വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 0 952 4614910 4599899 2026-04-24T07:00:29Z ~2026-25163-62 216888 4614910 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Edasseri Govindan Nair}} {{Infobox person | name = ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ | image = <!-- just the filename, without the File: or Image: prefix or enclosing [[brackets]] -->ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ.jpg | alt = ഇടശ്ശേരി | caption = ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ | birth_name = | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} -->[[1906]] [[ഡിസംബർ 23]] | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->[[1974]] [[ഒക്ടോബർ 16]] | death_place = | nationality = ഭാരതീയൻ | other_names =ശക്തിയുടെ കവി | known_for = [[കവി|കവിയും]] നാടകകൃത്തും | occupation = }} മലയാളകവിതയിൽ [[കാല്പനികത്വം|കാല്പനികതയിൽ]] നിന്നുള്ള വഴിപിരിയലിനു തുടക്കം കുറിച്ച [[കവി|കവിയും]] നാടകകൃത്തുമാണ് '''ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ'''. ([[ഡിസംബർ 23]], [[1906]] - [[ഒക്ടോബർ 16]], [[1974]]). പൂതപ്പാട്ട്‌, [[കാവിലെ പാട്ട്|കാവിലെപ്പാട്ട്,]] പുത്തൻകലവും അരിവാളും, ബുദ്ധനും നരിയും ഞാനും എന്നീ കവിതകളിലൂടെ വ്യത്യസ്തമായ ഭാവുകത്വം പ്രകടമാക്കി . ==ജീവിതരേഖ== ഇടശ്ശേരിയുടെ പേരിലുള്ള വെബ് സൈറ്റ് സന്ദർശിക്കുക.<ref>{{Cite web|url=https://www.edasseri.org|title=https://www.edasseri.org|access-date=06.02.2026|last=Edasseri|first=Asokakumar|date=02.06.2026|website=https://www.edasseri.org|publisher=Mahakavi Edasseri Trust}}</ref> ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ [[പൊന്നാനി|പൊന്നാനിക്കടുത്തുള്ള]] [[കുറ്റിപ്പുറം|കുറ്റിപ്പുറത്ത്‌]] 1906 ഡിസംബർ 23ന് പി .കൃഷ്ണക്കുറുപ്പിന്റെയും ഇടശ്ശേരിക്കളത്തിൽ കുഞ്ഞിക്കുട്ടിയമ്മയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. സാമാന്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം [[ആലപ്പുഴ]], [[പൊന്നാനി]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്തു. 1938ൽ ഇടക്കണ്ടി ജാനകിയമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്തു. [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെയും]] സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെയും ഭരണ സമിതി അംഗമായിരുന്നു. [[1974]] [[ഒക്ടോബർ 16]]-നു സ്വവസതിയിൽ വച്ച്‌ മരിച്ചു. കഥാകൃത്ത് [[ഇ. ഹരികുമാർ]], ഇ. മാധവൻ എന്നിവർ ഉൾപ്പടെ എട്ടുമക്കളുണ്ട് ഇടശ്ശേരിക്ക്. [[File:Edesshery Smrithi Ponnani 1.jpg|thumb|left|ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായരുടെ പേരിലുള്ള പൊന്നാനിയിലെ സ്മൃതിശേഖരം ]] 19 പുസ്തകങ്ങളും 10 സമാഹാരങ്ങളിലായി 300-ലധികം കവിതകളും 6 നാടകപുസ്തകങ്ങളും ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരവും ഇടശ്ശേരിയുടെ കൃതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മലയാള കവിതയിലെ കാല്പനികതയെ റിയലിസത്തിലേക്ക് മാറ്റിയ കവികളുടെ കൂട്ടത്തിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ''പൂതപ്പാട്ട്'', ''പണിമുടക്കം'', ''കല്യാണപ്പുടവ'', ''കറുത്ത ചെട്ടിച്ചികൾ'', ''കാവിലെ പാട്ട്'' തുടങ്ങിയ കവിതകളിലെ ആഖ്യാനശൈലി ശക്തമായ മാനവികതയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നവയാണ്. ===കവിതകൾ === *അളകാവലി(1940) *പുത്തൻ കലവും അരിവാളും (1951) *[[പൂതപ്പാട്ട്‌]] * കുറ്റിപ്പുറം പാലം *കറുത്ത ചെട്ടിച്ചികൾ *വായാടി *ഇടശ്ശേരിയുടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ (1966) *[[ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക (കവിത)|ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക]] (1968) *അന്തിത്തിരി (1977) *അമ്പാടിയിലേക്കു വീണ്ടും *ഹനൂമൽ സേവ തുഞ്ചൻ പറമ്പിൽ *തൊടിയിൽ പടരാത്ത മുല്ല *ഇസ്ലാമിലെ വന്മല *നെല്ലുകുത്തുകാരി പാറുവിന്റെ കഥ *കൊച്ചനുജൻ *ലഘുഗാനങ്ങൾ (1954) *ത്രിവിക്രമന്നു മുമ്പിൽ *കുങ്കുമപ്രഭാതം *അന്തിത്തിരി *പണിമുടക്കം === നാടകങ്ങൾ=== *നൂലുമാല (1947) *കൂട്ടുകൃഷി (1950) *കളിയും ചിരിയും (1954) *എണ്ണിച്ചുട്ട അപ്പം (1957) *ചാലിയത്തി (1960) *'ഇടശ്ശേരിയുടെ നാടകങ്ങൾ' (2001) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *കാവിലെപ്പാട്ട്‌ (1966) -[[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അവാർഡ് - 1969 *[[ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക (കവിത)|ഒരു പിടി നെല്ലിക്ക]] (1968) - കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 1971 == ഇടശ്ശേരി പുരസ്കാരം == ഇടശ്ശേരി സ്മാരക സമിതി ഏർപ്പെടുത്തിയ അവാർഡ് 20,000 രൂപയും പ്രശസ്തിഫലകവുമടങ്ങിയതാണ് [[ഇടശ്ശേരി പുരസ്കാരം]] ==അവലംബം== {{reflist}} *[http://www.edasseri.org/galleries.htm ചിത്രങ്ങൾ] {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:1906-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1974-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 16-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] 4hsol44qckoiiozocbsg0vql8s8q0u1 4 1324 4614894 4608113 2026-04-24T06:05:05Z Irshadpp 10433 താളിലെ വിവരങ്ങൾ {{എഴുത്തുകളരി}} <!-- ഇതിനു താഴെ താങ്കൾക്ക് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താവുന്നതാണ് --!> എന്നാക്കിയിരിക്കുന്നു 4614894 wikitext text/x-wiki {{എഴുത്തുകളരി}} <!-- ഇതിനു താഴെ താങ്കൾക്ക് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താവുന്നതാണ് --!> rqzuryt9q0qpczjeuwcqpxdy6zb6qj5 4614895 4614894 2026-04-24T06:11:58Z Irshadpp 10433 [[Special:Contributions/Irshadpp|Irshadpp]] ([[User talk:Irshadpp|സംവാദം]]) നടത്തിയ തിരുത്തലുകൾ നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നിലവിലുള്ള പതിപ്പ് [[User:MOKAYI DAM|MOKAYI DAM]] സൃഷ്ടിച്ചതാണ് 4608113 wikitext text/x-wiki 🌿 *മൊകായിക്കൽ – പ്രകൃതിയുമായി ചേർന്നൊരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ചരിത്രം* (വിവരങ്ങൾ: സിറാജ്) മൊകായിക്കൽ പ്രദേശം പൂനൂർ പുഴയോരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രകൃതിസൗന്ദര്യവും കൃഷിസമ്പന്നതയും നിറഞ്ഞ ഒരു മനോഹര ഭൂപ്രദേശമാണ്. മലകളും ചെറിയ കുന്നുകളും പച്ചപ്പും നിറഞ്ഞ ഈ പ്രദേശം പ്രകൃതിയോടൊപ്പം അവിടുത്തെ ജനങ്ങളും അവരുടെ ജീവിതശൈലിയും, ഇതെല്ലാം കൊണ്ടാണ് ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത്. 🌊 *പൂനൂർ പുഴയും മൊകായി പ്രദേശത്തിന്റെ ജീവിതവും* പണ്ടുകാലം മുതലേ ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളുടെ ദൈനദിന ജീവിതത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചത് പൂനൂർ പുഴയാണ്. പണ്ട് കാലം മുതലേ ഈ നാട്ടുകാർ ഈ പുഴയെയും പുഴയോരത്തെയും ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്. അതിൽ ചിലത് : • ദിനചാര്യകൾക്ക് ഉൾപ്പെടെ • വീട്ടുപയോഗത്തിനുള്ള വെള്ളം എടുക്കാനും (ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്തിരുന്നത് വരെ) • കൃഷിക്ക് വെള്ളം ലഭിക്കാനും എല്ലാത്തിനും ഇവിടെത്തുകാരുടെ ആശ്രയമായിരുന്നു അന്നും ഇന്നും ഈ പുഴ. അതെ പോലെ മൽസ്യ സമ്പത്ത്, പുഴയിൽ മീനുകൾ ധാരാളം ലഭിച്ചതിനാൽ മീൻപിടുത്തവും മൊകായിക്കകാരുടെ ഒരു പ്രധാന ജീവിത മാർഗം തന്നെ ആയിരുന്നു. അതെ പോലെ മല വെള്ളം എല്ലാ കാലവർഷവും ഈ പുഴ തേടി ഇവിടുത്തെ ആൾക്കാരെ തേടി വരാറുണ്ട്. അതിന്റെ പ്രധാന കാരണം ചുറ്റുമുള്ള മലകളും കുന്നുകളും (അമരാട്, ഏലക്കാനം, ഇരുൾകുന്ന്...etc) തന്നെ ആണ്. ഈ പ്രളയങ്ങൾ ഇന്നാട്ടുകാരെ ഇതുവരെ ബാധിച്ചിട്ടില്ല. മറിച്ച്, എല്ലാം ഇവർക്ക് പടച്ചോൻ നൽകുന്ന സമ്മാനമായാണ് ഈ നാട്ടുകാർ കാണുന്നത്. കാരണം, മലവെള്ളപാച്ചിലിനൊടുവിൽ ഇരു കരകളിലും രൂപപ്പെടുന്ന ഫലഭൂഷ്ടി ആയ മണ്ണ് ഈ നാട്ടുകാരുടെ കൃഷിക്ക് വലിയ മുതൽ കൂട്ടാണ്. ഇതിൽ നിന്ന് പൊന്ന് വിളയിക്കും ഇവർ. ഇവിടുത്തെ മെയിൻ കാർഷിക വിളയെടുപ്പ് സീസൺ എന്നാൽ ഫെബ്രുവരി മുതൽ മെയ്‌ വരെ ആണ്. ഈ സമയങ്ങളിൽ പുഴുയോരത്തെ കാഴ്ച്ച മനോഹരമാണ്. (സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും എല്ലാരും ചേർന്നൊരു ഐഖ്യത്തിന്റെ കൃഷിക്കാലം ) ഇതെല്ലാം ഇപ്പോൾ മൊകായി അണകെട്ടിനോട് ചേർന്നാണ് ഒട്ടു മിക്ക കൃഷിയും നടക്കുന്നത്. 🏞️ *മൊകായി അണകെട്ടിനോട് ചേർന്ന പ്രദേശങ്ങൾ* മൊകായി പുഴക്ക് സമീപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചില പ്രദേശങ്ങൾ: • മൊകായി കോളനി • എംഎം പറമ്പ് • മഠത്തും പൊയിൽ • ഉമ്മിണി കുന്ന് • കരിന്തോറ • വേണാടി • ഇരുൾകുന്ന് • അത്തയകുന്ന് • പുതിയൻബ്ര കുന്ന് ഈ പ്രദേശങ്ങൾ കൂടുതലും കുന്നുകളും ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളും ആയതിനാൽ വേനൽക്കാലത്ത് ജലലഭ്യത കുറവുള്ള പ്രദേശങ്ങളായിരുന്നു. ആയതിനാൽ കൃഷിക്കും വേനൽ കാലത്ത് ദിനചര്യകൾക്കും വരെ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു ഈ പ്രദേശത്തുകാർക്ക്. ഇതിന് എല്ലാം ഈ ഐക്യ നാട് ഒറ്റകെട്ടായി പരിഹാരം കണ്ടെത്തി. 🛠️ *മൊകായി അണക്കെട്ടിന്റെ രൂപീകരണം* മേൽ പറഞ്ഞ പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരമായി നാട്ടുകാർ ഒത്ത് ചേർന്ന് ഇരുന്ന്, ഒരു ആശയം മുന്നോട്ട് വെച്ചു. പുഴയിൽ ഒരു അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ച് വെള്ളം സംഭരിക്കാം. ഇത് സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ചു കൊടുക്കാം എന്നതായിരുന്നു ആ ആശയം. അങ്ങനെ ഏകദേശം 40 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഇന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന മൊകായി ഡാം അല്ലെങ്കിൽ മൊകായി അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ഒരു നാടിന്റെ കൂട്ടായ പ്രയത്നം അവിടെ അന്ന് യഥാർഥ്യമാക്കിയിരിക്കുന്നു. അണക്കെട്ടിൽ സംഭരിച്ച വെള്ളം പിന്നീട്: • ഫിൽട്ടർ ചെയ്ത് • വലിയ മോട്ടോറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ചുറ്റുമുള്ള പ്രയാസം നേരിടുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വിതരണം ചെയ്തു തുടങ്ങി. ഇതിലൂടെ കൃഷിക്കും കുടിവെള്ളത്തിനും വലിയ സഹായം അവർക്ക് ലഭിച്ചു. ഇതോടെ മൊകായിക്കൽ പ്രദേശവാസികളുടെ എക്കാലത്തെയും പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരമായി. ഇതോടെ കൃഷിയിൽ പൊന്ന് വിളയിക്കാൻ അവർ തുടങ്ങി. ഇത് ഈ നാട്ടുകാരുടെ ജീവിതത്തെയും ഒരു വിപ്ലവ മാറ്റം ഉണ്ടാക്കി എന്ന് വേണം പറയാൻ. ഈ ഒരു മഹത്തായ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിരവധി ആൾക്കാർ പങ്കെടുത്തു. അവരിൽ പുഴക്കൽ ബീരാൻ സാഹിബ് പോലുള്ള ആളുകൾ സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. 🌾 *കൃഷിയും പ്രകൃതിയുമായുള്ള ബന്ധം* ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രധാന തൊഴിൽ കൃഷിയാണ്. പുഴയുടെ ഇരുവശങ്ങളിലും നാട്ടുകാർ വിവിധ കൃഷികൾ ചെയ്യുന്നു: • കപ്പ (പൂള) • കിഴങ്ങുവർഗങ്ങൾ • വാഴ • പച്ചക്കറികൾ • മറ്റു പല പ്രകൃതിദത്ത വിളകൾ ഈ പ്രദേശത്ത് മികച്ച കർഷകരും പ്രകൃതിസ്നേഹികളും ആയ നിരവധി ആളുകളുണ്ട്. ഉദാഹരണമായി: • അയനിക്കോത്ത് അബ്ദുസ്സലാം • മൊകായിക്കൽ ഹക്കീം • കക്കാടൻ സലാം • ദാമോദരൻ • ഭാസ്കരൻ • വിജയൻ • പുഴക്കൾ ഖാദർ • ജിതീഷ്...etc പുതുതലമുറയിൽ നിന്ന്: • ശ്രീബിത്ത് • ചെറിയ • മറ്റു യുവാക്കളും ഇവരൊക്കെയും പ്രകൃതിയെയും കൃഷിയെയും സ്നേഹിക്കുന്ന ആളുകളാണ്. അതെ പോലെ നല്ല മീൻ പിടുത്തക്കാർ കൂടിയാണ് ഇവരെല്ലാം. 🎣 *മീൻപിടുത്തം* പൂനൂർ പുഴ നല്ല മീനുകൾ ലഭിക്കുന്ന ഒരു പുഴയായതിനാൽ നിരവധി ആളുകൾ ഇവിടെ മീൻപിടിക്കാൻ എത്താറുണ്ട്. നാട്ടുകാർക്കും ഇത് ഒരു വിനോദവും ഒരു ഉപജീവന മാർഗവും കൂടിയാണ്. 🍲 *നാട്ടുകാർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഭക്ഷണം* ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളുടെ ഭക്ഷണരീതി വളരെ ലളിതവും വ്യത്യസ്തത ഉള്ളതും പ്രകൃതിദത്തവുമാണ്. അവർ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന വിഭവങ്ങൾ: • പൂള (കപ്പ) • നാടൻ പൂവൻ പഴം • കിഴങ്ങുവർഗങ്ങൾ • ചക്ക • പുഴ മീൻ • നാടൻ കോഴി • നാട്ടിൽ നട്ട് വളർത്തുന്ന പച്ചക്കറികൾ, ഇലകൾ...etc ഇവയെല്ലാം പോഷകഗുണമുള്ള ഭക്ഷണങ്ങളാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ പ്രദേശത്തെ ആളുകളിൽ നല്ല ആരോഗ്യവും ഉണർവും നമുക്ക് കാണാം. 🌬️ *ശുദ്ധവായുവും പ്രകൃതിസൗന്ദര്യവും* ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ അനുഗ്രഹം ഇവിടെ ഉള്ള ശുദ്ധവായുവാണ്. അതെ പോലെ മൊകായി പുഴയുടെയും പ്രകൃതിയുടെയും ഭംഗി ആണ്‌. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ നിരവധി ആളുകൾ പുഴക്കരയിൽ എത്താറുണ്ട്. അവരിൽ പ്രധാനമായും • പ്രകൃതിയുടെ ഭംഗി ആസ്വദിക്കാനും • ശുദ്ധവായു ശ്വസിക്കാനും • മീൻ പിടിക്കാനും സൊറ പറഞ്ഞിരിക്കാനുമൊക്കെയാണ്. പുഴക്കരയിലൂടെ പോകുന്ന റോഡ് ഈ അണകെട്ടിനെ അതിന്റെ പൂർണതയിൽ ആസ്വദിപ്പിക്കുന്നതിൽ വലിയ റോൾ ഉണ്ട്. ഈ റോഡുകളിൽ രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും: • സ്ത്രീകൾ • കുട്ടികൾ • യുവാക്കളും യുവതികളും എല്ലാവരും വന്ന് വാക്കിംഗ്, വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് സാധാരണ കാഴ്ചയാണ്. ⚠️ *സംരക്ഷിക്കേണ്ട പ്രകൃതി* എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ പുറത്തുനിന്നുള്ള ചില ആളുകൾ ഇവിടെ എത്തി • മയക്കുമരുന്ന് ഉപയോഗം • മദ്യപാനം • ഭക്ഷണ പാക്കറ്റുകളും പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളും പുഴക്കരയിൽ ഉപേക്ഷിക്കൽ പോലുള്ള പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നത് ഈ മനോഹരമായ പ്രകൃതിക്ക് ദോഷകരമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രകൃതിയും ശുചിത്വവും സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് എല്ലാവരുടെയും ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. 🌿 *സമാപനം* മൊകായിക്കൽ പ്രദേശം പ്രകൃതിയോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്ന ജനങ്ങളുടെ മനോഹരമായ ഉദാഹരണമാണ്. പൂനൂർ പുഴയും മൊകായി അണക്കെട്ടും ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ജീവിതത്തിനും കൃഷിക്കും വലിയ അനുഗ്രഹമാണ്. ഈ പ്രകൃതിയും പാരമ്പര്യവും സംരക്ഷിച്ചാൽ മാത്രമേ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം ഭാവിതലമുറകൾക്കും നിലനിൽക്കുകയുള്ളു. ⸻ ✍️ വിവരങ്ങൾ പങ്കുവച്ചത്: സിറാജ് – മൊകായിക്കൽ പ്രദേശവാസി. 4kttnogbq9kvspz4whglcvyb53sv3f3 4614896 4614895 2026-04-24T06:12:17Z Irshadpp 10433 4614896 wikitext text/x-wiki {{എഴുത്തുകളരി}} <!-- ഇതിനു താഴെ താങ്കൾക്ക് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താവുന്നതാണ് --!> 🌿 *മൊകായിക്കൽ – പ്രകൃതിയുമായി ചേർന്നൊരു ഗ്രാമത്തിന്റെ ചരിത്രം* (വിവരങ്ങൾ: സിറാജ്) മൊകായിക്കൽ പ്രദേശം പൂനൂർ പുഴയോരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രകൃതിസൗന്ദര്യവും കൃഷിസമ്പന്നതയും നിറഞ്ഞ ഒരു മനോഹര ഭൂപ്രദേശമാണ്. മലകളും ചെറിയ കുന്നുകളും പച്ചപ്പും നിറഞ്ഞ ഈ പ്രദേശം പ്രകൃതിയോടൊപ്പം അവിടുത്തെ ജനങ്ങളും അവരുടെ ജീവിതശൈലിയും, ഇതെല്ലാം കൊണ്ടാണ് ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത്. 🌊 *പൂനൂർ പുഴയും മൊകായി പ്രദേശത്തിന്റെ ജീവിതവും* പണ്ടുകാലം മുതലേ ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളുടെ ദൈനദിന ജീവിതത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചത് പൂനൂർ പുഴയാണ്. പണ്ട് കാലം മുതലേ ഈ നാട്ടുകാർ ഈ പുഴയെയും പുഴയോരത്തെയും ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്. അതിൽ ചിലത് : • ദിനചാര്യകൾക്ക് ഉൾപ്പെടെ • വീട്ടുപയോഗത്തിനുള്ള വെള്ളം എടുക്കാനും (ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്തിരുന്നത് വരെ) • കൃഷിക്ക് വെള്ളം ലഭിക്കാനും എല്ലാത്തിനും ഇവിടെത്തുകാരുടെ ആശ്രയമായിരുന്നു അന്നും ഇന്നും ഈ പുഴ. അതെ പോലെ മൽസ്യ സമ്പത്ത്, പുഴയിൽ മീനുകൾ ധാരാളം ലഭിച്ചതിനാൽ മീൻപിടുത്തവും മൊകായിക്കകാരുടെ ഒരു പ്രധാന ജീവിത മാർഗം തന്നെ ആയിരുന്നു. അതെ പോലെ മല വെള്ളം എല്ലാ കാലവർഷവും ഈ പുഴ തേടി ഇവിടുത്തെ ആൾക്കാരെ തേടി വരാറുണ്ട്. അതിന്റെ പ്രധാന കാരണം ചുറ്റുമുള്ള മലകളും കുന്നുകളും (അമരാട്, ഏലക്കാനം, ഇരുൾകുന്ന്...etc) തന്നെ ആണ്. ഈ പ്രളയങ്ങൾ ഇന്നാട്ടുകാരെ ഇതുവരെ ബാധിച്ചിട്ടില്ല. മറിച്ച്, എല്ലാം ഇവർക്ക് പടച്ചോൻ നൽകുന്ന സമ്മാനമായാണ് ഈ നാട്ടുകാർ കാണുന്നത്. കാരണം, മലവെള്ളപാച്ചിലിനൊടുവിൽ ഇരു കരകളിലും രൂപപ്പെടുന്ന ഫലഭൂഷ്ടി ആയ മണ്ണ് ഈ നാട്ടുകാരുടെ കൃഷിക്ക് വലിയ മുതൽ കൂട്ടാണ്. ഇതിൽ നിന്ന് പൊന്ന് വിളയിക്കും ഇവർ. ഇവിടുത്തെ മെയിൻ കാർഷിക വിളയെടുപ്പ് സീസൺ എന്നാൽ ഫെബ്രുവരി മുതൽ മെയ്‌ വരെ ആണ്. ഈ സമയങ്ങളിൽ പുഴുയോരത്തെ കാഴ്ച്ച മനോഹരമാണ്. (സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും എല്ലാരും ചേർന്നൊരു ഐഖ്യത്തിന്റെ കൃഷിക്കാലം ) ഇതെല്ലാം ഇപ്പോൾ മൊകായി അണകെട്ടിനോട് ചേർന്നാണ് ഒട്ടു മിക്ക കൃഷിയും നടക്കുന്നത്. 🏞️ *മൊകായി അണകെട്ടിനോട് ചേർന്ന പ്രദേശങ്ങൾ* മൊകായി പുഴക്ക് സമീപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചില പ്രദേശങ്ങൾ: • മൊകായി കോളനി • എംഎം പറമ്പ് • മഠത്തും പൊയിൽ • ഉമ്മിണി കുന്ന് • കരിന്തോറ • വേണാടി • ഇരുൾകുന്ന് • അത്തയകുന്ന് • പുതിയൻബ്ര കുന്ന് ഈ പ്രദേശങ്ങൾ കൂടുതലും കുന്നുകളും ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളും ആയതിനാൽ വേനൽക്കാലത്ത് ജലലഭ്യത കുറവുള്ള പ്രദേശങ്ങളായിരുന്നു. ആയതിനാൽ കൃഷിക്കും വേനൽ കാലത്ത് ദിനചര്യകൾക്കും വരെ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നു ഈ പ്രദേശത്തുകാർക്ക്. ഇതിന് എല്ലാം ഈ ഐക്യ നാട് ഒറ്റകെട്ടായി പരിഹാരം കണ്ടെത്തി. 🛠️ *മൊകായി അണക്കെട്ടിന്റെ രൂപീകരണം* മേൽ പറഞ്ഞ പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരമായി നാട്ടുകാർ ഒത്ത് ചേർന്ന് ഇരുന്ന്, ഒരു ആശയം മുന്നോട്ട് വെച്ചു. പുഴയിൽ ഒരു അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ച് വെള്ളം സംഭരിക്കാം. ഇത് സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ചു കൊടുക്കാം എന്നതായിരുന്നു ആ ആശയം. അങ്ങനെ ഏകദേശം 40 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഇന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന മൊകായി ഡാം അല്ലെങ്കിൽ മൊകായി അണക്കെട്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ഒരു നാടിന്റെ കൂട്ടായ പ്രയത്നം അവിടെ അന്ന് യഥാർഥ്യമാക്കിയിരിക്കുന്നു. അണക്കെട്ടിൽ സംഭരിച്ച വെള്ളം പിന്നീട്: • ഫിൽട്ടർ ചെയ്ത് • വലിയ മോട്ടോറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ചുറ്റുമുള്ള പ്രയാസം നേരിടുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വിതരണം ചെയ്തു തുടങ്ങി. ഇതിലൂടെ കൃഷിക്കും കുടിവെള്ളത്തിനും വലിയ സഹായം അവർക്ക് ലഭിച്ചു. ഇതോടെ മൊകായിക്കൽ പ്രദേശവാസികളുടെ എക്കാലത്തെയും പ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരമായി. ഇതോടെ കൃഷിയിൽ പൊന്ന് വിളയിക്കാൻ അവർ തുടങ്ങി. ഇത് ഈ നാട്ടുകാരുടെ ജീവിതത്തെയും ഒരു വിപ്ലവ മാറ്റം ഉണ്ടാക്കി എന്ന് വേണം പറയാൻ. ഈ ഒരു മഹത്തായ പ്രവർത്തനത്തിൽ നിരവധി ആൾക്കാർ പങ്കെടുത്തു. അവരിൽ പുഴക്കൽ ബീരാൻ സാഹിബ് പോലുള്ള ആളുകൾ സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. 🌾 *കൃഷിയും പ്രകൃതിയുമായുള്ള ബന്ധം* ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രധാന തൊഴിൽ കൃഷിയാണ്. പുഴയുടെ ഇരുവശങ്ങളിലും നാട്ടുകാർ വിവിധ കൃഷികൾ ചെയ്യുന്നു: • കപ്പ (പൂള) • കിഴങ്ങുവർഗങ്ങൾ • വാഴ • പച്ചക്കറികൾ • മറ്റു പല പ്രകൃതിദത്ത വിളകൾ ഈ പ്രദേശത്ത് മികച്ച കർഷകരും പ്രകൃതിസ്നേഹികളും ആയ നിരവധി ആളുകളുണ്ട്. ഉദാഹരണമായി: • അയനിക്കോത്ത് അബ്ദുസ്സലാം • മൊകായിക്കൽ ഹക്കീം • കക്കാടൻ സലാം • ദാമോദരൻ • ഭാസ്കരൻ • വിജയൻ • പുഴക്കൾ ഖാദർ • ജിതീഷ്...etc പുതുതലമുറയിൽ നിന്ന്: • ശ്രീബിത്ത് • ചെറിയ • മറ്റു യുവാക്കളും ഇവരൊക്കെയും പ്രകൃതിയെയും കൃഷിയെയും സ്നേഹിക്കുന്ന ആളുകളാണ്. അതെ പോലെ നല്ല മീൻ പിടുത്തക്കാർ കൂടിയാണ് ഇവരെല്ലാം. 🎣 *മീൻപിടുത്തം* പൂനൂർ പുഴ നല്ല മീനുകൾ ലഭിക്കുന്ന ഒരു പുഴയായതിനാൽ നിരവധി ആളുകൾ ഇവിടെ മീൻപിടിക്കാൻ എത്താറുണ്ട്. നാട്ടുകാർക്കും ഇത് ഒരു വിനോദവും ഒരു ഉപജീവന മാർഗവും കൂടിയാണ്. 🍲 *നാട്ടുകാർക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഭക്ഷണം* ഈ പ്രദേശത്തെ ജനങ്ങളുടെ ഭക്ഷണരീതി വളരെ ലളിതവും വ്യത്യസ്തത ഉള്ളതും പ്രകൃതിദത്തവുമാണ്. അവർ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന വിഭവങ്ങൾ: • പൂള (കപ്പ) • നാടൻ പൂവൻ പഴം • കിഴങ്ങുവർഗങ്ങൾ • ചക്ക • പുഴ മീൻ • നാടൻ കോഴി • നാട്ടിൽ നട്ട് വളർത്തുന്ന പച്ചക്കറികൾ, ഇലകൾ...etc ഇവയെല്ലാം പോഷകഗുണമുള്ള ഭക്ഷണങ്ങളാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ പ്രദേശത്തെ ആളുകളിൽ നല്ല ആരോഗ്യവും ഉണർവും നമുക്ക് കാണാം. 🌬️ *ശുദ്ധവായുവും പ്രകൃതിസൗന്ദര്യവും* ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ അനുഗ്രഹം ഇവിടെ ഉള്ള ശുദ്ധവായുവാണ്. അതെ പോലെ മൊകായി പുഴയുടെയും പ്രകൃതിയുടെയും ഭംഗി ആണ്‌. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ നിരവധി ആളുകൾ പുഴക്കരയിൽ എത്താറുണ്ട്. അവരിൽ പ്രധാനമായും • പ്രകൃതിയുടെ ഭംഗി ആസ്വദിക്കാനും • ശുദ്ധവായു ശ്വസിക്കാനും • മീൻ പിടിക്കാനും സൊറ പറഞ്ഞിരിക്കാനുമൊക്കെയാണ്. പുഴക്കരയിലൂടെ പോകുന്ന റോഡ് ഈ അണകെട്ടിനെ അതിന്റെ പൂർണതയിൽ ആസ്വദിപ്പിക്കുന്നതിൽ വലിയ റോൾ ഉണ്ട്. ഈ റോഡുകളിൽ രാവിലെയും വൈകുന്നേരവും: • സ്ത്രീകൾ • കുട്ടികൾ • യുവാക്കളും യുവതികളും എല്ലാവരും വന്ന് വാക്കിംഗ്, വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് സാധാരണ കാഴ്ചയാണ്. ⚠️ *സംരക്ഷിക്കേണ്ട പ്രകൃതി* എന്നാൽ ചിലപ്പോൾ പുറത്തുനിന്നുള്ള ചില ആളുകൾ ഇവിടെ എത്തി • മയക്കുമരുന്ന് ഉപയോഗം • മദ്യപാനം • ഭക്ഷണ പാക്കറ്റുകളും പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളും പുഴക്കരയിൽ ഉപേക്ഷിക്കൽ പോലുള്ള പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നത് ഈ മനോഹരമായ പ്രകൃതിക്ക് ദോഷകരമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രകൃതിയും ശുചിത്വവും സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് എല്ലാവരുടെയും ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. 🌿 *സമാപനം* മൊകായിക്കൽ പ്രദേശം പ്രകൃതിയോടൊപ്പം ജീവിക്കുന്ന ജനങ്ങളുടെ മനോഹരമായ ഉദാഹരണമാണ്. പൂനൂർ പുഴയും മൊകായി അണക്കെട്ടും ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ജീവിതത്തിനും കൃഷിക്കും വലിയ അനുഗ്രഹമാണ്. ഈ പ്രകൃതിയും പാരമ്പര്യവും സംരക്ഷിച്ചാൽ മാത്രമേ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം ഭാവിതലമുറകൾക്കും നിലനിൽക്കുകയുള്ളു. ⸻ ✍️ വിവരങ്ങൾ പങ്കുവച്ചത്: സിറാജ് – മൊകായിക്കൽ പ്രദേശവാസി. d9uu5os62kejtycxf5i6506y8a1yxrb 4614897 4614896 2026-04-24T06:13:00Z Irshadpp 10433 താളിലെ വിവരങ്ങൾ {{എഴുത്തുകളരി}} <!-- ഇതിനു താഴെ താങ്കൾക്ക് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താവുന്നതാണ് --!> എന്നാക്കിയിരിക്കുന്നു 4614897 wikitext text/x-wiki {{എഴുത്തുകളരി}} <!-- ഇതിനു താഴെ താങ്കൾക്ക് പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താവുന്നതാണ് --!> rqzuryt9q0qpczjeuwcqpxdy6zb6qj5 0 3324 4614916 4423626 2026-04-24T08:16:45Z Sreehari lijinas 209493 4614916 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sahitya Akademi Award to Malayalam Writers}} [[File:Sahitya Academy Award to Rambhadracharya.jpg|thumb|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്‌]] കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാരും കൃതികളും {| class="wikitable" |- ! പേര്‌ ! കൃതി ! വർഷം |- | [[ആർ. നാരായണപണിക്കർ]] | [[ഭാഷാസാഹിത്യചരിത്രം]] | 1955 |- | [[ഐ.സി. ചാക്കോ]] | [[പാണിനീയപ്രദ്യോതം]] | 1956 |- | [[തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള]] | [[ചെമ്മീൻ (നോവൽ)|ചെമ്മീൻ]] | 1957 |- | [[കെ.പി. കേശവമേനോൻ]] | [[കഴിഞ്ഞകാലം]] | 1958 |- | [[പി.സി. കുട്ടികൃഷ്ണൻ]] | [[സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും]] | 1960 |- | [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്]] | [[വിശ്വദർശനം (കവിത)|വിശ്വദർശനം]] | 1963 |- | [[പി. കേശവദേവ്]] | [[അയൽക്കാർ]] | 1964 |- | [[എൻ. ബാലാമണിയമ്മ]] | [[മുത്തശ്ശി (കവിത)|മുത്തശ്ശി]] | 1965 |- | [[കുട്ടികൃഷ്ണമാരാർ]] | [[കല ജീവിതംതന്നെ]] | 1966 |- | [[പി. കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ]] | [[താമരത്തോണി]] | 1967 |- | [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | [[കാവിലെ പാട്ട്]] | 1969 |- | [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]] | [[കാലം]] | 1971 |- | [[വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ]] | [[വിട]] | 1971 |- | [[എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട്]] | [[ഒരു ദേശത്തിന്റെ കഥ]] | 1972 |- | [[അക്കിത്തം അച്യുതൻനമ്പൂതിരി]] | [[ബലിദർശനം]] | 1973 |- | [[വെണ്ണിക്കുളം ഗോപാലക്കുറുപ്പ്]] | [[കാമസുരഭി]] | 1974 |- | [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്]] | [[അക്ഷരം]] | 1975 |- | [[ചെറുകാട്]] | [[ജീവിതപ്പാത]] | 1976 |- |[[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]] | [[അഗ്നിസാക്ഷി]] | 1977 |- | [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാരിയർ]] | [[വള്ളത്തോളിന്റെ കാവ്യശില്പം]] | 1979 |- | [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള|ഡോ. പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]] | [[സ്മാരകശിലകൾ]] | 1980 |- | [[വിലാസിനി]] | [[അവകാശികൾ]] | 1981 |- | [[വി.കെ.എൻ]] | [[പയ്യൻകഥകൾ]] | 1982 |- | [[എസ്. ഗുപ്തൻ നായർ]] |[[തെരഞ്ഞെടുത്ത പ്രബന്ധങ്ങൾ]] |1983 |- | [[കെ. അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ]] | [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ കവിതകൾ]] | 1984 |- | [[സുകുമാർ അഴീക്കോട്]] | [[തത്ത്വമസി (ഗ്രന്ഥം)|തത്ത്വമസി]] | 1985 |- |[[മാധവിക്കുട്ടി]] | [[തെരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ (ഇംഗ്ലീഷ്)]] | 1985 |- | [[എം. ലീലാവതി]] | [[കവിതാധ്വനി]] | 1986 |- | [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള]] | [[പ്രതിപാത്രം ഭാഷണഭേദം]] | 1987 |- | [[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[സ്പന്ദമാപിനികളെ നന്ദി]] | 1988 |- | [[ഒളപ്പമണ്ണ]] | [[നിഴലാന]] | 1989 |- | [[ഒ.വി. വിജയൻ]] | [[ഗുരുസാഗരം]] | 1990 |- | [[എം.പി. ശങ്കുണ്ണി നായർ]] | [[ഛത്രവും ചാമരവും]] | 1991 |- | [[എം. മുകുന്ദൻ]] | [[ദൈവത്തിന്റെ വികൃതികൾ (നോവൽ)|ദൈവത്തിന്റെ വികൃതികൾ]] | 1992 |- | [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]] | [[ദൈവത്തിന്റെ കണ്ണ്]] | 1993 |- |[[വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി]] | [[ഉജ്ജയിനിയിലെ രാപ്പകലുകൾ]] |1994 |- | [[തിക്കോടിയൻ]] | [[അരങ്ങു കാണാത്ത നടൻ]] | 1995 |- | [[ടി. പത്മനാഭൻ]] | [[ഗൌരി]] | 1996 |- | [[ആനന്ദ്]] | [[ഗോവർധന്റെ യാത്രകൾ]] | 1997 |- | [[കോവിലൻ]] | [[തട്ടകം]] | 1998 |- | [[സി.വി. ശ്രീരാമൻ]] | [[ശ്രീരാമന്റെ കഥകൾ]] | 1999 |- | [[ആർ. രാമചന്ദ്രൻ]] | [[ആർ രാമചന്ദ്രന്റെ കവിതകൾ]] | 2000 |- | [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മ]] | [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മയുടെ ‍കവിതകൾ]] | 2001 |- | [[കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]] | [[കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ ‍കവിതകൾ]] | 2002 |- |[[സാറാ ജോസഫ്]] | [[ആലാഹയുടെ പെൺ‌മക്കൾ]] | 2003 |- | [[സക്കറിയ]] |[[സക്കറിയയുടെ കഥകൾ]] | 2004 |- |[[കാക്കനാടൻ]] | [[ജാപ്പാണം പുകയില]] | 2005<ref>{{Cite web |url=http://www.kerala.gov.in/kercaljan06/p46-47.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-05-12 |archive-date=2006-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060624092400/http://www.kerala.gov.in/kercaljan06/p46-47.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>http://thatsmalayalam.oneindia.in/culture/news/122305award.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[എം. സുകുമാരൻ]] |[[ചുവന്ന ചിഹ്നങ്ങൾ]] | 2006 |- | [[സേതു (സാഹിത്യകാരൻ)|എ. സേതുമാധവൻ]] |[[അടയാളങ്ങൾ]] | 2007<ref>{{Cite web |url=http://www.sethu.org/Awards.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-05-12 |archive-date=2008-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080312060934/http://www.sethu.org/Awards.html |url-status=dead }}</ref> |- |[[കെ.പി. അപ്പൻ]] | [[മധുരം നിന്റെ ജീവിതം]] | 2008<ref>{{cite news |title = കെ.പി.അപ്പന്‌ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്‌ |url = http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1272696&n_type=HO&category_id=1&Farc=&previous=Y |publisher = [[മാതൃഭൂമി]] |date = ഡിസംബർ 23, 2008 |accessdate = ഡിസംബർ 23, 2008 |language = മലയാളം }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[യു.എ. ഖാദർ‍‍]] | [[തൃക്കോട്ടൂർ പെരുമ]] | 2009<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=73458|title=യു. എ. ഖാദറിന് കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=23 December 2009|archive-date=2009-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20091226031608/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=73458|url-status=dead}}</ref> |- |[[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]] | [[ഹൈമവതഭൂവിൽ]] | 2010<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=147469|title=എം.പി.വീരേന്ദ്രകുമാറിന് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=20 December 2010|archive-date=2010-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20101223113551/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=147469|url-status=dead}}</ref> |- |[[എം.കെ. സാനു]] | [[ബഷീർ: ഏകാന്തവീഥിയിലെ അവധൂതൻ]] | 2011<ref name=mat1>{{cite news|title=കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് എം.കെ.സാനുവിന്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=239064|accessdate=21 ഡിസംബർ 2011|newspaper=മാതൃഭൂമി|archive-date=2011-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20111221104357/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=239064|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/mmonline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=10665255&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL എം.കെ. സാനുവിനു കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | [[സച്ചിദാനന്ദൻ]] | [[മറന്നു വച്ച വസ്തുക്കൾ]] | 2012<ref>{{cite news|title=Poets dominate Sahitya Akademi Awards 2012|url=http://www.sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sa-award2012.pdf|date=20 ഡിസംബർ 2012|accessdate=20 ഡിസംബർ 2012|publisher=സാഹിത്യ അക്കാദമി|archive-date=2013-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928231833/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sa-award2012.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | [[എം.എൻ. പാലൂർ]] | [[കഥയില്ലാത്തവന്റെ കഥ]] | 2013<ref name="മാതൃഭൂമി‌1"/> |- | [[സുഭാഷ് ചന്ദ്രൻ]] | [[മനുഷ്യന് ഒരു ആമുഖം]] | 2014<ref>{{cite news|title=വയലാർ അവാർഡ് സുഭാഷ് ചന്ദ്രന്; പുരസ്‌ക്കാരം ലഭിച്ചത് 'മനുഷ്യന് ഒരാമുഖം' എന്ന നോവലിന്|url=http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/vayalar-award-for-subhash-chandran-29217|accessdate=2015 ഒക്ടോബർ 10|newspaper=മറുനാടൻ മലയാളി|date=2015 ഒക്ടോബർ 10|archive-date=2015-10-10|archive-url=https://archive.today/20151010101131/http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/vayalar-award-for-subhash-chandran-29217|url-status=bot: unknown}}</ref> |- | [[കെ.ആർ. മീര]] | [[ആരാച്ചാർ (നോവൽ)|ആരാച്ചാർ]] | 2015<ref>{{cite web|title=ഓടക്കുഴൽ- വയലാർ- കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരങ്ങൾക്കു പിന്നാലെ കെ ആർ മീരയ്ക്ക് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരവും; അംഗീകാരം ഭരണകൂട ഭീകരതയെ എതിർത്ത 'ആരാച്ചാർ'ക്ക്|url=http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/k-r-meera-s-arachar-won-kendra-sahitya-academy-award-34234|website=മറുനാടൻ മലയാളി|accessdate=17 ഡിസംബർ 2015|archive-date=2015-12-17|archive-url=https://archive.today/20151217120444/http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/k-r-meera-s-arachar-won-kendra-sahitya-academy-award-34234|url-status=bot: unknown}}</ref> |- | [[പ്രഭാവർമ്മ|പ്രഭാവർമ]] | [[ശ്യാമമാധവം]] | 2016<ref>http://www.deshabhimani.com/news/kerala/prabhavarma-got-kendra-sahithya-academy-award/611740{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | [[കെ.പി. രാമനുണ്ണി]] | [[ദൈവത്തിൻെറ പുസ്തകം]] | 2017<ref>{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2017/12/21/01-cpy-ramanunni-award.html|title=കെ.പി. രാമനുണ്ണിക്ക് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|publisher=''Malayala Manorama''}}</ref>,<ref>{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/books/books-authors/in-conversation-with-author-k-p-ramanunni/article22677697.ece |title=‘I am for universal brotherhood’ |author=K. T. Rajagopal |newspaper=[[The Hindu]] |publisher=thehindu.com |location=[[Trivandrum]] |date=8 February 2018 |access-date=13 April 2018}}</ref> |- | [[എസ്. രമേശൻ നായർ]] | [[ഗുരുപൗർണ്ണമി (കവിത)|ഗുരുപൗർണ്ണമി]] | 2018<ref>{{Cite web |url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2018.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-12-06 |archive-date=2018-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181205151530/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2018.pdf |url-status=dead }}</ref> |} == കുറിപ്പുകൾ == [[1959]], [[1961|61]], [[1962|62]], [[1968|68]] വർഷങ്ങളിൽ മലയാളത്തിന് അവാർഡുണ്ടായിരുന്നില്ല. == അവലംബം == {{Reflist|refs= <ref name="മാതൃഭൂമി‌1">[http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/2754/ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം എം.എൻ .പാലൂരിന്‌ 18 Dec 2013, മാതൃഭൂമി‌ ബുക്സ് ]</ref> *[http://www.prd.kerala.gov.in/awards.htm http://www.prd.kerala.gov.in/awards.htm] *http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10311.htm#malayalam }} {{-}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വിഭാഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ| ]] f86o5m4fui5uw0f3dffxc2ndhf2s8nc 4614917 4614916 2026-04-24T08:17:30Z Sreehari lijinas 209493 4614917 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sahitya Akademi Award to Malayalam Writers}} [[File:Sahitya Academy Award to Rambhadracharya.jpg|thumb|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്‌]] കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാരും കൃതികളും {| class="wikitable" |- ! പേര്‌ ! കൃതി ! വർഷം |- | [[ആർ. നാരായണപണിക്കർ]] | [[ഭാഷാസാഹിത്യചരിത്രം]] | 1955 |- | [[ഐ.സി. ചാക്കോ]] | [[പാണിനീയപ്രദ്യോതം]] | 1956 |- | [[തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള]] | [[ചെമ്മീൻ (നോവൽ)|ചെമ്മീൻ]] | 1957 |- | [[കെ.പി. കേശവമേനോൻ]] | [[കഴിഞ്ഞകാലം]] | 1958 |- | [[പി.സി. കുട്ടികൃഷ്ണൻ]] | [[സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും]] | 1960 |- | [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്]] | [[വിശ്വദർശനം (കവിത)|വിശ്വദർശനം]] | 1963 |- | [[പി. കേശവദേവ്]] | [[അയൽക്കാർ]] | 1964 |- | [[എൻ. ബാലാമണിയമ്മ]] | [[മുത്തശ്ശി (കവിത)|മുത്തശ്ശി]] | 1965 |- | [[കുട്ടികൃഷ്ണമാരാർ]] | [[കല ജീവിതംതന്നെ]] | 1966 |- | [[പി. കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ]] | [[താമരത്തോണി]] | 1967 |- | [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | [[കാവിലെ പാട്ട്]] | 1969 |- | [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]] | [[കാലം]] | 1971 |- | [[വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ]] | [[വിട]] | 1971 |- | [[എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട്]] | [[ഒരു ദേശത്തിന്റെ കഥ]] | 1972 |- | [[അക്കിത്തം അച്യുതൻനമ്പൂതിരി]] | [[ബലിദർശനം (കവിത)|ബലിദർശനം]] | 1973 |- | [[വെണ്ണിക്കുളം ഗോപാലക്കുറുപ്പ്]] | [[കാമസുരഭി]] | 1974 |- | [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്]] | [[അക്ഷരം]] | 1975 |- | [[ചെറുകാട്]] | [[ജീവിതപ്പാത]] | 1976 |- |[[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]] | [[അഗ്നിസാക്ഷി]] | 1977 |- | [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാരിയർ]] | [[വള്ളത്തോളിന്റെ കാവ്യശില്പം]] | 1979 |- | [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള|ഡോ. പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]] | [[സ്മാരകശിലകൾ]] | 1980 |- | [[വിലാസിനി]] | [[അവകാശികൾ]] | 1981 |- | [[വി.കെ.എൻ]] | [[പയ്യൻകഥകൾ]] | 1982 |- | [[എസ്. ഗുപ്തൻ നായർ]] |[[തെരഞ്ഞെടുത്ത പ്രബന്ധങ്ങൾ]] |1983 |- | [[കെ. അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ]] | [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ കവിതകൾ]] | 1984 |- | [[സുകുമാർ അഴീക്കോട്]] | [[തത്ത്വമസി (ഗ്രന്ഥം)|തത്ത്വമസി]] | 1985 |- |[[മാധവിക്കുട്ടി]] | [[തെരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ (ഇംഗ്ലീഷ്)]] | 1985 |- | [[എം. ലീലാവതി]] | [[കവിതാധ്വനി]] | 1986 |- | [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള]] | [[പ്രതിപാത്രം ഭാഷണഭേദം]] | 1987 |- | [[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[സ്പന്ദമാപിനികളെ നന്ദി]] | 1988 |- | [[ഒളപ്പമണ്ണ]] | [[നിഴലാന]] | 1989 |- | [[ഒ.വി. വിജയൻ]] | [[ഗുരുസാഗരം]] | 1990 |- | [[എം.പി. ശങ്കുണ്ണി നായർ]] | [[ഛത്രവും ചാമരവും]] | 1991 |- | [[എം. മുകുന്ദൻ]] | [[ദൈവത്തിന്റെ വികൃതികൾ (നോവൽ)|ദൈവത്തിന്റെ വികൃതികൾ]] | 1992 |- | [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]] | [[ദൈവത്തിന്റെ കണ്ണ്]] | 1993 |- |[[വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി]] | [[ഉജ്ജയിനിയിലെ രാപ്പകലുകൾ]] |1994 |- | [[തിക്കോടിയൻ]] | [[അരങ്ങു കാണാത്ത നടൻ]] | 1995 |- | [[ടി. പത്മനാഭൻ]] | [[ഗൌരി]] | 1996 |- | [[ആനന്ദ്]] | [[ഗോവർധന്റെ യാത്രകൾ]] | 1997 |- | [[കോവിലൻ]] | [[തട്ടകം]] | 1998 |- | [[സി.വി. ശ്രീരാമൻ]] | [[ശ്രീരാമന്റെ കഥകൾ]] | 1999 |- | [[ആർ. രാമചന്ദ്രൻ]] | [[ആർ രാമചന്ദ്രന്റെ കവിതകൾ]] | 2000 |- | [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മ]] | [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മയുടെ ‍കവിതകൾ]] | 2001 |- | [[കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]] | [[കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ ‍കവിതകൾ]] | 2002 |- |[[സാറാ ജോസഫ്]] | [[ആലാഹയുടെ പെൺ‌മക്കൾ]] | 2003 |- | [[സക്കറിയ]] |[[സക്കറിയയുടെ കഥകൾ]] | 2004 |- |[[കാക്കനാടൻ]] | [[ജാപ്പാണം പുകയില]] | 2005<ref>{{Cite web |url=http://www.kerala.gov.in/kercaljan06/p46-47.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-05-12 |archive-date=2006-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060624092400/http://www.kerala.gov.in/kercaljan06/p46-47.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>http://thatsmalayalam.oneindia.in/culture/news/122305award.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[എം. സുകുമാരൻ]] |[[ചുവന്ന ചിഹ്നങ്ങൾ]] | 2006 |- | [[സേതു (സാഹിത്യകാരൻ)|എ. സേതുമാധവൻ]] |[[അടയാളങ്ങൾ]] | 2007<ref>{{Cite web |url=http://www.sethu.org/Awards.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-05-12 |archive-date=2008-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080312060934/http://www.sethu.org/Awards.html |url-status=dead }}</ref> |- |[[കെ.പി. അപ്പൻ]] | [[മധുരം നിന്റെ ജീവിതം]] | 2008<ref>{{cite news |title = കെ.പി.അപ്പന്‌ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്‌ |url = http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1272696&n_type=HO&category_id=1&Farc=&previous=Y |publisher = [[മാതൃഭൂമി]] |date = ഡിസംബർ 23, 2008 |accessdate = ഡിസംബർ 23, 2008 |language = മലയാളം }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[യു.എ. ഖാദർ‍‍]] | [[തൃക്കോട്ടൂർ പെരുമ]] | 2009<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=73458|title=യു. എ. ഖാദറിന് കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=23 December 2009|archive-date=2009-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20091226031608/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=73458|url-status=dead}}</ref> |- |[[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]] | [[ഹൈമവതഭൂവിൽ]] | 2010<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=147469|title=എം.പി.വീരേന്ദ്രകുമാറിന് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=20 December 2010|archive-date=2010-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20101223113551/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=147469|url-status=dead}}</ref> |- |[[എം.കെ. സാനു]] | [[ബഷീർ: ഏകാന്തവീഥിയിലെ അവധൂതൻ]] | 2011<ref name=mat1>{{cite news|title=കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് എം.കെ.സാനുവിന്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=239064|accessdate=21 ഡിസംബർ 2011|newspaper=മാതൃഭൂമി|archive-date=2011-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20111221104357/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=239064|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/mmonline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=10665255&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL എം.കെ. സാനുവിനു കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | [[സച്ചിദാനന്ദൻ]] | [[മറന്നു വച്ച വസ്തുക്കൾ]] | 2012<ref>{{cite news|title=Poets dominate Sahitya Akademi Awards 2012|url=http://www.sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sa-award2012.pdf|date=20 ഡിസംബർ 2012|accessdate=20 ഡിസംബർ 2012|publisher=സാഹിത്യ അക്കാദമി|archive-date=2013-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928231833/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sa-award2012.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | [[എം.എൻ. പാലൂർ]] | [[കഥയില്ലാത്തവന്റെ കഥ]] | 2013<ref name="മാതൃഭൂമി‌1"/> |- | [[സുഭാഷ് ചന്ദ്രൻ]] | [[മനുഷ്യന് ഒരു ആമുഖം]] | 2014<ref>{{cite news|title=വയലാർ അവാർഡ് സുഭാഷ് ചന്ദ്രന്; പുരസ്‌ക്കാരം ലഭിച്ചത് 'മനുഷ്യന് ഒരാമുഖം' എന്ന നോവലിന്|url=http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/vayalar-award-for-subhash-chandran-29217|accessdate=2015 ഒക്ടോബർ 10|newspaper=മറുനാടൻ മലയാളി|date=2015 ഒക്ടോബർ 10|archive-date=2015-10-10|archive-url=https://archive.today/20151010101131/http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/vayalar-award-for-subhash-chandran-29217|url-status=bot: unknown}}</ref> |- | [[കെ.ആർ. മീര]] | [[ആരാച്ചാർ (നോവൽ)|ആരാച്ചാർ]] | 2015<ref>{{cite web|title=ഓടക്കുഴൽ- വയലാർ- കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരങ്ങൾക്കു പിന്നാലെ കെ ആർ മീരയ്ക്ക് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരവും; അംഗീകാരം ഭരണകൂട ഭീകരതയെ എതിർത്ത 'ആരാച്ചാർ'ക്ക്|url=http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/k-r-meera-s-arachar-won-kendra-sahitya-academy-award-34234|website=മറുനാടൻ മലയാളി|accessdate=17 ഡിസംബർ 2015|archive-date=2015-12-17|archive-url=https://archive.today/20151217120444/http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/k-r-meera-s-arachar-won-kendra-sahitya-academy-award-34234|url-status=bot: unknown}}</ref> |- | [[പ്രഭാവർമ്മ|പ്രഭാവർമ]] | [[ശ്യാമമാധവം]] | 2016<ref>http://www.deshabhimani.com/news/kerala/prabhavarma-got-kendra-sahithya-academy-award/611740{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | [[കെ.പി. രാമനുണ്ണി]] | [[ദൈവത്തിൻെറ പുസ്തകം]] | 2017<ref>{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2017/12/21/01-cpy-ramanunni-award.html|title=കെ.പി. രാമനുണ്ണിക്ക് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|publisher=''Malayala Manorama''}}</ref>,<ref>{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/books/books-authors/in-conversation-with-author-k-p-ramanunni/article22677697.ece |title=‘I am for universal brotherhood’ |author=K. T. Rajagopal |newspaper=[[The Hindu]] |publisher=thehindu.com |location=[[Trivandrum]] |date=8 February 2018 |access-date=13 April 2018}}</ref> |- | [[എസ്. രമേശൻ നായർ]] | [[ഗുരുപൗർണ്ണമി (കവിത)|ഗുരുപൗർണ്ണമി]] | 2018<ref>{{Cite web |url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2018.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-12-06 |archive-date=2018-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181205151530/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2018.pdf |url-status=dead }}</ref> |} == കുറിപ്പുകൾ == [[1959]], [[1961|61]], [[1962|62]], [[1968|68]] വർഷങ്ങളിൽ മലയാളത്തിന് അവാർഡുണ്ടായിരുന്നില്ല. == അവലംബം == {{Reflist|refs= <ref name="മാതൃഭൂമി‌1">[http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/2754/ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം എം.എൻ .പാലൂരിന്‌ 18 Dec 2013, മാതൃഭൂമി‌ ബുക്സ് ]</ref> *[http://www.prd.kerala.gov.in/awards.htm http://www.prd.kerala.gov.in/awards.htm] *http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10311.htm#malayalam }} {{-}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വിഭാഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ| ]] syi34krg0lg802y3reu6exb7wpl1inz 4614918 4614917 2026-04-24T08:18:52Z Sreehari lijinas 209493 4614918 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sahitya Akademi Award to Malayalam Writers}} [[File:Sahitya Academy Award to Rambhadracharya.jpg|thumb|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്‌]] കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് നേടിയ മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാരും കൃതികളും {| class="wikitable" |- ! പേര്‌ ! കൃതി ! വർഷം |- | [[ആർ. നാരായണപണിക്കർ]] | [[ഭാഷാസാഹിത്യചരിത്രം]] | 1955 |- | [[ഐ.സി. ചാക്കോ]] | [[പാണിനീയപ്രദ്യോതം]] | 1956 |- | [[തകഴി ശിവശങ്കരപ്പിള്ള]] | [[ചെമ്മീൻ (നോവൽ)|ചെമ്മീൻ]] | 1957 |- | [[കെ.പി. കേശവമേനോൻ]] | [[കഴിഞ്ഞകാലം]] | 1958 |- | [[പി.സി. കുട്ടികൃഷ്ണൻ]] | [[സുന്ദരികളും സുന്ദരന്മാരും]] | 1960 |- | [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്]] | [[വിശ്വദർശനം (കവിത)|വിശ്വദർശനം]] | 1963 |- | [[പി. കേശവദേവ്]] | [[അയൽക്കാർ]] | 1964 |- | [[എൻ. ബാലാമണിയമ്മ]] | [[മുത്തശ്ശി (കവിത)|മുത്തശ്ശി]] | 1965 |- | [[കുട്ടികൃഷ്ണമാരാർ]] | [[കല ജീവിതംതന്നെ]] | 1966 |- | [[പി. കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ]] | [[താമരത്തോണി]] | 1967 |- | [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]] | [[കാവിലെ പാട്ട്]] | 1969 |- | [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]] | [[കാലം]] | 1971 |- | [[വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ]] | [[വിട]] | 1971 |- | [[എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട്]] | [[ഒരു ദേശത്തിന്റെ കഥ]] | 1972 |- | [[അക്കിത്തം അച്യുതൻനമ്പൂതിരി]] | [[ബലിദർശനം (കവിത)|ബലിദർശനം]] | 1973 |- | [[വെണ്ണിക്കുളം ഗോപാലക്കുറുപ്പ്]] | [[കാമസുരഭി]] | 1974 |- | [[ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്]] | [[അക്ഷരം]] | 1975 |- | [[ചെറുകാട്]] | [[ജീവിതപ്പാത]] | 1976 |- |[[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]] | [[അഗ്നിസാക്ഷി]] | 1977 |- | [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാരിയർ]] | [[വള്ളത്തോളിന്റെ കാവ്യശില്പം]] | 1979 |- | [[പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള|ഡോ. പുനത്തിൽ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള]] | [[സ്മാരകശിലകൾ]] | 1980 |- | [[വിലാസിനി]] | [[അവകാശികൾ]] | 1981 |- | [[വി.കെ.എൻ]] | [[പയ്യൻകഥകൾ]] | 1982 |- | [[എസ്. ഗുപ്തൻ നായർ]] |[[തെരഞ്ഞെടുത്ത പ്രബന്ധങ്ങൾ]] |1983 |- | [[കെ. അയ്യപ്പപ്പണിക്കർ]] | [[അയ്യപ്പപ്പണിക്കരുടെ കവിതകൾ]] | 1984 |- | [[സുകുമാർ അഴീക്കോട്]] | [[തത്ത്വമസി (ഗ്രന്ഥം)|തത്ത്വമസി]] | 1985 |- |[[മാധവിക്കുട്ടി]] | [[തെരഞ്ഞെടുത്ത കവിതകൾ (ഇംഗ്ലീഷ്)]] | 1985 |- | [[എം. ലീലാവതി]] | [[കവിതാധ്വനി]] | 1986 |- | [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള]] | [[പ്രതിപാത്രം ഭാഷണഭേദം]] | 1987 |- | [[സി. രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[സ്പന്ദമാപിനികളെ നന്ദി]] | 1988 |- | [[ഒളപ്പമണ്ണ]] | [[നിഴലാന]] | 1989 |- | [[ഒ.വി. വിജയൻ]] | [[ഗുരുസാഗരം]] | 1990 |- | [[എം.പി. ശങ്കുണ്ണി നായർ]] | [[ഛത്രവും ചാമരവും]] | 1991 |- | [[എം. മുകുന്ദൻ]] | [[ദൈവത്തിന്റെ വികൃതികൾ (നോവൽ)|ദൈവത്തിന്റെ വികൃതികൾ]] | 1992 |- | [[എൻ.പി. മുഹമ്മദ്]] | [[ദൈവത്തിന്റെ കണ്ണ്]] | 1993 |- |[[വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി]] | [[ഉജ്ജയിനിയിലെ രാപ്പകലുകൾ]] |1994 |- | [[തിക്കോടിയൻ]] | [[അരങ്ങു കാണാത്ത നടൻ]] | 1995 |- | [[ടി. പത്മനാഭൻ]] | [[ഗൌരി]] | 1996 |- | [[ആനന്ദ്]] | [[ഗോവർധന്റെ യാത്രകൾ]] | 1997 |- | [[കോവിലൻ]] | [[തട്ടകം]] | 1998 |- | [[സി.വി. ശ്രീരാമൻ]] | [[ശ്രീരാമന്റെ കഥകൾ]] | 1999 |- | [[ആർ. രാമചന്ദ്രൻ]] | [[ആർ രാമചന്ദ്രന്റെ കവിതകൾ]] | 2000 |- | [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മ]] | [[ആറ്റൂർ രവിവർമ്മയുടെ കവിതകൾ|ആറ്റൂർ രവിവർമ്മയുടെ ‍കവിതകൾ]] | 2001 |- | [[കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള]] | [[കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ ‍കവിതകൾ]] | 2002 |- |[[സാറാ ജോസഫ്]] | [[ആലാഹയുടെ പെൺ‌മക്കൾ]] | 2003 |- | [[സക്കറിയ]] |[[സക്കറിയയുടെ കഥകൾ]] | 2004 |- |[[കാക്കനാടൻ]] | [[ജാപ്പാണം പുകയില]] | 2005<ref>{{Cite web |url=http://www.kerala.gov.in/kercaljan06/p46-47.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-05-12 |archive-date=2006-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060624092400/http://www.kerala.gov.in/kercaljan06/p46-47.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>http://thatsmalayalam.oneindia.in/culture/news/122305award.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[എം. സുകുമാരൻ]] |[[ചുവന്ന ചിഹ്നങ്ങൾ]] | 2006 |- | [[സേതു (സാഹിത്യകാരൻ)|എ. സേതുമാധവൻ]] |[[അടയാളങ്ങൾ]] | 2007<ref>{{Cite web |url=http://www.sethu.org/Awards.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-05-12 |archive-date=2008-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080312060934/http://www.sethu.org/Awards.html |url-status=dead }}</ref> |- |[[കെ.പി. അപ്പൻ]] | [[മധുരം നിന്റെ ജീവിതം]] | 2008<ref>{{cite news |title = കെ.പി.അപ്പന്‌ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്‌ |url = http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1272696&n_type=HO&category_id=1&Farc=&previous=Y |publisher = [[മാതൃഭൂമി]] |date = ഡിസംബർ 23, 2008 |accessdate = ഡിസംബർ 23, 2008 |language = മലയാളം }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[യു.എ. ഖാദർ‍‍]] | [[തൃക്കോട്ടൂർ പെരുമ]] | 2009<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=73458|title=യു. എ. ഖാദറിന് കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=23 December 2009|archive-date=2009-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20091226031608/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=73458|url-status=dead}}</ref> |- |[[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]] | [[ഹൈമവതഭൂവിൽ]] | 2010<ref>{{cite news|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=147469|title=എം.പി.വീരേന്ദ്രകുമാറിന് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=20 December 2010|archive-date=2010-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20101223113551/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=147469|url-status=dead}}</ref> |- |[[എം.കെ. സാനു]] | [[ബഷീർ: ഏകാന്തവീഥിയിലെ അവധൂതൻ]] | 2011<ref name=mat1>{{cite news|title=കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് എം.കെ.സാനുവിന്‌|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=239064|accessdate=21 ഡിസംബർ 2011|newspaper=മാതൃഭൂമി|archive-date=2011-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20111221104357/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=239064|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/mmonline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=10665255&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL എം.കെ. സാനുവിനു കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | [[സച്ചിദാനന്ദൻ]] | [[മറന്നു വച്ച വസ്തുക്കൾ]] | 2012<ref>{{cite news|title=Poets dominate Sahitya Akademi Awards 2012|url=http://www.sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sa-award2012.pdf|date=20 ഡിസംബർ 2012|accessdate=20 ഡിസംബർ 2012|publisher=സാഹിത്യ അക്കാദമി|archive-date=2013-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928231833/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sa-award2012.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | [[എം.എൻ. പാലൂർ]] | [[കഥയില്ലാത്തവന്റെ കഥ]] | 2013<ref name="മാതൃഭൂമി‌1"/> |- | [[സുഭാഷ് ചന്ദ്രൻ]] | [[മനുഷ്യന് ഒരു ആമുഖം]] | 2014<ref>{{cite news|title=വയലാർ അവാർഡ് സുഭാഷ് ചന്ദ്രന്; പുരസ്‌ക്കാരം ലഭിച്ചത് 'മനുഷ്യന് ഒരാമുഖം' എന്ന നോവലിന്|url=http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/vayalar-award-for-subhash-chandran-29217|accessdate=2015 ഒക്ടോബർ 10|newspaper=മറുനാടൻ മലയാളി|date=2015 ഒക്ടോബർ 10|archive-date=2015-10-10|archive-url=https://archive.today/20151010101131/http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/vayalar-award-for-subhash-chandran-29217|url-status=bot: unknown}}</ref> |- | [[കെ.ആർ. മീര]] | [[ആരാച്ചാർ (നോവൽ)|ആരാച്ചാർ]] | 2015<ref>{{cite web|title=ഓടക്കുഴൽ- വയലാർ- കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരങ്ങൾക്കു പിന്നാലെ കെ ആർ മീരയ്ക്ക് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരവും; അംഗീകാരം ഭരണകൂട ഭീകരതയെ എതിർത്ത 'ആരാച്ചാർ'ക്ക്|url=http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/k-r-meera-s-arachar-won-kendra-sahitya-academy-award-34234|website=മറുനാടൻ മലയാളി|accessdate=17 ഡിസംബർ 2015|archive-date=2015-12-17|archive-url=https://archive.today/20151217120444/http://www.marunadanmalayali.com/literature/awards/k-r-meera-s-arachar-won-kendra-sahitya-academy-award-34234|url-status=bot: unknown}}</ref> |- | [[പ്രഭാവർമ്മ|പ്രഭാവർമ]] | [[ശ്യാമമാധവം]] | 2016<ref>http://www.deshabhimani.com/news/kerala/prabhavarma-got-kendra-sahithya-academy-award/611740{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | [[കെ.പി. രാമനുണ്ണി]] | [[ദൈവത്തിൻെറ പുസ്തകം]] | 2017<ref>{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2017/12/21/01-cpy-ramanunni-award.html|title=കെ.പി. രാമനുണ്ണിക്ക് കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|publisher=''Malayala Manorama''}}</ref>,<ref>{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/books/books-authors/in-conversation-with-author-k-p-ramanunni/article22677697.ece |title=‘I am for universal brotherhood’ |author=K. T. Rajagopal |newspaper=[[The Hindu]] |publisher=thehindu.com |location=[[Trivandrum]] |date=8 February 2018 |access-date=13 April 2018}}</ref> |- | [[എസ്. രമേശൻ നായർ]] | [[ഗുരുപൗർണ്ണമി (കവിത)|ഗുരുപൗർണ്ണമി]] | 2018<ref>{{Cite web |url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2018.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-12-06 |archive-date=2018-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181205151530/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2018.pdf |url-status=dead }}</ref> |} == കുറിപ്പുകൾ == [[1959]], [[1961|61]], [[1962|62]], [[1968|68]] വർഷങ്ങളിൽ മലയാളത്തിന് അവാർഡുണ്ടായിരുന്നില്ല. == അവലംബം == {{Reflist|refs= <ref name="മാതൃഭൂമി‌1">[http://www.mathrubhumi.com/books/article/news/2754/ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം എം.എൻ .പാലൂരിന്‌ 18 Dec 2013, മാതൃഭൂമി‌ ബുക്സ് ]</ref> *[http://www.prd.kerala.gov.in/awards.htm http://www.prd.kerala.gov.in/awards.htm] *http://www.sahitya-akademi.org/sahitya-akademi/awa10311.htm#malayalam }} {{-}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വിഭാഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ| ]] ave6lezria33lxa4bg8a30xbouowrnt 0 3621 4614938 4604002 2026-04-24T11:08:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614938 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=ശൈലി-ഘടന പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2025 ഒക്ടോബർ}} {{prettyurl|Nile}} {{Infobox river | name = നൈൽ നദി | name_etymology = | image = Evening, Nile River, Uganda.jpg | image_size = 260px | image_caption = നൈൽ നദി [[ഉഗാണ്ട|ഉഗാണ്ടയിൽ]] | image_alt = | map = River Nile map.svg | map_size = 260px | map_caption = | map_alt =inside river Nile map | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption= | pushpin_map_alt = | subdivision_type1 = Countries | subdivision_name1 = [[ഈജിപ്ത്]], [[സുഡാൻ]], [[തെക്കേ സുഡാൻ]], [[എത്യോപിയ]], [[ഉഗാണ്ട]], [[ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ|കോംഗോ]], [[കെനിയ]], [[ടാൻസാനിയ]], [[റുവാണ്ട]], [[ബുറുഡ്]] | subdivision_type2 = Major cities | subdivision_name2 = [[Jinja, Uganda|Jinja]], [[Juba]], [[Khartoum]], [[Cairo]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = | subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = {{Convert|6650|km|mi|abbr=on}}<ref name=length group=n/> | width_min = | width_avg = | width_max = {{Convert|2.8|km|mi|abbr=on}} | depth_min = | depth_avg = {{Convert|8|-|11|m|ft|abbr=on}} | depth_max = | discharge1_location= [[Aswan]] | discharge1_min = | discharge1_avg = {{Convert|2830|m3/s|ft3/s|abbr=on}} | discharge1_max = | discharge2_location= [[Cairo]] | discharge2_min = | discharge2_avg = {{Convert|1400|m3/s|ft3/s|abbr=on}}<ref name="Struglia">{{cite journal |last1= Struglia|first1= Maria Vittoria|last2= Mariotti|first2= Annarita|last3= Filograsso|first3= Angelo|date= 15 December 2004|title= River Discharge into the Mediterranean Sea: Climatology and Aspects of the Observed Variability|url= https://archive.org/details/sim_journal-of-climate_2004-12-15_17_24/page/4740|journal= Journal of Climate|volume=17 |issue=24 |pages=4740–4751 |doi=10.1175/JCLI-3225.1 |bibcode= 2004JCli...17.4740S}}</ref> | discharge2_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = [[White Nile]] | source1_location = [[Burundi]] | source1_coordinates= {{Coord|02|16|56|S|29|19|53|E|display=inline}} | source1_elevation = {{Convert|2000|m|ft|abbr=on}} | source2 = [[Blue Nile]] | source2_location = [[Lake Tana]], [[Ethiopia]] | source2_coordinates= {{Coord|12|02|09|N|037|15|53|E|display=inline}} | source2_elevation = | mouth = [[Mediterranean Sea]] | mouth_location = [[Nile Delta]], [[Egypt]] | mouth_coordinates = {{Coord|30|10|N|31|09|E|display=inline,title}} | mouth_elevation = [[Sea level]] | progression = | river_system = | basin_size = {{Convert|3400000|km2|mi2|abbr=on}} | basin_landmarks = | basin_population = | tributaries_left = | tributaries_right = | waterbodies = | waterfalls = | bridges = | ports = | custom_label = | custom_data = | extra = }} <!-- End Infobox template table --> '''നൈൽ നദി''' [[ഭൂമി|ഭൂഗോളത്തിലെ]] ഏറ്റവും നീളമേറിയ നദിയാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761558310/Nile.html |title="Nile," Microsoft® Encarta® Online Encyclopedia 2007 ശേഖരിച്ചത് 2007 ഏപ്രിൽ 19 |access-date=2007-04-20 |archive-date=2008-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513133842/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761558310/Nile.html |url-status=dead }}</ref> (അറബിയിൽ : النيل an-nīl, ഈജിപ്ഷ്യനിൽ : iteru, എന്നാൽ നദി ) 6,650 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ നദി പതിനൊന്ന് രാജ്യങ്ങളിലായി [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ വൻ‌കരയിലൂടെ]] ഒഴുകുന്നു.(എന്നാൽ ഇതിനെക്കുറിച്ച്‌ വിവാദങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്‌. പരമ്പാരഗതമായി നൈലിനാണ് ഏറ്റവും നീളം കൂടുതൽ എന്നായിരുന്നു കരുതി വന്നിരുന്നത് എങ്കിലും അടുത്തകാലത്തായി ബ്രസീലിലും പെറുവിലും നടന്ന പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ആമസോണും അതിനോട് ചേർന്ന കായലും ചേർന്നഭാഗമാണ് ഏറ്റവും നീളം ഏറിയത് എന്നാണ്.<ref name=bbc-amazon>{{cite news |title= Amazon river 'longer than Nile' |publisher= BBC News |url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/6759291.stm |accessdate= 3 August 2010 | date=16 June 2007}}</ref><ref name=inpe>{{cite web |title= Studies from INPE indicate that the Amazon River is 140km longer than the Nile |publisher= Brazilian National Institute for Space Research |url= http://www.inpe.br/ingles/news/news_dest29.php |accessdate= 3 August 2010 |archive-date= 2011-04-11 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110411011122/http://www.inpe.br/ingles/news/news_dest29.php |url-status= dead }}</ref><ref name=britannica-amazon>{{cite web |title= Amazon River |publisher= [[Encyclopædia Britannica]] |year= 2010 |url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/18722/Amazon-River |accessdate= 3 August 2010}}</ref><ref name=britannica-nile>{{cite web |title= Nile River |publisher= [[Encyclopædia Britannica]] |year= 2010 |url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/415347/Nile-River |accessdate= 3 August 2010}}</ref> വിക്റ്റോറിയ തടാകം ആണ് നൈലിന്റെ പ്രഭവകേന്ദ്രം എന്നാണ് കരുതിവരുന്നത്. എന്നാൽ തടാകത്തിന് നല്ല നീളമുള്ള പോഷകനദികൾ ഉണ്ട്. ഇതിൽ [[കഗേര നദി]] ആണ് ഏറ്റവും നീളമേറിയത്. [[ടാൻസാനിയയിലെ]] [[ബുകോബ]] പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു. എന്നാൽ പലരും ഈ നീട്ടം കണക്കാക്കാത്തതിനാൽ നൈലിന് ഏറ്റവും നീളം ഏറിയ നദി എന്ന സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെടുന്നു <ref name="McLeay, Cam">{{cite news |author=McLeay, Cam |date=July 2, 2006 |title=The Truth About the Source of R. Nile |work=[[New Vision]] |url=http://www.newvision.co.ug/PA/8/459/507212 |accessdate=August 31, 2011 |archive-date=2011-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110409215243/http://www.newvision.co.ug/PA/8/459/507212 |url-status=dead }}</ref> ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്ക്കാരമുൾപ്പെടെ ഒട്ടേറെ പുരാതന സംസ്ക്കാരങ്ങളുടെ കളിത്തട്ടുകൂടിയാണ് നൈൽനദീതടം.ഉഗാണ്ടയിലെ ജിൻജ എന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നു വിക്ടോറിയ തടാക ത്തിന്റെ ഭാഗത്തുവെച്ച് ഉൽഭവിച്ച് ഈജിപ്റ്റിന്റെ വടക്ക് ഭാഗത്ത് മെഡിറ്റേറിയൻ ഉൾക്കടലിൽ പതിയ്ക്കുന്നു. == പേരിന്റെ ഉൽപത്തി == അറബിയിൽ ''നൈൽ'' ( النيلan-nī)എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് പേരിന്റെ ഉത്ഭവം. നദീതടം എന്നർത്ഥമുള്ള ''നൈലോസ്'' എന്ന [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീക്ക്]] പദത്തിൽ നിന്നാണ് നൈൽ എന്ന അറബി പദം ഉണ്ടായത്‌ . [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീക്കിൽ]]''ഐജിപ്റ്റോസ്'' എന്ന മറ്റൊരു പേരുകൂടിയുണ്ട്. [[ഈജിപ്റ്റ്]] എന്ന പേരുണ്ടായത് ഈ വാക്കിൽ നിന്നാണ്. പുരാതന ഈജിപുകാർ നൈൽ നദിയെ അവരുടെ നാടിന്റെ പിതാവായും ഈജിപ്തിനെ ആ നദിയുടെ പുത്രിയായും കരുതിയിരുന്നു. == ചരിത്രം == {{Main|ഈജിപ്ഷ്യൻ നാഗരികത}} പുരാതന ഈജിപ്തുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ ചരിത്രവും ഫലത്തിൽ നൈലുമായും ബന്ധമുള്ളവയാണ്‌. [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഘണ്ഡത്തിന്റെ]] വടക്കുഭാഗത്ത്, നൈൽനദിയുടെ കരയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന [[നദീതടസംസ്കാരം|സംസ്കാരമാണ്‌]] '''ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരം'''. നൈൽനദിയുടെ എക്കൽ നിക്ഷേപഫലമായി രൂപപ്പെട്ട കറുത്ത ഫലഭൂയിഷ്ടമായ മണ്ണ്‌, കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിച്ചിരുന്ന [[നവീനശിലായുഗം|നവീനശിലായുഗമനുഷ്യരെ]] [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്റ്റിലേക്ക്]] ആകർഷിക്കുകയും, കാർഷികാഭിവൃദ്ധിയും ജലലഭ്യതയും അവരെ സമ്പന്നമായ ജനസമൂഹമാക്കി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ്‌ അനുമാനം. [[File:Herodotus world map-en.svg|thumb|Reconstruction of the [[Oikoumene]] (inhabited world), an ancient map based on [[Herodotus]]' description of the world, circa 450 BC.]] നൈൽ നദിയെ ഇറ്റേരു എന്നാണ് ഈജിപ്ത്യൻ ഭാഷയിൽ വിളിക്കുന്നത്. ഇതിനർത്ഥം നദി എന്നാണ്. ശിലായുഗം മുതൽ ഈജിപ്തിന്റെ ജീവനാഡിയാണ് നൈൽ. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാഗരികത മിക്കതും വികസിച്ചത് നൈലിന്റെ തടങ്ങളിലാണ്. പണ്ട് നൈൽ ഇന്നത്തേക്കാൾ പരന്ന് ഒഴുകിയിരുന്നു. ഇന്ന് ലിബിയയുടെ ഭാഗമായ ഹമീം മക്കാർ താഴ്‌വരകളിലൂടെ ഒഴുകി സിദ്ര ഉൾക്കടലിൽ പതിച്ചിരുന്നു <ref>{{Cite journal|author1=Carmignani, Luigi |author2=Salvini, Riccardo |author3=Bonciani, Filippo |year=2009 |title=Did the Nile River flow to the Gulf of Sirt during the late Miocene? |journal=Bollettino della Societa Geologica Italiana (Italian Journal of Geoscience) |volume=128 |issue=2 |pages=403–408 |url=https://www.researchgate.net/profile/Luigi_Carmignani/publication/256483636_Did_the_Nile_River_flow_to_the_Gulf_of_Sirt_during_the_late_Miocene/links/55ed856c08aeb6516268e670.pdf |doi=10.3301/IJG.2009.128.2.403}}</ref> എന്നാൽ ശിലാ യുഗത്തിനു മുൻപ് സമുദ്രനിരപ്പ് ഉയർന്നത് മൂലം മണ്ണൊലിപ്പ് സംഭവിച്ച് അസ്യുത്തിനടുത്ത് ഉണ്ടായിരുന്ന പുരാതന നൈലിനെ കാർന്നു തിന്ന് ഇന്ന് കാണുന്ന നീല നൈൽ ഉണ്ടായി <ref>{{Cite journal|author1=Salvini, Riccardo |author2=Carmignani, Luigi |author3=Francionib, Mirko |author4=Casazzaa, Paolo |year=2015 |title=Elevation modelling and palaeo-environmental interpretation in the Siwa area (Egypt): Application of SAR interferometry and radargrammetry to COSMO-SkyMed imagery |journal=Catena |volume=129 |pages=46–62 |doi=10.1016/j.catena.2015.02.017 }}</ref> ഈ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം തന്നെയാണ് ക്രിസ്തവിനു 3400 വർഷം മുൻപ് സഹാറ മരുഭൂമിയുണ്ടാകാൻ കാരണമായത് . 7 ദശലക്ഷം വർഷം മുൻപ് സഹാറ മരുഭൂമി ഉണ്ടാവാൻ തുടങ്ങി എങ്കിലും അത് ഇന്നത്തെ രീതിയിൽ വളർന്നത് 6000 വർഷമെടുത്താണെന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite journal|author=Schuster, Mathieu |display-authors=etal |year=2006 |title=The age of the Sahara desert |journal=Science |volume=311 |issue=5762 |pages=821–821 |doi=10.1126/science.1120161 |url=https://www.researchgate.net/profile/Patrick_Vignaud/publication/51372753_The_Age_of_the_Sahara_Desert/links/55803c6908ae712be7a16080.pdf}}</ref> പ്രാചീന ഈജിപ്തുകാർ ഉണ്ടാക്കിയ കലണ്ടർ 30 ദിവസമുള്ള 12 മാസങ്ങളായി വിഭജിച്ചവയായിരുന്നു. ഇത് നൈൽ നദിയുടെ ചാക്രിക ചംക്രമണം ആധാരമാക്കി മൂന്ന് ഋതുക്കളായി തിരിച്ചിരുന്നു . ആഖേത് എന്ന പ്രളയകാലവും പെരേത് എന്ന വളരുന്ന കാലവും ഷെമു എന്ന വരൾച്ചക്കാലവുമായിരുന്നു അത്. ആഖേതിൽ അടുക്കുകളായി വളക്കൂറുള്ള മണ്ണ് പ്രളയമുണ്ടാവുന്ന സമതലത്തിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടുരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് ഒരു തരത്തിലുമുള്ള കൃഷി ചെയ്യാൻ അവർക്ക് സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല. പെറേത് എന്ന സമയത്ത് ഇവർ കൃഷിയിൽ ഏർപ്പെടുകയും ഷേമുവിനു മുന്നായി കൊയ്യുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. ഷെമു, ആഖേത് എന്നീ കാലങ്ങളിൽ പിരമിഡ് പണിപോലെ ഫറവോയുടെ ജോലികൾ ആയിരുന്നു അവർ ചെയ്തിരുന്നത്. == ഉത്ഭവം == [[വിക്ടോറിയ തടാകം|വിക്ടോറിയ തടാകമാ]]<nowiki/>ണ് നൈലിന്റെ പ്രഭവകേന്ദ്രം എന്നാണ് കരുതിവരുന്നത്. എന്നാൽ തടാകത്തിന് നല്ല നീളമുള്ള പോഷകനദികൾ ഉണ്ട്. ഇതിൽ [[കഗേര നദി]] ആണ് ഏറ്റവും നീളമേറിയത്. [[ടാൻസാനിയയിലെ]] [[ബുകോബ]] പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു. എന്നാൽ പലരും ഈ നീട്ടം കണക്കാക്കാത്തതിനാൽ നൈലിന് ഏറ്റവും നീളം ഏറിയ നദി എന്ന സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെടുന്നു <ref name="McLeay, Cam"/> പോഷക നദിയായി കണക്കാക്കുന്നത് [[റുവിയറോൺസ]]<nowiki/>എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ബറുണ്ടി]]<nowiki/>യിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന നദിയോ💖 <ref>{{cite web | url= http://www.egyptattraction.com/nile-river-egypt.html | title= Nile River | accessdate= February 5, 2011 | archive-date= 2016-06-09 | archive-url= https://web.archive.org/web/20160609192940/http://www.egyptattraction.com/nile-river-egypt.html | url-status= dead }}</ref> [[റുവാണ്ട]] യിലെ [[ന്യുങ്വേ]] കാടുകളിൽ നിന്നാരംഭിക്കുന്ന [[ന്യാബരോംഗോ]] എന്ന നദിയോ ആണ് <ref>{{cite news | publisher = BBC News |date= March 31, 2006 |title=Team Reaches Nile's 'True Source' |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/hampshire/4864782.stm |accessdate= April 4, 2011|ref=harv}}</ref> ഈ രണ്ടു നദികളും റുവാണ്ടാ ടാൻസാനിയ അതിർത്തിക്കടുത്ത് [[റുസുമോ]] വെള്ളാച്ചട്ടത്തിനടുത്ത് സംഗമി 2010 ൽ ഈജിപ്തിലെ ദേശീയ ചാനലായ ഐടിവിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട പരിപാടിയിൽ ഒരു പര്യവേഷണ സംഘം <ref>Described in ''[[Joanna Lumley]]'s Nile'', 7 pm to 8 pm, [[ITV (TV network)|ITV]], Sunday 12 August 2011.</ref> [[റുക്കാരാര]] എന്ന പോഷക നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്താനത്തേക്ക് പോയി <ref>{{cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/travel/activityandadventure/734885/Journey-to-the-source-of-the-Nile.html |title=Journey to the source of the Nile |publisher=Telegraph |date= |accessdate=2012-09-06}}</ref> അവർ കാടിനുള്ളിലേക്ക് ആരും പോകാത്ത വഴിയിലൂടെയും മലഞ്ചരിവുകളിലൂടെയും സഞ്ചരിച്ച് വേനൽകാലത്ത് പോലും നല്ല നീർവാർച്ചയുള്ള ഉത്ഭവസ്ഥാനം കണ്ടെത്തി. ഇത് നൈൽ നദിക്ക് പുതിയ നീളം നൽകിയ സംഭവമാണ്. {{convert|6758|km|abbr=on}} [[ഗിഷ് അഭായ്]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് നൈൽ നദിയുടെ പുണ്യസ്വഭാവം വരുത്തുന്ന ആദ്യത്തെ ജലകണങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നതെന്ന് കരുതുന്നു ഇത് [[എത്യോപ്യ]]<nowiki/>യിലാണ്. <ref>[http://www.aljazeera.com/indepth/features/2013/12/next-egypt-do-ethiopia-nile-201312872410501805.html Next on Egypt's to-do: Ethiopia and the Nile]</ref> ==== നശിച്ചു പോയ പ്രഭവസ്ഥാനങ്ങൾ==== ആദ്യകാലങ്ങളിൽ [[താൻഗാൻയീക്ക തടാകം]] വെളുത്ത നൈലിലേക്ക് അതിന്റെ ജലം ഒഴുക്കിയിരുന്നു. അക്കാലത്ത്തിന്റെ നീളം ചേർത്താൽ 1400 കിമീ നീളം {{convert|1400|km|mi|sp=us|sigfig=2}} കൂടുതൽ ഉണ്ടായിരുന്നു നൈലിന്. ഇത് പിൽക്കാലത്ത് [[വിരുംഗ അഗ്നി പർവ്വതം|വിരുംഗ അഗ്നി പർവ്വതത്തിന്റെ]] ലാവ മൂലം തടസ്സപ്പെട്ടു. == പോഷകനദികൾ == നൈൽ നദിക്കു രണ്ടു പോഷക നദികളാണുള്ളത്. കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയേത്തുന്ന [[വെള്ള നൈൽ|വൈറ്റ് നൈലും]] [[എത്യോപ്യ|എത്യോപ്യയിൽ]] നിന്നും ഒഴുകിയെത്തുന്ന [[നീല നൈൽ|ബ്ലൂനൈലും]]. [[ആർബറ]] എന്ന മൂന്നാമതൊരു പോഷക നദികൂടെയുണ്ട്‌.<ref>[http://touregypt.net/magazine/mag05012001/magf4a.htm ആർബറ എന്ന പോഷക നദി]</ref> === വെൺനൈൽ === {{പ്രലേ|വെള്ള നൈൽ}} <!-- [[ചിത്രം:Uganda map.png|thumb|right|290px|Map of Uganda]] --> [[ടാൻസാനിയ]], [[ഉഗാണ്ട]] അതിർത്തിയിലുള്ള വിക്ടോറിയ തടാകമാണ് വെൺനൈലിന്റെ പ്രഭവകേന്ദ്രം എന്നു പൊതുവായി പറയുന്നുവെങ്കിലും ഈ തടാകത്തിന്‌ മറ്റു പോഷക അരുവികൾ ഉണ്ട്‌. ഇതിൽ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ അരുവി റുവണ്ടയിലെ ന്യുങ്ങ്‌വേ കാടുകളിൽ നിന്നും തുടങ്ങുന്നു. മറ്റൊരു അരുവിയായ കാഗ്ഗെറാ, ബറുണ്ടിയിൽ നിന്നുൽഭവിച്ചു ഇതുമായി ചേർന്ന് ബുകോബായ്ക്കടുത്ത്‌ വിക്ടോറിയതടാകത്തിൽ പതിയ്ക്കുന്നു. ഉഗാണ്ടയിലെ ജിൻജ്ജ എന്ന സ്ഥലത്തു വച്ച്‌ ലോക പ്രസിദ്ധമായ [[വിക്ടോറിയ വെള്ളച്ചാട്ടം]] സൃഷ്ടിച്ചശേഷം വിക്ടോറിയ നൈൽ രൂപമെടുക്കുന്നു. വിക്ടോറിയ നൈൽ പിന്നെ ക്യൊഗാ , ക്വാന്യ എന്നീ തടാകങ്ങളെയും സ്പർശിച്ച്‌ വടക്കോട്ടൊഴുകി [[ആൽബർട്ട്‌ തടാകം|ആൽബർട്ട്‌ തടാകത്തിൽ]] പതിയ്ക്കുന്നു. ഇത് ഉഗാണ്ടയിലായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ ഇതേ പൊലെ [[കോംഗൊ]]യിലും ഉഗാണ്ടയിലുമയി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[എഡ്വേർഡ്‌ തടാകം|എഡ്വേർഡ്‌ തടാകത്തിൽ]] നിന്നുൽഭവിക്കുന്ന മറ്റൊരരുവിയും നേരിട്ടല്ലെങ്കിലും ഇതിന്റെ പോഷകമാവാറുണ്ട്‌. ഈ അരുവി ആൽബർട്ട്‌ തടാകത്തിൽ വന്നു പതിയ്കുകയാണ്‌ ചെയ്യുന്നത്‌. ഇതേ ആൽബർട്ട്‌ തടാകത്തിന്റെ മറ്റൊരുവശത്താണ്‌ വിക്ടോറിയ നൈൽ ചേരുന്നത്‌. ആൽബർട്ട്‌ തടാകത്തിൽ നിന്നു തുടങ്ങുന്ന നൈലിന്റെ പോഷക നദിയെ ആൽബർട്ട്‌ നൈൽ എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്‌. ഇതാണ്‌ വൈറ്റ്‌ നൈൽ. നിരവധി തടാകങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിവരുന്നതു കൊണ്ട്‌ ഇതിൽ ഊറൽ ഇല്ലാത്തതും വെളളം തെളിമയാർന്നതുമായതിനാലാണ് വെളുത്ത നിറം ലഭിക്കുന്നത്. വടക്ക്‌ കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന ഈ പോഷകനദി [[സുഡാൻ|സുഡാനിലെ]] [[ഖാർത്തൂം|ഖാർത്തൂംമിൽ]] ബ്ലൂനൈലുമായി ചേരുന്നു. വിക്ടോറിയ തടാകം മുതൽ ഖാർത്തൂം വരെ ഏകദേശം 3700 കിലോമീറ്ററാണ് വൈറ്റ് നൈലിന്റെ നീളം. ചിലഭാഗങ്ങളിൽ മൗണ്ടെയ്ൻ നൈലെന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഖാർത്തൂം ഭാഗത്തെത്തുമ്പോഴുള്ള വെളുത്ത [[എക്കൽ മണ്ണ്|എക്കൽമണ്ണാണ്]] ഈ പോഷകനദിക്ക് വൈറ്റ്നൈൽ എന്ന പേരു നൽകുന്നത് [[പ്രമാണം:Blue Nile Falls, Bahir Dar, Ethiopia.JPG|ലഘുചിത്രം|നീല നൈൽ വെള്ളച്ചാട്ടം - എതോപ്യയിൽ ബാഹറ് ദാർ എന്ന സ്ഥലത്ത്]] === നീല നൈൽ === {{പ്രലേ|നീല നൈൽ}} [[പ്രമാണം:Nile composite NASA.jpg|thumb|left|100px|നൈൽ നദിയുടെ ഉപഗ്രഹചിത്രം.]] നൈലിന്റെ മറ്റൊരു പാതിയായ ബ്ലൂനൈൽ (എത്യൊപ്യർക്ക്‌ ടിക്വുർ അബ്ബായും,Ṭiqūr ʿĀbbāy (Black Abay) സുഡാനികൾക്ക്‌ ബാ:ർ അൽ അസർഖ്‌ Bahr al Azraqഉം ആണീ നദി. എത്യൊപ്യയിലെ ടാനാ<ref>{{Cite web |url=http://www.holivar2006.org/abstracts/pdf/T1-026.pdf |title=ഹൊളിവാർ2006 എന്ന സൈറ്റിലെ ലേഖനം പിഡി‌എഫിൽ ശേഖരിച്ചത് 2007 ഏപ്രിൽ 19 |access-date=2006-10-14 |archive-date=2006-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060928124412/http://www.holivar2006.org/abstracts/pdf/T1-026.pdf |url-status=dead }}</ref> എന്ന തടാകത്തിൽ നിന്നാണിത്‌ ജന്മമെടുക്കുന്നത്‌. 1400 കി. മീ. ആണിതിന്റെ നീളം. ഉൽഭവസ്ഥാനത്തുനിന്നും ആദ്യം കിഴക്കോട്ടും പിന്നെ തെക്കോട്ടും അതിനുശേഷം പടിഞ്ഞാറേയ്ക്കും ഗതി മാറ്റുന്ന ഈ ചെറിയ നദി ഒരു ചൂണ്ടക്കോളുത്തിന്റെ ആകൃതി സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറേയ്ക്കൊഴുകുന്ന നദി സുഡാനിലെ ഖാർതൂമിൽ വച്ച്‌ സഹോദര നദിയായ വെള്ള നൈലുമായി ചേർന്ന് ത്രിവേണി സംഗമമൊരുക്കുന്നു. == നൈൽ (Nile Proper) == വേനലിൽ ഏത്യൊപിയയിൽ ലഭിക്കുന്ന ജലമാണിതിന്റെ അളവിന്റെ പ്രധാനകാരണം മറ്റുകാലങ്ങളിൽ തീരെ ശുഷ്കമാണ്‌ ജലത്തിന്റെ അളവ്‌. എത്യൊപിയയിലെ വേനലിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പെരും മഴ അത്ബറയേയും ബ്ലൂ നൈലിനെയും നിറയ്ക്കുന്നു. അത്ബറ എന്നാൽ പെട്ടെന്നുണങ്ങിപ്പോവുന്നു. ബ്ലൂ നൈലിലും അധികം ജലം മറ്റു കാലങ്ങളിൽ ശേഷിക്കറില്ല. നൈൽ വറ്റിപ്പോവാത്തതിന്റെ ശരിക്കും കാരണം സ്ഥിരമായി ഒരേ അളവിൽ ഒഴുകുന്ന വൈറ്റ്‌(വെള്ള)നൈലാണ്‌. == സുഡാനിൽ == [[പ്രമാണം:Nubia today.png|thumb|right|150px|ആറുപ്രധാന മലയിടുക്കുകൾ]] രണ്ടു നദികളുറ്റെയും സംഗമത്തിനു ശേഷം എത്യൊപ്യയിലെ ഠാണാ തടാകത്തിൽ നിന്നുള്ള മറ്റൊരു നദിയായ അത്ബര മാത്രമെ (അർബറ) പ്രധാനമായും ഇതിന്റെ പോഷകമാകുന്നുള്ളു ഖാർതൂമിൽ നിന്നും 300 കി, മി, മാറിയാണിതു നൈലിൽ ചേരുന്നത്‌. എന്നാൽ പ്രകൃതി വിരുദ്ധമായി നൈ)ലിന്റെ ശക്തി കുറഞ്ഞുവരികയാണവിടുന്നു. ഇതിനു കാരണം പിന്നീട്‌ ഉള്ള പ്രദേശങ്ങളെല്ലാം മരുഭൂമികളാണെന്നുള്ളതാണ്‌, കൂടാതെ ഇവിടങ്ങളിൽ നൈൽ ആറു വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. മലയിടുക്കുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന നൈൽ ഈ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾക്കു ശേഷം തുലോം കുഞ്ഞാവുന്നു. ആറു വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ താഴെപറയുന്നവയാണ്‌ * 1. ആദ്യത്തേത്‌ മേറോവ്‌ എന്ന പുരാതന നഗരത്തിനു സ്ഥലത്തിനു മുൻപായി കാണപ്പെടുന്ന അഗ്നിപർവ്വതശിലകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴാണ്‌ .(16.88° N 33.66° E) * 2. ആടുത്തത്‌ അത്ബറയുള്ള സംഗമസ്ഥലത്തിനു അരികെയാണ്‌ (17.677° N 33.970° E) * 3. മൂന്നാമത്തേത്‌ മാനസീർ മരുഭൂമിയിലാണ്‌. പണിപൂർത്തിയായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മെറൊവ്‌ അണക്കെട്ട്‌ ഇതിനെ ജലസമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നു.<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Merowe_Dam</ref> പുരാതന ഖോഷ്‌ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ഇവിടം <ref>http://www.sudani.co.za/tourism_areas.htm</ref> * 4. നാലാമത്തേത്‌ ഡങ്കോളയ്ക്കു ശേഷം ടോമ്പൊസിനടുത്താണ്‌. പുരാതനകാലത്ത്‌ പത്തു പിരമിഡുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്ന സ്ഥലമാണിത്‌ <ref>{{Cite web |url=http://www.anth.ucsb.edu/faculty/stsmith/research/region.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2006-10-11 |archive-date=2006-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060830195707/http://www.anth.ucsb.edu/faculty/stsmith/research/region.html |url-status=dead }}</ref> * 5. ഇതു നുബിയയിലാണ്‌. പുരാവസ്തുശാസ്ത്രജ്നർക്ക്‌ പ്രിയപ്പെട്ട സ്ഥലമാണിത്‌. ഇന്നിത്‌ നാസ്സർ തടാകത്താൽ മൂടപ്പെട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. അശ്വാനു ഖാർതൂമിനുമിറ്റയിലുള്ള സ്ഥലമാണ്‌ നുബിയ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്‌. * 6 അവസാനത്തേത്‌ അസ്വാൻ നഗരത്തിനടുത്താണ്‌. (24.078° N 32.878° E) ഇതു കൂടാതെ ചെറിയ മലഞ്ചരിവുകൾ നൈലിലുണ്ട്‌. ഇവയെല്ലാം ആദ്യകാലത്ത്‌ ഈ നദിയിലൂടെയുള്ള ജലഗതാഗതം ദുഷ്കരമാക്കിയിരുന്നു <!-- [[ചിത്രം:Flowrate.jpg|thumb|left|200px|നൈലിലെ ജലത്തിന്റെ അളവ്‌ വാർഷിക അനുപാതം]] --> == നൈൽ ഈജിപ്തിൽ == [[ചിത്രം:Cairo Nile View.jpg|250px|right|thumb|ഈജിപ്തിൽ കെയ്റോ നഗരത്തിൽ നിന്നുള്ള നൈലിന്റെ ഒരു കാഴ്ച]] ഈജിപ്തിലെ സഞ്ചാരമാർഗ്ഗേന നൈൽ നദി [[സഹാറാ]] മരുഭൂമിയിൽ ആഴത്തിൽ അടയാളം സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്‌. മലയിടുക്കുകളായി ഇവ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[അശ്വാൻ|അശ്വാനു]] വടക്കായി നൈൽ നദി യ്ക്ക്‌ നല്ല ആഴവും ഉപരിതലം തിരകൾ കുറഞ്ഞതുമാണ്‌ . ഇവിടെനിന്നും വടക്കോട്ടൊഴുകുന്ന നൈൽ [[ലക്സർ|ലക്സറിനു]] ശേഷം [[ക്വേന]] എന്ന സ്ഥലത്തു വച്ചു 'റ' പോലെ വളയുന്നു. 180 കി, മി വരുന്ന ഈ ഭാഗത്തെ തീരപ്രദേശത്തെ തെക്കു വടക്കായി വിഭജിച്ചുകൊണ്ടാണ്‌ നൈൽ ഒഴുകുന്നത്‌ === വിതരണ നദികൾ === ഈജിപ്തിന്റെ വടക്ക്‌ തീരങ്ങൾക്കടുത്ത്‌ നൈൽ നദി രണ്ടു ചെറിയ വിതരണ നദികളായി പിരിയുന്നു. പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്ന [[റോസറ്റ നദി]]യും കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന [[ഡാമിയെറ്റ നദി]]യും. അവസാനം ഇവ രണ്ടും [[മെഡിറ്ററേനിയൻ]] കടലിൽ പതിയ്ക്കുന്നു. == അസ്വാൻ അണക്കെട്ടിനു ശേഷം == [[പ്രമാണം:BarragemAssuão.jpg|thumb|250px| അസ്വാൻ അണക്കെട്ട്. ഉപഗ്രഹ ചിത്രം]] അസ്വാൻ അണക്കെട്ടിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനു മുൻപു ഈ ആറു മലയിടുക്കുകളിലൂടെയായിരുന്നു നൈൽ ഒഴുകിയിരുന്നത്‌. എന്നാൽ ഇന്ന് അത്‌ ദിശ മാറിയാണ്‌ ഒഴുകുന്നത്‌.<ref>{{Cite web |url=http://www.website1.com/odyssey/week1/nile.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2006-10-14 |archive-date=2006-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061029223723/http://www.website1.com/odyssey/week1/nile.html |url-status=dead }}</ref> ചില മലയിടുക്കുകളെല്ലാം അണക്കെട്ടിലെ ജലത്തിന്റെ ഉയരം മൂലം മുങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു, ചില പുരാതന നഗരഭാഗങ്ങളെല്ലാം ശ്രദ്ധയോടെ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്‌. അസ്വാൻ അണക്കെട്ടു ഇവിടെ ഉണ്ടാക്കിയ മാറ്റങ്ങൾ നിരവധിയാണ്‌.<ref>{{Cite web |url=http://geography.about.com/od/specificplacesofinterest/a/nile.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2006-10-14 |archive-date=2006-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061106090842/http://geography.about.com/od/specificplacesofinterest/a/nile.htm |url-status=dead }}</ref> എത്യോപ്യയിലെ വേനൽ മഴയിൽ ഇപ്പോൾ ഈജിപ്തിൽ പ്രളയം ഉണ്ടാകാറില്ല. ഈജിപ്തിലെ വൈദ്യുതിയുടെ പ്രധാന ഉറവിടം മറ്റൊന്നുമല്ല. എന്നാൽ അണക്കെട്ടു മൂലം ചരിത്ര പ്രധാന്യമർഹിക്കുന്ന പലസ്ഥലങ്ങളും ആയിരക്കണക്കിനു വീടുകളും വെള്ളത്തിനടിയിലായി. നാസ്സർ തടാകം ജന്മമെടുത്തു എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്‌. മറ്റൊരു വസ്തുത കാലാവസ്ഥയിലെ മാറ്റമാണ്‌. ഈ തടാകം ഗണ്യമായ തോതിൽ ചൂടു കുറച്ചിട്ടുണ്ട്‌. മലയിടുക്കുകൾ വെള്ളത്തിനടിയിലായതിനാൽ ഇപ്പോൾ ജലഗതാഗതവും സാദ്ധ്യമാണ്‌. വൈദ്യുതിക്കു പുറമേ ജലസേചനവും മീൻ പിടുത്തവും, തടാകത്തിൽ വിനോദ സഞ്ചാരവും സാധ്യമായിരിയ്ക്കുന്നു. പ്രശ്നമുണ്ടാക്കുന്ന വസ്തുത അവിടത്തെ കർഷകർക്കാണ്‌. ഫലഭൂയിഷ്ടമായ മേൽമണ്ൺ ഇപ്പോൾ വെള്ളത്തിനടിയിലായതിനാൽ അവർക്ക്‌ വളരെയധികം വളപ്രയോഗം നടത്തേണ്ടി വരുന്നു. പഴയ പോലത്തെ ശക്തിയായ ഒഴുക്ക്‌ അണക്കെട്ടു വന്നതിനുശേഷം ഇല്ലാത്തതിനാൽ മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിലെ ഉപ്പുവെള്ളം വേലിയേറ്റ സമയത്ത്‌ നദിയിൽ പ്രവേശിക്കുകയും തന്മൂലം അതിലെ ജൈവ സമ്പത്തിന്‌ ദോഷമായി ഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുമുണ്ട്‌. [[പ്രമാണം:Sunset over the Nile.jpg|ലഘുചിത്രം|കൈറോ നഗരം.]] == നൈലിന്റെ സംഭാവനകൾ == ഗ്രീക്ക്‌ ചരിത്രകാരനായിരുന്ന് ഹെറൊഡൊട്ടസ്‌ പറഞ്ഞത്‌ ഈജിപ്ത്‌ നൈൽ നദിയുടെ സമ്മാനമാണ്‌ എന്നാണ്‌. === 1. പുരാതന ഈജിപ്തിലെ സംഭാവനകൾ (സംസ്കാരത്തിന്റെ കളിത്തൊട്ടിൽ) === നൈലിന്റെ വാർഷിക പ്രളയമാണ് പ്രാചീന ഈജിപ്ഷ്യൻ നാഗരികതയുടെ അടിത്തറ. നൈൽ നദി ഏല്ലാവർഷവും പ്രളയവുമായിട്ടാണെത്തുന്നത്‌. പ്രളയത്തിനോടൊപ്പം ഫലഭൂയിഷ്ടമായ എക്കൽ മണ്ണും അതു കൊണ്ടുവന്നു തള്ളുന്നു. ഈ എക്കൽ മണ്ണിൽ അവിടത്തെ കർഷകർ പൊന്നു വിളയിച്ചു വന്നു. ഇത്‌ ദശലക്ഷക്കണക്കിനു വർഷങ്ങൾ മുതലുള്ള പ്രക്രിയയായതിനാൽ, ഈജിപ്തിയൻ സംസ്കാരം ഇതിന്റെ തീരങ്ങളിൽ തഴച്ചു. കൃഷി ചെയ്തിരുന്ന കർഷകർക്ക്‌ വളം ഉപയോഗിക്കേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ലയിരുന്നു, നദിയിലെ ജലം ഒട്ടകങ്ങളെയും പോത്തുകളെയും ആകൃഷിച്ചിരുന്നു. ഇവയെ പിടിച്ചു ഭക്ഷണത്തിനും, മെരുക്കി വളർത്തി കൃഷിയിടങ്ങൾ ഉഴുന്നതിനും മറ്റും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ചരിത്രത്താളുകളിൽ ഈജിപ്തിന്റെ സ്ഥിരത അമ്പരപ്പിക്കുന്നതാണ്‌. യഥാർത്ഥത്തിൽ അത്‌ ഫലഭൂയിഷ്ടതയുടെ മറുപുറം തന്നെ. ആധുനിക കാലങ്ങളിലെ പല സമൂഹങ്ങളുമായും താരതമ്യമോ, അതിനപ്പുരമോ വരുന്നതാണ്‌ ഈജിപ്തിന്റെ സ്ഥിരത. നദിമാർഗ്ഗമുള്ള വാണിജ്യത്തിന്‌ നൈൽ വളരെ സഹായകരമായിരുന്നു. ഗോതമ്പ്‌ ആയിരുന്നു അവരുടെ പ്രധാന വരുമാന മാർഗ്ഗം. മധ്യേഷ്യയിലെ നിത്യ സംഭവങ്ങളായിരുന്ന വരൾച്ചക്കാലത്ത്‌ ഈ ഗോതമ്പ്‌ വ്യാപാരം അവൈടത്തെ രാജ്യങ്ങളുമായി നയതന്ത്ര തലത്തിൽ ഉറച്ച ബന്ധം ഉണ്ടാക്കുന്നതിന്‌ സഹായിച്ചു. * '''കൃഷിയും ഫലഭൂയിഷ്ഠതയും:''' നൈലിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന അതിന്റെ '''പ്രളയമാണ്''' (''ഇൻണ്ടേഷൻ''). എല്ലാ വർഷവും ജൂൺ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെ നദി കരകവിഞ്ഞൊഴുകുകയും, അത് എത്യോപ്യൻ മലനിരകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകി വരുന്ന '''സമ്പന്നമായ കറുത്ത എക്കൽ മണ്ണ്''' (Silt) നദീതീരങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ മണ്ണാണ് മരുഭൂമിയെ '''<nowiki/>'കറുത്ത ഭൂമി' (കെമെറ്റ്)''' ആക്കി മാറ്റിയത്. ഗോതമ്പ്, ബാർലി, ചണം (Flാക്‌സ്) തുടങ്ങിയ പ്രധാന വിളകൾ സമൃദ്ധമായി കൃഷി ചെയ്യാൻ ഇത് സഹായിച്ചു. ഇത് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷിതത്വവും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ അടിത്തറയും ഉറപ്പാക്കി. * '''ജലസേചനവും ജലലഭ്യതയും:''' മരുഭൂമിയിൽ, ശുദ്ധജലത്തിനുള്ള ഏക ആശ്രയം നൈൽ നദിയായിരുന്നു. വെള്ളപ്പൊക്കത്തെ നിയന്ത്രിക്കാനും കൃഷിക്ക് ഉപയോഗിക്കാനുമായി '''കനാലുകളും തടയണകളും''' ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിപുലമായ ജലസേചന സമ്പ്രദായങ്ങൾ ഈജിപ്തുകാർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. * '''ഗതാഗതവും ഏകീകരണവും:''' നൈൽ രാജ്യത്തെ പ്രധാന '''ജലപാത'''യായി വർത്തിച്ചു. ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ തെക്കും വടക്കുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളെ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചു. ചരക്കുകൾ, സൈന്യം, വാർത്തകൾ, കൂടാതെ പിരമിഡുകളും ക്ഷേത്രങ്ങളും നിർമ്മിക്കാനുള്ള കൂറ്റൻ കല്ലുകൾ എന്നിവയെല്ലാം നദിയിലൂടെയാണ് കൊണ്ടുപോയത്. ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഏകീകരണത്തിന് നിർണായകമായി. * '''സംസ്കാരവും വിശ്വാസങ്ങളും:''' നൈലിന്റെ പ്രളയത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് പുരാതന ഈജിപ്തുകാർ '''കലണ്ടർ''' രൂപപ്പെടുത്തിയത്. നദി ദൈവതുല്യമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു; നൈൽ പ്രളയത്തിന്റെ ദൈവമായിരുന്നു '''ഹാപ്പി (Hapi)'''. എഴുത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന '''പാപ്പിറസ്''' ചെടി നൈലിന്റെ ചതുപ്പുനിലങ്ങളിൽ ധാരാളമായി വളർന്നു. ---- === 2. ആധുനിക ഈജിപ്തിലെ സംഭാവനകൾ === പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ കാലത്തും നൈൽ ഈജിപ്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. * '''അസ്വാൻ ഹൈ ഡാം:''' 1970-ൽ പണി പൂർത്തിയാക്കിയ '''അസ്വാൻ ഹൈ ഡാം''' (Aswan High Dam) ആണ് ആധുനിക ഈജിപ്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന. ** '''ജലനിയന്ത്രണം:''' ഡാം വഴി വാർഷിക പ്രളയം പൂർണ്ണമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടു, ഇത് വെള്ളപ്പൊക്ക നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കി. ** '''വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം:''' ഡാമിലെ '''ജലവൈദ്യുതി നിലയം''' രാജ്യത്തിന്റെ വ്യാവസായിക ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഗാർഹിക ആവശ്യങ്ങൾക്കും വലിയ തോതിൽ വൈദ്യുതി നൽകുന്നു. ** '''വർഷം മുഴുവൻ കൃഷി:''' പ്രളയം നിലച്ചെങ്കിലും ഡാമിൽ സംഭരിച്ച ജലം ഉപയോഗിച്ച് '''വർഷം മുഴുവനും''' (perennial irrigation) കൃഷി ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നു. * '''നഗരങ്ങളുടെ വളർച്ച:''' കൈറോ, ലക്സർ, അസ്വാൻ പോലുള്ള പ്രധാന നഗരങ്ങളെല്ലാം നൈലിന്റെ തീരങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരങ്ങളിലെ കുടിവെള്ളത്തിനും വ്യവസായങ്ങൾക്കും നൈൽ അവിഭാജ്യമാണ്. * '''വിനോദസഞ്ചാരം:''' നൈൽ നദിയിലെ '''ക്രൂയിസുകൾ''' ഈജിപ്തിലെ വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയുടെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. നദീതീരത്തെ പുരാതന ക്ഷേത്രങ്ങളും കാഴ്ചകളും കാണാൻ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സഞ്ചാരികളെ നൈൽ ആകർഷിക്കുന്നു. * '''ഗതാഗതം:''' ഇപ്പോഴും ഈജിപ്തിലെ ചരക്കുനീക്കത്തിനും യാത്രയ്ക്കും നൈൽ നദി ഒരു പ്രധാന ഗതാഗത മാർഗ്ഗമാണ് രാഷ്ട്രീയരംഗത്തിലും നൈൽ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവത്തതായിരുന്നു. ഈജിപ്തിന്റെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ഫറൊവയാണ്‌ വെള്ളപ്പൊക്കം സൃഷ്ടിക്കുന്നെന്ന് മിഥ്യധാരണ ജനങ്ങളിൽ നിലനിന്നിരുന്നു. ഇതിനു പകരമായി കർഷകർ അവരുടെ വിളയുടെ ഒരു ഭാഗം ഫറവോയ്ക്കു നൽകി വന്നിരുന്നു. ഫറവോ അതു ജനങ്ങളുടെ പൊതുനന്മക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ആദ്ധ്യാത്മിക മാനദണ്ഡങ്ങളിലും മികച്ച പ്രകടനമാണ്‌ നൈൽ നദിയുടേത്‌. ഈജിപ്തിലെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ മൊത്തമായിത്തന്നെ അതിന്റെ പ്രളയം സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. നൈൽ നദിയുടെ ഈ പ്രത്യേക സവിശേഷതയ്ക്കു കാരണം [[ഹപി]] എന്ന ദേവതയാണെന്നവർ കരുതിപ്പോന്നു, ഫറവോയ്ക്കും [[ഹപി|ഹപിയ്ക്കും]] പ്രളയം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നു എന്നുമവർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ജനനം, മരണം, പുനർജ്ജനനം എന്നിവയ്ക്കെല്ലാം ആധാരവും നൈൽ നദിയാണെന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. റാ എന്ന സൂര്യദേവൻ കിഴക്കുദിച്ചു നദിയുടെ പടിഞ്ഞാറ്‌ അസ്തമിക്കുന്നതും വീണ്ടും കിഴക്കുദിയ്ക്കുന്നതും ഇതിന്റെ പ്രതീകമായി അവർ കണ്ടു, ഇക്കാരണത്താൽ നദിയുടെ കിഴക്കുഭാഗം ജനനത്തെയും പടിഞ്ഞാറു വശം മരണത്തെ യും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു എന്നും അവർ കരുതിപ്പോന്നു. അങ്ങനെ എല്ലാ ശവകുടീരങ്ങളും നദിയുടെ പടിഞ്ഞാറുവശത്തു പണികഴിക്കപ്പെട്ടു, വീണ്ടും ജനിക്കണമെങ്കിൽ ഈ വശത്തുതന്നെ അടക്കം ചെയ്യപ്പെടണമെന്ന വിശ്വാസം ഊട്ടി ഉറപ്പിക്കുന്ന പ്രവൃ‍ത്തിയായിരുന്നു അത്‌. മൂവായിരം വർഷങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്ന ഏല്ലാ വർഷവും സമ്പുഷ്ടമാക്കപ്പെടുന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു മഹത്തായ സമ്മാനം തന്നെയായിരുന്നു ഈജിപ്തിനു നൈൽ നൽകിയതെന്ന കാര്യത്തിൽ സംശയമില്ല. ഒരിക്കൽ നൈൽ നദി തന്നെയും ഇന്നു അസ്വാൻ അണക്കെട്ടുമായി ചേർന്നു ഇവിടത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവസ്പന്ദനമായി നൈൽ മാറിയിരിക്കുന്നു. == അവലംബം == * സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം ബ്രിട്ടാണിക്ക. 2004. പതിപ്പ്‌ <references/> {{commons|Nile}} == കൂടുതൽ അറിവിന്/ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങൾ == * ഗ്രീക്ക്‌ ചരിത്രകാരനായിരുന്ന് [[ഹെറൊഡൊട്ടസ്‌]] * ചരിത്രം ഉറങ്ങുന്ന [[നൂബിയ]] ==കുറിപ്പുകൾ== <references group="n"/> [[വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഈജിപ്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സുഡാനിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണ സുഡാനിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൈൽ നദി]] agpqjbxesru944akop6rnni1af8isgx 0 5231 4614900 4612451 2026-04-24T06:23:00Z Altocar 2020 144384 4614900 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kodiyeri Balakrishnan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ | image = [[പ്രമാണം:Kodiyeri.JPG|ലഘുചിത്രം|കൊടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കൊല്ലത്ത് പാർട്ടി പരിപാടിയിൽ 2012]] | imagesize = | smallimage = | caption = | birth_date = 16 നവംബർ 1953 | birth_place = കോടിയേരി, ന്യൂ മാഹി പഞ്ചായത്ത്, തലശ്ശേരി, കണ്ണൂർ ജില്ല | death_date = {{Death date and age|df=yes|2022|10|01|1953|11|16}} | death_place = [[അപ്പോളോ ആശുപത്രി]], [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ്നാട്]], ഇന്ത്യ | party = [[File:CPI-M-flag.svg|50px]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | occupation = പൊതു പ്രവർത്തകൻ | alma_mater = || | office = [[സി.പി.ഐ(എം)]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി | term_start = [[ഫെബ്രുവരി 23]] [[2015]] | term_end = [[ഓഗസ്റ്റ് 28]] [[2022]] | predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]] | successor = [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]] | office2 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരം,വിജിലൻസ്,ടൂറിസം വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി | term2 = 2006-2011 | predecessor2 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] | successor2 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] | constituency2 = [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം | തലശ്ശേരി]] | office1 = പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, [[പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ]], [[പതിനൊന്നാം കേരളനിയമസഭ]] | term1 = 2011-2016, 2001-2006 | constituency1 = [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം | തലശ്ശേരി]] | date = 01 ഒക്ടോബർ | year = 2022 | source = https://www.business-standard.com/article/politics/cpi-m-leader-kodiyeri-balakrishnan-dead-party-loses-its-smiling-face-122100100919_1.html Business Standard }} 2006 മുതൽ 2011 വരെ നിലവിലിരുന്ന പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന സി.പി.എം നേതാവായിരുന്നു ''' കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ(1953-2022) '''<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/10/01/first-anniversary-of-kodiyeri-balakrishnans-death.html കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ഒന്നാം ചരമ വാർഷികദിനം]</ref><ref>[https://www.asianetnews.com/kerala-news/first-death-anniversary-of-kodiyeri-balakrishnan-s1tylvഓർമകളിൽ കോടിയേരി വിടപറഞ്ഞിട്ട് ഒരു വർഷം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-speciality.htmlനയവും അനുനയവും സവിശേഷത]</ref> മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം, മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി, കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, തലശേരിയിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അസുഖ ബാധിതനായി ചികിത്സയിലിരിക്കെ 2022 ഒക്ടോബർ ഒന്നിന് അന്തരിച്ചു.<ref name="ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്">{{cite news |title=Kodiyeri Balakrishnan steps down, MV Govindan Master is new CPM Kerala state secretary |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/kodiyeri-balakrishnan-steps-down-mv-govindan-master-is-new-cpm-8116975/ |accessdate=29 ഓഗസ്റ്റ് 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220829132119/https://indianexpress.com/article/political-pulse/kodiyeri-balakrishnan-steps-down-mv-govindan-master-is-new-cpm-8116975/ |archivedate=2022-08-29 |language=English |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-life.html ജീവിതരേഖ]</ref> ==ജീവിതരേഖ== കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ ന്യൂമാഹി ഗ്രാമത്തിലെ കോടിയേരി പഞ്ചായത്തിൽ പരേതരായ മൊട്ടേമ്മൽ കുഞ്ഞുണ്ണിക്കുറുപ്പിന്റേയും നാരായണിയമ്മയുടേയും ഇളയ മകനായി 1953 നവംബർ 16ന് ജനനം. ലക്ഷ്മി, നളിനി, ജാനകി, സരോജിനി എന്നിവർ ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരങ്ങളാണ്.<ref name='desh0'>{{cite news |date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |title = സമരക്കരുത്തിൽ വീണ്ടും അമരത്ത് |url = http://www.deshabhimani.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan/708227 |work = ദേശാഭിമാനി |location = കേരളം |archive-url = https://web.archive.org/web/20180226062212/http://www.deshabhimani.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan/708227 |archive-date = 2018-02-26 |access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |url-status = live }}</ref> <ref name='mano0'>{{cite news |date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |title = രണ്ടാംവട്ടം എതിരില്ലാതെ കോടിയേരി |url = http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/02/25/06-cpy-kodiyeri-profile.html |work = മലയാള മനോരമ |location = കേരളം |archive-url = https://web.archive.org/web/20180226071218/http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/02/25/06-cpy-kodiyeri-profile.html |archive-date = 2018-02-26 |access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |url-status = live }}</ref> <ref name='madh0'>{{cite news | date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | title = രണ്ടാമൂഴം | url = http://www.madhyamam.com/kerala/kodiyeri-balakrishnan-second-time-cpm-state-secratary-kerala-news/2018/feb/25/435681 | work = മാധ്യമം | location = കേരളം | archive-url = https://web.archive.org/web/20180226072220/http://www.madhyamam.com/kerala/kodiyeri-balakrishnan-second-time-cpm-state-secratary-kerala-news/2018/feb/25/435681# | archive-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 }}</ref>. മൊട്ടുമ്മേൽ ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നായിരുന്നു ശരിയായ പേരെങ്കിലും പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായപ്പോൾ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നായി മാറി. ബി.എ ബിരുദധാരിയാണ് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. കോടിയേരിയിലെ ജൂനിയർ ബേസിക് സ്കൂൾ, കോടിയേരി ഓണിയൻ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. [[മാഹി]] [[മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്‌സ് കോളജ്‌|മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് കോളേജിൽ]] നിന്നും പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[തിരുവനന്തപുരം]] [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ]] നിന്നും ബിരുദപഠനം പൂർത്തിയാക്കി. <ref name='desh0' /> <ref name='madh0' /> <ref name='mano0' /> <ref name='math0'>{{cite news | date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | title = പിണറായി പ്രചോദനമായി; അമരത്ത് ബാലകൃഷ്ണൻ | url = http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thrissur-1.2630641 | work = മാതൃഭൂമി | location = കേരളം | archive-url = https://web.archive.org/web/20180226072200/http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thrissur-1.2630641# | archive-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 }}</ref>. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ മികച്ച സംഘാടകനും നയതന്ത്രഞ്ജനുമായിരുന്നു കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലും ഇടത്പക്ഷ മുന്നണിയിലും ഉണ്ടാകുന്ന ഏത് പ്രതിസന്ധിയിലും മധ്യസ്ഥ റോളിലെത്തി പ്രശ്ന പരിഹാരം നടത്തുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്നു. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായിരിക്കുമ്പോഴും അല്ലാത്തേപ്പോഴും എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ പാർട്ടിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ ഇദ്ദേഹത്തിനും കോടിയേരിയിൽ നിന്ന് പ്രശ്നങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഉണ്ടാവില്ല എന്ന സൂചന പാർട്ടിക്കും ഉണ്ടായിരുന്നു. വാർത്ത മാധ്യമങ്ങളുമായുള്ള അഭിമുഖ സംഭാഷണങ്ങളെ തികഞ്ഞ നയതന്ത്രഞ്ജതയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവ് കൂടിയായിരുന്നു കോടിയേരി.<ref>[https://www.manoramaonline.com/district-news/kannur/2022/10/02/kannur-kodiyeri-balakrishnan-passed-away.html മികച്ച സംഘാടകൻ പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നത് പതിനാറാം വയസ്സിൽ]</ref> സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിൽ സജീവമായിരുന്നു. തലശേരി ഒണിയൻ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂളിൽ ഒമ്പതാം ക്ലാസ് വിദ്യാർത്ഥി ആയിരിക്കുമ്പോഴാണ് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കെ.എസ്.എഫിന്റെ([[എസ്.എഫ്.ഐ. | എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ]] മുൻഗാമി) യൂണിറ്റ് സ്കൂളിൽ ആരംഭിക്കുന്നതും അതിന്റെ സെക്രട്ടറിയാകുന്നതും. എം.ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നതായിരുന്നു ആദ്യകാല പേര്. തലശേരിയിൽ നടന്ന വിദ്യാർത്ഥി സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് സുഹൃത്ത് സംഘാടക സമിതിക്ക് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ എന്ന് എഴുതി നൽകിയതിനെ തുടർന്നാണ് പിന്നീട് ആ പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്. 1970-ൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗമായ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണനെ ഈങ്ങയിൽപ്പീടിക ബ്രാഞ്ച് സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. മാഹിയിൽ പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇക്കാലത്ത് തന്നെയാണ് മാഹി മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് കോളേജിൽ യൂണിയൻ ചെയർമാനായി അദ്ദേഹം തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. കെ.എസ്.എഫിന്റെ നേതൃനിരയിലേക്ക് ഉയർന്ന കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 1970-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് വെച്ചു നടന്ന എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ രൂപീകരണസമ്മേളനത്തിലും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1973-ൽ അദ്ദേഹം മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കോടിയേരി ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായി. അതേ വർഷം തന്നെ എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ സംസ്ഥാനസെക്രട്ടറിയായി തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1979 വരെ അദ്ദേഹം ആ പദവിയിൽ തുടർന്നു. അദ്ദേഹം എസ്.എഫ്.ഐയുടെ സംസ്ഥാനസെക്രട്ടറി ആയിരിക്കുന്ന കാലയളവിലായിരുന്നു ഇന്ത്യയിൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് പതിനാറ് മാസത്തോളം മിസ (MISA) തടവുകാരനായി പതിനാറ് മാസത്തോളം ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ അഖിലേന്ത്യാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1980 മുതൽ 1982 വരെ യുവജനപ്രസ്ഥാനമായ [[ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | ഡി.വൈ.എഫ്.ഐയുടെ]] കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ കോടിയേരി 1982 മുതൽ 1987 വരെ കേരള കർഷകസംഘത്തിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1987-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരിയിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച് വീണ്ടും നിയമസഭയിലെത്തി. 1988-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ വെച്ചു നടന്ന സിപിഐ(എം)ന്റെ സംസ്ഥാനസമ്മേളനത്തിൽ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായി. 1990 മുതൽ 1995 വരെ സിപിഐ(എം)ന്റെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1995-ൽ കൊല്ലത്ത് വെച്ച് നടന്ന സംസ്ഥാനസമ്മേളനത്തിലൂടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയേറ്റിലെത്തിയ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 2002-ൽ ഹൈദരാബാദിൽ വെച്ചു നടന്ന സിപിഐ(എം) പാർടി കോൺഗ്രസിൽ പാർട്ടി കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഒരു ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം 2001-ലെ നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരിയിൽ നിന്ന് നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കോടിയേരി 2006, 2011 വർഷങ്ങളിലും നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 2001-ലെ പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിൽ ആദ്യമായി പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവായി നിയമിതനായി. 2006 മുതൽ 2011 വരെ വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ സർക്കാരിലെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]] മന്ത്രിയായും ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും 2011 മുതൽ 2016 വരെ നിലവിലിരുന്ന പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan-passed-away-3d6d391b|title=കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2026-04-08|date=2022-10-01|language=en}}</ref> 2008-ൽ കോയമ്പത്തൂരിൽ വെച്ചു നടന്ന 19-ആം പാർടി കോൺഗ്രസിലാണ് സിപിഐ(എം)ന്റെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ മെമ്പറായത്.<ref name="bio">{{cite web |url= http://www.business-standard.com/common/news_article.php?leftnm=3&autono=319025 |title= Basu, Surjeet out of CPI(M) Politburo |work= |accessdate= 2008-04-05}}</ref> 2015-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ നടന്ന സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ആദ്യമായി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. 2018-ൽ തൃശൂരിൽ വെച്ചു നടന്ന സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിലും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെ വീണ്ടും സെക്രട്ടറിയായി തുടർന്നു. ചികിത്സയ്ക്ക് വേണ്ടി 2020-ൽ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് അവധിയെടുത്ത് തിരിച്ചെത്തിയതിന് ശേഷം 2022 മാർച്ചിൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="mathrubhumi-ക">{{Cite news| url=http://www.mathrubhumi.com/specials/cpm_state_conference/525314/index.html| title=പിണറായിയിൽ നിന്ന് കോടിയേരിയിലേക്ക്‌| author=പി.പി.ശശീന്ദ്രൻ| publisher=മാതൃഭൂമി| date=2015-02-23| accessdate=2015-02-23| archivedate=2015-02-23| archiveurl=https://web.archive.org/web/20150223094719/http://www.mathrubhumi.com/specials/cpm_state_conference/525314/index.html| url-status=dead}}</ref> ചീഫ് എഡിറ്ററായിരുന്ന പി.രാജീവ് രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിൽ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായതിനെ തുടർന്ന് 2021 മുതൽ 2022 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി മുഖപത്രമായ ദേശാഭിമാനിയുടെ ചീഫ് എഡിറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ചു. അസുഖ ബാധിതനായതിനെ തുടർന്ന് 2020-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി സ്ഥാനമൊഴിയുകയും ചികിത്സ പൂർത്തിയാക്കി 2021-ൽ വീണ്ടും പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പദമേറ്റെങ്കിലും ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ കൂടിയതിനെ തുടർന്ന് 2022 ഓഗസ്റ്റ് 25 ന് പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പദവി രാജിവച്ചു. പിന്നീട് പാർട്ടി കേന്ദ്ര കമ്മറ്റി അംഗമായിരുന്ന എം.വി. ഗോവിന്ദൻ മാസ്റ്റർ കോടിയേരിക്ക് പകരം പാർട്ടി സെക്രട്ടറി സ്ഥാനമേറ്റു. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2015-2020, 2021-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * 2011-2016, 2001-2006 :കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ് * 2011, 2006, 2001, 1987, 1982 : നിയമസഭാംഗം, തലശ്ശേരി * 2008-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി,പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം * 2006-2011 : സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2002-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, കേന്ദ്ര കമ്മറ്റി അംഗം * 1995-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം * 1990-1995 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി * 1988-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സമിതി അംഗം * 1980-1982 : ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ, കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ് * 1973-1979 : എസ്.എഫ്.ഐ, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * 1970 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗം == സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി == [[പ്രമാണം:Kotiyeri Balakrishnan July 2010.jpg|thumb|കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] കേരള പോലീസിലും ജയിൽ വകുപ്പിലും കാലോചിതമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിൽ വരുത്തിയ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. 2010-ൽ നടന്ന ഈ പരിഷ്കരണ കാലയളവിൽ സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയായിരുന്നത് 1975 ബാച്ച് ഐപിഎസ് ഓഫീസറായിരുന്ന ജേക്കബ് പുന്നൂസായിരുന്നു. സ്റ്റുഡൻ്റ് പോലീസ് കേഡറ്റ് മുതൽ ജനമൈത്രി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ വരെയുള്ള പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തു നടപ്പിലാക്കിയ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 2010 വരെ കേരള പോലീസ് ജീപ്പായ മഹീന്ദ്രയുടെ നീലക്കളർ സി.എൽ 550 എം.ഡി.ഐ മോഡൽ മാറ്റി പകരം വെള്ളക്കളറുള്ള മഹീന്ദ്ര ബൊലേറോ ജീപ്പ് കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് കേരള പോലീസിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വാഹനമായി വെള്ളക്കളർ മഹീന്ദ്ര ബൊലേറോ ജീപ്പ് മാറിയതും ചരിത്രമാണ്. 2010 വരെ കേരള പോലീസിലെ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ പഴയ കോൺസ്റ്റബിൾ റാങ്ക് ഒരേ പദവിയിൽ ഇരുന്ന് സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കി വിരമിച്ചിരുന്ന സമ്പ്രദായം എടുത്ത് കളഞ്ഞ് പകരം യോഗ്യരായവർക്ക് എല്ലാം സർവീസിൽ 15 വർഷം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ പഴയ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ ആയും 23 വർഷമെത്തുമ്പോൾ അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടറായും (എ.എസ്.ഐ) പ്രൊമോഷൻ നൽകുന്ന നിയമം കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കെ നിലവിൽ വന്നു. ജനമൈത്രി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ എന്ന ആശയം നടപ്പിൽ വരുത്തി ജനങ്ങൾക്ക് പോലീസുമായി കൂടുതൽ ബന്ധമുണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിച്ചതും കേരള പോലീസിൽ ആദ്യമായി പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഔദ്യോഗിക മൊബൈൽ കണക്ഷൻ നിലവിൽ വന്നതും എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും കമ്പ്യൂട്ടർ സംവിധാനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇൻറർനെറ്റ് കണക്ഷൻ നിലവിൽ വന്നതും കോടിയേരിയുടെ സംഭാവനകളാണ്. ഒപ്പം തന്നെ വർധിച്ച് വരുന്ന വാഹന അപകടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും ട്രാഫിക് നിയമത്തിൻ്റെ ബോധവത്കരണത്തിനുമായി തിരക്കേറിയ പാതകളിൽ എല്ലായിടത്തും ഒരു സീബ്ര ചിഹ്നം നടപ്പിലാക്കി. ജയിൽ വകുപ്പിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് 2010 മുതൽ ഉണ്ടായത്. കുറ്റവാളികളായ തടവുകാരുടെ സ്വഭാവ പരിഷ്കരണ കേന്ദ്രം എന്നതിനപ്പുറം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് വരുമാനം ഉണ്ടാക്കി തരുന്ന ഭക്ഷ്യ ഉത്പാദന കേന്ദ്രം കൂടിയായി സംസ്ഥാനത്തെ ജയിലുകൾ മാറി. രണ്ട് രൂപയുടെ ജയിൽ ചപ്പാത്തി കേരളത്തിൽ പുതിയ തരംഗമായി മാറിയതിനെ തുടർന്ന് ജയിലിൽ പുതിയ തൊഴിൽ സംസ്കാരം ഉടലെടുത്തു. ജയിൽ മോചിതരായ കുറ്റവാളികൾക്ക് ഭക്ഷ്യ ഉത്പാദനം നടത്തുന്നത് വഴി സ്വന്തമായി തൊഴിലെടുത്ത് ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം പിന്നീട് നിലവിൽ ഉണ്ടായി. 2010 വരെ ജയിൽ തടവുകാരുടെ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗികമായി ഗോതമ്പുണ്ട എടുത്ത് കളഞ്ഞ് ജയിലിൽ തന്നെ നിർമ്മിക്കുന്ന ചപ്പാത്തി ഉൾപ്പെടുത്തി ഓരോ ദിവസവും പുതിയ വിഭവങ്ങളുമായി ഒരു പുതിയ ജയിൽ മെനു നിലവിൽ വന്നു. ജയിൽ വകുപ്പിലെ കാലഹരണപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ എല്ലാം തന്നെ ഒഴിവാക്കി ജയിൽ വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ നിയമനം സംബന്ധിച്ച് സ്പെഷ്യൽ റൂൾ പരിഷ്കരിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ ജയിൽ വകുപ്പിൻ്റെ ആധുനികവത്കരണത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ തുക ചെലവഴിച്ചതും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോഴാണ്. സോളാർ പാനലും സിസിടിവിയും ആധുനിക മെറ്റൽ ഡിറ്റക്ടറും 2010-ൽ ജയിലുകളിൽ എത്തിയതോടെ 2010-ലെ പരിഷ്കരിച്ച പ്രിസൺ ആക്ട് വഴി ജയിൽ വകുപ്പിൻറെ മുഖഛായ തന്നെ മാറി. സംസ്ഥാനത്തെ രണ്ടാമത്തെ തുറന്ന ജയിലായ കാസർകോട് ജില്ലയിലെ ചീമേനി ജയിലിൻ്റെ നിർമ്മാണം അതിവേഗം പൂർത്തിയാക്കി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചതും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ്റെ കാലത്താണ്. തടവുകാരുടെ ആധിക്യം മൂലം ജയിലുകളിൽ സ്ഥലം തികയാതെ വന്നപ്പോൾ വിയ്യൂരിൽ അതീവ സുരക്ഷാ ജയിലും കോഴിക്കോട് സ്പെഷ്യൽ ജയിലും ഹോസ്ദുർഗ്, മലമ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, പൂജപ്പുര എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജില്ലാ ജയിലുകളും വിയ്യൂരിൽ സബ് ജയിലും നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തീകരിച്ച് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. കേരള പോലീസിൻ്റെ പെരുമാറ്റത്തിലും സേവന നിലവാരത്തിലും സമൂലമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വരുത്തുകയും സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പിനെ ജനകീയതയുടേയും ആധുനികവത്കരണത്തിൻ്റെയും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടേയും കേന്ദ്രമാക്കി ഉയർത്തുകയും ചെയ്ത ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-as-home-minister.html ഗോതമ്പുണ്ടക്ക് പകരം ജയിൽ ചപ്പാത്തി]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-dgp-jacob-punnoose-remembers-kodiyeri-balakrishnan-s-contribution-to-the-police-force-1.7924842മുൻ കേരള ഡിജിപി ജേക്കബ് പുന്നൂസിൻ്റെ അനുസ്മരണ കുറിപ്പ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/02/the-kodiyeri-touch-that-cpm-and-kerala-can-never-forget.htmlവിഎസിനും പിണറായിക്കുമിടയിലെ മധ്യസ്ഥ റോൾ]</ref> ==വ്യക്തി ജീവിതം== സിപിഐ(എം) നേതാവും തലശേരി മുൻ എംഎൽഎയുമായ എം. വി. രാജഗോപാലിന്റെ മകളും [[തിരുവനന്തപുരം]] ഓഡിയോ റിപ്രോഗ്രാഫിക്‌ സെന്റർ ജീവനക്കാരിയും ആയ എസ്. ആർ. വിനോദിനിയാണ് ഭാര്യ. മക്കൾ ബിനോയ് (കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി മെമ്പർ 1998 മുതൽ), ബിനീഷ്. മരുമക്കൾ ഡോ. അഖില, റിനീറ്റ. പേരക്കുട്ടികൾ ആര്യൻ ബിനോയ്, ആരുഷ് ബിനോയ്, ഭദ്ര ബിനീഷ്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/literature/bookreview/2024/03/20/book-kodiyeri-oru-jeevacharithram-by-preejith-raj.htmlഅടിമുടി രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം]</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ! വർഷം !!മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2011||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |2006||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| [[രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2001||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |1987||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |1982||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |} ==മരണം== ഏറെ കാലമായി കാൻസർ രോഗത്താൽ ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹം 2022 ഒക്ടോബർ 1 ന് ചെന്നൈയിലെ (തമിഴ്നാട്) അപ്പോളോ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/01/cpm-leader-kodiyeri-balakrishnan-krishnan-passes-away.html കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan-passed-away-1.7922817 കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണന് വിട]</ref><ref>[https://www.thenewsminute.com/kerala/remembering-kodiyeri-complete-politician-168487 Remembering Kodiyeri Balakrishnan ]</ref> == അവലംബങ്ങൾ == <references/> {{DEFAULTSORT:ബാലകൃഷ്ണൻ, കോടിയേരി}} {{Commons category|Kodiyeri Balakrishnan}} [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] 2vtvcojjhtag0ytwhebeunn0d8s1im5 4614904 4614900 2026-04-24T06:28:10Z Altocar 2020 144384 4614904 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kodiyeri Balakrishnan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ | image = [[പ്രമാണം:Kodiyeri.JPG|ലഘുചിത്രം|കൊടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കൊല്ലത്ത് പാർട്ടി പരിപാടിയിൽ 2012]] | imagesize = | smallimage = | caption = | birth_date = 16 നവംബർ 1953 | birth_place = കോടിയേരി, ന്യൂ മാഹി പഞ്ചായത്ത്, തലശ്ശേരി, കണ്ണൂർ ജില്ല | death_date = {{Death date and age|df=yes|2022|10|01|1953|11|16}} | death_place = [[അപ്പോളോ ആശുപത്രി]], [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ്നാട്]], ഇന്ത്യ | party = [[File:CPI-M-flag.svg|50px]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | occupation = പൊതു പ്രവർത്തകൻ | alma_mater = || | office = [[സി.പി.ഐ(എം)]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി | term_start = [[ഫെബ്രുവരി 23]] [[2015]] | term_end = [[ഓഗസ്റ്റ് 28]] [[2022]] | predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]] | successor = [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]] | office2 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരം,വിജിലൻസ്,ടൂറിസം വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി | term2 = 2006-2011 | predecessor2 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] | successor2 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] | constituency2 = [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം | തലശ്ശേരി]] | office1 = പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, [[പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ]], [[പതിനൊന്നാം കേരളനിയമസഭ]] | term1 = 2011-2016, 2001-2006 | constituency1 = [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം | തലശ്ശേരി]] | office3 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term3 = 2011, 2006, 1987, 1982 | constituency3 = തലശേരി | date = 01 ഒക്ടോബർ | year = 2022 | source = https://www.business-standard.com/article/politics/cpi-m-leader-kodiyeri-balakrishnan-dead-party-loses-its-smiling-face-122100100919_1.html Business Standard }} 2006 മുതൽ 2011 വരെ നിലവിലിരുന്ന പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന സി.പി.എം നേതാവായിരുന്നു ''' കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ(1953-2022) '''<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/10/01/first-anniversary-of-kodiyeri-balakrishnans-death.html കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ഒന്നാം ചരമ വാർഷികദിനം]</ref><ref>[https://www.asianetnews.com/kerala-news/first-death-anniversary-of-kodiyeri-balakrishnan-s1tylvഓർമകളിൽ കോടിയേരി വിടപറഞ്ഞിട്ട് ഒരു വർഷം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-speciality.htmlനയവും അനുനയവും സവിശേഷത]</ref> മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം, മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി, കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, തലശേരിയിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അസുഖ ബാധിതനായി ചികിത്സയിലിരിക്കെ 2022 ഒക്ടോബർ ഒന്നിന് അന്തരിച്ചു.<ref name="ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്">{{cite news |title=Kodiyeri Balakrishnan steps down, MV Govindan Master is new CPM Kerala state secretary |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/kodiyeri-balakrishnan-steps-down-mv-govindan-master-is-new-cpm-8116975/ |accessdate=29 ഓഗസ്റ്റ് 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220829132119/https://indianexpress.com/article/political-pulse/kodiyeri-balakrishnan-steps-down-mv-govindan-master-is-new-cpm-8116975/ |archivedate=2022-08-29 |language=English |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-life.html ജീവിതരേഖ]</ref> ==ജീവിതരേഖ== കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ ന്യൂമാഹി ഗ്രാമത്തിലെ കോടിയേരി പഞ്ചായത്തിൽ പരേതരായ മൊട്ടേമ്മൽ കുഞ്ഞുണ്ണിക്കുറുപ്പിന്റേയും നാരായണിയമ്മയുടേയും ഇളയ മകനായി 1953 നവംബർ 16ന് ജനനം. ലക്ഷ്മി, നളിനി, ജാനകി, സരോജിനി എന്നിവർ ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരങ്ങളാണ്.<ref name='desh0'>{{cite news |date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |title = സമരക്കരുത്തിൽ വീണ്ടും അമരത്ത് |url = http://www.deshabhimani.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan/708227 |work = ദേശാഭിമാനി |location = കേരളം |archive-url = https://web.archive.org/web/20180226062212/http://www.deshabhimani.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan/708227 |archive-date = 2018-02-26 |access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |url-status = live }}</ref> <ref name='mano0'>{{cite news |date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |title = രണ്ടാംവട്ടം എതിരില്ലാതെ കോടിയേരി |url = http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/02/25/06-cpy-kodiyeri-profile.html |work = മലയാള മനോരമ |location = കേരളം |archive-url = https://web.archive.org/web/20180226071218/http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/02/25/06-cpy-kodiyeri-profile.html |archive-date = 2018-02-26 |access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |url-status = live }}</ref> <ref name='madh0'>{{cite news | date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | title = രണ്ടാമൂഴം | url = http://www.madhyamam.com/kerala/kodiyeri-balakrishnan-second-time-cpm-state-secratary-kerala-news/2018/feb/25/435681 | work = മാധ്യമം | location = കേരളം | archive-url = https://web.archive.org/web/20180226072220/http://www.madhyamam.com/kerala/kodiyeri-balakrishnan-second-time-cpm-state-secratary-kerala-news/2018/feb/25/435681# | archive-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 }}</ref>. മൊട്ടുമ്മേൽ ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നായിരുന്നു ശരിയായ പേരെങ്കിലും പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായപ്പോൾ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നായി മാറി. ബി.എ ബിരുദധാരിയാണ് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. കോടിയേരിയിലെ ജൂനിയർ ബേസിക് സ്കൂൾ, കോടിയേരി ഓണിയൻ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. [[മാഹി]] [[മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്‌സ് കോളജ്‌|മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് കോളേജിൽ]] നിന്നും പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[തിരുവനന്തപുരം]] [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ]] നിന്നും ബിരുദപഠനം പൂർത്തിയാക്കി. <ref name='desh0' /> <ref name='madh0' /> <ref name='mano0' /> <ref name='math0'>{{cite news | date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | title = പിണറായി പ്രചോദനമായി; അമരത്ത് ബാലകൃഷ്ണൻ | url = http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thrissur-1.2630641 | work = മാതൃഭൂമി | location = കേരളം | archive-url = https://web.archive.org/web/20180226072200/http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thrissur-1.2630641# | archive-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 }}</ref>. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ മികച്ച സംഘാടകനും നയതന്ത്രഞ്ജനുമായിരുന്നു കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലും ഇടത്പക്ഷ മുന്നണിയിലും ഉണ്ടാകുന്ന ഏത് പ്രതിസന്ധിയിലും മധ്യസ്ഥ റോളിലെത്തി പ്രശ്ന പരിഹാരം നടത്തുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്നു. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായിരിക്കുമ്പോഴും അല്ലാത്തേപ്പോഴും എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ പാർട്ടിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ ഇദ്ദേഹത്തിനും കോടിയേരിയിൽ നിന്ന് പ്രശ്നങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഉണ്ടാവില്ല എന്ന സൂചന പാർട്ടിക്കും ഉണ്ടായിരുന്നു. വാർത്ത മാധ്യമങ്ങളുമായുള്ള അഭിമുഖ സംഭാഷണങ്ങളെ തികഞ്ഞ നയതന്ത്രഞ്ജതയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവ് കൂടിയായിരുന്നു കോടിയേരി.<ref>[https://www.manoramaonline.com/district-news/kannur/2022/10/02/kannur-kodiyeri-balakrishnan-passed-away.html മികച്ച സംഘാടകൻ പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നത് പതിനാറാം വയസ്സിൽ]</ref> സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിൽ സജീവമായിരുന്നു. തലശേരി ഒണിയൻ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂളിൽ ഒമ്പതാം ക്ലാസ് വിദ്യാർത്ഥി ആയിരിക്കുമ്പോഴാണ് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കെ.എസ്.എഫിന്റെ([[എസ്.എഫ്.ഐ. | എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ]] മുൻഗാമി) യൂണിറ്റ് സ്കൂളിൽ ആരംഭിക്കുന്നതും അതിന്റെ സെക്രട്ടറിയാകുന്നതും. എം.ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നതായിരുന്നു ആദ്യകാല പേര്. തലശേരിയിൽ നടന്ന വിദ്യാർത്ഥി സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് സുഹൃത്ത് സംഘാടക സമിതിക്ക് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ എന്ന് എഴുതി നൽകിയതിനെ തുടർന്നാണ് പിന്നീട് ആ പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്. 1970-ൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗമായ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണനെ ഈങ്ങയിൽപ്പീടിക ബ്രാഞ്ച് സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. മാഹിയിൽ പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇക്കാലത്ത് തന്നെയാണ് മാഹി മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് കോളേജിൽ യൂണിയൻ ചെയർമാനായി അദ്ദേഹം തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. കെ.എസ്.എഫിന്റെ നേതൃനിരയിലേക്ക് ഉയർന്ന കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 1970-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് വെച്ചു നടന്ന എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ രൂപീകരണസമ്മേളനത്തിലും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1973-ൽ അദ്ദേഹം മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കോടിയേരി ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായി. അതേ വർഷം തന്നെ എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ സംസ്ഥാനസെക്രട്ടറിയായി തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1979 വരെ അദ്ദേഹം ആ പദവിയിൽ തുടർന്നു. അദ്ദേഹം എസ്.എഫ്.ഐയുടെ സംസ്ഥാനസെക്രട്ടറി ആയിരിക്കുന്ന കാലയളവിലായിരുന്നു ഇന്ത്യയിൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് പതിനാറ് മാസത്തോളം മിസ (MISA) തടവുകാരനായി പതിനാറ് മാസത്തോളം ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ അഖിലേന്ത്യാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1980 മുതൽ 1982 വരെ യുവജനപ്രസ്ഥാനമായ [[ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | ഡി.വൈ.എഫ്.ഐയുടെ]] കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ കോടിയേരി 1982 മുതൽ 1987 വരെ കേരള കർഷകസംഘത്തിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1987-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരിയിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച് വീണ്ടും നിയമസഭയിലെത്തി. 1988-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ വെച്ചു നടന്ന സിപിഐ(എം)ന്റെ സംസ്ഥാനസമ്മേളനത്തിൽ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായി. 1990 മുതൽ 1995 വരെ സിപിഐ(എം)ന്റെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1995-ൽ കൊല്ലത്ത് വെച്ച് നടന്ന സംസ്ഥാനസമ്മേളനത്തിലൂടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയേറ്റിലെത്തിയ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 2002-ൽ ഹൈദരാബാദിൽ വെച്ചു നടന്ന സിപിഐ(എം) പാർടി കോൺഗ്രസിൽ പാർട്ടി കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഒരു ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം 2001-ലെ നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരിയിൽ നിന്ന് നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കോടിയേരി 2006, 2011 വർഷങ്ങളിലും നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 2001-ലെ പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിൽ ആദ്യമായി പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവായി നിയമിതനായി. 2006 മുതൽ 2011 വരെ വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ സർക്കാരിലെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]] മന്ത്രിയായും ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും 2011 മുതൽ 2016 വരെ നിലവിലിരുന്ന പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan-passed-away-3d6d391b|title=കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2026-04-08|date=2022-10-01|language=en}}</ref> 2008-ൽ കോയമ്പത്തൂരിൽ വെച്ചു നടന്ന 19-ആം പാർടി കോൺഗ്രസിലാണ് സിപിഐ(എം)ന്റെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ മെമ്പറായത്.<ref name="bio">{{cite web |url= http://www.business-standard.com/common/news_article.php?leftnm=3&autono=319025 |title= Basu, Surjeet out of CPI(M) Politburo |work= |accessdate= 2008-04-05}}</ref> 2015-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ നടന്ന സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ആദ്യമായി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. 2018-ൽ തൃശൂരിൽ വെച്ചു നടന്ന സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിലും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെ വീണ്ടും സെക്രട്ടറിയായി തുടർന്നു. ചികിത്സയ്ക്ക് വേണ്ടി 2020-ൽ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് അവധിയെടുത്ത് തിരിച്ചെത്തിയതിന് ശേഷം 2022 മാർച്ചിൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="mathrubhumi-ക">{{Cite news| url=http://www.mathrubhumi.com/specials/cpm_state_conference/525314/index.html| title=പിണറായിയിൽ നിന്ന് കോടിയേരിയിലേക്ക്‌| author=പി.പി.ശശീന്ദ്രൻ| publisher=മാതൃഭൂമി| date=2015-02-23| accessdate=2015-02-23| archivedate=2015-02-23| archiveurl=https://web.archive.org/web/20150223094719/http://www.mathrubhumi.com/specials/cpm_state_conference/525314/index.html| url-status=dead}}</ref> ചീഫ് എഡിറ്ററായിരുന്ന പി.രാജീവ് രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിൽ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായതിനെ തുടർന്ന് 2021 മുതൽ 2022 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി മുഖപത്രമായ ദേശാഭിമാനിയുടെ ചീഫ് എഡിറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ചു. അസുഖ ബാധിതനായതിനെ തുടർന്ന് 2020-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി സ്ഥാനമൊഴിയുകയും ചികിത്സ പൂർത്തിയാക്കി 2021-ൽ വീണ്ടും പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പദമേറ്റെങ്കിലും ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ കൂടിയതിനെ തുടർന്ന് 2022 ഓഗസ്റ്റ് 25 ന് പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പദവി രാജിവച്ചു. പിന്നീട് പാർട്ടി കേന്ദ്ര കമ്മറ്റി അംഗമായിരുന്ന എം.വി. ഗോവിന്ദൻ മാസ്റ്റർ കോടിയേരിക്ക് പകരം പാർട്ടി സെക്രട്ടറി സ്ഥാനമേറ്റു. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2015-2020, 2021-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * 2011-2016, 2001-2006 :കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ് * 2011, 2006, 2001, 1987, 1982 : നിയമസഭാംഗം, തലശ്ശേരി * 2008-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി,പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം * 2006-2011 : സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2002-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, കേന്ദ്ര കമ്മറ്റി അംഗം * 1995-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം * 1990-1995 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി * 1988-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സമിതി അംഗം * 1980-1982 : ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ, കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ് * 1973-1979 : എസ്.എഫ്.ഐ, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * 1970 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗം == സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി == [[പ്രമാണം:Kotiyeri Balakrishnan July 2010.jpg|thumb|കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] കേരള പോലീസിലും ജയിൽ വകുപ്പിലും കാലോചിതമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിൽ വരുത്തിയ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. 2010-ൽ നടന്ന ഈ പരിഷ്കരണ കാലയളവിൽ സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയായിരുന്നത് 1975 ബാച്ച് ഐപിഎസ് ഓഫീസറായിരുന്ന ജേക്കബ് പുന്നൂസായിരുന്നു. സ്റ്റുഡൻ്റ് പോലീസ് കേഡറ്റ് മുതൽ ജനമൈത്രി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ വരെയുള്ള പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തു നടപ്പിലാക്കിയ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 2010 വരെ കേരള പോലീസ് ജീപ്പായ മഹീന്ദ്രയുടെ നീലക്കളർ സി.എൽ 550 എം.ഡി.ഐ മോഡൽ മാറ്റി പകരം വെള്ളക്കളറുള്ള മഹീന്ദ്ര ബൊലേറോ ജീപ്പ് കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് കേരള പോലീസിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വാഹനമായി വെള്ളക്കളർ മഹീന്ദ്ര ബൊലേറോ ജീപ്പ് മാറിയതും ചരിത്രമാണ്. 2010 വരെ കേരള പോലീസിലെ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ പഴയ കോൺസ്റ്റബിൾ റാങ്ക് ഒരേ പദവിയിൽ ഇരുന്ന് സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കി വിരമിച്ചിരുന്ന സമ്പ്രദായം എടുത്ത് കളഞ്ഞ് പകരം യോഗ്യരായവർക്ക് എല്ലാം സർവീസിൽ 15 വർഷം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ പഴയ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ ആയും 23 വർഷമെത്തുമ്പോൾ അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടറായും (എ.എസ്.ഐ) പ്രൊമോഷൻ നൽകുന്ന നിയമം കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കെ നിലവിൽ വന്നു. ജനമൈത്രി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ എന്ന ആശയം നടപ്പിൽ വരുത്തി ജനങ്ങൾക്ക് പോലീസുമായി കൂടുതൽ ബന്ധമുണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിച്ചതും കേരള പോലീസിൽ ആദ്യമായി പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഔദ്യോഗിക മൊബൈൽ കണക്ഷൻ നിലവിൽ വന്നതും എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും കമ്പ്യൂട്ടർ സംവിധാനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇൻറർനെറ്റ് കണക്ഷൻ നിലവിൽ വന്നതും കോടിയേരിയുടെ സംഭാവനകളാണ്. ഒപ്പം തന്നെ വർധിച്ച് വരുന്ന വാഹന അപകടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും ട്രാഫിക് നിയമത്തിൻ്റെ ബോധവത്കരണത്തിനുമായി തിരക്കേറിയ പാതകളിൽ എല്ലായിടത്തും ഒരു സീബ്ര ചിഹ്നം നടപ്പിലാക്കി. ജയിൽ വകുപ്പിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് 2010 മുതൽ ഉണ്ടായത്. കുറ്റവാളികളായ തടവുകാരുടെ സ്വഭാവ പരിഷ്കരണ കേന്ദ്രം എന്നതിനപ്പുറം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് വരുമാനം ഉണ്ടാക്കി തരുന്ന ഭക്ഷ്യ ഉത്പാദന കേന്ദ്രം കൂടിയായി സംസ്ഥാനത്തെ ജയിലുകൾ മാറി. രണ്ട് രൂപയുടെ ജയിൽ ചപ്പാത്തി കേരളത്തിൽ പുതിയ തരംഗമായി മാറിയതിനെ തുടർന്ന് ജയിലിൽ പുതിയ തൊഴിൽ സംസ്കാരം ഉടലെടുത്തു. ജയിൽ മോചിതരായ കുറ്റവാളികൾക്ക് ഭക്ഷ്യ ഉത്പാദനം നടത്തുന്നത് വഴി സ്വന്തമായി തൊഴിലെടുത്ത് ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം പിന്നീട് നിലവിൽ ഉണ്ടായി. 2010 വരെ ജയിൽ തടവുകാരുടെ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗികമായി ഗോതമ്പുണ്ട എടുത്ത് കളഞ്ഞ് ജയിലിൽ തന്നെ നിർമ്മിക്കുന്ന ചപ്പാത്തി ഉൾപ്പെടുത്തി ഓരോ ദിവസവും പുതിയ വിഭവങ്ങളുമായി ഒരു പുതിയ ജയിൽ മെനു നിലവിൽ വന്നു. ജയിൽ വകുപ്പിലെ കാലഹരണപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ എല്ലാം തന്നെ ഒഴിവാക്കി ജയിൽ വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ നിയമനം സംബന്ധിച്ച് സ്പെഷ്യൽ റൂൾ പരിഷ്കരിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ ജയിൽ വകുപ്പിൻ്റെ ആധുനികവത്കരണത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ തുക ചെലവഴിച്ചതും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോഴാണ്. സോളാർ പാനലും സിസിടിവിയും ആധുനിക മെറ്റൽ ഡിറ്റക്ടറും 2010-ൽ ജയിലുകളിൽ എത്തിയതോടെ 2010-ലെ പരിഷ്കരിച്ച പ്രിസൺ ആക്ട് വഴി ജയിൽ വകുപ്പിൻറെ മുഖഛായ തന്നെ മാറി. സംസ്ഥാനത്തെ രണ്ടാമത്തെ തുറന്ന ജയിലായ കാസർകോട് ജില്ലയിലെ ചീമേനി ജയിലിൻ്റെ നിർമ്മാണം അതിവേഗം പൂർത്തിയാക്കി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചതും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ്റെ കാലത്താണ്. തടവുകാരുടെ ആധിക്യം മൂലം ജയിലുകളിൽ സ്ഥലം തികയാതെ വന്നപ്പോൾ വിയ്യൂരിൽ അതീവ സുരക്ഷാ ജയിലും കോഴിക്കോട് സ്പെഷ്യൽ ജയിലും ഹോസ്ദുർഗ്, മലമ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, പൂജപ്പുര എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജില്ലാ ജയിലുകളും വിയ്യൂരിൽ സബ് ജയിലും നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തീകരിച്ച് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. കേരള പോലീസിൻ്റെ പെരുമാറ്റത്തിലും സേവന നിലവാരത്തിലും സമൂലമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വരുത്തുകയും സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പിനെ ജനകീയതയുടേയും ആധുനികവത്കരണത്തിൻ്റെയും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടേയും കേന്ദ്രമാക്കി ഉയർത്തുകയും ചെയ്ത ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-as-home-minister.html ഗോതമ്പുണ്ടക്ക് പകരം ജയിൽ ചപ്പാത്തി]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-dgp-jacob-punnoose-remembers-kodiyeri-balakrishnan-s-contribution-to-the-police-force-1.7924842മുൻ കേരള ഡിജിപി ജേക്കബ് പുന്നൂസിൻ്റെ അനുസ്മരണ കുറിപ്പ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/02/the-kodiyeri-touch-that-cpm-and-kerala-can-never-forget.htmlവിഎസിനും പിണറായിക്കുമിടയിലെ മധ്യസ്ഥ റോൾ]</ref> ==വ്യക്തി ജീവിതം== സിപിഐ(എം) നേതാവും തലശേരി മുൻ എംഎൽഎയുമായ എം. വി. രാജഗോപാലിന്റെ മകളും [[തിരുവനന്തപുരം]] ഓഡിയോ റിപ്രോഗ്രാഫിക്‌ സെന്റർ ജീവനക്കാരിയും ആയ എസ്. ആർ. വിനോദിനിയാണ് ഭാര്യ. മക്കൾ ബിനോയ് (കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി മെമ്പർ 1998 മുതൽ), ബിനീഷ്. മരുമക്കൾ ഡോ. അഖില, റിനീറ്റ. പേരക്കുട്ടികൾ ആര്യൻ ബിനോയ്, ആരുഷ് ബിനോയ്, ഭദ്ര ബിനീഷ്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/literature/bookreview/2024/03/20/book-kodiyeri-oru-jeevacharithram-by-preejith-raj.htmlഅടിമുടി രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം]</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ! വർഷം !!മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2011||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |2006||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| [[രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2001||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |1987||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |1982||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |} ==മരണം== ഏറെ കാലമായി കാൻസർ രോഗത്താൽ ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹം 2022 ഒക്ടോബർ 1 ന് ചെന്നൈയിലെ (തമിഴ്നാട്) അപ്പോളോ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/01/cpm-leader-kodiyeri-balakrishnan-krishnan-passes-away.html കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan-passed-away-1.7922817 കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണന് വിട]</ref><ref>[https://www.thenewsminute.com/kerala/remembering-kodiyeri-complete-politician-168487 Remembering Kodiyeri Balakrishnan ]</ref> == അവലംബങ്ങൾ == <references/> {{DEFAULTSORT:ബാലകൃഷ്ണൻ, കോടിയേരി}} {{Commons category|Kodiyeri Balakrishnan}} [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] 11urn4a43eubw7y8794a51um89bhsve 4614905 4614904 2026-04-24T06:30:52Z Altocar 2020 144384 4614905 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kodiyeri Balakrishnan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ | image = [[പ്രമാണം:Kodiyeri.JPG|ലഘുചിത്രം|കൊടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കൊല്ലത്ത് പാർട്ടി പരിപാടിയിൽ 2012]] | imagesize = | smallimage = | caption = | birth_date = 16 നവംബർ 1953 | birth_place = കോടിയേരി, ന്യൂ മാഹി പഞ്ചായത്ത്, തലശ്ശേരി, കണ്ണൂർ ജില്ല | death_date = {{Death date and age|df=yes|2022|10|01|1953|11|16}} | death_place = [[അപ്പോളോ ആശുപത്രി]], [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ്നാട്]], ഇന്ത്യ | party = [[File:CPI-M-flag.svg|50px]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | occupation = പൊതു പ്രവർത്തകൻ | alma_mater = || | office = [[സി.പി.ഐ(എം)]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി | term_start = [[ഫെബ്രുവരി 23]] [[2015]] | term_end = [[ഓഗസ്റ്റ് 28]] [[2022]] | predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]] | successor = [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]] | office2 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരം,വിജിലൻസ്,ടൂറിസം വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി | term2 = 2006-2011 | predecessor2 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] | successor2 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] | office1 = പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, [[പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ]], [[പതിനൊന്നാം കേരളനിയമസഭ]] | term1 = 2011-2016, 2001-2006 | constituency3 = [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം | തലശ്ശേരി]] | office3 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term3 = 2011, 2006, 1987, 1982 | date = 01 ഒക്ടോബർ | year = 2022 | source = https://www.business-standard.com/article/politics/cpi-m-leader-kodiyeri-balakrishnan-dead-party-loses-its-smiling-face-122100100919_1.html Business Standard }} 2006 മുതൽ 2011 വരെ നിലവിലിരുന്ന പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന സി.പി.എം നേതാവായിരുന്നു ''' കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ(1953-2022) '''<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/10/01/first-anniversary-of-kodiyeri-balakrishnans-death.html കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ഒന്നാം ചരമ വാർഷികദിനം]</ref><ref>[https://www.asianetnews.com/kerala-news/first-death-anniversary-of-kodiyeri-balakrishnan-s1tylvഓർമകളിൽ കോടിയേരി വിടപറഞ്ഞിട്ട് ഒരു വർഷം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-speciality.htmlനയവും അനുനയവും സവിശേഷത]</ref> മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം, മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി, കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, തലശേരിയിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അസുഖ ബാധിതനായി ചികിത്സയിലിരിക്കെ 2022 ഒക്ടോബർ ഒന്നിന് അന്തരിച്ചു.<ref name="ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്">{{cite news |title=Kodiyeri Balakrishnan steps down, MV Govindan Master is new CPM Kerala state secretary |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/kodiyeri-balakrishnan-steps-down-mv-govindan-master-is-new-cpm-8116975/ |accessdate=29 ഓഗസ്റ്റ് 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220829132119/https://indianexpress.com/article/political-pulse/kodiyeri-balakrishnan-steps-down-mv-govindan-master-is-new-cpm-8116975/ |archivedate=2022-08-29 |language=English |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-life.html ജീവിതരേഖ]</ref> ==ജീവിതരേഖ== കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ ന്യൂമാഹി ഗ്രാമത്തിലെ കോടിയേരി പഞ്ചായത്തിൽ പരേതരായ മൊട്ടേമ്മൽ കുഞ്ഞുണ്ണിക്കുറുപ്പിന്റേയും നാരായണിയമ്മയുടേയും ഇളയ മകനായി 1953 നവംബർ 16ന് ജനനം. ലക്ഷ്മി, നളിനി, ജാനകി, സരോജിനി എന്നിവർ ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരങ്ങളാണ്.<ref name='desh0'>{{cite news |date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |title = സമരക്കരുത്തിൽ വീണ്ടും അമരത്ത് |url = http://www.deshabhimani.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan/708227 |work = ദേശാഭിമാനി |location = കേരളം |archive-url = https://web.archive.org/web/20180226062212/http://www.deshabhimani.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan/708227 |archive-date = 2018-02-26 |access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |url-status = live }}</ref> <ref name='mano0'>{{cite news |date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |title = രണ്ടാംവട്ടം എതിരില്ലാതെ കോടിയേരി |url = http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/02/25/06-cpy-kodiyeri-profile.html |work = മലയാള മനോരമ |location = കേരളം |archive-url = https://web.archive.org/web/20180226071218/http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/02/25/06-cpy-kodiyeri-profile.html |archive-date = 2018-02-26 |access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |url-status = live }}</ref> <ref name='madh0'>{{cite news | date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | title = രണ്ടാമൂഴം | url = http://www.madhyamam.com/kerala/kodiyeri-balakrishnan-second-time-cpm-state-secratary-kerala-news/2018/feb/25/435681 | work = മാധ്യമം | location = കേരളം | archive-url = https://web.archive.org/web/20180226072220/http://www.madhyamam.com/kerala/kodiyeri-balakrishnan-second-time-cpm-state-secratary-kerala-news/2018/feb/25/435681# | archive-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 }}</ref>. മൊട്ടുമ്മേൽ ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നായിരുന്നു ശരിയായ പേരെങ്കിലും പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായപ്പോൾ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നായി മാറി. ബി.എ ബിരുദധാരിയാണ് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. കോടിയേരിയിലെ ജൂനിയർ ബേസിക് സ്കൂൾ, കോടിയേരി ഓണിയൻ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. [[മാഹി]] [[മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്‌സ് കോളജ്‌|മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് കോളേജിൽ]] നിന്നും പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[തിരുവനന്തപുരം]] [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ]] നിന്നും ബിരുദപഠനം പൂർത്തിയാക്കി. <ref name='desh0' /> <ref name='madh0' /> <ref name='mano0' /> <ref name='math0'>{{cite news | date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | title = പിണറായി പ്രചോദനമായി; അമരത്ത് ബാലകൃഷ്ണൻ | url = http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thrissur-1.2630641 | work = മാതൃഭൂമി | location = കേരളം | archive-url = https://web.archive.org/web/20180226072200/http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thrissur-1.2630641# | archive-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 }}</ref>. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ മികച്ച സംഘാടകനും നയതന്ത്രഞ്ജനുമായിരുന്നു കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലും ഇടത്പക്ഷ മുന്നണിയിലും ഉണ്ടാകുന്ന ഏത് പ്രതിസന്ധിയിലും മധ്യസ്ഥ റോളിലെത്തി പ്രശ്ന പരിഹാരം നടത്തുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്നു. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായിരിക്കുമ്പോഴും അല്ലാത്തേപ്പോഴും എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ പാർട്ടിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ ഇദ്ദേഹത്തിനും കോടിയേരിയിൽ നിന്ന് പ്രശ്നങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഉണ്ടാവില്ല എന്ന സൂചന പാർട്ടിക്കും ഉണ്ടായിരുന്നു. വാർത്ത മാധ്യമങ്ങളുമായുള്ള അഭിമുഖ സംഭാഷണങ്ങളെ തികഞ്ഞ നയതന്ത്രഞ്ജതയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവ് കൂടിയായിരുന്നു കോടിയേരി.<ref>[https://www.manoramaonline.com/district-news/kannur/2022/10/02/kannur-kodiyeri-balakrishnan-passed-away.html മികച്ച സംഘാടകൻ പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നത് പതിനാറാം വയസ്സിൽ]</ref> സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിൽ സജീവമായിരുന്നു. തലശേരി ഒണിയൻ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂളിൽ ഒമ്പതാം ക്ലാസ് വിദ്യാർത്ഥി ആയിരിക്കുമ്പോഴാണ് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കെ.എസ്.എഫിന്റെ([[എസ്.എഫ്.ഐ. | എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ]] മുൻഗാമി) യൂണിറ്റ് സ്കൂളിൽ ആരംഭിക്കുന്നതും അതിന്റെ സെക്രട്ടറിയാകുന്നതും. എം.ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നതായിരുന്നു ആദ്യകാല പേര്. തലശേരിയിൽ നടന്ന വിദ്യാർത്ഥി സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് സുഹൃത്ത് സംഘാടക സമിതിക്ക് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ എന്ന് എഴുതി നൽകിയതിനെ തുടർന്നാണ് പിന്നീട് ആ പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്. 1970-ൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗമായ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണനെ ഈങ്ങയിൽപ്പീടിക ബ്രാഞ്ച് സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. മാഹിയിൽ പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇക്കാലത്ത് തന്നെയാണ് മാഹി മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് കോളേജിൽ യൂണിയൻ ചെയർമാനായി അദ്ദേഹം തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. കെ.എസ്.എഫിന്റെ നേതൃനിരയിലേക്ക് ഉയർന്ന കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 1970-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് വെച്ചു നടന്ന എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ രൂപീകരണസമ്മേളനത്തിലും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1973-ൽ അദ്ദേഹം മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കോടിയേരി ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായി. അതേ വർഷം തന്നെ എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ സംസ്ഥാനസെക്രട്ടറിയായി തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1979 വരെ അദ്ദേഹം ആ പദവിയിൽ തുടർന്നു. അദ്ദേഹം എസ്.എഫ്.ഐയുടെ സംസ്ഥാനസെക്രട്ടറി ആയിരിക്കുന്ന കാലയളവിലായിരുന്നു ഇന്ത്യയിൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് പതിനാറ് മാസത്തോളം മിസ (MISA) തടവുകാരനായി പതിനാറ് മാസത്തോളം ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ അഖിലേന്ത്യാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1980 മുതൽ 1982 വരെ യുവജനപ്രസ്ഥാനമായ [[ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | ഡി.വൈ.എഫ്.ഐയുടെ]] കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ കോടിയേരി 1982 മുതൽ 1987 വരെ കേരള കർഷകസംഘത്തിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1987-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരിയിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച് വീണ്ടും നിയമസഭയിലെത്തി. 1988-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ വെച്ചു നടന്ന സിപിഐ(എം)ന്റെ സംസ്ഥാനസമ്മേളനത്തിൽ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായി. 1990 മുതൽ 1995 വരെ സിപിഐ(എം)ന്റെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1995-ൽ കൊല്ലത്ത് വെച്ച് നടന്ന സംസ്ഥാനസമ്മേളനത്തിലൂടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയേറ്റിലെത്തിയ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 2002-ൽ ഹൈദരാബാദിൽ വെച്ചു നടന്ന സിപിഐ(എം) പാർടി കോൺഗ്രസിൽ പാർട്ടി കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഒരു ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം 2001-ലെ നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരിയിൽ നിന്ന് നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കോടിയേരി 2006, 2011 വർഷങ്ങളിലും നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 2001-ലെ പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിൽ ആദ്യമായി പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവായി നിയമിതനായി. 2006 മുതൽ 2011 വരെ വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ സർക്കാരിലെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]] മന്ത്രിയായും ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും 2011 മുതൽ 2016 വരെ നിലവിലിരുന്ന പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan-passed-away-3d6d391b|title=കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2026-04-08|date=2022-10-01|language=en}}</ref> 2008-ൽ കോയമ്പത്തൂരിൽ വെച്ചു നടന്ന 19-ആം പാർടി കോൺഗ്രസിലാണ് സിപിഐ(എം)ന്റെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ മെമ്പറായത്.<ref name="bio">{{cite web |url= http://www.business-standard.com/common/news_article.php?leftnm=3&autono=319025 |title= Basu, Surjeet out of CPI(M) Politburo |work= |accessdate= 2008-04-05}}</ref> 2015-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ നടന്ന സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ആദ്യമായി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. 2018-ൽ തൃശൂരിൽ വെച്ചു നടന്ന സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിലും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെ വീണ്ടും സെക്രട്ടറിയായി തുടർന്നു. ചികിത്സയ്ക്ക് വേണ്ടി 2020-ൽ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് അവധിയെടുത്ത് തിരിച്ചെത്തിയതിന് ശേഷം 2022 മാർച്ചിൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="mathrubhumi-ക">{{Cite news| url=http://www.mathrubhumi.com/specials/cpm_state_conference/525314/index.html| title=പിണറായിയിൽ നിന്ന് കോടിയേരിയിലേക്ക്‌| author=പി.പി.ശശീന്ദ്രൻ| publisher=മാതൃഭൂമി| date=2015-02-23| accessdate=2015-02-23| archivedate=2015-02-23| archiveurl=https://web.archive.org/web/20150223094719/http://www.mathrubhumi.com/specials/cpm_state_conference/525314/index.html| url-status=dead}}</ref> ചീഫ് എഡിറ്ററായിരുന്ന പി.രാജീവ് രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിൽ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായതിനെ തുടർന്ന് 2021 മുതൽ 2022 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി മുഖപത്രമായ ദേശാഭിമാനിയുടെ ചീഫ് എഡിറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ചു. അസുഖ ബാധിതനായതിനെ തുടർന്ന് 2020-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി സ്ഥാനമൊഴിയുകയും ചികിത്സ പൂർത്തിയാക്കി 2021-ൽ വീണ്ടും പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പദമേറ്റെങ്കിലും ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ കൂടിയതിനെ തുടർന്ന് 2022 ഓഗസ്റ്റ് 25 ന് പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പദവി രാജിവച്ചു. പിന്നീട് പാർട്ടി കേന്ദ്ര കമ്മറ്റി അംഗമായിരുന്ന എം.വി. ഗോവിന്ദൻ മാസ്റ്റർ കോടിയേരിക്ക് പകരം പാർട്ടി സെക്രട്ടറി സ്ഥാനമേറ്റു. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2015-2020, 2021-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * 2011-2016, 2001-2006 :കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ് * 2011, 2006, 2001, 1987, 1982 : നിയമസഭാംഗം, തലശ്ശേരി * 2008-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി,പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം * 2006-2011 : സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2002-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, കേന്ദ്ര കമ്മറ്റി അംഗം * 1995-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം * 1990-1995 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി * 1988-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സമിതി അംഗം * 1980-1982 : ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ, കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ് * 1973-1979 : എസ്.എഫ്.ഐ, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * 1970 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗം == സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി == [[പ്രമാണം:Kotiyeri Balakrishnan July 2010.jpg|thumb|കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] കേരള പോലീസിലും ജയിൽ വകുപ്പിലും കാലോചിതമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിൽ വരുത്തിയ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. 2010-ൽ നടന്ന ഈ പരിഷ്കരണ കാലയളവിൽ സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയായിരുന്നത് 1975 ബാച്ച് ഐപിഎസ് ഓഫീസറായിരുന്ന ജേക്കബ് പുന്നൂസായിരുന്നു. സ്റ്റുഡൻ്റ് പോലീസ് കേഡറ്റ് മുതൽ ജനമൈത്രി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ വരെയുള്ള പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തു നടപ്പിലാക്കിയ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 2010 വരെ കേരള പോലീസ് ജീപ്പായ മഹീന്ദ്രയുടെ നീലക്കളർ സി.എൽ 550 എം.ഡി.ഐ മോഡൽ മാറ്റി പകരം വെള്ളക്കളറുള്ള മഹീന്ദ്ര ബൊലേറോ ജീപ്പ് കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് കേരള പോലീസിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വാഹനമായി വെള്ളക്കളർ മഹീന്ദ്ര ബൊലേറോ ജീപ്പ് മാറിയതും ചരിത്രമാണ്. 2010 വരെ കേരള പോലീസിലെ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ പഴയ കോൺസ്റ്റബിൾ റാങ്ക് ഒരേ പദവിയിൽ ഇരുന്ന് സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കി വിരമിച്ചിരുന്ന സമ്പ്രദായം എടുത്ത് കളഞ്ഞ് പകരം യോഗ്യരായവർക്ക് എല്ലാം സർവീസിൽ 15 വർഷം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ പഴയ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ ആയും 23 വർഷമെത്തുമ്പോൾ അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടറായും (എ.എസ്.ഐ) പ്രൊമോഷൻ നൽകുന്ന നിയമം കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കെ നിലവിൽ വന്നു. ജനമൈത്രി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ എന്ന ആശയം നടപ്പിൽ വരുത്തി ജനങ്ങൾക്ക് പോലീസുമായി കൂടുതൽ ബന്ധമുണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിച്ചതും കേരള പോലീസിൽ ആദ്യമായി പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഔദ്യോഗിക മൊബൈൽ കണക്ഷൻ നിലവിൽ വന്നതും എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും കമ്പ്യൂട്ടർ സംവിധാനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇൻറർനെറ്റ് കണക്ഷൻ നിലവിൽ വന്നതും കോടിയേരിയുടെ സംഭാവനകളാണ്. ഒപ്പം തന്നെ വർധിച്ച് വരുന്ന വാഹന അപകടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും ട്രാഫിക് നിയമത്തിൻ്റെ ബോധവത്കരണത്തിനുമായി തിരക്കേറിയ പാതകളിൽ എല്ലായിടത്തും ഒരു സീബ്ര ചിഹ്നം നടപ്പിലാക്കി. ജയിൽ വകുപ്പിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് 2010 മുതൽ ഉണ്ടായത്. കുറ്റവാളികളായ തടവുകാരുടെ സ്വഭാവ പരിഷ്കരണ കേന്ദ്രം എന്നതിനപ്പുറം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് വരുമാനം ഉണ്ടാക്കി തരുന്ന ഭക്ഷ്യ ഉത്പാദന കേന്ദ്രം കൂടിയായി സംസ്ഥാനത്തെ ജയിലുകൾ മാറി. രണ്ട് രൂപയുടെ ജയിൽ ചപ്പാത്തി കേരളത്തിൽ പുതിയ തരംഗമായി മാറിയതിനെ തുടർന്ന് ജയിലിൽ പുതിയ തൊഴിൽ സംസ്കാരം ഉടലെടുത്തു. ജയിൽ മോചിതരായ കുറ്റവാളികൾക്ക് ഭക്ഷ്യ ഉത്പാദനം നടത്തുന്നത് വഴി സ്വന്തമായി തൊഴിലെടുത്ത് ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം പിന്നീട് നിലവിൽ ഉണ്ടായി. 2010 വരെ ജയിൽ തടവുകാരുടെ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗികമായി ഗോതമ്പുണ്ട എടുത്ത് കളഞ്ഞ് ജയിലിൽ തന്നെ നിർമ്മിക്കുന്ന ചപ്പാത്തി ഉൾപ്പെടുത്തി ഓരോ ദിവസവും പുതിയ വിഭവങ്ങളുമായി ഒരു പുതിയ ജയിൽ മെനു നിലവിൽ വന്നു. ജയിൽ വകുപ്പിലെ കാലഹരണപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ എല്ലാം തന്നെ ഒഴിവാക്കി ജയിൽ വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ നിയമനം സംബന്ധിച്ച് സ്പെഷ്യൽ റൂൾ പരിഷ്കരിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ ജയിൽ വകുപ്പിൻ്റെ ആധുനികവത്കരണത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ തുക ചെലവഴിച്ചതും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോഴാണ്. സോളാർ പാനലും സിസിടിവിയും ആധുനിക മെറ്റൽ ഡിറ്റക്ടറും 2010-ൽ ജയിലുകളിൽ എത്തിയതോടെ 2010-ലെ പരിഷ്കരിച്ച പ്രിസൺ ആക്ട് വഴി ജയിൽ വകുപ്പിൻറെ മുഖഛായ തന്നെ മാറി. സംസ്ഥാനത്തെ രണ്ടാമത്തെ തുറന്ന ജയിലായ കാസർകോട് ജില്ലയിലെ ചീമേനി ജയിലിൻ്റെ നിർമ്മാണം അതിവേഗം പൂർത്തിയാക്കി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചതും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ്റെ കാലത്താണ്. തടവുകാരുടെ ആധിക്യം മൂലം ജയിലുകളിൽ സ്ഥലം തികയാതെ വന്നപ്പോൾ വിയ്യൂരിൽ അതീവ സുരക്ഷാ ജയിലും കോഴിക്കോട് സ്പെഷ്യൽ ജയിലും ഹോസ്ദുർഗ്, മലമ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, പൂജപ്പുര എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജില്ലാ ജയിലുകളും വിയ്യൂരിൽ സബ് ജയിലും നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തീകരിച്ച് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. കേരള പോലീസിൻ്റെ പെരുമാറ്റത്തിലും സേവന നിലവാരത്തിലും സമൂലമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വരുത്തുകയും സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പിനെ ജനകീയതയുടേയും ആധുനികവത്കരണത്തിൻ്റെയും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടേയും കേന്ദ്രമാക്കി ഉയർത്തുകയും ചെയ്ത ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-as-home-minister.html ഗോതമ്പുണ്ടക്ക് പകരം ജയിൽ ചപ്പാത്തി]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-dgp-jacob-punnoose-remembers-kodiyeri-balakrishnan-s-contribution-to-the-police-force-1.7924842മുൻ കേരള ഡിജിപി ജേക്കബ് പുന്നൂസിൻ്റെ അനുസ്മരണ കുറിപ്പ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/02/the-kodiyeri-touch-that-cpm-and-kerala-can-never-forget.htmlവിഎസിനും പിണറായിക്കുമിടയിലെ മധ്യസ്ഥ റോൾ]</ref> ==വ്യക്തി ജീവിതം== സിപിഐ(എം) നേതാവും തലശേരി മുൻ എംഎൽഎയുമായ എം. വി. രാജഗോപാലിന്റെ മകളും [[തിരുവനന്തപുരം]] ഓഡിയോ റിപ്രോഗ്രാഫിക്‌ സെന്റർ ജീവനക്കാരിയും ആയ എസ്. ആർ. വിനോദിനിയാണ് ഭാര്യ. മക്കൾ ബിനോയ് (കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി മെമ്പർ 1998 മുതൽ), ബിനീഷ്. മരുമക്കൾ ഡോ. അഖില, റിനീറ്റ. പേരക്കുട്ടികൾ ആര്യൻ ബിനോയ്, ആരുഷ് ബിനോയ്, ഭദ്ര ബിനീഷ്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/literature/bookreview/2024/03/20/book-kodiyeri-oru-jeevacharithram-by-preejith-raj.htmlഅടിമുടി രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം]</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ! വർഷം !!മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2011||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |2006||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| [[രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2001||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |1987||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |1982||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |} ==മരണം== ഏറെ കാലമായി കാൻസർ രോഗത്താൽ ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹം 2022 ഒക്ടോബർ 1 ന് ചെന്നൈയിലെ (തമിഴ്നാട്) അപ്പോളോ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/01/cpm-leader-kodiyeri-balakrishnan-krishnan-passes-away.html കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan-passed-away-1.7922817 കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണന് വിട]</ref><ref>[https://www.thenewsminute.com/kerala/remembering-kodiyeri-complete-politician-168487 Remembering Kodiyeri Balakrishnan ]</ref> == അവലംബങ്ങൾ == <references/> {{DEFAULTSORT:ബാലകൃഷ്ണൻ, കോടിയേരി}} {{Commons category|Kodiyeri Balakrishnan}} [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] 2hiur4nsltsjlu21f8qip9dzj4dtx5n 4614906 4614905 2026-04-24T06:34:24Z Altocar 2020 144384 4614906 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kodiyeri Balakrishnan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ | image = [[പ്രമാണം:Kodiyeri.JPG|ലഘുചിത്രം|കൊടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കൊല്ലത്ത് പാർട്ടി പരിപാടിയിൽ 2012]] | imagesize = | smallimage = | caption = | birth_date = 16 നവംബർ 1953 | birth_place = കോടിയേരി, ന്യൂ മാഹി പഞ്ചായത്ത്, തലശ്ശേരി, കണ്ണൂർ ജില്ല | death_date = {{Death date and age|df=yes|2022|10|01|1953|11|16}} | death_place = [[അപ്പോളോ ആശുപത്രി]], [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ്നാട്]], ഇന്ത്യ | party = [[File:CPI-M-flag.svg|50px]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | occupation = പൊതു പ്രവർത്തകൻ | alma_mater = || | office = [[സി.പി.ഐ(എം)]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി | term_start = [[ഫെബ്രുവരി 23]] [[2015]] | term_end = [[ഓഗസ്റ്റ് 28]] [[2022]] | predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]] | successor = [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]] | office2 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരം,വിജിലൻസ്,ടൂറിസം വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി | term2 = 2006-2011 | predecessor2 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] | successor2 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] | office1 = പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, [[പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ]], [[പതിനൊന്നാം കേരളനിയമസഭ]] | term1 = 2011-2016, 2001-2006 | predecessor1 = ജി.കാർത്തികേയൻ | successor1 = എം.കെ.മുനീർ | constituency3 = [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം | തലശ്ശേരി]] | office3 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term3 = 2011, 2006, 1987, 1982 | date = 01 ഒക്ടോബർ | year = 2022 | source = https://www.business-standard.com/article/politics/cpi-m-leader-kodiyeri-balakrishnan-dead-party-loses-its-smiling-face-122100100919_1.html Business Standard }} 2006 മുതൽ 2011 വരെ നിലവിലിരുന്ന പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന സി.