ്ണതയോടെ ഞാൻ തീക്ഷണവാനായിരിക്കുന്നു.)|leader_title=ആപ്തവാക്യം|parent_organization=കത്തോലിക്കാ സഭ|offshoots=[[കർമ്മലിത്താ നിഷ്പാദുക സമൂഹം]]|leader_title2=പൊതു കാര്യാലയം|leader_name2=കൂരിയ ജനറലിസിയ ഡീ കാർമെലിറ്റാനി<br/> ജിയോവന്നി ലാൻസ, 138, 00184 [[റോം]], ഇറ്റലി|leader_name3=മൈക്കൽ ഒ നീൽ, OCarm|leader_title3=[[കർമ്മലീത്താ ക്രമത്തിന്റെ പ്രയോർ ജനറൽ|പ്രയോർ ജനറൽ]]|leader_title4=രക്ഷാധികാര വിശുദ്ധർ|leader_name4=[[കർമ്മല മാതാവ്]]<br/>[[ഏലിയാ]]|website={{URL|ocarm.org}}|successor=|abbreviation={{lang-la|O.Carm}}<br>{{lang-ml|ക. സ.}}}} [[File:Elijah.jpg|thumb|[[ഏലിയാ|ഏലിയാ പ്രവാചകൻ]] കർമ്മലീത്ത ക്രമത്തിന്റെ ആത്മീയ പിതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു]] റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയിലെ ഒരു സന്യസ്ത സമൂഹമാണ് '''കാർമ്മൽ മലയിലെ അനുഗ്രഹീതയായ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ സന്യസ്തസഹോദരന്മാരുടെ ക്രമം''' ({{lang-la|Ordo Fratrum Beatissimæ Virginis Mariæ de Monte Carmelo}}), അഥവാ '''കർമ്മലിത്താ സമൂഹം'''. നൂറ്റാണ്ടിൽ കുരിശുയുദ്ധ രാഷ്ട്രങ്ങളിലെ കാർമൽ മലയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതാണ് സമർപ്പിത സമൂഹം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.newadvent.org/cathen/03354a.htm|title=CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: The Carmelite Order|website=www.newadvent.org|access-date=24 May 2019}}</ref> [[കാലാബ്രിയയിലെ ബെർഥോൽദ്]], [[വെർസെല്ലിയിലെ ആൽബർട്ട്]], എന്നിവർ പരമ്പരാഗതമായി ഈ സമൂഹത്തിന്റെ സ്ഥാപകരായി അറിയപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ആദ്യകാല കർമ്മലീത്താ സമൂഹത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ ചരിത്ര രേഖകൾ ലഭ്യമല്ല.<ref>Not until the late fourteenth century was 'B', the prior of the earliest known community of Carmelites, expanded to read Brocard. See Keith J Egan, "The Spirituality of the Carmelites", in Jill Raitt with Bernard McGinn and John Meyendorff, eds, ''Christian Spirituality: High Middle Ages and Reformation'', (London: SCM, 1989), p. 50. See also {{CathEncy|wstitle=Feast of Our Lady of Mount Carmel}}</ref> ആദ്യം നിലനിന്നിരുന്നത് പുരുഷന്മാർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സന്യാസ സമൂഹമായിരുന്നു. സ്ത്രീകൾക്ക് വേണ്ടി ഒരു പുതിയ ക്രമം കർമ്മലിത്താ സമൂഹത്തിൻറെ ഭാഗമായി തുടങ്ങുന്നത് 1452ലാണ്.<ref>Carmelite Nuns of Great Britain, [https://carmelitenuns.uk/our-history/ Our History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241212105121/https://carmelitenuns.uk/our-history/ |date=2024-12-12 }}, accessed 19 December 2019</ref> ==നാമകരണം== കാർമൽ മലയിലെ അനുഗ്രഹീതയായ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ സന്യസ്തസഹോദരന്മാരുടെ ക്രമം എന്ന് ഔദ്യോഗികമായി അറിയപ്പെടുന്ന ഈ സന്യാസസമൂഹം സാധാരണയായി കർമ്മലീത്താക്കാർ അല്ലെങ്കിൽ കർമ്മലീത്താ സഭ എന്നാണ് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. 1562ൽ ഈ സന്യാസസമൂഹത്തിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ട സ്വതന്ത്ര സന്യാസസമൂഹമായ [[കർമ്മലീത്താ നിഷ്പാദുക സമൂഹം|കർമ്മലീത്താ നിഷ്പാദുക സന്യാസമൂഹത്തിൽ]] നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ ഇവരെ 'പഴയ ആചരണരീതിക്കാരായ കർമ്മലീത്താക്കാർ' എന്നും അപൂർവ്വമായി 'സപാദുക കർമ്മലീത്താക്കാർ' എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്.<ref name=":0" /> ==ചരിത്രം== === ആദ്ധ്യാത്മിക പൈതൃകം === പഴയനിയമ പ്രവാചകനായ ഏലിയായെ പ്രധാന ആദ്ധ്യാത്മിക പിതാവായി ഗണിക്കുന്നതിനാൽ കർമ്മലീത്താ സന്യാസസമൂഹം പിൽക്കാല ആദ്ധ്യാത്മികഗുരുക്കളെ പ്രസ്തുത സ്ഥാനത്ത് ഗണിക്കുന്ന ഭൂരിഭാഗം അന്യ സന്യാസമൂഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തരാണ്.<ref>Chapter '' The "Vitae Formula" of Saint Albert''</ref> ഏലിയായും ശിഷ്യനായ [[ഏലീശാ|ഏലീശായും]] പ്രാർത്ഥിക്കുകയും തപസ്സനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഗുഹകളിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന യഹൂദ ക്രൈസ്തവ സന്യാസികളുടെ തുടർച്ചയായാണ് കർമ്മലീത്താ സമൂഹം സ്വയം കരുതുന്നത്. ഈ പാരമ്പര്യം സ്വീകരിച്ചാണ് 12ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[കുരിശുയുദ്ധങ്ങൾ|കുരിശുയുദ്ധങ്ങളുടെ]] കാലത്ത് കാർമ്മൽ മലയിൽ താവളമടിച്ച ഈ സന്യാസമൂഹത്തിന്റെ സ്ഥാപക പിതാക്കന്മാർ പ്രവർത്ഥിച്ചിരുന്നത്. ഇവർ ആ മലയിൽ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ നാമത്തിൽ ഒരു പള്ളി പണികഴിപ്പിക്കുകയും സന്യാസമൂഹം ക്രമേണ കന്യകാമറിയത്തിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. [[കർമ്മല മാതാവ്|കാർമ്മൽ മലയുടെ രാജ്ഞിയും നാഥയുമായി]] കന്യകാമറിയം അറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ==അവലംബം== bmdtxy99il36vzxodo6ui07c61bly02 0 621907 4614749 4108438 2026-04-23T03:06:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614749 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed infobox biota" style="text-align: left; width: 200px; font-size: 100%" |+ ! colspan="2" style="text-align: center; background-color: rgb(235,235,210)" |''ഗ്ലൈഫോഡസ് സീസാലിസ്'' |- | colspan="2" |[[File:Glyphodes_caesalis_(Crambidae_Pyraustinae).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Glyphodes_caesalis_(Crambidae_Pyraustinae).jpg|ചട്ടരഹിതം]] |- | colspan="2" |ശാസ്ത്രീയ വർഗ്ഗീകരണം |- |ഡൊമൈൻ |യൂകാരിയോട്ട |- |കിങ്ഡം |അനിമാലിയ |- |ഫൈലം |ആർത്രോപോഡ |- |ക്ലാസ്സ് |ഇൻസെക്റ്റ |- |ഓർഡർ |ലെപിഡോപ്റ്ററ |- |ഫാമിലി |ക്രാംബിഡേ |- |ജനുസ് |ഗ്ലൈഫോഡസ് |- |സ്പീഷീസ് |ഗ്ലൈഫോഡസ് സീസാലിസ് |- | colspan="2" |ശാസ്ത്രീയ നാമം |- | colspan="2" |ഗ്ലൈഫോഡസ് സീസാലിസ് [[ഫ്രാൻസിസ് വാക്കർ|വാക്കർ]], 1859 |- | colspan="2" |മറ്റ് പേരുകൾ |- | colspan="2" |ഗ്ലൈഫോഡസ് അസ്സിമിലിസ് റോത്സ്ചൈൽഡ്, 1915 ഗ്ലൈഫോഡസ് അനാലാഗോലിസ്, റോത്സ്ചൈൽഡ്, 1915 |} ക്രാംബിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഒരു നിശാശലഭമാണ് ഗ്ലൈഫോഡ്സ് സീസാലിസ്. 1859ൽ [[ഫ്രാൻസിസ് വാക്കർ]] ഇത് വിവരിച്ചു. [[ശ്രീലങ്ക]], [[ഇന്ത്യ]], [[മ്യാൻമാർ|മ്യാൻമർ]], [[ആന്തമാൻ ദ്വീപുകൾ|ആൻഡമാൻ ദ്വീപുകൾ]], [[ന്യൂ ഗിനിയ]], [[ബംഗ്ലാദേശ്]], [[ഫിജി]], ഹോങ്കോംഗ്, [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്ലൻഡ്]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]] (ക്വീൻസ് ലാൻഡ്) എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇത് കാണപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx|title=GlobIZ search|access-date=2014-07-15|last=Nuss|first=M.|date=2003–2014|website=Global Information System on Pyraloidea|display-authors=etal|archive-date=2014-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006084857/http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx|url-status=dead}}</ref> ''ആർട്ടോകാർപസ് റിഗിഡ'', ''ഫൈക്കസ് കാരിക്ക'', ആർട്ടോക്കാർപസ് എലാസ്റ്റിക്ക, ആർട്ടോക്കാർപസ് ഹെറ്റെറോഫില്ലസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ മൊറേസി കുടുംബത്തിൽ പെട്ട ഒരുകൂട്ടം സസ്യങ്ങളെ ഈ ശലഭ ലാർവകൾ ഭക്ഷണമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ജാക്ക്ഫ്രൂട്ട് ഷൂട്ട് ബോറർ എന്നും ഇവയെ വിളിക്കാറുണ്ട്. നിയോട്രോപിക്സിൽ കൂടുതലായി കണ്ടുവരുന്ന, കുക്കർബിറ്റേസീയിലെ സസ്യങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കുന്ന ''ഡയഫാനിയ'' ജനുസ്സിൽ ഗ്ലൈഫോഡസ് സീസാലിസിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയതായി കാണുന്നു<ref>{{Cite journal|last=Strisno, H.|last2=Azuma, Noriko|last3=Higashi, Seigo|year=2006|title=Molecular Phylogeny of the Indo-Australian Glyphodes and its Allied Genera (Insecta:Lepidoptera: Crambidae: Spilomelinae) Inferred from Mitochondrial COI and COII and Nuclear EF-1α Gene Sequences|url=https://www.jstage.jst.go.jp/article/specdiv/11/1/11_KJ00004963793/_pdf|journal=Species Diversity|volume=11|pages=57-69}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Matsui|first=Yuki|last2=Mally|first2=Richard|last3=Kohama|first3=Sari|last4=Aoki|first4=Itsuzai|last5=Azuma|first5=Masaaki|last6=Naka|first6=Hideshi|date=2022|title=Molecular phylogenetics and tribal classification of Japanese Pyraustinae and Spilomelinae (Lepidoptera: Crambidae)|url=https://brill.com/view/journals/ise/54/1/article-p77_002.xml|journal=Insect Systematics & Evolution|volume=54|issue=1|pages=77–106|doi=10.1163/1876312X-bja10037|issn=1399-560X}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Taxonbar}} <references responsive="1"></references> [[വർഗ്ഗം:ഗ്ലൈഫോഡസ്]] [[വർഗ്ഗം:1859 ഇൽ വിവരിക്കപ്പെട്ട നിശാശലഭം]] qadzqbe5j9in09409eu3r0a1nnlu6kc 0 622721 4614750 4541802 2026-04-23T04:11:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614750 wikitext text/x-wiki {{PU|Champakkulam chundan}} [[നെഹ്‌റു ട്രോഫി വള്ളംകളി|നെഹ്റു ട്രോഫി വള്ളംകളിയിൽ]] മത്സരിക്കുന്ന ഒരു ചുണ്ടൻ വള്ളമാണ് '''ചമ്പക്കുളം ചുണ്ടൻ'''. ആലപ്പുഴയിലെ [[ചമ്പക്കുളം]] ഗ്രാമത്തിലുള്ള ചുണ്ടൻ വള്ളമാണിത്. 1975, 76, 77 വർഷങ്ങളിൽ ചമ്പക്കുളം മൂലം ജലോത്സവത്തിൽ ഹാട്രിക്ക് നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1989, 1990, 1991 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നെഹ്രുട്രോഫി വള്ളംകളിയിൽ ചമ്പക്കുളം ചുണ്ടൻ ജേതാവായിട്ടുണ്ട്. ആകെ ഒൻപത് തവണ ചമ്പക്കുളം ചുണ്ടൻ നെഹ്രുട്രോഫി നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1973-ൽ ചമ്പക്കുളം ബോട്ട് ക്ലബിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ചമ്പക്കുളം ചുണ്ടൻവള്ളം പണിതത്. കോഴിമുക്ക് നാരായണൻ ആചാരിയുടെ ജ്യേഷ്ഠൻ ശങ്കു ആചാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു ഈ വള്ളം പണിതത്.<ref>{{Cite web|url=https://keralavallamkali.wordpress.com/2018/04/04/%E0%B4%9A%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82-%E0%B4%9A%E0%B5%81%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%BB-%E0%B4%9A%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D/|title=ചമ്പക്കുളം ചുണ്ടൻ: ചരിത്രം കുടിയേറിയ പൊന്നാഞ്ഞിലിത്തോണി|access-date=2024-09-12|last=KeralaVallamkali|date=2018-04-04|language=en}}</ref> == ചരിത്രം == ചെമ്പകശ്ശേരി രാജഭരണകാലത്താണ് ആദ്യമായി ഒരു ചുണ്ടൻവള്ളം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത് എന്നാണു കരുതിപ്പോരുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://janamtv.com/80036826/|title=ചുണ്ടൻ… വെറുമൊരു കളിവളളമല്ല, അതൊരു സംസ്കാരത്തിന്റെ ദേവയാനമാണ്|website=janamtv.com}}</ref> കായംകുളം രാജാവിന്റെ കായൽസേന വളരെ കരുത്തേറിയതായതിനാൽ അവരുമായി പൊരുതിജയിക്കുക ചെമ്പകശ്ശേരി സൈന്യത്തിനു ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു. ഇതുപരിഹരിക്കാനായാണ് ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവ് ചമ്പക്കുളം ചുണ്ടൻ വള്ളം പണിതത്. കൊടുപ്പുന്ന വെങ്കിടിയിൽ നാരായണൻ ആചാരി  ആദ്യ ചുണ്ടൻവള്ളം പണിതു എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://keralavallamkali.wordpress.com/2018/04/04/%E0%B4%9A%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82-%E0%B4%9A%E0%B5%81%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%BB-%E0%B4%9A%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D/|title=ചമ്പക്കുളം ചുണ്ടൻ: ചരിത്രം കുടിയേറിയ പൊന്നാഞ്ഞിലിത്തോണി|access-date=2024-09-12|last=KeralaVallamkali|date=2018-04-04|language=en}}</ref> ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിന്റെ കുളം എന്ന അർത്ഥത്തിലുള്ള ‘ചെമ്പകക്കുളം’ ലോപിച്ചാണു ചമ്പക്കുളം ആ‍യത് എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ചെമ്പകശ്ശേരി രാജാവിന്റെ കരുത്തായിരുന്ന ചുണ്ടൻവള്ളം ഈ ചെമ്പകക്കുളത്തിനടുത്തായിരുന്നു സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത്. ഈ ചുണ്ടൻവള്ളമാണു പിന്നീട് ചമ്പക്കുളംചുണ്ടൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടത്. == ചമ്പക്കുളം പുത്തൻചുണ്ടൻ == 2013ൽ [[യുഎസ്ടി ഗ്ലോബൽ]] എന്ന കാലിഫോർണിയ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഐടി കമ്പനി ചമ്പക്കുളം ചുണ്ടനെ വാങ്ങുകയും തിരുവനന്തപുരത്തെ ടെക്നോപാർക്കിലുള്ള അവരുടെ ക്യാമ്പസിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=http://blog.harmonyatwork.org/ust-global-procures-award-winning-snake-boat-champakulam-chundan/|title=UST Global Procures Award-Winning Snake Boat Champakulam Chundan|access-date=2024-09-12|last=Technopark|date=2013-12-22|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അതിനുശേഷം പുതിയ ചമ്പക്കുളം ചുണ്ടൻ വള്ളം നിർമ്മിച്ചു. ഉമമഹേശ്വരന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘമാണ് പുതിയ വള്ളം പണിതത്. ഇതിന് ഏകദേശം 56 ലക്ഷം രൂപ ചെലവായി. പുതിയ വള്ളത്തിൽ 104 തുഴച്ചിൽ കാരെ വഹിക്കാൻ കഴിയും. ഈ വള്ളം 2014 നെഹ്രുട്രോഫി നേടുകയുണ്ടായി. == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ചുണ്ടൻ വള്ളങ്ങൾ]] j1k9azg4u77221mo9wun753a1jhwinx 0 628452 4614761 4140560 2026-04-23T05:10:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614761 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ചിത്രാൾ | native_name = {{hlist|{{nq|ݯھیترار}}|{{nq|چترال}}}} | native_name_lang = ur | other_name = | nickname = Qāshqār | settlement_type = [[City]] | image_skyline = Chitral montage.jpg | image_alt = | image_caption = <div style="background:#fee8ab;"> '''Clockwise from top:'''<br />{{hlist|View of Chitral Valley and [[Tirich Mir]]|Shahi Qilla|[[Shahi Mosque, Chitral|Shahi Mosque]]|[[Chitral Fort]]}}</div> | pushpin_map = Khyber Pakhtunkhwa#Pakistan | pushpin_label_position = bottom | coordinates = {{coord|35|50|46|N|71|47|09|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Pakistan}} | subdivision_type1 = [[Administrative units of Pakistan|Province]] | subdivision_name1 = {{flag|Khyber Pakhtunkhwa}} | subdivision_type2 = [[Districts of Pakistan|District]] | subdivision_name2 = [[Lower Chitral District|Lower Chitral]] | leader_title = [[Mayor]] {{nobr|([[Lower Chitral District|Lower Chitral]])}} | leader_name = Shahzada Aman Ur Rehman<ref>{{cite news|url=https://www.thenews.com.pk/print/946691-lg-polls-pti-sweeps-elections-in-upper-lower-chitral|title=LG polls: PTI sweeps elections in upper & lower Chitral|date=2 April 2022|access-date=10 January 2023|work=The News International newspaper)}}</ref> | leader_party = [[Pakistan Tehreek-e-Insaf|PTI]] | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = | leader_name3 = | leader_title4 = | leader_name4 = | established_title = Established | established_date = {{start date and age|1885}} | founder = British government | government_footnotes = <ref>{{cite web|url=https://www.lgkp.gov.pk/districts/district-chitral-upper-lower/|title=District Chitral (Upper & Lower)|access-date=18 January 2022|website=Department of Local Government, [[Government of Khyber Pakhtunkhwa]]|archive-date=2022-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118183238/https://www.lgkp.gov.pk/districts/district-chitral-upper-lower/|url-status=dead}}</ref> | named_for = [[Field (agriculture)|Field]] | government_type = [[Municipal Corporation]] | governing_body = [[Local government in Pakistan#District|District Government]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 14,850 | elevation_footnotes = <ref>{{cite journal|url=https://dergipark.org.tr/download/article-file/546617|title=Spatial variability pattern and mapping of selected soil properties in hilly areas of Hindukush range northern, Pakistan|first1=Munir|last1=Ahmada|first2=Dost|last2=Muhammadb|first3=Maria|last3=Mussaratb|first4=Muhammad|last4=Naseerc|first5=Muhammad A.|last5=Khand|first6=Abid A.|last6=Khanb|first7=Muhammad Izhar|last7=Shafi|via=dergipark.org.tr|page=355|doi=10.18393/ejss.466424|journal=Eurasian Journal of Soil Science|year=2018|volume=7|issue=4|access-date=29 August 2019|doi-access=free}}</ref> | elevation_m = 1494 | population_total = 49780 | population_as_of = 2017 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = [[Chitrali people|Chitralis]] | population_footnotes = <ref name="2017census"/> | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Urdu]]<ref name="iranicaonline"/> | demographics1_title2 = Regional | demographics1_info2 = [[Chitrali language|Chitrali]]<ref name="iranicaonline">{{cite web|url=https://iranicaonline.org/articles/indo-iranian-frontier-languages-and-the-influence-of-persian|title=Indo-Iranian Frontier Languages|publisher=Encyclopaedia Iranica|date=15 November 2006|access-date=6 November 2015}}</ref> | timezone1 = [[Pakistan Standard Time]] | utc_offset1 = +5:00 | postal_code_type = [[Zip Code]] | postal_code = 17200<ref>{{Cite web |url=https://www.postalcodezone.com/chitral-postal-code-17200-nwfp-peshawar-pakistan |title=Postal code |access-date=2024-11-05 |archive-date=2022-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221119194556/https://www.postalcodezone.com/chitral-postal-code-17200-nwfp-peshawar-pakistan |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.loresult.com/postal-code/chitral-gpo/ | title=List of Postal Codes of GPOs of Chitral Pakistan Post 2023 | access-date=2024-11-05 | archive-date=2023-03-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230319102256/https://www.loresult.com/postal-code/chitral-gpo/ | url-status=dead }}</ref> | area_code = 0943 | registration_plate = CL | website = {{URL|https://lowerchitral.kp.gov.pk/}} | footnotes = }} '''ചിത്രാൾ''' [[പാകിസ്താൻ|പാക്കിസ്താനിലെ]] [[ഖൈബർ പഖ്തുൻഖ്വ|ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്വ]] പ്രവിശ്യയുടെ വടക്കുഭാഗത്ത്, ചിത്രാൾ നദിയോരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു നഗരമാണ്. ലോവർ ചിത്രാൾ ജില്ലയുടെ തലസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇത്, മുമ്പ് ചിത്രാൾ ജില്ലയുടെ തലസ്ഥാനവും അതിനുംമുമ്പ് ചിത്രാൾ നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ തലസ്ഥാനവുമായിരുന്നു. 1969 നും 1972 നും ഇടയിൽ ഈ പ്രദേശം പടിഞ്ഞാറൻ പാകിസ്ഥാനിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. 2017 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ഈ നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ 49,780 ആണ്.<ref name="2017census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/pakistan/cities/khyberpakhtunkhwa/|title=Khyber Pakhtūnkhwā / North-West Frontier (Pakistan): Province, Major Cities, Municipalites & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information|access-date=30 May 2022|website=Citypopulation.de}}</ref> == ചരിത്രം == നഗരത്തിലെ ആദ്യ കുടിയേറ്റക്കാരെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. എഡി മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[കുശാനസാമ്രാജ്യം|കുശാന സാമ്രാജ്യത്തിൻ്റെ]] ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന [[കനിഷ്കൻ]] ചിത്രാൾ കീഴടക്കി. എ ഡി നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ചൈനക്കാർ താഴ്വര കീഴടക്കി. 1320-ൽ ആരംഭിച്ച ചിത്രാളിലെ റയീസ് ഭരണം 15-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അവസാനിച്ചു. 1571 മുതൽ കടൂർ രാജവംശത്തിൻ്റെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള ചിത്രാൾ നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ചിത്രാൾ. == പുരാതന യുഗം == [[സിന്ധു നദീതടസംസ്കാരം|സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തിൻ്റെ]] തകർച്ചയ്ക്കുശേഷം, ഇന്തോ-ആര്യൻ കുടിയേറ്റത്തെത്തുടർന്ന്, അതിൻ്റെ താഴ്‌വരകളിൽ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന വിവിധ ശവക്കുഴികളിൽനിന്ന് ഗാന്ധാരൻ ശവകുടീര സംസ്‌കാരം<ref>{{Cite journal|url=https://go.gale.com/ps/i.do?p=AONE&sw=w&issn=0003598X&v=2.1&it=r&id=GALE%7CA92286550&sid=googleScholar&linkaccess=abs|title=New exploration in the Chitral Valley, Pakistan: an extension of the Gandharan Grave culture|first1=Ihsan|last1=Ali|first2=Cathy|last2=Batt|first3=Robin|last3=Coningham|first4=Ruth|last4=Young|date=1 September 2002|journal=Antiquity|volume=76|issue=293|pages=647–654|doi=10.1017/S0003598X00091055|s2cid=53462554|accessdate=11 March 2023|via=go.gale.com}}</ref> ചിത്രാളിൽ നിലനിന്നിരുന്നുവെന്ന് മനസിലാക്കാം.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7xv-CwAAQBAJ&q=Gandhara+Grave+Culture+chitral&pg=PA291|title=A Companion to South Asia in the Past|last1=Schug|first1=Gwen Robbins|last2=Walimbe|first2=Subhash R.|date=13 April 2016|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-119-05547-1|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://merachitral.blogspot.com/2010/10/history-of-chitral.html|title=Mera Chitral: History of chitral|access-date=1 February 2020|website=Mera Chitral}}</ref> സിംഗൂരിലെ ഗാങ്കോറിനോടെക് സെമിത്തേരിയിൽ [[വേദ കാലഘട്ടം|വേദകാലഘട്ടം]] മുതൽക്കുള്ള നിരവധി പുരാതന ശ്മശാന സ്ഥലങ്ങളുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/figure/Child-burial-at-Gankorineotek-cemetery-Chitral-excavated-in-2007-2008_fig3_301336720|title=3 Child burial at Gankorineotek cemetery, Chitral, excavated in 2007-2008|accessdate=11 March 2023}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.prdb.pk/article/skeletal-analysis-of-gandharan-graves-at-shah-mirandeh-sing-7912|title=Skeletal Analysis of Gandharan Graves at Shah Mirandeh, Singoor, Chitral|last1=Hemphill|first1=Brian E.|last2=Zahir|first2=Muhammad|date=29 December 2017|last3=Ali|first3=Ihsan}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://arab.news/5w9g3|title=Scientists say discovery of 3,000-year-old burial site key to tracing origins of Pakistan's Chitral|accessdate=3 December 2022|date=15 October 2021|website=Arab News PK}}</ref> ഇപ്പോൾ ചിത്രാൾ ആയി രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പ്രദേശം പേർഷ്യൻ [[ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യം|അക്കീമെനിഡുകൾ]] കീഴടക്കിയതായും അവരുടെ കിഴക്കേയറ്റത്തുള്ള സത്രാപുകളുടെ ഭാഗമായിരുന്നുവെന്നും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite book|title=Notes on Chitral|publisher=L.D. Scott|year=1903}}</ref> മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[കുശാനസാമ്രാജ്യം|കുശാന സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] ബുദ്ധ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന [[കനിഷ്കൻ]] ചിത്രാൾ കീഴടക്കി. കുശാനന്മാരുടെ ഭരണകാലത്ത്, ഈ പ്രദേശത്തിന് ചുറ്റുപാടുമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട നിരവധി ബുദ്ധ സ്മാരകങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും ബുദ്ധ സ്തൂപങ്ങളും ആശ്രമങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ബുദ്ധമത കലയെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന കുശാനന്മാർ ബുദ്ധൻ്റെ പ്രതിമയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങളിൽ ചിലത് കുശാന ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള പ്രദേശത്ത് നിർമ്മിച്ചു.<ref>{{Cite book|title=Gurdon's Report on Chitral|publisher=Gurdon|year=1903}}</ref> == കടൂർ യുഗം == 1571 മുതൽ 1969 വരെ കടോർ രാജവംശത്തിൻ്റെ ആധിപത്യമായിരുന്നു ചിത്രാളിൽ. 1895-ൽ, ബ്രിട്ടീഷുകാരും സിഖ് പട്ടാളവും അഫ്ഗാൻ സേനയുടെ സഹായത്തോടെയുള്ള, ചിത്രാളിൻറെ ഉപരോധം നേരിട്ടിരുന്നു. ആറാഴ്ചയ്ക്കുശേഷം ഉപരോധം നീക്കം ചെയ്യപ്പെടുകയും, ബ്രിട്ടീഷുകാർ യുവാവായ ഷുജാ ഉൾ-മുൽക്കിനെ മെഹ്തറായി ("ഭരണാധികാരി") നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. അടുത്ത 41 വർഷം അദ്ദേഹമാണ് ഈ പ്രദേശം ഭരിച്ചത്.<ref>{{Cite EB1911|wstitle=Chitral|volume=6|pages=251–252|first=Thomas Hungerford|last=Holdich|author-link=Thomas Holdich}}</ref> == പാക്കിസ്ഥാനിലേക്കുള്ള ലയനം == 1947-ൽ, ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് കോളനിയുടെ വിഭജനത്തെത്തുടർന്ന്, നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾക്ക് ഒന്നുകിൽ സ്വതന്ത്രമായി തുടരാനോ അല്ലെങ്കിൽ പുതുതായി നിലവിൽവന്ന രണ്ട് പുതിയ ആധിപത്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കാനോ ഉള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. തുടക്കത്തിൽ, ചിത്രാൾ ഒരു സ്വതന്ത്ര രാജവാഴ്ചയായി തുടരാനാണ് തീരുമാനിച്ചത്. പിന്നീട്, ക്വയ്ദ് ഇ അസം മുഹമ്മദ് അലി ജിന്നയുടെ സുഹൃത്തായിരുന്ന ചിത്രാളിലെ ഭരണാധികാരി പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് ചേരുകയും അങ്ങനെ ചിത്രാൾ പാകിസ്ഥാൻ്റെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായി മാറുകയും ചെയ്തു. 1969 മുതൽ 1972 വരെ ഇത് പൂർണ്ണമായും ചിത്രാളിൻറെ ഭരണ ജില്ലയെന്ന നിലയിൽ പാകിസ്ഥാനുമായി സംയോജിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="OsellaSoares2010">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=k0_QuKXhOuQC&pg=PA58|title=Islam, Politics, Anthropology|last1=Osella|first1=Filippo|last2=Soares|first2=Benjamin|publisher=John Wiley & Sons|year=2010|isbn=978-1-4443-2441-9|page=58}}</ref> == ഒന്നാം കാശ്മീർ യുദ്ധത്തിലെ പങ്ക് == 1947-1948 ൽ ഇന്ത്യയും പാക്കിസ്താനുമായി നടന്ന ഒന്നാം കാശ്മീർ യുദ്ധത്തിൽ ചിത്രാൾ ഒരു സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. പാക്കിസ്ഥാനുമായി ചേർന്നയുടൻ, ദോഗ്രകളിൽ നിന്ന് കാശ്മീരിനെ മോചിപ്പിക്കാൻ ചിത്രാളിലെ മെഹ്തർ മുസാഫർ ഉൾ-മുൽക് ജിഹാദ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ ഘട്ടത്തിൽ, [[ഗിൽഗിറ്റ്-ബാൾട്ടിസ്ഥാൻ|ഗിൽജിത്-ബാൾട്ടിസ്ഥാൻ]] മേഖലയിലെ ഒരു അർദ്ധസൈനിക സേനയായിരുന്ന ഗിൽജിറ്റ് സ്കൗട്ടുകൾ പിൻവാങ്ങുകയും ഡോഗ്ര സേന ബർസിൽ ചുരത്തിൽ നേട്ടമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ചിത്രാൾ സ്കൗട്ടുകൾ ഡോമൽ, കമ്രി സെക്ടറുകളിലെ ഗിൽജിറ്റ് സ്കൗട്ടുകൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകുകയും ചിത്രാൾ അംഗരക്ഷകസേന [[സ്കാർ‌ഡു|സ്കാർഡുവിലേക്ക്]] പോകുകയും ചെയ്തു. ചിത്രാൾ രാജകുമാരൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ചിത്രാൾ അംഗരക്ഷകർ സൈനിക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ ഉപരോധം നടത്തിയത്, സ്കാർഡുവിൻ്റെ പതനം, ഡോഗ്രകളുടെ കീഴടങ്ങൽ, ബാൾട്ടിസ്ഥാൻ പിടിച്ചെടുക്കൽ എന്നിവയിൽ കലാശിച്ചു. ഈ സമയത്ത്, ചിത്രാൾ സ്കൗട്ടുകൾ ഗിൽജിറ്റ് സ്കൗട്ടുകളുമായി ഒത്തുചേർന്ന് കാർഗിൽ പാസ് ആക്രമിക്കാൻ പോയി.<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/stream/ChitralBookMarch2014/Chitral%20Book%20march%202014_djvu.txt|title=Full text of "An Illustrated History of Chitral Scouts 1900-2015"|access-date=2 February 2020|website=archive.org}}</ref> == ഭൂമിശാസ്ത്രം == നഗരം ശരാശരി 1,500 മീറ്റർ (4,921 അടി) ഉയരത്തിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == കാലാവസ്ഥ == ഖൈബർ പഖ്തൂൺഖ്‌വയുടെ തെക്കൻ താഴ്‌വരകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ചൂടുള്ള വേനൽക്കാലത്ത് മിക്കവാറും മഴയില്ലാത്ത വരണ്ട മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥയാണ് ചിത്രാളിൽ അനുഭവപ്പെടാറുള്ളത് (കോപ്പൻ ''Csa''). ശൈത്യകാലത്ത് രാത്രികാല താപനില ഇടയ്ക്കിടെ −10 °C ആയി കുറയുന്നു. ശൈത്യകാല മഞ്ഞുവീഴ്ച നഗരത്തിൽ 60 സെൻ്റീമീറ്റർ വരെ അടിഞ്ഞുകൂടുന്നത് വളരെ സാധാരണമാണ്, ഉയർന്ന ഉയരത്തിൽ മഞ്ഞുവീഴ്ച ഏകദേശം 20 മീറ്റർ (70 അടി) വരെ ഉയരാറുണ്ട്..{{Weather box|location=Chitral, Khyber Pakhtunkhwa|single line=Y|metric first=Y|Jan record high C=16.9|Feb record high C=21.0|Mar record high C=28.0|Apr record high C=34.3|May record high C=38.3|Jun record high C=42.5|Jul record high C=44.4|Aug record high C=42.2|Sep record high C=39.8|Oct record high C=34.4|Nov record high C=27.0|Dec record high C=20.7|Jan high C=8.8|Feb high C=9.9|Mar high C=15.1|Apr high C=22.5|May high C=28.2|Jun high C=34.4|Jul high C=35.9|Aug high C=34.4|Sep high C=31.1|Oct high C=25.1|Nov high C=18.7|Dec high C=11.6|year high C=23.0|Jan mean C=4.1|Feb mean C=5.3|Mar mean C=9.6|Apr mean C=15.5|May mean C=20.3|Jun mean C=26.1|Jul mean C=28.0|Aug mean C=26.5|Sep mean C=22.1|Oct mean C=16.2|Nov mean C=10.8|Dec mean C=5.9|year mean C=15.9|Jan low C=−0.6|Feb low C=0.6|Mar low C=4.2|Apr low C=8.5|May low C=12.5|Jun low C=17.8|Jul low C=20.2|Aug low C=18.7|Sep low C=13.1|Oct low C=7.2|Nov low C=2.9|Dec low C=0.2|year low C=8.8|Jan record low C=-11.0|Feb record low C=-11.0|Mar record low C=-3.7|Apr record low C=0.0|May record low C=4.4|Jun record low C=8.9|Jul record low C=11.1|Aug record low C=10.6|Sep record low C=5.6|Oct record low C=1.1|Nov record low C=-3.0|Dec record low C=-12.2|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=38.4|Feb precipitation mm=63.8|Mar precipitation mm=97.3|Apr precipitation mm=71.7|May precipitation mm=43.9|Jun precipitation mm=5.1|Jul precipitation mm=4.9|Aug precipitation mm=8.0|Sep precipitation mm=7.3|Oct precipitation mm=15.6|Nov precipitation mm=20.4|Dec precipitation mm=38.5|Jan sun=134.0|Feb sun=133.7|Mar sun=150.4|Apr sun=188.6|May sun=247.0|Jun sun=286.3|Jul sun=285.4|Aug sun=258.6|Sep sun=231.0|Oct sun=214.0|Nov sun=182.5|Dec sun=130.7|source 1=NOAA (1971-1990) <ref name= NOAA>{{cite web |url = ftp://dossier.ogp.noaa.gov/GCOS/WMO-Normals/RA-II/PK/41506.TXT |title = Chitral Climate Normals 1971-1990 |publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]] |accessdate = 16 January 2013}}</ref>|date=November 2011}} ==ജനസംഖ്യ== {{main|ചിത്രാളിലെ ഭാഷകൾl}} ഉറുദു ആണ് ചിത്രാളിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷ. <ref name="iranicaonline"/> 1981-ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ഖോവർ ആണ് പ്രധാന ഭാഷ, ജനസംഖ്യയുടെ 98% ഖോവർ സംസാരിക്കുന്നു. കലശയും ഒരു ചെറിയ ജനസംഖ്യ സംസാരിക്കുന്നു. <ref>{{cite web|url=http://www.kpktribune.com/index.php/en/population-demography/405-khyber-pakhtunkhwa/kp-divisions|title=Population Demography|website=Kpktribune.com|access-date=18 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171228024229/http://kpktribune.com/index.php/en/population-demography/405-khyber-pakhtunkhwa/kp-divisions|archive-date=28 December 2017|url-status=dead}}</ref> 2017 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ചിത്രാലിലെ ജനസംഖ്യ 49,780 ആണ്. <ref name="2017census"/> ===ചരിത്രപരമായ ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം=== {| class="wikitable sortable" |+''ചിത്രാൽ പട്ടണത്തിലെ മതം'' !മതം !ജനസംഖ്യ (1901)<ref>{{cite web |date=24 October 2023 |title=Census of India 1901. [Vol. 17A]. Imperial tables, I-VIII, X-XV, XVII and XVIII for the Punjab, with the native states under the political control of the Punjab Government, and for the North-west Frontier Province. |url=https://www.jstor.org/stable/pdf/saoa.crl.25363739.pdf |jstor=saoa.crl.25363739}}</ref> !ശതമാനം (1901) |- |ഇസ്ലാം [[File:Star_and_Crescent.svg|15x15px]] |3,452 |{{Percentage|3452|8128|2}} |- |ഹിന്ദുയിസം [[File:Om.svg|16x16px]] |2,709 |{{Percentage|2709|8128|2}} |- |സിഖിസം [[File:Khanda.svg|19x19px]] |1,826 |{{Percentage|1,826|8128|2}} |- !Total |'''8,128''' |'''{{Percentage|8128|8128|2}}''' |} ==വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ== *ചിത്രാൽ സർവകലാശാല ==ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ== *ഫലക് നാസ് ചിത്രാലി ( പാകിസ്ഥാൻ സെനറ്റ് അംഗം ) *വസീർ സാദ ( കെപികെയുടെ പ്രവിശ്യാ അസംബ്ലി അംഗം ) *അബ്ദുൾ അക്ബർ ചിത്രാലി ( പാകിസ്ഥാൻ ദേശീയ അസംബ്ലി അംഗം ) ==ഇതും കാണുക== [[ചിത്രാൾ തെഹ്സിൽ]] == അവലംബം == qn2r88jnm2chvxvgvu44d5783cqfnt3 0 652983 4614645 4524064 2026-04-22T13:22:39Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614645 wikitext text/x-wiki {{Short description|Multi-arts festival in Kerala, India}} {{Use dmy dates|date=January 2025}} {{Infobox recurring event | name =കേരള സ്കൂൾ കലോത്സവം 2025 | logo = 63rd Kerala School Kalolsavam logo.png | logo_caption = | image =Kerala School Kalolsavam 2025 (75).jpg | imagesize = | caption = | status = | genre = | date = <!-- {{start date|df=yes|YYYY|mm|dd}} --> | begins = {{Start date|2025|01|04|df=yes}} | ends = {{End date|2025|01|08|df=yes}} | frequency = | venue = [[തിരുവനന്തപുരം]] | location = | coordinates = | country = | years_active = 1957 മുതൽ | first = {{start date|df=yes|1957|01|26}}<ref>{{cite web | url=https://www.onmanorama.com/in-depth/kalolsavam-school-youth-fest-kannur/how-talent-show-kerala-developed-over-decades.html | title=How the greatest talent show in Kerala developed over decades | publisher=[[Onmanorama]] | date=14 January 2017 | accessdate=5 January 2025}}</ref> | founder_name = C.S. Venkiteswaran | last = <!--{{start date|df=yes|YYYY|mm|dd}} --> | prev = <!-- [[previous event]] --> | next = <!-- [[next event]] --> | participants = 15,000 | attendance = | area = | budget = | activity = | patron = | organised = കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | filing = | people = | member = | website = [https://ulsavam.kite.kerala.gov.in/2024/kalolsavam/index.php/publishresult/Public_result Official Website] | footnotes = }} [[File:Dancers of Tribal dance of kerala in traditional costumes at Kerala School Kalolsavam 2025 (27).jpg|thumb|ഗോത്ര കലകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ആദ്യത്തെ കലോത്സവം]] 63-ാമത് സംസ്ഥാന സ്കൂൾ കലോത്സവം 2025 ജനുവരി 4 മുതൽ 8 വരെ തിരുവനന്തപുരത്ത് നടന്നു. തിരുവനന്തപുരം ,സെൻട്രൽ സ്റ്റേഡിയത്തിലെ മുഖ്യവേദിയിൽ 2025 ജനുവരി 4 ന് രാവിലെ 10 മണിക്ക്, മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ ചടങ്ങ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രി വി. ശിവൻകുട്ടി അധ്യക്ഷത വഹിച്ചു. ഉദ്‌ഘാടന ചടങ്ങിന് മുന്നോടിയായി കേരളകലാമണ്ഡലത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സ്വാഗത ഗാനത്തിന്റെ ദൃശ്യാവിഷ്‌കാരം നടന്നു. പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി റാണി ജോർജ്ജ് ചടങ്ങിന് സ്വാഗതം പറഞ്ഞു. ചടങ്ങിൽ മന്ത്രിമാരായ ജി.ആർ. അനിൽ, കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ, കെ. രാജൻ, എ.കെ.ശശീന്ദ്രൻ, റോഷി അഗസ്റ്റിൻ, പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്, വീണ ജോർജ്ജ്, സജി ചെറിയാൻ, എന്നിവരും ആന്റണി രാജു എംഎൽഎ, എം.പി.മാരായ ശശി തരൂർ, അടൂർ പ്രകാശ്, എ.എ. റഹീം, ജോൺ ബ്രിട്ടാസ്, എന്നിവരും തിരുവനന്തപുരം മേയർ ആര്യാ രാജേന്ദ്രനും പങ്കെടുത്തു. എം.എൽ.എ. മാരായ കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ, വി. ജോയി, വി. കെ. പ്രശാന്ത്, എം വിൻസെന്റ്, ഐ.ബി. സതീഷ് എന്നിവരും തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ പ‍ഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡണ്ട് ഡി. സുരേഷ് കുമാർ, ജില്ലാ കലക്ടർ അനുകുമാരി, അഡീഷണൽ ഡയറക്ടറും ജനറൽ കൺവീനറുമായ ആർ.എസ്. ഷിബു, തിരുനന്തപുരം ഉപഡയറക്ടർ സുബിൻ പോൾ എന്നിവരുടെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടർ എസ്. ഷാനവാസ് കൃതജ്ഞത പറഞ്ഞു. ജനുവരി 8 ന് വൈകുന്നേരം സമാപനസമ്മേളനം എം.ടി - നിള വേദിയിൽ നടന്നു. വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രി വി. ശിവൻകുട്ടി സ്വർണ്ണക്കപ്പ് സമ്മാനിച്ചു. പ്രതിപക്ഷനേതാവ് വി.ഡി. സതീശൻ സമ്മേളനം ഉൽഘാടനം ചെയ്തു. സ്പീക്കർ എ.എൻ. ഷംസീർ, മന്ത്രിമാരായ കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ, കെ. രാജൻ, ജി.ആർ.അനിൽ, രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി, ചലച്ചിത്ര താരങ്ങളായ ടൊവിനോ തോമസ്, ആസിഫ് അലി എന്നിവർ സമാപന സമ്മേളനത്തിൽ സന്നിഹിതരായിരുന്നു. 249 ഇനങ്ങളിലായി പതിനാലായിരത്തോളം വിദ്യാർത്ഥികൾ അഞ്ചുദിവസങ്ങളിലായി വിവിധ വേദികളിൽ പങ്കെടുത്തു. 1008 പോയന്റുകൾ നേടി തൃശ്ശൂർ ജില്ല ഒന്നാം സ്ഥാനം നേടി. പാലക്കാട് -1007, കണ്ണൂർ- 1003 പോയന്റുകൾ നേടി രണ്ടും മൂന്നും സ്ഥാനം കരസ്ഥമാക്കി. സ്കൂളുകളുടെ പോയന്റ് നിലയിൽ പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ബീ.എസ്സ്.എസ്സ്.ഗുരുകുലം.എച്ച്.എസ്സ്.ആലത്തുർ മുന്നിലെത്തി. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കാർമൽ ഇ.എം. ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്.എസ് വഴുതക്കാട് രണ്ടാം സ്ഥാനവും വയനാട് ജില്ലയിലെ എം ജി എം എച്ച് എസ് എസ് മാനന്തവാടി മൂന്നാം സ്ഥാനവും നേടി. 2025-ലെ 63-ാമത് കേരള സംസ്ഥാന സ്കൂൾ കലോത്സവത്തിന് '''ഗോത്ര കലകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ആദ്യത്തെ കലോത്സവം''' എന്ന പ്രത്യേകതയുണ്ട്. ഈ വർഷത്തെ കലോത്സവത്തിൽ ഗോത്ര സമൂഹത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ കലാപാരമ്പര്യങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകി, അവരുടെ കലാരൂപങ്ങൾ മുഖ്യവേദിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് കേരളത്തിലെ ഗോത്ര സമൂഹത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കാനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഒരു പ്രധാന ഘട്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഉദ്യമം സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തെ ആഘോഷിക്കുകയും ഗോത്ര കലകൾക്ക് ഒരു വലിയ പ്ലാറ്റ്ഫോം നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref>https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kalolsavam-2025-tribal-dance-forms-irular-nritham-mangalamkali-1.10223148</ref> ==വേദികൾ== 2025-ലെ കേരള സ്കൂൾ കലോത്സവം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ 25 വേദികളിലായാണ് നടന്നത്. ഓരോ വേദിക്കും കേരളത്തിലെ പ്രധാന നദികളിലൊന്നിന്റെ പേരാണ് നൽകിയത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/kerala-school-kalolsavam-2025-venue-and-registration-date-timing-full-details-srr-707262.html | title=Kerala School Kalolsavam: 25 Venues, Over 15,000 Students; Kalamamangam Starts Tomorrow | publisher=[[News18 India]] | work=Sneha Reghu | date=3 January 2025 | accessdate=5 January 2025 | archive-date=2025-01-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20250105124658/https://malayalam.news18.com/news/kerala/kerala-school-kalolsavam-2025-venue-and-registration-date-timing-full-details-srr-707262.html | url-status=dead }}</ref> വേദികളുടെയും അവയുടെ അനുബന്ധ പേരുകളുടെയും പട്ടിക ഇനിപ്പറയുന്നതാണ്: {{div col}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! scope="col" | Stage Name ! scope="col" | Venue ! scope="col" | City /Town |- |[[Bharathappuzha]] |[[Central Stadium (Thiruvananthapuram)|Central Stadium]] |[[Palayam, Thiruvananthapuram|Palayam]] |- |[[Periyar River|Periyar]] |[[Government College for Women, Thiruvananthapuram|Government College for Women]] |[[Vazhuthacaud]] |- |[[Pamba River|Pambayar]] | Tagore Theatre |[[Vazhuthacaud]] |- |[[Achankovil]] | Karthika Thirunal Theatre |[[East Fort]] |- |[[Karamana River|Karamanayar]] | Government Higher Secondary School |[[Manacaud]] |- | [[Bhavani River|Bhavani Nadhi]] | [[St. Joseph's Higher Secondary School, Thiruvananthapuram|St. Joseph's Higher Secondary School]] | Palayam |- | [[Vamanapuram River|Vamanapuram Nadhi]] | Government Model Girls Higher Secondary School |Pattom |- | [[Pallikkal River|Pallikkalar]] | [[Nirmala Bhavan Higher Secondary School]] | [[Kowdiar]] |- |[[Kallada River|Kalladayar]] |[[Government Higher Secondary School for Girls, Cotton Hill]] | Cotton Hill |- | [[Manimala River|Manimalayar]] | [[Swathi Thirunal College of Music]] | Swathi Thirunal |- | [[Meenachil River|Meenachalar]] | The Institution of Engineers | [[Vellayambalam]] |- | [[Muvattupuzha]]yar | Samskarika Kendram | [[Poojappura]] |- | [[Chalakudy River|Chalakudy Puzha]] | Carmel Higher Secondary School | Vazhuthacaud |- | [[Karuvannur River|Karuvannur Puzha]] | Bharat Bhavan, | Thycaud |- | [[Kabini River|Kabini Nadhi]] | Nishagandhi Auditorium | Nanthancodu |- | [[Chaliyar]] | Sisu Kshema Samithi Hall | Thycaud |- | [[Kadalundi River|Kadalundi Puzha]] | Government Model Boys Higher Secondary School | Thycaud |- | [[Kuttiady|Kuttiady Puzha]] | Government Model LPS | Thycaud |- | [[Mahé River|Mayyazhipuzha]] | [[Mahatma Ayyankali Hall]] | Palayam |- | Thalassery Puzha | Government Higher Secondary School | Chala |- | [[Valapattanam River|Valapattanam Puzha]] | Government Model Boys Higher Secondary School (Classroom 1) | Thycaud |- | Ramapuram Puzha | Government Model Boys Higher Secondary School (Classroom 2) | Thycaud |- | Peruvemba Puzha | Government Model Boys Higher Secondary School (Classroom 3) | Thycaud |- | [[Kallayi River|Kallayi Puzha]] | Government Model Boys Higher Secondary School (Classroom 4) | Thycaud |- | [[Chittari River|Chittari Puzha]] | [[St. Mary's Higher Secondary School, Thiruvananthapuram|St. Mary's Higher Secondary School]] | Pattom |} {{div col end}} ==പോയിന്റ് നില== {| class="wikitable" style="text-align:center;max-width:750px; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none" |- !rowspan="2" {{diagonal split header 2|<br />District(s)|No. of Days}} !Day 1<br />{{small|(7.00 PM IST)}} !Day 2<br />{{small|(11.00 PM IST)}} !Day 3<br />{{small|(10.30 PM IST)}} !Day 4<br />{{small|(12.00 PM IST)}} !Day 5<br />{{small|(4.15 PM IST)}} !Final Result<ref>{{cite web | url=https://malayalam.oneindia.com/news/kerala/kerala-school-kalolsavam-2025-winner-thrissur-total-points-second-third-palakkad-kannur-496747.html | title=Kalolsavam: Thrissur Clinches the Cup After 25 Years, Edging Ahead by Just One Point | publisher=[[Oneindia]] | work=Ajmal M K | date=8 January 2025 | accessdate=8 January 2025}}</ref> |- !4 January !5 January !6 January !7 January ! colspan=2| 8 January |- | Alappuzha || 58 || 415 || 670 || 909 || 953 || 8th place |- | Ernakulam || 63 || 413 || 671 || 930 || 980 || 5th place |- | Idukki || 57 || '''{{color|blue|340}}''' || '''{{color|blue|570}}''' || '''{{color|blue|778}}''' || '''{{color|blue|817}}''' || 13th place |-style="background:#cc9966;" | Kannur || 66 || '''{{color|red|439}}''' || '''{{color|red|713}}''' || 961 || 1003 || 2nd RUNNER-UP |- | Kasaragod || 57 || 386 || 642 || 876 || 913 || 10th place |- | Kollam || 66 || 411 || 672 || 921 || 964 || 6th place |- | Kottayam || 58 || 387 || 639 || 881 || 924 || 9th place |- | Kozhikode || '''{{color|red|68}}''' || 436 || 708 || 959 || 1000 || 4th place |- | Malappuram || 64 || 417 || 681 || 934 || 980 || 5th place |-style="background:silver;" | Palakkad || 64 || 430 || 702 || 961 || 1007 || 1st RUNNER-UP |- | Pathanamthitta || 55 || 361 || 596 || 807 || 848 || 12th place |- | style="border: 3px solid red" |Thiruvananthapuram || 56 || 409 || 666 || 913 || 957 || 7th place |-style="background-color:gold; font-weight: bold" | Thrissur || 66 || 438 || 708 || '''{{color|red|960}}''' || '''{{color|red|1008}}''' || WINNER |- | Wayanad || '''{{color|blue|52}}''' || 382 || 637 || 865 || 895 || 11th place |- | colspan="7" | * {{small|In the table above, the '''{{color|blue|blue numbers}}''' represent the lowest points and the '''{{color|red|red numbers}}''' represent the highest points.}} * {{small|{{bg|gold|W}} – Winner}} * {{small|{{bg|silver|1RU}} – 1st Runner-up}} * {{small|{{bg|#cc9966|2RU}} – 2nd Runner-up}} * {{small|{{border|width=3px|color=red|&nbsp; &nbsp;}} — Host district}} |} ===വിജയികൾ=== {| class="wikitable sortable" style="margin-left:auto;margin-right:auto;text-align: left" ! rowspan=3 data-sort-type="number" | Category |- ! colspan=2 width=100px | 1st place ! colspan=2 width=100px | 2nd place ! colspan=2 width=100px | 3rd place |- ! School(s) ! District(s) ! School(s) ! District(s) ! School(s) ! District(s) |- ! High School General | MGM Higher Secondary School, [[Mananthavady]] | style="text-align:center"| Palakkad, Thrissur | BSS Gurukulam Higher Secondary School, [[Alathur]] | style="text-align:center"| Kollam, Kozhikode | Durga Higher Secondary School, [[Kanhangad]] | style="text-align:center"| Kannur |- ! Higher Secondary School General | Nair Samajam Higher Secondary School, [[Mannar, Alappuzha|Mannar]] | style="text-align:center"| Thrissur | BSS Gurukulam Higher Secondary School, Alathur | style="text-align:center"| Palakkad | Carmel Girls Higher Secondary School, [[Vazhuthacaud]] | style="text-align:center"| Kannur |- ! High School Arabic | Government Higher Secondary School, Kallar | style="text-align:center"| Ernakulam, Kannur, Kozhikode | Hayathudeen High School, [[Erattupetta]] | style="text-align:center"| Kasaragod, Malappuram, Wayanad | Muslim Girls Higher Secondary School, Erattupetta | style="text-align:center"| Kollam, Thrissur |- ! High School Sanskrit | Amrita Sanskrit Higher Secondary School, [[Parippally]] | style="text-align:center"| Malappuram, Palakkad, Kasaragod | Mannam Memorial High School, Nariampara | style="text-align:center"| Kannur, Kollam, Kozhikode | TD Higher Secondary School, [[Thuravoor, Cherthala|Thuravoor]] | style="text-align:center"| Thrissur |} ==രചനാ മത്സരങ്ങൾ സ്കൂൾ വിക്കിയിൽ== സംസ്ഥാന സ്കൂൾ കലോൽസവത്തിൽ രചിക്കപ്പെട്ട കഥ, കവിത, പെയിന്റിംഗ്, കാർട്ടൂൺ, കൊളാഷ് തുടങ്ങിയ വിവിധ രചനകൾ, മത്സരങ്ങളുടെ ഫലപ്രഖ്യാപനത്തിനുശേഷം സ്കൂൾ വിക്കിയിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാനുള്ള സൗകര്യവും ഒരുക്കിയിരുന്നു. മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്, ഹിന്ദി, സംസ്കൃതം, അറബിക്, ഉറുദു തുടങ്ങിയ മുഴുവൻ ഭാഷകളിലെയും നാൽപ്പത്തി അഞ്ചോളം മത്സര ഇനങ്ങൾ സ്കൂൾ വിക്കിയിൽ ലിറ്റിൽ കൈറ്റ്സ് ( കേരള ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ആൻഡ് ടെക്നോളജി ഫോർ എഡ്യൂക്കേഷൻ) കുട്ടികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ലഭ്യമാക്കിയിരുന്നു. സ്കാൻ ടെയിലർ, ജിമ്പ് തുടങ്ങിയ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ് വെയറുകളിലായി എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഏകോപിപ്പിച്ചു വന്നിരുന്നു. ഹൈടെക് സൗകര്യം ഉപയോഗിച്ച് കലോത്സവം തത്സമയം സ്കൂളുകളിൽ കാണുന്നതിനും കൈറ്റ് അവസരമൊരുക്കി. ==ഇതുംകാണുക== * [[കേരള സ്കൂൾ കലോത്സവം]] == പുറംകണ്ണികൾ == [https://schoolwiki.in/SSK:2024-25 കലോൽസവം സ്കൂൾവിക്കിയിൽ] {{commonscat|Kerala school kalolsavam 2025}} ==ചിത്രശാല== <gallery> Folk Dance of Kerala (114).jpg|നോടോടിനൃത്തം (ഗ്രൂപ്പ്) HS Tribal dance of kerala at Kerala School Kalolsavam 2025 (23).jpg|പളിയ നൃത്തം Mohiniyattam, A traditional dance form of Kerala (164) 1.jpg|മോഹിനിയാട്ടം Keralanatanam, A traditional dance form of Kerala (10).jpg|കേരളനടനം Kerala School Kalolsavam 2025 (115).jpg|ഭരതനാട്യം Oppana, A traditional dance form of Muslim community in Kerala (35).jpg|ഒപ്പന Kerala School Kalolsavam 2025 (49).jpg|കുച്ചിപ്പുഡി Folk dance at Kerala School Kalolsavam 2025 (157).jpg|നോടോടിനൃത്തം (ഗ്രൂപ്പ്) HSS Folk Dance of Kerala (205).jpg Folk Dance of Kerala (22).jpg Keralanatanam at Kerala School Kalolsavam 2025 (110).jpg|കേരളനടനം File:Folk Dance of Kerala (343).jpg|നാടോടിനൃത്തം ഗ്രൂപ്പ് File:Mohiniyattam, A traditional dance form of Kerala (HSS) (304).jpg </gallery > == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സ്കൂൾ കലോത്സവം]] ca10zogs24zkhwy3ygp4iganpaehvqw 0 654789 4614658 4593065 2026-04-22T15:57:27Z ~2026-16717-13 216000 Incorrect information was corrected. 4614658 wikitext text/x-wiki 2025 ഏപ്രിൽ 22 ന്, ഇന്ത്യൻ ഭരണത്തിലുള്ള [[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു കശ്മീരിലെ]] അനന്ത്‌നാഗ് ജില്ലയിലെ [[പഹൽഗാം|പഹൽഗാമിനടുത്തുള്ള]] ബൈസരൻ താഴ്‌വരയിൽ നടന്ന ഒരു തീവ്രവാദി<ref>{{cite web|url=https://in.usembassy.gov/alert-u-s-mission-india-april-23-2025/|title=Alert: U. S. Embassy New Delhi, India (April 23, 2025)|access-date=23 April 2025|website=in.usembassy.gov}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mfa.gov.tr/no_-89_-jammu-kesmir-de-meydana-gelen-teror-saldirisi-hk.en.mfa|title=No: 89, 22 April 2025, Regarding the Terrorist Attack in Jammu and Kashmir|access-date=22 April 2025|website=mfa.gov.tr}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mfa.gov.sg/Newsroom/Press-Statements-Transcripts-and-Photos/2025/04/20250423-Terrorist-Attacks-in-PJK|title=Terrorist Attacks in Pahalgam, Jammu and Kashmir on 22 April 2025|access-date=23 April 2025|website=mfa.gov.sg}}</ref> ആക്രമണത്തിൽ ഒരു തദ്ദേശവാസി ഉൾപ്പെടെ 26 വിനോദസഞ്ചാരികൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും 20 ൽ അധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്ത സംഭവമാണ് '''2025 ലെ പഹൽഗാം ആക്രമണം'''.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/pahalgam-terror-attack-kashmir-full-list-of-victims-released-2713232-2025-04-23|title=US-based techie, IAF official among 26 killed in attack. Who were the victims?|date=23 April 2025|website=India Today}}</ref> [[മുംബൈ ഭീകരാക്രമണ പരമ്പര (2008 നവംബർ)|2008 ലെ മുംബൈ ഭീകരാക്രമണത്തിനുശേഷം]] ഇന്ത്യയിൽ നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ ആക്രമണമായ ഇത്, പ്രത്യേകിച്ച് പുരുഷ ഹിന്ദു വിനോദസഞ്ചാരികളെ ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ള ഇസ്ലാമിക തീവ്രവാദി ആക്രമണം ആയിരുന്നു ഇത്.<ref name=":0">{{cite news|title=Dozens killed as gunmen massacre tourists in Kashmir beauty spot|url=https://edition.cnn.com/2025/04/22/asia/gunmen-open-fire-jammu-kashmir-intl/index.html|access-date=23 April 2025|agency=[[CNN]]|publisher=Esha Mitra, Mukhtar Ahmad, Aishwarya S Iyer, Kara Fox and Jessie Yeung}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/jammu-and-kashmir/jk-attack-terrorists-targeted-male-tourists-after-asking-their-religion-says-victims-kin-3505810|title=Kashmir Horror: Tourists Targeted Based on Religion in Pahalgam Attack|access-date=24 April 2025|website=Deccan Herald|language=en}}</ref> [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താൻ]] ആസ്ഥാനമായുള്ളതും [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]] ഭീകര സംഘടനയായി പ്രഖ്യാപിച്ചതുമായ [[ലഷ്കർ-ഇ-ത്വയ്യിബ|ലഷ്‌കർ-ഇ-ത്വയ്യിബയുടെ]]<ref>{{cite web|url=https://main.un.org/securitycouncil/en/sanctions/1267/aq_sanctions_list/summaries/entity/lashkar-e-tayyiba|title=LASHKAR-E-TAYYIBA|access-date=23 August 2010|website=un.org}}</ref> ഒരു ശാഖയായ റെസിസ്റ്റൻസ് ഫ്രണ്ട് (ടിആർഎഫ്) ഈ ആക്രമണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്തു.<ref name="ru12">{{cite news|title=What is The Resistance Front, the militant group linked to Pahalgam attack?|url=https://www.reuters.com/world/india/kashmir-resistance-group-that-claimed-attack-tourists-indian-kashmir-2025-04-23/|access-date=24 April 2025|work=[[Reuters]]|publisher=Shilpa Jamkhandikar}}</ref> == പശ്ചാത്തലം == ജമ്മു കശ്മീരിലെ കലാപത്തിൽ സജീവമായി ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു തീവ്രവാദ ഗ്രൂപ്പായ റെസിസ്റ്റൻസ് ഫ്രണ്ട് (TRF), ഇന്ത്യയിൽ ഒരു നിയുക്ത തീവ്രവാദ സംഘടനയാണ്.<ref>{{Cite news|last=Joy|first=Shemin|title=Centre bans LeT's proxy outfit 'The Resistance Front'|url=https://www.deccanherald.com/india/centre-bans-lets-proxy-outfit-the-resistance-front-1178338.html|work=[[Deccan Herald]]|date=6 January 2023|access-date=19 May 2024}}</ref> കശ്മീരി ഹിന്ദുക്കൾ,<ref name="orf2021">{{cite web|url=https://www.orfonline.org/expert-speak/positioning-the-resistance-front-trf-in-kashmirs-militancy-landscape|title=Positioning The Resistance Front (TRF) in Kashmir's militancy landscape|access-date=19 May 2024|date=15 December 2021|work=[[Observer Research Foundation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240519160055/https://www.orfonline.org/expert-speak/positioning-the-resistance-front-trf-in-kashmirs-militancy-landscape|archive-date=19 May 2024|url-status=live}}</ref><ref name="basak">{{Cite web|url=https://www.thequint.com/news/india/the-resistance-front-the-invisible-let-backed-outfit-terrorising-kashmir|title=The Resistance Front: The Invisible, LeT-Backed Outfit Terrorising Kashmir|access-date=19 May 2024|last=Basak|first=Saptarshi|date=11 October 2021|work=[[The Quint]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240613165719/https://www.thequint.com/news/india/the-resistance-front-the-invisible-let-backed-outfit-terrorising-kashmir|archive-date=13 June 2024|url-status=live}}</ref><ref name="shukla">{{citation|last=Shukla|first=Tejusvi|title=Secularization of Militancy in Kashmir: Myth or Reality?|date=4 August 2020|url=https://www.idsa.in/issuebrief/Secularization-of-Militancy-in-Kashmir-Myth-or-Reality-tshukla-040722|work=[[Manohar Parrikar Institute for Defence Studies and Analyses|MP-IDSA]]}}</ref><ref name="firstpost2023">{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/explainers/anantnag-encounter-what-is-the-resistance-front-responsible-for-killing-of-3-security-officers-in-jk-13124322.html|title=What is The Resistance Front, responsible for killing of 3 security officers in J&K?|access-date=16 September 2023|date=14 September 2024|work=[[Firstpost]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917225757/https://www.firstpost.com/explainers/anantnag-encounter-what-is-the-resistance-front-responsible-for-killing-of-3-security-officers-in-jk-13124322.html|archive-date=17 September 2023|url-status=live}}</ref> സർക്കാർ ജീവനക്കാർ,<ref>{{Cite news|last=Majid|first=Zulfikar|title=Govt employee shot dead by terrorists in J&K's Rajouri|url=https://www.deccanherald.com/india/jammu-and-kashmir/man-shot-dead-by-terrorists-in-jks-rajouri-2989556|work=[[Deccan Herald]]|date=22 April 2024|archive-date=19 May 2024|access-date=19 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240519160055/https://www.deccanherald.com/india/jammu-and-kashmir/man-shot-dead-by-terrorists-in-jks-rajouri-2989556|url-status=live}}</ref> തൊഴിലാളികൾ, ബിസിനസ്സ് ഉടമകൾ, പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയക്കാർ, വിനോദസഞ്ചാരികൾ<ref>{{Cite news|last=Gupta|first=Manoj|title=Lashkar-Backed TRF Behind 2 Terror Attacks In Kashmir Ahead Of Monday's Polls: Intel Sources|url=https://www.news18.com/india/let-backed-trf-behind-2-terror-attacks-in-jk-ahead-of-mondays-polls-intel-sources-exclusive-8895971.html|work=[[News 18]]|date=19 May 2024|archive-date=19 May 2024|access-date=19 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240519055435/https://www.news18.com/amp/india/let-backed-trf-behind-2-terror-attacks-in-jk-ahead-of-mondays-polls-intel-sources-exclusive-8895971.html|url-status=live}}</ref> തുടങ്ങി മതന്യൂനപക്ഷ സമുദായങ്ങളിൽപ്പെട്ടവർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സാധാരണക്കാരെ ആക്രമിക്കുന്നതിനും കൊലപ്പെടുത്തുന്നതിനും, പ്രാദേശിക പോലീസുകാർ<ref>{{Cite news|title=Lashkar-Backed TRF Behind 2 Terror Attacks In Kashmir Ahead Of Monday's Polls: Intel Sources|url=https://www.indiatvnews.com/news/india/jammu-and-kashmir-terrorists-open-fire-police-party-srinagar-baghat-barzulla-2-jawans-killed-685932|work=[[India TV]] News|date=19 February 2021}}</ref> ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇന്ത്യൻ സുരക്ഷാ സേനയ്‌ക്കെതിരായ<ref name="masood">{{citation|last=Masood|first=Bashaarat|title='Pakistan trying to securalise Kashmir militancy': Lashkar regroups in Valley as The Resistance Front?|date=5 May 2020|url=https://indianexpress.com/article/india/jammu-kashmir-lashkar-regroups-as-the-resistance-front-6394158/|work=[[The Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230406143715/https://indianexpress.com/article/india/jammu-kashmir-lashkar-regroups-as-the-resistance-front-6394158/|access-date=17 September 2023|archive-date=6 April 2023|url-status=live}}</ref> നിരവധി ആക്രമണങ്ങൾക്കും ഈ സംഘം ഉത്തരവാദിയാണ്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ഭീകര സംഘടനയായി പ്രഖ്യാപിച്ച ലഷ്‌കർ-ഇ-തൊയ്ബയാണ് ഈ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചതെന്നും അതിന്റെ ഒരു ശാഖയാണെന്നും ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://web.stanford.edu/group/mappingmilitants/cgi-bin/groups/view/79#designated|title=Lashkar-e-Taiba|access-date=22 February 2019|date=30 January 2016|website=Stanford University|archive-url=https://web.archive.org/web/20180726031820/https://web.stanford.edu/group/mappingmilitants/cgi-bin/groups/view/79#designated|archive-date=26 July 2018|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/india/jammu-and-kashmir/explained-why-terror-outfits-in-kashmir-drop-their-islamist-label-3508160|title=Explained - Why terror outfits in Kashmir drop their Islamist label}}</ref><ref name="rasheed">{{citation|last=Raseed|first=Adil|title=The August 5 Anniversary: J&K on Home Straight|date=4 August 2020|url=https://www.idsa.in/idsacomments/the-august-5-anniversary-j-and-k-arasheed-040820|work=[[Manohar Parrikar Institute for Defence Studies and Analyses|MP-IDSA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240519190604/https://www.idsa.in/idsacomments/the-august-5-anniversary-j-and-k-arasheed-040820|access-date=19 May 2024|archive-date=19 May 2024|url-status=live}}</ref><ref name="masood2" /><ref name="firstpost20233" /> 2019-ൽ ജമ്മു കശ്മീരിന്റെ പ്രത്യേക പദവി റദ്ദാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് ലഷ്‌കർ-ഇ-തൊയ്ബ, ഹിസ്ബുൾ മുജാഹിദീൻ<ref name="orf20212" /><ref name="firstpost20234" /><ref>{{Cite web|url=https://thewire.in/security/kashmir-srinagar-militants-trf-let|title=Why Militants Are Turning to Srinagar – Again|access-date=16 September 2023|last=Mir|first=Shakir|date=26 June 2021|website=[[The Wire (India)|The Wire]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230917225759/https://thewire.in/security/kashmir-srinagar-militants-trf-let|archive-date=17 September 2023|url-status=live}}</ref> എന്നീ തീവ്രവാദ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ നിന്നുള്ള കേഡറുകളെ ഉപയോഗിച്ച് രൂപീകരിച്ച ടിആർഎഫ് എന്ന സംഘടന മതേതര പ്രതിച്ഛായ ഉയർത്തിക്കാട്ടാൻ<ref name="rasheed2" /> മതേതര നാമകരണവും പ്രതീകാത്മകതയും ഉപയോഗിക്കുന്നുവെങ്കിലും ഹിന്ദു ന്യൂനപക്ഷ സമുദായങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള തദ്ദേശീയരെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള കൊലപാതകങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="shukla3" /><ref name="orf20213" /><ref name="basak2" /> 1980 കളുടെ അവസാനത്തിൽ ജമ്മു കശ്മീരിൽ ഇസ്ലാമിക തീവ്രവാദികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട സായുധ കലാപം കശ്മീരി ഹിന്ദുക്കളുടെ പലായനത്തിന് കാരണമാകുകയും പിന്നീടുള്ള കാലത്തും, ഈ കലാപം തുടരുകയും ചെയ്തു.<ref name="HRW99">{{cite web|url=http://hrw.org/english/docs/1999/07/16/india954.htm|title=Rights Abuses Behind Kashmir Fighting – Human Rights Watch|access-date=25 June 2015|date=16 July 1999|work=hrw.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20081019175125/http://hrw.org/english/docs/1999/07/16/india954.htm|archive-date=19 October 2008|url-status=live}}</ref> 2019 ഓഗസ്റ്റിൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രത്യേക പദവി റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ട് ജമ്മു കശ്മീർ, ലഡാക്ക് എന്നീ രണ്ട് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളായി പ്രദേശത്തെ വിഭജിച്ചു.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-67634689|title=Article 370: India Supreme Court upholds repeal of Kashmir's special status|work=[[BBC News]]|date=11 December 2023|access-date=1 June 2024}}</ref> ഈ നീക്കം മുമ്പ് യോഗ്യത നേടിയിട്ടില്ലാത്ത ആളുകൾക്ക് സ്ഥിരവാസികളെന്ന പദവി നൽകാൻ പ്രാദേശിക അധികാരികളെ അധികാരപ്പെടുത്തുകയും അവർക്ക് പ്രദേശത്ത് ഭൂമി വാങ്ങാനും ജോലി നേടാനും അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=https://harvardlawreview.org/print/vol-134/from-domicile-to-dominion-indias-settler-colonial-agenda-in-kashmir/|title=From Domicile to Dominion: India's Settler Colonial Agenda in Kashmir|access-date=1 June 2024|date=May 2021|work=[[Harvard Law Review]]}}</ref>. == ആക്രമണം == 2025 ഏപ്രിൽ 22 ന് അഞ്ച് തീവ്രവാദികൾ അനന്ത്‌നാഗ് ജില്ലയിലെ പഹൽഗാം പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 7 കിലോമീറ്റർ (4.3 മൈൽ) അകലെയായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബൈസരൻ താഴ്‌വരയിലെ പുൽമേട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചു. വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ ഇഷ്ട കേന്ദ്രമായ ഇത് എല്ലാ വശങ്ങളിലും ഇടതൂർന്ന പൈൻ വനങ്ങളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടതും<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/pahalgam-terrorist-attack-rough-terrain-no-security-attackers-pahalgams-baisaran-osint-2713520-2025-04-23|title=Rough terrain, no security: Why attackers chose Pahalgam's Baisaran|work=[[India Today]]|date=23 April 2025|access-date=23 April 2025}}</ref> കാൽനടയായോ കുതിരപ്പുറത്തോ മാത്രം എത്തിച്ചേരാൻ പറ്റുന്നതുമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തിന് വലിയ സംരക്ഷണം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.<ref>{{cite news|first=Manoj Dattatreya|last=More|url=https://indianexpress.com/article/cities/pune/saw-no-security-personnel-from-baisaran-to-pahalgam-during-j-k-visit-pimpri-tourists-9961774/|title=Saw no security personnel from Baisaran to Pahalgam during J-K visit: Pimpri tourists|newspaper=[[The Indian Express]]|date=23 April 2025|access-date=23 April 2025}}</ref> M4 കാർബൈനുകളും AK-47 തോക്കുകളും വഹിച്ചിരുന്ന ആക്രമണകാരികൾ സൈനിക ശൈലിയിലുള്ള യൂണിഫോമുകളും ധരിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=Terrorists were wearing camouflage outfits, carried M4 carbine, AK-47s, fired 70 rounds: Initial probe|url=https://indianexpress.com/article/india/pahalgam-terror-attack-terrorists-were-wearing-camouflage-outfits-carried-m4-carbine-ak-47s-initial-probe-9959852/|date=23 April 2025|access-date=23 April 2025|newspaper=[[The Indian Express]]|archive-date=23 April 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250423064939/https://indianexpress.com/article/india/pahalgam-terror-attack-terrorists-were-wearing-camouflage-outfits-carried-m4-carbine-ak-47s-initial-probe-9959852/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Gunmen kill at least 26 in Indian-administered Kashmir: Police|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/4/22/gunmen-open-fire-on-tourists-in-indian-administered-kashmir|work=[[Al Jazeera]]|date=22 April 2025|access-date=22 April 2025}}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:2025 ലെ സംഭവങ്ങൾ]] kjr5uthfmv5wzjrwzx6xosn95ik56ee 0 663117 4614797 4594131 2026-04-23T10:11:18Z ~2026-24976-15 216869 /* ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ */ 4614797 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി) * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ) * ''സസ്‌നേഹം'' * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | — || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | — || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] mkyxvt8ownjqviommhhlu3695aworbw 0 663831 4614752 4610674 2026-04-23T05:04:08Z Christoph zacharias 176447 4614752 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=2026 ജനുവരി}} {{Infobox person | name = ദത്തൻ പുനലൂർ | image = Dethanpunalur.jpg | birth_date = 1954 | birth_place = മുതുകുളം, ആലപ്പുഴ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര | occupation = നേച്ചർ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർ | years_active = 50 }} തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[നീലഗിരി ജില്ല|നീലഗിരി]]<nowiki/>യിലെ [[കുന്നൂർ|കൂനൂർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രകൃതി [[വന്യജീവി ഛായാഗ്രഹണം|വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫ]]<nowiki/>റാണ് '''ദത്തൻ പുനലൂർ'''. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[മുതുകുളം]] സ്വദേശിയാണ് അദ്ദേഹം. == ജീവിതരേഖ == 1954-ൽ ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ മുതുകുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് വി.ദേവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ദത്തൻ പുനലൂർ ജനിച്ചു. വി.കെ. വാസുവിന്റെയും സി.കെ. ഓമനയുടെയും മകനായ അദ്ദേഹം മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[മാവേലിക്കര]]<nowiki/>യിലെ [[രാജാ രവി വർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര|രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നിന്ന് സ്കോളർഷി പ്പോടെ ചിത്ര-ശിൽപ കലളിൽ ബിരുദവും, ഫോട്ടോ ലക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുട്ടിൽ നിന്ന് ഫോട്ടോഗ്രാഫി യിൽ സട്ടിർഫിക്കറ്റ് കോഴ്‌സും ദത്തൻ പൂർത്തയാക്കി.[https://chinthaplus.in/?p=2490] പത്ര മാസികകളുടെ  ഇലസ്ട്രേഷനുകളും കാർട്ടൂണുകളും മുഖചിത്രങ്ങളുമായിട്ടായിരുന്നു ഫീൽഡിലേക്ക് വന്നത്. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ സ്വന്തമായി പല പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തി.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065486979723&set=a.594538252265788][https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] പിന്നീട്, 1978-ൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി ദത്തൻ ഊട്ടിക്ക് അടുത്ത് കൂനൂരിലേക്ക് താമസം മാറി. 50 വർഷത്തിലേറെയായി അദ്ദേഹം [[പശ്ചിമഘട്ടം|വെസ്റ്റേൺ ഗാഡ്]] സിന്റെ ഭാഗമായ ഈ കുന്നിൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവഹാവാദികളും ഋതുഭേദങ്ങളും വരെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] [https://chinthaplus.in/?p=2490] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788] ദീർഘകാലം നീലഗിരി ഫോട്ടോ-വീഡിയോ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author=PS Sundar|title=A flash of lightning brings daylight to night-time photograph|publisher=The New Indian Express Erode Edition}} 25 October 2017</ref><ref name=":0">{{cite news|title=M. P. Abdussamad Samadani Episode 21, 17:59, Charithram Enniloode, 2021|publisher=Safari TV channel}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946578191614&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402897294763209&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == <nowiki>*</nowiki>[[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് ചാനൽ|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്]] - കുരങ്ങുകളുടെ വിശദമായ ചിത്രീകരണങ്ങളും വർഷങ്ങളായി അവയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലും അദ്ദേഹത്തിന് <nowiki>''</nowiki> നാഷണൽ ജ്യോയോഗ്രാഫിക് <nowiki>''</nowiki> ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിക്കൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=National Geographic: 43rd Week in 2012 with breathtaking photos [Big Picture] – National Geographic photograph by Dethan Punalur – Mother monkey carrying her baby’s dead body for a very long time and making some sound like weeping|author=Julia Haishun|publisher=National Geographic}}, 30 October 2012</ref><ref>{{cite news|author=PS Sundar|title='Viral' interpretation of picture takes internet by storm|newspaper=The New Indian Express Print Edition, 23 February 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Monkeying around|publisher=[[The New Sunday Express]]}} 9 November 2014</ref><ref>{{cite news|title=Apertif: The big picture: Simian seeks salvation|publisher=[[The_Week_(Indian_magazine)|The Week]]}}, April 14, 2024</ref>[https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM][https://chinthaplus.in/?p=2490][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406386321080973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407204330999172&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407205700999035&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ]] അവാർഡ് <ref>{{cite news|title=അടിപതറാത്ത അങ്കം, ഫോട്ടോ കോമ്പോസിഷൻ|publisher=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984}}</ref> [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മദ്രാസ് വൈൽഡ് ലൈഫ് അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM അവാർഡ്] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ഇന്റർനാഷണൽ ക്യാമറ ഫെയർ അവാർഡ് [https://chinthaplus.in/?p=2490] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം വകുപ്പ് - ഊട്ടി അവാർഡ് - 4 തവണ<ref>{{cite news|title=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984.|publisher=}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം ബോർഡ് സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ് - ഊട്ടി - മൂന്ന് തവണ [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] യൂണിയൻ അവാർഡ് - തുടർച്ചയായ മൂന്ന് വർഷം<ref>{{cite news|title=കൈവിളക്കു: കേരളം സർവകലാശാല യൂണിയൻ സംഘടിപ്പിച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം നേടിയ ചിത്രം; ഫോട്ടോഗ്രാഫർ: ദത്തൻ പുനലൂർ|publisher=Mathrubhumi, 15 October 1989}}</ref> <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലം ഹോർട്ടികൾച്ചർ സൊസൈറ്റി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് 125-ാം വാർഷിക മത്സര അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മിറർ മാസിക: ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഓഫ് ദി മന്ത്<ref>{{cite news|title=Twilight Glory: Dethan Punalur (Trivandrum) wins Rs 100 as Photographer of the Month. Congratulations!{{!}}|publisher=Mirror magazine, Mumbai|date=February 1990}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ഡൽഹി സയൻസ് ആൻഡ് ടെക് നോളജി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ബട്ടർഫ്ലൈ ആർട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>പ്രവാസി ഭൂഷൺ അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ടോപ്പ് ടെൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന്റെ "എക്‌സലൻസ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി" അവാർഡ്<ref>{{cite news|author=|title=കോട്ടയത്ത് നടന്ന ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്സ് അസോസിയേഷൻടേ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ എസ്‌സില്ലെന്സ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് പ്രശസ്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ദത്തൻ പുനലൂർ സഹകരണ മന്ത്രി വി എൻ വാസവനിൽ നിന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു|newspaper=മലയാള മനോരമ}}</ref> <nowiki>*</nowiki>നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് കേരള - കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം <nowiki>*</nowiki>എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ന്യൂസിന്റെ ഒന്നാം പേജ് ഫോട്ടോ.<ref>{{cite news|title=Seeing off another glorious day - photo by Dethan Punalur|publisher=Employment News, Volume V No.5|date=3 May 1980}}</ref> == പുസ്തകങ്ങൾ == * ഗുരു - ആൻ ആൽബം (മലയാളത്തിൽ <nowiki>''</nowiki>നിത്യ ദർശനം<nowiki>''</nowiki>) - ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തകനും ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലുമായി 200 പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായ [[നിത്യചൈതന്യയതി|ഗുരു നിത്യചൈതന്യയതി]]<nowiki/>യുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. തത്ത്വചിന്തകനും ആത്മീയനേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവുമായ [[ശ്രീനാരായണഗുരു]]<nowiki/>വിന്റെ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഗുരുകുല അധ്യക്ഷനായി യതി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news]<ref name=":0" /> * ദത്തന്റെ അപൂർവ്വ ഫോട്ടോകളും അവയുടെ വിവരണങ്ങളും ചേർത്ത് "ഇമേജ് ബുക്ക് " എന്ന പുസ്‌തകം മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/new-books/2025/07/17/book-image-book-by-dethan-punalur.html|title=ഇമേജ് ബുക്ക്|access-date=2026-01-29|publisher=[[മലയാള മനോരമ]]|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1515819&u=local-news--thiruvananthapuram|title=ദത്തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഏറെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നത്: അടൂർ|access-date=2026-01-29|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}</ref> പലവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആനുകാലികങ്ങളിൽ നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406336367752635&set=a.594538252265788] == മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ == *ദത്തൻ ഇൻഡ്യാ ഇന്റർനാഷണൽ ഫോട്ടോഗ്രഫിക് കൗൺസിൽ, ഇന്റർനാഷണൽ നേച്ചർ ആൻഡ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയിൽ അംഗമാണ്. *ഈച്ച കുമിള ഊതുന്ന ([[:en:Fly#Ecology|'ഫ്‌ളൈ ബബ്ലിങ്ങ് ']]) പോലുള്ള ചെറിയ വസ്തുക്കളുടെ [[മാക്രൊ ലെൻസ്|മാക്രോ-ലെൻസ്]] ഫോട്ടോകൾ, പതിനൊന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ സൂര്യനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സൺ സ്പോട്ട് ([[സൗരകളങ്കം]]), മിന്നലിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ മാത്രം എടുത്ത പ്രകൃതിദൃശ്യം തുടങ്ങി ശാസ്ത്ര സംബന്ധമായ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഫോട്ടോകൾ അദ്ദേഹം  അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412486477137624&set=a.594538252265788] [https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2024/03/11/insect-fly-copes-with-the-heat.html][https://www.madhyamasyndicate.com/fly-bubbling-photo-by-dethan-punalur/]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.mathrubhumi.com/science/features/sun-spot-becomes-visible-after-11-years-4bce62a9][https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid026L1adqZfHydZpbZ2WTozB8RmXySS9vFAfdQRrBUxc59kpL62JntFW7zSJ1gGR3Dql] *പല ഋതുക്കളിലായി ഊട്ടിയുടെയും നീലഗിരി പർവതനിരകളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ഫോട്ടോ ശേഖരണക്കാരും വിതരണക്കാരും ഉൾപ്പെടെ വളരെയധികം ആവശ്യക്കാരുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug]{{തെളിവ്}}.<ref name=":0" /> [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407206454332293&set=pcb.1407206557665616][https://www.facebook.com/photo?fbid=1407206467665625&set=pcb.1407206557665616] *ശ്രദ്ധേയമായ മെഡിക്കൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും അദ്ദേഹം പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412498593803079&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412492347137037&set=pcb.1412492477137024] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412491317137140&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412490120470593&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412489253804013&set=pcb.1412489350470670] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788] *ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫോട്ടോ സ്റ്റോക് ഏജൻസിയായ [[:en:Getty_Image|ഗെറ്റി ഇമേജസിന്റെ]] ഇൻഡ്യയിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ കോൺട്രിബ്യുട്ടറായ ദത്തൻ പുനലൂന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് ഫോട്ടോകളാണ് ഗെറ്റിയുടെ സൈറ്റിലുള്ളത്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://www.gettyimages.in/search/2/image?phrase=dethan+punalur&tracked_gsrp_landing=https%3A%2F%2Fwww.gettyimages.in%2Fphotos%2Fdethan-punalur][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news] *1970-കളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ബോക്സ് ക്യാമറകൾ (ഉദാ: ജർമ്മൻ നിർമ്മിത [[:en:Agfa-Gevaert#Products|ആഗ്ഫ സിൻക്രോ ബോക്സ്]])[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] മുതൽ ഏകദേശം 15 വർഷം മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട [[:en:Mirrorless_camera|മിറർലെസ് ക്യാമറകൾ]] വരെ, മിക്ക തരം ക്യാമറകളും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] *സംസ്ഥാനത്തിന് അകത്തും പുറത്തുമായിവിവിധ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലബ്ബുകളിലും ക്യാമ്പുകളിലുമായി 32-ലധികം ഫോട്ടോഗ്രാഫി പ്രദർശനങ്ങളും ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലാസുകളും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.youtube.com/watch?v=wYA9GwFRw7A]{{തെളിവ്}}[https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid074peAWKUeNQJQ8sjukz5mjqoEBAkfKmxiGkAXBUFdVsuGJDETVSMfLcyCEJpR7MQl] *ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെക്കുറിച്ച് 61-ലധികം ലേഖനങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878966798375&set=pcb.1415879096798362] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878523465086&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415113623541576&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066543646284&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066193646319&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065930313012&set=a.594538252265788] [https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=370242&u=dathan-column]{{തെളിവ്}}[https://www.samakalikamalayalam.com/malayalam-vaarika/essays/nithyachaitanyati-of-large-heartednessname][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1543716][https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/what-to-see-in-ootty-here-is-the-details-ootty-tourism-b4203f04][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=739420&u=kazchaykkappuram-739420][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=62418&u=kazhchakkappuram-colour-globe-photo-62418][https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/home-and-utility/housewife-growing-fennel-plant-in-terrace-b86c93e9][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=585396][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2022/07/03/dathan-punalur-shares-experience-about-capturing-sunspot-images.html][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1405981][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2023/05/07/sunday-special-about-ooty.html][https://www.mathrubhumi.com/travel/features/dethan-punalur-photographer-ooty-life-ooty-climate-change-06278eed][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/weekend-77550223][https://www.facebook.com/photo/?fbid=10159892687868918&set=a.10153239509288918][https://www.onmanorama.com/travel/outside-kerala/2023/05/09/ooty-200-years-tourism-udhagamandalam.html][https://www.facebook.com/photo?fbid=1402896881429917&set=pcb.1402897048096567][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402969778089294&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403781894674749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403782891341316&set=a.594538252265788][https://janayugomonline.com/narayana-gurukulam-on-its-centenary/][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405750021144603&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo?fbid=1405749997811272&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405756321143973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407230650996540&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407958560923749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407959577590314&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960637590208&set=a.594538252265788][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/-mn00cv5f] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414064913646447&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo?fbid=1425050105881261&set=pcb.1425050245881247][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1430170355369236&set=pcb.1430170538702551][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1435764578143147&set=pcb.1435764664809805] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] s3vbcr25wmk6vgala7ozcfix822zc2a 4614753 4614752 2026-04-23T05:04:34Z Christoph zacharias 176447 4614753 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=2026 ജനുവരി}} {{Infobox person | name = ദത്തൻ പുനലൂർ | image = Dethanpunalur.jpg | birth_date = 1954 | birth_place = മുതുകുളം, ആലപ്പുഴ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര | occupation = നേച്ചർ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർ | years_active = 50 }} തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[നീലഗിരി ജില്ല|നീലഗിരി]]<nowiki/>യിലെ [[കുന്നൂർ|കൂനൂർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രകൃതി [[വന്യജീവി ഛായാഗ്രഹണം|വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫ]]<nowiki/>റാണ് '''ദത്തൻ പുനലൂർ'''. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[മുതുകുളം]] സ്വദേശിയാണ് അദ്ദേഹം. == ജീവിതരേഖ == 1954-ൽ ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ മുതുകുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് വി.ദേവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ദത്തൻ പുനലൂർ ജനിച്ചു. വി.കെ. വാസുവിന്റെയും സി.കെ. ഓമനയുടെയും മകനായ അദ്ദേഹം മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[മാവേലിക്കര]]<nowiki/>യിലെ [[രാജാ രവി വർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര|രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നിന്ന് സ്കോളർഷി പ്പോടെ ചിത്ര-ശിൽപ കലളിൽ ബിരുദവും, ഫോട്ടോ ലക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുട്ടിൽ നിന്ന് ഫോട്ടോഗ്രാഫി യിൽ സട്ടിർഫിക്കറ്റ് കോഴ്‌സും ദത്തൻ പൂർത്തയാക്കി.[https://chinthaplus.in/?p=2490] പത്ര മാസികകളുടെ  ഇലസ്ട്രേഷനുകളും കാർട്ടൂണുകളും മുഖചിത്രങ്ങളുമായിട്ടായിരുന്നു ഫീൽഡിലേക്ക് വന്നത്. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ സ്വന്തമായി പല പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തി.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065486979723&set=a.594538252265788][https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] പിന്നീട്, 1978-ൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി ദത്തൻ ഊട്ടിക്ക് അടുത്ത് കൂനൂരിലേക്ക് താമസം മാറി. 50 വർഷത്തിലേറെയായി അദ്ദേഹം [[പശ്ചിമഘട്ടം|വെസ്റ്റേൺ ഗാഡ്]] സിന്റെ ഭാഗമായ ഈ കുന്നിൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവഹാവാദികളും ഋതുഭേദങ്ങളും വരെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] [https://chinthaplus.in/?p=2490] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788] ദീർഘകാലം നീലഗിരി ഫോട്ടോ-വീഡിയോ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author=PS Sundar|title=A flash of lightning brings daylight to night-time photograph|publisher=The New Indian Express Erode Edition}} 25 October 2017</ref><ref name=":0">{{cite news|title=M. P. Abdussamad Samadani Episode 21, 17:59, Charithram Enniloode, 2021|publisher=Safari TV channel}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946578191614&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402897294763209&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == <nowiki>*</nowiki>[[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് ചാനൽ|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്]] - കുരങ്ങുകളുടെ വിശദമായ ചിത്രീകരണങ്ങളും വർഷങ്ങളായി അവയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലും അദ്ദേഹത്തിന് <nowiki>''</nowiki> നാഷണൽ ജ്യോയോഗ്രാഫിക് <nowiki>''</nowiki> ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിക്കൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=National Geographic: 43rd Week in 2012 with breathtaking photos [Big Picture] – National Geographic photograph by Dethan Punalur – Mother monkey carrying her baby’s dead body for a very long time and making some sound like weeping|author=Julia Haishun|publisher=National Geographic}}, 30 October 2012</ref><ref>{{cite news|author=PS Sundar|title='Viral' interpretation of picture takes internet by storm|newspaper=The New Indian Express Print Edition, 23 February 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Monkeying around|publisher=[[The New Sunday Express]]}} 9 November 2014</ref><ref>{{cite news|title=Apertif: The big picture: Simian seeks salvation|publisher=[[The_Week_(Indian_magazine)|The Week]]}}, April 14, 2024</ref>[https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM][https://chinthaplus.in/?p=2490][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406386321080973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407204330999172&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407205700999035&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ]] അവാർഡ് <ref>{{cite news|title=അടിപതറാത്ത അങ്കം, ഫോട്ടോ കോമ്പോസിഷൻ|publisher=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984}}</ref> [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മദ്രാസ് വൈൽഡ് ലൈഫ് അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM അവാർഡ്] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ഇന്റർനാഷണൽ ക്യാമറ ഫെയർ അവാർഡ് [https://chinthaplus.in/?p=2490] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം വകുപ്പ് - ഊട്ടി അവാർഡ് - 4 തവണ<ref>{{cite news|title=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984.|publisher=}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം ബോർഡ് സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ് - ഊട്ടി - മൂന്ന് തവണ [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] യൂണിയൻ അവാർഡ് - തുടർച്ചയായ മൂന്ന് വർഷം<ref>{{cite news|title=കൈവിളക്കു: കേരളം സർവകലാശാല യൂണിയൻ സംഘടിപ്പിച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം നേടിയ ചിത്രം; ഫോട്ടോഗ്രാഫർ: ദത്തൻ പുനലൂർ|publisher=Mathrubhumi, 15 October 1989}}</ref> <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലം ഹോർട്ടികൾച്ചർ സൊസൈറ്റി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് 125-ാം വാർഷിക മത്സര അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മിറർ മാസിക: ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഓഫ് ദി മന്ത്<ref>{{cite news|title=Twilight Glory: Dethan Punalur (Trivandrum) wins Rs 100 as Photographer of the Month. Congratulations!{{!}}|publisher=Mirror magazine, Mumbai|date=February 1990}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ഡൽഹി സയൻസ് ആൻഡ് ടെക് നോളജി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ബട്ടർഫ്ലൈ ആർട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>പ്രവാസി ഭൂഷൺ അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ടോപ്പ് ടെൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന്റെ "എക്‌സലൻസ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി" അവാർഡ്<ref>{{cite news|author=|title=കോട്ടയത്ത് നടന്ന ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്സ് അസോസിയേഷൻടേ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ എസ്‌സില്ലെന്സ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് പ്രശസ്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ദത്തൻ പുനലൂർ സഹകരണ മന്ത്രി വി എൻ വാസവനിൽ നിന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു|newspaper=മലയാള മനോരമ}}</ref> <nowiki>*</nowiki>നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് കേരള - കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം <nowiki>*</nowiki>എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ന്യൂസിന്റെ ഒന്നാം പേജ് ഫോട്ടോ.<ref>{{cite news|title=Seeing off another glorious day - photo by Dethan Punalur|publisher=Employment News, Volume V No.5|date=3 May 1980}}</ref> == പുസ്തകങ്ങൾ == * ഗുരു - ആൻ ആൽബം (മലയാളത്തിൽ <nowiki>''</nowiki>നിത്യ ദർശനം<nowiki>''</nowiki>) - ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തകനും ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലുമായി 200 പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായ [[നിത്യചൈതന്യയതി|ഗുരു നിത്യചൈതന്യയതി]]<nowiki/>യുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. തത്ത്വചിന്തകനും ആത്മീയനേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവുമായ [[ശ്രീനാരായണഗുരു]]<nowiki/>വിന്റെ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഗുരുകുല അധ്യക്ഷനായി യതി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news]<ref name=":0" /> * ദത്തന്റെ അപൂർവ്വ ഫോട്ടോകളും അവയുടെ വിവരണങ്ങളും ചേർത്ത് "ഇമേജ് ബുക്ക് " എന്ന പുസ്‌തകം മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/new-books/2025/07/17/book-image-book-by-dethan-punalur.html|title=ഇമേജ് ബുക്ക്|access-date=2026-01-29|publisher=[[മലയാള മനോരമ]]|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1515819&u=local-news--thiruvananthapuram|title=ദത്തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഏറെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നത്: അടൂർ|access-date=2026-01-29|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}</ref> പലവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആനുകാലികങ്ങളിൽ നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406336367752635&set=a.594538252265788] == മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ == *ദത്തൻ ഇൻഡ്യാ ഇന്റർനാഷണൽ ഫോട്ടോഗ്രഫിക് കൗൺസിൽ, ഇന്റർനാഷണൽ നേച്ചർ ആൻഡ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയിൽ അംഗമാണ്. *ഈച്ച കുമിള ഊതുന്ന ([[:en:Fly#Ecology|'ഫ്‌ളൈ ബബ്ലിങ്ങ് ']]) പോലുള്ള ചെറിയ വസ്തുക്കളുടെ [[മാക്രൊ ലെൻസ്|മാക്രോ-ലെൻസ്]] ഫോട്ടോകൾ, പതിനൊന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ സൂര്യനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സൺ സ്പോട്ട് ([[സൗരകളങ്കം]]), മിന്നലിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ മാത്രം എടുത്ത പ്രകൃതിദൃശ്യം തുടങ്ങി ശാസ്ത്ര സംബന്ധമായ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഫോട്ടോകൾ അദ്ദേഹം  അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412486477137624&set=a.594538252265788] [https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2024/03/11/insect-fly-copes-with-the-heat.html][https://www.madhyamasyndicate.com/fly-bubbling-photo-by-dethan-punalur/]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.mathrubhumi.com/science/features/sun-spot-becomes-visible-after-11-years-4bce62a9][https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid026L1adqZfHydZpbZ2WTozB8RmXySS9vFAfdQRrBUxc59kpL62JntFW7zSJ1gGR3Dql] *പല ഋതുക്കളിലായി ഊട്ടിയുടെയും നീലഗിരി പർവതനിരകളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ഫോട്ടോ ശേഖരണക്കാരും വിതരണക്കാരും ഉൾപ്പെടെ വളരെയധികം ആവശ്യക്കാരുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug]{{തെളിവ്}}.<ref name=":0" /> [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407206454332293&set=pcb.1407206557665616][https://www.facebook.com/photo?fbid=1407206467665625&set=pcb.1407206557665616] *ശ്രദ്ധേയമായ മെഡിക്കൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും അദ്ദേഹം പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412498593803079&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412492347137037&set=pcb.1412492477137024] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412491317137140&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412490120470593&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412489253804013&set=pcb.1412489350470670] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788] *ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫോട്ടോ സ്റ്റോക് ഏജൻസിയായ [[:en:Getty_Image|ഗെറ്റി ഇമേജസിന്റെ]] ഇൻഡ്യയിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ കോൺട്രിബ്യുട്ടറായ ദത്തൻ പുനലൂന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് ഫോട്ടോകളാണ് ഗെറ്റിയുടെ സൈറ്റിലുള്ളത്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://www.gettyimages.in/search/2/image?phrase=dethan+punalur&tracked_gsrp_landing=https%3A%2F%2Fwww.gettyimages.in%2Fphotos%2Fdethan-punalur][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news] *1970-കളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ബോക്സ് ക്യാമറകൾ (ഉദാ: ജർമ്മൻ നിർമ്മിത [[:en:Agfa-Gevaert#Products|ആഗ്ഫ സിൻക്രോ ബോക്സ്]])[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] മുതൽ ഏകദേശം 15 വർഷം മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട [[:en:Mirrorless_camera|മിറർലെസ് ക്യാമറകൾ]] വരെ, മിക്ക തരം ക്യാമറകളും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] *സംസ്ഥാനത്തിന് അകത്തും പുറത്തുമായിവിവിധ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലബ്ബുകളിലും ക്യാമ്പുകളിലുമായി 32-ലധികം ഫോട്ടോഗ്രാഫി പ്രദർശനങ്ങളും ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലാസുകളും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.youtube.com/watch?v=wYA9GwFRw7A]{{തെളിവ്}}[https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid074peAWKUeNQJQ8sjukz5mjqoEBAkfKmxiGkAXBUFdVsuGJDETVSMfLcyCEJpR7MQl] *ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെക്കുറിച്ച് 61-ലധികം ലേഖനങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878966798375&set=pcb.1415879096798362] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878523465086&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415113623541576&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066543646284&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066193646319&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065930313012&set=a.594538252265788] [https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=370242&u=dathan-column]{{തെളിവ്}}[https://www.samakalikamalayalam.com/malayalam-vaarika/essays/nithyachaitanyati-of-large-heartednessname][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1543716][https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/what-to-see-in-ootty-here-is-the-details-ootty-tourism-b4203f04][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=739420&u=kazchaykkappuram-739420][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=62418&u=kazhchakkappuram-colour-globe-photo-62418][https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/home-and-utility/housewife-growing-fennel-plant-in-terrace-b86c93e9][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=585396][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2022/07/03/dathan-punalur-shares-experience-about-capturing-sunspot-images.html][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1405981][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2023/05/07/sunday-special-about-ooty.html][https://www.mathrubhumi.com/travel/features/dethan-punalur-photographer-ooty-life-ooty-climate-change-06278eed][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/weekend-77550223][https://www.facebook.com/photo/?fbid=10159892687868918&set=a.10153239509288918][https://www.onmanorama.com/travel/outside-kerala/2023/05/09/ooty-200-years-tourism-udhagamandalam.html][https://www.facebook.com/photo?fbid=1402896881429917&set=pcb.1402897048096567][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402969778089294&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403781894674749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403782891341316&set=a.594538252265788][https://janayugomonline.com/narayana-gurukulam-on-its-centenary/][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405750021144603&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo?fbid=1405749997811272&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405756321143973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407230650996540&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407958560923749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407959577590314&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960637590208&set=a.594538252265788][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/-mn00cv5f] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414064913646447&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo?fbid=1425050105881261&set=pcb.1425050245881247][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1430170355369236&set=pcb.1430170538702551][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1435764578143147&set=pcb.1435764664809805] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] ry52fc2tbapzdp5pxxyh6rcy6yijd8l 4614754 4614753 2026-04-23T05:04:58Z Christoph zacharias 176447 /* പുസ്തകങ്ങൾ */ 4614754 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=2026 ജനുവരി}} {{Infobox person | name = ദത്തൻ പുനലൂർ | image = Dethanpunalur.jpg | birth_date = 1954 | birth_place = മുതുകുളം, ആലപ്പുഴ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര | occupation = നേച്ചർ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർ | years_active = 50 }} തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[നീലഗിരി ജില്ല|നീലഗിരി]]<nowiki/>യിലെ [[കുന്നൂർ|കൂനൂർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രകൃതി [[വന്യജീവി ഛായാഗ്രഹണം|വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫ]]<nowiki/>റാണ് '''ദത്തൻ പുനലൂർ'''. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[മുതുകുളം]] സ്വദേശിയാണ് അദ്ദേഹം. == ജീവിതരേഖ == 1954-ൽ ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ മുതുകുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് വി.ദേവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ദത്തൻ പുനലൂർ ജനിച്ചു. വി.കെ. വാസുവിന്റെയും സി.കെ. ഓമനയുടെയും മകനായ അദ്ദേഹം മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[മാവേലിക്കര]]<nowiki/>യിലെ [[രാജാ രവി വർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര|രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നിന്ന് സ്കോളർഷി പ്പോടെ ചിത്ര-ശിൽപ കലളിൽ ബിരുദവും, ഫോട്ടോ ലക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുട്ടിൽ നിന്ന് ഫോട്ടോഗ്രാഫി യിൽ സട്ടിർഫിക്കറ്റ് കോഴ്‌സും ദത്തൻ പൂർത്തയാക്കി.[https://chinthaplus.in/?p=2490] പത്ര മാസികകളുടെ  ഇലസ്ട്രേഷനുകളും കാർട്ടൂണുകളും മുഖചിത്രങ്ങളുമായിട്ടായിരുന്നു ഫീൽഡിലേക്ക് വന്നത്. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ സ്വന്തമായി പല പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തി.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065486979723&set=a.594538252265788][https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] പിന്നീട്, 1978-ൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി ദത്തൻ ഊട്ടിക്ക് അടുത്ത് കൂനൂരിലേക്ക് താമസം മാറി. 50 വർഷത്തിലേറെയായി അദ്ദേഹം [[പശ്ചിമഘട്ടം|വെസ്റ്റേൺ ഗാഡ്]] സിന്റെ ഭാഗമായ ഈ കുന്നിൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവഹാവാദികളും ഋതുഭേദങ്ങളും വരെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] [https://chinthaplus.in/?p=2490] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788] ദീർഘകാലം നീലഗിരി ഫോട്ടോ-വീഡിയോ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author=PS Sundar|title=A flash of lightning brings daylight to night-time photograph|publisher=The New Indian Express Erode Edition}} 25 October 2017</ref><ref name=":0">{{cite news|title=M. P. Abdussamad Samadani Episode 21, 17:59, Charithram Enniloode, 2021|publisher=Safari TV channel}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946578191614&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402897294763209&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == <nowiki>*</nowiki>[[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് ചാനൽ|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്]] - കുരങ്ങുകളുടെ വിശദമായ ചിത്രീകരണങ്ങളും വർഷങ്ങളായി അവയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലും അദ്ദേഹത്തിന് <nowiki>''</nowiki> നാഷണൽ ജ്യോയോഗ്രാഫിക് <nowiki>''</nowiki> ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിക്കൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=National Geographic: 43rd Week in 2012 with breathtaking photos [Big Picture] – National Geographic photograph by Dethan Punalur – Mother monkey carrying her baby’s dead body for a very long time and making some sound like weeping|author=Julia Haishun|publisher=National Geographic}}, 30 October 2012</ref><ref>{{cite news|author=PS Sundar|title='Viral' interpretation of picture takes internet by storm|newspaper=The New Indian Express Print Edition, 23 February 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Monkeying around|publisher=[[The New Sunday Express]]}} 9 November 2014</ref><ref>{{cite news|title=Apertif: The big picture: Simian seeks salvation|publisher=[[The_Week_(Indian_magazine)|The Week]]}}, April 14, 2024</ref>[https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM][https://chinthaplus.in/?p=2490][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406386321080973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407204330999172&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407205700999035&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ]] അവാർഡ് <ref>{{cite news|title=അടിപതറാത്ത അങ്കം, ഫോട്ടോ കോമ്പോസിഷൻ|publisher=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984}}</ref> [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മദ്രാസ് വൈൽഡ് ലൈഫ് അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM അവാർഡ്] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ഇന്റർനാഷണൽ ക്യാമറ ഫെയർ അവാർഡ് [https://chinthaplus.in/?p=2490] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം വകുപ്പ് - ഊട്ടി അവാർഡ് - 4 തവണ<ref>{{cite news|title=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984.|publisher=}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം ബോർഡ് സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ് - ഊട്ടി - മൂന്ന് തവണ [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] യൂണിയൻ അവാർഡ് - തുടർച്ചയായ മൂന്ന് വർഷം<ref>{{cite news|title=കൈവിളക്കു: കേരളം സർവകലാശാല യൂണിയൻ സംഘടിപ്പിച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം നേടിയ ചിത്രം; ഫോട്ടോഗ്രാഫർ: ദത്തൻ പുനലൂർ|publisher=Mathrubhumi, 15 October 1989}}</ref> <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലം ഹോർട്ടികൾച്ചർ സൊസൈറ്റി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് 125-ാം വാർഷിക മത്സര അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മിറർ മാസിക: ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഓഫ് ദി മന്ത്<ref>{{cite news|title=Twilight Glory: Dethan Punalur (Trivandrum) wins Rs 100 as Photographer of the Month. Congratulations!{{!}}|publisher=Mirror magazine, Mumbai|date=February 1990}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ഡൽഹി സയൻസ് ആൻഡ് ടെക് നോളജി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ബട്ടർഫ്ലൈ ആർട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>പ്രവാസി ഭൂഷൺ അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ടോപ്പ് ടെൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന്റെ "എക്‌സലൻസ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി" അവാർഡ്<ref>{{cite news|author=|title=കോട്ടയത്ത് നടന്ന ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്സ് അസോസിയേഷൻടേ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ എസ്‌സില്ലെന്സ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് പ്രശസ്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ദത്തൻ പുനലൂർ സഹകരണ മന്ത്രി വി എൻ വാസവനിൽ നിന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു|newspaper=മലയാള മനോരമ}}</ref> <nowiki>*</nowiki>നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് കേരള - കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം <nowiki>*</nowiki>എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ന്യൂസിന്റെ ഒന്നാം പേജ് ഫോട്ടോ.<ref>{{cite news|title=Seeing off another glorious day - photo by Dethan Punalur|publisher=Employment News, Volume V No.5|date=3 May 1980}}</ref> == പുസ്തകങ്ങൾ == * ഗുരു - ആൻ ആൽബം (മലയാളത്തിൽ <nowiki>''</nowiki>നിത്യ ദർശനം<nowiki>''</nowiki>) - ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തകനും ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലുമായി 200 പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായ [[നിത്യചൈതന്യയതി|ഗുരു നിത്യചൈതന്യയതി]]<nowiki/>യുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. തത്ത്വചിന്തകനും ആത്മീയനേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവുമായ [[ശ്രീനാരായണഗുരു]]<nowiki/>വിന്റെ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഗുരുകുല അധ്യക്ഷനായി യതി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news]<ref name=":0" />[https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] * ദത്തന്റെ അപൂർവ്വ ഫോട്ടോകളും അവയുടെ വിവരണങ്ങളും ചേർത്ത് "ഇമേജ് ബുക്ക് " എന്ന പുസ്‌തകം മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/new-books/2025/07/17/book-image-book-by-dethan-punalur.html|title=ഇമേജ് ബുക്ക്|access-date=2026-01-29|publisher=[[മലയാള മനോരമ]]|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1515819&u=local-news--thiruvananthapuram|title=ദത്തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഏറെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നത്: അടൂർ|access-date=2026-01-29|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}</ref> പലവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആനുകാലികങ്ങളിൽ നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406336367752635&set=a.594538252265788] == മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ == *ദത്തൻ ഇൻഡ്യാ ഇന്റർനാഷണൽ ഫോട്ടോഗ്രഫിക് കൗൺസിൽ, ഇന്റർനാഷണൽ നേച്ചർ ആൻഡ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയിൽ അംഗമാണ്. *ഈച്ച കുമിള ഊതുന്ന ([[:en:Fly#Ecology|'ഫ്‌ളൈ ബബ്ലിങ്ങ് ']]) പോലുള്ള ചെറിയ വസ്തുക്കളുടെ [[മാക്രൊ ലെൻസ്|മാക്രോ-ലെൻസ്]] ഫോട്ടോകൾ, പതിനൊന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ സൂര്യനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സൺ സ്പോട്ട് ([[സൗരകളങ്കം]]), മിന്നലിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ മാത്രം എടുത്ത പ്രകൃതിദൃശ്യം തുടങ്ങി ശാസ്ത്ര സംബന്ധമായ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഫോട്ടോകൾ അദ്ദേഹം  അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412486477137624&set=a.594538252265788] [https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2024/03/11/insect-fly-copes-with-the-heat.html][https://www.madhyamasyndicate.com/fly-bubbling-photo-by-dethan-punalur/]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.mathrubhumi.com/science/features/sun-spot-becomes-visible-after-11-years-4bce62a9][https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid026L1adqZfHydZpbZ2WTozB8RmXySS9vFAfdQRrBUxc59kpL62JntFW7zSJ1gGR3Dql] *പല ഋതുക്കളിലായി ഊട്ടിയുടെയും നീലഗിരി പർവതനിരകളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ഫോട്ടോ ശേഖരണക്കാരും വിതരണക്കാരും ഉൾപ്പെടെ വളരെയധികം ആവശ്യക്കാരുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug]{{തെളിവ്}}.<ref name=":0" /> [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407206454332293&set=pcb.1407206557665616][https://www.facebook.com/photo?fbid=1407206467665625&set=pcb.1407206557665616] *ശ്രദ്ധേയമായ മെഡിക്കൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും അദ്ദേഹം പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412498593803079&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412492347137037&set=pcb.1412492477137024] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412491317137140&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412490120470593&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412489253804013&set=pcb.1412489350470670] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788] *ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫോട്ടോ സ്റ്റോക് ഏജൻസിയായ [[:en:Getty_Image|ഗെറ്റി ഇമേജസിന്റെ]] ഇൻഡ്യയിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ കോൺട്രിബ്യുട്ടറായ ദത്തൻ പുനലൂന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് ഫോട്ടോകളാണ് ഗെറ്റിയുടെ സൈറ്റിലുള്ളത്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://www.gettyimages.in/search/2/image?phrase=dethan+punalur&tracked_gsrp_landing=https%3A%2F%2Fwww.gettyimages.in%2Fphotos%2Fdethan-punalur][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news] *1970-കളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ബോക്സ് ക്യാമറകൾ (ഉദാ: ജർമ്മൻ നിർമ്മിത [[:en:Agfa-Gevaert#Products|ആഗ്ഫ സിൻക്രോ ബോക്സ്]])[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] മുതൽ ഏകദേശം 15 വർഷം മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട [[:en:Mirrorless_camera|മിറർലെസ് ക്യാമറകൾ]] വരെ, മിക്ക തരം ക്യാമറകളും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] *സംസ്ഥാനത്തിന് അകത്തും പുറത്തുമായിവിവിധ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലബ്ബുകളിലും ക്യാമ്പുകളിലുമായി 32-ലധികം ഫോട്ടോഗ്രാഫി പ്രദർശനങ്ങളും ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലാസുകളും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.youtube.com/watch?v=wYA9GwFRw7A]{{തെളിവ്}}[https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid074peAWKUeNQJQ8sjukz5mjqoEBAkfKmxiGkAXBUFdVsuGJDETVSMfLcyCEJpR7MQl] *ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെക്കുറിച്ച് 61-ലധികം ലേഖനങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878966798375&set=pcb.1415879096798362] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878523465086&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415113623541576&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066543646284&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066193646319&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065930313012&set=a.594538252265788] [https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=370242&u=dathan-column]{{തെളിവ്}}[https://www.samakalikamalayalam.com/malayalam-vaarika/essays/nithyachaitanyati-of-large-heartednessname][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1543716][https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/what-to-see-in-ootty-here-is-the-details-ootty-tourism-b4203f04][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=739420&u=kazchaykkappuram-739420][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=62418&u=kazhchakkappuram-colour-globe-photo-62418][https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/home-and-utility/housewife-growing-fennel-plant-in-terrace-b86c93e9][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=585396][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2022/07/03/dathan-punalur-shares-experience-about-capturing-sunspot-images.html][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1405981][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2023/05/07/sunday-special-about-ooty.html][https://www.mathrubhumi.com/travel/features/dethan-punalur-photographer-ooty-life-ooty-climate-change-06278eed][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/weekend-77550223][https://www.facebook.com/photo/?fbid=10159892687868918&set=a.10153239509288918][https://www.onmanorama.com/travel/outside-kerala/2023/05/09/ooty-200-years-tourism-udhagamandalam.html][https://www.facebook.com/photo?fbid=1402896881429917&set=pcb.1402897048096567][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402969778089294&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403781894674749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403782891341316&set=a.594538252265788][https://janayugomonline.com/narayana-gurukulam-on-its-centenary/][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405750021144603&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo?fbid=1405749997811272&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405756321143973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407230650996540&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407958560923749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407959577590314&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960637590208&set=a.594538252265788][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/-mn00cv5f] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414064913646447&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo?fbid=1425050105881261&set=pcb.1425050245881247][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1430170355369236&set=pcb.1430170538702551][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1435764578143147&set=pcb.1435764664809805] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] o4n3922kqwapfkzc1vsw7phfq7a9gfj 4614755 4614754 2026-04-23T05:05:36Z Christoph zacharias 176447 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4614755 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=2026 ജനുവരി}} {{Infobox person | name = ദത്തൻ പുനലൂർ | image = Dethanpunalur.jpg | birth_date = 1954 | birth_place = മുതുകുളം, ആലപ്പുഴ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര | occupation = നേച്ചർ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർ | years_active = 50 }} തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[നീലഗിരി ജില്ല|നീലഗിരി]]<nowiki/>യിലെ [[കുന്നൂർ|കൂനൂർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രകൃതി [[വന്യജീവി ഛായാഗ്രഹണം|വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫ]]<nowiki/>റാണ് '''ദത്തൻ പുനലൂർ'''. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[മുതുകുളം]] സ്വദേശിയാണ് അദ്ദേഹം. == ജീവിതരേഖ == 1954-ൽ ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ മുതുകുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് വി.ദേവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ദത്തൻ പുനലൂർ ജനിച്ചു. വി.കെ. വാസുവിന്റെയും സി.കെ. ഓമനയുടെയും മകനായ അദ്ദേഹം മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[മാവേലിക്കര]]<nowiki/>യിലെ [[രാജാ രവി വർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര|രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നിന്ന് സ്കോളർഷി പ്പോടെ ചിത്ര-ശിൽപ കലളിൽ ബിരുദവും, ഫോട്ടോ ലക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുട്ടിൽ നിന്ന് ഫോട്ടോഗ്രാഫി യിൽ സട്ടിർഫിക്കറ്റ് കോഴ്‌സും ദത്തൻ പൂർത്തയാക്കി.[https://chinthaplus.in/?p=2490] പത്ര മാസികകളുടെ  ഇലസ്ട്രേഷനുകളും കാർട്ടൂണുകളും മുഖചിത്രങ്ങളുമായിട്ടായിരുന്നു ഫീൽഡിലേക്ക് വന്നത്. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ സ്വന്തമായി പല പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തി.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065486979723&set=a.594538252265788][https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] പിന്നീട്, 1978-ൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി ദത്തൻ ഊട്ടിക്ക് അടുത്ത് കൂനൂരിലേക്ക് താമസം മാറി. 50 വർഷത്തിലേറെയായി അദ്ദേഹം [[പശ്ചിമഘട്ടം|വെസ്റ്റേൺ ഗാഡ്]] സിന്റെ ഭാഗമായ ഈ കുന്നിൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവഹാവാദികളും ഋതുഭേദങ്ങളും വരെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] [https://chinthaplus.in/?p=2490] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788] ദീർഘകാലം നീലഗിരി ഫോട്ടോ-വീഡിയോ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author=PS Sundar|title=A flash of lightning brings daylight to night-time photograph|publisher=The New Indian Express Erode Edition}} 25 October 2017</ref><ref name=":0">{{cite news|title=M. P. Abdussamad Samadani Episode 21, 17:59, Charithram Enniloode, 2021|publisher=Safari TV channel}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946578191614&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402897294763209&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == <nowiki>*</nowiki>[[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് ചാനൽ|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്]] - കുരങ്ങുകളുടെ വിശദമായ ചിത്രീകരണങ്ങളും വർഷങ്ങളായി അവയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലും അദ്ദേഹത്തിന് <nowiki>''</nowiki> നാഷണൽ ജ്യോയോഗ്രാഫിക് <nowiki>''</nowiki> ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിക്കൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=National Geographic: 43rd Week in 2012 with breathtaking photos [Big Picture] – National Geographic photograph by Dethan Punalur – Mother monkey carrying her baby’s dead body for a very long time and making some sound like weeping|author=Julia Haishun|publisher=National Geographic}}, 30 October 2012</ref><ref>{{cite news|author=PS Sundar|title='Viral' interpretation of picture takes internet by storm|newspaper=The New Indian Express Print Edition, 23 February 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Monkeying around|publisher=[[The New Sunday Express]]}} 9 November 2014</ref><ref>{{cite news|title=Apertif: The big picture: Simian seeks salvation|publisher=[[The_Week_(Indian_magazine)|The Week]]}}, April 14, 2024</ref>[https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM][https://chinthaplus.in/?p=2490][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406386321080973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407204330999172&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407205700999035&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ]] അവാർഡ് <ref>{{cite news|title=അടിപതറാത്ത അങ്കം, ഫോട്ടോ കോമ്പോസിഷൻ|publisher=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984}}</ref> [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മദ്രാസ് വൈൽഡ് ലൈഫ് അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM അവാർഡ്] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ഇന്റർനാഷണൽ ക്യാമറ ഫെയർ അവാർഡ് [https://chinthaplus.in/?p=2490] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം വകുപ്പ് - ഊട്ടി അവാർഡ് - 4 തവണ<ref>{{cite news|title=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984.|publisher=}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം ബോർഡ് സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ് - ഊട്ടി - മൂന്ന് തവണ [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] യൂണിയൻ അവാർഡ് - തുടർച്ചയായ മൂന്ന് വർഷം<ref>{{cite news|title=കൈവിളക്കു: കേരളം സർവകലാശാല യൂണിയൻ സംഘടിപ്പിച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം നേടിയ ചിത്രം; ഫോട്ടോഗ്രാഫർ: ദത്തൻ പുനലൂർ|publisher=Mathrubhumi, 15 October 1989}}</ref> <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലം ഹോർട്ടികൾച്ചർ സൊസൈറ്റി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് 125-ാം വാർഷിക മത്സര അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മിറർ മാസിക: ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഓഫ് ദി മന്ത്<ref>{{cite news|title=Twilight Glory: Dethan Punalur (Trivandrum) wins Rs 100 as Photographer of the Month. Congratulations!{{!}}|publisher=Mirror magazine, Mumbai|date=February 1990}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ഡൽഹി സയൻസ് ആൻഡ് ടെക് നോളജി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ബട്ടർഫ്ലൈ ആർട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>പ്രവാസി ഭൂഷൺ അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ടോപ്പ് ടെൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന്റെ "എക്‌സലൻസ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി" അവാർഡ്<ref>{{cite news|author=|title=കോട്ടയത്ത് നടന്ന ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്സ് അസോസിയേഷൻടേ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ എസ്‌സില്ലെന്സ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് പ്രശസ്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ദത്തൻ പുനലൂർ സഹകരണ മന്ത്രി വി എൻ വാസവനിൽ നിന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു|newspaper=മലയാള മനോരമ}}</ref> <nowiki>*</nowiki>നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് കേരള - കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം <nowiki>*</nowiki>എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ന്യൂസിന്റെ ഒന്നാം പേജ് ഫോട്ടോ.<ref>{{cite news|title=Seeing off another glorious day - photo by Dethan Punalur|publisher=Employment News, Volume V No.5|date=3 May 1980}}</ref>[https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] == പുസ്തകങ്ങൾ == * ഗുരു - ആൻ ആൽബം (മലയാളത്തിൽ <nowiki>''</nowiki>നിത്യ ദർശനം<nowiki>''</nowiki>) - ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തകനും ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലുമായി 200 പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായ [[നിത്യചൈതന്യയതി|ഗുരു നിത്യചൈതന്യയതി]]<nowiki/>യുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. തത്ത്വചിന്തകനും ആത്മീയനേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവുമായ [[ശ്രീനാരായണഗുരു]]<nowiki/>വിന്റെ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഗുരുകുല അധ്യക്ഷനായി യതി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news]<ref name=":0" />[https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] * ദത്തന്റെ അപൂർവ്വ ഫോട്ടോകളും അവയുടെ വിവരണങ്ങളും ചേർത്ത് "ഇമേജ് ബുക്ക് " എന്ന പുസ്‌തകം മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/new-books/2025/07/17/book-image-book-by-dethan-punalur.html|title=ഇമേജ് ബുക്ക്|access-date=2026-01-29|publisher=[[മലയാള മനോരമ]]|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1515819&u=local-news--thiruvananthapuram|title=ദത്തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഏറെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നത്: അടൂർ|access-date=2026-01-29|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}</ref> പലവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആനുകാലികങ്ങളിൽ നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406336367752635&set=a.594538252265788] == മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ == *ദത്തൻ ഇൻഡ്യാ ഇന്റർനാഷണൽ ഫോട്ടോഗ്രഫിക് കൗൺസിൽ, ഇന്റർനാഷണൽ നേച്ചർ ആൻഡ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയിൽ അംഗമാണ്. *ഈച്ച കുമിള ഊതുന്ന ([[:en:Fly#Ecology|'ഫ്‌ളൈ ബബ്ലിങ്ങ് ']]) പോലുള്ള ചെറിയ വസ്തുക്കളുടെ [[മാക്രൊ ലെൻസ്|മാക്രോ-ലെൻസ്]] ഫോട്ടോകൾ, പതിനൊന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ സൂര്യനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സൺ സ്പോട്ട് ([[സൗരകളങ്കം]]), മിന്നലിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ മാത്രം എടുത്ത പ്രകൃതിദൃശ്യം തുടങ്ങി ശാസ്ത്ര സംബന്ധമായ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഫോട്ടോകൾ അദ്ദേഹം  അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412486477137624&set=a.594538252265788] [https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2024/03/11/insect-fly-copes-with-the-heat.html][https://www.madhyamasyndicate.com/fly-bubbling-photo-by-dethan-punalur/]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.mathrubhumi.com/science/features/sun-spot-becomes-visible-after-11-years-4bce62a9][https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid026L1adqZfHydZpbZ2WTozB8RmXySS9vFAfdQRrBUxc59kpL62JntFW7zSJ1gGR3Dql] *പല ഋതുക്കളിലായി ഊട്ടിയുടെയും നീലഗിരി പർവതനിരകളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ഫോട്ടോ ശേഖരണക്കാരും വിതരണക്കാരും ഉൾപ്പെടെ വളരെയധികം ആവശ്യക്കാരുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug]{{തെളിവ്}}.<ref name=":0" /> [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407206454332293&set=pcb.1407206557665616][https://www.facebook.com/photo?fbid=1407206467665625&set=pcb.1407206557665616] *ശ്രദ്ധേയമായ മെഡിക്കൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും അദ്ദേഹം പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412498593803079&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412492347137037&set=pcb.1412492477137024] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412491317137140&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412490120470593&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412489253804013&set=pcb.1412489350470670] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788] *ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫോട്ടോ സ്റ്റോക് ഏജൻസിയായ [[:en:Getty_Image|ഗെറ്റി ഇമേജസിന്റെ]] ഇൻഡ്യയിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ കോൺട്രിബ്യുട്ടറായ ദത്തൻ പുനലൂന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് ഫോട്ടോകളാണ് ഗെറ്റിയുടെ സൈറ്റിലുള്ളത്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://www.gettyimages.in/search/2/image?phrase=dethan+punalur&tracked_gsrp_landing=https%3A%2F%2Fwww.gettyimages.in%2Fphotos%2Fdethan-punalur][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news] *1970-കളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ബോക്സ് ക്യാമറകൾ (ഉദാ: ജർമ്മൻ നിർമ്മിത [[:en:Agfa-Gevaert#Products|ആഗ്ഫ സിൻക്രോ ബോക്സ്]])[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] മുതൽ ഏകദേശം 15 വർഷം മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട [[:en:Mirrorless_camera|മിറർലെസ് ക്യാമറകൾ]] വരെ, മിക്ക തരം ക്യാമറകളും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] *സംസ്ഥാനത്തിന് അകത്തും പുറത്തുമായിവിവിധ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലബ്ബുകളിലും ക്യാമ്പുകളിലുമായി 32-ലധികം ഫോട്ടോഗ്രാഫി പ്രദർശനങ്ങളും ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലാസുകളും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.youtube.com/watch?v=wYA9GwFRw7A]{{തെളിവ്}}[https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid074peAWKUeNQJQ8sjukz5mjqoEBAkfKmxiGkAXBUFdVsuGJDETVSMfLcyCEJpR7MQl] *ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെക്കുറിച്ച് 61-ലധികം ലേഖനങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878966798375&set=pcb.1415879096798362] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878523465086&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415113623541576&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066543646284&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066193646319&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065930313012&set=a.594538252265788] [https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=370242&u=dathan-column]{{തെളിവ്}}[https://www.samakalikamalayalam.com/malayalam-vaarika/essays/nithyachaitanyati-of-large-heartednessname][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1543716][https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/what-to-see-in-ootty-here-is-the-details-ootty-tourism-b4203f04][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=739420&u=kazchaykkappuram-739420][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=62418&u=kazhchakkappuram-colour-globe-photo-62418][https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/home-and-utility/housewife-growing-fennel-plant-in-terrace-b86c93e9][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=585396][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2022/07/03/dathan-punalur-shares-experience-about-capturing-sunspot-images.html][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1405981][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2023/05/07/sunday-special-about-ooty.html][https://www.mathrubhumi.com/travel/features/dethan-punalur-photographer-ooty-life-ooty-climate-change-06278eed][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/weekend-77550223][https://www.facebook.com/photo/?fbid=10159892687868918&set=a.10153239509288918][https://www.onmanorama.com/travel/outside-kerala/2023/05/09/ooty-200-years-tourism-udhagamandalam.html][https://www.facebook.com/photo?fbid=1402896881429917&set=pcb.1402897048096567][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402969778089294&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403781894674749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403782891341316&set=a.594538252265788][https://janayugomonline.com/narayana-gurukulam-on-its-centenary/][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405750021144603&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo?fbid=1405749997811272&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405756321143973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407230650996540&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407958560923749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407959577590314&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960637590208&set=a.594538252265788][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/-mn00cv5f] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414064913646447&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo?fbid=1425050105881261&set=pcb.1425050245881247][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1430170355369236&set=pcb.1430170538702551][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1435764578143147&set=pcb.1435764664809805] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] q5bn2uttlz4ongieruf1arhs4xhu8z4 4614756 4614755 2026-04-23T05:06:10Z Christoph zacharias 176447 /* മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ */ 4614756 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=2026 ജനുവരി}} {{Infobox person | name = ദത്തൻ പുനലൂർ | image = Dethanpunalur.jpg | birth_date = 1954 | birth_place = മുതുകുളം, ആലപ്പുഴ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര | occupation = നേച്ചർ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർ | years_active = 50 }} തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[നീലഗിരി ജില്ല|നീലഗിരി]]<nowiki/>യിലെ [[കുന്നൂർ|കൂനൂർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രകൃതി [[വന്യജീവി ഛായാഗ്രഹണം|വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫ]]<nowiki/>റാണ് '''ദത്തൻ പുനലൂർ'''. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[മുതുകുളം]] സ്വദേശിയാണ് അദ്ദേഹം. == ജീവിതരേഖ == 1954-ൽ ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ മുതുകുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് വി.ദേവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ദത്തൻ പുനലൂർ ജനിച്ചു. വി.കെ. വാസുവിന്റെയും സി.കെ. ഓമനയുടെയും മകനായ അദ്ദേഹം മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[മാവേലിക്കര]]<nowiki/>യിലെ [[രാജാ രവി വർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര|രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നിന്ന് സ്കോളർഷി പ്പോടെ ചിത്ര-ശിൽപ കലളിൽ ബിരുദവും, ഫോട്ടോ ലക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുട്ടിൽ നിന്ന് ഫോട്ടോഗ്രാഫി യിൽ സട്ടിർഫിക്കറ്റ് കോഴ്‌സും ദത്തൻ പൂർത്തയാക്കി.[https://chinthaplus.in/?p=2490] പത്ര മാസികകളുടെ  ഇലസ്ട്രേഷനുകളും കാർട്ടൂണുകളും മുഖചിത്രങ്ങളുമായിട്ടായിരുന്നു ഫീൽഡിലേക്ക് വന്നത്. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ സ്വന്തമായി പല പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തി.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065486979723&set=a.594538252265788][https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] പിന്നീട്, 1978-ൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി ദത്തൻ ഊട്ടിക്ക് അടുത്ത് കൂനൂരിലേക്ക് താമസം മാറി. 50 വർഷത്തിലേറെയായി അദ്ദേഹം [[പശ്ചിമഘട്ടം|വെസ്റ്റേൺ ഗാഡ്]] സിന്റെ ഭാഗമായ ഈ കുന്നിൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവഹാവാദികളും ഋതുഭേദങ്ങളും വരെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] [https://chinthaplus.in/?p=2490] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788] ദീർഘകാലം നീലഗിരി ഫോട്ടോ-വീഡിയോ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author=PS Sundar|title=A flash of lightning brings daylight to night-time photograph|publisher=The New Indian Express Erode Edition}} 25 October 2017</ref><ref name=":0">{{cite news|title=M. P. Abdussamad Samadani Episode 21, 17:59, Charithram Enniloode, 2021|publisher=Safari TV channel}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946578191614&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402897294763209&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == <nowiki>*</nowiki>[[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് ചാനൽ|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്]] - കുരങ്ങുകളുടെ വിശദമായ ചിത്രീകരണങ്ങളും വർഷങ്ങളായി അവയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലും അദ്ദേഹത്തിന് <nowiki>''</nowiki> നാഷണൽ ജ്യോയോഗ്രാഫിക് <nowiki>''</nowiki> ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിക്കൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=National Geographic: 43rd Week in 2012 with breathtaking photos [Big Picture] – National Geographic photograph by Dethan Punalur – Mother monkey carrying her baby’s dead body for a very long time and making some sound like weeping|author=Julia Haishun|publisher=National Geographic}}, 30 October 2012</ref><ref>{{cite news|author=PS Sundar|title='Viral' interpretation of picture takes internet by storm|newspaper=The New Indian Express Print Edition, 23 February 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Monkeying around|publisher=[[The New Sunday Express]]}} 9 November 2014</ref><ref>{{cite news|title=Apertif: The big picture: Simian seeks salvation|publisher=[[The_Week_(Indian_magazine)|The Week]]}}, April 14, 2024</ref>[https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM][https://chinthaplus.in/?p=2490][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406386321080973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407204330999172&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407205700999035&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ]] അവാർഡ് <ref>{{cite news|title=അടിപതറാത്ത അങ്കം, ഫോട്ടോ കോമ്പോസിഷൻ|publisher=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984}}</ref> [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മദ്രാസ് വൈൽഡ് ലൈഫ് അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM അവാർഡ്] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ഇന്റർനാഷണൽ ക്യാമറ ഫെയർ അവാർഡ് [https://chinthaplus.in/?p=2490] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം വകുപ്പ് - ഊട്ടി അവാർഡ് - 4 തവണ<ref>{{cite news|title=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984.|publisher=}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം ബോർഡ് സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ് - ഊട്ടി - മൂന്ന് തവണ [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] യൂണിയൻ അവാർഡ് - തുടർച്ചയായ മൂന്ന് വർഷം<ref>{{cite news|title=കൈവിളക്കു: കേരളം സർവകലാശാല യൂണിയൻ സംഘടിപ്പിച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം നേടിയ ചിത്രം; ഫോട്ടോഗ്രാഫർ: ദത്തൻ പുനലൂർ|publisher=Mathrubhumi, 15 October 1989}}</ref> <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലം ഹോർട്ടികൾച്ചർ സൊസൈറ്റി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് 125-ാം വാർഷിക മത്സര അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മിറർ മാസിക: ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഓഫ് ദി മന്ത്<ref>{{cite news|title=Twilight Glory: Dethan Punalur (Trivandrum) wins Rs 100 as Photographer of the Month. Congratulations!{{!}}|publisher=Mirror magazine, Mumbai|date=February 1990}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ഡൽഹി സയൻസ് ആൻഡ് ടെക് നോളജി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ബട്ടർഫ്ലൈ ആർട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>പ്രവാസി ഭൂഷൺ അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ടോപ്പ് ടെൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന്റെ "എക്‌സലൻസ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി" അവാർഡ്<ref>{{cite news|author=|title=കോട്ടയത്ത് നടന്ന ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്സ് അസോസിയേഷൻടേ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ എസ്‌സില്ലെന്സ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് പ്രശസ്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ദത്തൻ പുനലൂർ സഹകരണ മന്ത്രി വി എൻ വാസവനിൽ നിന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു|newspaper=മലയാള മനോരമ}}</ref> <nowiki>*</nowiki>നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് കേരള - കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം <nowiki>*</nowiki>എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ന്യൂസിന്റെ ഒന്നാം പേജ് ഫോട്ടോ.<ref>{{cite news|title=Seeing off another glorious day - photo by Dethan Punalur|publisher=Employment News, Volume V No.5|date=3 May 1980}}</ref>[https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] == പുസ്തകങ്ങൾ == * ഗുരു - ആൻ ആൽബം (മലയാളത്തിൽ <nowiki>''</nowiki>നിത്യ ദർശനം<nowiki>''</nowiki>) - ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തകനും ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലുമായി 200 പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായ [[നിത്യചൈതന്യയതി|ഗുരു നിത്യചൈതന്യയതി]]<nowiki/>യുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. തത്ത്വചിന്തകനും ആത്മീയനേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവുമായ [[ശ്രീനാരായണഗുരു]]<nowiki/>വിന്റെ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഗുരുകുല അധ്യക്ഷനായി യതി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news]<ref name=":0" />[https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] * ദത്തന്റെ അപൂർവ്വ ഫോട്ടോകളും അവയുടെ വിവരണങ്ങളും ചേർത്ത് "ഇമേജ് ബുക്ക് " എന്ന പുസ്‌തകം മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/new-books/2025/07/17/book-image-book-by-dethan-punalur.html|title=ഇമേജ് ബുക്ക്|access-date=2026-01-29|publisher=[[മലയാള മനോരമ]]|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1515819&u=local-news--thiruvananthapuram|title=ദത്തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഏറെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നത്: അടൂർ|access-date=2026-01-29|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}</ref> പലവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആനുകാലികങ്ങളിൽ നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406336367752635&set=a.594538252265788] == മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ == *ദത്തൻ ഇൻഡ്യാ ഇന്റർനാഷണൽ ഫോട്ടോഗ്രഫിക് കൗൺസിൽ, ഇന്റർനാഷണൽ നേച്ചർ ആൻഡ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയിൽ അംഗമാണ്. *ഈച്ച കുമിള ഊതുന്ന ([[:en:Fly#Ecology|'ഫ്‌ളൈ ബബ്ലിങ്ങ് ']]) പോലുള്ള ചെറിയ വസ്തുക്കളുടെ [[മാക്രൊ ലെൻസ്|മാക്രോ-ലെൻസ്]] ഫോട്ടോകൾ, പതിനൊന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ സൂര്യനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സൺ സ്പോട്ട് ([[സൗരകളങ്കം]]), മിന്നലിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ മാത്രം എടുത്ത പ്രകൃതിദൃശ്യം തുടങ്ങി ശാസ്ത്ര സംബന്ധമായ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഫോട്ടോകൾ അദ്ദേഹം  അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412486477137624&set=a.594538252265788] [https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2024/03/11/insect-fly-copes-with-the-heat.html][https://www.madhyamasyndicate.com/fly-bubbling-photo-by-dethan-punalur/]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.mathrubhumi.com/science/features/sun-spot-becomes-visible-after-11-years-4bce62a9][https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid026L1adqZfHydZpbZ2WTozB8RmXySS9vFAfdQRrBUxc59kpL62JntFW7zSJ1gGR3Dql] *പല ഋതുക്കളിലായി ഊട്ടിയുടെയും നീലഗിരി പർവതനിരകളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ഫോട്ടോ ശേഖരണക്കാരും വിതരണക്കാരും ഉൾപ്പെടെ വളരെയധികം ആവശ്യക്കാരുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug]{{തെളിവ്}}.<ref name=":0" /> [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407206454332293&set=pcb.1407206557665616][https://www.facebook.com/photo?fbid=1407206467665625&set=pcb.1407206557665616] *ശ്രദ്ധേയമായ മെഡിക്കൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും അദ്ദേഹം പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412498593803079&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412492347137037&set=pcb.1412492477137024] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412491317137140&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412490120470593&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412489253804013&set=pcb.1412489350470670] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788] *ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫോട്ടോ സ്റ്റോക് ഏജൻസിയായ [[:en:Getty_Image|ഗെറ്റി ഇമേജസിന്റെ]] ഇൻഡ്യയിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ കോൺട്രിബ്യുട്ടറായ ദത്തൻ പുനലൂന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് ഫോട്ടോകളാണ് ഗെറ്റിയുടെ സൈറ്റിലുള്ളത്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://www.gettyimages.in/search/2/image?phrase=dethan+punalur&tracked_gsrp_landing=https%3A%2F%2Fwww.gettyimages.in%2Fphotos%2Fdethan-punalur][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] *1970-കളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ബോക്സ് ക്യാമറകൾ (ഉദാ: ജർമ്മൻ നിർമ്മിത [[:en:Agfa-Gevaert#Products|ആഗ്ഫ സിൻക്രോ ബോക്സ്]])[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] മുതൽ ഏകദേശം 15 വർഷം മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട [[:en:Mirrorless_camera|മിറർലെസ് ക്യാമറകൾ]] വരെ, മിക്ക തരം ക്യാമറകളും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] *സംസ്ഥാനത്തിന് അകത്തും പുറത്തുമായിവിവിധ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലബ്ബുകളിലും ക്യാമ്പുകളിലുമായി 32-ലധികം ഫോട്ടോഗ്രാഫി പ്രദർശനങ്ങളും ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലാസുകളും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.youtube.com/watch?v=wYA9GwFRw7A]{{തെളിവ്}}[https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid074peAWKUeNQJQ8sjukz5mjqoEBAkfKmxiGkAXBUFdVsuGJDETVSMfLcyCEJpR7MQl] *ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെക്കുറിച്ച് 61-ലധികം ലേഖനങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878966798375&set=pcb.1415879096798362] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878523465086&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415113623541576&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066543646284&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066193646319&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065930313012&set=a.594538252265788] [https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=370242&u=dathan-column]{{തെളിവ്}}[https://www.samakalikamalayalam.com/malayalam-vaarika/essays/nithyachaitanyati-of-large-heartednessname][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1543716][https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/what-to-see-in-ootty-here-is-the-details-ootty-tourism-b4203f04][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=739420&u=kazchaykkappuram-739420][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=62418&u=kazhchakkappuram-colour-globe-photo-62418][https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/home-and-utility/housewife-growing-fennel-plant-in-terrace-b86c93e9][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=585396][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2022/07/03/dathan-punalur-shares-experience-about-capturing-sunspot-images.html][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1405981][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2023/05/07/sunday-special-about-ooty.html][https://www.mathrubhumi.com/travel/features/dethan-punalur-photographer-ooty-life-ooty-climate-change-06278eed][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/weekend-77550223][https://www.facebook.com/photo/?fbid=10159892687868918&set=a.10153239509288918][https://www.onmanorama.com/travel/outside-kerala/2023/05/09/ooty-200-years-tourism-udhagamandalam.html][https://www.facebook.com/photo?fbid=1402896881429917&set=pcb.1402897048096567][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402969778089294&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403781894674749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403782891341316&set=a.594538252265788][https://janayugomonline.com/narayana-gurukulam-on-its-centenary/][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405750021144603&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo?fbid=1405749997811272&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405756321143973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407230650996540&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407958560923749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407959577590314&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960637590208&set=a.594538252265788][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/-mn00cv5f] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414064913646447&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo?fbid=1425050105881261&set=pcb.1425050245881247][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1430170355369236&set=pcb.1430170538702551][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1435764578143147&set=pcb.1435764664809805] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] otqv0liz0q1rar0lyf1f85lt0kz6n34 4614757 4614756 2026-04-23T05:08:57Z Christoph zacharias 176447 4614757 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=2026 ജനുവരി}} {{Infobox person | name = ദത്തൻ പുനലൂർ | image = Dethanpunalur.jpg | birth_date = 1954 | birth_place = മുതുകുളം, ആലപ്പുഴ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര | occupation = നേച്ചർ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർ | years_active = 50 }} തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[നീലഗിരി ജില്ല|നീലഗിരി]]<nowiki/>യിലെ [[കുന്നൂർ|കൂനൂർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രകൃതി [[വന്യജീവി ഛായാഗ്രഹണം|വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫ]]<nowiki/>റാണ് '''ദത്തൻ പുനലൂർ'''. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[മുതുകുളം]] സ്വദേശിയാണ് അദ്ദേഹം. == ജീവിതരേഖ == 1954-ൽ ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ മുതുകുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് വി.ദേവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ദത്തൻ പുനലൂർ ജനിച്ചു. വി.കെ. വാസുവിന്റെയും സി.കെ. ഓമനയുടെയും മകനായ അദ്ദേഹം മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[മാവേലിക്കര]]<nowiki/>യിലെ [[രാജാ രവി വർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര|രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നിന്ന് സ്കോളർഷി പ്പോടെ ചിത്ര-ശിൽപ കലളിൽ ബിരുദവും, ഫോട്ടോ ലക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുട്ടിൽ നിന്ന് ഫോട്ടോഗ്രാഫി യിൽ സട്ടിർഫിക്കറ്റ് കോഴ്‌സും ദത്തൻ പൂർത്തയാക്കി.[https://chinthaplus.in/?p=2490] പത്ര മാസികകളുടെ  ഇലസ്ട്രേഷനുകളും കാർട്ടൂണുകളും മുഖചിത്രങ്ങളുമായിട്ടായിരുന്നു ഫീൽഡിലേക്ക് വന്നത്. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ സ്വന്തമായി പല പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തി.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065486979723&set=a.594538252265788][https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] പിന്നീട്, 1978-ൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി ദത്തൻ ഊട്ടിക്ക് അടുത്ത് കൂനൂരിലേക്ക് താമസം മാറി. 50 വർഷത്തിലേറെയായി അദ്ദേഹം [[പശ്ചിമഘട്ടം|വെസ്റ്റേൺ ഗാഡ്]] സിന്റെ ഭാഗമായ ഈ കുന്നിൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവഹാവാദികളും ഋതുഭേദങ്ങളും വരെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] [https://chinthaplus.in/?p=2490] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788] ദീർഘകാലം നീലഗിരി ഫോട്ടോ-വീഡിയോ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author=PS Sundar|title=A flash of lightning brings daylight to night-time photograph|publisher=The New Indian Express Erode Edition}} 25 October 2017</ref><ref name=":0">{{cite news|title=M. P. Abdussamad Samadani Episode 21, 17:59, Charithram Enniloode, 2021|publisher=Safari TV channel}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946578191614&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402897294763209&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == <nowiki>*</nowiki>[[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് ചാനൽ|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്]] - കുരങ്ങുകളുടെ വിശദമായ ചിത്രീകരണങ്ങളും വർഷങ്ങളായി അവയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലും അദ്ദേഹത്തിന് <nowiki>''</nowiki> നാഷണൽ ജ്യോയോഗ്രാഫിക് <nowiki>''</nowiki> ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിക്കൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=National Geographic: 43rd Week in 2012 with breathtaking photos [Big Picture] – National Geographic photograph by Dethan Punalur – Mother monkey carrying her baby’s dead body for a very long time and making some sound like weeping|author=Julia Haishun|publisher=National Geographic}}, 30 October 2012</ref><ref>{{cite news|author=PS Sundar|title='Viral' interpretation of picture takes internet by storm|newspaper=The New Indian Express Print Edition, 23 February 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Monkeying around|publisher=[[The New Sunday Express]]}} 9 November 2014</ref><ref>{{cite news|title=Apertif: The big picture: Simian seeks salvation|publisher=[[The_Week_(Indian_magazine)|The Week]]}}, April 14, 2024</ref>[https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM][https://chinthaplus.in/?p=2490][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406386321080973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407204330999172&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407205700999035&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ]] അവാർഡ് <ref>{{cite news|title=അടിപതറാത്ത അങ്കം, ഫോട്ടോ കോമ്പോസിഷൻ|publisher=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984}}</ref> [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മദ്രാസ് വൈൽഡ് ലൈഫ് അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM അവാർഡ്] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ഇന്റർനാഷണൽ ക്യാമറ ഫെയർ അവാർഡ് [https://chinthaplus.in/?p=2490] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം വകുപ്പ് - ഊട്ടി അവാർഡ് - 4 തവണ<ref>{{cite news|title=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984.|publisher=}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം ബോർഡ് സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ് - ഊട്ടി - മൂന്ന് തവണ [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] യൂണിയൻ അവാർഡ് - തുടർച്ചയായ മൂന്ന് വർഷം<ref>{{cite news|title=കൈവിളക്കു: കേരളം സർവകലാശാല യൂണിയൻ സംഘടിപ്പിച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം നേടിയ ചിത്രം; ഫോട്ടോഗ്രാഫർ: ദത്തൻ പുനലൂർ|publisher=Mathrubhumi, 15 October 1989}}</ref> <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലം ഹോർട്ടികൾച്ചർ സൊസൈറ്റി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് 125-ാം വാർഷിക മത്സര അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മിറർ മാസിക: ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഓഫ് ദി മന്ത്<ref>{{cite news|title=Twilight Glory: Dethan Punalur (Trivandrum) wins Rs 100 as Photographer of the Month. Congratulations!{{!}}|publisher=Mirror magazine, Mumbai|date=February 1990}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ഡൽഹി സയൻസ് ആൻഡ് ടെക് നോളജി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ബട്ടർഫ്ലൈ ആർട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>പ്രവാസി ഭൂഷൺ അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ടോപ്പ് ടെൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന്റെ "എക്‌സലൻസ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി" അവാർഡ്<ref>{{cite news|author=|title=കോട്ടയത്ത് നടന്ന ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്സ് അസോസിയേഷൻടേ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ എസ്‌സില്ലെന്സ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് പ്രശസ്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ദത്തൻ പുനലൂർ സഹകരണ മന്ത്രി വി എൻ വാസവനിൽ നിന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു|newspaper=മലയാള മനോരമ}}</ref> <nowiki>*</nowiki>നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് കേരള - കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം <nowiki>*</nowiki>എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ന്യൂസിന്റെ ഒന്നാം പേജ് ഫോട്ടോ.<ref>{{cite news|title=Seeing off another glorious day - photo by Dethan Punalur|publisher=Employment News, Volume V No.5|date=3 May 1980}}</ref>[https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] == പുസ്തകങ്ങൾ == * ഗുരു - ആൻ ആൽബം (മലയാളത്തിൽ <nowiki>''</nowiki>നിത്യ ദർശനം<nowiki>''</nowiki>) - ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തകനും ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലുമായി 200 പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായ [[നിത്യചൈതന്യയതി|ഗുരു നിത്യചൈതന്യയതി]]<nowiki/>യുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. തത്ത്വചിന്തകനും ആത്മീയനേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവുമായ [[ശ്രീനാരായണഗുരു]]<nowiki/>വിന്റെ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഗുരുകുല അധ്യക്ഷനായി യതി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news]<ref name=":0" />[https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] * ദത്തന്റെ അപൂർവ്വ ഫോട്ടോകളും അവയുടെ വിവരണങ്ങളും ചേർത്ത് "ഇമേജ് ബുക്ക് " എന്ന പുസ്‌തകം മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/new-books/2025/07/17/book-image-book-by-dethan-punalur.html|title=ഇമേജ് ബുക്ക്|access-date=2026-01-29|publisher=[[മലയാള മനോരമ]]|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1515819&u=local-news--thiruvananthapuram|title=ദത്തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഏറെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നത്: അടൂർ|access-date=2026-01-29|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}</ref> പലവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആനുകാലികങ്ങളിൽ നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406336367752635&set=a.594538252265788] == മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ == *ദത്തൻ ഇൻഡ്യാ ഇന്റർനാഷണൽ ഫോട്ടോഗ്രഫിക് കൗൺസിൽ, ഇന്റർനാഷണൽ നേച്ചർ ആൻഡ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയിൽ അംഗമാണ്. *ഈച്ച കുമിള ഊതുന്ന ([[:en:Fly#Ecology|'ഫ്‌ളൈ ബബ്ലിങ്ങ് ']]) പോലുള്ള ചെറിയ വസ്തുക്കളുടെ [[മാക്രൊ ലെൻസ്|മാക്രോ-ലെൻസ്]] ഫോട്ടോകൾ, പതിനൊന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ സൂര്യനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സൺ സ്പോട്ട് ([[സൗരകളങ്കം]]), മിന്നലിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ മാത്രം എടുത്ത പ്രകൃതിദൃശ്യം തുടങ്ങി ശാസ്ത്ര സംബന്ധമായ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഫോട്ടോകൾ അദ്ദേഹം  അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412486477137624&set=a.594538252265788] [https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2024/03/11/insect-fly-copes-with-the-heat.html][https://www.madhyamasyndicate.com/fly-bubbling-photo-by-dethan-punalur/]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.mathrubhumi.com/science/features/sun-spot-becomes-visible-after-11-years-4bce62a9][https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid026L1adqZfHydZpbZ2WTozB8RmXySS9vFAfdQRrBUxc59kpL62JntFW7zSJ1gGR3Dql] *പല ഋതുക്കളിലായി ഊട്ടിയുടെയും നീലഗിരി പർവതനിരകളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ഫോട്ടോ ശേഖരണക്കാരും വിതരണക്കാരും ഉൾപ്പെടെ വളരെയധികം ആവശ്യക്കാരുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug]{{തെളിവ്}}.