പി.എം നേതാവായിരുന്നു ''' കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ(1953-2022) '''<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/10/01/first-anniversary-of-kodiyeri-balakrishnans-death.html കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ഒന്നാം ചരമ വാർഷികദിനം]</ref><ref>[https://www.asianetnews.com/kerala-news/first-death-anniversary-of-kodiyeri-balakrishnan-s1tylvഓർമകളിൽ കോടിയേരി വിടപറഞ്ഞിട്ട് ഒരു വർഷം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-speciality.htmlനയവും അനുനയവും സവിശേഷത]</ref> മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം, മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി, കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, തലശേരിയിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അസുഖ ബാധിതനായി ചികിത്സയിലിരിക്കെ 2022 ഒക്ടോബർ ഒന്നിന് അന്തരിച്ചു.<ref name="ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്">{{cite news |title=Kodiyeri Balakrishnan steps down, MV Govindan Master is new CPM Kerala state secretary |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/kodiyeri-balakrishnan-steps-down-mv-govindan-master-is-new-cpm-8116975/ |accessdate=29 ഓഗസ്റ്റ് 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220829132119/https://indianexpress.com/article/political-pulse/kodiyeri-balakrishnan-steps-down-mv-govindan-master-is-new-cpm-8116975/ |archivedate=2022-08-29 |language=English |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-life.html ജീവിതരേഖ]</ref> ==ജീവിതരേഖ== കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ ന്യൂമാഹി ഗ്രാമത്തിലെ കോടിയേരി പഞ്ചായത്തിൽ പരേതരായ മൊട്ടേമ്മൽ കുഞ്ഞുണ്ണിക്കുറുപ്പിന്റേയും നാരായണിയമ്മയുടേയും ഇളയ മകനായി 1953 നവംബർ 16ന് ജനനം. ലക്ഷ്മി, നളിനി, ജാനകി, സരോജിനി എന്നിവർ ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരങ്ങളാണ്.<ref name='desh0'>{{cite news |date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |title = സമരക്കരുത്തിൽ വീണ്ടും അമരത്ത് |url = http://www.deshabhimani.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan/708227 |work = ദേശാഭിമാനി |location = കേരളം |archive-url = https://web.archive.org/web/20180226062212/http://www.deshabhimani.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan/708227 |archive-date = 2018-02-26 |access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |url-status = live }}</ref> <ref name='mano0'>{{cite news |date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |title = രണ്ടാംവട്ടം എതിരില്ലാതെ കോടിയേരി |url = http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/02/25/06-cpy-kodiyeri-profile.html |work = മലയാള മനോരമ |location = കേരളം |archive-url = https://web.archive.org/web/20180226071218/http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/02/25/06-cpy-kodiyeri-profile.html |archive-date = 2018-02-26 |access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |url-status = live }}</ref> <ref name='madh0'>{{cite news | date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | title = രണ്ടാമൂഴം | url = http://www.madhyamam.com/kerala/kodiyeri-balakrishnan-second-time-cpm-state-secratary-kerala-news/2018/feb/25/435681 | work = മാധ്യമം | location = കേരളം | archive-url = https://web.archive.org/web/20180226072220/http://www.madhyamam.com/kerala/kodiyeri-balakrishnan-second-time-cpm-state-secratary-kerala-news/2018/feb/25/435681# | archive-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 }}</ref>. മൊട്ടുമ്മേൽ ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നായിരുന്നു ശരിയായ പേരെങ്കിലും പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായപ്പോൾ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നായി മാറി. ബി.എ ബിരുദധാരിയാണ് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. കോടിയേരിയിലെ ജൂനിയർ ബേസിക് സ്കൂൾ, കോടിയേരി ഓണിയൻ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. [[മാഹി]] [[മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്‌സ് കോളജ്‌|മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് കോളേജിൽ]] നിന്നും പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[തിരുവനന്തപുരം]] [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ]] നിന്നും ബിരുദപഠനം പൂർത്തിയാക്കി. <ref name='desh0' /> <ref name='madh0' /> <ref name='mano0' /> <ref name='math0'>{{cite news | date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | title = പിണറായി പ്രചോദനമായി; അമരത്ത് ബാലകൃഷ്ണൻ | url = http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thrissur-1.2630641 | work = മാതൃഭൂമി | location = കേരളം | archive-url = https://web.archive.org/web/20180226072200/http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thrissur-1.2630641# | archive-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 }}</ref>. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ മികച്ച സംഘാടകനും നയതന്ത്രഞ്ജനുമായിരുന്നു കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലും ഇടത്പക്ഷ മുന്നണിയിലും ഉണ്ടാകുന്ന ഏത് പ്രതിസന്ധിയിലും മധ്യസ്ഥ റോളിലെത്തി പ്രശ്ന പരിഹാരം നടത്തുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്നു. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായിരിക്കുമ്പോഴും അല്ലാത്തേപ്പോഴും എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ പാർട്ടിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ ഇദ്ദേഹത്തിനും കോടിയേരിയിൽ നിന്ന് പ്രശ്നങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഉണ്ടാവില്ല എന്ന സൂചന പാർട്ടിക്കും ഉണ്ടായിരുന്നു. വാർത്ത മാധ്യമങ്ങളുമായുള്ള അഭിമുഖ സംഭാഷണങ്ങളെ തികഞ്ഞ നയതന്ത്രഞ്ജതയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവ് കൂടിയായിരുന്നു കോടിയേരി.<ref>[https://www.manoramaonline.com/district-news/kannur/2022/10/02/kannur-kodiyeri-balakrishnan-passed-away.html മികച്ച സംഘാടകൻ പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നത് പതിനാറാം വയസ്സിൽ]</ref> സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിൽ സജീവമായിരുന്നു. തലശേരി ഒണിയൻ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂളിൽ ഒമ്പതാം ക്ലാസ് വിദ്യാർത്ഥി ആയിരിക്കുമ്പോഴാണ് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കെ.എസ്.എഫിന്റെ([[എസ്.എഫ്.ഐ. | എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ]] മുൻഗാമി) യൂണിറ്റ് സ്കൂളിൽ ആരംഭിക്കുന്നതും അതിന്റെ സെക്രട്ടറിയാകുന്നതും. എം.ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നതായിരുന്നു ആദ്യകാല പേര്. തലശേരിയിൽ നടന്ന വിദ്യാർത്ഥി സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് സുഹൃത്ത് സംഘാടക സമിതിക്ക് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ എന്ന് എഴുതി നൽകിയതിനെ തുടർന്നാണ് പിന്നീട് ആ പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്. 1970-ൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗമായ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണനെ ഈങ്ങയിൽപ്പീടിക ബ്രാഞ്ച് സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. മാഹിയിൽ പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇക്കാലത്ത് തന്നെയാണ് മാഹി മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് കോളേജിൽ യൂണിയൻ ചെയർമാനായി അദ്ദേഹം തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. കെ.എസ്.എഫിന്റെ നേതൃനിരയിലേക്ക് ഉയർന്ന കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 1970-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് വെച്ചു നടന്ന എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ രൂപീകരണസമ്മേളനത്തിലും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1973-ൽ അദ്ദേഹം മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കോടിയേരി ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായി. അതേ വർഷം തന്നെ എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ സംസ്ഥാനസെക്രട്ടറിയായി തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1979 വരെ അദ്ദേഹം ആ പദവിയിൽ തുടർന്നു. അദ്ദേഹം എസ്.എഫ്.ഐയുടെ സംസ്ഥാനസെക്രട്ടറി ആയിരിക്കുന്ന കാലയളവിലായിരുന്നു ഇന്ത്യയിൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് പതിനാറ് മാസത്തോളം മിസ (MISA) തടവുകാരനായി പതിനാറ് മാസത്തോളം ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ അഖിലേന്ത്യാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1980 മുതൽ 1982 വരെ യുവജനപ്രസ്ഥാനമായ [[ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | ഡി.വൈ.എഫ്.ഐയുടെ]] കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ കോടിയേരി 1982 മുതൽ 1987 വരെ കേരള കർഷകസംഘത്തിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1987-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരിയിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച് വീണ്ടും നിയമസഭയിലെത്തി. 1988-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ വെച്ചു നടന്ന സിപിഐ(എം)ന്റെ സംസ്ഥാനസമ്മേളനത്തിൽ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായി. 1990 മുതൽ 1995 വരെ സിപിഐ(എം)ന്റെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1995-ൽ കൊല്ലത്ത് വെച്ച് നടന്ന സംസ്ഥാനസമ്മേളനത്തിലൂടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയേറ്റിലെത്തിയ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 2002-ൽ ഹൈദരാബാദിൽ വെച്ചു നടന്ന സിപിഐ(എം) പാർടി കോൺഗ്രസിൽ പാർട്ടി കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഒരു ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം 2001-ലെ നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരിയിൽ നിന്ന് നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കോടിയേരി 2006, 2011 വർഷങ്ങളിലും നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 2001-ലെ പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിൽ ആദ്യമായി പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവായി നിയമിതനായി. 2006 മുതൽ 2011 വരെ വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ സർക്കാരിലെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]] മന്ത്രിയായും ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും 2011 മുതൽ 2016 വരെ നിലവിലിരുന്ന പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan-passed-away-3d6d391b|title=കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2026-04-08|date=2022-10-01|language=en}}</ref> 2008-ൽ കോയമ്പത്തൂരിൽ വെച്ചു നടന്ന 19-ആം പാർടി കോൺഗ്രസിലാണ് സിപിഐ(എം)ന്റെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ മെമ്പറായത്.<ref name="bio">{{cite web |url= http://www.business-standard.com/common/news_article.php?leftnm=3&autono=319025 |title= Basu, Surjeet out of CPI(M) Politburo |work= |accessdate= 2008-04-05}}</ref> 2015-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ നടന്ന സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ആദ്യമായി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. 2018-ൽ തൃശൂരിൽ വെച്ചു നടന്ന സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിലും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെ വീണ്ടും സെക്രട്ടറിയായി തുടർന്നു. ചികിത്സയ്ക്ക് വേണ്ടി 2020-ൽ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് അവധിയെടുത്ത് തിരിച്ചെത്തിയതിന് ശേഷം 2022 മാർച്ചിൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="mathrubhumi-ക">{{Cite news| url=http://www.mathrubhumi.com/specials/cpm_state_conference/525314/index.html| title=പിണറായിയിൽ നിന്ന് കോടിയേരിയിലേക്ക്‌| author=പി.പി.ശശീന്ദ്രൻ| publisher=മാതൃഭൂമി| date=2015-02-23| accessdate=2015-02-23| archivedate=2015-02-23| archiveurl=https://web.archive.org/web/20150223094719/http://www.mathrubhumi.com/specials/cpm_state_conference/525314/index.html| url-status=dead}}</ref> ചീഫ് എഡിറ്ററായിരുന്ന പി.രാജീവ് രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിൽ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായതിനെ തുടർന്ന് 2021 മുതൽ 2022 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി മുഖപത്രമായ ദേശാഭിമാനിയുടെ ചീഫ് എഡിറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ചു. അസുഖ ബാധിതനായതിനെ തുടർന്ന് 2020-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി സ്ഥാനമൊഴിയുകയും ചികിത്സ പൂർത്തിയാക്കി 2021-ൽ വീണ്ടും പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പദമേറ്റെങ്കിലും ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ കൂടിയതിനെ തുടർന്ന് 2022 ഓഗസ്റ്റ് 25 ന് പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പദവി രാജിവച്ചു. പിന്നീട് പാർട്ടി കേന്ദ്ര കമ്മറ്റി അംഗമായിരുന്ന എം.വി. ഗോവിന്ദൻ മാസ്റ്റർ കോടിയേരിക്ക് പകരം പാർട്ടി സെക്രട്ടറി സ്ഥാനമേറ്റു. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2015-2020, 2021-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * 2011-2016, 2001-2006 :കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ് * 2011, 2006, 2001, 1987, 1982 : നിയമസഭാംഗം, തലശ്ശേരി * 2008-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി,പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം * 2006-2011 : സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2002-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, കേന്ദ്ര കമ്മറ്റി അംഗം * 1995-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം * 1990-1995 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി * 1988-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സമിതി അംഗം * 1980-1982 : ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ, കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ് * 1973-1979 : എസ്.എഫ്.ഐ, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * 1970 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗം == സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി == [[പ്രമാണം:Kotiyeri Balakrishnan July 2010.jpg|thumb|കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] കേരള പോലീസിലും ജയിൽ വകുപ്പിലും കാലോചിതമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിൽ വരുത്തിയ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. 2010-ൽ നടന്ന ഈ പരിഷ്കരണ കാലയളവിൽ സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയായിരുന്നത് 1975 ബാച്ച് ഐപിഎസ് ഓഫീസറായിരുന്ന ജേക്കബ് പുന്നൂസായിരുന്നു. സ്റ്റുഡൻ്റ് പോലീസ് കേഡറ്റ് മുതൽ ജനമൈത്രി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ വരെയുള്ള പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തു നടപ്പിലാക്കിയ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 2010 വരെ കേരള പോലീസ് ജീപ്പായ മഹീന്ദ്രയുടെ നീലക്കളർ സി.എൽ 550 എം.ഡി.ഐ മോഡൽ മാറ്റി പകരം വെള്ളക്കളറുള്ള മഹീന്ദ്ര ബൊലേറോ ജീപ്പ് കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് കേരള പോലീസിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വാഹനമായി വെള്ളക്കളർ മഹീന്ദ്ര ബൊലേറോ ജീപ്പ് മാറിയതും ചരിത്രമാണ്. 2010 വരെ കേരള പോലീസിലെ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ പഴയ കോൺസ്റ്റബിൾ റാങ്ക് ഒരേ പദവിയിൽ ഇരുന്ന് സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കി വിരമിച്ചിരുന്ന സമ്പ്രദായം എടുത്ത് കളഞ്ഞ് പകരം യോഗ്യരായവർക്ക് എല്ലാം സർവീസിൽ 15 വർഷം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ പഴയ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ ആയും 23 വർഷമെത്തുമ്പോൾ അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടറായും (എ.എസ്.ഐ) പ്രൊമോഷൻ നൽകുന്ന നിയമം കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കെ നിലവിൽ വന്നു. ജനമൈത്രി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ എന്ന ആശയം നടപ്പിൽ വരുത്തി ജനങ്ങൾക്ക് പോലീസുമായി കൂടുതൽ ബന്ധമുണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിച്ചതും കേരള പോലീസിൽ ആദ്യമായി പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഔദ്യോഗിക മൊബൈൽ കണക്ഷൻ നിലവിൽ വന്നതും എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും കമ്പ്യൂട്ടർ സംവിധാനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇൻറർനെറ്റ് കണക്ഷൻ നിലവിൽ വന്നതും കോടിയേരിയുടെ സംഭാവനകളാണ്. ഒപ്പം തന്നെ വർധിച്ച് വരുന്ന വാഹന അപകടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും ട്രാഫിക് നിയമത്തിൻ്റെ ബോധവത്കരണത്തിനുമായി തിരക്കേറിയ പാതകളിൽ എല്ലായിടത്തും ഒരു സീബ്ര ചിഹ്നം നടപ്പിലാക്കി. ജയിൽ വകുപ്പിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് 2010 മുതൽ ഉണ്ടായത്. കുറ്റവാളികളായ തടവുകാരുടെ സ്വഭാവ പരിഷ്കരണ കേന്ദ്രം എന്നതിനപ്പുറം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് വരുമാനം ഉണ്ടാക്കി തരുന്ന ഭക്ഷ്യ ഉത്പാദന കേന്ദ്രം കൂടിയായി സംസ്ഥാനത്തെ ജയിലുകൾ മാറി. രണ്ട് രൂപയുടെ ജയിൽ ചപ്പാത്തി കേരളത്തിൽ പുതിയ തരംഗമായി മാറിയതിനെ തുടർന്ന് ജയിലിൽ പുതിയ തൊഴിൽ സംസ്കാരം ഉടലെടുത്തു. ജയിൽ മോചിതരായ കുറ്റവാളികൾക്ക് ഭക്ഷ്യ ഉത്പാദനം നടത്തുന്നത് വഴി സ്വന്തമായി തൊഴിലെടുത്ത് ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം പിന്നീട് നിലവിൽ ഉണ്ടായി. 2010 വരെ ജയിൽ തടവുകാരുടെ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗികമായി ഗോതമ്പുണ്ട എടുത്ത് കളഞ്ഞ് ജയിലിൽ തന്നെ നിർമ്മിക്കുന്ന ചപ്പാത്തി ഉൾപ്പെടുത്തി ഓരോ ദിവസവും പുതിയ വിഭവങ്ങളുമായി ഒരു പുതിയ ജയിൽ മെനു നിലവിൽ വന്നു. ജയിൽ വകുപ്പിലെ കാലഹരണപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ എല്ലാം തന്നെ ഒഴിവാക്കി ജയിൽ വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ നിയമനം സംബന്ധിച്ച് സ്പെഷ്യൽ റൂൾ പരിഷ്കരിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ ജയിൽ വകുപ്പിൻ്റെ ആധുനികവത്കരണത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ തുക ചെലവഴിച്ചതും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോഴാണ്. സോളാർ പാനലും സിസിടിവിയും ആധുനിക മെറ്റൽ ഡിറ്റക്ടറും 2010-ൽ ജയിലുകളിൽ എത്തിയതോടെ 2010-ലെ പരിഷ്കരിച്ച പ്രിസൺ ആക്ട് വഴി ജയിൽ വകുപ്പിൻറെ മുഖഛായ തന്നെ മാറി. സംസ്ഥാനത്തെ രണ്ടാമത്തെ തുറന്ന ജയിലായ കാസർകോട് ജില്ലയിലെ ചീമേനി ജയിലിൻ്റെ നിർമ്മാണം അതിവേഗം പൂർത്തിയാക്കി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചതും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ്റെ കാലത്താണ്. തടവുകാരുടെ ആധിക്യം മൂലം ജയിലുകളിൽ സ്ഥലം തികയാതെ വന്നപ്പോൾ വിയ്യൂരിൽ അതീവ സുരക്ഷാ ജയിലും കോഴിക്കോട് സ്പെഷ്യൽ ജയിലും ഹോസ്ദുർഗ്, മലമ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, പൂജപ്പുര എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജില്ലാ ജയിലുകളും വിയ്യൂരിൽ സബ് ജയിലും നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തീകരിച്ച് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. കേരള പോലീസിൻ്റെ പെരുമാറ്റത്തിലും സേവന നിലവാരത്തിലും സമൂലമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വരുത്തുകയും സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പിനെ ജനകീയതയുടേയും ആധുനികവത്കരണത്തിൻ്റെയും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടേയും കേന്ദ്രമാക്കി ഉയർത്തുകയും ചെയ്ത ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-as-home-minister.html ഗോതമ്പുണ്ടക്ക് പകരം ജയിൽ ചപ്പാത്തി]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-dgp-jacob-punnoose-remembers-kodiyeri-balakrishnan-s-contribution-to-the-police-force-1.7924842മുൻ കേരള ഡിജിപി ജേക്കബ് പുന്നൂസിൻ്റെ അനുസ്മരണ കുറിപ്പ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/02/the-kodiyeri-touch-that-cpm-and-kerala-can-never-forget.htmlവിഎസിനും പിണറായിക്കുമിടയിലെ മധ്യസ്ഥ റോൾ]</ref> ==വ്യക്തി ജീവിതം== സിപിഐ(എം) നേതാവും തലശേരി മുൻ എംഎൽഎയുമായ എം. വി. രാജഗോപാലിന്റെ മകളും [[തിരുവനന്തപുരം]] ഓഡിയോ റിപ്രോഗ്രാഫിക്‌ സെന്റർ ജീവനക്കാരിയും ആയ എസ്. ആർ. വിനോദിനിയാണ് ഭാര്യ. മക്കൾ ബിനോയ് (കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി മെമ്പർ 1998 മുതൽ), ബിനീഷ്. മരുമക്കൾ ഡോ. അഖില, റിനീറ്റ. പേരക്കുട്ടികൾ ആര്യൻ ബിനോയ്, ആരുഷ് ബിനോയ്, ഭദ്ര ബിനീഷ്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/literature/bookreview/2024/03/20/book-kodiyeri-oru-jeevacharithram-by-preejith-raj.htmlഅടിമുടി രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം]</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ! വർഷം !!മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2011||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |2006||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| [[രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2001||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |1987||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |1982||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |} ==മരണം== ഏറെ കാലമായി കാൻസർ രോഗത്താൽ ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹം 2022 ഒക്ടോബർ 1 ന് ചെന്നൈയിലെ (തമിഴ്നാട്) അപ്പോളോ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/01/cpm-leader-kodiyeri-balakrishnan-krishnan-passes-away.html കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan-passed-away-1.7922817 കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണന് വിട]</ref><ref>[https://www.thenewsminute.com/kerala/remembering-kodiyeri-complete-politician-168487 Remembering Kodiyeri Balakrishnan ]</ref> == അവലംബങ്ങൾ == <references/> {{DEFAULTSORT:ബാലകൃഷ്ണൻ, കോടിയേരി}} {{Commons category|Kodiyeri Balakrishnan}} [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] o3zuv9bmagk97utyndmh1dbgu75f0bc 4614907 4614906 2026-04-24T06:35:08Z Altocar 2020 144384 4614907 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kodiyeri Balakrishnan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ | image = [[പ്രമാണം:Kodiyeri.JPG|ലഘുചിത്രം|കൊടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കൊല്ലത്ത് പാർട്ടി പരിപാടിയിൽ 2012]] | imagesize = | smallimage = | caption = | birth_date = 16 നവംബർ 1953 | birth_place = കോടിയേരി, ന്യൂ മാഹി പഞ്ചായത്ത്, തലശ്ശേരി, കണ്ണൂർ ജില്ല | death_date = {{Death date and age|df=yes|2022|10|01|1953|11|16}} | death_place = [[അപ്പോളോ ആശുപത്രി]], [[ചെന്നൈ]], [[തമിഴ്നാട്]], ഇന്ത്യ | party = [[File:CPI-M-flag.svg|50px]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | occupation = പൊതു പ്രവർത്തകൻ | alma_mater = || | office = [[സി.പി.ഐ(എം)]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി | term_start = [[ഫെബ്രുവരി 23]] [[2015]] | term_end = [[ഓഗസ്റ്റ് 28]] [[2022]] | predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]] | successor = [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]] | office2 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരം,വിജിലൻസ്,ടൂറിസം വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി | term2 = 2006-2011 | predecessor2 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] | successor2 = [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] | office1 = പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, [[പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ]], [[പതിനൊന്നാം കേരളനിയമസഭ]] | term1 = 2011-2016, 2001-2006 | predecessor1 = [[ജി. കാർത്തികേയൻ]] | successor1 = [[എം.കെ. മുനീർ]] | constituency3 = [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം | തലശ്ശേരി]] | office3 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term3 = 2011, 2006, 1987, 1982 | date = 01 ഒക്ടോബർ | year = 2022 | source = https://www.business-standard.com/article/politics/cpi-m-leader-kodiyeri-balakrishnan-dead-party-loses-its-smiling-face-122100100919_1.html Business Standard }} 2006 മുതൽ 2011 വരെ നിലവിലിരുന്ന പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന സി.പി.എം നേതാവായിരുന്നു ''' കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ(1953-2022) '''<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/10/01/first-anniversary-of-kodiyeri-balakrishnans-death.html കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ഒന്നാം ചരമ വാർഷികദിനം]</ref><ref>[https://www.asianetnews.com/kerala-news/first-death-anniversary-of-kodiyeri-balakrishnan-s1tylvഓർമകളിൽ കോടിയേരി വിടപറഞ്ഞിട്ട് ഒരു വർഷം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-speciality.htmlനയവും അനുനയവും സവിശേഷത]</ref> മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം, മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി, കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ്, തലശേരിയിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അസുഖ ബാധിതനായി ചികിത്സയിലിരിക്കെ 2022 ഒക്ടോബർ ഒന്നിന് അന്തരിച്ചു.<ref name="ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ്">{{cite news |title=Kodiyeri Balakrishnan steps down, MV Govindan Master is new CPM Kerala state secretary |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/kodiyeri-balakrishnan-steps-down-mv-govindan-master-is-new-cpm-8116975/ |accessdate=29 ഓഗസ്റ്റ് 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220829132119/https://indianexpress.com/article/political-pulse/kodiyeri-balakrishnan-steps-down-mv-govindan-master-is-new-cpm-8116975/ |archivedate=2022-08-29 |language=English |url-status=bot: unknown }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-life.html ജീവിതരേഖ]</ref> ==ജീവിതരേഖ== കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ ന്യൂമാഹി ഗ്രാമത്തിലെ കോടിയേരി പഞ്ചായത്തിൽ പരേതരായ മൊട്ടേമ്മൽ കുഞ്ഞുണ്ണിക്കുറുപ്പിന്റേയും നാരായണിയമ്മയുടേയും ഇളയ മകനായി 1953 നവംബർ 16ന് ജനനം. ലക്ഷ്മി, നളിനി, ജാനകി, സരോജിനി എന്നിവർ ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരങ്ങളാണ്.<ref name='desh0'>{{cite news |date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |title = സമരക്കരുത്തിൽ വീണ്ടും അമരത്ത് |url = http://www.deshabhimani.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan/708227 |work = ദേശാഭിമാനി |location = കേരളം |archive-url = https://web.archive.org/web/20180226062212/http://www.deshabhimani.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan/708227 |archive-date = 2018-02-26 |access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |url-status = live }}</ref> <ref name='mano0'>{{cite news |date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |title = രണ്ടാംവട്ടം എതിരില്ലാതെ കോടിയേരി |url = http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/02/25/06-cpy-kodiyeri-profile.html |work = മലയാള മനോരമ |location = കേരളം |archive-url = https://web.archive.org/web/20180226071218/http://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/02/25/06-cpy-kodiyeri-profile.html |archive-date = 2018-02-26 |access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 |url-status = live }}</ref> <ref name='madh0'>{{cite news | date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | title = രണ്ടാമൂഴം | url = http://www.madhyamam.com/kerala/kodiyeri-balakrishnan-second-time-cpm-state-secratary-kerala-news/2018/feb/25/435681 | work = മാധ്യമം | location = കേരളം | archive-url = https://web.archive.org/web/20180226072220/http://www.madhyamam.com/kerala/kodiyeri-balakrishnan-second-time-cpm-state-secratary-kerala-news/2018/feb/25/435681# | archive-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 }}</ref>. മൊട്ടുമ്മേൽ ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നായിരുന്നു ശരിയായ പേരെങ്കിലും പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായപ്പോൾ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നായി മാറി. ബി.എ ബിരുദധാരിയാണ് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. കോടിയേരിയിലെ ജൂനിയർ ബേസിക് സ്കൂൾ, കോടിയേരി ഓണിയൻ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. [[മാഹി]] [[മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് ആർട്‌സ് കോളജ്‌|മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് കോളേജിൽ]] നിന്നും പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. [[തിരുവനന്തപുരം]] [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ]] നിന്നും ബിരുദപഠനം പൂർത്തിയാക്കി. <ref name='desh0' /> <ref name='madh0' /> <ref name='mano0' /> <ref name='math0'>{{cite news | date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | title = പിണറായി പ്രചോദനമായി; അമരത്ത് ബാലകൃഷ്ണൻ | url = http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thrissur-1.2630641 | work = മാതൃഭൂമി | location = കേരളം | archive-url = https://web.archive.org/web/20180226072200/http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thrissur-1.2630641# | archive-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 | access-date = 26 ഫെബ്രുവരി 2018 }}</ref>. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ മികച്ച സംഘാടകനും നയതന്ത്രഞ്ജനുമായിരുന്നു കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലും ഇടത്പക്ഷ മുന്നണിയിലും ഉണ്ടാകുന്ന ഏത് പ്രതിസന്ധിയിലും മധ്യസ്ഥ റോളിലെത്തി പ്രശ്ന പരിഹാരം നടത്തുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്നു. പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായിരിക്കുമ്പോഴും അല്ലാത്തേപ്പോഴും എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ പാർട്ടിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ ഇദ്ദേഹത്തിനും കോടിയേരിയിൽ നിന്ന് പ്രശ്നങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഉണ്ടാവില്ല എന്ന സൂചന പാർട്ടിക്കും ഉണ്ടായിരുന്നു. വാർത്ത മാധ്യമങ്ങളുമായുള്ള അഭിമുഖ സംഭാഷണങ്ങളെ തികഞ്ഞ നയതന്ത്രഞ്ജതയോടെ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് നേതാവ് കൂടിയായിരുന്നു കോടിയേരി.<ref>[https://www.manoramaonline.com/district-news/kannur/2022/10/02/kannur-kodiyeri-balakrishnan-passed-away.html മികച്ച സംഘാടകൻ പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നത് പതിനാറാം വയസ്സിൽ]</ref> സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് തന്നെ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിൽ സജീവമായിരുന്നു. തലശേരി ഒണിയൻ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂളിൽ ഒമ്പതാം ക്ലാസ് വിദ്യാർത്ഥി ആയിരിക്കുമ്പോഴാണ് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കെ.എസ്.എഫിന്റെ([[എസ്.എഫ്.ഐ. | എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ]] മുൻഗാമി) യൂണിറ്റ് സ്കൂളിൽ ആരംഭിക്കുന്നതും അതിന്റെ സെക്രട്ടറിയാകുന്നതും. എം.ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നതായിരുന്നു ആദ്യകാല പേര്. തലശേരിയിൽ നടന്ന വിദ്യാർത്ഥി സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് സുഹൃത്ത് സംഘാടക സമിതിക്ക് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ എന്ന് എഴുതി നൽകിയതിനെ തുടർന്നാണ് പിന്നീട് ആ പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്. 1970-ൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗമായ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണനെ ഈങ്ങയിൽപ്പീടിക ബ്രാഞ്ച് സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. മാഹിയിൽ പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇക്കാലത്ത് തന്നെയാണ് മാഹി മഹാത്മാഗാന്ധി ഗവൺമെന്റ് കോളേജിൽ യൂണിയൻ ചെയർമാനായി അദ്ദേഹം തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. കെ.എസ്.എഫിന്റെ നേതൃനിരയിലേക്ക് ഉയർന്ന കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 1970-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് വെച്ചു നടന്ന എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ രൂപീകരണസമ്മേളനത്തിലും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1973-ൽ അദ്ദേഹം മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കോടിയേരി ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായി. അതേ വർഷം തന്നെ എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ സംസ്ഥാനസെക്രട്ടറിയായി തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1979 വരെ അദ്ദേഹം ആ പദവിയിൽ തുടർന്നു. അദ്ദേഹം എസ്.എഫ്.ഐയുടെ സംസ്ഥാനസെക്രട്ടറി ആയിരിക്കുന്ന കാലയളവിലായിരുന്നു ഇന്ത്യയിൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് പതിനാറ് മാസത്തോളം മിസ (MISA) തടവുകാരനായി പതിനാറ് മാസത്തോളം ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. എസ്.എഫ്.ഐ.യുടെ അഖിലേന്ത്യാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1980 മുതൽ 1982 വരെ യുവജനപ്രസ്ഥാനമായ [[ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | ഡി.വൈ.എഫ്.ഐയുടെ]] കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ കോടിയേരി 1982 മുതൽ 1987 വരെ കേരള കർഷകസംഘത്തിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1987-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരിയിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച് വീണ്ടും നിയമസഭയിലെത്തി. 1988-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ വെച്ചു നടന്ന സിപിഐ(എം)ന്റെ സംസ്ഥാനസമ്മേളനത്തിൽ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായി. 1990 മുതൽ 1995 വരെ സിപിഐ(എം)ന്റെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1995-ൽ കൊല്ലത്ത് വെച്ച് നടന്ന സംസ്ഥാനസമ്മേളനത്തിലൂടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയേറ്റിലെത്തിയ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 2002-ൽ ഹൈദരാബാദിൽ വെച്ചു നടന്ന സിപിഐ(എം) പാർടി കോൺഗ്രസിൽ പാർട്ടി കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഒരു ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം 2001-ലെ നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശേരിയിൽ നിന്ന് നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കോടിയേരി 2006, 2011 വർഷങ്ങളിലും നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 2001-ലെ പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിൽ ആദ്യമായി പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവായി നിയമിതനായി. 2006 മുതൽ 2011 വരെ വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ സർക്കാരിലെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]] മന്ത്രിയായും ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും 2011 മുതൽ 2016 വരെ നിലവിലിരുന്ന പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan-passed-away-3d6d391b|title=കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2026-04-08|date=2022-10-01|language=en}}</ref> 2008-ൽ കോയമ്പത്തൂരിൽ വെച്ചു നടന്ന 19-ആം പാർടി കോൺഗ്രസിലാണ് സിപിഐ(എം)ന്റെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ മെമ്പറായത്.<ref name="bio">{{cite web |url= http://www.business-standard.com/common/news_article.php?leftnm=3&autono=319025 |title= Basu, Surjeet out of CPI(M) Politburo |work= |accessdate= 2008-04-05}}</ref> 2015-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ നടന്ന സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ആദ്യമായി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. 2018-ൽ തൃശൂരിൽ വെച്ചു നടന്ന സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിലും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെ വീണ്ടും സെക്രട്ടറിയായി തുടർന്നു. ചികിത്സയ്ക്ക് വേണ്ടി 2020-ൽ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് അവധിയെടുത്ത് തിരിച്ചെത്തിയതിന് ശേഷം 2022 മാർച്ചിൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="mathrubhumi-ക">{{Cite news| url=http://www.mathrubhumi.com/specials/cpm_state_conference/525314/index.html| title=പിണറായിയിൽ നിന്ന് കോടിയേരിയിലേക്ക്‌| author=പി.പി.ശശീന്ദ്രൻ| publisher=മാതൃഭൂമി| date=2015-02-23| accessdate=2015-02-23| archivedate=2015-02-23| archiveurl=https://web.archive.org/web/20150223094719/http://www.mathrubhumi.com/specials/cpm_state_conference/525314/index.html| url-status=dead}}</ref> ചീഫ് എഡിറ്ററായിരുന്ന പി.രാജീവ് രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിൽ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായതിനെ തുടർന്ന് 2021 മുതൽ 2022 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി മുഖപത്രമായ ദേശാഭിമാനിയുടെ ചീഫ് എഡിറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ചു. അസുഖ ബാധിതനായതിനെ തുടർന്ന് 2020-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി സ്ഥാനമൊഴിയുകയും ചികിത്സ പൂർത്തിയാക്കി 2021-ൽ വീണ്ടും പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പദമേറ്റെങ്കിലും ആരോഗ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ കൂടിയതിനെ തുടർന്ന് 2022 ഓഗസ്റ്റ് 25 ന് പാർട്ടി സെക്രട്ടറി പദവി രാജിവച്ചു. പിന്നീട് പാർട്ടി കേന്ദ്ര കമ്മറ്റി അംഗമായിരുന്ന എം.വി. ഗോവിന്ദൻ മാസ്റ്റർ കോടിയേരിക്ക് പകരം പാർട്ടി സെക്രട്ടറി സ്ഥാനമേറ്റു. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 2015-2020, 2021-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * 2011-2016, 2001-2006 :കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ് * 2011, 2006, 2001, 1987, 1982 : നിയമസഭാംഗം, തലശ്ശേരി * 2008-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി,പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം * 2006-2011 : സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2002-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, കേന്ദ്ര കമ്മറ്റി അംഗം * 1995-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം * 1990-1995 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി * 1988-2022 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സമിതി അംഗം * 1980-1982 : ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ, കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ് * 1973-1979 : എസ്.എഫ്.ഐ, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * 1970 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗം == സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി == [[പ്രമാണം:Kotiyeri Balakrishnan July 2010.jpg|thumb|കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] കേരള പോലീസിലും ജയിൽ വകുപ്പിലും കാലോചിതമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിൽ വരുത്തിയ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ. 2010-ൽ നടന്ന ഈ പരിഷ്കരണ കാലയളവിൽ സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയായിരുന്നത് 1975 ബാച്ച് ഐപിഎസ് ഓഫീസറായിരുന്ന ജേക്കബ് പുന്നൂസായിരുന്നു. സ്റ്റുഡൻ്റ് പോലീസ് കേഡറ്റ് മുതൽ ജനമൈത്രി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ വരെയുള്ള പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തു നടപ്പിലാക്കിയ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ 2010 വരെ കേരള പോലീസ് ജീപ്പായ മഹീന്ദ്രയുടെ നീലക്കളർ സി.എൽ 550 എം.ഡി.ഐ മോഡൽ മാറ്റി പകരം വെള്ളക്കളറുള്ള മഹീന്ദ്ര ബൊലേറോ ജീപ്പ് കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് കേരള പോലീസിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വാഹനമായി വെള്ളക്കളർ മഹീന്ദ്ര ബൊലേറോ ജീപ്പ് മാറിയതും ചരിത്രമാണ്. 2010 വരെ കേരള പോലീസിലെ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ പഴയ കോൺസ്റ്റബിൾ റാങ്ക് ഒരേ പദവിയിൽ ഇരുന്ന് സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കി വിരമിച്ചിരുന്ന സമ്പ്രദായം എടുത്ത് കളഞ്ഞ് പകരം യോഗ്യരായവർക്ക് എല്ലാം സർവീസിൽ 15 വർഷം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ പഴയ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ ആയും 23 വർഷമെത്തുമ്പോൾ അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടറായും (എ.എസ്.ഐ) പ്രൊമോഷൻ നൽകുന്ന നിയമം കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കെ നിലവിൽ വന്നു. ജനമൈത്രി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ എന്ന ആശയം നടപ്പിൽ വരുത്തി ജനങ്ങൾക്ക് പോലീസുമായി കൂടുതൽ ബന്ധമുണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിച്ചതും കേരള പോലീസിൽ ആദ്യമായി പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഔദ്യോഗിക മൊബൈൽ കണക്ഷൻ നിലവിൽ വന്നതും എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും കമ്പ്യൂട്ടർ സംവിധാനത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇൻറർനെറ്റ് കണക്ഷൻ നിലവിൽ വന്നതും കോടിയേരിയുടെ സംഭാവനകളാണ്. ഒപ്പം തന്നെ വർധിച്ച് വരുന്ന വാഹന അപകടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനും ട്രാഫിക് നിയമത്തിൻ്റെ ബോധവത്കരണത്തിനുമായി തിരക്കേറിയ പാതകളിൽ എല്ലായിടത്തും ഒരു സീബ്ര ചിഹ്നം നടപ്പിലാക്കി. ജയിൽ വകുപ്പിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് 2010 മുതൽ ഉണ്ടായത്. കുറ്റവാളികളായ തടവുകാരുടെ സ്വഭാവ പരിഷ്കരണ കേന്ദ്രം എന്നതിനപ്പുറം സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് വരുമാനം ഉണ്ടാക്കി തരുന്ന ഭക്ഷ്യ ഉത്പാദന കേന്ദ്രം കൂടിയായി സംസ്ഥാനത്തെ ജയിലുകൾ മാറി. രണ്ട് രൂപയുടെ ജയിൽ ചപ്പാത്തി കേരളത്തിൽ പുതിയ തരംഗമായി മാറിയതിനെ തുടർന്ന് ജയിലിൽ പുതിയ തൊഴിൽ സംസ്കാരം ഉടലെടുത്തു. ജയിൽ മോചിതരായ കുറ്റവാളികൾക്ക് ഭക്ഷ്യ ഉത്പാദനം നടത്തുന്നത് വഴി സ്വന്തമായി തൊഴിലെടുത്ത് ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം പിന്നീട് നിലവിൽ ഉണ്ടായി. 2010 വരെ ജയിൽ തടവുകാരുടെ ഭക്ഷണക്രമത്തിൽ നിന്ന് ഔദ്യോഗികമായി ഗോതമ്പുണ്ട എടുത്ത് കളഞ്ഞ് ജയിലിൽ തന്നെ നിർമ്മിക്കുന്ന ചപ്പാത്തി ഉൾപ്പെടുത്തി ഓരോ ദിവസവും പുതിയ വിഭവങ്ങളുമായി ഒരു പുതിയ ജയിൽ മെനു നിലവിൽ വന്നു. ജയിൽ വകുപ്പിലെ കാലഹരണപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ എല്ലാം തന്നെ ഒഴിവാക്കി ജയിൽ വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ നിയമനം സംബന്ധിച്ച് സ്പെഷ്യൽ റൂൾ പരിഷ്കരിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ ജയിൽ വകുപ്പിൻ്റെ ആധുനികവത്കരണത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ തുക ചെലവഴിച്ചതും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോഴാണ്. സോളാർ പാനലും സിസിടിവിയും ആധുനിക മെറ്റൽ ഡിറ്റക്ടറും 2010-ൽ ജയിലുകളിൽ എത്തിയതോടെ 2010-ലെ പരിഷ്കരിച്ച പ്രിസൺ ആക്ട് വഴി ജയിൽ വകുപ്പിൻറെ മുഖഛായ തന്നെ മാറി. സംസ്ഥാനത്തെ രണ്ടാമത്തെ തുറന്ന ജയിലായ കാസർകോട് ജില്ലയിലെ ചീമേനി ജയിലിൻ്റെ നിർമ്മാണം അതിവേഗം പൂർത്തിയാക്കി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചതും കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ്റെ കാലത്താണ്. തടവുകാരുടെ ആധിക്യം മൂലം ജയിലുകളിൽ സ്ഥലം തികയാതെ വന്നപ്പോൾ വിയ്യൂരിൽ അതീവ സുരക്ഷാ ജയിലും കോഴിക്കോട് സ്പെഷ്യൽ ജയിലും ഹോസ്ദുർഗ്, മലമ്പുഴ, പത്തനംതിട്ട, പൂജപ്പുര എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജില്ലാ ജയിലുകളും വിയ്യൂരിൽ സബ് ജയിലും നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പൂർത്തീകരിച്ച് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. കേരള പോലീസിൻ്റെ പെരുമാറ്റത്തിലും സേവന നിലവാരത്തിലും സമൂലമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വരുത്തുകയും സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പിനെ ജനകീയതയുടേയും ആധുനികവത്കരണത്തിൻ്റെയും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടേയും കേന്ദ്രമാക്കി ഉയർത്തുകയും ചെയ്ത ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/02/kodiyeri-balakrishnan-as-home-minister.html ഗോതമ്പുണ്ടക്ക് പകരം ജയിൽ ചപ്പാത്തി]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-dgp-jacob-punnoose-remembers-kodiyeri-balakrishnan-s-contribution-to-the-police-force-1.7924842മുൻ കേരള ഡിജിപി ജേക്കബ് പുന്നൂസിൻ്റെ അനുസ്മരണ കുറിപ്പ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/02/the-kodiyeri-touch-that-cpm-and-kerala-can-never-forget.htmlവിഎസിനും പിണറായിക്കുമിടയിലെ മധ്യസ്ഥ റോൾ]</ref> ==വ്യക്തി ജീവിതം== സിപിഐ(എം) നേതാവും തലശേരി മുൻ എംഎൽഎയുമായ എം. വി. രാജഗോപാലിന്റെ മകളും [[തിരുവനന്തപുരം]] ഓഡിയോ റിപ്രോഗ്രാഫിക്‌ സെന്റർ ജീവനക്കാരിയും ആയ എസ്. ആർ. വിനോദിനിയാണ് ഭാര്യ. മക്കൾ ബിനോയ് (കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി മെമ്പർ 1998 മുതൽ), ബിനീഷ്. മരുമക്കൾ ഡോ. അഖില, റിനീറ്റ. പേരക്കുട്ടികൾ ആര്യൻ ബിനോയ്, ആരുഷ് ബിനോയ്, ഭദ്ര ബിനീഷ്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/literature/bookreview/2024/03/20/book-kodiyeri-oru-jeevacharithram-by-preejith-raj.htmlഅടിമുടി രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം]</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ! വർഷം !!മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2011||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |2006||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| [[രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2001||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |1987||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |1982||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| || |- |} ==മരണം== ഏറെ കാലമായി കാൻസർ രോഗത്താൽ ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്ന അദ്ദേഹം 2022 ഒക്ടോബർ 1 ന് ചെന്നൈയിലെ (തമിഴ്നാട്) അപ്പോളോ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/01/cpm-leader-kodiyeri-balakrishnan-krishnan-passes-away.html കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-balakrishnan-passed-away-1.7922817 കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണന് വിട]</ref><ref>[https://www.thenewsminute.com/kerala/remembering-kodiyeri-complete-politician-168487 Remembering Kodiyeri Balakrishnan ]</ref> == അവലംബങ്ങൾ == <references/> {{DEFAULTSORT:ബാലകൃഷ്ണൻ, കോടിയേരി}} {{Commons category|Kodiyeri Balakrishnan}} [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] fn55177ahzhg5by30poxw0twy4ytpvt 0 5487 4614889 4540266 2026-04-24T05:17:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614889 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Star}} {{ToDisambig|വാക്ക്=നക്ഷത്രം}} [[പ്രമാണം:The sun.jpg|200px|thumb]] [[ഭൂമി]]യുടെ ഏറ്റവും സമീപത്തുള്ള നക്ഷത്രമാണ് [[സൂര്യൻ]]‌ {{Science}} ഉയർന്ന തിളക്കത്തോടെയുള്ള പ്ലാസ്മ ഗുരുത്വബലത്താൽ ചേർന്നുള്ള ഭീമൻ ഗോളമാണ് '''നക്ഷത്രം''' അഥവാ വാനമീൻ.ജീവിതാന്ത്യത്തോടെ അതിന്റെ ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം അപഭ്രംശ ദ്രവ്യമായിട്ടുണ്ടാകും. ഭൂമിയോട് ഏറ്റവും അടുത്ത് കിടക്കുന്ന നക്ഷത്രമാണ് സൂര്യൻ, ഭൂമിയിലെ ഭൂരിഭാഗം ഊർജ്ജത്തിന്റേയും ഉറവിടം സൂര്യനാണ്. സൂര്യന്റെ അസാന്നിദ്ധ്യമുള്ള രാത്രിയിൽ മറ്റ് അന്തരീക്ഷ പ്രതിഭാസങ്ങൾ തടസ്സമാകാതെ വരുമ്പോൾ നക്ഷത്രങ്ങൾ ദൃശ്യമാകുന്നു. ചരിത്രപരമായി ഖഗോളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന പ്രധാന നക്ഷത്രങ്ങളെ ചേർത്ത് ചില രൂപങ്ങൾ കല്പിക്കുകയും രാശികളായി തിരിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. മാത്രമല്ല ജന്മനക്ഷത്രങ്ങളായി ഇവയെ ഗണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേകം നാമങ്ങൾ നൽകപ്പെടുകയും ചെയ്തു. വിവിധ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ പല തരത്തിലുള്ള നക്ഷത്ര കാറ്റലോഗുകൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അവയുപയോഗിച്ച് ഓരോ നക്ഷത്രത്തിന്റെയും കൃത്യമായ സ്ഥാനം മനസ്സിലാക്കാം. ഭീമമായ [[ഊർജ്ജം]] ഉത്പാദിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് [[ഹൈഡ്രജൻ]] [[അണുകേന്ദ്രം|അണുകേന്ദ്രങ്ങൾ]](ന്യൂക്ലിയസ്) [[ഹീലിയം]] അണുകേന്ദ്രങ്ങളാകുന്ന [[അണുസംയോജനം|അണുസംയോജന]] പ്രക്രിയയാണ് നക്ഷത്രങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നടക്കുന്നത്. ഇതുവഴി ധാരാളം ഊർജ്ജം ഉണ്ടാകുന്നു.<ref name="sunshine">{{cite web | last = Bahcall | first = John N. | date = 2000-06-29 | url = http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/articles/fusion/index.html | title = How the Sun Shines | publisher = Nobel Foundation | accessdate = 2006-08-30 }}</ref> ഈ ഊർജ്ജം താപവും പ്രകാശവുമായി ബാഹ്യാകാശത്തിലേക്കു പ്രസരിക്കുന്നു. സൂര്യനിൽ നിന്നും ഇത്തരത്തിൽ വമിക്കുന്ന കിരണപ്രസരം ആണ് ഭൂമിയിൽ ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നതിനു വേണ്ടിയുള്ള ഊർജ്ജത്തിന്റെ ഉറവിടം. ഹീലിയത്തെക്കാൾ ഭാരമുള്ള ഏതാണ്ട് എല്ലാ മൂലകങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത് നക്ഷത്രങ്ങളിലെ അണുസംയോജനം വഴിയാണ്. ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രായം, പിണ്ഡം, രാസസംയോഗം എന്നിവ കണക്കാക്കുന്നത് നക്ഷത്രത്തിന്റെ വർണ്ണരാജി (spectrum), പ്രകാശമാനം (luminosity), ബഹിരാകാശത്തിലെ അതിന്റെ ചലനം എന്നിവ കണക്കാക്കിയാണ്. നക്ഷത്രത്തിന്റെ മറ്റ് ഭൗദ്ധിക ഗുണങ്ങൾ അളക്കുന്നത് അതിന്റെ വക്രതുള ചലനം (കറക്കം), വ്യാസം, താപനില എന്നിവ കണക്കാക്കിയാണ്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ താപനിലയും പ്രകാശമാനവും അക്ഷങ്ങളിൽ എടുത്ത് വരയ്ക്കുന്ന ഗ്രാഫിന് ഹേഴ്സ്പ്രങ്ങ്- റസ്സൽ ചിത്രം (Hertzsprung-Russell diagram) എന്നു പറയുന്നു. ഈ ചിത്രമാണ് നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രായവും, പരിണാമ ചരിത്രവും പഠിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പരിണാമകാലത്ത് നക്ഷത്രം ഹൈഡ്രജന്റെയും ഹീലിയത്തിന്റെയും മിശ്രിതമായിരിക്കും. കുറഞ്ഞ അളവിൽ ഘനമൂലകങ്ങളും കാണും. നക്ഷത്രത്തിന്റെ സാന്ദ്രമായ ഉൾഭാഗത്ത് ഹൈഡ്രജൻ അണുസംയോജനം മൂലം ഹീലിയം ആയി മാറുന്നു. ഇപ്രകാരം ഉണ്ടായ ഊർജ്ജം പ്രസരം, അല്ലെങ്കിൽ താപസംവഹനം മൂലം പുറത്തേക്കു വമിക്കുന്നു. നക്ഷത്രത്തിനുള്ളിലെ ഭീമമായ ആന്തരിക മർദ്ദം അതിനെ സ്വന്തം ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്നതിൽ നിന്നും തടയുന്നു. ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധനം തീർന്നാൽ സൂര്യന്റെ 0.4 മടങ്ങ് എങ്കിലും<ref name="late stages">{{cite web | last = Richmond | first = Michael | url = http://spiff.rit.edu/classes/phys230/lectures/planneb/planneb.html | title = Late stages of evolution for low-mass stars | publisher = Rochester Institute of Technology | accessdate = 2006-08-04 }}</ref> ഭാരമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങൾ ചുവന്ന ഭീമൻ ആയി മാറുന്നു. ഇരട്ട നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്ന വാക്ക് ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവ പരസ്പരം ഭ്രമണം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കും. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സമൂഹത്തെ താരസമൂഹം എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഭൂമി ഉൾപ്പെട്ട താരസമൂഹമാണ് [[ക്ഷീരപഥം]]. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Starsinthesky.jpg|right|300px|thumb|വലിയ മഗല്ലാനിക് ക്ലൗഡിൽ നക്ഷത്രം രൂപപ്പെടുന്ന പ്രദേശം [[വലിയ മഗല്ലാനിക് മേഘം]]. [[NASA]]/[[ESA]] image.]] ചരിത്രത്തിൽ എല്ലാ സംസ്കാരങ്ങൾക്കും നക്ഷത്രങ്ങൾ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണെന്ന് കാണാം. അവ മതപരമായ ആചാരങ്ങളോട് ഇഴുകിച്ചേർന്നു കിടക്കുന്നു. അനാദി കാലം മുതൽക്കേ കപ്പൽ യാത്രയ്ക്കും ദിശ അറിയുന്നതിനും നക്ഷത്രങ്ങളെയാണ് ആശ്രയിച്ചുപോരുന്നത്. പുരാതന ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ ആകാശത്തു പതിച്ചു വച്ച ഗോളങ്ങളാണ് നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്ന് കരുതി പോന്നിരുന്നു. അവയ്ക്ക് ആദിയും അന്ത്യവും ഇല്ല എന്നും വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.അവയെ നക്ഷത്രഗണങ്ങളാക്കി വിഭജിക്കുകയും ഗ്രഹങ്ങളുടെ ആപേക്ഷിക ചലനം അളക്കാൻ അവയെ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="forbes">{{cite book | author=Forbes, George | title=History of Astronomy | publisher=Watts & Co. | location=London | year=1909 | format =Free e-book from [[Project Gutenberg]] | url=http://www.gutenberg.org/etext/8172 | isbn=1153627744 }}</ref> നക്ഷത്രങ്ങൾക്കെതിരായുള്ള സൂര്യന്റെ ആപേക്ഷിക ചലനം നിരീക്ഷിച്ചാണ് കലണ്ടർ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നത്. ഈ കലണ്ടർ പ്രകാരമാണ് കൃഷിയിറക്കുന്നതിനും മറ്റുമുള്ള തിയതി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നത്.<ref>{{cite web | last = Tøndering | first = Claus | url = http://webexhibits.org/calendars/calendar-ancient.html | title = Other ancient calendars | publisher = WebExhibits | accessdate = 2006-12-10 | archive-date = 2019-11-21 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191121041104/http://www.webexhibits.org/calendars/calendar-ancient.html | url-status = dead }}</ref> ലോകമെമ്പാടും പ്രചാരമുള്ള ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണാക്ഷത്തിനോട് സൂര്യന്റെ ആപേക്ഷിക ചലനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമിച്ചതാണ്. നിലവിലുള്ളതിൽ വച്ച് കൃത്യതയാർന്ന ഏറ്റവും പഴയ നക്ഷത്ര ചാർട്ട് 1534-ൽ ഈജിപ്തിൽ വരയ്ക്കപ്പെട്ടതാണ്.<ref>{{cite journal | last=von Spaeth | first=Ove | title=Dating the Oldest Egyptian Star Map | journal=Centaurus International Magazine of the History of Mathematics, Science and Technology | year=2000 | volume=42 | issue=3 | pages=159–179 | url=http://www.moses-egypt.net/star-map/senmut1-mapdate_en.asp | accessdate=2007-10-21 | archive-date=2019-01-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190126001022/http://www.moses-egypt.net/star-map/senmut1-mapdate_en.asp | url-status=dead }}</ref> അറിയപ്പെട്ടവയിൽ വച്ച് ആദ്യത്തെ നക്ഷത്ര കാറ്റലോഗ് ശേഖരിച്ചത് പുരാതന മെസപ്പൊട്ടോമിയയിലെ <ref name="north 1995 30 31">{{cite book | last=North | first=John | year=1995 | title=The Norton History of Astronomy and Cosmology | location=New York and London | pages=30–31 | publisher=W.W. Norton & Company | isbn=0393036561 }}</ref> ബാബിലോണിയൻ വാനനിരീക്ഷകരാണ്. ബി. സി. 2 ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനകാലത്താണ് ആണ് ഇവ ശേഖരിക്കപ്പെട്ടത്. ഗ്രീസിലെ ആദ്യ നക്ഷത്ര കാറ്റലോഗ് തയ്യാറാക്കിയത് അരിസ്റ്റിലസ് ആണ്.<ref>{{cite book | last=Murdin | first=P. | year=2000 | month=November | chapter=Aristillus (c. 200 BC) | doi=10.1888/0333750888/3440 | title=Encyclopedia of Astronomy and Astrophysics | chapterurl=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000eaa..bookE3440 | accessdate=2009-06-02 | isbn=0333750888 | archive-date=2013-07-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130727103453/http://adsabs.harvard.edu/abs/2000eaa..bookE3440 | url-status=dead }}</ref> തിമോഷാരിസിന്റെ സഹായത്തോടെ 300 ബി.സിയിലാണ് ഇത് വരയ്ക്കപ്പെട്ടത്. ഹിപ്പാർക്കസ് എന്ന ഗ്രീക്ക് വാനനിരീക്ഷകൻ 1020 നക്ഷത്രങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കാറ്റലോഗ് തയ്യാറാക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite book | last=Murdin | first=P. | year=2000 | month=November | chapter=Aristillus (c. 200 BC) | doi=10.1888/0333750888/3440 | title=Encyclopedia of Astronomy and Astrophysics | chapterurl=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000eaa..bookE3440 | accessdate=2009-06-02 | isbn=0333750888 | archive-date=2013-07-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130727103453/http://adsabs.harvard.edu/abs/2000eaa..bookE3440 | url-status=dead }}</ref> പിന്നീട് ടോളമിയുടെ നക്ഷത്ര കാറ്റലോഗ് ഹിപ്പാർക്കസ് ശേഖരിച്ച വിവരങ്ങൾ കൂടി ചേർത്താണ് തയ്യാറാക്കപ്പെട്ടത്. ഹിപ്പാർക്കസ് തന്നെയാണ് ആദ്യ നോവയെ കണ്ടുപിടിച്ചതും.<ref>{{cite web | first=Antonios D. | last=Pinotsis | title=Astronomy in Ancient Rhodes | publisher=Section of Astrophysics, Astronomy and Mechanics, Department of Physics, University of Athens | url=http://conferences.phys.uoa.gr/jets2008/historical.html | accessdate=2009-06-02 }}</ref> ഇന്നു നിലവിലുള്ള ഭൂരിഭാഗം താരസമൂഹങ്ങളുടെയും നാമം ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിൽ നിന്നും ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാണ്. ആകാശഗോളങ്ങൾ സ്ഥായിയാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ചീനക്കാർ പക്ഷെ പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാവുന്നത് സ്വാഭാവികമാണെന്നു വിശ്വസിച്ചു പോന്നിരുന്നു.<ref name="clark">{{cite conference | author=Clark, D. H.; Stephenson, F. R. | title=The Historical Supernovae | booktitle=Supernovae: A survey of current research; Proceedings of the Advanced Study Institute | pages=355–370 | publisher=Dordrecht, D. Reidel Publishing Co | date=June 29, 1981 | location=Cambridge, England | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1982sscr.conf..355C | accessdate=2006-09-24 }}</ref> 185 എ.ഡി. യിൽ ആദ്യമായി സൂപ്പർനോവയെ നിരീക്ഷിച്ചതും രേഖപ്പെടുത്തിയതും ചീനക്കാരായിരുന്നു. ഇന്ന് എസ്.എൻ 185 എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സൂപ്പർനോവയെ ആണ് ചീനക്കാർ നിരീക്ഷിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്.<ref>{{cite journal | author=Zhao, Fu-Yuan; Strom, R. G.; Jiang, Shi-Yang | title=The Guest Star of AD185 Must Have Been a Supernova | journal=Chinese Journal of Astronomy and Astrophysics | year=2006 | volume=6 | issue=5 | pages=635–640 | doi=10.1088/1009-9271/6/5/17 }}</ref> ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രകാശമാനമായ എസ്. എൻ 1006 എന്ന സൂപ്പർനോവ നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടത് 1006-ൽ ആയിരുന്നു. നിരീക്ഷണം നടത്തിയത് ഈജിപ്ഷ്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ അലി ഇബ്ൻ റിദ്വാൻ ആയിരുന്നു. ക്രാബ് നെബുലയ്ക്ക് ജന്മം നൽകിയ എസ്.എൻ. 1054 സൂപ്പർനോവയെ അനവധി ചീനക്കാരും അറബികളും നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web | date=March 5, 2003 | url=http://www.noao.edu/outreach/press/pr03/pr0304.html | title=Astronomers Peg Brightness of History’s Brightest Star | publisher=NAOA News | accessdate=2006-06-08 | archive-date=2003-04-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20030402121341/http://www.noao.edu/outreach/press/pr03/pr0304.html | url-status=dead }}</ref> മധ്യകാല ഇസ്ലാമിക ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് നൽകിയ പേരുകൾ ഇന്നും ഉപയോഗത്തിലുണ്ട്. ഇവർ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സ്ഥാനം നിർണ്ണയിക്കാൻ ആവശ്യമായ പലതരം ഉപകരണങ്ങൾ അവർ കണ്ടുപിടിച്ചിരുന്നു.'സിജ്' നക്ഷത്ര കാറ്റലോഗുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ വേണ്ടി അവർ ഒരു വാനനിരീക്ഷണകേന്ദ്രം തന്നെ തുറക്കുകയുണ്ടായി.<ref name="SN1054">{{cite web | author=Frommert, Hartmut; Kronberg, Christine | date=August 30, 2006 | work=SEDS | publisher=University of Arizona | title=Supernova 1054 - Creation of the Crab Nebula | url=http://www.seds.org/messier/more/m001_sn.html | access-date=2010-12-15 | archive-date=2008-07-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080705165241/http://www.seds.org/messier/more/m001_sn.html | url-status=dead }}</ref><ref name="PASP1942">{{cite journal | last=Duyvendak | first=J. J. L. | title=Further Data Bearing on the Identification of the Crab Nebula with the Supernova of 1054 A.D. Part I. The Ancient Oriental Chronicles | journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific | volume=54 | issue=318 | pages=91–94 | month=April | year=1942 | bibcode=1942PASP...54...91D | doi=10.1086/125409 }}<br /> {{Cite journal | last=Mayall | first=N. U. | last2=Oort |first2=Jan Hendrik | title=Further Data Bearing on the Identification of the Crab Nebula with the Supernova of 1054 A.D. Part II. The Astronomical Aspects | journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific | volume=54 | issue=318 | pages=95–104 | month=April | year=1942 | bibcode=1942PASP...54...95M | doi=10.1086/125410 }}</ref><ref>{{cite journal | last=Brecher | first=K. | coauthors=''et al.'' | year=1983 | title=Ancient records and the Crab Nebula supernova | journal=The Observatory | volume=103 | pages=106–113 | bibcode=1983Obs...103..106B }}</ref> പേർഷ്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ അബ്ദ് അൽ റഹ്മാൻ അൽ സൂഫി 964-ൽ എഴുതിയ 'സ്ഥിര നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പുസ്തകത്തിൽ'(The Book of Fixed stars)പല നക്ഷത്ര സമൂഹങ്ങളെയും(ഓമിക്രോൺ വെലോറം, ബ്രോക്കായുടെ താരസമൂഹം എന്നിവ) ഗാലക്സികളെയും(ആൻഡ്രോമീഡ) പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal |last=Kennedy |first=Edward S. |year=1962 |title=Review: ''The Observatory in Islam and Its Place in the General History of the Observatory'' by Aydin Sayili |journal=[[Isis (journal)|Isis]] |volume=53 |issue=2 |pages=237–239 |doi=10.1086/349558 }}</ref><ref name=Jones>{{cite book | title=Messier's nebulae and star clusters | first=Kenneth Glyn | last=Jones | publisher=[[Cambridge University Press]] | year=1991 | isbn=0521370795 | page=1 }}</ref> 11 ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ പേർഷ്യൻ വാനനിരീക്ഷകൻ അബു റൈഹാൻ ബിറൂനി ക്ഷീരപഥത്തെ നെബുലകളുടെ സ്വഭാവമുള്ള അനേകം കണികകളുടെ കൂട്ടം എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചു. 1019-ലെ ചന്ദ്രഗ്രഹണത്തിന്റെ രേഖാംശം രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web | last=Zahoor | first=A. | year=1997 | url=http://www.unhas.ac.id/~rhiza/saintis/biruni.html | archiveurl=https://web.archive.org/web/20080626074150/http://www.unhas.ac.id/~rhiza/saintis/biruni.html | archivedate=2008-06-26 | title=Al-Biruni | publisher=Hasanuddin University | accessdate=2007-10-21 | url-status=live }}</ref> ആൻഡുലേഷ്യൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഇബ്ൻ ബജ്ജ ക്ഷീരപഥത്തെ തമ്മിൽ തൊട്ടുരുമ്മി നിൽക്കുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടം എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചു. ഇവയിൽ നിന്നും പ്രസരിക്കുന്ന രശ്മികൾക്ക് അപവർത്തനം സംഭവിക്കുന്നതിനാലാവാം ഇവ തൊട്ടടുത്ത് നിൽക്കുന്നതു പോലെ തോന്നുന്നത് എന്ന് വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.1106-1007 എ.ഡിയിൽ വ്യാഴത്തിന്റെയും ചൊവ്വയുടെയും ഗ്രഹനില നിരീക്ഷിച്ച ശേഷമായിരുന്നു അദ്ദേഹം ഈ നിഗമനത്തിലെത്തിയത്.<ref name=Montada>{{cite web | first=Josep Puig | last=Montada | title=Ibn Bajja | publisher=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]] | url= http://plato.stanford.edu/entries/ibn-bajja | date=September 28, 2007 | accessdate=2008-07-11 }}</ref> ടൈക്കോ ബ്രാഹി മുതലായ ആദ്യകാല യൂറോപ്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങളെ കണ്ടുപിടിക്കുകയും സ്വർഗ്ഗം(ആകാശം) സ്ഥായിയല്ല എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പുരാതന ഗ്രീക്ക് ചിന്തകരായ ഡെമോക്രിറ്റസ് എപ്പിക്യൂറസ്, ഇസ്ലാമിക വാനശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഫക്ർ-അൽ-ദിൻ-അൽ-റാസി എന്നിവർ പറഞ്ഞതു പോലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ സൂര്യന്മാർ തന്നെയാണെന്നും, അവയ്ക്കു ചുറ്റും ഭൂമിയെപ്പോലുള്ള ഗ്രഹങ്ങൾ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്നും ജിയോർഡാനോ ബ്രൂണോ(1584) എന്ന യൂറോപ്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ വാദിച്ചു.<ref name="he history">{{cite web | last=Drake | first=Stephen A. | date=August 17, 2006 | url=http://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/heasarc/headates/heahistory.html | title=A Brief History of High-Energy (X-ray & Gamma-Ray) Astronomy | publisher=NASA HEASARC | accessdate=2006-08-24 | archive-date=2001-06-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20010604051922/http://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/heasarc/headates/heahistory.html | url-status=dead }}</ref> 17ആം നൂറ്റാണ്ടോടെ നക്ഷത്രങ്ങൾ ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സൂര്യന്മാരാണെന്ന് ശാസ്ത്രലോകത്തിൽ പരക്കെ വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടു. ഈ നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്തുകൊണ്ട് ഭൂമിയെ ഗുരുത്വാകർഷണ ബലം ഉപയോഗിച്ച് ആകർഷിക്കുന്നില്ല എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകിയത് സർ. ഐസക്ക് ന്യൂട്ടൺ ആയിരുന്നു. എല്ലാ ദിശയിലും നക്ഷത്രങ്ങൾ തുല്യമായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുകയാണെന്നും, അവയുടെ ആകർഷണബലം എല്ലാ ദിശയിൽ നിന്നും തുല്യമായി ഉണ്ടെന്നും, അതിനാൽ ആകെ ബലം ശൂന്യമാണെന്നും ആദ്യകാല ചിന്തകൻ റിച്ചാർഡ് ബെന്റ്ലിയുടെ ആശയം കടമെടുത്തുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇറ്റാലിയൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജെമിനിയാനോ മൊണ്ടാനറി, ആൽഗോൾ എന്ന നക്ഷത്രത്തിന്റെ പ്രകാശമാനതയിൽ വ്യതിയാനം വരുന്നുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി. എഡ്മണ്ട് ഹാലി നക്ഷത്രങ്ങൾ സ്ഥിരാവസ്ഥയിലല്ലെന്നും അവ ഗ്രീക്ക് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞരായ ടോളമിയും ഹിപ്പോക്രാറ്റിസിന്റെയും കാലത്തുള്ള സ്ഥാനത്തല്ല പല നക്ഷത്രങ്ങളും ഇപ്പോളുള്ളതെന്നും വ്യക്തമാക്കി. ഫ്രെഡ്രിക്ക് ബെസ്സെൽ 1838-ൽ പാരലാക്സ് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി ഒരു നക്ഷത്രത്തിലേക്കുള്ള (61 സിഗ്നി-11.4 പ്രകാശവർഷം) ദൂരം അളന്നു. പാരലാക്സ് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ആകാശഗോളങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ദൂരം വളരെ വലുതാണെന്നും കണ്ടെത്തി. [[പ്രമാണം:Dibuix de Leo.png|thumb|220px|left|People have seen patterns in the stars since ancient times This 1690 depiction of the constellation of [[Leo (constellation)|Leo]], the lion, is by [[Johannes Hevelius]].<ref>{{cite book | first=Johannis | last=Hevelius | year=1690 | title=Firmamentum Sobiescianum, sive Uranographia | location=Gdansk }}</ref>]] വില്ല്യം ഹെർഷൽ ആകാശത്തെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വിന്യാസത്തെ പറ്റി പഠനം നടത്തി. 600 വ്യത്യസ്ത ദിശകളിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം നക്ഷത്രങ്ങളെ നിരീക്ഷിച്ചു. ആകാശത്തിന്റെ ഒരു കോണിലേക്ക് മാത്രം നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സംഖ്യ ക്രമമായി കൂടുന്നുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ ജോൺ ഹെർഷൽ ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിൽ സമാന നിരീക്ഷണം നടത്തി അതേ നിഗമനത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. ദ്വിതനക്ഷത്രങ്ങളെപ്പറ്റിയും അദ്ദേഹം പ്രവചിച്ചു.<ref>{{cite journal | last=Proctor | first=Richard A. | title=Are any of the nebulæ star-systems? | journal=Nature | year=1870 | pages=331–333 | url=http://digicoll.library.wisc.edu/cgi-bin/HistSciTech/HistSciTech-idx?type=div&did=HISTSCITECH.0012.0052.0005&isize=M | doi=10.1038/001331a0 | volume=1 }}</ref> നക്ഷത്ര വർണ്ണരാജിയെപ്പറ്റി പഠിക്കുന്ന ശാസ്ത്രശാഖയ്ക്ക് വലിയ സംഭാവനകൾ നൽകിയത് ജോസഫ് വോൺ ഫ്രോണോഫർ, ഏഞ്ജലോ സാക്കി എന്നീ രണ്ട് ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരാണ്. സൈറിസ് മുതലായ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വർണ്ണരാജി സൂര്യന്റേതുമായി താരതമ്യം ചെയ്തപ്പോൾ അവയിലെ ആഗിരണ രേഖകളുടെ(അന്തരീക്ഷം ചില പ്രത്യേക ഫ്രീക്വൻസികളെ ആഗിരണം ചെയ്യുന്നതു കാരണം നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വർണ്ണരാജിയിലുള്ള ഇരുണ്ട രേഖകൾ) ശക്തിയും എണ്ണവും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതു കണ്ടു.1865-ൽ സാക്കി വർണ്ണരാജിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങളെ പലവിധമായി തരം തിരിച്ചു. <ref>{{cite web | last=MacDonnell | first=Joseph | url=http://www.faculty.fairfield.edu/jmac/sj/scientists/secchi.htm | title=Angelo Secchi, S.J. (1818–1878) the Father of Astrophysics | publisher=[[Fairfield University]] | accessdate=2006-10-02 | archive-date=2011-07-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110721210124/http://www.faculty.fairfield.edu/jmac/sj/scientists/secchi.htm | url-status=dead }}</ref> എന്നാൽ ആധുനിക രീതിയിലുള്ള വർഗ്ഗങ്ങളായി തരം തിരിക്കൽ നടത്തിയത് ആനി ജെ കാനോൺ ആണ്. ഇരട്ടനക്ഷത്രങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിൽ ശാസ്ത്രലോകം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു തുടങ്ങിയത് 19 ആം നൂറ്റാണ്ടോടെയാണ്. 1834-ൽ ഫ്രെഡ്രിക് ബെസ്സെൽ സൈറസ് നക്ഷത്രത്തിന്റെ ചലനം സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ച് അതിന്റെ കാണപ്പെടാതിരുന്ന ഇരട്ടയെ കണ്ടെത്തി. എഡ്വാർഡ് പിക്കറിങ് 1899-ൽ 104 ദിവസം മിസാർ നക്ഷത്രത്തെ നിരീക്ഷിച്ച് ആദ്യത്തെ സ്പെക്ട്രൊസ്കോപ്പിക ബൈനറിയെ കണ്ടുപിടിച്ചു. പിന്നീട് വില്യം സ്ട്രൂവെ, എസ്.ഡബ്ള്യൂ ബർണാം എന്നീ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ പല ദ്വിതനക്ഷത്രങ്ങളെയും നിരീക്ഷിക്കുകയും അവയുടെ പിണ്ഡം വർത്തുള ചലനത്തെ ആധാരമാക്കി കണക്കുകൂട്ടുകയും ചെയ്തു. ദൂരദർശനിയിലൂടെയുള്ള നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ ദ്വിതനക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഭ്രമണപഥം നിർണയിക്കാനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ 1827-ൽ ഫെലിക്സ് സാൽവേറിയാണ് മുന്നോട്ടുവച്ചത്.<ref>{{cite book | first=Robert G. | last=Aitken | title=The Binary Stars | page=66 | publisher=Dover Publications Inc. | location=New York | year=1964 | isbn=0486611027 }}</ref> ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വാനനിരീക്ഷണ മേഖലയിൽ പല പുതിയ കുതിച്ചുചാട്ടങ്ങളും ഉണ്ടായി. കാൾ ഷ്വാസ്ചൈൽഡ് എന്ന ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ, നക്ഷത്രത്തിന്റെ നിറമനുസരിച്ച് അതിന്റെ താപനിലയിൽ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകാം എന്നു കണ്ടെത്തി. ഫോട്ടോഇലക്ട്രിക് ഫോട്ടോമീറ്റർ കണ്ടുപിടിച്ചതിനു ശേഷം പല തരംഗദൈർഘ്യ ഇടവേളകളിലെയും വളരെ കൃത്യമായ അളവുകൾ എടുക്കാൻ സാധിച്ചു. 1921-ൽ ആൽബർട്ട് എ മൈക്കിൾസൺ എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഹുക്കർ ദൂരദർശിനിയിലെ ഇൻഫറോമീറ്റർ ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യമായി ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ ആരം കണക്കാക്കി.<ref>{{cite journal | author=Michelson, A. A.; Pease, F. G. | title=Measurement of the diameter of Alpha Orionis with the interferometer | journal=Astrophysical Journal | year=1921 | volume=53 | pages=249–259 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1921ApJ....53..249M | doi = 10.1086/142603 }}</ref> നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തെ കുറിച്ചുള്ള ആധികാരിക പഠനങ്ങൾ കൂടുതലും നടന്നിട്ടുള്ളത് 20 ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ ദശകങ്ങളിലാണ്. 1913-ൽ ഹേഴ്സ്പ്രങ്-റസ്സൽ ചിത്രങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തതിനുശേഷം ഈ മേഖലയിൽ വൻ കുതിപ്പാണുണ്ടായത്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ജനനത്തെപ്പറ്റിയും, പരിണാമത്തെപ്പറ്റിയും, അവയുടെ ഉൾഭാഗത്തെപ്പറ്റിയും വിശദീകരിക്കുന്ന അനേകം മാതൃകകൾ ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ടു. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വർണ്ണരാജി ക്വാണ്ടം ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലൂടെ വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഈ കണ്ടെത്തലിന്റെ ഫലമായി നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രാസഘടനയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ വെളിച്ചം വീണു.<ref name="new cosmos">{{cite book | author=Unsöld, Albrecht | title=The New Cosmos | publisher=Springer | location=New York | year=2001 | edition=5th | pages=180–185, 215–216 | isbn=3540678778 }}</ref> സൂപ്പർനോവകൾ ഒഴികെയുള്ള ഒറ്റപ്പെട്ട നക്ഷത്രങ്ങളെ നമുക്കുചുറ്റുമുള്ള പ്രാദേശിക ഗാലക്സികളിലാണ് കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഇവയിൽ കൂടുതലും ക്ഷീരപഥത്തിന്റെ ദൃശ്യമായ ഭാഗങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. എന്നാൽ ചില നക്ഷത്രങ്ങൾ കന്നി താരസമൂഹത്തിലെ M100 ഗാലക്സിയിലാണുള്ളത്. <ref>e. g. {{cite journal | author=Battinelli, Paolo; Demers, Serge; Letarte, Bruno | title=Carbon Star Survey in the Local Group. V. The Outer Disk of M31 | journal=The Astronomical Journal | year=2003 | volume=125 | issue=3 | pages=1298–1308 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2003AJ....125.1298B | accessdate=2007-02-04 | doi = 10.1086/346274 }}</ref>ഇവ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 100 മില്ല്യൺ പ്രകാശവർഷം അകലത്തിലാണുള്ളത്. പ്രാദേശിക സൂപ്പർക്ളസ്റ്ററുകളിൽ താരസമൂഹങ്ങളെ കാണാൻ സാധിക്കും.<ref>{{cite news | title=Millennium Star Atlas marks the completion of ESA's Hipparcos Mission | publisher=ESA | date=1997-12-08 | url=http://www.rssd.esa.int/index.php?project=HIPPARCOS&page=esa_msa | accessdate=2007-08-05 }}</ref> ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള തരം ദൂരദർശിനികൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രാദേശിക സൂപ്പർക്ളസ്റ്ററിലെ 100 മില്ല്യൺ പ്രകാശവർഷം അകലെയുള്ള തിളക്കം കുറഞ്ഞ നക്ഷത്രങ്ങൾ വരെ നിരീക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കും.<ref>{{cite web | author=Villard, Ray; Freedman, Wendy L. | date=1994-10-26 | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1994/1994/49/text/ | title=Hubble Space Telescope Measures Precise Distance to the Most Remote Galaxy Yet | publisher=Hubble Site | accessdate=2007-08-05 | archive-date=2007-08-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070802083404/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1994/1994/49/text/ | url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite news | title=Hubble Completes Eight-Year Effort to Measure Expanding Universe | publisher=Hubble Site | date=1999-05-25 | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1999/19/text/ | accessdate=2007-08-02 | archive-date=2016-12-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161219184540/http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1999/19/text/ | url-status=dead }}</ref> എന്നാൽ പ്രാദേശിക സൂപ്പർക്ളസ്റ്ററിനു പുറത്തുള്ള ഗാലക്സികളിലെ ഒറ്റപ്പെട്ട നക്ഷത്രങ്ങളോ താരസമൂഹങ്ങളോ നിരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇതിന് ഒരേയൊരു അപവാദം ഒരു ബില്ല്യൺ പ്രകാശവർഷം അകലെയുള്ള ഒരു വലിയ നക്ഷത്രസമൂഹത്തെ നിരീക്ഷിക്കാൻ പറ്റിയതും അതിന്റെ മങ്ങിയ ചിത്രം എടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞതുമാണ്.<ref>{{cite news | title=UBC Prof., alumnus discover most distant star clusters: a billion light-years away. | publisher=UBC Public Affairs | date=2007-01-08 | url=http://www.publicaffairs.ubc.ca/media/releases/2007/mr-07-001.html | accessdate=2007-08-02 | archive-date=2013-07-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130727073001/http://www.publicaffairs.ubc.ca/media/releases/2007/mr-07-001.html | url-status=dead }}</ref> == നാമകരണം == താരസമൂഹം എന്ന സങ്കൽപ്പം ബാബിലോണിയൻ കാലഘട്ടം മുതലേ ഉണ്ടായിരുന്നു. പ്രാചീന വാനനിരീക്ഷകർ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുകയും അവ പ്രത്യേക പാറ്റേണുകളായി കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നു മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്ന പാറ്റേണുകളെ പ്രകൃതിയിലെ സംഭവവികാസങ്ങളോടോ മിത്തുകളോടോ ബന്ധപ്പെടുത്തി നാമകരണം ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="mythology">{{cite web | last = Coleman | first = Leslie S | url = http://www.frostydrew.org/observatory/courses/myths/booklet.htm | title = Myths, Legends and Lore | publisher = Frosty Drew Observatory | accessdate = 2006-08-13 }}</ref> ഇത്തരത്തിൽ നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ട പന്ത്രണ്ട് താരസമൂഹങ്ങളാണ് ജ്യോതിഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. തിളക്കം കൂടുതലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും അറബിക് അഥവാ ലത്തീൻ നാമങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു.പല താരസമൂഹങ്ങളെപ്പറ്റിയും സൂര്യനെപ്പറ്റിയും പലതരം മിത്തുകൾ പ്രചരിച്ചിരുന്നു. പുരാതന ഗ്രീക്കുകാർ ചില ആകാശഗോളങ്ങൾ നക്ഷത്രങ്ങളല്ല എന്നു മനസ്സിലാക്കുകയും അവയ്ക്ക് 'ഗ്രഹം' എന്ന് പേർ നൽകുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീക്ക് മിത്തുകളിലെ പ്രമുഖ ദേവതകളെ ഉദ്ധരിച്ച് ഗ്രഹങ്ങൾക്ക് മെർക്കുറി (ബുധൻ), വീനസ് (ശുക്രൻ), മാർസ് (ചൊവ്വ), ജൂപ്പിറ്റർ (വ്യാഴം), സാറ്റേൺ (ശനി) എന്നീ പേരുകൾ നൽകി. (യുറാനസ്, നെപ്റ്റ്യൂൺ എന്നിവ ഗ്രീക്ക്-റോമൻ ദേവതകളാണെങ്കിലും അവയ്ക്ക് പേരുകൾ നൽകിയത് ആധുനിക ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞരാണ്. ഈ ഗ്രഹങ്ങളുടെ പ്രകാശമാനത കുറവായതുകൊണ്ട് പുരാതന വാനനിരീക്ഷകർ ഇവയെ നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല). താരസമൂഹത്തിന്റെ പേര് കൂടെ ഉപയോഗിച്ച് അവയുടെ ആകാശത്തിലെ സ്ഥാനം വ്യക്തമാക്കപ്പെടും വിധമുള്ള പേരുകളാണ് ആധുനിക ശാസ്ത്രജ്ഞർ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് നൽകിയത്. ജെർമൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ജൊഹാൻ ബേയർ നക്ഷത്ര ഭൂപടങ്ങളുടെ ഒരു ശ്രേണി തന്നെ നിർമ്മിച്ചു. ഓരോ താരസമൂഹത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും ഗ്രീക്ക് അക്ഷരങ്ങൾ നാമമായി നൽകി.ഇതിനുശേഷം നക്ഷത്രത്തിന്റെ വലത്തോട്ടുള്ള കയറ്റം ആധാരമാക്കി സംഖ്യയിടുന്ന രീതി ജോൺ ഫ്ലാംസ്റ്റീഡ് കണ്ടുപിടിച്ചു.<ref>{{cite web | url = http://www.iau.org/public_press/themes/naming/ | title = Naming Astronomical Objects | publisher = [[International Astronomical Union]] (IAU) | accessdate = 2009-01-30 | archive-date = 2009-09-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090922205638/http://www.iau.org/public_press/themes/naming/ | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | url = http://seds.org/~spider/spider/Misc/naming.html | title = Naming Stars | publisher = [[Students for the Exploration and Development of Space]] (SEDS) | accessdate = 2009-01-30 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20021014150732/http://seds.org/~spider/spider/Misc/naming.html | archivedate = 2002-10-14 | url-status = live }}</ref> ''ഹിസ്റ്റോറിയ സെലെസ്റ്റിസ് ബ്രിട്ടാണിക്ക'' (1712ലെ ലക്കം)എന്ന പുസ്തകത്തിലാണ് ഫ്ലാംസ്റ്റീഡ് ഈ ആശയം മുന്നോട്ട് വച്ചത്. ഈ സംഖ്യാരീതി ഫ്ലാംസ്റ്റീഡ് നംബറിങ് എന്ന പേരിൽ പിൽക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ടു. ബഹിരാകാശ നിയമം പ്രകാരം ആകാശഗോളങ്ങളെ നാമകരണം ചെയ്യാനുള്ള അധികാരം അന്താരാഷ്ട്ര ജ്യോതിശാസ്ത്ര യൂണിയനിൽ (IAU) നിക്ഷിപ്തമാണ്. എന്നാലും പല സ്വകാര്യ കമ്പനികളും പുതിയതായി കണ്ടുപിടിച്ച നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പേരുകൾ വിൽക്കാൻ രംഗത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് നിയന്ത്രിതമല്ലാത്ത വാണിജ്യ സംരംഭം ആണെന്നാണ് ബ്രിട്ടീഷ് ഗ്രന്ഥശാല ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഐ.എ.യു ഇത്തരം സ്വകാര്യ കമ്പനികളെയും, അവർ നൽകുന്ന പേരുകളെയും അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. ഇത്തരം നക്ഷത്രങ്ങളെ നാമകരണം ചെയ്യുന്ന ഒരു സംരംഭം ആണ് അന്താരാഷ്ട്ര നക്ഷത്ര റെജിസ്ട്രി. 1980കളിൽ താരനാമകരണത്തിനുള്ള ഔദ്യോഗിക സംഘടന തങ്ങൾ ആണെന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കാൻ ഇവർ നടത്തിയ ശ്രമം വിവാദമായിരുന്നു. ന്യൂയോർക്കിലെ ഉപഭോക്തൃ ക്ഷേമ കോടതി, അറിവോടുകൂടിയുള്ള ചതിക്ക് ഈ സംരംഭത്തിനെതിരെ അന്യായം ഫയൽ ചെയ്യുകയുണ്ടായി. == അളവുകളും അളവുകോലുകളും == താരങ്ങളുടെ പല ഭൗദ്ധിക ഗുണങ്ങളും എസ്.ഐ. യൂണിറ്റുകളിലാണ് സാധാരണഗതിയിൽ അളക്കാറ്. എന്നാൽ സി.ജി.എസ്. യൂണിറ്റുകളും (ഉദാ: പ്രകാശമാനത - എർഗ് പ്രതി സെക്കന്റ്) ഉപയോഗത്തിലുണ്ട്. പിണ്ഡം, പ്രകാശമാനത, ആരം എന്നിവ സോളാർ യൂണിറ്റുകളിലും അളക്കാറുണ്ട്. :{| |സൂര്യന്റെ പിണ്ഡം : |<math>\begin{smallmatrix}M_\odot = 1.9891 \times 10^{30}\end{smallmatrix}</math>&nbsp;[[kilogram|kg]]<ref name="constants">{{cite journal | author = Sackmann, I.-J.; Boothroyd, A. I. | title=Our Sun. V. A Bright Young Sun Consistent with Helioseismology and Warm Temperatures on Ancient Earth and Mars | journal=The Astrophysical Journal | year=2003 | volume=583 | issue=2 | pages=1024–1039 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2003ApJ...583.1024S | doi=10.1086/345408 }}</ref> |- |സൂര്യന്റെ പ്രകാശമാനത : |<math>\begin{smallmatrix}L_\odot = 3.827 \times 10^{26}\end{smallmatrix}</math>&nbsp;[[watt]]s<ref name="constants" /> |- |സൂര്യന്റെ ആരം : |<math>\begin{smallmatrix}R_\odot = 6.960 \times 10^{8}\end{smallmatrix}</math> [[Metre|m]]<ref>{{cite journal | author= Tripathy, S. C.; Antia, H. M. | title=Influence of surface layers on the seismic estimate of the solar radius | journal=Solar Physics | year=1999 | volume=186 | issue=1/2 | pages=1–11 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999SoPh..186....1T | doi = 10.1023/A:1005116830445 }}</ref> |} ഭീമൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ആരം, ദ്വിത നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അർധദീർഘാക്ഷം( semi-major axis) പോലുള്ള വലിയ ദൂരങ്ങൾ ജ്യോതിശാസ്ത്ര യൂണിറ്റുകളിൽ ആണ് അളക്കാറ്. ജ്യോതിശാസ്ത്ര യൂണിറ്റ് എന്നാൽ സൂര്യനും ഭൂമിയും തമ്മിലുള്ള ശരാശരി ദൂരമാണ്.