<ref name=":0" /> [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407206454332293&set=pcb.1407206557665616][https://www.facebook.com/photo?fbid=1407206467665625&set=pcb.1407206557665616] *ശ്രദ്ധേയമായ മെഡിക്കൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും അദ്ദേഹം പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412498593803079&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412492347137037&set=pcb.1412492477137024] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412491317137140&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412490120470593&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412489253804013&set=pcb.1412489350470670] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788] *ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫോട്ടോ സ്റ്റോക് ഏജൻസിയായ [[:en:Getty_Image|ഗെറ്റി ഇമേജസിന്റെ]] ഇൻഡ്യയിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ കോൺട്രിബ്യുട്ടറായ ദത്തൻ പുനലൂന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് ഫോട്ടോകളാണ് ഗെറ്റിയുടെ സൈറ്റിലുള്ളത്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://www.gettyimages.in/search/2/image?phrase=dethan+punalur&tracked_gsrp_landing=https%3A%2F%2Fwww.gettyimages.in%2Fphotos%2Fdethan-punalur][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] *1970-കളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ബോക്സ് ക്യാമറകൾ (ഉദാ: ജർമ്മൻ നിർമ്മിത [[:en:Agfa-Gevaert#Products|ആഗ്ഫ സിൻക്രോ ബോക്സ്]])[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] മുതൽ ഏകദേശം 15 വർഷം മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട [[:en:Mirrorless_camera|മിറർലെസ് ക്യാമറകൾ]] വരെ, മിക്ക തരം ക്യാമറകളും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] *സംസ്ഥാനത്തിന് അകത്തും പുറത്തുമായിവിവിധ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലബ്ബുകളിലും ക്യാമ്പുകളിലുമായി 32-ലധികം ഫോട്ടോഗ്രാഫി പ്രദർശനങ്ങളും ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലാസുകളും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.youtube.com/watch?v=wYA9GwFRw7A]{{തെളിവ്}}[https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid074peAWKUeNQJQ8sjukz5mjqoEBAkfKmxiGkAXBUFdVsuGJDETVSMfLcyCEJpR7MQl] *ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെക്കുറിച്ച് 61-ലധികം ലേഖനങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878966798375&set=pcb.1415879096798362] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878523465086&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415113623541576&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066543646284&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066193646319&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065930313012&set=a.594538252265788] [https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=370242&u=dathan-column]{{തെളിവ്}}[https://www.samakalikamalayalam.com/malayalam-vaarika/essays/nithyachaitanyati-of-large-heartednessname][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1543716][https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/what-to-see-in-ootty-here-is-the-details-ootty-tourism-b4203f04][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=739420&u=kazchaykkappuram-739420][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=62418&u=kazhchakkappuram-colour-globe-photo-62418][https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/home-and-utility/housewife-growing-fennel-plant-in-terrace-b86c93e9][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=585396][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2022/07/03/dathan-punalur-shares-experience-about-capturing-sunspot-images.html][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1405981][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2023/05/07/sunday-special-about-ooty.html][https://www.mathrubhumi.com/travel/features/dethan-punalur-photographer-ooty-life-ooty-climate-change-06278eed][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/weekend-77550223][https://www.facebook.com/photo/?fbid=10159892687868918&set=a.10153239509288918][https://www.onmanorama.com/travel/outside-kerala/2023/05/09/ooty-200-years-tourism-udhagamandalam.html][https://www.facebook.com/photo?fbid=1402896881429917&set=pcb.1402897048096567][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402969778089294&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403781894674749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403782891341316&set=a.594538252265788][https://janayugomonline.com/narayana-gurukulam-on-its-centenary/][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405750021144603&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo?fbid=1405749997811272&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405756321143973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407230650996540&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407958560923749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407959577590314&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960637590208&set=a.594538252265788][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/-mn00cv5f] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414064913646447&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo?fbid=1425050105881261&set=pcb.1425050245881247][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1430170355369236&set=pcb.1430170538702551][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1435764578143147&set=pcb.1435764664809805] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] 8t0agkfxrygp3y1cbqlvc65eweyplw5 4614758 4614757 2026-04-23T05:09:33Z Christoph zacharias 176447 4614758 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=2026 ജനുവരി}} {{Infobox person | name = ദത്തൻ പുനലൂർ | image = Dethanpunalur.jpg | birth_date = 1954 | birth_place = മുതുകുളം, ആലപ്പുഴ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര | occupation = നേച്ചർ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർ | years_active = 50 }} തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[നീലഗിരി ജില്ല|നീലഗിരി]]<nowiki/>യിലെ [[കുന്നൂർ|കൂനൂർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രകൃതി [[വന്യജീവി ഛായാഗ്രഹണം|വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫ]]<nowiki/>റാണ് '''ദത്തൻ പുനലൂർ'''. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[മുതുകുളം]] സ്വദേശിയാണ് അദ്ദേഹം. == ജീവിതരേഖ == 1954-ൽ ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ മുതുകുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് വി.ദേവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ദത്തൻ പുനലൂർ ജനിച്ചു. വി.കെ. വാസുവിന്റെയും സി.കെ. ഓമനയുടെയും മകനായ അദ്ദേഹം മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[മാവേലിക്കര]]<nowiki/>യിലെ [[രാജാ രവി വർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര|രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നിന്ന് സ്കോളർഷി പ്പോടെ ചിത്ര-ശിൽപ കലളിൽ ബിരുദവും, ഫോട്ടോ ലക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുട്ടിൽ നിന്ന് ഫോട്ടോഗ്രാഫി യിൽ സട്ടിർഫിക്കറ്റ് കോഴ്‌സും ദത്തൻ പൂർത്തയാക്കി.[https://chinthaplus.in/?p=2490] പത്ര മാസികകളുടെ  ഇലസ്ട്രേഷനുകളും കാർട്ടൂണുകളും മുഖചിത്രങ്ങളുമായിട്ടായിരുന്നു ഫീൽഡിലേക്ക് വന്നത്. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ സ്വന്തമായി പല പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തി.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065486979723&set=a.594538252265788][https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] പിന്നീട്, 1978-ൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി ദത്തൻ ഊട്ടിക്ക് അടുത്ത് കൂനൂരിലേക്ക് താമസം മാറി. 50 വർഷത്തിലേറെയായി അദ്ദേഹം [[പശ്ചിമഘട്ടം|വെസ്റ്റേൺ ഗാഡ്]] സിന്റെ ഭാഗമായ ഈ കുന്നിൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവഹാവാദികളും ഋതുഭേദങ്ങളും വരെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] [https://chinthaplus.in/?p=2490] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788] ദീർഘകാലം നീലഗിരി ഫോട്ടോ-വീഡിയോ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author=PS Sundar|title=A flash of lightning brings daylight to night-time photograph|publisher=The New Indian Express Erode Edition}} 25 October 2017</ref><ref name=":0">{{cite news|title=M. P. Abdussamad Samadani Episode 21, 17:59, Charithram Enniloode, 2021|publisher=Safari TV channel}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946578191614&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402897294763209&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788][https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == <nowiki>*</nowiki>[[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് ചാനൽ|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്]] - കുരങ്ങുകളുടെ വിശദമായ ചിത്രീകരണങ്ങളും വർഷങ്ങളായി അവയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലും അദ്ദേഹത്തിന് <nowiki>''</nowiki> നാഷണൽ ജ്യോയോഗ്രാഫിക് <nowiki>''</nowiki> ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിക്കൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=National Geographic: 43rd Week in 2012 with breathtaking photos [Big Picture] – National Geographic photograph by Dethan Punalur – Mother monkey carrying her baby’s dead body for a very long time and making some sound like weeping|author=Julia Haishun|publisher=National Geographic}}, 30 October 2012</ref><ref>{{cite news|author=PS Sundar|title='Viral' interpretation of picture takes internet by storm|newspaper=The New Indian Express Print Edition, 23 February 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Monkeying around|publisher=[[The New Sunday Express]]}} 9 November 2014</ref><ref>{{cite news|title=Apertif: The big picture: Simian seeks salvation|publisher=[[The_Week_(Indian_magazine)|The Week]]}}, April 14, 2024</ref>[https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM][https://chinthaplus.in/?p=2490][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406386321080973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407204330999172&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407205700999035&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ]] അവാർഡ് <ref>{{cite news|title=അടിപതറാത്ത അങ്കം, ഫോട്ടോ കോമ്പോസിഷൻ|publisher=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984}}</ref> [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മദ്രാസ് വൈൽഡ് ലൈഫ് അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM അവാർഡ്] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ഇന്റർനാഷണൽ ക്യാമറ ഫെയർ അവാർഡ് [https://chinthaplus.in/?p=2490] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം വകുപ്പ് - ഊട്ടി അവാർഡ് - 4 തവണ<ref>{{cite news|title=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984.|publisher=}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം ബോർഡ് സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ് - ഊട്ടി - മൂന്ന് തവണ [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] യൂണിയൻ അവാർഡ് - തുടർച്ചയായ മൂന്ന് വർഷം<ref>{{cite news|title=കൈവിളക്കു: കേരളം സർവകലാശാല യൂണിയൻ സംഘടിപ്പിച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം നേടിയ ചിത്രം; ഫോട്ടോഗ്രാഫർ: ദത്തൻ പുനലൂർ|publisher=Mathrubhumi, 15 October 1989}}</ref> <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലം ഹോർട്ടികൾച്ചർ സൊസൈറ്റി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് 125-ാം വാർഷിക മത്സര അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മിറർ മാസിക: ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഓഫ് ദി മന്ത്<ref>{{cite news|title=Twilight Glory: Dethan Punalur (Trivandrum) wins Rs 100 as Photographer of the Month. Congratulations!{{!}}|publisher=Mirror magazine, Mumbai|date=February 1990}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ഡൽഹി സയൻസ് ആൻഡ് ടെക് നോളജി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ബട്ടർഫ്ലൈ ആർട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>പ്രവാസി ഭൂഷൺ അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ടോപ്പ് ടെൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന്റെ "എക്‌സലൻസ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി" അവാർഡ്<ref>{{cite news|author=|title=കോട്ടയത്ത് നടന്ന ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്സ് അസോസിയേഷൻടേ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ എസ്‌സില്ലെന്സ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് പ്രശസ്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ദത്തൻ പുനലൂർ സഹകരണ മന്ത്രി വി എൻ വാസവനിൽ നിന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു|newspaper=മലയാള മനോരമ}}</ref> <nowiki>*</nowiki>നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് കേരള - കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം <nowiki>*</nowiki>എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ന്യൂസിന്റെ ഒന്നാം പേജ് ഫോട്ടോ.<ref>{{cite news|title=Seeing off another glorious day - photo by Dethan Punalur|publisher=Employment News, Volume V No.5|date=3 May 1980}}</ref>[https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] == പുസ്തകങ്ങൾ == * ഗുരു - ആൻ ആൽബം (മലയാളത്തിൽ <nowiki>''</nowiki>നിത്യ ദർശനം<nowiki>''</nowiki>) - ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തകനും ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലുമായി 200 പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായ [[നിത്യചൈതന്യയതി|ഗുരു നിത്യചൈതന്യയതി]]<nowiki/>യുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. തത്ത്വചിന്തകനും ആത്മീയനേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവുമായ [[ശ്രീനാരായണഗുരു]]<nowiki/>വിന്റെ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഗുരുകുല അധ്യക്ഷനായി യതി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news]<ref name=":0" />[https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] * ദത്തന്റെ അപൂർവ്വ ഫോട്ടോകളും അവയുടെ വിവരണങ്ങളും ചേർത്ത് "ഇമേജ് ബുക്ക് " എന്ന പുസ്‌തകം മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/new-books/2025/07/17/book-image-book-by-dethan-punalur.html|title=ഇമേജ് ബുക്ക്|access-date=2026-01-29|publisher=[[മലയാള മനോരമ]]|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1515819&u=local-news--thiruvananthapuram|title=ദത്തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഏറെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നത്: അടൂർ|access-date=2026-01-29|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}</ref> പലവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആനുകാലികങ്ങളിൽ നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406336367752635&set=a.594538252265788] == മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ == *ദത്തൻ ഇൻഡ്യാ ഇന്റർനാഷണൽ ഫോട്ടോഗ്രഫിക് കൗൺസിൽ, ഇന്റർനാഷണൽ നേച്ചർ ആൻഡ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയിൽ അംഗമാണ്. *ഈച്ച കുമിള ഊതുന്ന ([[:en:Fly#Ecology|'ഫ്‌ളൈ ബബ്ലിങ്ങ് ']]) പോലുള്ള ചെറിയ വസ്തുക്കളുടെ [[മാക്രൊ ലെൻസ്|മാക്രോ-ലെൻസ്]] ഫോട്ടോകൾ, പതിനൊന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ സൂര്യനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സൺ സ്പോട്ട് ([[സൗരകളങ്കം]]), മിന്നലിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ മാത്രം എടുത്ത പ്രകൃതിദൃശ്യം തുടങ്ങി ശാസ്ത്ര സംബന്ധമായ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഫോട്ടോകൾ അദ്ദേഹം  അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412486477137624&set=a.594538252265788] [https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2024/03/11/insect-fly-copes-with-the-heat.html][https://www.madhyamasyndicate.com/fly-bubbling-photo-by-dethan-punalur/]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.mathrubhumi.com/science/features/sun-spot-becomes-visible-after-11-years-4bce62a9][https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid026L1adqZfHydZpbZ2WTozB8RmXySS9vFAfdQRrBUxc59kpL62JntFW7zSJ1gGR3Dql] *പല ഋതുക്കളിലായി ഊട്ടിയുടെയും നീലഗിരി പർവതനിരകളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ഫോട്ടോ ശേഖരണക്കാരും വിതരണക്കാരും ഉൾപ്പെടെ വളരെയധികം ആവശ്യക്കാരുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug]{{തെളിവ്}}.<ref name=":0" /> [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407206454332293&set=pcb.1407206557665616][https://www.facebook.com/photo?fbid=1407206467665625&set=pcb.1407206557665616] *ശ്രദ്ധേയമായ മെഡിക്കൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും അദ്ദേഹം പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412498593803079&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412492347137037&set=pcb.1412492477137024] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412491317137140&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412490120470593&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412489253804013&set=pcb.1412489350470670] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788] *ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫോട്ടോ സ്റ്റോക് ഏജൻസിയായ [[:en:Getty_Image|ഗെറ്റി ഇമേജസിന്റെ]] ഇൻഡ്യയിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ കോൺട്രിബ്യുട്ടറായ ദത്തൻ പുനലൂന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് ഫോട്ടോകളാണ് ഗെറ്റിയുടെ സൈറ്റിലുള്ളത്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://www.gettyimages.in/search/2/image?phrase=dethan+punalur&tracked_gsrp_landing=https%3A%2F%2Fwww.gettyimages.in%2Fphotos%2Fdethan-punalur][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] *1970-കളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ബോക്സ് ക്യാമറകൾ (ഉദാ: ജർമ്മൻ നിർമ്മിത [[:en:Agfa-Gevaert#Products|ആഗ്ഫ സിൻക്രോ ബോക്സ്]])[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] മുതൽ ഏകദേശം 15 വർഷം മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട [[:en:Mirrorless_camera|മിറർലെസ് ക്യാമറകൾ]] വരെ, മിക്ക തരം ക്യാമറകളും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] *സംസ്ഥാനത്തിന് അകത്തും പുറത്തുമായിവിവിധ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലബ്ബുകളിലും ക്യാമ്പുകളിലുമായി 32-ലധികം ഫോട്ടോഗ്രാഫി പ്രദർശനങ്ങളും ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലാസുകളും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.youtube.com/watch?v=wYA9GwFRw7A]{{തെളിവ്}}[https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid074peAWKUeNQJQ8sjukz5mjqoEBAkfKmxiGkAXBUFdVsuGJDETVSMfLcyCEJpR7MQl] *ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെക്കുറിച്ച് 61-ലധികം ലേഖനങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878966798375&set=pcb.1415879096798362] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878523465086&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415113623541576&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066543646284&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066193646319&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065930313012&set=a.594538252265788] [https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=370242&u=dathan-column]{{തെളിവ്}}[https://www.samakalikamalayalam.com/malayalam-vaarika/essays/nithyachaitanyati-of-large-heartednessname][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1543716][https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/what-to-see-in-ootty-here-is-the-details-ootty-tourism-b4203f04][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=739420&u=kazchaykkappuram-739420][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=62418&u=kazhchakkappuram-colour-globe-photo-62418][https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/home-and-utility/housewife-growing-fennel-plant-in-terrace-b86c93e9][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=585396][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2022/07/03/dathan-punalur-shares-experience-about-capturing-sunspot-images.html][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1405981][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2023/05/07/sunday-special-about-ooty.html][https://www.mathrubhumi.com/travel/features/dethan-punalur-photographer-ooty-life-ooty-climate-change-06278eed][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/weekend-77550223][https://www.facebook.com/photo/?fbid=10159892687868918&set=a.10153239509288918][https://www.onmanorama.com/travel/outside-kerala/2023/05/09/ooty-200-years-tourism-udhagamandalam.html][https://www.facebook.com/photo?fbid=1402896881429917&set=pcb.1402897048096567][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402969778089294&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403781894674749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403782891341316&set=a.594538252265788][https://janayugomonline.com/narayana-gurukulam-on-its-centenary/][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405750021144603&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo?fbid=1405749997811272&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405756321143973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407230650996540&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407958560923749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407959577590314&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960637590208&set=a.594538252265788][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/-mn00cv5f] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414064913646447&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo?fbid=1425050105881261&set=pcb.1425050245881247][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1430170355369236&set=pcb.1430170538702551][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1435764578143147&set=pcb.1435764664809805] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] gmvs0mp7xwo0vm9civdim2rrjyvldaq 4614760 4614758 2026-04-23T05:10:10Z Christoph zacharias 176447 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4614760 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=2026 ജനുവരി}} {{Infobox person | name = ദത്തൻ പുനലൂർ | image = Dethanpunalur.jpg | birth_date = 1954 | birth_place = മുതുകുളം, ആലപ്പുഴ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര | occupation = നേച്ചർ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർ | years_active = 50 }} തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[നീലഗിരി ജില്ല|നീലഗിരി]]<nowiki/>യിലെ [[കുന്നൂർ|കൂനൂർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രകൃതി [[വന്യജീവി ഛായാഗ്രഹണം|വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫ]]<nowiki/>റാണ് '''ദത്തൻ പുനലൂർ'''. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[മുതുകുളം]] സ്വദേശിയാണ് അദ്ദേഹം. == ജീവിതരേഖ == 1954-ൽ ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ മുതുകുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് വി.ദേവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ദത്തൻ പുനലൂർ ജനിച്ചു. വി.കെ. വാസുവിന്റെയും സി.കെ. ഓമനയുടെയും മകനായ അദ്ദേഹം മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[മാവേലിക്കര]]<nowiki/>യിലെ [[രാജാ രവി വർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര|രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നിന്ന് സ്കോളർഷി പ്പോടെ ചിത്ര-ശിൽപ കലളിൽ ബിരുദവും, ഫോട്ടോ ലക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുട്ടിൽ നിന്ന് ഫോട്ടോഗ്രാഫി യിൽ സട്ടിർഫിക്കറ്റ് കോഴ്‌സും ദത്തൻ പൂർത്തയാക്കി.[https://chinthaplus.in/?p=2490] പത്ര മാസികകളുടെ  ഇലസ്ട്രേഷനുകളും കാർട്ടൂണുകളും മുഖചിത്രങ്ങളുമായിട്ടായിരുന്നു ഫീൽഡിലേക്ക് വന്നത്. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ സ്വന്തമായി പല പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തി.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065486979723&set=a.594538252265788][https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] പിന്നീട്, 1978-ൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി ദത്തൻ ഊട്ടിക്ക് അടുത്ത് കൂനൂരിലേക്ക് താമസം മാറി. 50 വർഷത്തിലേറെയായി അദ്ദേഹം [[പശ്ചിമഘട്ടം|വെസ്റ്റേൺ ഗാഡ്]] സിന്റെ ഭാഗമായ ഈ കുന്നിൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവഹാവാദികളും ഋതുഭേദങ്ങളും വരെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] [https://chinthaplus.in/?p=2490] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788] ദീർഘകാലം നീലഗിരി ഫോട്ടോ-വീഡിയോ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author=PS Sundar|title=A flash of lightning brings daylight to night-time photograph|publisher=The New Indian Express Erode Edition}} 25 October 2017</ref><ref name=":0">{{cite news|title=M. P. Abdussamad Samadani Episode 21, 17:59, Charithram Enniloode, 2021|publisher=Safari TV channel}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946578191614&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402897294763209&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788][https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == <nowiki>*</nowiki>[[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് ചാനൽ|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്]] - കുരങ്ങുകളുടെ വിശദമായ ചിത്രീകരണങ്ങളും വർഷങ്ങളായി അവയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലും അദ്ദേഹത്തിന് <nowiki>''</nowiki> നാഷണൽ ജ്യോയോഗ്രാഫിക് <nowiki>''</nowiki> ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിക്കൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=National Geographic: 43rd Week in 2012 with breathtaking photos [Big Picture] – National Geographic photograph by Dethan Punalur – Mother monkey carrying her baby’s dead body for a very long time and making some sound like weeping|author=Julia Haishun|publisher=National Geographic}}, 30 October 2012</ref><ref>{{cite news|author=PS Sundar|title='Viral' interpretation of picture takes internet by storm|newspaper=The New Indian Express Print Edition, 23 February 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Monkeying around|publisher=[[The New Sunday Express]]}} 9 November 2014</ref><ref>{{cite news|title=Apertif: The big picture: Simian seeks salvation|publisher=[[The_Week_(Indian_magazine)|The Week]]}}, April 14, 2024</ref>[https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM][https://chinthaplus.in/?p=2490][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406386321080973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407204330999172&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407205700999035&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ]] അവാർഡ് <ref>{{cite news|title=അടിപതറാത്ത അങ്കം, ഫോട്ടോ കോമ്പോസിഷൻ|publisher=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984}}</ref> [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മദ്രാസ് വൈൽഡ് ലൈഫ് അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM അവാർഡ്] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ഇന്റർനാഷണൽ ക്യാമറ ഫെയർ അവാർഡ് [https://chinthaplus.in/?p=2490] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം വകുപ്പ് - ഊട്ടി അവാർഡ് - 4 തവണ<ref>{{cite news|title=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984.|publisher=}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം ബോർഡ് സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ് - ഊട്ടി - മൂന്ന് തവണ [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] യൂണിയൻ അവാർഡ് - തുടർച്ചയായ മൂന്ന് വർഷം<ref>{{cite news|title=കൈവിളക്കു: കേരളം സർവകലാശാല യൂണിയൻ സംഘടിപ്പിച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം നേടിയ ചിത്രം; ഫോട്ടോഗ്രാഫർ: ദത്തൻ പുനലൂർ|publisher=Mathrubhumi, 15 October 1989}}</ref> <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലം ഹോർട്ടികൾച്ചർ സൊസൈറ്റി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് 125-ാം വാർഷിക മത്സര അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മിറർ മാസിക: ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഓഫ് ദി മന്ത്<ref>{{cite news|title=Twilight Glory: Dethan Punalur (Trivandrum) wins Rs 100 as Photographer of the Month. Congratulations!{{!}}|publisher=Mirror magazine, Mumbai|date=February 1990}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ഡൽഹി സയൻസ് ആൻഡ് ടെക് നോളജി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ബട്ടർഫ്ലൈ ആർട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>പ്രവാസി ഭൂഷൺ അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ടോപ്പ് ടെൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന്റെ "എക്‌സലൻസ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി" അവാർഡ്<ref>{{cite news|author=|title=കോട്ടയത്ത് നടന്ന ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്സ് അസോസിയേഷൻടേ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ എസ്‌സില്ലെന്സ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് പ്രശസ്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ദത്തൻ പുനലൂർ സഹകരണ മന്ത്രി വി എൻ വാസവനിൽ നിന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു|newspaper=മലയാള മനോരമ}}</ref> <nowiki>*</nowiki>നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് കേരള - കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം <nowiki>*</nowiki>എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ന്യൂസിന്റെ ഒന്നാം പേജ് ഫോട്ടോ.<ref>{{cite news|title=Seeing off another glorious day - photo by Dethan Punalur|publisher=Employment News, Volume V No.5|date=3 May 1980}}</ref>[https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] == പുസ്തകങ്ങൾ == * ഗുരു - ആൻ ആൽബം (മലയാളത്തിൽ <nowiki>''</nowiki>നിത്യ ദർശനം<nowiki>''</nowiki>) - ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തകനും ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലുമായി 200 പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായ [[നിത്യചൈതന്യയതി|ഗുരു നിത്യചൈതന്യയതി]]<nowiki/>യുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. തത്ത്വചിന്തകനും ആത്മീയനേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവുമായ [[ശ്രീനാരായണഗുരു]]<nowiki/>വിന്റെ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഗുരുകുല അധ്യക്ഷനായി യതി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news]<ref name=":0" />[https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] * ദത്തന്റെ അപൂർവ്വ ഫോട്ടോകളും അവയുടെ വിവരണങ്ങളും ചേർത്ത് "ഇമേജ് ബുക്ക് " എന്ന പുസ്‌തകം മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/new-books/2025/07/17/book-image-book-by-dethan-punalur.html|title=ഇമേജ് ബുക്ക്|access-date=2026-01-29|publisher=[[മലയാള മനോരമ]]|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1515819&u=local-news--thiruvananthapuram|title=ദത്തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഏറെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നത്: അടൂർ|access-date=2026-01-29|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}</ref> പലവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആനുകാലികങ്ങളിൽ നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406336367752635&set=a.594538252265788] == മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ == *ദത്തൻ ഇൻഡ്യാ ഇന്റർനാഷണൽ ഫോട്ടോഗ്രഫിക് കൗൺസിൽ, ഇന്റർനാഷണൽ നേച്ചർ ആൻഡ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയിൽ അംഗമാണ്. *ഈച്ച കുമിള ഊതുന്ന ([[:en:Fly#Ecology|'ഫ്‌ളൈ ബബ്ലിങ്ങ് ']]) പോലുള്ള ചെറിയ വസ്തുക്കളുടെ [[മാക്രൊ ലെൻസ്|മാക്രോ-ലെൻസ്]] ഫോട്ടോകൾ, പതിനൊന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ സൂര്യനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സൺ സ്പോട്ട് ([[സൗരകളങ്കം]]), മിന്നലിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ മാത്രം എടുത്ത പ്രകൃതിദൃശ്യം തുടങ്ങി ശാസ്ത്ര സംബന്ധമായ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഫോട്ടോകൾ അദ്ദേഹം  അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412486477137624&set=a.594538252265788] [https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2024/03/11/insect-fly-copes-with-the-heat.html][https://www.madhyamasyndicate.com/fly-bubbling-photo-by-dethan-punalur/]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.mathrubhumi.com/science/features/sun-spot-becomes-visible-after-11-years-4bce62a9][https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid026L1adqZfHydZpbZ2WTozB8RmXySS9vFAfdQRrBUxc59kpL62JntFW7zSJ1gGR3Dql] *പല ഋതുക്കളിലായി ഊട്ടിയുടെയും നീലഗിരി പർവതനിരകളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ഫോട്ടോ ശേഖരണക്കാരും വിതരണക്കാരും ഉൾപ്പെടെ വളരെയധികം ആവശ്യക്കാരുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug]{{തെളിവ്}}.<ref name=":0" /> [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407206454332293&set=pcb.1407206557665616][https://www.facebook.com/photo?fbid=1407206467665625&set=pcb.1407206557665616] *ശ്രദ്ധേയമായ മെഡിക്കൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും അദ്ദേഹം പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412498593803079&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412492347137037&set=pcb.1412492477137024] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412491317137140&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412490120470593&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412489253804013&set=pcb.1412489350470670] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788] *ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫോട്ടോ സ്റ്റോക് ഏജൻസിയായ [[:en:Getty_Image|ഗെറ്റി ഇമേജസിന്റെ]] ഇൻഡ്യയിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ കോൺട്രിബ്യുട്ടറായ ദത്തൻ പുനലൂന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് ഫോട്ടോകളാണ് ഗെറ്റിയുടെ സൈറ്റിലുള്ളത്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://www.gettyimages.in/search/2/image?phrase=dethan+punalur&tracked_gsrp_landing=https%3A%2F%2Fwww.gettyimages.in%2Fphotos%2Fdethan-punalur][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] *1970-കളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ബോക്സ് ക്യാമറകൾ (ഉദാ: ജർമ്മൻ നിർമ്മിത [[:en:Agfa-Gevaert#Products|ആഗ്ഫ സിൻക്രോ ബോക്സ്]])[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] മുതൽ ഏകദേശം 15 വർഷം മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട [[:en:Mirrorless_camera|മിറർലെസ് ക്യാമറകൾ]] വരെ, മിക്ക തരം ക്യാമറകളും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] *സംസ്ഥാനത്തിന് അകത്തും പുറത്തുമായിവിവിധ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലബ്ബുകളിലും ക്യാമ്പുകളിലുമായി 32-ലധികം ഫോട്ടോഗ്രാഫി പ്രദർശനങ്ങളും ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലാസുകളും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.youtube.com/watch?v=wYA9GwFRw7A]{{തെളിവ്}}[https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid074peAWKUeNQJQ8sjukz5mjqoEBAkfKmxiGkAXBUFdVsuGJDETVSMfLcyCEJpR7MQl] *ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെക്കുറിച്ച് 61-ലധികം ലേഖനങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878966798375&set=pcb.1415879096798362] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878523465086&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415113623541576&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066543646284&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066193646319&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065930313012&set=a.594538252265788] [https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=370242&u=dathan-column]{{തെളിവ്}}[https://www.samakalikamalayalam.com/malayalam-vaarika/essays/nithyachaitanyati-of-large-heartednessname][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1543716][https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/what-to-see-in-ootty-here-is-the-details-ootty-tourism-b4203f04][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=739420&u=kazchaykkappuram-739420][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=62418&u=kazhchakkappuram-colour-globe-photo-62418][https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/home-and-utility/housewife-growing-fennel-plant-in-terrace-b86c93e9][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=585396][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2022/07/03/dathan-punalur-shares-experience-about-capturing-sunspot-images.html][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1405981][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2023/05/07/sunday-special-about-ooty.html][https://www.mathrubhumi.com/travel/features/dethan-punalur-photographer-ooty-life-ooty-climate-change-06278eed][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/weekend-77550223][https://www.facebook.com/photo/?fbid=10159892687868918&set=a.10153239509288918][https://www.onmanorama.com/travel/outside-kerala/2023/05/09/ooty-200-years-tourism-udhagamandalam.html][https://www.facebook.com/photo?fbid=1402896881429917&set=pcb.1402897048096567][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402969778089294&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403781894674749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403782891341316&set=a.594538252265788][https://janayugomonline.com/narayana-gurukulam-on-its-centenary/][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405750021144603&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo?fbid=1405749997811272&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405756321143973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407230650996540&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407958560923749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407959577590314&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960637590208&set=a.594538252265788][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/-mn00cv5f] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414064913646447&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo?fbid=1425050105881261&set=pcb.1425050245881247][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1430170355369236&set=pcb.1430170538702551][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1435764578143147&set=pcb.1435764664809805] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] gjjq7r3yhogn17k0kp3aswq1wi7fgmu 4614762 4614760 2026-04-23T05:10:44Z Christoph zacharias 176447 /* പുസ്തകങ്ങൾ */ 4614762 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=2026 ജനുവരി}} {{Infobox person | name = ദത്തൻ പുനലൂർ | image = Dethanpunalur.jpg | birth_date = 1954 | birth_place = മുതുകുളം, ആലപ്പുഴ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര | occupation = നേച്ചർ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർ | years_active = 50 }} തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[നീലഗിരി ജില്ല|നീലഗിരി]]<nowiki/>യിലെ [[കുന്നൂർ|കൂനൂർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രകൃതി [[വന്യജീവി ഛായാഗ്രഹണം|വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫ]]<nowiki/>റാണ് '''ദത്തൻ പുനലൂർ'''. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[മുതുകുളം]] സ്വദേശിയാണ് അദ്ദേഹം. == ജീവിതരേഖ == 1954-ൽ ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ മുതുകുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് വി.ദേവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ദത്തൻ പുനലൂർ ജനിച്ചു. വി.കെ. വാസുവിന്റെയും സി.കെ. ഓമനയുടെയും മകനായ അദ്ദേഹം മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[മാവേലിക്കര]]<nowiki/>യിലെ [[രാജാ രവി വർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര|രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നിന്ന് സ്കോളർഷി പ്പോടെ ചിത്ര-ശിൽപ കലളിൽ ബിരുദവും, ഫോട്ടോ ലക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുട്ടിൽ നിന്ന് ഫോട്ടോഗ്രാഫി യിൽ സട്ടിർഫിക്കറ്റ് കോഴ്‌സും ദത്തൻ പൂർത്തയാക്കി.[https://chinthaplus.in/?p=2490] പത്ര മാസികകളുടെ  ഇലസ്ട്രേഷനുകളും കാർട്ടൂണുകളും മുഖചിത്രങ്ങളുമായിട്ടായിരുന്നു ഫീൽഡിലേക്ക് വന്നത്. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ സ്വന്തമായി പല പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തി.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065486979723&set=a.594538252265788][https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] പിന്നീട്, 1978-ൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി ദത്തൻ ഊട്ടിക്ക് അടുത്ത് കൂനൂരിലേക്ക് താമസം മാറി. 50 വർഷത്തിലേറെയായി അദ്ദേഹം [[പശ്ചിമഘട്ടം|വെസ്റ്റേൺ ഗാഡ്]] സിന്റെ ഭാഗമായ ഈ കുന്നിൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവഹാവാദികളും ഋതുഭേദങ്ങളും വരെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] [https://chinthaplus.in/?p=2490] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788] ദീർഘകാലം നീലഗിരി ഫോട്ടോ-വീഡിയോ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author=PS Sundar|title=A flash of lightning brings daylight to night-time photograph|publisher=The New Indian Express Erode Edition}} 25 October 2017</ref><ref name=":0">{{cite news|title=M. P. Abdussamad Samadani Episode 21, 17:59, Charithram Enniloode, 2021|publisher=Safari TV channel}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946578191614&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402897294763209&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788][https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == <nowiki>*</nowiki>[[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് ചാനൽ|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്]] - കുരങ്ങുകളുടെ വിശദമായ ചിത്രീകരണങ്ങളും വർഷങ്ങളായി അവയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലും അദ്ദേഹത്തിന് <nowiki>''</nowiki> നാഷണൽ ജ്യോയോഗ്രാഫിക് <nowiki>''</nowiki> ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിക്കൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=National Geographic: 43rd Week in 2012 with breathtaking photos [Big Picture] – National Geographic photograph by Dethan Punalur – Mother monkey carrying her baby’s dead body for a very long time and making some sound like weeping|author=Julia Haishun|publisher=National Geographic}}, 30 October 2012</ref><ref>{{cite news|author=PS Sundar|title='Viral' interpretation of picture takes internet by storm|newspaper=The New Indian Express Print Edition, 23 February 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Monkeying around|publisher=[[The New Sunday Express]]}} 9 November 2014</ref><ref>{{cite news|title=Apertif: The big picture: Simian seeks salvation|publisher=[[The_Week_(Indian_magazine)|The Week]]}}, April 14, 2024</ref>[https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM][https://chinthaplus.in/?p=2490][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406386321080973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407204330999172&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407205700999035&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ]] അവാർഡ് <ref>{{cite news|title=അടിപതറാത്ത അങ്കം, ഫോട്ടോ കോമ്പോസിഷൻ|publisher=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984}}</ref> [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മദ്രാസ് വൈൽഡ് ലൈഫ് അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM അവാർഡ്] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ഇന്റർനാഷണൽ ക്യാമറ ഫെയർ അവാർഡ് [https://chinthaplus.in/?p=2490] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം വകുപ്പ് - ഊട്ടി അവാർഡ് - 4 തവണ<ref>{{cite news|title=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984.|publisher=}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം ബോർഡ് സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ് - ഊട്ടി - മൂന്ന് തവണ [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] യൂണിയൻ അവാർഡ് - തുടർച്ചയായ മൂന്ന് വർഷം<ref>{{cite news|title=കൈവിളക്കു: കേരളം സർവകലാശാല യൂണിയൻ സംഘടിപ്പിച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം നേടിയ ചിത്രം; ഫോട്ടോഗ്രാഫർ: ദത്തൻ പുനലൂർ|publisher=Mathrubhumi, 15 October 1989}}</ref> <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലം ഹോർട്ടികൾച്ചർ സൊസൈറ്റി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് 125-ാം വാർഷിക മത്സര അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മിറർ മാസിക: ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഓഫ് ദി മന്ത്<ref>{{cite news|title=Twilight Glory: Dethan Punalur (Trivandrum) wins Rs 100 as Photographer of the Month. Congratulations!{{!}}|publisher=Mirror magazine, Mumbai|date=February 1990}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ഡൽഹി സയൻസ് ആൻഡ് ടെക് നോളജി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ബട്ടർഫ്ലൈ ആർട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>പ്രവാസി ഭൂഷൺ അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ടോപ്പ് ടെൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന്റെ "എക്‌സലൻസ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി" അവാർഡ്<ref>{{cite news|author=|title=കോട്ടയത്ത് നടന്ന ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്സ് അസോസിയേഷൻടേ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ എസ്‌സില്ലെന്സ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് പ്രശസ്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ദത്തൻ പുനലൂർ സഹകരണ മന്ത്രി വി എൻ വാസവനിൽ നിന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു|newspaper=മലയാള മനോരമ}}</ref> <nowiki>*</nowiki>നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് കേരള - കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം <nowiki>*</nowiki>എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ന്യൂസിന്റെ ഒന്നാം പേജ് ഫോട്ടോ.<ref>{{cite news|title=Seeing off another glorious day - photo by Dethan Punalur|publisher=Employment News, Volume V No.5|date=3 May 1980}}</ref>[https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] == പുസ്തകങ്ങൾ == * ഗുരു - ആൻ ആൽബം (മലയാളത്തിൽ <nowiki>''</nowiki>നിത്യ ദർശനം<nowiki>''</nowiki>) - ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തകനും ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലുമായി 200 പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായ [[നിത്യചൈതന്യയതി|ഗുരു നിത്യചൈതന്യയതി]]<nowiki/>യുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. തത്ത്വചിന്തകനും ആത്മീയനേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവുമായ [[ശ്രീനാരായണഗുരു]]<nowiki/>വിന്റെ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഗുരുകുല അധ്യക്ഷനായി യതി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news]<ref name=":0" />[https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] * ദത്തന്റെ അപൂർവ്വ ഫോട്ടോകളും അവയുടെ വിവരണങ്ങളും ചേർത്ത് "ഇമേജ് ബുക്ക് " എന്ന പുസ്‌തകം മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/new-books/2025/07/17/book-image-book-by-dethan-punalur.html|title=ഇമേജ് ബുക്ക്|access-date=2026-01-29|publisher=[[മലയാള മനോരമ]]|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1515819&u=local-news--thiruvananthapuram|title=ദത്തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഏറെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നത്: അടൂർ|access-date=2026-01-29|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}</ref> പലവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആനുകാലികങ്ങളിൽ നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406336367752635&set=a.594538252265788] == മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ == *ദത്തൻ ഇൻഡ്യാ ഇന്റർനാഷണൽ ഫോട്ടോഗ്രഫിക് കൗൺസിൽ, ഇന്റർനാഷണൽ നേച്ചർ ആൻഡ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയിൽ അംഗമാണ്. *ഈച്ച കുമിള ഊതുന്ന ([[:en:Fly#Ecology|'ഫ്‌ളൈ ബബ്ലിങ്ങ് ']]) പോലുള്ള ചെറിയ വസ്തുക്കളുടെ [[മാക്രൊ ലെൻസ്|മാക്രോ-ലെൻസ്]] ഫോട്ടോകൾ, പതിനൊന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ സൂര്യനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സൺ സ്പോട്ട് ([[സൗരകളങ്കം]]), മിന്നലിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ മാത്രം എടുത്ത പ്രകൃതിദൃശ്യം തുടങ്ങി ശാസ്ത്ര സംബന്ധമായ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഫോട്ടോകൾ അദ്ദേഹം  അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412486477137624&set=a.594538252265788] [https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2024/03/11/insect-fly-copes-with-the-heat.html][https://www.madhyamasyndicate.com/fly-bubbling-photo-by-dethan-punalur/]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.mathrubhumi.com/science/features/sun-spot-becomes-visible-after-11-years-4bce62a9][https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid026L1adqZfHydZpbZ2WTozB8RmXySS9vFAfdQRrBUxc59kpL62JntFW7zSJ1gGR3Dql] *പല ഋതുക്കളിലായി ഊട്ടിയുടെയും നീലഗിരി പർവതനിരകളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ഫോട്ടോ ശേഖരണക്കാരും വിതരണക്കാരും ഉൾപ്പെടെ വളരെയധികം ആവശ്യക്കാരുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug]{{തെളിവ്}}.<ref name=":0" /> [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407206454332293&set=pcb.1407206557665616][https://www.facebook.com/photo?fbid=1407206467665625&set=pcb.1407206557665616] *ശ്രദ്ധേയമായ മെഡിക്കൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും അദ്ദേഹം പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412498593803079&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412492347137037&set=pcb.1412492477137024] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412491317137140&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412490120470593&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412489253804013&set=pcb.1412489350470670] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788] *ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫോട്ടോ സ്റ്റോക് ഏജൻസിയായ [[:en:Getty_Image|ഗെറ്റി ഇമേജസിന്റെ]] ഇൻഡ്യയിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ കോൺട്രിബ്യുട്ടറായ ദത്തൻ പുനലൂന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് ഫോട്ടോകളാണ് ഗെറ്റിയുടെ സൈറ്റിലുള്ളത്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://www.gettyimages.in/search/2/image?phrase=dethan+punalur&tracked_gsrp_landing=https%3A%2F%2Fwww.gettyimages.in%2Fphotos%2Fdethan-punalur][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news][https://archive.org/details/meraki-2026/?view=theater&ui=embed&wrapper=false] *1970-കളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ബോക്സ് ക്യാമറകൾ (ഉദാ: ജർമ്മൻ നിർമ്മിത [[:en:Agfa-Gevaert#Products|ആഗ്ഫ സിൻക്രോ ബോക്സ്]])[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] മുതൽ ഏകദേശം 15 വർഷം മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട [[:en:Mirrorless_camera|മിറർലെസ് ക്യാമറകൾ]] വരെ, മിക്ക തരം ക്യാമറകളും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] *സംസ്ഥാനത്തിന് അകത്തും പുറത്തുമായിവിവിധ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലബ്ബുകളിലും ക്യാമ്പുകളിലുമായി 32-ലധികം ഫോട്ടോഗ്രാഫി പ്രദർശനങ്ങളും ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലാസുകളും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.youtube.com/watch?v=wYA9GwFRw7A]{{തെളിവ്}}[https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid074peAWKUeNQJQ8sjukz5mjqoEBAkfKmxiGkAXBUFdVsuGJDETVSMfLcyCEJpR7MQl] *ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെക്കുറിച്ച് 61-ലധികം ലേഖനങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878966798375&set=pcb.1415879096798362] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878523465086&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415113623541576&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066543646284&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066193646319&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065930313012&set=a.594538252265788] [https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=370242&u=dathan-column]{{തെളിവ്}}[https://www.samakalikamalayalam.com/malayalam-vaarika/essays/nithyachaitanyati-of-large-heartednessname][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1543716][https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/what-to-see-in-ootty-here-is-the-details-ootty-tourism-b4203f04][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=739420&u=kazchaykkappuram-739420][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=62418&u=kazhchakkappuram-colour-globe-photo-62418][https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/home-and-utility/housewife-growing-fennel-plant-in-terrace-b86c93e9][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=585396][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2022/07/03/dathan-punalur-shares-experience-about-capturing-sunspot-images.html][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1405981][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2023/05/07/sunday-special-about-ooty.html][https://www.mathrubhumi.com/travel/features/dethan-punalur-photographer-ooty-life-ooty-climate-change-06278eed][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/weekend-77550223][https://www.facebook.com/photo/?fbid=10159892687868918&set=a.10153239509288918][https://www.onmanorama.com/travel/outside-kerala/2023/05/09/ooty-200-years-tourism-udhagamandalam.html][https://www.facebook.com/photo?fbid=1402896881429917&set=pcb.1402897048096567][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402969778089294&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403781894674749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403782891341316&set=a.594538252265788][https://janayugomonline.com/narayana-gurukulam-on-its-centenary/][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405750021144603&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo?fbid=1405749997811272&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405756321143973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407230650996540&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407958560923749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407959577590314&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960637590208&set=a.594538252265788][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/-mn00cv5f] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414064913646447&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo?fbid=1425050105881261&set=pcb.1425050245881247][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1430170355369236&set=pcb.1430170538702551][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1435764578143147&set=pcb.1435764664809805] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] 0nuvlfokctahp804l6t8prd9dghn7os 4614763 4614762 2026-04-23T05:11:21Z Christoph zacharias 176447 /* മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ */ 4614763 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=2026 ജനുവരി}} {{Infobox person | name = ദത്തൻ പുനലൂർ | image = Dethanpunalur.jpg | birth_date = 1954 | birth_place = മുതുകുളം, ആലപ്പുഴ | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര | occupation = നേച്ചർ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർ | years_active = 50 }} തമിഴ്‌നാട്ടിലെ [[നീലഗിരി ജില്ല|നീലഗിരി]]<nowiki/>യിലെ [[കുന്നൂർ|കൂനൂർ]] ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രകൃതി [[വന്യജീവി ഛായാഗ്രഹണം|വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫ]]<nowiki/>റാണ് '''ദത്തൻ പുനലൂർ'''. [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[മുതുകുളം]] സ്വദേശിയാണ് അദ്ദേഹം. == ജീവിതരേഖ == 1954-ൽ ഇന്ത്യയിലെ [[കേരളം|കേരള]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ മുതുകുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് വി.ദേവദത്തൻ എന്ന പേരിൽ ദത്തൻ പുനലൂർ ജനിച്ചു. വി.കെ. വാസുവിന്റെയും സി.കെ. ഓമനയുടെയും മകനായ അദ്ദേഹം മുതുകുളം ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[മാവേലിക്കര]]<nowiki/>യിലെ [[രാജാ രവി വർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്, മാവേലിക്കര|രാജാ രവിവർമ്മ കോളേജ് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സിൽ]] നിന്ന് സ്കോളർഷി പ്പോടെ ചിത്ര-ശിൽപ കലളിൽ ബിരുദവും, ഫോട്ടോ ലക്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുട്ടിൽ നിന്ന് ഫോട്ടോഗ്രാഫി യിൽ സട്ടിർഫിക്കറ്റ് കോഴ്‌സും ദത്തൻ പൂർത്തയാക്കി.[https://chinthaplus.in/?p=2490] പത്ര മാസികകളുടെ  ഇലസ്ട്രേഷനുകളും കാർട്ടൂണുകളും മുഖചിത്രങ്ങളുമായിട്ടായിരുന്നു ഫീൽഡിലേക്ക് വന്നത്. ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ സ്വന്തമായി പല പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തി.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065486979723&set=a.594538252265788][https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] പിന്നീട്, 1978-ൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി ദത്തൻ ഊട്ടിക്ക് അടുത്ത് കൂനൂരിലേക്ക് താമസം മാറി. 50 വർഷത്തിലേറെയായി അദ്ദേഹം [[പശ്ചിമഘട്ടം|വെസ്റ്റേൺ ഗാഡ്]] സിന്റെ ഭാഗമായ ഈ കുന്നിൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവഹാവാദികളും ഋതുഭേദങ്ങളും വരെ ക്യാമറയിൽ പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] [https://chinthaplus.in/?p=2490] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788] ദീർഘകാലം നീലഗിരി ഫോട്ടോ-വീഡിയോ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref>{{cite news|author=PS Sundar|title=A flash of lightning brings daylight to night-time photograph|publisher=The New Indian Express Erode Edition}} 25 October 2017</ref><ref name=":0">{{cite news|title=M. P. Abdussamad Samadani Episode 21, 17:59, Charithram Enniloode, 2021|publisher=Safari TV channel}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946578191614&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402897294763209&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788][https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == <nowiki>*</nowiki>[[നാഷണൽ ജ്യോഗ്രഫിക് ചാനൽ|നാഷണൽ ജ്യോഗ്രാഫിക്]] - കുരങ്ങുകളുടെ വിശദമായ ചിത്രീകരണങ്ങളും വർഷങ്ങളായി അവയുടെ പെരുമാറ്റത്തിന്റെ രേഖപ്പെടുത്തലും അദ്ദേഹത്തിന് <nowiki>''</nowiki> നാഷണൽ ജ്യോയോഗ്രാഫിക് <nowiki>''</nowiki> ഉൾപ്പെടെയുള്ള അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിക്കൊടുത്തു.<ref>{{cite news|title=National Geographic: 43rd Week in 2012 with breathtaking photos [Big Picture] – National Geographic photograph by Dethan Punalur – Mother monkey carrying her baby’s dead body for a very long time and making some sound like weeping|author=Julia Haishun|publisher=National Geographic}}, 30 October 2012</ref><ref>{{cite news|author=PS Sundar|title='Viral' interpretation of picture takes internet by storm|newspaper=The New Indian Express Print Edition, 23 February 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Monkeying around|publisher=[[The New Sunday Express]]}} 9 November 2014</ref><ref>{{cite news|title=Apertif: The big picture: Simian seeks salvation|publisher=[[The_Week_(Indian_magazine)|The Week]]}}, April 14, 2024</ref>[https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM][https://chinthaplus.in/?p=2490][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406386321080973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407204330999172&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407205700999035&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മലയാള മനോരമ]] അവാർഡ് <ref>{{cite news|title=അടിപതറാത്ത അങ്കം, ഫോട്ടോ കോമ്പോസിഷൻ|publisher=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984}}</ref> [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മദ്രാസ് വൈൽഡ് ലൈഫ് അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [https://www.youtube.com/shorts/J7jKiblKDRM അവാർഡ്] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ഇന്റർനാഷണൽ ക്യാമറ ഫെയർ അവാർഡ് [https://chinthaplus.in/?p=2490] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം വകുപ്പ് - ഊട്ടി അവാർഡ് - 4 തവണ<ref>{{cite news|title=മനോരമ വാർഷിക പതിപ്പ് 1984.|publisher=}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ടൂറിസം ബോർഡ് സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ അവാർഡ് - ഊട്ടി - മൂന്ന് തവണ [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>[[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] യൂണിയൻ അവാർഡ് - തുടർച്ചയായ മൂന്ന് വർഷം<ref>{{cite news|title=കൈവിളക്കു: കേരളം സർവകലാശാല യൂണിയൻ സംഘടിപ്പിച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫി മത്സരത്തിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം നേടിയ ചിത്രം; ഫോട്ടോഗ്രാഫർ: ദത്തൻ പുനലൂർ|publisher=Mathrubhumi, 15 October 1989}}</ref> <nowiki>*</nowiki>കൊല്ലം ഹോർട്ടികൾച്ചർ സൊസൈറ്റി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് 125-ാം വാർഷിക മത്സര അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>മിറർ മാസിക: ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ഓഫ് ദി മന്ത്<ref>{{cite news|title=Twilight Glory: Dethan Punalur (Trivandrum) wins Rs 100 as Photographer of the Month. Congratulations!{{!}}|publisher=Mirror magazine, Mumbai|date=February 1990}}</ref>[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407961644256774&set=a.594538252265788] <nowiki>*</nowiki>ഡൽഹി സയൻസ് ആൻഡ് ടെക് നോളജി അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ബട്ടർഫ്ലൈ ആർട്ട് ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>പ്രവാസി ഭൂഷൺ അവാർഡ് [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1401946538191618&set=pcb.1401946708191601] <nowiki>*</nowiki>ടോപ്പ് ടെൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ അവാർഡ് <nowiki>*</nowiki>ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷന്റെ "എക്‌സലൻസ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി" അവാർഡ്<ref>{{cite news|author=|title=കോട്ടയത്ത് നടന്ന ഓൾ കേരള ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്സ് അസോസിയേഷൻടേ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ എസ്‌സില്ലെന്സ് ഇൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് പ്രശസ്ത ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ദത്തൻ പുനലൂർ സഹകരണ മന്ത്രി വി എൻ വാസവനിൽ നിന്ന് ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു|newspaper=മലയാള മനോരമ}}</ref> <nowiki>*</nowiki>നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് കേരള - കർമ്മശ്രേഷ്ഠ പുരസ്‌കാരം <nowiki>*</nowiki>എംപ്ലോയ്‌മെന്റ് ന്യൂസിന്റെ ഒന്നാം പേജ് ഫോട്ടോ.<ref>{{cite news|title=Seeing off another glorious day - photo by Dethan Punalur|publisher=Employment News, Volume V No.5|date=3 May 1980}}</ref>[https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] == പുസ്തകങ്ങൾ == * ഗുരു - ആൻ ആൽബം (മലയാളത്തിൽ <nowiki>''</nowiki>നിത്യ ദർശനം<nowiki>''</nowiki>) - ഇന്ത്യൻ തത്ത്വചിന്തകനും ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലുമായി 200 പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായ [[നിത്യചൈതന്യയതി|ഗുരു നിത്യചൈതന്യയതി]]<nowiki/>യുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. തത്ത്വചിന്തകനും ആത്മീയനേതാവും സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവുമായ [[ശ്രീനാരായണഗുരു]]<nowiki/>വിന്റെ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഗുരുകുല അധ്യക്ഷനായി യതി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.[https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news]<ref name=":0" />[https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] * ദത്തന്റെ അപൂർവ്വ ഫോട്ടോകളും അവയുടെ വിവരണങ്ങളും ചേർത്ത് "ഇമേജ് ബുക്ക് " എന്ന പുസ്‌തകം മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/new-books/2025/07/17/book-image-book-by-dethan-punalur.html|title=ഇമേജ് ബുക്ക്|access-date=2026-01-29|publisher=[[മലയാള മനോരമ]]|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1515819&u=local-news--thiruvananthapuram|title=ദത്തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഏറെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നത്: അടൂർ|access-date=2026-01-29|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}</ref> പലവിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആനുകാലികങ്ങളിൽ നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1406336367752635&set=a.594538252265788] == മറ്റ് നാഴികക്കല്ലുകൾ == *ദത്തൻ ഇൻഡ്യാ ഇന്റർനാഷണൽ ഫോട്ടോഗ്രഫിക് കൗൺസിൽ, ഇന്റർനാഷണൽ നേച്ചർ ആൻഡ് വൈൽഡ്‌ലൈഫ് ഫോട്ടോഗ്രാഫേഴ്‌സ് അസോസിയേഷൻ എന്നിവയിൽ അംഗമാണ്. *ഈച്ച കുമിള ഊതുന്ന ([[:en:Fly#Ecology|'ഫ്‌ളൈ ബബ്ലിങ്ങ് ']]) പോലുള്ള ചെറിയ വസ്തുക്കളുടെ [[മാക്രൊ ലെൻസ്|മാക്രോ-ലെൻസ്]] ഫോട്ടോകൾ, പതിനൊന്ന് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ സൂര്യനിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സൺ സ്പോട്ട് ([[സൗരകളങ്കം]]), മിന്നലിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ മാത്രം എടുത്ത പ്രകൃതിദൃശ്യം തുടങ്ങി ശാസ്ത്ര സംബന്ധമായ വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ള ഫോട്ടോകൾ അദ്ദേഹം  അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412486477137624&set=a.594538252265788] [https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2024/03/11/insect-fly-copes-with-the-heat.html][https://www.madhyamasyndicate.com/fly-bubbling-photo-by-dethan-punalur/]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.mathrubhumi.com/science/features/sun-spot-becomes-visible-after-11-years-4bce62a9][https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid026L1adqZfHydZpbZ2WTozB8RmXySS9vFAfdQRrBUxc59kpL62JntFW7zSJ1gGR3Dql] *പല ഋതുക്കളിലായി ഊട്ടിയുടെയും നീലഗിരി പർവതനിരകളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര ഫോട്ടോ ശേഖരണക്കാരും വിതരണക്കാരും ഉൾപ്പെടെ വളരെയധികം ആവശ്യക്കാരുണ്ട്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug]{{തെളിവ്}}.<ref name=":0" /> [https://www.facebook.com/photo?fbid=1406335561086049&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407206454332293&set=pcb.1407206557665616][https://www.facebook.com/photo?fbid=1407206467665625&set=pcb.1407206557665616] *ശ്രദ്ധേയമായ മെഡിക്കൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകളും അദ്ദേഹം പകർത്തിയിട്ടുണ്ട്. [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412498593803079&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412492347137037&set=pcb.1412492477137024] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412491317137140&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo?fbid=1412490120470593&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1412489253804013&set=pcb.1412489350470670] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788] *ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫോട്ടോ സ്റ്റോക് ഏജൻസിയായ [[:en:Getty_Image|ഗെറ്റി ഇമേജസിന്റെ]] ഇൻഡ്യയിലെ ഫോട്ടോഗ്രാഫർ കോൺട്രിബ്യുട്ടറായ ദത്തൻ പുനലൂന്റെ ആയിരക്കണക്കിന് ഫോട്ടോകളാണ് ഗെറ്റിയുടെ സൈറ്റിലുള്ളത്.[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug][https://www.gettyimages.in/search/2/image?phrase=dethan+punalur&tracked_gsrp_landing=https%3A%2F%2Fwww.gettyimages.in%2Fphotos%2Fdethan-punalur][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1648058&u=local-news][https://archive.org/details/meraki-2026/page/99/mode/2up?ui=embed&wrapper=false] *1970-കളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ബോക്സ് ക്യാമറകൾ (ഉദാ: ജർമ്മൻ നിർമ്മിത [[:en:Agfa-Gevaert#Products|ആഗ്ഫ സിൻക്രോ ബോക്സ്]])[https://archives.mathrubhumi.com/-s143toug] മുതൽ ഏകദേശം 15 വർഷം മുമ്പ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട [[:en:Mirrorless_camera|മിറർലെസ് ക്യാമറകൾ]] വരെ, മിക്ക തരം ക്യാമറകളും അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo?fbid=1401946548191617&set=pcb.1401946708191601] *സംസ്ഥാനത്തിന് അകത്തും പുറത്തുമായിവിവിധ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലബ്ബുകളിലും ക്യാമ്പുകളിലുമായി 32-ലധികം ഫോട്ടോഗ്രാഫി പ്രദർശനങ്ങളും ഫോട്ടോഗ്രാഫി ക്ലാസുകളും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.youtube.com/watch?v=wYA9GwFRw7A]{{തെളിവ്}}[https://www.facebook.com/dethan.punalur/posts/pfbid074peAWKUeNQJQ8sjukz5mjqoEBAkfKmxiGkAXBUFdVsuGJDETVSMfLcyCEJpR7MQl] *ഫോട്ടോഗ്രാഫിയെക്കുറിച്ച് 61-ലധികം ലേഖനങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.[https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878966798375&set=pcb.1415879096798362] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415878523465086&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1415113623541576&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066543646284&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414066193646319&set=a.594538252265788] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414065930313012&set=a.594538252265788] [https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=370242&u=dathan-column]{{തെളിവ്}}[https://www.samakalikamalayalam.com/malayalam-vaarika/essays/nithyachaitanyati-of-large-heartednessname][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1543716][https://www.mathrubhumi.com/travel/destination/what-to-see-in-ootty-here-is-the-details-ootty-tourism-b4203f04][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=739420&u=kazchaykkappuram-739420][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=62418&u=kazhchakkappuram-colour-globe-photo-62418][https://grihalakshmi.mathrubhumi.com/home-and-utility/housewife-growing-fennel-plant-in-terrace-b86c93e9][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=585396][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2022/07/03/dathan-punalur-shares-experience-about-capturing-sunspot-images.html][https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1405981][https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2023/05/07/sunday-special-about-ooty.html][https://www.mathrubhumi.com/travel/features/dethan-punalur-photographer-ooty-life-ooty-climate-change-06278eed][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/weekend-77550223][https://www.facebook.com/photo/?fbid=10159892687868918&set=a.10153239509288918][https://www.onmanorama.com/travel/outside-kerala/2023/05/09/ooty-200-years-tourism-udhagamandalam.html][https://www.facebook.com/photo?fbid=1402896881429917&set=pcb.1402897048096567][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1402969778089294&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403781894674749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1403782891341316&set=a.594538252265788][https://janayugomonline.com/narayana-gurukulam-on-its-centenary/][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405750021144603&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo?fbid=1405749997811272&set=pcb.1405750494477889][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405756321143973&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407230650996540&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407958560923749&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407959577590314&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960130923592&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1407960637590208&set=a.594538252265788][https://newspaper.mathrubhumi.com/features/weekend/-mn00cv5f] [https://www.facebook.com/photo/?fbid=1414064913646447&set=a.594538252265788][https://www.facebook.com/photo?fbid=1425050105881261&set=pcb.1425050245881247][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1430170355369236&set=pcb.1430170538702551][https://www.facebook.com/photo/?fbid=1435764578143147&set=pcb.1435764664809805] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ വന്യജീവി ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യക്കാരായ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ]] 43rdvj6zmlny2vo3bsd93k7taavsugi 1 664497 4614731 4614514 2026-04-22T23:26:45Z ~2026-24639-41 216815 4614731 wikitext text/x-wiki == എഴംകുളം ദേവി ക്ഷേത്രവും ആയിട്ടുള്ള ചരിത്രപരമായ വസ്തുതകൾ == [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-14030-11|&#126;2026-14030-11]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-14030-11|talk]]) 18:30, 4 മാർച്ച് 2026 (UTC) :എവിടെ ? [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 18:31, 4 മാർച്ച് 2026 (UTC) == [ഏഴംകുളം ദേവീക്ഷേത്രം] എന്ന ലേഖനത്തിലെ ചരിത്രപരമായ വസ്തുതകൾ == ചില ഉപയോക്താക്കൾ ബോധപൂർവ്വം തിരുത്തുന്നതിനെതിരെയും (Vandalism), ആധികാരികമായ അവലംബങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെയും ഈ പരാതി സമർപ്പിക്കുന്നു. വിഷയം: ഏഴംകുളം ദേവീക്ഷേത്രം - ലേഖനത്തിലെ ആധികാരികമായ അവലംബങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിനെതിരെയും ചരിത്രവസ്തുതകൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനെതിരെയും പരാതി. ബഹുമാനപ്പെട്ട കാര്യനിർവാഹകർ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ, ഈ ലേഖനത്തിൽ 'അമ്പലത്തിനാൽ കുടുംബത്തിന്' ക്ഷേത്രവുമായുള്ള ചരിത്രപരമായ ബന്ധം വ്യക്തമാക്കുന്ന അവലംബങ്ങൾ (Citations/References) നേരത്തെ ചേർത്തിരുന്നതാണ്. എന്നാൽ നിലവിൽ ആ അവലംബങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടതായി കാണുന്നു. വിക്കിപീഡിയയുടെ പരിശോധനാക്ഷമത (Verifiability) എന്ന നയത്തിന് വിരുദ്ധമായാണ് ഈ നീക്കം നടന്നിരിക്കുന്നത്. ഈ പരാതിയോടൊപ്പം താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ അടിയന്തരമായി പരിശോധിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു: അവലംബങ്ങളുടെ പരിശോധന (Verification of Past Citations): ലേഖനത്തിന്റെ ഹിസ്റ്ററി (Article History) പരിശോധിച്ച്, അമ്പലത്തിനാൽ കുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ നൽകിയിരുന്ന ആധികാരികമായ അവലംബങ്ങൾ/റഫറൻസുകൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കണം. ഫോട്ടോ തെളിവുകൾ (Photographic Evidence): ഈ കുടുംബത്തിന് ക്ഷേത്രവുമായുള്ള ബന്ധം തെളിയിക്കുന്ന രേഖകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ ഞാൻ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവയുടെ ലിങ്കുകൾ താഴെ നൽകുന്നു: തെളിവ് 1: <nowiki>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%AA%E0%B4%B1%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg</nowiki> തെളിവ് 2: <nowiki>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg</nowiki> പേജ് സംരക്ഷണം (Page Protection): വസ്തുതകൾ മറച്ചുവെക്കാൻ വേണ്ടി നിരന്തരമായി എഡിറ്റുകൾ നടത്തുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ലേഖനം താൽക്കാലികമായി സംരക്ഷിക്കണമെന്നും തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യണമെന്നും ആവശ്യപ്പെടുന്നു. വിശ്വസനീയമായ ചരിത്രരേഖകളുടെയും ഞാൻ സമർപ്പിച്ച ഫോട്ടോ തെളിവുകളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ ലേഖനത്തിലെ വിവരങ്ങൾ തിരുത്താൻ അടിയന്തര നടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-14078-04|&#126;2026-14078-04]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-14078-04|talk]]) 00:14, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) == [ഏഴംകുളം ദേവീക്ഷേത്രം] എന്ന ലേഖനത്തിലെ ചരിത്രപരമായ വസ്തുതകൾ== ചില ഉപയോക്താക്കൾ ബോധപൂർവ്വം തിരുത്തുന്നതിനെതിരെയും (Vandalism), ആധികാരികമായ അവലംബങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെയും ഈ പരാതി സമർപ്പിക്കുന്നു. [ഏഴംകുളം ദേവീക്ഷേത്രം] എന്ന ലേഖനത്തിലെ ചരിത്രപരമായ വസ്തുതകൾ ചില ഉപയോക്താക്കൾ ബോധപൂർവ്വം തിരുത്തുന്നതിനെതിരെയും (Vandalism), ആധികാരികമായ അവലംബങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെയും ഈ പരാതി സമർപ്പിക്കുന്നു. ഈ ലേഖനത്തിൽ 'അമ്പലത്തിനാൽ കുടുംബത്തിന്' ക്ഷേത്രവുമായുള്ള ചരിത്രപരമായ ബന്ധം വ്യക്തമാക്കുന്ന അവലംബങ്ങൾ (Citations/References) നേരത്തെ ചേർത്തിരുന്നതാണ്. എന്നാൽ നിലവിൽ ആ അവലംബങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടതായി കാണുന്നു. വിക്കിപീഡിയയുടെ പരിശോധനാക്ഷമത (Verifiability) എന്ന നയത്തിന് വിരുദ്ധമായാണ് ഈ നീക്കം നടന്നിരിക്കുന്നത്. ഈ പരാതിയോടൊപ്പം താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ അടിയന്തരമായി പരിശോധിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു: അവലംബങ്ങളുടെ പരിശോധന (Verification of Past Citations): ലേഖനത്തിന്റെ ഹിസ്റ്ററി (Article History) പരിശോധിച്ച്, അമ്പലത്തിനാൽ കുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ നൽകിയിരുന്ന ആധികാരികമായ അവലംബങ്ങൾ/റഫറൻസുകൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കണം. ഫോട്ടോ തെളിവുകൾ (Photographic Evidence): ഈ കുടുംബത്തിന് ക്ഷേത്രവുമായുള്ള ബന്ധം തെളിയിക്കുന്ന രേഖകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ ഞാൻ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവയുടെ ലിങ്കുകൾ താഴെ നൽകുന്നു: തെളിവ് 1: <nowiki>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%AA%E0%B4%B1%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg</nowiki> തെളിവ് 2: <nowiki>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg</nowiki> പേജ് സംരക്ഷണം (Page Protection): വസ്തുതകൾ മറച്ചുവെക്കാൻ വേണ്ടി നിരന്തരമായി എഡിറ്റുകൾ നടത്തുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ലേഖനം താൽക്കാലികമായി സംരക്ഷിക്കണമെന്നും തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യണമെന്നും ആവശ്യപ്പെടുന്നു. വിശ്വസനീയമായ ചരിത്രരേഖകളുടെയും ഞാൻ സമർപ്പിച്ച ഫോട്ടോ തെളിവുകളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ ലേഖനത്തിലെ വിവരങ്ങൾ തിരുത്താൻ അടിയന്തര നടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-14078-04|&#126;2026-14078-04]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-14078-04|talk]]) 00:16, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) == 'അമ്പലത്തിനാൽ കുടുംബത്തിന്' ക്ഷേത്രവുമായുള്ള ചരിത്രപരമായ ബന്ധം== വ്യക്തമാക്കുന്ന അവലംബങ്ങൾ (Citations/References) നേരത്തെ ചേർത്തിരുന്നതാണ്. എന്നാൽ നിലവിൽ ആ അവലംബങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടതായി കാണുന്നു. വിക്കിപീഡിയയുടെ പരിശോധനാക്ഷമത (Verifiability) എന്ന നയത്തിന് വിരുദ്ധമായാണ് ഈ നീക്കം നടന്നിരിക്കുന്നത്. വിഷയം: ഏഴംകുളം ദേവീക്ഷേത്രം - ലേഖനത്തിലെ ആധികാരികമായ അവലംബങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തതിനെതിരെയും ചരിത്രവസ്തുതകൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനെതിരെയും പരാതി. ബഹുമാനപ്പെട്ട കാര്യനിർവാഹകർ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ, [ഏഴംകുളം ദേവീക്ഷേത്രം] എന്ന ലേഖനത്തിലെ ചരിത്രപരമായ വസ്തുതകൾ ചില ഉപയോക്താക്കൾ ബോധപൂർവ്വം തിരുത്തുന്നതിനെതിരെയും (Vandalism), ആധികാരികമായ അവലംബങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെയും ഈ പരാതി സമർപ്പിക്കുന്നു. ഈ ലേഖനത്തിൽ ഈ പരാതിയോടൊപ്പം താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ അടിയന്തരമായി പരിശോധിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു: അവലംബങ്ങളുടെ പരിശോധന (Verification of Past Citations): ലേഖനത്തിന്റെ ഹിസ്റ്ററി (Article History) പരിശോധിച്ച്, അമ്പലത്തിനാൽ കുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നേരത്തെ നൽകിയിരുന്ന ആധികാരികമായ അവലംബങ്ങൾ/റഫറൻസുകൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കണം. ഫോട്ടോ തെളിവുകൾ (Photographic Evidence): ഈ കുടുംബത്തിന് ക്ഷേത്രവുമായുള്ള ബന്ധം തെളിയിക്കുന്ന രേഖകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ ഞാൻ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അവയുടെ ലിങ്കുകൾ താഴെ നൽകുന്നു: തെളിവ് 1: <nowiki>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%AA%E0%B4%B1%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg</nowiki> തെളിവ് 2: <nowiki>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg</nowiki> പേജ് സംരക്ഷണം (Page Protection): വസ്തുതകൾ മറച്ചുവെക്കാൻ വേണ്ടി നിരന്തരമായി എഡിറ്റുകൾ നടത്തുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ലേഖനം താൽക്കാലികമായി സംരക്ഷിക്കണമെന്നും തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യണമെന്നും ആവശ്യപ്പെടുന്നു. വിശ്വസനീയമായ ചരിത്രരേഖകളുടെയും ഞാൻ സമർപ്പിച്ച ഫോട്ടോ തെളിവുകളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ ലേഖനത്തിലെ വിവരങ്ങൾ തിരുത്താൻ അടിയന്തര നടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-14078-04|&#126;2026-14078-04]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-14078-04|talk]]) 00:38, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) :https://w.wiki/JBFP ഈ ചിത്രം ലഭ്യമല്ല. [[:File:ഏഴംകുളം ദേവീക്ഷേത്രവും അമ്പലത്തിനാൽ തറവാടും.jpg]] ഈ ചിത്രം പോര. അമ്പലക്കമ്മറ്റി പുറത്തിറക്കിയ ഒരു പാട്ട് തെളിവായി സ്വീകരിക്കാൻ പറ്റില്ല. Tertiary evidence വേണം. ചരിത്രരേഖകൾ, ഗവേഷണപ്രബന്ധങ്ങൾ മുതലായവ. അല്ലാത്തപക്ഷം ചേർക്കുക സാദ്ധ്യമല്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:29, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) ::ചിത്രം ലഭ്യം അല്ലെന്ന് പറയണത് ഓക്കെ. വേറെ ഒരു തെളിവ് നൽകിട്ടുണ്ടല്ലോ അമ്പലത്തിനാൽ അവകാശ പണം. ഇത് രാജഭരണ കാലം തൊട്ടേ ഉള്ളതാണ്. ഇതിന്റെ മൂല്യം ഇപ്പോൾ വളരെ വലുതാണ്. അമ്പലത്തിനാൽ അവകാശ പണം എന്ന് പറയുന്ന സാദനം ഒന്നും വെറുതെ കിട്ടുന്നത് അല്ല. ഇത് ഭഗവതിയുടെ പണം മൂലകുടുംബമായ അമ്പലത്തിനാൽ പണിക്കർ തറവാടിന് കൊടുക്കുന്നതാണ്. ::ഞാൻ ആദ്യം അവലംബനം ചേർത്തത് ആണ്. അതിൽ ആദ്യതെതും രണ്ടാമത്തേതും വീഡിയോടെ അകത്ത് വളമ്പുംവില്ലും എന്ന ഉപകരണം കാണാൻ കഴിയുന്നതാണ്. അത് പുരാതന കാലത്ത് എഴംകുളം ദേവീക്ഷേത്രവും അമ്പലത്തിനാൽ പണിക്കർ തറാവിടിനും തമ്മിൽ ഉള്ള ബന്ധം കാണിക്കുന്ന ഒരു ARCHEOLOGICAL EVIDENCE ആണ്. ഇത് പുരാതന കാലം മുതൾക്കുള്ള സാദനം ആണ്. ആ വാളമ്പും വില്ലിനും ചിലങ്ക പോലുള്ള ഒരു സാധനം കൂടി ഉണ്ട് അവ ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നത് BRONZE എന്ന മെറ്റൽ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്... കൂടാതെ ഇത് ഉപയോഗിച്ച് വന്നിരുന്നത് പുരാതന കാലത്തുള്ള തൂക്ക സമയത്താണ്.. അമ്പലത്തിനാൽ വലിയപണിക്കർ ആയ കാരണവർ തൂക്കാശാൻ തറവാട്ടിൽ വന്ന് കാരണവരെ വണങ്ങി വാളമ്പും വില്ലും സ്വീകരിക്കും. തൂക്കം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ചു തറവാട്ടിൽ കൊണ്ട് വന്ന് കാരണവരെ വണങ്ങി അവ തിരികെ ഏല്പിക്കുന്നതാണ്. ഈ വാളമ്പും വില്ലും വീഡിയോ രൂപത്തിൽ ഉള്ള ഒരു strong evidence ആയി ആ വിഡിയോ അവലംമ്പ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-14030-11|&#126;2026-14030-11]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-14030-11|talk]]) 15:30, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) :::Primary evidence : ഏഴംകുളം ക്ഷേത്ര കമ്മറ്റിക്കാർ, ഭാരവാഹികൾ, അമ്പലത്തിനാൽ തറവാട്ടുകാർ :::Secondary Evidence: ഇവരുമായി ബന്ധമുള്ളവർ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന രേഖകൾ :::Teritary evidence: ഇവരുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലാവർ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന രേഖകൾ :::ഇതിൽ Teritary evidence ആണ് വിക്കിപീഡിയ സ്വീകരിക്കുക. മറ്റെല്ലാം supporting evidence ആയി കണക്കാക്കും. :::രേഖകൾ വേണം : ക്ഷേത്രത്തെപ്പറ്റി മറ്റുള്ളവർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വിവരങ്ങൾ, പുസ്തകങ്ങൾ, വെബ് ലിങ്കുകൾ എന്നിവ. :::ചിത്രങ്ങൾ വേണം. : ഏഴംകുളം ക്ഷേത്രം, അമ്പലത്തിനാൽ തറവാട്, അകത്ത് വളമ്പുംവില്ലും എന്ന ഉപകരണം, അമ്പലത്തിനാൽ വലിയപണിക്കർ ആയ കാരണവർ തൂക്കാശാൻ തറവാട്ടിൽ വന്ന് കാരണവരെ വണങ്ങി വാളമ്പും വില്ലും സ്വീകരിക്കുന്ന ചിത്രം, തിരിച്ചു തറവാട്ടിൽ കൊണ്ട് വന്ന് കാരണവരെ വണങ്ങി അവ തിരികെ ഏല്പിക്കുന്ന ചിത്രം ഇതെല്ലാം വേണം. ഇതെല്ലാം തറവാട്ടുകാരോ ഏഴംകുലം ക്ഷേത്ര കമ്മറ്റിക്കാരോ അല്ലാത്തവർ എടുത്തത് വേണം. :::ARCHEOLOGICAL EVIDENCE: കാലപ്പഴക്കം നിർണ്ണയിച്ച ഗവണ്മെന്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച രേഖ വേണം. :::രാജഭരണ കാലം തൊട്ടേ ഉള്ളത് : തെളിവ് വേണം. രാജാവിന്റെ കല്പനയുടെ പകർപ്പോ അല്ലെങ്കിൽ രാജഭരണകാലത്ത് അമ്പലത്തിനാൽ അവകാശ പണത്തെപ്പറ്റി മറ്റാരെങ്കിലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച രേഖയോ മറ്റോ വേണം. :::സർവ്വോപരി ഏഴംകുളം ക്ഷേത്രത്തെപ്പറ്റി ലഭ്യമായ ചരിത്ര രേഖകൾ, പഴക്കം തെളിയിക്കുന്ന രേഖകൾ. ഉത്സവത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ മുതലായവ വേണം. :::ഏഴംകുളം ക്ഷേത്ര കമ്മറ്റിക്കാർ, ഭാരവാഹികൾ, അമ്പലത്തിനാൽ തറവാട്ടുകാർ എന്നിവർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച യൂട്യൂബ് വീഡിയോ തീർച്ചയായും തെളിവായി സ്വീകരിക്കുക സാദ്ധ്യമല്ല. ഇത് വിക്കിപീഡിയയിലെ നയമാണ്. :::ഇത്തരത്തിലുള്ള തെളിവുകൾ കിട്ടുമോ എന്നുനോക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:16, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) ::::1: ഹേയ് മിസ്റ്റർ വിവരക്കേട് പറയാതാടോ.... വിക്കിപീഡിയയിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന കോൺടെന്റ് നെ സാധുക്കരിക്കുന്ന തെളിവുകൾ ആണ് വേണ്ടത്... അതിനുള്ളത് അവലംബനത്തിൽ വീഡിയോ ലിങ്ക് ചേർത്തിട്ടുള്ളതാണ്.. ആ വീഡിയോ യൂട്യൂബ് എന്ന platformil വന്നതുകൊണ്ട് അതിനെയോ അതിന്റെ യാഥാർഥ്യത്തെയോ തിരസ്കരിക്കാൻ കഴിയുന്നതല്ല.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-14903-54|&#126;2026-14903-54]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-14903-54|talk]]) 18:14, 8 മാർച്ച് 2026 (UTC) ::::2: വാളമ്പും വില്ലും : ഇതിനെ പറ്റി താങ്കൾ പരാമർശിച്ചത് വളരെ ബുദ്ധിമോഷവും അതിലേറെ വിഡ്ഢിത്തരവും ആണ്. പുരാതന കാലത്ത് നടന്ന ആചാര അനുഷ്ട്ടാനങ്ങളുടെ ചിത്രം എപ്രകാരം ലഭിക്കണം താങ്കൾ ഒന്ന് പറയുക?. അതിനുള്ള ഉത്തമ ഉദാഹരണം ആണ് യൂട്യൂബ് എന്ന platformil നൽകിട്ടുള്ള വീഡിയോ. യൂട്യൂബ് എന്ന platformil ആയത് കൊണ്ട് ആ യാഥാർഥ്യത്തെ ആർക്കും തന്നെ തിരസ്കരിക്കാൻ സാധിക്കുകയില്ല. ഞാൻ മുമ്പ് സൂചിപ്പിച്ചത് പോലെ ആ വീഡിയോയിൽ നമ്മക്ക് കാണാൻ സാദിക്കും.. അതിലൂടെ അതിന്റെ പഴക്കം മനസിലാക്കാൻ സാദിക്കും ആ വളമ്പും വില്ലിന്റെയും ചിലങ്ക ഉണ്ടാക്കിരിക്കുന്നത് BRONZE എന്ന മെറ്റൽ ഉപയോഗിച്ചോകൊണ്ട് ആണ്. നമ്മുടെ നേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് വാളമ്പും വില്ലും എന്ന യാഥാർഥ്യത്തെ യൂട്യൂബ് എന്ന platformil വന്നത് കൊണ്ട് അവയെ തിരസ്കരിക്കാൻ ആവില്ല.........! [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-14903-54|&#126;2026-14903-54]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-14903-54|talk]]) 18:25, 8 മാർച്ച് 2026 (UTC) ::::3: രാജഭരണ കാലത്തുള്ള രാജാവിന്റെ വിളംബരം : ::::രാജഭരണ കാലത്തുള്ള രാജാവിന്റെ വിളംബരം ഉണ്ടാക്കി തരാൻ വേണ്ടി ഇത് രാജാവിന്റെ അധീനതയിൽ ഉള്ള ക്ഷേത്രമോ രാജാവിന്റെ പരദേവത ക്ഷേത്രമോ അല്ല. ഇത് അമ്പലത്തിനാൽ പണിക്കർമാരുടെ പരദേവത ക്ഷേത്രം ആണ്. അതിനാൽ ആ രാജഭരണ കാലത്തെ ആണ് ഞാൻ ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചത്. അല്ലാണ്ട് രായാവിന്റെ വിളംബരം ഉണ്ടാക്കി തരണം എന്ന് പറഞ്ഞാൽ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-14903-54|&#126;2026-14903-54]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-14903-54|talk]]) 18:34, 8 മാർച്ച് 2026 (UTC) == EZHAMKULAM DEVI TEMPLE== AAYI BENTHAPETTU EZHAMKULAM DEVI TEMPLE COMMITTE PURATHU VITTA SONG EZHAMKULAM DEVI TEMPLEUM AMBALATHINAL PANICKER THARAVADUM AYITULLA NOTE [AMBALA COMITTE] marathe thirumumpil | മാറാതെ തിരുമുമ്പിൽ | devotional song [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-14078-04|&#126;2026-14078-04]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-14078-04|talk]]) 01:08, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC) == ഈ ഗാനം ഞാൻ കണ്ടിട്ടുള്ളതാണ്..== എഴംകുളം ദേവിക്ഷേത്ര കമ്മിറ്റി പുറത്ത് വിട്ട ഗാനം ആണ്. ഇത് എഴംകുളം ദേവിക്ഷേത്രവും അമ്പലത്തിനാൽ പണിക്കർ തറവാടും ആയിട്ടുള്ള ചരിത്രം വെച്ച് ഉണ്ടാക്കിട്ടുള്ള ഒരു ഗാനം ആണ്. വെറുതെ ഒന്നും ഒരു ക്ഷേത്രവും അവരുടെ ഒഫീഷ്യൽ ഗാനമായി പുറത്ത് വിടുകയില്ല. അതിനാൽ ഇത് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും വലിയ വിലയെറിയ തെളിവ്. പുരാതന കാലത്ത് എഴംകുളം ദേവിക്ഷേത്രം പണിഞ്ഞത് അമ്പലത്തിനാൽ പണിക്കർമാരാണ്. == ഈ ഗാനം ഞാൻ കണ്ടിട്ടുള്ളതാണ്.. എഴംകുളം ദേവിക്ഷേത്ര കമ്മിറ്റി പുറത്ത് വിട്ട ഗാനം ആണ്. ഇത് എഴംകുളം ദേവിക്ഷേത്രവും അമ്പലത്തിനാൽ പണിക്കർ തറവാടും ആയിട്ടുള്ള ചരിത്രം വെച്ച് ഉണ്ടാക്കിട്ടുള്ള ഒരു ഗാനം ആണ്. വെറുതെ ഒന്നും ഒരു ക്ഷേത്രവും അവരുടെ ഒഫീഷ്യൽ ഗാനമായി പുറത്ത് വിടുകയില്ല. അതിനാൽ ഇത് തന്നെ ആണ് ഏറ്റവും വലിയ വിലയെറിയ തെളിവ്. പുരാതന കാലത്ത് എഴംകുളം ദേവിക്ഷേത്രം പണിഞ്ഞത് അമ്പലത്തിനാൽ പണിക്കർമാരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-14903-54|&#126;2026-14903-54]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-14903-54|talk]]) 17:59, 8 മാർച്ച് 2026 (UTC) == FORMAL COMPLAINT REGARDING ADMINISTRATIVE MISCONDUCT AND MISINFORMATION == To: The Wikipedia Administrators' Noticeboard / Meta-Wiki Stewards Subject: Formal Complaint against Administrator Ranjithsiji (User:Ranjithsiji) for Abuse of Power and Promotion of Misinformation on the "Ezhamkulam Devi Temple" Page. Dear Stewards/Administrators, I am writing to formally report a serious case of administrative misconduct by Ranjithsiji on the Malayalam Wikipedia article "Ezhamkulam Devi Temple". Statement of Grievance: The administrator, Ranjithsiji, has been using his administrative tools to suppress the authentic history of the Ezhamkulam Devi Temple. He has deliberately modified the article to favor a false narrative, allegedly to support certain local groups involved in financial exploitation and public deception. Despite providing multiple pieces of historical and official evidence proving the centuries-old custodianship of the Ambalathinal Family (Ambalathinal Tharavadu), the administrator has: 1. Manipulated Content: Replaced verified historical facts with fabricated stories. 2. Abused Protection Tools: Locked (Protected) the page to prevent any factual corrections by the public, thereby shielding misinformation. 3. Ignored Official Records: Disregarded official temple management records and video evidence that validate the Ambalathinal family’s rights. Supporting Evidence (6 Points): * Evidence 1 (Image): https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B5%87_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg * Evidence 2 (Image): https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg * Evidence 3 (Documentary Video): http://www.youtube.com/watch?v=r3BlxrMuENw – Confirms at [00:05:54] that the ritual weapons for the temple's 'Thookam' ceremony are stored in the family’s ancestral home. * Evidence 4 (Ceremonial Rights Video): https://youtube.com/shorts/82X84d0DHTI – Confirms family rights at [00:01:14]. * Evidence 5 (OFFICIAL RECORD): http://www.youtube.com/watch?v=8aGpQ1H8Iug – This song was officially released by the Ezhamkulam Devi Temple Management Committee. The lyrics at [00:01:49] and [00:02:44] explicitly recognize the divine and historical connection between the temple and the Ambalathinal family. * Evidence 6 (Historical Video): http://www.youtube.com/watch?v=F6cdJkALjgw Requested Action: I request an immediate investigation into the actions of Administrator Ranjithsiji. His involvement with groups attempting to monetize false history is a violation of Wikipedia’s core principles of Neutral Point of View (NPOV) and Verifiability. I urge the community to: 1. Remove the biased protection (lock) on the "Ezhamkulam Devi Temple" page. 2. Restore the factual history of the Ambalathinal family based on the provided official records. 3. Review the administrative status of Ranjithsiji for the misuse of power. Sincerely, [Your Name/Username] == FORMAL COMPLAINT REGARDING ADMINISTRATIVE MISCONDUCT AND MISINFORMATION To: The Wikipedia Administrators' Noticeboard / Meta-Wiki Stewards Subject: Formal Complaint against Administrator Ranjithsiji (User:Ranjithsiji) for Abuse of Power and Promotion of Misinformation on the "Ezhamkulam Devi Temple" Page. Dear Stewards/Administrators, I am writing to formally report a serious case of administrative misconduct by Ranjithsiji on the Malayalam Wikipedia article "Ezhamkulam Devi Temple". Statement of Grievance: The administrator, Ranjithsiji, has been using his administrative tools to suppress the authentic history of the Ezhamkulam Devi Temple. He has deliberately modified the article to favor a false narrative, allegedly to support certain local groups involved in financial exploitation and public deception. Despite providing multiple pieces of historical and official evidence proving the centuries-old custodianship of the Ambalathinal Family (Ambalathinal Tharavadu), the administrator has: 1. Manipulated Content: Replaced verified historical facts with fabricated stories. 2. Abused Protection Tools: Locked (Protected) the page to prevent any factual corrections by the public, thereby shielding misinformation. 3. Ignored Official Records: Disregarded official temple management records and video evidence that validate the Ambalathinal family’s rights. Supporting Evidence (6 Points): <nowiki>*</nowiki> Evidence 1 (Image): <nowiki>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B5%87_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg</nowiki> <nowiki>*</nowiki> Evidence 2 (Image): <nowiki>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg</nowiki> <nowiki>*</nowiki> Evidence 3 (Documentary Video): <nowiki>http://www.youtube.com/watch?v=r3BlxrMuENw</nowiki> – Confirms at [00:05:54] that the ritual weapons for the temple's 'Thookam' ceremony are stored in the family’s ancestral home. <nowiki>*</nowiki> Evidence 4 (Ceremonial Rights Video): <nowiki>https://youtube.com/shorts/82X84d0DHTI</nowiki> – Confirms family rights at [00:01:14]. <nowiki>*</nowiki> Evidence 5 (OFFICIAL RECORD): <nowiki>http://www.youtube.com/watch?v=8aGpQ1H8Iug</nowiki> – This song was officially released by the Ezhamkulam Devi Temple Management Committee. The lyrics at [00:01:49] and [00:02:44] explicitly recognize the divine and historical connection between the temple and the Ambalathinal family. <nowiki>*</nowiki> Evidence 6 (Historical Video): <nowiki>http://www.youtube.com/watch?v=F6cdJkALjgw</nowiki> Requested Action: I request an immediate investigation into the actions of Administrator Ranjithsiji. His involvement with groups attempting to monetize false history is a violation of Wikipedia’s core principles of Neutral Point of View (NPOV) and Verifiability. I urge the community to: 1. Remove the biased protection (lock) on the "Ezhamkulam Devi Temple" page. 2. Restore the factual history of the Ambalathinal family based on the provided official records. 3. Review the administrative status of Ranjithsiji for the misuse of power. Sincerely, [Your Name/Username] [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-19949-79|&#126;2026-19949-79]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-19949-79|talk]]) 10:50, 1 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) :ഈ താളിൽ നടക്കുന്ന വ്യാപകമായ നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾ (ലേഖനത്തിന്റെ പൊതുവായ ലേയൗട്ട് നശിപ്പിക്കുക, തെളിവില്ലാത്ത വിവരങ്ങൾ എഴുതുക, തിരുത്തൽ യുദ്ധം നടത്തുക, അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കാതിരിക്കുക, പരസ്യപരമായ വീഡിയോ ലിങ്കുകൾ ചേർക്കുക മുതലായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ) തുടർച്ചയായയി ചെയ്യുകയും ലേഖനം നന്നാക്കാനുള്ള തുടർച്ചയായ ശ്രമങ്ങളെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് ഈ ലേഖനം അംഗത്വമെടുത്തവർക്ക് മാത്രം തിരുത്താവുന്നരീതിയിൽ പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇത് ലേഖനത്തിനെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായായണ്. കൂടാതെ ഈ സംവാദത്താളിൽ ആവശ്യപ്പെട്ട വിവിധ തെളിവുകൾ സംവാദമടക്കം ചില താത്കാലിക അക്കൗണ്ടുകൾ മായ്ച്ചുകളഞ്ഞതും കൂടി കണക്കിലെടുത്ത് ലേഖനം സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. തത്കാലം ഈ ലേഖനം തിരുത്തുന്നതിന് ഒരു അക്കൗണ്ട് എടുക്കുക. നശീകരണം നടത്താതിരിക്കുക. ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾക്ക് മതിയായ തെളിവുകൾ നൽകുക എന്നിവ ചെയ്ത് ലേഖനം നന്നാക്കാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 12:41, 1 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) == FORMAL COMPLAINT REGARDING ADMINISTRATIVE MISCONDUCT AND MISINFORMATION To: The Wikipedia Administrators' Noticeboard / Meta-Wiki Stewards Subject: Formal Complaint against Administrator Ranjithsiji (User:Ranjithsiji) for Abuse of Power and Promotion of Misinformation on the "Ezhamkulam Devi Temple" Page. Dear Stewards/Administrators, I am writing to formally report a serious case of administrative misconduct by Ranjithsiji on the Malayalam Wikipedia article "Ezhamkulam Devi Temple". Statement of Grievance: The administrator, Ranjithsiji, has been using his administrative tools to suppress the authentic history of the Ezhamkulam Devi Temple. He has deliberately modified the article to favor a false narrative, allegedly to support certain local groups involved in financial exploitation and public deception. Despite providing multiple pieces of historical and official evidence proving the centuries-old custodianship of the Ambalathinal Family (Ambalathinal Tharavadu), the administrator has: 1. Manipulated Content: Replaced verified historical facts with fabricated stories. 2. Abused Protection Tools: Locked (Protected) the page to prevent any factual corrections by the public, thereby shielding misinformation. 3. Ignored Official Records: Disregarded official temple management records and video evidence that validate the Ambalathinal family’s rights. Supporting Evidence (6 Points): * Evidence 1 (Image): https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B5%87_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg * Evidence 2 (Image): https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg * Evidence 3 (Documentary Video): http://www.youtube.com/watch?v=r3BlxrMuENw – Confirms at [00:05:54] that the ritual weapons for the temple's 'Thookam' ceremony are stored in the family’s ancestral home. * Evidence 4 (Ceremonial Rights Video): https://youtube.com/shorts/82X84d0DHTI – Confirms family rights at [00:01:14]. * Evidence 5 (OFFICIAL RECORD): http://www.youtube.com/watch?v=8aGpQ1H8Iug – This song was officially released by the Ezhamkulam Devi Temple Management Committee. The lyrics at [00:01:49] and [00:02:44] explicitly recognize the divine and historical connection between the temple and the Ambalathinal family. * Evidence 6 (Historical Video): http://www.youtube.com/watch?v=F6cdJkALjgw Requested Action: I request an immediate investigation into the actions of Administrator Ranjithsiji. His involvement with groups attempting to monetize false history is a violation of Wikipedia’s core principles of Neutral Point of View (NPOV) and Verifiability. I urge the community to: 1. Remove the biased protection (lock) on the "Ezhamkulam Devi Temple" page. 2. Restore the factual history of the Ambalathinal family based on the provided official records. 3. Review the administrative status of Ranjithsiji for the misuse of power. Sincerely, [aju] == FORMAL COMPLAINT REGARDING ADMINISTRATIVE MISCONDUCT AND MISINFORMATION To: The Wikipedia Administrators' Noticeboard / Meta-Wiki Stewards Subject: Formal Complaint against Administrator Ranjithsiji (User:Ranjithsiji) for Abuse of Power and Promotion of Misinformation on the "Ezhamkulam Devi Temple" Page. Dear Stewards/Administrators, I am writing to formally report a serious case of administrative misconduct by Ranjithsiji on the Malayalam Wikipedia article "Ezhamkulam Devi Temple". Statement of Grievance: The administrator, Ranjithsiji, has been using his administrative tools to suppress the authentic history of the Ezhamkulam Devi Temple. He has deliberately modified the article to favor a false narrative, allegedly to support certain local groups involved in financial exploitation and public deception. Despite providing multiple pieces of historical and official evidence proving the centuries-old custodianship of the Ambalathinal Family (Ambalathinal Tharavadu), the administrator has: 1. Manipulated Content: Replaced verified historical facts with fabricated stories. 2. Abused Protection Tools: Locked (Protected) the page to prevent any factual corrections by the public, thereby shielding misinformation. 3. Ignored Official Records: Disregarded official temple management records and video evidence that validate the Ambalathinal family’s rights. Supporting Evidence (6 Points): <nowiki>*</nowiki> Evidence 1 (Image): <nowiki>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B5%87_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg</nowiki> <nowiki>*</nowiki> Evidence 2 (Image): <nowiki>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%E0%B4%8F%E0%B4%B4%E0%B4%82%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B4%82_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B5%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B5%BD_%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82.jpg</nowiki> <nowiki>*</nowiki> Evidence 3 (Documentary Video): <nowiki>http://www.youtube.com/watch?v=r3BlxrMuENw</nowiki> – Confirms at [00:05:54] that the ritual weapons for the temple's 'Thookam' ceremony are stored in the family’s ancestral home. <nowiki>*</nowiki> Evidence 4 (Ceremonial Rights Video): <nowiki>https://youtube.com/shorts/82X84d0DHTI</nowiki> – Confirms family rights at [00:01:14]. <nowiki>*</nowiki> Evidence 5 (OFFICIAL RECORD): <nowiki>http://www.youtube.com/watch?v=8aGpQ1H8Iug</nowiki> – This song was officially released by the Ezhamkulam Devi Temple Management Committee. The lyrics at [00:01:49] and [00:02:44] explicitly recognize the divine and historical connection between the temple and the Ambalathinal family. <nowiki>*</nowiki> Evidence 6 (Historical Video): <nowiki>http://www.youtube.com/watch?v=F6cdJkALjgw</nowiki> Requested Action: I request an immediate investigation into the actions of Administrator Ranjithsiji. His involvement with groups attempting to monetize false history is a violation of Wikipedia’s core principles of Neutral Point of View (NPOV) and Verifiability. I urge the community to: 1. Remove the biased protection (lock) on the "Ezhamkulam Devi Temple" page. 2. Restore the factual history of the Ambalathinal family based on the provided official records. 3. Review the administrative status of Ranjithsiji for the misuse of power. Sincerely, [Aju] [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-20072-26|&#126;2026-20072-26]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-20072-26|talk]]) 13:33, 1 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 6uvtkw0hbliwcsgqqcx5gk84bfhrueh 0 664733 4614697 4614419 2026-04-22T18:08:34Z Sneha Forestry 184179 4614697 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Flock of Lesser Flamingo along with juvenile near Jamnagar railway stationDSCN1798 1.jpg | image_caption = Adults and two juveniles at [[Jamnagar]], India | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Phoeniconaias minor'' |author=BirdLife International |date=2018 |article-number=e.T22697369A129912906 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22697369A129912906.en |access-date=27 January 2022}}</ref> | status2 = CITES_A2 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref name=iucn/> | genus = Phoeniconaias | species = minor | authority = ([[Étienne Geoffroy Saint-Hilaire|Geoffroy Saint-Hilaire, É]], 1798) | range_map = Phoeniconaias_minor_distr_map.png | range_map_caption = {{legend0|#00a94f|&nbsp;native range}} | synonyms = {{Species list |''Phoenicopterus minor'' | Geoffroy Saint-Hilaire, 1798<ref>{{cite journal|last1=Geoffroy|first1=C.|title=Sur une nouvelle espèce de Phœnicoptère ou Flammant |date=1798 |journal=Bulletin des sciences par la Société philomathique |volume=1 |issue=15 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/5492326}}</ref> |''Phoeniconaias minor'' | [[Gray|George Robert Gray]], 1869<ref>{{cite journal|last1=Gray|first1=G.R. |title=Notes on the bills of the species of Flamingo (''Phœnicopterus'') |journal=Ibis |date=1869 |series=New Series |volume=5 |issue=20 |pages=438–443 |doi=10.1111/j.1474-919X.1869.tb06897.x |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/8619470}}</ref>}} }} സബ്-സഹാറൻ [[ആഫ്രിക്ക]], പടിഞ്ഞാറൻ [[ഇന്ത്യ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരിനം നീർപക്ഷിയാണ് ചെറിയ രാജഹംസം (''Feeniconaias minor'').<ref name="Manakadan2020">{{Cite journal |last=Manakadan |first=R. |last2=Khan |first2=A. N. |name-list-style=amp |date=2020 |title=Birds of the Indian Subcontinent – In a Nutshell |url=https://www.researchgate.net/publication/341930830 |journal=Buceros |volume=24 |issue=Special Issue 2 & 3 |pages=1–79}}</ref> ദേശാടകരായി കണക്കാക്കുന്ന ഈ പക്ഷികളെ വടക്കു നിന്നും ഇടക്കിടെ കാണുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. == വിവരണം == [[പ്രമാണം:Lesser_Flamingo,_Phoenicopterus_minor_at_Marievale_Nature_Reserve,_Gauteng,_South_Africa_(27825325771),_crop.jpg|ലഘുചിത്രം|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ മാരിവാലെയിൽ നിന്നും തലയുടെ ഒരു ക്ലോസപ്പ്]] ചെറിയ രാജഹംസമാണ് ഫ്ലമിംഗോകളിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഇനം. ഈ ഇനത്തിന് 1.2 മുതൽ 2.7 കിലോഗ്രാം വരെ (1.6 മുതൽ 6.0 പൌണ്ട് വരെ) ഭാരം ഉണ്ടാകാം.<ref>{{Cite web|url=http://www.arkive.org/lesser-flamingo/phoeniconaias-minor/#text=Facts|title=Lesser flamingo - Phoeniconaias minor - ARKive|access-date=15 January 2022|website=www.arkive.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20090514084648/http://www.arkive.org/lesser-flamingo/phoeniconaias-minor/#text=Facts|archive-date=14 May 2009}}</ref> 80 മുതൽ 90 സെന്റിമീറ്റർ (31 മുതൽ 35 ഇഞ്ച് വരെ) ഉയരമുണ്ട്.<ref name="Seaworld">{{Cite web|url=http://www.seaworld.org/animal-info/info-books/flamingo/physical-characteristics.htm|title=FLAMINGOS - Physical Characteristics|access-date=2012-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120710133948/http://www.seaworld.org/animal-info/info-books/flamingo/physical-characteristics.htm|archive-date=2012-07-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-flamingo.html|title=Home &#124; San Diego Zoo Animals & Plants}}</ref> മൊത്തം നീളം ([[കൊക്ക് (അവയവം)|കൊക്ക്]] മുതൽ വാൽ വരെ, ചിറകുകൾ 90 മുതൽ 105 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (35 മുതൽ 41 ഇഞ്ച് വരെ) ഒരേ അളവുകളിലാണ്.<ref name="Seaworld" /><ref>{{Cite book |last=Ali, S. |title=The Book of Indian Birds |publisher=Bombay Natural History Society |year=1993 |isbn=0-19-563731-3 |location=Bombay}}</ref>  ശരീരത്തിൽ കൂടുതലായി കാണുന്ന തൂവലുകൾ പിങ്ക് കലർന്ന വെളുപ്പാണ്. ഈ സ്പീഷീസിനും ഗ്രേറ്റർ ഫ്ലാമിംഗോയ്ക്കും ഇടയിലെ പ്രധാന വ്യത്യാസം ഇതിന്റെ കൊക്കിൽ കൂടുതലായി കാണുന്ന കറുപ്പാണ്. രണ്ട് പക്ഷികളും ഒരുമിച്ച് കാണാത്ത പക്ഷം വലിപ്പം കൊണ്ട് തിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, കാരണം ആൺ-പെൺ പക്ഷികളുടെ ഉയരം വ്യത്യാസപ്പെടും. ഓസ്ട്രേലിയയിലെ പ്ലിയോസീനിൽ നിന്നുള്ള അതേ ജനുസ്സിലെ വംശനാശം സംഭവിച്ച ഫീനിക്കോണിയാസ് പ്രോസസ് ഇനം ഇതിലും ചെറുതായിരിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="M63">{{Cite journal |last=Miller |first=A.H. |year=1963 |title=The fossil flamingos of Australia |url=https://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v065n04/p0289-p0299.pdf |journal=The Condor |volume=65 |issue=4 |pages=289–299 |doi=10.2307/1365355 |jstor=1365355}}</ref> == പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം == ഫ്ലമിംഗോ ഇനങ്ങളിൽ കൂടുതലായി കാണാൻ സാധ്യത, ഏറ്റവും ഉയർന്ന സമയത്ത് ഏകദേശം രണ്ട് ദശലക്ഷം പക്ഷികൾ വരെ അംഗസംഖ്യയുള്ള ചെറിയ ഫ്ലമിംഗോകളെയാണ്. ഈ ഇനം പ്രധാനമായും ക്ഷാരാംശം കൂടുതലുള്ള തടാകങ്ങളിൽ മാത്രം വളരുന്ന ''സ്പിരുലിന'' ([[ആൽഗ|ഒരു തരം ആൽഗ]]) ഭക്ഷിക്കുന്നു. ജലാശയങ്ങൾക്കരികിൽ ഫ്ലമിംഗോ കൂട്ടങ്ങൾ കാണുന്നത് ജലസേചനത്തിന് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത സോഡിക് ആൽക്കലൈൻ വെള്ളത്തിന്റെ സൂചനയാണ്.ഇവ കഴിക്കുന്ന ആൽഗകൾക്ക് നീല-പച്ച നിറമാണെങ്കിലും,അവയിൽ പക്ഷികൾക്ക് പിങ്ക് നിറം നൽകുന്ന ഫോട്ടോസിന്തറ്റിക് പിഗ്മെന്റുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.അവരുടെ നീളമുള്ള കൊക്ക്, ചെറിയ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ ഫിൽറ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് പ്രത്യേകമായി അനുയോജിച്ചതാണ്. സിനെക്കോകോക്കസ് മിനസ്കുല, സിനെക്കോക്കോക്കസ് പെവലേക്കി, സിനെച്ചോകോക്കസ് എലോങ്കറ്റസ്, മോണോറാഫിഡിയം മിനൂട്ടം, ''ഓസിലേറ്റോറിയ'' എസ്പി എന്നിവയാണ് മറ്റ് ആൽഗകൾ. ഒപ്പം ''ലിംഗ്ബിയ'' എസ്പി. <ref name="ADW">{{Cite web|url=https://animaldiversity.org/accounts/Phoeniconaias_minor/|title=Phoeniconaias minor (Lesser flamingo)|website=[[Animal Diversity Web]]}}</ref><ref name="BOW">{{Cite journal |last=Del Hoyo |first=Josep |last2=Boesman |first2=Peter F. D. |last3=Garcia |first3=Ernest |last4=Kirwan |first4=Guy M. |date=2020 |title=Lesser Flamingo (Phoeniconaias minor), version 1.0 |url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lesfla1/cur/introduction |journal=Birds of the World}}</ref> === ഇരപിടിയൻമാർ === മറാബൌ കൊക്കുകൾ, കഴുകന്മാർ, ബബൂണുകൾ, ആഫ്രിക്കൻ ഫിഷ് ഈഗിൾസ്, [[കുറുക്കൻ (ജനുസ്സ്)|കുറുക്കന്മാർ]], കഴുതപ്പുലികൾ, കുറുക്കൻ, വലിയ വെളുത്ത പെലിക്കൻ, പരുന്തുകൾ, [[വലിയ പൂച്ചകൾ]] എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ ജീവികൾ ചെറിയ രാജഹംസങ്ങളെ ഭക്ഷണമാക്കുന്നു <ref>{{Cite web|url=https://www.oaklandzoo.org/animals/lesser-flamingo|title=Lesser Flamingo|access-date=4 March 2021|date=2020|website=Oakland Zoo}}</ref>. === പ്രജനനം === {{Easy CSS image crop|Image=Lesser and Greater Flamingo, Nakuru, KE imported from iNaturalist photo 314619601.jpg|desired_width=250|align=right|caption=Comparison between [[greater flamingo|greater]] and lesser flamingos, in [[Nakuru County|Nakuru]], Kenya|crop_bottom_perc=35|crop_right_perc=35|crop_left_perc=25|crop_top_perc=15}}ആഫ്രിക്കയിൽ, ഇവ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന സ്ഥലമായ ടാൻസാനിയയിലെ അറൂഷ മേഖലയിലെ വടക്കൻ എൻഗോറോംഗോറോ ജില്ലയിൽ ഉള്ള അത്യന്തം ക്ഷാരസ്വഭാവമുള്ള നാട്രോൺ തടാകത്തിലാണ് ചെറിയ ഫ്ലമിംഗോകൾ പ്രധാനമായും പ്രജനനം നടത്തുന്നത്.എറ്റോഷ പാൻ, മക്ഗാദിക്ഗാഡി പാൻ, കാംഫേഴ്സ് ഡാം എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ മറ്റ് ആഫ്രിക്കൻ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങൾ. മൗറിറ്റാനിയയിലെ തീരദേശ പ്രദേശമായ അഫ്തൂത് എസ് സാഹേലിയിൽ അവസാനമായി സ്ഥിരീകരിച്ച പ്രജനനകാലം 1965-ലായിരുന്നു.1962ൽ വെള്ളപ്പൊക്കം കാരണം നാട്രോൺ തടാകം അനുയോജ്യമല്ലാത്തപ്പോൾ [[കെനിയ]] മഗഡി തടാകത്തിൽ പ്രജനനം നടന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ നാകുരു തടാകത്തിലും പ്രജനനം നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="ABB">{{Cite journal |last=Anderson, M. D. |date=2008 |title=A Vision in Pink, Lesser Flamingo Breeding Success |journal=Africa - Birds & Birding |volume=13 |issue=2 |pages=42–49}}</ref> തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ, തെക്കൻ ഏഷ്യയിലും ചെറിയ രാജഹംസം പ്രജനനം നടത്തുന്നു. 1974-ൽ ഇവ റൺ ഓഫ് കച്ചിൽ പ്രജനനം നടത്തി. അതിന് ശേഷം, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലെ സിൻസുവാഡിയ, പുരബ്‌ചെറിയ എന്ന ഉപ്പുനിലങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് പ്രജനനം നടന്നത്. ചില പക്ഷികൾ ആഫ്രിക്കക്കും ഇന്ത്യക്കും ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതും കാണപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite journal |last=Parasharya |first=B.M. |last2=Rank |first2=D.N. |last3=Harper |first3=D.M. |last4=Crosa |first4=G. |last5=Zaccara |first5=S. |last6=Patel |first6=N. |last7=Joshi |first7=C.G. |year=2015 |title=Long-distance dispersal capability of Lesser Flamingo ''Phoeniconaias minor'' between India and Africa: Genetic inferences for future conservation plans |journal=Ostrich |volume=86 |issue=3 |page=221 |bibcode=2015Ostri..86..221P |doi=10.2989/00306525.2015.1053827 |s2cid=86056411}}</ref> എല്ലാ അരയന്നങ്ങളെയും പോലെ അവർ ചെളി കൊണ്ടു കൂനകളുണ്ടാക്കി അതിൽ വെളുത്ത മുട്ടകളിടുന്നു.വിരിഞ്ഞ ഉടൻ തന്നെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ കൂട്ടങ്ങളായി ചേരും; ചിലപ്പോൾ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടായേക്കാം. ഈ കൂട്ടങ്ങളെ കുറച്ച് പ്രായമുള്ള പക്ഷികൾ നിയന്ത്രിച്ച് നടന്ന് ശുദ്ധജലത്തിലേക്ക് നയിക്കും; ഈ യാത്ര 32 കിലോമീറ്റർ വരെ നീളാം. ==ഭീഷണികൾ== രാജഹംസങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ള രാജഹംസം ചെറിയ രാജഹംസമാണെങ്കിലും ദിനം പ്രതി കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞു വരുന്ന അംഗസംഖ്യയും മനുഷ്യരുടെ ഇടപെടലുകൾ മൂലം ഇല്ലാതെയാകുന്ന പ്രജനന സ്ഥലങ്ങളും പരിഗണിച്ച് ഇവയെ [[സംരക്ഷണം ആവശ്യമുള്ള ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന വിഭാഗത്തിൽ പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref name="Save">{{cite web|last = Anderson |first = M. D. |title=Save the Flamingo|url= http://www.savetheflamingo.co.za/|access-date = 2008-08-20}}</ref> കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ടു തടാകങ്ങളായ നകുരു തടാകത്തിലും ബോഗോറിയ തടാകത്തിലും കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ സംശയിക്കുന്ന ഹെവി മെറ്റൽ വിഷബാധ മൂലം ജനസംഖ്യക്ക് ദോഷം സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആഫ്രിക്കയിലെ പ്രധാന പ്രജനന കേന്ദ്രമായ നാട്രോൺ തടാകം ടാറ്റ കെമിക്കൽസ് നിർദേശിച്ച സോഡ ആഷ് പ്ലാന്റ് മൂലം ഇപ്പോൾ ഭീഷണിയിലാണ്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഏക പ്രജനന കേന്ദ്രമായ കാംഫേഴ്സ് ഡാം മലിനീകരണവും വ്യാപിച്ചു വരുന്ന വികസനവും കാരണം അപകടത്തിലാണു. കൂടാതെ, ജലനിരപ്പ് ഉയരുന്നതിനെ തുടർന്ന് കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ സോഡ തടാകങ്ങളുടെ ഉൽപാദനക്ഷമത കുറയുന്നതും ചെറിയ ഫ്ലമിംഗോയ്ക്ക് മറ്റൊരു ഭീഷണിയാണ്.<ref>{{Cite journal |last=Byrne |first=A. |last2=Tebbs |first2=E.J. |last3=Njoroge |first3=P. |last4=Nkwabi |first4=A. |last5=Chadwick |first5=M.A. |last6=Freeman |first6=R. |last7=Harper |first7=D. |last8=Norris |first8=K. |date=2024 |title=Productivity declines threaten East African soda lakes and the iconic Lesser Flamingo |journal=Current Biology |volume=34 |issue=8 |pages=1786–1793.e4 |bibcode=2024CBio...34.1786B |doi=10.1016/j.cub.2024.03.006 |doi-access=free}}</ref> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://web.archive.org/web/20090413164043/http://www.flamingoresources.org/ ഫ്ലമിംഗോ റിസോഴ്സ് സെന്റർ]-ഫ്ലമിംഗോകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഭവങ്ങളുടെയും വിവരങ്ങളുടെയും ഒരു ശേഖരം * ആർക്കൈവ്-ഇമേജുകളും സിനിമകളും ഓഫ് ദ ലെസ്സർ ഫ്ലമിംഗോ (ഫീനിക്കോപ്റ്റെറസ് മൈനർ) [https://web.archive.org/web/20041230104414/http://www.arkive.org/species/GES/birds/Phoenicopterus_minor/ ചിത്രങ്ങളും സിനിമകളും ഓഫ് ദ ലെസ്സർ ഫ്ലമിംഗോ '' (ഫീനിക്കോപ്റ്റെറസ് മൈനർ) ''] * ലെസ്സർ ഫ്ലമിംഗോ-അറ്റ്ലസ് ഓഫ് സതേൺ ആഫ്രിക്കൻ ബേർഡ്സിലെ സ്പീഷീസ് ടെക്സ്റ്റ്. * സേവ് ദ ഫ്ലമിംഗോ-[http://www.savetheflamingo.co.za/ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ബ്രീഡിംഗ് കോളനിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സൈറ്റ്] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കൻ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] 4nf1220ofv9vx1swq5dydvqwm6rflqc 4614699 4614697 2026-04-22T18:14:33Z Sneha Forestry 184179 /* പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം */ 4614699 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Flock of Lesser Flamingo along with juvenile near Jamnagar railway stationDSCN1798 1.jpg | image_caption = Adults and two juveniles at [[Jamnagar]], India | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Phoeniconaias minor'' |author=BirdLife International |date=2018 |article-number=e.T22697369A129912906 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22697369A129912906.en |access-date=27 January 2022}}</ref> | status2 = CITES_A2 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref name=iucn/> | genus = Phoeniconaias | species = minor | authority = ([[Étienne Geoffroy Saint-Hilaire|Geoffroy Saint-Hilaire, É]], 1798) | range_map = Phoeniconaias_minor_distr_map.png | range_map_caption = {{legend0|#00a94f|&nbsp;native range}} | synonyms = {{Species list |''Phoenicopterus minor'' | Geoffroy Saint-Hilaire, 1798<ref>{{cite journal|last1=Geoffroy|first1=C.|title=Sur une nouvelle espèce de Phœnicoptère ou Flammant |date=1798 |journal=Bulletin des sciences par la Société philomathique |volume=1 |issue=15 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/5492326}}</ref> |''Phoeniconaias minor'' | [[Gray|George Robert Gray]], 1869<ref>{{cite journal|last1=Gray|first1=G.R. |title=Notes on the bills of the species of Flamingo (''Phœnicopterus'') |journal=Ibis |date=1869 |series=New Series |volume=5 |issue=20 |pages=438–443 |doi=10.1111/j.1474-919X.1869.tb06897.x |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/8619470}}</ref>}} }} സബ്-സഹാറൻ [[ആഫ്രിക്ക]], പടിഞ്ഞാറൻ [[ഇന്ത്യ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരിനം നീർപക്ഷിയാണ് ചെറിയ രാജഹംസം (''Feeniconaias minor'').<ref name="Manakadan2020">{{Cite journal |last=Manakadan |first=R. |last2=Khan |first2=A. N. |name-list-style=amp |date=2020 |title=Birds of the Indian Subcontinent – In a Nutshell |url=https://www.researchgate.net/publication/341930830 |journal=Buceros |volume=24 |issue=Special Issue 2 & 3 |pages=1–79}}</ref> ദേശാടകരായി കണക്കാക്കുന്ന ഈ പക്ഷികളെ വടക്കു നിന്നും ഇടക്കിടെ കാണുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. == വിവരണം == [[പ്രമാണം:Lesser_Flamingo,_Phoenicopterus_minor_at_Marievale_Nature_Reserve,_Gauteng,_South_Africa_(27825325771),_crop.jpg|ലഘുചിത്രം|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ മാരിവാലെയിൽ നിന്നും തലയുടെ ഒരു ക്ലോസപ്പ്]] ചെറിയ രാജഹംസമാണ് ഫ്ലമിംഗോകളിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഇനം. ഈ ഇനത്തിന് 1.2 മുതൽ 2.7 കിലോഗ്രാം വരെ (1.6 മുതൽ 6.0 പൌണ്ട് വരെ) ഭാരം ഉണ്ടാകാം.<ref>{{Cite web|url=http://www.arkive.org/lesser-flamingo/phoeniconaias-minor/#text=Facts|title=Lesser flamingo - Phoeniconaias minor - ARKive|access-date=15 January 2022|website=www.arkive.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20090514084648/http://www.arkive.org/lesser-flamingo/phoeniconaias-minor/#text=Facts|archive-date=14 May 2009}}</ref> 80 മുതൽ 90 സെന്റിമീറ്റർ (31 മുതൽ 35 ഇഞ്ച് വരെ) ഉയരമുണ്ട്.<ref name="Seaworld">{{Cite web|url=http://www.seaworld.org/animal-info/info-books/flamingo/physical-characteristics.htm|title=FLAMINGOS - Physical Characteristics|access-date=2012-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120710133948/http://www.seaworld.org/animal-info/info-books/flamingo/physical-characteristics.htm|archive-date=2012-07-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-flamingo.html|title=Home &#124; San Diego Zoo Animals & Plants}}</ref> മൊത്തം നീളം ([[കൊക്ക് (അവയവം)|കൊക്ക്]] മുതൽ വാൽ വരെ, ചിറകുകൾ 90 മുതൽ 105 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (35 മുതൽ 41 ഇഞ്ച് വരെ) ഒരേ അളവുകളിലാണ്.<ref name="Seaworld" /><ref>{{Cite book |last=Ali, S. |title=The Book of Indian Birds |publisher=Bombay Natural History Society |year=1993 |isbn=0-19-563731-3 |location=Bombay}}</ref>  ശരീരത്തിൽ കൂടുതലായി കാണുന്ന തൂവലുകൾ പിങ്ക് കലർന്ന വെളുപ്പാണ്. ഈ സ്പീഷീസിനും ഗ്രേറ്റർ ഫ്ലാമിംഗോയ്ക്കും ഇടയിലെ പ്രധാന വ്യത്യാസം ഇതിന്റെ കൊക്കിൽ കൂടുതലായി കാണുന്ന കറുപ്പാണ്. രണ്ട് പക്ഷികളും ഒരുമിച്ച് കാണാത്ത പക്ഷം വലിപ്പം കൊണ്ട് തിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, കാരണം ആൺ-പെൺ പക്ഷികളുടെ ഉയരം വ്യത്യാസപ്പെടും. ഓസ്ട്രേലിയയിലെ പ്ലിയോസീനിൽ നിന്നുള്ള അതേ ജനുസ്സിലെ വംശനാശം സംഭവിച്ച ഫീനിക്കോണിയാസ് പ്രോസസ് ഇനം ഇതിലും ചെറുതായിരിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="M63">{{Cite journal |last=Miller |first=A.H. |year=1963 |title=The fossil flamingos of Australia |url=https://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v065n04/p0289-p0299.pdf |journal=The Condor |volume=65 |issue=4 |pages=289–299 |doi=10.2307/1365355 |jstor=1365355}}</ref> == പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം == ഏകദേശം രണ്ട് ദശലക്ഷത്തിൽ പരം അംഗസംഖ്യയുള്ള ചെറിയ രാജഹംസമാണ് രാജഹംസങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതലായി ലോകത്തു കാണപ്പെടുന്നത്. ഈ ഇനം പ്രധാനമായും ക്ഷാരാംശം കൂടുതലുള്ള തടാകങ്ങളിൽ മാത്രം വളരുന്ന ''സ്പിരുലിന'' ([[ആൽഗ|ഒരു തരം ആൽഗ]]) ഭക്ഷിക്കുന്നു. ജലാശയങ്ങൾക്കരികിൽ ഫ്ലമിംഗോ കൂട്ടങ്ങൾ കാണുന്നത് ജലസേചനത്തിന് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത സോഡിക് ആൽക്കലൈൻ വെള്ളത്തിന്റെ സൂചനയാണ്.ഇവ കഴിക്കുന്ന ആൽഗകൾക്ക് നീല-പച്ച നിറമാണെങ്കിലും,അവയിൽ പക്ഷികൾക്ക് പിങ്ക് നിറം നൽകുന്ന ഫോട്ടോസിന്തറ്റിക് പിഗ്മെന്റുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.അവരുടെ നീളമുള്ള കൊക്ക്, ചെറിയ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ ഫിൽറ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് പ്രത്യേകമായി അനുയോജിച്ചതാണ്. സിനെക്കോകോക്കസ് മിനസ്കുല, സിനെക്കോക്കോക്കസ് പെവലേക്കി, സിനെച്ചോകോക്കസ് എലോങ്കറ്റസ്, മോണോറാഫിഡിയം മിനൂട്ടം, ''ഓസിലേറ്റോറിയ'' എസ്പി എന്നിവയാണ് മറ്റ് ആൽഗകൾ. ഒപ്പം ''ലിംഗ്ബിയ'' എസ്പി. <ref name="ADW">{{Cite web|url=https://animaldiversity.org/accounts/Phoeniconaias_minor/|title=Phoeniconaias minor (Lesser flamingo)|website=[[Animal Diversity Web]]}}</ref><ref name="BOW">{{Cite journal |last=Del Hoyo |first=Josep |last2=Boesman |first2=Peter F. D. |last3=Garcia |first3=Ernest |last4=Kirwan |first4=Guy M. |date=2020 |title=Lesser Flamingo (Phoeniconaias minor), version 1.0 |url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lesfla1/cur/introduction |journal=Birds of the World}}</ref> === ഇരപിടിയൻമാർ === മറാബൌ കൊക്കുകൾ, കഴുകന്മാർ, ബബൂണുകൾ, ആഫ്രിക്കൻ ഫിഷ് ഈഗിൾസ്, [[കുറുക്കൻ (ജനുസ്സ്)|കുറുക്കന്മാർ]], കഴുതപ്പുലികൾ, കുറുക്കൻ, വലിയ വെളുത്ത പെലിക്കൻ, പരുന്തുകൾ, [[വലിയ പൂച്ചകൾ]] എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ ജീവികൾ ചെറിയ രാജഹംസങ്ങളെ ഭക്ഷണമാക്കുന്നു <ref>{{Cite web|url=https://www.oaklandzoo.org/animals/lesser-flamingo|title=Lesser Flamingo|access-date=4 March 2021|date=2020|website=Oakland Zoo}}</ref>. === പ്രജനനം === {{Easy CSS image crop|Image=Lesser and Greater Flamingo, Nakuru, KE imported from iNaturalist photo 314619601.jpg|desired_width=250|align=right|caption=Comparison between [[greater flamingo|greater]] and lesser flamingos, in [[Nakuru County|Nakuru]], Kenya|crop_bottom_perc=35|crop_right_perc=35|crop_left_perc=25|crop_top_perc=15}}ആഫ്രിക്കയിൽ, ഇവ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന സ്ഥലമായ ടാൻസാനിയയിലെ അറൂഷ മേഖലയിലെ വടക്കൻ എൻഗോറോംഗോറോ ജില്ലയിൽ ഉള്ള അത്യന്തം ക്ഷാരസ്വഭാവമുള്ള നാട്രോൺ തടാകത്തിലാണ് ചെറിയ ഫ്ലമിംഗോകൾ പ്രധാനമായും പ്രജനനം നടത്തുന്നത്.എറ്റോഷ പാൻ, മക്ഗാദിക്ഗാഡി പാൻ, കാംഫേഴ്സ് ഡാം എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ മറ്റ് ആഫ്രിക്കൻ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങൾ. മൗറിറ്റാനിയയിലെ തീരദേശ പ്രദേശമായ അഫ്തൂത് എസ് സാഹേലിയിൽ അവസാനമായി സ്ഥിരീകരിച്ച പ്രജനനകാലം 1965-ലായിരുന്നു.1962ൽ വെള്ളപ്പൊക്കം കാരണം നാട്രോൺ തടാകം അനുയോജ്യമല്ലാത്തപ്പോൾ [[കെനിയ]] മഗഡി തടാകത്തിൽ പ്രജനനം നടന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ നാകുരു തടാകത്തിലും പ്രജനനം നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="ABB">{{Cite journal |last=Anderson, M. D. |date=2008 |title=A Vision in Pink, Lesser Flamingo Breeding Success |journal=Africa - Birds & Birding |volume=13 |issue=2 |pages=42–49}}</ref> തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ, തെക്കൻ ഏഷ്യയിലും ചെറിയ രാജഹംസം പ്രജനനം നടത്തുന്നു. 1974-ൽ ഇവ റൺ ഓഫ് കച്ചിൽ പ്രജനനം നടത്തി. അതിന് ശേഷം, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലെ സിൻസുവാഡിയ, പുരബ്‌ചെറിയ എന്ന ഉപ്പുനിലങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് പ്രജനനം നടന്നത്. ചില പക്ഷികൾ ആഫ്രിക്കക്കും ഇന്ത്യക്കും ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതും കാണപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite journal |last=Parasharya |first=B.M. |last2=Rank |first2=D.N. |last3=Harper |first3=D.M. |last4=Crosa |first4=G. |last5=Zaccara |first5=S. |last6=Patel |first6=N. |last7=Joshi |first7=C.G. |year=2015 |title=Long-distance dispersal capability of Lesser Flamingo ''Phoeniconaias minor'' between India and Africa: Genetic inferences for future conservation plans |journal=Ostrich |volume=86 |issue=3 |page=221 |bibcode=2015Ostri..86..221P |doi=10.2989/00306525.2015.1053827 |s2cid=86056411}}</ref> എല്ലാ അരയന്നങ്ങളെയും പോലെ അവർ ചെളി കൊണ്ടു കൂനകളുണ്ടാക്കി അതിൽ വെളുത്ത മുട്ടകളിടുന്നു.വിരിഞ്ഞ ഉടൻ തന്നെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ കൂട്ടങ്ങളായി ചേരും; ചിലപ്പോൾ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടായേക്കാം. ഈ കൂട്ടങ്ങളെ കുറച്ച് പ്രായമുള്ള പക്ഷികൾ നിയന്ത്രിച്ച് നടന്ന് ശുദ്ധജലത്തിലേക്ക് നയിക്കും; ഈ യാത്ര 32 കിലോമീറ്റർ വരെ നീളാം. ==ഭീഷണികൾ== രാജഹംസങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ള രാജഹംസം ചെറിയ രാജഹംസമാണെങ്കിലും ദിനം പ്രതി കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞു വരുന്ന അംഗസംഖ്യയും മനുഷ്യരുടെ ഇടപെടലുകൾ മൂലം ഇല്ലാതെയാകുന്ന പ്രജനന സ്ഥലങ്ങളും പരിഗണിച്ച് ഇവയെ [[സംരക്ഷണം ആവശ്യമുള്ള ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന വിഭാഗത്തിൽ പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref name="Save">{{cite web|last = Anderson |first = M. D. |title=Save the Flamingo|url= http://www.savetheflamingo.co.za/|access-date = 2008-08-20}}</ref> കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ടു തടാകങ്ങളായ നകുരു തടാകത്തിലും ബോഗോറിയ തടാകത്തിലും കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ സംശയിക്കുന്ന ഹെവി മെറ്റൽ വിഷബാധ മൂലം ജനസംഖ്യക്ക് ദോഷം സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആഫ്രിക്കയിലെ പ്രധാന പ്രജനന കേന്ദ്രമായ നാട്രോൺ തടാകം ടാറ്റ കെമിക്കൽസ് നിർദേശിച്ച സോഡ ആഷ് പ്ലാന്റ് മൂലം ഇപ്പോൾ ഭീഷണിയിലാണ്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഏക പ്രജനന കേന്ദ്രമായ കാംഫേഴ്സ് ഡാം മലിനീകരണവും വ്യാപിച്ചു വരുന്ന വികസനവും കാരണം അപകടത്തിലാണു. കൂടാതെ, ജലനിരപ്പ് ഉയരുന്നതിനെ തുടർന്ന് കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ സോഡ തടാകങ്ങളുടെ ഉൽപാദനക്ഷമത കുറയുന്നതും ചെറിയ ഫ്ലമിംഗോയ്ക്ക് മറ്റൊരു ഭീഷണിയാണ്.<ref>{{Cite journal |last=Byrne |first=A. |last2=Tebbs |first2=E.J. |last3=Njoroge |first3=P. |last4=Nkwabi |first4=A. |last5=Chadwick |first5=M.A. |last6=Freeman |first6=R. |last7=Harper |first7=D. |last8=Norris |first8=K. |date=2024 |title=Productivity declines threaten East African soda lakes and the iconic Lesser Flamingo |journal=Current Biology |volume=34 |issue=8 |pages=1786–1793.e4 |bibcode=2024CBio...34.1786B |doi=10.1016/j.cub.2024.03.006 |doi-access=free}}</ref> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://web.archive.org/web/20090413164043/http://www.flamingoresources.org/ ഫ്ലമിംഗോ റിസോഴ്സ് സെന്റർ]-ഫ്ലമിംഗോകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഭവങ്ങളുടെയും വിവരങ്ങളുടെയും ഒരു ശേഖരം * ആർക്കൈവ്-ഇമേജുകളും സിനിമകളും ഓഫ് ദ ലെസ്സർ ഫ്ലമിംഗോ (ഫീനിക്കോപ്റ്റെറസ് മൈനർ) [https://web.archive.org/web/20041230104414/http://www.arkive.org/species/GES/birds/Phoenicopterus_minor/ ചിത്രങ്ങളും സിനിമകളും ഓഫ് ദ ലെസ്സർ ഫ്ലമിംഗോ '' (ഫീനിക്കോപ്റ്റെറസ് മൈനർ) ''] * ലെസ്സർ ഫ്ലമിംഗോ-അറ്റ്ലസ് ഓഫ് സതേൺ ആഫ്രിക്കൻ ബേർഡ്സിലെ സ്പീഷീസ് ടെക്സ്റ്റ്. * സേവ് ദ ഫ്ലമിംഗോ-[http://www.savetheflamingo.co.za/ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ബ്രീഡിംഗ് കോളനിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സൈറ്റ്] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കൻ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] lc7al4kys9pswsslhs70o9pe3n32c2e 4614700 4614699 2026-04-22T18:21:50Z Sneha Forestry 184179 /* പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം */ 4614700 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Flock of Lesser Flamingo along with juvenile near Jamnagar railway stationDSCN1798 1.jpg | image_caption = Adults and two juveniles at [[Jamnagar]], India | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite iucn |title=''Phoeniconaias minor'' |author=BirdLife International |date=2018 |article-number=e.T22697369A129912906 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22697369A129912906.en |access-date=27 January 2022}}</ref> | status2 = CITES_A2 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref name=iucn/> | genus = Phoeniconaias | species = minor | authority = ([[Étienne Geoffroy Saint-Hilaire|Geoffroy Saint-Hilaire, É]], 1798) | range_map = Phoeniconaias_minor_distr_map.png | range_map_caption = {{legend0|#00a94f|&nbsp;native range}} | synonyms = {{Species list |''Phoenicopterus minor'' | Geoffroy Saint-Hilaire, 1798<ref>{{cite journal|last1=Geoffroy|first1=C.|title=Sur une nouvelle espèce de Phœnicoptère ou Flammant |date=1798 |journal=Bulletin des sciences par la Société philomathique |volume=1 |issue=15 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/5492326}}</ref> |''Phoeniconaias minor'' | [[Gray|George Robert Gray]], 1869<ref>{{cite journal|last1=Gray|first1=G.R. |title=Notes on the bills of the species of Flamingo (''Phœnicopterus'') |journal=Ibis |date=1869 |series=New Series |volume=5 |issue=20 |pages=438–443 |doi=10.1111/j.1474-919X.1869.tb06897.x |url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/8619470}}</ref>}} }} സബ്-സഹാറൻ [[ആഫ്രിക്ക]], പടിഞ്ഞാറൻ [[ഇന്ത്യ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരിനം നീർപക്ഷിയാണ് ചെറിയ രാജഹംസം (''Feeniconaias minor'').<ref name="Manakadan2020">{{Cite journal |last=Manakadan |first=R. |last2=Khan |first2=A. N. |name-list-style=amp |date=2020 |title=Birds of the Indian Subcontinent – In a Nutshell |url=https://www.researchgate.net/publication/341930830 |journal=Buceros |volume=24 |issue=Special Issue 2 & 3 |pages=1–79}}</ref> ദേശാടകരായി കണക്കാക്കുന്ന ഈ പക്ഷികളെ വടക്കു നിന്നും ഇടക്കിടെ കാണുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. == വിവരണം == [[പ്രമാണം:Lesser_Flamingo,_Phoenicopterus_minor_at_Marievale_Nature_Reserve,_Gauteng,_South_Africa_(27825325771),_crop.jpg|ലഘുചിത്രം|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ മാരിവാലെയിൽ നിന്നും തലയുടെ ഒരു ക്ലോസപ്പ്]] ചെറിയ രാജഹംസമാണ് ഫ്ലമിംഗോകളിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ഇനം. ഈ ഇനത്തിന് 1.2 മുതൽ 2.7 കിലോഗ്രാം വരെ (1.6 മുതൽ 6.0 പൌണ്ട് വരെ) ഭാരം ഉണ്ടാകാം.<ref>{{Cite web|url=http://www.arkive.org/lesser-flamingo/phoeniconaias-minor/#text=Facts|title=Lesser flamingo - Phoeniconaias minor - ARKive|access-date=15 January 2022|website=www.arkive.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20090514084648/http://www.arkive.org/lesser-flamingo/phoeniconaias-minor/#text=Facts|archive-date=14 May 2009}}</ref> 80 മുതൽ 90 സെന്റിമീറ്റർ (31 മുതൽ 35 ഇഞ്ച് വരെ) ഉയരമുണ്ട്.<ref name="Seaworld">{{Cite web|url=http://www.seaworld.org/animal-info/info-books/flamingo/physical-characteristics.htm|title=FLAMINGOS - Physical Characteristics|access-date=2012-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20120710133948/http://www.seaworld.org/animal-info/info-books/flamingo/physical-characteristics.htm|archive-date=2012-07-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-flamingo.html|title=Home &#124; San Diego Zoo Animals & Plants}}</ref> മൊത്തം നീളം ([[കൊക്ക് (അവയവം)|കൊക്ക്]] മുതൽ വാൽ വരെ, ചിറകുകൾ 90 മുതൽ 105 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (35 മുതൽ 41 ഇഞ്ച് വരെ) ഒരേ അളവുകളിലാണ്.<ref name="Seaworld" /><ref>{{Cite book |last=Ali, S. |title=The Book of Indian Birds |publisher=Bombay Natural History Society |year=1993 |isbn=0-19-563731-3 |location=Bombay}}</ref>  ശരീരത്തിൽ കൂടുതലായി കാണുന്ന തൂവലുകൾ പിങ്ക് കലർന്ന വെളുപ്പാണ്. ഈ സ്പീഷീസിനും ഗ്രേറ്റർ ഫ്ലാമിംഗോയ്ക്കും ഇടയിലെ പ്രധാന വ്യത്യാസം ഇതിന്റെ കൊക്കിൽ കൂടുതലായി കാണുന്ന കറുപ്പാണ്. രണ്ട് പക്ഷികളും ഒരുമിച്ച് കാണാത്ത പക്ഷം വലിപ്പം കൊണ്ട് തിരിച്ചറിയാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, കാരണം ആൺ-പെൺ പക്ഷികളുടെ ഉയരം വ്യത്യാസപ്പെടും. ഓസ്ട്രേലിയയിലെ പ്ലിയോസീനിൽ നിന്നുള്ള അതേ ജനുസ്സിലെ വംശനാശം സംഭവിച്ച ഫീനിക്കോണിയാസ് പ്രോസസ് ഇനം ഇതിലും ചെറുതായിരിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="M63">{{Cite journal |last=Miller |first=A.H. |year=1963 |title=The fossil flamingos of Australia |url=https://sora.unm.edu/sites/default/files/journals/condor/v065n04/p0289-p0299.pdf |journal=The Condor |volume=65 |issue=4 |pages=289–299 |doi=10.2307/1365355 |jstor=1365355}}</ref> == പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം == ഏകദേശം രണ്ട് ദശലക്ഷത്തിൽ പരം അംഗസംഖ്യയുള്ള ചെറിയ രാജഹംസമാണ് ഏറ്റവും കൂടുതലായി ലോകത്തു കാണപ്പെടുന്ന രാജഹംസ ഇനം. ഇത് പ്രധാനമായും ക്ഷാരാംശം കൂടുതലുള്ള തടാകങ്ങളിൽ മാത്രം വളരുന്ന ''സ്പിരുലിന'' ([[ആൽഗ|ഒരു തരം ആൽഗ]]) ഭക്ഷിക്കുന്നു. ജലാശയങ്ങൾക്കരികിൽ ഫ്ലമിംഗോ കൂട്ടങ്ങൾ കാണുന്നത് ജലസേചനത്തിന് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത സോഡിക് ആൽക്കലൈൻ വെള്ളത്തിന്റെ സൂചനയാണ്.ഇവ കഴിക്കുന്ന ആൽഗകൾക്ക് നീല-പച്ച നിറമാണെങ്കിലും,അവയിൽ പക്ഷികൾക്ക് പിങ്ക് നിറം നൽകുന്ന ഫോട്ടോസിന്തറ്റിക് പിഗ്മെന്റുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.അവരുടെ നീളമുള്ള കൊക്ക്, ചെറിയ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ ഫിൽറ്റർ ചെയ്യുന്നതിന് പ്രത്യേകമായി അനുയോജിച്ചതാണ്. സിനെക്കോകോക്കസ് മിനസ്കുല, സിനെക്കോക്കോക്കസ് പെവലേക്കി, സിനെച്ചോകോക്കസ് എലോങ്കറ്റസ്, മോണോറാഫിഡിയം മിനൂട്ടം, ''ഓസിലേറ്റോറിയ'' എസ്പി എന്നിവയാണ് മറ്റ് ആൽഗകൾ. ഒപ്പം ''ലിംഗ്ബിയ'' എസ്പി. <ref name="ADW">{{Cite web|url=https://animaldiversity.org/accounts/Phoeniconaias_minor/|title=Phoeniconaias minor (Lesser flamingo)|website=[[Animal Diversity Web]]}}</ref><ref name="BOW">{{Cite journal |last=Del Hoyo |first=Josep |last2=Boesman |first2=Peter F. D. |last3=Garcia |first3=Ernest |last4=Kirwan |first4=Guy M. |date=2020 |title=Lesser Flamingo (Phoeniconaias minor), version 1.0 |url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/lesfla1/cur/introduction |journal=Birds of the World}}</ref> === ഇരപിടിയൻമാർ === മറാബൌ കൊക്കുകൾ, കഴുകന്മാർ, ബബൂണുകൾ, ആഫ്രിക്കൻ ഫിഷ് ഈഗിൾസ്, [[കുറുക്കൻ (ജനുസ്സ്)|കുറുക്കന്മാർ]], കഴുതപ്പുലികൾ, കുറുക്കൻ, വലിയ വെളുത്ത പെലിക്കൻ, പരുന്തുകൾ, [[വലിയ പൂച്ചകൾ]] എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ ജീവികൾ ചെറിയ രാജഹംസങ്ങളെ ഭക്ഷണമാക്കുന്നു <ref>{{Cite web|url=https://www.oaklandzoo.org/animals/lesser-flamingo|title=Lesser Flamingo|access-date=4 March 2021|date=2020|website=Oakland Zoo}}</ref>. === പ്രജനനം === {{Easy CSS image crop|Image=Lesser and Greater Flamingo, Nakuru, KE imported from iNaturalist photo 314619601.jpg|desired_width=250|align=right|caption=Comparison between [[greater flamingo|greater]] and lesser flamingos, in [[Nakuru County|Nakuru]], Kenya|crop_bottom_perc=35|crop_right_perc=35|crop_left_perc=25|crop_top_perc=15}}ആഫ്രിക്കയിൽ, ഇവ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന സ്ഥലമായ ടാൻസാനിയയിലെ അറൂഷ മേഖലയിലെ വടക്കൻ എൻഗോറോംഗോറോ ജില്ലയിൽ ഉള്ള അത്യന്തം ക്ഷാരസ്വഭാവമുള്ള നാട്രോൺ തടാകത്തിലാണ് ചെറിയ ഫ്ലമിംഗോകൾ പ്രധാനമായും പ്രജനനം നടത്തുന്നത്.എറ്റോഷ പാൻ, മക്ഗാദിക്ഗാഡി പാൻ, കാംഫേഴ്സ് ഡാം എന്നിവയാണ് ഇവയുടെ മറ്റ് ആഫ്രിക്കൻ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങൾ. മൗറിറ്റാനിയയിലെ തീരദേശ പ്രദേശമായ അഫ്തൂത് എസ് സാഹേലിയിൽ അവസാനമായി സ്ഥിരീകരിച്ച പ്രജനനകാലം 1965-ലായിരുന്നു.1962ൽ വെള്ളപ്പൊക്കം കാരണം നാട്രോൺ തടാകം അനുയോജ്യമല്ലാത്തപ്പോൾ [[കെനിയ]] മഗഡി തടാകത്തിൽ പ്രജനനം നടന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ നാകുരു തടാകത്തിലും പ്രജനനം നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="ABB">{{Cite journal |last=Anderson, M. D. |date=2008 |title=A Vision in Pink, Lesser Flamingo Breeding Success |journal=Africa - Birds & Birding |volume=13 |issue=2 |pages=42–49}}</ref> തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ, തെക്കൻ ഏഷ്യയിലും ചെറിയ രാജഹംസം പ്രജനനം നടത്തുന്നു. 1974-ൽ ഇവ റൺ ഓഫ് കച്ചിൽ പ്രജനനം നടത്തി. അതിന് ശേഷം, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലെ സിൻസുവാഡിയ, പുരബ്‌ചെറിയ എന്ന ഉപ്പുനിലങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് പ്രജനനം നടന്നത്. ചില പക്ഷികൾ ആഫ്രിക്കക്കും ഇന്ത്യക്കും ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതും കാണപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite journal |last=Parasharya |first=B.M. |last2=Rank |first2=D.N. |last3=Harper |first3=D.M. |last4=Crosa |first4=G. |last5=Zaccara |first5=S. |last6=Patel |first6=N. |last7=Joshi |first7=C.G. |year=2015 |title=Long-distance dispersal capability of Lesser Flamingo ''Phoeniconaias minor'' between India and Africa: Genetic inferences for future conservation plans |journal=Ostrich |volume=86 |issue=3 |page=221 |bibcode=2015Ostri..86..221P |doi=10.2989/00306525.2015.1053827 |s2cid=86056411}}</ref> എല്ലാ അരയന്നങ്ങളെയും പോലെ അവർ ചെളി കൊണ്ടു കൂനകളുണ്ടാക്കി അതിൽ വെളുത്ത മുട്ടകളിടുന്നു.വിരിഞ്ഞ ഉടൻ തന്നെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ കൂട്ടങ്ങളായി ചേരും; ചിലപ്പോൾ ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടായേക്കാം. ഈ കൂട്ടങ്ങളെ കുറച്ച് പ്രായമുള്ള പക്ഷികൾ നിയന്ത്രിച്ച് നടന്ന് ശുദ്ധജലത്തിലേക്ക് നയിക്കും; ഈ യാത്ര 32 കിലോമീറ്റർ വരെ നീളാം. ==ഭീഷണികൾ== രാജഹംസങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ള രാജഹംസം ചെറിയ രാജഹംസമാണെങ്കിലും ദിനം പ്രതി കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞു വരുന്ന അംഗസംഖ്യയും മനുഷ്യരുടെ ഇടപെടലുകൾ മൂലം ഇല്ലാതെയാകുന്ന പ്രജനന സ്ഥലങ്ങളും പരിഗണിച്ച് ഇവയെ [[സംരക്ഷണം ആവശ്യമുള്ള ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന വിഭാഗത്തിൽ പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref name="Save">{{cite web|last = Anderson |first = M. D. |title=Save the Flamingo|url= http://www.savetheflamingo.co.za/|access-date = 2008-08-20}}</ref> കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ടു തടാകങ്ങളായ നകുരു തടാകത്തിലും ബോഗോറിയ തടാകത്തിലും കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ സംശയിക്കുന്ന ഹെവി മെറ്റൽ വിഷബാധ മൂലം ജനസംഖ്യക്ക് ദോഷം സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആഫ്രിക്കയിലെ പ്രധാന പ്രജനന കേന്ദ്രമായ നാട്രോൺ തടാകം ടാറ്റ കെമിക്കൽസ് നിർദേശിച്ച സോഡ ആഷ് പ്ലാന്റ് മൂലം ഇപ്പോൾ ഭീഷണിയിലാണ്. ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഏക പ്രജനന കേന്ദ്രമായ കാംഫേഴ്സ് ഡാം മലിനീകരണവും വ്യാപിച്ചു വരുന്ന വികസനവും കാരണം അപകടത്തിലാണു. കൂടാതെ, ജലനിരപ്പ് ഉയരുന്നതിനെ തുടർന്ന് കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ സോഡ തടാകങ്ങളുടെ ഉൽപാദനക്ഷമത കുറയുന്നതും ചെറിയ ഫ്ലമിംഗോയ്ക്ക് മറ്റൊരു ഭീഷണിയാണ്.<ref>{{Cite journal |last=Byrne |first=A. |last2=Tebbs |first2=E.J. |last3=Njoroge |first3=P. |last4=Nkwabi |first4=A. |last5=Chadwick |first5=M.A. |last6=Freeman |first6=R. |last7=Harper |first7=D. |last8=Norris |first8=K. |date=2024 |title=Productivity declines threaten East African soda lakes and the iconic Lesser Flamingo |journal=Current Biology |volume=34 |issue=8 |pages=1786–1793.e4 |bibcode=2024CBio...34.1786B |doi=10.1016/j.cub.2024.03.006 |doi-access=free}}</ref> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://web.archive.org/web/20090413164043/http://www.flamingoresources.org/ ഫ്ലമിംഗോ റിസോഴ്സ് സെന്റർ]-ഫ്ലമിംഗോകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഭവങ്ങളുടെയും വിവരങ്ങളുടെയും ഒരു ശേഖരം * ആർക്കൈവ്-ഇമേജുകളും സിനിമകളും ഓഫ് ദ ലെസ്സർ ഫ്ലമിംഗോ (ഫീനിക്കോപ്റ്റെറസ് മൈനർ) [https://web.archive.org/web/20041230104414/http://www.arkive.org/species/GES/birds/Phoenicopterus_minor/ ചിത്രങ്ങളും സിനിമകളും ഓഫ് ദ ലെസ്സർ ഫ്ലമിംഗോ '' (ഫീനിക്കോപ്റ്റെറസ് മൈനർ) ''] * ലെസ്സർ ഫ്ലമിംഗോ-അറ്റ്ലസ് ഓഫ് സതേൺ ആഫ്രിക്കൻ ബേർഡ്സിലെ സ്പീഷീസ് ടെക്സ്റ്റ്. * സേവ് ദ ഫ്ലമിംഗോ-[http://www.savetheflamingo.co.za/ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ബ്രീഡിംഗ് കോളനിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സൈറ്റ്] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കൻ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] 94ruh1iqfyfhntiglo6r5lhynkvnwv7 0 666334 4614788 4613041 2026-04-23T09:04:06Z Shahin40423 216192 4614788 wikitext text/x-wiki {{മായ്ക്കുക/ലേഖനം}} {{Infobox person | name = മിഥുൻ എം ദാസ് | image = Mitun_m_das.png | caption = മിഥുൻ എം ദാസ് | birth_place = കേരളം, ഇന്ത്യ | nationality = ഇന്ത്യൻ | other_names = ആർജെ മിഥുൻ | occupation = നടൻ, റേഡിയോ ജോക്കി, അവതാരകൻ | years_active = 2008–ഇന്നുവരെ | known_for = [[മലയാള സിനിമ]], [[കരിക്കു (ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം)|കരിക്കു]] വെബ് സീരീസ് | notable_works = ''ഡിജെ (കരിക്കു)'', ''വാശി'', ''പുലിയാട്ടം'' }} '''മിഥുൻ എം ദാസ്''' (ആർജെ മിഥുൻ) മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളിലും ഡിജിറ്റൽ മാധ്യമങ്ങളിലും സജീവമായ ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനും റേഡിയോ ജോക്കിയും ടെലിവിഷൻ അവതാരകനുമാണ്.<ref name="Samayam">{{cite news |last1=Samayam Desk |title=RJ and Actor Mitun M Das announces wedding |url=https://malayalam.samayam.com/tv/web-series/rj-anchor-and-web-series-actor-mitun-m-das-facebook-post-about-his-wedding/articleshow/87720242.cms |work=[[Samayam Malayalam]] |date=15 നവംബർ 2021 |access-date=23 ഏപ്രിൽ 2026}}</ref> [[കരിക്കു (ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം)|കരിക്കു]] വെബ് സീരീസിലെ 'ഡിജെ' എന്ന പരമ്പരയിലെ സുജിത് എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്.<ref name="TOI_Profile">{{cite news |title=Mithun M Das: Movies, Photos, Videos, News & Biography |url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/mithun-m-das |work=[[The Times of India]] |access-date=23 ഏപ്രിൽ 2026}}</ref> == കരിയർ == === റേഡിയോ, ടെലിവിഷൻ === 2008 മുതൽ 2015 വരെ റെഡ് എഫ്‌എമ്മിൽ റേഡിയോ ജോക്കിയായി മിഥുൻ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'ചിരിയോ ചിരി', 'റോങ്ങ് നമ്പർ' തുടങ്ങിയ പരിപാടികളിലൂടെ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി. 2012 ഡിസംബർ 12-ന് തുടർച്ചയായി 12 മണിക്കൂർ ലൈവ് റേഡിയോ മാരത്തൺ നടത്തി അദ്ദേഹം റെക്കോർഡ് ഇട്ടിരുന്നു. മഴവിൽ മനോരമ, സീ കേരളം തുടങ്ങിയ ചാനലുകളിൽ അവതാരകനായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Samayam"/> === ചലച്ചിത്രം === ജൂനിയർ ആർട്ടിസ്റ്റായി കരിയർ ആരംഭിച്ച മിഥുൻ, [[സപ്തമശ്രീ തസ്‌കരഹാ]], [[ലോർഡ് ലിവിംഗ്സ്ടൺ 7000 കാന്തി]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[വാശി (ചലച്ചിത്രം)|വാശി]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ 'ആന്റോ' എന്ന കഥാപാത്രം അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ ജനപ്രീതി നേടിക്കൊടുത്തു.<ref name="TOI_Profile"/> 2023-ൽ [[സുധീർ കരമന]] നായകനായ 'പുലിയാട്ടം' എന്ന ചിത്രത്തിലും പ്രധാന വേഷം കൈകാര്യം ചെയ്തു.<ref>{{cite news |title='Puliyattam' teaser features an exceptional Sudheer Karmana |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/puliyattam-teaser-features-an-exceptional-sudheer-karmana-as-the-character-puli-jose/articleshow/104523456.cms |work=[[The Times of India]] |date=18 ഒക്ടോബർ 2023}}</ref> == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ (ഭാഗികം) == {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! ചിത്രം !! വേഷം !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2014 || [[സപ്തമശ്രീ തസ്‌കരഹാ]] || || |- | 2021 || [[കുഞ്ഞേൽദോ]] || || |- | 2022 || [[വാശി (ചലച്ചിത്രം)|വാശി]] || ആന്റോ || |- | 2023 || പുലിയാട്ടം || മനോഹരൻ || |- | 2024 || ലവ്ലി || || |} == വെബ് സീരീസുകൾ == * കരിക്കു - ഡിജെ (2020) * സർക്കസ് (2022) * കലക്കച്ചി (2021) == അവലംബം == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * {{IMDb name|11894451}} [[വിഭാഗം:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] [[വിഭാഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികൾ]] [[വിഭാഗം:കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള റേഡിയോ ജോക്കികൾ]] 908c3p1wgidp2r27u1smm1904f9oryh 118 666604 4614690 4614569 2026-04-22T17:47:26Z Anjalirnambiar 216626 4614690 wikitext text/x-wiki കടലിൽ ജീവിക്കുന്ന പക്ഷിയാണ് വരയൻ തിരവെട്ടി (Calonectris leucomelas) . പ്രായപൂർത്തിയായ പക്ഷിയുടെ ശരാശരി നീളം ഏകദേശം 48 സെ.മീ (19 ഇഞ്ച്) ആണ്, കൂടാതെ അതിന്റെ ചിറകുകളുടെ വിസ്തൃതി ഏകദേശം 122 സെ.മീ (48 ഇഞ്ച്) വരെയാണ്. വിവരണം   വരയൻ തിരവെട്ടി പ്രധാനമായി മത്സ്യങ്ങളെയും കണവകളെയും ആണ് ഭക്ഷിക്കുന്നത്.സമുദ്രത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ഈ പക്ഷി ഭക്ഷണം കണ്ടെത്തുന്നതിനായി മത്സ്യബന്ധന ബോട്ടുകൾ പിന്തുടരുന്നത് സാധാരണമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ജപ്പാനിലെ ആഞ്ചോവി മത്സ്യബന്ധന മേഖലകളിൽ ഇത് കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നു. മത്സ്യബന്ധന സമയത്ത് വെള്ളത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ചെറിയ മത്സ്യങ്ങളും മറ്റും പിടിക്കാൻ ഇത് ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ മത്സ്യബന്ധന വലകളിൽ ഇത് കുടുങ്ങുകയും അതുവഴി മരണപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുപോലെ നീളത്തിൽ വലിച്ചിട്ട മത്സ്യബന്ധന നൂലിൽ ഇര  കഴിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, കുരുക്കുകളിൽ കുടുങ്ങി മുങ്ങിമരിക്കുന്ന സംഭവങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു. വരയൻ തിരവെട്ടി മാളങ്ങളിലാണ്  കൂടുകൂട്ടാറ്. ഇത് സാധാരണമായി കാടുകളിലുള്ള കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളെയാണ് കൂടുതലായി ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതും. വരയൻ തിര വെട്ടി വ്യാപകമായും ധാരാളമായും കാണപ്പെടുന്ന ഒ രു പക്ഷിയാണ്.എന്നിരുന്നാലും മത്സ്യബന്ധന വലകളിൽ കുടുങ്ങുന്നത് മൂലവും, പൂച്ചകളും എലികളും പോലുള്ള ജീവികളുടെ ഇരയാകുന്നതുമൂലം ചില മരണങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ചില സ്വദേശീയ മനുഷ്യ സമൂഹങ്ങൾ ഇത് വേട്ടയാടുകയും ഭക്ഷണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിതരണം വരയൻ തിരവെട്ടി എന്നാ കടൽ പക്ഷി പ്രധാനമായും തുറസായ സമുദ്ര പ്രദേശങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നവയാണ് ,പക്ഷേ ചില സമയങ്ങളിൽ തീരത്തോട് ചേർന്ന ജലങ്ങളിലും ഇവ കാണപ്പെടാറുണ്ട്.ഇവയുടെ പ്രധാന വ്യാപനം പെസഫിക് സമുദ്രത്തിലാണ്.ജപ്പാൻ, കൊറിയൻ ഉപദ്വീപ് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ കടൽത്തീരത്തിന് പുറത്തുള്ള ദ്വീപുകളിലാണ് ഇവ കൂടുകൂട്ടുന്നത്.<ref>{{Cite journal |last=Yamamoto |first=Takashi |last2=Takahashi |first2=Akinori |last3=Katsumata |first3=Nobuhiro |last4=Sato |first4=Katsufumi |last5=Trathan |first5=Philip N. |date=2010-10 |title=At-Sea Distribution and Behavior of Streaked Shearwaters ( Calonectris leucomelas ) During the Nonbreeding Period |url=https://academic.oup.com/auk/article/127/4/871-881/5148672 |journal=The Auk |language=en |volume=127 |issue=4 |pages=871–881 |doi=10.1525/auk.2010.10029}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Lane |first=Selwyn George |date=1983-08-30 |title=From Field and Study: Streaked Shearwater Calonectris leucomelas in Australia |url=https://doi.org/10.5962/p.310527 |journal=The Western Australian Naturalist |volume=15 |issue=6 |pages=148–148 |doi=10.5962/p.310527 |issn=0726-9609}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gibson |first=J.D. |date=1975-06-15 |title=Streaked shearwaters (Calonectris leucomelas) in the Coral Sea |url=https://doi.org/10.63172/104288gvevnh |journal=Notornis |volume=22 |issue=2 |pages=176 |doi=10.63172/104288gvevnh |issn=0029-4470}}</ref>പ്രജനനം കാലം കഴിഞ്ഞതിനുശേഷം ഇവ ദീർഘദൂരം കുടിയേറ്റം നടത്തുന്ന പക്ഷികളാണ്. ദക്ഷിണ ദിശയിലേക്ക് സഞ്ചരിച്ച് വടക്കൻ ന്യൂ ഗിനിയ , അറഫൂറ സമുദ്രം, ദക്ഷിണ ചൈന സമുദ്രം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം തേടി സഞ്ചരിക്കുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Yamamoto |first=Takashi |last2=Takahashi |first2=Akinori |last3=Katsumata |first3=Nobuhiro |last4=Sato |first4=Katsufumi |last5=Trathan |first5=Philip N. |date=2010-10 |title=At-Sea Distribution and Behavior of Streaked Shearwaters ( Calonectris leucomelas ) During the Nonbreeding Period |url=https://academic.oup.com/auk/article/127/4/871-881/5148672 |journal=The Auk |language=en |volume=127 |issue=4 |pages=871–881 |doi=10.1525/auk.2010.10029}}</ref>.കൂടാതെ, ഈ പക്ഷികളെ അമേരിക്കയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിലും<ref>{{Citation|title=Catch and Release in Marine Recreational Fisheries|date=2002|url=https://doi.org/10.47886/9781888569308.ch8|work=Catch and Release in Marine Recreational Fisheries|editor-last=Prince|editor-first=Eric D.|publisher=American Fisheries Society|isbn=978-1-888569-30-8|access-date=2026-04-17|editor2-last=Ortiz|editor2-first=Mauricio|editor3-last=Venizelos|editor3-first=Arietta}}</ref>, ഇന്ത്യയുടെ തെക്കൻ തീരങ്ങളിലും<ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.18356/20c6b040-en|title=Deep sea and offshore/pelagic habitats|access-date=2026-04-17|last=Obura|first=David|date=2016-03-15}}</ref>, ന്യൂസിലാൻഡിലും<ref>{{Cite journal |last=Scofield |first=R. Paul |last2=Christie |first2=Derek |last3=Palma |first3=Ricardo L. |last4=Tennyson |first4=Alan J.D. |date=2010-12-15 |title=First record of streaked shearwater (Calonectris leucomelas) in New Zealand |url=https://doi.org/10.63172/151908xwlvst |journal=Notornis |volume=57 |issue=4 |pages=212 |doi=10.63172/151908xwlvst |issn=0029-4470}}</ref> കണ്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. വളരെ അപൂർവമായി, സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഏറെ അകലെ ഉള്ള വയോമിംഗ് പ്രദേശത്തും ഒരു സാമ്പിൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite book |last=Howell |first=Steve N. G. |title=Petrels, albatrosses, and storm-petrels of North America: a photographic guide |last2=Patteson |first2=J. Brian |last3=Shearwater |first3=Debra |date=2012 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-14211-1 |location=Princeton [N.J.]}}</ref>. അവലംബങ്ങൾ rdcr8n75dn9j1g0z7rwr8zkjihj8sgk 4614692 4614690 2026-04-22T17:52:12Z Anjalirnambiar 216626 4614692 wikitext text/x-wiki വരയൻ തിരവെട്ടി {{Short description|Species of bird}} {{Speciesbox | image = Streaked shearwater sitting.jpg | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Calonectris leucomelas'' |volume=2018 |article-number=e.T22698172A132630766 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22698172A132630766.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | taxon = Calonectris leucomelas | authority = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1836) }} കടലിൽ ജീവിക്കുന്ന പക്ഷിയാണ് വരയൻ തിരവെട്ടി (Calonectris leucomelas) . പ്രായപൂർത്തിയായ പക്ഷിയുടെ ശരാശരി നീളം ഏകദേശം 48 സെ.മീ (19 ഇഞ്ച്) ആണ്, കൂടാതെ അതിന്റെ ചിറകുകളുടെ വിസ്തൃതി ഏകദേശം 122 സെ.മീ (48 ഇഞ്ച്) വരെയാണ്. വിവരണം   വരയൻ തിരവെട്ടി പ്രധാനമായി മത്സ്യങ്ങളെയും കണവകളെയും ആണ് ഭക്ഷിക്കുന്നത്.