(150 മില്ല്യൺ കിലോമീറ്റർ അഥവാ 93 മില്ല്യൺ മൈലുകൾ) == ജനനവും പരിണാമവും == നക്ഷത്രങ്ങൾ അതിസാന്ദ്രമായ അന്തർനക്ഷത്ര മാധ്യമത്തിലാണ്( interstellar medium ) ജനിക്കുന്നത്. പക്ഷെ ഇവിടുത്തെ സാന്ദ്രത വാക്വം ചേമ്പറിനേക്കാൾ കുറവാണ് താനും. ഇത്തരം പ്രവിശ്യകളെ തന്മാത്രാമേഘങ്ങൾ (molecular clouds) എന്നാണ് വിളിക്കുക. ഇത്തരം തന്മാത്രാമേഘങ്ങളുടെ രാസഘടന ഇപ്രകാരമാണ് - ഭൂരിഭാഗം ഹൈഡ്രജൻ, 23-28% ഹീലിയം, കുറഞ്ഞ അളവിൽ ഘനമൂലകങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ.നക്ഷത്രം ജനിക്കുന്ന ഇത്തരം പ്രവിശ്യകൾക്ക് ഒരു ഉദാഹരണമാണ് ഓറിയോൺ നീഹാരിക.<ref> {{cite journal | last=Woodward | first=P. R. | title=Theoretical models of star formation | journal=Annual review of astronomy and astrophysics | year=1978 | volume=16 | pages=555–584 | doi = 10.1146/annurev.aa.16.090178.003011 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1978ARA&A..16..555W }}</ref> ഭീമൻ നക്ഷത്രങ്ങൾ തന്മാത്രാമേഘപടലത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാവുന്നത് എന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ അവ മേഘപടലത്തെ പ്രകാശപൂരിതമാക്കുന്നു. ഇവ ഹൈഡ്രജനെ അയോണീകരിക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം H II ഉണ്ടാവുന്നു. നക്ഷത്രാന്തരീയ ഇടം‍ (Interstellar space) മേഘപടലങ്ങൾ സാവധാനം കൂടിച്ചേർന്ന് നീഹാരികകൾ(നെബുലകൾ) രൂപം പ്രാപിക്കുന്നു. നീഹാരികകൾക്ക് ലക്ഷം കോടി കിലോമീറ്ററുകൾ വ്യാസമുണ്ടാകും. നീഹാരികകളുടെ ആന്തരഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം അവ കറങ്ങിത്തുടങ്ങുന്നു. തത്ഫലമായി ഹൈഡ്രജൻ കണങ്ങൾ പലഭാഗങ്ങളിലായി ഉരുണ്ടുകൂടുന്നു. ഇത്തരം വൻ വാതകപിണ്ഡങ്ങൾ സ്വയം കറങ്ങുന്നതോടൊപ്പം സങ്കോചിച്ചുകൊണ്ടുമിരിക്കും. ഹൈഡ്രജൻ ആറ്റങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ദൂരം കുറയും തോറും അവതമ്മിലുള്ള ആകർഷണബലം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. അതിനനുസരിച്ച് മർദ്ദവും, ഊഷ്മാവും, സാന്ദ്രതയും വർദ്ധിക്കും ഊഷ്മാവ് ഒന്നരക്കോടി കെൽ‌വിൻ എന്ന പരിധി കടക്കുമ്പോൾ ഹൈഡ്രജൻ അണുസംയോജനം(Nuclear fusion) എന്ന പ്രക്രിയക്ക് തുടക്കമാവും. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിനു നക്ഷത്രകദംബങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. മഹാവിസ്ഫോടനത്തിനു ശേഷം 5 ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷമാണ് നക്ഷത്രങ്ങൾ ആദ്യം രൂപം കൊണ്ടത്. പിന്നീട് 200 കോടി യോളം വർഷങ്ങൾ കൂടി കഴിഞ്ഞാണ് ആദ്യ ഗാലക്സികൾ ഉണ്ടായത്. === പ്രാകൃതതാരം (Protostar) === [[പ്രമാണം:Witness the Birth of a Star.jpg|thumb|right|300px|Artist's conception of the birth of a star within a dense [[molecular cloud]]. ''NASA image'']] തന്മാത്രാ മേഘങ്ങളിൽ ഗുരുത്വാകർഷണ അസന്തുലിതാവസ്ഥ ഉണ്ടാവുമ്പോൾ നക്ഷത്രം ജനിക്കുകയായി. ഈ അസന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്കുള്ള പ്രധാന കാരണം സൂപ്പർനോവകളിൽ നിന്നുള്ള ഷോക്ക് തരംഗങ്ങളോ (ഭീമൻ താരസ്ഫോടനം) ഗാലക്സികൾ തമ്മിലുള്ള കൂട്ടിമുട്ടലോ (സ്റ്റാർബേസ്റ്റ് ഗാലക്സിയിൽ സംഭവിച്ച പോലെ) ആണ്.സാന്ദ്രത കൂടി, ജീൻസ് അസന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ എത്തിച്ചേരാനുള്ള മാനദണ്ഡം പാലിച്ചാൽ അവ സ്വന്തം ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലംചുരുങ്ങാൻ തുടങ്ങുന്നു.ഈ മേഘപടലം ചുരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന വേളയിൽ പൊടിപടലങ്ങളും വാതകങ്ങളും ചേർന്ന് ബോക് ഗോളങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ഈ ഗോളങ്ങൾ ചുരുങ്ങുമ്പോൾ സാന്ദ്രത കൂടുകയും അവയിലെ ഗുരുത്വാകർഷണ ഊർജ്ജം താപോർജ്ജമായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite book | first=Michael David | last=Smith | year=2004 | title=The Origin of Stars | url=https://archive.org/details/originstars00smit | publisher=Imperial College Press | isbn=1860945015 | pages=[https://archive.org/details/originstars00smit/page/n70 57]–68 }}</ref> ഇപ്രകാരം താപനില ഉയരുന്നു. ഇങ്ങനെ ഉണ്ടായ പ്രാകൃതതാര മേഘപടലം പതിയെ സന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. പ്രാകൃതതാരമാണ് ഈ മേഘപടലത്തിന്റെ ഉൾഭാഗത്തുണ്ടാവുക.<ref>{{cite web | last = Seligman | first = Courtney | url = http://courtneyseligman.com/text/stars/starevol2.htm | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080623190408/http://courtneyseligman.com/text/stars/starevol2.htm | archivedate = 2008-06-23 | title = Slow Contraction of Protostellar Cloud | work = Self-published | accessdate = 2006-09-05 | url-status = live }}</ref> പ്രീ മെയിൻ ശ്രേണിയിൽപ്പെട്ട നക്ഷത്രങ്ങൾക്കു ചുറ്റും പലപ്പോഴും ഒരു പ്രാകൃതഗ്രഹ( protoplanetary disk) ഡിസ്കും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്. ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന്റെ ഫലമായി ഉണ്ടാകുന്ന ഈ ചുരുങ്ങൽ ഏതാണ്ട് 10-15 മില്ല്യൺ വർഷങ്ങൾ നീണ്ടുനിൽക്കും. 2 സോളാർ പിണ്ഡത്തിലും കുറവു ഭാരമുള്ള ആദ്യതാരങ്ങളെ ടി. ടൗറി( T Tauri ) നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. 2 സോളാർ പിണ്ഡത്തെക്കാൾ ഭാരമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെ ഹെർബിഗ് Ae/Be നക്ഷത്രങ്ങൾ (Herbig Ae/Be stars) എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഈ പുതു നക്ഷത്രങ്ങൾ അവയുടെ ഭ്രമണാക്ഷത്തിന് സമാന്തരമായി വാതക ജെറ്റുകൾ പുറത്തുവിടുന്നു.<ref>{{cite conference | author=Bally, J.; Morse, J.; Reipurth, B. | year = 1996 | title=The Birth of Stars: Herbig-Haro Jets, Accretion and Proto-Planetary Disks | booktitle = Science with the Hubble Space Telescope - II. Proceedings of a workshop held in Paris, France, December 4–8, 1995 | editor = Piero Benvenuti, F.D. Macchetto, and Ethan J. Schreier | publisher = Space Telescope Science Institute | page = 491 | url =http://adsabs.harvard.edu/abs/1996swhs.conf..491B | accessdate =2006-07-14 }}</ref><ref name=smith04>{{cite book | first=Michael David | last=Smith | title=The origin of stars | url=https://archive.org/details/originstars00smit | page=[https://archive.org/details/originstars00smit/page/n189 176] | year=2004 | isbn=1860945015 | publisher=Imperial College Press | unused_data=publisherImperial College Press }}</ref> ഇതു മൂലം അവയുടെ വർത്തുള ആക്കം (angular momentum) കുറഞ്ഞേക്കാം. തൽഫലം ചെറിയ തുരുത്തുകളായ നീഹാരികകണങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നു. ഇവയെ ഹെർബിഗ്-ഹാരോ വസ്തുക്കൾ (Herbig-Haro objects) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. വാതകജെറ്റുകളോടൊപ്പം അടുത്തുള്ള ഭീമൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വികിരണങ്ങളും പ്രാകൃതനക്ഷത്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള മേഘപടലത്തെ നീക്കുന്നു.<ref>{{cite news | first=Tom | last=Megeath | date=May 11, 2010 | title=Herschel finds a hole in space | url=http://www.esa.int/esaCP/SEMFEAKPO8G_index_0.html | publisher=ESA | accessdate=2010-05-17 }}</ref> === പ്രധാന ശ്രേണി === നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ജീവിതകാലത്തിന്റെ 90 ശതമാനത്തോളവും ഉയർന്ന താപനിലയിലും മർദ്ദത്തിലും ഹൈഡ്രജൻ അണുകേന്ദ്രങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്ന് ഹീലിയം അണുകേന്ദ്രം ഉണ്ടാകുന്നു. നക്ഷത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലാണ് ഈ പ്രതിപ്രവർത്തനം നടക്കുന്നത്. ഇത്തരം നക്ഷത്രങ്ങൾ പ്രധാന ശ്രേണിയിൽ പെട്ടവയാണെന്നു പറയപ്പെടുന്നു.പ്രധാനശ്രേണി നക്ഷത്രങ്ങളെ കുള്ളൻ നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. പൂജ്യം പ്രധാന ശ്രേണിയിൽ നിന്നും നക്ഷത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലുള്ള ഹീലിയത്തിന്റെ അനുപാതം കൂടി വരുന്നു. അണുസംയോജനം മൂലം താപനിലയും പ്രകാശമാനവും കൂടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, സൂര്യന്റെ പ്രകാശമാനത കഴിഞ്ഞ 4.6 ബില്ല്യൺ വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ 40% വർദ്ധിച്ചതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal | author= Mengel, J. G.; Demarque, P.; Sweigart, A. V.; Gross, P. G. | title=Stellar evolution from the zero-age main sequence | journal=Astrophysical Journal Supplement Series | year=1979 | volume=40 | pages=733–791 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1979ApJS...40..733M | doi = 10.1086/190603 }}</ref> എല്ലാ നക്ഷത്രവും പദാർഥങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായ പ്രവാഹം പുറത്തേക്കു വമിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിനെ സ്റ്റെല്ലാർ പ്രവാഹം എന്നു പറയുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ വരുന്ന ദ്രവ്യനഷ്ടം വളരെ ചെറുതാണ്. സൂര്യൻ പ്രതിവർഷം 10-14 സോളാർ പിണ്ഡം അഥവാ അതിന്റെ ആയുഷ്കാലത്തിൽ ആകെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 0.01 ശതമാനം ഇത്തരത്തിൽ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{cite journal | author=Wood, B. E.; Müller, H.-R.; Zank, G. P.; Linsky, J. L. | title=Measured Mass-Loss Rates of Solar-like Stars as a Function of Age and Activity | journal=The Astrophysical Journal | year=2002 | volume=574 | issue=1 | pages=412–425 | url=http://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/340797 | doi=10.1086/340797 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എന്നാൽ വളരെ വലിയ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ പ്രതിവർഷം 10-7 മുതൽ 10-5 സോളാർ പിണ്ഡം ദ്രവ്യനഷ്ടം ഉണ്ടാവുന്നു. ദ്രവ്യനഷ്ടം നക്ഷത്രത്തിന്റെ പരിണാമത്തെ സാരമായി ബാധിക്കുന്നു. 50 സോളാർ മാസിൽ തുടങ്ങുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾ പ്രധാന ശ്രേണിയിൽ തുടരുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ അതിന്റെ പിണ്ഡത്തിന്റെ പകുതിയും നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു. [[പ്രമാണം:H-R diagram -edited-3.gif|left|thumb|360px|An example of a [[Hertzsprung–Russell diagram]] for a set of stars that includes the Sun (center).]] നക്ഷത്രം എത്ര കാലം പ്രധാന ശ്രേണിയിൽ തുടരും എന്നത് അതിലടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഇന്ധനത്തിന്റെ അളവിനെയും, ഇന്ധനം ഉപയോഗിച്ചു തീരുന്നതിന്റെ പ്രവേഗവും അനുസരിച്ചിരിക്കും. അതായത്, നക്ഷത്രത്തിന്റെ പിണ്ഡവും പ്രകാശമാനതയുമാണ് പ്രധാന ശ്രേണിയിൽ അതു തുടരുന്ന കാലഘട്ടത്തെ നിശ്ചയിക്കുന്നതെന്നർഥം.<ref>{{cite journal | author= Mengel, J. G.; Demarque, P.; Sweigart, A. V.; Gross, P. G. | title=Stellar evolution from the zero-age main sequence | journal=Astrophysical Journal Supplement Series | year=1979 | volume=40 | pages=733–791 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1979ApJS...40..733M | doi = 10.1086/190603 }}</ref> സൂര്യന്റെ ഈ കാലഘട്ടം ഏതാണ്ട് 1010 വർഷങ്ങൾ ആണ്.വലിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് ഇന്ധനം കത്തിച്ചു തീർക്കുന്നതുകൊണ്ട് അല്പായുസ്സുകളാണ്. ചുവന്ന കുള്ളൻ എന്നു പേരുള്ള ചെറിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ വളരെ പതിയെ മാത്രമേ ഇന്ധനം ഉപയോഗിച്ചു തീർക്കൂ. അതിനാൽ അവയ്ക്ക് 10-100 ബില്ല്യൺ വർഷങ്ങൾ ആയുസ്സുണ്ടാകും.<ref>{{cite journal | last=de Loore | first=C. | coauthors=de Greve, J. P.; Lamers, H. J. G. L. M. | title=Evolution of massive stars with mass loss by stellar wind | journal=Astronomy and Astrophysics | year=1977 | volume=61 | issue=2 | pages=251–259 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1977A&A....61..251D }}</ref> എന്നാൽ, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രായം 13.7 ബില്ല്യൺ വർഷങ്ങൾ മാത്രമാണ്.അതുകൊണ്ട് ഒറ്റ ചുവന്ന കുള്ളൻ പോലും എരിഞ്ഞു തീർന്നിട്ടില്ലെന്ന നിഗമനത്തിൽ ശാസ്ത്രലോകം എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു. നക്ഷത്രപരിണാമത്തിൽ പിണ്ഡം മാത്രമല്ല പ്രധാന പങ്കു വഹിക്കുന്നത്. ഹീലിയത്തെക്കാൾ ഭാരക്കൂടുതലുള്ള മൂലകങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം പരിണാമഗതിയെ ബാധിച്ചേക്കാം.<ref>{{cite web | url = http://www.nmm.ac.uk/server/show/conWebDoc.727 | title = The evolution of stars between 50 and 100 times the mass of the Sun | publisher = Royal Greenwich Observatory | accessdate = 2006-09-07 | archive-date = 2007-09-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070930015551/http://www.nmm.ac.uk/server/show/conWebDoc.727 | url-status = dead }}</ref> ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിൽ ഹീലിയത്തെക്കാൾ ഭാരക്കൂടുതലുള്ള മൂലകങ്ങളെയെല്ലാം ലോഹങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു.അവയുടെ രാസസാന്ദ്രതയെ മെറ്റാലിസിറ്റി എന്നു വിളിക്കുന്നു. നക്ഷത്രം കത്തിത്തീരാൻ എടുക്കുന്ന സമയം, കാന്തികവലയം,<ref>{{cite journal | author=Pizzolato, N.; Ventura, P.; D'Antona, F.; Maggio, A.; Micela, G.; Sciortino, S. | title=Subphotospheric convection and magnetic activity dependence on metallicity and age: Models and tests | journal=Astronomy & Astrophysics | year=2001 | volume=373 | pages=597–607 | url=http://www.edpsciences.org/articles/aa/abs/2001/26/aah2701/aah2701.html | doi=10.1051/0004-6361:20010626 }}</ref> സ്റ്റെല്ലാർ പ്രവാഹത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണത എന്നിവ മെറ്റാലിസിറ്റിയെ ആശ്രയിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.<ref>{{cite web | date = 2004-06-18 | url = http://www.star.ucl.ac.uk/groups/hotstar/research_massloss.html | archiveurl = https://web.archive.org/web/20041122143115/http://www.star.ucl.ac.uk/groups/hotstar/research_massloss.html | archivedate = 2004-11-22 | title = Mass loss and Evolution | publisher = UCL Astrophysics Group | accessdate = 2006-08-26 | url-status = dead }}</ref> പോപുലേഷൻ 1 ഗണത്തിൽ പെടുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് പോപ്പുലേഷൻ 2 ഗണത്തിൽ പെടുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളെക്കാൾ മെറ്റാലിസിറ്റി കൂടുതലായിരിക്കും. === പ്രധാനശ്രേണിക്ക് ശേഷം === 0.4 സോളാർ മാസെങ്കിലും പിണ്ഡമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കേന്ദ്രത്തിലെ ഹൈഡ്രജൻ തീരുമ്പോൾ അവയുടെ പുറത്തുള്ള പാളികൾ തണുക്കൂകയും നക്ഷത്രം ഒരു ചുവന്ന ഭീമനായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, 5 ബില്ല്യൺ വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ സൂര്യൻ ഒരു ചുവന്ന ഭീമനാകുമ്പോൾ അതിന്റെ ആരം വല്ലാതെ കൂടുകയും ഏകദേശം 1 ജ്യോതിശാസ്ത്ര യൂണിറ്റാകുകയും (150 മില്ല്യൺ കി.മീ.) ചെയ്യുന്നു. ഇത് സൂര്യന്റെ നിലവിലുള്ള ആരത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് 250 ഇരട്ടിയാണ്. ചുവന്ന ഭീമനാകുമ്പോൾ സൂര്യന്റെ ഇപ്പോഴുള്ള പിണ്ഡത്തിന്റെ 30 ശതമാനത്തോളം നഷ്ടപ്പെടും.<ref name="sun_future">{{cite journal | author=Sackmann, I. J.; Boothroyd, A. I.; Kraemer, K. E. | title=Our Sun. III. Present and Future | page=457 | journal=Astrophysical Journal | year=1993 | volume=418 | url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1993ApJ...418..457S | doi = 10.1086/173407}}</ref><ref name="sun_future_schroder">{{cite journal | first=K.-P. | last=Schröder | coauthors=Smith, Robert Connon | year=2008 | title=Distant future of the Sun and Earth revisited | doi=10.1111/j.1365-2966.2008.13022.x | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume = 386 | page = 155 }} See also {{cite news | url=http://space.newscientist.com/article/dn13369-hope-dims-that-earth-will-survive-suns-death.html?feedId=online-news_rss20 | title=Hope dims that Earth will survive Sun's death | date=2008-02-22 | work=NewScientist.com news service | first=Jason | last=Palmer | accessdate=2008-03-24 | archive-date=2008-03-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080317001540/http://space.newscientist.com/article/dn13369-hope-dims-that-earth-will-survive-suns-death.html?feedId=online-news_rss20 | url-status=dead }}</ref> 2.25 സോളാർ മാസുള്ള ചുവന്ന ഭീമന്റെ കേന്ദ്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള ഷെല്ലിന്റെ പാളിയിൽ കൂടി അണുസംയോജനം നടക്കുന്നു. കാലക്രമേണ അകക്കാമ്പ് ചുരുങ്ങുകയും ഹീലിയം ഫ്യൂഷൻ നടക്കാൻ കെൽപ്പുള്ളതാകുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="hinshaw">{{cite web | last = Hinshaw | first = Gary | date = 2006-08-23 | url = http://map.gsfc.nasa.gov/m_uni/uni_101stars.html | title = The Life and Death of Stars | publisher = NASA WMAP Mission | accessdate = 2006-09-01 }}</ref> പിന്നീട് നക്ഷത്രത്തിന്റെ ആരം വളരെ കുറയുകയും അതിന്റെ പ്രതല താപനില വളരെയധികം കൂടുകയും ചെയ്യുന്നു. വലിയ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ കേന്ദ്രഭാഗം ഹൈഡ്രജൻ അണുസംയോജനവും ചുറ്റുപാടും ഹീലിയം അണുസംയോജനവും ആണ് നടക്കുന്നത്.<ref name="hinshaw"/> കേന്ദ്രഭാഗത്തെ ഹീലിയം കത്തിത്തീർന്നാൽ പിന്നീട് അണുസം യോജനം നടക്കുക കാർബൺ ഓക്സിജൻ ഷെല്ലിലാണ്. പിന്നീടുള്ള പരിണാമം ചുവന്ന കുള്ളന്റേതുപോലെയാണ്, പക്ഷെ കൂടിയ പ്രതല താപനിലയിലായിരിക്കും എന്നു മാത്രം. === ഭീമൻ നക്ഷത്രങ്ങൾ === ഹീലിയം കത്തുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ 9 സോളാർ മാസിൽ അധികം പിണ്ഡമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങൾ ചുവന്ന ഭീമൻ കുള്ളന്മാരായി (red supergiants) മാറുന്നു.ഹീലിയം ഇന്ധനം തീർന്നാൽ മറ്റ് ഘനമൂലകങ്ങൾ അണുസംയോജനത്തിലേർപ്പെടുന്നു. കാർബൺ അണുസം യോജനത്തിന് അനുയോജ്യമാവുന്നതു വരെ നക്ഷത്രകേന്ദ്രത്തിന്റെ താപനിലയും മർദ്ദവും കൂടുന്നു. ഈ പ്രക്രിയ തുടരുകയും, പിന്നീട് നിയോൺ, ഓക്സിജൻ, സിലിക്കൺ എന്നീ മൂലകങ്ങളും ഇന്ധനമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url = http://www.nmm.ac.uk/server/show/conWebDoc.299/ | title = What is a star? | publisher = Royal Greenwich Observatory | accessdate = 2006-09-07 | archive-date = 2007-09-30 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070930035229/http://www.nmm.ac.uk/server/show/conWebDoc.299 | url-status = dead }}</ref> അങ്ങനെ പല പാളികളായി പല ഇന്ധനങ്ങളും എരിഞ്ഞുതീരുന്നു. ഓരോ ഷെല്ലിലും ഓരോ മൂലകമായിരിക്കും ഉണ്ടാകുക. ഏറ്റവും പുറത്തെ ഷെല്ലിൽ ഹൈഡ്രജനും അതിനു തൊട്ട് മുൻപത്തേതിൽ ഹീലിയവും, അതിനു കീഴെ മറ്റെല്ലാ മൂലകങ്ങളും പാളികളായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അവസാനത്തെ പ്രക്രിയ ഇരുമ്പ് ഉല്പാദനമാണ്. മറ്റേത് ഘനമൂലകങ്ങളെക്കാലും ഇരുമ്പ് അണുകേന്ദ്രത്തിൽ അണു ആകർഷണബലം (nuclear force of attraction)വളരെ കൂടുതലാകയാൽ ഇരുമ്പിന്റെ അണുസം യോജനം ഊർജ്ജം പുറം തള്ളുന്നതിനു പകരം ഊർജ്ജം വലിച്ചെടുക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.<ref name="hinshaw" /> [[പ്രമാണം:Betelgeuse star (Hubble).jpg|right|thumb|[[Betelgeuse]] is a red supergiant star approaching the end of its life cycle]] ഭാരം കുറഞ്ഞ അണുകേന്ദ്രങ്ങളെക്കാളും ആകർഷണബലം കൂടുതലുള്ളതുകൊണ്ട് അവയിൽ നിന്നും വിഘടനം വഴി ഊർജ്ജം പുറംതള്ളുന്നതും സാധ്യമല്ല. പ്രായം കൂടിയ, ഭീമാകാരങ്ങളായ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഇരുമ്പ് അലസമായി വന്നടിയുന്നു. ഇത്തരം നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഘനം കൂടിയ മൂലകങ്ങൾ പ്രതലത്തിലെത്തുകയും, വൂൾഫ്- റയറ്റ് നക്ഷത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം നക്ഷത്രങ്ങളിൽ സാന്ദ്രമായ സ്റ്റെല്ലാർ പ്രവാഹം ഉണ്ടാകുകയും, തൽഫലമായി അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ പുറം പാളി അടർന്നു പോകുകയും ചെയ്യുന്നു. ==== ചുവപ്പുഭീമൻ ==== നക്ഷത്ര കാമ്പിലെ ഹൈഡ്രജൻ തീരുമ്പോൾ ഹീലിയം കാമ്പ് സങ്കോചിക്കുകയും അതേസമയം പുറമേയുള്ള ഹൈഡ്രജൻ ഭാഗം വികസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നക്ഷത്രത്തിന്റെ വലിപ്പം അമ്പത് ഇരട്ടിയോളം വർദ്ധിക്കും. പുറത്തുവിടുന്ന ഊർജ്ജത്തിന്റെ അളവുകുറയുകയും ചെയ്യുന്നു. ചുവന്ന പ്രകാശമാവും ഉണ്ടാവുക. ഈ അവസ്ഥയെ ചുവപ്പുഭീമൻ(Red Giant) എന്നു വിളിക്കുന്നു. === അവസാനം === പരിണമിച്ച ശരാശരി ഭാരമുള്ള നക്ഷത്രത്തിന്റെ പുറംപാളികൾ അടർന്നുവീഴുന്നു. ഇവ പ്ളാനറ്ററി നെബുലകളായി മാറുന്നു. ==== ചന്ദ്രശേഖർസീമയിലും കുറവുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ==== പുറംപാളി അടർന്നു വീണതിനു ശേഷം നക്ഷത്രത്തിന്റെ പിണ്ഡം 1.4 സോളാർ മാസിലും താഴെയാണെങ്കിൽ അതു ഏകദേശം ഭൂമിയുടെ വലിപ്പമുള്ള വളരെ ചെറിയ ആകാശഗോളമായി രൂപാന്തരം പ്രാപിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ ഉണ്ടാവുന്ന ഗോളങ്ങളെ വെള്ളക്കുള്ളൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.<ref>{{cite journal | author=Liebert, J. | title=White dwarf stars | journal=Annual review of astronomy and astrophysics | year=1980 | volqme=18 | issue=2 | pages=363–398 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1980ARA&A..18..363L | doi = 10.1146/annurev.aa.18.090180.002051}}</ref> ഇതിലടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഇലക്ട്രോൺ ഇല്ലാത്ത ദ്രവ്യം പ്ളാസ്മയല്ലെങ്കിലും പ്ളാസ്മാഗോളങ്ങൾ എന്നാണ് ഇവയെ വിളിക്കുന്നത്. വെള്ളക്കുള്ളന്മാർ വളരെക്കാലത്തിനു ശേഷം കറുത്ത കുള്ളന്മാരായി മാറുന്നു. ===== വെള്ളക്കുള്ളൻ ===== ചുവപ്പുഭീമൻ അവസ്ഥയിൽ അതിവേഗം ഊർജ്ജനഷ്ടം ഉണ്ടാകുമെങ്കിലും ചുരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന അകക്കാമ്പിൽ മർദ്ദവും താപവും ഏറിക്കൊണ്ടിരിക്കും താ‍പനില പതിനാലുകോടി കെൽ‌വിനാകുമ്പോൾ മൂന്നു ഹീലിയം കണമർമ്മങ്ങൾ ഒന്നുചേർന്ന് കാർബൺ കണമർമ്മമുണ്ടാവും, ഇതിനോട് വീണ്ടുമൊരു ഹീലിയം കൂടിച്ചേർന്ന് ഓക്സിജനും ഉണ്ടാകും. ഈ അണുസംയോജനങ്ങളും ഊർജ്ജപ്രസരണം നടത്തുകയും നക്ഷത്രം പുനരുജ്ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വീണ്ടും കോടിക്കണക്കിനു വർഷങ്ങൾ കഴിയുമ്പോൾ പുറം‌സ്തരത്തിലെ ഹൈഡ്രജൻ വിസരിച്ചു പോകുന്നു. നക്ഷത്രങ്ങൾക്കുള്ളിൽ കാർബണും ഓക്സിജനും നിറയും ഊർജ്ജനിർഗ്ഗമനം കുറയും നക്ഷത്രം വെള്ളപ്രകാശം പ്രസരിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങും ഇത്തരം വൃദ്ധനക്ഷത്രങ്ങളെ വെള്ളക്കുള്ളൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ==== ചന്ദ്രശേഖർസീമയിലും കൂടുതലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ==== [[പ്രമാണം:Crab Nebula.jpg|thumb|200px|left|The [[Crab Nebula]], remnants of a supernova that was first observed around 1050 AD]] 1.4 സോളാർ മാസിലും അധികം ഭാരമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഇരുമ്പ് അകക്കാമ്പ് ക്രമാതീതമായി വലുതാവുകയും അതേത്തുടർന്ന് ഇരുമ്പിന്റെ ഭാരത്തെ അതിനു താങ്ങാൻ കഴിയാതെ വരികയും ചെയ്യുന്നു. ഈ അകക്കാമ്പ് ചുരുങ്ങുകയും ഇലക്ട്രോണുകളും പ്രോട്ടോണുകളും കൂട്ടിമുട്ടി ഇൻവേഴ്സ് ബീറ്റാ പ്രതിപ്രവർത്തനം നടന്ന് ന്യൂട്രീനോകളും ന്യൂട്രോണുകളും ഉണ്ടാവുന്നു. ഇങ്ങനെ ഉണ്ടാവുന്ന ഷോക്ക് തരംഗം മൂലം നക്ഷത്രത്തിന്റെ ബാക്കിഭാഗം പൊട്ടിത്തെറിച്ച് സൂപ്പർനോവകൾ ഉണ്ടാവുന്നു. സൂപ്പർ നോവകൾ വളരെയധികം പ്രകാശം പുറത്തുവിടുകയാൽ അതു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഗ്യാലക്സി ക്ഷണികനേരത്തേക്കെങ്കിലും സൂപ്പർനോവയുടെ പ്രഭാവലയത്തിൽ മങ്ങിപ്പോകുന്നു. ക്ഷീരപഥത്തിൽ ഇത്തരം പ്രക്രിയ നടന്നപ്പോൾ അതിനെ 'പുതുനക്ഷത്രത്തിന്റെ പിറവി' എന്നാണ് പുരാതന വാനനിരീക്ഷകർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref name="supernova">{{cite web | date = 2006-04-06 | url = http://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/objects/snrs/snrstext.html | title = Introduction to Supernova Remnants | publisher = Goddard Space Flight Center | accessdate = 2006-07-16 | archive-date = 2020-05-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200528205721/https://heasarc.gsfc.nasa.gov/docs/objects/snrs/snrstext.html | url-status = dead }}</ref> സൂപ്പർനോവ സ്ഫോടനത്തിൽ നക്ഷത്രത്തിലടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ദ്രവ്യത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ചിതറിപ്പോകുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ ഉണ്ടായതാണ് ക്രാബ് നെബുല. ബാക്കിയുള്ള ദ്രവ്യം ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രമായി മാറുന്നു. എന്നാൽ 4 സോളാർ മാസിലും അധികം പിണ്ഡമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങൾ തമോഗർത്തങ്ങളായാണ് മാറുക.<ref>{{cite journal | author=Fryer, C. L. | title=Black-hole formation from stellar collapse | journal=Classical and Quantum Gravity | year=2003 | volume=20 | pages=S73–S80 | url=http://www.iop.org/EJ/abstract/0264-9381/20/10/309 | doi = 10.1088/0264-9381/20/10/309}}</ref> ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ദ്രവ്യം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് 'ന്യൂട്രോൺ ഡീജനറേറ്റ് മാറ്റർ' എന്ന അവസ്ഥയിലാണ്. കേന്ദ്രത്തിൽ QCD ദ്രവ്യമായിരിക്കും ഉണ്ടാകുക. തമോദ്വാരങ്ങളിൽ ദ്രവ്യം ഏതവസ്ഥയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതെന്ന് ഇതുവരെ അറിവായിട്ടില്ല. നക്ഷത്രങ്ങളിൽ നിന്നും അടർന്നു വീഴുന്ന ഘനമൂലകങ്ങൾ പാറക്കല്ലുള്ള ഗ്രഹങ്ങളായി മാറുന്നു. അന്തർസ്റ്റെല്ലാർ മാധ്യമം ഉണ്ടാവുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കു വഹിക്കുന്നത് സ്റ്റെല്ലാർ പ്രവാഹവും സൂപ്പർനോവകളിൽ നിന്നും വരുന്ന ചിതറിയ ദ്രവ്യവുമാണ്.<ref name="supernova" /> == വിന്യാസം == ഏക നക്ഷത്രങ്ങൾക്കു പുറമെ രണ്ടോ അതിലധികമോ നക്ഷത്രങ്ങൾ ഗുരുത്വാകർഷണ ബലം മൂലം തമ്മിൽ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥ സാധാരണമാണ്. വളരെ സാധാരണമായി കണ്ടുവരുന്നവ ദ്വന്ദ്വനക്ഷത്രങ്ങളാണ്.എന്നാൽ മൂന്നോ അതിലധികമോ നക്ഷത്രങ്ങളുള്ള നക്ഷത്രസമൂഹങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book | first=Victor G. | last=Szebehely | coauthors=Curran, Richard B. | year=1985 | title=Stability of the Solar System and Its Minor Natural and Artificial Bodies | url=https://archive.org/details/stabilityofsolar0000nato | publisher=Springer | isbn=9027720460 }}</ref> ഭ്രമണപഥത്തിന്റെ സ്ഥിരതയ്ക്കു വേണ്ടി വലിയ നക്ഷത്രസമൂഹങ്ങൾ തമ്മിൽ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ദ്വന്ദ്വനക്ഷത്രങ്ങളുടെ ചെറു സമൂഹങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്നു. വലിയ സമൂഹങ്ങളായ നക്ഷത്ര ക്ളസ്റ്ററുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾ ദ്വന്ദ്വനക്ഷത്രങ്ങളാണ്. ഇത്തരം ക്ളസ്റ്ററുകളിൽ വിരലിലെണ്ണാവുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾ മുതൽ നൂറായിരക്കണക്കിനു നക്ഷത്രങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടാകാം. [[പ്രമാണം:Sirius A and B artwork.jpg|right|thumb|250px|A [[white dwarf]] star in orbit around [[Sirius]] (artist's impression). ''NASA image'']] ഗുരുത്വാകർഷണം മൂലം തമ്മിൽ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന മൾട്ടിപ്പിൾ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളാണ് പ്രപഞ്ചത്തിൽ കൂടുതലും എന്നതായിരുന്നു അനുമാനം. എന്നാൽ O,B തരങ്ങളിൽ പെടുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ മാത്രമാണ് ഈ അനുമാനം ശരിയാവുക. ചെറുനക്ഷത്രങ്ങളിൽ കൂടുതലും ഏകമായി നിലകൊള്ളുന്നവയാണ്. 75 ശതമാനം ചുവന്ന കുള്ളന്മാരും ഏകമായി നിലകൊള്ളുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിലെ 85 ശതമാനത്തോളം നക്ഷത്രങ്ങളും ചുവന്ന കുള്ളന്മാരാണെന്നിരിക്കെ ക്ഷീരപഥത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം നക്ഷത്രങ്ങളും ജനനം മുതൽ ഏകനക്ഷത്രങ്ങളാണ്.<ref>{{cite press release | publisher=Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics | date=2006-01-30 | url=http://www.cfa.harvard.edu/press/pr0611.html | title=Most Milky Way Stars Are Single | accessdate=2006-07-16 }}</ref> നക്ഷത്രങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിൽ തുല്യമായി വിന്യസിച്ചിരിക്കുകയല്ല. അവ പൊടിപടലങ്ങൾക്കും വാതകങ്ങൾക്കുമിടയിൽ ഗ്യാലക്സികളായി നിലകൊള്ളുന്നു. സാധാരണയായി ഒരു ഗ്യാലക്സിയിൽ ലക്ഷം കോടി നക്ഷത്രങ്ങളുണ്ടാകും.<ref>{{cite web | title=What is a galaxy? How many stars in a galaxy / the Universe? | publisher=Royal Greenwich Observatory | url=http://www.nmm.ac.uk/server/show/ConWebDoc.20495 | accessdate=2006-07-18 | archive-date=2007-10-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071010122331/http://www.nmm.ac.uk/server/show/ConWebDoc.20495 | url-status=dead }}</ref> എന്നാൽ ഗ്യാലക്സികൾക്കു പുറത്തും നക്ഷത്രങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 100 ബില്ല്യണിലധികം ഗ്യാലക്സികൾ പ്രപഞ്ചത്തിലുണ്ട്. ആകെ ഏതാണ്ട് 70 സെക്സ്റ്റില്ല്യൺ നക്ഷത്രങ്ങൾ (7×1022) പ്രപഞ്ചത്തിൽ ദർശിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>{{cite news | title=Hubble Finds Intergalactic Stars | publisher=Hubble News Desk | date=1997-01-14 | url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1997/02/text/ | accessdate=2006-11-06 }}</ref> <ref>{{cite news | author=Associated press | date=December 1, 2010 | work=NPR | title=Starry Starry Starry Night: Star Count May Triple | url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=131729046 | accessdate=2010-12-07 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20101206020229/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=131729046 | archivedate=2010-12-06 | url-status=live }}</ref> സൂര്യനു ശേഷം ഭൂമിക്ക് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള നക്ഷത്രം പ്രോക്സിമാ സെഞ്ചുറി ആണ്. ഈ നക്ഷത്രം ഭൂമിയിൽ നിന്നും 4.2 പ്രകാശവർഷം (39.9 ട്രില്ല്യൺ കി.മീ) അകലെയാണ്. ഒരു സ്പേസ് ഷട്ടിലിൽ സെക്കന്റിൽ 8 കി. മീ എന്ന നിരക്കിൽ സഞ്ചരിച്ചാൽ അവിടെ എത്തിച്ചേരണമെങ്കിൽ ഏതാണ്ട് 150, 000 വർഷങ്ങൾ എടുക്കും.<ref>3.99 × 10¹³ km / (3 × 10⁴ km/h × 24 × 365.25) = 1.5 × 10⁵ years.</ref> നക്ഷത്രങ്ങൾ തമ്മിൽ ഭീമമായ അകലം ഉള്ളതുകൊണ്ട് അവ തമ്മിൽ കൂട്ടിമുട്ടലുകൾ ഉണ്ടാവുക വിരളമാണ്. ഗ്ളോബുലാർ ക്ളസ്റ്ററുകളുടെ കേന്ദ്രത്തിലും ഗാലക്ടിക് കേന്ദ്രത്തിലും നക്ഷത്രങ്ങൾ തിങ്ങി നിൽക്കുന്നു.<ref name="DarkMatter">{{cite news | title=Astronomers: Star collisions are rampant, catastrophic | publisher=CNN News | date=2000-06-02 | url=http://archives.cnn.com/2000/TECH/space/06/02/stellar.collisions/ | accessdate=2006-07-21 | archive-date=2013-07-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130727232615/http://archives.cnn.com/2000/TECH/space/06/02/stellar.collisions/ | url-status=dead }}</ref> ഗ്യാലക്ടിക ഹാലോകളിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ തമ്മിൽ വളരെയധികം ദൂരം അകലം പാലിക്കുന്നു.<ref>{{cite journal | author=Holmberg, J.; Flynn, C. | title=The local density of matter mapped by Hipparcos | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | volume=313 | issue=2 | year=2000 | pages=209–216 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000MNRAS.313..209H | accessdate=2006-07-18 | doi = 10.1046/j.1365-8711.2000.02905.x }}</ref> ഗ്യാലക്ടിക ന്യൂക്ളിയസിനു പുറത്ത് നക്ഷത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അകലം ഭീമമായതുകൊണ്ട് കൂട്ടിമുട്ടലുകൾ വിരളമാണ്. കൂട്ടിമുട്ടലുകളുടെ ഫലമായി നീല സ്റ്റാഗ്ളറുകൾ ഉണ്ടാവുന്നു.<ref>{{cite journal | first = J. C. | last= Lombardi, Jr. | coauthors= Warren, J. S.; Rasio, F. A.; Sills, A.; Warren, A. R. | title = Stellar Collisions and the Interior Structure of Blue Stragglers | journal=The Astrophysical Journal | year=2002 | volume=568 | pages=939–953 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2002ApJ...568..939L | doi = 10.1086/339060}}</ref> ഇത്തരം നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് മറ്റ് നക്ഷത്രങ്ങളെക്കാളും പ്രതല താപനിലയും പ്രകാശമാനതയും കൂടുതലായിരിക്കും. == നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതകൾ == നക്ഷത്രത്തിന്റെ സ്വഭാവം നിർണ്ണയിക്കുന്നത് അതിന്റെ പിണ്ഡമാണ്. നക്ഷത്രത്തിന്റെ പ്രകാശമാനതയും, വലിപ്പവും, ഉൽഭവവും, ജീവിതകാലവും, വിധിയും പിണ്ഡത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. === വയസ്സ് === ഭൂരിഭാഗം നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും 1-10 ബില്ല്യൺ വർഷങ്ങൾ പ്രായമുണ്ട്. ചില നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് 13.7 ബില്യൺ വർഷങ്ങൾ (പ്രപഞ്ചത്തിന്റെയത്രയും) പ്രായമുണ്ട്. കണ്ടെത്തിയതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും പഴയ നക്ഷത്രം HE 1523-0901 ആണ്. ഈ നക്ഷത്രത്തിന്റെ വയസ്സ് 13.2 വർഷങ്ങൾ ആണെന്ന് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite news | author=Frebel, A.; Norris, J. E.; Christlieb, N.; Thom, C.; Beers, T. C.; Rhee, J | title=Nearby Star Is A Galactic Fossil | publisher=Science Daily | date=2007-05-11 | url=http://www.sciencedaily.com/releases/2007/05/070510151902.htm | accessdate=2007-05-10 }}</ref><ref>{{ cite journal | title=Discovery of HE 1523-0901, a Strongly r-Process-enhanced Metal-poor Star with Detected Uranium | journal=[[Astrophysical Journal]] Letters| volume=660 | issue=2 | pages=L117–L120 | date=May, 2007 | doi=10.1086/518122 | bibcode=2007ApJ...660L.117F | author=Frebel, Anna, ''et al''}}</ref> വലിയ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ആയുസ്സ് കുറവായിരിക്കും. കാരണം അവയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ വളരെയധികം മർദ്ദം ഉണ്ടാകുന്നു. ഇതുമൂലം നക്ഷത്രത്തിലടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഹൈഡ്രജൻ വേഗത്തിൽ കത്തിത്തീരുന്നു. ഏറ്റവും വലിയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ശരാശരി ആയുസ്സ് ഒരു മില്ല്യൺ വർഷമാണ്.<ref>{{cite web | author = Naftilan, S. A.; Stetson, P. B. | date =2006-07-13 | url =http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=how-do-scientists-determi | title =How do scientists determine the ages of stars? Is the technique really accurate enough to use it to verify the age of the universe? | publisher =Scientific American | accessdate = 2007-05-11 }}</ref><ref>{{cite journal | author=Laughlin, G.; Bodenheimer, P.; Adams, F. C. | title=The End of the Main Sequence | journal=The Astrophysical Journal | year=1997 | volume=482 | pages=420–432 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1997ApJ...482..420L | accessdate=2007-05-11 | doi = 10.1086/304125 }}</ref> === രാസഘടന === ക്ഷീരപഥത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ഏതാണ്ട് 71% ഹൈഡ്രജനും 27% ഹീലിയവുമാണുള്ളത്.<ref>{{cite book | first=Judith A. | last=Irwin | year=2007 | title=Astrophysics: Decoding the Cosmos | url=https://archive.org/details/astrophysicsdeco00jair | publisher=John Wiley and Sons | isbn=0470013060 | page=[https://archive.org/details/astrophysicsdeco00jair/page/n108 78] }}</ref> ഒരു ചെറിയ ഭാഗം ഘനമൂലകങ്ങളാണ്. ഘനമൂലകങ്ങളുടെ ഭാരം കണക്കാക്കുന്നത് ഇരുമ്പിന്റെ അംശം എത്രയെന്നു കണക്കാക്കിയാണ്. ഇരുമ്പ് സർവസാധാരണ മൂലകമായതുകൊണ്ടും അതിന്റെ അവശോഷണ വർണ്ണരാജി അളക്കാൻ എളുപ്പമായതുകൊണ്ടുമാണ് ഇരുമ്പിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരിക്കുന്നത്. <ref>{{cite web | date = 2006-09-12 | url = http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2006/pr-34-06.html | title = A "Genetic Study" of the Galaxy | publisher = ESO | accessdate = 2006-10-10 | archive-date = 2008-07-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080706165740/http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2006/pr-34-06.html | url-status = dead }}</ref>നക്ഷത്രങ്ങളുണ്ടാകുന്ന തന്മാത്രാമേഘങ്ങളിൽ സൂപ്പർനോവാ സ്ഫോടനങ്ങൾ ഉണ്ടാവുന്ന മുറയ്ക്ക് ഘനമൂലകങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. അതിനാൽ രാസഘടന അളക്കുന്നവഴിയാണ് നക്ഷത്രത്തിന്റെ വയസ്സ് നിശ്ചയിക്കാറ്. ഘനമൂലകങ്ങളുടെ അളവു നോക്കി നക്ഷത്രത്തിനു ഗ്രഹസമുച്ചയം ഉണ്ടോ എന്നും പ്രവചിക്കാൻ സാധിക്കും.<ref>{{cite journal | author= Fischer, D. A.; Valenti, J. | title=The Planet-Metallicity Correlation | journal=The Astrophysical Journal | year=2005 | volume=622 | issue=2 | pages=1102–1117 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005ApJ...622.1102F | doi = 10.1086/428383}}</ref> === വ്യാസം === വലിപ്പത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾ പല സ്വഭാവങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. മിക്ക നക്ഷത്രങ്ങളും ഭൂമിയിൽ നിന്ന് അനേകം പ്രകാശവർഷങ്ങൾ അകലെയാണ്. സൂര്യനൊഴികെ മറ്റെല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും തിളങ്ങുന്നതായി അനുഭവപ്പെടുന്നതിന്റെ കാരണം ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്. സൂര്യൻ ഭൂമിയുടെ അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് ഡിസ്ക് ആകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. സൂര്യൻ കഴിഞ്ഞാൽ ഭൂമിയിൽ നിന്നും വീക്ഷിക്കുമ്പോൾ ഏറ്റവും വലുതായി കാണപ്പെടുന്ന നക്ഷത്രം ആർ. ഡൊറാഡസ് ആണ്.<ref>{{cite news | title=The Biggest Star in the Sky | publisher=ESO | date=1997-03-11 | url=http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-1997/pr-05-97.html | accessdate=2006-07-10 | archive-date=2008-05-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080521190501/http://www.eso.org/public/outreach/press-rel/pr-1997/pr-05-97.html | url-status=dead }}</ref> ഈ നക്ഷത്രത്തിന്റെ വക്രതുള വ്യാസം 0.057 ആർക് സെക്കന്റുകൾ ആണ്.നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വക്രതുള വ്യാസം വളരെ ചെറുതാകയാൽ സാധാരണ ഭൂതല ടെലസ്കോപ്പുകളിലൂടെ നോക്കുമ്പോൾ അവയെ വ്യക്തമായി നിരീക്ഷിക്കുക സാധ്യമല്ല. അതിനാൽ ഇന്റർഫെറൊമീറ്റർ ടെലസ്കോപ്പുകളാണ് ഇതിനായി സാധാരണ ഉപയോഗിക്കാറ്. ഒക്കൾട്ടേഷൻ എന്ന പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ് പല നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും വക്രതുള ആരം കണക്കാക്കാറ്. ചന്ദ്രനാൽ മറയ്ക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഉണ്ടാവുന്ന പ്രകാശമാനതയിലെ വ്യതിയാനം അളന്നാണ് നക്ഷത്രത്തിന്റെ വക്രതുള വ്യാസം കണക്കാക്കുന്നത്.<ref>{{cite journal | author=Ragland, S.; Chandrasekhar, T.; Ashok, N. M. | title=Angular Diameter of Carbon Star Tx-Piscium from Lunar Occultation Observations in the Near Infrared | journal=Journal of Astrophysics and Astronomy | year=1995 | volume=16 | page=332 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1995JApAS..16..332R | accessdate=2007-07-05 }}</ref> ന്യൂട്രോൺ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വലിപ്പം 20 മുതൽ 40 വരെ കിലോമീറ്ററുകൾ ആണ്. എന്നാൽ ഓറിയോൺ നക്ഷത്രസമൂഹത്തിലെ അതിഭീമനായ ബീറ്റൽഗ്യൂസ് (Betelgeuse) നക്ഷത്രത്തിന്റെ വലിപ്പം സൂര്യന്റേതിന്റെ 650 ഇരട്ടിയാണ് (0.9 ബില്ല്യൺ കിലോമീറ്ററുകൾ). എന്നാൽ ഈ നക്ഷത്രത്തിന് സൂര്യനെക്കാൾ സാന്ദ്രത കുറവാണ്.<ref>{{cite web | last = Davis | first = Kate | date = 2000-12-01 | url = http://www.aavso.org/vstar/vsots/1200.shtml | title = Variable Star of the Month—December, 2000: Alpha Orionis | publisher = AAVSO | accessdate = 2006-08-13 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060712000904/http://www.aavso.org/vstar/vsots/1200.shtml | archivedate = 2006-07-12 | url-status = live }}</ref> === ചലനം === സൂര്യന് ആപേക്ഷികമായുള്ള ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ ചലനം നിരീക്ഷിച്ചാൽ അതിന്റെ ഉൽഭവവും വയസ്സും ഘടനയും പരിണാമവും വരെ കണ്ടുപിടിക്കാനാവും.നക്ഷത്രത്തിന്റെ റേഡിയൽ വേഗത അളക്കുന്നത് അവയുടെ വർണ്ണരാജിയിലെ ഡോപ്പ്ളർ വ്യതിയാനം കണക്കിലെടുത്താണ്. റേഡിയൽ വേഗതയുടെ യൂണിറ്റ് കിലോമീറ്റർ പെർ സെക്കന്റുകൾ ആണ്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ചലനം കൃത്യമായി അളക്കുന്നത് ജ്യോതിശാസ്ത്ര യൂണിറ്റായ വർഷത്തിൽ മില്ലിആർക്ക് സെക്കന്റുകളിൽ ആണ്.<ref>{{cite journal | last=Loktin | first=A. V. | title=Kinematics of stars in the Pleiades open cluster | journal=Astronomy Reports | volume=50 | issue=9 | pages=714–721 | month=September | year=2006 | doi=10.1134/S1063772906090058 | bibcode=2006ARep...50..714L }}</ref> നക്ഷത്രത്തിന്റെ പാരലാക്സ് അളന്ന് അതിനെ വേഗതയുടെ മാനത്തിലേക്ക് മാറ്റിയാൽ നക്ഷത്രത്തിന്റെ ചലനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം സാധ്യമാവും.<ref>{{cite web | date =1999-09-10 | url = http://www.rssd.esa.int/hipparcos/properm.html | title = Hipparcos: High Proper Motion Stars | publisher = ESA | accessdate = 2006-10-10 }}</ref> നക്ഷത്രത്തിന്റെ രണ്ടുതരം വേഗതയും കണക്കാക്കിയാൽ അതിന്റെ ത്രിമാന വേഗത (സൂര്യനെ അപേക്ഷിച്ച്) കണക്കാക്കാനാവും. സാധാരണഗതിയിൽ പോപ്പുലേഷൻ I നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് പോപ്പുലേഷൻ II നക്ഷത്രങ്ങളെക്കാളും വേഗത കുറവായിരിക്കും. പോപ്പുലേഷൻ 2 നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഭ്രമണപഥമാണ്.<ref>{{cite journal | last = Johnson | first = Hugh M. | title=The Kinematics and Evolution of Population I Stars | journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific | year=1957 | volume=69 | issue=406 | page=54 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1957PASP...69...54J | doi=10.1086/127012 }}</ref> <ref>{{cite journal | author=Elmegreen, B.; Efremov, Y. N. | title=The Formation of Star Clusters | journal=American Scientist | year=1999 | volume=86 | issue=3 | page=264 | url=http://www.americanscientist.org/template/AssetDetail/assetid/15714/page/1 | accessdate=2006-08-23 | doi=10.1511/1998.3.264 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20050323072521/http://www.americanscientist.org/template/AssetDetail/assetid/15714/page/1 | archivedate=2005-03-23 | url-status=live }}</ref> === കാന്തിക മണ്ഡലം === നക്ഷത്രത്തിന്റെ ആന്തരിക ഭാഗങ്ങളിൽ സംവഹനം നടക്കുന്ന മേഖലകളിലാണ് കാന്തികമണ്ഡലങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുന്നത്. ചാലക പ്ലാസ്മയുടെ ഈ ചലനം ഒരു ഡൈനാമോ പോലെ പ്രവർത്തിക്കുകയും നക്ഷത്രത്തിനകത്തേക്ക് വ്യാപിക്കുന്ന കാന്തികമണ്ഡലം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. നക്ഷത്രത്തിന്റെ പിണ്ഡത്തിനും രാസസംയോഗത്തിനുമനുസരിച്ച് കാന്തികമണ്ഡലത്തിന്റെ പ്രബലത വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. കാന്തിക പ്രതല പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അളവ് നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഭ്രമണത്തിന്റെ തോതിനേ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ പ്രതലപ്രവർത്തനം മൂലം നക്ഷത്രകളങ്കങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.<ref>{{cite web | last=Brainerd | first=Jerome James | date=2005-07-06 | url=http://www.astrophysicsspectator.com/topics/observation/XRayCorona.html | title=X-rays from Stellar Coronas | publisher=The Astrophysics Spectator | accessdate= 2007-06-21 }}</ref> പ്രബലമായ കാന്തികമണ്ഡലവും സാധാരണത്തിൽ കുറഞ്ഞ പ്രതലോഷ്മാവുമുള്ള മേഖലകളാണ് നക്ഷത്രകളങ്കങ്ങൾ. Coronal loops are arching magnetic fields that reach out into the corona from active regions. കാന്തിക പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഫലമായി പുറം തള്ളപ്പെടുന്ന ഉന്നതോർജ്ജകണങ്ങളുടെ പെട്ടെന്നുള്ള ആവിർഭാവമാണ് Stellar flares. പ്രായം കുറഞ്ഞതും നിരന്തരം ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നതുമായ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് അവയുടെ കാന്തികമണ്ഡലത്തിന്റെ ഫലമായി, ഉയർന്ന പ്രതല പ്രവർത്തനം കാണിക്കാനുള്ള പ്രവണത ഉണ്ടാകും. നക്ഷത്രത്തിന്റെ താരക്കാറ്റിനു മുകളിൽ കാന്തികമണ്ഡലം പ്രവർത്തിക്കുകയും നക്ഷത്രത്തിന് പ്രായമേറുന്നതിനനുസരിച്ച് അതിന്റെ ഭ്രമണനിരക്ക് കുറക്കുന്ന ഒരു നിയന്ത്രണമായി വർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി സൂര്യനെ പോലുള്ള പ്രായമായ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് കുറഞ്ഞ ഭ്രമണനിരക്കും പ്രതലപ്രവർത്തനവുമായിരുക്കും ഉണ്ടാകുക. മെല്ലെ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനനിരക്കിൽ ചാക്രികമായ വ്യതിയാനം സംഭവിക്കുകയും ചിലപ്പോൾ കുറേകാലത്തേക്ക് നിലക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite web | last = Berdyugina | first = Svetlana V. | year=2005 | url =http://solarphysics.livingreviews.org/Articles/lrsp-2005-8/ | title =Starspots: A Key to the Stellar Dynamo | publisher =Living Reviews | accessdate = 2007-06-21 }}</ref> ഉദാഹരണമായി, Maunder minimum സമയത്ത് സൂര്യൻ 70 കൊല്ലത്തോളം ഏകദേശം സൌരകളങ്കപ്രവർത്തനം തീരെയില്ലാത്ത അവസ്ഥയിലായിരുന്നു. === പിണ്ഡം === [[File:Ngc1999.jpg|thumb|250px|right|റിഫ്ലൿഷൻ നെബുല NGC 1999]] സൂര്യന്റെ പിണ്ഡത്തിന്റെ 100-150 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുള്ള [[ഈറ്റ‌ കരിന|ഈറ്റ കരിന]] അറിയപ്പെടുന്നതിൽ വച്ച് പിണ്ഡമേറിയ നക്ഷത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{cite journal | first = Nathan | last = Smith | year = 1998 | url = http://www.astrosociety.org/pubs/mercury/9804/eta.html | title = The Behemoth Eta Carinae: A Repeat Offender | publisher = Astronomical Society of the Pacific | journal = Mercury Magazine | volume = 27 | page = 20 | accessdate = 2006-08-13 | archive-date = 2016-06-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160618222023/http://www.astrosociety.org/pubs/mercury/9804/eta.html | url-status = dead }}</ref> ഇതിന്റെ ആയുസ്സ് വളരെ കുറവാണ്-വെറും ചില ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾ മാത്രം. പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ 150 സൌരപിണ്ഡമാണ് നക്ഷത്രപിണ്ഡത്തിന്റെ പരിധി എന്ന് കമാന നക്ഷത്ര സമൂഹത്തിന്റെ പഠനങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതിനുള്ള കാരണം കൃത്യമായി അറിവായിട്ടില്ല. എന്നാൽ ശൂന്യാകാശത്തിലേക്ക് വാതകങ്ങൾ പുറം തള്ളാതെ നക്ഷത്രാന്തരീക്ഷത്തിലൂടെ കടന്നു പോകാൻ കഴിയുന്ന തേജസ്സിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന അളവിനെ നിർവചിക്കുന്ന എഡ്ഡിംഗ്ടൺ തേജസ്സ് ആണ് ഇതിന്റെ ഭാഗികമായ കാരണം. എന്തായാലും ഈ പരിധിയെ ചോദ്യമുനയിലാക്കിക്കൊണ്ട് RMC 136a എന്ന നക്ഷത്രസമൂഹത്തിലുള്ള R136a1 എന്ന താരത്തിന് 265 സൌരപിണ്ഡം ഉള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു<ref>{{cite news | title=NASA's Hubble Weighs in on the Heaviest Stars in the Galaxy | publisher=NASA News | date=2005-03-03 | url=http://www.nasa.gov/home/hqnews/2005/mar/HQ_05071_HST_galaxy.html | accessdate=2006-08-04 | archive-date=2020-04-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200410212238/https://www.nasa.gov/home/hqnews/2005/mar/HQ_05071_HST_galaxy.html | url-status=dead }}</ref><ref name=eso20100721>{{cite news | title=Stars Just Got Bigger | publisher=European Southern Observatory | date=2010-07-21 | url=http://www.eso.org/public/news/eso1030/ | accessdate=2010-17-24 }}</ref> . [[ലിഥിയം|ലിഥിയത്തേക്കാൾ]] ഭാരമേറിയ മൂലകങ്ങളുടെ പൂർണമായ അസ്സാന്നിധ്യം മൂലം [[Big bang|മഹാവിസ്ഫോടനത്തിന്]] ശേഷം ആദ്യമായി രൂപപ്പെട്ട താരങ്ങൾ ഒരു പക്ഷെ 300 സൌരപിണ്ഡത്തോളമോ അതിലും കൂടുതലോ വലുതായിരുന്നിരിക്കാം.<ref>{{cite news | title=Ferreting Out The First Stars | publisher=Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics | date=2005-09-22 | url=http://cfa-www.harvard.edu/press/pr0531.html | accessdate=2006-09-05 }}</ref> കാലങ്ങൾക്ക് മുന്നേ തന്നെ നാമാവശേഷമായ ഈ അതിഭീമന്മാരായ പോപുലേഷൻ III നക്ഷത്രങ്ങളുടെ തലമുറ ഇന്ന് സൈദ്ധാന്തികമായി മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു. [[വ്യാഴം|വ്യാഴത്തിന്റെ]] 93 മടങ്ങ് മാത്രം പിണ്ഡമുള്ള എ.ബി.ഡൊറാഡസിന്റെ ഒരു സഹനക്ഷത്രമായ എ.ബി ഡൊറാഡസ് സി ആണ് അകക്കാമ്പിൽ അണുസംയോജനം നടക്കുന്ന ഏറ്റവും ചെറിയ അറിയപ്പെടുന്ന നക്ഷത്രം. സൂര്യന് സമാനമായ മെറ്റാലിസിറ്റി ഉള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അകക്കാമ്പിൽ അണുസംയോജനം തുടരാൻ വേണ്ട ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ പിണ്ഡം സൈദ്ധാന്തികമായി [[വ്യാഴം|വ്യാഴത്തിന്റെ]] പിണ്ഡത്തിന്റെ 75 മടങ്ങായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite news | title=Weighing the Smallest Stars | publisher=ESO | date=2005-01-01 | url=http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2005/pr-02-05.html | accessdate=2006-08-13 | archive-date=2006-08-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060820012657/http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2005/pr-02-05.html | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | first = Alan | last = Boss | date = 2001-04-03 | url = http://www.carnegieinstitution.org/News4-3,2001.html | title = Are They Planets or What? | publisher = Carnegie Institution of Washington | accessdate = 2006-06-08 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060928065124/http://www.carnegieinstitution.org/News4-3,2001.html | archivedate = 2006-09-28 | url-status = live }}</ref><ref name="minimum">{{cite web | last = Shiga | first = David | date = 2006-08-17 | url = http://www.newscientistspace.com/article/dn9771-mass-cutoff-between-stars-and-brown-dwarfs-revealed.html | archiveurl = https://web.archive.org/web/20061114221813/http://space.newscientist.com/article/dn9771-mass-cutoff-between-stars-and-brown-dwarfs-revealed.html | archivedate = 2006-11-14 | title = Mass cut-off between stars and brown dwarfs revealed | publisher = New Scientist | accessdate = 2006-08-23 | url-status = live }}</ref> ഏറ്റവും മങ്ങിയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അടുത്തിടെ നടന്ന ചില പഠനങ്ങൾ ചുരുങ്ങിയ നക്ഷത്രവലിപ്പം സുറ്യന്റെ 8.3 ശതമാനമാണ് എന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. വ്യാഴത്തിന്റെ 87 മടങ്ങ് വരും ഇത്.<ref name="minimum" /><ref>{{cite news | title=Hubble glimpses faintest stars | publisher=BBC | date=2006-08-18 | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/5260008.stm | accessdate=2006-08-22 }}</ref> ചെറിയ വസ്തുക്കൾ [[തവിട്ടു കുള്ളൻ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. താരങ്ങൾക്കും [[വാതക‌_ഭീമൻ|വാതകഭീമന്മാർക്കും]] ഇടയിൽ കാണപ്പെടുന്ന കൃത്യമായി നിർവചിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ചാരമേഖലയിൽ ആണ് അവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ ആരവും പിണ്ഡവും ചേർന്നാണ് പ്രതലഗുരുത്വം നിർണയിക്കുന്നത്. ഭീമൻ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് പ്രധാന ശ്രേണിയിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളേക്കാൾ പ്രതലഗുരുത്വം കുറവാണ്. എന്നാൽ [[വെള്ളക്കുള്ളൻ|വെള്ളക്കുള്ളനെ]] പോലുള്ള ക്ഷയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന നിബിഡതാരങ്ങളിൽ സ്ഥിതി മറിച്ചാണ്. , പ്രതലഗുരുത്വത്തിന് നക്ഷത്രത്തിന്റെ വർണരാജിയെ സ്വാധീനിക്കാൻ കഴിവുണ്ട്. ഉയർന്ന ഗുരുത്വം അവശോഷണരേഖകളുടെ വിസ്താരം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="new cosmos" /> === ഭ്രമണം === സുമാറായി സ്പെക്ട്രോസ്കോപി ഉപയോഗിച്ചും കൂടുതൽ കൃത്യമായി നക്ഷത്രകളങ്കങ്ങളുടെ ഭ്രമണനിരക്ക് നിരീക്ഷിച്ചും ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ ഭ്രമണനിരക്ക് കണ്ടു പിടിക്കാവുന്നതാണ്. പ്രായം കുറഞ്ഞ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ദ്രുതഗതിയിലുള്ള ഭ്രമണനിരക്കാണ് ഉള്ളത്. മധ്യരേഖയിൽ സെക്കന്റിൽ 100കി.മീയിൽ അധികം വരും ഇത്. ഉദാഹരണമായി ബി വിഭാഗം നക്ഷത്രങ്ങളിൽപെട്ട ആക്കെനാർ എന്ന നക്ഷത്രത്തിന്റെ മധ്യരേഖാപ്രവേഗം സെക്കന്റിൽ 225 കി.മീയോ അതിലധികമോ ആണ്. അതിന്റെ ഫലമായി ഇതിന്റെ മധ്യരേഖാവ്യാസം ധ്രുവങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അകലത്തേക്കാൾ 50% കൂടുതലാണ്. ഈ ഭ്രമണനിരക്ക്, നക്ഷത്രം പൊട്ടി വേറിടാനുള്ള ആപൽസന്ധി പ്രവേഗമായ സെക്കന്റിൽ 300 കി.മീ എന്ന നിരക്കിന് തൊട്ടു താഴെയാണ്.<ref>{{cite news | title=Flattest Star Ever Seen | publisher=ESO | date=2003-06-11 | url=http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2003/pr-14-03.html | accessdate=2006-10-03 | archive-date=2006-10-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061007165607/http://www.eso.org/outreach/press-rel/pr-2003/pr-14-03.html | url-status=dead }}</ref> [[സൂര്യൻ]] 25-35 ദിവസങ്ങളിലൊരിക്കൽ, സെക്കന്റിൽ 1.994 എന്ന മധ്യരേഖാ പ്രവേഗത്തോട് കൂടി ഒരു ഭ്രമണം പൂർത്തിയാക്കുന്നു. ഒരു നക്ഷത്രം പ്രധാനശ്രേണീതാരമായി പരിണമിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭ്രമണനിരക്ക് സാകൂതമായി കുറക്കുന്നതിൽ കാന്തികമണ്ഡലവും നക്ഷത്രക്കാറ്റും പങ്കു വഹിക്കുന്നു.<ref>{{cite web | last = Fitzpatrick | first = Richard | date = 2006-02-13 | url = http://farside.ph.utexas.edu/teaching/plasma/lectures/lectures.html | title = Introduction to Plasma Physics: A graduate course | publisher = The University of Texas at Austin | accessdate = 2006-10-04 | archive-date = 2010-01-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100104142353/http://farside.ph.utexas.edu/teaching/plasma/lectures/lectures.html | url-status = dead }}</ref> Degenerate നക്ഷത്രങ്ങൾ നിബിഡദ്രവ്യമാനമായി ചുരുങ്ങുന്നതിന്റെ ഫലമായി ഭ്രമണം ദ്രുതഗതിയിലാകുന്നു. എന്നിരുന്നാലും കോണീയ ആക്കത്തിന്റെ സംരക്ഷണമനുസരിച്ച് നാം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതിലും കുറവായിരിക്കും ഭ്രമണത്തിലുള്ള ഈ വർദ്ധനവ്. <ref>{{cite journal | last = Villata | first = Massimo | title=Angular momentum loss by a stellar wind and rotational velocities of white dwarfs | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society | year=1992 | volume=257 | issue=3 | pages=450–454 | url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1992MNRAS.257..450V }}</ref>നക്ഷത്രവാതത്തിന്റെ ഫലമായ ദ്രവ്യമാനത്തിന്റെ നഷ്ടം മൂലം താരത്തിന്റെ കോണിയ ആക്കത്തിൽ കാര്യമായ കുറവ് സംഭവിക്കുന്നതിനാലാണിത്. വികിരണങ്ങളുടെ പുറംതള്ളൽ മൂലം പൾസറുകളുടെ ഭ്രമണനിരക്ക് ക്രമമായി കുറയുന്നു.<ref>{{cite news | title=A History of the Crab Nebula | publisher=ESO | date=1996-05-30 | url=http://hubblesite.org/newscenter/newsdesk/archive/releases/1996/22/astrofile/ | accessdate=2006-10-03 }}</ref> === ഊഷ്മാവ് === ഒരു പ്രഥമശ്രേണീതാരത്തിന്റെ പ്രതലോഷ്മാവ് നിർണയിക്കുന്നത് അതിന്റെ ആരവും കാമ്പിനകത്തെ ഊർജ്ജോത്പാദനനിരക്കും ആണ്. നക്ഷത്രത്തിന്റെ വർണ ഇന്ഡെക്സിൽ നിന്നാണ് ഇത് മിക്കവാറും കണക്കാക്കാറുള്ളത്. സാധാരണ നിലയിൽ നക്ഷത്രത്തിന്റെ അതേ തേജസ്സ്/പ്രതല വിസ്തീർണ്ണം നിരക്കിൽ ഊർജ്ജ വികിരണം നടത്തുന്ന ഒരു മാതൃകാ ബ്ലാക്ക് ബോഡിയുടെ ഫലത്തിലുള്ള ഊഷ്മാവായാണ് ഇത് കൊടുക്കാറുള്ളത്. ഫലത്തിലുള്ള ഊഷ്മാവ് വെറും പ്രാതിനിധ്യം വഹിക്കുന്ന വിലയാണ് എന്നത് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും താരങ്ങളുടെ ഊഷ്മാവിന് കാമ്പിൽ നിന്നുള്ള അകലം വർദ്ധിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് കുറഞ്ഞു വരുന്ന ഒരു ചെരിവുമാനം ഉണ്ട്. നക്ഷത്രത്തിന്റെ കാമ്പിനകത്തെ ഊഷ്മാവ് അനേകം മില്ല്യൺ കെൽവിനുകളാണ്. താരോഷ്മാവ് മൂലകങ്ങളുടെ ഊർജ്ജീകരണത്തിന്റെ നിരക്കിനെ നിർണയിക്കുന്നു. തദ്ഫലമായി വർണരാജിയിൽ വിശേഷമായ അവശോഷണരേഖകൾ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രതലോഷ്മാവും അതിന്റെ absolute magnitudഉം അവശോഷണ സവിശേഷതകളുമാണ് താരങ്ങളുടെ വർഗീകരണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഭീമമായ പ്രഥമശ്രേണീ താരങ്ങൾക്ക് 50,000 കെൽവിൻ പ്രതലോഷ്മാവുണ്ടാകാം. സൂര്യനെപ്പോലുള്ള ചെറിയ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ചുരുക്കം ആയിരങ്ങൾ മാത്രമേ പ്രതലോഷ്മാവ് കാണുകയുള്ളൂ. ചുവപ്പ് ഭീമന്മാർക്ക് ഏകദേശം 3,600 K യോളം വരുന്ന താരതമ്യേന കുറഞ്ഞ പ്രതലോഷ്മാവാണ് ഉണ്ടാവുക. എങ്കിലും കൂടിയ പുറം പ്രതല വിസ്തീർണം മൂലം തേജസ്സ് കൂടുതലായിരിക്കും. == വികിരണം == === തേജസ്സ് === == തരം തിരിക്കൽ == നിലവിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെ തരം തിരിക്കുന്ന രീതി ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലാണ് ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയത്. ഹൈഡ്രൊജൻ രേഖയുടെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് നക്ഷത്രങ്ങളെ A മുതൽ Q വരെ വിഭാഗങ്ങളാക്കി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഹൈഡ്രൊജൻ രേഖകളുടെ ശക്തിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകം താപനില ആണെന്നത് അന്നറിവുണ്ടായിരുന്നില്ല. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വർണ്ണരാജിയുടെ സ്വഭാവമനുസരിച്ച് O വിഭാഗം മുതൽ M വിഭാഗം വരെ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓ വിഭാഗത്തിൽ പെട്ട നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ചൂടു കൂടുതലും എം വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നവയ്ക്ക് പൊതുവേ ചൂടു കുറവും ആയിരിക്കും. പ്രതലതാപനിലയുടെ അവരോഹണക്രമത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങളെ O, B, A, F, G, K, M എന്നു തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.എന്നാൽ ഈ തരം തിരിക്കലിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ കഴിയാത്ത, വളരെ വിരളമായ വർണ്ണരാജിയുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെ പ്രത്യേകം തരം തിരിക്കുന്നു. ഇവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ L,T എന്നീ തരങ്ങളാണ്. ബ്രൗൺ കുള്ളന്മാരെയും കുറഞ്ഞ പിണ്ഡമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെയും തരം തിരിക്കാനാണ് ഈ പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഓരോ അക്ഷരത്തിനും പൂജ്യം മുതൽ ഒൻപതു വരെ,താപനിലയുടെ അവരോഹണക്രമത്തിൽ പത്ത് ഉപവിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. പ്രകാശമാനതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലും നക്ഷത്രങ്ങളെ തരം തിരിക്കാവുന്നതാണ്. പൂജ്യം മുതൽ ഏഴു വരെ ആണ് ഈ തരം തിരിക്കൽ. 0-ത്തിൽ ഹൈപ്പർ ഭീമന്മാർ, III-ൽ ഭീമന്മാർ, V-ൽ പ്രധാന ശ്രേണിയിലെ കുള്ളന്മാർ, VII-ൽ വെള്ളക്കുള്ളന്മാർ എന്നിങ്ങനെയാണ് തരം തിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഇന്നുള്ളവയിലെ ഭൂരിഭാഗം നക്ഷത്രങ്ങളും പ്രധാന ശ്രേണിയിൽ പെട്ടവയാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, സൂര്യൻ ശരാശരി വലിപ്പവും താപനിലയുമുള്ള, പ്രധാനശ്രേണിയിലെ G2V മഞ്ഞക്കുള്ളനാണ്. == ആന്തരപ്രവർത്തനം == ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വരെ നക്ഷത്രങ്ങൾ വൻ [[കൽക്കരി|കൽക്കരിച്ചൂളകൾ]] ആണെന്നാണ് കരുതിയിരുന്നത്. [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീൻ]] മുന്നോട്ടു വച്ച [[ദ്രവ്യ-ഊർജ്ജ സമീകരണ-തത്വം]] അതുവരെ നക്ഷത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുണ്ടായിരുന്ന ആശയക്കുഴപ്പം നീക്കി. ഉന്നത മർദ്ദത്തിൽ നാലു ഹൈഡ്രജൻ കണങ്ങൾ കൂടി ചേർന്ന് ഒരു ഹീലിയം കണമുണ്ടാവുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. കൂടിച്ചേരുമ്പോൾ ഒരു ചെറിയ അളവ് ദ്രവ്യം നഷ്ടപ്പെടും. നഷ്ടപ്പെടുന്ന ദ്രവ്യം ഊർജ്ജത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ പുറത്തു വരുന്നു. നക്ഷത്രത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലാണ് അണുസംയോജനം നടക്കുന്നത്. [[ഹൈഡ്രജൻ ബോംബ്|ഹൈഡ്രജൻ ബോംബിലും]] സമാനപ്രവർത്തനമാണ് നടക്കുന്നത്. == ഇതും കാണുക == * [[CNO ചക്രം]] == അവലംബം == {{Reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * http://www.nasa.gov/worldbook/star_worldbook.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050508094147/http://www.nasa.gov/worldbook/star_worldbook.html |date=2005-05-08 }} * [http://science.howstuffworks.com/star1.htm How Stars Work] at [[HowStuffWorks]] * [http://simbad.u-strasbg.fr/sim-fid.pl Query star by identifier, coordinates or reference code]. Centre de Données astronomiques de Strasbourg * [http://www.nasa.gov/worldbook/star_worldbook.html Star, World Book @ NASA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050508094147/http://www.nasa.gov/worldbook/star_worldbook.html |date=2005-05-08 }} * [http://www.astro.uiuc.edu/~kaler/sow/sow.html Portraits of Stars and their Constellations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081217010053/http://www.astro.uiuc.edu/~kaler/sow/sow.html |date=2008-12-17 }}. University of Illinois * [http://www.assa.org.au/sig/variables/classifications.asp How To Decipher Classification Codes]. Astronomical Society of South Australia {{തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം}} [[വർഗ്ഗം:നക്ഷത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നക്ഷത്രജ്യോതിശാസ്ത്രം]] rj48wxicfd94yuy88e2hhyx7m6hb8r0 0 6943 4614843 4563567 2026-04-23T16:23:44Z Vishalsathyan19952099 57735 4614843 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sree Poornathrayesa Temple}} {{Infobox Mandir |image =Sree_Poornathrayesa_Temple,_Tripunithura,_Kochi,_India_-_20080427.jpg |caption=തൃപ്പൂണിത്തുറ ശ്രീപൂർണ്ണത്രയീശക്ഷേത്രം |proper_name = ശ്രീപൂർണ്ണത്രയീശക്ഷേത്രം |creator = |date_built = അറിയില്ല ([[ദ്വാപരയുഗം]] മുതൽ നിലനിൽക്കുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു) |primary_deity = [[മഹാവിഷ്‌ണു|പൂർണ്ണത്രയീശ്വരൻ]] ([[മഹാവിഷ്‌ണു|മഹാവിഷ്ണു]]) - സന്താനഗോപാലമൂർത്തിയായി |architecture = [[കേരളം]] |location = [[തൃപ്പുണിത്തുറ]], [[കേരളം]] |coordinates = }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പഴയ നാട്ടുരാജ്യമാ‍യ [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി രാജ്യത്തിന്റെ]] തലസ്ഥാനമായ [[തൃപ്പൂണിത്തറ|തൃപ്പൂണിത്തറയിലാണ്]] (ഇപ്പോൾ [[കേരളം|കേരളസംസ്ഥാനത്തിൽ]] [[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ [[കണയന്നൂർ താലൂക്ക്|കണയന്നൂർ താലൂക്കിൽ]]) '''ശ്രീ പൂർണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രം''' സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. എറണാകുളം നഗരസമീപത്തുള്ള പ്രധാനവും പ്രസിദ്ധവുമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണിത്. [[അനന്തൻ|അനന്തന്റെ]] പുറത്തിരിയ്ക്കുന്ന [[മഹാവിഷ്ണു]]വാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. വൈകുണ്ഠത്തിലെപ്പോലെ പൂർണതയുള്ള ഈശ്വരൻ ആയതിനാൽ പൂർണത്രയീശൻ എന്ന്‌ വിളിക്കുന്നു. സന്താനഗോപാലമൂർത്തിയായി സങ്കല്പിയ്ക്കപ്പെടുന്ന പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇത്. അതിനാൽ കുട്ടികളുടെ ഐശ്വര്യത്തിനും ഉയർച്ചയ്ക്കും ബാലാരിഷ്ടതകൾ മാറുവാനും ഇവിടെ ദർശനം നടത്തുന്നത് ഗുണകരമാണെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഉപദേവനായി [[ഗണപതി]]യും [[ദക്ഷിണാമൂർത്തി|ദക്ഷിണാമൂർത്തിയും]] മാത്രമേ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളൂ. ഈ ക്ഷേത്രം 1921-കളിൽ വന്ന ഒരു തീപിടിത്തത്തിൽ നശിച്ചുപോയിട്ട് പിന്നീട് പുനരുദ്ധരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. അങ്ങനെ പുനരുദ്ധരിച്ച ക്ഷേത്രമാണ് ഇന്ന് നിലകൊള്ളുന്നത്. [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ മഹാക്ഷേത്രം. [[ചിങ്ങം]], [[വൃശ്ചികം]], [[കുംഭം]] എന്നീ മാസങ്ങളിൽ [[തിരുവോണം (നക്ഷത്രം)|തിരുവോണം നാളിൽ]] ആറാട്ടായി എട്ടുദിവസം വീതം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന മൂന്ന് കൊടിയേറ്റുത്സവങ്ങളാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. ഇത് വലിയൊരു പ്രത്യേകതയാണ്. ഇവയിൽ വൃശ്ചികോത്സവമാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനം. മറ്റുള്ള രണ്ട് ഉത്സവങ്ങളും പിൽക്കാലത്ത് തുടങ്ങിയവയാണ്. ഇവയിൽ കുംഭമാസത്തിലെ ഉത്സവം പറയെടുപ്പിന് മാത്രം നടത്തുന്നതാണെന്ന പ്രത്യേകതയുമുണ്ട്. ഈ മൂന്ന് ഉത്സവങ്ങൾ കൂടാതെ ചിങ്ങമാസത്തിൽ [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], ധന്വന്തരി ജയന്തി, [[ദീപാവലി]], [[മേടം|മേടമാസത്തിൽ]] [[വിഷു]], [[തുലാം|തുലാമാസത്തിൽ]] ഒമ്പതാം ദിവസം, കുംഭമാസത്തിൽ [[ഉത്രം]] നാളിൽ നടക്കുന്ന പിറന്നാൾ മഹോത്സവം, [[വൈശാഖം|വൈശാഖ പുണ്യമാസം]], [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] (സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ഏകാദശി) എന്നിവ എന്നിവയും ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു. എല്ലാ ആഴ്ചയിലെയും വ്യാഴാഴ്ച, ജന്മനക്ഷത്രദിവസം, മാസത്തിലെ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനം. == ചരിത്രം == ക്ഷേത്രം എ.ഡി. 947-ൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതാണെന്ന് രണ്ടാം [[ചേരസാമ്രാജ്യം|ചേരസാമ്രാജ്യകാലത്തെ]] ചക്രവർത്തി കോതരവിയുടെ ശിലാശാസനത്തിൽ പറയുന്നു <ref>പി.ജി.രാജേന്ദ്രൻ രചിച്ച “ക്ഷേത്ര വിജ്ഞാനകോശം”</ref>. പക്ഷേ ബിംബം പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് കൊല്ലവർഷം 455-ലാണ് (എ.ഡി.1280-ൽ ‘ബൗദ്ധാതിമതം’). പടിഞ്ഞാറെ ഗോപുരം കൊല്ലവർഷം 952-ലും ശ്രീകോവിലും മണ്ഡപവും 1000-മാണ്ടിലും, വിളക്കുമാടങ്ങൾ 1008-ലും,1015-ലും, കിഴക്കേ ഗോപുരവും നടപ്പുരയും 1024-ലും പണിതീർത്തതാണ്. പഴയ കുറിയൂർ (കുരൂർ) സ്വരൂപത്തിന്റെ ക്ഷേത്രമാണിതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഈ സ്വരൂപം അന്യം നിന്നപ്പോഴാണ് ഈ പ്രദേശവും ക്ഷേത്രവും കൊച്ചി രാജവംശത്തിന് കിട്ടുന്നത്. എങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തിന് ഏകദേശം 5000വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. {{തെളിവ്}} ക്ഷേത്ര പഴമയെ കുറിച്ചോ നിർമ്മാണ കാലത്തേ പറ്റിയോ പറയാൻ ആധികാരികമായി പറയാൻ രേഖകൾ ഒന്നുമില്ല. പുരാണങ്ങളിലും ചരിത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും മറ്റും കാണുന്ന പരാമർശങ്ങളെ മുൻനിർത്തി ക്ഷേത്രപ്പഴമയെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് വിലയിരുത്താം [[വ്യാസമഹർഷി]] രചിച്ച [[മഹാഭാരതം]] പാണ്ഡവരുടെയും കൌരവരുടെയും - നന്മയുടെയും തിന്മയുടെയും - മത്സരകഥയാണ്‌ . വില്ലാളി വീരനായ അർജുനൻ അതിലെ മുഖ്യകഥാപാത്രമാണല്ലോ ശ്രീകൃഷ്ണ ഭഗവാൻ ദ്വാരകയിൽ താമസിക്കുന്ന കാലത്താണ് പ്രതിഷ്ഠക്ക് ആസ്പദമായ കഥ നടക്കുന്നത് . മഹാഭാരതവും ചരിത്ര സംഭവമായി എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കുന്നു , ആ നിലയ്ക്ക് മഹാഭാരതകഥ നടന്ന കാലത്തോളം പഴക്കം ക്ഷേത്ര പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് കണക്കാക്കാം .എന്നാൽ ചരിത്ര പണ്ഡിതന്മാർ ഇത് അപ്പാടെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല . സംസ്കൃത സാഹിത്യ ചരിത്രത്തിൽ സുകുമാർ അഴീക്കോട് കാലഘട്ടത്തെ നിർണ്ണയിച്ചു കൊണ്ട് ഇങ്ങനെ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു ." ആദിപർവ്വത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് കുരു പാണ്ഡവ സേനകൾ കലി ദ്വാപര യുഗങ്ങളുടെ ഇടയിൽ സമന്തപഞ്ചകത്തിൽ വെച്ച് യുദ്ധം ചെയ്തു എന്നാണു (1,2,3) ക്രിസ്തുവിനു മുന്പ് 3102 ആണ് മഹാഭാരത യുദ്ധം നടന്നത് . മേല്പറഞ്ഞ കാലഗണനയ്ക്ക് ഉപോൽബലകമായി ശ്രീ സഖ്യാനന്ദ സ്വാമികൾ ( ഭാരത ചരിത്രദർശനത്തിൽ കലികാലാവലോകനം ) രേഖപ്പെടുത്തിയത് ശ്രദ്ധിക്കുക . "ആസന്മ ഘാസുമുനയ : | ശാസതി പ്രിഥിവിം യുധിഷ്ടിരേ നൃപതൌ | ഷഡ്ദ്വികപഞ്ചാശത്ഭിർയ്യയുത : | ശകകാല : തസ്യ രാജ്ഞസ്ച | ( വരാഹമിഹിരന്റെ ബ്രിഹത് സംഹിത ) . [[സപ്തർഷികൾ]] [[മകം]] നക്ഷത്രത്തിൽ കൂടി പിന്നോക്കം നീങ്ങിയിരുന്ന കാലത്താണ് യുധിഷ്ഠിര നൃപൻ രാജ്യഭാരം ചെയ്തിരുന്നത് . അക്കാലം മുതൽ 2526 ( ഷഡ്ദ്വികപഞ്ചാശത്ഭിർയ്യയുത) ചെന്ന സമയം ശകവർഷം ആരംഭിച്ചു , അതായത് ശകവർഷാരംഭത്തിനും 2526 വർഷം മുൻപാണ് യുധിഷ്ടിരൻ രാജ്യഭാരം ചെയ്തിരുന്നതെന്ന് സൂചന . ഈ സൂചകവാക്യത്തെ പ്രമാണീകരിച്ചു കൊണ്ട് കലിവർഷാരംഭവും യുധിഷ്ടിരന്റെ രാജ്യാഭിഷേകവും ശകവർഷാരംഭവും കണ്ടുപിടിക്കാൻ പാശ്ചാത്യരും പൌരസ്ത്യരുമായ ആധുനിക പണ്ഡിതന്മാർ പലരും ഉദ്യമിച്ചിട്ടുണ്ട് , എന്നാൽ അവിതർക്കമായ ഒരു കാലനിർണ്ണയത്തിനു ആരും സമർത്ഥരായിട്ടില്ല ... കലിവർഷാരംഭം ബി സി 3101 - ലും മഹാഭാരത യുദ്ധവും യുധിഷ്ഠിര രാജ്യ പ്രാപ്തിയും ബി സി 3067 - ലും നടന്നതായ നിലയ്ക്ക് ആണ് പിൻകാല സംഭവങ്ങളുടെ കാലം ഗണിച്ചു ചേർത്തിട്ടുള്ളത് , സപ്തർഷികൾ മകം നക്ഷത്രത്തിൽ വിചരിച്ചിരുന്ന കാലം ബി സി 3100 മുതൽ 3000 വരെ ; അതിനിടയിലാണല്ലോ മഹാഭാരത യുദ്ധവും യുധിഷ്ഠിരന്റെ രാജ്യഭാരവും പരീക്ഷിത്തിന്റെ ജനനവും മറ്റും സംഭവിക്കുന്നത്‌ , രാജ്യഭാരകാലമായ 3067 ഇൽ നിന്നും 2526 വർഷം കിഴിക്കുമ്പോൾ, ശകവർഷാരംഭം ബി സി 541 ഇൽ ആണെന്ന് സിദ്ധിക്കുന്നു . എന്നാൽ ആധുനിക ചരിത്രകാരന്മാർ ഇത് അംഗീകരിക്കുന്നില്ല . == ഐതിഹ്യം == [[ശ്രീമദ്ഭാഗവതം|ശ്രീമദ്ഭാഗവതത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധമായ സന്താനഗോപാലകഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവകഥ. ആ കഥ ഇങ്ങനെ പോകുന്നു: ഒരിയ്ക്കൽ, അർജ്ജുനൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ കാണാൻ [[ദ്വാരക]]യിലെത്തുകയുണ്ടായി. തന്റെ സുഹൃത്തിനെ ഭഗവാൻ അല്പദിവസം തനിയ്ക്കൊപ്പം താമസിയ്ക്കാൻ അനുവദിച്ചു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ ഒരു ദിവസം, ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സദസ്സിലേയ്ക്ക് ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ, തന്റെ മരിച്ചുപോയ കുഞ്ഞിന്റെ മൃതദേഹവും കൊണ്ടുവരികയുണ്ടായി. തന്റെ ഒമ്പതാമത്തെ കുട്ടിയാണിതെന്നും, മുമ്പുണ്ടായ എട്ടുപേരും ഇതുപോലെ പ്രസവത്തോടെ മരിച്ചുപോകുകയാണുണ്ടായതെന്നും, ഇതിനെല്ലാം കാരണം ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനാണെന്നും അദ്ദേഹം വിളിച്ചു പറയുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഭഗവാൻ ഒന്നും മിണ്ടിയില്ല. എന്നാൽ, ഇനി ഇതുപോലൊരു പ്രശ്നമുണ്ടാകില്ലെന്നും അടുത്ത കുട്ടിയെ താൻ സംരക്ഷിയ്ക്കുമെന്നും അർജ്ജുനൻ പ്രഖ്യാപിയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ആദ്യം ബ്രാഹ്മണൻ അത് കാര്യമാക്കിയില്ല. എന്നാൽ, അർജ്ജുനൻ തുടർച്ചയായി അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം അർജ്ജുനന്റെ ആവശ്യം അംഗീകരിച്ചു. പത്താമത്തെ കുട്ടിയും മരിയ്ക്കുകയാണെങ്കിൽ താൻ തീയിൽ ചാടി ആത്മഹത്യ ചെയ്യുമെന്നും അർജ്ജുനൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അങ്ങനെയിരിയ്ക്കേ, ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യ വീണ്ടും ഗർഭിണിയായി. അർജ്ജുനൻ തന്റെ കുട്ടിയെ രക്ഷിയ്ക്കുമെന്ന് ഉറച്ചുവിശ്വസിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ, അദ്ദേഹത്തെ തന്റെ വീട്ടിലേയ്ക്ക് വിളിയ്ക്കുകയും, തന്റെ ഭാര്യയെയും കുട്ടിയെയും സംരക്ഷിയ്ക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അമ്പുകൾ കൊണ്ട് വലിയൊരു മാളിക പണിത അർജ്ജുനൻ, പ്രസവം അവിടെവച്ചാകാമെന്ന് ബ്രാഹ്മണപത്നിയെ അറിയിച്ചു. അതനുസരിച്ച് പ്രസവത്തിനായി അവർ അങ്ങോട്ടേയ്ക്ക് താമസം മാറി. അവസാനം, ബ്രാഹ്മണപത്നി വീണ്ടും പ്രസവിച്ചു. എന്നാൽ, ഇത്തവണയും കുട്ടി മരിച്ചു പോകുകയാണുണ്ടായത്. ഇതറിഞ്ഞ ബ്രാഹ്മണൻ, അർജ്ജുനനെ ഓടിച്ചു വിടുകയുണ്ടായി. ദുഃഖിതനായ അർജ്ജുനൻ തീയിൽ ചാടി ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചു. അതനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം ആഗ്നേയാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ച് തീക്കുണ്ഠം സൃഷ്ടിച്ച് അതിൽ ചാടാൻ തയ്യാറായി. ആ സമയത്ത് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ശ്രീകൃഷ്ണൻ, അങ്ങനെ ചെയ്യരുതെന്നും കുട്ടികളെല്ലാവരും വൈകുണ്ഠത്തിലുണ്ടെന്നും അർജ്ജുനനെ അറിയിച്ചു. അതനുസരിച്ച് ഇരുവരും വൈകുണ്ഠത്തിലേയ്ക്ക് പോകുകയുണ്ടായി. തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപമായ മഹാവിഷ്ണുവിൽ നിന്ന് പത്തുകുട്ടികളെയും മടക്കിവാങ്ങിയ ശ്രീകൃഷ്ണൻ, തിരിച്ച് ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് വരികയും അവരെ ദമ്പതികളെത്തന്നെ ഏല്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ആ സമയത്തുതന്നെ അവർക്ക് മഹാവിഷ്ണുഭഗവാന്റെ ഒരു വിഗ്രഹവും അവർ ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടു വരികയുണ്ടായി. ആ പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇന്ന് പൂർണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. അതിനാൽ കുട്ടികളില്ലാത്തവരും ഗർഭിണികളും ഈ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിയ്ക്കുന്നത് അതിവിശേഷമാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ സന്താനഗോപാല അർച്ചന നടത്തുന്നത് കുട്ടികളുടെ ഉയർച്ചക്ക് ഗുണകരമാണ് എന്നു വിശ്വാസമുണ്ട്. മാതാപിതാക്കൾ കുട്ടികളുമായി ഈ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുന്നത് ബാലാരിഷ്ടതകൾ കൊണ്ടു ബുദ്ധിമുട്ടുന്ന കുട്ടികൾക്ക് അനുഗ്രഹമാണെന്നും കുട്ടികൾക്ക് ആപത്തുകൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കുവാനും നല്ലതാണെന്നും ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. സന്താനഗോപാല ബ്രാഹ്മണന്റെ കുടുംബമാണ് ഇന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന തന്ത്രികുടുംബമായ പുലിയന്നൂർ മന. വൈകുണ്ഠത്തിലെപ്പോലെ പൂർണതയുള്ള ഭഗവാൻ പൂർണത്രയീശൻ എന്നറിയപ്പെട്ടു. == പ്രതിഷ്ഠ == ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ [[മഹാവിഷ്ണു]] ആണ്. സന്താനഗോപാല മൂർത്തി എന്ന രൂപത്തിലാണ് വിഷ്ണു ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.keralaiyers.com/temple_poornathrayeesa?PHPSESSID=084d882dbcfa6062646c775944f83f95 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-07-03 |archive-date=2008-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080612233428/http://www.keralaiyers.com/temple_poornathrayeesa |url-status=dead }}</ref> കുട്ടികളില്ലാത്ത ദമ്പതികൾ ഇവിടെ വന്നു പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ സന്താന സൌഭാഗ്യം ലഭിക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം. കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായിരിയ്ക്കുന്ന ഭഗവാന്റെ വിഗ്രഹം അനന്തന്റെ മുകളിൽ ഇരിയ്ക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്. ഇത് ഇവിടത്തെ പ്രത്യേകതയാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതയായി [[ഗണപതി]] മാത്രമേ കുടികൊള്ളുന്നുള്ളൂ. == പുത്തൻ ബംഗ്ലാവ് ക്ഷേത്രം== [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിലെ]] രാജകുടുംബമായ [[പെരുമ്പടപ്പു സ്വരൂപം|പെരുമ്പടപ്പു സ്വരൂപത്തിന്റെ]] കുലദൈവമാണ് പൂർണ്ണത്രയീശൻ. തൃപ്പൂണിത്തുറയിൽ തന്നെ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള പുത്തൻ ബംഗ്ലാവ് ക്ഷേത്രത്തിൽ പൂർണ്ണത്രയീശന്റെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപത്തിന്റെ പരദേവതകളെ മുഴുവൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് പുത്തൻ ബംഗ്ലാവ് ക്ഷേത്രം. അവയിൽ പൂർണ്ണത്രയീശന്നും [[പഴയന്നൂർ ഭഗവതിക്ഷേത്രം|പഴയന്നൂരമ്മയ്ക്കുമാണ്]] ([[അന്നപൂർണേശ്വരി]]) ഏറ്റവുമധികം പ്രാധാന്യം. കൂടാതെ [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കരയമ്മ]] ([[പരാശക്തി]]), [[കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രം|കൂടൽമാണിക്യസ്വാമി]] ([[ഭരതൻ (രാമായണം)|ഭരതൻ]]/[[മഹാവിഷ്ണു]]), [[തിരുവഞ്ചിക്കുളം ശിവക്ഷേത്രം|തിരുവഞ്ചിക്കുളത്തപ്പൻ]] ([[ശിവൻ]]), [[ഹനുമാൻ]], [[ഗണപതി]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. ഇവിടെ നിത്യപൂജകൾ നടത്തിവരാറുമുണ്ട്. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == [[File:Thrippunithura-Elephants8 crop.jpg|thumb|350px|വൃശ്ചികോത്സവത്തിൽ നിന്ന്]] === വൃശ്ചികോത്സവം === പൂർണ്ണത്രയീശക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഉത്സവമാണ് വൃശ്ചികമാസത്തിൽ തിരുവോണം നാളിൽ ആറാട്ടോടെ സമാപിയ്ക്കുന്ന എട്ടുദിവസത്തെ കൊടിയേറ്റുത്സവം. ക്ഷേത്രത്തിൽ ആദ്യം മുതലേ നടന്നുവരുന്ന ഉത്സവമാണിതെന്ന പ്രത്യേകതയുണ്ട്. അങ്കുരാദിമുറയനുസരിച്ച് (മുളയിട്ടുകൊണ്ട് തുടങ്ങുന്ന ഉത്സവം) നടക്കുന്ന ഈ ഉത്സവത്തിന്റെ എട്ടുദിവസവും വിശേഷാൽ പൂജകളും താന്ത്രികച്ചടങ്ങുകളുമുണ്ടാകും. === മറ്റ് വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ === വിഷ്ണു പ്രധാനമായ വ്യാഴാഴ്ച പ്രധാനം. മലയാളം- ഇംഗ്ലീഷ് മാസങ്ങളിലെ ഒന്നാം തീയതി, ജന്മ നക്ഷത്ര ദിവസം, വൈകുന്റ ഏകാദശി (സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ഏകാദശി), വിഷു, വൈശാഖ പുണ്യമാസം, കർക്കിടക രാമായണമാസം, ദീപാവലി, അഷ്ടമിരോഹിണി തുടങ്ങിയവ ദർശനത്തിന് പ്രധാനം. == ദർശന സമയം == *രാവിലെ 3.45 AM മുതൽ ഉച്ചക്ക് 11 AM വരെ *വൈകുന്നേരം 4 PM മുതൽ രാത്രി 8.30 PM വരെ == അവലംബം == <references/> == പുറത്തു നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Sree Poornathrayeesa Temple}} * [http://wikimapia.org/s/#y=9945370&x=76341897&z=18&l=0&m=a&v=1 പൂർണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉപഗ്രഹ ചിത്രം] {{Vishnu temples}} {{Famous Hindu temples in Kerala}} {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങൾ]] {{Hindu-temple-stub}} gw19rzowlfwrdcr5maz4q5ubrqzoag2 0 10035 4614898 4601465 2026-04-24T06:20:50Z Irshadpp 10433 4614898 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Abul Ala Maududi}} {{Infobox philosopher | region = [[Islamic philosophy|ഇസ്‌ലാമികതത്ത്വചിന്ത]] | era = ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട് |image = Abul A'la Maududi.jpg | image_size = 170px | birth_date = {{Birth date|1903|09|25|df=yes}} | birth_place = [[Aurangabad, Maharashtra|ഔറംഗാബാദ്]], [[Hyderabad State|ഹൈദരാബാദ്]] (ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]]) | death_date = {{Death date and age|1979|09|22|1903|09|25|df=yes}} | death_place = [[Buffalo, New York|ബഫലോ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]], [[United States of America|യു.എസ്.]] | Era = [[Modern philosophy|ആധുനികതത്ത്വശാസ്ത്രം]] | school_tradition = [[Sunni Islam|സുന്നി]] | main_interests = തഫ്സീർ, [[ഹദീഥ്]], [[ഫിഖ്‌ഹ്]], രാഷ്ട്രീയം | influences = <small>[[Shah Waliullah|ഷാ വാലിയുള്ള]]<ref name="DI6-873"/>, [[Ibn Taymiyya|ഇബ്നു തൈമിയ്യ]], [[Ibn al-Qayyim|ഇബ്നു അൽ-ഖായ്യിം]], [[Hassan al-Banna|ഹസ്സൻ അൽ-ബന്ന]]<ref name="DI6-873"/>, [[Allama Iqbal|അല്ലാമ ഇഖ്ബാൽ]]<ref name="DI6-873"/>, [[Maulana Muhammad Ali Jauhar|മൗലാന മുഹമ്മദ് അലി ജൗഹർ]]</small> | influenced = <small>[[സയ്യിദ് ഖുതുബ്]]<ref>{{cite book|last1=Ruthven|first1=Malise|last2=Nanji|first2=Azim|title=Historical Atlas of Islam|publisher=Harvard University Press|isbn=0-674-01385-9|pages=194, 195|url=https://books.google.com.sa/books?id=wT1xGHPyMA8C&lpg=PP1&dq=Historical%20Atlas%20of%20Islam&pg=PA194#v=onepage&q=Abu%20al-Ala%20al-Maududi&f=false}}</ref>, [[ഖുർറം മുറാദ്]]</small> | notable_ideas = [[ഹുകൂമത്തെ ഇലാഹി]], [[ദൈവിക ജനാധിപത്യം]]<ref name="PLJ167">{{cite book |last1=Panicker |first1=P L John |title=Gandhian approach to communalism in contemporary India |page=167 |url=https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/7178/11/11_chapter%204.pdf#page=17 |accessdate=6 നവംബർ 2019}}</ref> }} [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] പ്രമുഖനായ ഇസ്‌ലാമികചിന്തകനും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്നു '''അബുൽ അ‌അ്‌ലാ മൗദൂദി'''<ref name="DI6-872">{{cite book |title=The Encyclopaedia of Islam |publisher=E.J Brill |page=872 |url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n898/mode/1up |accessdate=3 ഒക്ടോബർ 2019}}</ref> ([[സെപ്റ്റംബർ 25]], [[1903]] - [[സെപ്റ്റംബർ 22]], [[1979]]). 1941-ൽ സ്ഥാപിതമായ [[ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമിയുടെ]] സ്ഥാപകനും ആദ്യത്തെ അമീറുമാണ് അദ്ദേഹം. നിരവധി [[പുസ്തകം|ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] രചിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ രചന [[തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ]] ആണ്. അവിഭക്ത ഇന്ത്യയിൽ ജനിച്ച ഇദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യാവിഭജനം|ഇന്ത്യാവിഭജനാനന്തരം]] [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിലായിരുന്നു]] ജീവിച്ചിരുന്നത്. == ജീവചരിത്രം == {| class="wikitable collapsible" width="25%" style="float:right; clear:right; border:1px solid #ddd; margin:0 0 1em 1em; padding:0 0 1em 1em; vertical-align:right; font-size:80%;" !colspan="2" align="center"|<big>ജീവിതരേഖ</big> |- |colspan="2" align="center"|<small>പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ |- |align="right">|1903 |മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഔറംഗാബാദിൽ ജനനം |- |align="right">|1918 |'''ബിജ്നൂർ''' പത്രത്തിൽ പത്രപ്രവർത്തകനായി ജോലി നേടി. |- |align="right">|1920 |താജ് ദിനപത്രത്തിന്റെ പത്രാധിപരാകുന്നു. |- |align="right">|1921 |മുസ്‌ലിം ദിനപത്രത്തിലേക്ക് മാറുന്നു. |- |align="right">|1925 |അൽ ജമീഅ് പത്രത്തിൽ. |- |align="right">|1927 |അൽ ജിഹാദു ഫിൽ ഇസ്‌ലാം രചിക്കുന്നു. |- |align="right">|1933 |ഹൈദരാബാദിൽ നിന്ന് തർജുമാനുൽ ഖുർആൻ പ്രസിദ്ധീകരണമാരംഭിക്കുന്നു. |- |align="right">|1937 |ലാഹോറിൽ വെച്ച് [[മുഹമ്മദ് ഇഖ്‌ബാൽ|മുഹമ്മദ് ഇഖ്‌ബാലിനെ]] പരിചയപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceA">Azam, K.M., ''Hayat-e-Sadeed: Bani-e-Dar ul Islam Chaudhry Niaz Ali Khan (A Righteous Life: Founder of Dar ul Islam Chaudhry Niaz Ali Khan)'', Lahore: Nashriyat, 2010 (583 pp., Urdu) [ISBN 978-969-8983-58-1]</ref> |- |align="right">|1938 |പഠാൻകോട്ടിൽ '''ദാറുൽ ഇസ്‌ലാം''' എന്ന സ്ഥാപനം രൂപീകരിക്കുന്നു<ref name="ReferenceA"/> |- |align="right">|1941 |ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി രൂപീകരണം. ആദ്യ അമീർ. |- |align="right">|1942 |'''തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ''' രചന ആരംഭിക്കുന്നു. |- |align="right">|1947 |ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി ആസ്ഥാനം [[ലാഹോർ|ലാഹോറിലേക്ക്]] മാറ്റുന്നു. |- |align="right">|1948 |ഭരണഘടനാ പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിക്കുന്നു. |- |align="right">|1948 |[[കശ്മീർ|കശ്മീരിൽ]] പാകിസ്താൻ നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിനെതിരെ ഫത്‌വ. അതിന്റെ പേരിൽ ജയിൽ ശിക്ഷ. |- |align="right">|1950 |ജയിൽ മോചിതനാകുന്നു. |- |align="right">|1953 |'''ഖാദിയാനി മസ്അല''' എന്ന ലഘുലേഖയുടെ പേരിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രതിഷേധത്തെ തുടർന്ന് ആജീവനാന്ത തടവായി മാറ്റി.<ref name="bookrags.com">[http://www.bookrags.com/Sayyid_Abul_Ala_Maududi Encyclopedia of World Biography© on Abul A'la Mawdudi]</ref> |- |align="right">|1958 |ജനറൽ അയ്യൂബ് ഖാൻ ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമിയെ നിരോധിക്കുന്നു. |- |align="right">|1972 |തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ രചന പൂർത്തിയായി. |- |align="right">|1972 |ജമാഅത്ത് നേതൃത്വത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവാകുന്നു. |- |align="right">|1978 |സീറത്തെ സർവറെ ആലം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. |- |align="right">|1979 |അമേരിക്കയിൽ വെച്ച് അന്ത്യം.