സമുദ്രത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ഈ പക്ഷി ഭക്ഷണം കണ്ടെത്തുന്നതിനായി മത്സ്യബന്ധന ബോട്ടുകൾ പിന്തുടരുന്നത് സാധാരണമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ജപ്പാനിലെ ആഞ്ചോവി മത്സ്യബന്ധന മേഖലകളിൽ ഇത് കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നു. മത്സ്യബന്ധന സമയത്ത് വെള്ളത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ചെറിയ മത്സ്യങ്ങളും മറ്റും പിടിക്കാൻ ഇത് ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ മത്സ്യബന്ധന വലകളിൽ ഇത് കുടുങ്ങുകയും അതുവഴി മരണപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുപോലെ നീളത്തിൽ വലിച്ചിട്ട മത്സ്യബന്ധന നൂലിൽ ഇര  കഴിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, കുരുക്കുകളിൽ കുടുങ്ങി മുങ്ങിമരിക്കുന്ന സംഭവങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു. വരയൻ തിരവെട്ടി മാളങ്ങളിലാണ്  കൂടുകൂട്ടാറ്. ഇത് സാധാരണമായി കാടുകളിലുള്ള കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളെയാണ് കൂടുതലായി ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതും. [[Image:Streaked Shearwater.ogv|thumb|300px|left|Off Gold Coast, Australia]] വരയൻ തിര വെട്ടി വ്യാപകമായും ധാരാളമായും കാണപ്പെടുന്ന ഒ രു പക്ഷിയാണ്.എന്നിരുന്നാലും മത്സ്യബന്ധന വലകളിൽ കുടുങ്ങുന്നത് മൂലവും, പൂച്ചകളും എലികളും പോലുള്ള ജീവികളുടെ ഇരയാകുന്നതുമൂലം ചില മരണങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ചില സ്വദേശീയ മനുഷ്യ സമൂഹങ്ങൾ ഇത് വേട്ടയാടുകയും ഭക്ഷണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിതരണം വരയൻ തിരവെട്ടി എന്നാ കടൽ പക്ഷി പ്രധാനമായും തുറസായ സമുദ്ര പ്രദേശങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നവയാണ് ,പക്ഷേ ചില സമയങ്ങളിൽ തീരത്തോട് ചേർന്ന ജലങ്ങളിലും ഇവ കാണപ്പെടാറുണ്ട്.ഇവയുടെ പ്രധാന വ്യാപനം പെസഫിക് സമുദ്രത്തിലാണ്.ജപ്പാൻ, കൊറിയൻ ഉപദ്വീപ് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ കടൽത്തീരത്തിന് പുറത്തുള്ള ദ്വീപുകളിലാണ് ഇവ കൂടുകൂട്ടുന്നത്.<ref>{{Cite journal |last=Yamamoto |first=Takashi |last2=Takahashi |first2=Akinori |last3=Katsumata |first3=Nobuhiro |last4=Sato |first4=Katsufumi |last5=Trathan |first5=Philip N. |date=2010-10 |title=At-Sea Distribution and Behavior of Streaked Shearwaters ( Calonectris leucomelas ) During the Nonbreeding Period |url=https://academic.oup.com/auk/article/127/4/871-881/5148672 |journal=The Auk |language=en |volume=127 |issue=4 |pages=871–881 |doi=10.1525/auk.2010.10029}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Lane |first=Selwyn George |date=1983-08-30 |title=From Field and Study: Streaked Shearwater Calonectris leucomelas in Australia |url=https://doi.org/10.5962/p.310527 |journal=The Western Australian Naturalist |volume=15 |issue=6 |pages=148–148 |doi=10.5962/p.310527 |issn=0726-9609}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gibson |first=J.D. |date=1975-06-15 |title=Streaked shearwaters (Calonectris leucomelas) in the Coral Sea |url=https://doi.org/10.63172/104288gvevnh |journal=Notornis |volume=22 |issue=2 |pages=176 |doi=10.63172/104288gvevnh |issn=0029-4470}}</ref>പ്രജനനം കാലം കഴിഞ്ഞതിനുശേഷം ഇവ ദീർഘദൂരം കുടിയേറ്റം നടത്തുന്ന പക്ഷികളാണ്. ദക്ഷിണ ദിശയിലേക്ക് സഞ്ചരിച്ച് വടക്കൻ ന്യൂ ഗിനിയ , അറഫൂറ സമുദ്രം, ദക്ഷിണ ചൈന സമുദ്രം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം തേടി സഞ്ചരിക്കുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Yamamoto |first=Takashi |last2=Takahashi |first2=Akinori |last3=Katsumata |first3=Nobuhiro |last4=Sato |first4=Katsufumi |last5=Trathan |first5=Philip N. |date=2010-10 |title=At-Sea Distribution and Behavior of Streaked Shearwaters ( Calonectris leucomelas ) During the Nonbreeding Period |url=https://academic.oup.com/auk/article/127/4/871-881/5148672 |journal=The Auk |language=en |volume=127 |issue=4 |pages=871–881 |doi=10.1525/auk.2010.10029}}</ref>.കൂടാതെ, ഈ പക്ഷികളെ അമേരിക്കയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിലും<ref>{{Citation|title=Catch and Release in Marine Recreational Fisheries|date=2002|url=https://doi.org/10.47886/9781888569308.ch8|work=Catch and Release in Marine Recreational Fisheries|editor-last=Prince|editor-first=Eric D.|publisher=American Fisheries Society|isbn=978-1-888569-30-8|access-date=2026-04-17|editor2-last=Ortiz|editor2-first=Mauricio|editor3-last=Venizelos|editor3-first=Arietta}}</ref>, ഇന്ത്യയുടെ തെക്കൻ തീരങ്ങളിലും<ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.18356/20c6b040-en|title=Deep sea and offshore/pelagic habitats|access-date=2026-04-17|last=Obura|first=David|date=2016-03-15}}</ref>, ന്യൂസിലാൻഡിലും<ref>{{Cite journal |last=Scofield |first=R. Paul |last2=Christie |first2=Derek |last3=Palma |first3=Ricardo L. |last4=Tennyson |first4=Alan J.D. |date=2010-12-15 |title=First record of streaked shearwater (Calonectris leucomelas) in New Zealand |url=https://doi.org/10.63172/151908xwlvst |journal=Notornis |volume=57 |issue=4 |pages=212 |doi=10.63172/151908xwlvst |issn=0029-4470}}</ref> കണ്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. വളരെ അപൂർവമായി, സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഏറെ അകലെ ഉള്ള വയോമിംഗ് പ്രദേശത്തും ഒരു സാമ്പിൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite book |last=Howell |first=Steve N. G. |title=Petrels, albatrosses, and storm-petrels of North America: a photographic guide |last2=Patteson |first2=J. Brian |last3=Shearwater |first3=Debra |date=2012 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-14211-1 |location=Princeton [N.J.]}}</ref>. അവലംബങ്ങൾ * {{Cite book|last=Dunn |first=Jon L. |year=2017 |title=National Geographic Field Guide to the Birds of North America |location=Washington, D.C. |publisher=National Geographic Society |isbn=978-1-4262-1835-4}} * '' Seabirds, an Identification Guide'' by Peter Harrison, (1983) {{ISBN|0-7470-1410-8}} * ''Handbook of the Birds of the World Vol 1'', Josep del Hoyo editor, {{ISBN|84-87334-10-5}} == External links == {{Commons category|Calonectris leucomelas}} {{Wikispecies|Calonectris leucomelas}} * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=3927&m=0 BirdLife species factsheet] * [http://www.oiseaux.net/photos/franck.ambrosini/puffin.leucomele.1.html#monde Oiseaux] photo {{Taxonbar|from=Q181320}} {{Authority control}} [[Category:Calonectris|streaked shearwater]] [[Category:Birds of the Philippines]] [[Category:Birds of Japan]] [[Category:Birds of Palau]] [[Category:Birds of the Pacific Ocean]] [[Category:Birds described in 1835|streaked shearwater]] [[Category:Articles containing video clips]] {{Procellariiformes-stub}} e8crobgg0m1zgylbz1h7i8plofghetf 4614695 4614692 2026-04-22T17:58:40Z Anjalirnambiar 216626 4614695 wikitext text/x-wiki വരയൻ തിരവെട്ടി {{Short description|Species of bird}} {{Speciesbox | image = Streaked shearwater sitting.jpg | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Calonectris leucomelas'' |volume=2018 |article-number=e.T22698172A132630766 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22698172A132630766.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | taxon = Calonectris leucomelas | authority = ([[Coenraad Jacob Temminck|Temminck]], 1836) }} കടലിൽ ജീവിക്കുന്ന പക്ഷിയാണ് വരയൻ തിരവെട്ടി (Calonectris leucomelas) . പ്രായപൂർത്തിയായ പക്ഷിയുടെ ശരാശരി നീളം ഏകദേശം 48 സെ.മീ (19 ഇഞ്ച്) ആണ്, കൂടാതെ അതിന്റെ ചിറകുകളുടെ വിസ്തൃതി ഏകദേശം 122 സെ.മീ (48 ഇഞ്ച്) വരെയാണ്. വിവരണം   വരയൻ തിരവെട്ടി പ്രധാനമായി മത്സ്യങ്ങളെയും കണവകളെയും ആണ് ഭക്ഷിക്കുന്നത്.സമുദ്രത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ഈ പക്ഷി ഭക്ഷണം കണ്ടെത്തുന്നതിനായി മത്സ്യബന്ധന ബോട്ടുകൾ പിന്തുടരുന്നത് സാധാരണമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ജപ്പാനിലെ ആഞ്ചോവി മത്സ്യബന്ധന മേഖലകളിൽ ഇത് കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നു. മത്സ്യബന്ധന സമയത്ത് വെള്ളത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ചെറിയ മത്സ്യങ്ങളും മറ്റും പിടിക്കാൻ ഇത് ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ മത്സ്യബന്ധന വലകളിൽ ഇത് കുടുങ്ങുകയും അതുവഴി മരണപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുപോലെ നീളത്തിൽ വലിച്ചിട്ട മത്സ്യബന്ധന നൂലിൽ ഇര  കഴിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, കുരുക്കുകളിൽ കുടുങ്ങി മുങ്ങിമരിക്കുന്ന സംഭവങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു. വരയൻ തിരവെട്ടി മാളങ്ങളിലാണ്  കൂടുകൂട്ടാറ്. ഇത് സാധാരണമായി കാടുകളിലുള്ള കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളെയാണ് കൂടുതലായി ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതും. [[Image:Streaked Shearwater.ogv|thumb|300px|left|Off Gold Coast, Australia]] വരയൻ തിര വെട്ടി വ്യാപകമായും ധാരാളമായും കാണപ്പെടുന്ന ഒ രു പക്ഷിയാണ്.എന്നിരുന്നാലും മത്സ്യബന്ധന വലകളിൽ കുടുങ്ങുന്നത് മൂലവും, പൂച്ചകളും എലികളും പോലുള്ള ജീവികളുടെ ഇരയാകുന്നതുമൂലം ചില മരണങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു. കൂടാതെ, ചില സ്വദേശീയ മനുഷ്യ സമൂഹങ്ങൾ ഇത് വേട്ടയാടുകയും ഭക്ഷണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിതരണം വരയൻ തിരവെട്ടി എന്നാ കടൽ പക്ഷി പ്രധാനമായും തുറസായ സമുദ്ര പ്രദേശങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നവയാണ് ,പക്ഷേ ചില സമയങ്ങളിൽ തീരത്തോട് ചേർന്ന ജലങ്ങളിലും ഇവ കാണപ്പെടാറുണ്ട്.ഇവയുടെ പ്രധാന വ്യാപനം പെസഫിക് സമുദ്രത്തിലാണ്.ജപ്പാൻ, കൊറിയൻ ഉപദ്വീപ് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ കടൽത്തീരത്തിന് പുറത്തുള്ള ദ്വീപുകളിലാണ് ഇവ കൂടുകൂട്ടുന്നത്.<ref>{{Cite journal |last=Yamamoto |first=Takashi |last2=Takahashi |first2=Akinori |last3=Katsumata |first3=Nobuhiro |last4=Sato |first4=Katsufumi |last5=Trathan |first5=Philip N. |date=2010-10 |title=At-Sea Distribution and Behavior of Streaked Shearwaters ( Calonectris leucomelas ) During the Nonbreeding Period |url=https://academic.oup.com/auk/article/127/4/871-881/5148672 |journal=The Auk |language=en |volume=127 |issue=4 |pages=871–881 |doi=10.1525/auk.2010.10029}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Lane |first=Selwyn George |date=1983-08-30 |title=From Field and Study: Streaked Shearwater Calonectris leucomelas in Australia |url=https://doi.org/10.5962/p.310527 |journal=The Western Australian Naturalist |volume=15 |issue=6 |pages=148–148 |doi=10.5962/p.310527 |issn=0726-9609}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gibson |first=J.D. |date=1975-06-15 |title=Streaked shearwaters (Calonectris leucomelas) in the Coral Sea |url=https://doi.org/10.63172/104288gvevnh |journal=Notornis |volume=22 |issue=2 |pages=176 |doi=10.63172/104288gvevnh |issn=0029-4470}}</ref>പ്രജനനം കാലം കഴിഞ്ഞതിനുശേഷം ഇവ ദീർഘദൂരം കുടിയേറ്റം നടത്തുന്ന പക്ഷികളാണ്. ദക്ഷിണ ദിശയിലേക്ക് സഞ്ചരിച്ച് വടക്കൻ ന്യൂ ഗിനിയ , അറഫൂറ സമുദ്രം, ദക്ഷിണ ചൈന സമുദ്രം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം തേടി സഞ്ചരിക്കുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Yamamoto |first=Takashi |last2=Takahashi |first2=Akinori |last3=Katsumata |first3=Nobuhiro |last4=Sato |first4=Katsufumi |last5=Trathan |first5=Philip N. |date=2010-10 |title=At-Sea Distribution and Behavior of Streaked Shearwaters ( Calonectris leucomelas ) During the Nonbreeding Period |url=https://academic.oup.com/auk/article/127/4/871-881/5148672 |journal=The Auk |language=en |volume=127 |issue=4 |pages=871–881 |doi=10.1525/auk.2010.10029}}</ref>.കൂടാതെ, ഈ പക്ഷികളെ അമേരിക്കയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരങ്ങളിലും<ref>{{Citation|title=Catch and Release in Marine Recreational Fisheries|date=2002|url=https://doi.org/10.47886/9781888569308.ch8|work=Catch and Release in Marine Recreational Fisheries|editor-last=Prince|editor-first=Eric D.|publisher=American Fisheries Society|isbn=978-1-888569-30-8|access-date=2026-04-17|editor2-last=Ortiz|editor2-first=Mauricio|editor3-last=Venizelos|editor3-first=Arietta}}</ref>, ഇന്ത്യയുടെ തെക്കൻ തീരങ്ങളിലും<ref>{{Cite web|url=https://doi.org/10.18356/20c6b040-en|title=Deep sea and offshore/pelagic habitats|access-date=2026-04-17|last=Obura|first=David|date=2016-03-15}}</ref>, ന്യൂസിലാൻഡിലും<ref>{{Cite journal |last=Scofield |first=R. Paul |last2=Christie |first2=Derek |last3=Palma |first3=Ricardo L. |last4=Tennyson |first4=Alan J.D. |date=2010-12-15 |title=First record of streaked shearwater (Calonectris leucomelas) in New Zealand |url=https://doi.org/10.63172/151908xwlvst |journal=Notornis |volume=57 |issue=4 |pages=212 |doi=10.63172/151908xwlvst |issn=0029-4470}}</ref> കണ്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. വളരെ അപൂർവമായി, സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഏറെ അകലെ ഉള്ള വയോമിംഗ് പ്രദേശത്തും ഒരു സാമ്പിൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite book |last=Howell |first=Steve N. G. |title=Petrels, albatrosses, and storm-petrels of North America: a photographic guide |last2=Patteson |first2=J. Brian |last3=Shearwater |first3=Debra |date=2012 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-69 1-14211-1 |location=Princeton [N.J.]}}</ref>. കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് * {{Cite book|last=Dunn |first=Jon L. |year=2017 |title=National Geographic Field Guide to the Birds of North America |location=Washington, D.C. |publisher=National Geographic Society |isbn=978-1-4262-1835-4}} * '' Seabirds, an Identification Guide'' by Peter Harrison, (1983) {{ISBN|0-7470-1410-8}} * ''Handbook of the Birds of the World Vol 1'', Josep del Hoyo editor, {{ISBN|84-87334-10-5}} == External links == {{Commons category|Calonectris leucomelas}} {{Wikispecies|Calonectris leucomelas}} * [http://www.birdlife.org/datazone/species/index.html?action=SpcHTMDetails.asp&sid=3927&m=0 BirdLife species factsheet] * [http://www.oiseaux.net/photos/franck.ambrosini/puffin.leucomele.1.html#monde Oiseaux] photo {{Taxonbar|from=Q181320}} {{Authority control}} [[Category:Calonectris|streaked shearwater]] [[Category:Birds of the Philippines]] [[Category:Birds of Japan]] [[Category:Birds of Palau]] [[Category:Birds of the Pacific Ocean]] [[Category:Birds described in 1835|streaked shearwater]] [[Category:Articles containing video clips]] അവലംബം {{Procellariiformes-stub}} 33lou082z62sdjjtw6y7kpxr9tzf3m8 118 666631 4614687 4614571 2026-04-22T17:42:01Z Anjalirnambiar 216626 4614687 wikitext text/x-wiki {{short description|Species of bird}} {{Speciesbox | image = Common noddy (Anous stolidus pileatus) in flight Michaelmas Cay.jpg | image_caption = ''തവിടൻ നോഡി ആള'', ക്വീൻസ്‌ലാൻഡ്, ഓസ്‌ട്രേലിയ | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2020 |title=''Anous stolidus'' |volume=2020 |article-number=e.T22694794A168889812 |doi=10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22694794A168889812.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | genus = Anous | species = stolidus | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | synonyms = ''Sterna stolida'' {{small|Linnaeus,&nbsp;1758}} | range_map = Anous stolidus map.svg }} '''ബ്രൗൺ നോഡി, സാധാരണ നോഡി അല്ലെങ്കിൽ നോഡി ടെൺ''' ഇവയെല്ലാം ലാരിഡേ  കുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങളാണ് .ഇവയെല്ലാം കടൽ പക്ഷികൾ ആയിട്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്നത് .കറുത്ത നോടികളിൽ നിന്ന് നോഡികളിൽ ഏറ്റവും വലുതായി ഇവയെ തിരിച്ചറിയുന്നത് അതിൻറെ വലുപ്പവും തൂവലുകളും കൊണ്ടാണ്. കറുപ്പിനേക്കാൾ കടും തവിട്ടു നിറമാണ് കറുത്ത നോടിക്.ഈ പക്ഷിയെ ഉഷ്ണമേഖല പ്രദേശങ്ങളിലാണ് നമ്മൾ ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നത് . പസഫിക്ക് സമുദ്രത്തിലെ ഹവായ് മുതൽ ടുവാമോട്ടു ദ്വീപസമൂഹവും ഓസ്ട്രേലിയയും വരെ, ചെങ്കടൽ മുതൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ സീഷെൽസ്, ഓസ്ട്രേലിയ ,കരീബിയനിൽ അറ്റ്ലാൻ്റിക് സമുദ്രത്തിലെ ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കുൻഹ എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം തവിട്ട് നോഡിക്ക് കൊളോണിയൽ സ്വഭാവമാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബ്രൗൺ നോടിയെ കൂട്ടംകൂട്ടമായി ജീവിക്കുന്നത് ആയിട്ടാണ്  കണ്ടുവരാറുള്ളത്. സാധാരണ പാറക്കെട്ടുകളിലെ ചെറിയ ചെറിയ മരങ്ങളിലും കുറ്റിച്ചെടികളിലും ആണ് ഇവ കൂടു നിർമ്മിക്കുന്നത്.വളരെ അപൂർവമായാണ് നിലത്തും കൂടുണ്ടാക്കുന്നത് .ഒരു ജോഡിയിലെ പെൺപക്ഷി ഇണ ചേരുന്ന കാലത്ത് ഒരു മുട്ട മാത്രമാണ് ഇടുന്നത്.ഇന്ത്യയിൽ, ഈ പക്ഷി പി.എം സയീദ് മറൈൻ ബേർഡ് കൺസർവേഷൻ റിസർവിൽ സംരക്ഷിതമാണ്<ref>{{Cite journal |last=Rodgers |first=Essie M |date=2020-01-01 |title=Rest and relaxation may be the key to more effective sea turtle conservation |url=https://doi.org/10.1093/conphys/coaa006 |journal=Conservation Physiology |volume=8 |issue=1 |doi=10.1093/conphys/coaa006 |issn=2051-1434}}</ref>. === വർഗീകരണം === തവിടൻ നോഡി ആള എന്ന പക്ഷിയെ ആദ്യമായി ശാസ്ത്രീയമായി വിവരിച്ചത് സ്വീഡിഷ് പ്രകൃതി ശാസ്ത്രജ്ഞനായ കാർൽ ലിന്നേയ്സ് ആണ്. 1758-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ Systema Naturea എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൻറെ പത്താം പതിപ്പിൽ ഈ പക്ഷിക്ക് Sterna stolida<ref>{{Cite book |last=Linné |first=Carl von |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.559 |title=Systema naturae, per regna tria naturae : secundum classes, ordines, genera, species cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |date=1767 |publisher=Typis Ioannis Thomae |location=Vindobonae [Vienna]}}</ref> എന്ന പേരാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. പിന്നീട് , 1826-ൽ ഇംഗ്ലീഷ് പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജെയിംസ് ഫ്രാൻസിസ് സ്റ്റീഫൻസ് Anous എന്ന ജനുസ് നിർദ്ദേശിച്ചു<ref>{{Cite book |last=Shaw |first=George |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.53459 |title=General zoology, or, Systematic natural history / |last2=Chappelow |last3=Griffith |last4=Heath |first4=Charles |last5=Mearns |first5=Edgar Alexander |last6=Stephens |first6=James Francis |date=1800 |publisher=Printed for G. Kearsley, |location=London :}}</ref>.Anous എന്ന പദം പുരാതന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചതും “മണ്ടൻ” അല്ലെങ്കിൽ “അറിവില്ലാത്തത്” എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നതുമാണ്. അതുപോലെ stolidus എന്ന പ്രത്യേക നാമവും ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതും സമാനമായ അർത്ഥം സൂചിപ്പിക്കുന്നു<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. ഇപ്പോൾ ഈ സ്പീഷീസിന് നാല് ഉപവർഗങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{Citation|last=Lewis|first=Adrian|title=Family Laridae: Gulls, Terns, Noddies|date=2017-10-19|url=https://doi.org/10.1201/9781315136264-42|work=A Bird Atlas of Kenya|pages=189–199|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-13626-4|access-date=2026-04-18|last2=Pomeroy|first2=Derek}}</ref>: • A. s. pileatus – റെഡ് സീ മുതൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം കടന്ന് പസഫിക് മഹാസമുദ്രം വരെ, ഹവായ് ദ്വീപുകളും ഈസ്റ്റർ ദ്വീപും ഉൾപ്പെടെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. • A. s. galapagensis – ഗലാപഗോസ് ദ്വീപുകളിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഉപവർഗമാണ്. • A. s. ridgwayi – പാശ്ചാത്യ മെക്സിക്കോ മുതൽ കോസ്റ്റാരിക്ക വരെയുള്ള ദ്വീപുകളിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. • A. s. stolidus – കരീബിയൻ ദ്വീപുകളും ഉഷ്ണമേഖലാ അറ്റ്ലാന്റിക് പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ കാണപ്പെടുന്നു. <gallery mode = packed heights = 150px> Common Noddy 1 - Michaelmas.jpg|''A. s. pileatus'', Queensland, Australia Anous stolidus galapagensis, isla Santa Cruz, islas Galápagos, Ecuador, 2015-07-26, DD 41.jpg|''A. s. galapagensis'', [[endemic]] to the [[Galápagos Islands]], Ecuador Brown noddy (Anous stolidus stolidus) in flight.jpg|''A. s. stolidus'', [[São Tomé and Príncipe]] </gallery> === വിവരണം === തവിടൻ നോഡി ആള എന്ന സമുദ്രപക്ഷി ഏകദേശം 38–45 സെ.മീ നീളമുള്ളതും 75–86 സെ.മീ വരെ ചിറകുവിസ്തൃതിയുള്ളതുമാണ്.ഇതിന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ ഗാഢമായ ചോക്ലേറ്റ് തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള പറവകളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തലയുടെ മുകളിലും നെറ്റിയിലും ഇളം ചാരനിറമോ വെളുത്ത നിറമോ കാണപ്പെടുന്നു, ഇത് പക്ഷിയെ എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു. കണ്ണിന്റെ ചുറ്റിലും പൂർണ്ണമല്ലാത്ത ഒരു ചെറുതായ വെളുത്ത വളയം കാണാം<ref>{{Citation|last=Mlodinow|first=Steven G.|title=Brown Noddy (Anous stolidus)|date=2025-01-17|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/brnnod/2.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.brnnod.02. retrieved 17 april 2017. {{cite book}}: {{!}}work= ignored (help)|access-date=2026-04-18|last2=Chardine|first2=John W.|last3=Morris|first3=Ralph D.|last4=Gochfeld|first4=Michael|last5=Burger|first5=Joanna|last6=Kirwan|first6=Guy M.|last7=Garcia|first7=Ernest|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. വാൽ നീളം കൂടിയതും കീൽ ആകൃതിയിലുള്ളതുമാണ്. കാലുകളും കാൽവിരലുകളും ഇരുണ്ട നിറത്തിലുള്ളവയാണ്. === പ്രജനനം === തവിടൻ നോഡി ആളകൾ കൂട്ടംകൂട്ടമായാണ് ജീവിക്കുന്നത്.ഇവ സാധാരണയായി പാറക്കെട്ടുകളിലും ചെറിയ ചെറിയ മരച്ചില്ലകളിലും കുറ്റിച്ചെടികളിലുമാണ് കൂട് നിർമ്മിക്കുന്നത്. കൂടു നിർമ്മിക്കുന്നത് ചെറിയ ചെറിയ മരക്കൊമ്പുകളും ചില്ലകളും ഉപയോഗിച്ചാണ്. അതിനാൽ ഈ കൂടു കാണാൻ നല്ല ഭംഗിയുള്ളതാണ് .തട്ടി ആകൃതിയിലാണ് ഇവ കൂടു നിർമ്മിക്കുന്നത് ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ ഇവ നിലത്തും കൂട് നിർമ്മിക്കുന്നതായി കണ്ടുവരുന്നുണ്ട്<ref name=":0">{{Cite book |last=Hauber |first=Mark E. |title=The Book of Eggs: A Life-Size Guide to the Eggs of Six Hundred of the World's Bird Species |date=2014 |publisher=University of Chicago Press |others=John Bates, Barbara Becker |isbn=978-0-226-05781-1 |edition=1st ed |location=Chicago}}</ref>. ഇവരുടെ പ്രണയകാലത്ത് ആണും പെണ്ണും തമ്മിൽ തലകുനിച്ച് പരസ്പരം അവരുടെ സ്നേഹം കൈമാറുന്നതായി കാണാം.കൂടാതെ ആൺ പക്ഷി പിടിച്ച ചെറിയ മീൻ പെൺ പക്ഷിക്ക് കൊടുക്കുന്നത് ഈ സമയത്തെ ഒരു പ്രത്യേകതയായി കാണുന്നു. പറന്നുകൊണ്ടുള്ള പ്രണയപ്രകടനങ്ങളും ഇവ നടത്തുന്നു<ref name=":0" />. ഇവയുടെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ഒരു ജോഡിയിലെ പെൺപക്ഷി ഇണ ചേരുന്ന കാലത്ത് ഒരു മുട്ട മാത്രമാണ് ഇടുന്നത്. മുട്ട ഇളം പിങ്ക്-ക്രീം നിറത്തിലുള്ളതും ലിലാക്, ചെസ്റ്റ്നട്ട് നിറത്തിലുള്ള പാടുകളോടുകൂടിയതുമാണ്. മുട്ടയുടെ വലിപ്പം ഏകദേശം 52 × 35 മില്ലീമീറ്റർ ആണ്.ആൺ-പെൺ പക്ഷികൾ മാറിമാറി 33 മുതൽ 36 ദിവസത്തേക്ക് മുട്ട ചൂടാക്കി സംരക്ഷിക്കുന്നു.കുഞ്ഞുങ്ങൾ വിരിഞ്ഞതിനുശേഷം വളരെ കുറച്ച് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ കുഞ്ഞുങ്ങൾ വളരുന്നതായി കാണുന്നു.സാധാരണയായി മൂന്നാഴ്ച കൊണ്ടുതന്നെ മാതാപിതാക്കളുടെ അതേ ഭാരം തന്നെ ഈ കുട്ടികൾക്കും ഉണ്ടാവുന്നു<ref name=":0" />.ആറ് മുതൽ ഏഴാഴ്ചക്കുള്ളിൽ പറക്കാൻ കഴിയുന്ന നിലയിലേക്ക് എത്തുന്നു.ഈ ഘട്ടത്തിൽ മാതാപിതാക്കളെ ആശ്രയിക്കാതെ സ്വന്തം കാലിൽ ഇര തേടുന്നതായി കാണുന്നു<ref name=":0" />. === ഭക്ഷണക്രമം === തവിടൻ നോഡി ആള സാധാരണയായി കടലിന് മുകളിലൂടെ പറന്ന് ഭക്ഷണം കണ്ടെത്തുന്ന പക്ഷിയാണ്. ഇത് വെള്ളത്തിന് മുകളിൽ നിസ്സാരമായി പറന്ന്, താഴെ കാണുന്ന ചെറു ജീവികളെ കണ്ടാൽ ഉടൻ താഴേക്ക് ചായ്ന്ന് പിടിക്കും. ചെറുകിട സ്ക്വിഡ്, മറ്റ് മോളസ്കുകൾ, ജലത്തിലെ കീടങ്ങൾ കൂടാതെ സാർഡിൻ, ആൻചോവി<ref name=":1">{{Citation|title=Anous stolidus (Linnaeus). Brown Noddy; Common Noddy. Noddi brun.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0252|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-04-18}}</ref> പോലുള്ള ചെറിയ മീനുകൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായും ഇതിന്റെ ഭക്ഷണം<ref name=":1" />. p9s13f2qd9sdhwds7ruvznvzl3rcqr5 4614689 4614687 2026-04-22T17:44:53Z Anjalirnambiar 216626 4614689 wikitext text/x-wiki തവിടൻ നോഡി ആള {{short description|Species of bird}} {{Speciesbox | image = Common noddy (Anous stolidus pileatus) in flight Michaelmas Cay.jpg | image_caption = ''തവിടൻ നോഡി ആള'', ക്വീൻസ്‌ലാൻഡ്, ഓസ്‌ട്രേലിയ | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2020 |title=''Anous stolidus'' |volume=2020 |article-number=e.T22694794A168889812 |doi=10.2305/IUCN.UK.2020-3.RLTS.T22694794A168889812.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | genus = Anous | species = stolidus | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | synonyms = ''Sterna stolida'' {{small|Linnaeus,&nbsp;1758}} | range_map = Anous stolidus map.svg }} '''ബ്രൗൺ നോഡി, സാധാരണ നോഡി അല്ലെങ്കിൽ നോഡി ടെൺ''' ഇവയെല്ലാം ലാരിഡേ  കുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങളാണ് .ഇവയെല്ലാം കടൽ പക്ഷികൾ ആയിട്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്നത് .കറുത്ത നോടികളിൽ നിന്ന് നോഡികളിൽ ഏറ്റവും വലുതായി ഇവയെ തിരിച്ചറിയുന്നത് അതിൻറെ വലുപ്പവും തൂവലുകളും കൊണ്ടാണ്. കറുപ്പിനേക്കാൾ കടും തവിട്ടു നിറമാണ് കറുത്ത നോടിക്.ഈ പക്ഷിയെ ഉഷ്ണമേഖല പ്രദേശങ്ങളിലാണ് നമ്മൾ ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നത് . പസഫിക്ക് സമുദ്രത്തിലെ ഹവായ് മുതൽ ടുവാമോട്ടു ദ്വീപസമൂഹവും ഓസ്ട്രേലിയയും വരെ, ചെങ്കടൽ മുതൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ സീഷെൽസ്, ഓസ്ട്രേലിയ ,കരീബിയനിൽ അറ്റ്ലാൻ്റിക് സമുദ്രത്തിലെ ട്രിസ്റ്റൻ ഡാ കുൻഹ എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം തവിട്ട് നോഡിക്ക് കൊളോണിയൽ സ്വഭാവമാണ് കണ്ടുവരുന്നത്. ബ്രൗൺ നോടിയെ കൂട്ടംകൂട്ടമായി ജീവിക്കുന്നത് ആയിട്ടാണ്  കണ്ടുവരാറുള്ളത്. സാധാരണ പാറക്കെട്ടുകളിലെ ചെറിയ ചെറിയ മരങ്ങളിലും കുറ്റിച്ചെടികളിലും ആണ് ഇവ കൂടു നിർമ്മിക്കുന്നത്.വളരെ അപൂർവമായാണ് നിലത്തും കൂടുണ്ടാക്കുന്നത് .ഒരു ജോഡിയിലെ പെൺപക്ഷി ഇണ ചേരുന്ന കാലത്ത് ഒരു മുട്ട മാത്രമാണ് ഇടുന്നത്.ഇന്ത്യയിൽ, ഈ പക്ഷി പി.എം സയീദ് മറൈൻ ബേർഡ് കൺസർവേഷൻ റിസർവിൽ സംരക്ഷിതമാണ്<ref>{{Cite journal |last=Rodgers |first=Essie M |date=2020-01-01 |title=Rest and relaxation may be the key to more effective sea turtle conservation |url=https://doi.org/10.1093/conphys/coaa006 |journal=Conservation Physiology |volume=8 |issue=1 |doi=10.1093/conphys/coaa006 |issn=2051-1434}}</ref>. വർഗീകരണം തവിടൻ നോഡി ആള എന്ന പക്ഷിയെ ആദ്യമായി ശാസ്ത്രീയമായി വിവരിച്ചത് സ്വീഡിഷ് പ്രകൃതി ശാസ്ത്രജ്ഞനായ കാർൽ ലിന്നേയ്സ് ആണ്. 1758-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ Systema Naturea എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൻറെ പത്താം പതിപ്പിൽ ഈ പക്ഷിക്ക് Sterna stolida<ref>{{Cite book |last=Linné |first=Carl von |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.559 |title=Systema naturae, per regna tria naturae : secundum classes, ordines, genera, species cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |date=1767 |publisher=Typis Ioannis Thomae |location=Vindobonae [Vienna]}}</ref> എന്ന പേരാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. പിന്നീട് , 1826-ൽ ഇംഗ്ലീഷ് പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജെയിംസ് ഫ്രാൻസിസ് സ്റ്റീഫൻസ് Anous എന്ന ജനുസ് നിർദ്ദേശിച്ചു<ref>{{Cite book |last=Shaw |first=George |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.53459 |title=General zoology, or, Systematic natural history / |last2=Chappelow |last3=Griffith |last4=Heath |first4=Charles |last5=Mearns |first5=Edgar Alexander |last6=Stephens |first6=James Francis |date=1800 |publisher=Printed for G. Kearsley, |location=London :}}</ref>.Anous എന്ന പദം പുരാതന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചതും “മണ്ടൻ” അല്ലെങ്കിൽ “അറിവില്ലാത്തത്” എന്ന അർത്ഥം നൽകുന്നതുമാണ്. അതുപോലെ stolidus എന്ന പ്രത്യേക നാമവും ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതും സമാനമായ അർത്ഥം സൂചിപ്പിക്കുന്നു<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. ഇപ്പോൾ ഈ സ്പീഷീസിന് നാല് ഉപവർഗങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{Citation|last=Lewis|first=Adrian|title=Family Laridae: Gulls, Terns, Noddies|date=2017-10-19|url=https://doi.org/10.1201/9781315136264-42|work=A Bird Atlas of Kenya|pages=189–199|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-13626-4|access-date=2026-04-18|last2=Pomeroy|first2=Derek}}</ref>: • A. s. pileatus – റെഡ് സീ മുതൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം കടന്ന് പസഫിക് മഹാസമുദ്രം വരെ, ഹവായ് ദ്വീപുകളും ഈസ്റ്റർ ദ്വീപും ഉൾപ്പെടെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. • A. s. galapagensis – ഗലാപഗോസ് ദ്വീപുകളിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഉപവർഗമാണ്. • A. s. ridgwayi – പാശ്ചാത്യ മെക്സിക്കോ മുതൽ കോസ്റ്റാരിക്ക വരെയുള്ള ദ്വീപുകളിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. • A. s. stolidus – കരീബിയൻ ദ്വീപുകളും ഉഷ്ണമേഖലാ അറ്റ്ലാന്റിക് പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ കാണപ്പെടുന്നു. <gallery mode = packed heights = 150px> Common Noddy 1 - Michaelmas.jpg|''A. s. pileatus'', Queensland, Australia Anous stolidus galapagensis, isla Santa Cruz, islas Galápagos, Ecuador, 2015-07-26, DD 41.jpg|''A. s. galapagensis'', [[endemic]] to the [[Galápagos Islands]], Ecuador Brown noddy (Anous stolidus stolidus) in flight.jpg|''A. s. stolidus'', [[São Tomé and Príncipe]] </gallery> വിവരണം തവിടൻ നോഡി ആള എന്ന സമുദ്രപക്ഷി ഏകദേശം 38–45 സെ.മീ നീളമുള്ളതും 75–86 സെ.മീ വരെ ചിറകുവിസ്തൃതിയുള്ളതുമാണ്.ഇതിന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ ഗാഢമായ ചോക്ലേറ്റ് തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള പറവകളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തലയുടെ മുകളിലും നെറ്റിയിലും ഇളം ചാരനിറമോ വെളുത്ത നിറമോ കാണപ്പെടുന്നു, ഇത് പക്ഷിയെ എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു. കണ്ണിന്റെ ചുറ്റിലും പൂർണ്ണമല്ലാത്ത ഒരു ചെറുതായ വെളുത്ത വളയം കാണാം<ref>{{Citation|last=Mlodinow|first=Steven G.|title=Brown Noddy (Anous stolidus)|date=2025-01-17|url=https://birdsoftheworld.org/bow/species/brnnod/2.0/introduction|work=Birds of the World|editor-last=Billerman|editor-first=Shawn M.|publisher=Cornell Lab of Ornithology|language=en|doi=10.2173/bow.brnnod.02. retrieved 17 april 2017. {{cite book}}: {{!}}work= ignored (help)|access-date=2026-04-18|last2=Chardine|first2=John W.|last3=Morris|first3=Ralph D.|last4=Gochfeld|first4=Michael|last5=Burger|first5=Joanna|last6=Kirwan|first6=Guy M.|last7=Garcia|first7=Ernest|editor2-last=Keeney|editor2-first=Brooke K.|editor3-last=Rodewald|editor3-first=Paul G.|editor4-last=Schulenberg|editor4-first=Thomas S.}}</ref>. വാൽ നീളം കൂടിയതും കീൽ ആകൃതിയിലുള്ളതുമാണ്. കാലുകളും കാൽവിരലുകളും ഇരുണ്ട നിറത്തിലുള്ളവയാണ്. പ്രജനനം തവിടൻ നോഡി ആളകൾ കൂട്ടംകൂട്ടമായാണ് ജീവിക്കുന്നത്.ഇവ സാധാരണയായി പാറക്കെട്ടുകളിലും ചെറിയ ചെറിയ മരച്ചില്ലകളിലും കുറ്റിച്ചെടികളിലുമാണ് കൂട് നിർമ്മിക്കുന്നത്. കൂടു നിർമ്മിക്കുന്നത് ചെറിയ ചെറിയ മരക്കൊമ്പുകളും ചില്ലകളും ഉപയോഗിച്ചാണ്. അതിനാൽ ഈ കൂടു കാണാൻ നല്ല ഭംഗിയുള്ളതാണ് .തട്ടി ആകൃതിയിലാണ് ഇവ കൂടു നിർമ്മിക്കുന്നത് ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ ഇവ നിലത്തും കൂട് നിർമ്മിക്കുന്നതായി കണ്ടുവരുന്നുണ്ട്<ref name=":0">{{Cite book |last=Hauber |first=Mark E. |title=The Book of Eggs: A Life-Size Guide to the Eggs of Six Hundred of the World's Bird Species |date=2014 |publisher=University of Chicago Press |others=John Bates, Barbara Becker |isbn=978-0-226-05781-1 |edition=1st ed |location=Chicago}}</ref>. ഇവരുടെ പ്രണയകാലത്ത് ആണും പെണ്ണും തമ്മിൽ തലകുനിച്ച് പരസ്പരം അവരുടെ സ്നേഹം കൈമാറുന്നതായി കാണാം.കൂടാതെ ആൺ പക്ഷി പിടിച്ച ചെറിയ മീൻ പെൺ പക്ഷിക്ക് കൊടുക്കുന്നത് ഈ സമയത്തെ ഒരു പ്രത്യേകതയായി കാണുന്നു. പറന്നുകൊണ്ടുള്ള പ്രണയപ്രകടനങ്ങളും ഇവ നടത്തുന്നു<ref name=":0" />. ഇവയുടെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ഒരു ജോഡിയിലെ പെൺപക്ഷി ഇണ ചേരുന്ന കാലത്ത് ഒരു മുട്ട മാത്രമാണ് ഇടുന്നത്. മുട്ട ഇളം പിങ്ക്-ക്രീം നിറത്തിലുള്ളതും ലിലാക്, ചെസ്റ്റ്നട്ട് നിറത്തിലുള്ള പാടുകളോടുകൂടിയതുമാണ്. മുട്ടയുടെ വലിപ്പം ഏകദേശം 52 × 35 മില്ലീമീറ്റർ ആണ്.ആൺ-പെൺ പക്ഷികൾ മാറിമാറി 33 മുതൽ 36 ദിവസത്തേക്ക് മുട്ട ചൂടാക്കി സംരക്ഷിക്കുന്നു.കുഞ്ഞുങ്ങൾ വിരിഞ്ഞതിനുശേഷം വളരെ കുറച്ച് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ഈ കുഞ്ഞുങ്ങൾ വളരുന്നതായി കാണുന്നു.സാധാരണയായി മൂന്നാഴ്ച കൊണ്ടുതന്നെ മാതാപിതാക്കളുടെ അതേ ഭാരം തന്നെ ഈ കുട്ടികൾക്കും ഉണ്ടാവുന്നു<ref name=":0" />.ആറ് മുതൽ ഏഴാഴ്ചക്കുള്ളിൽ പറക്കാൻ കഴിയുന്ന നിലയിലേക്ക് എത്തുന്നു.ഈ ഘട്ടത്തിൽ മാതാപിതാക്കളെ ആശ്രയിക്കാതെ സ്വന്തം കാലിൽ ഇര തേടുന്നതായി കാണുന്നു<ref name=":0" />. ഭക്ഷണക്രമം തവിടൻ നോഡി ആള സാധാരണയായി കടലിന് മുകളിലൂടെ പറന്ന് ഭക്ഷണം കണ്ടെത്തുന്ന പക്ഷിയാണ്. ഇത് വെള്ളത്തിന് മുകളിൽ നിസ്സാരമായി പറന്ന്, താഴെ കാണുന്ന ചെറു ജീവികളെ കണ്ടാൽ ഉടൻ താഴേക്ക് ചായ്ന്ന് പിടിക്കും. ചെറുകിട സ്ക്വിഡ്, മറ്റ് മോളസ്കുകൾ, ജലത്തിലെ കീടങ്ങൾ കൂടാതെ സാർഡിൻ, ആൻചോവി<ref name=":1">{{Citation|title=Anous stolidus (Linnaeus). Brown Noddy; Common Noddy. Noddi brun.|url=https://doi.org/10.5040/9781472926999.0252|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press Limited|access-date=2026-04-18}}</ref> പോലുള്ള ചെറിയ മീനുകൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായും ഇതിന്റെ ഭക്ഷണം<ref name=":1" />. 3notfvfn9tup0drpl431w7i6bnpwnxy 118 666643 4614670 4614573 2026-04-22T16:57:45Z Anjalirnambiar 216626 /* വിവരണം */ 4614670 wikitext text/x-wiki {{draft article}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{speciesbox | name = Hill swallow | image = Hill Swallow (Hirundo domicola) by Dharani Prakash.jpg | image_caption = In the hills of southern India | genus = Hirundo | species = domicola | authority = [[Thomas C. Jerdon|Jerdon]], 1841 | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/details/22712284/0 |title=''Hirundo domicola'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2012 |access-date=26 November 2013}}</ref> }} കാനക്കത്രിക (Hirundo domicola ) സ്വാലോ കുടുംബത്തിലെ അംഗമായി അറിയപ്പെടുകയും കൂടാതെ ചെറിയൊരു പക്ഷിയും കൂടിയാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്നത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ആണ്.കൂടുതലായി ഒരു സ്ഥലത്ത് തന്നെയാണ് ഇവർ താമസിക്കുന്നത് ചില സമയങ്ങളിൽ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുസരിച്ച് ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കാറുമുണ്ട്.ആദ്യകാലങ്ങളിൽ കടൽത്തീരങ്ങളിലാണ് അഭയം പ്രാപിച്ചത്,പതിയെ പതിയെ കാടുകൾ തേടി മലം പ്രദേശത്തിലുള്ള വനത്തിലേക്ക് താമസം മാറിയിരിക്കുന്നു<ref name=":0">{{Cite book |last=Turner |first=Angela K. |title=Swallows & martins: an identification guide and handbook |last2=Rose |first2=Chris |date=1989 |publisher=Houghton Mifflin |isbn=978-0-395-51174-9 |location=Boston}}</ref>. മുമ്പ് ഇത് പെസഫിക് സ്വലോയുടെ ഒരു ഉപവിഭാഗമായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Patel |first=Bharati |last2=Sivaraman |first2=Sreejith |last3=Balakrishnan |first3=Peroth |date=2023-07-28 |title=Nesting Ecology of Plum-headed Parakeet &lt;i&gt;Himalayapsitta cyanocephala&lt;/i&gt; (Linnaeus, 1766) in the Southern Western Ghats, India |url=https://doi.org/10.17087/jbnhs/2023/v120/154792 |journal=Journal of the Bombay Natural History Society (JBNHS) |doi=10.17087/jbnhs/2023/v120/154792 |issn=2454-1095}}</ref>.[[File:HirundoDomicolaGould.jpg|left|thumb|Hill swallow, painting by John Gould]] == <small>വിവരണം</small> == കാനക്കത്രിക ഏകദേശം 13 സെ.മീ. വരെ നീളമുള്ള പക്ഷിയുംകൂടെയാണ് .ഈ പക്ഷിയെ നീല നിറത്തോടുകൂടിയുള്ള പിൻഭാഗവും  അവിടെവിടങ്ങളായി തവിട്ട് നിറത്തോടു കൂടിയുള്ള വാലുകളും ചിറകുകളും മാണ് ഉള്ളത് .മുഖവും കഴുത്തും ചുവപ്പ് നിറത്തിലാണെന്നും  ശരീരത്തിന്റെ താഴത്തെ ഭാഗം മങ്ങിയ ഇരുണ്ട നിറത്തിലുമണ് കാണപ്പെടുന്നുത് .ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത എന്ന് പറഞ്ഞാൽ ചെറുതും കുറച്ച് മാത്രം രണ്ടായി പിളർന്ന വാലുമുള്ളതാണ്.ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ കാരണം ഇത് വയൽക്കണ്ണൻ അതിനോട് അടുത്ത ബന്ധമുള്ള തമ്പാട്ടി പക്ഷി നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്<ref name=":0" />. == പെരുമാറ്റം == ====== '''<u>''<code>പ്രത്യുല്പാദനം</code>''</u>''' ====== ചെളി ഉപയോഗിച്ച് കപ്പ് ആകൃതിയിലുള്ള ഒരു ചെറിയ കൂട് നിർമ്മിക്കുന്ന പക്ഷിയാണ് കാനക്കത്രിക.ഇവ ചെളി കോക്കിൽ കൊണ്ടുവന്ന്  പാറയുടെ അരികുകളിലോ കെട്ടിടങ്ങളിലോ പാലങ്ങളിലോ ടണലുകൾ പോലെയുള്ള മനുഷ്യർ നിർമ്മിച്ച സ്ഥലങ്ങളിലാണ് ഇവ കൂടുതലായി കൂട് നിർമ്മിക്കുന്നത്.കൂടിന്റെ ഉള്ളിൽ മൃദുവായ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിട്ടുമുണ്ട്.സാധാരണയായി ഒരു കൂട്ടത്തിൽ പരമാവധി നാലു മുട്ടകൾ വരെയാണ് ഇടുന്നത്.പ്രജനന പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രത്തെ കുറിച്ച് കേരളത്തിലെ സൈലന്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനത്തിലും മുത്തിക്കുളം സംരക്ഷിത വനങ്ങളിലും വിശദമായ പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite journal |last=Balakrishnan |first=Peroth |date=2011-01-26 |title=Breeding biology of the Grey-headed Bulbul Pycnonotus priocephalus (Aves: Pycnonotidae) in the Western Ghats, India |url=https://doi.org/10.11609/jott.o2381.1415-24 |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=3 |issue=1 |pages=1415–1424 |doi=10.11609/jott.o2381.1415-24 |issn=0974-7893}}</ref>. '''<u>''തീറ്റ''</u>''' ഇത് മറ്റു സ്വാലോകളെയും സ്വിഫ്റ്റുകളെയും പോലെ തന്നെ ആകാശത്ത് പറന്ന് കീടങ്ങളെ പിടിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്ന പക്ഷിയാണ് കാനക്കത്രിക. ഇത് വളരെ വേഗത്തിൽ പറക്കും. പറക്കുന്നതിനിടയിൽ തന്നെ ഈ പക്ഷി കീടങ്ങളെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഈച്ചകളെ, പിടിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്നു<ref>{{Cite book |last=Turner |first=Angela |title=Swallows & martins: an identification guide and handbook |last2=Rose |first2=Chris |date=1989 |publisher=Houghton Mifflin |isbn=978-0-395-51174-9 |location=Boston}}</ref>. == '''<u>അവലംബം</u>''' == 1l9jvhu3xu02snvsovhamzxqy19r7yc 4614671 4614670 2026-04-22T16:59:12Z Anjalirnambiar 216626 /* പ്രത്യുല്പാദനം */ 4614671 wikitext text/x-wiki {{draft article}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{speciesbox | name = Hill swallow | image = Hill Swallow (Hirundo domicola) by Dharani Prakash.jpg | image_caption = In the hills of southern India | genus = Hirundo | species = domicola | authority = [[Thomas C. Jerdon|Jerdon]], 1841 | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/details/22712284/0 |title=''Hirundo domicola'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2012 |access-date=26 November 2013}}</ref> }} കാനക്കത്രിക (Hirundo domicola ) സ്വാലോ കുടുംബത്തിലെ അംഗമായി അറിയപ്പെടുകയും കൂടാതെ ചെറിയൊരു പക്ഷിയും കൂടിയാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്നത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ആണ്.കൂടുതലായി ഒരു സ്ഥലത്ത് തന്നെയാണ് ഇവർ താമസിക്കുന്നത് ചില സമയങ്ങളിൽ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുസരിച്ച് ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കാറുമുണ്ട്.ആദ്യകാലങ്ങളിൽ കടൽത്തീരങ്ങളിലാണ് അഭയം പ്രാപിച്ചത്,പതിയെ പതിയെ കാടുകൾ തേടി മലം പ്രദേശത്തിലുള്ള വനത്തിലേക്ക് താമസം മാറിയിരിക്കുന്നു<ref name=":0">{{Cite book |last=Turner |first=Angela K. |title=Swallows & martins: an identification guide and handbook |last2=Rose |first2=Chris |date=1989 |publisher=Houghton Mifflin |isbn=978-0-395-51174-9 |location=Boston}}</ref>. മുമ്പ് ഇത് പെസഫിക് സ്വലോയുടെ ഒരു ഉപവിഭാഗമായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Patel |first=Bharati |last2=Sivaraman |first2=Sreejith |last3=Balakrishnan |first3=Peroth |date=2023-07-28 |title=Nesting Ecology of Plum-headed Parakeet &lt;i&gt;Himalayapsitta cyanocephala&lt;/i&gt; (Linnaeus, 1766) in the Southern Western Ghats, India |url=https://doi.org/10.17087/jbnhs/2023/v120/154792 |journal=Journal of the Bombay Natural History Society (JBNHS) |doi=10.17087/jbnhs/2023/v120/154792 |issn=2454-1095}}</ref>.[[File:HirundoDomicolaGould.jpg|left|thumb|Hill swallow, painting by John Gould]] == <small>വിവരണം</small> == കാനക്കത്രിക ഏകദേശം 13 സെ.മീ. വരെ നീളമുള്ള പക്ഷിയുംകൂടെയാണ് .ഈ പക്ഷിയെ നീല നിറത്തോടുകൂടിയുള്ള പിൻഭാഗവും  അവിടെവിടങ്ങളായി തവിട്ട് നിറത്തോടു കൂടിയുള്ള വാലുകളും ചിറകുകളും മാണ് ഉള്ളത് .മുഖവും കഴുത്തും ചുവപ്പ് നിറത്തിലാണെന്നും  ശരീരത്തിന്റെ താഴത്തെ ഭാഗം മങ്ങിയ ഇരുണ്ട നിറത്തിലുമണ് കാണപ്പെടുന്നുത് .ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത എന്ന് പറഞ്ഞാൽ ചെറുതും കുറച്ച് മാത്രം രണ്ടായി പിളർന്ന വാലുമുള്ളതാണ്.ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ കാരണം ഇത് വയൽക്കണ്ണൻ അതിനോട് അടുത്ത ബന്ധമുള്ള തമ്പാട്ടി പക്ഷി നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്<ref name=":0" />. == പെരുമാറ്റം == പ്രത്യുല്പാദനം ചെളി ഉപയോഗിച്ച് കപ്പ് ആകൃതിയിലുള്ള ഒരു ചെറിയ കൂട് നിർമ്മിക്കുന്ന പക്ഷിയാണ് കാനക്കത്രിക.ഇവ ചെളി കോക്കിൽ കൊണ്ടുവന്ന്  പാറയുടെ അരികുകളിലോ കെട്ടിടങ്ങളിലോ പാലങ്ങളിലോ ടണലുകൾ പോലെയുള്ള മനുഷ്യർ നിർമ്മിച്ച സ്ഥലങ്ങളിലാണ് ഇവ കൂടുതലായി കൂട് നിർമ്മിക്കുന്നത്.കൂടിന്റെ ഉള്ളിൽ മൃദുവായ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിട്ടുമുണ്ട്.സാധാരണയായി ഒരു കൂട്ടത്തിൽ പരമാവധി നാലു മുട്ടകൾ വരെയാണ് ഇടുന്നത്.പ്രജനന പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രത്തെ കുറിച്ച് കേരളത്തിലെ സൈലന്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനത്തിലും മുത്തിക്കുളം സംരക്ഷിത വനങ്ങളിലും വിശദമായ പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite journal |last=Balakrishnan |first=Peroth |date=2011-01-26 |title=Breeding biology of the Grey-headed Bulbul Pycnonotus priocephalus (Aves: Pycnonotidae) in the Western Ghats, India |url=https://doi.org/10.11609/jott.o2381.1415-24 |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=3 |issue=1 |pages=1415–1424 |doi=10.11609/jott.o2381.1415-24 |issn=0974-7893}}</ref>. തീറ്റ ഇത് മറ്റു സ്വാലോകളെയും സ്വിഫ്റ്റുകളെയും പോലെ തന്നെ ആകാശത്ത് പറന്ന് കീടങ്ങളെ പിടിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്ന പക്ഷിയാണ് കാനക്കത്രിക. ഇത് വളരെ വേഗത്തിൽ പറക്കും. പറക്കുന്നതിനിടയിൽ തന്നെ ഈ പക്ഷി കീടങ്ങളെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഈച്ചകളെ, പിടിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്നു<ref>{{Cite book |last=Turner |first=Angela |title=Swallows & martins: an identification guide and handbook |last2=Rose |first2=Chris |date=1989 |publisher=Houghton Mifflin |isbn=978-0-395-51174-9 |location=Boston}}</ref>. == '''<u>അവലംബം</u>''' == 2bx08dk0tsi8u5ejb0zehjzvdheij4b 4614672 4614671 2026-04-22T16:59:50Z Anjalirnambiar 216626 /* അവലംബം */ 4614672 wikitext text/x-wiki {{draft article}} {{Use dmy dates|date=January 2020}} {{speciesbox | name = Hill swallow | image = Hill Swallow (Hirundo domicola) by Dharani Prakash.jpg | image_caption = In the hills of southern India | genus = Hirundo | species = domicola | authority = [[Thomas C. Jerdon|Jerdon]], 1841 | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/details/22712284/0 |title=''Hirundo domicola'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2012 |access-date=26 November 2013}}</ref> }} കാനക്കത്രിക (Hirundo domicola ) സ്വാലോ കുടുംബത്തിലെ അംഗമായി അറിയപ്പെടുകയും കൂടാതെ ചെറിയൊരു പക്ഷിയും കൂടിയാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്നത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലും ശ്രീലങ്കയിലും ആണ്.കൂടുതലായി ഒരു സ്ഥലത്ത് തന്നെയാണ് ഇവർ താമസിക്കുന്നത് ചില സമയങ്ങളിൽ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുസരിച്ച് ചെറിയ ദൂരങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കാറുമുണ്ട്.ആദ്യകാലങ്ങളിൽ കടൽത്തീരങ്ങളിലാണ് അഭയം പ്രാപിച്ചത്,പതിയെ പതിയെ കാടുകൾ തേടി മലം പ്രദേശത്തിലുള്ള വനത്തിലേക്ക് താമസം മാറിയിരിക്കുന്നു<ref name=":0">{{Cite book |last=Turner |first=Angela K. |title=Swallows & martins: an identification guide and handbook |last2=Rose |first2=Chris |date=1989 |publisher=Houghton Mifflin |isbn=978-0-395-51174-9 |location=Boston}}</ref>. മുമ്പ് ഇത് പെസഫിക് സ്വലോയുടെ ഒരു ഉപവിഭാഗമായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Patel |first=Bharati |last2=Sivaraman |first2=Sreejith |last3=Balakrishnan |first3=Peroth |date=2023-07-28 |title=Nesting Ecology of Plum-headed Parakeet &lt;i&gt;Himalayapsitta cyanocephala&lt;/i&gt; (Linnaeus, 1766) in the Southern Western Ghats, India |url=https://doi.org/10.17087/jbnhs/2023/v120/154792 |journal=Journal of the Bombay Natural History Society (JBNHS) |doi=10.17087/jbnhs/2023/v120/154792 |issn=2454-1095}}</ref>.[[File:HirundoDomicolaGould.jpg|left|thumb|Hill swallow, painting by John Gould]] == <small>വിവരണം</small> == കാനക്കത്രിക ഏകദേശം 13 സെ.മീ. വരെ നീളമുള്ള പക്ഷിയുംകൂടെയാണ് .ഈ പക്ഷിയെ നീല നിറത്തോടുകൂടിയുള്ള പിൻഭാഗവും  അവിടെവിടങ്ങളായി തവിട്ട് നിറത്തോടു കൂടിയുള്ള വാലുകളും ചിറകുകളും മാണ് ഉള്ളത് .മുഖവും കഴുത്തും ചുവപ്പ് നിറത്തിലാണെന്നും  ശരീരത്തിന്റെ താഴത്തെ ഭാഗം മങ്ങിയ ഇരുണ്ട നിറത്തിലുമണ് കാണപ്പെടുന്നുത് .ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത എന്ന് പറഞ്ഞാൽ ചെറുതും കുറച്ച് മാത്രം രണ്ടായി പിളർന്ന വാലുമുള്ളതാണ്.ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ കാരണം ഇത് വയൽക്കണ്ണൻ അതിനോട് അടുത്ത ബന്ധമുള്ള തമ്പാട്ടി പക്ഷി നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്<ref name=":0" />. == പെരുമാറ്റം == പ്രത്യുല്പാദനം ചെളി ഉപയോഗിച്ച് കപ്പ് ആകൃതിയിലുള്ള ഒരു ചെറിയ കൂട് നിർമ്മിക്കുന്ന പക്ഷിയാണ് കാനക്കത്രിക.ഇവ ചെളി കോക്കിൽ കൊണ്ടുവന്ന്  പാറയുടെ അരികുകളിലോ കെട്ടിടങ്ങളിലോ പാലങ്ങളിലോ ടണലുകൾ പോലെയുള്ള മനുഷ്യർ നിർമ്മിച്ച സ്ഥലങ്ങളിലാണ് ഇവ കൂടുതലായി കൂട് നിർമ്മിക്കുന്നത്.കൂടിന്റെ ഉള്ളിൽ മൃദുവായ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിട്ടുമുണ്ട്.സാധാരണയായി ഒരു കൂട്ടത്തിൽ പരമാവധി നാലു മുട്ടകൾ വരെയാണ് ഇടുന്നത്.പ്രജനന പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രത്തെ കുറിച്ച് കേരളത്തിലെ സൈലന്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനത്തിലും മുത്തിക്കുളം സംരക്ഷിത വനങ്ങളിലും വിശദമായ പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite journal |last=Balakrishnan |first=Peroth |date=2011-01-26 |title=Breeding biology of the Grey-headed Bulbul Pycnonotus priocephalus (Aves: Pycnonotidae) in the Western Ghats, India |url=https://doi.org/10.11609/jott.o2381.1415-24 |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=3 |issue=1 |pages=1415–1424 |doi=10.11609/jott.o2381.1415-24 |issn=0974-7893}}</ref>. തീറ്റ ഇത് മറ്റു സ്വാലോകളെയും സ്വിഫ്റ്റുകളെയും പോലെ തന്നെ ആകാശത്ത് പറന്ന് കീടങ്ങളെ പിടിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്ന പക്ഷിയാണ് കാനക്കത്രിക. ഇത് വളരെ വേഗത്തിൽ പറക്കും. പറക്കുന്നതിനിടയിൽ തന്നെ ഈ പക്ഷി കീടങ്ങളെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഈച്ചകളെ, പിടിച്ച് ഭക്ഷിക്കുന്നു<ref>{{Cite book |last=Turner |first=Angela |title=Swallows & martins: an identification guide and handbook |last2=Rose |first2=Chris |date=1989 |publisher=Houghton Mifflin |isbn=978-0-395-51174-9 |location=Boston}}</ref>. അവലംബം 8r5u1fgxt9sfc63oq1cxhcolsga6bsr 118 666660 4614684 4614576 2026-04-22T17:37:49Z Anjalirnambiar 216626 4614684 wikitext text/x-wiki ചെങ്കണ്ഠൻ പാറ്റപിടിയൻ {{Short description|Species of bird}} {{speciesbox | image = Taiga Flycatcher.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2017 |title=Ficedula albicilla |volume=2017 |article-number=e.T22734119A119301073 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22734119A119301073.en |access-date=10 October 2021}}</ref> | genus = Ficedula | species = albicilla | authority = ([[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1811) | synonyms = *''Ficedula parva albicilla'' }} മസ്സികാപിഡേ കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട കുടിയേറ്റ പക്ഷിയാണ് ചെങ്കണ്ഠൻ പാറ്റപിടിയൻ അല്ലെങ്കിൽ ചെമ്മാറൻ പാറ്റപിടിയൻ (Ficedula albicilla). ഈ വർഗ്ഗത്തെ പറ്റി ആദ്യമായി വിവരണം ചെയ്തത് ശാസ്ത്രജ്ഞനായ പീറ്റർ  സൈമൺ പല്ലാസ് ആണ് (കൊല്ലവർഷം 1811-ൽ). പെൺ പക്ഷിയുടെ വാൽ നല്ല കറുപ്പ് നിറനിറവും, മേൽഭാഗം തവിട്ട് നിറവും, നെഞ്ചിന്റെ ഭാഗം അല്പം മഞ്ഞ തവിട്ടു നിറത്തോടുകൂടിയുമായിട്ടാണ് കാണപ്പെടുന്നത് ഇരുവശങ്ങളിലും താഴെയുള്ള പ്രധാന ഭാഗങ്ങളിലും വെള്ളനിറവുമായതു കൊണ്ടുതന്നെ ഇതിനെ പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ പറ്റുന്നു.ആൺ പക്ഷിയുടെ പ്രത്യേകത എന്ന് പറഞ്ഞാൽ ചെവി മറുകൾക്കും കഴുത്തിന്റെ വശങ്ങളിലും നീല കലർന്ന ചാരനിറവുകലർന്നതാണ്.പ്രജനനകാലത്ത് ആൺ പക്ഷികളുടെ കഴുത്തിൽ ഓറഞ്ച് - ചുവപ്പ് നിറം വ്യക്തമായി കാണുന്നു. ഇതിന് സാമ്യമുള്ള ചുവന്ന ബ്രെസ്റ്റഡ് ഫ്ലൈകാച്ചറുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ,അതിൻറെ പെൺപക്ഷിക്ക് തവിട്ട് നിറമുള്ള വാൽ മാത്രം ഉണ്ടാകും .അതുകൂടാതെ, മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ചുവന്ന ബ്രെസ്റ്റഡ് ഫ്ലൈകാച്ചറിലെ ആൺ പക്ഷിയിൽ ചുവപ്പ് നിറം കഴുത്തിൽ നിന്ന് നെഞ്ച് ഭാഗത്തേക്കും വ്യാപിക്കുന്നതായി കാണുന്നു. ഈ പക്ഷി വടക്കൻ യൂറേഷ്യയിൽ—കിഴക്കൻ റഷ്യ മുതൽ സൈബീരിയയും മംഗോളിയയും വരെ—പ്രജനനം നടത്തുന്നു.ശീതകാലത്ത് ഇത് ദക്ഷിണവും ദക്ഷിണ-കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലേക്കും (ബംഗ്ലാദേശ്, ഭൂട്ടാൻ, ഇന്ത്യ, കംബോഡിയ, ലാവോസ്, മ്യാൻമർ, നേപ്പാൾ, മലേഷ്യ, തായ്‌ലാൻഡ്, ചൈന, വിയറ്റ്നാം, ജപ്പാൻ) കുടിയേറുന്നു. അതിനാൽ ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ ഇത് ശീതകാല അതിഥിയായി കാണപ്പെടുന്നു.ഇതിന്റെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥ ടൈഗ വനങ്ങളാണ്. പാശ്ചാത്യ യൂറോപ്പിൽ ഇത് വളരെ അപൂർവമായി മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന സന്ദർശക പക്ഷിയാണ്. മുൻപ് ഇത് ചുവന്ന ബ്രെസ്റ്റഡ് ഫ്ലൈകാച്ചറിന്റെ ഉപവർഗ്ഗമായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. Ficedula എന്ന ജീനസ് പേര് ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്, അത്തിപ്പഴം (ficus) ഭക്ഷിക്കുന്ന ചെറിയ പക്ഷിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. albicilla എന്ന സ്പീഷീസ് പേര് ലാറ്റിൻ albus (വെള്ള) എന്നും ന്യൂ-ലാറ്റിൻ cilla (വാൽ) എന്നും നിന്നുള്ളതാണ്. cilla എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം motacilla (വാഗ്ടെയിൽ പക്ഷി) എന്ന പേരിന്റെ തെറ്റായ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>. ചിത്രശാല <gallery> File:Red-throated Flycatcher (Ficedula parva) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 112.jpg|At [[Sindhrot]] in the [[Vadodara district]] of [[Gujarat]], India File:The Taiga Flycatcher.JPG|At [[Chandigarh]], India File:Taiga flycatcher HR.jpg|In Madobpur Lake, Shylet, Bangladesh File:Taiga_Flycatcher.jpg|In Hyderabad, Telangana, India File:4G4A5115.jpg|Male File:4G4A7194.jpg|Female File:Taiga-Flycatcher.jpg|In [[Shivapuri Nagarjun National Park]] (near Jhor), Nepal [[File:Taiga Flycatcher Kolkata.jpg|thumb|Taiga Flycatcher at Rabindra Sarobar, Kolkata]] </gallery> == '''<u><big>അവലംബം</big></u>''' == rxg30t9rkv9hopvykhbzyciw9tm1n3j 4614685 4614684 2026-04-22T17:39:02Z Anjalirnambiar 216626 4614685 wikitext text/x-wiki ചെങ്കണ്ഠൻ പാറ്റപിടിയൻ {{Short description|Species of bird}} {{speciesbox | image = Taiga Flycatcher.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2017 |title=Ficedula albicilla |volume=2017 |article-number=e.T22734119A119301073 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22734119A119301073.en |access-date=10 October 2021}}</ref> | genus = Ficedula | species = albicilla | authority = ([[Peter Simon Pallas|Pallas]], 1811) | synonyms = *''Ficedula parva albicilla'' }} മസ്സികാപിഡേ കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട കുടിയേറ്റ പക്ഷിയാണ് ചെങ്കണ്ഠൻ പാറ്റപിടിയൻ അല്ലെങ്കിൽ ചെമ്മാറൻ പാറ്റപിടിയൻ (Ficedula albicilla). ഈ വർഗ്ഗത്തെ പറ്റി ആദ്യമായി വിവരണം ചെയ്തത് ശാസ്ത്രജ്ഞനായ പീറ്റർ  സൈമൺ പല്ലാസ് ആണ് (കൊല്ലവർഷം 1811-ൽ). പെൺ പക്ഷിയുടെ വാൽ നല്ല കറുപ്പ് നിറനിറവും, മേൽഭാഗം തവിട്ട് നിറവും, നെഞ്ചിന്റെ ഭാഗം അല്പം മഞ്ഞ തവിട്ടു നിറത്തോടുകൂടിയുമായിട്ടാണ് കാണപ്പെടുന്നത് ഇരുവശങ്ങളിലും താഴെയുള്ള പ്രധാന ഭാഗങ്ങളിലും വെള്ളനിറവുമായതു കൊണ്ടുതന്നെ ഇതിനെ പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ പറ്റുന്നു.ആൺ പക്ഷിയുടെ പ്രത്യേകത എന്ന് പറഞ്ഞാൽ ചെവി മറുകൾക്കും കഴുത്തിന്റെ വശങ്ങളിലും നീല കലർന്ന ചാരനിറവുകലർന്നതാണ്.പ്രജനനകാലത്ത് ആൺ പക്ഷികളുടെ കഴുത്തിൽ ഓറഞ്ച് - ചുവപ്പ് നിറം വ്യക്തമായി കാണുന്നു. ഇതിന് സാമ്യമുള്ള ചുവന്ന ബ്രെസ്റ്റഡ് ഫ്ലൈകാച്ചറുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ,അതിൻറെ പെൺപക്ഷിക്ക് തവിട്ട് നിറമുള്ള വാൽ മാത്രം ഉണ്ടാകും .അതുകൂടാതെ, മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ചുവന്ന ബ്രെസ്റ്റഡ് ഫ്ലൈകാച്ചറിലെ ആൺ പക്ഷിയിൽ ചുവപ്പ് നിറം കഴുത്തിൽ നിന്ന് നെഞ്ച് ഭാഗത്തേക്കും വ്യാപിക്കുന്നതായി കാണുന്നു. ഈ പക്ഷി വടക്കൻ യൂറേഷ്യയിൽ—കിഴക്കൻ റഷ്യ മുതൽ സൈബീരിയയും മംഗോളിയയും വരെ—പ്രജനനം നടത്തുന്നു.ശീതകാലത്ത് ഇത് ദക്ഷിണവും ദക്ഷിണ-കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലേക്കും (ബംഗ്ലാദേശ്, ഭൂട്ടാൻ, ഇന്ത്യ, കംബോഡിയ, ലാവോസ്, മ്യാൻമർ, നേപ്പാൾ, മലേഷ്യ, തായ്‌ലാൻഡ്, ചൈന, വിയറ്റ്നാം, ജപ്പാൻ) കുടിയേറുന്നു. അതിനാൽ ഈ രാജ്യങ്ങളിൽ ഇത് ശീതകാല അതിഥിയായി കാണപ്പെടുന്നു.ഇതിന്റെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥ ടൈഗ വനങ്ങളാണ്. പാശ്ചാത്യ യൂറോപ്പിൽ ഇത് വളരെ അപൂർവമായി മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന സന്ദർശക പക്ഷിയാണ്. മുൻപ് ഇത് ചുവന്ന ബ്രെസ്റ്റഡ് ഫ്ലൈകാച്ചറിന്റെ ഉപവർഗ്ഗമായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. Ficedula എന്ന ജീനസ് പേര് ലാറ്റിൻ ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ളതാണ്, അത്തിപ്പഴം (ficus) ഭക്ഷിക്കുന്ന ചെറിയ പക്ഷിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. albicilla എന്ന സ്പീഷീസ് പേര് ലാറ്റിൻ albus (വെള്ള) എന്നും ന്യൂ-ലാറ്റിൻ cilla (വാൽ) എന്നും നിന്നുള്ളതാണ്. cilla എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം motacilla (വാഗ്ടെയിൽ പക്ഷി) എന്ന പേരിന്റെ തെറ്റായ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>. ചിത്രശാല <gallery> File:Red-throated Flycatcher (Ficedula parva) at Sindhrot near Vadodara, Gujrat Pix 112.jpg|At [[Sindhrot]] in the [[Vadodara district]] of [[Gujarat]], India File:The Taiga Flycatcher.JPG|At [[Chandigarh]], India File:Taiga flycatcher HR.jpg|In Madobpur Lake, Shylet, Bangladesh File:Taiga_Flycatcher.jpg|In Hyderabad, Telangana, India File:4G4A5115.jpg|Male File:4G4A7194.jpg|Female File:Taiga-Flycatcher.jpg|In [[Shivapuri Nagarjun National Park]] (near Jhor), Nepal [[File:Taiga Flycatcher Kolkata.jpg|thumb|Taiga Flycatcher at Rabindra Sarobar, Kolkata]] </gallery> അവലംബം f816kd6t93kt1xzgqt8mbpf40preruo 118 666677 4614679 4614578 2026-04-22T17:21:19Z Anjalirnambiar 216626 4614679 wikitext text/x-wiki കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാലുകുലുക്കി മോട്ടാസിലിഡേ എന്ന കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാലുകുലുക്കി ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള ഒരു പാസ്റ്ററൈൻ പക്ഷിയാണ്.വാലുകുലുക്കികൾക്കൊപ്പം പിപ്പിറ്റുകളും ലോംഗ്ക്ലോസുകളും ഈ കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നവയായി അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്.പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞവാലുകുലുക്കിയെ പഴയകാലത്ത് ഒരു ഉപജാതിയായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു.എന്നാൽ 2003-ൽ നടത്തിയ ജനിതക പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം, ഈ വർഗ്ഗീകരണം സിട്രിൻ വാലുകുലുക്കിനോടുള്ള ബന്ധത്തിൽ ശരിയായതല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനാൽ, ഇത് ഒരു സ്വതന്ത്ര ജീവിവർഗമായി വേർതിരിച്ചു<ref>{{Cite journal |last=Pavlova |first=Alexandra |last2=Zink |first2=Robert M. |last3=Drovetski |first3=Sergei V. |last4=Red'kin |first4=Yaroslav |last5=Rohwer |first5=Sievert |date=2003-07-01 |editor-last=Sheldon |editor-first=F. |title=Phylogeographic Patterns in Motacilla Flava and Motacilla Citreola: Species Limits and Population History |url=https://academic.oup.com/auk/article/120/3/744/5562374 |journal=The Auk |language=en |volume=120 |issue=3 |pages=744–758 |doi=10.1093/auk/120.3.744 |issn=1938-4254}}</ref>.ഈ പക്ഷി കിഴക്കൻ പാലിയാർക്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിലും അലാസ്കയിലും പ്രജനനം നടത്തുന്നു. ശീതകാലത്ത് ഇവ ദക്ഷിണേഷ്യയിലേക്കും ഓസ്ട്രേലിയയിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. == <u><small>'''വർഗ്ഗീകരണം'''</small></u> == 1789-ൽ ജർമ്മൻ പ്രകൃതി ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജോൺ ഫ്രീഡ്രിക്ക് ഗ്മെലിൻ ആണ് കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കിയെ കുറിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി വിവരണം ചെയ്തത്. അദ്ദേഹം Systema Naturae എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ തിരുത്തിയും വികസിപ്പിച്ച പതിപ്പിലാണ് ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.ഗ്മെലിൻ ഈ പക്ഷിയെ ''Motacilla'' എന്ന ജീനസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി ''Motacilla tschutschensis'' എന്ന ശാസ്ത്രീയ നാമം നൽകി<ref>{{Cite book |last=Linné |first=Carl von |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.545 |title=Systema naturae per regna tria naturae : secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |last2=Gmelin |first2=Johann Friedrich |last3=Beer |first3=Georg Emanuel. |date=1788 |publisher=Impensis Georg. Emanuel. Beer |location=Lipsiae [Leipzig]}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Austin, |first=O. L. |last2=Peters |first2=James L. |last3=Mayr |first3=Ernst |last4=Greenway, |first4=James C. |date=1960 |title=Check-List of Birds of the World. Volume 9 |url=https://doi.org/10.2307/4510837 |journal=Bird-Banding |volume=31 |issue=4 |pages=233 |doi=10.2307/4510837 |issn=0006-3630}}</ref>. “tschutschensis” എന്ന പേര് കിഴക്കൻ റഷ്യയിലെ '''Chukchi Peninsula''' എന്ന സ്ഥലത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയതാണ്.<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>ഗ്മെലിൻ തന്റെ വിവരണം തയ്യാറാക്കിയത് 1783-ൽ '''John Latham'''യും 1785-ൽ '''Thomas Pennant'''യും വിവരിച്ച “Tchutschi wagtail” എന്ന പക്ഷിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്.<ref>{{Cite book |last=Latham |first=John |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.38065 |title=A general synopsis of birds |last2=Latham |first2=John |date=1783 |publisher=Printed for Leigh & Sotheby, |isbn=0-665-18217-1 |location=London :}}</ref><ref>{{Cite book |last=Pennant |first=Thomas |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.16548 |title=Arctic zoology |date=1784 |publisher=Printed by Henry Hughs |location=London}}</ref> Pennant തന്റെ വിവരണത്തിൽ “Taken off the Tchutschi coast, with the Straits of Bering, Lat. 66° north” എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.ഇത് 1778-ൽ '''James Cook''' നടത്തിയ മൂന്നാമത്തെ പസഫിക് സമുദ്രയാത്രയ്ക്കിടെ പിടികൂടിയ പക്ഷിയായിരിക്കാമെന്നാണ് കരുതുന്നത്. Cook-നൊപ്പം യാത്ര ചെയ്ത പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ '''William Wade Ellis''' ഈ പക്ഷിയുടെ ചിത്രം വരച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ ചിത്രം ഇപ്പോൾ Natural History Museum, London-ലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്<ref>{{Cite journal |last=Stresemann. |first=Erwin |date=1949-04 |title=BIRDS COLLECTED IN THE NORTH PACIFIC AREA DURING CAPT. JAMES COOK'S LAST VOYAGE (1778 AND 1779) |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1474-919X.1949.tb02264.x |journal=Ibis |language=en |volume=91 |issue=2 |pages=244–255 |doi=10.1111/j.1474-919X.1949.tb02264.x |issn=0019-1019}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Lysaght |first=Averil |date=1959 |title=Some eighteenth century bird paintings in the library of Sir Joseph Banks (1743-1820) |url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/92313 |journal=Bulletin of the Natural History Museum (Natural History). Historical Series. |volume=1 |pages=251–371 |doi=10.5962/p.92313 |issn=0068-2306}}</ref>. ഈ ഇനത്തിന് നാല് ഉപജാതികൾ അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Pereira |first=David J. |last2=Gardner |first2=Matthew A. |last3=Geary |first3=Matthew |last4=Bell |first4=Diana J. |last5=Collar |first5=Nigel J. |date=2023 |title=Distribution and habitat requirements of the Bahama Warbler <i>Setophaga flavescens</i> on Grand Bahama in 2018 |url=https://doi.org/10.1017/s095927092200048x |journal=Bird Conservation International |volume=33 |doi=10.1017/s095927092200048x |issn=0959-2709}}</ref>: * ''M. t. plexa'' – മദ്ധ്യ ഉത്തര സൈബീരിയ * ''M. t. tschutschensis'' – ദക്ഷിണ സൈബീരിയ മുതൽ വടക്കുകിഴക്കൻ അമേരിക്ക വരെ വ്യാപിക്കുന്നു * ''M. t. macronyx'' – മദ്ധ്യ ദക്ഷിണ സൈബീരിയ, വടക്കുകിഴക്കൻ മംഗോളിയ, ചൈന * ''M. t. taivana'' – തെക്കുകിഴക്കൻ സൈബീരിയ മുതൽ സഖാലിൻ, വടക്കൻ ജപ്പാൻ വരെ പാലിയാർക്ടിക് പ്രദേശത്ത് മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി മൂന്ന് ഇനങ്ങളാണ് അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്: കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി, പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി (''Motacilla flava'') സിട്രിൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി (''Motacilla citreola'').മൈറ്റോകോണ്ട്രിയൽ DNA ശ്രേണികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നടത്തുന്ന ഫൈലോജനറ്റിക് വിശകലനത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന വർഗ്ഗീകരണ രൂപരേഖ (topology), ന്യൂക്ലിയർ DNA ശ്രേണികളെ ഉപയോഗിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. ന്യൂക്ലിയർ DNA അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഫലങ്ങൾ പരമ്പരാഗത രൂപലക്ഷണങ്ങളെ (phenotypic taxonomy) ആശ്രയിച്ചുള്ള വർഗ്ഗീകരണവുമായി കൂടുതൽ യോജിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal |last=Drovetski |first=Sergei V. |last2=Reeves |first2=Andrew B. |last3=Red'kin |first3=Yaroslav A. |last4=Fadeev |first4=Igor V. |last5=Koblik |first5=Evgeniy A. |last6=Sotnikov |first6=Vladimir N. |last7=Voelker |first7=Gary |date=2018-03 |title=Multi-locus reassessment of a striking discord between mtDNA gene trees and taxonomy across two congeneric species complexes |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790317304347 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=120 |pages=43–52 |doi=10.1016/j.ympev.2017.11.023}}</ref>കിഴക്കൻയും പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാലുകുലുക്കികളും തമ്മിലുള്ള ന്യൂക്ലിയർ ജനിതക വ്യത്യാസം വളരെ കുറഞ്ഞതാണ്. അതിനാൽ ചില പക്ഷിശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇവയെ വേർതിരിച്ച ഇനങ്ങളായി കാണാതെ, കിഴക്കൻ വിഭാഗങ്ങളെ ''Motacilla flava''യുടെ ഉപജാതികളായി തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നു. == '''<u><small>വിവരണം</small></u>''' == കാണാൻ നല്ല അഴകുള്ളതും ഏകദേശം 15-16 സെ.മീ നീളമുള്ള ഒരു ചെറിയ പക്ഷിയും കൂടിയാണ്.ഇതിൻറെ ഒരു പ്രത്യേകത എന്നുവച്ചാൽ ദീർഘമായതും നിരന്തരം ചലിക്കുന്നതുമായ വാലാണ്.പ്രജനനകാലത്ത് പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺ പക്ഷിയുടെ ശരീരത്തിന്റെ മുകള്ഭാഗം ഒലീവ്-പച്ച നിറവും താഴ്ഭാഗം മഞ്ഞ നിറവുമാണ്. മറ്റു പറവയുടെ വേഷങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ആദ്യ ശീതകാലത്തിലെ പക്ഷികളിലും പല പെൺ പക്ഷികളിലും, മഞ്ഞ നിറം വെളുപ്പിന്റെ ചേർച്ച മൂലം മങ്ങലോടെ കാണാം.പ്രജനനകാലത്തെ ആൺ പക്ഷികളുടെ തലയുടെ നിറവും രൂപവും ഉപജാതികളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. ചുണ്ട് (bill)യും കാലുകളും കറുപ്പാണ്. പിന്നിലെ നഖം (hind claw) ദീർഘവും അധികം വളഞ്ഞതല്ലാത്തതുമാണ്. ഇത് പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിലിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പ്രധാന ലക്ഷണമാണ്, കാരണം അതിൽ പിന്നിലെ നഖം ചെറുതും കൂടുതൽ വളഞ്ഞതുമാണ് (എങ്കിലും പുല്ലിനിടയിൽ ഉള്ള പക്ഷികളിൽ ഇത് ശ്രദ്ധിക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കും). ഇതിന്റെ ശബ്ദം ഉയർന്ന തീവ്രതയുള്ള “zrri” അല്ലെങ്കിൽ “jeet” എന്ന രീതിയിലാണ്. ഈ ശബ്ദം പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിലിന്റെ ശബ്ദത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ കർശനവും കൂർപ്പുള്ളതുമാണ്<ref>{{Citation|title=5. THE MARIANA ISLANDS|date=1988-12-31|url=https://doi.org/10.7560/765061-008|work=Prehistoric Architecture in Micronesia|pages=116–149|publisher=University of Texas Press|access-date=2026-04-19}}</ref>. == '''<small>വിതരണവും ആവാസവ്യവസ്ഥയും</small>''' == ഈ ഇനം പക്ഷികൾ പാലിയാർക്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു, കൂടാതെ ഉത്തര അമേരിക്കയിലെ അലാസ്കയിലും ഇവയ്ക്ക് സാന്നിധ്യമുണ്ട്. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും ശീതകാലത്ത് തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലേക്കും ഓസ്ട്രേലിയയിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. എന്നാൽ പ്രജനനകാലത്തിന് പുറത്തുള്ള ഇവയുടെ വ്യാപ്തി പടിഞ്ഞാറോട്ട് കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലും ശ്രീലങ്കയിലും വരെ വ്യാപിക്കുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Allport |first=Gary |last2=Collinson |first2=J. Martin |last3=Seneviratne |first3=Sampath S. |last4=Shannon |first4=Thomas J. |date=2021-12-10 |title=Eastern Yellow Wagtail Motacilla tschutschensis and Western Yellow Wagtail M. flava in Sri Lanka with comments on their status in South Asia |url=https://bioone.org/journals/bulletin-of-the-british-ornithologists-club/volume-141/issue-4/bboc.v141i4.2021.a2/Eastern-Yellow-Wagtail-Motacilla-tschutschensis-and-Western-Yellow-Wagtail-M/10.25226/bboc.v141i4.2021.a2.full |journal=Bulletin of the British Ornithologists’ Club |volume=141 |issue=4 |doi=10.25226/bboc.v141i4.2021.a2 |issn=0007-1595}}</ref>.കുടിയേറ്റ സമയത്ത് ചില പക്ഷികൾ സാധാരണ ശീതകാല താമസസ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് തെറ്റി മറ്റിടങ്ങളിലേക്കും എത്താം (vagrant individuals). ഉദാഹരണത്തിന്, മൈക്രോനേഷ്യയിലെ പാലാവിൽ ഈ ഇനം ജീവികൾ ഒന്നിച്ച് കൂട്ടത്തോടെ— പ്രധാനമായും ബെറിംഗ് കടലിലെ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിലുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നവയും നിരവധി പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺ പക്ഷികളുമടങ്ങിയവയും — പതിവായി കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ വടക്കുള്ള മറിയാനാസ് ദ്വീപുകളിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രം ചില ഒറ്റപ്പെട്ട പക്ഷികളെ (സാധാരണയായി പെൺ പക്ഷികളോ പൂർണ്ണമായി വളരാത്തവയോ) കാണാറുണ്ട്<ref>{{Cite journal |last=Wiles |first=Gary J. |last2=Pratt |first2=H. Douglas |last3=Kastner |first3=Martin |last4=McKinlay |first4=Glenn |last5=Chojnacki |first5=Janelle |last6=Pendred |first6=Megan M. |date=2020-03-19 |title=Distribution, behaviour, and provenance of Oriental Dollarbirds Eurystomus orientalis in Micronesia, including the first two records from the Mariana Islands |url=https://doi.org/10.25226/bboc.v140i1.2020.a9 |journal=Bulletin of the British Ornithologists’ Club |volume=140 |issue=1 |pages=85 |doi=10.25226/bboc.v140i1.2020.a9 |issn=0007-1595}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Otobed |first=Demei |last2=Olsen |first2=Alan R. |last3=Eberdong |first3=Milang |last4=Ketebengang |first4=Heather |last5=Etpison |first5=Mandy T. |last6=Pratt |first6=H. Douglas |last7=McKinlay |first7=Glenn H. |last8=Wiles |first8=Gary J. |last9=VanderWerf |first9=Eric A. |last10=O'Brien |first10=Mark |last11=Leidich |first11=Ron |last12=Basilius |first12=Umai |last13=Yalap |first13=Yalap |date=2018-09-07 |title=First Report of the Palau Bird Records Committee |url=https://doi.org/10.21199/wb49.3.2 |journal=Western Birds |volume=49 |issue=3 |pages=192–205 |doi=10.21199/wb49.3.2 |issn=0045-3897}}</ref>. പക്ഷികളുടെ മലസാമ്പിളുകളിൽ നിന്നുള്ള DNA പരിശോധന എളുപ്പമായതും തിരിച്ചറിയൽ ലക്ഷണങ്ങൾ വ്യക്തമായതോടെ, പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലും ശിശിരാവസാനത്തിലും ശീതകാലത്തും ഇവ പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്ന “vagrant” പക്ഷികളായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ബ്രിട്ടനും സ്വീഡനും പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ചില വർഷങ്ങളിൽ പത്തു മുതൽ അതിലധികം രേഖകളും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ചില പക്ഷികൾ അവിടങ്ങളിൽ ശീതകാലം മുഴുവൻ താമസിക്കുന്ന സംഭവങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. == <small>'''<u>സ്വഭാവം</u>'''</small> == ഇത് കീടങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കുന്ന (insectivorous) പക്ഷിയാണ്. വെള്ളത്തിനടുത്തുള്ള തുറന്ന പ്രദേശങ്ങളായി ഈർപ്പമുള്ള പുല്ലു പ്രദേശങ്ങളിൽ ആണ് സാധാരണയായി താമസിക്കുന്നത്.പുൽക്കൂട്ടങ്ങളിലോ ( tussocks)കൂട് പണിയിച്ച് ശരാശരി നാല് മുതൽ 8 വരെ വരെയാണ് മുട്ടകൾ ഇടുന്നത്. ഈ പക്ഷിയുടെ കുടലിലും ക്ലോയാക്കയിലും ''Apororhynchus paulonucleatus'' എന്ന പരാസൈറ്റ് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite journal |last=Amin |first=Omar M |date=2023 |title=The Discovery of a New Genus of the Prosthenorchis Travassos, 1915 (Acanthocephala: Oligacanthorhynchidae) Complex in North America, with the Description of Neoprosthenorchis bifestoonatus n. gen., n. sp. from Bobcats in Louisiana |url=https://doi.org/10.23880/izab-16000534 |journal=International Journal of Zoology and Animal Biology |volume=6 |issue=6 |pages=1–8 |doi=10.23880/izab-16000534 |issn=2639-216X}}</ref>. == '''<small><u>അവലംബം</u></small>''' == <references /> == '''<small><u>കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്</u></small>''' == * Fraker, M. A., & Fraker, R. N. (1980). '''കാനഡയിലെ മക്കെൻസി ഡെൽറ്റയുടെ കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലെ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'')'''. ''Canadian Field-Naturalist'' 94 (4): 465–466. * Hunt, J., & Standring, I. (1995). '''ലേക്ക് മക്ലാർട്ടി പ്രദേശത്ത് കണ്ടെത്തിയ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'')'''. ''Western Australian Naturalist'' 20 (2): 61–64. * Johnstone, R. E. (1982). '''ഓസ്ട്രേലിയയിലെ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'')'''. ''Western Australian Naturalist'' 15 (3): 61–66. * Moffatt, J. D. (1981). '''ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ക്വീൻസ്‌ലാൻഡിലെ ഹെറോൺ ദ്വീപിൽ കണ്ട മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'') കൂടാതെ തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഇവയുടെ നിലയെക്കുറിച്ചുള്ള കുറിപ്പുകൾ'''. ''Emu'' 81 (1): 47–48. 6ou5xffbj92ips086di1qwuk88t4n5i 4614680 4614679 2026-04-22T17:23:55Z Anjalirnambiar 216626 4614680 wikitext text/x-wiki കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാലുകുലുക്കി മോട്ടാസിലിഡേ എന്ന കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാലുകുലുക്കി ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള ഒരു പാസ്റ്ററൈൻ പക്ഷിയാണ്.വാലുകുലുക്കികൾക്കൊപ്പം പിപ്പിറ്റുകളും ലോംഗ്ക്ലോസുകളും ഈ കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നവയായി അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്.പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞവാലുകുലുക്കിയെ പഴയകാലത്ത് ഒരു ഉപജാതിയായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു.എന്നാൽ 2003-ൽ നടത്തിയ ജനിതക പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം, ഈ വർഗ്ഗീകരണം സിട്രിൻ വാലുകുലുക്കിനോടുള്ള ബന്ധത്തിൽ ശരിയായതല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനാൽ, ഇത് ഒരു സ്വതന്ത്ര ജീവിവർഗമായി വേർതിരിച്ചു<ref>{{Cite journal |last=Pavlova |first=Alexandra |last2=Zink |first2=Robert M. |last3=Drovetski |first3=Sergei V. |last4=Red'kin |first4=Yaroslav |last5=Rohwer |first5=Sievert |date=2003-07-01 |editor-last=Sheldon |editor-first=F. |title=Phylogeographic Patterns in Motacilla Flava and Motacilla Citreola: Species Limits and Population History |url=https://academic.oup.com/auk/article/120/3/744/5562374 |journal=The Auk |language=en |volume=120 |issue=3 |pages=744–758 |doi=10.1093/auk/120.3.744 |issn=1938-4254}}</ref>.ഈ പക്ഷി കിഴക്കൻ പാലിയാർക്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിലും അലാസ്കയിലും പ്രജനനം നടത്തുന്നു. ശീതകാലത്ത് ഇവ ദക്ഷിണേഷ്യയിലേക്കും ഓസ്ട്രേലിയയിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. വർഗ്ഗീകരണം 1789-ൽ ജർമ്മൻ പ്രകൃതി ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജോൺ ഫ്രീഡ്രിക്ക് ഗ്മെലിൻ ആണ് കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കിയെ കുറിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി വിവരണം ചെയ്തത്. അദ്ദേഹം Systema Naturae എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ തിരുത്തിയും വികസിപ്പിച്ച പതിപ്പിലാണ് ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.ഗ്മെലിൻ ഈ പക്ഷിയെ ''Motacilla'' എന്ന ജീനസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി ''Motacilla tschutschensis'' എന്ന ശാസ്ത്രീയ നാമം നൽകി<ref>{{Cite book |last=Linné |first=Carl von |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.545 |title=Systema naturae per regna tria naturae : secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |last2=Gmelin |first2=Johann Friedrich |last3=Beer |first3=Georg Emanuel. |date=1788 |publisher=Impensis Georg. Emanuel. Beer |location=Lipsiae [Leipzig]}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Austin, |first=O. L. |last2=Peters |first2=James L. |last3=Mayr |first3=Ernst |last4=Greenway, |first4=James C. |date=1960 |title=Check-List of Birds of the World. Volume 9 |url=https://doi.org/10.2307/4510837 |journal=Bird-Banding |volume=31 |issue=4 |pages=233 |doi=10.2307/4510837 |issn=0006-3630}}</ref>. “tschutschensis” എന്ന പേര് കിഴക്കൻ റഷ്യയിലെ '''Chukchi Peninsula''' എന്ന സ്ഥലത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയതാണ്.<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>ഗ്മെലിൻ തന്റെ വിവരണം തയ്യാറാക്കിയത് 1783-ൽ '''John Latham'''യും 1785-ൽ '''Thomas Pennant'''യും വിവരിച്ച “Tchutschi wagtail” എന്ന പക്ഷിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്.<ref>{{Cite book |last=Latham |first=John |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.38065 |title=A general synopsis of birds |last2=Latham |first2=John |date=1783 |publisher=Printed for Leigh & Sotheby, |isbn=0-665-18217-1 |location=London :}}</ref><ref>{{Cite book |last=Pennant |first=Thomas |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.16548 |title=Arctic zoology |date=1784 |publisher=Printed by Henry Hughs |location=London}}</ref> Pennant തന്റെ വിവരണത്തിൽ “Taken off the Tchutschi coast, with the Straits of Bering, Lat. 66° north” എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.ഇത് 1778-ൽ '''James Cook''' നടത്തിയ മൂന്നാമത്തെ പസഫിക് സമുദ്രയാത്രയ്ക്കിടെ പിടികൂടിയ പക്ഷിയായിരിക്കാമെന്നാണ് കരുതുന്നത്. Cook-നൊപ്പം യാത്ര ചെയ്ത പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ '''William Wade Ellis''' ഈ പക്ഷിയുടെ ചിത്രം വരച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ ചിത്രം ഇപ്പോൾ Natural History Museum, London-ലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്<ref>{{Cite journal |last=Stresemann. |first=Erwin |date=1949-04 |title=BIRDS COLLECTED IN THE NORTH PACIFIC AREA DURING CAPT. JAMES COOK'S LAST VOYAGE (1778 AND 1779) |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1474-919X.1949.tb02264.x |journal=Ibis |language=en |volume=91 |issue=2 |pages=244–255 |doi=10.1111/j.1474-919X.1949.tb02264.x |issn=0019-1019}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Lysaght |first=Averil |date=1959 |title=Some eighteenth century bird paintings in the library of Sir Joseph Banks (1743-1820) |url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/92313 |journal=Bulletin of the Natural History Museum (Natural History). Historical Series. |volume=1 |pages=251–371 |doi=10.5962/p.92313 |issn=0068-2306}}</ref>. ഈ ഇനത്തിന് നാല് ഉപജാതികൾ അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Pereira |first=David J. |last2=Gardner |first2=Matthew A. |last3=Geary |first3=Matthew |last4=Bell |first4=Diana J. |last5=Collar |first5=Nigel J. |date=2023 |title=Distribution and habitat requirements of the Bahama Warbler <i>Setophaga flavescens</i> on Grand Bahama in 2018 |url=https://doi.org/10.1017/s095927092200048x |journal=Bird Conservation International |volume=33 |doi=10.1017/s095927092200048x |issn=0959-2709}}</ref>: * ''M. t. plexa'' – മദ്ധ്യ ഉത്തര സൈബീരിയ * ''M. t. tschutschensis'' – ദക്ഷിണ സൈബീരിയ മുതൽ വടക്കുകിഴക്കൻ അമേരിക്ക വരെ വ്യാപിക്കുന്നു * ''M. t. macronyx'' – മദ്ധ്യ ദക്ഷിണ സൈബീരിയ, വടക്കുകിഴക്കൻ മംഗോളിയ, ചൈന * ''M. t. taivana'' – തെക്കുകിഴക്കൻ സൈബീരിയ മുതൽ സഖാലിൻ, വടക്കൻ ജപ്പാൻ വരെ പാലിയാർക്ടിക് പ്രദേശത്ത് മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി മൂന്ന് ഇനങ്ങളാണ് അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്: കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി, പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി (''Motacilla flava'') സിട്രിൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി (''Motacilla citreola'').