<ref>{{Cite web |url=http://www.karachijamaat.org/webpages/Founder.asp |title=Syed Moudoodi biography at a glance |access-date=2013-01-07 |archive-date=2007-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070914115357/http://www.karachijamaat.org/webpages/Founder.asp |url-status=dead }}</ref>. ലാഹോറിലെ ഇച്റയിൽ ഖബറടക്കം. |} 1903 സെപ്റ്റംബർ 25ന്‌ പഴയ [[ഹൈദരാബാദ്]]‌ സംസ്ഥാനത്തെ [[ഔറംഗാബാദ്|ഔറംഗാബാദിൽ]] ജനിച്ചു. [[സൂഫി]] പാരമ്പര്യമുള്ള<ref name="DI6-872"/> സയ്യിദ് കുടുംബമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്<ref>{{cite book|title=എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ഇസ്‌ലാം-വാള്യം 10|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/10.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BearBianBosDonHein.etc.UndPatIUA.v10.T-U.Leid.EJBrill.2000.#page/n354/mode/1up|last=|first=|page=336|publisher=|year=2000|quote=}}</ref>. പിതാവ് അഹ്മദ് ഹസൻ മതഭക്തനായ ഒരു [[വക്കീൽ]] ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്ന് ആൺമക്കളിൽ ഇളയവനായിരുന്നു അബുൽ അ‌അ്‌ലാ. മാതാവ് റുഖിയ്യാ ബീഗം. === വിദ്യാഭ്യാസം === വീട്ടിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യഭ്യാസം നേടിയ<ref name="DI6-872"/> ശേഷം അദ്ദേഹത്തെ പരമ്പരാഗത ഇസ്ലാമികവിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി മദ്രസ ഫുർഖാനിയ്യയിൽ ചേർത്തു<ref>{{Cite web|url=http://thafheem.net/article/6|title=സയ്യിദ് അബുൽ അഅ്‌ലാ മൗദൂദി|access-date=|last=|first=|date=|website=http://thafheem.net|publisher=}}</ref>. സെക്കണ്ടറി വിദ്യാഭ്യാസം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം [[ഹൈദരാബാദ്|ഹൈദരാബാദിലെ]] ദാറുൽ ഉലൂമിൽ ഉപരിപഠനത്തിന്‌ ചേർന്നു. പിതാവിന്റെ രോഗവും മരണവും മൂലം ഔപചാരികപഠനം മുടങ്ങി. എന്നാൽ 20 വയസ്സ്‌ തികയുന്നതിന്‌ മുമ്പ്‌ തന്നെ മാതൃഭാഷയായ [[ഉർദു]]വിന്‌ പുറമേ [[പേർഷ്യൻ]], [[ഇംഗ്ലീഷ്‌]], [[അറബി]] ഭാഷകൾ അദ്ദേഹം വശമാക്കി.<ref>{{Cite book|title=The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought (collective)|last=Irfan Ahmed|first=|publisher=Princeton University Press|year=2013|isbn=|location=|pages=333}}</ref> വിവിധ വിഷയങ്ങൾ വിശദമായി പഠിക്കാൻ ഇത് അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. === പത്രപ്രവർത്തനത്തിൽ === ഔപചാരിക പഠനം മുടങ്ങിയ മൗദൂദി പത്രപ്രവർത്തനത്തിലേക്ക്‌ തിരിഞ്ഞു. 1918-ൽ [[ബിജ്നൂർ|ബിജ്നൂരിലെ]] അൽമദീന പത്രാധിപസമിതിയിൽ അംഗമായി. 1920-ൽ പതിനേഴാം വയസ്സിൽ [[ജബൽ‌പൂർ|ജബൽപൂരിൽ]] നിന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന താജിന്റെ പത്രാധിപരായി.<ref>{{Cite web|url=http://mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/abul-ala-maududi.htm|title=Abul Ala Maududi|access-date=|last=|first=|date=|website=Encyclopedia of the Middle East|publisher=mideastweb.org}}</ref> 1920-ൽ ഡെൽഹിയിലെത്തി [[ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമായെ ഹിന്ദ്|ജംഇയ്യത്തെ ഉലമായെ ഹിന്ദിന്റെ]] മുസ്‌ലിം പത്രത്തിന്റേയും (1921 മുതൽ 1923 വരെ) അൽജംഇയ്യത്തിന്റേയും<ref name="DI6-872"/> (1925-28) പത്രാധിപരായി ജോലി ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=http://mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/abul-ala-maududi.htm|title=Abul Ala Maududi|access-date=|last=|first=|date=|website=http://mideastweb.org/|publisher=}}</ref> === രാഷ്ട്രീയത്തിൽ === 1920-കളോടെ രാഷ്ട്രീയത്തിലും മൗദൂദി താൽപര്യം കാണിച്ചു തുടങ്ങി. ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഭരണത്തിനെതിരായി രംഗത്ത്‌ വന്ന [[തഹ്‌രീകേ ഹിജ്‌റ|തഹ്‌രീകെ ഹിജ്‌റയിലും]] [[ഖിലാഫത്ത്‌ പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത്‌ പ്രസ്ഥാനത്തിലും]] ചേർന്നു പ്രവർത്തിച്ചു<ref name="DI6-872"/>. പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യവും പരിപാടിയും യാഥാർഥ്യാധിഷ്ഠിതമല്ലെന്നും ആസൂത്രിതമല്ലെന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ട് അവയോടുള്ള ബന്ധം വേർപ്പെടുത്തുകയും പഠനത്തിലും പത്രപ്രവർത്തനത്തിലും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. === രചനകളും സംഘടനാപ്രവർത്തനവും === 1920 മുതൽ 1928 വരേ 4 വ്യത്യസ്ത പുസ്തകങ്ങൾ മൗദൂദി വിവർത്തനം ചെയ്തു{{തെളിവ്}}. ഒന്ന് [[അറബി]]യിൽ നിന്നും ബാക്കിയുള്ളവ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്നും. ആദ്യത്തെ ഗ്രന്ഥമായ [[ജിഹാദ്‌]] ([[അൽജിഹാദു ഫിൽ ഇസ്‌ലാം]]) 1927-ൽ അൽജംഇയ്യത്തിൽ പരമ്പരയായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു<ref name="DI6-872"/>. 1930-ൽ അത്‌ പുസ്തകരൂപത്തിൽ പുറത്ത്‌ വന്നു. 1928-ൽ അൽജംഇയ്യത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം മൗദൂദി ഹൈദറാബാദിലേക്ക്‌ തിരിച്ചു പോയി ഗവേഷണത്തിലും എഴുത്തിലും മുഴുകി<ref name="DI6-872"/>. 1933-ൽ<ref name="DI6-872"/> സ്വന്തം പത്രാധിപത്യത്തിൽ [[തർജുമാനുൽ ഖുർആൻ]] മാസിക ആരംഭിച്ചു. അന്നു മുതൽ തന്റെ ആശയങ്ങളും ചിന്തകളും പ്രകാശിപ്പിക്കാനുള്ള മുഖ്യ മാധ്യമമായി അത്‌ മാറി. മുപ്പതുകളുടെ മധ്യത്തിൽ ഇന്ത്യൻ മുസ്‌ലിംകൾ നേരിട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന മുഖ്യ രാഷ്ട്രീയ സാംസ്കാരിക പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹം എഴുതാൻ തുടങ്ങി{{cn}}. പിന്നീട്‌ [[മുഹമ്മദ് ഇഖ്ബാൽ|അല്ലാമാ ഇഖ്ബാലിന്റെ]] ക്ഷണപ്രകാരം <ref>{{Cite web|url=https://www.brownpundits.com/2018/11/16/maududi-and-iqbal-a-brief-history/|title=Maududi and Iqbal: A 2018/11/16|website=www.brownpundits.com|publisher=}}</ref> ഹൈദറാബാദ്‌ വിട്ട്‌ പഞ്ചാബിലെ [[പഠാൻകോട്ട്‌]] ജില്ലയിൽ താമസമാക്കിയ മൗദൂദി അവിടെ [[ദാറുൽ ഇസ്‌ലാം]] എന്ന പേരിൽ ഒരു അക്കാദമിക ഗവേഷണ സ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചു. അല്ലാമാ ഇഖ്‌ബാലിനോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഇസ്‌ലാമികചിന്തയുടെ പുനർനിർമ്മാണം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുകയും ഇസ്‌ലാമിക വിഷയങ്ങളിൽ കഴിവുറ്റ പണ്ഢിതരെ വാർത്തെടുക്കുകയുമായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി സ്ഥാപനകനാണ് മൌദൂദി. === ജമഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി === {{പ്രലേ|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി}} 1940-കളോടെ സമഗ്രമായ ഒരു ഇസ്‌ലാമിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്‌ രൂപം നൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ച്‌ മൗലാനാ മൗദൂദി ഗൗരവപൂർവം ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം 1941<ref name="DI6-872"/> ഓഗസ്റ്റ്‌ 26-ന്‌ [[ലാഹോർ|ലാഹോറിൽ]] വിളിച്ചു ചേർത്ത നാട്ടിന്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 72 പേർ പങ്കെടുത്ത യോഗത്തിൽ വെച്ച്‌ [[ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമിക്ക്]] രൂപം നൽകി. ആദ്യത്തെ അമീർ (പ്രസിഡണ്ട്‌) ആയി തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം 1972-ൽ<ref name="DI6-873"/> ആരോഗ്യകാരണങ്ങളാൽ ഉത്തരവാദിത്തം ഒഴിയുന്നത്‌ വരേ സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു. === പാകിസ്താനിൽ === [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്യസമരകാലത്ത്]] സാമുദായികതയെ ശക്തമായി നിരാകരിച്ച<ref>{{Cite web|url=http://www.cabaltimes.com/2015/06/24/partition/|title=Maududi’s Warnings to the Muslim Community on the Impending Partition; April 1947|access-date=|last=|first=|date=|website=www.cabaltimes.com|publisher=www.cabaltimes.com}}</ref> അദ്ദേഹം ഇന്ത്യാവിഭജനത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തു. പകരം വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളുടെ കോൺഫെഡറേഷൻ<ref name="MZF73">{{cite book |last1=MOHD.ZAKIRULLAH FIRDAUSI |title=Political Ideology of Abul Ala Maududi |page=73 |url=https://books.google.com.sa/books?id=tzF8BwAAQBAJ&pg=PA73#v=onepage&q&f=false |accessdate=7 നവംബർ 2019}}</ref> എന്നതായിരുന്നു മൗദൂദിയുടെ സങ്കല്പം<ref name="MZF99">{{cite book |last1=MOHD.ZAKIRULLAH FIRDAUSI |title=Political Ideology of Abul Ala Maududi |page=99 |url=https://books.google.com.sa/books?id=tzF8BwAAQBAJ&pg=PA99#v=onepage&q&f=false |accessdate=7 നവംബർ 2019}}</ref><ref name="DI6-873"/><ref>[http://www.prabodhanam.net/html/50_annual_spl/21.pdf മൗദൂദിയും വിഭജനവും]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} പ്രബോധനം|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി അമ്പതാം വാർഷികപതിപ്പ്‌|1992</ref><ref>[http://www.milligazette.com/Archives/2005/01-15Jan05-Print-Edition/011501200554.htm മൗദൂദിയും ഇന്ത്യൻ മുസ്‌ലിംകളും]</ref>. [[ഇന്ത്യാവിഭജനം]] ഒരു യാഥാർഥ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പാകിസ്താനിലേക്ക് പോവുകയായിരുന്നു. മുസ്‌ലിംകൾക്കായി കേവല ദേശരാഷ്ട്രങ്ങൾ എന്നതിന് പകരം ഇസ്‌ലാമിക തത്ത്വങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന ഇസ്‌ലാമിക രാഷ്ട്രസ്ഥാപനം എന്ന സങ്കല്പമായിരുന്നു അദ്ദേഹം പുലർത്തിയിരുന്നത്.<ref>http://mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/abul-ala-maududi.htm</ref> 1947 ആഗസ്റ്റിൽ പാകിസ്താനിൽ താമസമാക്കിയ മൗദൂദി അവിടെ ഒരു ഇസ്‌ലാമികഭരണഘടനക്കായി പരിശ്രമിച്ചു<ref name="DI6-872"/>. ഭരണാധികാരികൾ കടുത്ത നടപടികളോടെ അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടു. പല തവണ അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ്‌ ചെയ്ത്‌ ജയിലിലടച്ചു<ref name="DI6-873"/>. 1953-ൽ [[ഖാദിയാനീ]] പ്രശ്‌നത്തെക്കുറിച്ച്‌ ഒരു ലഘുലേഖ എഴുതിയതിന്റെ പേരിൽ രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റം ചുമത്തി പട്ടാളകോടതി മൗദൂദിക്ക്‌ വധശിക്ഷ വിധിച്ചു<ref name="DI6-873">{{cite book |title=The Encyclopaedia of Islam |publisher=E.J Brill |page=872 |url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n899/mode/1up |accessdate=3 ഒക്ടോബർ 2019}}</ref>. മാപ്പപേക്ഷ നൽകി കുറ്റവിമുക്തവാൻ അവസരം ലഭിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹം തന്റെ നിലപാടിൽ ഉറച്ച്‌ നിൽക്കുകയാണുണ്ടായത്‌<ref name="MZF106"/>. ഒടുവിൽ പാകിസ്താനകത്തും ലോകത്തിന്റെ ഇതര ഭാഗങ്ങളിലും ഉണ്ടായ എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തം തടവായി ചുരുക്കാനും പിന്നീട്‌ അതു തന്നെ റദ്ദാക്കാനും<ref name="MZF106">{{cite book |last1=MOHD.ZAKIRULLAH FIRDAUSI |title=Political Ideology of Abul Ala Maududi |page=106 |url=https://books.google.com.sa/books?id=tzF8BwAAQBAJ&pg=PA106#v=onepage&q&f=false |accessdate=7 നവംബർ 2019}}</ref> ഭരണകൂടം നിർബന്ധിതമായി. കശ്മീരിലെ പാക് നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിനെ എതിർത്തതിന്റെ പേരിലും അദ്ദേഹം വിചാരണ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്<ref name="MZF106"/>. നുഴഞ്ഞുകയറ്റം ഒരിക്കലും ഇസ്‌ലാമിക തത്ത്വങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതല്ല എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്<ref name="MZF106"/>. === അന്ത്യം === നേരത്തേയുണ്ടായിരുന്ന [[വൃക്കരോഗം]] 1979 ഏപ്രിലിൽ വർദ്ധിക്കുകയും ഹൃദയസംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾക്കടിപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ചികിത്സക്കായി അദ്ദേഹത്തെ അമേരിക്കയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ശസ്ത്രക്രിയയെത്തുടർന്ന് 1979 സെപ്റ്റംബർ 22-ന് അദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞു<ref name="DI6-873"/>. 76 വയസ്സായിരുന്നു. മൃതദേഹം പിന്നീട് പാകിസ്താനിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് ലാഹോറിലെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. == സംഭാവനകൾ == മൗലാന മൗദൂദി 138-ലേറെ<ref name="DI6-873"/> പുസ്തകങ്ങളും ലഘുലേഖകളും എഴുതി. ഖുർആൻ വ്യാഖ്യാനം, ഹദീസ്‌, നിയമം, തത്ത്വചിന്ത, ചരിത്രം, രാഷ്ട്രമീമാംസ എന്നിവയിലെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്‌ രചനകളുണ്ട്‌<ref name="DI6-873"/>. രാഷ്ട്രീയവും സാംസ്കാരികവും ദൈവശാസ്ത്രപരവുമായ വിവിധ പ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹം ചർച്ച ചെയ്യുകയും ഇസ്‌ലാമികാധ്യാപനങ്ങളുമായി അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. [[തഫ്‌ഹീമുൽ ഖുർആൻ]] എന്ന ഖുർആൻ വ്യാഖ്യാന ഗ്രന്ഥമാണ്‌ മൗദൂദിയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റിയ രചന. 31 വർഷം കൊണ്ടാണ്‌ അതിന്റെ രചന അദ്ദേഹം പൂർത്തിയാക്കിയത്<ref name="DI6-873"/><ref>[http://www.thafheem.net/Samapanam.html തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ, സമാപന കുറിപ്പ്]</ref>. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ ഇംഗ്ലീഷ്‌, പേർഷ്യൻ, അറബി, ഹിന്ദി, ഫ്രഞ്ച്‌, ജർമൻ, സാഹിലീ, തമിഴ്‌, മലയാളം, ബംഗാളി തുടങ്ങിയ എഴുപതിലേറെ ഭാഷകളിലേക്ക്‌ വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref>[http://www.prabodhanam.net/html/50_annual_spl/26.pdf ജമാഅത്ത് സാഹിത്യം ലോകഭാഷകളിൽ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}|പ്രബോധനം|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി അമ്പതാം വാർഷികപതിപ്പ്‌|1992</ref>. === മലയാളത്തിൽ === മൗലാന മൗദൂദിയുടെ ഒട്ടനേകം ഗ്രന്ഥങ്ങൾ മലയാളത്തിലും ലഭ്യമാണ്. [[ഇസ്‌ലാമിക് പബ്ലിഷിംഗ് ഹൗസ്]] (ഐ.പി.എച്ച്) ആണ് പ്രസാധകർ. {{Div col|cols=3}} * ഇസ്‌ലാം <ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/ISLAM.pdf |title=ഇസ്‌ലാം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120105225259/http://www.islampadanam.com/ebooks/ISLAM.pdf |url-status=dead }}</ref> * ഇസ്‌ലാം മതം <ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/Islam%20Matham.pdf |title=ഇസ്‌ലാം മതം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611190909/http://www.islampadanam.com/ebooks/Islam%20Matham.pdf |url-status=dead }}</ref> * സത്യസാക്‌ഷ്യം <ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/sathyasakshyam.pdf |title=സത്യസാക്‌ഷ്യം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120105232258/http://www.islampadanam.com/ebooks/sathyasakshyam.pdf |url-status=dead }}</ref> * മരണാനന്തര ജീവിതം<ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/Marananantharam.pdf |title=മരണാനന്തര ജീവിതം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120618225314/http://www.islampadanam.com/ebooks/Marananantharam.pdf |url-status=dead }}</ref> * ഇസ്‌ലാമിക സംസ്കാരം: മൂലശിലകൾ * ഇസ്‌ലാമിൻറെ രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തം * ഇസ്‌ലാം ആധുനികയുഗത്തിൽ * ഇസ്‌ലാമും ജാഹിലിയ്യത്തും * ഇസ്‌ലാമിൻറെ ജീവിതവ്യവസ്ഥ * ഇസ്‌ലാമിൻറെ സന്ദേശം * സദാചാരം ഇസ്‌ലാമിൽ * ജിഹാദ് * ഖിലാഫത്തും രാജവാഴ്ചയും * മതേതരത്വം, ജനാധിപത്യം, ദേശീയത്വം: ഒരു താത്വിക വിശകലനം * മനുഷ്യൻറെ മൗലികാവകാശങ്ങൾ * രക്ഷാസരണി * [[തഫ്‌ഹീമുൽ ഖുർ‌ആൻ]] (ഖുർ‌ആൻ വ്യാഖ്യാനം) * ഖുർ‌ആൻ പഠനത്തിന് ഒരു മുഖവുര<ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/quran%20padanathin%20oru%20mukavura.pdf |title=ഖുർ‌ആൻ പഠനത്തിന് ഒരു മുഖവുര |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120710072801/http://www.islampadanam.com/ebooks/quran%20padanathin%20oru%20mukavura.pdf |url-status=dead }}</ref> * [[ഇലാഹ്, റബ്ബ്, ഇബാദത്ത്, ദീൻ: ഖുർ‌ആനിലെ നാലു സാങ്കേതിക ശബ്‌ദങ്ങൾ]] * പ്രസ്ഥാനവും പ്രവർ‌ത്തകരും * ഇസ്‌ലാമിക പ്രവർ‌ത്തകരുടെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ * സുന്നത്തിൻറെ പ്രാമാണികത<ref name="SHP150">{{cite book |last1=P. Sakkeer Hussain |title=Development of islamic studies in Kerala during 18th century to 20th century |page=150 |url=https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/60798/11/11_chapter%204.pdf#page=32 |accessdate=2 നവംബർ 2019 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719082010/https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/60798/11/11_chapter%204.pdf#page=32 |url-status=dead }}</ref> * ഹറമിൻറെ സന്ദേശം * ഖുതുബാത്ത് * ഇസ്‌ലാം മതം {{Div col end}} == അംഗീകാര‌ങ്ങൾ == 1962 [[റാബിത്വത്തുൽ ആലമിൽ ഇസ്‌ലാമി|റാബിത്വത്തുൽ ആലമിൽ ഇസ്‌ലാമിയുടെ]] സ്ഥാപകസമിതിയിൽ അംഗമായിരുന്നു<ref name="DI6-873"/>. സഊദി അറേബ്യ ഭരണകൂടം [[ഫൈസൽ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൗദ്|ഫൈസൽ രാജാവിന്റെ]] പേരിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ ഇസ്‌ലാമിക സേവനത്തിനുള്ള പ്രഥമ [[ഫൈസൽ അന്താരാഷ്ട്ര അവാർ‌ഡ്]] സമ്മാനിച്ചത് (1979) സയ്യിദ് അബുൽ അ‌അ്‌ലാ മൗദൂദിക്കായിരുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://kfip.org/sayyid-abul-alaa-al-mowdoodi/ |title=കിംഗ് ഫൈസൽ അവാർഡ് 1979 |access-date=2014-11-05 |archive-date=2014-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140428035012/http://kfip.org/sayyid-abul-alaa-al-mowdoodi/ |url-status=dead }}</ref>. റോഡുകൾക്കും<ref>{{Cite web|url=https://worldnewsinsiders.wordpress.com/2013/03/21/syed-abu-al-ala-al-maududi-street-in-jeddah/|title=Syed Abu Al Ala Al Maududi Street in Jeddah|access-date=|last=|first=|date=|website=worldnewsinsiders|publisher=}}</ref> സ്‌കൂളുകൾക്കും സൗദി ഗവൺമെന്റ് മൗദൂദിയുടെ പേര് നൽകി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://2gis.ae/dubai/geo/13933647002924728|title=Abul Ala Maududi Street|access-date=|last=|first=|date=|website=Google Maps|publisher=Google}}</ref> മദീന യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ സിലബസ് രൂപീകരണത്തിൽ പങ്ക് വഹിച്ചിരുന്നു<ref name="DI6-873"/> == വിമർശനങ്ങൾ== ഇസ്‌ലാമിക തീവ്രവാദത്തിന്റെ നേതാക്കൾ പലപ്പോഴും മൗദൂദിയുടെ വാക്കുകളെയും ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്<ref>[https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/sep/09/isis-jihadi-shaped-by-modern-western-philosophy] The Guardian online edition</ref>. എന്നാൽ ഇസ്‌ലാമിക പ്രവർത്തനത്തിൽ സായുധപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സ്ഥാനമില്ലെന്നായിരുന്നു മൗദൂദി വാദിച്ചത് എന്ന് വിമർശകനായ [[സിയാവുദ്ദീൻ സർദാർ]] പറയുന്നുണ്ട്<ref>സിയാവുദ്ദീൻ സർദാർ (Desperately Seeking Paradise, P. 29-31)</ref> ജനാധിപത്യം<ref>മതേതരത്വം ദേശീയത്വം ജനാധിപത്യം , അബുൽ അഅ്ലാ മൗദൂദി Page 25-26, 12thEdition January2017, Islamic Publishing House, Kozhikkode, Kerala</ref>, ഇസ്‌ലാമിക രാഷ്ട്രത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ-അവരുടെ പൗരത്വം<ref>Nizami, Z.A., Jamaat-e-Islami: Spearhead of Separatism, Ministry of Information & Broadcasting, Government of India, New Delhi, 1975 Page 7 [https://frontline.thehindu.com/cover-story/what-is-hindu-rashtra/article9748316.ece]</ref><ref name=Apostate/>, മതരാഷ്ട്രവാദം<ref>Abdul Alaa Maudoodi in Haqiqat-i-Jihad, page 64, Taj Company Ltd, Lahore, Pakistan 1964</ref>, മതപരിത്യാഗം<ref name=Apostate>Punishment to Apostate under Islamic Law (1981), Sayyid Abul A’la Maududi, Page 74-75, September2012 Edition, Markazi Maktaba Islami Publishers, New Delhi.</ref><ref>Murtad ki Saza Islami Qanun Mein (1981), Sayyid Abul A’la Maududi, page 32, Lahore Islamic Publications Ltd, 8th edition.</ref>, സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ<ref>Purdah and the Status of Woman in Islam , Sayyid Abul A’la Maududi, Page 156, February2013 Edition, Markazi Maktaba Islami Publishers, New Delhi.</ref><ref>Purdah and the Status of Woman in Islam , Sayyid Abul A’la Maududi, Page 151-153, February2013 Edition, Markazi Maktaba Islami Publishers, New Delhi.</ref> തുടങ്ങിയവയിൽ മൗദൂദിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പ്രതിലോമകരമാണെന്ന് വിമർശകർ വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്<ref>Choueiri, p.111, quoted in Ruthven, p.70</ref>. മൗദൂദിയുടെ ഖാദിയാനി മസ്അല എന്ന ലഘുലേഖ [[അഹമദീയ|അഹമദീയാ]] വിരുദ്ധ കലാപത്തിന് ശക്തി പകർന്നു എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു<ref>http://www.globalsecurity.org/military/world/pakistan/ji.htm</ref>. [[ആർ.എസ്.എസ്|ആർ.എസ്.എസിന്റെ]] ആചാര്യനായ [[മാധവ സദാശിവ ഗോൾവൽക്കർ|ഗോൾവൽക്കറുടെ]] മുസ്‌ലിം പതിപ്പാണ് മൗദൂദി എന്ന് ഇടതുപക്ഷ വിമർശകർ പരാമർശിക്കാറുണ്ട്<ref> [https://frontline.thehindu.com/cover-story/what-is-hindu-rashtra/article9748316.ece] What is Hindu Rashtra? Frontline</ref><ref> [https://www.doolnews.com/m-swaraj-mla-speech-at-kerala-legislative-assembly777.html] M Swaraj's Speech in Kerala Legislative Assembly on Dec 31, 2019</ref> == അവലംബം == {{reflist|3}} * അബുൽ അ‌അ്‌ല, [[ടി. മുഹമ്മദ്]], ഇസ്‌ലാമിക് പബ്ലിഷിങ് ഹൗസ്, കോഴിക്കോട്. * ഇസ്‌ലാമിൻറെ ലോകം, [[പ്രബോധനം]] വിശേഷാൽപതിപ്പ്. * വിമർശിക്കപ്പടുന്ന മൗദൂദി- [[ഐ.പി.എച്ച്]] == അധികവായനക്ക് == *[http://www.prabodhanam.net/oldissues/html/50_annual_spl/5.pdf മൗലാനാ മൗദൂദി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518154847/https://www.prabodhanam.net/oldissues/html/50_annual_spl/5.pdf |date=2021-05-18 }} *[http://www.prabodhanam.net/oldissues/html/50_annual_spl/21.pdf മൗദൂദിയും വിഭജനവും]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Islamism}} {{Islamic Theology}} [[വർഗ്ഗം:1903-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1979-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 25-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 22-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുസ്ലീം മത നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികപണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിസ്റ്റുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഖുർ‌ആൻ വിവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫൈസൽ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]] 6e2ba9qu83p7j5s392om5ehopkoh7ep 4614901 4614898 2026-04-24T06:24:50Z Irshadpp 10433 [[Special:Contributions/Irshadpp|Irshadpp]] ([[User talk:Irshadpp|സംവാദം]]) നടത്തിയ തിരുത്തലുകൾ നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നിലവിലുള്ള പതിപ്പ് [[User:~2026-98028-8|~2026-98028-8]] സൃഷ്ടിച്ചതാണ് 4601430 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Abul Ala Maududi}} {{Infobox philosopher | region = [[Islamic philosophy|ഇസ്‌ലാമികതത്ത്വചിന്ത]] | era = ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട് |image = Abul ala maududi.jpg | image_size = 170px | birth_date = {{Birth date|1903|09|25|df=yes}} | birth_place = [[Aurangabad, Maharashtra|ഔറംഗാബാദ്]], [[Hyderabad State|ഹൈദരാബാദ്]] (ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]]) | death_date = {{Death date and age|1979|09|22|1903|09|25|df=yes}} | death_place = [[Buffalo, New York|ബഫലോ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]], [[United States of America|യു.എസ്.]] | Era = [[Modern philosophy|ആധുനികതത്ത്വശാസ്ത്രം]] | school_tradition = [[Sunni Islam|സുന്നി]] | main_interests = തഫ്സീർ, [[ഹദീഥ്]], [[ഫിഖ്‌ഹ്]], രാഷ്ട്രീയം | influences = <small>[[Shah Waliullah|ഷാ വാലിയുള്ള]]<ref name="DI6-873"/>, [[Ibn Taymiyya|ഇബ്നു തൈമിയ്യ]], [[Ibn al-Qayyim|ഇബ്നു അൽ-ഖായ്യിം]], [[Hassan al-Banna|ഹസ്സൻ അൽ-ബന്ന]]<ref name="DI6-873"/>, [[Allama Iqbal|അല്ലാമ ഇഖ്ബാൽ]]<ref name="DI6-873"/>, [[Maulana Muhammad Ali Jauhar|മൗലാന മുഹമ്മദ് അലി ജൗഹർ]]</small> | influenced = <small>[[സയ്യിദ് ഖുതുബ്]]<ref>{{cite book|last1=Ruthven|first1=Malise|last2=Nanji|first2=Azim|title=Historical Atlas of Islam|publisher=Harvard University Press|isbn=0-674-01385-9|pages=194, 195|url=https://books.google.com.sa/books?id=wT1xGHPyMA8C&lpg=PP1&dq=Historical%20Atlas%20of%20Islam&pg=PA194#v=onepage&q=Abu%20al-Ala%20al-Maududi&f=false}}</ref>, [[ഖുർറം മുറാദ്]]</small> | notable_ideas = [[ഹുകൂമത്തെ ഇലാഹി]], [[ദൈവിക ജനാധിപത്യം]]<ref name="PLJ167">{{cite book |last1=Panicker |first1=P L John |title=Gandhian approach to communalism in contemporary India |page=167 |url=https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/7178/11/11_chapter%204.pdf#page=17 |accessdate=6 നവംബർ 2019}}</ref> }} [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] പ്രമുഖനായ ഇസ്‌ലാമികചിന്തകനും എഴുത്തുകാരനും തീവ്രവാദിയുമായിരുന്നു '''അബുൽ അ‌അ്‌ലാ മൗദൂദി'''<ref name="DI6-872">{{cite book |title=The Encyclopaedia of Islam |publisher=E.J Brill |page=872 |url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n898/mode/1up |accessdate=3 ഒക്ടോബർ 2019}}</ref> ([[സെപ്റ്റംബർ 25]], [[1903]] - [[സെപ്റ്റംബർ 22]], [[1979]]). 1941-ൽ സ്ഥാപിതമായ [[ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമിയുടെ]] സ്ഥാപകനും ആദ്യത്തെ അമീറുമാണ് അദ്ദേഹം. നിരവധി [[പുസ്തകം|ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] രചിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ രചന [[തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ]] ആണ്. അവിഭക്ത ഇന്ത്യയിൽ ജനിച്ച ഇദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യാവിഭജനം|ഇന്ത്യാവിഭജനാനന്തരം]] [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിലായിരുന്നു]] ജീവിച്ചിരുന്നത്. == ജീവചരിത്രം == {| class="wikitable collapsible" width="25%" style="float:right; clear:right; border:1px solid #ddd; margin:0 0 1em 1em; padding:0 0 1em 1em; vertical-align:right; font-size:80%;" !colspan="2" align="center"|<big>ജീവിതരേഖ</big> |- |colspan="2" align="center"|<small>പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ |- |align="right">|1903 |മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഔറംഗാബാദിൽ ജനനം |- |align="right">|1918 |'''ബിജ്നൂർ''' പത്രത്തിൽ പത്രപ്രവർത്തകനായി ജോലി നേടി. |- |align="right">|1920 |താജ് ദിനപത്രത്തിന്റെ പത്രാധിപരാകുന്നു. |- |align="right">|1921 |മുസ്‌ലിം ദിനപത്രത്തിലേക്ക് മാറുന്നു. |- |align="right">|1925 |അൽ ജമീഅ് പത്രത്തിൽ. |- |align="right">|1927 |അൽ ജിഹാദു ഫിൽ ഇസ്‌ലാം രചിക്കുന്നു. |- |align="right">|1933 |ഹൈദരാബാദിൽ നിന്ന് തർജുമാനുൽ ഖുർആൻ പ്രസിദ്ധീകരണമാരംഭിക്കുന്നു. |- |align="right">|1937 |ലാഹോറിൽ വെച്ച് [[മുഹമ്മദ് ഇഖ്‌ബാൽ|മുഹമ്മദ് ഇഖ്‌ബാലിനെ]] പരിചയപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceA">Azam, K.M., ''Hayat-e-Sadeed: Bani-e-Dar ul Islam Chaudhry Niaz Ali Khan (A Righteous Life: Founder of Dar ul Islam Chaudhry Niaz Ali Khan)'', Lahore: Nashriyat, 2010 (583 pp., Urdu) [ISBN 978-969-8983-58-1]</ref> |- |align="right">|1938 |പഠാൻകോട്ടിൽ '''ദാറുൽ ഇസ്‌ലാം''' എന്ന സ്ഥാപനം രൂപീകരിക്കുന്നു<ref name="ReferenceA"/> |- |align="right">|1941 |ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി രൂപീകരണം. ആദ്യ അമീർ. |- |align="right">|1942 |'''തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ''' രചന ആരംഭിക്കുന്നു. |- |align="right">|1947 |ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി ആസ്ഥാനം [[ലാഹോർ|ലാഹോറിലേക്ക്]] മാറ്റുന്നു. |- |align="right">|1948 |ഭരണഘടനാ പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിക്കുന്നു. |- |align="right">|1948 |[[കശ്മീർ|കശ്മീരിൽ]] പാകിസ്താൻ നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിനെതിരെ ഫത്‌വ. അതിന്റെ പേരിൽ ജയിൽ ശിക്ഷ. |- |align="right">|1950 |ജയിൽ മോചിതനാകുന്നു. |- |align="right">|1953 |'''ഖാദിയാനി മസ്അല''' എന്ന ലഘുലേഖയുടെ പേരിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രതിഷേധത്തെ തുടർന്ന് ആജീവനാന്ത തടവായി മാറ്റി.<ref name="bookrags.com">[http://www.bookrags.com/Sayyid_Abul_Ala_Maududi Encyclopedia of World Biography© on Abul A'la Mawdudi]</ref> |- |align="right">|1958 |ജനറൽ അയ്യൂബ് ഖാൻ ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമിയെ നിരോധിക്കുന്നു. |- |align="right">|1972 |തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ രചന പൂർത്തിയായി. |- |align="right">|1972 |ജമാഅത്ത് നേതൃത്വത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവാകുന്നു. |- |align="right">|1978 |സീറത്തെ സർവറെ ആലം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. |- |align="right">|1979 |അമേരിക്കയിൽ വെച്ച് അന്ത്യം.<ref>{{Cite web |url=http://www.karachijamaat.org/webpages/Founder.asp |title=Syed Moudoodi biography at a glance |access-date=2013-01-07 |archive-date=2007-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070914115357/http://www.karachijamaat.org/webpages/Founder.asp |url-status=dead }}</ref>. ലാഹോറിലെ ഇച്റയിൽ ഖബറടക്കം. |} 1903 സെപ്റ്റംബർ 25ന്‌ പഴയ [[ഹൈദരാബാദ്]]‌ സംസ്ഥാനത്തെ [[ഔറംഗാബാദ്|ഔറംഗാബാദിൽ]] ജനിച്ചു. [[സൂഫി]] പാരമ്പര്യമുള്ള<ref name="DI6-872"/> സയ്യിദ് കുടുംബമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്<ref>{{cite book|title=എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ഇസ്‌ലാം-വാള്യം 10|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/10.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BearBianBosDonHein.etc.UndPatIUA.v10.T-U.Leid.EJBrill.2000.#page/n354/mode/1up|last=|first=|page=336|publisher=|year=2000|quote=}}</ref>. പിതാവ് അഹ്മദ് ഹസൻ മതഭക്തനായ ഒരു [[വക്കീൽ]] ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്ന് ആൺമക്കളിൽ ഇളയവനായിരുന്നു അബുൽ അ‌അ്‌ലാ. മാതാവ് റുഖിയ്യാ ബീഗം. === വിദ്യാഭ്യാസം === വീട്ടിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യഭ്യാസം നേടിയ<ref name="DI6-872"/> ശേഷം അദ്ദേഹത്തെ പരമ്പരാഗത ഇസ്ലാമികവിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി മദ്രസ ഫുർഖാനിയ്യയിൽ ചേർത്തു<ref>{{Cite web|url=http://thafheem.net/article/6|title=സയ്യിദ് അബുൽ അഅ്‌ലാ മൗദൂദി|access-date=|last=|first=|date=|website=http://thafheem.net|publisher=}}</ref>. സെക്കണ്ടറി വിദ്യാഭ്യാസം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം [[ഹൈദരാബാദ്|ഹൈദരാബാദിലെ]] ദാറുൽ ഉലൂമിൽ ഉപരിപഠനത്തിന്‌ ചേർന്നു. പിതാവിന്റെ രോഗവും മരണവും മൂലം ഔപചാരികപഠനം മുടങ്ങി. എന്നാൽ 20 വയസ്സ്‌ തികയുന്നതിന്‌ മുമ്പ്‌ തന്നെ മാതൃഭാഷയായ [[ഉർദു]]വിന്‌ പുറമേ [[പേർഷ്യൻ]], [[ഇംഗ്ലീഷ്‌]], [[അറബി]] ഭാഷകൾ അദ്ദേഹം വശമാക്കി.<ref>{{Cite book|title=The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought (collective)|last=Irfan Ahmed|first=|publisher=Princeton University Press|year=2013|isbn=|location=|pages=333}}</ref> വിവിധ വിഷയങ്ങൾ വിശദമായി പഠിക്കാൻ ഇത് അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. === പത്രപ്രവർത്തനത്തിൽ === ഔപചാരിക പഠനം മുടങ്ങിയ മൗദൂദി പത്രപ്രവർത്തനത്തിലേക്ക്‌ തിരിഞ്ഞു. 1918-ൽ [[ബിജ്നൂർ|ബിജ്നൂരിലെ]] അൽമദീന പത്രാധിപസമിതിയിൽ അംഗമായി. 1920-ൽ പതിനേഴാം വയസ്സിൽ [[ജബൽ‌പൂർ|ജബൽപൂരിൽ]] നിന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന താജിന്റെ പത്രാധിപരായി.<ref>{{Cite web|url=http://mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/abul-ala-maududi.htm|title=Abul Ala Maududi|access-date=|last=|first=|date=|website=Encyclopedia of the Middle East|publisher=mideastweb.org}}</ref> 1920-ൽ ഡെൽഹിയിലെത്തി [[ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമായെ ഹിന്ദ്|ജംഇയ്യത്തെ ഉലമായെ ഹിന്ദിന്റെ]] മുസ്‌ലിം പത്രത്തിന്റേയും (1921 മുതൽ 1923 വരെ) അൽജംഇയ്യത്തിന്റേയും<ref name="DI6-872"/> (1925-28) പത്രാധിപരായി ജോലി ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=http://mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/abul-ala-maududi.htm|title=Abul Ala Maududi|access-date=|last=|first=|date=|website=http://mideastweb.org/|publisher=}}</ref> === രാഷ്ട്രീയത്തിൽ === 1920-കളോടെ രാഷ്ട്രീയത്തിലും മൗദൂദി താൽപര്യം കാണിച്ചു തുടങ്ങി. ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഭരണത്തിനെതിരായി രംഗത്ത്‌ വന്ന [[തഹ്‌രീകേ ഹിജ്‌റ|തഹ്‌രീകെ ഹിജ്‌റയിലും]] [[ഖിലാഫത്ത്‌ പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത്‌ പ്രസ്ഥാനത്തിലും]] ചേർന്നു പ്രവർത്തിച്ചു<ref name="DI6-872"/>. പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യവും പരിപാടിയും യാഥാർഥ്യാധിഷ്ഠിതമല്ലെന്നും ആസൂത്രിതമല്ലെന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ട് അവയോടുള്ള ബന്ധം വേർപ്പെടുത്തുകയും പഠനത്തിലും പത്രപ്രവർത്തനത്തിലും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. === രചനകളും സംഘടനാപ്രവർത്തനവും === 1920 മുതൽ 1928 വരേ 4 വ്യത്യസ്ത പുസ്തകങ്ങൾ മൗദൂദി വിവർത്തനം ചെയ്തു{{തെളിവ്}}. ഒന്ന് [[അറബി]]യിൽ നിന്നും ബാക്കിയുള്ളവ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്നും. ആദ്യത്തെ ഗ്രന്ഥമായ [[ജിഹാദ്‌]] ([[അൽജിഹാദു ഫിൽ ഇസ്‌ലാം]]) 1927-ൽ അൽജംഇയ്യത്തിൽ പരമ്പരയായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു<ref name="DI6-872"/>. 1930-ൽ അത്‌ പുസ്തകരൂപത്തിൽ പുറത്ത്‌ വന്നു. 1928-ൽ അൽജംഇയ്യത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം മൗദൂദി ഹൈദറാബാദിലേക്ക്‌ തിരിച്ചു പോയി ഗവേഷണത്തിലും എഴുത്തിലും മുഴുകി<ref name="DI6-872"/>. 1933-ൽ<ref name="DI6-872"/> സ്വന്തം പത്രാധിപത്യത്തിൽ [[തർജുമാനുൽ ഖുർആൻ]] മാസിക ആരംഭിച്ചു. അന്നു മുതൽ തന്റെ ആശയങ്ങളും ചിന്തകളും പ്രകാശിപ്പിക്കാനുള്ള മുഖ്യ മാധ്യമമായി അത്‌ മാറി. മുപ്പതുകളുടെ മധ്യത്തിൽ ഇന്ത്യൻ മുസ്‌ലിംകൾ നേരിട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന മുഖ്യ രാഷ്ട്രീയ സാംസ്കാരിക പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹം എഴുതാൻ തുടങ്ങി{{cn}}. പിന്നീട്‌ [[മുഹമ്മദ് ഇഖ്ബാൽ|അല്ലാമാ ഇഖ്ബാലിന്റെ]] ക്ഷണപ്രകാരം <ref>{{Cite web|url=https://www.brownpundits.com/2018/11/16/maududi-and-iqbal-a-brief-history/|title=Maududi and Iqbal: A 2018/11/16|website=www.brownpundits.com|publisher=}}</ref> ഹൈദറാബാദ്‌ വിട്ട്‌ പഞ്ചാബിലെ [[പഠാൻകോട്ട്‌]] ജില്ലയിൽ താമസമാക്കിയ മൗദൂദി അവിടെ [[ദാറുൽ ഇസ്‌ലാം]] എന്ന പേരിൽ ഒരു അക്കാദമിക ഗവേഷണ സ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചു. അല്ലാമാ ഇഖ്‌ബാലിനോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഇസ്‌ലാമികചിന്തയുടെ പുനർനിർമ്മാണം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുകയും ഇസ്‌ലാമിക വിഷയങ്ങളിൽ കഴിവുറ്റ പണ്ഢിതരെ വാർത്തെടുക്കുകയുമായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി സ്ഥാപനകനാണ് മൌദൂദി. === ജമഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി === {{പ്രലേ|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി}} 1940-കളോടെ സമഗ്രമായ ഒരു ഇസ്‌ലാമിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്‌ രൂപം നൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ച്‌ മൗലാനാ മൗദൂദി ഗൗരവപൂർവം ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം 1941<ref name="DI6-872"/> ഓഗസ്റ്റ്‌ 26-ന്‌ [[ലാഹോർ|ലാഹോറിൽ]] വിളിച്ചു ചേർത്ത നാട്ടിന്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 72 പേർ പങ്കെടുത്ത യോഗത്തിൽ വെച്ച്‌ തീവ്രവാദ സംഘടനയായ [[ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമിക്ക്]] രൂപം നൽകി. ആദ്യത്തെ അമീർ (പ്രസിഡണ്ട്‌) ആയി തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം 1972-ൽ<ref name="DI6-873"/> ആരോഗ്യകാരണങ്ങളാൽ ഉത്തരവാദിത്തം ഒഴിയുന്നത്‌ വരേ സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു. === പാകിസ്താനിൽ === [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്യസമരകാലത്ത്]] സാമുദായികതയെ ശക്തമായി നിരാകരിച്ച<ref>{{Cite web|url=http://www.cabaltimes.com/2015/06/24/partition/|title=Maududi’s Warnings to the Muslim Community on the Impending Partition; April 1947|access-date=|last=|first=|date=|website=www.cabaltimes.com|publisher=www.cabaltimes.com}}</ref> അദ്ദേഹം ഇന്ത്യാവിഭജനത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തു. പകരം വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളുടെ കോൺഫെഡറേഷൻ<ref name="MZF73">{{cite book |last1=MOHD.ZAKIRULLAH FIRDAUSI |title=Political Ideology of Abul Ala Maududi |page=73 |url=https://books.google.com.sa/books?id=tzF8BwAAQBAJ&pg=PA73#v=onepage&q&f=false |accessdate=7 നവംബർ 2019}}</ref> എന്നതായിരുന്നു മൗദൂദിയുടെ സങ്കല്പം<ref name="MZF99">{{cite book |last1=MOHD.ZAKIRULLAH FIRDAUSI |title=Political Ideology of Abul Ala Maududi |page=99 |url=https://books.google.com.sa/books?id=tzF8BwAAQBAJ&pg=PA99#v=onepage&q&f=false |accessdate=7 നവംബർ 2019}}</ref><ref name="DI6-873"/><ref>[http://www.prabodhanam.net/html/50_annual_spl/21.pdf മൗദൂദിയും വിഭജനവും]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} പ്രബോധനം|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി അമ്പതാം വാർഷികപതിപ്പ്‌|1992</ref><ref>[http://www.milligazette.com/Archives/2005/01-15Jan05-Print-Edition/011501200554.htm മൗദൂദിയും ഇന്ത്യൻ മുസ്‌ലിംകളും]</ref>. [[ഇന്ത്യാവിഭജനം]] ഒരു യാഥാർഥ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പാകിസ്താനിലേക്ക് പോവുകയായിരുന്നു. മുസ്‌ലിംകൾക്കായി കേവല ദേശരാഷ്ട്രങ്ങൾ എന്നതിന് പകരം ഇസ്‌ലാമിക തത്ത്വങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന ഇസ്‌ലാമിക രാഷ്ട്രസ്ഥാപനം എന്ന സങ്കല്പമായിരുന്നു അദ്ദേഹം പുലർത്തിയിരുന്നത്.<ref>http://mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/abul-ala-maududi.htm</ref> 1947 ആഗസ്റ്റിൽ പാകിസ്താനിൽ താമസമാക്കിയ മൗദൂദി അവിടെ ഒരു ഇസ്‌ലാമികഭരണഘടനക്കായി പരിശ്രമിച്ചു<ref name="DI6-872"/>. ഭരണാധികാരികൾ കടുത്ത നടപടികളോടെ അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടു. പല തവണ അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ്‌ ചെയ്ത്‌ ജയിലിലടച്ചു<ref name="DI6-873"/>. 1953-ൽ [[ഖാദിയാനീ]] പ്രശ്‌നത്തെക്കുറിച്ച്‌ ഒരു ലഘുലേഖ എഴുതിയതിന്റെ പേരിൽ രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റം ചുമത്തി പട്ടാളകോടതി മൗദൂദിക്ക്‌ വധശിക്ഷ വിധിച്ചു<ref name="DI6-873">{{cite book |title=The Encyclopaedia of Islam |publisher=E.J Brill |page=872 |url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n899/mode/1up |accessdate=3 ഒക്ടോബർ 2019}}</ref>. മാപ്പപേക്ഷ നൽകി കുറ്റവിമുക്തവാൻ അവസരം ലഭിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹം തന്റെ നിലപാടിൽ ഉറച്ച്‌ നിൽക്കുകയാണുണ്ടായത്‌<ref name="MZF106"/>. ഒടുവിൽ പാകിസ്താനകത്തും ലോകത്തിന്റെ ഇതര ഭാഗങ്ങളിലും ഉണ്ടായ എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തം തടവായി ചുരുക്കാനും പിന്നീട്‌ അതു തന്നെ റദ്ദാക്കാനും<ref name="MZF106">{{cite book |last1=MOHD.ZAKIRULLAH FIRDAUSI |title=Political Ideology of Abul Ala Maududi |page=106 |url=https://books.google.com.sa/books?id=tzF8BwAAQBAJ&pg=PA106#v=onepage&q&f=false |accessdate=7 നവംബർ 2019}}</ref> ഭരണകൂടം നിർബന്ധിതമായി. കശ്മീരിലെ പാക് നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിനെ എതിർത്തതിന്റെ പേരിലും അദ്ദേഹം വിചാരണ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്<ref name="MZF106"/>. നുഴഞ്ഞുകയറ്റം ഒരിക്കലും ഇസ്‌ലാമിക തത്ത്വങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതല്ല എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്<ref name="MZF106"/>. === അന്ത്യം === നേരത്തേയുണ്ടായിരുന്ന [[വൃക്കരോഗം]] 1979 ഏപ്രിലിൽ വർദ്ധിക്കുകയും ഹൃദയസംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾക്കടിപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ചികിത്സക്കായി അദ്ദേഹത്തെ അമേരിക്കയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ശസ്ത്രക്രിയയെത്തുടർന്ന് 1979 സെപ്റ്റംബർ 22-ന് അദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞു<ref name="DI6-873"/>. 76 വയസ്സായിരുന്നു. മൃതദേഹം പിന്നീട് പാകിസ്താനിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് ലാഹോറിലെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. == സംഭാവനകൾ == മൗലാന മൗദൂദി 138-ലേറെ<ref name="DI6-873"/> പുസ്തകങ്ങളും ലഘുലേഖകളും എഴുതി. ഖുർആൻ വ്യാഖ്യാനം, ഹദീസ്‌, നിയമം, തത്ത്വചിന്ത, ചരിത്രം, രാഷ്ട്രമീമാംസ എന്നിവയിലെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്‌ രചനകളുണ്ട്‌<ref name="DI6-873"/>. രാഷ്ട്രീയവും സാംസ്കാരികവും ദൈവശാസ്ത്രപരവുമായ വിവിധ പ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹം ചർച്ച ചെയ്യുകയും ഇസ്‌ലാമികാധ്യാപനങ്ങളുമായി അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. [[തഫ്‌ഹീമുൽ ഖുർആൻ]] എന്ന ഖുർആൻ വ്യാഖ്യാന ഗ്രന്ഥമാണ്‌ മൗദൂദിയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റിയ രചന. 31 വർഷം കൊണ്ടാണ്‌ അതിന്റെ രചന അദ്ദേഹം പൂർത്തിയാക്കിയത്<ref name="DI6-873"/><ref>[http://www.thafheem.net/Samapanam.html തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ, സമാപന കുറിപ്പ്]</ref>. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ ഇംഗ്ലീഷ്‌, പേർഷ്യൻ, അറബി, ഹിന്ദി, ഫ്രഞ്ച്‌, ജർമൻ, സാഹിലീ, തമിഴ്‌, മലയാളം, ബംഗാളി തുടങ്ങിയ എഴുപതിലേറെ ഭാഷകളിലേക്ക്‌ വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref>[http://www.prabodhanam.net/html/50_annual_spl/26.pdf ജമാഅത്ത് സാഹിത്യം ലോകഭാഷകളിൽ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}|പ്രബോധനം|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി അമ്പതാം വാർഷികപതിപ്പ്‌|1992</ref>. === മലയാളത്തിൽ === മൗലാന മൗദൂദിയുടെ ഒട്ടനേകം ഗ്രന്ഥങ്ങൾ മലയാളത്തിലും ലഭ്യമാണ്. [[ഇസ്‌ലാമിക് പബ്ലിഷിംഗ് ഹൗസ്]] (ഐ.പി.എച്ച്) ആണ് പ്രസാധകർ. {{Div col|cols=3}} * ഇസ്‌ലാം <ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/ISLAM.pdf |title=ഇസ്‌ലാം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120105225259/http://www.islampadanam.com/ebooks/ISLAM.pdf |url-status=dead }}</ref> * ഇസ്‌ലാം മതം <ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/Islam%20Matham.pdf |title=ഇസ്‌ലാം മതം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611190909/http://www.islampadanam.com/ebooks/Islam%20Matham.pdf |url-status=dead }}</ref> * സത്യസാക്‌ഷ്യം <ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/sathyasakshyam.pdf |title=സത്യസാക്‌ഷ്യം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120105232258/http://www.islampadanam.com/ebooks/sathyasakshyam.pdf |url-status=dead }}</ref> * മരണാനന്തര ജീവിതം<ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/Marananantharam.pdf |title=മരണാനന്തര ജീവിതം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120618225314/http://www.islampadanam.com/ebooks/Marananantharam.pdf |url-status=dead }}</ref> * ഇസ്‌ലാമിക സംസ്കാരം: മൂലശിലകൾ * ഇസ്‌ലാമിൻറെ രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തം * ഇസ്‌ലാം ആധുനികയുഗത്തിൽ * ഇസ്‌ലാമും ജാഹിലിയ്യത്തും * ഇസ്‌ലാമിൻറെ ജീവിതവ്യവസ്ഥ * ഇസ്‌ലാമിൻറെ സന്ദേശം * സദാചാരം ഇസ്‌ലാമിൽ * ജിഹാദ് * ഖിലാഫത്തും രാജവാഴ്ചയും * മതേതരത്വം, ജനാധിപത്യം, ദേശീയത്വം: ഒരു താത്വിക വിശകലനം * മനുഷ്യൻറെ മൗലികാവകാശങ്ങൾ * രക്ഷാസരണി * [[തഫ്‌ഹീമുൽ ഖുർ‌ആൻ]] (ഖുർ‌ആൻ വ്യാഖ്യാനം) * ഖുർ‌ആൻ പഠനത്തിന് ഒരു മുഖവുര<ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/quran%20padanathin%20oru%20mukavura.pdf |title=ഖുർ‌ആൻ പഠനത്തിന് ഒരു മുഖവുര |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120710072801/http://www.islampadanam.com/ebooks/quran%20padanathin%20oru%20mukavura.pdf |url-status=dead }}</ref> * [[ഇലാഹ്, റബ്ബ്, ഇബാദത്ത്, ദീൻ: ഖുർ‌ആനിലെ നാലു സാങ്കേതിക ശബ്‌ദങ്ങൾ]] * പ്രസ്ഥാനവും പ്രവർ‌ത്തകരും * ഇസ്‌ലാമിക പ്രവർ‌ത്തകരുടെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ * സുന്നത്തിൻറെ പ്രാമാണികത<ref name="SHP150">{{cite book |last1=P. Sakkeer Hussain |title=Development of islamic studies in Kerala during 18th century to 20th century |page=150 |url=https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/60798/11/11_chapter%204.pdf#page=32 |accessdate=2 നവംബർ 2019 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719082010/https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/60798/11/11_chapter%204.pdf#page=32 |url-status=dead }}</ref> * ഹറമിൻറെ സന്ദേശം * ഖുതുബാത്ത് * ഇസ്‌ലാം മതം {{Div col end}} == അംഗീകാര‌ങ്ങൾ == 1962 [[റാബിത്വത്തുൽ ആലമിൽ ഇസ്‌ലാമി|റാബിത്വത്തുൽ ആലമിൽ ഇസ്‌ലാമിയുടെ]] സ്ഥാപകസമിതിയിൽ അംഗമായിരുന്നു<ref name="DI6-873"/>. സഊദി അറേബ്യ ഭരണകൂടം [[ഫൈസൽ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൗദ്|ഫൈസൽ രാജാവിന്റെ]] പേരിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ ഇസ്‌ലാമിക സേവനത്തിനുള്ള പ്രഥമ [[ഫൈസൽ അന്താരാഷ്ട്ര അവാർ‌ഡ്]] സമ്മാനിച്ചത് (1979) സയ്യിദ് അബുൽ അ‌അ്‌ലാ മൗദൂദിക്കായിരുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://kfip.org/sayyid-abul-alaa-al-mowdoodi/ |title=കിംഗ് ഫൈസൽ അവാർഡ് 1979 |access-date=2014-11-05 |archive-date=2014-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140428035012/http://kfip.org/sayyid-abul-alaa-al-mowdoodi/ |url-status=dead }}</ref>. റോഡുകൾക്കും<ref>{{Cite web|url=https://worldnewsinsiders.wordpress.com/2013/03/21/syed-abu-al-ala-al-maududi-street-in-jeddah/|title=Syed Abu Al Ala Al Maududi Street in Jeddah|access-date=|last=|first=|date=|website=worldnewsinsiders|publisher=}}</ref> സ്‌കൂളുകൾക്കും സൗദി ഗവൺമെന്റ് മൗദൂദിയുടെ പേര് നൽകി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://2gis.ae/dubai/geo/13933647002924728|title=Abul Ala Maududi Street|access-date=|last=|first=|date=|website=Google Maps|publisher=Google}}</ref> മദീന യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ സിലബസ് രൂപീകരണത്തിൽ പങ്ക് വഹിച്ചിരുന്നു<ref name="DI6-873"/> == വിമർശനങ്ങൾ== ഇസ്‌ലാമിക തീവ്രവാദത്തിന്റെ നേതാക്കൾ പലപ്പോഴും മൗദൂദിയുടെ വാക്കുകളെയും ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്<ref>[https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/sep/09/isis-jihadi-shaped-by-modern-western-philosophy] The Guardian online edition</ref>. എന്നാൽ ഇസ്‌ലാമിക പ്രവർത്തനത്തിൽ സായുധപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സ്ഥാനമില്ലെന്നായിരുന്നു മൗദൂദി വാദിച്ചത് എന്ന് വിമർശകനായ [[സിയാവുദ്ദീൻ സർദാർ]] പറയുന്നുണ്ട്<ref>സിയാവുദ്ദീൻ സർദാർ (Desperately Seeking Paradise, P. 29-31)</ref> ജനാധിപത്യം<ref>മതേതരത്വം ദേശീയത്വം ജനാധിപത്യം , അബുൽ അഅ്ലാ മൗദൂദി Page 25-26, 12thEdition January2017, Islamic Publishing House, Kozhikkode, Kerala</ref>, ഇസ്‌ലാമിക രാഷ്ട്രത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ-അവരുടെ പൗരത്വം<ref>Nizami, Z.A., Jamaat-e-Islami: Spearhead of Separatism, Ministry of Information & Broadcasting, Government of India, New Delhi, 1975 Page 7 [https://frontline.thehindu.com/cover-story/what-is-hindu-rashtra/article9748316.ece]</ref><ref name=Apostate/>, മതരാഷ്ട്രവാദം<ref>Abdul Alaa Maudoodi in Haqiqat-i-Jihad, page 64, Taj Company Ltd, Lahore, Pakistan 1964</ref>, മതപരിത്യാഗം<ref name=Apostate>Punishment to Apostate under Islamic Law (1981), Sayyid Abul A’la Maududi, Page 74-75, September2012 Edition, Markazi Maktaba Islami Publishers, New Delhi.</ref><ref>Murtad ki Saza Islami Qanun Mein (1981), Sayyid Abul A’la Maududi, page 32, Lahore Islamic Publications Ltd, 8th edition.</ref>, സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ<ref>Purdah and the Status of Woman in Islam , Sayyid Abul A’la Maududi, Page 156, February2013 Edition, Markazi Maktaba Islami Publishers, New Delhi.</ref><ref>Purdah and the Status of Woman in Islam , Sayyid Abul A’la Maududi, Page 151-153, February2013 Edition, Markazi Maktaba Islami Publishers, New Delhi.</ref> തുടങ്ങിയവയിൽ മൗദൂദിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പ്രതിലോമകരമാണെന്ന് വിമർശകർ വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്<ref>Choueiri, p.111, quoted in Ruthven, p.70</ref>. മൗദൂദിയുടെ ഖാദിയാനി മസ്അല എന്ന ലഘുലേഖ [[അഹമദീയ|അഹമദീയാ]] വിരുദ്ധ കലാപത്തിന് ശക്തി പകർന്നു എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു<ref>http://www.globalsecurity.org/military/world/pakistan/ji.htm</ref>. [[ആർ.എസ്.എസ്|ആർ.എസ്.എസിന്റെ]] ആചാര്യനായ [[മാധവ സദാശിവ ഗോൾവൽക്കർ|ഗോൾവൽക്കറുടെ]] മുസ്‌ലിം പതിപ്പാണ് മൗദൂദി എന്ന് ഇടതുപക്ഷ വിമർശകർ പരാമർശിക്കാറുണ്ട്<ref> [https://frontline.thehindu.com/cover-story/what-is-hindu-rashtra/article9748316.ece] What is Hindu Rashtra? Frontline</ref><ref> [https://www.doolnews.com/m-swaraj-mla-speech-at-kerala-legislative-assembly777.html] M Swaraj's Speech in Kerala Legislative Assembly on Dec 31, 2019</ref> == അവലംബം == {{reflist|3}} * അബുൽ അ‌അ്‌ല, [[ടി. മുഹമ്മദ്]], ഇസ്‌ലാമിക് പബ്ലിഷിങ് ഹൗസ്, കോഴിക്കോട്. * ഇസ്‌ലാമിൻറെ ലോകം, [[പ്രബോധനം]] വിശേഷാൽപതിപ്പ്. * വിമർശിക്കപ്പടുന്ന മൗദൂദി- [[ഐ.പി.എച്ച്]] == അധികവായനക്ക് == *[http://www.prabodhanam.net/oldissues/html/50_annual_spl/5.pdf മൗലാനാ മൗദൂദി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518154847/https://www.prabodhanam.net/oldissues/html/50_annual_spl/5.pdf |date=2021-05-18 }} *[http://www.prabodhanam.net/oldissues/html/50_annual_spl/21.pdf മൗദൂദിയും വിഭജനവും]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Islamism}} {{Islamic Theology}} [[വർഗ്ഗം:1903-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1979-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 25-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 22-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുസ്ലീം മത നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികപണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിസ്റ്റുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഖുർ‌ആൻ വിവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫൈസൽ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]] 1a5jg9u2dv175dcqr50zxp4yzo2tkog 4614903 4614901 2026-04-24T06:25:54Z Irshadpp 10433 4614903 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Abul Ala Maududi}} {{Infobox philosopher | region = [[Islamic philosophy|ഇസ്‌ലാമികതത്ത്വചിന്ത]] | era = ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട് |image = | image_size = | birth_date = {{Birth date|1903|09|25|df=yes}} | birth_place = [[Aurangabad, Maharashtra|ഔറംഗാബാദ്]], [[Hyderabad State|ഹൈദരാബാദ്]] (ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]]) | death_date = {{Death date and age|1979|09|22|1903|09|25|df=yes}} | death_place = [[Buffalo, New York|ബഫലോ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]], [[United States of America|യു.എസ്.]] | Era = [[Modern philosophy|ആധുനികതത്ത്വശാസ്ത്രം]] | school_tradition = [[Sunni Islam|സുന്നി]] | main_interests = തഫ്സീർ, [[ഹദീഥ്]], [[ഫിഖ്‌ഹ്]], രാഷ്ട്രീയം | influences = <small>[[Shah Waliullah|ഷാ വാലിയുള്ള]]<ref name="DI6-873"/>, [[Ibn Taymiyya|ഇബ്നു തൈമിയ്യ]], [[Ibn al-Qayyim|ഇബ്നു അൽ-ഖായ്യിം]], [[Hassan al-Banna|ഹസ്സൻ അൽ-ബന്ന]]<ref name="DI6-873"/>, [[Allama Iqbal|അല്ലാമ ഇഖ്ബാൽ]]<ref name="DI6-873"/>, [[Maulana Muhammad Ali Jauhar|മൗലാന മുഹമ്മദ് അലി ജൗഹർ]]</small> | influenced = <small>[[സയ്യിദ് ഖുതുബ്]]<ref>{{cite book|last1=Ruthven|first1=Malise|last2=Nanji|first2=Azim|title=Historical Atlas of Islam|publisher=Harvard University Press|isbn=0-674-01385-9|pages=194, 195|url=https://books.google.com.sa/books?id=wT1xGHPyMA8C&lpg=PP1&dq=Historical%20Atlas%20of%20Islam&pg=PA194#v=onepage&q=Abu%20al-Ala%20al-Maududi&f=false}}</ref>, [[ഖുർറം മുറാദ്]]</small> | notable_ideas = [[ഹുകൂമത്തെ ഇലാഹി]], [[ദൈവിക ജനാധിപത്യം]]<ref name="PLJ167">{{cite book |last1=Panicker |first1=P L John |title=Gandhian approach to communalism in contemporary India |page=167 |url=https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/7178/11/11_chapter%204.pdf#page=17 |accessdate=6 നവംബർ 2019}}</ref> }} [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] പ്രമുഖനായ ഇസ്‌ലാമികചിന്തകനും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്നു '''അബുൽ അ‌അ്‌ലാ മൗദൂദി'''<ref name="DI6-872">{{cite book |title=The Encyclopaedia of Islam |publisher=E.J Brill |page=872 |url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n898/mode/1up |accessdate=3 ഒക്ടോബർ 2019}}</ref> ([[സെപ്റ്റംബർ 25]], [[1903]] - [[സെപ്റ്റംബർ 22]], [[1979]]). 1941-ൽ സ്ഥാപിതമായ [[ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമിയുടെ]] സ്ഥാപകനും ആദ്യത്തെ അമീറുമാണ് അദ്ദേഹം. നിരവധി [[പുസ്തകം|ഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] രചിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ രചന [[തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ]] ആണ്. അവിഭക്ത ഇന്ത്യയിൽ ജനിച്ച ഇദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യാവിഭജനം|ഇന്ത്യാവിഭജനാനന്തരം]] [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിലായിരുന്നു]] ജീവിച്ചിരുന്നത്. == ജീവചരിത്രം == {| class="wikitable collapsible" width="25%" style="float:right; clear:right; border:1px solid #ddd; margin:0 0 1em 1em; padding:0 0 1em 1em; vertical-align:right; font-size:80%;" !colspan="2" align="center"|<big>ജീവിതരേഖ</big> |- |colspan="2" align="center"|<small>പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ |- |align="right">|1903 |മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഔറംഗാബാദിൽ ജനനം |- |align="right">|1918 |'''ബിജ്നൂർ''' പത്രത്തിൽ പത്രപ്രവർത്തകനായി ജോലി നേടി. |- |align="right">|1920 |താജ് ദിനപത്രത്തിന്റെ പത്രാധിപരാകുന്നു. |- |align="right">|1921 |മുസ്‌ലിം ദിനപത്രത്തിലേക്ക് മാറുന്നു. |- |align="right">|1925 |അൽ ജമീഅ് പത്രത്തിൽ. |- |align="right">|1927 |അൽ ജിഹാദു ഫിൽ ഇസ്‌ലാം രചിക്കുന്നു. |- |align="right">|1933 |ഹൈദരാബാദിൽ നിന്ന് തർജുമാനുൽ ഖുർആൻ പ്രസിദ്ധീകരണമാരംഭിക്കുന്നു. |- |align="right">|1937 |ലാഹോറിൽ വെച്ച് [[മുഹമ്മദ് ഇഖ്‌ബാൽ|മുഹമ്മദ് ഇഖ്‌ബാലിനെ]] പരിചയപ്പെടുന്നു.<ref name="ReferenceA">Azam, K.M., ''Hayat-e-Sadeed: Bani-e-Dar ul Islam Chaudhry Niaz Ali Khan (A Righteous Life: Founder of Dar ul Islam Chaudhry Niaz Ali Khan)'', Lahore: Nashriyat, 2010 (583 pp., Urdu) [ISBN 978-969-8983-58-1]</ref> |- |align="right">|1938 |പഠാൻകോട്ടിൽ '''ദാറുൽ ഇസ്‌ലാം''' എന്ന സ്ഥാപനം രൂപീകരിക്കുന്നു<ref name="ReferenceA"/> |- |align="right">|1941 |ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി രൂപീകരണം. ആദ്യ അമീർ. |- |align="right">|1942 |'''തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ''' രചന ആരംഭിക്കുന്നു. |- |align="right">|1947 |ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി ആസ്ഥാനം [[ലാഹോർ|ലാഹോറിലേക്ക്]] മാറ്റുന്നു. |- |align="right">|1948 |ഭരണഘടനാ പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിക്കുന്നു. |- |align="right">|1948 |[[കശ്മീർ|കശ്മീരിൽ]] പാകിസ്താൻ നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിനെതിരെ ഫത്‌വ. അതിന്റെ പേരിൽ ജയിൽ ശിക്ഷ. |- |align="right">|1950 |ജയിൽ മോചിതനാകുന്നു. |- |align="right">|1953 |'''ഖാദിയാനി മസ്അല''' എന്ന ലഘുലേഖയുടെ പേരിൽ വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രതിഷേധത്തെ തുടർന്ന് ആജീവനാന്ത തടവായി മാറ്റി.<ref name="bookrags.com">[http://www.bookrags.com/Sayyid_Abul_Ala_Maududi Encyclopedia of World Biography© on Abul A'la Mawdudi]</ref> |- |align="right">|1958 |ജനറൽ അയ്യൂബ് ഖാൻ ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമിയെ നിരോധിക്കുന്നു. |- |align="right">|1972 |തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ രചന പൂർത്തിയായി. |- |align="right">|1972 |ജമാഅത്ത് നേതൃത്വത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവാകുന്നു. |- |align="right">|1978 |സീറത്തെ സർവറെ ആലം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. |- |align="right">|1979 |അമേരിക്കയിൽ വെച്ച് അന്ത്യം.<ref>{{Cite web |url=http://www.karachijamaat.org/webpages/Founder.asp |title=Syed Moudoodi biography at a glance |access-date=2013-01-07 |archive-date=2007-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070914115357/http://www.karachijamaat.org/webpages/Founder.asp |url-status=dead }}</ref>. ലാഹോറിലെ ഇച്റയിൽ ഖബറടക്കം. |} 1903 സെപ്റ്റംബർ 25ന്‌ പഴയ [[ഹൈദരാബാദ്]]‌ സംസ്ഥാനത്തെ [[ഔറംഗാബാദ്|ഔറംഗാബാദിൽ]] ജനിച്ചു. [[സൂഫി]] പാരമ്പര്യമുള്ള<ref name="DI6-872"/> സയ്യിദ് കുടുംബമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്<ref>{{cite book|title=എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ഇസ്‌ലാം-വാള്യം 10|url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/10.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BearBianBosDonHein.etc.UndPatIUA.v10.T-U.Leid.EJBrill.2000.#page/n354/mode/1up|last=|first=|page=336|publisher=|year=2000|quote=}}</ref>. പിതാവ് അഹ്മദ് ഹസൻ മതഭക്തനായ ഒരു [[വക്കീൽ]] ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്ന് ആൺമക്കളിൽ ഇളയവനായിരുന്നു അബുൽ അ‌അ്‌ലാ. മാതാവ് റുഖിയ്യാ ബീഗം. === വിദ്യാഭ്യാസം === വീട്ടിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യഭ്യാസം നേടിയ<ref name="DI6-872"/> ശേഷം അദ്ദേഹത്തെ പരമ്പരാഗത ഇസ്ലാമികവിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി മദ്രസ ഫുർഖാനിയ്യയിൽ ചേർത്തു<ref>{{Cite web|url=http://thafheem.net/article/6|title=സയ്യിദ് അബുൽ അഅ്‌ലാ മൗദൂദി|access-date=|last=|first=|date=|website=http://thafheem.net|publisher=}}</ref>. സെക്കണ്ടറി വിദ്യാഭ്യാസം വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം [[ഹൈദരാബാദ്|ഹൈദരാബാദിലെ]] ദാറുൽ ഉലൂമിൽ ഉപരിപഠനത്തിന്‌ ചേർന്നു. പിതാവിന്റെ രോഗവും മരണവും മൂലം ഔപചാരികപഠനം മുടങ്ങി. എന്നാൽ 20 വയസ്സ്‌ തികയുന്നതിന്‌ മുമ്പ്‌ തന്നെ മാതൃഭാഷയായ [[ഉർദു]]വിന്‌ പുറമേ [[പേർഷ്യൻ]], [[ഇംഗ്ലീഷ്‌]], [[അറബി]] ഭാഷകൾ അദ്ദേഹം വശമാക്കി.<ref>{{Cite book|title=The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought (collective)|last=Irfan Ahmed|first=|publisher=Princeton University Press|year=2013|isbn=|location=|pages=333}}</ref> വിവിധ വിഷയങ്ങൾ വിശദമായി പഠിക്കാൻ ഇത് അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. === പത്രപ്രവർത്തനത്തിൽ === ഔപചാരിക പഠനം മുടങ്ങിയ മൗദൂദി പത്രപ്രവർത്തനത്തിലേക്ക്‌ തിരിഞ്ഞു. 1918-ൽ [[ബിജ്നൂർ|ബിജ്നൂരിലെ]] അൽമദീന പത്രാധിപസമിതിയിൽ അംഗമായി. 1920-ൽ പതിനേഴാം വയസ്സിൽ [[ജബൽ‌പൂർ|ജബൽപൂരിൽ]] നിന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന താജിന്റെ പത്രാധിപരായി.<ref>{{Cite web|url=http://mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/abul-ala-maududi.htm|title=Abul Ala Maududi|access-date=|last=|first=|date=|website=Encyclopedia of the Middle East|publisher=mideastweb.org}}</ref> 1920-ൽ ഡെൽഹിയിലെത്തി [[ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമായെ ഹിന്ദ്|ജംഇയ്യത്തെ ഉലമായെ ഹിന്ദിന്റെ]] മുസ്‌ലിം പത്രത്തിന്റേയും (1921 മുതൽ 1923 വരെ) അൽജംഇയ്യത്തിന്റേയും<ref name="DI6-872"/> (1925-28) പത്രാധിപരായി ജോലി ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=http://mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/abul-ala-maududi.htm|title=Abul Ala Maududi|access-date=|last=|first=|date=|website=http://mideastweb.org/|publisher=}}</ref> === രാഷ്ട്രീയത്തിൽ === 1920-കളോടെ രാഷ്ട്രീയത്തിലും മൗദൂദി താൽപര്യം കാണിച്ചു തുടങ്ങി. ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഭരണത്തിനെതിരായി രംഗത്ത്‌ വന്ന [[തഹ്‌രീകേ ഹിജ്‌റ|തഹ്‌രീകെ ഹിജ്‌റയിലും]] [[ഖിലാഫത്ത്‌ പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത്‌ പ്രസ്ഥാനത്തിലും]] ചേർന്നു പ്രവർത്തിച്ചു<ref name="DI6-872"/>. പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യവും പരിപാടിയും യാഥാർഥ്യാധിഷ്ഠിതമല്ലെന്നും ആസൂത്രിതമല്ലെന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ട് അവയോടുള്ള ബന്ധം വേർപ്പെടുത്തുകയും പഠനത്തിലും പത്രപ്രവർത്തനത്തിലും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. === രചനകളും സംഘടനാപ്രവർത്തനവും === 1920 മുതൽ 1928 വരേ 4 വ്യത്യസ്ത പുസ്തകങ്ങൾ മൗദൂദി വിവർത്തനം ചെയ്തു{{തെളിവ്}}. ഒന്ന് [[അറബി]]യിൽ നിന്നും ബാക്കിയുള്ളവ ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്നും. ആദ്യത്തെ ഗ്രന്ഥമായ [[ജിഹാദ്‌]] ([[അൽജിഹാദു ഫിൽ ഇസ്‌ലാം]]) 1927-ൽ അൽജംഇയ്യത്തിൽ പരമ്പരയായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു<ref name="DI6-872"/>. 1930-ൽ അത്‌ പുസ്തകരൂപത്തിൽ പുറത്ത്‌ വന്നു. 1928-ൽ അൽജംഇയ്യത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം മൗദൂദി ഹൈദറാബാദിലേക്ക്‌ തിരിച്ചു പോയി ഗവേഷണത്തിലും എഴുത്തിലും മുഴുകി<ref name="DI6-872"/>. 1933-ൽ<ref name="DI6-872"/> സ്വന്തം പത്രാധിപത്യത്തിൽ [[തർജുമാനുൽ ഖുർആൻ]] മാസിക ആരംഭിച്ചു. അന്നു മുതൽ തന്റെ ആശയങ്ങളും ചിന്തകളും പ്രകാശിപ്പിക്കാനുള്ള മുഖ്യ മാധ്യമമായി അത്‌ മാറി. മുപ്പതുകളുടെ മധ്യത്തിൽ ഇന്ത്യൻ മുസ്‌ലിംകൾ നേരിട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന മുഖ്യ രാഷ്ട്രീയ സാംസ്കാരിക പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹം എഴുതാൻ തുടങ്ങി{{cn}}. പിന്നീട്‌ [[മുഹമ്മദ് ഇഖ്ബാൽ|അല്ലാമാ ഇഖ്ബാലിന്റെ]] ക്ഷണപ്രകാരം <ref>{{Cite web|url=https://www.brownpundits.com/2018/11/16/maududi-and-iqbal-a-brief-history/|title=Maududi and Iqbal: A 2018/11/16|website=www.brownpundits.com|publisher=}}</ref> ഹൈദറാബാദ്‌ വിട്ട്‌ പഞ്ചാബിലെ [[പഠാൻകോട്ട്‌]] ജില്ലയിൽ താമസമാക്കിയ മൗദൂദി അവിടെ [[ദാറുൽ ഇസ്‌ലാം]] എന്ന പേരിൽ ഒരു അക്കാദമിക ഗവേഷണ സ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചു. അല്ലാമാ ഇഖ്‌ബാലിനോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഇസ്‌ലാമികചിന്തയുടെ പുനർനിർമ്മാണം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുകയും ഇസ്‌ലാമിക വിഷയങ്ങളിൽ കഴിവുറ്റ പണ്ഢിതരെ വാർത്തെടുക്കുകയുമായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി സ്ഥാപനകനാണ് മൌദൂദി. === ജമഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി === {{പ്രലേ|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി}} 1940-കളോടെ സമഗ്രമായ ഒരു ഇസ്‌ലാമിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്‌ രൂപം നൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ച്‌ മൗലാനാ മൗദൂദി ഗൗരവപൂർവം ചിന്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം 1941<ref name="DI6-872"/> ഓഗസ്റ്റ്‌ 26-ന്‌ [[ലാഹോർ|ലാഹോറിൽ]] വിളിച്ചു ചേർത്ത നാട്ടിന്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 72 പേർ പങ്കെടുത്ത യോഗത്തിൽ വെച്ച്‌ [[ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമിക്ക്]] രൂപം നൽകി. ആദ്യത്തെ അമീർ (പ്രസിഡണ്ട്‌) ആയി തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം 1972-ൽ<ref name="DI6-873"/> ആരോഗ്യകാരണങ്ങളാൽ ഉത്തരവാദിത്തം ഒഴിയുന്നത്‌ വരേ സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു. === പാകിസ്താനിൽ === [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്യസമരകാലത്ത്]] സാമുദായികതയെ ശക്തമായി നിരാകരിച്ച<ref>{{Cite web|url=http://www.cabaltimes.com/2015/06/24/partition/|title=Maududi’s Warnings to the Muslim Community on the Impending Partition; April 1947|access-date=|last=|first=|date=|website=www.cabaltimes.com|publisher=www.cabaltimes.com}}</ref> അദ്ദേഹം ഇന്ത്യാവിഭജനത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തു. പകരം വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളുടെ കോൺഫെഡറേഷൻ<ref name="MZF73">{{cite book |last1=MOHD.ZAKIRULLAH FIRDAUSI |title=Political Ideology of Abul Ala Maududi |page=73 |url=https://books.google.com.sa/books?id=tzF8BwAAQBAJ&pg=PA73#v=onepage&q&f=false |accessdate=7 നവംബർ 2019}}</ref> എന്നതായിരുന്നു മൗദൂദിയുടെ സങ്കല്പം<ref name="MZF99">{{cite book |last1=MOHD.ZAKIRULLAH FIRDAUSI |title=Political Ideology of Abul Ala Maududi |page=99 |url=https://books.google.com.sa/books?id=tzF8BwAAQBAJ&pg=PA99#v=onepage&q&f=false |accessdate=7 നവംബർ 2019}}</ref><ref name="DI6-873"/><ref>[http://www.prabodhanam.net/html/50_annual_spl/21.pdf മൗദൂദിയും വിഭജനവും]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} പ്രബോധനം|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി അമ്പതാം വാർഷികപതിപ്പ്‌|1992</ref><ref>[http://www.milligazette.com/Archives/2005/01-15Jan05-Print-Edition/011501200554.htm മൗദൂദിയും ഇന്ത്യൻ മുസ്‌ലിംകളും]</ref>. [[ഇന്ത്യാവിഭജനം]] ഒരു യാഥാർഥ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പാകിസ്താനിലേക്ക് പോവുകയായിരുന്നു. മുസ്‌ലിംകൾക്കായി കേവല ദേശരാഷ്ട്രങ്ങൾ എന്നതിന് പകരം ഇസ്‌ലാമിക തത്ത്വങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന ഇസ്‌ലാമിക രാഷ്ട്രസ്ഥാപനം എന്ന സങ്കല്പമായിരുന്നു അദ്ദേഹം പുലർത്തിയിരുന്നത്.<ref>http://mideastweb.org/Middle-East-Encyclopedia/abul-ala-maududi.htm</ref> 1947 ആഗസ്റ്റിൽ പാകിസ്താനിൽ താമസമാക്കിയ മൗദൂദി അവിടെ ഒരു ഇസ്‌ലാമികഭരണഘടനക്കായി പരിശ്രമിച്ചു<ref name="DI6-872"/>. ഭരണാധികാരികൾ കടുത്ത നടപടികളോടെ അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടു. പല തവണ അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ്‌ ചെയ്ത്‌ ജയിലിലടച്ചു<ref name="DI6-873"/>. 1953-ൽ [[ഖാദിയാനീ]] പ്രശ്‌നത്തെക്കുറിച്ച്‌ ഒരു ലഘുലേഖ എഴുതിയതിന്റെ പേരിൽ രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റം ചുമത്തി പട്ടാളകോടതി മൗദൂദിക്ക്‌ വധശിക്ഷ വിധിച്ചു<ref name="DI6-873">{{cite book |title=The Encyclopaedia of Islam |publisher=E.J Brill |page=872 |url=https://archive.org/stream/EncyclopaediaDictionaryIslamMuslimWorldEtcGibbKramerScholars.13/06.EncycIslam.NewEdPrepNumLeadOrient.EdEdComCon.BosDonLewPel.etc.UndPatIUA.v6.Mah-Mid.Leid.EJBrill.1990.1991.#page/n899/mode/1up |accessdate=3 ഒക്ടോബർ 2019}}</ref>. മാപ്പപേക്ഷ നൽകി കുറ്റവിമുക്തവാൻ അവസരം ലഭിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹം തന്റെ നിലപാടിൽ ഉറച്ച്‌ നിൽക്കുകയാണുണ്ടായത്‌<ref name="MZF106"/>. ഒടുവിൽ പാകിസ്താനകത്തും ലോകത്തിന്റെ ഇതര ഭാഗങ്ങളിലും ഉണ്ടായ എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് വധശിക്ഷ ജീവപര്യന്തം തടവായി ചുരുക്കാനും പിന്നീട്‌ അതു തന്നെ റദ്ദാക്കാനും<ref name="MZF106">{{cite book |last1=MOHD.ZAKIRULLAH FIRDAUSI |title=Political Ideology of Abul Ala Maududi |page=106 |url=https://books.google.com.sa/books?id=tzF8BwAAQBAJ&pg=PA106#v=onepage&q&f=false |accessdate=7 നവംബർ 2019}}</ref> ഭരണകൂടം നിർബന്ധിതമായി. കശ്മീരിലെ പാക് നുഴഞ്ഞുകയറ്റത്തിനെ എതിർത്തതിന്റെ പേരിലും അദ്ദേഹം വിചാരണ നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്<ref name="MZF106"/>. നുഴഞ്ഞുകയറ്റം ഒരിക്കലും ഇസ്‌ലാമിക തത്ത്വങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതല്ല എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്<ref name="MZF106"/>. === അന്ത്യം === നേരത്തേയുണ്ടായിരുന്ന [[വൃക്കരോഗം]] 1979 ഏപ്രിലിൽ വർദ്ധിക്കുകയും ഹൃദയസംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾക്കടിപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ചികിത്സക്കായി അദ്ദേഹത്തെ അമേരിക്കയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ശസ്ത്രക്രിയയെത്തുടർന്ന് 1979 സെപ്റ്റംബർ 22-ന് അദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞു<ref name="DI6-873"/>. 76 വയസ്സായിരുന്നു. മൃതദേഹം പിന്നീട് പാകിസ്താനിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് ലാഹോറിലെ വീട്ടുവളപ്പിൽ സംസ്കരിച്ചു. == സംഭാവനകൾ == മൗലാന മൗദൂദി 138-ലേറെ<ref name="DI6-873"/> പുസ്തകങ്ങളും ലഘുലേഖകളും എഴുതി. ഖുർആൻ വ്യാഖ്യാനം, ഹദീസ്‌, നിയമം, തത്ത്വചിന്ത, ചരിത്രം, രാഷ്ട്രമീമാംസ എന്നിവയിലെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്‌ രചനകളുണ്ട്‌<ref name="DI6-873"/>. രാഷ്ട്രീയവും സാംസ്കാരികവും ദൈവശാസ്ത്രപരവുമായ വിവിധ പ്രശ്നങ്ങൾ അദ്ദേഹം ചർച്ച ചെയ്യുകയും ഇസ്‌ലാമികാധ്യാപനങ്ങളുമായി അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. [[തഫ്‌ഹീമുൽ ഖുർആൻ]] എന്ന ഖുർആൻ വ്യാഖ്യാന ഗ്രന്ഥമാണ്‌ മൗദൂദിയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റിയ രചന. 31 വർഷം കൊണ്ടാണ്‌ അതിന്റെ രചന അദ്ദേഹം പൂർത്തിയാക്കിയത്<ref name="DI6-873"/><ref>[http://www.thafheem.net/Samapanam.html തഫ്ഹീമുൽ ഖുർആൻ, സമാപന കുറിപ്പ്]</ref>. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ ഇംഗ്ലീഷ്‌, പേർഷ്യൻ, അറബി, ഹിന്ദി, ഫ്രഞ്ച്‌, ജർമൻ, സാഹിലീ, തമിഴ്‌, മലയാളം, ബംഗാളി തുടങ്ങിയ എഴുപതിലേറെ ഭാഷകളിലേക്ക്‌ വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്<ref>[http://www.prabodhanam.net/html/50_annual_spl/26.pdf ജമാഅത്ത് സാഹിത്യം ലോകഭാഷകളിൽ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}|പ്രബോധനം|ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമി അമ്പതാം വാർഷികപതിപ്പ്‌|1992</ref>. === മലയാളത്തിൽ === മൗലാന മൗദൂദിയുടെ ഒട്ടനേകം ഗ്രന്ഥങ്ങൾ മലയാളത്തിലും ലഭ്യമാണ്. [[ഇസ്‌ലാമിക് പബ്ലിഷിംഗ് ഹൗസ്]] (ഐ.പി.എച്ച്) ആണ് പ്രസാധകർ. {{Div col|cols=3}} * ഇസ്‌ലാം <ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/ISLAM.pdf |title=ഇസ്‌ലാം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120105225259/http://www.islampadanam.com/ebooks/ISLAM.pdf |url-status=dead }}</ref> * ഇസ്‌ലാം മതം <ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/Islam%20Matham.pdf |title=ഇസ്‌ലാം മതം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611190909/http://www.islampadanam.com/ebooks/Islam%20Matham.pdf |url-status=dead }}</ref> * സത്യസാക്‌ഷ്യം <ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/sathyasakshyam.pdf |title=സത്യസാക്‌ഷ്യം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120105232258/http://www.islampadanam.com/ebooks/sathyasakshyam.pdf |url-status=dead }}</ref> * മരണാനന്തര ജീവിതം<ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/Marananantharam.pdf |title=മരണാനന്തര ജീവിതം |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120618225314/http://www.islampadanam.com/ebooks/Marananantharam.pdf |url-status=dead }}</ref> * ഇസ്‌ലാമിക സംസ്കാരം: മൂലശിലകൾ * ഇസ്‌ലാമിൻറെ രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തം * ഇസ്‌ലാം ആധുനികയുഗത്തിൽ * ഇസ്‌ലാമും ജാഹിലിയ്യത്തും * ഇസ്‌ലാമിൻറെ ജീവിതവ്യവസ്ഥ * ഇസ്‌ലാമിൻറെ സന്ദേശം * സദാചാരം ഇസ്‌ലാമിൽ * ജിഹാദ് * ഖിലാഫത്തും രാജവാഴ്ചയും * മതേതരത്വം, ജനാധിപത്യം, ദേശീയത്വം: ഒരു താത്വിക വിശകലനം * മനുഷ്യൻറെ മൗലികാവകാശങ്ങൾ * രക്ഷാസരണി * [[തഫ്‌ഹീമുൽ ഖുർ‌ആൻ]] (ഖുർ‌ആൻ വ്യാഖ്യാനം) * ഖുർ‌ആൻ പഠനത്തിന് ഒരു മുഖവുര<ref>{{Cite web |url=http://www.islampadanam.com/ebooks/quran%20padanathin%20oru%20mukavura.pdf |title=ഖുർ‌ആൻ പഠനത്തിന് ഒരു മുഖവുര |access-date=2013-01-07 |archive-date=2012-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120710072801/http://www.islampadanam.com/ebooks/quran%20padanathin%20oru%20mukavura.pdf |url-status=dead }}</ref> * [[ഇലാഹ്, റബ്ബ്, ഇബാദത്ത്, ദീൻ: ഖുർ‌ആനിലെ നാലു സാങ്കേതിക ശബ്‌ദങ്ങൾ]] * പ്രസ്ഥാനവും പ്രവർ‌ത്തകരും * ഇസ്‌ലാമിക പ്രവർ‌ത്തകരുടെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ * സുന്നത്തിൻറെ പ്രാമാണികത<ref name="SHP150">{{cite book |last1=P. Sakkeer Hussain |title=Development of islamic studies in Kerala during 18th century to 20th century |page=150 |url=https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/60798/11/11_chapter%204.pdf#page=32 |accessdate=2 നവംബർ 2019 |archive-date=2020-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200719082010/https://sg.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/60798/11/11_chapter%204.pdf#page=32 |url-status=dead }}</ref> * ഹറമിൻറെ സന്ദേശം * ഖുതുബാത്ത് * ഇസ്‌ലാം മതം {{Div col end}} == അംഗീകാര‌ങ്ങൾ == 1962 [[റാബിത്വത്തുൽ ആലമിൽ ഇസ്‌ലാമി|റാബിത്വത്തുൽ ആലമിൽ ഇസ്‌ലാമിയുടെ]] സ്ഥാപകസമിതിയിൽ അംഗമായിരുന്നു<ref name="DI6-873"/>. സഊദി അറേബ്യ ഭരണകൂടം [[ഫൈസൽ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൗദ്|ഫൈസൽ രാജാവിന്റെ]] പേരിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ ഇസ്‌ലാമിക സേവനത്തിനുള്ള പ്രഥമ [[ഫൈസൽ അന്താരാഷ്ട്ര അവാർ‌ഡ്]] സമ്മാനിച്ചത് (1979) സയ്യിദ് അബുൽ അ‌അ്‌ലാ മൗദൂദിക്കായിരുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://kfip.org/sayyid-abul-alaa-al-mowdoodi/ |title=കിംഗ് ഫൈസൽ അവാർഡ് 1979 |access-date=2014-11-05 |archive-date=2014-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140428035012/http://kfip.org/sayyid-abul-alaa-al-mowdoodi/ |url-status=dead }}</ref>. റോഡുകൾക്കും<ref>{{Cite web|url=https://worldnewsinsiders.wordpress.com/2013/03/21/syed-abu-al-ala-al-maududi-street-in-jeddah/|title=Syed Abu Al Ala Al Maududi Street in Jeddah|access-date=|last=|first=|date=|website=worldnewsinsiders|publisher=}}</ref> സ്‌കൂളുകൾക്കും സൗദി ഗവൺമെന്റ് മൗദൂദിയുടെ പേര് നൽകി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://2gis.ae/dubai/geo/13933647002924728|title=Abul Ala Maududi Street|access-date=|last=|first=|date=|website=Google Maps|publisher=Google}}</ref> മദീന യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ സിലബസ് രൂപീകരണത്തിൽ പങ്ക് വഹിച്ചിരുന്നു<ref name="DI6-873"/> == വിമർശനങ്ങൾ== ഇസ്‌ലാമിക തീവ്രവാദത്തിന്റെ നേതാക്കൾ പലപ്പോഴും മൗദൂദിയുടെ വാക്കുകളെയും ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്<ref>[https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/sep/09/isis-jihadi-shaped-by-modern-western-philosophy] The Guardian online edition</ref>. എന്നാൽ ഇസ്‌ലാമിക പ്രവർത്തനത്തിൽ സായുധപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സ്ഥാനമില്ലെന്നായിരുന്നു മൗദൂദി വാദിച്ചത് എന്ന് വിമർശകനായ [[സിയാവുദ്ദീൻ സർദാർ]] പറയുന്നുണ്ട്<ref>സിയാവുദ്ദീൻ സർദാർ (Desperately Seeking Paradise, P. 29-31)</ref> ജനാധിപത്യം<ref>മതേതരത്വം ദേശീയത്വം ജനാധിപത്യം , അബുൽ അഅ്ലാ മൗദൂദി Page 25-26, 12thEdition January2017, Islamic Publishing House, Kozhikkode, Kerala</ref>, ഇസ്‌ലാമിക രാഷ്ട്രത്തിലെ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ-അവരുടെ പൗരത്വം<ref>Nizami, Z.A., Jamaat-e-Islami: Spearhead of Separatism, Ministry of Information & Broadcasting, Government of India, New Delhi, 1975 Page 7 [https://frontline.thehindu.com/cover-story/what-is-hindu-rashtra/article9748316.ece]</ref><ref name=Apostate/>, മതരാഷ്ട്രവാദം<ref>Abdul Alaa Maudoodi in Haqiqat-i-Jihad, page 64, Taj Company Ltd, Lahore, Pakistan 1964</ref>, മതപരിത്യാഗം<ref name=Apostate>Punishment to Apostate under Islamic Law (1981), Sayyid Abul A’la Maududi, Page 74-75, September2012 Edition, Markazi Maktaba Islami Publishers, New Delhi.</ref><ref>Murtad ki Saza Islami Qanun Mein (1981), Sayyid Abul A’la Maududi, page 32, Lahore Islamic Publications Ltd, 8th edition.</ref>, സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ<ref>Purdah and the Status of Woman in Islam , Sayyid Abul A’la Maududi, Page 156, February2013 Edition, Markazi Maktaba Islami Publishers, New Delhi.</ref><ref>Purdah and the Status of Woman in Islam , Sayyid Abul A’la Maududi, Page 151-153, February2013 Edition, Markazi Maktaba Islami Publishers, New Delhi.</ref> തുടങ്ങിയവയിൽ മൗദൂദിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പ്രതിലോമകരമാണെന്ന് വിമർശകർ വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്<ref>Choueiri, p.111, quoted in Ruthven, p.70</ref>. മൗദൂദിയുടെ ഖാദിയാനി മസ്അല എന്ന ലഘുലേഖ [[അഹമദീയ|അഹമദീയാ]] വിരുദ്ധ കലാപത്തിന് ശക്തി പകർന്നു എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു<ref>http://www.globalsecurity.org/military/world/pakistan/ji.htm</ref>. [[ആർ.എസ്.എസ്|ആർ.എസ്.എസിന്റെ]] ആചാര്യനായ [[മാധവ സദാശിവ ഗോൾവൽക്കർ|ഗോൾവൽക്കറുടെ]] മുസ്‌ലിം പതിപ്പാണ് മൗദൂദി എന്ന് ഇടതുപക്ഷ വിമർശകർ പരാമർശിക്കാറുണ്ട്<ref> [https://frontline.thehindu.com/cover-story/what-is-hindu-rashtra/article9748316.ece] What is Hindu Rashtra? Frontline</ref><ref> [https://www.doolnews.com/m-swaraj-mla-speech-at-kerala-legislative-assembly777.html] M Swaraj's Speech in Kerala Legislative Assembly on Dec 31, 2019</ref> == അവലംബം == {{reflist|3}} * അബുൽ അ‌അ്‌ല, [[ടി. മുഹമ്മദ്]], ഇസ്‌ലാമിക് പബ്ലിഷിങ് ഹൗസ്, കോഴിക്കോട്. * ഇസ്‌ലാമിൻറെ ലോകം, [[പ്രബോധനം]] വിശേഷാൽപതിപ്പ്. * വിമർശിക്കപ്പടുന്ന മൗദൂദി- [[ഐ.പി.എച്ച്]] == അധികവായനക്ക് == *[http://www.prabodhanam.net/oldissues/html/50_annual_spl/5.pdf മൗലാനാ മൗദൂദി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518154847/https://www.prabodhanam.net/oldissues/html/50_annual_spl/5.pdf |date=2021-05-18 }} *[http://www.prabodhanam.net/oldissues/html/50_annual_spl/21.pdf മൗദൂദിയും വിഭജനവും]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Islamism}} {{Islamic Theology}} [[വർഗ്ഗം:1903-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1979-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 25-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 22-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുസ്ലീം മത നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികപണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിസ്റ്റുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഖുർ‌ആൻ വിവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫൈസൽ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]] 2g4mdrrmimu2n4yp8lz8x3s9ke87o96 0 14054 4614943 4579228 2026-04-24T11:39:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614943 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|New Delhi}} {{for|ഇതേ പേരിmmankskലുള്ള ചലച്ചിത്രത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ|ന്യൂ ഡൽഹി (ചലച്ചിത്രം)}} {{Infobox settlement | name = ന്യൂ ഡൽഹി | native_name = नई दिल्ली | native_name_lang = नई दिल्ली | other_name = | settlement_type = {{nowrap|മെട്രൊപ്പൊളിറ്റൻ നഗരം}} | image_skyline = Delhi Montage.jpg | image_alt = | image_caption = From top clockwise: [[Lotus Temple|ലോട്ടസ് ടെമ്പിൾ]], [[Humayun's Tomb|ഹ്യുമയൂന്റെ ശവകുടീരം]], [[Connaught Place, New Delhi|കൊണാട്ട് പ്ലേസ്]], [[Akshardham (Delhi)|അക്ഷർധാം ക്ഷേത്രം]], [[India Gate|ഇന്ത്യാഗേറ്റ്]] | nickname = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 28 | latm = 36 | lats = 50 | latNS = N | longd = 77 | longm = 12 | longs = 32 | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = സംസ്ഥാനം | subdivision_name1 = [[Delhi|ഡൽഹി]] | highdivision_type2 = തലസ്ഥാനം | subdivision_name2 = [[New Delhi district|ന്യൂ ഡൽഹി]] | established_title = സ്ഥാപിതം | established_date = {{Start date and age|df=yes|1911|12|12}} | founder = ജോർജ്ജ് അഞ്ചാമൻ | named_for = | government_type = | governing_body = | leader_title1 = ലഫ്റ്റ്നെന്റ് ഗവർണർ | leader_name1 = [[Vinai Kumar Saxena|വിനയ് കുമാർ സക്സേന]] | leader_title2 = [[Chief Minister|മുഖ്യമന്ത്രി]] | leader_name2 = [[രേഖ ഗുപ്ത]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 1500 | elevation_footnotes = | elevation_m = 216 | population_total = 22,104,65 | population_as_of = 2011 | population_footnotes = <ref name=2011city>{{cite web|title=Cities having population 1 lakh and above|url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf|work=censusindia|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India|accessdate=18 October 2011}}</ref> | population_rank = | population_density_km2 = 5,854.7 | population_metro = 13,850,507 | population_metro_footnotes = | population_demonym = | population_note = | demographics1_title2 = Second official | demographics1_info2 = <ref>{{Cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-06-25/delhi/27182151_1_urdu-second-official-official-languages |title=Punjabi, Urdu made official languages in Delhi |access-date=2012-12-18 |archive-date=2011-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811072013/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-06-25/delhi/27182151_1_urdu-second-official-official-languages |url-status=dead }}</ref> | blank_name = [[Official languages|ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ]] | blank_info = [[Hindi|ഹിന്ദി]], [[Punjabi language|പഞ്ചാബി]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|പിൻകോഡുകൾ]] | postal_code = 110xxx | area_code = [[Telephone numbers in India|+91-11]] | registration_plate = DL-1x-x-xxxx to DL-13x-x-xxxx | website = {{URL|https://www.ndmc.gov.in/}} | footnotes = }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] തലസ്ഥാനനഗരമാണ്‌ '''ന്യൂ ഡെൽഹി''' ([[ഇംഗ്ലീഷ്]]: New Delhi). [[ന്യൂ ഡെൽഹി മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ]] അഥവാ എൻ.ഡി.എം.സി.- യാണ്‌ ഇവിടത്തെ ഭരണനിർ‌വഹണം നടത്തുന്നത്. [[ദില്ലി]] സംസ്ഥാനത്തെ മൂന്നു മേഖലകളിൽ ഒന്നാണ്‌ ന്യൂ ഡെൽഹി. [[മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഡെൽഹി]] (എം.സി.ഡി.), [[ഡെൽഹി കന്റോണ്മെന്റ്]] എന്നിവയാണ്‌ മറ്റുള്ളവ. ന്യൂ ഡെൽഹി എന്നത് എൻ.ഡി.എം.സി. പ്രദേശത്തെയാണ്‌ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതെങ്കിലും, [[ഓൾഡ് ഡെൽഹി]] (പഴയ ദില്ലി) ഒഴികെയുള്ള ദില്ലിയിലെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളേയും ന്യൂ ഡെൽഹി എന്നു പരാമർശിക്കാറുണ്ട്. == ചരിത്രം == 1577 മുതൽ 1911 വരെ [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയായിരുന്നു]] [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ]] തലസ്ഥാനം. എന്നാൽ ഇതിനു മുൻപുതന്നെ പുരാതന ഇന്ത്യയിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ <!--പ്രത്യേകിച്ച് [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗളന്മാരുടെ]]--> രാഷ്ട്രീയമായും തന്ത്രപരമായും <ref name=ncert>Social Science, Our Pasts-II, NCERT Text Book in History for Class VII, Chapter 3 (The Delhi Sultans) , Page 30, ISBN 817450724</ref>. പ്രാധാന്യമുള്ള നഗരമായിരുന്നു ദില്ലി. 1900-മാണ്ടുകളുടെ ആദ്യപാദത്തിലാണ്‌ കൊൽക്കത്തയിൽ നിന്നും തലസ്ഥാനം ദില്ലിയിലേക്ക് മാറ്റാനുള്ള നിർദ്ദേശം ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികൾ മുന്നോട്ടു വച്ചത്. രാജ്യത്തിന്റെ കിഴക്കൻ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊൽക്കത്തയെ അപേക്ഷിച്ച് ഇന്ത്യയുടെ മധ്യഭാഗത്തേക്ക് തലസ്ഥാനം മാറ്റുന്നത് ഭരണനിർ‌വഹണത്തിന്‌ കൂടുതൽ അനുയോജ്യമായതിനാലാണ്‌ ഇത് ചെയ്തത്.{{Fact}} ദില്ലിയുടെ ചരിത്രപരമായും സാംസ്കാരികവുമായുള്ള പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് അന്നത്തെ [[ബ്രിട്ടൺ|ബ്രിട്ടീഷ്]] രാജാവായിരുന്ന [[ജോർജ്ജ് അഞ്ചാമൻ]] കൊൽക്കത്തയിൽ നിന്നും ദില്ലിയിലേക്ക് തലസ്ഥാനം മാറ്റുന്നതായുള്ള പ്രഖ്യാപനം നടത്തി. [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ]] ചക്രവർത്തിയായ [[ഷാജഹാൻ]] സ്ഥാപിച്ച ഇന്ന് [[ഓൾഡ് ഡെൽഹി]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന നഗരത്തിനു തെക്കുവശത്താണ്‌ ന്യൂഡെൽഹി. എങ്കിലും [[ദില്ലിയിലെ ഏഴു പുരാതനനഗരങ്ങൾ|ദില്ലിയിലെ ഏഴു പുരാതനനഗരങ്ങളിലെ]] പ്രദേശങ്ങളും ന്യൂഡെൽഹിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടു തന്നെ [[ജന്തർ മന്തർ]], [[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] എന്നിങ്ങനെ പല ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളും ന്യൂ ഡെൽഹി പ്രദേശത്താണ്‌. [[എഡ്വിൻ ല്യൂട്ടൻസ്]] എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് വാസ്തുശില്പ്പിയാണ്‌ ന്യൂ ഡെൽഹി നഗരം വിഭാവനം ചെയ്തത്. അതു കൊണ്ടുതന്നെ [[ല്യൂട്ടന്റെ ഡെൽഹി]] (Lutyens' Delhi) എന്നും ന്യൂ ഡെൽഹി അറിയപ്പെടുന്നു. നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് [[രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ]] നിലകൊള്ളുന്നു. വൈസ്രോയിയുടെ ഭവനം (Viceroy's House) എന്നാണ്‌ ഇത് മുൻപ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. [[റായ്സിന കുന്ന്|റായ്സിന കുന്നിനു]] മുകളിലാണ്‌ രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. രാഷ്ട്രപതി ഭവനും [[ഇന്ത്യാ ഗേറ്റ്|ഇന്ത്യാ ഗേറ്റിനും]] ഇടയിലുള്ള പാതയാണ്‌ [[രാജ്‌പഥ്]]. ഇന്ത്യാഗവണ്മെന്റിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട മന്ത്രാലയങ്ങളാണ്‌ രാഷ്ട്രപതി ഭവന്റെ തൊട്ടു മുന്നിൽ രാജ്‌പഥിനിരുവശവുമായി നിലകൊള്ളുന്ന [[നോർത്ത് ബ്ലോക്ക്|നോർത്ത് ബ്ലോക്കും]] [[സൗത്ത് ബ്ലോക്ക്|സൗത്ത് ബ്ലോക്കും]]. [[ഹെർബെർട്ട് ബേക്കർ]] രൂപകല്പ്പന ചെയ്ത [[പാർലമെന്റ് മന്ദിരം (ഇന്ത്യ)|പാർലമെന്റ് മന്ദിരം]] നോർത്ത് ബ്ലോക്കിന് വടക്കു-കിഴക്ക് വശത്തായാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1947-ൽ ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായതിനു ശേഷം ദില്ലിക്ക് ക്ലിപ്തമായ സ്വയംഭരണാവകാശം ലഭിച്ചു. ഇന്ത്യാഗവണ്മെന്റ് നിയമിക്കുന്ന ഒരു [[ചീഫ് കമ്മീഷണർ|ചീഫ് കമ്മീഷണറുടെ]] നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു ഭരണം. 1956-ൽ ദില്ലി ഒരു [[കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം|കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശമായി]]. ചീഫ് കമ്മീഷണർക്കു പകരം [[ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ]] ഭരണനിർ‌വഹണം നടത്തി. [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 69-ആമത് ഭേദഗതി|ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 69-ആമത് ഭേദഗതിപ്രകാരം]], 1991-ൽ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം എന്ന നിലയിൽ നിന്ന്‌ [[ദില്ലി ദേശീയ തലസ്ഥാനപ്രദേശം]] (National Capital Territory of Delhi) എന്ന പദവി ലഭിച്ചു. ഇതോടൊപ്പം നിലവിൽ വന്ന പുതിയ ഭരണരീതിയിൽ, തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സംസ്ഥാനമന്ത്രിസഭക്ക് ക്രമസമാധാനച്ചുമതല ഒഴികെയുള്ള അധികാരങ്ങൾ ലഭിച്ചു. ക്രമസമാധാനച്ചുമതല ഇപ്പോഴും [[ഇന്ത്യയുടെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം|കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തരവകുപ്പാണ്‌]] കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. 1993-ഓടെ ഈ ഭരണരീതി നിലവിൽ വന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[പ്രമാണം:Indiagatelightening.jpg|thumb| [[ജൂലൈ]] [[ഓഗസ്റ്റ്]] മാസങ്ങളിലാണ് ഡെൽഹിയിൽ മൺസൂൺ മഴ ലഭിക്കുന്നത്]] [[വടക്കേ ഇന്ത്യ|വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ]] സിന്ധു-ഗംഗാതടത്തിലാണ്‌ ന്യൂ ഡെൽഹി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് [[ആരവല്ലി മലനിരകൾ|ആരവല്ലി മലനിരകളുടെ]] ഭാഗമായിരുന്നു ന്യൂ ഡെൽഹി. [[ഡെൽഹി റിഡ്ജ്]] മാത്രമാണ്‌ ഇപ്പോൾ ഇതിന്റെ ഭാഗമായുള്ളത്. മറ്റൊരു ഭൂമിശാസ്ത്രപ്രത്യേകതയാണ്‌ [[യമുന|യമുനാനദിയും]] അതിന്റെ തടങ്ങളും. യമുനാനദിയുടെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്താണ്‌ ന്യൂ ഡെൽഹി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വൻ ഭൂകമ്പസാധ്യതയുള്ള സീസ്മിക് മേഖല-IV ലാണ്‌ ന്യൂ ഡെൽഹി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഡെൽഹിയുടെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണം {{convert|1483|km2|sqmi|abbr=on|0}} ആണ് . ഇതിൽ {{convert|783|km2|sqmi|abbr=on|0}} ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളും,{{convert|700|km2|sqmi|abbr=on|0}} നഗര പ്രദേശവുമാണ്. ഡെൽഹിയുടെ ആകെ പ്രദേശങ്ങളുടെ നീളം {{convert|51.9|km|mi|abbr=on|0}} ഉം വീതി {{convert|48.48|km|mi|abbr=on|0}} ഉം ആണ്. മൂന്ന് പ്രധാന ഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ഡെൽഹിയിൽ പ്രധാനമായിട്ടുള്ളത്. [[മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഡെൽഹി]], (area is {{convert|1397.3|km2|sqmi|abbr=on|0}}) [[ന്യൂ ഡെൽഹി മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ]] ({{convert|42.7|km2|sqmi|abbr=on|0}}), [[ഡെൽഹി കന്റോൺ‌മെന്റ് ബോർഡ്]] ({{convert|43|km2|sqmi|abbr=on|0}}) എന്നിവയാണ് ഇവ. <ref>{{cite web |url=http://www.ndmc.gov.in/AboutNDMC/NNDMCAct.aspx |title= Introduction|accessdate=2007-07-03 |work=THE NEW DELHI MUNICIPAL COUNCIL ACT, 1994 |publisher=New Delhi Municipal Council}}</ref> ഡെൽഹി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അക്ഷാംശം {{coor d|28.61|N|77.23|E|}} ലും, ഇന്ത്യയുടെ വടക്കു ഭാഗത്തുമായിട്ടാണ്. ഡെൽഹിയുടെ അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ [[ഉത്തർ പ്രദേശ്]], [[ഹരിയാന]] എന്നിവയാണ്. പ്രമുഖ നദിയായ [[യമുന]] ഡെൽഹിയിൽ കൂടി ഒഴുകുന്നു. യമുനയുടെ തീരത്തെ ഫലഭൂയിഷ്ടമായ മണ്ണ് കൃഷിക്ക് വളരെ യോഗ്യമായതു കൊണ്ട് ഡെൽഹിയിലെ കൃഷിസ്ഥലങ്ങൾ യമുനയുടെ തീരത്തോട് ചേർന്നാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പക്ഷെ ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യത കൂടുതലുള്ള പ്രദേശമാണ്. <ref name=gisridge>{{cite web |url=http://www.fig.net/pub/fig_2002/Ts3-9/TS3_9_mohan.pdf |title=GIS-Based Spatial Information Integration, Modeling and Digital Mapping: A New Blend of Tool for Geospatial Environmental Health Analysis for Delhi Ridge |accessdate=2007-02-03 |last = Mohan |first = Madan |date= |year = 2002 |month = April |format=PDF |work=Spatial Information for Health Monitoring and Population Management |publisher=FIG XXII International Congress |pages = p5 }}</ref> [[ഹിന്ദു]] ആചാരപ്രകാരം ഒരു പുണ്യ നദിയായ [[യമുന|യമുനയാണ്]] ഡെൽഹിയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പ്രധാന നദി. ഡെൽഹിയുടെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങളെല്ലാം യമുനയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. യമുനയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തായി നഗര പ്രദേശമായ [[ശാഹ്ദര]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഭുകമ്പ സാധ്യത പ്രദേശത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് ഡെൽഹി [[സീസ്മിക്-4]] വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്ന സ്ഥലമാണ്. <ref name=hazardprofile>{{cite web |url=http://www.undp.org.in/dmweb/hazardprofile.pdf |title=Hazard profiles of Indian districts |accessdate=2006-08-23 |format=PDF |work=National Capacity Building Project in Disaster Management |publisher=[[UNDP]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060519100611/http://www.undp.org.in/dmweb/hazardprofile.pdf |archivedate=2006-05-19 |url-status=live }}</ref> == കാലാവസ്ഥ == കഠിനമായ കാലാവസ്ഥയാണ്‌ ദില്ലിയുടേ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത. വേനൽക്കാലത്ത് 45 [[ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ്]] വരെ ഉയരുന്ന താപനില ശൈത്യകാലമാകുമ്പോൾ 0 ഡിഗ്രിയിലെത്തുന്നു. ഡെൽഹി ഒരു മിത വരണ്ട പ്രദേശമാണ്. ഇവിടുത്തെ കാലാവസ്ഥയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വേനൽക്കാലമാണ്. [[ഏപ്രിൽ]] മുതൽ [[ഒക്ടോബർ]] വരെയുള്ള കാലം വേനൽക്കാലമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിനിടക്ക് വളരെ കുറച്ച് സമയം മാത്രം [[മൺസൂൺ]] കാലം വരുന്നു. തണുപ്പുകാലം [[ഒക്ടൊബർ]] മുതൽ [[മാർച്ച്]] വരെയാണ്. ഇതിൽ ജനുവരി സമയത്ത് മഞ്ഞുകാലം അതിന്റെ ഉന്നതിയിലെത്തുന്ന സമയമാണ്. ചിലപ്പോൾ മഞ്ഞു വീഴ്ചയും മൂടൽ മഞ്ഞും കനത്തു നിൽക്കുന്ന സമയമാണ് ജനുവരി. <ref name=Fog>{{cite news| publisher=The Hindu| url=http://www.hindu.com/2005/01/07/stories/2005010719480300.htm| title=Fog continues to disrupt flights, trains| date=[[2006-01-07]]| accessdate=2006-05-16| archive-date=2005-01-13| archive-url=https://web.archive.org/web/20050113001515/http://www.hindu.com/2005/01/07/stories/2005010719480300.htm| url-status=dead}}</ref> താപനില -0.6&nbsp;°C നും 47&nbsp;°C ഇടക്ക് നിൽക്കുന്നു. .<ref name=coldDelhi>{{cite news| publisher=Hindustan Times| url=http://www.hindustantimes.com/news/181_1593200,000600010001.htm| title=At 0.2 degrees Celsius, Delhi gets its coldest day| date=[[2006-01-08]]| accessdate=2006-04-29| archiveurl=https://web.archive.org/web/20060111153439/http://www.hindustantimes.com/news/181_1593200,000600010001.htm| archivedate=2006-01-11| url-status=dead}}</ref> ശരാശരി താപനില 25&nbsp;°C ആണ്. <ref name=weatherbase>{{cite web | publisher=Canty and Associates LLC | url=http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=28124&refer=&units=metric | title=Weatherbase entry for Delhi | accessdate=2007-01-16 | archive-date=2011-09-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110907174813/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=28124&refer=&units=metric | url-status=dead }}</ref> വർഷം തോറും ലഭിക്കുന്ന ശരാശരി മഴ 714&nbsp;[[millimeter|mm]] (28.1&nbsp;[[inches]]) ആണ്. ഇതിൽ പ്രധാനം ജൂലൈ ഓഗസ്റ്റ് മാസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ മഴ ലഭിക്കുന്നു. <ref name=ecosurv1>{{cite web |url=http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/ES%202005-06/Chpt/1.pdf |title=Chapter 1: Introduction |accessdate=2006-12-21 |format=PDF |work=Economic Survey of Delhi, 2005–2006 |publisher=Planning Department, Government of National Capital Territory of Delhi |pages=pp1–7 |archive-date=2016-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161113174155/http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/ES%202005-06/Chpt/1.pdf |url-status=dead }}</ref> <ref name=hindumonsoon> {{cite news |first= Vinson |last= Kurian |title= Monsoon reaches Delhi two days ahead of schedule|url=http://www.thehindubusinessline.com/2005/06/28/stories/2005062800830200.htm |work= |publisher= The Hindu Business Line |date=28 June 2005 |accessdate=2007-01-09 }}</ref>. <center> <!--Infobox begins-->{{Infobox Weather |metric_first= Yes |location = ന്യൂ ഡെൽഹി |Jan_Hi_°C = 18 |Feb_Hi_°C = 23 |Mar_Hi_°C = 28 |Apr_Hi_°C = 36 |May_Hi_°C = 39 |Jun_Hi_°C = 37 |Jul_Hi_°C = 34 |Aug_Hi_°C = 33 |Sep_Hi_°C = 33 |Oct_Hi_°C = 31 |Nov_Hi_°C = 27 |Dec_Hi_°C = 21 |Jan_Hi_°F = 65 |Feb_Hi_°F = 73 |Mar_Hi_°F = 83 |Apr_Hi_°F = 96 |May_Hi_°F = 102 |Jun_Hi_°F = 99 |Jul_Hi_°F = 94 |Aug_Hi_°F = 91 |Sep_Hi_°F = 91 |Oct_Hi_°F = 88 |Nov_Hi_°F = 80 |Dec_Hi_°F = 69 |Jan_Lo_°C = 7 |Feb_Lo_°C = 11 |Mar_Lo_°C = 15 |Apr_Lo_°C = 22 |May_Lo_°C = 26 |Jun_Lo_°C = 27 |Jul_Lo_°C = 27 |Aug_Lo_°C = 26 |Sep_Lo_°C = 24 |Oct_Lo_°C = 19 |Nov_Lo_°C = 19 |Dec_Lo_°C = 8 |Jan_Lo_°F = 44 |Feb_Lo_°F = 51 |Mar_Lo_°F = 59 |Apr_Lo_°F = 72 |May_Lo_°F = 79 |Jun_Lo_°F = 81 |Jul_Lo_°F = 80 |Aug_Lo_°F = 79 |Sep_Lo_°F = 76 |Oct_Lo_°F = 67 |Nov_Lo_°F = 56 |Dec_Lo_°F = 47 |source = www.wunderground.com<ref name="climate">{{cite web |url = http://www.wunderground.com/NORMS/DisplayIntlNORMS.asp?CityCode=42181&Units=both |title = New Delhi weather |accessdate = 2008-09-27 |publisher = |language = en |archive-date = 2008-12-11 |archive-url = https://web.archive.org/web/20081211173327/http://www.wunderground.com/NORMS/DisplayIntlNORMS.asp?CityCode=42181&Units=both |url-status = dead }}</ref>|accessdate =2008-09-24 }}<!--Infobox ends--> </center> == ഭരണക്രമം == [[ന്യൂ ഡെൽഹി മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ]] അഥവാ [[ന്യൂ ഡെൽഹി മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ|എൻ.ഡി.എം.സി.]] ആണ്‌ [[തദ്ദേശഭരണം]] നടത്തുന്നത്. ദില്ലി സംസ്ഥാനത്തെ മറ്റു ജനവാസപ്രദേശങ്ങളെല്ലാം [[ഡെൽഹി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഡെൽഹി]],[[ഡെൽഹി കന്റോൺ‌മെന്റ് ബോർഡ്]] എന്നിവയുടെ കീഴിലാണ്‌. [[ഡെൽഹി മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ|എം.സി.ഡി.]] പ്രദേശങ്ങൾ ന്യൂ ഡെൽഹിയുടെ പരിധിയിൽ വരില്ലെങ്കിലും [[ഓൾഡ് ഡെൽഹി]] ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളും പൊതുവേ ന്യൂ ഡെൽഹി എന്ന പേരിൽ പറയാറുണ്ട്. ഒരു ചെയർപേർസൺ, [[ദില്ലി നിയമസഭ|ദില്ലി നിയമസഭയിലെ]] മൂന്ന് അംഗങ്ങൾ, ദില്ലി [[മുഖ്യമന്ത്രി]] നാമനിർദ്ദേശം നടത്തുന്ന രണ്ട് അംഗങ്ങൾ, [[ഇന്ത്യാഗവണ്മെന്റ്|കേന്ദ്രഗവണ്മെന്റ്]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്ത അഞ്ച് അംഗങ്ങൾ എന്നിവർ അടങ്ങിയതാണ്‌ എൻ.ഡി.എം.സി. == നഗരഘടന == [[പ്രമാണം:Tricolour Lighting Night view at India Gate Delhi.jpg|thumb|240px|ഇന്ത്യാ ഗേറ്റ് - [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ]] [[അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ]] മരിച്ച ബ്രിട്ടീഷുകാരും ഇന്ത്യക്കാരുമായ സൈനികരുടെ സ്മരണക്കായി പണിതീർത്തതാണ്‌ 42 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഈ സ്മാരകം]] [[രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ]] മുതൽ [[ഇന്ത്യാ ഗേറ്റ്|ഇന്ത്യാഗേറ്റു]] വരെ നീളുന്ന [[രാജ്‌പഥ്|രാജ്‌പഥും]] [[കൊനാട്ട് സർക്കസ്|കൊനാട്ട് സർക്കസിൽ]] നിന്നും തുടങ്ങി രാജ്പഥിനെ ലംബമായി മുറിച്ചു കടന്ന്നു പോകുന്ന [[ജൻപഥ്]] എന്നീ രണ്ടു വീഥികളെ ചുറ്റിയാണ്‌ ന്യൂ ഡെൽഹി നഗരം. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കാലത്ത് രാജ്‌പഥിനെ '''കിംഗ്സ് സ്ട്രീറ്റ്''' എന്ന പേരിലും, ജൻ‌പഥിനെ '''ക്വീൻസ് സ്ട്രീറ്റ്''' എന്നുമാണ്‌ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു നഗരങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് വീതിയേറിയ റോഡുകളും, റൗണ്ട് എബൗട്ടുകളും, മേല്പ്പാലങ്ങളും, വഴിയരികിലെ വൃക്ഷങ്ങളും ന്യൂ ഡെൽഹിയെ അവയിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ന്യൂ ഡെൽഹിയിലെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതാണ്‌. സർക്കാർ കാര്യാലയങ്ങൾ, ഉദ്യോഗസ്ഥരുടേയും രാഷ്ട്രീയപ്രമുഖരുടേയും മന്ദിരങ്ങൾ, ക്വാർട്ടേഴ്സുകൾ, മറ്റു രാജ്യങ്ങളുടെ സ്ഥാനപതി കാര്യാലയങ്ങൾ എന്നിവയാണ്‌ ഇവിടെ അധികവും. [[കൊനാട്ട് പ്ലേസ്]] പോലെയുള്ള വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളും നിരവധി വൻ‌കിട ഹോട്ടലുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. ന്യൂ ഡെൽഹി നഗരത്തിനു ചുറ്റുമായുള്ള പാതയാണ്‌ [[മഹാത്മാഗാന്ധി മാർഗ്]] അഥവാ റിങ് റോഡ്. [[എൻ.ഡി.എം.സി.]] പ്രദേശം പൂർണ്ണമായും ഈ റോഡിന്‌ ഉള്ളിലാണെങ്കിലും റോഡിനുള്ളിലുള്ള ചില പ്രദേശങ്ങൾ എം.സി.ഡി.യിൽ ഉൾപ്പെട്ടതാണ്‌. == ഗതാഗതം == [[ബസ്]], [[ഓട്ടോറിക്ഷ]], [[ടാക്സി]], [[ഡെൽഹി മെട്രോ റെയിൽ‌വേ]], [[ഡെൽഹി സബർബൻ റെയിൽ‌വേ|സബർബൻ റെയിൽ‌വേ]] എന്നിവയാണ്‌ പൊതുഗതാഗത്തിനുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ. സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങൾ ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ വാഹനങ്ങളും [[മർദ്ദിത പ്രകൃതി വാതകം|മർദ്ദിത പ്രകൃതി വാതകമാണ്‌]] (സി.എൻ.ജി.) ഇന്ധനമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[പെട്രോൾ|പെട്രോളിനേയും]] [[ഡീസൽ|ഡീസലിനേയും]] അപേക്ഷിച്ച് കൂടുതൽ പരിസ്ഥിതിക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇന്ധനമാണ്‌ ഇത് കൂടാതെ പെട്രോളിനേയും ഡീസലിനേയും അപേക്ഷിച്ച് വിലക്കുറവുമാണ്‌. ഇക്കാരണം കൊണ്ട് ദില്ലിയിലെ ടാക്സി ഓട്ടോറിക്ഷാ കൂലി ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു നഗരങ്ങളേ അപേക്ഷിച്ച് താരതമ്യേന കുറവാണ്‌. [[ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥ ഗാസ് ലിമിറ്റഡ്]] എന്ന പൊതുമേഖലാ കമ്പനിയാണ്‌ ദില്ലിയിൽ സി.എൻ.ജി.-യും പാചകാവശ്യത്തിന്‌ കുഴൽ വഴിയുള്ള പ്രകൃതിവാതകവും വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. ദില്ലിയിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽ സാധാരണയായി കണ്ടു വരുന്ന [[സൈക്കിൾ റിക്ഷ|സൈക്കിൾ റിക്ഷകൾ]] ന്യൂ ഡെൽഹി പ്രദേശത്ത് നിരോധിച്ചിരിക്കുകയാണ്‌. === ബസ് === [[പ്രമാണം:Gand.jpg|right|thumb|250px|ഡി.ടി.സി.യുടെ പുതിയ ശ്രേണിയിലുള്ള ഒരു താഴ്ന്ന തറയുള്ള ബസ്സ്]] [[ഡെൽഹി ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ]] അഥവാ ഡി.ടി.സി. സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ബസ് സർ‌വീസ് ആണ്‌. ദില്ലിയിലും പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലും കൂടാതെ അന്തർ സംസ്ഥാന സർ‌വീസുകളും ഡി.ടി.സി. നടത്തുന്നു. ലോകത്തിലെത്തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ പരിസ്ഥിതിസൗഹൃദ ബസ് സർ‌വീസ് ആണ്‌ ഡി.ടി.സി. ഇതു കൂടാതെ [[ബ്ലൂലൈൻ ബസ്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്വകാര്യ ബസ് സർ‌വീസുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. സ്വകാര്യബസ്സുകൾ 2010-ഓടെ നിർത്തലാക്കുമെന്ന് ദില്ലി സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. റിങ് റോഡ് ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്ന [[മുദ്രിക സർ‌വീസ്|മുദ്രിക സർ‌വീസും]] (റിങ് റോഡ് സർ‌വീസ്), റിങ് റോഡിനു പുറത്തു കൂടെ ഏതാണ്ട് ദില്ലിയുടെ എല്ലാഭാഗങ്ങളേയും ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്ന [[ബാഹരി മുദ്രിക സർ‌വീസ്|ബാഹരി മുദ്രിക സർ‌വീസുമാണ്‌]] (ഔട്ടർ റിങ് റോഡ് സർ‌വീസ്) ബസ് റൂട്ടുകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. 3 രൂപ, 5 രൂപ, 7 രൂപ, 10 രൂപ എന്നിങ്ങനെ നാലു ടിക്കറ്റ് നിരക്കുകളേ ബസുകളിൽ നിലവിലുള്ളൂ. === റെയിൽ‌വേ === [[ഇന്ത്യൻ റെയിൽ‌വേ|ഇന്ത്യൻ റെയിൽ‌വേയുടെ]] 16 മേഖലകളിൽ ഒന്നായ [[നോർത്തേൺ റെയിൽ‌വേ|ഉത്തര റെയിൽ‌വേയുടെ]] ആസ്ഥാനമാണ്‌ ന്യൂ ഡെൽഹി. രണ്ടു പ്രധാനപ്പെട്ട റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനുകളാണ്‌ ന്യൂ ഡെൽഹിയിലുള്ളത്. [[ന്യൂ ഡെൽഹി റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ|ന്യൂ ഡെൽഹി റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനും]] [[ഹസ്രത് നിസാമുദ്ദീൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ|ഹസ്രത് നിസാമുദ്ദീൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും]]. രാജ്യത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗത്തേക്കുമുള്ള ദീർഘദൂര ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിന്നും പുറപ്പെടുന്നു. ഓൾഡ് ഡെൽഹിയിലുള്ള പുരാണ ദില്ലി സ്റ്റേഷനും വളരെയധികം യാത്രക്കാരുള്ള ഒരു സ്റ്റേഷനാണ്‌. നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലേക്കുള്ള സബർബൻ റെയിൽ‌വേ സർ‌വീസുകളും ഇവിടെ നിന്നുണ്ട്. === മെട്രോ റെയിൽ‌വേ === {{പ്രധാന ലേഖനം|ഡെൽഹി മെട്രോ റെയിൽ‌വേ}} [[പ്രമാണം:DMRC Bombardier.jpg|200px|right|thumb|ഒരു മെട്രോ ട്രെയിൻ]] ന്യൂ ഡെൽഹി നഗരത്തേയും പരിസരപ്രദേശങ്ങളേയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അതിവേഗ മെട്രോറെയിൽ സർ‌വീസ് 2004 [[ഡിസംബർ 24]]-നാണ്‌ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചത്. ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ അണ്ടർഗ്രൗണ്ട് മെട്രോ റെയിൽ‌വേയാണ്‌ ഡെൽഹി മെട്രോ, [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിലാണ്‌]] ആദ്യത്തേത്. കൊൽക്കത്തയിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഡെൽഹി മെട്രോയുടെ ചില പാതകൾ ഭൂമിക്കടിയിലൂടെയല്ലാതെ ഉയർത്തിയ തൂണുകൾക്കു മുകളിലൂടെയുമുണ്ട്. ദില്ലി ഗവണ്മെന്റിന്റേയും കേന്ദ്രഗവണ്മെന്റിന്റേയും സം‌യുക്തസം‌രംഭമാണിത്. 2008-ലെ സ്ഥിതിയനുസരിച്ച് താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന മൂന്നു ലൈനുകളിലായി ആകെ 68 കിലോമീറ്റർ ദൂരം മെട്രോ റെയിലുണ്ട്. ഇവക്കിടയിൽ 62 സ്റ്റേഷനുകളാണ്‌ ഉള്ളത്. മറ്റു ലൈനുകളുടെ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ പുരോഗമിച്ചു വരുന്നു. {{ഡെൽഹി മെട്രോ പാതകൾ}} === വ്യോമഗതാഗതം === ന്യൂ ഡെൽഹിയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമായ [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ദില്ലിയുടെ തെക്കു പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് [[ദേശീയപാത 8]]-ന്‌ അരികിലായാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ആഭ്യന്തര വ്യോമഗതാഗത ടെർമിനലും ഈ വിമാനത്താവളത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭാഗത്താണ്‌. 2006-2007 വർഷത്തെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം [[ഉത്തരേന്ത്യ|ഉത്തരേന്ത്യയിലെ]] തന്നെ തിരക്കേറിയ വിമാനത്താവളങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്‌ ഇത്. ഒരു ദിവസത്തിലെ വിമാനങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയതും, യാത്രക്കാരുടെ ഏണ്ണത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ തിരക്കേറിയ വിമാനത്താവളവും ആണ്. <ref>http://timesofindia.indiatimes.com/India/Delhi_is_countrys_busiest_airport/articleshow/3216435.cms</ref><ref>http://www.domain-b.com/aero/airports/20080901_csia.html</ref> ഈ വിമാനത്താവളം ഡെൽഹിയുടെയും പരിസര പ്രദേശങ്ങളായ [[നോയ്ഡ]], [[ഫരീദാബാദ്]], [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]] എന്നീ നഗരങ്ങൾ അടങ്ങിയതുമായ [[നാഷണൽ ക്യാപിറ്റൽ റീജിയൺ|നാഷണൽ കാപിറ്റൽ റീജിയണിലെ]] പ്രധാന വിമാനത്താവളമാണ്. ന്യൂ ഡെൽഹി നഗരത്തിനകത്തുള്ള പൊതുവ്യോമഗതാഗത്തിനുള്ള ഒരു വിമാനത്താവളമാണ്‌ [[സഫ്ദർജംഗ് വിമാനത്താവളം]]. == സ്ഥിതി വിവരക്കണക്കുകൾ == 2001 ലെ കണക്കു പ്രകാരം ന്യൂ ഡെൽഹിയിലെ ജനസംഖ്യ 295,000 ആണ്. മൊത്തം ഡെൽഹിയുടെ ജനസംഖ്യ 9.81 ദശലക്ഷമാണ്. <ref>http://books.google.com/books?id=5ZBaVhmRvCkC&pg=PA436&lpg=PA436&dq=new+delhi+295,000&source=web&ots=2xyvTNerag&sig=O8LPSYYheYo8yEEyPNBhdI1nkFs&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=2&ct=result</ref> [[മുംബൈ]] കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ ഡെൽഹിയാണ് ഇക്കാര്യത്തിൽ മുന്നിട്ട് നിൽക്കുന്നത് . <ref name=unpopulation>{{cite web |author= |publisher=United Nations|url=http://www.un.org/esa/population/publications/wup2003/2003WUPHighlights.pdf |title=World Urbanization Prospects The 2003 Revision. |pages=p7 |format=[PDF|accessdate=2006-04-29}}</ref> 1000 പുരുഷന്മാർക്ക് 925 സ്ത്രീകൾ എന്നാണ് കണക്ക്. ശരാശരി സാക്ഷരതാ നിരക്ക് 81.67% ആണ്.<ref name="census01del">[http://www.nlm.nic.in/literacy01.htm National Literacy Missions Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090116084653/http://www.nlm.nic.in/literacy01.htm |date=2009-01-16 }},<br />{{cite web |author= |publisher= |title=Economic Survey of India, Chapter 15 Education |url=http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/Ecosur2001-02/PDF/chapter15.pdf |pages=p1 |format=PDF |accessdate=2007-12-25 |archive-date=2008-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080216060505/http://delhiplanning.nic.in/Economic%20Survey/Ecosur2001-02/PDF/chapter15.pdf |url-status=dead }}</ref> ഡെൽഹിയിലെ 82% ജനസംഖ്യ [[ഹിന്ദു]] മതത്തിൽപ്പെട്ടവരാണ് . ഇതുകൂടാതെ 11.7% മുസ്ലിം , 4.0% സിഖ്, 1.1% ജെയിൻ , 0.9% ക്രിസ്തുമതം എന്നിവയും ഡെൽഹിയിലുണ്ട്. <ref>[http://www.censusindia.gov.in/ Indian Census]</ref>. മറ്റു ചെറിയ മതവിഭാഗങ്ങൾ [[പാർസി]], [[ബുദ്ധമതം]], [[ജൂതമതം]] എന്നിവയാണ്. <ref name=Lonelyplanet>{{cite web|author= |publisher=Census of India 2001|url=http://www.censusindia.gov.in/|title=Data on Religion |pages=1|accessdate=2006-05-16}}</ref> പ്രധാനമായും സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷ [[ഹിന്ദി|ഹിന്ദിയാണ്]]. മറ്റു സംസാര ഭാഷകൾ [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[പഞ്ചാബി]], [[ഉർദു]] എന്നിവയാണ്. ഇതുകൂടാതെ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലെ ഒരു പാട് ആളുകൾ ഡെൽഹിയിൽ താമസിക്കുന്നു. [[മറാത്തി]], [[കന്നട]], [[ഹരിയാന]], [[തെലുങ്ക്]], [[ബെംഗാളി]], [[മൈഥിലി]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]] എന്നീ ഭാഷാസംസ്കാരങ്ങളും ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്. == സംസ്കാരം == ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ജനവിഭാഗങ്ങളുടേ ഒരു സഞ്ചയമാണ്‌ ന്യൂ ഡെൽഹിയിലുള്ളത്. === ആഘോഷങ്ങൾ === [[ദീപാവലി]], [[ഹോളി]] എന്നിവയാണ്‌ ഇവിടത്തെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ. ദേശീയതലസ്ഥാനം എന്ന നിലയിൽ [[സ്വാതന്ത്ര്യദിനം (ഇന്ത്യ)|സ്വാതന്ത്ര്യദിനം]], [[ഇന്ത്യയുടെ റിപ്പബ്ലിക്‌ ദിനം|റിപ്പബ്ലിക് ദിനം]] എന്നിവ ആഘോഷപൂർ‌വ്വം കൊണ്ടാടുന്നു. [[പട്ടം]] പറത്തിയാണ്‌ ദില്ലിയിലെ ജനങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യദിനം ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യം, സൈനിക ശേഷി എന്നിവ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന [[റിപ്പബ്ലിക് ദിന പരേഡ്]] പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയർഹിക്കുന്നു. == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|3}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.newdelhi.net New Delhi India CityGuide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241113211508/https://newdelhi.net/ |date=2024-11-13 }} * [http://www.ndmc.gov.in/ New Delhi Municipal Council] * [http://www.mapunity.org/maps/delhi/ Interactive Map of Delhi using Google API] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070714212318/http://www.mapunity.org/maps/delhi/ |date=2007-07-14 }} {{Commons+cat|New Delhi|New Delhi}} {{Delhi}} {{List of Asian capitals by region}} {{India state and UT capitals}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ന്യൂ ഡെൽഹി]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മഹാനഗരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ]] slqzltadsaajgj3gob809xj42oroghw 0 16450 4614927 2262739 2026-04-24T08:59:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614927 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nirukta}} {{ഹൈന്ദവഗ്രന്ഥങ്ങൾ}} ഒരു [[ഭാഷ|ഭാഷയിലെ]] [[വാക്ക്|വാക്കുകളുടെ]] ഉത്പത്തി, ചരിത്രം, അവയുടെ അർഥത്തിനുണ്ടായിട്ടുള്ള പരിണാമം എന്നിവയെപ്പറ്റിയുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ പഠനമാണ് '''നിരുക്തം''' ([[ഇംഗ്ലീഷ്]]: Etymology, എറ്റിമോളജി). പ്രാചീനഭാരതത്തിൽ "[[വേദാംഗങ്ങൾ]]" എന്ന് പ്രസിദ്ധമായിരുന്ന ആറ് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് നിരുക്തം. == ചരിത്രം == [[വേദങ്ങൾ|വൈദികവാക്കുകളുടെ]] അർത്ഥം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനുള്ള വേദവ്യാഖ്യാനമാണ് '''നിരുക്തം'''. വേദശബ്ദാർത്ഥനിർണ്ണയത്തിന്റെ പ്രമാണഗ്രന്ഥമാണ് [[യാസ്കൻ|യാസ്കന്റെ]] “നിരുക്തം”. ബി.സി.ഇ. രണ്ടോ മൂന്നോ നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ഇതിന്റെ രചന എന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു<ref name=bharatheeyatha>{{cite book |last=Azhikode |first= Sukumar|authorlink= സുകുമാർ അഴീക്കോട്|coauthors= |title= ഭാരതീയത|year=1993 |publisher= [[ഡി.സി. ബുക്സ്]]|location= [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]|isbn= 81-7130-993-3 |pages= 39|chapter= 1-ഭാരതം യുഗാന്തരങ്ങളിലൂടെ|language=മലയാളം}}</ref>.‍ സന്ദർഭാനുസരണം അർത്ഥം നിർണ്ണയിക്കുന്നതെങ്ങനെയെന്നു വിവരിക്കുന്നു. യാസ്കൻ ആണ് ഗ്രന്ഥകർത്താവ്. <ref>ഹിന്ദുവിന്റെ പുസ്തകം , പേജ് നം.21 , വേദങ്ങൾ , Pen Books Pvt Ltd, Aluva</ref> . പ്രധാനമായും വേദ സംഹിതകളുടെ അർത്ഥം പല തരത്തിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻവേണ്ടിയാണ് ഇവ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത് നിരുക്തം കശ്യപകൃതമായ വൈദികപദസമൂഹമായ നിഘണ്ടുവിന്റെ വ്യാഖ്യാനമാണ്. വൈദികപദങ്ങൾക്കൊപ്പം സംസ്കൃതത്തിലെ പല രസകരമായ പദങ്ങളുടെ നിരുക്തിയും ആചാര്യൻ നല്കുന്നുണ്ട്. വേദങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും സൂക്ഷ്മമായ വിശകലനത്തിനും നിരുക്തം സഹായകമാണ്. ആദ്യമേ നിരുക്തകാരൻ നിഘണ്ടുവെന്ന പദമാണ് വിശദമാക്കുന്നത്. നിഘണ്ടു എന്ന പദം നിഗന്തുവെന്നും നിഗമയിതാ എന്നും അഴിച്ചുപണിയുന്നു. അതിലൂടെ ഗമ് എന്ന ധാതുവാണ് നിഘണ്ടുശബ്ദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്ന് കണ്ടെത്തുന്നു. ഇപ്രകാരം പ്രത്യക്ഷത്തിൽ അർത്ഥം പറയാൻ വിഷമമുള്ള പദങ്ങൾ പോലും അർത്ഥമുള്ള വിധം വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന യാസ്കൻ ഭാഷാശാസ്ത്രരംഗത്തു നല്കുന്ന സംഭാവന ശ്രദ്ധേയമാണ്. ആചാര്യപദം നിർവചിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ് ആചാരം ഗ്രാഹയതി ആചിനോതി അർത്ഥാൻ, ആചിനോതി ബുദ്ധിമിതി വാ ആചാര്യഃ. ശിഷ്യർക്ക് ആചാരങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കുന്നവനും അർത്ഥങ്ങളെ പലസ്ഥലത്തുനിന്നും ശേഖരിച്ചു നല്കുന്നവനും അതിനാൽ ശിഷ്യരുടെ ബുദ്ധിയെ വികസിപ്പിക്കുന്നവനുമാണ് ആചാര്യൻ. ചര് ധാതുവിനോട് ആ എന്ന ഉപസർഗ്ഗവും ണ്യത് പ്രത്യയവും ചേർത്ത് ആചാര്യരൂപം നിഷ്പന്നമാകുന്നു. നിരുക്തസാമാന്യസ്വഭാവം ഇപ്രകാരമാണ് വർണ്ണാഗമോ വർണ്ണവിപര്യയശ്ച ദ്വൗ ചാപരൗ വർണ്ണവികാരനാശൗ. ധാതോസ്തദർത്ഥാതിശയേന യോഗസ്തദുച്യതേ പഞ്ചവിധം നിരുക്തം. എന്ന്. അർത്ഥസിദ്ധിയ്ക്കായി പുതിയ വർണ്ണം ചേർത്തും വർണ്ണത്തെ മാറ്റിയും വിട്ടുകളഞ്ഞും ഇല്ലാതാക്കിയും ലോപിപ്പിച്ചും ധാതുവിന്റെ ഏതെങ്കിലും അർത്ഥത്തോടു പ്രത്യേകം ഊന്നൽ നൽകിയും നിരുക്തിപറയാം എന്നർത്ഥം. ഭാഷാശാസ്ത്രരംഗത്തു ആധുനികപാശ്ചാത്യപണ്ഡിതർ കണ്ടെത്തിയ പല സിദ്ധാന്തങ്ങളും യാസ്കൻ നിരുക്തത്തിൽ കണ്ഠതഃ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണ്. പതിനഞ്ചോളംതരത്തിൽ പറയപ്പെടുന്ന ഭാഷാശാസ്ത്രപരമായ വർണ്ണവികാരങ്ങലെല്ലാം യാസ്കന്റെ ചിന്തയ്ക്ക വിഷയമായിട്ടുണ്ട്. അടുത്തയിടെ നിരുക്തത്തിന്റെ ആദ്യാദ്ധ്യായത്തിനു വേദബന്ധുവെഴുതിയ യാസ്കന്റെ നിരുക്തോപക്രമം എന്ന ഗ്രന്ഥം ലബ്ധമാണ്. യാസ്കന്റെ നിരുക്തത്തിൽനിന്ന് പദനിരുക്തിക്കു പുറമേ അക്കാലത്തെ സാമൂഹികചര്യയെക്കുറിച്ചുകൂടി മനസ്സിലാക്കാനാകും. ദാരിദ്ര്യം ഭൂപ്രകൃതി മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ പുരോഹിതരുടെ അവസ്ഥ മുതലായി പല കാര്യങ്ങളും വരികൾക്കിടയിൽ കാണാം. യാസ്കന്റെ പൂർവാചാര്യന്മാരായി വാർഷായണി, ഗാർഗ്യൻ, ശാകല്യൻ, ശാകടായൻ, കൗത്സൻ ഔദുംബരായണൻ തുടങ്ങി അനവധി ആചാര്യന്മാരെ അദ്ദേഹം പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. ഭാരതത്തിൽ പ്രാചീനകാലത്തുതന്നെ നിലനിന്നിരുന്ന ശക്തമായ ഭാഷശാസ്ത്രവിജ്ഞാനപാരമ്പര്യം നിരുക്തത്തിലൂടെ വെളിവാകുന്നു. ശബ്ദത്തിന്റെ നിത്യത്വവും നാമപദങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനമായ ധാതുക്കളും വേദമന്ത്രങ്ങളുടെ ശബ്ദപ്രാധാന്യവാദത്തിനെതിരേയുള്ള യാസ്കന്റെ മറുപടിയും മറ്റും ഗ്രന്ഥവായനയെ രസകരവും ചിന്തോദ്ദീപകവുമാക്കുന്നു. യാസ്കൻ പാണിനി കൗടില്യൻ രാജശേഖരൻ തുടങ്ങിയ സംസ്കൃതമനീഷികൾ സ്വകീയഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ മറ്റു ആചാര്യന്മാരുടെ മതങ്ങളും ചർച്ചചെയ്യുന്നുണ്ട്. == ഇവയുംകൂടി കാണുക == * [[തത്സമം]] * [[തദ്ഭവം]] == അവലംബം == <references/> == ബാഹ്യകണ്ണികൾ == * [http://www.hindunet.org/hindu_history/sarasvati/dictionary/9niruktam.htm Niruktam sememes - ഉപസർ‌ഗങ്ങളുടെ നിരുക്തം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051124114111/http://www.hindunet.org/hindu_history/sarasvati/dictionary/9niruktam.htm |date=2005-11-24 }} * [http://www.hinduwebsite.com/hinduism/concepts/vedangas.asp വേദാംഗം] {{Hinduism-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവം]] er0mjpxk2zxixn0nb733b3c2hp7aen0 0 24825 4614866 4614798 2026-04-23T20:31:56Z ~2026-20863-01 216210 4614866 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{prettyurl|Jidda}} {{Infobox settlement|official_name = ജിദ്ദ |nickname = ''[[ചെങ്കടലിന്റെ റാണി]]'' |native_name = جدّة |motto = |image_skyline =King Fahd's Fountain.jpg |image_caption = ജിദ്ദ കടൽ തീരത്തെ [[കിംഗ്‌ ഫഹദ്‌ ജലധാര]] |image_flag = Flag of Saudi Arabia.svg |flag_link = Flag_of_Saudi_Arabia |flag_size = 80px |image_shield = Emblem of Saudi Arabia.svg |shield_link = Coat of arms of Saudi Arabia |shield_size = 40px |image_map = Jeddah, Saudi Arabia locator map.png |map_caption = ജിദ്ദയുടെ സ്ഥാനം |subdivision_type = [[രാജ്യം]] |subdivision_name = [[പ്രമാണം:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] [[സൗദി അറേബ്യ]] |subdivision_type1 = [[സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രവിശ്യകൾ|പ്രവിശ്യ]] |subdivision_name1 = [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക]] |subdivision_type2 = നഗരസഭ |subdivision_name2 = ജിദ്ദ നഗരസഭ |leader_title = നഗരാദ്ധ്യക്ഷൻ |leader_name =ഹാനി അബു റാസ് |leader_title1 = സിറ്റി ഗവർണ്ണർ |leader_name1 = മിശാൽ അൽ-സൌദ്‌ |leader_title2 = പ്രവിശ്യ ഗവർണ്ണർ |leader_name2 = ഖാലിദ്‌ അൽ ഫൈസൽ |established_title = സ്ഥാപിച്ചത് |established_date = [[500s BC|500+ BC]] |established_title2 = [[സൗദി അറേബ്യ]] |established_date2 = 1925 |established_title3 = |established_date3 = |area_magnitude = |unit_pref = Metric |area_magnitude = |area_km2 = 1570 |area_metro_km2 = 3000 |area_urban_km2 = 1320 |elevation_m = |area_footnotes = |population_note = ജിദ്ദ മുൻസിപ്പാലിറ്റി ഉദ്ദേശക്കണക്ക് |population_as_of = [[2012]] |population_total = 4324982 |population_density_km2 = 2921 |population_density_sq_mi = 1826 |population_urban = 3855912 |population_metro = 4500000 |population_footnotes = |timezone = [[East Africa Time|EAT]] |utc_offset = +3 |timezone_DST = [[East Africa Time|EAT]] |utc_offset_DST = +3 |postal_code_type = പിൻകോഡ് |postal_code = (5 അക്കങ്ങൾ) |area_code = +966-2 |website = [http://www.jeddah.gov.sa] |latd=21 |latm=32 |lats=36 |latNS=N |longd=39 |longm=10 |longs=22 |longEW=E }} [[പ്രമാണം:Jeddah map.png|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ നഗരം. വടക്ക് ഭാഗത്ത്‌ കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ വിമാനത്താവളം]] [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിന്റെ]] തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നഗരമാണ് '''ജിദ്ദ''' ({{lang-ar|'''جدّة'''}}). [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക പ്രവിശ്യയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും [[റിയാദ്|റിയാദിനു]] ശേഷം രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ [[പട്ടണം|പട്ടണവുമാണ്]] ജിദ്ദ. പുണ്യ നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം ആണ് ജിദ്ദ. സൗദിയുടെ വാണിജ്യ തലസ്ഥാനവും [[മദ്ധ്യപൂർവ്വദേശം|മധ്യപൂർവ്വ ദേശത്തെ]] ഒരു സമ്പന്ന നഗരവുമാണ്‌ ജിദ്ദ. ചെങ്കടലിന്റെ റാണി എന്ന അപര നാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ജിദ്ദയുടെ കടൽ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരത്തിലുള്ള [[കിംഗ്‌ ഫഹദ് ജലധാര]] പട്ടണത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ആകർഷണമാണ്‌. 110 കിലോമീറ്ററോളം നീളത്തിൽ വിനോധത്തിനുതകുന്ന രീതിയിൽ നിർമിച്ച ജിദ്ദ ബീച്ചിനോടനുബന്ധിച്ച് മനോഹരമായ നിരവധി പാർക്കുകളും, മീൻപിടുത്ത പ്രദേശങ്ങളും, ഉല്ലാസ കേന്ദ്രങ്ങളും, ചെങ്കടലിലെ അപൂർവ മത്സ്യങ്ങൾ ഉൾകൊള്ളുന്ന അക്വേറിയങ്ങളും ഉണ്ട്<ref name= >{{cite web | url = http://www.arabnews.com/jeddah-corniche-over-100km-fun | title = ജിദ്ദ കടൽ തീരത്തെ ഉല്ലാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ | accessdate = 23 ജനുവരി 2013 | publisher = അറബ് ന്യൂസ്‌}}</ref>. [[യുനെസ്കോ|യുനെസ്കോയുടെ]] ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[മദായിൻ സ്വാലിഹ്]] ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 950 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[പടിഞ്ഞാറ്]] ഭാഗത്ത് [[ചെങ്കടൽ]], [[കിഴക്ക്]] ഭാഗത്ത് അൽ-സരാവത്‌ [[പർവതം|പർവ്വതം]], [[തെക്ക്]] ഭാഗത്ത് ഒബ്ഹർ , [[വടക്ക്]] ഗൾഫ്‌ ഓഫ് സൽമാൻ എന്നിവയാണ്‌ ജിദ്ദയുടെ അതിർത്തികൾ. [[2012]]ലെ [[കാനേഷുമാരി]] പ്രകാരം 43,24,982 ജനസംഖ്യയുള്ള ജിദ്ദയിലെ നിവാസികൾ "ജിദ്ദൻസ്‌" എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു<ref name= />. രാജ്യത്തെ [[ജനസംഖ്യ|ജനസംഖ്യയുടെ]] 14 [[ശതമാനം]] വസിക്കുന്നത് ജിദ്ദയിലാണ്<ref name= />. {{USCensusPop |1950= 119000 |1955= 129000 |1960= 141000 |1965= 197000 |1970= 348000 |1975= 584000 |1980= 745000 |1985= 952000 |1990= 1216000 |1995= 1492000 |2000= 1810000 |2005= 2139000 |2008= 3400000 | estimate=3400000 | estyear=2007 }} == പേരിനു പിന്നിൽ == [[പ്രമാണം:Harîrî_Schefer_-_BNF_Ar5847_f.51.jpg|right|thumb|150px|അബു അബ്ദുള്ള മുഹമ്മദ് ഇബ്നു ബത്തൂത്ത]] അൽ-ഖുദ്ദ ഗോത്ര തലവനായിരുന്ന ജിദ്ദ ഇബ്നു ഹലവാൻ അൽ ഖുദ്ദയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ പട്ടണത്തിനു ജിദ്ദ എന്ന പേര് വന്നതിനെ കുറിച്ച് രണ്ടു തരത്തിലുള്ള വിശദീകരണങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്‌. മുത്തശ്ശി എന്നർത്ഥം വരുന്ന അറബി പദമായ ജദ്ദ (jaddah) എന്ന വാക്കിൽ നിന്നുമാണ് ഈ പേര് വന്നത് എന്നാണ് അതിലൊന്ന്. ആദ്യ മനുഷ്യ സ്ത്രീയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന [[ഹവ്വ|ഹവ്വയുടെ]] [[ഖബ്ർ]] ഇവിടെയുണ്ട് എന്ന വിശ്വാസത്തിൽ നിന്നാണിത്.<ref>Jayussi, Salma; Manṣūr Ibrāhīm Ḥāzimī; ʻIzzat ibn ʻAbd al-Majīd Khaṭṭāb ''Beyond the Dunes'' I B Tauris & Co Ltd (28 April 2006), p. 295. ISBN 978-1-85043-972-1 [http://books.google.co.uk/books?id=0aEnJNBD-QAC&lpg=PR13&lr=&pg=PA295#v=onepage&q=&f=false]</ref>. [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] സഞ്ചാരിയായിരുന്ന [[ഇബ്നു ബത്തൂത്ത]] ലോക സഞ്ചാരത്തിനിടയിൽ ജിദ്ദയിൽ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഡയറിയിൽ ജുദ്ദ (juddah) എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്<ref>Ibn Battota's Safari :Tuhfat Al-Nothaar Fe Gharaa'ib Al-Amsaar - Chapter: From Cairo to Hejaz to Tunisia again , ISBN 9953-34-180-X</ref> ബ്രിട്ടീഷ്‌ നയതന്ത്ര കാര്യാലയങ്ങളും മറ്റും പഴയ അക്ഷര വിന്യാസമായ “Jedda“ എന്നാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് 2007 ൽ അവർ പുതിയ രൂപമായ “Jeddah“ എന്നാക്കി മാറ്റി.<ref name="naming">[http://www.britishembassy.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1025870059850&a=KArticle&aid=1186674133138]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} British Embassy website പേരിനു പിന്നിൽ ] ബ്രിട്ടീഷ് നയതന്ത്രകാര്യാലയം വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നും</ref>. == ചരിത്രം == സൗദി ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടുകൾ പലതും ജിദ്ദയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നന്നവയാണ്. ബി.സി. 500-നോടടുത്ത്, ഒരു മത്സ്യ ബന്ധന ഗ്രാമം സ്ഥാപിച്ചു കൊണ്ടാണ് ജിദ്ദയിൽ ജനവാസം ആരംഭിച്ചത് എന്നാണ്, ജിദ്ദയിലെ പുരാതന നഗര ഭാഗമായ [[അൽ ബലദ്|അൽ ബലദിൽ]] നടത്തിയ [[പുരാവസ്തുഗവേഷണം|പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങളിൽ]] നിന്ന് കണ്ടെത്തിയത്. എ.ഡി 647-ൽ മൂന്നാം ഖലീഫ [[ഉസ്‌മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ|ഉസ്‌മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാന്റെ]] കാലത്ത് [[ഹജ്ജ്|ഹജ്ജിനു]] വരുന്നവർക്ക് വേണ്ടി ഒരു [[തുറമുഖം|തുറമുഖമാക്കി]] മാറ്റിയതോടു കൂടെയാണ് ജിദ്ദ നഗരം പ്രാധാന്യം കൈവരിക്കുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/history-of-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091228165512/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/history-of-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>. === ഇസ്ലാമിന് മുമ്പ് === [[പ്രമാണം:Marib dam.jpg|left|thumb|പുതിയ മരിബ്‌ അണക്കെട്ട്]] [[പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം|പുരാവസ്തു ശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[ഖനനം]] നടത്തിയത് പ്രകാരം യെമനിലെ മആരിബ്‌ [[അണക്കെട്ട്|അണക്കെട്ടിന്റെ]] തകർച്ചയെ തുടർന്ന് മധ്യ [[യെമൻ|യെമനിൽ]] നിന്നും [[മക്ക|മക്കയിലേക്ക്]] കുടിയേറി പാർത്ത ഖുവാദ വിഭാഗം ആണ് ജിദ്ദയിലെ ചെറിയ [[മത്സ്യം|മത്സ്യ]] ബന്ധന ഗ്രാമം നിർമ്മിച്ചത്‌ എന്നാണ്<ref name= />. നഗരത്തിലെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ബുറൈമാൻ താഴ്വര, വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ബൊഇബ് താഴ്വര എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും കുഴിച്ചെടുത്ത തമുദി ലിപി പ്രകാരം നടത്തിയ പുരാവസ്തു പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തിയത് ആദിമ ശിലാ യുഗത്തിലെ മനുഷ്യരാണ് ഈ പ്രദേശത്ത് വാസം തുടങ്ങിയത് എന്നാണ്. ബി.സി 323 നും 356 നും ഇടയ്ക്കു [[അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി]] ഇവിടെ സന്ദർശനം നടത്തിയതായും ഈ ലിപികളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് .<ref>[http://www.jeddahedu.gov.sa/jed.html name="jeddahedu.gov.sa"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ഖിലാഫത് കാലഘട്ടം === [[പ്രമാണം:Flag of Hejaz (1917).svg|right|thumb|ഹിജാസ് ഭരണത്തിലെ പതാക]] മുസ്ലിംകളുടെ മൂന്നാം ഖലീഫയായ [[‌ഉസ്‌മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ|ഉസ്മാൻ ഇബ്നു അഫ്ഫാൻ]] മക്കയിലേക്കുള്ള [[ഹജ്ജ്]] [[‌തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകർക്ക്]] വേണ്ടി ചെറിയ തുറമുഖം നിർമ്മിച്ചതാണ് ജിദ്ദയിൽ നടത്തിയ ആദ്യത്തെ പ്രമുഖ വികസന പ്രവർത്തനം. പിന്നീട് ഒട്ടോമൻ തുർക്കികൾ [[ഹിജാസ് റെയിൽവേ]] നിർമ്മിക്കുകയും തീർത്ഥാടകർ [[കടൽ]] മാർഗ്ഗം ഹജ്ജിനു വന്നു തുടങ്ങിയ ജിദ്ദ തുറമുഖം വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ചെങ്കടൽ തീരത്തെ ഒരു തുറമുഖം എന്ന നിലയിലും മക്കയിലേക്കുള്ള കവാടം എന്ന നിലയിലുമുള്ള ജിദ്ദയുടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാനം മൂലം പിൽക്കാലത്ത് നിരവധി ഭരണാധികാരികൾക്ക് ഇവിടം കീഴടക്കാൻ പ്രേരകമായി. === ഫാത്വിമി ഖിലാഫത്ത് കാലഘട്ടം === [[അൾജീരിയ|അൾജീരിയയിൽ]] നിന്നുള്ള ഫാത്വിമി ഖലീഫ [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] ഇഖ്ശിദിദ് രാജഭരണ പ്രദേശം മുതൽ ജിദ്ദയിലെ ഇജാസ്‌ മേഖലയുടെ ചുറ്റുപാടുമുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ വരെ സ്വന്തം നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി. പിന്നീട് അദ്ദേഹം തന്റെ വ്യാപാര ശൃംഖല [[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി|മെഡിറ്ററേനിയൻ]], ഇന്ത്യൻ മഹാ സമുദ്രം തുടങ്ങി [[ചെങ്കടൽ]] വഴിയും വിപുലമാക്കി. പിന്നീട് അവരുടെ [[വ്യാപാരം|വ്യാപാര]] ശൃംഖലയും [[നയതന്ത്രം|നയതന്ത്ര]] മേഖലയും [[ചൈന|ചൈനയിലെ]] സോണ്ഗ് രാജകുലം വഴി വിപുലീകരിച്ചു . === അയ്യുബി കാലഘട്ടം === [[പ്രമാണം:Egyptian vase MBA Lyon 1939-10.jpg|left|thumb|150px|അയ്യുബി കാലഘട്ടത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു പാത്രം]] ജെറുസലേമിൽ [[സലാഹുദ്ദീൻ അയ്യൂബി|സലാഹുദ്ദീന്റെ]] വിജയത്തിന് ശേഷം 1171 ൽ അദ്ദേഹം [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] രാജാവായി സ്വയം അവരോധിതനായി. അൽ - അദീദ്‌ രാജാവിന്റെ മരണ ശേഷം ഫാത്വിമി ഭരണം അവസാനിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് ജിദ്ദ അടക്കമുള്ള ഹിജാസ് മേഖലയുടെ ഭരണം അയ്യുബി സാമ്രാജ്യത്തിനു കീഴിൽ കൊണ്ടുവന്നു. 1177 വരെയുള്ള ഭരണം അയ്യുബി സാമ്രാജ്യത്തിൽപ്പെട്ട അബ്ദുൽ ഹാഷിം അൽ-തലബിന്റെ (1094-1201) കീഴിൽ ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തുടർച്ചക്കാരായ ഭരണാധികാരികൾ ഈ പ്രദേശത്തെ സാമ്പത്തിക പുരോഗതി, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ കാര്യമായ സംഭാവനകൾ നൽകി. തുടർന്ന് സുന്നി മുസ്ലിംകളുടെ കീഴിൽ പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിലെല്ലാം നിരവധി [[മദ്രസ|മദ്രസകൾ]] സ്ഥാപിച്ചു. === മംലൂക്ക് സുൽത്താനേറ്റ് === [[പ്രമാണം:Mamluk.jpg|right|thumb|150px|മംലൂക്ക് സുൽത്താൻ]] 1254 ൽ [[കൈറോ|കൈറോയിൽ]] തുടർച്ചയായി നടന്ന ആക്രമണങ്ങളിൽ അയ്യുബി സാമ്രാജ്യം വിഘടിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഹിജാസ് പ്രവിശ്യ മംലൂക്ക് സുൽത്താനെറ്റിന്റെ ഭാഗമായി മാറി. 1497 ൽ കേപ്പ് ചുറ്റിയുള്ള [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ|വാസ്കോ ഡ ഗാമയുടെ]] ഇന്ത്യാ യാത്രക്കിടയിൽ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ചെങ്കടലിലേക്ക് ചരക്കും മുസ്ലീം തീർത്ഥാടകരേയും വഹിച്ചു കൊണ്ടുള്ള കപ്പലുകൾ ആക്രമിക്കുകയും അറബിക്കടലിൽ ഭീതി വിതക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ തുടർന്ന് അന്നത്തെ [[ഗുജറാത്ത്]], [[യെമൻ]] ഭരണാധികാരികൾ മംലൂക്ക് ഭരണാധികാരികളോട് സഹായാഭ്യർത്ഥന നടത്തി. തുടർന്ന് മംലൂക്ക് സുൽത്താൻ ജിദ്ദയിൽ സൈനിക വിന്യാസം ശക്തമാക്കുകയും [[പോർച്ചുഗീസ് സാമ്രാജ്യം|പോർച്ചുഗീസുകാരിൽ]] നിന്നും രക്ഷ നേടുന്നതിനുള്ള ഒരു അഭയ കേന്ദ്രമായി ജിദ്ദ പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു. === ഉസ്മാനി ഖിലാഫത്ത് (ഓട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യം) === [[പ്രമാണം:Jeddah 1924.jpg|left|thumb|ജിദ്ദ - 1924 ൽ]] 1517 ൽ [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഒട്ടോമാൻ തുർക്കികൾ]] [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്തിലെയും]], [[സിറിയ|സിറിയയിലെയും]] മംലൂക്ക് സുൽത്താനെറ്റിനെ കീഴടക്കി ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തു.<ref name="History of Arabia">[http://www.britannica.com/ebc/article-45995 britannica.com]</ref>. തുടർന്ന് മംലൂക്ക് സുൽത്താനേറ്റിന്റെ പ്രാദേശിക സൈനികകേന്ദ്രമായിരുന്ന മക്കയും ജിദ്ദയുമടങ്ങിയ ഹിജാസ് മേഖല ഒട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധീനതയിലായി. തുടർന്ന് 1525 ൽ ഒട്ടോമാൻ സേന, പോർച്ചുഗീസ് കപ്പിത്താനായിരുന്ന അൽബർഗെരിയയുടെ പടക്കപ്പൽ സേനയുമായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ വിജയിക്കുകയും അതിൽ തകർന്ന കോട്ടകൾ പുനർനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. പുതിയ ആറു കവാടങ്ങളടങ്ങിയ നിരീക്ഷണഗോപുരങ്ങൾ നിർമിച്ചു. പോർച്ചുഗീസ് സേനയുടെ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ വേണ്ടി നിർമിച്ച ഈ കോട്ടകൾ ഇവയായിരുന്നു. കിഴക്ക് - മക്ക കവാടം, പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് തീരത്തോട് അഭിമുഖമായി അൽ മഗ്രിബ കവാടം, തെക്ക് - ഷെരീഫ്‌ കവാടം, വടക്ക് - മദീന കവാടം, അൽ - ബണ്ട് കവാടം, അൽ ശാം കവാടം (അൽ ഷറഫ് കവാടം എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു)<ref>Asia Rooms.com - [http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/makkah-gate-in-jeddah.html Makkah Gate in Jeddah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080923204604/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/makkah-gate-in-jeddah.html |date=2008-09-23 }}</ref>. കൂടാതെ നഗരത്തിലുള്ള സൈനികർക്കായി ഒരു ചെറിയ കോട്ടയും തുർക്കി ഭരണാധികാരികൾ നിർമിച്ചു. അത് കൂടാതെ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഭീമമായ കവാടങ്ങളോട് കൂടിയ 4 വൻ കോട്ടകൾ കൂടി നിർമിച്ചു. === 1813-ലെ ജിദ്ദ യുദ്ധം === [[പ്രമാണം:Cidde-mehmet-ali-1813.jpg|left|thumb|150px|മുഹമ്മദ്‌ അലി]] 1802-ൽ നെജ്‌ദി സേന, ഓട്ടോമൻ തുർക്കികളിൽ നിന്നും ജിദ്ദയും മക്കയും പിടിച്ചെടുത്തു. എന്നാൽ 1813-ൽ [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്തിലെ]] ഓട്ടോമൻ തുർക്കികളുടെ കീഴിലുള്ള ഭരണകർത്താവായിരുന്ന മുഹമ്മദ്‌ അലി പാഷയുടെ സൈന്യവും മദീനയിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ തുസുൻ പാഷയുടെ സേനയും ഒരുമിച്ചു ജിദ്ദയിൽ പ്രവേശിക്കുകയും പെട്ടെന്ന് തന്നെ നഗരം പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ജിദ്ദയിൽ ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന ശരീഫ് ഹുസൈനെ [[ഇസ്താംബുൾ|ഇസ്താംബൂളിൽ]] കൊണ്ടു പോയി തടവിലാക്കി. കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം ഈ സൈന്യം മക്കയിൽ പ്രവേശിച്ചു മഹ് മൂദ് രണ്ടാമാനിൽ നിന്നും ഭരണം പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം ഷെരീഫ് ഓഫ് ഹിജാസ് എന്ന പേരിൽ ഗാലിബ് അഫന്ദിയെ അവിടുത്തെ പുതിയ ഭരണാധികാരിയാക്കി നിയമിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.middleeastexplorer.com/Saudi-Arabia/Battle-of-Jeddah-1813 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2011-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110827135828/http://www.middleeastexplorer.com/Saudi-Arabia/Battle-of-Jeddah-1813 |url-status=dead }}</ref>. === 1925-ലെ ജിദ്ദ യുദ്ധം === [[പ്രമാണം:Jeddah-1938.jpeg|right|thumb|ജിദ്ദ - 1938 ൽ]] 1925 ഡിസംബറിലാണ് [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|ആധുനിക സൗദി അറേബ്യൻ ഭരണത്തിനു]] തുടക്കം കുറിക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായി 1925-ലെ ജിദ്ദ യുദ്ധം നടന്നത്. അലി ബിൻ ഹുസൈൻ രാജാവിന്റെ [[സൈന്യം]] ജിദ്ദയിൽ വന്നു നജദി സേനക്കെതിരെ ഏറ്റു മുട്ടി വിജയം കൈവരിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ ശേഷിച്ച അലി ബിൻ ഹുസൈന്റെ സൈന്യം നഗരത്തിനു ചുറ്റും സംരക്ഷണ വലയം തീർത്തു കൊണ്ടു ഈ മേഖല സ്വന്തം അധീനതയിലാക്കി. തുടർന്ന് അയൽ പ്രദേശങ്ങളായ [[ജോർദാൻ|ട്രാൻസ് ജോർദാൻ]] (അബ്ദുള്ള രാജാവ്)‍, [[ഇറാഖ്‌]] (ഫൈസൽ രാജാവ്) തുടങ്ങിയ പ്രവിശ്യകളിലെ ഭരണാധികാരികളിൽ നിന്നും സൈനിക സഹായം തേടിയ അലി കൂടുതൽ സൈന്യവുമായി തന്റെ ഭരണം കാര്യക്ഷമമാക്കി. തന്റെ കയ്യിലുണ്ടായിരുന്ന പഴയ രണ്ടു യുദ്ധ വിമാനങ്ങൾ തികയാതെ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിൽ]] നിന്നും അഞ്ചു പുതിയ യുദ്ധ വിമാനങ്ങളും [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] നിന്നും കൂടുതൽ [[യുദ്ധ ടാങ്ക്|യുദ്ധ ടാങ്കുകളും]] വാങ്ങി സൈന്യത്തെ കൂടുതൽ ശക്തരാക്കി<ref>{{Cite web |url=http://www.freebase.com/view/en/battle_of_jeddah_1925 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100819122218/http://www.freebase.com/view/en/battle_of_jeddah_1925 |url-status=dead }}</ref>. പക്ഷേ, അദ്ദേഹത്തിനു കൂടുതൽ കാലം ഭരണത്തിൽ തുടരാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. 1926 [[ജനുവരി|ജനുവരിയിൽ]] തന്നെ [[ഹിജാസ്]], നജദ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തു കൊണ്ട് ജിദ്ദയടക്കമുള്ള [[സൗദി അറേബ്യ|ആധുനിക സൗദിയുടെ]] എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും അബ്ദുൽ അസീസ്‌ രാജാവിന്റെ പുതിയ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായി. അതോടെ അലി രാജാവ് [[ബാഗ്ദാദ്|ബാഗ്ദാദിലേക്ക്]] രക്ഷപെട്ടു. === ആധുനിക രാജഭരണം === [[പ്രമാണം:IbnSaud.jpg|left|thumb|അബ്ദുൽ അസീസ്‌ ഇബ്ൻ സൗദ്]] 1926 ജനുവരി 8 നു [[ഇബ്ൻ സൗദ്|അബ്ദുൽ അസീസ്‌ ഇബ്ൻ സൗദ്]] ആധുനിക [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] രാജാവായി അധികാരമേറ്റു. പിന്നീട് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബ പരമ്പരയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ് [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|രാജാക്കന്മാരായി]] തുടർന്ന് പോന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudinf.com/main/b43.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-09 |archive-date=2014-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140804114652/http://www.saudinf.com/main/b43.htm |url-status=dead }}</ref>. ആധുനിക സൗദി അറേബ്യയുടെ പ്രഥമ ഭരണാധികാരിയാണ് അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ-സൗദ്‌ (ജനനം-1876, മരണം-1953). ഇബ്ൻ സൗദ്‌ എന്ന പേരിൽ ആണ് ഇദ്ദേഹത്തെ സാധാരണയായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 1926-ൽ ഭരണമേറ്റെടുത്ത ഇദ്ദേഹം 1953 -ൽ മരണപ്പെടുന്നത് വരെ രാജാവായി തുടർന്നു. പിന്നീട് വന്ന [[സൗദ് ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌]] (ജനനം-1902, മരണം-1969) 1953 മുതൽ1964 വരെ പതിനൊന്നു വര്ഷം സൗദി അറേബ്യയിൽ അധികാരത്തിലിരുന്നു. [[ഫൈസൽ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൗദ്]] (ജനനം-1904, മരണം-1975) ആണ് സൗദ് രാജാവിനു ശേഷം 1964 മുതൽ 1975 വരെ രാജ്യം ഭരിച്ചത്. ഇദ്ദേഹം അധികാരത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ രാജ്യത്ത് സാമ്പത്തിക രംഗത്തും വിദേശ നയങ്ങളിലും കാതലായ മാറ്റം വരുത്തി. [[പ്രമാണം:Abdullah of Saudi Arabia.jpg|right|thumb|100px|അബ്ദുള്ള രാജാവ്‌ ]] പിന്നീട് 1975 മുതൽ 1982 ൽ അദ്ദേഹം മരിക്കുന്നത് വരെ ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ രാജാവ് (ജനനം 1912, മരണം -1982) രാജാവായി തുടർന്നു. 1982ൽ അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ സൗദി ഭരണകർത്താവായിരുന്ന ഖാലിദ് രാജാവിന് സമ്മാനിച്ച ആന ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിക്ക് കീഴിലുള്ള കിലോ -10ലെ മൃഗസംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു പാർപ്പിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് ഫഹദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൌദ്‌ (ജനനം-1921, മരണം-2005) 1982 മുതൽ 2005 വരെ രാജാവായി തുടർന്നു. 2005 മുതൽ അബ്ദുള്ള ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ രാജാവായി തുടരുന്നു. ഇതിൽ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ ഒഴികെയുള്ള മറ്റു അഞ്ചു ഭരണാധികാരികളും സഹോദരന്മാരാണ്. == ഭരണ വ്യവസ്ഥ == === പ്രവിശ്യാ ഭരണം === [[പ്രമാണം:Saudi_Arabia_-_Makkah_province_locator.png|left|thumb|[[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യൻ]]‎ ഭൂപടത്തിൽ മക്ക പ്രവിശ്യയുടെ സ്ഥാനം]]‎ [[മക്ക]]‎ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക പ്രവിശ്യയിലാണ്]]‎ ജിദ്ദ നഗരത്തിന്റെ സ്ഥാനം. [[ഫൈസൽ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൗദ്|ഫൈസൽ രാജാവിന്റെ]] മകനായ ഖാലിദ് അൽ-ഫൈസൽ രാജകുമാരൻ ആണ് [[സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രവിശ്യകൾ|സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രധാന പ്രവിശ്യയായ]] മക്ക പ്രവിശ്യ ഗവർണർ. ഈ പ്രവിശ്യയിലെ വലിയ നഗരം ജിദ്ദയാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.statemaster.com/encyclopedia/Makkah-Province |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100601124752/http://www.statemaster.com/encyclopedia/Makkah-province |url-status=dead }}</ref>. ഉദ്യാന നഗരമായ [[താഇഫ്]]‎ മക്ക പ്രവിശ്യയിലാണ്. === നഗര ഭരണം === ഹാനി അബു റാസ് ജിദ്ദ നഗരസഭയുടെ മേയറും ഖാലിദ്‌ ബിൻ ഫദൽ അഖീൽ ഡെപ്യൂട്ടി മേയറുമാണ്.‍<ref>{{Cite web |url=http://jeddah.gov.sa/english/structure/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226000717/http://www.jeddah.gov.sa/English/structure/index.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010081981360 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-02-01 |archive-date=2014-12-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214035134/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010081981360 |url-status=dead }}</ref>. കൂടാതെ വ്യത്യസ്ത വകുപ്പുകൾക്കെല്ലാം പ്രത്യേകമായ ഉപ വിഭാഗങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.jeddah.gov.sa/english/departments/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-23 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226005833/http://www.jeddah.gov.sa/English/departments/index.php |url-status=dead }}</ref>. നഗരത്തിന്റെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിപാലനവും പൂർണമായും നഗരസഭയുടെ ഭരണത്തിനു കീഴിലാണ്. നഗരത്തിന്റെ ഭാവി പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ചു കൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജിദ്ദ അർബൻ ഒബ്സർവേറ്ററി (JUO)എന്ന സാങ്കേതിക വകുപ്പും 2006 മുതൽ നഗര ഭരണത്തിനു കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ==== നഗര ഭാഗങ്ങൾ ==== ജിദ്ദ നഗരസഭാ പ്രദേശങ്ങൾ 113 ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. <div class="references-small" style="-moz-column-count:5; column-count:3;"> * അൽ-ബസാതീൻ * അൽ-മുഹമദിയ്യ * അൽ-ശാതി * അൽ-നഹദ * അൽ-നയീം * അൽ-സാറ * അൽ-സലാമ * അൽ-ബവാദി * അൽ-രബവ * അൽ-സഫ * അൽ-ഖാലിദിയ * അൽ-റൌദ * അൽ-ഫൈസലിയ * അൽ-അന്തലുസ് * അൽ-അസീസിയ * അൽ-റിഹാബ് * അൽ-ഹംറ * അൽ-മുഷറഫ * അൽ-റുവൈസ് * അൽ-ശറഫിയ * അൽ-വുറൂദ് * അൽ-നസീം * അൽ-ബാഗ്ദാദിയ * അൽ-ശറഖിയ * അൽ-അമാരിയ * അൽ-ഹിന്ദാവിയ * അൽ-സഹൈഫ * അൽ-കന്ദ്ര * അൽ-സുലൈമാനിയ * അൽ-താലബ * അൽ-സബീൽ * അൽ-ഖുറയാത് * ഗുലൈൽ * അൽ-നുസ്ല * അൽ-യമാനിയ * അൽ-ജാമിയ * മദായിൻ അൽ-ഫഹദ് * അൽ-റവാബി * അൽ-വസീറിയ * അൽ-ബാഗ്ദാദിയ അൽ-ഗര്ബിയ * അൽ-ബലദ് * അൽ-അജ്‌വദ് * അൽ-മനാർ * അൽ-സാമിർ * പെട്രോമിൻ * അൽ-മഹ്ജർ * ഒബൂർ അൽ-ജനൂബിയ * അൽ-മർവ * അൽ-ഫയ്ഹ * ബനി മാലിക് * അൽ-ഹരാസത് * അൽ-സലാം * അൽ-മാജിദ് * അൽ-ഗുസൈൻ * അൽ-മസ്ഫ * അൽ-മതാർ അൽ-ഗദീം(പഴയ എയർപോർട്ട്) * അൽ-നൂർ * അൽ-തർഹീൽ (ഡീപോർട്ടെഷൻ) * അൽ-ഇസ്കാൻ അൽ-ജനൂബി * അൽ-തൌഫീഖ് * അൽ-ജൌഹര * അൽ-ജമൂം * അൽ-ഖുംറ * അൽ-ദിഫാ അൽ-ജാവി (എയർ ഡിഫൻസ്) * അൽ-ദഗീഗ് * അൽ-റുബൂ * അൽ-രബീഹ് * അൽ-രിഹേലി * അൽ-സാൽമിയ * അൽ-സനബിൽ * അൽ-സനായിയ (ബവാദി) * അൽ-ആദിൽ * അൽ-ഒലയ * അൽ-ഫൈഹ * അൽ-കരന്തിന * അൽ-അജാവീദ് * അൽ-മുർസലാത്ത് * അൽ-ശൂല * അൽ-കോർണിഷ് * അൽ-വഹ * അൽ -ശൊവാഗ് * അൽ-ഹംദാനിയ * അൽ-സൽഹിയ * അൽ-സലാം * അൽ-മുസ്തവ്ദാത് * അൽ-മുന്താസഹത് * അൽ-മക്രോണ * അൽ-അഹ്മദിയ * അൽ-മൊസാദിയ * ബുറൈമാൻ * അബ്ദുൽ അസീസ്‌ യൂണിവേഴ്സിറ്റി * ഉമ്മു ഹബലൈൻ * പ്രിൻസ് അബ്ദുൽ മജീദ്‌ * കിലോ-2 * കിലോ-3 * കിലോ-8 * കിലോ-5 * കിലോ-7 * കിലോ-10 * കിലോ-11 * കിലോ-13 * കിലോ-14 * ഗുവൈസ * ബാബ്-ശരീഫ് * ബാബ്-മക്ക * അൽ-അമീർ ഫവാസ് * വാദി-ഫാതിമ * ഒബൂർ ശമാലിയ * ഈസ്റ്റ്‌ അല്ഖത് അൽ സാരി * കിംഗ്‌ ഫൈസൽ നേവി ബെയ്സ് * കിംഗ്‌ ഫൈസൽ ഗാർഡ് സിറ്റി * നാഷണൽ ഗാർഡ് റസിഡൻസ്‌ * എയർ ഡിഫൻസ് റസിഡൻസ്‌ * ഖുലൈസ് </div> == ജനജീവിതം == === ജീവിതരീതി === [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] മറ്റു പട്ടണങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ വളരെ വ്യത്യസ്തമായ ജീവിത രീതിയാണ് ജിദ്ദയിലേത്. മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ഇവിടുത്തെ കാലാവസ്ഥയും വിശാലമായ ബീച്ചുമാണ് അതിനു ഒരു കാരണം . ഉഷ്ണ കാലത്ത് വൈകുന്നേരത്തോടെ കുടുംബങ്ങളോട് കൂടി ബീച്ചുകളിൽ വരുന്നവരും മറ്റും പുലർച്ചെ വരെ കാണാം. വാരാന്ത അവധി ദിവസങ്ങളിൽ രാത്രി കാലങ്ങളിൽ ബീച്ചിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും ചൂണ്ടയിട്ടു മീൻ പിടിക്കുന്നവർ ധാരാളമായി ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. === വിശ്വാസം === സൗദി അറേബ്യയുടെ ഔദ്യോഗിക മതം [[ഇസ്ലാം]] മതമാണ്‌. ജിദ്ദയിൽ ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളും മുസ്ലിങ്ങളാണ്. അതിൽ തന്നെ കൂടുതൽ [[സുന്നി|സുന്നി മുസ്ലിങ്ങളും]] ചെറിയ വിഭാഗം [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാം|ഷിയാ മുസ്ലിങ്ങളും]]. കൂടാതെ [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യൻ]], പാശ്ചാത്യ, അറബ് ക്രിസ്ത്യാനികളും വസിക്കുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദയിൽ 1300 ലധികം മുസ്ലിം പള്ളികളുണ്ട്.<ref>Al-Sharq Al-Awsat Newspaper - [http://www.asharqalawsat.com/details.asp?section=43&issue=10110&article=376124 Report about number of mosques]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മറ്റു മതസ്ഥരുടെ ആരാധനാലയങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഇല്ല. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഹജ്ജ്‌ തീർത്ഥാടകർ ജിദ്ദയിൽ വന്നു തുടങ്ങിയത് മുതൽ ഇവിടുത്തെ സാമ്പത്തിക,മത കാര്യ രംഗങ്ങളിൽ വലിയ പുരോഗതി കൈവന്നു. മദ്യം, മയക്കുമരുന്ന് തുടങ്ങിയവയുടെ വ്യാപാരവും ഉപയോഗവും കർശനമായി നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരം വസ്തുക്കൾ വിദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് കടത്തുന്നത് തെളിവ് സഹിതം പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ ഇവിടുത്തെ ഇസ്ലാമിക ശരീഅത്ത് നിയമപ്രകാരം പരമാവധി ശിക്ഷയായ വധശിക്ഷ വരെ ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളും, കച്ചവട സ്ഥാപനങ്ങളും ദിവസത്തിലെ അഞ്ചു നേരങ്ങളിലായുള്ള നമസ്കാര സമയങ്ങളിൽ അടച്ചിടുന്നതാണ്. ഇവിടുത്തെ കോടതി നിയമങ്ങൾ ഇസ്ലാമിക ശരീഅത്ത് നിയമത്തിനു കീഴിലാണ് തയ്യാറാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കുന്ന ജിദ്ദയടക്കമുള്ള സൗദിയുടെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും മദ്യ ശാലകൾ പ്രവർ‍ത്തിക്കുന്നതിനും നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ജിദ്ദയിലെ നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ മസ്ജിദ് ആണ് [[കിംഗ് സൗദ് മോസ്ക്|കിംഗ് സൗദ് മസ്ജിദ്]]. 1987 -ൽ പണി കഴിപ്പിച്ച ഈ മസ്ജിദ് ജിദ്ദയിലെ ശറഫിയയിൽ ആണ്<ref>{{Cite web |url=http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=771 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-27 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112120157/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=771 |url-status=dead }}</ref>. പഴയ ജിദ്ദയുടെ പ്രദേശമായ അൽ-ബലദിലെ അൽ -മസ്ലൂം, അൽ-ശാം, ഗ്രാൻഡ്‌ സൂക്ക്‌, അൽ-നൂരിയ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിരവധി പഴയ പള്ളികൾ ഇന്നും നില നിൽക്കുന്നുണ്ട്‌. അൽ-ഷാഫിഈ മസ്ജിദ്, ഒക്കാഷ മസ്ജിദ്, അൽ -മിമാർ മസ്ജിദ്, അൽ ഹനഫി മസ്ജിദ്, അൽ -പാഷ, ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ മസ്ജിദ് എന്നിവ അവയിൽ ചിലതാണ്. കൂടാതെ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും കൂടി നൂറു കണക്കിന് ആധുനിക രീതിയിലുള്ള പള്ളികളും ഉണ്ട്<ref>http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN/About+Jeddah/What+to+See/?cnName=%7B1EA17933-2839-4D48-B379-F35D0139910C%7D{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 70 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തു കിഴക്ക് ഭാഗത്തായാണ് മുസ്ലിംകളുടെ വിശുദ്ധ കേന്ദ്രമായ [[മക്ക]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ദൈവ കല്പന പ്രകാരം 4000 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് ഇബ്രാഹിം നബി നിർമിച്ചതെന്ന് മുസ്ലീങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്ന [[കഅബ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് വിശുദ്ധ മക്കയിലാണ്. ലോക മുസ്ലിംകൾ അഞ്ചു നേരം ദൈവത്തോട് പ്രാർ‍ത്ഥിക്കുന്നത് ഈ കഅബക്ക് അഭിമുഖമായി നിന്ന് കൊണ്ടാണ്. കൂടാതെ ലോകത്തുള്ള മുസ്ലിംകൾ ഹജ്ജ്‌, ഉം‌മ്ര തീർ‍ത്ഥാടനത്തിന്‌ ഒരുമിച്ചു കൂടുന്നതും മക്കയിലാണ്. [[മുഹമ്മദ് നബി|പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദിന്റെ]] പള്ളി നില കൊള്ളുന്ന [[മദീന]], ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 424 കിലോമീറ്റർ വടക്ക് ഭാഗത്താണ്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ഭൗതിക ശരീരം മറവു ചെയ്തിട്ടുള്ള ഇവിടെ നബി പരമ്പരയിൽ പെട്ട മറ്റനേകം പേരുടെ [[ഖബ്ർ|ഖബറിടങ്ങളും]] ഉണ്ട്. മക്കയിൽ വരുന്ന വിശ്വാസികൾ മദീന സന്ദർശനവും നടത്തിയതിനു ശേഷം ആണ് മടങ്ങുന്നത്. തീർത്ഥാടകർക്ക് മാത്രമായി ഒരു വിമാനത്താവളവും മദീനയിൽ ഉണ്ട്. തീർത്ഥാടകർക്ക് മെച്ചപ്പെട്ട സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനു വേണ്ടി സൗദി അറേബ്യൻ സർക്കാർ മക്ക,മദീന എന്നീ രണ്ടു വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളിൽ നടത്തിവരുന്ന വൻതോതിലുള്ള വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ജിദ്ദയുടെ കൂടി വികസനത്തിന് സഹായിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.saudiembassy.or.jp/En/SA/custodian2.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-04 |archive-date=2018-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012173201/http://www.saudiembassy.or.jp/En/SA/custodian2.htm |url-status=dead }}</ref>. ഇപ്പോഴുള്ള ഇരുപത്തി അഞ്ചു ലക്ഷം ഹജ്ജ്‌ തീർത്ഥാടകർക്ക് പകരം അഞ്ചു വർഷത്തിനു ശേഷം ഒരു കോടി തീർ‍ത്ഥാടകരെ ഒരുമിച്ചു ഉൾകൊള്ളാൻ പാകത്തിനുള്ള വൻ വികസനമാണ് നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. . ഇത് ,മക്ക,മദീന എന്നീ നഗരങ്ങൾക്കൊപ്പം ജിദ്ദയിലും വ്യാപാര,ടൂറിസം രംഗങ്ങളിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം ഉണ്ടാകാൻ സഹായകമാകും എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. === ആചാരങ്ങൾ === ==== വിവാഹം ==== ജിദ്ദയിൽ [[വിവാഹം|വിവാഹങ്ങൾ]] (വിവാഹ സൽക്കാരം) രാത്രിയിൽ 11 മണി മുതൽ പുലർച്ചെ 4 മണി വരെ ആണ് കൂടുതലും നടക്കുന്നത്. 11:30 ഓടു കൂടി സ്വീകരണ ഹാളിലേക്ക് വരുന്ന വധൂ വാന്മാർ 12 മണി മുതൽ അതിഥികളെ സ്വീകരിച്ചു തുടങ്ങുന്നു. തുടർന്ന് നടക്കുന്ന സംഗീത വിരുന്നിനു പരമ്പരാഗത സംഗീത ഇനങ്ങളായ ദഫ്, ടാർ എന്നീ ഇനങ്ങൾ പ്രത്യേക ഗായക സംഘത്തിന്റെ കീഴിൽ നടക്കും. 12 മണി മുതൽ 2-30 വരെ വധൂ വരന്മാരുടെയും അതിഥികളുടെയും സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ സംഗീത വിരുന്നിനിടയിൽ നടക്കുന്ന പരമ്പരാഗതമായ ഡാൻസിന്റെ അവസാനത്തിൽ സദസ്യർക്ക് പുറമേ വധുവും വരനും കൂടി പങ്കെടുക്കുന്നു. പുലർച്ചെ 3 - 30 ഓടു കൂടി ബുഫേ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സദ്യയോട് കൂടി വിവാഹ സൽക്കാരം അവസാനിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Nightlife-Jiddah-Wedding_ReceptionsPrivate_Parties-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-12 |archive-date=2009-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090620091915/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Nightlife-Jiddah-Wedding_ReceptionsPrivate_Parties-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>. ==== വസ്ത്രധാരണം ==== [[പ്രമാണം:A Lady from Jeddah 1873.JPG|right|thumb|150px|ജിദ്ദയിലെ പഴയ കാല പരമ്പരാഗത വസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീ(1873-ൽ എടുത്ത ഫോട്ടോ)]] [[പുരുഷൻ|പുരുഷന്മാരുടെ]] പരമ്പരാഗതമായ വേഷം കഴുത്ത് മുതൽ താഴോട്ടു കാൽപ്പാദം വരെയുള്ള വെളുത്ത നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രമാണ്. തോബ്‌ എന്ന പേരിലറിയപ്പെടുന്ന ഈ വസ്ത്രത്തിന് കൂടെ തലയിൽ കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള വട്ടക്കെട്ടോട് കൂടിയ ഒരു തുണിയും ധരിക്കാറുണ്ട്. [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീകൾ]] യാത്രക്കും ഷോപ്പിങ്ങിനും മറ്റും വീട്ടിൽ നിന്നും പുറത്തിറങ്ങുമ്പോൾ ശരീരമാസകലം മറയുന്ന അബായ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്‌<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Wearing_the_veil-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-12 |archive-date=2010-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100504142502/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Wearing_the_veil-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>. പുരുഷന്മാർ തമ്മിൽ കണ്ടു മുട്ടുമ്പോളും സ്ത്രീകൾ തമ്മിൽ കണ്ടു മുട്ടുമ്പോളും പരസ്പരം കൈ കുലുക്കി മൂന്നു തവണ കവിളുകൾ പരസ്പരം തട്ടിച്ചു കൊണ്ടുള്ള പരമ്പരാഗതമായ രീതിയും നിലവിലുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Greetings_customs-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-12 |archive-date=2015-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121083809/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Local_Customs-Jiddah-Greetings_customs-BR-1.html |url-status=dead }}</ref> . === ആഹാര രീതി === [[പ്രമാണം:Jeddah-chili's.jpg|left|thumb|ചിലീസ്‌ ഹോട്ടൽ ജിദ്ദ]] വിവിധ രാജ്യക്കാരുടെയും ഗോത്രക്കരുടെയും സംഗമസ്ഥലമാണ് ജിദ്ദ. പ്രധാന ഭക്ഷണം മൈദ കൊണ്ട് തയ്യാറാക്കുന്ന [[ഹുബ്‌സ്|ഖുബ്സ്]] എന്ന പേരിലുള്ള റൊട്ടിയാണ്. [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] മറ്റു പട്ടണങ്ങളെ പോലെ തന്നെ പ്രസിദ്ധമാണ് ജിദ്ദയിലെ ബസ്മതി അരിയും കോഴിയിറച്ചിയും കൊണ്ട് തയ്യാറാക്കുന്ന നജ്ദി കബ്സ. കൂടാതെ [[മന്തി|യെമനി മന്തിയും]] ജിദ്ദയിലെ ഉച്ച ഭക്ഷണത്തിന്റെ പ്രമുഖ വിഭവമാണ്. [[ഷവർമ്മ]], [[കൊഫ്ത]], [[കബാബ്]], [[സാൻഡ്‌വിച്ച്|സാൻഡ്‌വിച്,]]<nowiki/>ബർഗർ തുടങ്ങിയ ഇറച്ചിയിൽ വേവിച്ച ഫാസ്റ്റ്‌ ഫുഡ്‌ ഇനങ്ങളും വിപണിയിൽ മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്നു. [[ലെബനാൻ|ലബനീസ്]], [[തുർക്കി|തുർക്കിഷ്‌]], [[സിറിയ|സിറിയൻ]] ഹോട്ടലുകളിൽ ലഭിക്കുന്ന റമളാൻ സമൂസ, ഫൂൽ-തമ്മീസ്‌ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങൾ വൈകുന്നേരത്തെ ഭക്ഷണ ഇനങ്ങളാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/what-where-to-eat-in-jeddah/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100106004944/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/what-where-to-eat-in-jeddah/index.html |url-status=dead }}</ref>. [[പ്രമാണം:Kabsa.jpg|right|thumb|സൗദി അറേബ്യൻ ഭക്ഷണമായ കബ്സ]] അന്താരാഷ്ട്ര ഭക്ഷണ ഇനങ്ങളും ജിദ്ദയിൽ പ്രശസ്തമാണ്. അമേരിക്കൻ ശൃംഖലകളായ മാക്‌ ഡോനാൾഡ്, ബർഗർ കിംഗ്‌, ടോമിനോസ്‌ പിസ, കെ എഫ്‌ സി, ചിലീസ്‌ എന്നിവയുടെ ബ്രാഞ്ചുകളും ചൈനീസ്, ഇന്ത്യൻ, ഇറാനിയൻ തുടങ്ങിയ ഏഷ്യൻ ഭക്ഷണ ശാലകളും സജീവമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://directrooms.com/saudi-arabia/travel-guides/jeddah/eating-out.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218055042/http://directrooms.com/saudi-arabia/travel-guides/jeddah/eating-out.htm |url-status=dead }}</ref>. ജിദ്ദ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന പ്രാദേശിക ഫാസ്റ്റ്‌ ഫുഡ്‌ ശൃംഖലയാണ് അൽ ബൈക്ക്‌ ബ്രോസ്റ്റ്‌. കൂടാതെ കേരളീയ ഭക്ഷണ ശാലകൾ എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും ഉണ്ട്. ബൂഫിയ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ലഘു ഭക്ഷണ ശാലകളാണ് സാധാരണക്കാർ കൂടുതലായി ആശ്രയിക്കുന്നത്. ബർണീസ് , ജോഫറീസ്‌, സ്റ്റാർ ബക്ക്സ് തുടങ്ങിയവയാണ് ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന കോഫി ഷോപ്പുകൾ. {{ചട്ടം|ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന പഞ്ചനക്ഷത്രഹോട്ടലുകളുടെ പട്ടിക}} ഹിൽട്ടൻ ഹോട്ടൽ • ഡോറ ബീച്ച് ഹോട്ടൽ • ഹോട്ടൽ ലെ മെറിഡിയൻ • മൂവൻപിക്ക് ഹോട്ടൽ • രാഡിസ്സൺ സാസ് വിങ്ങ്സ് • ഇന്റർ കോണ്ടിനെൻറൽ • ഷെറാട്ടൻ ബീച്ച് • അൽ അതാസ്‌ • കോർണിഷ് റോസ് വുഡ് • റൊട്ടാന സ്യൂട്ട്സ്‌ • ഹോളിഡേ ഇൻ • റെഡ് സീ പാലസ് • അൽ ബുസ്താൻ ഹോട്ടൽ • റിസോർട്ട് ബന്നഓയി • ജിദ്ദ ഓർക്കിഡ് • പാർക്ക്‌ ഹയാത്ത് • വില്ലാസ്‌ രമദ • പാലസ് ഹാലിദിയ • മാരിയറ്റ് • ക്രൌൺ പ്ലാസ • സാൻഡ്‌ ഹോട്ടൽ • വെസ്ട്ടിൻ ഹോട്ടൽ {{ചട്ടം-പാദഭാഗം|}} <!-- == അൽ ബൈക്ക്‌ (ബ്രോസ്റ്റ്‌) == ജിദ്ദ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന ഫാസ്റ്റ്‌ ഫുഡ്‌ ശൃംഖലയാണ് അൽ ബൈക്ക്‌ ബ്രോസ്റ്റ്‌. ജിദ്ദയെ കൂടാതെ സമീപ പ്രദേശങ്ങളായ മക്ക,മദീന,യാമ്പു എന്നിവിടങ്ങളിലും ഇതിന്റെ ശാഖകൾ ഉണ്ട്. ഓർകൂട്ടിലും ഫേസ്‌ബുക്കിലും കൂട്ടായ്മകൾ രൂപവത്കരിച്ചു കൊണ്ട് ഇതിന്റെ ആരാധക സമൂഹം രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. --> === ഉച്ചാരണം === ജിദ്ദയിലെ ഉച്ചാരണ രീതി പ്രാദേശിക മാതൃകയായ [[ഹിജാസ്|ഹിജാസി]] ഭാഷയാണ്. [[മക്ക]], [[മദീന]], [[യാമ്പു]], [[താഇഫ്]] തുടങ്ങിയ ജിദ്ദയുടെ അടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിലും ഈ ഉച്ചാരണ രീതിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.jeddah.gov.sa/english/jeddah/pronunciation.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-08 |archive-date=2009-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090916011155/http://www.jeddah.gov.sa/English/jeddah/pronunciation.php |url-status=dead }}</ref>. മറ്റു ഗൾഫ്‌ പ്രാദേശിക ഭാഷകളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാണ് ഹിജാസി ഉച്ചാരണരീതി എങ്കിലും [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭാഷ|ഈജിപ്ഷ്യൻ]], ലവന്റൈൻ പ്രാദേശിക [[അറബി ഭാഷ|അറബി]] ഉച്ചാരണ രീതികളടക്കം മറ്റെല്ലാ അറബിക് മൊഴികളുമായും കുറെയൊക്കെ പൊരുത്തപ്പെട്ടു പോകുന്നതാണ് ഈ ഉച്ചാരണ രീതി. ചില പ്രധാന ഹിജാസി ഉച്ചാരണ മൊഴികൾ: {| class="wikitable" |- ! ഹിജാസി !! അർത്ഥം |- | ദഹീൻ || ഇപ്പോൾ |- | ഹാദാ || അത് |- | എശ് || എന്ത് |- | ഏഹ്ന || നമ്മൾ(ഞങ്ങൾ) |- | ഹുമ്മ || അവർ |- | ഹതോല || ഇവ |- | അദീലോ || നൽകുക |- | എശ്ബക് || എങ്ങനുണ്ട് നിനക്ക് |} == പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ == === കിംഗ്‌ ഫഹദ്‌ ജലധാര === [[പ്രമാണം:King Fahd’s Fountain.jpg|left|thumb|150ബിന്ദു|കിംഗ്‌ ഫഹദ്‌ ജലധാര]] ജിദ്ദയിലെ അൽ ഹമ്രയിൽ [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിൽ]] ‌തീരത്തോട് ചേർന്ന് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[കിംഗ്‌ ഫഹദ് ജലധാര]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലധാരയാണ്.<ref name= />. [[ഗിന്നസ് പുസ്തകം|ഗിന്നസ് ബുക്കിൽ]] സ്ഥാനം പിടിച്ച ഈ ജലധാര 1985 ലാണ് പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. അന്നത്തെ [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|സൗദി രാജാവായിരുന്ന]] [[ഫഹദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌|ഫഹദ്‌]] ജിദ്ദക്ക് വേണ്ടി ദാനം ചെയ്ത ഈ ജലധാര അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാമത്തിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudinf.com/main/a853.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-10-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419022022/http://www.saudinf.com/main/a853.htm |url-status=dead }}</ref>.ചെങ്കടലിൽ നിന്നും 312 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ രാത്രിയിൽ ശക്തി കൂടിയ [[വൈദ്യുതി]] വിളക്കുകളാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ജലധാര ജിദ്ദയിലെ പല പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും കാണാൻ സാധിക്കും. ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന ആകർഷണമായ ജലധാര ജിദ്ദയിലെ രാജകൊട്ടാരമായ സലാം പാലസിനടുത്താണ്. മണിക്കൂറിൽ 375 കിലോമീറ്റർ വേഗതയിൽ വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്യുന്ന 3.5 മെഗാവാട്ട് ശക്തിയുള്ള മൂന്നു സെന്ററിഫ്യുജൽ പമ്പുകളും പതിനെട്ടു അനുബന്ധ പമ്പുകളും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ജലധാര പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. വർഷത്തിൽ ഒരുമണിക്കൂർ ഭൂമിക്കു വേണ്ടി ലോകം ലൈറ്റണയ്ക്കുന്ന വേൾഡ് വൈഡ് ഫണ്ടിൻറെ [[എർത്ത് അവർ]] പരിപാടിയുമായി സഹകരിച്ചു കൊണ്ട് ജിദ്ദയിലെ ജലധാരയും അതിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. 2010 ഫെബ്രുവരി 17 നു [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] റെഡ് ബുൾ എയർ ഫോർസിലെ സ്കൈ ജമ്പർ ആയ ഓതെർ ലോറെൻസ് എന്ന മുപ്പത്തിയഞ്ചുകാരൻ കിംഗ്‌ ഫഹദ് ജലധാരക്ക് മുകളിലൂടെ ഡൈവ് ചെയ്തു കൊണ്ട് അന്താരാഷ്‌ട്ര ബഹുമതി സ്വന്തമാക്കി<ref name= />. === കിംഗ്‌ഡം ടവർ === ലോകത്തിലെതന്നെ എറ്റവും‌ ഉയരം കൂടിയ ടവറാണ് ജിദ്ദയിൽ‌ നിർമ്മാണം നടക്കുന്ന [[കിംഗ്‌ഡം ടവർ]] (അറബി برج المملكة‎‎)<ref name= />. ജിദ്ദ നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും 30 കിലോമീറ്റർ വടക്കുള്ള ഒഭുർ എന്ന സ്ഥലത്താണ് കിംഗ്‌ഡം ടവർ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഈ ടവർ ആയിരം മീറ്ററിലധികം ഉയരുമുണ്ടാകും. [[സ്വർണം|സ്വർണ]] നിറത്തിൽ [[ആകാശം|ആകാശത്തേക്ക്‌]] കുതിക്കാൻ നിൽക്കുന്ന റോക്കറ്റെന്നു തോന്നുന്ന തരത്തിലാണണ്‌ ഈ കെട്ടിടം രൂപകൽപന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ജിദ്ദ എകണോമിക് കമ്പനിക്ക് കീഴിൽ ജിദ്ദയുടെ വടക്കൻ മേഖലയിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന കിങ്ഡം സിറ്റിയുടെ മുഖ്യ ശ്രദ്ധാ കേന്ദ്രമാകുന്ന ഈ ടവർ ഉയരത്തിലെന്ന പോലെ മറ്റു പല സംവിധാനങ്ങളിലും പ്രത്യേകതയുള്ളതായിരിക്കും. === കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള സാമ്പത്തിക നഗരം === ജിദ്ദ നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും നൂറു കിലോ മീറ്റർ ദൂരെ ആണ് അത്യാധുനിക രീതിയിൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന [[കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള സാമ്പത്തിക നഗരം]] (King Abdullah Economic City). 2005 ൽ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ ഈ വൻ പദ്ധതിക്ക് സൗദി രാജാവായ അബ്ദുള്ള ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൌദ്‌ ആണ് തറക്കല്ലിട്ടത്. ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായ മക്ക മേഖലയിൽ പെടുന്ന ഈ സാമ്പത്തിക നഗരത്തിനു പുതിയ ജിദ്ദ നഗരം (new jeddah city) എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. 173 കിലോമീറ്റർ (66.8 sq mi) വിസ്തൃതിയിലുള്ള ഈ നഗരം ജിദ്ദയുടെ വടക്ക് ഭാഗത്ത് കടൽ തീരത്തോട് ചേർന്ന് [[റാബിഗ്]] പട്ടണത്തിനടുത്ത് ആണ്. ഇരുപതു ലക്ഷത്തിൽ കൂ‌ടുതൽ ആളുകളെ ഉൾ‍കൊള്ളാവുന്ന 300 ബില്യൻ ($ 80 ബില്യൻ) റിയാലിന്റെ ഈ പദ്ധതി പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ പത്തുലക്ഷത്തിനു മുകളിൽ തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടും<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7446923.stm|title=BBC - New cities rise from Saudi desert}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nytimes.com/2008/01/20/business/worldbusiness/20saudi.html?ref=business&pagewanted=all|title=New York Times - The Construction Site Called Saudi Arabia}}</ref>. ആദ്യഘട്ട നിർമ്മാണം 2010 ൽ പൂർത്തീകരിച്ചു തുറക്കുന്ന ഈ സാമ്പത്തികനഗരം പൂർണ്ണമായും പ്രവർത്തന സജ്ജമാവുക 2020 ൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാകുന്നതോടെയാണ്‌ . 2.5 മില്യൺ ചതുരശ്ര മീറ്റർ വലിപ്പമുള്ള ഇവിടുത്തെ [[തുറമുഖം]] വർഷം തോറും 300,000 തീർഥാടകരെ ലക്‌ഷ്യം വെക്കുന്നു. === ഹവ്വ ഖബറിടം === [[പ്രമാണം:Eve cave.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ ഹവ്വ ഖബറിടം]] ആദിമ സൃഷ്ടികളായ [[ആദാം|ആദം]]-[[ഹവ്വ]] ദമ്പതികളിലെ ഹവ്വയെ മറവു ചെയ്തിരിക്കുന്നതു ജിദ്ദ നഗര മധ്യത്തിലെ ബാബ് മക്കയിലാണ്. സ്വർഗത്തിൽ നിന്നും വിലക്കപ്പെട്ട കനി ഭക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ആദമിനെയും ഹവ്വയെയും [[അല്ലാഹു ]]സ്വർഗത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കുകയും തുടർന്ന് ആദം നബി സിലോണിലും ഹവ്വാ ബീവി ജിദ്ദയിലും എത്തിപ്പെട്ടു എന്നാണ് ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസം. പിന്നീട് രണ്ടു പേരും മക്കയിലെ അറഫയിൽ പുനഃസമാഗമിക്കുകയും മരണ ശേഷം ആദം നബിയെ മക്കയിലും ഹവാ ബീവിയെ ജിദ്ദയിലും മറവു ചെയ്തു. മക്ക മദീന തീർഥാടകരുടെ പ്രധാന സന്ദർശന സ്ഥലം കൂടിയാണ് മനുഷ്യ കുലത്തിന്റെ മുത്തശ്ശി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹവ്വയുടെ ഖബറിടം. മുത്തശ്ശി എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന അറബി വാക്കായ ജിദ്ദ ഇതിൽ നിന്നും ഉടലെടുത്തതാണ് എന്നതിനാൽ ജിദ്ദ ചരിത്രത്തിൽ പ്രധാനസ്ഥാനമുള്ള ഹവ്വ ഖബറിടം ജിദ്ദ എന്ന പേരുമായും ബന്ധമുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/eve-cave-in-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2008-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080923204459/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-sightseeing/eve-cave-in-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>. === ജിദ്ദ ബീച്ച് === [[പ്രമാണം:Jdbeach-sunset.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ ബീച്ചിലെ ഒരു സായാഹ്ന കാഴ്ച]] [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്തെ മനോഹരമായ ജിദ്ദ നഗരം ചെങ്കടലിന്റെ റാണി എന്ന അപരനാമത്തിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ഒബൂർ മുതൽ ജലധാര വരെയുള്ള നൂറു കിലോമീറ്ററിലധികം നീളമുള്ള [[ജിദ്ദ ബീച്ച്]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ബീച്ചുകളിലൊന്നാണ്<ref name= />. ജിദ്ദയിലെ ഏറ്റവും ആകർഷണീയമായ കാഴ്ചയായ [[കിംഗ്‌ ഫഹദ് ജലധാര]] അൽ ഹംറയിൽ ചെങ്കടൽ തീരത്തോട് ചേർന്നാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുപ്പതിൽ കൂടുതൽ പാർക്കുകളും, അനേകം റിസോർട്ടുകളും കൂടാതെ ദുറത് അൽ അറൂസ് അടക്കമുള്ള സ്വകാര്യ ബീച്ചുകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN/About+Jeddah/Jeddah+City/?cnName={1B50777B-50E2-4F6D-B002-C8B0DEF2932F}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.മനോഹരമായ കടൽ തീരവും അനേകം റിസോർട്ടുകളും അടങ്ങിയ പ്രദേശമായ ജിദ്ദയുടെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ഒബൂർ, അൽ ബിലാദ് ബീച്ച് , അൽ നഖീൽ, ബ്ലൂ ബീച്ച്, ദി പിന്നക്ലെസ് , ഒബൂർ ക്രീക്ക് , അന്ദലുസ് മറീന, ബ്രോക്കെൻ ഡക്ക്, നോർത്ത് കോർണിഷ്, സൗത്ത് കോർണിഷ്, റാബിഗ് എന്നിങ്ങനെ വിവിധ പേരുകളിലുള്ള വിശാലമായ പ്രദേശമാണ് ജിദ്ദ ബീച്ച്. ലോകത്തെ പ്രമുഖ ഹോട്ടലുകളെല്ലാം ഈ ബീച്ചിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.sauditourism.com.sa/en/Experiences/news.aspx?NewsID=23 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-16 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728113109/http://www.sauditourism.com.sa/en/Experiences/news.aspx?NewsID=23 |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Things_To_Do-Jiddah-Corniche_Beach_sea-R-1.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === ജിദ്ദ കൊടിമരം=== ലോകത്ത ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടിമരം ആണ് ജിദ്ദ കൊടിമരം. സഊദി അറേബ്യയുടെ 84ാം ദേശീയദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഈ കൊടിമരം സ്ഥാപിച്ചത്. ജിദ്ദയിൽ അൽഅന്തുലുസ് റോഡ് ടണലിനു മുകളിലുള്ള കിംഗ് അബ്ദുല്ല ചത്വരത്തിലാണ് ഇതു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 171 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള കൊടിമരത്തിൽ ഉയർത്തുന്ന 49.5 മീറ്റർ നീളവും 33 മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള കൂറ്റൻ കൊടിക്ക് 5.7 ടൺ ഭാരമുണ്ട്. സഊദി അറേബ്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നമായ വാളും പനയും കിംഗ് അബ്ദുല്ല ചത്വരത്തിലുണ്ട്. === ഫഖീഹ് അക്വേറിയം === അക്വേറിയം രംഗത്തെ അതിനൂതന സംവിധാനങ്ങളോടെ ജിദ്ദയിലെ ചെങ്കടൽ തീരത്ത് ആണ് ചെങ്കടലിലെ അപൂർവ മത്സ്യങ്ങൾ ഉൾകൊള്ളുന്ന ഫഖീഹ് [[അക്വേറിയം]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്<ref name= />. ചെങ്കടലിലെ വിവിധയിനം [[മത്സ്യം|മത്സ്യങ്ങളും]] മറ്റു [[ജീവി|ജീവികളും]] ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് അക്വേറിയം. 150ഓളം കുളങ്ങളിലായി 200 ഇനം വിവിധയിനം മത്സ്യങ്ങളും ജന്തുക്കളുമായി 7000 ൽ അധികം ജീവികൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് ഫഖീഹ് അക്വേറിയം. മത്സ്യങ്ങളെയും ജന്തുക്കളെയും കടലിനടിയിൽ കാണുന്ന പ്രതീതി ഉളവാക്കാൻ വെള്ളത്തിനടിയിൽ തുരങ്കങ്ങളുണ്ടാക്കിയാണ് അക്വേറിയം നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[സ്രാവ്|സ്രാവുകൾക്കും]] [[ഡോൾഫിൻ|ഡോൾഫിനുകൾക്കും]] കടൽ ചെടികൾക്കും അലങ്കാരമത്സ്യങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക ഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. [[കടൽ]] പ്രകൃതിയും മനോഹാരിതയും സന്ദർശകർക്ക് ആസ്വധിക്കാൻ പാകത്തിലും ശബ്ദ വെളിച്ച സംവിധാനങ്ങളോടും കൂടിയ അക്വേറിയത്തിൽ കുട്ടികൾക്ക് മത്സ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച ഫിലിം കാണാനും സെമിനാറുകൾക്കും സൗകര്യവുമുണ്ട്‌<ref name= />. === സംഗ്രഹാലയങ്ങൾ === ജിദ്ദയിൽ നിലവിലുള്ള [[സംഗ്രഹാലയം|കാഴ്ച ബംഗ്ലാവുകളും]] ശേഖരണങ്ങളും പഠനാർഹമായ നിരവധി സംഭാവനകൾ നൽകുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://jeddah.gov.sa/english/directories/entertainment/museums.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-21 |archive-date=2010-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100226011111/http://www.jeddah.gov.sa/English/directories/entertainment/museums.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2008070210742 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-21 |archive-date=2008-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080804044722/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2008070210742 |url-status=dead }}</ref>. [[പ്രമാണം:Naseef House.jpg|right|thumb|നസീഫ് ഹൌസ്]] * നസീഫ് ഹൗസ് അൽ-ബലദിലുള്ള ഹിസ്റ്റൊറിക്കൽ ഏരിയയിലാണ് പഴയ കാല [[വാസ്തുവിദ്യ|വാസ്തുശില്പ]] കലയിലുള്ള [[നസീഫ് ഹൗസ്]]. ജിദ്ദയിലെ പഴയ കാല വ്യാപാരിയായിരുന്ന ഷെയ്ഖ് ഉമർ അഫന്തി നസീഫ് എന്ന വ്യക്തിയുടെ വീടാണ് പിന്നീട് നസീഫ് ഹൗസ് എന്ന പേരിൽ മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റിയത്. * അൽ -തയ്ബത് സിറ്റി മ്യൂസിയം ജിദ്ദയിലെ വലിയ മ്യൂസിയങ്ങളിൽ ഒന്നായ അൽ -തയ്ബത് സിറ്റി മ്യൂസിയം പഠനാർഹമായ വ്യത്യസ്ത [[സംസ്കാരം|സംസ്കാരങ്ങളുടെ]] സംഗമ കേന്ദ്രമാണ്. ജിദ്ദയിലെ സിത്തീൻ സ്ട്രീറ്റിൽ 10 ,000 ചതുരശ്ര മീറ്ററിൽ പ്രദേശത്ത് 12 കെട്ടിടങ്ങളിൽ നിറയെ സജ്ജമാക്കിയിരിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ ലൈബ്രറിയും [[തടി]], [[ചുണ്ണാമ്പ്]], [[കല്ല്]] എന്നിവയിൽ തീർത്ത ജിദ്ദയുടെ പഴയ കാല വാസ്തുവിദ്യകളുടെ പ്രതിഫലനവും അടങ്ങിയ വിശാലമായ മ്യൂസിയമാണ് അൽ -തയ്ബത് സിറ്റി മ്യൂസിയം‌. * ജിദ്ദ സയൻസ് ആൻഡ്‌ ടെക്നോളജി മ്യൂസിയം വിനോദവും പഠനവും സമന്വയിപ്പിച്ച് കൊണ്ടുള്ള ആധുനിക രീതിയിലുള്ള ശാസ്ത്രീയവും സാംസ്കാരികവുമായ കേന്ദ്രമാണ് ജിദ്ദ സയൻസ് ആൻഡ്‌ ടെക്നോളജി മ്യൂസിയം. രണ്ടായിരത്തിലെ കണക്കനുസരിച്ച് 170 ,000 കൂടുതൽ സന്ദർശകർ വർഷം തോറും ഈ മ്യൂസിയം സന്ദർശിക്കുന്നുണ്ട്. * മറൈൻ സയൻസ് കോളേജ് മ്യൂസിയം ജീവനുള്ള മീനുകളും മീനുകളുടെ ഫോസിലുകളും അടങ്ങിയ പ്രദർശന കേന്ദ്രമാണ് മറൈൻ സയൻസ് കോളേജ് മ്യൂസിയം. * ആർട്സ് ഹെരിറ്റേജ് മ്യൂസിയം രണ്ടു നിലകളിലായി ലൈബ്രറിയും പഴയ [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യൻ]] വാസ്തുശില്പ ശേഖരവും അടങ്ങിയതാണ് ആർട്സ് ഹെരിറ്റേജ് മ്യുസിയം * അബ്ദുൽ ഹാലിം റദ്വ മ്യൂസിയം പ്ലാസ്റ്റിക് കലാ ചിത്രങ്ങളുടെ ശേഖരങ്ങളാണ് അബ്ദുൽ ഹാലിം റദ്വ മ്യൂസിയത്തിൽ ഉള്ളത്. അറബികവി ആയിരുന്ന അബ്ദുൽ ഹാലിം റദ്വയുടെ 3500 ൽ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങളാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. * അബ്ദുൽ റഊഫ് അൽ-ഹസ്സൻ ഖലീൽ മ്യുസിയം * കൊഴാം പാലസ് മ്യൂസിയം എൺപതു വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവ് നിർമിച്ച ഈ കൊട്ടാരത്തിൽ ഇപ്പോൾ ആദ്യത്തെ മുസ്ലിം ഖലീഫയായിരുന്ന [[അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്‌]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വസ്തുക്കളുടെ പ്രദർശനമാണ് ഉള്ളത്. ഇത് മ്യൂസിയമായി മാറ്റുന്നതിന് മുമ്പ് സൌദ്‌ രാജാവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണ കാര്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ഓഫീസ് ആയി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ ഇവിടേയ്ക്ക് സന്ദർശകർക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നു. കൂടാതെ സ്ത്രീകൾക്കും വിദ്യാർത്ഥിനികൾക്കും വൈകുന്നേരം അഞ്ചുമണി മുതൽ ഏഴുമണി വരെ പ്രത്യേകമായ സന്ദർശന സൗകര്യവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. * സഫിയ ബിൻ സാഗർ മ്യൂസിയം സൗദി അറേബ്യൻ പാരമ്പര്യവും പൂർവിക സമ്പത്തുകളും സംരക്ഷണം നൽകുന്ന ഇവിടെ പ്ലാസ്റ്റിക് കലാ ചിത്രങ്ങളുടെ വിപുലമായ ശേഖരണങ്ങളും ഉണ്ട്. * ഹോം ആർട്സ് മ്യൂസിയം 1997 ൽ തുടങ്ങിയ ഹോം ആർട്സ് മ്യൂസിയത്തിൽ പുരാതന വീടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വസ്തുക്കളുടെ വിപുലമായ പ്രദർശനം ഉണ്ട്. * ജിദ്ദ റീജണൽ മ്യുസിയം * ജിദ്ദ മുനിസിപ്പൽ മ്യുസിയം === ശില്പങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Jed roundabout.jpg|left|thumb|ജിദ്ദ നഗരത്തിലെ റോഡിനു നടുവിലുള്ള ഒരു ശിൽപ്പം|കണ്ണി=Special:FilePath/Jed_roundabout.jpg]] നൂറു കണക്കിന് [[ശിൽപകല|ശിൽപകലാ]] രൂപങ്ങളാണ് ജിദ്ദയിലെ തെരുവുകളിൽ വിവിധയിടങ്ങളിലായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ജിദ്ദയിലെ രാജ പാതകളടക്കമുള്ള റോഡുകൾക്ക് നടുവിലും പാർക്കിലും ബീച്ചുകളിലും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഇത്തരം ശില്പങ്ങൾ വളരെ മനോഹരമാണ്<ref name= />. കല്ല്, തടി, ലോഹങ്ങൾ, കോൺക്രീറ്റ് മുതലായ വസ്തുക്കൾ കൊണ്ടാണ് ഇവ നിർമിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഓരോ സ്ഥലത്തും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ശിൽപങ്ങളുടെ പേരിലാണ് ചിലയിടങ്ങളിൽ ആ സ്ഥലങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. സൈക്കിൾ (ദറാജ)‍, ഗ്ലോബ് (കുർറൽ അര്ളിയ്യ), പന്ത് (കുർറ) ‍എന്നിങ്ങനെ വിവിധ പേരുകളിൽ അവ അറിയപ്പെടുന്നു. റോഡുകളുടെ വികസനത്തിനും മേൽപ്പാല നിർമ്മാണങ്ങൾക്കും വേണ്ടി പഴയ ചില ശിൽപ്പങ്ങൾ മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. === മൃഗശാലകൾ === ജിദ്ദ നഗരത്തിൽ തഹലിയ, പഴയ മക്ക റോഡിലെ കിലോ 10 എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിലായി രണ്ടു മൃഗശാലകളാണ് ഉള്ളത്. * ജിദ്ദ-മക്ക റോഡിൽ കിലോ 10 എന്ന സ്ഥലത്താണ് ജിദ്ദ നഗരസഭയുടെ കീഴിലുള്ള മൃഗശാല. 106 തരത്തിലുള്ള ആയിരത്തിലധികം പക്ഷി മൃഗ വർഗങ്ങൾ ഉള്ള ഇവിടെ പുരുഷന്മാർ, കുടുംബങ്ങൾ, കുട്ടികൾ എന്ന രീതിയിൽ സന്ദർശന സമയം ക്രമീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Things_To_Do-Jiddah-Beautiful_Creatures_Zoo-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2008-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204065805/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/Things_To_Do-Jiddah-Beautiful_Creatures_Zoo-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>. * 1895 -ൽ വെസ്മി മുബാറക് അൽ-വെസ്മി എന്ന വ്യക്തി അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം പരിശ്രമത്താൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ് ജിദ്ദ നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും പത്തു കിലോ മീറ്റർ ദൂരെ തഹലിയയിലുള്ള മൃഗ ശാല. സൗദി അറേബ്യയിൽ നിന്നും വിദേശത്തു നിന്നും ഉള്ള ഇരുന്നൂറ്റി അമ്പതിൽ പരം സസ്തനികൾ ഇപ്പോൾ ഇവിടെയുണ്ട്. === തായിഫ് === [[പ്രമാണം:Taifroad.jpg|right|thumb|തായിഫിലേക്കുള്ള പാതയിലെ മനോഹരമായ മല നിരകൾ ]] ജിദ്ദ പട്ടണത്തിൽ നിന്നും രണ്ടുമണിക്കൂർ കാർ യാത്ര ചെയ്‌താൽ എത്താവുന്ന [[താഇഫ്]], കുന്നുകളും മലകളും നിറഞ്ഞ പ്രദേശമാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 1,879 m (6,160 ft) ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തായിഫ്‌, സൗദി അറേബ്യയുടെ കാർഷികമേഖല കൂടിയാണ്. കൂടാതെ വാർഡ്‌ തായിഫി (തായിഫ് റോസാപ്പൂ), ലാവണ്ടാർ എന്നിവയടക്കം പൂക്കൃഷിയും ധാരാളമായി ഇവിടെയുണ്ട്. ജിദ്ദ പട്ടണത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, തണുത്ത കാലാവസ്ഥയും വർഷത്തിൽ നിരവധി തവണ ഇടിയോടു കൂടിയ മഴയും ലഭിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ് തായിഫ്‌. '''റോസാപ്പൂമേള''' തായിഫിൽ വർഷം തോറും നടക്കാറുള്ള റോസാപ്പൂമേള കാണാൻ സൗദിയുടെ വിവിധ പ്രവിശ്യകളിൽനിന്ന് ആയിരക്കണക്കിനു പേർ എത്താറുണ്ട്. ലൂന പാർക്കിനടുത്ത അൽസിഭാദ് ഗാർഡനിൽ ഒരുക്കുന്ന മേളയോടനുബന്ധിച്ച് തായിഫ് നഗരസഭ ഭീമൻ പൂക്കളം ഒരുക്കാറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010042069915 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-25 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728115945/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010042069915 |url-status=dead }}</ref>‌. മേള രണ്ടാഴ്ച നീണ്ടുനില്ക്കും. പുഷ്പപ്രദർശനത്തോടനുബന്ധിച്ച് വിവിധ സാംസ്‌കാരികപരിപാടികളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. തായിഫിൽ റോസാപ്പൂ വിളവെടുപ്പുകാലമായ മാർച്ച്‌-ഏപ്രിൽ മാസങ്ങളിലാണ് പുഷ്പമേള നടക്കുന്നത്. തായിഫിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ 760 റോസാപ്പൂതോട്ടങ്ങളും ഇതിനായുള്ള 23 ഫാക്ടറികളും ഉണ്ട്. ഓരോ വർഷവും 233 ദശലക്ഷം റോസാപ്പൂക്കളാണ് ഇവിടെനിന്നും വിളവെടുക്കുന്നത്. ശഫാ, അനുഹദാ, ബനു സഅദ് മേഖലകളിലാണ് റോസാപ്പൂ തോട്ടങ്ങളുള്ളത്. മേളയിൽ പുഷ്പകർഷകർക്ക് പോത്സാഹനം നൽകുന്ന വിവിധ പരിപാടികളും നടക്കുന്നു<ref>http://events.alriyadh.gov.sa/sites/English/Events/Lists/Events%20List/DispForm.aspx?ID=2980{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === മൂൺ പർവതം === മറ്റൊരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായ മൂൺ പർവതത്തിലേക്ക്‌ (moon mountain/ജബൽ അൽ-ഖമർ) ജിദ്ദയിൽ നിന്നും 45 മിനിട്ടു കാർ യാത്ര ചെയ്‌താൽ എത്താവുന്നതാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.rockclimbing.com/routes/Asia/Saudi_Arabia/Jeddah/Jebal_Al_Qamr__Moon_Mountain_/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100317142312/http://www.rockclimbing.com/routes/Asia/Saudi_Arabia/Jeddah/Jebal_Al_Qamr__Moon_Mountain_ |url-status=dead }}</ref>. വളരെ ഉയരം തോന്നിക്കുന്ന ഈ പർവതത്തിലേക്ക് ചെറിയ പരിശ്രമം നടത്തി കയറാൻ സാധിക്കും. === ശറഫിയ്യ === ജിദ്ദയിലെ മലയാളികളുടെ കേന്ദ്രമായി അറിയപ്പെടുന്ന ശറഫിയ്യ പ്രധാന വാണിജ്യകേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. ഒട്ടുമിക്ക മലയാളി പ്രവാസി സംഘടനകളുടെയും ജിദ്ദയിലെ ആസ്ഥാനം ശറഫിയ്യയിലാണ്. വാരാന്ത്യ അവധി ദിവസങ്ങളും വിശേഷ ദിവസങ്ങളിലും മലയാളികൾ ഇവിടെ ഒത്തുകൂടാറുണ്ട്. കേരളീയ ഭക്ഷണശാലകൾ, വസ്ത്രസ്ഥാപനങ്ങൾ, ആശുപത്രികൾ, കൂടാതെ കേരളത്തിൽ നിന്നും വരുന്ന പഴം, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവയുടെ ജിദ്ദയിലെ കേന്ദ്രവും ശറഫിയയാണ്. കേരളത്തിന്റെ ആഘോഷമായ ഓണം ഇവിടെ ഹോട്ടലുകളിലും മറ്റും പ്രത്യേക ഓണസദ്യ ഒരുക്കി ആഘോഷിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ നിന്നും വരുന്ന രാഷ്ട്രീയ, സാമുദായിക നേതാക്കന്മാർക്ക് സ്വീകരണങ്ങളും സൗദി നിയമപരിധിക്കുള്ളിൽ നിന്നുള്ള പൊതുയോഗങ്ങളും മറ്റു വിനോദ പരിപാടികളും ശറഫിയയിൽ സാധാരണയായി നടക്കാറുണ്ട്<ref>http://www.madhyamam.in/story/%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%A3%E0%B4%B1%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D-%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%89%E0%B4%9C%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B4%B2-%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B4%B0%E0%B4%A3%E0%B4%82</ref>. === ബാബ് മക്ക (മക്ക ഗേറ്റ്) === [[പ്രമാണം:Bab makkah.jpg|left|thumb|പഴയ ജിദ്ദയിലെ മക്കയിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം (ബാബ് മക്ക)]] നഗരഹൃദയമായ ബാബ് മക്കയിലെ തിരക്ക് കൂടിയ വാണിജ്യമേഖലയിലാണ് ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള മക്ക ഗേറ്റ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. മക്കയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബാബുമക്കയിൽ ജിദ്ദയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള റോഡുകളിൽ പുരാതനകാലത്ത് നിർമിച്ച കവാടങ്ങളും ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു. ജിദ്ദ നഗരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും ഉള്ള ബസുകൾ ഈ മക്ക ഗേറ്റിനടുത്തു നിന്നും ആണ് പുറപ്പെടുന്നത്. സിത്തീൻ സ്ട്രീറ്റ് വഴി ഭവാതി, ഹായിൽ സ്ട്രീറ്റ് വഴി അൽ-റുവൈസ്, പഴയ മക്ക റോഡുവഴി കിലോ 14, ഹലഗ, മദീന റോഡ്‌ വഴി രിഹേലി എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കാണ് ഇവിടെ നിന്നും പ്രധാനമായും ബസ് സർവീസ് ഉള്ളത്. മക്ക ഗേറ്റ് എന്ന വാക്കിന്റെ അറബിപദമായ ബാബ് മക്ക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പ്രദേശം ജിദ്ദയിലെ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളുടെ മൊത്ത വിതരണകേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. ജിദ്ദയിലെ പുരാതനമായ നിരവധി സൂഖുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. കൂടാതെ ഹവ്വ ഖബറിടവും ഇവിടെയാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് .<ref>http://www.tripadvisor.com/Travel-g295419-d319518/Jeddah:Saudi-Arabia:Makkah.Gate.html</ref>. === അൽ ബലദ് === [[പ്രമാണം:Albalad.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ അൽ-ബലദ്, രാത്രി ദൃശ്യം]] ജിദ്ദയുടെ ചരിത്ര ശേഷിപ്പുകൾ അടങ്ങിയ പുരാതന മേഖലയാണ് അൽ-ബലദ്. 2500 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് മുക്കുവ ഗ്രാമ മായിരുന്ന ഇവിടം ഇന്ന് ജിദ്ദയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഷോപ്പിംഗ്‌ കേന്ദ്രമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.middleeasthub.com/saudi-arabia/tourist-attractions/al-balad-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-10-18 |archive-date=2009-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091024081907/http://www.middleeasthub.com/saudi-arabia/tourist-attractions/al-balad-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>. നഗര പരിഷ്കരണങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും ഇവിടുത്തെ പുരാതന കെട്ടിടങ്ങൾ ജിദ്ദ നഗരസഭ പഴയ പടി നില നിർത്തിയിട്ടുണ്ട്<ref>http://www.saudicaves.com/saudi/oldjeddah.html</ref>. ആഭരണങ്ങൾ, ഫാഷൻ വസ്ത്രങ്ങൾ, ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഉപകരണങ്ങൾ, അടക്കം വിപുലമായ കച്ചവട സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ആധുനിക വാണിജ്യ സ്ഥാപങ്ങളും അൽ ബലദ് മുതൽ ബാബ് മക്ക വരെ പറന്നു കിടക്കുന്ന പരമ്പരാഗതമായ കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങളും അടങ്ങിയ പ്രദേശമാണ് അൽ ബലദ്. ജിദ്ദ തുറമുഖം ഇവിടെയാണ്‌. === തഹലിയ തെരുവ് === [[പ്രമാണം:Jeddah tahlia.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|തഹലിയ തെരുവിന്റെ ഒരു ദൃശ്യം]] ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന ഫാഷൻ വസ്ത്ര വ്യാപാര കേന്ദ്രമായ തഹലിയ തെരുവ് പ്രിൻസ് മുഹമ്മദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സ്ട്രീറ്റ് എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. ലോകോത്തര ഫാഷൻ സ്ഥാപനങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ സമ്പന്ന പ്രദേശമായ തഹലിയ തെരുവ് [[പാരിസ്|പാരീസിലെ]] ചാംസ് എലിസീസ് സ്ട്രീറ്റിന്റെ പ്രതീതി ജനിപ്പിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ്<ref>http://www.hotelsinjeddah.com/shops-jeddah/</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hoteltravel.com/saudi_arabia/jeddah/guides/sightseeing.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-19 |archive-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100222024931/http://www.hoteltravel.com/saudi_arabia/jeddah/guides/sightseeing.htm |url-status=dead }}</ref>. കുട്ടികൾക്കുള്ള വിനോദ കേന്ദ്രങ്ങളടങ്ങിയ ആധുനിക സജ്ജീകരണങ്ങളോട് കൂടിയ നിരവധി ഷോപ്പിംഗ്‌ കേന്ദ്രങ്ങളും പ്രമുഖ ഭക്ഷണ ശാലകളും അടങ്ങിയ ഈ തെരുവ് ജിദ്ദയിലെ [[ചെങ്കടൽ]] തീരം വരെ നീണ്ടു കിടക്കുന്നു. അൽ-തഹലിയ മാൾ, സെറാഫി മെഗാ മാൾ, നുജൂദ് സെന്റർ തുടങ്ങിയവ ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ഷോപ്പിംഗ്‌ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/things-to-do-in-jeddah/shopping-in-jeddah/al-tahlia-center-in-jeddah.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-08 |archive-date=2010-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100105180040/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/things-to-do-in-jeddah/shopping-in-jeddah/al-tahlia-center-in-jeddah.html |url-status=dead }}</ref>. === അൽ റുവൈസ് === [[പ്രമാണം:Ruwais Cemetery.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|അൽ-റുവൈസ് ഖബര്സ്ഥാൻ, ജിദ്ദ]] ജിദ്ദ പട്ടണത്തിലെ പഴയ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അൽ റുവൈസ്. ജിദ്ദ നഗരത്തെ സൗന്ദര്യവല്ക്കരിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചു നീക്കി പൂർണമായും ആധുനികവൽക്കരിച്ചു കൊണ്ട് റുവൈസ് പ്രദേശം പുനർ നിർമ്മിക്കാൻ ജിദ്ദാ നഗരസഭ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായി റുവൈസ് മേഖലയിൽ നിന്നും 3000 പഴയ കെട്ടിടങ്ങളാണ് പൊളിച്ചു മാറ്റുന്നത്. ഇവിടങ്ങളിൽ നിന്നും കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെടുന്നവർക്ക് ജിദ്ദയുടെ കിഴക്കൻ മേഖലയിൽ പ്രത്യേക താമസകേന്ദ്രം ഒരുക്കുന്നുണ്ട്‌<ref>{{Cite web |url=http://www.ruwaisjeddah.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100307043001/http://www.ruwaisjeddah.com/ |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.arabnews.com/?page=1&section=0&article=123376&d=8&m=6&y=2009</ref>. ജിദ്ദയിൽ വെച്ച് മരണപ്പെട്ട മുൻ [[ഉഗാണ്ട|ഉഗാണ്ടൻ]] ഭരണാധികാരി [[ഇദി അമീൻ|ഇദി അമീനെ]] അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്ന റുവൈസ് ശ്മശാനം ഇവിടെയാണ്‌<ref>http://www.usatoday.com/news/world/2003-08-16-amin-obit_x.htm</ref>. സൈനിക അട്ടിമറിയിലൂടെ പുറത്താക്കപ്പെട്ട മുൻ പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[നവാസ് ഷെരീഫ്|നവാസ് ഷെരീഫിനു]] സൗദി അറേബ്യൻ ഭരണകൂടം അഭയം നൽകി താമസിപ്പിച്ചിരുന്നത് അൽ റുവൈസിലെ സുറൂർ പാലസില് ‍ആയിരുന്നു<ref>http://www.arabnews.com/?page=4&section=0&article=58838&d=11&m=2&y=2005</ref>. === ആഘോഷങ്ങൾ === ജിദ്ദയിലെ ആഘോഷങ്ങളെ മതപരം ,സാംസ്കാരികം, സാമൂഹികം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തരം തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മതപരമായ ആഘോഷങ്ങളായ [[ഈദുൽ ഫിത്ർ|ചെറിയ പെരുന്നാൾ]], [[ഈദുൽ അദ്‌ഹ|ബലി പെരുന്നാൾ]] എന്നിവ വളരെ ആഘോഷപൂർവ്വം ഇവിടെ കൊണ്ടാടുന്നു. [[വെള്ളി (ദിവസം)|വെള്ളി]], [[ശനി (ദിവസം)|ശനി]] എന്നീ ദിവസങ്ങൾ ആണ് വാരാന്ത്യ അവധിദിനങ്ങൾ. പൊതു അവധിദിനങ്ങൾ മുസ്ലിം കലണ്ടർ പ്രകാരം ആണ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജിദ്ദയിലെ പരമ്പരാഗതമായ നൃത്തരൂപമാണ് അൽ-മിസ്മർ. ചെണ്ടയും പരമ്പരാഗതമായ വാദ്യോപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് നടത്തുന്ന ഈ നൃത്തം ജിദ്ദയിൽ നിന്നും ഉടലെടുത്ത ഒരു കലാരൂപമാണ്‌. <ref>http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-festivals-%26-events/index.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഈദുൽ ഫിത്വർ ദിനത്തിൽ വിപുലമായ ആഘോഷ പരിപാടികളാണ് ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ നടക്കുന്നത്. വർണാഭമായ വൈദ്യുത വിളക്കുകളാൽ നഗരം അലങ്കരിക്കുന്നു. കുട്ടികൾക്കും യുവാക്കൾക്കും കുടുംബങ്ങൾക്കും വിനോദ, സാംസ്‌കാരിക പരിപാടികൾ മുനിസിപ്പാലിറ്റി ഇൻഫർമേഷൻ സെന്റർ ഒരുക്കാറുണ്ട്‌. പരമ്പരാഗത നൃത്തങ്ങൾ, ഗാനമേള, നാടകം തുടങ്ങിയവയും വിനോദ മൽസര പരിപാടികളും നടത്തുന്നു. പെരുന്നാളിനോടനുബന്ധിച്ച് ജിദ്ദയിലെ പല മലയാളി കൂട്ടായ്മകളും വിനോദ-സാംസ്‌കാരിക പരിപാടികൾ ഒരുക്കുന്നു. ഈദ് സംഗമം, വിനോദ യാത്ര, കപ്പൽയാത്ര, ചരിത്രപ്രധാന സ്ഥലങ്ങളിലെ സന്ദർശനം തുടങ്ങിയവ സംഘടിപ്പിച്ചാണ് ചില മലയാളി കൂട്ടായ്മകൾ പെരുന്നാൾ ആഘോഷിക്കുന്നത്. '''ടൂ‌റിസം ഫെസ്റ്റിവൽ''' ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന വിനോദ, വിസ്മയ പരിപാടിയാണ് വേനൽക്കാല ടൂ‌റിസം ഫെസ്റ്റിവൽ (Jeddah Summer Tourism Festival). ജിദ്ദ കടൽതീരം കേന്ദ്രീകരിച്ചു നടക്കുന്ന ഈ ഫെസ്റ്റിവലിന് പട്ടണത്തിലെ പഴയ ശേഷിപ്പുകളും ആധുനിക കെട്ടിടങ്ങളും ഷോപ്പിംഗ്‌ സെന്ററുകളും പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ ആണ്. ജിദ്ദ ടൂറിസം ഫെസ്റ്റിവൽ തുടങ്ങിയത് 2000 മുതലാണ്‌. സൗദി അറേബ്യയിൽ സ്കൂൾ അവധിക്കാലമായ ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിലാണ് ഈ ഫെസ്റ്റിവൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്‌. ജിദ്ദ ബീച്ചിൽ വർണാഭമായ കരിമരുന്നിന്റെ അകമ്പടിയോടെ തുടങ്ങുന്ന ഫെസ്റ്റിവലിന്‌ വിവിധ വിനോദപരിപാടികളും സർക്കസ്‌, സംഗീത വിരുന്നുകൾ , ഒട്ടകസവാരി, കുതിരസവാരി എന്നിവയും കൊഴുപ്പേകും. ജിദ്ദ നിവാസികളെ കൂടാതെ സൗദിയിലെ മറ്റു പ്രവിശ്യകളിൽ നിന്നുള്ളവരും വിദേശികളും വർഷം തോറും ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentid=20121231147643 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-26 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728113014/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentid=20121231147643 |url-status=dead }}</ref> == അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ == === പാർപ്പിടം === സ്വദേശികളും വിദേശികളുമായ ഭൂരിഭാഗം കുടുംബങ്ങളും ഇവിടെ വാടക കെട്ടിടങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ജിദ്ദയിൽ മറ്റു സൗദി അറേബ്യൻ നഗരങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കെട്ടിടവാടക കൂടുതലാണ്. സൗദിയിലെ ഏറ്റവും ചെലവു കൂടിയ നഗരം ജിദ്ദയാണന്ന് [[സൗദി മോണിറ്ററിംഗ് ഏജൻസി]] (സാമ) പുറത്തിറക്കിയ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. ഭക്ഷണ പദാർഥങ്ങൾക്കും മറ്റു ദൈനംദിനാവശ്യങ്ങൾക്കും വരുന്ന ചെലവിനേക്കാൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വർധന ഉണ്ടായത് കെട്ടിട വാടകയിലാണെന്നും എടുത്തുപറയുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദയിൽ മിക്ക സ്ഥാപനങ്ങളും തങ്ങളുടെ തൊഴിലാളികൾക്ക് താമസ സൗകര്യം ഒരുക്കാറില്ല. ചില സ്ഥാപനങ്ങൾ താമസത്തിനായി അലവൻസ് നൽകാറുണ്ട്. തുച്ഛവരുമാനത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഭൂരിഭാഗം വിദേശികൾക്കും കെട്ടിട വാടക ഒരു വലിയ ബാദ്ധ്യതയാണ്. പഴയ കെട്ടിടങ്ങൾ വീണ് ആളപായമുണ്ടാവുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി പഴകിയതും ജീർണ്ണിച്ചതുമായ കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചുനീക്കുന്ന നടപടി നഗരസഭ ദ്രുതഗതിയിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മേൽവിലാസം വേഗത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ജിദ്ദയിലെ മുഴുവൻ ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകളിലെ വീടുകൾക്കും കെട്ടിടങ്ങൾക്കും ബാർ കോഡുകൾ (ഇലക്ട്രോണിക് നമ്പറുകൾ) ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ജിയോഗ്രഫിക്കൽ ഇൻഫർമേഷൻ സംവിധാനവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ വീട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം വേഗത്തിലറിയണമെങ്കിൽ കെട്ടിട ബാർകോഡോ നമ്പറോ നൽകിയാൽ മതി. പോസ്റ്റൽ സംവിധാനവും വീടുകളുടെ നമ്പറും ഉപയോഗിച്ച് വീട്ട് അഡ്രസ്സുകൾ ഏകീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. === ജലവിതരണം === [[പ്രമാണം:Jeddah water service.jpg|right|thumb|ജിദ്ദയിൽ ജലവിതരണം നടത്തുന്ന നാഷണൽ വാട്ടർ കമ്പനിയുടെ ടാങ്കർ]] ജിദ്ദയിലെ കുടിവെള്ള വിതരണം സ്വകാര്യ കമ്പനികൾ ആണ് നിർവഹിക്കുന്നത്. കുടിവെള്ളത്തിനു ശുദ്ധജല സംഭരണികളോ [[കിണർ|കിണറുകളോ]] ഇല്ലാത്തതിനാൽ സ്വകാര്യ കമ്പനികൾ [[വെള്ളം]] ശുദ്ധീകരിച്ചു ബോട്ടിലുകളിൽ നിറച്ചു ആവശ്യക്കാർക്ക് നേരിട്ട് എത്തിച്ചു കൊടുക്കുന്നു. കച്ചവടസ്ഥാപനങ്ങളിലും ഇത്തരം ബോട്ടിലുകൾ ലഭ്യമാണ്. മറ്റു ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള വെള്ളം വിതരണം ചെയ്യുന്നത് നാഷണൽ വാട്ടർ കമ്പനി എന്ന സ്വകാര്യസ്ഥാപനമാണ്‌. [[കടൽ ]] വെള്ളം തഹ്ലിയയിലുള്ള പ്ലാന്റിൽ വെച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം ഭുഗർഭ പൈപ്പ് ലൈൻ വഴിയാണ് നഗരത്തിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളിൽ എത്തിക്കുന്നത്. എങ്കിലും ഉയർന്നു വരുന്ന ജനസംഖ്യയും പുതിയ കെട്ടിടങ്ങളും കാരണം ജിദ്ദയുടെ ഭൂരിപക്ഷം സ്ഥലങ്ങളിലും ഇപ്പോൾ വെള്ളത്തിന്‌ രൂക്ഷമായ ക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇത്തരം അവസരങ്ങളിൽ 24 മണിക്കൂറും സേവനം നടത്തുന്ന നാഷണൽ വാട്ടർ കമ്പനിയുടെ ടാങ്കർ ലോറികൾ ലഭ്യമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.nwc.com.sa/company.aspx?pageid=24&mid=2 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-27 |archive-date=2010-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100128115025/http://www.nwc.com.sa/company.aspx?pageid=24&mid=2 |url-status=dead }}</ref>. === വൈദ്യുതി === [[പ്രമാണം:Sec jeddah.jpg|left|thumb|സൗദി വൈദ്യുതി വകുപ്പിന്റെ ജിദ്ദയിലെ ആസ്ഥാന മന്ദിരം|കണ്ണി=Special:FilePath/Sec_jeddah.jpg]] ജിദ്ദയടക്കം സൗദി അറേബ്യയിലെ മറ്റെല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും സൗദി ഇലക്ട്രിസിറ്റി കമ്പനിയാണ് [[വൈദ്യുതി]] വിതരണം നടത്തുന്നത്<ref name= />. [[പെട്രോളിയം]] ഉല്പന്നങ്ങളുടെ ഉല്പാദനകേന്ദ്രമായ ഇവിടെ [[ഡീസൽ ]]നിലയങ്ങളിൽ നിന്നും വൈദ്യുതി നിർമ്മിക്കുന്നതിനാൽ വൈദ്യുതിക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. വൈദ്യുതി മേഖലയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി സൗദി അറേബ്യയിലെ വൈദ്യുതി കമ്പനിയിൽ പുതിയ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി കമ്പനിയെ വിഭജിച്ച് ഉത്പാദനം, വിതരണം എന്നിവയെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാനാണു തീരുമാനം. കമ്പനി വിഭജനത്തിനായി [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] കൺസൾട്ട് കമ്പനിയുമായി കരാറിൽ ഒപ്പിട്ടു. പുതിയ പദ്ധതി മൂലം വൈദ്യുതി സേവനം മെച്ചപ്പെടുത്താനാണു തീരുമാനം. പദ്ധതിയുടെ പ്രവർത്തനം പൂർണമായും സൗദി ഇലക്ട്രിസിറ്റി കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരിക്കും === ടെലിഫോൺ === [[പ്രമാണം:Stc jeddah.jpg|right|thumb|സൗദി ടെലികോം കമ്പനിയുടെ ജിദ്ദയിലെ ഒരു ശാഖ]] സൗദി ഗവണ്മെന്റിനു ഓഹരിപങ്കാളിത്തമുള്ള [[സൗദി ടെലികോം കമ്പനി]] (STC) യാണ് ജിദ്ദയിലെയും പ്രധാന ഇന്റർനെറ്റ്‌, ടെലിഫോൺ സേവനദാതാക്കൾ. കൂടാതെ യു. എ. ഇ കമ്പനിയായ [[ഇത്തിസലാത്ത്]] ഇന്റർ നാഷണലിന്റെ [[മൊബൈലി]], കുവൈറ്റ്‌ കമ്പനിയായ സൈൻ എന്നിവയും ഇന്റർനെറ്റ്‌, മൊബൈൽ ടെലിഫോൺ സേവനം നൽകുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.bi-me.com/main.php?id=21462&t=1 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-27 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728113619/http://www.bi-me.com/main.php?id=21462&t=1 |url-status=dead }}</ref>. ലോകനിലവാരത്തിലുള്ള ഇന്റർനെറ്റ്‌, മൊബൈൽ സേവനം നൽകുന്ന കമ്പനികൾ 2006 മുതൽ ത്രീ ജി, ബ്രോഡ്‌ ബാൻഡ് സൗകര്യങ്ങളോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.ameinfo.com/87013.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-27 |archive-date=2010-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100129035837/http://www.ameinfo.com/87013.html |url-status=dead }}</ref>. എസ്. ടി. സി ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളായ [[ഫിലിപ്പൈൻസ്]], [[ഇന്തോനേഷ്യ]], [[ശ്രീലങ്ക]], [[പാകിസ്താൻ]], [[ഇന്ത്യ]], [[ജോർദാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ മൊബൈൽ കമ്പനികളുമായി സഹകരിച്ചു ക്രെഡിറ്റ്‌ ട്രാൻസ്ഫർ സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ സ്വകാര്യ മൊബൈൽ ദാദാക്കളായ [[റിലയൻസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ്|റിലയൻസ്]], [[ഐഡിയ]], [[വോഡാഫോൺ]], [[എയർടെൽ]], [[ടാറ്റ]], [[എയർസെൽ]] എന്നിവയിലേക്കാണ് എസ. ടി. സി യിൽ നിന്നും ക്രെഡിറ്റ്‌ കൈമാറ്റം സംവിധാനമുള്ളത്. കൂടാതെ സൗദിയിൽ സ്വന്തം കമ്പനിയുടെ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് തമ്മിൽ സൗജന്യമായി ക്രെഡിറ്റ്‌ കൈമാറ്റം എസ്‌. ടി. സി യും മൊബൈലിയും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.stc.com.sa/cws/portal/en/individual/ind-aljawal/ind-alj-start/ind-alj-str-prepaid/ind-alj-str-prepaid-credtrfer |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-16 |archive-date=2010-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100301090500/http://www.stc.com.sa/cws/portal/en/individual/ind-aljawal/ind-alj-start/ind-alj-str-prepaid/ind-alj-str-prepaid-credtrfer |url-status=dead }}</ref>. === അഗ്നിശമനസേന === ജിദ്ദയിലെ [[അഗ്നി സുരക്ഷ|അഗ്നിശമന സേന]] സിവിൽ ഡിഫെൻസിനു കീഴിൽ ആണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കടുത്ത [[ചൂട്]] കാലത്ത്, അമിത [[വൈദ്യുതി]] ഉപയോഗം കാരണം ഉണ്ടാകുന്നതുമായ തീ പിടുത്തങ്ങൾ നേരിടുന്നതിനു ഹെലികോപ്ടറുകൾ അടക്കമുള്ള ആധുനിക സജ്ജീകരണങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. == ഗതാഗതം == സൗദി അറേബ്യയുടെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജിദ്ദയിൽ ഏതാണ്ട് 3 മില്യൺ ജനങ്ങളാണുള്ളത്. ഇവർക്കാവശ്യമായ ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കാൻ നിലവിലെ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് കഴിയാത്തതിനാൽ പുതിയ നിരവധി പദ്ധതിയുമായി അധികൃതർ മുന്നോട്ട് പോകുന്നുണ്ട്. ലോക മുസ്ലിംകളുടെ ആരാധനാ കേന്ദ്രങ്ങളായ [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള തീർഥാടകർ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളവും തുറമുഖവും ആണ് പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. === കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ വിമാനത്താവളം === [[പ്രമാണം:KAAirport-NT.JPG|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിലെ ഹജ്ജ്‌ ടെർമിനൽ]] [[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]] തീർത്ഥാടകരുടെ മുഖ്യ പ്രവേശന കവാടവും രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയതുമായ വിമാനത്താവളമാണ് ജിദ്ദ [[കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ വിമാനത്താവളം]]. ലോകത്തെ തിരക്ക് പിടിച്ച വിമാനത്താവളങ്ങളിൽ ഒന്നായ ജിദ്ദയിലെ കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ വിമാനത്താവളം നാല് ടെർ‍മിനലുകളാൽ വേർ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. വി ഐ പി കൾക്കുള്ള റോയൽ ടെർമിനൽ, വിദേശ വിമാന സർവീസുകൾക്കുള്ള വിദേശ ടെർമിനൽ, ദേശീയ വിമാന കമ്പനിയായ [[സൗദി അറേബ്യൻ എയർലൈൻസ്‌|സൌദിയ എയർലൈൻസിനു]] മാത്രമായുള്ള സൗദിയ ടെർമിനൽ, ഒരേ സമയം 80,000 തീർഥാടകരെ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന പിൽഗ്രിമേജ് ടെർമിനൽ എന്നിവയാണ്<ref>{{Cite web |url=http://jeddah.airporthotelservice.com/jeddah_airport.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091212102240/http://jeddah.airporthotelservice.com/jeddah_airport.html |url-status=dead }}</ref>. ഒരു കോടിയിലധികം യാത്രക്കാർ ഓരോ വർഷവും ഈ വിമാനത്താവളത്തിലൂടെ യാത്ര ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദയിലെ അന്തർദേശീയ വിമാനത്താവളത്തിൽ പുതിയ വികസന പദ്ധതികൾ നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു . ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളായ മക്കയിലേക്കും മദീനയിലേക്കുമുള്ള തീർത്ഥാടകൾ വന്നിങ്ങുന്ന ജിദ്ദ കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് രാഷ്ട്രാന്തരീയ വിമാനത്താവളത്തെ എല്ലാ അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളുമുള്ള ഹൈടെക് എയർപോർട്ടായി മാറ്റാനാണ് സൗദി ഭരണകൂടം ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. പ്രതിവർഷം മൂന്നു കോടി യാത്രക്കാരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പാകത്തിലാണ് വിമാനത്താവള വികസനം നടപ്പാക്കുന്നത്. 6,70,000 ചതുരശ്ര മീറ്ററിലാണ് യാത്രക്കാർക്കായി ലോഞ്ചുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഇതിൽ രണ്ടെണ്ണം ആഭ്യന്തര യാത്രക്കാർക്കും രണ്ടെണ്ണം അന്താരാഷ്ട്ര യാത്രക്കാർക്കുമാണ്. 200 കൗണ്ടറുകളിൽ ലഗേജുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ അത്യാധുനിക സംവിധാനമുണ്ടാകും. ആഭ്യന്തര, വിദേശ യാത്രക്കാർക്ക് വിമാനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ 96 എയ്‌റോബ്രിഡ്ജുകളാണ് ഒരുക്കുന്നത്. ജനറൽ അതോറിറ്റി ഓഫ് സിവിൽ ഏവിയേഷന്റെ മാർഗനിർദ്ദേശപ്രകാരം സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തത്തോടെ എയർപോർട്ട് സിറ്റിയാക്കി മാറ്റുകയാണ് ജിദ്ദയിലെ കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്തർദേശീയ വിമാനത്താവളം. വിമാനത്താവളത്തോടനുബന്ധിച്ച് എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളുമുള്ള ഒരു സിറ്റി തന്നെ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പഞ്ചനക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകൾ, ഷോപ്പിംഗ് മാളുകൾ, റിക്രിയേഷൻ സെന്ററുകൾ, എക്സിബിഷൻ ഹാളുകൾ എന്നിവക്ക് പുറമെ വിനോദ സഞ്ചാരികൾക്ക് സഹായം നൽകുന്നതിനുള്ള കേന്ദ്രവുമുണ്ടാകും. ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്, ബിസിനസ് ക്ലാസ് യാത്രക്കാർക്ക് നാല് പ്രത്യേക ലോഞ്ചുകളും അൽഹറമൈൻ റെയിൽവേ യാത്രക്കാർക്കായി പ്രത്യേക കേന്ദ്രവും 133 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള എയർ ട്രാഫിക് കൺട്രോൾ ടവറും പദ്ധതിയിലുൾപ്പെടും. ലോകത്തെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൺട്രോൾ ടവറായിരിക്കും ഇത്. ഇതിനുപുറമെ ഡ്യൂട്ടി ഫ്രീ ഷോപ്പുകൾ, കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങൾ, ഹോട്ടലുകൾ, മറ്റ് സേവന കേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് പുതിയ വിമാനത്താവള വികസന പദ്ധതി. ==== ഹജ്ജ് ടെർമിനൽ ==== [[പ്രമാണം:Haj terminal.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ഹജ്ജ്‌ ടെർമിനൽ - പുറത്തു നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] ലോകത്തിലെ നാലാമത്തെ വലിയ ടെർമിനൽ ആയ ജിദ്ദ ഹജ്ജ്‌ ടെർമിനൽ അഞ്ചു മില്ല്യൻ ചതുരശ്ര അടി (465,000m²) വിസ്തീർണമുണ്ട്<ref>http://www.airport-technology.com/projects/abdul_aziz/</ref>. ഇരുഹറമുകളിലേക്കും വിമാനമാർഗ്ഗമെത്തുന്ന തീർഥാടകരെ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് ഹജ്ജ് ടെർമിനലിന്റെ നിർമ്മാണം 1981ലാണ് പൂർത്തിയായത്. എസ്.ഒ.എം (Skidmore, Owings & Merril) ഗ്രൂപ്പ് അതിന്റെ [[ചിക്കാഗോ]], [[ന്യൂയോർക്ക്]] ഓഫീസുകളിൽ വെച്ചാണ് ഇതിന്റെ പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കിയത്. 125 ഏക്കർ സ്ഥലത്ത് കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിനോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ഹജ്ജ് ടെർമിനലിൽ ഒരേ സമയം 80,000 പേരെ ഉൾക്കൊള്ളാനാവും. [[മക്ക|മക്കയിലെ]] [[ഹജ്ജ്|ഹജ്ജിന്റെ]] പ്രധാന കേന്ദ്രീകരണ സ്ഥലമായ [[മിന|മിനായിലെ]] തമ്പുകളുടെ മേൽക്കൂരയുടെ മാതൃകയിൽ നിർമിച്ച 100 ഏക്കറിൽ (405,000m²) കൂടുതൽ വിശാലമായ സ്ഥലവും ഇതിലടങ്ങിയിരിക്കുന്നു<ref>http://www.hajinformation.com/main/h302.htm</ref>. ഹജ്ജ്‌ സീസണിൽ മൂന്നു മാസം മാത്രം സജീവമാകുന്ന ഈ ടെർമിനൽ പിന്നീട് അടച്ചിടുന്നു. പരിസ്ഥിതി സംബന്ധമായ എല്ലാ വശങ്ങളും പരിഗണിച്ച്, ആകർഷകവും മികവാർന്നതുമായ രീതിയിൽ നിർമിച്ച ഹജ്ജ് ടെർമിനലിന്റെ [[വാസ്തുശാസ്ത്രം|വാസ്തുശിൽപ]] രൂപകൽപനക്ക് നിരവധി ദേശീയ അന്താരാഷ്ട്ര അവാർഡുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. {| class="wikitable" |- ! വർഷം ! മൊത്തം യാത്രക്കാർ ! പറന്നുയർന്ന വിമാനങ്ങൾ |- | 1999 | 10,149,000 | 73,747 |- | 2000 | 10,465,000 | 72,702 |- | 2001 | 10,237,000 | 70,232 |- | 2002 | 10,849,000 | 70,932 |- | 2003 | 11,248,000 | 72,384 |} === ജിദ്ദ ഇസ്ലാമിക തുറമുഖം === [[പ്രമാണം:Jeddah-seaport-saudiarabia.PNG|left|thumb|ജിദ്ദ തുറമുഖം]] 1300 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് പണിത ജിദ്ദയിലെ കിംഗ്‌ സൌദ്‌ അന്താരാഷ്‌ട്ര തുറമുഖം ചെങ്കടൽ തീരത്തെ ഏറ്റവും പഴയ തുറമുഖമാണ്. ഇവിടേക്കുള്ള വിമാന സർവീസുകൾ തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നടക്കം തീർഥാടകർ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന ഈ തുറമുഖം ഇസ്ലാമിക തുറമുഖം എന്ന പേരിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/General_Tips-Jiddah-Jiddah_Sea_Port-BR-1.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2010-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100501191711/http://www.virtualtourist.com/travel/Middle_East/Saudi_Arabia/Mintaqat_Makkah/Jiddah-1806894/General_Tips-Jiddah-Jiddah_Sea_Port-BR-1.html |url-status=dead }}</ref>. മുസ്ലിംകളുടെ മൂന്നാം ഖലീഫയായ ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ നിർമിച്ച ജിദ്ദ തുറമുഖം പിന്നീട് വലിയ കപ്പലുകൾ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന രീതിയിൽ ആധുനികവൽക്കരിച്ചു. തുറമുഖനഗരം എന്ന നിലയിൽ മധ്യ പൗരസ്ത്യ ദേശത്ത് സൂയസ് കനാലിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിന് നങ്കൂരമിടാൻ കൂടുതൽ സൗകര്യപ്രദമായ സ്ഥലമാണ് ജിദ്ദ. സൗദി അറേബ്യയിലെ തുറമുഖങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലുതാണ് ജിദ്ദയിലെ ഇസ്ലാമിക് തുറമുഖം (ജെ.ഐ.സി). 32 ലക്ഷം ടി.ഇ.യു (ട്വന്റി ഫൂട്ട് ഇക്വിവലന്റ് യൂനിറ്റ്സ്, കപ്പലുകളുടെയും തുറമുഖങ്ങളുടെയും കണ്ടെയ്നർ ശേഷി കണക്കാക്കുന്ന രീതി) ആണ് ജിദ്ദ തുറമുഖത്തിന്റെ ശേഷി. രാജ്യത്തെ കണ്ടെയ്നർ നീക്കത്തിന്റെ 72 ശതമാനവും ജിദ്ദ വഴിയാണ്. [[സുഡാൻ]], [[ഡമാസ്കസ്]] ([[സിറിയ]]), [[കൈറോ]] ([[ഈജിപ്ത്‌]]), [[അമ്മാൻ]] ([[ജോർദാൻ]]), [[യു.എ.ഇ.]], പേർഷ്യന് ‍[[ഗൾഫ്‌]] മേഖല എന്നീ തുറമുഖങ്ങളിലേക്ക് ഇവിടെ നിന്നും എളുപ്പത്തിൽ എത്താൻ സാധിക്കുകയും ചെയ്യും<ref>http://www.absoluteastronomy.com/topics/Jeddah_Seaport</ref><ref>http://www.ports.gov.sa/section/full_story.cfm?aid=1605&catid=17</ref>. === റോഡ്‌ === [[പ്രമാണം:Jed bus station.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ മക്ക ഗേറ്റിനടുത്തുള്ള ടൌൺ ബസ്‌ നിലയം]] [[പ്രമാണം:Jeddh.beach-road.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|കിംഗ്‌ ഫഹദ് റോഡ്‌ ]] ജിദ്ദയിലെ മക്ക, മദീന എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ഹൈവേകൾ തിരക്ക് കൂടിയ പാതകളാണ്. ഹജ്ജ്, ഉമ്ര സമയത്ത് പട്ടണത്തിലും ജിദ്ദയിൽ നിന്ന് വിശുദ്ദ നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള പാതകളിലും ലോകത്തിനെ പല കോണുകളിൽ നിന്നും ഉള്ള തീർഥാടകരുടെ വലിയ തോതിലുള്ള തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂറും നഗരത്തിൽ കറങ്ങി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ടാക്സികളുടെ സേവനവും ഇവിടെയുണ്ട്. ജിദ്ദ പട്ടണത്തിൽ ബാബ്മക്ക( മക്കയിലേക്കുള്ള കവാടം) കേന്ദ്രീകരിച്ച് രണ്ടു റിയാലിന് സർവീസ്‌ നടത്തുന്ന ബസ്സുകളാണ് സാധാരണക്കാർ കൂടുതലായും ആശ്രയിക്കുന്നത്. നഗരത്തിലെ തിരക്ക് പിടിച്ച പാതകൾക്ക് കുറുകെ പൂർണമായും തടി കൊണ്ട് നിർമിച്ച മേൽപാലങ്ങൾ ജനങ്ങൾക്ക്‌ വളരെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്. [[യു.എ.ഇ]], [[ബഹ്‌റൈൻ]], [[ഒമാൻ]], [[ഖത്തർ]], [[ജോർദാൻ]], [[കുവൈറ്റ്‌]], [[ഇറാഖ്‌]], [[യെമൻ]] എന്നീ അയൽ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് ജിദ്ദയിൽ നിന്നും റോഡ്‌ മാർഗ്ഗം നേരിട്ടുള്ള ഗതാഗതസൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. മക്ക മദീന എന്നീ വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളിലെക്കടക്കം സൌദിയിലെ മറ്റെല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും കൂടാതെ അയൽ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും ജിദ്ദയിൽ നിന്നും ബസ്‌ സർവീസ്‌ ഉണ്ട്. നഗര കേന്ദ്രമായ അൽ ബലദിലാണു സൗദി ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്പനിയായ [[സാപ്റ്റ്‌കോ|സാപ്റ്റ്‌കോയുടെ]] [[ബസ്‌]] നിലയം. കൂടാതെ അൻപതോളം മറ്റു ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്പനികളും ജിദ്ദയിൽ സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്. ഗതാഗത തിരക്ക് മൂലം വീർപ്പു മുട്ടുന്ന നഗരത്തിലെ യാത്ര സുഗമമാക്കുന്നതിന് വേണ്ടി നിരവധി മേൽ പാലങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/how-to-get-in/transportation-in-jeddah/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090727065947/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/how-to-get-in/transportation-in-jeddah/index.html |url-status=dead }}</ref>. ജിദ്ദയിലെ റോഡുകളിൽ വാഹന തിരക്ക് കുറക്കാൻ വിവിധ പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതനുസരിച്ച് ശനി മുതൽ ബുധൻ വരെ രാവിലെ ഒമ്പത് മുതൽ ഉച്ചക്ക് 12 വരെ വെള്ളം, ഗ്യാസ്, പെട്രോൾ, ഖരമാലിന്യങ്ങൾ, മലിനജലം, ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ, സിമൻറ്, കാലികൾ, കോൺക്രീറ്റ് മിക്സ്ചർ എന്നിവ കൊണ്ടുപോകുന്ന ട്രക്കുകൾക്ക് പ്രവേശന അനുമതിയുണ്ട്. രാത്രി ഒന്ന് മുതൽ രാവിലെ ആറ് വരെ മറ്റു വിഭാഗത്തിലുള്ള ട്രക്കുകൾക്ക് അനുമതിയുണ്ട്. വ്യാഴം,വെള്ളി ദിവസങ്ങളിൽ രാത്രി ഒരു മണി മുതൽ വൈകുന്നേരം നാല് വരെ ഒരൊറ്റ സമയമാണ് ട്രക്കുകൾക്ക് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രമാണം:Medina Road - Jeddah - Saudi Arabia.jpg|thumb|center|600px|ജിദ്ദയിലെ തിരക്ക് കൂടിയ മദീന റോഡ്‌]] === റെയിൽവേ === ==== ഹറമൈൻ അതിവേഗ റെയിൽവേ ==== വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളായ മക്കയെയും മദീനയെയും സൌദി അറേബ്യയുടെ വാണിജ്യ തലസ്ഥാനമായ ജിദ്ദ വഴി ‍ബന്ധിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് 2009 ഫെബ്രുവരിയിൽ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ റെയിൽ പാതയാണ് ഹറമൈൻ അതിവേഗ [[റെയിൽ‌ ഗതാഗതം|റെയിൽവേ]] പദ്ധതി. സൌദി റെയിൽവേയുടെ ചരിത്രത്തിൽ സുപ്രധാന കാൽവെപ്പും ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർഥാടകരുടെ യാത്രാ സൌകര്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ വൻ കുതിച്ചു ചാട്ടവുമാണ് ഹറമൈൻ റെയിൽവേ പദ്ധതിയിലൂടെ യാഥാർഥ്യമാവുക. മണിക്കൂറിൽ 360 കിലോമീറ്റർ വേഗത്തിലോടുന്ന വൈദ്യുത പാത വരുന്നതോടെ ഈ വഴിയുള്ള യാത്രയുടെ സൗകര്യം കൂടുകയും തീർഥാടന കാലങ്ങളിൽ മക്ക-മദീന റൂട്ടിലുള്ള തിരക്ക് ഗണ്യമായി കുറയുകയും ചെയ്യും<ref>{{Cite web |url=http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=421&secserno=427&prosecno=421 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-10 |archive-date=2009-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091218204914/http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=421&secserno=427&prosecno=421 |url-status=dead }}</ref>. മക്കയിൽ നിന്നും മദീനയിലേക്കുള്ള ഈ റെയിൽ പാതയിൽ ജിദ്ദ സെൻട്രൽ, ജിദ്ദ എയർപോർട്ട്, റാബിഗ് കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള ഏകനോമിക്‌ സിറ്റി എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്റ്റേഷനുകൾ ഉണ്ടാകും.കൂടാതെ സൗദി അറേബ്യയിലെ മറ്റു പ്രധാന നഗരങ്ങളായ റിയാദ്, ദമാം എന്നിവയടക്കം നിരവധി പ്രദേശങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പദ്ധതിയും പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിലാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=420&secserno=424&prosecno=420 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-10 |archive-date=2009-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091019193626/http://www.saudirailexpansion.com/SaudiRailExpansion/inner.aspx?parent=420&secserno=424&prosecno=420 |url-status=dead }}</ref>. ==== ജിദ്ദ മെട്രോ ==== ജിദ്ദ നഗരത്തിലെ ഗതാഗത കുരുക്ക് പരിഹരിക്കുവാൻ വേണ്ടി തയ്യാറാക്കിയ പദ്ധതികളിൽ ഒന്നാണ് ജിദ്ദ മെട്രോ ലൈറ്റ് റെയിൽ‍. ജിദ്ദ നഗര ഭാഗങ്ങളും വിമാനത്താവളവും ബന്ധപ്പെടുത്തി നിർമ്മിക്കുന്ന 108 കിലോമീറ്റർ ജിദ്ദ മെട്രോ പദ്ധതിയുടെ പ്രാരംഭ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നു<ref>http://www.arabianbusiness.com/589074-officials-reveal-plan-for-jeddah-metro</ref>. മൂന്ന്‌ ലൈനുകളിലായി 46 സ്റ്റേഷനുകളാണുണ്ടാവുക. ==== മോണോ റെയിൽ ==== പൊതുഗതാഗതം കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ജിദ്ദയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മോണോ റെയിൽപദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നു. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ 108 കി.മീറ്ററിൽ മൂന്ന് പാതകളാണ് നിർമ്മിക്കുക. ഈ യെല്ലോ ലൈൻ പാതക്ക് 67 കി.മീറ്റർ നീളവും 22 സ്റ്റേഷനുകളുമുണ്ടാകും. മക്ക റോഡ് മുതൽ നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയ ഭാഗം കടന്ന് വടക്ക് അബ്ഹുർ വരെ എത്തുന്നതാണിത്. രണ്ടാമത്തെ ബ്ളൂലൈൻ പാത 24 കി.മീറ്ററിൽ 17 സ്റ്റേഷനുകളോടെ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളം മുതൽ തെക്ക് അൽഹറമൈൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ വരെയാണ്. മൂന്നാമത്തെ· ഗ്രീൻലൈൻ പാതക്ക് 17 കി.മീറ്ററിൽ ഏഴ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ടാകും. കോർണിഷ് മുതൽ ഫലസ്തീൻ റോഡ്, പഴയ എയർപോർട്ട്, അൽഹറമൈൻ റെയിൽപാത വരെ നീണ്ടു കിടക്കുന്നതാണിത്. ഇതിനുപുറമെ ജിദ്ദയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കാൻ മോണോ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളെ ബന്ധപ്പെടുത്തി 816 ബസ് സർവീസ് പദ്ധതിയും നടപ്പിലാക്കും. 750 കി.മീറ്ററിലുള്ള ഈ പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ 2950 സ്റ്റേഷനുകളുണ്ടാകും. == വൈദ്യ ശാസ്ത്ര രംഗം == [[പ്രമാണം:Intl medical center.jpg|right|thumb|ജിദ്ദ ഇന്റർനാഷണൽ മെഡിക്കൽ സെന്റർ|കണ്ണി=Special:FilePath/Intl_medical_center.jpg]] ജിദ്ദയിലെ [[വൈദ്യം|വൈദ്യ ശാസ്ത്ര]] മേഖലയിൽ മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്ന സ്ഥാപനമാണ്‌ 1982 ൽ തുടക്കം കുറിച്ച കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ മെഡിക്കൽ സിറ്റി<ref>{{Cite web |url=http://www.ngha.med.sa/English/MedicalCities/Jeddah/Pages/default.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-22 |archive-date=2009-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091207035810/http://www.ngha.med.sa/ENGLISH/MEDICALCITIES/Jeddah/Pages/default.aspx |url-status=dead }}</ref>.സൗദി പൌരൻമാർക്കും വിദേശികൾക്കും നിലവിലുള്ള നിയമമനുസരിച്ച് ഇൻഷുറൻസ് പോളിസി നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മെഡിക്കൽ രംഗത്ത് ഗവേഷണം നടത്തുന്ന ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന സ്ഥാപനമാണ്‌ കിംഗ്‌ ഫൈസൽ ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻഡ്‌ റിസേർച്ച് സെന്റർ<ref>{{Cite web |url=http://www.kfshrcj.org/channels?reloaded=true |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-22 |archive-date=2010-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100219213444/http://www.kfshrcj.org/channels?reloaded=true |url-status=dead }}</ref>. കിംഗ്‌ ഫഹദ് ഹോസ്പിറ്റൽ, ഇന്റർനാഷണൽ മെഡിക്കൽ സെന്റർ, ബാറ്റർജി മെഡിക്കൽ കോളേജ് , മഗ്രബി മെഡിക്കൽ ഗ്രൂപ്പ്, സൗദി ജർമൻ ഹോസ്പിറ്റൽ, അബ്ദുൽ ലത്തീഫ് ജമീൽ ഹോസ്പിറ്റൽ തുടങ്ങിയ മുൻനിര സ്ഥാപനങ്ങളും ചെറുതും വലുതുമായ നിരവധി ആതുരാലയങ്ങളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/jeddah-medical-tourism.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-22 |archive-date=2009-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090422104757/http://www.asiarooms.com/travel-guide/saudi-arabia/jeddah/jeddah-overview/jeddah-medical-tourism.html |url-status=dead }}</ref>. == നിയമ വ്യവസ്ഥ == സമ്മർദ്ദമോ സ്വാധീനമോ ചെലുത്താനാകാത്ത ശക്തമായ നീതിന്യായ സംവിധാനമാണ് ഇവിടെ നില നിൽക്കുന്നത്. വ്യക്തമായ തെളിവുകളുടെയും സാക്ഷികളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ [[ശരീഅത്ത്‌]] കോടതികളാണ് ഇവിടെ വിധി നിർണയം നടത്തുന്നത്. കോടതികളിൽ തീർപ്പാക്കുന്ന കേസുകളിലെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ ബൈത്തുൽ മാൽ (സൗദി ട്രഷറി) വഴിയാണ് നടത്തുന്നത്. കൊലപാതക കേസുകളിൽ പരമാവധി ശിക്ഷയായ വധശിക്ഷ വരെ ലഭിക്കുന്ന ഇവിടെ മരിച്ചവരുടെ ആശ്രിതർ മാപ്പ് കൊടുക്കുകയാണെങ്കിൽ ശിക്ഷയിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും. നഷ്ടപരിഹാര തുക കൊടുക്കാൻ കഴിയാതെ ശിക്ഷാകാലാവധി കഴിഞ്ഞും ജയിലിൽ തുടരുന്ന തടവുകാരെ സഹായിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ഹെൽപിംഗ് കമ്മിറ്റി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. === തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ === തൊഴിലുടമ ഒപ്പ് വയ്ക്കുന്ന കരാറുകൾക്ക് മാത്രമേ ഇവിടെ നിയമസാധുതയുള്ളൂ. റിക്രൂട്ടിംഗ് എജന്റ്റ് ഒപ്പ് വയ്ക്കുന്ന കരാറുകൾക്ക് സൗദി കോടതിയിൽ നിലനില്പ്പില്ല. പുരുഷ/സ്ത്രീ വീട്ടുജോലിക്കാർ, കൃഷിതൊഴിലാളികൾ, മത്സ്യബന്ധന ജോലിക്കാർ, കപ്പൽ ജോലിക്കാർ എന്നിവർ സൗദി തൊഴിൽ നിയമപരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത വിഭാഗമാണ്‌. അതിനാൽ ഈ വിഭാഗം തൊഴിലാളികളുടെ കേസുകളും തർക്കങ്ങളും സൗദി ലേബർ ഓഫീസുകളുടെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടില്ല. വിസിറ്റ്, ഉമ്ര,ട്രാൻസിറ്റ്, ഹജ്ജ് എന്നീ വിസകളിലെത്തിയവർക്ക് ഇവിടെ ജോലി ചെയ്യാൻ അനുമതിയില്ല. കൂടാതെ സ്വന്തം സ്പോൺസറുടെയോ കമ്പനിയുടെയോ കീഴിലല്ലാതെ ജോലി ചെയ്യുന്നതും ശിക്ഷാർഹമാണ്. ഇത്തരക്കാർ പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ പിഴ ഈടാക്കുകയും പുതിയ വിസയിൽ വരാൻ പറ്റാത്തവിധം ഇവിടെ നിന്നും നാട്ടിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. === മറ്റു നിയമങ്ങൾ === ഇവിടെ വച്ചുള്ള മരണത്തെ നടപടി ക്രമങ്ങളുടെ സൗകര്യത്തിനു വേണ്ടി സ്വാഭാവിക മരണമെന്നും അസ്വാഭാവിക മരണമെന്നും അധികൃതർ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു. * പ്രായാധിക്യം മൂലമോ ഹൃദ്രോഗം അടക്കമുള്ള അസുഖങ്ങൾ മൂലമോ സംഭവിക്കുന്ന മരണമാണ് സ്വാഭാവിക മരണം. * കൊലപാതകം, [[ആത്മഹത്യ]], വാഹനാപകടം, പണിശാലയിൽ സംഭവിക്കുന്ന അപകടമരണം, മുങ്ങിമരണം, വൈദ്യുതി ഷോക്ക്, ജോലിസ്ഥലത്ത് നിന്നും ഉയരത്തിൽ നിന്നുള്ള വീഴ്ച, തുടങ്ങിയ ദുരന്തങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന മരണമാണ് അസ്വാഭാവിക മരണം. വിദേശികൾ ഇവിടെ വച്ച് മരണപ്പെട്ടാൽ ഇവിടെ മറവു ചെയ്യുകയോ നടപടിക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി നാട്ടിലേക്ക് കൊണ്ട് പോകുകയോ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. മുസ്ലികളുടെയും ഇതര മതക്കാരുടെയും മൃതദേഹങ്ങൾ മറവു ചെയ്യാനുള്ള സെമിത്തേരികൾ ജിദ്ദയിലുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യയിൽ ജിദ്ദ കൂടാതെ [[ദമാം]], [[നജ്റാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് മുസ്ലിംകൾ അല്ലാത്തവരുടെ സെമിത്തേരികൾ ഉള്ളത്. മൃതദേഹങ്ങൾ സംസ്കരിക്കുന്നതിന് കുഴിച്ചുമൂടൽ രീതി മാത്രമേ ഇവിടെ അനുവദനീയമായുള്ളൂ. ചിതയൊരുക്കുന്നത് ഇവിടെ വിലക്കിയിരിക്കുന്നു. സൗദി നിയമമനുസരിച്ച് മരിച്ചയാളുടെ അനന്തരാവകാശി നിർദ്ദേശിക്കുന്നതിനനുസരിച്ചാണ് ഇവിടെ സംസ്കരിക്കണോ നാട്ടിൽ കൊണ്ട് പോകണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത്. ആശുപത്രി അധികൃതരിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന മെഡിക്കൽ റിപ്പോർട്ട്, മരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, അതതു എംബസ്സി/കോൺസുലേറ്റ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന നോ ഒബ്ജെക്ഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, പോലീസ് അധികൃതരിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട്, ഗവർണേറ്റിൽ (ഇമാറാത്ത്) നിന്നുള്ള അനുമതി പത്രം, മോർച്ചറിയിൽ നിന്നുള്ള എംബാമിംഗ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, മൃതദേഹം അയക്കുന്നതിനുള്ള പോലീസിന്റെ തസ്രീഹുൽ ദഫാൻ എന്ന അനുമതിപത്രം, മരിച്ചയാളുടെ [[ഇഖാമ]] (താമസരേഖ) ക്യാൻസൽ ചെയ്തു കൊണ്ടുള്ള എക്സിറ്റ് സ്റ്റാമ്പോട് കൂടിയ പാസ്പോർട്ട് എന്നിവയാണ് മൃതദേഹം നാട്ടിലേക്കയക്കാൻ വേണ്ട രേഖകൾ. == നയതന്ത്രം == ആദ്യ കാലത്ത് ജിദ്ദയിലായിരുന്ന ഇന്ത്യൻ എംബസി ആസ്ഥാനം പിന്നീട് റിയാദിലേക്ക് മാറ്റി പകരം ജിദ്ദയിൽ കോൺസുലേറ്റ് സ്ഥാപിച്ചു. സൗദി അറേബ്യയിലെ മൂന്നു [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] സ്ഥാനപതി കാര്യാലയങ്ങളിലൊന്ന് നിലകൊള്ളുന്നത്‌ ജിദ്ദയിലാണ്. അതീവ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ നിലകൊള്ളുന്ന യു. എസ്. കാര്യാലയം അൽ ഹമ്രയിലെ ഫലസ്തീൻ സ്ട്രീറ്റിലാണ്. [[ബ്രിട്ടൻ]], [[ഫ്രാൻസ്]], [[ജർമ്മനി]],[[ഇന്ത്യ]], [[ജപ്പാൻ]], [[ഇറ്റലി]] തുടങ്ങി മറ്റു 67 കോൺസുലേറ്റുകളും ജിദ്ദയിലുണ്ട്. കൂടാതെ [[അറബ് ലീഗ്]] സംഘടനയുടെ കാര്യാലയവും ഇവിടെയുണ്ട്. === കുടിയേറ്റം === [[പ്രമാണം:Jed migrant workers.jpg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ കന്തറ പാലത്തിനു ചുവട്ടിൽ രേഖകളില്ലാതെ നാട്ടിലേക്ക് പോകാൻ കാത്തിരിക്കുന്നവർ]] 1950 കൾക്ക് ശേഷം സൗദിയിൽ ഉണ്ടായ സാമ്പത്തിക പുരോഗതിയുടെ ഫലമായി [[ഇന്ത്യ]] അടക്കമുള്ള വിദേശരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നിന്നും തൊഴിലിന് വേണ്ടി ജനങ്ങൾ വൻതോതിൽ വരാൻ തുടങ്ങി. അഭ്യസ്തവിദ്യരല്ലാത്തവർക്കും തൊഴിൽ സാധ്യതകൾ വർദ്ധിച്ചതോടെ ഈ ഒഴുക്കിന് ശക്തി പ്രാപിച്ചു. [[ഹജ്ജ്‌]], [[ഉംറ]], സന്ദർശകവിസകളിൽ വന്നു സ്വന്തരാജ്യത്തേക്ക് മടങ്ങിപ്പോകാതെ ജിദ്ദയിൽ തങ്ങി ജോലി ചെയ്യുന്ന പ്രവണതയും വർദ്ധിച്ചു. വിസാ കാലാവധി കഴിഞ്ഞു ജിദ്ദയിൽ നിന്നും പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ തീർഥാടക വിസയ്ക്ക് വന്നു എന്നുള്ള ആനുകൂല്യം ഉള്ളതിനാൽ കൂടുതൽ കാലം ജയിലുകളിൽ കഴിയാതെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ സ്വന്തം നാട്ടിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കുന്നുണ്ട് . ഇത്തരത്തിൽ വന്നു സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] വംശജരും മറ്റും ഇവിടെ പലവിധ കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലും ഏർപ്പെടുന്നു. ജിദ്ദയിലെ കന്തറ, നുസുല എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഫ്ലൈ ഓവറുകൾക്ക് താഴെ യാതൊരു രേഖയുമില്ലാത്ത നൂറുകണക്കിന് അനധികൃത താമസക്കാർ അധികാരികളുടെ കനിവ് കാത്തു കഴിയുന്നത്‌ സ്ഥിരം കാഴ്ചയാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/06/09/under-saudi-bridge-migrant-workers-wait-go-home |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-14 |archive-date=2009-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091108171416/http://www.abs-cbnnews.com/pinoy-migration/11/06/09/under-saudi-bridge-migrant-workers-wait-go-home |url-status=dead }}</ref>. മലയാളികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇന്ത്യക്കാരും ഇവർക്ക് പുറമെ ദക്ഷിണ പൂർവേഷ്യൻ രാജ്യക്കാരും വന്നെത്തുന്നത് കന്തറയിൽ ആണ്. മറ്റൊരു പ്രദേശമായ നുസുലയിൽ അറബ് വംശജരാണ് അധികവും തമ്പടിക്കുന്നത്‌. ഇവിടെ താത്ക്കാലിക കുടിലുകളും തമ്പുകളും കെട്ടിയാണ് പലരും തങ്ങുന്നത്<ref name = "refugee">[http://nri.mathrubhumi.com/print.php?id=18512 അനധികൃത താമസക്കാർ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ</ref>. സൗദി അറേബ്യയുടെ വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് നൂറുകണക്കിന് കിലോ മീറ്ററുകൾ പിന്നിട്ടു പോലും അനധികൃത താമസക്കാർ ഇവിടെ എത്തുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദ കഴിഞ്ഞാൽ [[റിയാദ്]], [[ദമാം]], [[തബൂക്ക്]], [[താഇഫ്]], [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് കൂടുതൽ അനധികൃത താമസക്കാർ കന്തറയിൽ എത്തുന്നത്. തൊഴിൽ വിസയിലെത്തി വ്യതസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ അനധികൃത താമസക്കാരായി മാറേണ്ടി വന്നവർ, ഉംറ-ഹജ്ജ്-വിസിറ്റ് വിസയിലെത്തി തൊഴിൽ തേടി അലഞ്ഞു തൊഴിൽ ലഭിക്കാതെയോ ചുരുങ്ങിയ കാലം തൊഴിലെടുത്ത് കാര്യമായൊന്നും സമ്പാദിക്കാനാവാതെയോ നാട്ടിലേക്ക് വഴി തേടുന്നവർ, എജന്റിന്റെയോ ട്രാവൽസുകളുടെയോ വാഗ്ദാനങ്ങളിൽ വഞ്ചിതരായി എങ്ങനെയെങ്കിലും നാട്ടിലെത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ, തൊഴിൽ വിസയിൽ നിൽക്കെ ഹുറൂബ്‌ (ഒളിച്ചോടി പോയെന്നു പാസ്പോർട്ട് വിഭാഗത്തിൽ സ്പോൺസർ പരാതി നൽകുക) എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരത്തിലുള്ള അനധികൃത താമസക്കാരെ ഇവിടെ കാണാം. ഇവിടെ നിന്നും അതതു രാജ്യങ്ങളിലെ കോൺ‍സുലേറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ജിദ്ദയിലെ പാസ്പോർട്ട് വിഭാഗം ഉദ്യോഗസ്ഥരും വന്നു ഡീപോർട്ടേഷൻ സെന്ററിലേക്ക് മാറ്റുകയും വിരലടയാള പരിശോധന നടത്തി സ്വന്തം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവർക്ക് പിന്നീട് അഞ്ചു വർഷം സൗദി അറേബിയയിലേക്കു വരുന്നതിനു വിലക്കേർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വിരലടയാള പരിശോധന കർശനമാക്കിയതോടെ, അനധികൃതമായി തങ്ങിയ തീർഥാടകനാണെന്നു ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ജിദ്ദ വഴി നാട്ടിലേക്കു കടക്കാൻ തൊഴിൽ വീസയിൽ എത്തിയവർക്കു സാധിക്കില്ല. വിരലടയാള പരിശോധനയിൽ തൊഴിൽ വീസക്കാരാണെന്നു കണ്ടെത്തുന്നവരെ ജിദ്ദയിൽനിന്നു സ്പോൺസർ ഉള്ള പ്രവിശ്യയിലെ നാടുകടത്തൽ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് അയയ്ക്കുകയാണു പതിവ്. പിന്നീട് അന്വേഷണം പൂർത്തിയാക്കി കുറ്റവാളിയല്ലെന്ന് ഉറപ്പു വരുത്തിയ ശേഷമേ നാടു കടത്തൂ<ref>http://www.keralanewslive.com/php/showNewsDetails.php?cid=13&nid=11266&linkid=5{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === ഇന്ത്യൻ സമൂഹം === [[പ്രമാണം:Jeddah consulate.jpg|left|thumb|ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ നയതന്ത്ര കാര്യാലയം]] ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിദേശ ഇന്ത്യക്കാരുള്ള രാജ്യമായ സൗദി അറേബ്യയിൽ 20 ലക്ഷത്തിലധികം ഇന്ത്യക്കാരുണ്ട്<ref>http://arabnews.com/saudiarabia/article47591.ece</ref>. സാങ്കേതിക കഴിവുകൾ, അച്ചടക്കം, സഹിഷ്ണുത, നിയമബോധം എന്നിവ കൊണ്ട് ഇവർ സൗദി തൊഴിലുടമകളുടെ അകമഴിഞ്ഞ പ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഏഴുലക്ഷത്തിൽ കൂടുതൽ ഇന്ത്യക്കാർ ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ പരിധിയിലാണ്. ഇവരിൽ പകുതിയിലേറെ ആളുകൾ മലയാളികളാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.cgijeddah.com/CW/CWintro.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-28 |archive-date=2010-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100918135127/http://cgijeddah.com/CW/CWintro.aspx |url-status=dead }}</ref>. ഇതിൽ കൂടുതൽ പേരും സാധാരണ തൊഴിലാളികളാണ്. ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ച [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി|ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ]] ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു, ഇന്ദിരാഗാന്ധി എന്നിവരാണ്.1956-ൽ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു]] ജിദ്ദ സന്ദർശിക്കുകയും ജിദ്ദയിലെ ഫുട്ബോൾ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ പൊതുയോഗത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. 1982 ഏപ്രിലിൽ ആണ് പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] ജിദ്ദയിൽ വന്നത്. ജിദ്ദയിലെ അന്താരാഷ്‌ട്ര ഇന്ത്യൻ സ്കൂൾ കെട്ടിടത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചത് ഇന്ദിരാഗാന്ധിയാണ്. 1982ൽ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധി ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ സൗദി ഭരണകർത്താവായിരുന്ന ഖാലിദ് രാജാവിന് [[ആന|ആനയെ]] സമ്മാനമായി നൽകിയിരുന്നു. ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിക്ക് കീഴിലുള്ള കിലോ -10ലെ മൃഗസംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു ആനയെ അന്ന് മുതൽ പാർപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഇന്ത്യ-സൗദി സൗഹൃദത്തിന്റെ ഊഷ്മള സാന്നിധ്യമായി മൂന്നു പതിറ്റാണ്ട് ജിദ്ദയിൽ ജീവിച്ചു പോന്ന ആന 2012 -ൽ ഇണയായ ആഫ്രിക്കൻ ആനയുടെ കത്തേറ്റ് മരിച്ചു. പിതാവ് ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിന്റെ 1956 -ലെ സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം കാൽ നൂറ്റാണ്ടുകാലം അറ്റുകിടന്ന സൗദിയുമായുള്ള സ്നേഹ സമ്പർക്കം സൂദൃഢമാക്കുന്നതിന് ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി ജിദ്ദ സന്ദർശിച്ചത് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഉഭയകക്ഷിബന്ധത്തിൽ നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു. മദീന റോഡിൽ ഷറഫിയക്കും റുവൈസിനും മദ്ധ്യേ തൽഹാ അൽ-ഫയ്യാദ് സ്ട്രീറ്റിലാണ് ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ കോണ്സുലേറ്റ് 2012 മാർച്ച് മാസം വരെ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. ജിദ്ദയിൽ 2010 -ലും 2011-ലും ഉണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ കോൺസുലേറ്റിലെ നിരവധി രേഖകൾ നഷ്ടപ്പെത്തിരുന്നു. തുടർന്ന് തഹ്ലിയ സ്ട്രീറ്റിലെ അൽ-അന്തലുസിലെ പുതിയ കെട്ടിടത്തിലേക്ക് മാറ്റി<ref>http://arabnews.com/saudiarabia/article584694.ece</ref>. ഇന്ത്യൻ ഹജ്ജ് തീർഥാടകരുടെ സേവനവും മറ്റും ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ കോണ്സുലേറ്റിനു കീഴിലുള്ള ഹജ്ജ് വിഭാഗം ആണ് നിർവഹിക്കുന്നത്. [[ഇന്തോനേഷ്യ]] കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഹജ്ജ് തീർഥാടകർ വരുന്ന രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ. വർഷം തോറും ഒന്നര ലക്ഷത്തിനു മുകളിൽ തീർത്ഥാടകരാണ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ഹജ്ജ് നിർവഹിക്കാൻ വരുന്നത്. ഇന്ത്യാ- സൗദി ഹജ്ജ് കരാർ എല്ലാ വർഷവും നയതന്ത്ര തലത്തിൽ സൗദിയിൽ വച്ച് ഒപ്പിടുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഹജ്ജ് ക്വാട്ട വർദ്ധന ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങൾ ഈ സമയത്ത് ചർച്ച ചെയ്യുന്നു<ref>http://www.kasaragodvartha.com/viewnews.php?id=36318{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഇവിടെ നിന്നും പുതിയ പാസ്പോർട്ട് എടുക്കുന്നതും കാലാവധി തീർന്നവ പുതുക്കുന്നതും ആയ സേവനങ്ങൾ 2008 മുതൽ പുറത്തു നിന്നുള്ള ഏജൻസികളാണ് നടത്തുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.cgijeddah.com/passport/GInfo.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-28 |archive-date=2010-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100207001622/http://www.cgijeddah.com/passport/GInfo.aspx |url-status=dead }}</ref>. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രവാസികളുടെ ഏകവേദിയാണ് ഇന്ത്യാ ഫോറം. കോൺസുലേറ്റിന്റെ കീഴിൽ പ്രവാസികളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക സംഘടനയായ ഇന്ത്യാ ഫോറം ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ പ്രവാസികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം സുദൃഢമാക്കുക, സൗദിയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സൗഹൃദം ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി തുടങ്ങിയതാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.indiaforumjeddah.org/default.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-06 |archive-date=2009-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090820223618/http://www.indiaforumjeddah.org/default.aspx |url-status=dead }}</ref>. ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പ്രവാസി കൂട്ടായ്മയായ ജിദ്ദ ഇന്ത്യ ഫ്രറ്റേണിറ്റി ഫോറം എന്ന സംഘടനയും പ്രവാസി ക്ഷേമപ്രവർത്തനരംഗത്തും ഹജ്ജ് സേവന രംഗത്തും സജീവ സാന്നിധ്യമാണു<ref>{{Cite web |url=http://www.sahilonline.org/english/news.php?catID=gulfnews&nid=6665 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2010-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100615212626/http://sahilonline.org/english/news.php?catID=gulfnews&nid=6665 |url-status=dead }}</ref><ref>http://archive.arabnews.com/?page=10&section=0&article=99804&d=18&m=8&y=2007{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://www.coastaldigest.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1031:fabulous-pirsappad-family-meet-held-in-jeddah&catid=57:news-stories&Itemid=18</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.deedsuponintention.com/?p=2296 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2013-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130728110108/http://www.deedsuponintention.com/?p=2296 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sahilonline.net/news.php?catID=gulfnews&nid=2289 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304224932/http://www.sahilonline.net/news.php?catID=gulfnews&nid=2289 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.saudiwave.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3620:haj-volunteer-service-gets-under-way&catid=102:pilgrimage-hajj&Itemid=177 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-05-13 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304223552/http://www.saudiwave.com/index.php?option=com_content&view=article&id=3620:haj-volunteer-service-gets-under-way&catid=102:pilgrimage-hajj&Itemid=177 |url-status=dead }}</ref>. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിൻെറ പരിധിയിൽ വരുന്ന പ്രധാന പട്ടണങ്ങളിൽ രണ്ടു മാസം കൂടുമ്പോൾ കോൺസുലാർ സന്ദർശങ്ങൾ നടത്തി ആ മേഖലയിലുള്ള ഇന്ത്യക്കാർക്ക് പാസ്പോർട്ട് പുതുക്കൽ, രേഖകൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ, തൊഴിൽ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഉപദേശം തേടൽ തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങൾ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്ന പടിഞ്ഞാറെ പ്രവിശ്യയുടെ ദൂരദിക്കുകളായ അബഹ, നജ്റാൻ, ജിസാൻ, ബിഷ, ത്വാഇഫ്, മദീന, തബൂക്ക് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഇന്ത്യക്കാർക്കാണ് ഈ സേവനം ലഭിക്കുന്നത്. പാസ്പോർട്ട് സംബന്ധമായ സേവനങ്ങൾക്കായി ഔട്ട്‌ സോഴ്സിങ് ഏജൻസികളും ഉദ്യോഗസ്ഥ സംഘത്തോടൊപ്പം പോകാറുണ്ട്. സാമൂഹിക ക്ഷേമ നിധിയിൽ ആവശ്യത്തിന് ഫണ്ടുള്ളപ്പോൾ ഇതിന്റെ ആവശ്യമുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രസക്തമായ ചോദ്യം. റിയാദ് എംബസിയുടെ പരിധിയിലുള്ളവർ ഉദ്യോഗസ്ഥ സന്ദർശനം വൈകുന്നത് കൊണ്ട് അങ്ങേയറ്റം അനുഭവിക്കുന്നുണ്ട്. കോൺസുലാർ സന്ദർശത്തോടനുബന്ധിച്ച് പ്രസ്തുത പ്രദേശങ്ങളിലെ ജയിൽ , തർഹീൽ, ആശുപത്രി, ലേബർ ക്യാമ്പ് തുടങ്ങിയവ സന്ദർശിച്ച് അവിടെങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന ഇന്ത്യക്കാർക്ക് സാന്ത്വനം നൽകാറുണ്ട്. '''ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റ് വിലാസം''' * ടെലിഫോൺ: +96622840130 * ഫാക്സ്: +96622840238 === മലയാളി സമൂഹം === ജിദ്ദയിലെ പ്രവാസി ഇന്ത്യക്കാരിൽ പ്രബല വിഭാഗം [[മലയാളികൾ|മലയാളികളാണ്]]. ഇതിൽ കൂടുതലും [[മലബാർ]] മേഖലയിൽ നിന്നും ഉള്ള അവിദഗ്ദ്ധ തൊഴിലാളികളാണ്. 1970 മുതൽ ആണ് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നും തൊഴിൽ തേടിവരുന്ന പ്രവണത തുടങ്ങിയത്. പക്ഷെ പിന്നീട് [[പാകിസ്താൻ]], [[ബംഗ്ലാദേശ്]] അടക്കം ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള തൊഴിലാളികളുടെ ഒഴുക്ക് സാധാരണ തൊഴിലാളികളുടെ ജോലിയെയും കൂലിയേയും കാര്യമായി ബാധിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ, സാംസ്കാരിക, മത രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന എൺപതോളം മലയാളി സംഘടനകൾ ജിദ്ദയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലെ പ്രത്യേകിച്ചും പ്രവാസികളെ ബാധിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നതിനു വേണ്ടി ഇവർ ജിദ്ദ കേരളൈറ്റ്സ് ഫോറം എന്ന പേരിൽ ഒരു കൂട്ടായ്മയായും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഓരോ പ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള മലയാളി കൂട്ടായ്മകളും ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും മറ്റും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇത്തരം കൂട്ടായ്മകളുടെ മാതൃകാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചു പറ്റിയിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലും ലീഗിന്റെ]] പ്രവാസി സംഘടനയായ കെ.എം.സി.സി, [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി. പി എമ്മിന്റെ]] കീഴിലുള്ള നവോദയ, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോണ്ഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ ഒ ഐ.സി.സി [[കാന്തപുരം എ.പി. അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാർ|കാന്തപുരം]] വിഭാഗം സുന്നികളുടെ ആർ.എസ്.സി, [[ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി|ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയുടെ]] കേരള ഇസ്ലാമിക് ഗ്രൂപ്പ് (കെ.ഐ.ജി){{തെളിവ്}}, തനിമ കലാ സാംസ്കാരിക വേദി{{തെളിവ്}} എന്നിവയാണ് ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന പ്രവാസി സംഘടനകൾ. കൂടാതെ മറ്റു രാഷ്ട്രീയ, സാമുദായിക സംഘടനകളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മത, സാംസ്കാരിക രംഗങ്ങളിൽ ജിദ്ദയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മലയാളി സംഘടനകളുടെ കൂട്ടായ്മയാണ് [[ജിദ്ദ ഹജ്ജ് വെൽഫയർ ഫോറം]]. വഴിതെറ്റിയ ഹാജിമാരെ തമ്പുകളിലെത്തിക്കാനും ഭക്ഷണം സൗജന്യമായി വിതരണം ചെയ്യാനും മാസ്ക് നൽകാനും ലഘുലേഖകളിലൂടെ ബോധവത്കരിക്കാനും ജിദ്ദ ഹജ്ജ് ടെർമിനലിൽ വന്നിറങ്ങുമ്പോൾ സ്വീകരിക്കാനും മറ്റും ഫോറം വളണ്ടിയർമാർ സജീവമായി രംഗത്തുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് പല ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്ന, നാനാ സംസ്കാരങ്ങളുള്ളവരാണ് തീർഥാടനത്തിന് എത്തുന്നത്. മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രായാധിക്യം ബാധിച്ച ഹാജിമാർ വരുന്നതും ഇന്ത്യയിൽ നിന്നാണ്. ഹറമിൽ എത്താനുള്ള ഗതാഗതക്കുരുക്ക്, സ്ത്രീകൾക്കും വൃദ്ധർക്കും ബസിൽ തിക്കിത്തിരക്കി കയറേണ്ടി വരുന്ന അവസ്ഥ, [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകൾ വശമില്ല എന്നതും പ്രയാസം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇതെല്ലാം ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ ഹജ്ജ് വിഭാഗത്തിനു ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയാത്ത പ്രശ്നങ്ങളാണ്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇത്തരം സംഘടനകൾ വലിയ തോതിൽ ഹാജിമാർക്ക് സഹായകമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.jeddahhajjwelfare.org/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-29 |archive-date=2010-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100105152345/http://www.jeddahhajjwelfare.org/index.php |url-status=dead }}</ref>. === വിസ === [[ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ|ജി.സി.സി]] രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നിന്നും പുറത്തു നിന്നുള്ളവർ സന്ദർശക, കുടുംബ, തൊഴിൽ [[വിസ]] ലഭിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി സൗദി അറേബ്യയിൽ അംഗീകൃത കമ്പനിയുടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു സൗദി പൗരന്റെയോ കീഴിൽ നൽകുന്ന വിസ അതതു രാജ്യത്തെ സൗദി നയതന്ത്രസ്ഥാപനങ്ങളിൽ ആരോഗ്യ സാക്ഷ്യപത്രിക സഹിതം മുദ്ര ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മൂന്ന് മാസത്തെ വിസാ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ സൗദി അറേബ്യയിൽ പ്രവേശിക്കണം. [[ഹജ്ജ്‌]], [[ഉംറ]] തീർത്ഥാടനത്തിനു വരുന്നവർക്ക് ട്രാവൽ ഏജൻസികൾക്ക് നൽകിയിട്ടുള്ള ക്വോട്ടയിൽ നിന്നും വിസയ്ക്ക് അപേക്ഷിക്കാം. കൂടാതെ ഒരു രാജ്യത്ത് നിന്നും മറ്റൊരു രാജ്യത്തേക്ക് പോകുന്ന മുസ്ലിം യാത്രക്കാർക്ക് (ഉദാ; [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിൽ]] നിന്നും കിഴക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലെക്കോ മറ്റേതെങ്കിലും [[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ|മദ്ധ്യപൗരസ്ത്യ]] രാജ്യങ്ങളിലെക്കോ യാത്ര ചെയ്യുന്നവർ) ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിൽ ഇറങ്ങി ജിദ്ദയെ കൂടാതെ വിശുദ്ധ നഗരങ്ങളായ [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് 72 മണിക്കൂർ നേരത്തെ സന്ദർശനാനുമതി ലഭിക്കുന്നതാണ്. ഇത്തരം യാത്രക്കാർ മുൻകൂട്ടി തന്നെ അംഗീകൃത സൗദി ഏജൻസികളിൽ നിന്നും ഉള്ള സന്ദർശനാനുമതി വാങ്ങണം, കൂടാതെ തുടർന്നുള്ള യാത്രക്ക് വിമാന ടിക്കറ്റും ജിദ്ദയിൽ ഇറങ്ങുമ്പോൾ നിർബന്ധമാണ്‌. == പ്രതിരോധം == ജിദ്ദയിൽ [[കരസേന|കര]], [[വ്യോമസേന|വ്യോമ]], [[നാവികസേന]] സംവിധാനങ്ങൾ ആധുനിക സംവിധാനങ്ങളോടെ വളരെ ശക്തമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[കടൽ തീരം|കടൽ തീര]] നഗരമായതിനാലും തീവ്രവാദ ഭീഷണി ഉള്ളതിനാലും നഗരത്തിലും കടലിലും സേനാ പട്രോളിംഗ് എല്ലാ സമയങ്ങളിലും ഉണ്ട്. ഒറ്റപ്പെട്ട തീവ്രവാദി ആക്രമണങ്ങളും ജിദ്ദയിൽ നടന്നിട്ടുണ്ട്. ജിദ്ദയിൽ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] കാര്യാലയത്തിനു നേരെ [[2004]] [[ഡിസംബർ|ഡിസംബറിൽ]] തീവ്രവാദി ആക്രമണം നടന്നു. മൂന്നു മണിക്കൂർനീണ്ട ശക്തമായ പോരാട്ടത്തിനുശേഷമാണ് സുരക്ഷാ സേനയ്ക്ക് തീവ്രവാദികളെ കീഴടക്കി കോൺസുലേറ്റിൻറെ നിയന്ത്രണം വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്. പിന്നീട് വെബ്സൈറ്റുകൾ വഴി ആക്രമണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം [[അൽ ഖാഇദ|അൽഖ്വയ്ദയുമായി]] ബന്ധമുള്ള സൗദിയിലെ തീവ്രവാദി ഗ്രൂപ്പ് ഏറ്റെടുത്തു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ അഞ്ചു സുരക്ഷാജീവനക്കാരും മൂന്ന് ഭീകരരും കൊല്ലപ്പെട്ടു<ref>{{Cite web |url=http://islamabad.usembassy.gov/pakistan/h04120701.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-04-25 |archive-date=2010-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527130241/http://islamabad.usembassy.gov/pakistan/h04120701.html |url-status=dead }}</ref>. == സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ == [[പ്രമാണം:Nujood center.jpg|left|thumb|തഹ്ലിയ തെരുവിലെ പ്രമുഖ വ്യാപാര സമുച്ചയമായ നുജൂദ് സെന്റെർ|കണ്ണി=Special:FilePath/Nujood_center.jpg]] <!--‌[[പ്രമാണം:DSC0006573-Westin-Jeddah.JPG|left|thumb|200ബിന്ദു|ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് കെട്ടിടം]]--> [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരമായ ജിദ്ദ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്‌, വടക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുടെ തലസ്ഥാന നഗരങ്ങളിൽ നിന്ന് രണ്ടു മണിക്കൂർ വിമാന യാത്ര ചെയ്‌താൽ എത്താവുന്ന ദൂരമാണ് ഉള്ളത്. സൗദി അറേബ്യയിൽ [[റിയാദ്|റിയാദിനു]] ശേഷം രണ്ടാമത്തെ വാണിജ്യ തലസ്ഥാനമാണ്‌ ജിദ്ദ<ref>{{Cite web |url=http://www.freebase.com/view/en/jeddah |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-11-02 |archive-date=2010-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100818170458/http://www.freebase.com/view/en/jeddah |url-status=dead }}</ref>. കൂടാതെ റിയാദ്, [[യാമ്പു]], [[ജുബൈൽ]] എന്നീ നഗരങ്ങൾക്ക് ശേഷം സൗദിയിലെ നാലാമത്തെ വലിയ വ്യാവസായിക നഗരം കൂടിയാണ്. മക്ക, മദീന എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള ആഭ്യന്തര, വിദേശ തീർഥാടകരുടെ പ്രധാന ഷോപ്പിംഗ്‌ കേന്ദ്രമായ ജിദ്ദയിൽ വര്ഷം തോറും ഈ ഇനത്തിൽ വൻ തോതിൽ വ്യാപാരം നടക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഇവിടുത്തെ വിലക്കുറവും വൻ തോതിലുള്ള കളക്ഷനും അടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരെയും ജിദ്ദയിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. സൗദി ടൂറിസം കമ്മീഷനും ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്‌സും സംയുക്തമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഷോപ്പിങ് ഫെസ്റ്റിവൽ സാമ്പത്തിക മേഖലക്ക് വലിയ ഒരളവോളം സഹായകരമാകുന്നുണ്ട്. 30 ലക്ഷം ആളുകളെങ്കിലും വര്ഷം തോറും മേള കാണാനെത്തുന്നു. [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലേത്‌]] കൂടാതെ അയൽ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും ആയിരങ്ങൾ ഈ മേള കാണാനെത്തുന്നു.സൗദി അറേബ്യയിലെ, പ്രത്യേകിച്ച്‌ ജിദ്ദയിലെ വിനോദസഞ്ചാരമേഖല വികസിപ്പിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ്‌ ഈ മേള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്‌. === വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ === രാജ്യത്തെ പട്ടണങ്ങളുടെ വികസനത്തിന് നിലവിലെ ഭരണാധികാരി [[അബ്ദുല്ല രാജാവ്]] നൽകുന്ന പ്രധാന്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജിദ്ദ നഗരത്തിന്റെ മുഖച്ഛായ മാറ്റുന്ന വിധത്തിലുള്ള വൻ വികസന പദ്ധതികളാണ് നടപ്പിലാക്കിവരുന്നത്. എല്ലാ മേഖലകളിലും വളർച്ചയും പുരോഗതിയുമാണ് ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ജിദ്ദ കടൽക്കരയിൽ റദ്ബാൻ ഭാഗത്ത് 37 മില്യൺ റിയാലിന്റെ ഉല്ലാസകേന്ദ്ര പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്. അടുത്ത കാലത്ത് മഴയും വെള്ളപ്പൊക്കവുമുണ്ടായ സമയത്ത് ജിദ്ദയിൽ വലിയ പ്രയാസമനുഭവപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും മറ്റ് വകുപ്പുകളും നിരന്തരയത്നത്തിലൂടെ നടപ്പിലാക്കിയ വിവിധ സേവന പദ്ധതികളിലൂടെ ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏതു പ്രതിസന്ധിയെയും നേരിടാവുന്ന വമ്പിച്ച പുരോഗതി കൈവരിക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വലിയ വികസന പദ്ധതികളിലൂടെ ഇരുഹറമുകളുടെ പ്രവേശന കവാടം കൂടിയായ ജിദ്ദ പട്ടണം [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്തെ ഏല്ലാവിധ സൗകര്യങ്ങളോടും കൂടിയ ഏറ്റവും മനോഹരവും മാതൃകാപരവും ടുറിസ്റ്റുകളെ ആകർഷിക്കുന്ന പട്ടണമായി മാറ്റുന്നുണ്ട്. === ബാങ്കിംഗ് === [[ബാങ്ക്|ബാങ്കിംഗ്]] മേഖലയിൽ [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാമിക]] രീതിയിലാണ് ജിദ്ദയിലെ ബാങ്കുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. [[ഇസ്ലാമിക് വികസന ബാങ്ക്]], നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ ബാങ്ക് എന്നിവയുടെ ആസ്ഥാനം ജിദ്ദയിലാണ്. '''ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന ബാങ്കുകൾ''' # നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ ബാങ്ക് (NCB) # സൗദി അമേരിക്കൻ ബാങ്ക് (SAMBA) # സൗദി ബ്രിട്ടീഷ് ബാങ്ക് (SABB) # സൗദി ഹോളണ്ടി ബാങ്ക് (SHB) # റിയാദ് ബാങ്ക് # അൽ-രാജി ബാങ്ക് # [[സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] (SBI) # ബാങ്ക് അൽ-ജസീറ # അറബ് നാഷണൽ ബാങ്ക് '''ജിദ്ദ കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രധാന സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക സ്ഥാപനങ്ങൾ''' * സൗദി ജോഗ്രഫിക്കൽ സർവേ സൗദി അറേബ്യയുടെ പുരാതന ശേഷിപ്പുകളെ കുറിച്ച് പഠനം നടത്തുന്ന സ്ഥാപനം. [[പ്രമാണം:Saudi Arabian Airline HQ Fixed.jpeg|left|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ സൗദി എയർലൈൻസ് ആസ്ഥാന മന്ദിരം|കണ്ണി=Special:FilePath/Saudi_Arabian_Airline_HQ_Fixed.jpeg]] * സൗദി അറേബ്യൻ എയർലൈൻസ്‌ സൗദി അറേബ്യയുടെ ദേശീയ വിമാന കമ്പനിയാണ് 1945 ൽ പ്രവത്തനം ആരംഭിച്ച സൗദി അറേബ്യൻ എയർലൈൻസ്‌. അഭ്യന്തര സർവീസുകൾക്ക് പുറമേ ഇന്ത്യയടക്കം ഏഷ്യ, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, ആഫ്രിക്ക, യൂറോപ്പ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ എഴുപതിൽ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് സൗദി എയർലിന്സിന്റെ സേവനം ലഭ്യമാണ്. * ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക്‌ കോൺഫറൻസ് ഐക്യ രാഷ്ട്ര സഭ കഴിഞ്ഞാൽ ലോകത്തെ വലിയ സാമൂഹിക സംഘടനയാണ് ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക്‌ കോൺഫറൻസ് (ഒ.ഐ.സി). 57 രാജ്യങ്ങൾ അംഗങ്ങളായ ഒ.ഐ.സി യിൽ അമേരിക്കയടക്കം നിരവധി രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളും ഐക്യ രാഷ്ട്ര സഭ പോലുള്ള അന്താരാഷ്‌ട്ര സംഘടനകളുടെ പ്രത്യേക നിരീക്ഷകരും ഉണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.oic-oci.org/member_states.asp |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-18 |archive-date=2012-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120704173219/http://www.oic-oci.org/index.asp |url-status=dead }}</ref> <ref>http://www.oic-oci.org/page_detail.asp?p_id=179{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[പ്രമാണം:DSC00030-isl-bank1.JPG|right|thumb|200ബിന്ദു|ഇസ്ലാമിക വികസന ബാങ്കിന്റെ (islamic development bank) ആസ്ഥാനം|കണ്ണി=Special:FilePath/DSC00030-isl-bank1.JPG]] * ഇസ്ലാമിക്‌ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക് അന്താരാഷ്‌ട്ര തലത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബഹുമുഖമായ ധനകാര്യ സ്ഥാപനമാണ്‌ 1973 ൽ ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി തുടക്കം കുറിച്ച ഇസ്ലാമിക്‌ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക് (ഐ. ഡി. ബി). നിലവിൽ 56 രാജ്യങ്ങൾ അംഗങ്ങളായ ഐ. ഡി. ബി അംഗ രാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ പുരോഗതിക്കു വായ്പയടക്കമുള്ള സഹായങ്ങൾ നൽകുന്നു. * ജിദ്ദ ഇക്കണോമിക്‌ ഫോറം അന്താരാഷ്‌ട്ര, പ്രാദേശിക തലങ്ങളിലുണ്ടാകുന്ന സാമ്പത്തിക സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ധനകാര്യ സ്ഥാപനമാണ്‌ ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമെഴ്സിനു കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജിദ്ദ ഇക്കണോമിക്‌ ഫോറം<ref>{{Cite web |url=http://jef.org.sa/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-18 |archive-date=2018-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180823041003/http://jef.org.sa/ |url-status=dead }}</ref>. * സൗദി അറേബ്യ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് സംഘടന സൗദി അറേബ്യൻ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടന. [[പ്രമാണം:Jeddah_Chamber_of_Commerce_and_Industry.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ്‌ & ഇന്റസ്ട്രി കെട്ടിടം|കണ്ണി=Special:FilePath/Jeddah_Chamber_of_Commerce_and_Industry.jpg]] * ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ്‌ & ഇന്റസ്ട്രി 1946 ൽ തുടക്കം കുറിച്ച സംഘടന ജിദ്ദയിലെ വ്യാവസായിക പുരോഗതിക്കു വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. * ജിദ്ദ മാർക്കറ്റിംഗ് ബോർഡ്‌ ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കോമേഴ്സിന്റെ ഭാഗമായ ജിദ്ദ മാർക്കറ്റിംഗ് ബോർഡ്‌ അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാവസായിക സംരംഭകർക്ക് ജിദ്ദയിൽ ബിസിനസ് തുടങ്ങാൻ സഹായം നൽകുന്നു. * ഇന്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക്‌ ബാങ്ക് ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക്‌ കോൺഫറൻസിന്റെ കീഴിലുള്ള ധനകാര്യ സ്ഥാപനമാണ്‌ ഇന്റർനാഷണൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക്‌ ബാങ്ക് * ഇസ്ലാമിക്‌ ഷിപ്‌ ഓണർസ് അസോസിയേഷൻ ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി 1981 ൽ തുടക്കം കുറിച്ച സംഘടനയാണ് ഇസ്ലാമിക്‌ ഷിപ്‌ ഓണർസ് അസോസിയേഷൻ (OISA) * ഇസ്ലാമിക്‌ സ്റ്റേറ്റ്‌സ്‌ ബ്രോട്കാസ്റ്റിംഗ് ഓർഗനൈസേഷൻ ടി വി, റേഡിയോ ചാനലുകളുടെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ അടക്കം സാംസ്കാരിക, സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന സംഘടനയാണ് ഇസ്ലാമിക്‌ സ്റ്റേറ്റ്‌സ്‌ ബ്രോട്കാസ്റ്റിംഗ് ഓർഗനൈസേഷൻ. കൂടാതെ ടി വി, റേഡിയോ മേഖലകളിൽ അംഗ രാഷ്ടങ്ങളിലുള്ളവർക്ക് സാങ്കേതികമായ പരിശീലനവും നൽകുന്നു (ISBO)<ref>{{Cite web |url=http://www.isboo.org/pages/entrain.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-02-18 |archive-date=2009-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091116234547/http://www.isboo.org/pages/entrain.htm |url-status=dead }}</ref>. * നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ‍ ബാങ്ക് സൗദി അറേബ്യയിലെ ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി 1953 ൽ തുടങ്ങിയ ബാങ്കാണ് നാഷണൽ കമേഴ്ഷ്യൽ‍ ബാങ്ക് അഥവാ അൽ-അഹ്ലി ബാങ്ക്. == വിദ്യാഭ്യാസം == [[പ്രമാണം:DSC00090-medicine-kau.JPG|right|thumb|200ബിന്ദു|കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സർവകലാശാല-മെഡിക്കൽ വിഭാഗം|കണ്ണി=Special:FilePath/DSC00090-medicine-kau.JPG]] ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസ, ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണ മേഖലകളിൽ നിരവധി സംഭാവനകൾ നൽകിയ സ്ഥാപനമാണ്‌ ജിദ്ദയിലെ [[കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സർവകലാശാല]]. ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേകമായ ക്ലാസുകളോ സ്കൂളുകളോ ആണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 2005 ലെ കണക്കുപ്രകാരം സ്വകാര്യ, പൊതു മേഖലയിലടക്കം 849 ബോയ്സ് സ്കൂളുകളും 1179 ഗേൾസ്‌ സ്കൂളുകളും ആണ് ജിദ്ദയിൽ ഉള്ളത്.