മൈറ്റോകോണ്ട്രിയൽ DNA ശ്രേണികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നടത്തുന്ന ഫൈലോജനറ്റിക് വിശകലനത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന വർഗ്ഗീകരണ രൂപരേഖ (topology), ന്യൂക്ലിയർ DNA ശ്രേണികളെ ഉപയോഗിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. ന്യൂക്ലിയർ DNA അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഫലങ്ങൾ പരമ്പരാഗത രൂപലക്ഷണങ്ങളെ (phenotypic taxonomy) ആശ്രയിച്ചുള്ള വർഗ്ഗീകരണവുമായി കൂടുതൽ യോജിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal |last=Drovetski |first=Sergei V. |last2=Reeves |first2=Andrew B. |last3=Red'kin |first3=Yaroslav A. |last4=Fadeev |first4=Igor V. |last5=Koblik |first5=Evgeniy A. |last6=Sotnikov |first6=Vladimir N. |last7=Voelker |first7=Gary |date=2018-03 |title=Multi-locus reassessment of a striking discord between mtDNA gene trees and taxonomy across two congeneric species complexes |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790317304347 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=120 |pages=43–52 |doi=10.1016/j.ympev.2017.11.023}}</ref>കിഴക്കൻയും പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാലുകുലുക്കികളും തമ്മിലുള്ള ന്യൂക്ലിയർ ജനിതക വ്യത്യാസം വളരെ കുറഞ്ഞതാണ്. അതിനാൽ ചില പക്ഷിശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇവയെ വേർതിരിച്ച ഇനങ്ങളായി കാണാതെ, കിഴക്കൻ വിഭാഗങ്ങളെ ''Motacilla flava''യുടെ ഉപജാതികളായി തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നു. വിവരണം കാണാൻ നല്ല അഴകുള്ളതും ഏകദേശം 15-16 സെ.മീ നീളമുള്ള ഒരു ചെറിയ പക്ഷിയും കൂടിയാണ്.ഇതിൻറെ ഒരു പ്രത്യേകത എന്നുവച്ചാൽ ദീർഘമായതും നിരന്തരം ചലിക്കുന്നതുമായ വാലാണ്.പ്രജനനകാലത്ത് പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺ പക്ഷിയുടെ ശരീരത്തിന്റെ മുകള്ഭാഗം ഒലീവ്-പച്ച നിറവും താഴ്ഭാഗം മഞ്ഞ നിറവുമാണ്. മറ്റു പറവയുടെ വേഷങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ആദ്യ ശീതകാലത്തിലെ പക്ഷികളിലും പല പെൺ പക്ഷികളിലും, മഞ്ഞ നിറം വെളുപ്പിന്റെ ചേർച്ച മൂലം മങ്ങലോടെ കാണാം.പ്രജനനകാലത്തെ ആൺ പക്ഷികളുടെ തലയുടെ നിറവും രൂപവും ഉപജാതികളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. ചുണ്ട് (bill)യും കാലുകളും കറുപ്പാണ്. പിന്നിലെ നഖം (hind claw) ദീർഘവും അധികം വളഞ്ഞതല്ലാത്തതുമാണ്. ഇത് പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിലിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പ്രധാന ലക്ഷണമാണ്, കാരണം അതിൽ പിന്നിലെ നഖം ചെറുതും കൂടുതൽ വളഞ്ഞതുമാണ് (എങ്കിലും പുല്ലിനിടയിൽ ഉള്ള പക്ഷികളിൽ ഇത് ശ്രദ്ധിക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കും). ഇതിന്റെ ശബ്ദം ഉയർന്ന തീവ്രതയുള്ള “zrri” അല്ലെങ്കിൽ “jeet” എന്ന രീതിയിലാണ്. ഈ ശബ്ദം പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിലിന്റെ ശബ്ദത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ കർശനവും കൂർപ്പുള്ളതുമാണ്<ref>{{Citation|title=5. THE MARIANA ISLANDS|date=1988-12-31|url=https://doi.org/10.7560/765061-008|work=Prehistoric Architecture in Micronesia|pages=116–149|publisher=University of Texas Press|access-date=2026-04-19}}</ref>. വിതരണവും ആവാസവ്യവസ്ഥയും ഈ ഇനം പക്ഷികൾ പാലിയാർക്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു, കൂടാതെ ഉത്തര അമേരിക്കയിലെ അലാസ്കയിലും ഇവയ്ക്ക് സാന്നിധ്യമുണ്ട്. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും ശീതകാലത്ത് തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലേക്കും ഓസ്ട്രേലിയയിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. എന്നാൽ പ്രജനനകാലത്തിന് പുറത്തുള്ള ഇവയുടെ വ്യാപ്തി പടിഞ്ഞാറോട്ട് കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലും ശ്രീലങ്കയിലും വരെ വ്യാപിക്കുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Allport |first=Gary |last2=Collinson |first2=J. Martin |last3=Seneviratne |first3=Sampath S. |last4=Shannon |first4=Thomas J. |date=2021-12-10 |title=Eastern Yellow Wagtail Motacilla tschutschensis and Western Yellow Wagtail M. flava in Sri Lanka with comments on their status in South Asia |url=https://bioone.org/journals/bulletin-of-the-british-ornithologists-club/volume-141/issue-4/bboc.v141i4.2021.a2/Eastern-Yellow-Wagtail-Motacilla-tschutschensis-and-Western-Yellow-Wagtail-M/10.25226/bboc.v141i4.2021.a2.full |journal=Bulletin of the British Ornithologists’ Club |volume=141 |issue=4 |doi=10.25226/bboc.v141i4.2021.a2 |issn=0007-1595}}</ref>.കുടിയേറ്റ സമയത്ത് ചില പക്ഷികൾ സാധാരണ ശീതകാല താമസസ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് തെറ്റി മറ്റിടങ്ങളിലേക്കും എത്താം (vagrant individuals). ഉദാഹരണത്തിന്, മൈക്രോനേഷ്യയിലെ പാലാവിൽ ഈ ഇനം ജീവികൾ ഒന്നിച്ച് കൂട്ടത്തോടെ— പ്രധാനമായും ബെറിംഗ് കടലിലെ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിലുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നവയും നിരവധി പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺ പക്ഷികളുമടങ്ങിയവയും — പതിവായി കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ വടക്കുള്ള മറിയാനാസ് ദ്വീപുകളിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രം ചില ഒറ്റപ്പെട്ട പക്ഷികളെ (സാധാരണയായി പെൺ പക്ഷികളോ പൂർണ്ണമായി വളരാത്തവയോ) കാണാറുണ്ട്<ref>{{Cite journal |last=Wiles |first=Gary J. |last2=Pratt |first2=H. Douglas |last3=Kastner |first3=Martin |last4=McKinlay |first4=Glenn |last5=Chojnacki |first5=Janelle |last6=Pendred |first6=Megan M. |date=2020-03-19 |title=Distribution, behaviour, and provenance of Oriental Dollarbirds Eurystomus orientalis in Micronesia, including the first two records from the Mariana Islands |url=https://doi.org/10.25226/bboc.v140i1.2020.a9 |journal=Bulletin of the British Ornithologists’ Club |volume=140 |issue=1 |pages=85 |doi=10.25226/bboc.v140i1.2020.a9 |issn=0007-1595}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Otobed |first=Demei |last2=Olsen |first2=Alan R. |last3=Eberdong |first3=Milang |last4=Ketebengang |first4=Heather |last5=Etpison |first5=Mandy T. |last6=Pratt |first6=H. Douglas |last7=McKinlay |first7=Glenn H. |last8=Wiles |first8=Gary J. |last9=VanderWerf |first9=Eric A. |last10=O'Brien |first10=Mark |last11=Leidich |first11=Ron |last12=Basilius |first12=Umai |last13=Yalap |first13=Yalap |date=2018-09-07 |title=First Report of the Palau Bird Records Committee |url=https://doi.org/10.21199/wb49.3.2 |journal=Western Birds |volume=49 |issue=3 |pages=192–205 |doi=10.21199/wb49.3.2 |issn=0045-3897}}</ref>. പക്ഷികളുടെ മലസാമ്പിളുകളിൽ നിന്നുള്ള DNA പരിശോധന എളുപ്പമായതും തിരിച്ചറിയൽ ലക്ഷണങ്ങൾ വ്യക്തമായതോടെ, പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലും ശിശിരാവസാനത്തിലും ശീതകാലത്തും ഇവ പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്ന “vagrant” പക്ഷികളായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ബ്രിട്ടനും സ്വീഡനും പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ചില വർഷങ്ങളിൽ പത്തു മുതൽ അതിലധികം രേഖകളും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ചില പക്ഷികൾ അവിടങ്ങളിൽ ശീതകാലം മുഴുവൻ താമസിക്കുന്ന സംഭവങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സ്വഭാവം ഇത് കീടങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കുന്ന (insectivorous) പക്ഷിയാണ്. വെള്ളത്തിനടുത്തുള്ള തുറന്ന പ്രദേശങ്ങളായി ഈർപ്പമുള്ള പുല്ലു പ്രദേശങ്ങളിൽ ആണ് സാധാരണയായി താമസിക്കുന്നത്.പുൽക്കൂട്ടങ്ങളിലോ ( tussocks)കൂട് പണിയിച്ച് ശരാശരി നാല് മുതൽ 8 വരെ വരെയാണ് മുട്ടകൾ ഇടുന്നത്. ഈ പക്ഷിയുടെ കുടലിലും ക്ലോയാക്കയിലും ''Apororhynchus paulonucleatus'' എന്ന പരാസൈറ്റ് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite journal |last=Amin |first=Omar M |date=2023 |title=The Discovery of a New Genus of the Prosthenorchis Travassos, 1915 (Acanthocephala: Oligacanthorhynchidae) Complex in North America, with the Description of Neoprosthenorchis bifestoonatus n. gen., n. sp. from Bobcats in Louisiana |url=https://doi.org/10.23880/izab-16000534 |journal=International Journal of Zoology and Animal Biology |volume=6 |issue=6 |pages=1–8 |doi=10.23880/izab-16000534 |issn=2639-216X}}</ref>. അവലംബം <references /> കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് * Fraker, M. A., & Fraker, R. N. (1980). '''കാനഡയിലെ മക്കെൻസി ഡെൽറ്റയുടെ കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലെ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'')'''. ''Canadian Field-Naturalist'' 94 (4): 465–466. * Hunt, J., & Standring, I. (1995). '''ലേക്ക് മക്ലാർട്ടി പ്രദേശത്ത് കണ്ടെത്തിയ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'')'''. ''Western Australian Naturalist'' 20 (2): 61–64. * Johnstone, R. E. (1982). '''ഓസ്ട്രേലിയയിലെ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'')'''. ''Western Australian Naturalist'' 15 (3): 61–66. * Moffatt, J. D. (1981). '''ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ക്വീൻസ്‌ലാൻഡിലെ ഹെറോൺ ദ്വീപിൽ കണ്ട മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'') കൂടാതെ തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഇവയുടെ നിലയെക്കുറിച്ചുള്ള കുറിപ്പുകൾ'''. ''Emu'' 81 (1): 47–48. a4cwjef79kuuseykqrqx263ezez9v10 4614683 4614680 2026-04-22T17:31:10Z Anjalirnambiar 216626 4614683 wikitext text/x-wiki കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാലുകുലുക്കി {{Short description|Species of bird}} {{Speciesbox | name = Eastern yellow wagtail | image = Eastern Yellow Wagtail (Motacilla tschutschensis tschutschensis), Kamchatka, Russia 06.jpg | image_caption = Male, [[Kamchatka]], Russia | image2 = 2019-12-16 Eastern Yellow Wagtail Motacilla tschutschensis, Prestwick Carr, Northumberland 12.jpg | image2_caption = Female, [[Northumberland]], UK | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 13 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2019 |title=''Motacilla tschutschensis'' |volume=2019 |article-number=e.T103822471A154735918 |doi=10.2305/IUCN.UK.2019-3.RLTS.T103822471A154735918.en |access-date=13 November 2021}}</ref> | taxon = Motacilla tschutschensis | authority = [[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin, JF]], 1789 | subdivision_ranks = Subspecies | subdivision = four; see [[#Taxonomy|text]] | synonyms = | range_map = Motacilla tschutschensis map.svg }} മോട്ടാസിലിഡേ എന്ന കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാലുകുലുക്കി ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള ഒരു പാസ്റ്ററൈൻ പക്ഷിയാണ്.വാലുകുലുക്കികൾക്കൊപ്പം പിപ്പിറ്റുകളും ലോംഗ്ക്ലോസുകളും ഈ കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നവയായി അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്.പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞവാലുകുലുക്കിയെ പഴയകാലത്ത് ഒരു ഉപജാതിയായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു.എന്നാൽ 2003-ൽ നടത്തിയ ജനിതക പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം, ഈ വർഗ്ഗീകരണം സിട്രിൻ വാലുകുലുക്കിനോടുള്ള ബന്ധത്തിൽ ശരിയായതല്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനാൽ, ഇത് ഒരു സ്വതന്ത്ര ജീവിവർഗമായി വേർതിരിച്ചു<ref>{{Cite journal |last=Pavlova |first=Alexandra |last2=Zink |first2=Robert M. |last3=Drovetski |first3=Sergei V. |last4=Red'kin |first4=Yaroslav |last5=Rohwer |first5=Sievert |date=2003-07-01 |editor-last=Sheldon |editor-first=F. |title=Phylogeographic Patterns in Motacilla Flava and Motacilla Citreola: Species Limits and Population History |url=https://academic.oup.com/auk/article/120/3/744/5562374 |journal=The Auk |language=en |volume=120 |issue=3 |pages=744–758 |doi=10.1093/auk/120.3.744 |issn=1938-4254}}</ref>.ഈ പക്ഷി കിഴക്കൻ പാലിയാർക്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിലും അലാസ്കയിലും പ്രജനനം നടത്തുന്നു. ശീതകാലത്ത് ഇവ ദക്ഷിണേഷ്യയിലേക്കും ഓസ്ട്രേലിയയിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. വർഗ്ഗീകരണം 1789-ൽ ജർമ്മൻ പ്രകൃതി ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജോൺ ഫ്രീഡ്രിക്ക് ഗ്മെലിൻ ആണ് കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കിയെ കുറിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി വിവരണം ചെയ്തത്. അദ്ദേഹം Systema Naturae എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ തിരുത്തിയും വികസിപ്പിച്ച പതിപ്പിലാണ് ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.ഗ്മെലിൻ ഈ പക്ഷിയെ ''Motacilla'' എന്ന ജീനസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി ''Motacilla tschutschensis'' എന്ന ശാസ്ത്രീയ നാമം നൽകി<ref>{{Cite book |last=Linné |first=Carl von |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.545 |title=Systema naturae per regna tria naturae : secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |last2=Gmelin |first2=Johann Friedrich |last3=Beer |first3=Georg Emanuel. |date=1788 |publisher=Impensis Georg. Emanuel. Beer |location=Lipsiae [Leipzig]}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Austin, |first=O. L. |last2=Peters |first2=James L. |last3=Mayr |first3=Ernst |last4=Greenway, |first4=James C. |date=1960 |title=Check-List of Birds of the World. Volume 9 |url=https://doi.org/10.2307/4510837 |journal=Bird-Banding |volume=31 |issue=4 |pages=233 |doi=10.2307/4510837 |issn=0006-3630}}</ref>. “tschutschensis” എന്ന പേര് കിഴക്കൻ റഷ്യയിലെ '''Chukchi Peninsula''' എന്ന സ്ഥലത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയതാണ്.<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names: From Aalge to Zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |edition=1. Aufl. |location=London}}</ref>ഗ്മെലിൻ തന്റെ വിവരണം തയ്യാറാക്കിയത് 1783-ൽ '''John Latham'''യും 1785-ൽ '''Thomas Pennant'''യും വിവരിച്ച “Tchutschi wagtail” എന്ന പക്ഷിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്.<ref>{{Cite book |last=Latham |first=John |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.38065 |title=A general synopsis of birds |last2=Latham |first2=John |date=1783 |publisher=Printed for Leigh & Sotheby, |isbn=0-665-18217-1 |location=London :}}</ref><ref>{{Cite book |last=Pennant |first=Thomas |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.16548 |title=Arctic zoology |date=1784 |publisher=Printed by Henry Hughs |location=London}}</ref> Pennant തന്റെ വിവരണത്തിൽ “Taken off the Tchutschi coast, with the Straits of Bering, Lat. 66° north” എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.ഇത് 1778-ൽ '''James Cook''' നടത്തിയ മൂന്നാമത്തെ പസഫിക് സമുദ്രയാത്രയ്ക്കിടെ പിടികൂടിയ പക്ഷിയായിരിക്കാമെന്നാണ് കരുതുന്നത്. Cook-നൊപ്പം യാത്ര ചെയ്ത പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ '''William Wade Ellis''' ഈ പക്ഷിയുടെ ചിത്രം വരച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ ചിത്രം ഇപ്പോൾ Natural History Museum, London-ലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്<ref>{{Cite journal |last=Stresemann. |first=Erwin |date=1949-04 |title=BIRDS COLLECTED IN THE NORTH PACIFIC AREA DURING CAPT. JAMES COOK'S LAST VOYAGE (1778 AND 1779) |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1474-919X.1949.tb02264.x |journal=Ibis |language=en |volume=91 |issue=2 |pages=244–255 |doi=10.1111/j.1474-919X.1949.tb02264.x |issn=0019-1019}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Lysaght |first=Averil |date=1959 |title=Some eighteenth century bird paintings in the library of Sir Joseph Banks (1743-1820) |url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/92313 |journal=Bulletin of the Natural History Museum (Natural History). Historical Series. |volume=1 |pages=251–371 |doi=10.5962/p.92313 |issn=0068-2306}}</ref>. ഈ ഇനത്തിന് നാല് ഉപജാതികൾ അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Pereira |first=David J. |last2=Gardner |first2=Matthew A. |last3=Geary |first3=Matthew |last4=Bell |first4=Diana J. |last5=Collar |first5=Nigel J. |date=2023 |title=Distribution and habitat requirements of the Bahama Warbler <i>Setophaga flavescens</i> on Grand Bahama in 2018 |url=https://doi.org/10.1017/s095927092200048x |journal=Bird Conservation International |volume=33 |doi=10.1017/s095927092200048x |issn=0959-2709}}</ref>: * ''M. t. plexa'' – മദ്ധ്യ ഉത്തര സൈബീരിയ * ''M. t. tschutschensis'' – ദക്ഷിണ സൈബീരിയ മുതൽ വടക്കുകിഴക്കൻ അമേരിക്ക വരെ വ്യാപിക്കുന്നു * ''M. t. macronyx'' – മദ്ധ്യ ദക്ഷിണ സൈബീരിയ, വടക്കുകിഴക്കൻ മംഗോളിയ, ചൈന * ''M. t. taivana'' – തെക്കുകിഴക്കൻ സൈബീരിയ മുതൽ സഖാലിൻ, വടക്കൻ ജപ്പാൻ വരെ പാലിയാർക്ടിക് പ്രദേശത്ത് മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി മൂന്ന് ഇനങ്ങളാണ് അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്: കിഴക്കൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി, പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി (''Motacilla flava'') സിട്രിൻ മഞ്ഞ വാൽക്കുലുക്കി (''Motacilla citreola'').മൈറ്റോകോണ്ട്രിയൽ DNA ശ്രേണികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നടത്തുന്ന ഫൈലോജനറ്റിക് വിശകലനത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന വർഗ്ഗീകരണ രൂപരേഖ (topology), ന്യൂക്ലിയർ DNA ശ്രേണികളെ ഉപയോഗിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. ന്യൂക്ലിയർ DNA അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഫലങ്ങൾ പരമ്പരാഗത രൂപലക്ഷണങ്ങളെ (phenotypic taxonomy) ആശ്രയിച്ചുള്ള വർഗ്ഗീകരണവുമായി കൂടുതൽ യോജിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal |last=Drovetski |first=Sergei V. |last2=Reeves |first2=Andrew B. |last3=Red'kin |first3=Yaroslav A. |last4=Fadeev |first4=Igor V. |last5=Koblik |first5=Evgeniy A. |last6=Sotnikov |first6=Vladimir N. |last7=Voelker |first7=Gary |date=2018-03 |title=Multi-locus reassessment of a striking discord between mtDNA gene trees and taxonomy across two congeneric species complexes |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790317304347 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |language=en |volume=120 |pages=43–52 |doi=10.1016/j.ympev.2017.11.023}}</ref>കിഴക്കൻയും പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാലുകുലുക്കികളും തമ്മിലുള്ള ന്യൂക്ലിയർ ജനിതക വ്യത്യാസം വളരെ കുറഞ്ഞതാണ്. അതിനാൽ ചില പക്ഷിശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇവയെ വേർതിരിച്ച ഇനങ്ങളായി കാണാതെ, കിഴക്കൻ വിഭാഗങ്ങളെ ''Motacilla flava''യുടെ ഉപജാതികളായി തന്നെ പരിഗണിക്കുന്നു. വിവരണം കാണാൻ നല്ല അഴകുള്ളതും ഏകദേശം 15-16 സെ.മീ നീളമുള്ള ഒരു ചെറിയ പക്ഷിയും കൂടിയാണ്.ഇതിൻറെ ഒരു പ്രത്യേകത എന്നുവച്ചാൽ ദീർഘമായതും നിരന്തരം ചലിക്കുന്നതുമായ വാലാണ്.പ്രജനനകാലത്ത് പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺ പക്ഷിയുടെ ശരീരത്തിന്റെ മുകള്ഭാഗം ഒലീവ്-പച്ച നിറവും താഴ്ഭാഗം മഞ്ഞ നിറവുമാണ്. മറ്റു പറവയുടെ വേഷങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ആദ്യ ശീതകാലത്തിലെ പക്ഷികളിലും പല പെൺ പക്ഷികളിലും, മഞ്ഞ നിറം വെളുപ്പിന്റെ ചേർച്ച മൂലം മങ്ങലോടെ കാണാം.പ്രജനനകാലത്തെ ആൺ പക്ഷികളുടെ തലയുടെ നിറവും രൂപവും ഉപജാതികളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. ചുണ്ട് (bill)യും കാലുകളും കറുപ്പാണ്. പിന്നിലെ നഖം (hind claw) ദീർഘവും അധികം വളഞ്ഞതല്ലാത്തതുമാണ്. ഇത് പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിലിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പ്രധാന ലക്ഷണമാണ്, കാരണം അതിൽ പിന്നിലെ നഖം ചെറുതും കൂടുതൽ വളഞ്ഞതുമാണ് (എങ്കിലും പുല്ലിനിടയിൽ ഉള്ള പക്ഷികളിൽ ഇത് ശ്രദ്ധിക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കും). ഇതിന്റെ ശബ്ദം ഉയർന്ന തീവ്രതയുള്ള “zrri” അല്ലെങ്കിൽ “jeet” എന്ന രീതിയിലാണ്. ഈ ശബ്ദം പടിഞ്ഞാറൻ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിലിന്റെ ശബ്ദത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ കർശനവും കൂർപ്പുള്ളതുമാണ്<ref>{{Citation|title=5. THE MARIANA ISLANDS|date=1988-12-31|url=https://doi.org/10.7560/765061-008|work=Prehistoric Architecture in Micronesia|pages=116–149|publisher=University of Texas Press|access-date=2026-04-19}}</ref>. വിതരണവും ആവാസവ്യവസ്ഥയും ഈ ഇനം പക്ഷികൾ പാലിയാർക്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു, കൂടാതെ ഉത്തര അമേരിക്കയിലെ അലാസ്കയിലും ഇവയ്ക്ക് സാന്നിധ്യമുണ്ട്. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും ശീതകാലത്ത് തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലേക്കും ഓസ്ട്രേലിയയിലേക്കും കുടിയേറുന്നു. എന്നാൽ പ്രജനനകാലത്തിന് പുറത്തുള്ള ഇവയുടെ വ്യാപ്തി പടിഞ്ഞാറോട്ട് കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലും ശ്രീലങ്കയിലും വരെ വ്യാപിക്കുന്നു<ref>{{Cite journal |last=Allport |first=Gary |last2=Collinson |first2=J. Martin |last3=Seneviratne |first3=Sampath S. |last4=Shannon |first4=Thomas J. |date=2021-12-10 |title=Eastern Yellow Wagtail Motacilla tschutschensis and Western Yellow Wagtail M. flava in Sri Lanka with comments on their status in South Asia |url=https://bioone.org/journals/bulletin-of-the-british-ornithologists-club/volume-141/issue-4/bboc.v141i4.2021.a2/Eastern-Yellow-Wagtail-Motacilla-tschutschensis-and-Western-Yellow-Wagtail-M/10.25226/bboc.v141i4.2021.a2.full |journal=Bulletin of the British Ornithologists’ Club |volume=141 |issue=4 |doi=10.25226/bboc.v141i4.2021.a2 |issn=0007-1595}}</ref>.കുടിയേറ്റ സമയത്ത് ചില പക്ഷികൾ സാധാരണ ശീതകാല താമസസ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് തെറ്റി മറ്റിടങ്ങളിലേക്കും എത്താം (vagrant individuals). ഉദാഹരണത്തിന്, മൈക്രോനേഷ്യയിലെ പാലാവിൽ ഈ ഇനം ജീവികൾ ഒന്നിച്ച് കൂട്ടത്തോടെ— പ്രധാനമായും ബെറിംഗ് കടലിലെ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിലുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നവയും നിരവധി പ്രായപൂർത്തിയായ ആൺ പക്ഷികളുമടങ്ങിയവയും — പതിവായി കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ വടക്കുള്ള മറിയാനാസ് ദ്വീപുകളിൽ വളരെ അപൂർവമായി മാത്രം ചില ഒറ്റപ്പെട്ട പക്ഷികളെ (സാധാരണയായി പെൺ പക്ഷികളോ പൂർണ്ണമായി വളരാത്തവയോ) കാണാറുണ്ട്<ref>{{Cite journal |last=Wiles |first=Gary J. |last2=Pratt |first2=H. Douglas |last3=Kastner |first3=Martin |last4=McKinlay |first4=Glenn |last5=Chojnacki |first5=Janelle |last6=Pendred |first6=Megan M. |date=2020-03-19 |title=Distribution, behaviour, and provenance of Oriental Dollarbirds Eurystomus orientalis in Micronesia, including the first two records from the Mariana Islands |url=https://doi.org/10.25226/bboc.v140i1.2020.a9 |journal=Bulletin of the British Ornithologists’ Club |volume=140 |issue=1 |pages=85 |doi=10.25226/bboc.v140i1.2020.a9 |issn=0007-1595}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Otobed |first=Demei |last2=Olsen |first2=Alan R. |last3=Eberdong |first3=Milang |last4=Ketebengang |first4=Heather |last5=Etpison |first5=Mandy T. |last6=Pratt |first6=H. Douglas |last7=McKinlay |first7=Glenn H. |last8=Wiles |first8=Gary J. |last9=VanderWerf |first9=Eric A. |last10=O'Brien |first10=Mark |last11=Leidich |first11=Ron |last12=Basilius |first12=Umai |last13=Yalap |first13=Yalap |date=2018-09-07 |title=First Report of the Palau Bird Records Committee |url=https://doi.org/10.21199/wb49.3.2 |journal=Western Birds |volume=49 |issue=3 |pages=192–205 |doi=10.21199/wb49.3.2 |issn=0045-3897}}</ref>. പക്ഷികളുടെ മലസാമ്പിളുകളിൽ നിന്നുള്ള DNA പരിശോധന എളുപ്പമായതും തിരിച്ചറിയൽ ലക്ഷണങ്ങൾ വ്യക്തമായതോടെ, പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലും ശിശിരാവസാനത്തിലും ശീതകാലത്തും ഇവ പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്ന “vagrant” പക്ഷികളായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ബ്രിട്ടനും സ്വീഡനും പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ചില വർഷങ്ങളിൽ പത്തു മുതൽ അതിലധികം രേഖകളും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ചില പക്ഷികൾ അവിടങ്ങളിൽ ശീതകാലം മുഴുവൻ താമസിക്കുന്ന സംഭവങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സ്വഭാവം ഇത് കീടങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കുന്ന (insectivorous) പക്ഷിയാണ്. വെള്ളത്തിനടുത്തുള്ള തുറന്ന പ്രദേശങ്ങളായി ഈർപ്പമുള്ള പുല്ലു പ്രദേശങ്ങളിൽ ആണ് സാധാരണയായി താമസിക്കുന്നത്.പുൽക്കൂട്ടങ്ങളിലോ ( tussocks)കൂട് പണിയിച്ച് ശരാശരി നാല് മുതൽ 8 വരെ വരെയാണ് മുട്ടകൾ ഇടുന്നത്. ഈ പക്ഷിയുടെ കുടലിലും ക്ലോയാക്കയിലും ''Apororhynchus paulonucleatus'' എന്ന പരാസൈറ്റ് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite journal |last=Amin |first=Omar M |date=2023 |title=The Discovery of a New Genus of the Prosthenorchis Travassos, 1915 (Acanthocephala: Oligacanthorhynchidae) Complex in North America, with the Description of Neoprosthenorchis bifestoonatus n. gen., n. sp. from Bobcats in Louisiana |url=https://doi.org/10.23880/izab-16000534 |journal=International Journal of Zoology and Animal Biology |volume=6 |issue=6 |pages=1–8 |doi=10.23880/izab-16000534 |issn=2639-216X}}</ref>. അവലംബം <references /> കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് * Fraker, M. A., & Fraker, R. N. (1980). '''കാനഡയിലെ മക്കെൻസി ഡെൽറ്റയുടെ കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിലെ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'')'''. ''Canadian Field-Naturalist'' 94 (4): 465–466. * Hunt, J., & Standring, I. (1995). '''ലേക്ക് മക്ലാർട്ടി പ്രദേശത്ത് കണ്ടെത്തിയ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'')'''. ''Western Australian Naturalist'' 20 (2): 61–64. {{Taxonbar|from=Q4810698}} [[Category:Motacilla|eastern yellow wagtail]] [[Category:Native birds of Alaska]] [[Category:Birds of North Asia]] [[Category:Birds of Manchuria]] [[Category:Wintering birds of Southeast Asia]] [[Category:Birds described in 1789|eastern yellow wagtail]] [[Category:Taxa named by Johann Friedrich Gmelin|eastern yellow wagtail]] * Johnstone, R. E. (1982). '''ഓസ്ട്രേലിയയിലെ മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'')'''. ''Western Australian Naturalist'' 15 (3): 61–66. * Moffatt, J. D. (1981). '''ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ക്വീൻസ്‌ലാൻഡിലെ ഹെറോൺ ദ്വീപിൽ കണ്ട മഞ്ഞ വാഗ്‌ടെയിൽ (''Motacilla flava'') കൂടാതെ തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഇവയുടെ നിലയെക്കുറിച്ചുള്ള കുറിപ്പുകൾ'''. ''Emu'' 81 (1): 47–48. 9upmdt33fk1wgpljh0wle0uw831j787 0 666680 4614678 4614579 2026-04-22T17:17:14Z Anjalirnambiar 216626 4614678 wikitext text/x-wiki {{Short description|പക്ഷിയുടെ സ്പീഷീസ്}} {{Use dmy dates|date=January 2021}} {{Speciesbox | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2018 |title=''Carpospiza brachydactyla'' |volume=2018 |article-number=e.T22718310A131983125 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22718310A131983125.en |access-date=11 November 2021}}</ref> | image=Carpospiza brachydactyla.jpg | image_caption =Pale rockfinch in south-eastern Turkey | parent_authority = [[Johann Wilhelm von Müller|von Müller]], 1854 | taxon = Carpospiza brachydactyla | authority = ([[Charles Lucien Bonaparte|Bonaparte]], 1850) | synonyms = * ''Petronia brachydactyla'' }} മദ്ധ്യപൂർവ്വേഷ്യയിലും മധ്യേഷ്യയിലും കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ചെറിയ കുരുവിയാണ് ഇളം റോക്ക്ഫിഞ്ച് അല്ലെങ്കിൽ ഇളം റോക്ക് സ്പാരോ (കാർപോസ്പിസ ബ്രാച്ചിഡാക്റ്റൈല).ഇത് ''Carpospiza'' എന്ന ജീനസിലെ ഏക അംഗമാണ്. ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ ''Petronia'' ജീനസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നു<ref name=":0">{{Cite book |last=Hoyo |first=Josep del |title=Handbook of the birds of the world |last2=Elliott |first2=Andrew |last3=Christie |first3=David A. |last4=Bock |first4=Walter Joseph |last5=Collar |first5=Nigel James |date=2009 |publisher=Lynx ed |isbn=978-84-96553-50-7 |location=Barcelona}}</ref>.ഇതിന്റെ പെരുമാറ്റത്തിലും രൂപത്തിലും ചില സാമ്യങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ ചിലർ ഇത് ഫിഞ്ച് കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇതിന്റെ നാവിന്റെ ഘടനയിൽ (tongue anatomy) കുരുവികൾക്ക് പ്രത്യേകമായ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു<ref name=":0" /><ref>{{Cite journal |last=Bock |first=Walter J. |date=2004-07 |title=Affinities of Carpospiza brachydactyla (Passeriformes; Passeridae) |url=https://link.springer.com/10.1007/s10336-004-0034-9 |journal=Journal of Ornithology |language=en |volume=145 |issue=3 |pages=223–226 |doi=10.1007/s10336-004-0034-9 |issn=2193-7192}}</ref>. ഇളം റോക്ക് ഫിഞ്ചുകളുടെ ശ്രേണി കിഴക്കൻ തുർക്കി മുതൽ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ വരെയും, തെക്ക് അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലേക്കും വടക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലേക്കും എത്യോപ്യ വരെയും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite journal |last=IUCN |date=2018-08-09 |title=Carpospiza brachydactyla: BirdLife International: The IUCN Red List of Threatened Species 2018: e.T22718310A131983125 |url=https://www.iucnredlist.org/species/22718310/131983125 |language=en |doi=10.2305/iucn.uk.2018-2.rlts.t22718310a131983125.en. retrieved 11 november 2021.}}</ref>.ഇതിന്റെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഉപോഷ്ണമേഖലാ അല്ലെങ്കിൽ ഉഷ്ണമേഖലാ വരണ്ട ചെടിത്തോട്ടങ്ങൾ (dry shrubland) കൂടാതെ സമശീതോഷ്ണ പുല്ലുപ്രദേശങ്ങളുമാണ് <ref name=":0" />. പെയിൽ റോക്ക് സ്പാരോയുടെ പ്രജനന രീതി അതിന്റെ ആവാസവ്യവസ്ഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില പ്രത്യേക ഘടകങ്ങളോട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ പക്ഷിയുടെ സാന്നിധ്യം താപനില, പുഴുവുകൾ (grasshopper) കൂടാതെ ചെള്ളുകൾ (beetles) എന്നിവയുടെ സമൃദ്ധി എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇവയുടെ സാന്ദ്രത ലഭ്യമായ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നിർണ്ണയിക്കുന്നത്.ലഭ്യമായ ആവാസവ്യവസ്ഥ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നതിനാൽ, വേഗത്തിൽ വികസിക്കുന്ന ഗ്രാമങ്ങളും കൃഷിയും പെയിൽ റോക്ക്‌ഫിഞ്ചുകളുടെ ജനസംഖ്യയ്ക്ക് ഭീഷണിയാണ്<ref>{{Cite journal |last=Knight |first=Christopher G. |last2=Beale |first2=Colin M. |date=2005-04 |title=Pale Rock Sparrow Carpospiza brachydactyla in the Mount Lebanon range: modelling breeding habitat |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1474-919x.2005.00407.x |journal=Ibis |language=en |volume=147 |issue=2 |pages=324–333 |doi=10.1111/j.1474-919x.2005.00407.x |issn=0019-1019}}</ref>. അവലംബങ്ങൾ k7gvyk0kd1tj8klloh4c68v1quwp3gx 118 666691 4614674 4614581 2026-04-22T17:06:52Z Anjalirnambiar 216626 /* വില്ലോ കുരുവി */ 4614674 wikitext text/x-wiki {{draft article}} വില്ലോ കുരുവി {{Speciesbox | image = Willow Warbler Phylloscopus trochilus.jpg | image_caption = [[file:Phylloscopus rochilus.ogg|centre|thumb|Song]] [[file:OsloPhylloscopus.ogg|centre|thumb|Call]][[file:Willow Warbler (Phylloscopus trochilus) (W1CDR0001510 BD23).ogg|centre|thumb|Song, Recorded Gloucestershire, England]] | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2024 |title=''Phylloscopus trochilus'' |volume=2024 |article-number=e.T22715240A264584438 |doi= |access-date=28 October 2024}}</ref> | genus = Phylloscopus | species = trochilus | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | subdivision_ranks = Subspecies | subdivision = * ''P. t. trochilus'' ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) * ''P. t. acredula'' (Linnaeus, 1758) * ''P. t. yakutensis'' (Ticehurst, 1935) | range_map = Phylloscopus_trochilus_Range_Map.png | range_map_caption = Yellow: Breeding (summer only) <br />Blue: Non-breeding winter visitor <br />Cross-hatched: migration. | synonyms = *''Motacilla trochilus'' {{small|Linnaeus,&nbsp;1758}} }} വടക്കൻ യൂറോപ്പിലും സമശീതോഷ്ണ പ്രദേശങ്ങളിലും പാലിയാർട്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിലും ധാരാളമായി കണ്ടുവരുന്ന ഒരു പക്ഷിയാണ് വില്ലോ കുരുവി(Phylloscopus trochilus).ഇത് ഒരു ചെറിയതും വളരെ വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്ന ഇല കുരുവി പക്ഷിയുമാണ്.പടിഞ്ഞാറൻ അയർലണ്ടിൽ നിന്ന് കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിലെ അനദിർ നദീതടം വരെ ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി കാണപ്പെടുന്നു.ഇത് ഒരുപാട് ദൂരം ദേശാടനം നടത്തുന്ന പക്ഷിയാണ്.ശീതകാലത്തെ ഭൂരിഭാഗം പക്ഷികളും ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി പാർക്കുന്നു.വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നീണ്ട ദൂരങ്ങൾ പറക്കുന്ന പക്ഷികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇതിനെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.ഇതിനെ കാണുമ്പോൾ ചെറുതാണെങ്കിലും വളരെ ദൂരം ദേശാടനം നടത്താൻ കഴിയുന്ന ഒരു പ്രത്യേകത കൂടി ഇതിനുണ്ട്<ref name=":0">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992 |publisher=Lynx Edicions |isbn=978-84-87334-10-8 |editor-last=Hoyo |editor-first=Josep del |location=Barcelona |editor-last2=Elliott |editor-first2=Andrew |editor-last3=Sargatal |editor-first3=Jordi |editor-last4=Cabot |editor-first4=José}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Baker |first=Kevin |title=Warblers of Europe, Asia and North Africa |date=1997 |publisher=Helm |isbn=978-0-7136-3971-1 |series=Helm identification guides |location=London}}</ref>. സാധാരണയായി വില്ലോ കുരുവികളെ കാണുന്നത് മരങ്ങൾ കൂടുതലായി ഉള്ളടത്തും വനപ്രദേശങ്ങളിലും കുറ്റിച്ചെടികളിലും ആണ്.ബിർച്ച്, ആൾഡർ, വില്ലോ ഇവ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന  പ്രദേശങ്ങളാണ് ഇവയ്ക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട ആവാസവ്യവസ്ഥ.ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നേടാൻ കൂട് സാധാരണയായി നിലത്തോട് ചേർന്ന് താഴ്ന്ന സസ്യാവരണത്തിനുള്ളിൽ ആണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്.ഇവരുടെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഭക്ഷണം കീടങ്ങളും അവയുടെ ലാർവകളും ആണ്<ref name=":1" />. വടക്കൻ യൂറോപ്പിൽ വസന്തകാലത്ത് തിരികെയെത്തുന്ന ആദ്യ കുരുവികളിൽ ഒന്നാണിത്.എന്നാൽ അതിന്റെ അടുത്ത ബന്ധുവായ ചിഫ്‌ചാഫിനെക്കാൾ അല്പം വൈകിയാണ് എത്തുന്നത്<ref name=":1" />.ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള പക്ഷിയായിട്ടും, വില്ലോ കുരുവി ജീവികളിൽ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ ദേശാടനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നടത്തുന്നത്<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite book |last=Snow |first=David |title=The birds of the western Palearctic |last2=Perrins |first2=Christopher M. |last3=Gillmor |first3=Robert |date=1998 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-854099-1 |edition=Concise ed |location=Oxford ; New York}}</ref>. വർഗ്ഗീകരണം വില്ലോ കുരുവി എന്ന പക്ഷിയെ സ്വീഡിഷ് പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ Carl Linnaeus 1758-ൽ തന്റെ പ്രശസ്ത ഗ്രന്ഥമായ Systema Naturaeയുടെ പത്താം പതിപ്പിൽ ''Motacilla trochilus'' എന്ന ദ്വിനാമത്തിൽ (binomial name) ഔപചാരികമായി വിവരണം ചെയ്തു.<ref>{{Cite book |last=Linné |first=Carl von |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.157601 |title=Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis / |date=1767 |publisher=Typis Ioannis Thomae von Trattner, |location=Vindobonae :}}</ref> പിന്നീട്, ഈ പക്ഷിയെ ഇപ്പോൾ ഏകദേശം 80 ഓളം ഇനങ്ങൾ Phylloscopus എന്ന ജീനസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനസ് 1826-ൽ ജർമൻ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞനായ Friedrich Boie അവതരിപ്പിച്ചതാണ്.<ref>{{Cite book |last=Paetel |first=Friedrich |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.10584 |title=Die bisher veröffentlichten Familien- und Gattungsnamen der Mollusken / zusammengestellt von Fr. Paetel. |date=1875 |publisher=Paetel, |location=Berlin :}}</ref><ref>{{Citation|last=Winkler|first=David W.|title=Leaf Warblers (Phylloscopidae)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.phyllo4.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-04-20|last2=Billerman|first2=Shawn M.|last3=Lovette|first3=Irby J.}}</ref>“Phylloscopus” എന്ന ജീനസ് നാമം പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിലെ ''phullon'' (ഇല) എന്നതും ''skopos'' (പരിശോധകൻ; ''skopeo'' = നോക്കുക) എന്നതും ചേർന്നതാണ്. ഈ ഇനത്തിൻ്റെ നാമമായ ''trochilus'' എന്നത് പ്രാചീന ഗ്രീക്കിൽ “റെൻ” (wren) എന്ന ചെറിയ പക്ഷിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ്<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. 1843-ൽ William Yarrell “willow warbler” എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പേര് സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ്, ഈ പക്ഷിയെ “willow wren” എന്ന പേരിൽ, chiffchaff, wood warbler എന്നീ പക്ഷികളുമായി ചേർത്ത് പരിഗണിച്ചിരുന്നുവായിരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Yarrell |first=William |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.13574 |title=A history of British birds / by William Yarrell ; illustrated by 520 wood-engravings. |date=1843 |publisher=John Van Voorst, |location=London :}}</ref><ref>{{Cite book |last=Lockwood |first=W. B. |title=The Oxford dictionary of British bird names |last2=Lockwood |first2=W. B. |date=1993 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-866196-2 |location=Oxford ; New York}}</ref> മൂന്ന് ഉപജാതികൾ (subspecies) തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Citation|last=Winkler|first=David W.|title=Leaf Warblers (Phylloscopidae)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.phyllo4.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-04-20|last2=Billerman|first2=Shawn M.|last3=Lovette|first3=Irby J.}}</ref> പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് പോകുമ്പോൾ പച്ചയും മഞ്ഞയും നിറമുള്ള പെരുമാറ്റത്തിൽ (plumage tones) ക്രമേണ കുറവ് കാണപ്പെടുന്നു. മദ്ധ്യ പ്രദേശങ്ങളിലെ പക്ഷികൾ കൂടുതൽ തവിട്ടുനിറത്തിലായിരിക്കും, ഏറ്റവും കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ പക്ഷികൾ പ്രധാനമായും ചാരനിറത്തിലുള്ളവയാണ്<ref name=":0" />. '''P. t. trochilus''' (ലിന്നേയസ്, 1758): യൂറോപ്പിൽ (പൈറനീസ് പർവതനിരകളും ആൽപ്സ് പർവതനിരകളും മുതൽ വടക്കോട്ട്) പ്രജനനം നടത്തുന്നു; വടക്കൻ സ്കാൻഡിനേവിയ ഒഴികെ. ശീതകാലത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. '''P. t. acredula''' (ലിന്നേയസ്, 1758): വടക്കൻ സ്കാൻഡിനേവിയ മുതൽ പടിഞ്ഞാറൻ സൈബീരിയ വരെ പ്രജനനം നടത്തുന്നു; ശീതകാലത്ത് മധ്യ ആഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. '''P. t. yakutensis''' (ടൈസ്‌ഹർസ്റ്റ്, 1935): കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു; ശീതകാലത്ത് കിഴക്കൻയും തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലും കാണപ്പെടുന്നു. വിവരണം വില്ലൊ കുരുവി രൂപത്തിൽ സാധാരണ ഇല കുരുവികളെ പോലെയാണ്.ശരാശരി ഇതിൻറെ നീളം 11–12.5 സെ.മീ.യും ഭാരം 7–15 ഗ്രാം വരെയുമാണ്.മുകൾഭാഗം പച്ചത്തവിട്ടു നിറവും അടിഭാഗം ഓഫ് വെളുപ്പ് മുതൽ  മഞ്ഞനിറവുമായിട്ടാണ് കാണുന്നത്.ചിറകുകൾക്ക് വരകൾ ഇല്ലാതെ പച്ചത്തവിട്ട് നിറത്തോടുകൂടിയ ചിറകുകളാണ് ഇതിൻറെ പ്രത്യേകത.വലിയ പക്ഷികളെക്കാൾ കുഞ്ഞിപ്പക്ഷികൾക്കാണ് മഞ്ഞനിറം കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്.വലുതാവും തോറും മഞ്ഞനിറം കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞു വരുന്നതായി കാണുന്നു.ഇത് chiffchaff എന്ന പക്ഷിയുമായി വളരെ സാമ്യമുള്ളതാണ്. പക്ഷേ പാടാത്ത പക്ഷികളെ തിരിച്ചറിയാൻ ചില പ്രത്യേകതകൾ ഉണ്ട്.വില്ലോ കുരുവിൻ്റെ കാലുകൾ വെളുത്ത പിങ്ക്-മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ളതാണ് (chiffchaff-ൽ ഇത് ഇരുണ്ട തവിട്ട് മുതൽ കറുപ്പ് വരെ ആയിരിക്കും), കൊക്ക് കൂടുതൽ നീളവും വെളുപ്പും കാണിക്കും, ശരീര ആകൃതി കൂടുതൽ സുന്ദരവും മെലിഞ്ഞതുമായി കാണപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ചിറകിന്റെ അറ്റഭാഗം കൂടുതൽ നീളമുള്ളതാണ്.ഇതിന്റേത് ലളിതമായ, ആവർത്തിച്ച് താഴേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന വിസിൽപോലുള്ള ഗാനം ആണ്. അതേസമയം, ബന്ധപ്പെടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ശബ്ദം രണ്ടക്ഷരങ്ങളുള്ള ‘ഹൂ-ഈറ്റ്’ എന്നതാണ്. ഇത് chiffchaff-ന്റെ ഏകക്ഷര ‘ഹ്വീറ്റ്’ എന്ന ശബ്ദത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite journal |date=2016 |title=http://ljournal.ru/wp-content/uploads/2016/08/d-2016-154.pdf |url=https://doi.org/10.18411/d-2016-154 |doi=10.18411/d-2016-154}}</ref>. == '''<u><big>പെരുമാറ്റം</big></u>''' == എല്ലാ ജനസംഖ്യകളും വളരെ ദീർഘദൂര കുടിയേറ്റ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ''P. t. yakutensis'' ഉപജാതി കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിൽ നിന്ന് തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് ഏകദേശം 12,000 കി.മീ. വരെ കുടിയേറുന്നു. ഇത് ഏഷ്യ–കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ Flyway വഴി നടക്കുന്ന, ഇത്ര ചെറുതായൊരു പക്ഷിക്കുള്ള ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ കുടിയേറ്റങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.<ref name=":0" /><ref name=":2" />സാധാരണ സമയക്രമം ഇങ്ങനെയാണ്: * ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ: സഹാറയ്ക്ക് തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ ശീതകാലം ചെലവഴിക്കുന്നു. * മാർച്ച് മധ്യം മുതൽ മേയ് മധ്യം വരെ: പ്രജനന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറി എത്തുന്നു. * ഏപ്രിൽ അവസാനം മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ: പ്രജനനകാലം; സാധാരണയായി ഒരു തവണ മാത്രം മുട്ടയിടുന്നു, അപൂർവ്വമായി രണ്ടുതവണ. * ഓഗസ്റ്റ് മുതൽ ഒക്ടോബർ വരെ: വീണ്ടും ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറുന്നു. ഇവ അലാസ്കയിൽ വളരെ അപൂർവ്വമായി മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന വഴിതെറ്റിയ പക്ഷികളാണ്; St. Lawrence Island ൽ ചില രേഖപ്പെടുത്തിയ കണ്ടുവരവുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Howell |first=Steve N. G. |title=Rare birds of North America |last2=Lewington |first2=Ian |last3=Russell |first3=Will |date=2014 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11796-6 |location=Princeton}}</ref> സ്ഥിതിയും സംരക്ഷണവും [[പ്രമാണം:WillowWarbler.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:Phylloscopus_trochilus_MWNH_2279.JPG|ലഘുചിത്രം|Egg, Collection [[Museum Wiesbaden, Germany]]]] വില്ലോ കുരുവികൾക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ താമസിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന സ്ഥലം കുറ്റിച്ചെടികളിലാണ് .ചെറു മരങ്ങൾ ഉള്ള ഇത്തരം പ്രദേശങ്ങളിൽ മനുഷ്യൻ മാറ്റം വരുത്തിയ ആവാസവ്യവസ്ഥകളും (ഉദാ: coppice, 10–20 വർഷം പ്രായമുള്ള പ്ലാന്റേഷനുകൾ) ഉൾപ്പെടുന്നു. ബർച്ച്, ആൾഡർ, വില്ലോ തുടങ്ങിയ മരങ്ങൾ കൂടുതലായും, ലിക്കൺ (lichen) ധാരാളമുള്ളതുമായ, ജലസാന്നിധ്യം (ഉദാ: ചെറുനദികൾ), ബ്രാക്കൻ ചെടികളും മോസും ധാരാളമുള്ള വയലുകളും, കൂട് നിർമ്മിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ താഴ്ന്ന ബ്രാംബിൾ കുറ്റിച്ചെടികളും ഉള്ള സ്ഥലങ്ങളെയാണ് ഇത് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. എങ്കിലും, ചെറുപ്പമായതോ തുറന്നതോ ആയ കൊനിഫറസ് വനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് പലവിധ സസ്യസമൂഹങ്ങളിലും ഇത് ജീവിക്കാൻ കഴിയും.<ref name=":2" /><ref>{{Citation|title=Phylloscopus umbrovirens (Rüppell). Brown Woodland-Warbler. Pouillot ombré.|url=https://doi.org/10.5040/9781472927026.0202|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press|access-date=2026-04-20}}</ref>വനപാതകളുടെ അരികിലുള്ള വ്യത്യസ്ത ഘടനയിലും ഉയരത്തിലും ഉള്ള കുറ്റിച്ചെടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ പക്ഷിക്ക് ഗുണകരമാണ്. ഈ പക്ഷി ഈർപ്പമുള്ള വനപ്രദേശങ്ങളെയാണ് കൂടുതലായി ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. ബ്ലാക്ക്‌തോൺ പോലുള്ള കട്ടിയുള്ള കുറ്റിച്ചെടികൾ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ചെറിയ ഭാഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ മാൻ മേയൽ ഇവയ്ക്ക് ആവശ്യമായ താഴ്ന്ന സസ്യാവരണം നശിപ്പിക്കാൻ ഇടയാക്കാം. ഏറ്റവും ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രത സ്കാൻഡിനേവിയയിൽ കാണപ്പെടുന്നു (അവിടെ ഇത് ഏറ്റവും സാധാരണമായ പക്ഷിയാണ്), ഓരോ ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിലും 1,100 വരെ ജോഡികൾ കാണപ്പെടുന്നു. സ്വീഡനും ഫിൻലൻഡും ചേർന്നുള്ള മൊത്തം ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 24 മില്യൺ ജോഡികളാണ്. കിഴക്കോട്ട് പോകുമ്പോൾ സാന്ദ്രത കുറയുന്നു; മധ്യ സൈബീരിയയിൽ പരമാവധി 27 ജോഡികൾ/ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വരെ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. പ്രജനന പരിധിയുടെ തെക്കൻ അതിർത്തികളിൽ ഇതിലും കുറവായ സാന്ദ്രതയാണ്—സ്വിറ്റ്സർലാൻഡിൽ 9 ജോഡികൾ/ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ മാത്രം, വടക്കൻ സ്പെയിനിൽ ആകെ 100 ജോഡികൾ മാത്രമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> ഇംഗ്ലണ്ടിൽ കഴിഞ്ഞ 25 വർഷത്തിനിടെ ഈ ഇനത്തിൻ്റെ ജനസംഖ്യ ശരാശരിയായി 70% വരെ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് തെക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ വലിയ ഇടിവ് കാണപ്പെട്ടു. സ്കോട്ട്ലാൻഡിൽ ചില വർധനവുകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വനവികസനത്തിനായി Forestry Commission ‘England's Woodland Improvement Grant (EWIG)’ എന്ന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ധനസഹായം നൽകുന്നു; അതുപോലെ Natural England ‘Environmental Stewardship Scheme’ വഴിയും സഹായം ലഭ്യമാണ്<ref>{{Citation|title=Phylloscopus trochilus (Linnaeus). Willow Warbler. Pouillot fitis.|url=https://doi.org/10.5040/9781472927026.0195|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press|access-date=2026-04-20}}</ref>. അവലംബം <references /> External links {{Commons category|Phylloscopus trochilus}} * {{EBirdSpecies|wlwwar|Willow Warbler}} * [http://www.ornithos.de/Ornithos/Feather_Collection/Phylloscopus_trochilus/Phylloscopus_trochilus.htm Feathers of the willow warbler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180304043935/http://www.ornithos.de/Ornithos/Feather_Collection/Phylloscopus_trochilus/Phylloscopus_trochilus.htm|date=2018-03-04}} * Willow warbler - [https://sabap2.birdmap.africa/docs/sabap1/643.pdf Species text in ''The Atlas of Southern African Birds''] * [https://peerj.com/articles/8770.pdf Impacts of climate in Africa and Europe on timing of spring migration in Willow Warblers]. Paper in [[PeerJ]] {{Taxonbar|from=Q27239}}{{Authority control}} ckvlvnzfms1hk2suhrzg593dnjk06r8 4614675 4614674 2026-04-22T17:10:01Z Anjalirnambiar 216626 4614675 wikitext text/x-wiki {{draft article}} '''വില്ലോ കുരുവി''''' {{Speciesbox | image = Willow Warbler Phylloscopus trochilus.jpg | image_caption = [[file:Phylloscopus rochilus.ogg|centre|thumb|Song]] [[file:OsloPhylloscopus.ogg|centre|thumb|Call]][[file:Willow Warbler (Phylloscopus trochilus) (W1CDR0001510 BD23).ogg|centre|thumb|Song, Recorded Gloucestershire, England]] | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2024 |title=''Phylloscopus trochilus'' |volume=2024 |article-number=e.T22715240A264584438 |doi= |access-date=28 October 2024}}</ref> | genus = Phylloscopus | species = trochilus | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | subdivision_ranks = Subspecies | subdivision = * ''P. t. trochilus'' ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) * ''P. t. acredula'' (Linnaeus, 1758) * ''P. t. yakutensis'' (Ticehurst, 1935) | range_map = Phylloscopus_trochilus_Range_Map.png | range_map_caption = Yellow: Breeding (summer only) <br />Blue: Non-breeding winter visitor <br />Cross-hatched: migration. | synonyms = *''Motacilla trochilus'' {{small|Linnaeus,&nbsp;1758}} }} വടക്കൻ യൂറോപ്പിലും സമശീതോഷ്ണ പ്രദേശങ്ങളിലും പാലിയാർട്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിലും ധാരാളമായി കണ്ടുവരുന്ന ഒരു പക്ഷിയാണ് വില്ലോ കുരുവി(Phylloscopus trochilus).ഇത് ഒരു ചെറിയതും വളരെ വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്ന ഇല കുരുവി പക്ഷിയുമാണ്.പടിഞ്ഞാറൻ അയർലണ്ടിൽ നിന്ന് കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിലെ അനദിർ നദീതടം വരെ ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി കാണപ്പെടുന്നു.ഇത് ഒരുപാട് ദൂരം ദേശാടനം നടത്തുന്ന പക്ഷിയാണ്.ശീതകാലത്തെ ഭൂരിഭാഗം പക്ഷികളും ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി പാർക്കുന്നു.വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നീണ്ട ദൂരങ്ങൾ പറക്കുന്ന പക്ഷികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇതിനെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.ഇതിനെ കാണുമ്പോൾ ചെറുതാണെങ്കിലും വളരെ ദൂരം ദേശാടനം നടത്താൻ കഴിയുന്ന ഒരു പ്രത്യേകത കൂടി ഇതിനുണ്ട്<ref name=":0">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992 |publisher=Lynx Edicions |isbn=978-84-87334-10-8 |editor-last=Hoyo |editor-first=Josep del |location=Barcelona |editor-last2=Elliott |editor-first2=Andrew |editor-last3=Sargatal |editor-first3=Jordi |editor-last4=Cabot |editor-first4=José}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Baker |first=Kevin |title=Warblers of Europe, Asia and North Africa |date=1997 |publisher=Helm |isbn=978-0-7136-3971-1 |series=Helm identification guides |location=London}}</ref>. സാധാരണയായി വില്ലോ കുരുവികളെ കാണുന്നത് മരങ്ങൾ കൂടുതലായി ഉള്ളടത്തും വനപ്രദേശങ്ങളിലും കുറ്റിച്ചെടികളിലും ആണ്.ബിർച്ച്, ആൾഡർ, വില്ലോ ഇവ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന  പ്രദേശങ്ങളാണ് ഇവയ്ക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട ആവാസവ്യവസ്ഥ.ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നേടാൻ കൂട് സാധാരണയായി നിലത്തോട് ചേർന്ന് താഴ്ന്ന സസ്യാവരണത്തിനുള്ളിൽ ആണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്.ഇവരുടെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഭക്ഷണം കീടങ്ങളും അവയുടെ ലാർവകളും ആണ്<ref name=":1" />. വടക്കൻ യൂറോപ്പിൽ വസന്തകാലത്ത് തിരികെയെത്തുന്ന ആദ്യ കുരുവികളിൽ ഒന്നാണിത്.എന്നാൽ അതിന്റെ അടുത്ത ബന്ധുവായ ചിഫ്‌ചാഫിനെക്കാൾ അല്പം വൈകിയാണ് എത്തുന്നത്<ref name=":1" />.ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള പക്ഷിയായിട്ടും, വില്ലോ കുരുവി ജീവികളിൽ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ ദേശാടനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നടത്തുന്നത്<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite book |last=Snow |first=David |title=The birds of the western Palearctic |last2=Perrins |first2=Christopher M. |last3=Gillmor |first3=Robert |date=1998 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-854099-1 |edition=Concise ed |location=Oxford ; New York}}</ref>. വർഗ്ഗീകരണം വില്ലോ കുരുവി എന്ന പക്ഷിയെ സ്വീഡിഷ് പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ Carl Linnaeus 1758-ൽ തന്റെ പ്രശസ്ത ഗ്രന്ഥമായ Systema Naturaeയുടെ പത്താം പതിപ്പിൽ ''Motacilla trochilus'' എന്ന ദ്വിനാമത്തിൽ (binomial name) ഔപചാരികമായി വിവരണം ചെയ്തു.<ref>{{Cite book |last=Linné |first=Carl von |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.157601 |title=Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis / |date=1767 |publisher=Typis Ioannis Thomae von Trattner, |location=Vindobonae :}}</ref> പിന്നീട്, ഈ പക്ഷിയെ ഇപ്പോൾ ഏകദേശം 80 ഓളം ഇനങ്ങൾ Phylloscopus എന്ന ജീനസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനസ് 1826-ൽ ജർമൻ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞനായ Friedrich Boie അവതരിപ്പിച്ചതാണ്.<ref>{{Cite book |last=Paetel |first=Friedrich |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.10584 |title=Die bisher veröffentlichten Familien- und Gattungsnamen der Mollusken / zusammengestellt von Fr. Paetel. |date=1875 |publisher=Paetel, |location=Berlin :}}</ref><ref>{{Citation|last=Winkler|first=David W.|title=Leaf Warblers (Phylloscopidae)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.phyllo4.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-04-20|last2=Billerman|first2=Shawn M.|last3=Lovette|first3=Irby J.}}</ref>“Phylloscopus” എന്ന ജീനസ് നാമം പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിലെ ''phullon'' (ഇല) എന്നതും ''skopos'' (പരിശോധകൻ; ''skopeo'' = നോക്കുക) എന്നതും ചേർന്നതാണ്. ഈ ഇനത്തിൻ്റെ നാമമായ ''trochilus'' എന്നത് പ്രാചീന ഗ്രീക്കിൽ “റെൻ” (wren) എന്ന ചെറിയ പക്ഷിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ്<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. 1843-ൽ William Yarrell “willow warbler” എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പേര് സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ്, ഈ പക്ഷിയെ “willow wren” എന്ന പേരിൽ, chiffchaff, wood warbler എന്നീ പക്ഷികളുമായി ചേർത്ത് പരിഗണിച്ചിരുന്നുവായിരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Yarrell |first=William |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.13574 |title=A history of British birds / by William Yarrell ; illustrated by 520 wood-engravings. |date=1843 |publisher=John Van Voorst, |location=London :}}</ref><ref>{{Cite book |last=Lockwood |first=W. B. |title=The Oxford dictionary of British bird names |last2=Lockwood |first2=W. B. |date=1993 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-866196-2 |location=Oxford ; New York}}</ref> മൂന്ന് ഉപജാതികൾ (subspecies) തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Citation|last=Winkler|first=David W.|title=Leaf Warblers (Phylloscopidae)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.phyllo4.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-04-20|last2=Billerman|first2=Shawn M.|last3=Lovette|first3=Irby J.}}</ref> പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് പോകുമ്പോൾ പച്ചയും മഞ്ഞയും നിറമുള്ള പെരുമാറ്റത്തിൽ (plumage tones) ക്രമേണ കുറവ് കാണപ്പെടുന്നു. മദ്ധ്യ പ്രദേശങ്ങളിലെ പക്ഷികൾ കൂടുതൽ തവിട്ടുനിറത്തിലായിരിക്കും, ഏറ്റവും കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ പക്ഷികൾ പ്രധാനമായും ചാരനിറത്തിലുള്ളവയാണ്<ref name=":0" />. '''P. t. trochilus''' (ലിന്നേയസ്, 1758): യൂറോപ്പിൽ (പൈറനീസ് പർവതനിരകളും ആൽപ്സ് പർവതനിരകളും മുതൽ വടക്കോട്ട്) പ്രജനനം നടത്തുന്നു; വടക്കൻ സ്കാൻഡിനേവിയ ഒഴികെ. ശീതകാലത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. '''P. t. acredula''' (ലിന്നേയസ്, 1758): വടക്കൻ സ്കാൻഡിനേവിയ മുതൽ പടിഞ്ഞാറൻ സൈബീരിയ വരെ പ്രജനനം നടത്തുന്നു; ശീതകാലത്ത് മധ്യ ആഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. '''P. t. yakutensis''' (ടൈസ്‌ഹർസ്റ്റ്, 1935): കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു; ശീതകാലത്ത് കിഴക്കൻയും തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലും കാണപ്പെടുന്നു. വിവരണം വില്ലൊ കുരുവി രൂപത്തിൽ സാധാരണ ഇല കുരുവികളെ പോലെയാണ്.ശരാശരി ഇതിൻറെ നീളം 11–12.5 സെ.മീ.യും ഭാരം 7–15 ഗ്രാം വരെയുമാണ്.മുകൾഭാഗം പച്ചത്തവിട്ടു നിറവും അടിഭാഗം ഓഫ് വെളുപ്പ് മുതൽ  മഞ്ഞനിറവുമായിട്ടാണ് കാണുന്നത്.ചിറകുകൾക്ക് വരകൾ ഇല്ലാതെ പച്ചത്തവിട്ട് നിറത്തോടുകൂടിയ ചിറകുകളാണ് ഇതിൻറെ പ്രത്യേകത.വലിയ പക്ഷികളെക്കാൾ കുഞ്ഞിപ്പക്ഷികൾക്കാണ് മഞ്ഞനിറം കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്.വലുതാവും തോറും മഞ്ഞനിറം കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞു വരുന്നതായി കാണുന്നു.ഇത് chiffchaff എന്ന പക്ഷിയുമായി വളരെ സാമ്യമുള്ളതാണ്. പക്ഷേ പാടാത്ത പക്ഷികളെ തിരിച്ചറിയാൻ ചില പ്രത്യേകതകൾ ഉണ്ട്.വില്ലോ കുരുവിൻ്റെ കാലുകൾ വെളുത്ത പിങ്ക്-മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ളതാണ് (chiffchaff-ൽ ഇത് ഇരുണ്ട തവിട്ട് മുതൽ കറുപ്പ് വരെ ആയിരിക്കും), കൊക്ക് കൂടുതൽ നീളവും വെളുപ്പും കാണിക്കും, ശരീര ആകൃതി കൂടുതൽ സുന്ദരവും മെലിഞ്ഞതുമായി കാണപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ചിറകിന്റെ അറ്റഭാഗം കൂടുതൽ നീളമുള്ളതാണ്.ഇതിന്റേത് ലളിതമായ, ആവർത്തിച്ച് താഴേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന വിസിൽപോലുള്ള ഗാനം ആണ്. അതേസമയം, ബന്ധപ്പെടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ശബ്ദം രണ്ടക്ഷരങ്ങളുള്ള ‘ഹൂ-ഈറ്റ്’ എന്നതാണ്. ഇത് chiffchaff-ന്റെ ഏകക്ഷര ‘ഹ്വീറ്റ്’ എന്ന ശബ്ദത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite journal |date=2016 |title=http://ljournal.ru/wp-content/uploads/2016/08/d-2016-154.pdf |url=https://doi.org/10.18411/d-2016-154 |doi=10.18411/d-2016-154}}</ref>. പെരുമാറ്റം എല്ലാ ജനസംഖ്യകളും വളരെ ദീർഘദൂര കുടിയേറ്റ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ''P. t. yakutensis'' ഉപജാതി കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിൽ നിന്ന് തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് ഏകദേശം 12,000 കി.മീ. വരെ കുടിയേറുന്നു. ഇത് ഏഷ്യ–കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ Flyway വഴി നടക്കുന്ന, ഇത്ര ചെറുതായൊരു പക്ഷിക്കുള്ള ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ കുടിയേറ്റങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.<ref name=":0" /><ref name=":2" />സാധാരണ സമയക്രമം ഇങ്ങനെയാണ്: * ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ: സഹാറയ്ക്ക് തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ ശീതകാലം ചെലവഴിക്കുന്നു. * മാർച്ച് മധ്യം മുതൽ മേയ് മധ്യം വരെ: പ്രജനന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറി എത്തുന്നു. * ഏപ്രിൽ അവസാനം മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ: പ്രജനനകാലം; സാധാരണയായി ഒരു തവണ മാത്രം മുട്ടയിടുന്നു, അപൂർവ്വമായി രണ്ടുതവണ. * ഓഗസ്റ്റ് മുതൽ ഒക്ടോബർ വരെ: വീണ്ടും ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറുന്നു. ഇവ അലാസ്കയിൽ വളരെ അപൂർവ്വമായി മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന വഴിതെറ്റിയ പക്ഷികളാണ്; St. Lawrence Island ൽ ചില രേഖപ്പെടുത്തിയ കണ്ടുവരവുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Howell |first=Steve N. G. |title=Rare birds of North America |last2=Lewington |first2=Ian |last3=Russell |first3=Will |date=2014 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11796-6 |location=Princeton}}</ref> സ്ഥിതിയും സംരക്ഷണവും [[പ്രമാണം:WillowWarbler.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:Phylloscopus_trochilus_MWNH_2279.JPG|ലഘുചിത്രം|Egg, Collection [[Museum Wiesbaden, Germany]]]] വില്ലോ കുരുവികൾക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ താമസിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന സ്ഥലം കുറ്റിച്ചെടികളിലാണ് .ചെറു മരങ്ങൾ ഉള്ള ഇത്തരം പ്രദേശങ്ങളിൽ മനുഷ്യൻ മാറ്റം വരുത്തിയ ആവാസവ്യവസ്ഥകളും (ഉദാ: coppice, 10–20 വർഷം പ്രായമുള്ള പ്ലാന്റേഷനുകൾ) ഉൾപ്പെടുന്നു. ബർച്ച്, ആൾഡർ, വില്ലോ തുടങ്ങിയ മരങ്ങൾ കൂടുതലായും, ലിക്കൺ (lichen) ധാരാളമുള്ളതുമായ, ജലസാന്നിധ്യം (ഉദാ: ചെറുനദികൾ), ബ്രാക്കൻ ചെടികളും മോസും ധാരാളമുള്ള വയലുകളും, കൂട് നിർമ്മിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ താഴ്ന്ന ബ്രാംബിൾ കുറ്റിച്ചെടികളും ഉള്ള സ്ഥലങ്ങളെയാണ് ഇത് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. എങ്കിലും, ചെറുപ്പമായതോ തുറന്നതോ ആയ കൊനിഫറസ് വനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് പലവിധ സസ്യസമൂഹങ്ങളിലും ഇത് ജീവിക്കാൻ കഴിയും.<ref name=":2" /><ref>{{Citation|title=Phylloscopus umbrovirens (Rüppell). Brown Woodland-Warbler. Pouillot ombré.|url=https://doi.org/10.5040/9781472927026.0202|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press|access-date=2026-04-20}}</ref>വനപാതകളുടെ അരികിലുള്ള വ്യത്യസ്ത ഘടനയിലും ഉയരത്തിലും ഉള്ള കുറ്റിച്ചെടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ പക്ഷിക്ക് ഗുണകരമാണ്. ഈ പക്ഷി ഈർപ്പമുള്ള വനപ്രദേശങ്ങളെയാണ് കൂടുതലായി ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. ബ്ലാക്ക്‌തോൺ പോലുള്ള കട്ടിയുള്ള കുറ്റിച്ചെടികൾ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ചെറിയ ഭാഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ മാൻ മേയൽ ഇവയ്ക്ക് ആവശ്യമായ താഴ്ന്ന സസ്യാവരണം നശിപ്പിക്കാൻ ഇടയാക്കാം. ഏറ്റവും ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രത സ്കാൻഡിനേവിയയിൽ കാണപ്പെടുന്നു (അവിടെ ഇത് ഏറ്റവും സാധാരണമായ പക്ഷിയാണ്), ഓരോ ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിലും 1,100 വരെ ജോഡികൾ കാണപ്പെടുന്നു. സ്വീഡനും ഫിൻലൻഡും ചേർന്നുള്ള മൊത്തം ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 24 മില്യൺ ജോഡികളാണ്. കിഴക്കോട്ട് പോകുമ്പോൾ സാന്ദ്രത കുറയുന്നു; മധ്യ സൈബീരിയയിൽ പരമാവധി 27 ജോഡികൾ/ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വരെ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. പ്രജനന പരിധിയുടെ തെക്കൻ അതിർത്തികളിൽ ഇതിലും കുറവായ സാന്ദ്രതയാണ്—സ്വിറ്റ്സർലാൻഡിൽ 9 ജോഡികൾ/ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ മാത്രം, വടക്കൻ സ്പെയിനിൽ ആകെ 100 ജോഡികൾ മാത്രമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> ഇംഗ്ലണ്ടിൽ കഴിഞ്ഞ 25 വർഷത്തിനിടെ ഈ ഇനത്തിൻ്റെ ജനസംഖ്യ ശരാശരിയായി 70% വരെ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് തെക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ വലിയ ഇടിവ് കാണപ്പെട്ടു. സ്കോട്ട്ലാൻഡിൽ ചില വർധനവുകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വനവികസനത്തിനായി Forestry Commission ‘England's Woodland Improvement Grant (EWIG)’ എന്ന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ധനസഹായം നൽകുന്നു; അതുപോലെ Natural England ‘Environmental Stewardship Scheme’ വഴിയും സഹായം ലഭ്യമാണ്<ref>{{Citation|title=Phylloscopus trochilus (Linnaeus). Willow Warbler. Pouillot fitis.|url=https://doi.org/10.5040/9781472927026.0195|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press|access-date=2026-04-20}}</ref>. അവലംബം <references /> External links {{Commons category|Phylloscopus trochilus}} * {{EBirdSpecies|wlwwar|Willow Warbler}} * [http://www.ornithos.de/Ornithos/Feather_Collection/Phylloscopus_trochilus/Phylloscopus_trochilus.htm Feathers of the willow warbler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180304043935/http://www.ornithos.de/Ornithos/Feather_Collection/Phylloscopus_trochilus/Phylloscopus_trochilus.htm|date=2018-03-04}} * Willow warbler - [https://sabap2.birdmap.africa/docs/sabap1/643.pdf Species text in ''The Atlas of Southern African Birds''] * [https://peerj.com/articles/8770.pdf Impacts of climate in Africa and Europe on timing of spring migration in Willow Warblers]. Paper in [[PeerJ]] {{Taxonbar|from=Q27239}}{{Authority control}} fwga7o6yehdbi9s8y9xcncsykamx11z 4614676 4614675 2026-04-22T17:11:35Z Anjalirnambiar 216626 4614676 wikitext text/x-wiki {{draft article}} '''വില്ലോ കുരുവി''''' {{Speciesbox | image = Willow Warbler Phylloscopus trochilus.jpg | image_caption = [[file:Phylloscopus rochilus.ogg|centre|thumb|Song]] [[file:OsloPhylloscopus.ogg|centre|thumb|Call]][[file:Willow Warbler (Phylloscopus trochilus) (W1CDR0001510 BD23).ogg|centre|thumb|Song, Recorded Gloucestershire, England]] | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2024 |title=''Phylloscopus trochilus'' |volume=2024 |article-number=e.T22715240A264584438 |doi= |access-date=28 October 2024}}</ref> | genus = Phylloscopus | species = trochilus | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | subdivision_ranks = Subspecies | subdivision = * ''P. t. trochilus'' ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) * ''P. t. acredula'' (Linnaeus, 1758) * ''P. t. yakutensis'' (Ticehurst, 1935) | range_map = Phylloscopus_trochilus_Range_Map.png | range_map_caption = Yellow: Breeding (summer only) <br />Blue: Non-breeding winter visitor <br />Cross-hatched: migration. | synonyms = *''Motacilla trochilus'' {{small|Linnaeus,&nbsp;1758}} }} വടക്കൻ യൂറോപ്പിലും സമശീതോഷ്ണ പ്രദേശങ്ങളിലും പാലിയാർട്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിലും ധാരാളമായി കണ്ടുവരുന്ന ഒരു പക്ഷിയാണ് വില്ലോ കുരുവി(Phylloscopus trochilus).ഇത് ഒരു ചെറിയതും വളരെ വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്ന ഇല കുരുവി പക്ഷിയുമാണ്.പടിഞ്ഞാറൻ അയർലണ്ടിൽ നിന്ന് കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിലെ അനദിർ നദീതടം വരെ ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി കാണപ്പെടുന്നു.ഇത് ഒരുപാട് ദൂരം ദേശാടനം നടത്തുന്ന പക്ഷിയാണ്.ശീതകാലത്തെ ഭൂരിഭാഗം പക്ഷികളും ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി പാർക്കുന്നു.വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നീണ്ട ദൂരങ്ങൾ പറക്കുന്ന പക്ഷികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇതിനെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.ഇതിനെ കാണുമ്പോൾ ചെറുതാണെങ്കിലും വളരെ ദൂരം ദേശാടനം നടത്താൻ കഴിയുന്ന ഒരു പ്രത്യേകത കൂടി ഇതിനുണ്ട്<ref name=":0">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992 |publisher=Lynx Edicions |isbn=978-84-87334-10-8 |editor-last=Hoyo |editor-first=Josep del |location=Barcelona |editor-last2=Elliott |editor-first2=Andrew |editor-last3=Sargatal |editor-first3=Jordi |editor-last4=Cabot |editor-first4=José}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Baker |first=Kevin |title=Warblers of Europe, Asia and North Africa |date=1997 |publisher=Helm |isbn=978-0-7136-3971-1 |series=Helm identification guides |location=London}}</ref>. സാധാരണയായി വില്ലോ കുരുവികളെ കാണുന്നത് മരങ്ങൾ കൂടുതലായി ഉള്ളടത്തും വനപ്രദേശങ്ങളിലും കുറ്റിച്ചെടികളിലും ആണ്.ബിർച്ച്, ആൾഡർ, വില്ലോ ഇവ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന  പ്രദേശങ്ങളാണ് ഇവയ്ക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട ആവാസവ്യവസ്ഥ.ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നേടാൻ കൂട് സാധാരണയായി നിലത്തോട് ചേർന്ന് താഴ്ന്ന സസ്യാവരണത്തിനുള്ളിൽ ആണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്.ഇവരുടെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഭക്ഷണം കീടങ്ങളും അവയുടെ ലാർവകളും ആണ്<ref name=":1" />. വടക്കൻ യൂറോപ്പിൽ വസന്തകാലത്ത് തിരികെയെത്തുന്ന ആദ്യ കുരുവികളിൽ ഒന്നാണിത്.എന്നാൽ അതിന്റെ അടുത്ത ബന്ധുവായ ചിഫ്‌ചാഫിനെക്കാൾ അല്പം വൈകിയാണ് എത്തുന്നത്<ref name=":1" />.ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള പക്ഷിയായിട്ടും, വില്ലോ കുരുവി ജീവികളിൽ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ ദേശാടനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നടത്തുന്നത്<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite book |last=Snow |first=David |title=The birds of the western Palearctic |last2=Perrins |first2=Christopher M. |last3=Gillmor |first3=Robert |date=1998 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-854099-1 |edition=Concise ed |location=Oxford ; New York}}</ref>. വർഗ്ഗീകരണം വില്ലോ കുരുവി എന്ന പക്ഷിയെ സ്വീഡിഷ് പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ Carl Linnaeus 1758-ൽ തന്റെ പ്രശസ്ത ഗ്രന്ഥമായ Systema Naturaeയുടെ പത്താം പതിപ്പിൽ ''Motacilla trochilus'' എന്ന ദ്വിനാമത്തിൽ (binomial name) ഔപചാരികമായി വിവരണം ചെയ്തു.<ref>{{Cite book |last=Linné |first=Carl von |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.157601 |title=Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis / |date=1767 |publisher=Typis Ioannis Thomae von Trattner, |location=Vindobonae :}}</ref> പിന്നീട്, ഈ പക്ഷിയെ ഇപ്പോൾ ഏകദേശം 80 ഓളം ഇനങ്ങൾ Phylloscopus എന്ന ജീനസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനസ് 1826-ൽ ജർമൻ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞനായ Friedrich Boie അവതരിപ്പിച്ചതാണ്.<ref>{{Cite book |last=Paetel |first=Friedrich |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.10584 |title=Die bisher veröffentlichten Familien- und Gattungsnamen der Mollusken / zusammengestellt von Fr. Paetel. |date=1875 |publisher=Paetel, |location=Berlin :}}</ref><ref>{{Citation|last=Winkler|first=David W.|title=Leaf Warblers (Phylloscopidae)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.phyllo4.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-04-20|last2=Billerman|first2=Shawn M.|last3=Lovette|first3=Irby J.}}</ref>“Phylloscopus” എന്ന ജീനസ് നാമം പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിലെ ''phullon'' (ഇല) എന്നതും ''skopos'' (പരിശോധകൻ; ''skopeo'' = നോക്കുക) എന്നതും ചേർന്നതാണ്. ഈ ഇനത്തിൻ്റെ നാമമായ ''trochilus'' എന്നത് പ്രാചീന ഗ്രീക്കിൽ “റെൻ” (wren) എന്ന ചെറിയ പക്ഷിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ്<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. 1843-ൽ William Yarrell “willow warbler” എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പേര് സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ്, ഈ പക്ഷിയെ “willow wren” എന്ന പേരിൽ, chiffchaff, wood warbler എന്നീ പക്ഷികളുമായി ചേർത്ത് പരിഗണിച്ചിരുന്നുവായിരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Yarrell |first=William |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.13574 |title=A history of British birds / by William Yarrell ; illustrated by 520 wood-engravings. |date=1843 |publisher=John Van Voorst, |location=London :}}</ref><ref>{{Cite book |last=Lockwood |first=W. B. |title=The Oxford dictionary of British bird names |last2=Lockwood |first2=W. B. |date=1993 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-866196-2 |location=Oxford ; New York}}</ref> മൂന്ന് ഉപജാതികൾ (subspecies) തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Citation|last=Winkler|first=David W.|title=Leaf Warblers (Phylloscopidae)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.phyllo4.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-04-20|last2=Billerman|first2=Shawn M.|last3=Lovette|first3=Irby J.}}</ref> പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് പോകുമ്പോൾ പച്ചയും മഞ്ഞയും നിറമുള്ള പെരുമാറ്റത്തിൽ (plumage tones) ക്രമേണ കുറവ് കാണപ്പെടുന്നു. മദ്ധ്യ പ്രദേശങ്ങളിലെ പക്ഷികൾ കൂടുതൽ തവിട്ടുനിറത്തിലായിരിക്കും, ഏറ്റവും കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ പക്ഷികൾ പ്രധാനമായും ചാരനിറത്തിലുള്ളവയാണ്<ref name=":0" />. '''P. t. trochilus''' (ലിന്നേയസ്, 1758): യൂറോപ്പിൽ (പൈറനീസ് പർവതനിരകളും ആൽപ്സ് പർവതനിരകളും മുതൽ വടക്കോട്ട്) പ്രജനനം നടത്തുന്നു; വടക്കൻ സ്കാൻഡിനേവിയ ഒഴികെ. ശീതകാലത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. '''P. t. acredula''' (ലിന്നേയസ്, 1758): വടക്കൻ സ്കാൻഡിനേവിയ മുതൽ പടിഞ്ഞാറൻ സൈബീരിയ വരെ പ്രജനനം നടത്തുന്നു; ശീതകാലത്ത് മധ്യ ആഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. '''P. t. yakutensis''' (ടൈസ്‌ഹർസ്റ്റ്, 1935): കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു; ശീതകാലത്ത് കിഴക്കൻയും തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലും കാണപ്പെടുന്നു. വിവരണം വില്ലൊ കുരുവി രൂപത്തിൽ സാധാരണ ഇല കുരുവികളെ പോലെയാണ്.ശരാശരി ഇതിൻറെ നീളം 11–12.5 സെ.മീ.യും ഭാരം 7–15 ഗ്രാം വരെയുമാണ്.മുകൾഭാഗം പച്ചത്തവിട്ടു നിറവും അടിഭാഗം ഓഫ് വെളുപ്പ് മുതൽ  മഞ്ഞനിറവുമായിട്ടാണ് കാണുന്നത്.ചിറകുകൾക്ക് വരകൾ ഇല്ലാതെ പച്ചത്തവിട്ട് നിറത്തോടുകൂടിയ ചിറകുകളാണ് ഇതിൻറെ പ്രത്യേകത.വലിയ പക്ഷികളെക്കാൾ കുഞ്ഞിപ്പക്ഷികൾക്കാണ് മഞ്ഞനിറം കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്.വലുതാവും തോറും മഞ്ഞനിറം കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞു വരുന്നതായി കാണുന്നു.ഇത് chiffchaff എന്ന പക്ഷിയുമായി വളരെ സാമ്യമുള്ളതാണ്. പക്ഷേ പാടാത്ത പക്ഷികളെ തിരിച്ചറിയാൻ ചില പ്രത്യേകതകൾ ഉണ്ട്.വില്ലോ കുരുവിൻ്റെ കാലുകൾ വെളുത്ത പിങ്ക്-മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ളതാണ് (chiffchaff-ൽ ഇത് ഇരുണ്ട തവിട്ട് മുതൽ കറുപ്പ് വരെ ആയിരിക്കും), കൊക്ക് കൂടുതൽ നീളവും വെളുപ്പും കാണിക്കും, ശരീര ആകൃതി കൂടുതൽ സുന്ദരവും മെലിഞ്ഞതുമായി കാണപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ചിറകിന്റെ അറ്റഭാഗം കൂടുതൽ നീളമുള്ളതാണ്.ഇതിന്റേത് ലളിതമായ, ആവർത്തിച്ച് താഴേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന വിസിൽപോലുള്ള ഗാനം ആണ്. അതേസമയം, ബന്ധപ്പെടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ശബ്ദം രണ്ടക്ഷരങ്ങളുള്ള ‘ഹൂ-ഈറ്റ്’ എന്നതാണ്. ഇത് chiffchaff-ന്റെ ഏകക്ഷര ‘ഹ്വീറ്റ്’ എന്ന ശബ്ദത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite journal |date=2016 |title=http://ljournal.ru/wp-content/uploads/2016/08/d-2016-154.pdf |url=https://doi.org/10.18411/d-2016-154 |doi=10.18411/d-2016-154}}</ref>. പെരുമാറ്റം എല്ലാ ജനസംഖ്യകളും വളരെ ദീർഘദൂര കുടിയേറ്റ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ''P. t. yakutensis'' ഉപജാതി കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിൽ നിന്ന് തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് ഏകദേശം 12,000 കി.മീ. വരെ കുടിയേറുന്നു. ഇത് ഏഷ്യ–കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ Flyway വഴി നടക്കുന്ന, ഇത്ര ചെറുതായൊരു പക്ഷിക്കുള്ള ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ കുടിയേറ്റങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.<ref name=":0" /><ref name=":2" />സാധാരണ സമയക്രമം ഇങ്ങനെയാണ്: * ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ: സഹാറയ്ക്ക് തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ ശീതകാലം ചെലവഴിക്കുന്നു. * മാർച്ച് മധ്യം മുതൽ മേയ് മധ്യം വരെ: പ്രജനന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറി എത്തുന്നു. * ഏപ്രിൽ അവസാനം മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ: പ്രജനനകാലം; സാധാരണയായി ഒരു തവണ മാത്രം മുട്ടയിടുന്നു, അപൂർവ്വമായി രണ്ടുതവണ. * ഓഗസ്റ്റ് മുതൽ ഒക്ടോബർ വരെ: വീണ്ടും ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറുന്നു. ഇവ അലാസ്കയിൽ വളരെ അപൂർവ്വമായി മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന വഴിതെറ്റിയ പക്ഷികളാണ്; St. Lawrence Island ൽ ചില രേഖപ്പെടുത്തിയ കണ്ടുവരവുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Howell |first=Steve N. G. |title=Rare birds of North America |last2=Lewington |first2=Ian |last3=Russell |first3=Will |date=2014 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11796-6 |location=Princeton}}</ref> സ്ഥിതിയും സംരക്ഷണവും [[പ്രമാണം:WillowWarbler.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:Phylloscopus_trochilus_MWNH_2279.JPG|ലഘുചിത്രം|Egg, Collection [[Museum Wiesbaden, Germany]]]] വില്ലോ കുരുവികൾക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ താമസിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന സ്ഥലം കുറ്റിച്ചെടികളിലാണ് .ചെറു മരങ്ങൾ ഉള്ള ഇത്തരം പ്രദേശങ്ങളിൽ മനുഷ്യൻ മാറ്റം വരുത്തിയ ആവാസവ്യവസ്ഥകളും (ഉദാ: coppice, 10–20 വർഷം പ്രായമുള്ള പ്ലാന്റേഷനുകൾ) ഉൾപ്പെടുന്നു. ബർച്ച്, ആൾഡർ, വില്ലോ തുടങ്ങിയ മരങ്ങൾ കൂടുതലായും, ലിക്കൺ (lichen) ധാരാളമുള്ളതുമായ, ജലസാന്നിധ്യം (ഉദാ: ചെറുനദികൾ), ബ്രാക്കൻ ചെടികളും മോസും ധാരാളമുള്ള വയലുകളും, കൂട് നിർമ്മിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ താഴ്ന്ന ബ്രാംബിൾ കുറ്റിച്ചെടികളും ഉള്ള സ്ഥലങ്ങളെയാണ് ഇത് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. എങ്കിലും, ചെറുപ്പമായതോ തുറന്നതോ ആയ കൊനിഫറസ് വനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് പലവിധ സസ്യസമൂഹങ്ങളിലും ഇത് ജീവിക്കാൻ കഴിയും.<ref name=":2" /><ref>{{Citation|title=Phylloscopus umbrovirens (Rüppell). Brown Woodland-Warbler. Pouillot ombré.|url=https://doi.org/10.5040/9781472927026.0202|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press|access-date=2026-04-20}}</ref>വനപാതകളുടെ അരികിലുള്ള വ്യത്യസ്ത ഘടനയിലും ഉയരത്തിലും ഉള്ള കുറ്റിച്ചെടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ പക്ഷിക്ക് ഗുണകരമാണ്. ഈ പക്ഷി ഈർപ്പമുള്ള വനപ്രദേശങ്ങളെയാണ് കൂടുതലായി ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. ബ്ലാക്ക്‌തോൺ പോലുള്ള കട്ടിയുള്ള കുറ്റിച്ചെടികൾ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ചെറിയ ഭാഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ മാൻ മേയൽ ഇവയ്ക്ക് ആവശ്യമായ താഴ്ന്ന സസ്യാവരണം നശിപ്പിക്കാൻ ഇടയാക്കാം. ഏറ്റവും ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രത സ്കാൻഡിനേവിയയിൽ കാണപ്പെടുന്നു (അവിടെ ഇത് ഏറ്റവും സാധാരണമായ പക്ഷിയാണ്), ഓരോ ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിലും 1,100 വരെ ജോഡികൾ കാണപ്പെടുന്നു. സ്വീഡനും ഫിൻലൻഡും ചേർന്നുള്ള മൊത്തം ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 24 മില്യൺ ജോഡികളാണ്. കിഴക്കോട്ട് പോകുമ്പോൾ സാന്ദ്രത കുറയുന്നു; മധ്യ സൈബീരിയയിൽ പരമാവധി 27 ജോഡികൾ/ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വരെ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. പ്രജനന പരിധിയുടെ തെക്കൻ അതിർത്തികളിൽ ഇതിലും കുറവായ സാന്ദ്രതയാണ്—സ്വിറ്റ്സർലാൻഡിൽ 9 ജോഡികൾ/ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ മാത്രം, വടക്കൻ സ്പെയിനിൽ ആകെ 100 ജോഡികൾ മാത്രമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> ഇംഗ്ലണ്ടിൽ കഴിഞ്ഞ 25 വർഷത്തിനിടെ ഈ ഇനത്തിൻ്റെ ജനസംഖ്യ ശരാശരിയായി 70% വരെ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് തെക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ വലിയ ഇടിവ് കാണപ്പെട്ടു. സ്കോട്ട്ലാൻഡിൽ ചില വർധനവുകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വനവികസനത്തിനായി Forestry Commission ‘England's Woodland Improvement Grant (EWIG)’ എന്ന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ധനസഹായം നൽകുന്നു; അതുപോലെ Natural England ‘Environmental Stewardship Scheme’ വഴിയും സഹായം ലഭ്യമാണ്<ref>{{Citation|title=Phylloscopus trochilus (Linnaeus). Willow Warbler. Pouillot fitis.|url=https://doi.org/10.5040/9781472927026.0195|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press|access-date=2026-04-20}}</ref>. അവലംബം <references /> External links {{Commons category|Phylloscopus trochilus}} * {{EBirdSpecies|wlwwar|Willow Warbler}} * [http://www.ornithos.de/Ornithos/Feather_Collection/Phylloscopus_trochilus/Phylloscopus_trochilus.htm Feathers of the willow warbler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180304043935/http://www.ornithos.de/Ornithos/Feather_Collection/Phylloscopus_trochilus/Phylloscopus_trochilus.htm|date=2018-03-04}} * Willow warbler - [https://sabap2.birdmap.africa/docs/sabap1/643.pdf Species text in ''The Atlas of Southern African Birds''] * [https://peerj.com/articles/8770.pdf Impacts of climate in Africa and Europe on timing of spring migration in Willow Warblers]. Paper in [[PeerJ]] {{Taxonbar|from=Q27239}}{{Authority control}} retweyg6ijkbstpxjf92kv2st619cxx 4614681 4614676 2026-04-22T17:25:26Z Anjalirnambiar 216626 4614681 wikitext text/x-wiki '''വില്ലോ കുരുവി''''' {{Speciesbox | image = Willow Warbler Phylloscopus trochilus.jpg | image_caption = [[file:Phylloscopus rochilus.ogg|centre|thumb|Song]] [[file:OsloPhylloscopus.ogg|centre|thumb|Call]][[file:Willow Warbler (Phylloscopus trochilus) (W1CDR0001510 BD23).ogg|centre|thumb|Song, Recorded Gloucestershire, England]] | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2024 |title=''Phylloscopus trochilus'' |volume=2024 |article-number=e.T22715240A264584438 |doi= |access-date=28 October 2024}}</ref> | genus = Phylloscopus | species = trochilus | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | subdivision_ranks = Subspecies | subdivision = * ''P. t. trochilus'' ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) * ''P. t. acredula'' (Linnaeus, 1758) * ''P. t. yakutensis'' (Ticehurst, 1935) | range_map = Phylloscopus_trochilus_Range_Map.png | range_map_caption = Yellow: Breeding (summer only) <br />Blue: Non-breeding winter visitor <br />Cross-hatched: migration. | synonyms = *''Motacilla trochilus'' {{small|Linnaeus,&nbsp;1758}} }} വടക്കൻ യൂറോപ്പിലും സമശീതോഷ്ണ പ്രദേശങ്ങളിലും പാലിയാർട്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിലും ധാരാളമായി കണ്ടുവരുന്ന ഒരു പക്ഷിയാണ് വില്ലോ കുരുവി(Phylloscopus trochilus).ഇത് ഒരു ചെറിയതും വളരെ വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്ന ഇല കുരുവി പക്ഷിയുമാണ്.പടിഞ്ഞാറൻ അയർലണ്ടിൽ നിന്ന് കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിലെ അനദിർ നദീതടം വരെ ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി കാണപ്പെടുന്നു.ഇത് ഒരുപാട് ദൂരം ദേശാടനം നടത്തുന്ന പക്ഷിയാണ്.ശീതകാലത്തെ ഭൂരിഭാഗം പക്ഷികളും ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി പാർക്കുന്നു.വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നീണ്ട ദൂരങ്ങൾ പറക്കുന്ന പക്ഷികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇതിനെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.ഇതിനെ കാണുമ്പോൾ ചെറുതാണെങ്കിലും വളരെ ദൂരം ദേശാടനം നടത്താൻ കഴിയുന്ന ഒരു പ്രത്യേകത കൂടി ഇതിനുണ്ട്<ref name=":0">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992 |publisher=Lynx Edicions |isbn=978-84-87334-10-8 |editor-last=Hoyo |editor-first=Josep del |location=Barcelona |editor-last2=Elliott |editor-first2=Andrew |editor-last3=Sargatal |editor-first3=Jordi |editor-last4=Cabot |editor-first4=José}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Baker |first=Kevin |title=Warblers of Europe, Asia and North Africa |date=1997 |publisher=Helm |isbn=978-0-7136-3971-1 |series=Helm identification guides |location=London}}</ref>. സാധാരണയായി വില്ലോ കുരുവികളെ കാണുന്നത് മരങ്ങൾ കൂടുതലായി ഉള്ളടത്തും വനപ്രദേശങ്ങളിലും കുറ്റിച്ചെടികളിലും ആണ്.ബിർച്ച്, ആൾഡർ, വില്ലോ ഇവ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന  പ്രദേശങ്ങളാണ് ഇവയ്ക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട ആവാസവ്യവസ്ഥ.ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നേടാൻ കൂട് സാധാരണയായി നിലത്തോട് ചേർന്ന് താഴ്ന്ന സസ്യാവരണത്തിനുള്ളിൽ ആണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്.ഇവരുടെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഭക്ഷണം കീടങ്ങളും അവയുടെ ലാർവകളും ആണ്<ref name=":1" />. വടക്കൻ യൂറോപ്പിൽ വസന്തകാലത്ത് തിരികെയെത്തുന്ന ആദ്യ കുരുവികളിൽ ഒന്നാണിത്.എന്നാൽ അതിന്റെ അടുത്ത ബന്ധുവായ ചിഫ്‌ചാഫിനെക്കാൾ അല്പം വൈകിയാണ് എത്തുന്നത്<ref name=":1" />.ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള പക്ഷിയായിട്ടും, വില്ലോ കുരുവി ജീവികളിൽ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ ദേശാടനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നടത്തുന്നത്<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite book |last=Snow |first=David |title=The birds of the western Palearctic |last2=Perrins |first2=Christopher M. |last3=Gillmor |first3=Robert |date=1998 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-854099-1 |edition=Concise ed |location=Oxford ; New York}}</ref>. വർഗ്ഗീകരണം വില്ലോ കുരുവി എന്ന പക്ഷിയെ സ്വീഡിഷ് പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ Carl Linnaeus 1758-ൽ തന്റെ പ്രശസ്ത ഗ്രന്ഥമായ Systema Naturaeയുടെ പത്താം പതിപ്പിൽ ''Motacilla trochilus'' എന്ന ദ്വിനാമത്തിൽ (binomial name) ഔപചാരികമായി വിവരണം ചെയ്തു.<ref>{{Cite book |last=Linné |first=Carl von |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.157601 |title=Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis / |date=1767 |publisher=Typis Ioannis Thomae von Trattner, |location=Vindobonae :}}</ref> പിന്നീട്, ഈ പക്ഷിയെ ഇപ്പോൾ ഏകദേശം 80 ഓളം ഇനങ്ങൾ Phylloscopus എന്ന ജീനസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനസ് 1826-ൽ ജർമൻ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞനായ Friedrich Boie അവതരിപ്പിച്ചതാണ്.<ref>{{Cite book |last=Paetel |first=Friedrich |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.10584 |title=Die bisher veröffentlichten Familien- und Gattungsnamen der Mollusken / zusammengestellt von Fr. Paetel. |date=1875 |publisher=Paetel, |location=Berlin :}}</ref><ref>{{Citation|last=Winkler|first=David W.|title=Leaf Warblers (Phylloscopidae)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.phyllo4.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-04-20|last2=Billerman|first2=Shawn M.|last3=Lovette|first3=Irby J.}}</ref>“Phylloscopus” എന്ന ജീനസ് നാമം പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിലെ ''phullon'' (ഇല) എന്നതും ''skopos'' (പരിശോധകൻ; ''skopeo'' = നോക്കുക) എന്നതും ചേർന്നതാണ്. ഈ ഇനത്തിൻ്റെ നാമമായ ''trochilus'' എന്നത് പ്രാചീന ഗ്രീക്കിൽ “റെൻ” (wren) എന്ന ചെറിയ പക്ഷിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ്<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. 1843-ൽ William Yarrell “willow warbler” എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പേര് സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ്, ഈ പക്ഷിയെ “willow wren” എന്ന പേരിൽ, chiffchaff, wood warbler എന്നീ പക്ഷികളുമായി ചേർത്ത് പരിഗണിച്ചിരുന്നുവായിരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Yarrell |first=William |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.13574 |title=A history of British birds / by William Yarrell ; illustrated by 520 wood-engravings. |date=1843 |publisher=John Van Voorst, |location=London :}}</ref><ref>{{Cite book |last=Lockwood |first=W. B. |title=The Oxford dictionary of British bird names |last2=Lockwood |first2=W. B. |date=1993 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-866196-2 |location=Oxford ; New York}}</ref> മൂന്ന് ഉപജാതികൾ (subspecies) തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Citation|last=Winkler|first=David W.|title=Leaf Warblers (Phylloscopidae)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.phyllo4.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-04-20|last2=Billerman|first2=Shawn M.|last3=Lovette|first3=Irby J.}}</ref> പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് പോകുമ്പോൾ പച്ചയും മഞ്ഞയും നിറമുള്ള പെരുമാറ്റത്തിൽ (plumage tones) ക്രമേണ കുറവ് കാണപ്പെടുന്നു. മദ്ധ്യ പ്രദേശങ്ങളിലെ പക്ഷികൾ കൂടുതൽ തവിട്ടുനിറത്തിലായിരിക്കും, ഏറ്റവും കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ പക്ഷികൾ പ്രധാനമായും ചാരനിറത്തിലുള്ളവയാണ്<ref name=":0" />. '''P. t. trochilus''' (ലിന്നേയസ്, 1758): യൂറോപ്പിൽ (പൈറനീസ് പർവതനിരകളും ആൽപ്സ് പർവതനിരകളും മുതൽ വടക്കോട്ട്) പ്രജനനം നടത്തുന്നു; വടക്കൻ സ്കാൻഡിനേവിയ ഒഴികെ. ശീതകാലത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. '''P. t. acredula''' (ലിന്നേയസ്, 1758): വടക്കൻ സ്കാൻഡിനേവിയ മുതൽ പടിഞ്ഞാറൻ സൈബീരിയ വരെ പ്രജനനം നടത്തുന്നു; ശീതകാലത്ത് മധ്യ ആഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. '''P. t. yakutensis''' (ടൈസ്‌ഹർസ്റ്റ്, 1935): കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു; ശീതകാലത്ത് കിഴക്കൻയും തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലും കാണപ്പെടുന്നു. വിവരണം വില്ലൊ കുരുവി രൂപത്തിൽ സാധാരണ ഇല കുരുവികളെ പോലെയാണ്.ശരാശരി ഇതിൻറെ നീളം 11–12.5 സെ.മീ.യും ഭാരം 7–15 ഗ്രാം വരെയുമാണ്.മുകൾഭാഗം പച്ചത്തവിട്ടു നിറവും അടിഭാഗം ഓഫ് വെളുപ്പ് മുതൽ  മഞ്ഞനിറവുമായിട്ടാണ് കാണുന്നത്.ചിറകുകൾക്ക് വരകൾ ഇല്ലാതെ പച്ചത്തവിട്ട് നിറത്തോടുകൂടിയ ചിറകുകളാണ് ഇതിൻറെ പ്രത്യേകത.വലിയ പക്ഷികളെക്കാൾ കുഞ്ഞിപ്പക്ഷികൾക്കാണ് മഞ്ഞനിറം കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്.വലുതാവും തോറും മഞ്ഞനിറം കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞു വരുന്നതായി കാണുന്നു.ഇത് chiffchaff എന്ന പക്ഷിയുമായി വളരെ സാമ്യമുള്ളതാണ്. പക്ഷേ പാടാത്ത പക്ഷികളെ തിരിച്ചറിയാൻ ചില പ്രത്യേകതകൾ ഉണ്ട്.വില്ലോ കുരുവിൻ്റെ കാലുകൾ വെളുത്ത പിങ്ക്-മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ളതാണ് (chiffchaff-ൽ ഇത് ഇരുണ്ട തവിട്ട് മുതൽ കറുപ്പ് വരെ ആയിരിക്കും), കൊക്ക് കൂടുതൽ നീളവും വെളുപ്പും കാണിക്കും, ശരീര ആകൃതി കൂടുതൽ സുന്ദരവും മെലിഞ്ഞതുമായി കാണപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ചിറകിന്റെ അറ്റഭാഗം കൂടുതൽ നീളമുള്ളതാണ്.ഇതിന്റേത് ലളിതമായ, ആവർത്തിച്ച് താഴേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന വിസിൽപോലുള്ള ഗാനം ആണ്. അതേസമയം, ബന്ധപ്പെടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ശബ്ദം രണ്ടക്ഷരങ്ങളുള്ള ‘ഹൂ-ഈറ്റ്’ എന്നതാണ്. ഇത് chiffchaff-ന്റെ ഏകക്ഷര ‘ഹ്വീറ്റ്’ എന്ന ശബ്ദത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite journal |date=2016 |title=http://ljournal.ru/wp-content/uploads/2016/08/d-2016-154.pdf |url=https://doi.org/10.18411/d-2016-154 |doi=10.18411/d-2016-154}}</ref>. പെരുമാറ്റം എല്ലാ ജനസംഖ്യകളും വളരെ ദീർഘദൂര കുടിയേറ്റ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ''P. t. yakutensis'' ഉപജാതി കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിൽ നിന്ന് തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് ഏകദേശം 12,000 കി.മീ. വരെ കുടിയേറുന്നു. ഇത് ഏഷ്യ–കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ Flyway വഴി നടക്കുന്ന, ഇത്ര ചെറുതായൊരു പക്ഷിക്കുള്ള ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ കുടിയേറ്റങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.<ref name=":0" /><ref name=":2" />സാധാരണ സമയക്രമം ഇങ്ങനെയാണ്: * ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ: സഹാറയ്ക്ക് തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ ശീതകാലം ചെലവഴിക്കുന്നു. * മാർച്ച് മധ്യം മുതൽ മേയ് മധ്യം വരെ: പ്രജനന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറി എത്തുന്നു. * ഏപ്രിൽ അവസാനം മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ: പ്രജനനകാലം; സാധാരണയായി ഒരു തവണ മാത്രം മുട്ടയിടുന്നു, അപൂർവ്വമായി രണ്ടുതവണ. * ഓഗസ്റ്റ് മുതൽ ഒക്ടോബർ വരെ: വീണ്ടും ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറുന്നു. ഇവ അലാസ്കയിൽ വളരെ അപൂർവ്വമായി മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന വഴിതെറ്റിയ പക്ഷികളാണ്; St. Lawrence Island ൽ ചില രേഖപ്പെടുത്തിയ കണ്ടുവരവുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Howell |first=Steve N. G. |title=Rare birds of North America |last2=Lewington |first2=Ian |last3=Russell |first3=Will |date=2014 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11796-6 |location=Princeton}}</ref> സ്ഥിതിയും സംരക്ഷണവും [[പ്രമാണം:WillowWarbler.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:Phylloscopus_trochilus_MWNH_2279.JPG|ലഘുചിത്രം|Egg, Collection [[Museum Wiesbaden, Germany]]]] വില്ലോ കുരുവികൾക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ താമസിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന സ്ഥലം കുറ്റിച്ചെടികളിലാണ് .ചെറു മരങ്ങൾ ഉള്ള ഇത്തരം പ്രദേശങ്ങളിൽ മനുഷ്യൻ മാറ്റം വരുത്തിയ ആവാസവ്യവസ്ഥകളും (ഉദാ: coppice, 10–20 വർഷം പ്രായമുള്ള പ്ലാന്റേഷനുകൾ) ഉൾപ്പെടുന്നു. ബർച്ച്, ആൾഡർ, വില്ലോ തുടങ്ങിയ മരങ്ങൾ കൂടുതലായും, ലിക്കൺ (lichen) ധാരാളമുള്ളതുമായ, ജലസാന്നിധ്യം (ഉദാ: ചെറുനദികൾ), ബ്രാക്കൻ ചെടികളും മോസും ധാരാളമുള്ള വയലുകളും, കൂട് നിർമ്മിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ താഴ്ന്ന ബ്രാംബിൾ കുറ്റിച്ചെടികളും ഉള്ള സ്ഥലങ്ങളെയാണ് ഇത് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. എങ്കിലും, ചെറുപ്പമായതോ തുറന്നതോ ആയ കൊനിഫറസ് വനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് പലവിധ സസ്യസമൂഹങ്ങളിലും ഇത് ജീവിക്കാൻ കഴിയും.<ref name=":2" /><ref>{{Citation|title=Phylloscopus umbrovirens (Rüppell). Brown Woodland-Warbler. Pouillot ombré.|url=https://doi.org/10.5040/9781472927026.0202|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press|access-date=2026-04-20}}</ref>വനപാതകളുടെ അരികിലുള്ള വ്യത്യസ്ത ഘടനയിലും ഉയരത്തിലും ഉള്ള കുറ്റിച്ചെടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ പക്ഷിക്ക് ഗുണകരമാണ്. ഈ പക്ഷി ഈർപ്പമുള്ള വനപ്രദേശങ്ങളെയാണ് കൂടുതലായി ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. ബ്ലാക്ക്‌തോൺ പോലുള്ള കട്ടിയുള്ള കുറ്റിച്ചെടികൾ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ചെറിയ ഭാഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ മാൻ മേയൽ ഇവയ്ക്ക് ആവശ്യമായ താഴ്ന്ന സസ്യാവരണം നശിപ്പിക്കാൻ ഇടയാക്കാം. ഏറ്റവും ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രത സ്കാൻഡിനേവിയയിൽ കാണപ്പെടുന്നു (അവിടെ ഇത് ഏറ്റവും സാധാരണമായ പക്ഷിയാണ്), ഓരോ ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിലും 1,100 വരെ ജോഡികൾ കാണപ്പെടുന്നു. സ്വീഡനും ഫിൻലൻഡും ചേർന്നുള്ള മൊത്തം ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 24 മില്യൺ ജോഡികളാണ്. കിഴക്കോട്ട് പോകുമ്പോൾ സാന്ദ്രത കുറയുന്നു; മധ്യ സൈബീരിയയിൽ പരമാവധി 27 ജോഡികൾ/ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വരെ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. പ്രജനന പരിധിയുടെ തെക്കൻ അതിർത്തികളിൽ ഇതിലും കുറവായ സാന്ദ്രതയാണ്—സ്വിറ്റ്സർലാൻഡിൽ 9 ജോഡികൾ/ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ മാത്രം, വടക്കൻ സ്പെയിനിൽ ആകെ 100 ജോഡികൾ മാത്രമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> ഇംഗ്ലണ്ടിൽ കഴിഞ്ഞ 25 വർഷത്തിനിടെ ഈ ഇനത്തിൻ്റെ ജനസംഖ്യ ശരാശരിയായി 70% വരെ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് തെക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ വലിയ ഇടിവ് കാണപ്പെട്ടു. സ്കോട്ട്ലാൻഡിൽ ചില വർധനവുകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വനവികസനത്തിനായി Forestry Commission ‘England's Woodland Improvement Grant (EWIG)’ എന്ന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ധനസഹായം നൽകുന്നു; അതുപോലെ Natural England ‘Environmental Stewardship Scheme’ വഴിയും സഹായം ലഭ്യമാണ്<ref>{{Citation|title=Phylloscopus trochilus (Linnaeus). Willow Warbler. Pouillot fitis.|url=https://doi.org/10.5040/9781472927026.0195|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press|access-date=2026-04-20}}</ref>. അവലംബം <references /> External links {{Commons category|Phylloscopus trochilus}} * {{EBirdSpecies|wlwwar|Willow Warbler}} * [http://www.ornithos.de/Ornithos/Feather_Collection/Phylloscopus_trochilus/Phylloscopus_trochilus.htm Feathers of the willow warbler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180304043935/http://www.ornithos.de/Ornithos/Feather_Collection/Phylloscopus_trochilus/Phylloscopus_trochilus.htm|date=2018-03-04}} * Willow warbler - [https://sabap2.birdmap.africa/docs/sabap1/643.pdf Species text in ''The Atlas of Southern African Birds''] * [https://peerj.com/articles/8770.pdf Impacts of climate in Africa and Europe on timing of spring migration in Willow Warblers]. Paper in [[PeerJ]] {{Taxonbar|from=Q27239}}{{Authority control}} q4lkvyazg5ltooreknxlac51p983tjd 4614682 4614681 2026-04-22T17:27:02Z Anjalirnambiar 216626 4614682 wikitext text/x-wiki വില്ലോ കുരുവി {{Speciesbox | image = Willow Warbler Phylloscopus trochilus.jpg | image_caption = [[file:Phylloscopus rochilus.ogg|centre|thumb|Song]] [[file:OsloPhylloscopus.ogg|centre|thumb|Call]][[file:Willow Warbler (Phylloscopus trochilus) (W1CDR0001510 BD23).ogg|centre|thumb|Song, Recorded Gloucestershire, England]] | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2024 |title=''Phylloscopus trochilus'' |volume=2024 |article-number=e.T22715240A264584438 |doi= |access-date=28 October 2024}}</ref> | genus = Phylloscopus | species = trochilus | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | subdivision_ranks = Subspecies | subdivision = * ''P. t. trochilus'' ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) * ''P. t. acredula'' (Linnaeus, 1758) * ''P. t. yakutensis'' (Ticehurst, 1935) | range_map = Phylloscopus_trochilus_Range_Map.png | range_map_caption = Yellow: Breeding (summer only) <br />Blue: Non-breeding winter visitor <br />Cross-hatched: migration. | synonyms = *''Motacilla trochilus'' {{small|Linnaeus,&nbsp;1758}} }} വടക്കൻ യൂറോപ്പിലും സമശീതോഷ്ണ പ്രദേശങ്ങളിലും പാലിയാർട്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിലും ധാരാളമായി കണ്ടുവരുന്ന ഒരു പക്ഷിയാണ് വില്ലോ കുരുവി(Phylloscopus trochilus).ഇത് ഒരു ചെറിയതും വളരെ വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്ന ഇല കുരുവി പക്ഷിയുമാണ്.പടിഞ്ഞാറൻ അയർലണ്ടിൽ നിന്ന് കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിലെ അനദിർ നദീതടം വരെ ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി കാണപ്പെടുന്നു.ഇത് ഒരുപാട് ദൂരം ദേശാടനം നടത്തുന്ന പക്ഷിയാണ്.ശീതകാലത്തെ ഭൂരിഭാഗം പക്ഷികളും ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറി പാർക്കുന്നു.വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നീണ്ട ദൂരങ്ങൾ പറക്കുന്ന പക്ഷികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഇതിനെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.ഇതിനെ കാണുമ്പോൾ ചെറുതാണെങ്കിലും വളരെ ദൂരം ദേശാടനം നടത്താൻ കഴിയുന്ന ഒരു പ്രത്യേകത കൂടി ഇതിനുണ്ട്<ref name=":0">{{Cite book |title=Handbook of the birds of the world |date=1992 |publisher=Lynx Edicions |isbn=978-84-87334-10-8 |editor-last=Hoyo |editor-first=Josep del |location=Barcelona |editor-last2=Elliott |editor-first2=Andrew |editor-last3=Sargatal |editor-first3=Jordi |editor-last4=Cabot |editor-first4=José}}</ref><ref name=":1">{{Cite book |last=Baker |first=Kevin |title=Warblers of Europe, Asia and North Africa |date=1997 |publisher=Helm |isbn=978-0-7136-3971-1 |series=Helm identification guides |location=London}}</ref>. സാധാരണയായി വില്ലോ കുരുവികളെ കാണുന്നത് മരങ്ങൾ കൂടുതലായി ഉള്ളടത്തും വനപ്രദേശങ്ങളിലും കുറ്റിച്ചെടികളിലും ആണ്.ബിർച്ച്, ആൾഡർ, വില്ലോ ഇവ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന  പ്രദേശങ്ങളാണ് ഇവയ്ക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട ആവാസവ്യവസ്ഥ.ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നേടാൻ കൂട് സാധാരണയായി നിലത്തോട് ചേർന്ന് താഴ്ന്ന സസ്യാവരണത്തിനുള്ളിൽ ആണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്.ഇവരുടെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഭക്ഷണം കീടങ്ങളും അവയുടെ ലാർവകളും ആണ്<ref name=":1" />. വടക്കൻ യൂറോപ്പിൽ വസന്തകാലത്ത് തിരികെയെത്തുന്ന ആദ്യ കുരുവികളിൽ ഒന്നാണിത്.എന്നാൽ അതിന്റെ അടുത്ത ബന്ധുവായ ചിഫ്‌ചാഫിനെക്കാൾ അല്പം വൈകിയാണ് എത്തുന്നത്<ref name=":1" />.ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള പക്ഷിയായിട്ടും, വില്ലോ കുരുവി ജീവികളിൽ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ ദേശാടനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നടത്തുന്നത്<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Cite book |last=Snow |first=David |title=The birds of the western Palearctic |last2=Perrins |first2=Christopher M. |last3=Gillmor |first3=Robert |date=1998 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-854099-1 |edition=Concise ed |location=Oxford ; New York}}</ref>. വർഗ്ഗീകരണം വില്ലോ കുരുവി എന്ന പക്ഷിയെ സ്വീഡിഷ് പ്രകൃതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ Carl Linnaeus 1758-ൽ തന്റെ പ്രശസ്ത ഗ്രന്ഥമായ Systema Naturaeയുടെ പത്താം പതിപ്പിൽ ''Motacilla trochilus'' എന്ന ദ്വിനാമത്തിൽ (binomial name) ഔപചാരികമായി വിവരണം ചെയ്തു.<ref>{{Cite book |last=Linné |first=Carl von |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.157601 |title=Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis / |date=1767 |publisher=Typis Ioannis Thomae von Trattner, |location=Vindobonae :}}</ref> പിന്നീട്, ഈ പക്ഷിയെ ഇപ്പോൾ ഏകദേശം 80 ഓളം ഇനങ്ങൾ Phylloscopus എന്ന ജീനസിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനസ് 1826-ൽ ജർമൻ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞനായ Friedrich Boie അവതരിപ്പിച്ചതാണ്.<ref>{{Cite book |last=Paetel |first=Friedrich |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.10584 |title=Die bisher veröffentlichten Familien- und Gattungsnamen der Mollusken / zusammengestellt von Fr. Paetel. |date=1875 |publisher=Paetel, |location=Berlin :}}</ref><ref>{{Citation|last=Winkler|first=David W.|title=Leaf Warblers (Phylloscopidae)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.phyllo4.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-04-20|last2=Billerman|first2=Shawn M.|last3=Lovette|first3=Irby J.}}</ref>“Phylloscopus” എന്ന ജീനസ് നാമം പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിലെ ''phullon'' (ഇല) എന്നതും ''skopos'' (പരിശോധകൻ; ''skopeo'' = നോക്കുക) എന്നതും ചേർന്നതാണ്. ഈ ഇനത്തിൻ്റെ നാമമായ ''trochilus'' എന്നത് പ്രാചീന ഗ്രീക്കിൽ “റെൻ” (wren) എന്ന ചെറിയ പക്ഷിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ്<ref>{{Cite book |last=Jobling |first=James A. |title=The Helm dictionary of scientific bird names: from aalge to zusii |date=2010 |publisher=Christopher Helm |isbn=978-1-4081-2501-4 |location=London}}</ref>. 1843-ൽ William Yarrell “willow warbler” എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പേര് സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നതിന് മുമ്പ്, ഈ പക്ഷിയെ “willow wren” എന്ന പേരിൽ, chiffchaff, wood warbler എന്നീ പക്ഷികളുമായി ചേർത്ത് പരിഗണിച്ചിരുന്നുവായിരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Yarrell |first=William |url=https://doi.org/10.5962/bhl.title.13574 |title=A history of British birds / by William Yarrell ; illustrated by 520 wood-engravings. |date=1843 |publisher=John Van Voorst, |location=London :}}</ref><ref>{{Cite book |last=Lockwood |first=W. B. |title=The Oxford dictionary of British bird names |last2=Lockwood |first2=W. B. |date=1993 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-866196-2 |location=Oxford ; New York}}</ref> മൂന്ന് ഉപജാതികൾ (subspecies) തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Citation|last=Winkler|first=David W.|title=Leaf Warblers (Phylloscopidae)|date=2020-03-04|url=https://doi.org/10.2173/bow.phyllo4.01|work=Birds of the World|publisher=Cornell Lab of Ornithology|access-date=2026-04-20|last2=Billerman|first2=Shawn M.|last3=Lovette|first3=Irby J.}}</ref> പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് പോകുമ്പോൾ പച്ചയും മഞ്ഞയും നിറമുള്ള പെരുമാറ്റത്തിൽ (plumage tones) ക്രമേണ കുറവ് കാണപ്പെടുന്നു. മദ്ധ്യ പ്രദേശങ്ങളിലെ പക്ഷികൾ കൂടുതൽ തവിട്ടുനിറത്തിലായിരിക്കും, ഏറ്റവും കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ പക്ഷികൾ പ്രധാനമായും ചാരനിറത്തിലുള്ളവയാണ്<ref name=":0" />. '''P. t. trochilus''' (ലിന്നേയസ്, 1758): യൂറോപ്പിൽ (പൈറനീസ് പർവതനിരകളും ആൽപ്സ് പർവതനിരകളും മുതൽ വടക്കോട്ട്) പ്രജനനം നടത്തുന്നു; വടക്കൻ സ്കാൻഡിനേവിയ ഒഴികെ. ശീതകാലത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. '''P. t. acredula''' (ലിന്നേയസ്, 1758): വടക്കൻ സ്കാൻഡിനേവിയ മുതൽ പടിഞ്ഞാറൻ സൈബീരിയ വരെ പ്രജനനം നടത്തുന്നു; ശീതകാലത്ത് മധ്യ ആഫ്രിക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. '''P. t. yakutensis''' (ടൈസ്‌ഹർസ്റ്റ്, 1935): കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു; ശീതകാലത്ത് കിഴക്കൻയും തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലും കാണപ്പെടുന്നു. വിവരണം വില്ലൊ കുരുവി രൂപത്തിൽ സാധാരണ ഇല കുരുവികളെ പോലെയാണ്.ശരാശരി ഇതിൻറെ നീളം 11–12.5 സെ.മീ.യും ഭാരം 7–15 ഗ്രാം വരെയുമാണ്.മുകൾഭാഗം പച്ചത്തവിട്ടു നിറവും അടിഭാഗം ഓഫ് വെളുപ്പ് മുതൽ  മഞ്ഞനിറവുമായിട്ടാണ് കാണുന്നത്.ചിറകുകൾക്ക് വരകൾ ഇല്ലാതെ പച്ചത്തവിട്ട് നിറത്തോടുകൂടിയ ചിറകുകളാണ് ഇതിൻറെ പ്രത്യേകത.വലിയ പക്ഷികളെക്കാൾ കുഞ്ഞിപ്പക്ഷികൾക്കാണ് മഞ്ഞനിറം കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്.വലുതാവും തോറും മഞ്ഞനിറം കുറഞ്ഞു കുറഞ്ഞു വരുന്നതായി കാണുന്നു.ഇത് chiffchaff എന്ന പക്ഷിയുമായി വളരെ സാമ്യമുള്ളതാണ്. പക്ഷേ പാടാത്ത പക്ഷികളെ തിരിച്ചറിയാൻ ചില പ്രത്യേകതകൾ ഉണ്ട്.വില്ലോ കുരുവിൻ്റെ കാലുകൾ വെളുത്ത പിങ്ക്-മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ളതാണ് (chiffchaff-ൽ ഇത് ഇരുണ്ട തവിട്ട് മുതൽ കറുപ്പ് വരെ ആയിരിക്കും), കൊക്ക് കൂടുതൽ നീളവും വെളുപ്പും കാണിക്കും, ശരീര ആകൃതി കൂടുതൽ സുന്ദരവും മെലിഞ്ഞതുമായി കാണപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ചിറകിന്റെ അറ്റഭാഗം കൂടുതൽ നീളമുള്ളതാണ്.ഇതിന്റേത് ലളിതമായ, ആവർത്തിച്ച് താഴേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന വിസിൽപോലുള്ള ഗാനം ആണ്. അതേസമയം, ബന്ധപ്പെടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ശബ്ദം രണ്ടക്ഷരങ്ങളുള്ള ‘ഹൂ-ഈറ്റ്’ എന്നതാണ്. ഇത് chiffchaff-ന്റെ ഏകക്ഷര ‘ഹ്വീറ്റ്’ എന്ന ശബ്ദത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite journal |date=2016 |title=http://ljournal.ru/wp-content/uploads/2016/08/d-2016-154.pdf |url=https://doi.org/10.18411/d-2016-154 |doi=10.18411/d-2016-154}}</ref>. പെരുമാറ്റം എല്ലാ ജനസംഖ്യകളും വളരെ ദീർഘദൂര കുടിയേറ്റ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ''P. t. yakutensis'' ഉപജാതി കിഴക്കൻ സൈബീരിയയിൽ നിന്ന് തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് ഏകദേശം 12,000 കി.മീ. വരെ കുടിയേറുന്നു. ഇത് ഏഷ്യ–കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ Flyway വഴി നടക്കുന്ന, ഇത്ര ചെറുതായൊരു പക്ഷിക്കുള്ള ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ കുടിയേറ്റങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.<ref name=":0" /><ref name=":2" />സാധാരണ സമയക്രമം ഇങ്ങനെയാണ്: * ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ: സഹാറയ്ക്ക് തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ ശീതകാലം ചെലവഴിക്കുന്നു. * മാർച്ച് മധ്യം മുതൽ മേയ് മധ്യം വരെ: പ്രജനന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറി എത്തുന്നു. * ഏപ്രിൽ അവസാനം മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെ: പ്രജനനകാലം; സാധാരണയായി ഒരു തവണ മാത്രം മുട്ടയിടുന്നു, അപൂർവ്വമായി രണ്ടുതവണ. * ഓഗസ്റ്റ് മുതൽ ഒക്ടോബർ വരെ: വീണ്ടും ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കുടിയേറുന്നു. ഇവ അലാസ്കയിൽ വളരെ അപൂർവ്വമായി മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന വഴിതെറ്റിയ പക്ഷികളാണ്; St. Lawrence Island ൽ ചില രേഖപ്പെടുത്തിയ കണ്ടുവരവുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite book |last=Howell |first=Steve N. G. |title=Rare birds of North America |last2=Lewington |first2=Ian |last3=Russell |first3=Will |date=2014 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-0-691-11796-6 |location=Princeton}}</ref> സ്ഥിതിയും സംരക്ഷണവും [[പ്രമാണം:WillowWarbler.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം]] [[പ്രമാണം:Phylloscopus_trochilus_MWNH_2279.JPG|ലഘുചിത്രം|Egg, Collection [[Museum Wiesbaden, Germany]]]] വില്ലോ കുരുവികൾക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ താമസിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന സ്ഥലം കുറ്റിച്ചെടികളിലാണ് .ചെറു മരങ്ങൾ ഉള്ള ഇത്തരം പ്രദേശങ്ങളിൽ മനുഷ്യൻ മാറ്റം വരുത്തിയ ആവാസവ്യവസ്ഥകളും (ഉദാ: coppice, 10–20 വർഷം പ്രായമുള്ള പ്ലാന്റേഷനുകൾ) ഉൾപ്പെടുന്നു. ബർച്ച്, ആൾഡർ, വില്ലോ തുടങ്ങിയ മരങ്ങൾ കൂടുതലായും, ലിക്കൺ (lichen) ധാരാളമുള്ളതുമായ, ജലസാന്നിധ്യം (ഉദാ: ചെറുനദികൾ), ബ്രാക്കൻ ചെടികളും മോസും ധാരാളമുള്ള വയലുകളും, കൂട് നിർമ്മിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ താഴ്ന്ന ബ്രാംബിൾ കുറ്റിച്ചെടികളും ഉള്ള സ്ഥലങ്ങളെയാണ് ഇത് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. എങ്കിലും, ചെറുപ്പമായതോ തുറന്നതോ ആയ കൊനിഫറസ് വനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് പലവിധ സസ്യസമൂഹങ്ങളിലും ഇത് ജീവിക്കാൻ കഴിയും.<ref name=":2" /><ref>{{Citation|title=Phylloscopus umbrovirens (Rüppell). Brown Woodland-Warbler. Pouillot ombré.|url=https://doi.org/10.5040/9781472927026.0202|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press|access-date=2026-04-20}}</ref>വനപാതകളുടെ അരികിലുള്ള വ്യത്യസ്ത ഘടനയിലും ഉയരത്തിലും ഉള്ള കുറ്റിച്ചെടികൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ പക്ഷിക്ക് ഗുണകരമാണ്. ഈ പക്ഷി ഈർപ്പമുള്ള വനപ്രദേശങ്ങളെയാണ് കൂടുതലായി ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. ബ്ലാക്ക്‌തോൺ പോലുള്ള കട്ടിയുള്ള കുറ്റിച്ചെടികൾ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ചെറിയ ഭാഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. എന്നാൽ മാൻ മേയൽ ഇവയ്ക്ക് ആവശ്യമായ താഴ്ന്ന സസ്യാവരണം നശിപ്പിക്കാൻ ഇടയാക്കാം. ഏറ്റവും ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രത സ്കാൻഡിനേവിയയിൽ കാണപ്പെടുന്നു (അവിടെ ഇത് ഏറ്റവും സാധാരണമായ പക്ഷിയാണ്), ഓരോ ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിലും 1,100 വരെ ജോഡികൾ കാണപ്പെടുന്നു. സ്വീഡനും ഫിൻലൻഡും ചേർന്നുള്ള മൊത്തം ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 24 മില്യൺ ജോഡികളാണ്. കിഴക്കോട്ട് പോകുമ്പോൾ സാന്ദ്രത കുറയുന്നു; മധ്യ സൈബീരിയയിൽ പരമാവധി 27 ജോഡികൾ/ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വരെ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. പ്രജനന പരിധിയുടെ തെക്കൻ അതിർത്തികളിൽ ഇതിലും കുറവായ സാന്ദ്രതയാണ്—സ്വിറ്റ്സർലാൻഡിൽ 9 ജോഡികൾ/ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ മാത്രം, വടക്കൻ സ്പെയിനിൽ ആകെ 100 ജോഡികൾ മാത്രമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> ഇംഗ്ലണ്ടിൽ കഴിഞ്ഞ 25 വർഷത്തിനിടെ ഈ ഇനത്തിൻ്റെ ജനസംഖ്യ ശരാശരിയായി 70% വരെ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് തെക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ വലിയ ഇടിവ് കാണപ്പെട്ടു. സ്കോട്ട്ലാൻഡിൽ ചില വർധനവുകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വനവികസനത്തിനായി Forestry Commission ‘England's Woodland Improvement Grant (EWIG)’ എന്ന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ധനസഹായം നൽകുന്നു; അതുപോലെ Natural England ‘Environmental Stewardship Scheme’ വഴിയും സഹായം ലഭ്യമാണ്<ref>{{Citation|title=Phylloscopus trochilus (Linnaeus). Willow Warbler. Pouillot fitis.|url=https://doi.org/10.5040/9781472927026.0195|work=The Birds of Africa|publisher=Academic Press|access-date=2026-04-20}}</ref>. അവലംബം <references /> External links {{Commons category|Phylloscopus trochilus}} * {{EBirdSpecies|wlwwar|Willow Warbler}} * [http://www.ornithos.de/Ornithos/Feather_Collection/Phylloscopus_trochilus/Phylloscopus_trochilus.htm Feathers of the willow warbler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180304043935/http://www.ornithos.de/Ornithos/Feather_Collection/Phylloscopus_trochilus/Phylloscopus_trochilus.htm|date=2018-03-04}} * Willow warbler - [https://sabap2.birdmap.africa/docs/sabap1/643.pdf Species text in ''The Atlas of Southern African Birds''] * [https://peerj.com/articles/8770.pdf Impacts of climate in Africa and Europe on timing of spring migration in Willow Warblers]. Paper in [[PeerJ]] {{Taxonbar|from=Q27239}}{{Authority control}} q5ldqqd9tdwjarfz85a8061086qrx6b 118 666744 4614649 4614602 2026-04-22T14:20:52Z Aby john vannilam 586 ചെറിയതിരുത്ത് 4614649 wikitext text/x-wiki {{draft article}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ലിംഗരാജ് ആസാദ് | honorific_suffix = | image = Lingaraj Azad.jpg | image_size = | alt = Photo of Lingaraj Azad | caption = ലിംഗരാജ് ആസാദ് ഒരു യോഗത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നു. | birth_name = | birth_date = {{birth-date and age|22 June 1962}} | birth_place = [[Bhawanipatna, Kalahandi, Orissa]], India | education = Matriculation (11th class) | alma_mater = | occupation = Social Service, Tribal and Environmental Activist | years_active = | employer = | organization = [[നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതി]] (NSS), [[National Alliance of People's Movements]] (NAPM) [[Samajwadi Jan Parishad]] (SWJP) | agent = | known_for = Fight for the environment and tribals of Niyamgiri Mountains, Kalahandi, Kashipur in [[Orissa, India|Orissa]] | notable_works = | style = | term = | predecessor = | successor = | party = [[Samajwadi Jana Parishad]] (S.J.P.) | movement = Kashipur Movement, Niyamgiri Movement,([[Adivasi]]- [[Kondha]] Movement) | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | awards = | footnotes = }} ''ആസാദ് ഭായ്'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ലിംഗരാജ് ആസാദ്''', ഒരു പ്രമുഖ ദളിത് പ്രവർത്തകനും [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്|സമാജവാദി ജന പരിഷത്തിന്റെ]] (എസ്‌.ജെ.പി.) ദേശീയ പ്രസിഡന്റുമാണ്<ref>Azad, the national president of the Samajwadi Jan Parishad, has been actively leading democratic and non-violent protests against indiscriminate exploitation of mineral resources in the name of development by multinational corporations. [https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2026/Mar/27/arrest-of-activists-illegal-farmers-body-seeks-immediate-release-warns-agitation ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്]</ref>. ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[ഒഡീഷ|ഒഡീഷയിൽ]] (ഒറീസ) താമസിക്കുന്ന അദ്ദേഹം, സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക നീതി, വനാവകാശങ്ങൾ, ആദിവാസി ഭൂമികളുടെ വ്യാവസായിക ചൂഷണത്തിനെതിരായ പ്രതിരോധം, പ്രത്യേകിച്ച് [[നിയമഗിരി]] കുന്നുകളിലെ ഖനന വിരുദ്ധ പ്രചാരണം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച അടിസ്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഒരു പ്രധാന വ്യക്തിയാണ്. ലഞ്ചിഗഡിലെ [[വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസ്|വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസിന്റെ]] ബോക്‌സൈറ്റ് ശുദ്ധീകരണശാലയെയും നിയംഗിരി കുന്നുകളിലെ മുകളിൽ മുപ്പത് ഗ്രാമങ്ങളായി കഴിയുന്ന ആദിവാസികളായ [[ഡോംഗ്രിയ കോണ്ട്|ഡോംഗ്രിയ കോണ്ടുകളെ]] കുടിയിറക്കുന്ന ഖനനത്തെയും എതിർത്തതിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായത്. ==ആദ്യകാലം== കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു സംസ്ഥാനമായ [[ഒറീസ, ഇന്ത്യ|ഒറീസ]]യിലെ [[ദളിത്]] കുടുംബത്തിലാണ് ലിംഗരാജ് ആസാദ് ജനിച്ചത്. ഒറീസയിലെ പട്ടികജാതി സമൂഹത്തിലെ വൈവിധ്യമാർന്ന ഒരു വിഭാഗമാണ് [[ദളിതർ]]. ദളിതരിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി പറഞ്ഞാൽ [[ഗന്ധ (ജാതി)|ഗന്ധ]] ജാതിയിൽ പെടുന്നു. നിയമഗിരി പ്രസ്ഥാനം: പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളെ കുടിയിറക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയ വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസിന്റെ ബോക്‌സൈറ്റ് ഖനന പദ്ധതികൾക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ ഡോങ്രിയ കോന്ധ് സമൂഹത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിൽ ആസാദ് നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. സമാജ്‌വാദി ജൻ പരിഷത്ത് നേതൃത്വം:സാമൂഹിക സാമ്പത്തിക സമത്വം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി വാദിക്കുന്നതും ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസ്റ്റ് തത്വങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന സമാജ്‌വാദി ജൻ പരിഷത്ത് പാർട്ടിയെ അദ്ദേഹം നയിക്കുന്നു. [[നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതി|നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതിയുടെ]] കൺവീനറായ അദ്ദേഹം പ്രാദേശിക ഗ്രാമസഭകളുടെ ശരിയായ സമ്മതമില്ലാതെ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കലിനും ഖനനത്തിനും എതിരെ പ്രതിഷേധിക്കുന്നു. [[വനാവകാശ നിയമം]] (FRA), [[പെസ നിയമം,1996|പെസ നിയമം]] എന്നിവയുടെ കർശനമായ നടപ്പാക്കലിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ആദിവാസി അവകാശങ്ങൾക്കായി വാദിയ്ക്കുന്നു. 2026 അറസ്റ്റും പ്രതിഷേധങ്ങളും: 2026 മാർച്ച് 25നു ഒഡീഷയിൽ അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു<ref>A Ctivist Lingaraj Azad Arrested in Alleged False Case; Protests Erupt in Odisha|ctivist Lingaraj Azad Arrested in Alleged False Case; Protests Erupt in Odisha [https://countercurrents.org/2026/03/activist-lingaraj-azad-arrested-in-alleged-false-case-protests-erupt-in-odisha/ കൗണ്ടർ കറന്റ്സ്] </ref>, ഇത് വ്യാപകമായി അപലപിയ്ക്കപ്പെട്ടു. ആരോപണങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമെന്ന് വിളിച്ച പിന്തുണക്കാരുടെ പ്രതിഷേധത്തിനും കാരണമായി.<ref>On March 25, 2026, activist leaders Lingaraj Azad and Suresh Sangram were arrested in Odisha’s Kalahandi district.-രശ്മി സെഹ്ഗൽ, [https://www.freepressjournal.in/analysis/odishas-sijimali-conflict-mining-push-arrests-and-fake-consent-raise-alarming-questions-on-tribal-rights-and-ecology ഫ്രീ പ്രസ്സ് ജെർണൽ]</ref> വ്യാവസായിക കുടിയിറക്കത്തിനെതിരെ ഒഡീഷയിലെ പട്ടികവർഗങ്ങളുടെയും പട്ടികജാതിക്കാരുടെയും അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാടുന്ന ഒരു ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള നേതാവായി അദ്ദേഹം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആക്ടിവിസം കാരണം പലപ്പോഴും നിരവധി കേസുകളെ നേരിടുന്നു.<ref>On March 25, 2026, Lingaraj Azad and Suresh Sangram were arrested in Bhawanipatna in Odisha’s Kalahandi district. They have been closely involved in defending the rights of rural and Adivasi communities over jal, jangal, and zameen (water, forests, and land) and are known for their efforts towards the effective implementation of the Panchayats Extension to Scheduled Areas Act and the Forest Rights Act. [https://frontline.thehindu.com/politics/maoism-naxalism-urban-amit-shah-modi-india-2026/article70810743.ece ഫ്രണ്ട്‍ലൈൻ]</ref> [[നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സ്|നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സിന്റെ]] (എൻ.എ.പി.എം.) ദേശീയ കൺവീനർമാരിലൊരാളുമാണു് ലിംഗരാജ് ആസാദ്. === അവലംബം === ghyadfata9muatn27zq5zjbvhwier71 4614686 4614649 2026-04-22T17:41:22Z Aby John Vannilam 13754 4614686 wikitext text/x-wiki {{draft article}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ലിംഗരാജ് ആസാദ് | honorific_suffix = | image = Lingaraj Azad.jpg | image_size = | alt = Photo of Lingaraj Azad | caption = ലിംഗരാജ് ആസാദ് ഒരു യോഗത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നു. | birth_name = | birth_date = {{birth-date and age|22 June 1962}} | birth_place = [[ഭവാനിപട്ടണ, കലഹാണ്ടി, Orissa]], India | education = Matriculation (11th class) | alma_mater = | occupation = സാമൂഹിക സേവനം, Tribal and Environmental Activist | years_active = | employer = | organization = [[നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതി]] (NSS), [[നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സ്]] (എൻ.എ.പി.എം.) [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്]] (SWJP) | agent = | known_for = പരിസ്ഥിതി പോരാളി and tribals of Niyamgiri Mountains, Kalahandi, Kashipur in [[Orissa, India|ഒഡീഷ]] | notable_works = | style = | term = | predecessor = | successor = | party = [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്]] (S.J.P.) | movement = കാശിപുർ പ്രസ്ഥാനം, നിയമഗിരി പ്രസ്ഥാനം,([[Adivasi]]- [[Kondha]] Movement) | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | awards = | footnotes = }} ''ആസാദ് ഭായ്'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ലിംഗരാജ് ആസാദ്''', ഒരു പ്രമുഖ ദളിത് പ്രവർത്തകനും [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്|സമാജവാദി ജന പരിഷത്തിന്റെ]] (എസ്‌.ജെ.പി.) ദേശീയ പ്രസിഡന്റുമാണ്<ref>Azad, the national president of the Samajwadi Jan Parishad, has been actively leading democratic and non-violent protests against indiscriminate exploitation of mineral resources in the name of development by multinational corporations. [https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2026/Mar/27/arrest-of-activists-illegal-farmers-body-seeks-immediate-release-warns-agitation ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്]</ref>. ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[ഒഡീഷ|ഒഡീഷയിൽ]] (ഒറീസ) താമസിക്കുന്ന അദ്ദേഹം, സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക നീതി, വനാവകാശങ്ങൾ, ആദിവാസി ഭൂമികളുടെ വ്യാവസായിക ചൂഷണത്തിനെതിരായ പ്രതിരോധം, പ്രത്യേകിച്ച് [[നിയമഗിരി]] കുന്നുകളിലെ ഖനന വിരുദ്ധ പ്രചാരണം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച അടിസ്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഒരു പ്രധാന വ്യക്തിയാണ്. ലഞ്ചിഗഡിലെ [[വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസ്|വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസിന്റെ]] ബോക്‌സൈറ്റ് ശുദ്ധീകരണശാലയെയും നിയംഗിരി കുന്നുകളിലെ മുകളിൽ മുപ്പത് ഗ്രാമങ്ങളായി കഴിയുന്ന ആദിവാസികളായ [[ഡോംഗ്രിയ കോണ്ട്|ഡോംഗ്രിയ കോണ്ടുകളെ]] കുടിയിറക്കുന്ന ഖനനത്തെയും എതിർത്തതിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായത്. ==ആദ്യകാലം== കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു സംസ്ഥാനമായ [[ഒറീസ, ഇന്ത്യ|ഒറീസ]]യിലെ [[ദളിത്]] കുടുംബത്തിലാണ് ലിംഗരാജ് ആസാദ് ജനിച്ചത്. ഒറീസയിലെ പട്ടികജാതി സമൂഹത്തിലെ വൈവിധ്യമാർന്ന ഒരു വിഭാഗമാണ് [[ദളിതർ]]. ദളിതരിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി പറഞ്ഞാൽ [[ഗന്ധ (ജാതി)|ഗന്ധ]] ജാതിയിൽ പെടുന്നു. == സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത് നേതാവ് == സാമൂഹിക സാമ്പത്തിക സമത്വം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി വാദിക്കുന്നതും ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസ്റ്റ് തത്വങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്]] പാർട്ടിയുടെ പ്രധാന നേതാക്കളിലൊരാളാണ് അദ്ദേഹം. == നിയമഗിരി പ്രസ്ഥാനം == തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങളെ കുടിയിറക്കുവാൻശ്രമിയ്ക്കുന്ന [[വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസ്|വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസിന്റെ]] നിയമഗിരി മലകളിലെ ബോക്‌സൈറ്റ് ഖനന പദ്ധതികൾക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ [[ഡോംഗ്രിയ ഖോന്ധ്]] ആദിവാസി സമൂഹത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിൽ ആസാദ് നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡ]] ഭാഷയായ [[കുയി ഭാഷ (ഇന്ത്യ)|കുയി ഭാഷ]] സംസാരിയ്ക്കുന്നവരായ [[ഡോംഗ്രിയ കോന്ധ്]] വിഭാഗത്തിന് [[നിയമഗിരി മലകൾ]] പവിത്രമാണ്. [[നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതി|നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതിയുടെ]] കൺവീനറായ അദ്ദേഹം പ്രാദേശിക ഗ്രാമസഭകളുടെ ശരിയായ സമ്മതമില്ലാതെ നടത്തുന്ന ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കലിനും ഖനനത്തിനും എതിരെ പ്രപ്രവർത്തിയ്ക്കുന്നു. [[വനാവകാശ നിയമം]] (FRA), [[പെസ നിയമം,1996|പെസ നിയമം]] എന്നിവയുടെ കർശനമായ നടപ്പാക്കലിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ആദിവാസി അവകാശങ്ങൾക്കായി വാദിയ്ക്കുന്നു.ഗ്രാമസഭയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ ഖനനം പാടില്ല എന്നാണ് ഈ നിയമങ്ങൾ പറയുന്നത്. == അറസ്റ്റുകൾ == - 2019 മാർച്ച്: നിയാംഗിരിയുടെ താഴ്‌വരയിലുള്ള ലഞ്ചിഗഡിലെ വേദാന്ത അലുമിന റിഫൈനറിക്ക് പുറത്ത് 2017 ഏപ്രിലിൽ പ്രകടനം നയിച്ചതിന്റെ പേരിലും 2019 ഫെബ്രുവരി മാസം ത്രിലോചൻപൂർ ഗ്രാമത്തിലെ ഇന്ത്യ റിസർവ് ബറ്റാലിയൻ ക്യാമ്പിന് പുറത്ത് പ്രകടനം നടത്തിയതിന്റെ പേരിലും കലഹണ്ടിയിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. പിന്നീട് ജാമ്യം ലഭിച്ചു<ref>"മിസ്റ്റർ ആസാദിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള തീരുമാനം വളരെ ക്രൂരമായിരുന്നു. നിയാംഗിരി കുന്നുകളിൽ ഖനനം ആരംഭിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരെ ഞങ്ങൾ സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിച്ചുവരികയാണ്. വിവേചനരഹിതമായ അറസ്റ്റുകളിലൂടെ സർക്കാർ ഞങ്ങളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എനിക്കും എൻഎസ്എസ് മേധാവി ലഡാ സിക്കയ്ക്കും എതിരെ പോലീസ് കെട്ടിച്ചമച്ച കേസുകൾ ചുമത്തി," ഡോംഗ്രിയ കോന്ധ് സമുദായ നേതാവായ ദാധി പുസിക പറഞ്ഞു. [https://www.thehindu.com/news/national/other-states/niyamgiri-activist-lingaraj-azad-gets-bail/article26503784.ece ദ ഹിന്ദു]</ref>. - 2023 ഓഗസ്റ്റ്:- നിയമഗിരി മലകളിലെ ബോക്സൈറ്റ് ഖനനത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന ആദിവാസി പ്രസ്ഥാനമായ [[നിയമഗിരി സുരക്ഷാ സമിതി]] (NSS) പ്രവർത്തകരുടെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലിനെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ചതിന് വീണ്ടും അറസ്റ്റു്. 2026 അറസ്റ്റും പ്രതിഷേധങ്ങളും: 2026 മാർച്ച് 25-നു ഒഡീഷയിൽ ഭവാനിപട്നയിൽ വീണ്ടും അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു<ref>A Ctivist Lingaraj Azad Arrested in Alleged False Case; Protests Erupt in Odisha|ctivist Lingaraj Azad Arrested in Alleged False Case; Protests Erupt in Odisha [https://countercurrents.org/2026/03/activist-lingaraj-azad-arrested-in-alleged-false-case-protests-erupt-in-odisha/ കൗണ്ടർ കറന്റ്സ്] </ref>, ഇത് വ്യാപകമായി അപലപിയ്ക്കപ്പെട്ടു. ആരോപണങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമെന്ന് വിളിച്ച പിന്തുണക്കാരുടെ പ്രതിഷേധത്തിനും കാരണമായി.<ref>On March 25, 2026, activist leaders Lingaraj Azad and Suresh Sangram were arrested in Odisha’s Kalahandi district.-രശ്മി സെഹ്ഗൽ, [https://www.freepressjournal.in/analysis/odishas-sijimali-conflict-mining-push-arrests-and-fake-consent-raise-alarming-questions-on-tribal-rights-and-ecology ഫ്രീ പ്രസ്സ് ജെർണൽ]</ref> അറസ്റ്റ് വിശദാംശങ്ങൾ: 2026 മാർച്ച് 25 ന് കലഹണ്ടി ജില്ലയിലെ ഭവാനിപട്ടണയിൽ വെച്ച് രണ്ട് നേതാക്കളെയും ഒഡീഷ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ജുഡീഷ്യൽ കസ്റ്റഡിയിൽ വിടുകയും ചെയ്തു. കുറ്റങ്ങൾ: സിജിമാലി മേഖലയിലെ ഖനന വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആയുധ നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾക്കൊപ്പം, നിയമവിരുദ്ധമായി സംഘം ചേരൽ, തടസ്സപ്പെടുത്തൽ, ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിത (ബിഎൻഎസ്) യുടെ ഒന്നിലധികം വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം ഇവർക്കെതിരെ കേസെടുത്തു. അറസ്റ്റിനെതിരായ എതിർപ്പ്: വിവിധ മനുഷ്യാവകാശ ഗ്രൂപ്പുകളും പ്രവർത്തകരും അറസ്റ്റിനെ അപലപിച്ചു, അവരെ ഉടനടി നിരുപാധികമായി മോചിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. വ്യാവസായിക കുടിയിറക്കത്തിനെതിരെ ഒഡീഷയിലെ പട്ടികവർഗങ്ങളുടെയും പട്ടികജാതിക്കാരുടെയും അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാടുന്ന ഒരു ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള നേതാവായി അദ്ദേഹം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആക്ടിവിസം കാരണം പലപ്പോഴും നിരവധി കേസുകളെ നേരിടുന്നു.<ref>On March 25, 2026, Lingaraj Azad and Suresh Sangram were arrested in Bhawanipatna in Odisha’s Kalahandi district. They have been closely involved in defending the rights of rural and Adivasi communities over jal, jangal, and zameen (water, forests, and land) and are known for their efforts towards the effective implementation of the Panchayats Extension to Scheduled Areas Act and the Forest Rights Act. [https://frontline.thehindu.com/politics/maoism-naxalism-urban-amit-shah-modi-india-2026/article70810743.ece ഫ്രണ്ട്‍ലൈൻ]</ref> [[നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സ്|നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സിന്റെ]] (എൻ.എ.പി.എം.) ദേശീയ കൺവീനർമാരിലൊരാളുമാണു് ലിംഗരാജ് ആസാദ് <ref>നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സ് (എൻഎപിഎം) [https://napmindia.org/national-convening-team/ ദേശീയ കൺവീനർമാർ] </ref>. === അവലംബം === sc6ycgkw3pd3xe1iqbpnzxlryhd04qe 4614688 4614686 2026-04-22T17:44:49Z Aby John Vannilam 13754 4614688 wikitext text/x-wiki {{draft article}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ലിംഗരാജ് ആസാദ് | honorific_suffix = | image = Lingaraj Azad.jpg | image_size = | alt = Photo of Lingaraj Azad | caption = ലിംഗരാജ് ആസാദ് ഒരു യോഗത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നു. | birth_name = | birth_date = {{birth-date and age|22 June 1962}} | birth_place = [[ഭവാനിപട്ടണ, കലഹാണ്ടി, Orissa]], India | education = Matriculation (11th class) | alma_mater = | occupation = സാമൂഹിക സേവനം, Tribal and Environmental Activist | years_active = | employer = | organization = [[നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതി]] (NSS), [[നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സ്]] (എൻ.എ.പി.എം.) [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്]] (SWJP) | agent = | known_for = പരിസ്ഥിതി പോരാളി and tribals of Niyamgiri Mountains, Kalahandi, Kashipur in [[Orissa, India|ഒഡീഷ]] | notable_works = | style = | term = | predecessor = | successor = | party = [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്]] (S.J.P.) | movement = കാശിപുർ പ്രസ്ഥാനം, നിയമഗിരി പ്രസ്ഥാനം,([[Adivasi]]- [[Kondha]] Movement) | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | awards = | footnotes = }} ''ആസാദ് ഭായ്'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ലിംഗരാജ് ആസാദ്''', ഒരു പ്രമുഖ ദളിത് പ്രവർത്തകനും [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്|സമാജവാദി ജന പരിഷത്തിന്റെ]] (എസ്‌.ജെ.പി.) ദേശീയ പ്രസിഡന്റുമാണ്<ref>Azad, the national president of the Samajwadi Jan Parishad, has been actively leading democratic and non-violent protests against indiscriminate exploitation of mineral resources in the name of development by multinational corporations. [https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2026/Mar/27/arrest-of-activists-illegal-farmers-body-seeks-immediate-release-warns-agitation ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്]</ref>. ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[ഒഡീഷ|ഒഡീഷയിൽ]] (ഒറീസ) താമസിക്കുന്ന അദ്ദേഹം, സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക നീതി, വനാവകാശങ്ങൾ, ആദിവാസി ഭൂമികളുടെ വ്യാവസായിക ചൂഷണത്തിനെതിരായ പ്രതിരോധം, പ്രത്യേകിച്ച് [[നിയമഗിരി]] കുന്നുകളിലെ ഖനന വിരുദ്ധ പ്രചാരണം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച അടിസ്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഒരു പ്രധാന വ്യക്തിയാണ്. ലഞ്ചിഗഡിലെ [[വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസ്|വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസിന്റെ]] ബോക്‌സൈറ്റ് ശുദ്ധീകരണശാലയെയും നിയംഗിരി കുന്നുകളിലെ മുകളിൽ മുപ്പത് ഗ്രാമങ്ങളായി കഴിയുന്ന ആദിവാസികളായ [[ഡോംഗ്രിയ കോണ്ട്|ഡോംഗ്രിയ കോണ്ടുകളെ]] കുടിയിറക്കുന്ന ഖനനത്തെയും എതിർത്തതിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായത്. ==ആദ്യകാലം== കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു സംസ്ഥാനമായ [[ഒഡീഷ, ഇന്ത്യ|ഒറീസ]]യിലെ [[ദളിത്]] കുടുംബത്തിലാണ് ലിംഗരാജ് ആസാദ് ജനിച്ചത്. ഒഡീഷയിലെ പട്ടികജാതി സമൂഹത്തിലെ വൈവിധ്യമാർന്ന ഒരു വിഭാഗമാണ് [[ദളിതർ]]. ദളിതരിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി പറഞ്ഞാൽ [[ഗന്ധ (ജാതി)|ഗന്ധ]] ജാതിയിൽ പെടുന്നു. == സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത് നേതാവ് == സാമൂഹിക സാമ്പത്തിക സമത്വം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി വാദിക്കുന്നതും [[ഇന്ത്യയിലെ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസ്റ്റ്]] തത്വങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്]] പാർട്ടിയുടെ പ്രധാന നേതാക്കളിലൊരാളാണ് അദ്ദേഹം. == നിയമഗിരി പ്രസ്ഥാനം == തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങളെ കുടിയിറക്കുവാൻശ്രമിയ്ക്കുന്ന [[വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസ്|വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസിന്റെ]] നിയമഗിരി മലകളിലെ ബോക്‌സൈറ്റ് ഖനന പദ്ധതികൾക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ [[ഡോംഗ്രിയ ഖോന്ധ്]] ആദിവാസി സമൂഹത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിൽ ആസാദ് നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡ]] ഭാഷയായ [[കുയി ഭാഷ (ഇന്ത്യ)|കുയി ഭാഷ]] സംസാരിയ്ക്കുന്നവരായ [[ഡോംഗ്രിയ കോന്ധ്]] വിഭാഗത്തിന് [[നിയമഗിരി മലകൾ]] പവിത്രമാണ്. [[നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതി|നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതിയുടെ]] കൺവീനറായ അദ്ദേഹം പ്രാദേശിക ഗ്രാമസഭകളുടെ ശരിയായ സമ്മതമില്ലാതെ നടത്തുന്ന ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കലിനും ഖനനത്തിനും എതിരെ പ്രപ്രവർത്തിയ്ക്കുന്നു. [[വനാവകാശ നിയമം]] (FRA), [[പെസ നിയമം,1996|പെസ നിയമം]] എന്നിവയുടെ കർശനമായ നടപ്പാക്കലിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ആദിവാസി അവകാശങ്ങൾക്കായി വാദിയ്ക്കുന്നു.ഗ്രാമസഭയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ ഖനനം പാടില്ല എന്നാണ് ഈ നിയമങ്ങൾ പറയുന്നത്. == അറസ്റ്റുകൾ == - 2019 മാർച്ച്: നിയാംഗിരിയുടെ താഴ്‌വരയിലുള്ള ലഞ്ചിഗഡിലെ വേദാന്ത അലുമിന റിഫൈനറിക്ക് പുറത്ത് 2017 ഏപ്രിലിൽ പ്രകടനം നയിച്ചതിന്റെ പേരിലും 2019 ഫെബ്രുവരി മാസം ത്രിലോചൻപൂർ ഗ്രാമത്തിലെ ഇന്ത്യ റിസർവ് ബറ്റാലിയൻ ക്യാമ്പിന് പുറത്ത് പ്രകടനം നടത്തിയതിന്റെ പേരിലും കലഹണ്ടിയിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. പിന്നീട് ജാമ്യം ലഭിച്ചു<ref>"മിസ്റ്റർ ആസാദിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള തീരുമാനം വളരെ ക്രൂരമായിരുന്നു. നിയാംഗിരി കുന്നുകളിൽ ഖനനം ആരംഭിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരെ ഞങ്ങൾ സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിച്ചുവരികയാണ്. വിവേചനരഹിതമായ അറസ്റ്റുകളിലൂടെ സർക്കാർ ഞങ്ങളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എനിക്കും എൻഎസ്എസ് മേധാവി ലഡാ സിക്കയ്ക്കും എതിരെ പോലീസ് കെട്ടിച്ചമച്ച കേസുകൾ ചുമത്തി," ഡോംഗ്രിയ കോന്ധ് സമുദായ നേതാവായ ദാധി പുസിക പറഞ്ഞു. [https://www.thehindu.com/news/national/other-states/niyamgiri-activist-lingaraj-azad-gets-bail/article26503784.ece ദ ഹിന്ദു]</ref>. - 2023 ഓഗസ്റ്റ്:- നിയമഗിരി മലകളിലെ ബോക്സൈറ്റ് ഖനനത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന ആദിവാസി പ്രസ്ഥാനമായ [[നിയമഗിരി സുരക്ഷാ സമിതി]] (NSS) പ്രവർത്തകരുടെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലിനെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ചതിന് വീണ്ടും അറസ്റ്റു്. 2026 അറസ്റ്റും പ്രതിഷേധങ്ങളും: 2026 മാർച്ച് 25-നു ഒഡീഷയിൽ ഭവാനിപട്നയിൽ വീണ്ടും അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു<ref>A Ctivist Lingaraj Azad Arrested in Alleged False Case; Protests Erupt in Odisha|ctivist Lingaraj Azad Arrested in Alleged False Case; Protests Erupt in Odisha [https://countercurrents.org/2026/03/activist-lingaraj-azad-arrested-in-alleged-false-case-protests-erupt-in-odisha/ കൗണ്ടർ കറന്റ്സ്] </ref>, ഇത് വ്യാപകമായി അപലപിയ്ക്കപ്പെട്ടു. ആരോപണങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമെന്ന് വിളിച്ച പിന്തുണക്കാരുടെ പ്രതിഷേധത്തിനും കാരണമായി.<ref>On March 25, 2026, activist leaders Lingaraj Azad and Suresh Sangram were arrested in Odisha’s Kalahandi district.-രശ്മി സെഹ്ഗൽ, [https://www.freepressjournal.in/analysis/odishas-sijimali-conflict-mining-push-arrests-and-fake-consent-raise-alarming-questions-on-tribal-rights-and-ecology ഫ്രീ പ്രസ്സ് ജെർണൽ]</ref> അറസ്റ്റ് വിശദാംശങ്ങൾ: 2026 മാർച്ച് 25 ന് കലഹണ്ടി ജില്ലയിലെ ഭവാനിപട്ടണയിൽ വെച്ച് രണ്ട് നേതാക്കളെയും ഒഡീഷ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ജുഡീഷ്യൽ കസ്റ്റഡിയിൽ വിടുകയും ചെയ്തു. കുറ്റങ്ങൾ: സിജിമാലി മേഖലയിലെ ഖനന വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആയുധ നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾക്കൊപ്പം, നിയമവിരുദ്ധമായി സംഘം ചേരൽ, തടസ്സപ്പെടുത്തൽ, ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിത (ബിഎൻഎസ്) യുടെ ഒന്നിലധികം വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം ഇവർക്കെതിരെ കേസെടുത്തു. അറസ്റ്റിനെതിരായ എതിർപ്പ്: വിവിധ മനുഷ്യാവകാശ ഗ്രൂപ്പുകളും പ്രവർത്തകരും അറസ്റ്റിനെ അപലപിച്ചു, അവരെ ഉടനടി നിരുപാധികമായി മോചിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. വ്യാവസായിക കുടിയിറക്കത്തിനെതിരെ ഒഡീഷയിലെ പട്ടികവർഗങ്ങളുടെയും പട്ടികജാതിക്കാരുടെയും അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാടുന്ന ഒരു ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള നേതാവായി അദ്ദേഹം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആക്ടിവിസം കാരണം പലപ്പോഴും നിരവധി കേസുകളെ നേരിടുന്നു.<ref>On March 25, 2026, Lingaraj Azad and Suresh Sangram were arrested in Bhawanipatna in Odisha’s Kalahandi district. They have been closely involved in defending the rights of rural and Adivasi communities over jal, jangal, and zameen (water, forests, and land) and are known for their efforts towards the effective implementation of the Panchayats Extension to Scheduled Areas Act and the Forest Rights Act. [https://frontline.thehindu.com/politics/maoism-naxalism-urban-amit-shah-modi-india-2026/article70810743.ece ഫ്രണ്ട്‍ലൈൻ]</ref> [[നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സ്|നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സിന്റെ]] (എൻ.എ.പി.എം.) ദേശീയ കൺവീനർമാരിലൊരാളുമാണു് ലിംഗരാജ് ആസാദ് <ref>നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സ് (എൻഎപിഎം) [https://napmindia.org/national-convening-team/ ദേശീയ കൺവീനർമാർ] </ref>. === അവലംബം === fmc6npvyhs1zq09hpgv7hnqyk5xo4cr 4614693 4614688 2026-04-22T17:52:37Z Aby John Vannilam 13754 /* അറസ്റ്റുകൾ */ 4614693 wikitext text/x-wiki {{draft article}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ലിംഗരാജ് ആസാദ് | honorific_suffix = | image = Lingaraj Azad.jpg | image_size = | alt = Photo of Lingaraj Azad | caption = ലിംഗരാജ് ആസാദ് ഒരു യോഗത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നു. | birth_name = | birth_date = {{birth-date and age|22 June 1962}} | birth_place = [[ഭവാനിപട്ടണ, കലഹാണ്ടി, Orissa]], India | education = Matriculation (11th class) | alma_mater = | occupation = സാമൂഹിക സേവനം, Tribal and Environmental Activist | years_active = | employer = | organization = [[നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതി]] (NSS), [[നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സ്]] (എൻ.എ.പി.എം.) [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്]] (SWJP) | agent = | known_for = പരിസ്ഥിതി പോരാളി and tribals of Niyamgiri Mountains, Kalahandi, Kashipur in [[Orissa, India|ഒഡീഷ]] | notable_works = | style = | term = | predecessor = | successor = | party = [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്]] (S.J.P.) | movement = കാശിപുർ പ്രസ്ഥാനം, നിയമഗിരി പ്രസ്ഥാനം,([[Adivasi]]- [[Kondha]] Movement) | spouse = | partner = | children = | parents = | relatives = | awards = | footnotes = }} ''ആസാദ് ഭായ്'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ലിംഗരാജ് ആസാദ്''', ഒരു പ്രമുഖ ദളിത് പ്രവർത്തകനും [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്|സമാജവാദി ജന പരിഷത്തിന്റെ]] (എസ്‌.ജെ.പി.) ദേശീയ പ്രസിഡന്റുമാണ്<ref>Azad, the national president of the Samajwadi Jan Parishad, has been actively leading democratic and non-violent protests against indiscriminate exploitation of mineral resources in the name of development by multinational corporations. [https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2026/Mar/27/arrest-of-activists-illegal-farmers-body-seeks-immediate-release-warns-agitation ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്]</ref>. ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[ഒഡീഷ|ഒഡീഷയിൽ]] (ഒറീസ) താമസിക്കുന്ന അദ്ദേഹം, സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക നീതി, വനാവകാശങ്ങൾ, ആദിവാസി ഭൂമികളുടെ വ്യാവസായിക ചൂഷണത്തിനെതിരായ പ്രതിരോധം, പ്രത്യേകിച്ച് [[നിയമഗിരി]] കുന്നുകളിലെ ഖനന വിരുദ്ധ പ്രചാരണം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച അടിസ്ഥാന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഒരു പ്രധാന വ്യക്തിയാണ്. ലഞ്ചിഗഡിലെ [[വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസ്|വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസിന്റെ]] ബോക്‌സൈറ്റ് ശുദ്ധീകരണശാലയെയും നിയംഗിരി കുന്നുകളിലെ മുകളിൽ മുപ്പത് ഗ്രാമങ്ങളായി കഴിയുന്ന ആദിവാസികളായ [[ഡോംഗ്രിയ കോണ്ട്|ഡോംഗ്രിയ കോണ്ടുകളെ]] കുടിയിറക്കുന്ന ഖനനത്തെയും എതിർത്തതിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായത്. ==ആദ്യകാലം== കിഴക്കൻ ഇന്ത്യയിലെ ഒരു സംസ്ഥാനമായ [[ഒഡീഷ, ഇന്ത്യ|ഒറീസ]]യിലെ [[ദളിത്]] കുടുംബത്തിലാണ് ലിംഗരാജ് ആസാദ് ജനിച്ചത്. ഒഡീഷയിലെ പട്ടികജാതി സമൂഹത്തിലെ വൈവിധ്യമാർന്ന ഒരു വിഭാഗമാണ് [[ദളിതർ]]. ദളിതരിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി പറഞ്ഞാൽ [[ഗന്ധ (ജാതി)|ഗന്ധ]] ജാതിയിൽ പെടുന്നു. == സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത് നേതാവ് == സാമൂഹിക സാമ്പത്തിക സമത്വം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി വാദിക്കുന്നതും [[ഇന്ത്യയിലെ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|ജനാധിപത്യ സോഷ്യലിസ്റ്റ്]] തത്വങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന [[സമാജവാദി ജന പരിഷത്ത്]] പാർട്ടിയുടെ പ്രധാന നേതാക്കളിലൊരാളാണ് അദ്ദേഹം. == നിയമഗിരി പ്രസ്ഥാനം == തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങളെ കുടിയിറക്കുവാൻശ്രമിയ്ക്കുന്ന [[വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസ്|വേദാന്ത റിസോഴ്‌സസിന്റെ]] നിയമഗിരി മലകളിലെ ബോക്‌സൈറ്റ് ഖനന പദ്ധതികൾക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ [[ഡോംഗ്രിയ ഖോന്ധ്]] ആദിവാസി സമൂഹത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിൽ ആസാദ് നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡ]] ഭാഷയായ [[കുയി ഭാഷ (ഇന്ത്യ)|കുയി ഭാഷ]] സംസാരിയ്ക്കുന്നവരായ [[ഡോംഗ്രിയ കോന്ധ്]] വിഭാഗത്തിന് [[നിയമഗിരി മലകൾ]] പവിത്രമാണ്. [[നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതി|നിയാംഗിരി സുരക്ഷാ സമിതിയുടെ]] കൺവീനറായ അദ്ദേഹം പ്രാദേശിക ഗ്രാമസഭകളുടെ ശരിയായ സമ്മതമില്ലാതെ നടത്തുന്ന ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കലിനും ഖനനത്തിനും എതിരെ പ്രപ്രവർത്തിയ്ക്കുന്നു. [[വനാവകാശ നിയമം]] (FRA), [[പെസ നിയമം,1996|പെസ നിയമം]] എന്നിവയുടെ കർശനമായ നടപ്പാക്കലിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ആദിവാസി അവകാശങ്ങൾക്കായി വാദിയ്ക്കുന്നു.ഗ്രാമസഭയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ ഖനനം പാടില്ല എന്നാണ് ഈ നിയമങ്ങൾ പറയുന്നത്. == അറസ്റ്റുകൾ == - 2019 മാർച്ച്: നിയംഗിരിയുടെ താഴ്‌വരയിലുള്ള [[ലഞ്ചിഗഢ്|ലഞ്ചിഗഡിലെ]] വേദാന്ത അലുമിന റിഫൈനറിക്ക് പുറത്ത് 2017 ഏപ്രിലിൽ പ്രകടനം നയിച്ചതിന്റെ പേരിലും 2019 ഫെബ്രുവരി മാസം ത്രിലോചൻപൂർ ഗ്രാമത്തിലെ ഇന്ത്യ റിസർവ് ബറ്റാലിയൻ ക്യാമ്പിന് പുറത്ത് പ്രകടനം നടത്തിയതിന്റെ പേരിലും [[കലഹണ്ടി|കലഹണ്ടിയിൽ]] അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. പിന്നീട് ജാമ്യം ലഭിച്ചു<ref>"മിസ്റ്റർ ആസാദിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള തീരുമാനം വളരെ ക്രൂരമായിരുന്നു. നിയംഗിരി കുന്നുകളിൽ ഖനനം ആരംഭിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്കെതിരെ ഞങ്ങൾ സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിച്ചുവരികയാണ്. വിവേചനരഹിതമായ അറസ്റ്റുകളിലൂടെ സർക്കാർ ഞങ്ങളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എനിക്കും എൻ.എസ്.എസ്. മേധാവി ലഡാ സിക്കയ്ക്കും എതിരെ പോലീസ് കെട്ടിച്ചമച്ച കേസുകൾ ചുമത്തി," ഡോംഗ്രിയ കോന്ധ് സമുദായ നേതാവായ ദാധി പുസിക പറഞ്ഞു. [https://www.thehindu.com/news/national/other-states/niyamgiri-activist-lingaraj-azad-gets-bail/article26503784.ece ദ ഹിന്ദു]</ref>. - 2023 ഓഗസ്റ്റ്:- നിയമഗിരി മലകളിലെ ബോക്സൈറ്റ് ഖനനത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന ആദിവാസി പ്രസ്ഥാനമായ [[നിയമഗിരി സുരക്ഷാ സമിതി]] (എൻ.എസ്.എസ്.) പ്രവർത്തകരുടെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകലിനെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ചതിന് വീണ്ടും അറസ്റ്റു്. 2026 അറസ്റ്റും പ്രതിഷേധങ്ങളും: 2026 മാർച്ച് 25-നു ഒഡീഷയിൽ ഭവാനിപട്ടണയിൽ വീണ്ടും അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു<ref>A Ctivist Lingaraj Azad Arrested in Alleged False Case; Protests Erupt in Odisha|ctivist Lingaraj Azad Arrested in Alleged False Case; Protests Erupt in Odisha [https://countercurrents.org/2026/03/activist-lingaraj-azad-arrested-in-alleged-false-case-protests-erupt-in-odisha/ കൗണ്ടർ കറന്റ്സ്] </ref>, ഇത് വ്യാപകമായി അപലപിയ്ക്കപ്പെട്ടു. ആരോപണങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമെന്ന് വിളിച്ച പിന്തുണക്കാരുടെ പ്രതിഷേധത്തിനും കാരണമായി.<ref>On March 25, 2026, activist leaders Lingaraj Azad and Suresh Sangram were arrested in Odisha’s Kalahandi district.-രശ്മി സെഹ്ഗൽ, [https://www.freepressjournal.in/analysis/odishas-sijimali-conflict-mining-push-arrests-and-fake-consent-raise-alarming-questions-on-tribal-rights-and-ecology ഫ്രീ പ്രസ്സ് ജെർണൽ]</ref> അറസ്റ്റ് വിശദാംശങ്ങൾ: 2026 മാർച്ച് 25 ന് കലഹണ്ടി ജില്ലയിലെ ഭവാനിപട്ടണയിൽ വെച്ച് രണ്ട് നേതാക്കളെയും ഒഡീഷ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ജുഡീഷ്യൽ കസ്റ്റഡിയിൽ വിടുകയും ചെയ്തു. കുറ്റങ്ങൾ: [[സിജിമലി]] മേഖലയിലെ ഖനന വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആയുധ നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾക്കൊപ്പം, നിയമവിരുദ്ധമായി സംഘം ചേരൽ, തടസ്സപ്പെടുത്തൽ, ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചന എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ [[ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിത]] (ബിഎൻഎസ്) യുടെ ഒന്നിലധികം വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം ഇവർക്കെതിരെ കേസെടുത്തു. അറസ്റ്റിനെതിരായ എതിർപ്പ്: വിവിധ മനുഷ്യാവകാശ ഗ്രൂപ്പുകളും പ്രവർത്തകരും അറസ്റ്റിനെ അപലപിച്ചു, അവരെ ഉടനടി നിരുപാധികമായി മോചിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. വ്യാവസായിക കുടിയിറക്കത്തിനെതിരെ ഒഡീഷയിലെ [[പട്ടികജാതി പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങൾ|പട്ടികവർഗങ്ങളുടെയും പട്ടികജാതിക്കാരുടെയും]] അവകാശങ്ങൾക്കായി പോരാടുന്ന ഒരു ദൃഢനിശ്ചയമുള്ള നേതാവായി അദ്ദേഹം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആക്ടിവിസം കാരണം പലപ്പോഴും നിരവധി കേസുകളെ നേരിടുന്നു.<ref>On March 25, 2026, Lingaraj Azad and Suresh Sangram were arrested in Bhawanipatna in Odisha’s Kalahandi district. They have been closely involved in defending the rights of rural and Adivasi communities over jal, jangal, and zameen (water, forests, and land) and are known for their efforts towards the effective implementation of the Panchayats Extension to Scheduled Areas Act and the Forest Rights Act. [https://frontline.thehindu.com/politics/maoism-naxalism-urban-amit-shah-modi-india-2026/article70810743.ece ഫ്രണ്ട്‍ലൈൻ]</ref> [[നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സ്|നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സിന്റെ]] (എൻ.എ.പി.എം.) ദേശീയ കൺവീനർമാരിലൊരാളുമാണു് ലിംഗരാജ് ആസാദ് <ref>നാഷണൽ അലയൻസ് ഓഫ് പീപ്പിൾസ് മൂവ്‌മെന്റ്‌സ് (എൻഎപിഎം) [https://napmindia.org/national-convening-team/ ദേശീയ കൺവീനർമാർ] </ref>. === അവലംബം === 50qxjne2saj1fe6a4h91v46s0th0cyt 0 666769 4614643 4614633 2026-04-22T12:28:28Z Aby john vannilam 586 പുതിയത് 4614643 wikitext text/x-wiki അഞ്ചാം ഷെഡ്യൂൾ പ്രദേശങ്ങളിലെ ആദിവാസി ഗോത്ര സമൂഹങ്ങൾക്ക് സ്വയംഭരണം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനായി നടപ്പിലാക്കിയ ഇന്ത്യൻ നിയമമാണ് 1996-ലെ '''പഞ്ചായത്ത് (ഷെഡ്യൂൾഡ് ഏരിയകളിലേക്കുള്ള വിപുലീകരണം) നിയമം''' .1996 ഡിസംബർ 24-ന് നടപ്പിലാക്കി. പഞ്ചായത്തുകൾ (ഷെഡ്യൂൾഡ് ഏരിയകളിലേക്കുള്ള വിപുലീകരണം) നിയമം,1996 (Panchayats (Extension to Scheduled Areas) Act,1996 (P.E.S.A.) എന്നതിന്റെ ഇങ്ഗ്ലീഷ് ചുരുക്കരൂപമായാണ് '''പെസ നിയമം,1996''' എന്നുപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. പരമ്പരാഗത ആചാരങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം ഭൂമി, ജലം, ചെറുകിട വന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പ്രാദേശിക വിഭവങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ഗ്രാമസഭകൾക്ക് (ഗ്രാമ അസംബ്ലികൾ) അധികാരം നൽകുന്നു. === നാഴികക്കല്ല് === ഭരണഘടനയുടെ ഒമ്പതാം ഭാഗം <ref>[https://byjus.com/free-ias-prep/parts-of-indian-constitution/ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ഒൻപതാം ഭാഗം വിഷയം പഞ്ചായത്തുകൾ]</ref>ആദിവാസി ആധിപത്യമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന നിലയിൽ ഈ നിയമം ഒരു നാഴികക്കല്ലാണ്. പരമ്പരാഗത സ്വയംഭരണത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നുവെന്നതാണ് പെസ നിയമത്തിന്റെ (1996) പ്രധാന വശം<ref>[https://www.mha.gov.in/sites/default/files/PESAAct1996%200.pdf ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം]</ref>. === ശാക്തീകരണം === പ്രകൃതി വിഭവങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനും വികസന പദ്ധതികൾ അംഗീകരിക്കാനും തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനും ഗ്രാമസഭകൾക്ക് അധികാരം നൽകിയിരിക്കുന്നു. 1996 ലെ പഞ്ചായത്തുകൾ (ഷെഡ്യൂൾഡ് ഏരിയകളിലേക്കുള്ള വിപുലീകരണം) വിഭവ മാനേജ്മെന്റ്: ചെറുകിട വന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, ചെറുകിട ധാതുക്കൾ, ചെറുകിട ജലാശയങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ആദിവാസി സമൂഹങ്ങൾക്ക് അവകാശങ്ങളുണ്ട്. === സാമൂഹിക നീതി ഉറപ്പാക്കുന്നു === പണവായ്പ നിയന്ത്രിക്കാനും ആദിവാസി ഭൂമി അന്യാധീനപ്പെടുന്നത് തടയാനും ഗ്രാമസഭകൾക്ക് അധികാരമുണ്ട്. പ്രയോഗക്ഷമത: പത്ത് സംസ്ഥാനങ്ങളിലുടനീളമുള്ള അഞ്ചാം ഷെഡ്യൂൾ മേഖലകൾക്ക് ബാധകമാണ്, സംസ്ഥാന നിയമനിർമ്മാണം പരമ്പരാഗത നിയമങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു. അഞ്ചാം ഷെഡ്യൂൾ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് പഞ്ചായത്തുകളുടെ വ്യവസ്ഥകൾ വ്യാപിപ്പിക്കുന്ന ഒരു നിയമനിർമ്മാണമാണിത്. അഞ്ചാം ഷെഡ്യൂൾ പ്രദേശങ്ങളിൽ ആദിവാസി ജനസംഖ്യയാണ് കൂടുതലും. === അവലംബം === pfsuz8b387yewtljefj9m1pbwx2c3xr 2 666770 4614650 4614634 2026-04-22T14:29:40Z The Muhammed Ameen 173888 "[[:en:Special:Redirect/revision/1344262509|History of Ukraine]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4614650 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sidebar sidebar-collapse nomobile nowraplinks vcard hlist" role="navigation" ! class="sidebar-title-with-pretitle" style="" |ഉക്രൈനിൻ്റെ ചരിത്രം |- | class="sidebar-image" |[[File:Ukrania_quae_et_Terra_Cosaccorum_cum_vicinis_Walachiae,_Moldoviae,_Johann_Baptiste_Homann_(Nuremberg,_1720).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ukrania_quae_et_Terra_Cosaccorum_cum_vicinis_Walachiae,_Moldoviae,_Johann_Baptiste_Homann_(Nuremberg,_1720).jpg|250x250ബിന്ദു|Ukraine - land of the Cossacks. Map "Ukraine or Cossack land with neighboring provinces of Wallachia, Moldavia, and Little Tartary" by Johann Baptist Homann, Nuremberg, 1716]] |} കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലെ [[Pontic–Caspian steppe|പോണ്ടിക് സ്റ്റെപ്പി]] ഭാഗമായുള്ള ചരിത്രാതീതകാലത്തെ [[ഉക്രൈൻ]], ചാൽക്കോലിത്തിക്, വെങ്കലയുഗങ്ങളുടെ വ്യാപനം, ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ കുടിയേറ്റം, കുതിര വളർത്തൽ എന്നിവയുൾപ്പെടെ യുറേഷ്യൻ സാംസ്കാരിക പരിപാടികളിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://imh.org/history-of-the-horse/legacy-of-the-horse/the-domestication-of-the-horse/what-we-theorize-when-and-where-did-domestication-occur.html/|title=What We Theorize – When and Where Did Domestication Occur|access-date=12 December 2010|website=International Museum of the Horse|archive-url=https://web.archive.org/web/20191214163832/http://imh.org/history-of-the-horse/legacy-of-the-horse/the-domestication-of-the-horse/what-we-theorize-when-and-where-did-domestication-occur.html/|archive-date=14 December 2019}}(Citation does not exist anymore)</ref> പുരാതന കാലത്ത് സിഥിയ ഭാഗമായിരുന്ന ഉക്രൈയ്നിൽ, കുടിയേറ്റ കാലഘട്ടത്തിൽ ഗ്രെതുങ്കി, ഗെറ്റെ, ഗോത്ത്, ഹൂൺസ് എന്നിവർ പ്രധാനമായും സ്ഥിരതാമസമാക്കിയപ്പോൾ, ഉക്രൈൻ്റെ തെക്കൻ ഭാഗങ്ങൾ ആദ്യം ഗ്രീക്കുകാരും പിന്നീട് റോമാക്കാരും കോളനിവൽക്കരിച്ചു. മധ്യകാലഘട്ടത്തിൻ്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇത് ആദ്യകാല സ്ലാവിക് വ്യാപനത്തിൻ്റെ ഒരു സ്ഥലം കൂടിയായിരുന്നു. മധ്യകാലത്തെ ശക്തമായ ഒരു രാജ്യമായി കീവൻ റുസ് സ്ഥാപിതമായതോടെ ലിഖിത ചരിത്രം ആരംഭിച്ചു, ആ രാഷ്ട്രം മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ വിഘടിക്കുകയും 13-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[മംഗോൾ സാമ്രാജ്യം]] നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 14 -15 നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഇന്നത്തെ ഉക്രൈയ്നിൻ പ്രദേശങ്ങൾ, [[ഗോൾഡൻ ഹോർഡ്]], ക്രിമിയൻ ഖാനേറ്റ്, ഗ്രാൻഡ് ഡച്ചി ഓഫ് ലിത്വാനിയ, പോളണ്ട് എന്നി നാല് ബാഹ്യശക്തികളുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായി. ക്രിമിയൻ ഖാനേറ്റ് പോലുള്ള സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങളിലൂടെയും നേരിട്ടുള്ള ഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെയും [[കരിങ്കടൽ]] പ്രദേശത്തെ പ്രധാന ശക്തിയായി [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യം]] ഉയർന്നുവന്നു. പോളിഷ്-ലിത്വാനിയ കോമൺവെൽത്തിനെതിരായ 1648 ലെ കൊസാക്കുകളുടെ കലാപത്തിന് ശേഷം, ഹെറ്റ്മാൻ, ബോധാൻ ഖ്മെൽനിറ്റ്സ്കി 1654 ജനുവരിയിൽ പെരിയാസ്ലാവ് ഉടമ്പടി സമ്മതിച്ചു. കൊസാക്ക് ഹെറ്റ്മാനേറ്റും റഷ്യയും തമ്മിലുള്ള ഈ ഉടമ്പടി സ്ഥാപിച്ച ബന്ധത്തിൻ്റെ കൃത്യമായ സ്വഭാവം പണ്ഡിത വിവാദമായി തുടരുന്നു.<ref>{{Cite book |last=Kroll |first=Piotr |title=Od ugody hadziackiej do Cudnowa. Kozaczyzna między Rzecząpospolitą a Moskwą w latach 1658-1660 |date=2008 |isbn=978-83-235-1880-8 |doi=10.31338/uw.9788323518808}}</ref> ഈ കരാർ റഷ്യൻ-പോളിഷ് യുദ്ധത്തിനും, ഹദിയാക്ക് ഉടമ്പടി പരാജയപ്പെടുവാനും കാരണമായി.1686-ൽ ഒപ്പുവെച്ച ശാശ്വത സമാധാന ഉടമ്പടി (Treaty of Perpetual Peace) പ്രകാരം, ഉക്രെയ്‌നിൻ്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗം (നൈപ്പർ നദിയുടെ കിഴക്ക്) റഷ്യൻ ഭരണത്തിന് കീഴിലായി. വലതുപക്ഷ ഉക്രൈൻ (Right-bank Ukraine) നഷ്ടപ്പെട്ടതിനുള്ള നഷ്ടപരിഹാരമായി പോളണ്ടിന് 146,000 റൂബിൾസ് നൽകാനും തീരുമാനമായി. കൂടാതെ, ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യവുമായി പ്രത്യേക ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവെക്കില്ലെന്ന് ഇരുപക്ഷവും സമ്മതിച്ചു. ഈ ഉടമ്പടിയെ പോളണ്ടിൽ ശക്തമായി എതിർക്കുകയും, 1710 വരെ പോളിഷ്-ലിത്വാനിയൻ സെയിം (Sejm) ഇത് അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തില്ല. ഈ അംഗീകാരത്തിൻ്റെ നിയമസാധുത തർക്കവിഷയമാണ്. ജാസെക് സ്റ്റാഷെവ്സ്കിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, 1764-ലെ സെഷൻ വരെ ഈ ഉടമ്പടി സെയിം (Sejm) പ്രമേയത്തിലൂടെ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിരുന്നില്ല. ഗ്രേറ്റ് നോർത്തേൺ യുദ്ധസമയത്ത്, 1708-ൽ ഹെറ്റ്മാൻ ഇവാൻ മാസെപ സ്വീഡനിലെ ചാൾസ് പന്ത്രണ്ടാമനോടൊപ്പം സഖ്യമുണ്ടാക്കി. എന്നിരുന്നാലും, 1709ലെ തീവ്രശൈത്യം ([[:en:Great_Frost_of_1709|Great Frost of 1709]]) സ്വീഡിഷ് സൈന്യത്തെ വളരെയധികം ദുർബലപ്പെടുത്തി. 1709-ലെ പോൾട്ടാവ യുദ്ധത്തെത്തുടർന്ന്, ഹെറ്റ്മാനേറ്റ് ശക്തിയിൽ കുറവുണ്ടായി, 1760-കളിൽ കൊസാക്ക് ഹെറ്റ്മാനേറ്റിൻ്റെ തകർച്ചയും 1770-കളിൽ സാപോറോഷ്യൻ സിച്ചിൻ്റെ നാശത്തിലും കലാശിച്ചു. പോളണ്ടിൻ്റെ വിഭജനത്തെയും(1772–1795)([[:en:Partitions_of_Poland|Partitions of Poland]]) ക്രിമിയൻ ഖാനേറ്റിനെ റഷ്യ കീഴടക്കിയതിനെയും തുടർന്ന്, റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യവും ഹാബ്സ്ബർഗ് ഓസ്ട്രിയ ഇന്നത്തെ ഉക്രെയ്ൻ ഉൾപ്പെടുന്ന എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളുടെയും നിയന്ത്രണം നൂറിലധികം വർഷങ്ങളോളം നിലനിർത്തി. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ഉക്രേനിയൻ ദേശീയത വികസിച്ചത്. c8g6ixhizfzqflqk6upifov0xhl6znp 3 666773 4614644 2026-04-22T13:21:17Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614644 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Tentothehundred | Tentothehundred | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 13:21, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) owsej9tcyr79abtmhfdzpfq8ptw6yui 0 666774 4614651 2026-04-22T14:34:50Z Gnoeee 101485 "[[:en:Special:Redirect/revision/1347041084|Maryna Er Gorbach]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4614651 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Maryna_Er_Gorbach_-_IFFR_2026.jpg|ലഘുചിത്രം|മേരിന എർ ഗോർബാച്ച്]] ഒരു ഉക്രേനിയൻ ചലച്ചിത്ര എഴുത്തുകാരിയും സംവിധായകയും നിർമാതാവുമാണ് '''മേരിന എർ ഗോർബച്ച്''' (ജനനം 1981, [[കീവ്]]). മേരിനയുടെ ഭർത്താവ് മെഹ്മെത് ബഹാദിർ ഒരു ടർക്കിഷ് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവാണ്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/love-me-lyuby-mene-cottbus-654609/|title=Love Me (Lyuby Mene): Cottbus Review|access-date=February 25, 2022|last=Besserglik|first=Bernard|date=November 8, 2013|website=hollywoodreporter.com}}</ref> 2022 സൺഡാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ '''''[[ക്ലോണ്ടൈക്ക്]]''''' എന്ന ചിത്രത്തിന് വേൾഡ് സിനിമ ഡ്രമാറ്റിക് മത്സരത്തിൽ സംവിധാനത്തിനുള്ള അവാർഡ് കരസ്ഥമാക്കി.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://variety.com/2022/film/reviews/klondike-review-1235166795/|title='Klondike' Review: Harrowing Drama Braids Marital and Political Warfare on the Russian-Ukrainian Border|access-date=February 25, 2022|last=Lodge|first=Guy|date=January 29, 2022|website=Variety.com}}</ref> 2017 മുതൽ യൂറോപ്യൻ ഫിലിം അക്കാദമി അംഗമാണ് മേരിന എർ ഗോർബച്ച്. മറ്റ് നിരവധി ഉക്രേനിയൻ കലാകാരന്മാരെപ്പോലെ, 2022 മാർച്ചിൽ റഷ്യൻ ഉക്രെയ്ൻ അധിനിവേശത്തിന് ശേഷം എർ ഗോർബാക്കും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ഒരു തുറന്ന കത്ത് എഴുതി.<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2022/02/ukrainian-filmmakers-call-international-aid-this-is-a-full-scale-war-1234960056/|title=Ukrainian Filmmakers Call For International Aid: "This Is A Full-Scale War... It Is Time To Fight"|access-date=March 3, 2022|last=Grater|first=Tom|date=February 25, 2022|website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> അവരുടെ ഹ്രസ്വചിത്രമായ റൊട്ടേഷൻ ഡിസ്പ്ലേസ്മെന്റ് ഫിലിം ഫണ്ട് വഴി ധനസഹായം നൽകുന്ന ആദ്യ പ്രോജക്ടുകളിലൊന്നായി ഐഎഫ്എഫ്ആർ 2026 ൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://filmkrant.nl/nieuws/eerste-resultaten-displacement-film-fund-getoond-op-iffr/|title=Eerste resultaten Displacement Film Fund getoond op IFFR|access-date=2026-01-22|last=Dijksterhuis|first=Edo|date=2026-01-14|website=Filmkrant|language=nl|trans-title=First results of the Displacement Film Fund showcased at IFFR}}</ref> == ചലച്ചിത്രരചന == {| class="wikitable" |+ !വർഷം. !തലക്കെട്ട് !കുറിപ്പുകൾ !റഫ. |- |2009 |''ബ്ലാക്ക് ഡോഗ്സ് ബർകിങ്‌'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം | |- |2013 |''എന്നെ സ്നേഹിക്കുക.'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം |<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/love-me-lyuby-mene-cottbus-654609/|title=Love Me (Lyuby Mene): Cottbus Review|access-date=February 25, 2022|last=Besserglik|first=Bernard|date=November 8, 2013|website=hollywoodreporter.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBesserglik2013">Besserglik, Bernard (8 November 2013). [https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/love-me-lyuby-mene-cottbus-654609/ "Love Me (Lyuby Mene): Cottbus Review"]. ''hollywoodreporter.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2022</span>.</cite></ref> |- |2019 |''ഒമറും ഞങ്ങളും'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം |<ref>{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/features/berlin-2022-screens-guide-to-the-panorama-titles/5167377.article|title=Berlin 2022: Screen's guide to the Panorama titles|access-date=February 25, 2022|date=February 9, 2022|website=Screendaily.com}}</ref> |- |2022 |''[[ക്ലോണ്ടൈക്ക്|ക്ലോണ്ടിക്]]'' | |<ref name=":1">{{Cite web|url=https://variety.com/2022/film/reviews/klondike-review-1235166795/|title='Klondike' Review: Harrowing Drama Braids Marital and Political Warfare on the Russian-Ukrainian Border|access-date=February 25, 2022|last=Lodge|first=Guy|date=January 29, 2022|website=Variety.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLodge2022">Lodge, Guy (29 January 2022). [https://variety.com/2022/film/reviews/klondike-review-1235166795/ "'Klondike' Review: Harrowing Drama Braids Marital and Political Warfare on the Russian-Ukrainian Border"]. ''Variety.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2022</span>.</cite></ref> |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:1981-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] cyx33s0pbkqbe84u8gzn3q47bomxv9h 4614652 4614651 2026-04-22T14:43:57Z Gnoeee 101485 വിർവരങ്ങൾ ചേർത്തു.. 2 അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തു 4614652 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Maryna_Er_Gorbach_-_IFFR_2026.jpg|ലഘുചിത്രം|മേരിന എർ ഗോർബാച്ച്]] ഒരു ഉക്രേനിയൻ ചലച്ചിത്ര എഴുത്തുകാരിയും സംവിധായകയും നിർമാതാവുമാണ് '''മേരിന എർ ഗോർബച്ച്''' (ജനനം 1981, [[കീവ്]]). മേരിനയുടെ ഭർത്താവ് മെഹ്മെത് ബഹാദിർ ഒരു ടർക്കിഷ് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവാണ്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/love-me-lyuby-mene-cottbus-654609/|title=Love Me (Lyuby Mene): Cottbus Review|access-date=February 25, 2022|last=Besserglik|first=Bernard|date=November 8, 2013|website=hollywoodreporter.com}}</ref> 2022 സൺഡാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ''[[ക്ലോണ്ടൈക്ക്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിന് വേൾഡ് സിനിമ ഡ്രമാറ്റിക് മത്സരത്തിൽ സംവിധാനത്തിനുള്ള അവാർഡ് കരസ്ഥമാക്കി.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://variety.com/2022/film/reviews/klondike-review-1235166795/|title='Klondike' Review: Harrowing Drama Braids Marital and Political Warfare on the Russian-Ukrainian Border|access-date=February 25, 2022|last=Lodge|first=Guy|date=January 29, 2022|website=Variety.com}}</ref> 2017 മുതൽ യൂറോപ്യൻ ഫിലിം അക്കാദമി അംഗമാണ് മേരിന എർ ഗോർബച്ച്. മറ്റ് നിരവധി ഉക്രേനിയൻ കലാകാരന്മാരെപ്പോലെ, 2022 മാർച്ചിൽ റഷ്യൻ ഉക്രെയ്ൻ അധിനിവേശത്തിന് ശേഷം എർ ഗോർബാക്കും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ഒരു തുറന്ന കത്ത് എഴുതി.<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2022/02/ukrainian-filmmakers-call-international-aid-this-is-a-full-scale-war-1234960056/|title=Ukrainian Filmmakers Call For International Aid: "This Is A Full-Scale War... It Is Time To Fight"|access-date=March 3, 2022|last=Grater|first=Tom|date=February 25, 2022|website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> അവരുടെ ഹ്രസ്വചിത്രമായ റൊട്ടേഷൻ ഡിസ്പ്ലേസ്മെന്റ് ഫിലിം ഫണ്ട് വഴി ധനസഹായം നൽകുന്ന ആദ്യ പ്രോജക്ടുകളിലൊന്നായി ഐഎഫ്എഫ്ആർ 2026 ൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://filmkrant.nl/nieuws/eerste-resultaten-displacement-film-fund-getoond-op-iffr/|title=Eerste resultaten Displacement Film Fund getoond op IFFR|access-date=2026-01-22|last=Dijksterhuis|first=Edo|date=2026-01-14|website=Filmkrant|language=nl|trans-title=First results of the Displacement Film Fund showcased at IFFR}}</ref> 27ാമത് കേരള അന്തർദേശീയ ചലച്ചിത്രോത്സവത്തിൽ രാജ്യാന്തര മത്സരവിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്ത 10 വിദേശ ചിത്രങ്ങളിൽ മേരിനയുടെ ക്ലോണ്ടൈക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/10-movies-to-contest-in-the-international-competition-section-of-27th-iffk-mm-565511.html|title=27-ാമത് കേരള രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രമേളയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര മത്സര വിഭാഗത്തിൽ 10 ചിത്രങ്ങൾ|access-date=2026-04-22|date=2022-11-08|website=news18.com|publisher=news18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.expresskerala.com/iffk-registration-begins-tomorrow-1000-for-delegate-fee-and-500-for-students.html|title=ഐഎഫ്എഫ്‍കെ രജിസ്‌ട്രേഷൻ നാളെ തുടങ്ങും; ഡെലിഗേറ്റ് ഫീസ് 1000, വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് 500|access-date=2026-04-22}}</ref> == ചലച്ചിത്രരചന == {| class="wikitable" |+ !വർഷം. !തലക്കെട്ട് !കുറിപ്പുകൾ !റഫ. |- |2009 |''ബ്ലാക്ക് ഡോഗ്സ് ബർകിങ്‌'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം | |- |2013 |''എന്നെ സ്നേഹിക്കുക.'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം |<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/love-me-lyuby-mene-cottbus-654609/|title=Love Me (Lyuby Mene): Cottbus Review|access-date=February 25, 2022|last=Besserglik|first=Bernard|date=November 8, 2013|website=hollywoodreporter.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFBesserglik2013">Besserglik, Bernard (8 November 2013). [https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/love-me-lyuby-mene-cottbus-654609/ "Love Me (Lyuby Mene): Cottbus Review"]. ''hollywoodreporter.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2022</span>.</cite></ref> |- |2019 |''ഒമറും ഞങ്ങളും'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം |<ref>{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/features/berlin-2022-screens-guide-to-the-panorama-titles/5167377.article|title=Berlin 2022: Screen's guide to the Panorama titles|access-date=February 25, 2022|date=February 9, 2022|website=Screendaily.com}}</ref> |- |2022 |''[[ക്ലോണ്ടൈക്ക്]]'' | |<ref name=":1">{{Cite web|url=https://variety.com/2022/film/reviews/klondike-review-1235166795/|title='Klondike' Review: Harrowing Drama Braids Marital and Political Warfare on the Russian-Ukrainian Border|access-date=February 25, 2022|last=Lodge|first=Guy|date=January 29, 2022|website=Variety.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFLodge2022">Lodge, Guy (29 January 2022). [https://variety.com/2022/film/reviews/klondike-review-1235166795/ "'Klondike' Review: Harrowing Drama Braids Marital and Political Warfare on the Russian-Ukrainian Border"]. ''Variety.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 February</span> 2022</span>.</cite></ref> |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:1981-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] ep2th7cs6pwg5czhf6s5b1smzu6dohm 4614654 4614652 2026-04-22T14:50:04Z Gnoeee 101485 ഇൻഫോബോസ് ചേർത്തു. അവലംബങ്ങൾ വ്യതിയാക്കി 4614654 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മേരിന എർ ഗോർബച്ച് | image = Maryna_Er_Gorbach_-_IFFR_2026.jpg | caption = മേരിന എർ ഗോർബാച്ച് | occupation = {{Flatlist| * ചലച്ചിത്ര സംവിധായക * ചലച്ചിത്ര എഴുത്തുകാരി}} | years_active = 2009–ഇപ്പോൾ വരെ | partner = മെഹ്മെത് ബഹാദിർ }} ഒരു ഉക്രേനിയൻ ചലച്ചിത്ര എഴുത്തുകാരിയും സംവിധായകയും നിർമാതാവുമാണ് '''മേരിന എർ ഗോർബച്ച്''' (ജനനം 1981, [[കീവ്]]). മേരിനയുടെ ഭർത്താവ് മെഹ്മെത് ബഹാദിർ ഒരു ടർക്കിഷ് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവാണ്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/love-me-lyuby-mene-cottbus-654609/|title=Love Me (Lyuby Mene): Cottbus Review|access-date=February 25, 2022|last=Besserglik|first=Bernard|date=November 8, 2013|website=hollywoodreporter.com}}</ref> 2022 സൺഡാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ''[[ക്ലോണ്ടൈക്ക്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിന് വേൾഡ് സിനിമ ഡ്രമാറ്റിക് മത്സരത്തിൽ സംവിധാനത്തിനുള്ള അവാർഡ് കരസ്ഥമാക്കി.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://variety.com/2022/film/reviews/klondike-review-1235166795/|title='Klondike' Review: Harrowing Drama Braids Marital and Political Warfare on the Russian-Ukrainian Border|access-date=February 25, 2022|last=Lodge|first=Guy|date=January 29, 2022|website=Variety.com}}</ref> 2017 മുതൽ യൂറോപ്യൻ ഫിലിം അക്കാദമി അംഗമാണ് മേരിന എർ ഗോർബച്ച്. മറ്റ് നിരവധി ഉക്രേനിയൻ കലാകാരന്മാരെപ്പോലെ, 2022 മാർച്ചിൽ റഷ്യൻ ഉക്രെയ്ൻ അധിനിവേശത്തിന് ശേഷം എർ ഗോർബാക്കും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ഒരു തുറന്ന കത്ത് എഴുതി.<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2022/02/ukrainian-filmmakers-call-international-aid-this-is-a-full-scale-war-1234960056/|title=Ukrainian Filmmakers Call For International Aid: "This Is A Full-Scale War... It Is Time To Fight"|access-date=March 3, 2022|last=Grater|first=Tom|date=February 25, 2022|website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> അവരുടെ ഹ്രസ്വചിത്രമായ റൊട്ടേഷൻ ഡിസ്പ്ലേസ്മെന്റ് ഫിലിം ഫണ്ട് വഴി ധനസഹായം നൽകുന്ന ആദ്യ പ്രോജക്ടുകളിലൊന്നായി ഐഎഫ്എഫ്ആർ 2026 ൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://filmkrant.nl/nieuws/eerste-resultaten-displacement-film-fund-getoond-op-iffr/|title=Eerste resultaten Displacement Film Fund getoond op IFFR|access-date=2026-01-22|last=Dijksterhuis|first=Edo|date=2026-01-14|website=Filmkrant|language=nl|trans-title=First results of the Displacement Film Fund showcased at IFFR}}</ref> 27ാമത് കേരള അന്തർദേശീയ ചലച്ചിത്രോത്സവത്തിൽ രാജ്യാന്തര മത്സരവിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്ത 10 വിദേശ ചിത്രങ്ങളിൽ മേരിനയുടെ ക്ലോണ്ടൈക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/10-movies-to-contest-in-the-international-competition-section-of-27th-iffk-mm-565511.html|title=27-ാമത് കേരള രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രമേളയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര മത്സര വിഭാഗത്തിൽ 10 ചിത്രങ്ങൾ|access-date=2026-04-22|date=2022-11-08|website=news18.com|publisher=news18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.expresskerala.com/iffk-registration-begins-tomorrow-1000-for-delegate-fee-and-500-for-students.html|title=ഐഎഫ്എഫ്‍കെ രജിസ്‌ട്രേഷൻ നാളെ തുടങ്ങും; ഡെലിഗേറ്റ് ഫീസ് 1000, വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് 500|access-date=2026-04-22}}</ref> == ചലച്ചിത്രരചന == {| class="wikitable" |+ !വർഷം. !തലക്കെട്ട് !കുറിപ്പുകൾ !റഫ. |- |2009 |''ബ്ലാക്ക് ഡോഗ്സ് ബർകിങ്‌'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം | |- |2013 |''എന്നെ സ്നേഹിക്കുക.'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം |<ref name=":0"></ref> |- |2019 |''ഒമറും ഞങ്ങളും'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം |<ref>{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/features/berlin-2022-screens-guide-to-the-panorama-titles/5167377.article|title=Berlin 2022: Screen's guide to the Panorama titles|access-date=February 25, 2022|date=February 9, 2022|website=Screendaily.com}}</ref> |- |2022 |''[[ക്ലോണ്ടൈക്ക്]]'' | |<ref name=":1"></ref> |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:1981-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] cz8h5j37cgttfgirtz8zmcax5uzhbkn 4614655 4614654 2026-04-22T14:56:58Z Gnoeee 101485 +അവലംബം 4614655 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = മേരിന എർ ഗോർബച്ച് | image = Maryna_Er_Gorbach_-_IFFR_2026.jpg | caption = മേരിന എർ ഗോർബാച്ച് | occupation = {{Flatlist| * ചലച്ചിത്ര സംവിധായക * ചലച്ചിത്ര എഴുത്തുകാരി}} | years_active = 2009–ഇപ്പോൾ വരെ | partner = മെഹ്മെത് ബഹാദിർ }} ഒരു [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രേനിയൻ]] ചലച്ചിത്ര എഴുത്തുകാരിയും സംവിധായകയും നിർമാതാവുമാണ് '''മേരിന എർ ഗോർബച്ച്''' (ജനനം 1981, [[കീവ്]]). മേരിനയുടെ ഭർത്താവ് മെഹ്മെത് ബഹാദിർ ഒരു ടർക്കിഷ് ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവാണ്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/love-me-lyuby-mene-cottbus-654609/|title=Love Me (Lyuby Mene): Cottbus Review|access-date=February 25, 2022|last=Besserglik|first=Bernard|date=November 8, 2013|website=hollywoodreporter.com}}</ref> 2022 സൺഡാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ''[[ക്ലോണ്ടൈക്ക്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിന് വേൾഡ് സിനിമ ഡ്രമാറ്റിക് മത്സരത്തിൽ സംവിധാനത്തിനുള്ള അവാർഡ് കരസ്ഥമാക്കി.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://variety.com/2022/film/reviews/klondike-review-1235166795/|title='Klondike' Review: Harrowing Drama Braids Marital and Political Warfare on the Russian-Ukrainian Border|access-date=February 25, 2022|last=Lodge|first=Guy|date=January 29, 2022|website=Variety.com}}</ref> 2017 മുതൽ യൂറോപ്യൻ ഫിലിം അക്കാദമി അംഗമാണ് മേരിന എർ ഗോർബച്ച്. മറ്റ് നിരവധി ഉക്രേനിയൻ കലാകാരന്മാരെപ്പോലെ, 2022 മാർച്ചിൽ റഷ്യൻ ഉക്രെയ്ൻ അധിനിവേശത്തിന് ശേഷം എർ ഗോർബാക്കും യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ഒരു തുറന്ന കത്ത് എഴുതി.<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2022/02/ukrainian-filmmakers-call-international-aid-this-is-a-full-scale-war-1234960056/|title=Ukrainian Filmmakers Call For International Aid: "This Is A Full-Scale War... It Is Time To Fight"|access-date=March 3, 2022|last=Grater|first=Tom|date=February 25, 2022|website=[[Deadline Hollywood]]}}</ref> അവരുടെ ഹ്രസ്വചിത്രമായ റൊട്ടേഷൻ ഡിസ്പ്ലേസ്മെന്റ് ഫിലിം ഫണ്ട് വഴി ധനസഹായം നൽകുന്ന ആദ്യ പ്രോജക്ടുകളിലൊന്നായി ഐഎഫ്എഫ്ആർ 2026 ൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://filmkrant.nl/nieuws/eerste-resultaten-displacement-film-fund-getoond-op-iffr/|title=Eerste resultaten Displacement Film Fund getoond op IFFR|access-date=2026-01-22|last=Dijksterhuis|first=Edo|date=2026-01-14|website=Filmkrant|language=nl|trans-title=First results of the Displacement Film Fund showcased at IFFR}}</ref> 27ാമത് കേരള അന്തർദേശീയ ചലച്ചിത്രോത്സവത്തിൽ രാജ്യാന്തര മത്സരവിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്ത 10 വിദേശ ചിത്രങ്ങളിൽ മേരിനയുടെ ക്ലോണ്ടൈക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/10-movies-to-contest-in-the-international-competition-section-of-27th-iffk-mm-565511.html|title=27-ാമത് കേരള രാജ്യാന്തര ചലച്ചിത്രമേളയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര മത്സര വിഭാഗത്തിൽ 10 ചിത്രങ്ങൾ|access-date=2026-04-22|date=2022-11-08|website=news18.com|publisher=news18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.expresskerala.com/iffk-registration-begins-tomorrow-1000-for-delegate-fee-and-500-for-students.html|title=ഐഎഫ്എഫ്‍കെ രജിസ്‌ട്രേഷൻ നാളെ തുടങ്ങും; ഡെലിഗേറ്റ് ഫീസ് 1000, വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് 500|access-date=2026-04-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/international-film-festival-of-kerala-registration-starts-tomorrow-rl531c|title=ഐഎഫ്എഫ്‍കെ രജിസ്‌ട്രേഷൻ നാളെ മുതൽ, വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഡെലിഗേറ്റ് ഫീസ് 500 രൂപ|access-date=2026-04-22|last=Fb|last2=Tw|language=ml|last3=Linkdin|last4=Whatsapp|last5=Us|first5=GNFollow}}</ref> == ചലച്ചിത്രരചന == {| class="wikitable" |+ !വർഷം. !തലക്കെട്ട് !കുറിപ്പുകൾ !റഫ. |- |2009 |''ബ്ലാക്ക് ഡോഗ്സ് ബർകിങ്‌'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം | |- |2013 |''എന്നെ സ്നേഹിക്കുക.'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം |<ref name=":0"></ref> |- |2019 |''ഒമറും ഞങ്ങളും'' |മേരിന എർ ഗോർബച്ച് സഹ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം |<ref>{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/features/berlin-2022-screens-guide-to-the-panorama-titles/5167377.article|title=Berlin 2022: Screen's guide to the Panorama titles|access-date=February 25, 2022|date=February 9, 2022|website=Screendaily.com}}</ref> |- |2022 |''[[ക്ലോണ്ടൈക്ക്]]'' | |<ref name=":1"></ref> |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:1981-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] n8nbzho27iwhgevntsfeukdray6n0c9 3 666775 4614662 2026-04-22T16:31:07Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614662 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: أحمد 4459 | أحمد 4459 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 16:31, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) a1u2mdfcrik2o7k8ezl4qwf5f4jud6w 0 666776 4614663 2026-04-22T16:31:32Z Fotokannan 14472 '{{Infobox person |name = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി |image = Coin of Ukraine Sukhomlin R.jpg |alt = Image of Ukrainian coin commemorating Sukhomlynsky. |caption = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി ചിത്രമുള്ള ഉക്രയിൻ നാണയം |birth_name = Василь Олександрович Сухомлинський |bir...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4614663 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി |image = Coin of Ukraine Sukhomlin R.jpg |alt = Image of Ukrainian coin commemorating Sukhomlynsky. |caption = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി ചിത്രമുള്ള ഉക്രയിൻ നാണയം |birth_name = Василь Олександрович Сухомлинський |birth_date = {{Birth date|1918|09|28}} |birth_place = Omelnyk, [[Ukrainian State]] |death_date = {{Death date and age|1970|09|02|1918|09|28}} |death_place = Pavlysh, [[Kirovohrad Oblast]], Ukrainian SSR, Soviet Union |other_names = |known_for = [[Teaching method]] |occupation = അദ്ധ്യാപകൻ, പ്രസാധകൻ, എഴുത്തുകാരൻ }}വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം യഥാർത്ഥ മനുഷ്യത്വമുള്ള ഒരു ജീവിയെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് എന്ന ആശയത്തിലൂന്നി പ്രവർത്തിച്ച ഉക്രേനിയൻ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തകനും അദ്ധ്യാപകനുമായിരുന്നു വാസിൽ ഒലെക്സാൻഡ്രോവിച്ച് സുഖോംലിൻസ്കി (സെപ്റ്റംബർ 28,1918-സെപ്റ്റംബർ 2,1970). ==ജീവചരിത്രം== ഉക്രേനിയിലെ കിറോവോഹ്റാഡ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ഒലെക്സാണ്ട്രിയ ക്വെസ്ഡിലെ (ഇന്ന് ഒലെക്സാന്റിയ റയോൺ) ഒമെൽനിക് ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിലാണ് സുഖോംലിൻസ്കി ജനിച്ചത്. 1933-ൽ അദ്ദേഹം ഏഴ് വർഷത്തെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അമ്മ അദ്ദേഹത്തെ ക്രെമെഞ്ചുക്കിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി അവിടെ അദ്ദേഹം ഒരു പ്രാദേശിക മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ചേർന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ ഉപേക്ഷിച്ച് റോബിറ്റ്ഫക്കിൽ ചേർന്നു, അത് ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് പൂർത്തിയാക്കി. 1935ൽ അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിൽ നിന്ന് അധികം അകലെയല്ലാതെ അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. 1938-ൽ സുഖോംലിൻസ്കി പോൾട്ടാവ പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ചേർന്നു, അതിൽ നിന്ന് അതേ വർഷം ബിരുദം നേടി. ബിരുദം നേടിയ ശേഷം അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുകയും അവിടെ ഒനുഫ്രീവ്ക മിഡിൽ സ്കൂളിൽ ഉക്രേനിയൻ ഭാഷയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റെയും അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അവിടെവെച്ച് അദ്ദേഹം വിവാഹിതനായി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അദ്ദേഹം 1941 ൽ സന്നദ്ധസേവനം നടത്തുകയും 1942 ജനുവരിയിൽ മോസ്കോയുടെ പ്രതിരോധത്തിനിടെ ഒരു ജൂനിയർ പൊളിട്രക്ക് എന്ന നിലയിൽ ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തെ ഉറാൽ പർവതനിരകളിലെ ഒരു സൈനിക ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റി, അവിടെ അദ്ദേഹം ചികിത്സ തുടർന്നു. ആ സമയത്ത് അദ്ദേഹം മുൻനിരയിലേക്ക് മടങ്ങണമെന്ന് നിരന്തരം അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷന് വ്യവസ്ഥാപിതമായി പോലും അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഉവാ (റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ഉദ്മുർത്തിയ) പട്ടണത്തിലെ ഒരു മിഡിൽ സ്കൂളിന്റെ പ്രിൻസിപ്പലായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. നാസികളിൽ നിന്ന് ഉക്രെയ്ൻ പിടിച്ചടക്കിയ ശേഷം 1944ൽ അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. തന്റെ ഭാര്യയും ഇളയ മകനും ഗെസ്റ്റപ്പോകളാൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി വാസിൽ മനസ്സിലാക്കി. റീജിയണൽ പീപ്പിൾസ് എജ്യുക്കേഷൻ (ആർ. എ. ഐ. എൻ. ഒ.) ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. 1948ൽ അദ്ദേഹം പാവ്ലിഷ് സെറ്റിൽമെന്റിലെ പാവ്ലിഷ് സെക്കൻഡറി സ്കൂളിന്റെ പ്രിൻസിപ്പലായി .ഈ സ്ഥാനം അദ്ദേഹം ജീവിതാവസാനം വരെ വഹിച്ചു. ==വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത== സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ കാതൽ ധാർമ്മിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപനമായിരുന്നു, അതിൽ പ്രകൃതിയിലും കലയിലും മാനുഷിക ബന്ധങ്ങളിലും സൌന്ദര്യത്തെക്കുറിച്ച് തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുകയും അവരെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ജീവിത പരിസ്ഥിതിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കാൻ വിദ്യാർത്ഥിയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട കാര്യം ഒരു മനുഷ്യനാണെന്നും മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ ബഹുമാനം മറ്റൊന്നുമില്ലെന്നും സുഖോംലിൻസ്കി തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിച്ചു. മറ്റുള്ളവർക്കും പ്രത്യേകിച്ച് അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നതിന്, അവർ തങ്ങളിലും പരിസ്ഥിതിയിലും സൌന്ദര്യം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ സമീപനത്തിൽ ധാർമ്മികവും സൌന്ദര്യപരവുമായ വിദ്യാഭ്യാസം തമ്മിൽ വളരെ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. യഥാർത്ഥ മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നതിൻറെ മറ്റൊരു വശം ബുദ്ധിയുടെ വികാസമായിരുന്നു, അങ്ങനെ മനസ്സിന്റെ ചക്രവാളങ്ങൾ ക്രമേണ വിശാലമായി വളരുകയും ക്രമേണ ലോകത്തെ മുഴുവൻ ഉൾക്കൊള്ളുകയും ബഹിരാകാശത്തിൻറെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്തു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പൂർണ്ണമായും പ്രയോജനകരമായ ശ്രദ്ധ നൽകാൻ ശ്രമിച്ചവരുമായി യോജിക്കാൻ സുഖോംലിൻസ്കിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല, ജോലിസ്ഥലത്ത് നേരിട്ട് പ്രയോഗം കണ്ടെത്തിയാൽ മാത്രമേ അറിവ് പ്രയോജനപ്പെടുകയുള്ളൂ എന്ന് അവർ കരുതി. അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഒരു വ്യക്തിക്ക് അവർ ഭാഗമായ ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും അവരുടെ മനസ്സ് വിശാലമാക്കുന്നതിനും വിദേശ ഭാഷകളെയും ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനം അനിവാര്യമായിരുന്നു. എല്ലാ വ്യക്തിപരമായ വളർച്ചയുടെയും അടിസ്ഥാനം ആരോഗ്യമാണ്, കുട്ടികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടിക്കാലത്ത്, സ്വഭാവം രൂപപ്പെടുമ്പോൾ, മികച്ച ആരോഗ്യം ആസ്വദിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ സുഖോംലിൻസ്കി വളരെയധികം ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി. ശാരീരിക വ്യായാമവും ചിന്തയിലെ പാഠങ്ങളും സൌന്ദര്യത്തെ വിലമതിക്കുന്നതും സംയോജിപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പലപ്പോഴും പ്രകൃതിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. പ്രത്യേകിച്ചും പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ, കുട്ടികളുടെ ചിന്തകൾ സ്കൂളിൽ നിന്ന് നടക്കാവുന്ന ദൂരത്തിനുള്ളിൽ വയലുകളിലും വനങ്ങളിലും ജലപാതകളിലും കാണപ്പെടുന്ന ഉജ്ജ്വലമായ ചിത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി. കുട്ടികളുടെ നേരിട്ടുള്ള അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് ചിന്തിച്ചാൽ അത് അവരെ തളർത്തും. കുട്ടികളുടെ പഠനവും അവരുടെ ബുദ്ധിയുടെ പ്രവർത്തനവും അവരുടെ അറിവ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന പ്രായോഗിക പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടതും പ്രധാനമായിരുന്നു. കുട്ടികളുടെ അറിവ് അവരുടെ പരിസ്ഥിതിയും ചുറ്റുമുള്ള ആളുകളുടെ ജീവിതവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഉപയോഗിച്ചാൽ മാത്രമേ അത് ജീവിതത്തിന്റെ സജീവമായ ഒരു തത്ത്വചിന്തയുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്കും പ്രായോഗികമായ ഒരു ധാർമ്മിക നിലപാടിലേക്കും നയിക്കൂ. ആരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസം, ധാർമ്മിക വിദ്യാഭ്യാസം, സൌന്ദര്യ വിദ്യാഭ്യാസം, ബൌദ്ധിക വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് സ്തംഭങ്ങളിലാണ് സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ സമഗ്ര വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത നിലകൊള്ളുന്നത്. ==ഹൃദയത്തെ പഠിപ്പിക്കുക== കുട്ടികളുടെ കുട്ടിക്കാലം ദീർഘിപ്പിക്കാനും അവരെ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസത്തോടെയും ലോകത്തോട് തുറന്ന മനസ്സോടെയും നിലനിർത്താനും ലോകത്തോടുള്ള അവരുടെ വൈകാരിക പ്രതികരണങ്ങളുടെ പുതുമ നിലനിർത്താനുമാണ് സുഖോംലിൻസ്കി ശ്രമിച്ചത്. അവർ ചെറുതായിരുന്നിട്ടും, അവർ ജീവിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതിയെ പരിപാലിക്കാനും അവർ കണ്ടുമുട്ടുന്ന ആളുകൾക്ക് സന്തോഷം നൽകാനും അവർക്ക് ധാരാളം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം അവരെ കാണിച്ചു. അവരുടെ യുവമനസ്സുകളിൽ താൻ പകർന്നുവന്ന ഭാവങ്ങളിൽ വളരെ സെലക്ടീവ് ആയിരിക്കുന്നതിലൂടെ അവരുടെ സൌന്ദര്യബോധം പരിഷ്കരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. തനിക്ക് കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രകൃതിദത്ത സാഹചര്യങ്ങളിലേക്ക് അദ്ദേഹം അവരെ കൊണ്ടുപോയി. പ്രകൃതിയുടെ സംഗീതം, പുല്ലുകളുടെയും ഇലകളുടെയും കോലാഹലം, ലാർക്കിന്റെ പാട്ട് എന്നിവ കേൾക്കാൻ അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. അത്തരം സ്വാഭാവിക ശബ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം അവയ്ക്ക് സംഗീതം നൽകുകയും പ്രകൃതി സൌന്ദര്യത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. ചിത്രങ്ങളുടെയും ശബ്ദങ്ങളുടെയും ഒരു സർഫൈറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം അവയെ നനച്ചില്ല, മറിച്ച് സൌന്ദര്യത്തോടുള്ള ഓരോ പുതിയ എക്സ്പോഷറും അവിസ്മരണീയമാക്കാൻ അനുവദിച്ചു. മറ്റുള്ളവരുടെ ആന്തരികലോകത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരാകാനും മറ്റുള്ളവരുടെ കണ്ണുകൾ വായിക്കാനും സന്തോഷത്തിൻ്റെയും ദുഃഖത്തിൻ്റെയോ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൻ്്റെയോ വികാരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. ഓരോ കുട്ടിക്കും തങ്ങൾക്ക് മികവ് പുലർത്താൻ കഴിയുന്ന ചില ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കഴിവുകളോ കഴിവുകളോ കണ്ടെത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ കുട്ടികൾ സ്കൂളിൽ നിന്ന് അവരുടെ കുടുംബങ്ങളിലേക്ക് സന്തോഷം എത്തിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും അക്കാദമികമായി മികവ് പുലർത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും ഓരോരുത്തർക്കും എന്തെങ്കിലും തിളങ്ങാനും മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകാനുള്ള വഴി കണ്ടെത്താനും കഴിഞ്ഞു. ഇത് അവരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിൻ്റെയും ധാർമികവികസനത്തിൻ്റെയും അടിത്തറയായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ നേട്ടങ്ങൾക്ക് 1968ൽ സുഖോംലിൻസ്കിക്ക് ഹീറോ ഓഫ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് ലേബർ എന്ന പദവി നൽകി ആദരിച്ചു. ഓർഡർ ഓഫ് ലെനിൻ, ഓർഡൽ ഓഫ് റെഡ് സ്റ്റാർ, ഉഷിൻസ്കി, മകരെങ്കോ മെഡലുകൾ എന്നിവയും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1969-ൽ സുഖോംലിൻസ്കി കുട്ടികൾക്ക് ഞാൻ എന്റെ ഹൃദയം നൽകുന്നു (To Children I Give My Heart) എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഈ പുസ്തകത്തിന് 1974-ൽ (മരണാനന്തരം) ഉക്രേനിയൻ SSR-ന്റെ സംസ്ഥാന സമ്മാനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. 8fmfuyxa6cnvjznmrb7l74b5kmk0q4w 4614664 4614663 2026-04-22T16:32:51Z Fotokannan 14472 /* വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത */ 4614664 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി |image = Coin of Ukraine Sukhomlin R.jpg |alt = Image of Ukrainian coin commemorating Sukhomlynsky. |caption = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി ചിത്രമുള്ള ഉക്രയിൻ നാണയം |birth_name = Василь Олександрович Сухомлинський |birth_date = {{Birth date|1918|09|28}} |birth_place = Omelnyk, [[Ukrainian State]] |death_date = {{Death date and age|1970|09|02|1918|09|28}} |death_place = Pavlysh, [[Kirovohrad Oblast]], Ukrainian SSR, Soviet Union |other_names = |known_for = [[Teaching method]] |occupation = അദ്ധ്യാപകൻ, പ്രസാധകൻ, എഴുത്തുകാരൻ }}വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം യഥാർത്ഥ മനുഷ്യത്വമുള്ള ഒരു ജീവിയെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് എന്ന ആശയത്തിലൂന്നി പ്രവർത്തിച്ച ഉക്രേനിയൻ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തകനും അദ്ധ്യാപകനുമായിരുന്നു വാസിൽ ഒലെക്സാൻഡ്രോവിച്ച് സുഖോംലിൻസ്കി (സെപ്റ്റംബർ 28,1918-സെപ്റ്റംബർ 2,1970). ==ജീവചരിത്രം== ഉക്രേനിയിലെ കിറോവോഹ്റാഡ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ഒലെക്സാണ്ട്രിയ ക്വെസ്ഡിലെ (ഇന്ന് ഒലെക്സാന്റിയ റയോൺ) ഒമെൽനിക് ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിലാണ് സുഖോംലിൻസ്കി ജനിച്ചത്. 1933-ൽ അദ്ദേഹം ഏഴ് വർഷത്തെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അമ്മ അദ്ദേഹത്തെ ക്രെമെഞ്ചുക്കിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി അവിടെ അദ്ദേഹം ഒരു പ്രാദേശിക മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ചേർന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ ഉപേക്ഷിച്ച് റോബിറ്റ്ഫക്കിൽ ചേർന്നു, അത് ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് പൂർത്തിയാക്കി. 1935ൽ അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിൽ നിന്ന് അധികം അകലെയല്ലാതെ അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. 1938-ൽ സുഖോംലിൻസ്കി പോൾട്ടാവ പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ചേർന്നു, അതിൽ നിന്ന് അതേ വർഷം ബിരുദം നേടി. ബിരുദം നേടിയ ശേഷം അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുകയും അവിടെ ഒനുഫ്രീവ്ക മിഡിൽ സ്കൂളിൽ ഉക്രേനിയൻ ഭാഷയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റെയും അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അവിടെവെച്ച് അദ്ദേഹം വിവാഹിതനായി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അദ്ദേഹം 1941 ൽ സന്നദ്ധസേവനം നടത്തുകയും 1942 ജനുവരിയിൽ മോസ്കോയുടെ പ്രതിരോധത്തിനിടെ ഒരു ജൂനിയർ പൊളിട്രക്ക് എന്ന നിലയിൽ ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തെ ഉറാൽ പർവതനിരകളിലെ ഒരു സൈനിക ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റി, അവിടെ അദ്ദേഹം ചികിത്സ തുടർന്നു. ആ സമയത്ത് അദ്ദേഹം മുൻനിരയിലേക്ക് മടങ്ങണമെന്ന് നിരന്തരം അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷന് വ്യവസ്ഥാപിതമായി പോലും അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഉവാ (റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ഉദ്മുർത്തിയ) പട്ടണത്തിലെ ഒരു മിഡിൽ സ്കൂളിന്റെ പ്രിൻസിപ്പലായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. നാസികളിൽ നിന്ന് ഉക്രെയ്ൻ പിടിച്ചടക്കിയ ശേഷം 1944ൽ അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. തന്റെ ഭാര്യയും ഇളയ മകനും ഗെസ്റ്റപ്പോകളാൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി വാസിൽ മനസ്സിലാക്കി. റീജിയണൽ പീപ്പിൾസ് എജ്യുക്കേഷൻ (ആർ. എ. ഐ. എൻ. ഒ.) ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. 1948ൽ അദ്ദേഹം പാവ്ലിഷ് സെറ്റിൽമെന്റിലെ പാവ്ലിഷ് സെക്കൻഡറി സ്കൂളിന്റെ പ്രിൻസിപ്പലായി .ഈ സ്ഥാനം അദ്ദേഹം ജീവിതാവസാനം വരെ വഹിച്ചു. ==വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത== സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ കാതൽ ധാർമ്മിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപനമായിരുന്നു, അതിൽ പ്രകൃതിയിലും കലയിലും മാനുഷിക ബന്ധങ്ങളിലും സൌന്ദര്യത്തെക്കുറിച്ച് തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുകയും അവരെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ജീവിത പരിസ്ഥിതിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കാൻ വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു..<ref>[http://www.kspu.kr.ua/download/nauk_zapiski/1998_vipusk_12_zamovlennya_627.pdf Кравцов В. О. (1998) 'Ідея природовідповідного виховання у педагогочній концепції В. О. Сухомлинського' ''Наукові записки''. – Випуск ХІІ. – Серія: Педагогічні науки. – Кіровоград: РВЦ КДПУ ім. В. Винниченка.] p. 54–63 {{ISBN|966-7401-03-0}} {{in lang|uk}}</ref> ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട കാര്യം ഒരു മനുഷ്യനാണെന്നും മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ ബഹുമാനം മറ്റൊന്നുമില്ലെന്നും സുഖോംലിൻസ്കി തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിച്ചു. മറ്റുള്ളവർക്കും പ്രത്യേകിച്ച് അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നതിന്, അവർ തങ്ങളിലും പരിസ്ഥിതിയിലും സൌന്ദര്യം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ സമീപനത്തിൽ ധാർമ്മികവും സൌന്ദര്യപരവുമായ വിദ്യാഭ്യാസം തമ്മിൽ വളരെ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. യഥാർത്ഥ മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നതിൻറെ മറ്റൊരു വശം ബുദ്ധിയുടെ വികാസമായിരുന്നു, അങ്ങനെ മനസ്സിന്റെ ചക്രവാളങ്ങൾ ക്രമേണ വിശാലമായി വളരുകയും ക്രമേണ ലോകത്തെ മുഴുവൻ ഉൾക്കൊള്ളുകയും ബഹിരാകാശത്തിൻറെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്തു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പൂർണ്ണമായും പ്രയോജനകരമായ ശ്രദ്ധ നൽകാൻ ശ്രമിച്ചവരുമായി യോജിക്കാൻ സുഖോംലിൻസ്കിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല, ജോലിസ്ഥലത്ത് നേരിട്ട് പ്രയോഗം കണ്ടെത്തിയാൽ മാത്രമേ അറിവ് പ്രയോജനപ്പെടുകയുള്ളൂ എന്ന് അവർ കരുതി. അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഒരു വ്യക്തിക്ക് അവർ ഭാഗമായ ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും അവരുടെ മനസ്സ് വിശാലമാക്കുന്നതിനും വിദേശ ഭാഷകളെയും ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനം അനിവാര്യമായിരുന്നു. എല്ലാ വ്യക്തിപരമായ വളർച്ചയുടെയും അടിസ്ഥാനം ആരോഗ്യമാണ്, കുട്ടികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടിക്കാലത്ത്, സ്വഭാവം രൂപപ്പെടുമ്പോൾ, മികച്ച ആരോഗ്യം ആസ്വദിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ സുഖോംലിൻസ്കി വളരെയധികം ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി. ശാരീരിക വ്യായാമവും ചിന്തയിലെ പാഠങ്ങളും സൌന്ദര്യത്തെ വിലമതിക്കുന്നതും സംയോജിപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പലപ്പോഴും പ്രകൃതിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. പ്രത്യേകിച്ചും പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ, കുട്ടികളുടെ ചിന്തകൾ സ്കൂളിൽ നിന്ന് നടക്കാവുന്ന ദൂരത്തിനുള്ളിൽ വയലുകളിലും വനങ്ങളിലും ജലപാതകളിലും കാണപ്പെടുന്ന ഉജ്ജ്വലമായ ചിത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി. കുട്ടികളുടെ നേരിട്ടുള്ള അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് ചിന്തിച്ചാൽ അത് അവരെ തളർത്തും. കുട്ടികളുടെ പഠനവും അവരുടെ ബുദ്ധിയുടെ പ്രവർത്തനവും അവരുടെ അറിവ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന പ്രായോഗിക പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടതും പ്രധാനമായിരുന്നു. കുട്ടികളുടെ അറിവ് അവരുടെ പരിസ്ഥിതിയും ചുറ്റുമുള്ള ആളുകളുടെ ജീവിതവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഉപയോഗിച്ചാൽ മാത്രമേ അത് ജീവിതത്തിന്റെ സജീവമായ ഒരു തത്ത്വചിന്തയുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്കും പ്രായോഗികമായ ഒരു ധാർമ്മിക നിലപാടിലേക്കും നയിക്കൂ. ആരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസം, ധാർമ്മിക വിദ്യാഭ്യാസം, സൌന്ദര്യ വിദ്യാഭ്യാസം, ബൌദ്ധിക വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് സ്തംഭങ്ങളിലാണ് സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ സമഗ്ര വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത നിലകൊള്ളുന്നത്. ==ഹൃദയത്തെ പഠിപ്പിക്കുക== കുട്ടികളുടെ കുട്ടിക്കാലം ദീർഘിപ്പിക്കാനും അവരെ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസത്തോടെയും ലോകത്തോട് തുറന്ന മനസ്സോടെയും നിലനിർത്താനും ലോകത്തോടുള്ള അവരുടെ വൈകാരിക പ്രതികരണങ്ങളുടെ പുതുമ നിലനിർത്താനുമാണ് സുഖോംലിൻസ്കി ശ്രമിച്ചത്. അവർ ചെറുതായിരുന്നിട്ടും, അവർ ജീവിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതിയെ പരിപാലിക്കാനും അവർ കണ്ടുമുട്ടുന്ന ആളുകൾക്ക് സന്തോഷം നൽകാനും അവർക്ക് ധാരാളം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം അവരെ കാണിച്ചു. അവരുടെ യുവമനസ്സുകളിൽ താൻ പകർന്നുവന്ന ഭാവങ്ങളിൽ വളരെ സെലക്ടീവ് ആയിരിക്കുന്നതിലൂടെ അവരുടെ സൌന്ദര്യബോധം പരിഷ്കരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. തനിക്ക് കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രകൃതിദത്ത സാഹചര്യങ്ങളിലേക്ക് അദ്ദേഹം അവരെ കൊണ്ടുപോയി. പ്രകൃതിയുടെ സംഗീതം, പുല്ലുകളുടെയും ഇലകളുടെയും കോലാഹലം, ലാർക്കിന്റെ പാട്ട് എന്നിവ കേൾക്കാൻ അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. അത്തരം സ്വാഭാവിക ശബ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം അവയ്ക്ക് സംഗീതം നൽകുകയും പ്രകൃതി സൌന്ദര്യത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. ചിത്രങ്ങളുടെയും ശബ്ദങ്ങളുടെയും ഒരു സർഫൈറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം അവയെ നനച്ചില്ല, മറിച്ച് സൌന്ദര്യത്തോടുള്ള ഓരോ പുതിയ എക്സ്പോഷറും അവിസ്മരണീയമാക്കാൻ അനുവദിച്ചു. മറ്റുള്ളവരുടെ ആന്തരികലോകത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരാകാനും മറ്റുള്ളവരുടെ കണ്ണുകൾ വായിക്കാനും സന്തോഷത്തിൻ്റെയും ദുഃഖത്തിൻ്റെയോ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൻ്്റെയോ വികാരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. ഓരോ കുട്ടിക്കും തങ്ങൾക്ക് മികവ് പുലർത്താൻ കഴിയുന്ന ചില ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കഴിവുകളോ കഴിവുകളോ കണ്ടെത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ കുട്ടികൾ സ്കൂളിൽ നിന്ന് അവരുടെ കുടുംബങ്ങളിലേക്ക് സന്തോഷം എത്തിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും അക്കാദമികമായി മികവ് പുലർത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും ഓരോരുത്തർക്കും എന്തെങ്കിലും തിളങ്ങാനും മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകാനുള്ള വഴി കണ്ടെത്താനും കഴിഞ്ഞു. ഇത് അവരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിൻ്റെയും ധാർമികവികസനത്തിൻ്റെയും അടിത്തറയായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ നേട്ടങ്ങൾക്ക് 1968ൽ സുഖോംലിൻസ്കിക്ക് ഹീറോ ഓഫ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് ലേബർ എന്ന പദവി നൽകി ആദരിച്ചു. ഓർഡർ ഓഫ് ലെനിൻ, ഓർഡൽ ഓഫ് റെഡ് സ്റ്റാർ, ഉഷിൻസ്കി, മകരെങ്കോ മെഡലുകൾ എന്നിവയും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1969-ൽ സുഖോംലിൻസ്കി കുട്ടികൾക്ക് ഞാൻ എന്റെ ഹൃദയം നൽകുന്നു (To Children I Give My Heart) എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഈ പുസ്തകത്തിന് 1974-ൽ (മരണാനന്തരം) ഉക്രേനിയൻ SSR-ന്റെ സംസ്ഥാന സമ്മാനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. 3qlhwxq4b41m8an8xku9w1zbdtjc5hz 4614665 4614664 2026-04-22T16:33:55Z Fotokannan 14472 /* ഹൃദയത്തെ പഠിപ്പിക്കുക */ 4614665 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി |image = Coin of Ukraine Sukhomlin R.jpg |alt = Image of Ukrainian coin commemorating Sukhomlynsky. |caption = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി ചിത്രമുള്ള ഉക്രയിൻ നാണയം |birth_name = Василь Олександрович Сухомлинський |birth_date = {{Birth date|1918|09|28}} |birth_place = Omelnyk, [[Ukrainian State]] |death_date = {{Death date and age|1970|09|02|1918|09|28}} |death_place = Pavlysh, [[Kirovohrad Oblast]], Ukrainian SSR, Soviet Union |other_names = |known_for = [[Teaching method]] |occupation = അദ്ധ്യാപകൻ, പ്രസാധകൻ, എഴുത്തുകാരൻ }}വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം യഥാർത്ഥ മനുഷ്യത്വമുള്ള ഒരു ജീവിയെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് എന്ന ആശയത്തിലൂന്നി പ്രവർത്തിച്ച ഉക്രേനിയൻ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തകനും അദ്ധ്യാപകനുമായിരുന്നു വാസിൽ ഒലെക്സാൻഡ്രോവിച്ച് സുഖോംലിൻസ്കി (സെപ്റ്റംബർ 28,1918-സെപ്റ്റംബർ 2,1970). ==ജീവചരിത്രം== ഉക്രേനിയിലെ കിറോവോഹ്റാഡ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ഒലെക്സാണ്ട്രിയ ക്വെസ്ഡിലെ (ഇന്ന് ഒലെക്സാന്റിയ റയോൺ) ഒമെൽനിക് ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിലാണ് സുഖോംലിൻസ്കി ജനിച്ചത്. 1933-ൽ അദ്ദേഹം ഏഴ് വർഷത്തെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അമ്മ അദ്ദേഹത്തെ ക്രെമെഞ്ചുക്കിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി അവിടെ അദ്ദേഹം ഒരു പ്രാദേശിക മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ചേർന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ ഉപേക്ഷിച്ച് റോബിറ്റ്ഫക്കിൽ ചേർന്നു, അത് ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് പൂർത്തിയാക്കി. 1935ൽ അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിൽ നിന്ന് അധികം അകലെയല്ലാതെ അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. 1938-ൽ സുഖോംലിൻസ്കി പോൾട്ടാവ പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ചേർന്നു, അതിൽ നിന്ന് അതേ വർഷം ബിരുദം നേടി. ബിരുദം നേടിയ ശേഷം അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുകയും അവിടെ ഒനുഫ്രീവ്ക മിഡിൽ സ്കൂളിൽ ഉക്രേനിയൻ ഭാഷയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റെയും അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അവിടെവെച്ച് അദ്ദേഹം വിവാഹിതനായി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അദ്ദേഹം 1941 ൽ സന്നദ്ധസേവനം നടത്തുകയും 1942 ജനുവരിയിൽ മോസ്കോയുടെ പ്രതിരോധത്തിനിടെ ഒരു ജൂനിയർ പൊളിട്രക്ക് എന്ന നിലയിൽ ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തെ ഉറാൽ പർവതനിരകളിലെ ഒരു സൈനിക ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റി, അവിടെ അദ്ദേഹം ചികിത്സ തുടർന്നു. ആ സമയത്ത് അദ്ദേഹം മുൻനിരയിലേക്ക് മടങ്ങണമെന്ന് നിരന്തരം അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷന് വ്യവസ്ഥാപിതമായി പോലും അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഉവാ (റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ഉദ്മുർത്തിയ) പട്ടണത്തിലെ ഒരു മിഡിൽ സ്കൂളിന്റെ പ്രിൻസിപ്പലായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. നാസികളിൽ നിന്ന് ഉക്രെയ്ൻ പിടിച്ചടക്കിയ ശേഷം 1944ൽ അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. തന്റെ ഭാര്യയും ഇളയ മകനും ഗെസ്റ്റപ്പോകളാൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി വാസിൽ മനസ്സിലാക്കി. റീജിയണൽ പീപ്പിൾസ് എജ്യുക്കേഷൻ (ആർ. എ. ഐ. എൻ. ഒ.) ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. 1948ൽ അദ്ദേഹം പാവ്ലിഷ് സെറ്റിൽമെന്റിലെ പാവ്ലിഷ് സെക്കൻഡറി സ്കൂളിന്റെ പ്രിൻസിപ്പലായി .ഈ സ്ഥാനം അദ്ദേഹം ജീവിതാവസാനം വരെ വഹിച്ചു. ==വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത== സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ കാതൽ ധാർമ്മിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപനമായിരുന്നു, അതിൽ പ്രകൃതിയിലും കലയിലും മാനുഷിക ബന്ധങ്ങളിലും സൌന്ദര്യത്തെക്കുറിച്ച് തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുകയും അവരെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ജീവിത പരിസ്ഥിതിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കാൻ വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു..<ref>[http://www.kspu.kr.ua/download/nauk_zapiski/1998_vipusk_12_zamovlennya_627.pdf Кравцов В. О. (1998) 'Ідея природовідповідного виховання у педагогочній концепції В. О. Сухомлинського' ''Наукові записки''. – Випуск ХІІ. – Серія: Педагогічні науки. – Кіровоград: РВЦ КДПУ ім. В. Винниченка.] p. 54–63 {{ISBN|966-7401-03-0}} {{in lang|uk}}</ref> ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട കാര്യം ഒരു മനുഷ്യനാണെന്നും മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ ബഹുമാനം മറ്റൊന്നുമില്ലെന്നും സുഖോംലിൻസ്കി തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിച്ചു. മറ്റുള്ളവർക്കും പ്രത്യേകിച്ച് അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നതിന്, അവർ തങ്ങളിലും പരിസ്ഥിതിയിലും സൌന്ദര്യം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ സമീപനത്തിൽ ധാർമ്മികവും സൌന്ദര്യപരവുമായ വിദ്യാഭ്യാസം തമ്മിൽ വളരെ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. യഥാർത്ഥ മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നതിൻറെ മറ്റൊരു വശം ബുദ്ധിയുടെ വികാസമായിരുന്നു, അങ്ങനെ മനസ്സിന്റെ ചക്രവാളങ്ങൾ ക്രമേണ വിശാലമായി വളരുകയും ക്രമേണ ലോകത്തെ മുഴുവൻ ഉൾക്കൊള്ളുകയും ബഹിരാകാശത്തിൻറെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്തു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പൂർണ്ണമായും പ്രയോജനകരമായ ശ്രദ്ധ നൽകാൻ ശ്രമിച്ചവരുമായി യോജിക്കാൻ സുഖോംലിൻസ്കിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല, ജോലിസ്ഥലത്ത് നേരിട്ട് പ്രയോഗം കണ്ടെത്തിയാൽ മാത്രമേ അറിവ് പ്രയോജനപ്പെടുകയുള്ളൂ എന്ന് അവർ കരുതി. അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഒരു വ്യക്തിക്ക് അവർ ഭാഗമായ ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും അവരുടെ മനസ്സ് വിശാലമാക്കുന്നതിനും വിദേശ ഭാഷകളെയും ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനം അനിവാര്യമായിരുന്നു. എല്ലാ വ്യക്തിപരമായ വളർച്ചയുടെയും അടിസ്ഥാനം ആരോഗ്യമാണ്, കുട്ടികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടിക്കാലത്ത്, സ്വഭാവം രൂപപ്പെടുമ്പോൾ, മികച്ച ആരോഗ്യം ആസ്വദിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ സുഖോംലിൻസ്കി വളരെയധികം ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി. ശാരീരിക വ്യായാമവും ചിന്തയിലെ പാഠങ്ങളും സൌന്ദര്യത്തെ വിലമതിക്കുന്നതും സംയോജിപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പലപ്പോഴും പ്രകൃതിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. പ്രത്യേകിച്ചും പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ, കുട്ടികളുടെ ചിന്തകൾ സ്കൂളിൽ നിന്ന് നടക്കാവുന്ന ദൂരത്തിനുള്ളിൽ വയലുകളിലും വനങ്ങളിലും ജലപാതകളിലും കാണപ്പെടുന്ന ഉജ്ജ്വലമായ ചിത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി. കുട്ടികളുടെ നേരിട്ടുള്ള അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് ചിന്തിച്ചാൽ അത് അവരെ തളർത്തും. കുട്ടികളുടെ പഠനവും അവരുടെ ബുദ്ധിയുടെ പ്രവർത്തനവും അവരുടെ അറിവ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന പ്രായോഗിക പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടതും പ്രധാനമായിരുന്നു. കുട്ടികളുടെ അറിവ് അവരുടെ പരിസ്ഥിതിയും ചുറ്റുമുള്ള ആളുകളുടെ ജീവിതവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഉപയോഗിച്ചാൽ മാത്രമേ അത് ജീവിതത്തിന്റെ സജീവമായ ഒരു തത്ത്വചിന്തയുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്കും പ്രായോഗികമായ ഒരു ധാർമ്മിക നിലപാടിലേക്കും നയിക്കൂ. ആരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസം, ധാർമ്മിക വിദ്യാഭ്യാസം, സൌന്ദര്യ വിദ്യാഭ്യാസം, ബൌദ്ധിക വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് സ്തംഭങ്ങളിലാണ് സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ സമഗ്ര വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത നിലകൊള്ളുന്നത്. ==ഹൃദയത്തെ പഠിപ്പിക്കുക== [[File:Sukhomlinsky-grave.jpg|thumb|]ഉക്രയിനിലെ സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ ശവകുടീരം ]] കുട്ടികളുടെ കുട്ടിക്കാലം ദീർഘിപ്പിക്കാനും അവരെ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസത്തോടെയും ലോകത്തോട് തുറന്ന മനസ്സോടെയും നിലനിർത്താനും ലോകത്തോടുള്ള അവരുടെ വൈകാരിക പ്രതികരണങ്ങളുടെ പുതുമ നിലനിർത്താനുമാണ് സുഖോംലിൻസ്കി ശ്രമിച്ചത്. അവർ ചെറുതായിരുന്നിട്ടും, അവർ ജീവിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതിയെ പരിപാലിക്കാനും അവർ കണ്ടുമുട്ടുന്ന ആളുകൾക്ക് സന്തോഷം നൽകാനും അവർക്ക് ധാരാളം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം അവരെ കാണിച്ചു. അവരുടെ യുവമനസ്സുകളിൽ താൻ പകർന്നുവന്ന ഭാവങ്ങളിൽ വളരെ സെലക്ടീവ് ആയിരിക്കുന്നതിലൂടെ അവരുടെ സൌന്ദര്യബോധം പരിഷ്കരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. തനിക്ക് കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രകൃതിദത്ത സാഹചര്യങ്ങളിലേക്ക് അദ്ദേഹം അവരെ കൊണ്ടുപോയി. പ്രകൃതിയുടെ സംഗീതം, പുല്ലുകളുടെയും ഇലകളുടെയും കോലാഹലം, ലാർക്കിന്റെ പാട്ട് എന്നിവ കേൾക്കാൻ അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. അത്തരം സ്വാഭാവിക ശബ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം അവയ്ക്ക് സംഗീതം നൽകുകയും പ്രകൃതി സൌന്ദര്യത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. ചിത്രങ്ങളുടെയും ശബ്ദങ്ങളുടെയും ഒരു സർഫൈറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം അവയെ നനച്ചില്ല, മറിച്ച് സൌന്ദര്യത്തോടുള്ള ഓരോ പുതിയ എക്സ്പോഷറും അവിസ്മരണീയമാക്കാൻ അനുവദിച്ചു. മറ്റുള്ളവരുടെ ആന്തരികലോകത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരാകാനും മറ്റുള്ളവരുടെ കണ്ണുകൾ വായിക്കാനും സന്തോഷത്തിൻ്റെയും ദുഃഖത്തിൻ്റെയോ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൻ്്റെയോ വികാരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. ഓരോ കുട്ടിക്കും തങ്ങൾക്ക് മികവ് പുലർത്താൻ കഴിയുന്ന ചില ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കഴിവുകളോ കഴിവുകളോ കണ്ടെത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ കുട്ടികൾ സ്കൂളിൽ നിന്ന് അവരുടെ കുടുംബങ്ങളിലേക്ക് സന്തോഷം എത്തിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും അക്കാദമികമായി മികവ് പുലർത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും ഓരോരുത്തർക്കും എന്തെങ്കിലും തിളങ്ങാനും മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകാനുള്ള വഴി കണ്ടെത്താനും കഴിഞ്ഞു. ഇത് അവരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിൻ്റെയും ധാർമികവികസനത്തിൻ്റെയും അടിത്തറയായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ നേട്ടങ്ങൾക്ക് 1968ൽ സുഖോംലിൻസ്കിക്ക് ഹീറോ ഓഫ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് ലേബർ എന്ന പദവി നൽകി ആദരിച്ചു. ഓർഡർ ഓഫ് ലെനിൻ, ഓർഡൽ ഓഫ് റെഡ് സ്റ്റാർ, ഉഷിൻസ്കി, മകരെങ്കോ മെഡലുകൾ എന്നിവയും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1969-ൽ സുഖോംലിൻസ്കി കുട്ടികൾക്ക് ഞാൻ എന്റെ ഹൃദയം നൽകുന്നു (To Children I Give My Heart) എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഈ പുസ്തകത്തിന് 1974-ൽ (മരണാനന്തരം) ഉക്രേനിയൻ SSR-ന്റെ സംസ്ഥാന സമ്മാനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. q0m6erc3wkmj0r9xbzvwvv6hfq3jbc8 4614666 4614665 2026-04-22T16:34:48Z Fotokannan 14472 [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ എഴുത്തുകാർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4614666 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി |image = Coin of Ukraine Sukhomlin R.jpg |alt = Image of Ukrainian coin commemorating Sukhomlynsky. |caption = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി ചിത്രമുള്ള ഉക്രയിൻ നാണയം |birth_name = Василь Олександрович Сухомлинський |birth_date = {{Birth date|1918|09|28}} |birth_place = Omelnyk, [[Ukrainian State]] |death_date = {{Death date and age|1970|09|02|1918|09|28}} |death_place = Pavlysh, [[Kirovohrad Oblast]], Ukrainian SSR, Soviet Union |other_names = |known_for = [[Teaching method]] |occupation = അദ്ധ്യാപകൻ, പ്രസാധകൻ, എഴുത്തുകാരൻ }}വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം യഥാർത്ഥ മനുഷ്യത്വമുള്ള ഒരു ജീവിയെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് എന്ന ആശയത്തിലൂന്നി പ്രവർത്തിച്ച ഉക്രേനിയൻ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തകനും അദ്ധ്യാപകനുമായിരുന്നു വാസിൽ ഒലെക്സാൻഡ്രോവിച്ച് സുഖോംലിൻസ്കി (സെപ്റ്റംബർ 28,1918-സെപ്റ്റംബർ 2,1970). ==ജീവചരിത്രം== ഉക്രേനിയിലെ കിറോവോഹ്റാഡ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ഒലെക്സാണ്ട്രിയ ക്വെസ്ഡിലെ (ഇന്ന് ഒലെക്സാന്റിയ റയോൺ) ഒമെൽനിക് ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിലാണ് സുഖോംലിൻസ്കി ജനിച്ചത്. 1933-ൽ അദ്ദേഹം ഏഴ് വർഷത്തെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അമ്മ അദ്ദേഹത്തെ ക്രെമെഞ്ചുക്കിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി അവിടെ അദ്ദേഹം ഒരു പ്രാദേശിക മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ചേർന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ ഉപേക്ഷിച്ച് റോബിറ്റ്ഫക്കിൽ ചേർന്നു, അത് ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് പൂർത്തിയാക്കി. 1935ൽ അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിൽ നിന്ന് അധികം അകലെയല്ലാതെ അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. 1938-ൽ സുഖോംലിൻസ്കി പോൾട്ടാവ പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ചേർന്നു, അതിൽ നിന്ന് അതേ വർഷം ബിരുദം നേടി. ബിരുദം നേടിയ ശേഷം അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുകയും അവിടെ ഒനുഫ്രീവ്ക മിഡിൽ സ്കൂളിൽ ഉക്രേനിയൻ ഭാഷയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റെയും അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അവിടെവെച്ച് അദ്ദേഹം വിവാഹിതനായി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അദ്ദേഹം 1941 ൽ സന്നദ്ധസേവനം നടത്തുകയും 1942 ജനുവരിയിൽ മോസ്കോയുടെ പ്രതിരോധത്തിനിടെ ഒരു ജൂനിയർ പൊളിട്രക്ക് എന്ന നിലയിൽ ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തെ ഉറാൽ പർവതനിരകളിലെ ഒരു സൈനിക ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റി, അവിടെ അദ്ദേഹം ചികിത്സ തുടർന്നു. ആ സമയത്ത് അദ്ദേഹം മുൻനിരയിലേക്ക് മടങ്ങണമെന്ന് നിരന്തരം അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷന് വ്യവസ്ഥാപിതമായി പോലും അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഉവാ (റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ഉദ്മുർത്തിയ) പട്ടണത്തിലെ ഒരു മിഡിൽ സ്കൂളിന്റെ പ്രിൻസിപ്പലായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. നാസികളിൽ നിന്ന് ഉക്രെയ്ൻ പിടിച്ചടക്കിയ ശേഷം 1944ൽ അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. തന്റെ ഭാര്യയും ഇളയ മകനും ഗെസ്റ്റപ്പോകളാൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി വാസിൽ മനസ്സിലാക്കി. റീജിയണൽ പീപ്പിൾസ് എജ്യുക്കേഷൻ (ആർ. എ. ഐ. എൻ. ഒ.) ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. 1948ൽ അദ്ദേഹം പാവ്ലിഷ് സെറ്റിൽമെന്റിലെ പാവ്ലിഷ് സെക്കൻഡറി സ്കൂളിന്റെ പ്രിൻസിപ്പലായി .ഈ സ്ഥാനം അദ്ദേഹം ജീവിതാവസാനം വരെ വഹിച്ചു. ==വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത== സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ കാതൽ ധാർമ്മിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപനമായിരുന്നു, അതിൽ പ്രകൃതിയിലും കലയിലും മാനുഷിക ബന്ധങ്ങളിലും സൌന്ദര്യത്തെക്കുറിച്ച് തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുകയും അവരെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ജീവിത പരിസ്ഥിതിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കാൻ വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു..<ref>[http://www.kspu.kr.ua/download/nauk_zapiski/1998_vipusk_12_zamovlennya_627.pdf Кравцов В. О. (1998) 'Ідея природовідповідного виховання у педагогочній концепції В. О. Сухомлинського' ''Наукові записки''. – Випуск ХІІ. – Серія: Педагогічні науки. – Кіровоград: РВЦ КДПУ ім. В. Винниченка.] p. 54–63 {{ISBN|966-7401-03-0}} {{in lang|uk}}</ref> ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട കാര്യം ഒരു മനുഷ്യനാണെന്നും മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ ബഹുമാനം മറ്റൊന്നുമില്ലെന്നും സുഖോംലിൻസ്കി തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിച്ചു. മറ്റുള്ളവർക്കും പ്രത്യേകിച്ച് അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നതിന്, അവർ തങ്ങളിലും പരിസ്ഥിതിയിലും സൌന്ദര്യം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ സമീപനത്തിൽ ധാർമ്മികവും സൌന്ദര്യപരവുമായ വിദ്യാഭ്യാസം തമ്മിൽ വളരെ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. യഥാർത്ഥ മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നതിൻറെ മറ്റൊരു വശം ബുദ്ധിയുടെ വികാസമായിരുന്നു, അങ്ങനെ മനസ്സിന്റെ ചക്രവാളങ്ങൾ ക്രമേണ വിശാലമായി വളരുകയും ക്രമേണ ലോകത്തെ മുഴുവൻ ഉൾക്കൊള്ളുകയും ബഹിരാകാശത്തിൻറെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്തു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പൂർണ്ണമായും പ്രയോജനകരമായ ശ്രദ്ധ നൽകാൻ ശ്രമിച്ചവരുമായി യോജിക്കാൻ സുഖോംലിൻസ്കിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല, ജോലിസ്ഥലത്ത് നേരിട്ട് പ്രയോഗം കണ്ടെത്തിയാൽ മാത്രമേ അറിവ് പ്രയോജനപ്പെടുകയുള്ളൂ എന്ന് അവർ കരുതി. അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഒരു വ്യക്തിക്ക് അവർ ഭാഗമായ ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും അവരുടെ മനസ്സ് വിശാലമാക്കുന്നതിനും വിദേശ ഭാഷകളെയും ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനം അനിവാര്യമായിരുന്നു. എല്ലാ വ്യക്തിപരമായ വളർച്ചയുടെയും അടിസ്ഥാനം ആരോഗ്യമാണ്, കുട്ടികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടിക്കാലത്ത്, സ്വഭാവം രൂപപ്പെടുമ്പോൾ, മികച്ച ആരോഗ്യം ആസ്വദിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ സുഖോംലിൻസ്കി വളരെയധികം ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി. ശാരീരിക വ്യായാമവും ചിന്തയിലെ പാഠങ്ങളും സൌന്ദര്യത്തെ വിലമതിക്കുന്നതും സംയോജിപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പലപ്പോഴും പ്രകൃതിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. പ്രത്യേകിച്ചും പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ, കുട്ടികളുടെ ചിന്തകൾ സ്കൂളിൽ നിന്ന് നടക്കാവുന്ന ദൂരത്തിനുള്ളിൽ വയലുകളിലും വനങ്ങളിലും ജലപാതകളിലും കാണപ്പെടുന്ന ഉജ്ജ്വലമായ ചിത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി. കുട്ടികളുടെ നേരിട്ടുള്ള അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് ചിന്തിച്ചാൽ അത് അവരെ തളർത്തും. കുട്ടികളുടെ പഠനവും അവരുടെ ബുദ്ധിയുടെ പ്രവർത്തനവും അവരുടെ അറിവ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന പ്രായോഗിക പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടതും പ്രധാനമായിരുന്നു. കുട്ടികളുടെ അറിവ് അവരുടെ പരിസ്ഥിതിയും ചുറ്റുമുള്ള ആളുകളുടെ ജീവിതവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഉപയോഗിച്ചാൽ മാത്രമേ അത് ജീവിതത്തിന്റെ സജീവമായ ഒരു തത്ത്വചിന്തയുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്കും പ്രായോഗികമായ ഒരു ധാർമ്മിക നിലപാടിലേക്കും നയിക്കൂ. ആരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസം, ധാർമ്മിക വിദ്യാഭ്യാസം, സൌന്ദര്യ വിദ്യാഭ്യാസം, ബൌദ്ധിക വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് സ്തംഭങ്ങളിലാണ് സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ സമഗ്ര വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത നിലകൊള്ളുന്നത്. ==ഹൃദയത്തെ പഠിപ്പിക്കുക== [[File:Sukhomlinsky-grave.jpg|thumb|]ഉക്രയിനിലെ സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ ശവകുടീരം ]] കുട്ടികളുടെ കുട്ടിക്കാലം ദീർഘിപ്പിക്കാനും അവരെ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസത്തോടെയും ലോകത്തോട് തുറന്ന മനസ്സോടെയും നിലനിർത്താനും ലോകത്തോടുള്ള അവരുടെ വൈകാരിക പ്രതികരണങ്ങളുടെ പുതുമ നിലനിർത്താനുമാണ് സുഖോംലിൻസ്കി ശ്രമിച്ചത്. അവർ ചെറുതായിരുന്നിട്ടും, അവർ ജീവിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതിയെ പരിപാലിക്കാനും അവർ കണ്ടുമുട്ടുന്ന ആളുകൾക്ക് സന്തോഷം നൽകാനും അവർക്ക് ധാരാളം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം അവരെ കാണിച്ചു. അവരുടെ യുവമനസ്സുകളിൽ താൻ പകർന്നുവന്ന ഭാവങ്ങളിൽ വളരെ സെലക്ടീവ് ആയിരിക്കുന്നതിലൂടെ അവരുടെ സൌന്ദര്യബോധം പരിഷ്കരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. തനിക്ക് കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രകൃതിദത്ത സാഹചര്യങ്ങളിലേക്ക് അദ്ദേഹം അവരെ കൊണ്ടുപോയി. പ്രകൃതിയുടെ സംഗീതം, പുല്ലുകളുടെയും ഇലകളുടെയും കോലാഹലം, ലാർക്കിന്റെ പാട്ട് എന്നിവ കേൾക്കാൻ അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. അത്തരം സ്വാഭാവിക ശബ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം അവയ്ക്ക് സംഗീതം നൽകുകയും പ്രകൃതി സൌന്ദര്യത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. ചിത്രങ്ങളുടെയും ശബ്ദങ്ങളുടെയും ഒരു സർഫൈറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം അവയെ നനച്ചില്ല, മറിച്ച് സൌന്ദര്യത്തോടുള്ള ഓരോ പുതിയ എക്സ്പോഷറും അവിസ്മരണീയമാക്കാൻ അനുവദിച്ചു. മറ്റുള്ളവരുടെ ആന്തരികലോകത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരാകാനും മറ്റുള്ളവരുടെ കണ്ണുകൾ വായിക്കാനും സന്തോഷത്തിൻ്റെയും ദുഃഖത്തിൻ്റെയോ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൻ്്റെയോ വികാരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. ഓരോ കുട്ടിക്കും തങ്ങൾക്ക് മികവ് പുലർത്താൻ കഴിയുന്ന ചില ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കഴിവുകളോ കഴിവുകളോ കണ്ടെത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ കുട്ടികൾ സ്കൂളിൽ നിന്ന് അവരുടെ കുടുംബങ്ങളിലേക്ക് സന്തോഷം എത്തിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും അക്കാദമികമായി മികവ് പുലർത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും ഓരോരുത്തർക്കും എന്തെങ്കിലും തിളങ്ങാനും മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകാനുള്ള വഴി കണ്ടെത്താനും കഴിഞ്ഞു. ഇത് അവരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിൻ്റെയും ധാർമികവികസനത്തിൻ്റെയും അടിത്തറയായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ നേട്ടങ്ങൾക്ക് 1968ൽ സുഖോംലിൻസ്കിക്ക് ഹീറോ ഓഫ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് ലേബർ എന്ന പദവി നൽകി ആദരിച്ചു. ഓർഡർ ഓഫ് ലെനിൻ, ഓർഡൽ ഓഫ് റെഡ് സ്റ്റാർ, ഉഷിൻസ്കി, മകരെങ്കോ മെഡലുകൾ എന്നിവയും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1969-ൽ സുഖോംലിൻസ്കി കുട്ടികൾക്ക് ഞാൻ എന്റെ ഹൃദയം നൽകുന്നു (To Children I Give My Heart) എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഈ പുസ്തകത്തിന് 1974-ൽ (മരണാനന്തരം) ഉക്രേനിയൻ SSR-ന്റെ സംസ്ഥാന സമ്മാനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ എഴുത്തുകാർ]] b6vh8loj2s2lwbyz6ve10s0mmbg8806 4614667 4614666 2026-04-22T16:39:36Z Fotokannan 14472 /* വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത */ 4614667 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി |image = Coin of Ukraine Sukhomlin R.jpg |alt = Image of Ukrainian coin commemorating Sukhomlynsky. |caption = വാസിൽ സുഖോംലിൻസ്കി ചിത്രമുള്ള ഉക്രയിൻ നാണയം |birth_name = Василь Олександрович Сухомлинський |birth_date = {{Birth date|1918|09|28}} |birth_place = Omelnyk, [[Ukrainian State]] |death_date = {{Death date and age|1970|09|02|1918|09|28}} |death_place = Pavlysh, [[Kirovohrad Oblast]], Ukrainian SSR, Soviet Union |other_names = |known_for = [[Teaching method]] |occupation = അദ്ധ്യാപകൻ, പ്രസാധകൻ, എഴുത്തുകാരൻ }}വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം യഥാർത്ഥ മനുഷ്യത്വമുള്ള ഒരു ജീവിയെ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് എന്ന ആശയത്തിലൂന്നി പ്രവർത്തിച്ച ഉക്രേനിയൻ വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തകനും അദ്ധ്യാപകനുമായിരുന്നു വാസിൽ ഒലെക്സാൻഡ്രോവിച്ച് സുഖോംലിൻസ്കി (സെപ്റ്റംബർ 28,1918-സെപ്റ്റംബർ 2,1970). ==ജീവചരിത്രം== ഉക്രേനിയിലെ കിറോവോഹ്റാഡ് ഒബ്ലാസ്റ്റിലെ ഒലെക്സാണ്ട്രിയ ക്വെസ്ഡിലെ (ഇന്ന് ഒലെക്സാന്റിയ റയോൺ) ഒമെൽനിക് ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിലാണ് സുഖോംലിൻസ്കി ജനിച്ചത്. 1933-ൽ അദ്ദേഹം ഏഴ് വർഷത്തെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അമ്മ അദ്ദേഹത്തെ ക്രെമെഞ്ചുക്കിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി അവിടെ അദ്ദേഹം ഒരു പ്രാദേശിക മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ ചേർന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ ഉപേക്ഷിച്ച് റോബിറ്റ്ഫക്കിൽ ചേർന്നു, അത് ഹ്രസ്വകാലത്തേക്ക് പൂർത്തിയാക്കി. 1935ൽ അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിൽ നിന്ന് അധികം അകലെയല്ലാതെ അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. 1938-ൽ സുഖോംലിൻസ്കി പോൾട്ടാവ പെഡഗോഗിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ചേർന്നു, അതിൽ നിന്ന് അതേ വർഷം ബിരുദം നേടി. ബിരുദം നേടിയ ശേഷം അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുകയും അവിടെ ഒനുഫ്രീവ്ക മിഡിൽ സ്കൂളിൽ ഉക്രേനിയൻ ഭാഷയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റെയും അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അവിടെവെച്ച് അദ്ദേഹം വിവാഹിതനായി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് അദ്ദേഹം 1941 ൽ സന്നദ്ധസേവനം നടത്തുകയും 1942 ജനുവരിയിൽ മോസ്കോയുടെ പ്രതിരോധത്തിനിടെ ഒരു ജൂനിയർ പൊളിട്രക്ക് എന്ന നിലയിൽ ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തെ ഉറാൽ പർവതനിരകളിലെ ഒരു സൈനിക ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റി, അവിടെ അദ്ദേഹം ചികിത്സ തുടർന്നു. ആ സമയത്ത് അദ്ദേഹം മുൻനിരയിലേക്ക് മടങ്ങണമെന്ന് നിരന്തരം അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷന് വ്യവസ്ഥാപിതമായി പോലും അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ഉവാ (റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ഉദ്മുർത്തിയ) പട്ടണത്തിലെ ഒരു മിഡിൽ സ്കൂളിന്റെ പ്രിൻസിപ്പലായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. നാസികളിൽ നിന്ന് ഉക്രെയ്ൻ പിടിച്ചടക്കിയ ശേഷം 1944ൽ അദ്ദേഹം ജന്മനാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. തന്റെ ഭാര്യയും ഇളയ മകനും ഗെസ്റ്റപ്പോകളാൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടതായി വാസിൽ മനസ്സിലാക്കി. റീജിയണൽ പീപ്പിൾസ് എജ്യുക്കേഷൻ (ആർ. എ. ഐ. എൻ. ഒ.) ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. 1948ൽ അദ്ദേഹം പാവ്ലിഷ് സെറ്റിൽമെന്റിലെ പാവ്ലിഷ് സെക്കൻഡറി സ്കൂളിന്റെ പ്രിൻസിപ്പലായി .ഈ സ്ഥാനം അദ്ദേഹം ജീവിതാവസാനം വരെ വഹിച്ചു. ==വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത== സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിന്റെ കാതൽ ധാർമ്മിക വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപനമായിരുന്നു, അതിൽ പ്രകൃതിയിലും കലയിലും മാനുഷിക ബന്ധങ്ങളിലും സൌന്ദര്യത്തെക്കുറിച്ച് തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുകയും അവരെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ജീവിത പരിസ്ഥിതിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കാൻ വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു..<ref>[http://www.kspu.kr.ua/download/nauk_zapiski/1998_vipusk_12_zamovlennya_627.pdf Кравцов В. О. (1998) 'Ідея природовідповідного виховання у педагогочній концепції В. О. Сухомлинського' ''Наукові записки''. – Випуск ХІІ. – Серія: Педагогічні науки. – Кіровоград: РВЦ КДПУ ім. В. Винниченка.] p. 54–63 {{ISBN|966-7401-03-0}} {{in lang|uk}}</ref> ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട കാര്യം ഒരു മനുഷ്യനാണെന്നും മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നതിനേക്കാൾ വലിയ ബഹുമാനം മറ്റൊന്നുമില്ലെന്നും സുഖോംലിൻസ്കി തന്റെ വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിച്ചു. മറ്റുള്ളവർക്കും പ്രത്യേകിച്ച് അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നതിന്, അവർ തങ്ങളിലും പരിസ്ഥിതിയിലും സൌന്ദര്യം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ സമീപനത്തിൽ ധാർമ്മികമായ പഠനവും സൌന്ദര്യ ശാസ്ത്ര പഠനവും തമ്മിൽ വളരെ അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. യഥാർത്ഥ മനുഷ്യനായിരിക്കുന്നതിൻറെ മറ്റൊരു വശം ബുദ്ധിയുടെ വികാസമായിരുന്നു, അങ്ങനെ മനസ്സിന്റെ ചക്രവാളങ്ങൾ ക്രമേണ വിശാലമായി വളരുകയും ക്രമേണ ലോകത്തെ മുഴുവൻ ഉൾക്കൊള്ളുകയും ബഹിരാകാശത്തിൻറെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് എത്തുകയും ചെയ്തു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പൂർണ്ണമായും പ്രയോജനകരമായ ശ്രദ്ധ നൽകാൻ ശ്രമിച്ചവരുമായി യോജിക്കാൻ സുഖോംലിൻസ്കിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല, ജോലിസ്ഥലത്ത് നേരിട്ട് പ്രയോഗം കണ്ടെത്തിയാൽ മാത്രമേ അറിവ് പ്രയോജനപ്പെടുകയുള്ളൂ എന്ന് അവർ കരുതി. അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഒരു വ്യക്തിക്ക് അവർ ഭാഗമായ ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും അവരുടെ മനസ്സ് വിശാലമാക്കുന്നതിനും വിദേശ ഭാഷകളെയും ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനം അനിവാര്യമായിരുന്നു. എല്ലാ വ്യക്തിപരമായ വളർച്ചയുടെയും അടിസ്ഥാനം ആരോഗ്യമാണ്, കുട്ടികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടിക്കാലത്ത്, സ്വഭാവം രൂപപ്പെടുമ്പോൾ, മികച്ച ആരോഗ്യം ആസ്വദിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ സുഖോംലിൻസ്കി വളരെയധികം ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി. ശാരീരിക വ്യായാമവും ചിന്തയിലെ പാഠങ്ങളും സൌന്ദര്യത്തെ വിലമതിക്കുന്നതും സംയോജിപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം കുട്ടികളെ പലപ്പോഴും പ്രകൃതിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. പ്രത്യേകിച്ചും പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ, കുട്ടികളുടെ ചിന്തകൾ സ്കൂളിൽ നിന്ന് നടക്കാവുന്ന ദൂരത്തിനുള്ളിൽ വയലുകളിലും വനങ്ങളിലും ജലപാതകളിലും കാണപ്പെടുന്ന ഉജ്ജ്വലമായ ചിത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടത് പ്രധാനമാണെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി. കുട്ടികളുടെ നേരിട്ടുള്ള അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട് ചിന്തിച്ചാൽ അത് അവരെ തളർത്തും. കുട്ടികളുടെ പഠനവും അവരുടെ ബുദ്ധിയുടെ പ്രവർത്തനവും അവരുടെ അറിവ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന പ്രായോഗിക പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടതും പ്രധാനമായിരുന്നു. കുട്ടികളുടെ അറിവ് അവരുടെ പരിസ്ഥിതിയും ചുറ്റുമുള്ള ആളുകളുടെ ജീവിതവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഉപയോഗിച്ചാൽ മാത്രമേ അത് ജീവിതത്തിന്റെ സജീവമായ ഒരു തത്ത്വചിന്തയുടെ രൂപീകരണത്തിലേക്കും പ്രായോഗികമായ ഒരു ധാർമ്മിക നിലപാടിലേക്കും നയിക്കൂ. ആരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസം, ധാർമ്മിക വിദ്യാഭ്യാസം, സൌന്ദര്യ വിദ്യാഭ്യാസം, ബൌദ്ധിക വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് സ്തംഭങ്ങളിലാണ് സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ സമഗ്ര വിദ്യാഭ്യാസ തത്ത്വചിന്ത നിലകൊള്ളുന്നത്. ==ഹൃദയത്തെ പഠിപ്പിക്കുക== [[File:Sukhomlinsky-grave.jpg|thumb|]ഉക്രയിനിലെ സുഖോംലിൻസ്കിയുടെ ശവകുടീരം ]] കുട്ടികളുടെ കുട്ടിക്കാലം ദീർഘിപ്പിക്കാനും അവരെ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസത്തോടെയും ലോകത്തോട് തുറന്ന മനസ്സോടെയും നിലനിർത്താനും ലോകത്തോടുള്ള അവരുടെ വൈകാരിക പ്രതികരണങ്ങളുടെ പുതുമ നിലനിർത്താനുമാണ് സുഖോംലിൻസ്കി ശ്രമിച്ചത്. അവർ ചെറുതായിരുന്നിട്ടും, അവർ ജീവിക്കുന്ന പരിസ്ഥിതിയെ പരിപാലിക്കാനും അവർ കണ്ടുമുട്ടുന്ന ആളുകൾക്ക് സന്തോഷം നൽകാനും അവർക്ക് ധാരാളം കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം അവരെ കാണിച്ചു. അവരുടെ യുവമനസ്സുകളിൽ താൻ പകർന്നുവന്ന ഭാവങ്ങളിൽ വളരെ സെലക്ടീവ് ആയിരിക്കുന്നതിലൂടെ അവരുടെ സൌന്ദര്യബോധം പരിഷ്കരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. തനിക്ക് കണ്ടെത്താൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ പ്രകൃതിദത്ത സാഹചര്യങ്ങളിലേക്ക് അദ്ദേഹം അവരെ കൊണ്ടുപോയി. പ്രകൃതിയുടെ സംഗീതം, പുല്ലുകളുടെയും ഇലകളുടെയും കോലാഹലം, ലാർക്കിന്റെ പാട്ട് എന്നിവ കേൾക്കാൻ അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. അത്തരം സ്വാഭാവിക ശബ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് അദ്ദേഹം അവയ്ക്ക് സംഗീതം നൽകുകയും പ്രകൃതി സൌന്ദര്യത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. ചിത്രങ്ങളുടെയും ശബ്ദങ്ങളുടെയും ഒരു സർഫൈറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം അവയെ നനച്ചില്ല, മറിച്ച് സൌന്ദര്യത്തോടുള്ള ഓരോ പുതിയ എക്സ്പോഷറും അവിസ്മരണീയമാക്കാൻ അനുവദിച്ചു. മറ്റുള്ളവരുടെ ആന്തരികലോകത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ബോധവാന്മാരാകാനും മറ്റുള്ളവരുടെ കണ്ണുകൾ വായിക്കാനും സന്തോഷത്തിൻ്റെയും ദുഃഖത്തിൻ്റെയോ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൻ്്റെയോ വികാരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും അദ്ദേഹം അവരെ പഠിപ്പിച്ചു. ഓരോ കുട്ടിക്കും തങ്ങൾക്ക് മികവ് പുലർത്താൻ കഴിയുന്ന ചില ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കഴിവുകളോ കഴിവുകളോ കണ്ടെത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ കുട്ടികൾ സ്കൂളിൽ നിന്ന് അവരുടെ കുടുംബങ്ങളിലേക്ക് സന്തോഷം എത്തിക്കുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. എല്ലാ കുട്ടികൾക്കും അക്കാദമികമായി മികവ് പുലർത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും ഓരോരുത്തർക്കും എന്തെങ്കിലും തിളങ്ങാനും മറ്റുള്ളവർക്ക് സന്തോഷം നൽകാനുള്ള വഴി കണ്ടെത്താനും കഴിഞ്ഞു. ഇത് അവരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിൻ്റെയും ധാർമികവികസനത്തിൻ്റെയും അടിത്തറയായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലെ നേട്ടങ്ങൾക്ക് 1968ൽ സുഖോംലിൻസ്കിക്ക് ഹീറോ ഓഫ് സോഷ്യലിസ്റ്റ് ലേബർ എന്ന പദവി നൽകി ആദരിച്ചു. ഓർഡർ ഓഫ് ലെനിൻ, ഓർഡൽ ഓഫ് റെഡ് സ്റ്റാർ, ഉഷിൻസ്കി, മകരെങ്കോ മെഡലുകൾ എന്നിവയും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1969-ൽ സുഖോംലിൻസ്കി കുട്ടികൾക്ക് ഞാൻ എന്റെ ഹൃദയം നൽകുന്നു (To Children I Give My Heart) എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഈ പുസ്തകത്തിന് 1974-ൽ (മരണാനന്തരം) ഉക്രേനിയൻ SSR-ന്റെ സംസ്ഥാന സമ്മാനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:ഉക്രേനിയൻ എഴുത്തുകാർ]] imc22sa2eftp91zavbu1jbutzcwu718 3 666777 4614694 2026-04-22T17:55:16Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614694 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: KesWalkerMan | KesWalkerMan | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:55, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) bgm0vc1e2f9iybctemuu3ituk770bdu 3 666778 4614703 2026-04-22T18:30:21Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614703 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: AlvaKedak | AlvaKedak | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 18:30, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) aqgo4jh5ynjwggs916k96r7fzmu8v2e 3 666779 4614706 2026-04-22T18:56:42Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614706 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Isebito | Isebito | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 18:56, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 8zn668uh16pepeh2lpkm6ipmzzo1twg 3 666780 4614722 2026-04-22T21:22:43Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614722 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Nataliia1908 | Nataliia1908 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 21:22, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 7ffx8wkr7ej4kr84tcbgdoxnx1m6pxl 3 666781 4614735 2026-04-23T00:13:23Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614735 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Futino2601 | Futino2601 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 00:13, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) ko1t977czswubnm8vonanma5czeu5ls 3 666782 4614738 2026-04-23T01:17:23Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614738 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Cjohn21665 | Cjohn21665 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 01:17, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 8c4j3xr5hqfzsrk310ndfbvt3ybwbaa 3 666783 4614742 2026-04-23T02:08:39Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614742 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Abu anand | Abu anand | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:08, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) k6wo3xj9u8z8dp2wjk5qedxgq2rfblc 3 666784 4614746 2026-04-23T02:55:30Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614746 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Rodrigogomesonetwo | Rodrigogomesonetwo | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:55, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) l0qgjlacw8bq9kngwfoyub2uqlq8fky 3 666785 4614765 2026-04-23T05:30:07Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614765 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: JonoyJoseph | JonoyJoseph | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:30, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 263m23nq8ay9kvpjwo8f7xwkpg48wti 3 666786 4614770 2026-04-23T05:54:17Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614770 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Ramahare | Ramahare | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:54, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) kx0sdhll3fktl1hl5dynb09vy7ygwqo 3 666787 4614776 2026-04-23T07:35:37Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614776 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Pradhip pm | Pradhip pm | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:35, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) k9pu5zd76ut1g3tr6o0soiimm48lhpt 3 666788 4614777 2026-04-23T07:47:20Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614777 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: TheBegoniaLeaf | TheBegoniaLeaf | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:47, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 3fdzlbrzlmjgpn3nby6uho5ybmwktrf 3 666789 4614785 2026-04-23T08:52:25Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614785 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Rissanoufil | Rissanoufil | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:52, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) gtlap8m4ib94tkqlimkcerbu2a23oe3 3 666790 4614787 2026-04-23T09:01:12Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614787 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Ceelune | Ceelune | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:01, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) nqvaxhkid4bdziynmz5tm8popylkv25 3 666791 4614791 2026-04-23T09:26:29Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614791 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Rahulchandrahasan | Rahulchandrahasan | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:26, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) j8nm62ck17yfuzilxsh74vro4o4w1hk