<ref>Statistical information department of the ministry of education:[http://www.moe.gov.sa/statscenter/tawzee.rar Statistical summary for education in Saudi Arabia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222091009/http://www.moe.gov.sa/statscenter/tawzee.rar |date=2015-12-22 }} (AR)</ref><ref>http://iguide.travel/Jeddah/Education</ref>. പ്രാദേശിക അറബിക്‌ സ്കൂളുകളിൽ [[അറബി ഭാഷ|അറബി ഭാഷക്ക്]] പ്രാധാന്യം നൽകുമ്പോൾ [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷ്]] രണ്ടാം ഭാഷ എന്ന പരിഗണന നൽകുന്നു. മറ്റു രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സ്കൂളുകളിലും അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരമുള്ള അറബിക് സ്കൂളുകളിലും ഇംഗ്ലീഷ് പ്രധാന ഭാഷയാണ്. ജിദ്ദയിലെയും അടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിലെയും ഇന്ത്യക്കാരായ വിദ്യാർത്ഥികൾ കൂടുതലായും ആശ്രയിക്കുന്നത് ഇവിടുത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര ഇന്ത്യൻ സ്കൂളുകളെയാണ്‌. കൂടാതെ അനേകം സ്വകാര്യ ഇന്ത്യൻ സ്കൂളുകളും ഉണ്ട്. '''ജിദ്ദയിലെ സർവകലാ ശാലകളുടെയും പ്രധാന കോളെജുകളുടെയും പട്ടിക''' {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 |- bgcolor=#cccccc ! സർവകലാശാല/കോളേജ് !! കണ്ണി !! തുടക്കം |- valign=top | nowrap align=left|[[കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സർവകലാശാല]] |[http://www.kau.edu.sa www.kau.edu.sa] | align=center|[[1967]] |- valign=top | nowrap align=left|[[പ്രിൻസ് സുൽതാൻ കോളേജ് ഫോർ ടൂറിസം ആൻഡ്‌ ബിസിനസ്‌]] |[http://www.pscj.edu.sa www.pscj.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080319010224/http://www.pscj.edu.sa/ |date=2008-03-19 }} | align=center|[[2007]] |- valign=top | nowrap align=left|[[എഫാത്‌ കോളേജ്]] |[http://www.effatcollege.edu.sa www.effatcollege.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723204706/http://www.effatcollege.edu.sa/ |date=2011-07-23 }} | align=center|[[1999]] |- valign=top | nowrap align=left|[[ദാർ അൽ-ഹിക്മ കോളേജ്]] |[http://www.daralhekma.edu.sa www.daralhekma.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131135240/http://www.daralhekma.edu.sa/ |date=2010-01-31 }} | align=center|[[1999]] |- valign=top | nowrap align=left|[[CBA College|കോളേജ് ഓഫ് ബിസിനസ്‌ അട്മിനിസ്ട്രെഷൻ (CBA)]] |[http://www.cba.edu.sa www.cba.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060706135848/http://www.cba.edu.sa/ |date=2006-07-06 }} | align=center|[[2000]] |- valign=top | nowrap align=left|[[പ്രിൻസ് സുൽത്താൻ എവിയഷൻ അക്കാദമി]] |[http://fo.sv.net/psaa/Default.asp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060703150509/http://fo.sv.net/psaa/Default.asp |date=2006-07-03 }} | align=center|[[2004]] |- valign=top | nowrap align=left|[[ജിദ്ദ ടീച്ചേഴ്സ് കോളേജ്]] |[http://www.jtc.edu.sa www.jtc.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070314030708/http://www.jtc.edu.sa/ |date=2007-03-14 }} | |- valign=top | nowrap align=left|[[ജിദ്ദ കോളേജ് ഓഫ് ടെക്നോളജി]] |[http://www.jct.edu.sa www.jct.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723204652/http://www.jct.edu.sa/ |date=2011-07-23 }} | align=center|[[1987]] |- valign=top | nowrap align=left|[[കോളേജ് ഓഫ് ടെലികോം & ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] | | |- valign=top | nowrap align=left|[[ജിദ്ദ പ്രൈവറ്റ് കോളേജ്]] | | |- valign=top | nowrap align=left|[[ജിദ്ദ കോളേജ് ഓഫ് ഹെൽത്ത്‌ കെയർ]] | | |- valign=top | nowrap align=left|[[ജിദ്ദ കമ്മ്യൂണിറ്റി കോളേജ്]] |[http://www.kaau.edu.sa/DefaultE.ASP?G=2&S=156 Link]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | |-valign=top |nowrap align=left|[[ബാറ്റർജി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |[http://www.bmcmedcollege.net/ bmcmedcollege.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723030225/http://www.bmcmedcollege.net/ |date=2011-07-23 }} | |-valign=top |nowrap align=left|[[ഇബ്ൻ സിന നാഷണൽ കോളേജ് ഫോർ മെഡിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്]] |[http://ibnsina.edu.sa/ ibnsina.edu.sa] | |-valign=top |nowrap align=left|[[അറബ് ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] |[http://arabou.edu.sa/ arabou.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120513101756/http://www.arabou.edu.sa/ |date=2012-05-13 }} |} == കായിക രംഗം == [[പ്രമാണം:King_Abdulaziz_University_stadium.jpg|right|thumb|200ബിന്ദു|ജിദ്ദയിലെ KAU സ്റ്റേഡിയം]] ജിദ്ദയിലെ പ്രധാന [[കായിക വിനോദങ്ങളുടെ പട്ടിക|കായിക മത്സരം]] [[ഫുട്ബോൾ]] ആണ്. സൗദി അറേബ്യയിലെ ആദ്യത്തെ ക്ലബ്‌ ആയ അൽ ഇത്തിഹാദ്‌ 1928 ൽ ജിദ്ദയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ഏഴു പ്രാവശ്യം സൗദി പ്രീമിയർ ലീഗ് വിജയികളായ അൽ ഇത്തിഹാദ്‌ രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ ഫുട്ബോൾ ടീമാണ്<ref name= />. അൽ-ഇത്തിഹാദ്‌, അൽ-അഹ്ലി എന്നിവ ജിദ്ദയിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ക്ലബ്ബുകളാണ്. 9 [[ദശലക്ഷം|മില്യൺ]] ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടെ ജിദ്ദയിലെ കടൽ തീരത്ത് നിർമ്മിക്കുന്ന സ്പോർട്സ് സിറ്റി പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ കായിക രംഗത്ത് ജിദ്ദ സൗദിയുടെ ആസ്ഥാനമായി മാറും. ഒരു ലക്ഷം പേർക്കിരിക്കാവുന്ന മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഏറ്റവും വലിയ [[സ്റ്റേഡിയം|സ്റ്റേഡിയവും]] ഈ സ്പോർട്സ് സിറ്റിയിൽ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്<ref name= /> === ജിദ്ദയിലെ കളിക്കളങ്ങൾ === * പ്രിൻസ് അബ്ദുള്ള അൽ-ഫൈസൽ സ്റ്റേഡിയം * പ്രിൻസ് സുൽതാൻ ബിൻ ഫഹദ്‌ സ്റ്റേഡിയം * KAU സ്റ്റേഡിയം * എയർ-ഡിഫെൻസ്‌ ഫോഴ്സെസ് സ്റ്റേഡിയം * സ്കൂൾസ്‌ ലീഗ് സ്റ്റേഡിയം * കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള സ്റ്റേഡിയം (നിർമ്മാണം നടക്കുന്നു) == മാധ്യമ രംഗം == [[പ്രമാണം:Jeddah TV Tower.jpg|right|thumb|ജിദ്ദയിലെ ടെലിവിഷൻ ടവർ|കണ്ണി=Special:FilePath/Jeddah_TV_Tower.jpg]] ജിദ്ദയിൽ പരക്കെ പ്രചാരമുള്ള [[ഇംഗ്ലീഷ്]] പത്രങ്ങൾ [[അറബ് ന്യൂസ് (ദിനപത്രം)|അറബ് ന്യൂസ്‌]], സൗദി ഗസറ്റ് എന്നിവയും [[അറബി ഭാഷ|അറബി]] പത്രങ്ങൾ അശ്ശർഖ് അൽ-ഔസത്ത് ,അൽ മദീന ,അൽ ബിലാദ്‌ ,അൽ ഹയാത് ,ഒകാസ്‌ എന്നിവയുമാണ്<ref name= />. കൂടാതെ മലയാള പത്രങ്ങളായ [[മാധ്യമം ദിനപത്രം|ഗൾഫ്‌ മാധ്യമവും]], വാർത്താ ചാനലായ മീഡിയവണും, ജിദ്ദയിൽ നിന്നും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന പ്രാദേശിക മലയാളം പത്രമായ [[മലയാളം ന്യൂസ്]] എന്ന പത്രവും കൂടുതൽ പ്രചാരമുള്ള പത്രങ്ങളാണ്. മറ്റു മലയാള പത്രങ്ങളും ആനുകാലികങ്ങളും ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്. സൗദി അറേബ്യയുടെ ഔദ്യോഗിക [[ടെലിവിഷൻ]] ചാനലുകളായ ചാനൽ ഒന്ന്, ചാനൽ രണ്ട്, സൗദി ടി.വി. സ്പോർട്സ് സ്വകാര്യ ചാനലുകളായ അൽ ഇഖ്ബാരിയ (Al-Ekhbariya), ആർട്ട്‌ ( ART ) ചാനൽ ശൃംഖല എന്നിവയാണ് പ്രധാന ടെലിവിഷൻ ചാനലുകൾ. ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിൽ കോഴിക്കോട് ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന '''മീഡിയവൺ ടിവി'''യാണ് മലയാളം ചാനലുകളിൽ ഗൾഫ് മേഖലയിൽ ജനകീയം. സൗദി അറേബ്യയിൽ ലൈസൻസോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏക മലയാളം വാർത്താ ചാനലും മീഡിയവണാണ്. ഹജ്ജ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സുപ്രധാന ചടങ്ങളുകളും മീഡിയവൺ തത്സമയം കവർ ചെയ്യുന്നു. ജിസിസി ഉച്ചകോടി, അറബ് സമ്മിറ്റ്, എക്സിബിഷനുകൾ, കലാവിരുന്നുകൾ തുടങ്ങി എല്ലാ സർക്കാർ പരിപാടികളിലേക്കും അറബ്, ഇംഗ്ലീഷ് ചാനലുകൾക്കൊപ്പം മീഡിയവണിനും ക്ഷണം ലഭിക്കുന്നു. റിയാദാണ് മീഡിയവൺ ബ്യൂറോ ആസ്ഥാനം. പുറമെ, ജിദ്ദ, ദമ്മാം, മക്ക, മദീന, ബുറൈദ, യാമ്പു, ബുറൈദ, അബഹ തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിലും റിപ്പോർട്ടർമാരും ഉണ്ട്. കൂടാതെ ഒട്ടുമിക്ക മലയാളം ചാനലുകളും ഇവിടെ ഡിടിഎച്ച് വഴി ലഭ്യമാണ്. ജിദ്ദയിലെ വലിയ ടവറുകളിലൊന്നായ ടി വി ടവർ 250 മീറ്റർ (820 അടി ) ഉയരമുണ്ട്. ജിദ്ദയിലെ ടെലിവിഷൻ പ്രക്ഷേപണ രംഗത്ത് നൂതന സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ സംഭാവന നൽകുന്ന ഈ കെട്ടിടം 2007 ൽ ആണ് പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചത്. == കാലാവസ്ഥ == [[പ്രമാണം:Jeddah Flood - King Abdullah Street.jpg|left|thumb|മഴയിൽ വെള്ളം കയറിയ കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള റോഡിലെ ടണൽ]] [[ഒക്ടോബർ]] മുതൽ [[ഏപ്രിൽ]] വരെയുള്ള 6 മാസ കാലയളവിൽ അർദ്ധരാത്രി മുതൽ വൈകുന്നേരം വരെ ഊഷ്മളമായ [[ഊഷ്മാവ്|താപനിലയാണിവിടെ]] അനുഭവപ്പെടുന്നത്. [[മെയ്]] മുതൽ [[സെപ്റ്റംബർ]] വരെ വളരെ ഉയർന്ന താപനില അനുഭവപ്പെടുന്നു. വർഷത്തിൽ രണ്ടോ മൂന്നോ [[മഴ]] മാത്രം ആണ് ജിദ്ദയിൽ ലഭിക്കുന്നത്‌. ഈ അവസരങ്ങളിൽ റോഡുകളിൽ വെള്ളം കെട്ടി നിൽക്കുന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും മഴയെ വളരെ ഊഷ്മളതയോടെയാണ്‌ ജിദ്ദാ നിവാസികൾ വരവേൽക്കുന്നത് എന്ന് കാണാം. ചൂട് കാലത്ത് കൂടുതൽ ആളുകളും ജിദ്ദയിലെ ബീച്ചിലും മറ്റു പാർക്കുകളിലും കൂടുതൽ സമയം ചിലവഴിക്കുകയും സൗദി അറേബ്യയിലെ തന്നെ ചൂട് കുറഞ്ഞ പ്രദേശങ്ങളായ അസീർ, [[താഇഫ്]] തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും മേഖലകളിലേക്കും പോകുന്നു. ജിദ്ദ പട്ടണം താഴ്‌വരകൾ ഉൾപ്പെട്ടതാണ്. നഗരത്തിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് 10 ഓളം താഴ്‌വരകളുണ്ട്. അതിനാൽ മഴ പെയ്താൽ ജിദ്ദയിൽ വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യത കൂടുതലാണ്. താഴ്‌വകളിലെയും അവിടുത്തെ മലകളിലയും മഴവെള്ളത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് ജിദ്ദ പട്ടണത്തിന് വലിയ ഭീഷണിയായത് കൊണ്ട് കനാലുകൾ നിർമ്മിച്ച് ഇത് പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്. ജിദ്ദയിൽ ജനങ്ങൾക്ക് ഭീഷണിയായി കിഴക്ക് മുതൽ പടിഞ്ഞാറ് വരെ 12 ഓളം താഴ്‌വരകളുണ്ട്. മഴ ഭീഷണിയുള്ള സമയങ്ങളിൽ ജിദ്ദയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തെ താഴ്‌വരകൾ സിവിൽ ഡിഫൻസ് അധികൃതരുടെ സദാ നിരീക്ഷണത്തിലായിരിക്കും. 2009 ലും 2010 ലും ജിദ്ദയിലുണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ കനത്ത നാശ നഷ്ടമുണ്ടായി. ഇതിനു ശേഷം മഴക്കെടുതി നേരിടുന്നതിന് ജിദ്ദയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ സിവിൽ ഡിഫെൻസ് ജനത്തിരക്ക്, അപകടമേഖല എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കൂടുതൽ അടിയന്തര സേവന കേന്ദ്രങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. {| class="wikitable collapsible" style="font-size:90%;width:100%;border:0px;text-align:center;line-height:120%;" ! colspan= "15" style="background: #6688AA; color: white;" | <big>ജിദ്ദയിലെ കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങൾ</big><ref>[http://www.bbc.co.uk/weather/world/city_guides/results.shtml?tt=TT002760 Average and recorded climate of jeddah at BBC Weather]</ref> |- ! style="background: #DDDDDD;" height="16" | മാസം ! style="background: #DDDDDD;" | ജനു ! style="background: #DDDDDD;" | ഫെബ്രു ! style="background: #DDDDDD;" | മാർച്ച്‌ ! style="background: #DDDDDD;" | ഏപ്രിൽ ! style="background: #DDDDDD;" | മെയ്‌ ! style="background: #DDDDDD;" | ജൂൺ ! style="background: #DDDDDD;" | ജൂലൈ ! style="background: #DDDDDD;" | ആഗ ! style="background: #DDDDDD;" | സെപ് ! style="background: #DDDDDD;" | ഒക്ടോ ! style="background: #DDDDDD;" | നവ ! style="background: #DDDDDD;" | ഡിസം ! style="background: #DDDDDD;" | <!-- Leave this blank! --> ! style="background: #DDDDDD;" | വർഷം |- ! height="16;" |ഏറ്റവും കൂടിയ താപനില °C (°F) | style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91) | style="background: #F5930A; color: black;" | 35 (95) | style="background: #FA9605; color: black;" | 38 (100) | style="background: #FF9900; color: black;" | 40 (104) | style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108) | style="background: #FF9900; color: black;" | 47 (117) | style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108) | style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108) | style="background: #FF9900; color: black;" | 42 (108) | style="background: #FF9900; color: black;" | 41 (106) | style="background: #FF9900; color: black;" | 41 (106) | style="background: #EF8F0F; color: black;" | 34 (93) | <!-- Leave this blank! --> | <!-- Leave this blank! --> |- ! height="16;" |ശരാശരി കൂടിയ താപനില °C (°F) | style="background: #DF8C1F; color: black;" | 29 (84) | style="background: #DF8C1F; color: black;" | 29 (84) | style="background: #DF8C1F; color: black;" | 29 (84) | style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91) | style="background: #F5930A; color: black;" | 35 (95) | style="background: #F5930A; color: black;" | 36 (97) | style="background: #F5930A; color: black;" | 37 (99) | style="background: #F5930A; color: black;" | 37 (99) | style="background: #F5930A; color: black;" | 36 (97) | style="background: #F5930A; color: black;" | 35 (95) | style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91) | style="background: #E78D17; color: black;" | 30 (86) | <!-- Leave this blank! --> | style="background: #EF8F0F; color: black;" | 33 (91) |- ! height="16;" |ശരാശരി കുറഞ്ഞ താപനില °C (°F) | style="background: #BF883F; color: black;" | 18 (64) | style="background: #BF883F; color: black;" | 18 (64) | style="background: #BF883F; color: black;" | 19 (66) | style="background: #C78937; color: black;" | 21 (70) | style="background: #CF8A2F; color: black;" | 23 (73) | style="background: #CF8A2F; color: black;" | 24 (75) | style="background: #D78B27; color: black;" | 26 (79) | style="background: #D78B27; color: black;" | 27 (81) | style="background: #D78B27; color: black;" | 25 (77) | style="background: #CF8A2F; color: black;" | 23 (73) | style="background: #C78937; color: black;" | 22 (72) | style="background: #BF883F; color: black;" | 19 (66) | <!-- Leave this blank! --> | style="background: #C78937; color: black;" | 22 (72) |- ! height="16;" |ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ താപനില °C (°F) | style="background: #9F845F; color: black;" | 3 (37) | style="background: #A78557; color: black;" | 11 (52) | style="background: #AF864F; color: black;" | 13 (55) | style="background: #A78557; color: black;" | 12 (54) | style="background: #AF864F; color: black;" | 13 (55) | style="background: #BF883F; color: black;" | 19 (66) | style="background: #C78937; color: black;" | 21 (70) | style="background: #CF8A2F; color: black;" | 23 (73) | style="background: #C78937; color: black;" | 21 (70) | style="background: #C78937; color: black;" | 20 (68) | style="background: #B78747; color: black;" | 17 (63) | style="background: #A78557; color: black;" | 10 (50) | <!-- Leave this blank! --> | <!-- Leave this blank! --> |- ! colspan= "15" |<!--Leave this blank.--> |- ! height="16;" |വർഷപാതം mm (in) | style="background: #8CA3B5; color: black;" | 5 (0.2) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 6 (0.3) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 1 (0.1) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 1 (0.1) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 5 (0.5) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0) | style="background: #94A4B5; color: black;" | 0 (0) | style="background: #84A1B5; color: black;" | 25 (1.0) | style="background: #80A0B5; color: black;" | 31 (1.2) | <!-- Leave this blank! --> | style="background: #8CA3B5; color: black;" | 67 (2.6) |} == പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണം == ചില സമയങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ചും ചൂട് കാലത്ത് പൊടിക്കാറ്റും തുടർന്ന് അന്തരീക്ഷത്തിൽ പൊടി പടലങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടുന്ന അവസ്ഥയും ഉണ്ടാകുന്നു. ഉഷ്ണ കാലത്ത് ഉണ്ടാകാറുള്ള വൻ തീപ്പിടുത്തവും വായു മലിനീകരണത്തിനു കാരണമാകുന്നു. മണിക്കൂറിൽ 55 -70 കിലോ മീറ്റർ വേഗത്തിൽ വീശുന്ന പൊടിക്കാറ്റ് പലയിടങ്ങളിലും നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. റോഡുകളിൽ വാഹനാപകടങ്ങളും ചിലപ്പോൾ വ്യോമഗതാഗതത്തെയും ജിദ്ദ ഇസ്ലാമിക് പോർട്ടിലെ കപ്പലുകളുടെ പോക്കുവരവുകളേയും പൊടിക്കാറ്റ് ബാധിക്കുന്നു. ജിദ്ദ പട്ടണത്തിന്റെ തെക്ക്‌ ഭാഗത്തും വടക്ക് ഭാഗത്തും ഉള്ള രണ്ടു വ്യാവസായിക മേഖലകളിൽ നിന്നും പുറന്തള്ളുന്നതും കൂടാതെ വെള്ളം ശുദ്ധീകരണ ശാല, തുറമുഖം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും ഉള്ള മലിനീകരണവും ഉണ്ട്. കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സർവകലാശാലയിലെ മറൈൻ ബയോളജി വിഭാഗം 1997ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കണക്കുപ്രകാരം 100,000 ഖന മീറ്റർ മലിനജലം ദിവസവും തെക്കൻ ജിദ്ദയിൽ കടലിലേക്ക്‌ തള്ളുന്നു<ref>http://adelalmalki.blogspot.com/2008/01/bid-to-save-jeddahs-dying-coast.html</ref>. അപൂർവമായി ലഭിക്കുന്ന മഴയിൽ റോഡുകളിൽ വെള്ളം കെട്ടിനിൽക്കുന്നു. കൂടാതെ മലിനജലം ഒഴുക്കി വിടുന്ന ഭൂഗർഭ പൈപ്പ് ലൈനുകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തകരാർ മൂലം നഗരത്തിന്റെ പഴയ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ മലിനജലവും നിറയുന്നു. എങ്കിലും നഗരത്തിൽ വ്യാപകമായി വളർത്തി നല്ല നിലയിൽ പരിപാലിക്കുന്ന മരങ്ങളും ചെടികളും ജിദ്ദ നഗരസഭയുടെ കീഴിലുള്ള നൂറുകണക്കിന് ശുചീകരണ തൊഴിലാളികളും കൂടി ഒരു പരിധിവരെ ഈ നഗരത്തെ പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണത്തിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://seha.alriyadh.gov.sa/en/contents.aspx?aid=3468 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-20 |archive-date=2010-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100222032744/http://seha.alriyadh.gov.sa/en/contents.aspx?aid=3468 |url-status=dead }}</ref>. === മസ്ക് മലിനജല തടാകം === ജിദ്ദയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്താണ് നഗരത്തിലെ സെപ്ടിക് മാലിന്യങ്ങൾ തള്ളുന്ന മസ്ക് മലിന ജല തടാകം<ref>http://www.pbase.com/adnan_masood/musk_lake</ref>. ജിദ്ദയിലെ ബുറൈമാൻ പാലത്തിൽ നിന്ന് 17 കിലോമീറ്റർ അകലെ അൽ സാമിർ, അൽ റബീഅ, അൽ അജ്വാദ് ഡിസ്ട്രികളോട് ചേർന്നു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മസ്ക് മലിന ജല തടാകത്തിന്റെ നീളം 1,300 മീറ്ററാണ്. 18 മീറ്റർ വീതിയും 10 മീറ്റർ ആഴവുമുണ്ട്. ഈ തടാകത്തിന് കോൺക്രീറ്റുകൊണ്ടുള്ള ഭിത്തികൾക്കു പകരം പ്രകൃതിദത്തമായ അതിരുകളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. 2009 നവംബറിൽ ജിദ്ദ നഗരത്തിൽ പെയ്ത ശക്തമായ മഴയെ തുടർന്നുണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ ഈ തടാകത്തിനും വിള്ളലുണ്ടായി. അതോടെ ഏതുസമയത്തും വലിയ കരുത്തില്ലാത്ത ഭിത്തി പൊട്ടാം എന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകുകയും ജിദ്ദ വിമാനത്താവളമടക്കം കിഴക്കൻ മേഖലകൾ അതിൽ മുങ്ങിപ്പോകും എന്ന ആശങ്കയും പടർന്നു<ref>{{Cite web |url=http://nri.mathrubhumi.com/story.php?id=69443 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-12-16 |archive-date=2009-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091205194818/http://nri.mathrubhumi.com/story.php?id=69443 |url-status=dead }}</ref>. തടാകത്തിന്റെ ഭിത്തികൾ തകരാൻ സാധ്യത വർദ്ധിച്ചതിനെ തുടർന്ന് യുദ്ധകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ചുറ്റു ഭാഗവും ശക്തമായ ഭിത്തി നിർമിച്ചു<ref>http://www.arabnews.com/?page=1&section=0&article=113146&d=21&m=8&y=2008</ref>. <ref>http://www.thefreelibrary.com/Strengthen+Musk+Lake's+walls+to+avoid+catastrophe.-a0213677430</ref>. ഭാവിയിൽ ഉണ്ടായേക്കാവുന്ന അപകടം ഒഴിവാക്കാനായി 2010 മെയ് മാസത്തിൽ അബ്ദുല്ല രാജാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം തടാകം വറ്റിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. 2010 ഒക്ടോബർ മാസത്തോടെ തടാകം പൂർണമായും വറ്റിച്ചു. തടാകത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ജലം മുഖ്യമായും എയർപോർട്ടിനടുത്തും ബുറൈമാനിലുമുള്ള ജലശുദ്ധീകരണ ശാലകളിലേക്കാണ് മാറ്റിയത്. അവശേഷിക്കുന്നവ ബാഷ്പീകരിക്കുന്നതിന് ഒമ്പതു ചെറു തടാകങ്ങളിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്തു മാറ്റി. ബാക്കിയായ ചെളിയും മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് നീക്കം ചെയ്തു. 17 വർഷം മുമ്പാണ് കിഴക്കൻ ജിദ്ദയിൽ നഗരസഭ മലിനജല തടാകം സ്ഥാപിച്ചത്. നിറഞ്ഞ സമയത്ത് തടാകത്തിന് രണ്ടര ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു കോടി ക്യുബിക് മീറ്റർ മലിനജലവും ഇതിലുണ്ടായിരുന്നു. കിഴക്കൻ ജിദ്ദയിലെ 17 ജില്ലകളുമായി അതിർത്തി പങ്കിട്ട തടാകത്തിലേക്ക് പ്രതിദിനം രണ്ടായിരത്തോളം ടാങ്കർ മലിനജലം ഒഴുക്കിയിരുന്നു. == ജിദ്ദ പ്രളയം == ===2009 ൽ=== [[പ്രമാണം:jeddah flood.jpg|left|thumb|തെക്കൻ ജിദ്ദയിലുണ്ടായ പ്രളയത്തിൽ തകർന്ന വാഹനങ്ങൾ]] 2009 [[നവംബർ]]25 നു പകൽ സമയത്ത് പെയ്ത മഴയെ തുടർന്ന് ജിദ്ദയിലുണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ വലിയ തോതിൽ ആൾ നാശവും ധന നഷ്ടവും ഉണ്ടായി<ref name= />. പെട്ടെന്നുണ്ടായ മഴയിൽ നൂറു കണക്കിന് വാഹനങ്ങളും അതിൽ യാത്ര ചെയ്തവരും ഒഴുകിപ്പോകുകയും ചെയ്തു. ജിദ്ദയിലെ കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സർവകലാശാലക്കടുത്തുള്ള പ്രദേശമായ ജാമിഅ ഖുവൈസിലാണ് പ്രളയത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാശനഷ്ടമുണ്ടായത്. പഴയ മക്കാ റോഡ്‌, കിംഗ്‌ അബ്ദുള്ള റോഡ്‌, മക്ക എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ഹൈവേ എന്നിവിടങ്ങളിലും കാര്യമായി വെള്ളപ്പൊക്കം നാശം വിതച്ചു. വെള്ളപ്പാച്ചിലിൽ ആയിരക്കണക്കിന് കാറുകൾ ഒഴുകിപ്പോയി. കൂറ്റൻ ട്രക്കുകൾ പോലും ഒഴുക്കിൽപെട്ടു<ref name= />. ജിദ്ദ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിൽ വെള്ളം കയറി പല സുപ്രധാന രേഖകളും നശിച്ചു. വലിയ പെരുന്നാൾ തലേന്നുണ്ടായ ഈ ദുരന്തത്തിൽ മലയാളികളുടേതടക്കം നൂറുകണക്കിന് വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങളാണ് വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയത്. ഈ ദുരന്തത്തിൽ മരിച്ചവരിൽ രണ്ടു മലയാളികളും കൂടാതെ സൗദി അറേബ്യ, [[ഈജിപ്ത്]], [[ജോർദാൻ]], [[യമൻ]], [[നൈജീരിയ]], [[ചാഡ്]], [[അമേരിക്ക]], [[ഇന്ത്യ]], [[പാകിസ്താൻ]], [[ബംഗ്ലാദേശ്]], [[ബർമ]], [[എത്യോപ്യ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ പൌരന്മാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രളയത്തിൽ മരിച്ചവരുടെ അനന്തരാവകാശികൾക്ക് സ്വദേശി-വിദേശി വ്യത്യാസമില്ലാതെ പത്ത് ലക്ഷം റിയാൽ വീതമാണ് ഗവൺമെന്റ് നഷ്ടപരിഹാരമായി നൽകിയത്. 2009 -ലെ പ്രളയത്തിനു ശേഷം ജിദ്ദയിൽ മഴവെള്ളവും പ്രളയവും സൃഷ്ടിക്കുന്ന കെടുതികൾക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരം കാണുന്നതിന് പുതിയ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. അഞ്ചു തടയണകൾ അടക്കം എട്ടു പദ്ധതികളാണ് ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഡ്രെയിനേജ് വകുപ്പ് നടപ്പാക്കന്നത്. അഞ്ചു ഡാമുകൾക്ക് പുറമെ നിലവിലെ മൂന്നു കനാലുകൾ വികസിപ്പിക്കുകയും കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിന് സമീപം പുതുതായി ഒരു ഡാം നിർമ്മിക്കലുമാണ് ഈ പദ്ധതികളിൽ പെടുന്നത്. ===2011 ൽ=== 2009 നവംബറിൽ 123 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ അപ്രതീക്ഷിത പ്രളയത്തെക്കാൾ ശക്തമായിരുന്നു 2011 ജനുവരിയിൽ ഉണ്ടായ പ്രളയം<ref name= />. == സഹോദര നഗരങ്ങൾ == '''ജിദ്ദയുടെ സാമ്പത്തിക, സാംസ്കാരിക, രാഷ്ട്രീയ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത 24 സഹോദര നഗരങ്ങൾ''' <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * {{flagicon|Turkey}} [[ആദാന]], [[തുർക്കി]] * {{flagicon|Tunisia}} [[ടുനിസ്‌]], [[ടുണീഷ്യ]] * {{flagicon|Egypt}} [[അലക്സാണ്ട്രിയ]], [[ഈജിപ്റ്റ്‌]] * {{flagicon|Kazakhstan}} [[അല്മടി]], [[കസാഖ്സ്ഥാൻ]] * {{flagicon|Jordan}} [[അമ്മാൻ]], [[ജോർദാൻ]] * {{flagicon|Azerbaijan}} [[ബാക്]], [[അസെർബൈജാൻ]] * {{flagicon|Egypt}} [[കൈറോ]], [[ഈജിപ്റ്റ്‌]] * {{flagicon|Morocco}} [[കസബ്ലാങ്ക]], [[മൊറോക്കോ]] * {{flagicon|UAE}} [[ദുബായ്]], [[യു.എ.ഇ]] * {{flagicon|Turkey}} [[ഇസ്താംബുൾ]], [[തുർക്കി]]<ref>{{Cite web |url=http://www.greatistanbul.com/sister_cities.htm |title=Sister cities of Istanbul - including Jeddah |access-date=2009-10-24 |archive-date=2009-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090527130230/http://www.greatistanbul.com/sister_cities.htm |url-status=dead }}</ref> * {{flagicon|Indonesia}} [[ജക്കാർത്ത]], [[ഇന്തോനേഷ്യ]] * {{flagicon|Malaysia}} [[ജോഹോർ ബഹര്]], [[മലേഷ്യ]] * {{flagicon|Pakistan}} [[കറാച്ചി]], [[പാകിസ്താൻ]] * {{flagicon|Canada}} [[ടൊറന്റോ]], [[കാനഡ]] * {{flagicon|Canada}} [[മോന്ട്രീൽ]], [[കാനഡ]] * {{flagicon|Russia}} [[കസാൻ]], [[റഷ്യ]] * {{flagicon|Turkmenistan}} [[മാരി, തുർക്മെനിസ്ടൻ|മാരി]], [[തുർക്‌മെനിസ്ഥാൻ]] * {{flagicon|Ukraine}} [[ഒടെസ്സ]], [[യുക്രെയിൻ]] * {{flagicon|Kyrgyzstan}} [[ഓഷ്]], [[കിർഗിസ്ഥാൻ]] * {{flagicon|Bulgaria}} [[പ്ലോവ്ടിവ്‌]], [[ബൾഗേറിയ]] * {{flagicon|Brazil}} [[റിയോ ഡി ജനീറോ]], [[ബ്രസീൽ]] * {{flagicon|Japan}} [[ഷിമോനോസേകി]], [[ജപ്പാൻ]] * {{flagicon|Russia}} [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ്]], [[റഷ്യ]] * {{flagicon|France}} [[സ്ട്രസ്ബര്ഗ്]], [[ഫ്രാൻസ്]] * {{flagicon|Germany}} [[ടട്ട്ഗര്ട്]], [[ജർമനി]] * {{flagicon|ROC}} [[തായ്പെയ്]], [[തായ്‌വാൻ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.protocol.taipei.gov.tw/sister/esister.htm |title=Sister cities of Taipei - including Jeddah |access-date=2009-10-24 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718181902/http://www.protocol.taipei.gov.tw/sister/esister.htm |url-status=dead }}</ref> * {{flagicon|USA}} [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]], [[യു.എസ്.എ]] * {{flagicon|China}} [[ക്ഷ്യാൻ]], [[ചൈന]] </div> == ചിത്രശാല == <gallery caption="ജിദ്ദയുടെ കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> |ബീച്ചിലെ അതിഥി മന്ദിരം Image:palestinestreet.jpg|ജിദ്ദയിലെ ഫലസ്തീൻ റോഡ്‌ Image:King Saud Mosque2 (26).jpg|കിംഗ്‌ സൌദ് മസ്ജിദ് ജിദ്ദ |ഇന്ത്യൻ-ചൈനീസ്‌ ഹോട്ടലുകൾ Image:Jdbeah-eve.jpg|ബീച്ചിലെ ഒരു രാത്രി കാഴ്ച Image:Palestinest.jpg|പലസ്തീൻ തെരുവ് Image:Jeddah-cornich.jpg|ജിദ്ദയിലെ കടൽ തീരം image:Al-anani.mosque.jpg|ബീച്ചിലെ ഈജിപ്ഷ്യൻ മാതൃകയില് നിർമിച്ച അൽ അനാനി മസ്ജിദ് image:DSC00025-tahlia following Saudi Japan match.JPG|തഹലിയ തെരുവിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം |അൽ സുഹൈലി പ്ലാസ, ആന്തലുസ് സ്ട്രീറ്റ് പ്രമാണം:കിങ് ഫഹദ് ജലധാര.jpg|രാത്രിയിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ജലധാര പ്രമാണം:Jeddah rain.jpg|മഴയിൽ വെള്ളം നിറഞ്ഞ ജിദ്ദയിലെ റോഡ്‌ പ്രമാണം:Juice world, jeddah.jpg|ജ്യൂസ് വേൾഡ് ജിദ്ദ പ്രമാണം:sharafiyya jeddah.jpg|ഷറഫിയ്യ കുബ്രി പ്രമാണം:Obhurbeach.jpg|ഒബൂര് ബീച്ചിലെ ഉല്ലാസ ബോട്ടുകൾ പ്രമാണം:Madeena‌‌ ‌road.jpg|ജിദ്ദയിലെ മദീന എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ഹൈവേ പ്രമാണം:DSC00109-Jeddah-Hilton.JPG|ജിദ്ദയിലെ ഹിൽട്ടൺ ഹോട്ടൽ പ്രമാണം:Cycle sculpture jeddah.JPG|ജിദ്ദ ഫൈസലിയയിലെ സൈക്കിൾ ശിൽപം. പ്രമാണം:International Indian school, Jeddah.JPG|ജിദ്ദ ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യൻ സ്കൂൾ -ആൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗം. പ്രമാണം:JPC tower jeddah.jpg|ജിദ്ദ പോർട്ട് കൺട്രോൾ ടവർ പ്രമാണം:Jeddah Science Innovation Club.JPG|ജിദ്ദ സയൻസ് ഇന്നവോഷൻ ക്ലബ്ബ്, ഫൈസലിയ്യ പ്രമാണം:Alajam bus (2).jpg|അലജം ബസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജിദ്ദയിലെ സാധാരണക്കാരുടെ വാഹനം. സ്വദേശികളുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഈ ബസിൽ രണ്ട് റിയാലാണ് എവിടേക്കും നിരക്ക്. [...] </gallery> == ഇതും കൂടി കാണുക == * [[കിംഗ് സൗദ് മോസ്ക്]] == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.jeddah.gov.sa/english/index.php ജിദ്ദ മുനിസിപ്പാലിറ്റി വെബ് വിലാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170509054935/http://www.jeddah.gov.sa/English/index.php |date=2017-05-09 }} * [http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN/ ജിദ്ദ ചേംബർ ഓഫ് കൊമ്മേഴ്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090919141800/http://www.jcci.org.sa/JCCI/EN |date=2009-09-19 }} * [http://www.cgijeddah.com/mainpage/index.aspx ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റ്, ജിദ്ദ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091019111640/http://www.cgijeddah.com/mainpage/index.aspx |date=2009-10-19 }} * [http://www.indiaforumjeddah.org/ ഇന്ത്യൻ ഫോറം, ജിദ്ദ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100430185706/http://www.indiaforumjeddah.org/ |date=2010-04-30 }} * [http://www.iisjed.com/ ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യൻ സ്ക്കൂൾ, ജിദ്ദ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180101144858/http://www.iisjed.com/ |date=2018-01-01 }} * [http://www.aqarjeddah.com.sa/ ജിദ്ദ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208214936/http://www.aqarjeddah.com.sa/ |date=2010-02-08 }} * [http://jeddah.asia/ ജിദ്ദയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091008121019/http://jeddah.asia/ |date=2009-10-08 }} * [http://www.jwpf.com/index.php?page=jeddah ജിദ്ദ വാട്ടർ ആന്റ് പവർ ഫോറം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513005212/http://www.jwpf.com/index.php?page=jeddah |date=2008-05-13 }} * [http://www.kingabdullahcity.com/en/Home/index.html കിങ് അബ്ദുള്ള ഇക്കോണോമിക്ക് സിറ്റി വെബ് വിലാസം] * [http://www.moi.gov.sa/wps/portal ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം, സൗദി അറേബ്യ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201110530/http://www.moi.gov.sa/wps/portal |date=2008-12-01 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=bvCgCJCHwD4 ജിദ്ദ വെള്ളപ്പൊക്കം വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ] * [http://www.alnokhba.com/jeddah/jiddah-map/jeddah-city-map.htm ജിദ്ദ നഗരം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050102085110/http://www.alnokhba.com/jeddah/jiddah-map/jeddah-city-map.htm |date=2005-01-02 }} * [http://www.youtube.com/jeddahamanah മുനിസിപ്പാലിറ്റി വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ] * [http://www.jeddahfood.com/ ജിദ്ദ ഭക്ഷണവൈവിധ്യങ്ങൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.jef.org.sa/ ജിദ്ദ സാമ്പത്തിക ഫോറം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170225080537/http://www.jef.org.sa/ |date=2017-02-25 }} {{ഫലകം:Saudi cities}} [[വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യയിലെ നഗരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജിദ്ദ]] qmoyozzi6gcelvzphkz2pl8elby4v67 0 45633 4614819 4610559 2026-04-23T13:10:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614819 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത|date=2010 ഒക്ടോബർ}} {{prettyurl|Johannes Kepler}} {{Infobox_Scientist |name = ജൊഹാൻസ് കെപ്ലർ |image = Portrait Confused With Johannes Kepler 1610.jpg|175px |image_width = 175px |caption = കെപ്ലറുടെ ഛായാചിത്രം,1610-ൽ വരച്ചത് |birth_date = {{Birth date|1571|12|27}} |birth_place = [[വിൽഡർസ്റ്റാറ്റ്]], [[ജർമ്മനി]] |residence = |death_date = {{Death date and age|1630|11|15|1571|12|27}} |death_place = [[റീഗൻസ്ബർഗ്ഗ്]],[[ജർമനി]] |field = [[ജ്യോതിശാസ്ത്രം]], [[ജ്യോതിഷം]], [[ഗണിതം]] , [[തത്വചിന്ത]] |advisor = |known_for = [[ഗ്രഹചലനനിയമങ്ങൾ]]</br> |prizes = |religion = [[ലൂഥറൻ]] |footnotes = }} മതവിശ്വാസങ്ങളുമായി കൂടിപ്പിണ‍ഞ്ഞു കിടന്നിരുന്ന [[ജ്യോതിശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തെ]] വേർപെടുത്തി [[ഭൗതികശാസ്ത്രം|ഭൗതികശാസ്ത്രത്തോട്]] അടുപ്പിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ്‌ '''ജൊഹാൻസ് കെപ്ലർ'''.[[ഐസക് ന്യൂട്ടൺ|ന്യൂട്ടന്റെ]] [[ഗുരുത്വാകർഷണം|ഗുരുത്വാകർഷണനിയമത്തിന്‌]] അടിത്തറ പാകിയ [[ഗ്രഹചലനനിയമങ്ങൾ]] ആവിഷ്കരിച്ചത് അദ്ദേഹമാണ്‌. [[പ്രകാശശാസ്ത്രം|പ്രകാശശാസ്ത്രത്തിലും]] അദ്ദേഹത്തിന്‌ താത്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. അന്ധകാര യുഗത്തിൽ, ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വെളിച്ചം എത്താതിരുന്ന കാലത്ത് ശാസ്ത്രീയ നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ ലോകത്തിനു പുതിയ വെളിച്ചം നല്കാൻ യത്നിച്ച പ്രതിഭാശാലിയായ ഒരു ശാസ്ത്രകാരനായിരുന്നു ജൊഹാൻ കെപ്ലർ. [[ഗ്രഹചലനനിയമങ്ങൾ|ഗ്രഹചലന നിയമങ്ങൾ]] അവിഷ്കരിച്ചുകൊണ്ട് [[ജ്യോതിഃശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിൽ]] ഒരു പുതിയ യുഗത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത് കെപ്ലർ എന്ന ശാസ്ത്രകാരനാണ് . [[ജർമ്മനി|ജർമനിയിലെ]] [[വീൽസർ സ്ടാറ്റ്]] എന്ന നഗരത്തിൽ ഒരു പട്ടാളക്കാരന്റെ മകനായിട്ടാണ് 1571 ഡിസംബർ 27നു ജൊഹാൻ കെപ്ലർ ജനിച്ചത്‌. നന്നേ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ കെപ്ലറുടെ ആരോഗ്യം ക്ഷയിച്ചു പോയിരുന്നു. മൂന്നാം വയസ്സിൽ പിടിപെട്ട [[വസൂരി|വസൂരിരോഗം]] കാരണം കെപ്ലർക്കു [[കാഴ്ച ശക്തി]] കുറഞ്ഞു പോവുകയും കൈകളുടെ സ്വാധീനശക്തി നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇത് കാരണം ഭാരിച്ച ജോലികളൊന്നും ചെയ്യാൻ കെല്പില്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കിയതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിനെ പിതാവ് വൈദിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു അയക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. വൈദിക പഠനത്തിനായി ടൂബിന്ജി സർവകലാശാലയിൽ ആയിരുന്നു കെപ്ലർ ചേർന്നത്‌ . അവിടെനിന്നു 1588 ൽബിരുദവും 1591 ൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും അദ്ദേഹം കരസ്ഥമാക്കി. == അവലംബം == ==സ്രോതസ്സുകൾ== [[File:Epitome astronomiae copernicanae.tif|thumb|''Epitome astronomiae copernicanae'', 1618]] * Andersen, Hanne; Peter Barker; and Xiang Chen. ''The Cognitive Structure of Scientific Revolutions'', chapter 6: "The Copernican Revolution." New York: [[Cambridge University Press]], 2006. ISBN 0-521-85575-6 * Armitage, Angus. ''John Kepler'', Faber, 1966. * Banville, John. ''Kepler'', Martin, Secker and Warburg, London, 1981 (fictionalised biography) * Barker, Peter and Bernard R. Goldstein: "Theological Foundations of Kepler's Astronomy". ''Osiris'', Volume 16. ''Science in Theistic Contexts.'' [[University of Chicago Press]], 2001, pp.&nbsp;&nbsp;88–113 * Caspar, Max. ''Kepler''; transl. and ed. by C. Doris Hellman; with a new introduction and references by Owen Gingerich; bibliographic citations by Owen Gingerich and Alain Segonds. New York: Dover, 1993. ISBN 0-486-67605-6 * Connor, James A. ''Kepler's Witch: An Astronomer's Discovery of Cosmic Order Amid Religious War, Political Intrigue, and the Heresy Trial of His Mother''. HarperSanFrancisco, 2004. ISBN 0-06-052255-0 * De Gandt, Francois. ''Force and Geometry in Newton's'' Principia, Translated by Curtis Wilson, [[Princeton University Press]] 1995. ISBN 0-691-03367-6 * [[J. L. E. Dreyer|Dreyer, J. L. E.]] ''A History of Astronomy from Thales to Kepler''. Dover Publications Inc, 1967. ISBN 0-486-60079-3 * Ferguson, Kitty. ''The nobleman and his housedog: Tycho Brahe and Johannes Kepler: the strange partnership that revolutionized science.'' London: Review, 2002. ISBN 0-7472-7022-8 – published in the US as: ''Tycho & Kepler: the unlikely partnership that forever changed our understanding of the heavens.'' New York: Walker, 2002. ISBN 0-8027-1390-4 * Field, J. V.. ''Kepler's geometrical cosmology''. [[Chicago University Press]], 1988. ISBN 0-226-24823-2 * Gilder, Joshua and Anne-Lee Gilder: ''Heavenly Intrigue: Johannes Kepler, Tycho Brahe, and the Murder Behind One of History's Greatest Scientific Discoveries'', Doubleday (May 18, 2004). ISBN 0-385-50844-1 Reviews [http://www.bookpage.com/0407bp/nonfiction/heavenly_intrigue.html bookpage.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061125003508/http://www.bookpage.com/0407bp/nonfiction/heavenly_intrigue.html |date=2006-11-25 }}, [http://www.crisismagazine.com/october2004/book4.htm crisismagazine.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061224121800/http://crisismagazine.com/october2004/book4.htm |date=2006-12-24 }} * [[Owen Gingerich|Gingerich, Owen]]. ''The Eye of Heaven: Ptolemy, Copernicus, Kepler''. American Institute of Physics, 1993. ISBN 0-88318-863-5 (Masters of modern physics; v. 7) * Gingerich, Owen: "Kepler, Johannes" in ''Dictionary of Scientific Biography'', Volume VII. Charles Coulston Gillispie, editor. New York: Charles Scribner's Sons, 1973 * Jardine, Nick: "Koyré’s Kepler/Kepler's Koyré," ''History of Science'', Vol. 38 (2000), pp.&nbsp;&nbsp;363–376 * Kepler, Johannes. ''Johannes Kepler New Astronomy'' trans. W. Donahue, forward by O. Gingerich, [[Cambridge University Press]] 1993. ISBN 0-521-30131-9 * Kepler, Johannes and Christian Frisch. ''Joannis Kepleri Astronomi Opera Omnia'' (''John Kepler, Astronomer; Complete Works''), 8 vols.(1858–1871). [http://books.google.com/books?vid=OCLC12905968&id=dTMAAAAAQAAJ&printsec=titlepage&dq=%22opera+omnia%22+%22Joannis+Kepleri+astronomi+%22 vol. 1, 1858], [http://books.google.com/books?vid=OCLC12905968&id=gzMAAAAAQAAJ&pg=PA1&lpg=PA1&dq=%22Johannes+Kepler%22#PPP12,M1 vol. 2, 1859], [http://books.google.com/books?vid=OCLC12905968&id=qjMAAAAAQAAJ&pg=PA5&lpg=PA5&dq=Frisch+%22kepler%22 vol. 3,1860], [http://books.google.com/books?vid=OCLC12905968&id=xjMAAAAAQAAJ&pg=PP9&dq=%22Christian+Frisch%22 vol. 6, 1866], [http://books.google.com/books?vid=OCLC12905968&id=gMkKAAAAIAAJ&pg=PP16&lpg=PP16&dq=kepleri+%22heyder+%26+zimmer%22 vol. 7, 1868], [[Frankfurt|Francofurti a.M.]] et [[Erlangen|Erlangae]], Heyder & Zimmer, – [[Google Books]] * Kepler, Johannes, et al. ''Great Books of the Western World. Volume 16: Ptolemy, Copernicus, Kepler'', Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc., 1952. (contains English translations by of Kepler's ''Epitome'', Books IV & V and ''Harmonices'' Book 5) * [[Arthur Koestler|Koestler, Arthur]]. ''[[The Sleepwalkers]]: A History of Man's Changing Vision of the Universe.'' (1959). ISBN 0-14-019246-8 * [[Alexandre Koyré|Koyré, Alexandre]]: ''Galilean Studies'' Harvester Press 1977. ISBN 0-85527-354-2 * Koyré, Alexandre: ''The Astronomical Revolution: Copernicus-Kepler-Borelli'' Ithaca, NY: [[Cornell University Press]], 1973. ISBN 0-8014-0504-1; Methuen, 1973. ISBN 0-416-76980-2; Hermann, 1973. ISBN 2-7056-5648-0 * [[Thomas Samuel Kuhn|Kuhn, Thomas S.]] ''The Copernican Revolution: Planetary Astronomy in the Development of Western Thought''. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1957. ISBN 0-674-17103-9 * Lindberg, David C.: "The Genesis of Kepler's Theory of Light: Light Metaphysics from Plotinus to Kepler." ''Osiris'', N.S. 2. University of Chicago Press, 1986, pp.&nbsp;&nbsp;5–42. * Lear, John. ''Kepler's Dream''. Berkeley: University of California Press, 1965 * M.T.K Al-Tamimi: Great collapse Kepler's first law, Natural Science 2 (2010), ISBN 2150 – 4091 * North, John. ''The Fontana History of Astronomy and Cosmology,'' Fontana Press, 1994. ISBN 0-00-686177-6 * Pannekoek, Anton: ''A History of Astronomy'', Dover Publications Inc 1989. ISBN 0-486-65994-1 * [[Wolfgang Pauli|Pauli, Wolfgang]]. ''Wolfgang Pauli&nbsp;— Writings on physics and philosophy'', translated by Robert Schlapp and edited by P. Enz and Karl von Meyenn (Springer Verlag, Berlin, 1994). See section 21, ''The influence of archetypical ideas on the scientific theories of Kepler'', concerning Johannes Kepler and [[Robert Fludd]] (1574–1637). ISBN 3-540-56859-X * Schneer, Cecil: "Kepler's New Year's Gift of a Snowflake." ''[[Isis (journal)|Isis]]'', Volume 51, No. 4. University of Chicago Press, 1960, pp.&nbsp;&nbsp;531–545. * Shapin, Steven. ''The Scientific Revolution''. Chicago: University of Chicago Press, 1996. ISBN 0-226-75020-5 * Stephenson, Bruce. ''Kepler's physical astronomy''. New York: Springer, 1987. ISBN 0-387-96541-6 (Studies in the history of mathematics and physical sciences; 13); reprinted Princeton:Princeton Univ. Pr., 1994. ISBN 0-691-03652-7 * Stephenson, Bruce. ''The Music of the Heavens: Kepler's Harmonic Astronomy'', [[Princeton University Press]], 1994. ISBN 0-691-03439-7 * Toulmin, Stephen and June Goodfield. ''The Fabric of the Heavens: The Development of Astronomy and Dynamics''. Pelican, 1963. * Voelkel, James R. ''The Composition of Kepler's Astronomia nova'', Princeton University Press, 2001. ISBN 0-691-00738-1 * [[Richard S. Westfall|Westfall, Richard S.]]. ''The Construction of Modern Science: Mechanism and Mechanics''. John Wiley and Sons, 1971. ISBN 0-471-93531-X; reprinted Cambridge University Press, 1978. ISBN 0-521-29295-6 * Westfall, Richard S. ''Never at Rest: A Biography of Isaac Newton''. Cambridge University Press, 1981. ISBN 0-521-23143-4 * Wolf, A. ''A History of Science, Technology and Philosophy in the 16th and 17th centuries''. George Allen & Unwin, 1950. == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Sister project links}} * [http://www.kepler-kommission.de/index.html Kommission zur Herausgabe der Werke von Johannes Kepler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161202220603/http://www.kepler-kommission.de/index.html |date=2016-12-02 }} * [http://www.johanneskepler.info JohannesKepler.Info] Kepler information and community website, launched on December 27, 2009 * [http://posner.library.cmu.edu/Posner/books/book.cgi?call=520_K38PI ''Harmonices mundi''] ("The Harmony of the Worlds") in fulltext facsimile; [[Carnegie-Mellon University]] * {{SEP|kepler|Johannes Kepler|Daniel A. Di Liscia}} * [http://contentdm.lindahall.org/u?/star_atlas,6264 ''De Stella Nova in Pede Serpentarii''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171220041909/http://contentdm.lindahall.org/u?%2Fstar_atlas%2C6264 |date=2017-12-20 }} ("On the new star in Ophiuchus's foot") in full text facsimile at [[Linda Hall Library]] * {{Gutenberg|no=12406|name=Kepler|author=Walter W. Bryant}} (1920 book, part of ''Men of Science'' series) * [http://www.univie.ac.at/hwastro/ Electronic facsimile-editions of the rare book collection at the Vienna Institute of Astronomy] * {{dmoz|Science/Astronomy/History/People/Kepler,_Johannes}} * Audio – Cain/Gay (2010) [http://www.astronomycast.com/history/ep-189-johannes-kepler-and-his-laws-of-planetary-motion/ Astronomy Cast] Johannes Kepler and His Laws of Planetary Motion * Christianson, Gale E., [http://www.depauw.edu/sfs/backissues/8/christianson8art.htm Kepler's Somnium: Science Fiction and the Renaissance Scientist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091208070701/http://www.depauw.edu/sfs/backissues/8/christianson8art.htm |date=2009-12-08 }} * [[Nicholas Kollerstrom|Kollerstrom, Nicholas]], [http://www.skyscript.co.uk/kepler2.html Kepler's Belief in Astrology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100705143333/http://www.skyscript.co.uk/kepler2.html |date=2010-07-05 }} * [http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/References/Kepler.html References for Johannes Kepler] * Plant, David, [http://www.skyscript.co.uk/kepler.html Kepler and the "Music of the Spheres"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120512064724/http://www.skyscript.co.uk/kepler.html |date=2012-05-12 }} * [http://www.mathpages.com/rr/s8-01/8-01.htm Kepler, Napier, and the Third Law] at MathPages * Calderón Urreiztieta, Carlos. [http://www.calderon-online.com/trabajos/kepler/harmonicemundi.html Harmonice Mundi • Animated and multimedia version of Book V] * [http://www.gabridge.com/full-long.html#God Reading the mind of God] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211160945/http://gabridge.com/full-long.html#God |date=2008-12-11 }} 1997 drama based on his life by Patrick Gabridge * [http://www.archive.org/details/JohannesKepler-henryIiiOfFrance_680 Johannes Kepler] 2010 drama based on his life by Robert Lalonde * {{MacTutor Biography|id=Kepler|title=Johannes Kepler}} *[http://hos.ou.edu/galleries/16thCentury/Kepler/ Online Galleries, History of Science Collections, University of Oklahoma Libraries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426153950/https://hos.ou.edu/galleries/16thCentury/Kepler/ |date=2021-04-26 }} High resolution images of works by and/or portraits of Johannes Kepler in .jpg and .tiff format. {{Authority control|PND=118561448|LCCN=n/50/44770|VIAF=41842150}} {{physicist-stub}} [[വർഗ്ഗം:1571-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1630-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൊഹാൻസ് കെപ്ലർ]] [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ ഗണിതജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:17- നൂറ്റാണ്ടിലെ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ]] 0bfsrw9vzz4xpo5sirhmauqj33y889a 0 47593 4614809 4448834 2026-04-23T12:45:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614809 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jesse Owens}} {{Infobox athlete |name = ജെസ്സി ഓവൻസ് | image = Jesse Owens 1936.jpg | caption = Jesse Owens when he won four Olympic gold medals in 1936 |imagesize = 250px |fullname = James Cleveland Owens |nationality = American |birth_date = September 12, 1913 |birth_place = [[Oakville, Alabama|Oakville]], Alabama, USA |death_date = {{Death date and age|1980|3|31|1913|9|12}} |death_place = [[Tucson, Arizona|Tucson]], Arizona, USA |deathcause = Lung Cancer |height = 5'10 |weight = 180 lbs |country = {{flagicon|USA}} [[United States national athletics team|United States]] |sport = [[Track and field athletics]] |event = [[Sprint (running)|Sprint]], [[Long jump]] |club = |team = [[Ohio State]] |retired = |coaching = |worlds = |nationals = |olympics = |highestranking= 1st |pb = |medaltemplates= {{MedalSport|Men's [[Athletics at the Summer Olympics|athletics]]}} {{MedalCountry|the USA}} {{MedalCompetition|Olympic Games}} {{MedalGold|[[1936 Summer Olympics|1936 Berlin]]|[[Athletics at the 1936 Summer Olympics – Men's 100 metres|100 m]]}} {{MedalGold|1936 Berlin|[[Athletics at the 1936 Summer Olympics – Men's 200 metres|200 m]]}} {{MedalGold|1936 Berlin|[[Athletics at the 1936 Summer Olympics – Men's 4 x 100 metres relay|4x100 m relay]]}} {{MedalGold|1936 Berlin|[[Athletics at the 1936 Summer Olympics – Men's long jump|Long jump]]}} }} [[പ്രമാണം:Bundesarchiv_Bild_183-R96374,_Berlin,_Olympiade,_Jesse_Owens_beim_Weitsprung_crop.jpg|ലഘുചിത്രം]] ''' ജെയിംസ് ക്ലീവ്ലാൻഡ് 'ജെസ്സി' ഓവെൻസ് '''' ([[സെപ്റ്റംബർ 12]], [[1913]] – [[മാർച്ച് 31]], [[1980]]) ഒരു [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്|അമേരിക്കൻ]] ട്രാക്ക് ആൻഡ് ഫീൽഡ് കായിക താരമായിരുന്നു. [[1936]]-ൽ [[ജർമനി|ജർമ്മനിയിലെ]] [[1936 ബർലിൻ ഒളിമ്പിക്സ്|ബർലിൻ ഒളിമ്പിക്സിൽ]] നാല്‌ [[സ്വർ‌ണ്ണ മെഡലുകൾ]] കരസ്ഥമാക്കുക വഴി അദ്ദേഹം ലോക പ്രശസ്തനായി മാറി. [[100 മീറ്റർ]], [[200 മീറ്റർ]], [[ലോങ് ജമ്പ്]], [[4x100 മീറ്റർ റിലേ]] എന്നിവയിലാണ്‌ ആ നാലു സ്വർ‌ണ്ണ മെഡലുകൾ. ==ജീവിത രേഖ== 1913 സെപ്റ്റംബർ 13-ന് [[അലബാമ|അലബാമയിലെ]] ലോറൻസ് കൗണ്ടിയിൽ ഹെൻറി ഓവൻസിന്റെയും എമ്മയുടെയും മകനായി ജെസ്സി ഓവെൻസ് ജനിച്ചു. 100 മീറ്റർ 10.3 സെക്കൻഡ് കൊണ്ടും 200 മീറ്ററിൽ 20.7 സെക്കൻഡ് കൊണ്ടും ഒന്നാമതായെത്തിയ ഓവൻസ് ലോങ്ജമ്പിലും 8.06 മീറ്റർ ചാടി സ്വർണ്ണമണിഞ്ഞു. 39.8 സെക്കൻഡ് കൊണ്ട് 4 x 100 മീറ്റർ റിലേയിൽ ലോക റെക്കോഡ് സൃഷ്ടിച്ച അമേരിക്കൻ ടീമിലെ അംഗമെന്ന നിലയിലായിരുന്നു നാലാം സ്വർണം. <br />100 മീറ്ററീൽ നാട്ടുകാരനായ മെറ്റ്കാൽഫിനെ കീഴടക്കിയ ഓവൻസ് തൊട്ടടുത്ത ദിവസം ലോങ്ജമ്പിൽ [[ജർമ്മനി]]യുടെ ലുസ്ലോംഗിനെ പിന്തള്ളിയാണ് റെക്കോഡിലെത്തിയത്. സ്വപ്നസദൃശ്യമായ നേട്ടങ്ങൾ കൊയ്ത ഓവൻസിന്റെ ജീവിതം പക്ഷേ എന്നും കടുത്ത ദാരിദ്ര്യത്തിലായിരുന്നു. കൊച്ചു നാളിലേ കഠിന ജോലികൾ ചെയ്യേണ്ടിവന്നു. ബർലിൻ ഒളിമ്പിക്സോടെ നാട്ടിൽ വീരപുരുഷനായി മാറിയെങ്കിലും ജീവിക്കാൻ വേണ്ടി പിന്നെയും ഏറെ ബുദ്ധിമുട്ടേണ്ടി വന്നു. ഒരിക്കൽ 2000 ഡോളർ വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ ഓവൻസ് ഒരു [[കുതിര]]യ്ക്കൊപ്പം മത്സരിച്ചോടാൻ തയ്യാറായി. ഒരു ഒളിമ്പിക് ചാമ്പ്യൻ ഇത്തരം വിനോദങ്ങൾക്ക് തയ്യാറാവുന്നത് നാണക്കേടാണെന്നു പറഞ്ഞ കൂട്ടുകാരോട്, ഒളിമ്പിക് മെഡൽ കൊണ്ട് വിശപ്പടക്കാനാവില്ലല്ലോ എന്നായിരുന്നു ഓവൻസ് ചോദിച്ചത്. ഒരൊറ്റ ഒളിമ്പിക്സിലേ അദ്ദേഹം മെഡൽ നേടിയിട്ടുള്ളു. പക്ഷേ, [[ബർലിൻ]] ഒളിമ്പിക്സിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലം ജെസി ഓവൻസിന്റെ നേട്ടങ്ങളെ കൂടുതൽ മഹത്തരമാക്കുന്നു.<ref>http://www.deshabhimani.com/periodicalContent5.php?id=634{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ജീവിതകാലം മുഴുവൻ [[പുകവലി]] ശീലമാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് അവസാനകാലത്ത് അതിഗുരുതരമായ [[ശ്വാസകോശാർബുദം]] ബാധിച്ച് ചികിത്സയിലായിരുന്ന ഓവൻസ്, 1980 മാർച്ച് 31-ന്, 66-ആം വയസിൽ‍ [[അരിസോണ|അരിസോണയിൽ]] വച്ച് അന്തരിച്ചു. മരണസമയത്ത് ഭാര്യ റൂത്ത് ഓവൻസും മൂന്ന് മക്കളും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു. [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയിലെ]] ഓക്ക് വുഡ് സെമിത്തേരിയിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചത്. അന്നത്തെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന [[ജിമ്മി കാർട്ടർ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിൽ അനുശോചിച്ചത് ഇപ്രകാരമായിരുന്നു: 'ഓവൻസിനെപ്പോലെ സമൂഹത്തിലെ അടിച്ചമർത്തലുകൾക്കെതിരെ ശബ്ദിച്ച ഒരു കായികതാരം ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഇനി ഉണ്ടാകുകയുമില്ല.' {{prettyurl|}} ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Wikiquote}} {{Commons category|Jesse Owens}} * [http://www.jesseowens.com/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010720225751/http://www.jesseowens.com/ |date=2001-07-20 }} *[http://video.pbs.org/video/2229413590 ''American Experience - Jesse Owens''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120708094020/http://video.pbs.org/video/2229413590 |date=2012-07-08 }} - PBS documentary (video, 52 mins) * [http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/0912.html Obituary, New York Times, April 1, 1980] * [http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=2188 Jesse Owens Memorial] at [[Find A Grave]] * [http://www.jesseowensmuseum.org Jesse Owens Museum] * [http://www.jesseowens.info Jesse Owens Information] * {{IMDb title|id=0889135|title=Jesse}} * [http://www.milkshakefilms.com/jesse/ Official "Jesse Owens Movie" Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061129110943/http://www.milkshakefilms.com/jesse/ |date=2006-11-29 }} * [http://espn.go.com/sportscentury/features/00016393.html Owens's accomplishments and encounter with Adolf Hitler (ESPN)] * [http://tesla.liketelevision.com/liketelevision/tuner.php?channel=222&format=tv&theme=history Jesse Owens video newsreel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210224170210/http://tesla.liketelevision.com/liketelevision/tuner.php?channel=222&format=tv&theme=history |date=2021-02-24 }} * [http://tesla.liketelevision.com/liketelevision/tuner.php?channel=255&format=movie&theme=guide Jesse Owens video in Riefenstahl's Olympia (1936)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210227083247/http://tesla.liketelevision.com/liketelevision/tuner.php?channel=255&format=movie&theme=guide |date=2021-02-27 }} * [http://www.usolympicteam.com/26_18919.htm Jesse Owens's U.S. Olympic Team bio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060705211206/http://www.usolympicteam.com/26_18919.htm |date=2006-07-05 }} * [http://www.chotank.com/jesseowens.html Path of the Olympic Torch to Owens's birthplace in North Alabama] * [http://www.encyclopediaofalabama.org/face/Article.jsp?id=h-1259 Jesse Owens article, Encyclopedia of Alabama] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131006091915/http://www.encyclopediaofalabama.org/face/Article.jsp?id=h-1259 |date=2013-10-06 }} {{Associated Press Male Athlete of the Year navbox}} {{Bio-stub|Jesse Owens}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ അത്‌ലറ്റുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒളിമ്പിക് മെഡൽ ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1913-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1980-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 12-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 31-ന് മരിച്ചവർ]] 0qr0md36mfmq15zuwr0lwozwdufx4cb 0 60020 4614855 4614349 2026-04-23T17:44:59Z Mims Mentor 124418 /* മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ */ 4614855 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Femina Miss India}} {{Infobox organization | image = | caption = | map = | motto = | formation = 1952 | type = സൗന്ദര്യ മത്സരം | headquarters = [[മുംബൈ]] | language = [[ഹിന്ദി]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] | leader_title = ദേശീയ സംവിധായകൻ | leader_name = | key_people = വിനീത് ജെയ്ൻ<br>നതാഷ ഗ്രോവർ | subsidiaries = [[മിസ്സ് ദീവ]] | budget = | name = ഫെമിന ഇന്ത്യ | image_border = | size = | msize = | mcaption = | owner = വിനീത് ജെയ്ൻ | location = [[ഇന്ത്യ]] | membership = മിസ്സ് വേൾഡ്<br>മിസ്സ് സൂപ്രനാഷ്ണൽ<br>മിസ്സ് കോസ്മോ | parent_organisation = ദി ടൈംസ് ഗ്രൂപ് | num_staff = | website = [https://beautypageants.indiatimes.com/ ഔദോഗിത വെബ്സൈറ്റ്] }} ബെന്നെറ്റ് കോൾമാൻ & കമ്പനിയുടെ '''ഫെമിന''' എന്ന മാസിക ഇന്ത്യൻ സുന്ദരികളെ കണ്ടെത്താൻ നടത്തുന്ന വാർഷിക സൗന്ദര്യമത്സരമാണ് '''ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ'''. മിസ്സ് ഇന്ത്യ എന്ന പ്രയോഗത്തിനു ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ഇല്ല. '''മിസ്സ് വേൾഡ്''', '''മിസ്സ് സൂപ്രനാഷ്ണൽ''', '''മിസ്സ് കോസ്മോ''' തുടങ്ങിയ സൗന്ദര്യമത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള സുന്ദരികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് ഈ മത്സരത്തിൽ നിന്നാണ്. ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിലെ മിക്ക വിജയികളും [[ബോളിവുഡ്]] ചലച്ചിത്രനടികളും ആകാറുണ്ട്. [[File:fmi 2008.jpg|thumb|300px|2008-ലെ ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ ജേത്രികൾ]] == അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങൾ == 1953 മുതൽ മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാക്കൾ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ് മത്സരത്തിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിൽ മത്സരിച്ച ആദ്യ മിസ് ഇന്ത്യ ഇന്ദ്രാണി റെഹ്മാൻ ആയിരുന്നു. 1956-ൽ ഫ്ല്യൂർ എസെകിയേൽ മിസ് വേൾഡ് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ആദ്യ മിസ് ഇന്ത്യയായി. ഒരു മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിന് ഒരേ വർഷം മിസ് വേൾഡിലും മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലും പങ്കെടുക്കുന്നതിനെ വിലക്കുന്ന പ്രത്യേക നിയമമില്ലായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിന്റെ തുടക്കത്തിനു ശേഷം, പൊതുവെ മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിനെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലേക്കും റണ്ണർ-അപ്പിനെ മിസ് വേൾഡിലേക്കും അയക്കുന്ന പതിവ് രൂപപ്പെട്ടു. 2007 മുതൽ ഈ ക്രമത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തി, മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിനെ മിസ് വേൾഡിലേക്കും റണ്ണർ-അപ്പിനെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലേക്കും അയക്കാൻ സംഘാടകർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>{{cite web | url = http://www.missosology.org/missearth2005/missearth05news.html | title = Missosology: Miss Earth 2005 Competition Format | accessdate = 2008-01-13 | archive-date = 2008-01-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080112072952/http://www.missosology.org/missearth2005/missearth05news.html | url-status = dead }}</ref>. മുൻകാലങ്ങളിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തിയ മത്സരാർത്ഥിയെ മിസ് ഏഷ്യ, മിസ് ഇന്റർനാഷണൽ, മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് തുടങ്ങിയ അന്തർദേശീയ സൗന്ദര്യമത്സരങ്ങളിലേക്ക് അയക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. 1997-ൽ ഈ രീതി മാറ്റി, ഒന്നാം, രണ്ടാം, മൂന്നാം സ്ഥാനങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനു പകരം വ്യത്യസ്ത അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങളിലേക്ക് പ്രത്യേക പ്രതിനിധികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് മത്സരം പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു. അതനുസരിച്ച് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് വിജയികൾക്ക് സമാനമായ അംഗീകാരവും സമ്മാനവും നൽകി, അവരെ യഥാക്രമം മിസ് ഇന്ത്യ വേൾഡ്, മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സ്, മിസ് ഇന്ത്യ ഏഷ്യ-പസഫിക് എന്നിങ്ങനെ വിശേഷിപ്പിച്ചു. 2002 മുതൽ മൂന്നാമത്തെ പ്രതിനിധിയെ മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് മത്സരത്തിനുപകരം മിസ് എർത്ത് മത്സരത്തിലേക്കാണ് അയക്കാൻ ആരംഭിച്ചത്. 1989-ലെ മിസ് ഇന്ത്യ കിരീടദാനം ആ വർഷത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, ഡിസംബറിൽ നടന്നതിനാൽ, 1990-ൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു മത്സരം സംഘടിപ്പിച്ചില്ല. 1988-ൽ ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലി നടത്തിയ മത്സരത്തിൽ ശിഖ സ്വരൂപ്, ശബ്നം പട്ടേൽ എന്നിവർ ശ്രദ്ധേയരായി. തുടർന്ന് ഇവർ രണ്ടുപേരും 1989-ലെ മിസ് മാക്‌സ് ഫാക്ടർ മത്സരത്തിലും വിജയികളായി. അവസാന ഘട്ടത്തിൽ ശക്തമായ മത്സരമാണ് ഇവർക്കിടയിൽ നടന്നത്. സമനിലയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന വിധത്തിൽ അവസാനിച്ച ഈ മത്സരത്തിന് ശേഷം, മാസികയുടെ മുഖചിത്രത്തിൽ ഇരുവരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതായി ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലിയുടെ എഡിറ്റർ ഗുൽഷൻ യൂയിംഗ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1994 ഇന്ത്യയുടെ സൗന്ദര്യമത്സര ചരിത്രത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ വർഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആ വർഷം മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സ് കിരീടജേതാവായ സുസ്മിത സെൻ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ് പട്ടം നേടിയ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിതയായി. അതേ വർഷം ഐശ്വര്യ റായ് മിസ് വേൾഡ് പട്ടവും നേടി. ഇതോടെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സും മിസ് വേൾഡും എന്ന രണ്ട് പ്രധാന അന്തർദേശീയ പട്ടങ്ങളും ഒരേ വർഷം ഇന്ത്യയിൽ എത്തിയിരുന്നു. സുസ്മിത സെന്റെ വിജയത്തിന് ശേഷം ഇന്ത്യയിൽ സൗന്ദര്യമത്സര പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചു. അതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ എണ്ണത്തിലും വർധനയുണ്ടായി. 1997-ൽ ഡയാന ഹെയ്ഡൻ മിസ് വേൾഡ് പട്ടം നേടി. തുടർന്ന് 1999-ൽ യുക്താ മുഖിയും മിസ് വേൾഡ് ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2000-ലെ മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരം ഇന്ത്യൻ സൗന്ദര്യമത്സര ചരിത്രത്തിലെ ഒരു നിർണായക ഘട്ടമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ആ വർഷം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് പ്രതിനിധികളും തങ്ങളുടെ അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങളിൽ വിജയിച്ചു. ലാറ ദത്ത മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്, പ്രിയങ്ക ചോപ്ര മിസ് വേൾഡ്, ദിയ മിർസ മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് എന്നീ പട്ടങ്ങൾ നേടി. ഇതോടെ ഒരേ വർഷം മൂന്ന് പ്രധാന അന്തർദേശീയ കിരീടങ്ങളും ഇന്ത്യ നേടിയ അപൂർവ നേട്ടം രേഖപ്പെടുത്തി. == ശ്രദ്ധേയമായ സംഭവങ്ങൾ == * [[റീത ഫാരിയ]] 1966-ലെ ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലി മിസ് ഇന്ത്യയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനു പിന്നാലെ [[മിസ് വേൾഡ്]] 1966 കിരീടവും നേടി. മിസ് വേൾഡ് പട്ടം നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിതയായിരുന്നു അവർ. * [[സീനത്ത് അമൻ]] 1970-ൽ, താര ആൻ ഫോൻസിക (Tara Ann Fonseca) 1973-ൽ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് പട്ടം നേടി. * 1976-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ നൈന ബൽസാവെറിൻ, വർണ്ണവിവേചനത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[മിസ് വേൾഡ്]] മത്സരത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. * 1977-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ നളിനി വിശ്വനാഥൻ, നീന്തൽവേഷ റൗണ്ടിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനെതിരെ കുടുംബതലത്തിൽ ഉണ്ടായ എതിർപ്പിനെ തുടർന്ന് [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തില്ല. * 1992-ൽ മധു സാപ്രേ [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 1994-ൽ [[സുസ്മിതാ സെൻ]] [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] പട്ടവും [[ഐശ്വര്യ റായ്]] [[മിസ് വേൾഡ്]] പട്ടവും നേടി. * 1995-ൽ മൻപ്രീത് ബ്രാർ [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. അതേ വർഷം രുചി മൽഹോത്ര മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനവും നേടി. * 1997-ൽ [[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ]] ഇന്ത്യയ്ക്കായി രണ്ടാമത്തെ [[മിസ് വേൾഡ്]] കിരീടം നേടി. അതേ വർഷം ദിവ്യ ചൗഹാൻ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 1999-ൽ [[യുക്താ മുഖി]] [[മിസ് വേൾഡ്]] ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * 2000-ൽ, 1994-ലെ [[മിസ് വേൾഡ്]] ജേതാവായ [[ഐശ്വര്യ റായ്]]യെ ഒരു വോട്ടെടുപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇതുവരെയുള്ള ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ മിസ് വേൾഡ് ജേതാവായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. * 2000-ൽ ഇന്ത്യ, [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]], [[മിസ് വേൾഡ്]], മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് എന്നീ മൂന്ന് പ്രധാന അന്തർദേശീയ കിരീടങ്ങളും ഒരേ വർഷം നേടിയ രണ്ടാമത്തെ രാജ്യമായി. [[ലാറ ദത്ത]], [[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര]], [[ദിയ മിർസ]] എന്നിവർ യഥാക്രമം ഈ പട്ടങ്ങൾ നേടി. ഇന്ത്യയ്ക്ക് മുമ്പ് ഈ നേട്ടം 1972-ൽ ഓസ്‌ട്രേലിയ നേടിയിരുന്നു. * 2001-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സായ [[സെലീന ജെറ്റ്ലി]] [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ അഞ്ചാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2002-ൽ ടീനാ ചട്‍വാൾ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് ഇന്റർനാഷണൽ മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2003-ൽ ഷോണൽ രാവത് മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് ഇന്റർനാഷണൽ മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2006-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയ അമൃത പട്കി [[മിസ് എർത്ത്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2007-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയ പൂജ ചിട്ഗോപികർ [[മിസ് എർത്ത്]] മത്സരത്തിൽ റണ്ണർ-അപ്പായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * 2008-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ മലയാളി [[പാർവ്വതി ഓമനക്കുട്ടൻ]] [[മിസ് വേൾഡ്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. == വിവാദങ്ങൾ == ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയിൽ 2007 വരെ ഒന്നാം സ്ഥാനക്കാരി ''മിസ് യൂണിവേർസും'' രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരി ''മിസ്സ് വേൾഡും'' ആയിരുന്നു. 2007 മുതൽ മിസ്സ് ഇന്ത്യയുടെ സംഘാടകർ അത് തിരിച്ച് മിസ്സ് വേൾഡ് ഒന്നാം സ്ഥാനക്കാരിയും മിസ്സ് യൂണിവേർസ് രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരിയും ആകും എന്ന് തീരുമാനിക്കുകയുണ്ടായി. 2006-ലെ ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയായ [[നേഹ കപൂർ]] താൻ കിരീടം അണിയിക്കേണ്ടത് 2007-ലെ രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരിയാണെന്ന് അറിഞ്ഞതോടെ രോഷാകുലയാകുകയും കിരീടദാനച്ചടങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാതെ വേദി വിടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 2008-ൽ മിസ്സ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയി തിരഞ്ഞെടുത്ത [[ഹർഷിത സക്സേന]]യ്ക്കെതിരേ ഗ്ലാഡ്റാഗ്സിന്റെ പ്രസിഡന്റ് മൗറീൻ വാഡിയ വക്കീൽ നോട്ടീസ് അയച്ചത് മിസ്സ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിനു നാണക്കേടായി. 2006-ൽ ഒപ്പുവച്ച രണ്ടു വർഷ കരാർ ഹർഷിത ലംഘിച്ചു എന്നു പറഞ്ഞാണ് ഗ്ലാഡ്റാഗ്സ് കോടതി കയറിയത്. ഈ കരാർ പ്രകാരം ഹർഷിതയ്ക്ക് ഏതെങ്കിലും സൗന്ദര്യമത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കണമെങ്കിൽ ഗ്ലാഡ്റാഗ്സിന്റെ മുൻകൂർ അനുവാദം വേണമായിരുന്നു. സി.എൻ.എൻ ഐ.ബി.എം വാർത്താ ചാനലുമായി നടത്തിയ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ മൗറീൻ വാഡിയ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. ''ഹർഷിത സക്സേന ഒരു ഗ്ലാഡ്റാഗ്സ് മോഡലാണ്. ഏപ്രിൽ 2006-ൽ ഒപ്പു വച്ച മെഗാ മോഡൽ കരാറിന്റെ ഭാഗമാണ് ഹർഷിത. ഈ കരാർ ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ട്. ഇത് തീരുന്നതിനുമുൻപ് ഒരു സൗന്ദര്യമത്സരത്തിലും എന്റെ അനുവാദം കൂടാതെ പങ്കെടുക്കരുതെന്ന് ഈ കരാറിൽ വ്യക്തമായി പറയുന്നുണ്ട്.'' ഈ കാരണങ്ങളാൽ ഹർഷിതയ്ക്ക് തന്റെ കിരീടം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതായി വന്നു. ഹർഷിതയുടെ പിന്നിലായി വിജയിച്ച തൻവി വ്യാസ് മിസ്സ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയി തന്മൂലം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. തൻവിയാണ് ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് 2008 മിസ്സ് എർത്ത് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.ibnlive.com/news/miss-india-earth-to-fight-for-crown-in-court/63008-8.html |title=Miss India Earth to fight for crown in court |access-date=2008-12-31 |archive-date=2008-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080618100541/http://www.ibnlive.com/news/miss-india-earth-to-fight-for-crown-in-court/63008-8.html |url-status=dead }}</ref> 2001-ലെ മിസ്സ് ഇന്ത്യയും മിസ്സ് യൂണിവേർസിലെ നാലാമത് സ്ഥാനക്കാരിയും ആയ [[സെലീന ജെറ്റ്ലി]] തന്നോട് മത്സരം നടന്ന [[പോർട്ടോ റീക്കോ|പോർട്ടോ റീക്കോയിലെ]] മാധ്യമങ്ങൾ മോശമായി പെറുമാറി എന്ന് ആരോപിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള സുന്ദരികൾ തുടർച്ചയായി മിസ്സ് യൂണിവേർസും മിസ്സ് വേൾഡും ഒക്കെ ആവുന്നതുകൊണ്ട് ഈ മത്സരങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ കള്ളത്തരം കാണിക്കുന്നുണ്ട് എന്നൊരാരോപണവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. == ദുരന്തം == മിസ്സ് ഇന്ത്യ ആയിരുന്ന നഫീസ ജോസഫ് 2004 ജുലൈ 29-ന് തന്റെ [[മുംബൈ|മുബൈയിലുള്ള]] ഫ്ലാറ്റിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചതായി കാണപ്പെട്ടു. തന്റെ പ്രതിശ്രുത വരനുമായുള്ള പ്രശ്നങ്ങളാണ് നഫീസയെ ഈ കടുംകൈ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്നു കരുതുന്നു. നഫീസയുടെ മാതാപിതാക്കളും അയാളെ കുറ്റം പറയുകയുണ്ടായി. == ജേതാക്കളുടെ പട്ടിക == ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന '''മികച്ച നാല് അന്താരാഷ്ട്ര സൗന്ദര്യമത്സരങ്ങളിൽ''' ഇന്ത്യയുടെ ദ്യോഗിക പ്രതിനിധികളുടെയും അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയാണ് ഇനിപ്പറയുന്നത്. രാജ്യം പത്ത് കിരീടങ്ങൾ നേടി. * '''മൂന്ന്''' — മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ് കിരീടങ്ങൾ ([[സുസ്മിത സെൻ|1994]] • [[ലാറ ദത്ത|2000]] • [[ഹർനാസ് സന്ധു|2021]]) * '''ആറ്''' — മിസ്സ് വേൾഡ് കിരീടങ്ങൾ ([[റീത ഫാരിയ|1966]] • [[ഐശ്വര്യ റായ്|1994]] • [[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ|1997]] • [[യുക്താ മുഖി|1999]] • [[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര|2000]] • [[മാനുഷി ചില്ലാർ|2017]]) * '''ഒന്ന്''' — മിസ്സ് എർത്ത് കിരീടം (2010) {| class="sortable wiki table" border="3" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0 1em 0 0; background: white; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |+ |- ! bgcolor="#CEF2E6" width=5%| YEAR ! bgcolor="#FF1493" width=15%| [[മിസ് യൂണിവേഴ്സ്|മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ്]]<br>'''വിശ്വസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#6495ED" width=15%| [[മിസ് വേൾഡ്|മിസ്സ് വേൾഡ്]]<br>'''ലോകസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#DDA0DD" width=15%| മിസ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ<br>'''അന്തര്ദ്ദേശീയസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#90EE90" width=15%| മിസ്സ് എർത്ത്<br>'''ഭൂമിസുന്ദരി''' |- | align="center" |2027 | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |സാഥ്‌വി സതീഷ് സെയ്ൽ<br><small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> |- | align="center" |2026 | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |[[നികിത പോർവാൾ]]<br><small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> |- | align="center" |2025 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മണിക വിശ്വകർമ<br>ടോപ് 30''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നന്ദിനി ഗുപ്ത<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റൂഷ് സിന്ദു<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കോമൾ ചൗധരി<br>ടോപ് 25''' |- | align="center" |2024 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[റിയ സിൻഹ]]<br>ടോപ് 30''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സിനി ഷെട്ടി<br>ടോപ് 8''' | align="center" |രശ്മി ഷിൻഡെ | align="center" |ഗൗരി ഗോതങ്കർ |- | align="center" |2023 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്വേത ശാരദ<br>ടോപ് 20''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം 2024 മാർച്ചിലേക്ക് മാറ്റി'''}} | align="center" |പ്രവീണ അഞ്ജന | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രിയൻ സെയ്ൻ<br>ടോപ് 20''' |- | align="center" |2022 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[ദിവിത റായ്]]<br>ടോപ് 16''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |സോയ അഫ്രോസ് | align="center" |വന്ഷിക പർമർ |- | align="center" |2021 | bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[ഹർനാസ് സന്ധു|ഹർനാസ് കൗർ സന്ധു]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മാനസ വാരാണസി<br>ടോപ് 13''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |രശ്മി മാധുരി |- | align="center" |2020 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[ഏഡ്‌ലിൻ കാസ്റ്റെലീനൊ]]<br>3rd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | colspan= "2" align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |താൻവി ഖരോട്ടെ |- | align="center" |2019 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[വർടിക സിങ്ങ്|വാർത്തിക സിങ്]]<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''സുമൻ രാവോ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |സ്‌മൃതി ബതീജ | align="center" |തേജസ്വിനി മനോഗ്ന |- | align="center" |2018 | align="center" |നേഹൽ ചുടാസാമാ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''അനുക്രീതി വാസ്<br>ടോപ് 30''' | align="center" |ടാനിഷ്‌ക ഭോസ്ലെ | align="center" |നിഷി ഭാരദ്വാജ്‌ |- | align="center" |2017 | align="center" |ശ്രദ്ധ ശശിധർ ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[മാനുഷി ചില്ലാർ]]<br>വിജയി''' | align="center" |അങ്കിത കുമാരി | align="center" |ശാൻ ഷുമാസ് കുമാർ |- | align="center" |2016 | align="center" |റോഷ്മിത ഹരിമൂർത്തി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രിയദർശിനി ചാറ്റർജി<br>ടോപ് 20''' | align="center" |രേവതി ഛേത്രി | align="center" |റാഷി യാധവ് |- | align="center" |2015 | align="center" |ഉർവശി റൗതേല | align="center" |അദിതി ആര്യ | align="center" |സുപ്രിയ അയ്മൻ | align="center" |ആയിട്ടാൽ ഖോസ്ല |- | align="center" |2014 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നൊയോനിതാ ലോദ്<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കോയൽ റാണ<br>ടോപ് 10''' | align="center" |ജാതലേഖ മൽഹോത്ര | align="center" |അലംകൃത സഹായ് |- | align="center" |2013 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മാനസി മോഘെ<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നവനീത് കൗർ ധില്ലൊൻ<br>ടോപ് 20''' | align="center" |ഗുർലീൻ ഗ്രേവാൾ | align="center" |സോഭിത ധുലിപാല |- | align="center" |2012 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശില്പ സിംഗ്<br>ടോപ് 16''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''വന്യ മിശ്ര'''<br>'''ടോപ് 7''''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റോഷെൽ മരിയ റാവൊ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |പ്രാചി മിശ്ര |- | align="center" |2011 | align="center" |വാസുകി സുങ്കവല്ലി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കനിഷ്ത ധൻഖർ<br>ടോപ് 31''' | align="center" |അങ്കിത ഷോരെ | align="center" |ഹസ്‌ലീൻ കൗർ |- | align="center" |2010 | align="center" |ഉശോഷി സെൻഗുപ്‌ത | align="center" |മാനസ്വി മംഗായ് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നേഹ ഹിൻഗെ<br>ടോപ് 15''' ! bgcolor="#90EE90" align="center" |'''നിക്കോൾ ഫാരിയ<br>വിജയി''' |- | align="center" |2009 | align="center" |ഏക്‌ത ചൗധരി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പൂജ ചോപ്ര<br>ടോപ് 16''' | align="center" |ഹർഷിത സക്സേന | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്രീയ കിഷോർ<br>ടോപ് 16''' |- | align="center" |2008 | align="center" |സിമ്രൻ കൗർ മുണ്ടി | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[പാർവ്വതി ഓമനക്കുട്ടൻ]]<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |രാധ ബ്രഹ്മഭട്ട് | align="center" |തൻവി വ്യാസ് |- | align="center" |2007 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പൂജ ഗുപ്ത<br>ടോപ് 10''' | align="center" |സാറ-ജേൻ ഡയസ് | align="center" |ഇഷ ഗുപ്ത | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''പൂജ ചിട്ഗൊപീകർ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |2006 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നേഹ കപൂർ<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നതാഷാ സുരി<br>ടോപ് 17''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സൊനാലി സെഹ്ഗൽ<br>ടോപ് 12''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''അമൃത പട്കി<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |2005 | align="center" |അമൃത തപ്പർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സിന്ധുര ഗാഡേ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |വൈശാലി ദേശായ് | align="center" |നിഹാരികാ സിങ്ങ് |- | align="center" |2004 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[തനുശ്രീ ദത്ത]]<br>ടോപ് 10''' | align="center" |സയാലി ഭഗത് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മിഹിഖ വെർമ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ജ്യോതി ബ്രാഹ്മിൺ<br>ടോപ് 16''' |- | align="center" |2003 | align="center" |നികിത ആനന്ദ് | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''അമി വാശി<br>ടോപ് 5''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ഷൊണാലി നഗ്രാണി<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ശ്വേത വിജയ് |- | align="center" |2002 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[നേഹ ധൂപിയ]]<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്രുതി ശർമ്മ<br>ടോപ് 20''' | align="center" |ഗൗഹർ ഖാൻ | align="center" |രശ്മി ഘോഷ് |- | align="center" |2001 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[സെലീന ജെറ്റ്ലി]]<br>4th റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |സാറ കോർണർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കന്വർ തൂർ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശമിത സിൻഹ<br>ടോപ് 10''' |- | align="center" |2000 ! bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[ലാറ ദത്ത]]<br>വിജയി''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഗായത്രി ജോഷി<br>ടോപ് 15''' ! bgcolor="#90EE90" rowspan="51" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (2001-ൽ [[മനില]], [[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പീൻസിൽ]] സ്ഥാപിച്ചു) |- | align="center" |1999 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഗുൽ പനാഗ്<br>ടോപ് 10''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[യുക്താ മുഖി]]<br>വിജയി''' | align="center" |ശ്രീകൃപ മുരളി |- | align="center" |1998 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ലിമറൈന ഡിസൂസ<br>ടോപ് 10''' | align="center" |ആനി തോമസ് | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ശ്വേത ജൈശങ്കർ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1997 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[നഫീസ ജോസഫ്]]<br>ടോപ് 10''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ദിയ എബ്രഹാം<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1996 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സന്ധ്യ ചിബ്<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''റാണി ജയരാജ്<br>ടോപ് 5''' | align="center" |ഫ്ലൂർ സേവ്യർ |- | align="center" |1995 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മൻപ്രിത് ബ്രാർ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |പ്രീതി മാങ്കോട്ടിയ | align="center" |[[പ്രിയ ഗിൽ]] |- | align="center" |1994 ! bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[സുസ്മിതാ സെൻ]]<br>വിജയി''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[ഐശ്വര്യ റായ്]]<br>വിജയി''' | align="center" |ഫ്രാൻസിസ്ക ഹാർട് |- | align="center" |1993 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[നമ്രത ശിരോദ്കർ]]<br>ടോപ് 6''' | align="center" |കർമിന്ദർ കൗർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[പൂജ ബത്ര]]<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1992 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മധു സാപ്രെ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ഷൈല ലോപ്പസ് | align="center" |കമൽ സന്ധു |- | align="center" |1991 | align="center" |ക്രിസ്റ്റബിൾ ഹോവി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റിതു സിംഹ്<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രീതി മാങ്കോട്ടിയ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1990 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സുസേൻ സബ്‌ലോക്<br>ടോപ് 10''' | align="center" |നവീദ മെഹ്ദി | align="center" |× |- | align="center" |1989 | align="center" |ഡോളി മിന്ഹാസ് | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1988 | align="center" |× | align="center" |അനുരാധ കൊട്ടൂർ | align="center" |ശിഖ സ്വരൂപ് |- | align="center" |1987 | align="center" |പ്രിയദർശിനി പ്രധാൻ | align="center" |മനീഷ കോഹ്ലി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''എരിക മരിയ ഡിസൂസ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1986 | align="center" |മെഹർ ജെസിയ | align="center" |മൗറീൻ മേരി ലെസ്റ്റർഗം | align="center" |പൂനം പാലേട് ഗിദ്വാന്റ് |- | align="center" |1985 | align="center" |സോനു വാലിയ | align="center" |ഷാരോൺ മേരി ക്ലാർക്ക് | align="center" |വിനീത ശേഷധാരി വാസൻ |- | align="center" |1984 | align="center" |[[ജൂഹി ചാവ്‌ല]] | align="center" |സുചിത കുമാർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നളന്ദ രവീന്ദ്ര ബന്തർ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1983 | align="center" |രേഖ ഹാൻഡേ | align="center" |സ്വീറ്റി ഗ്രീവാൾ | align="center" |സാഹില ചദ്ദ |- | align="center" |1982 | align="center" |പമേല സിംഹ് | align="center" |ഉത്തര ഖേർ | align="center" |ബെറ്റി ഒ'കൊന്നോർ |- | align="center" |1981 | align="center" |രചിത കുമാർ | align="center" |ദീപ്തി ദിവാകർ | align="center" |[[മീനാക്ഷി ശേഷാദ്രി]] |- | align="center" |1980 | align="center" |[[സംഗീത ബിജ്ലാനി]] | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''എലിസബത് അനിത റെഡ്‌ഡി<br>ടോപ് 15''' | align="center" |ഉൾറിക കേറാൻ |- | align="center" |1979 | align="center" |സ്വരൂപ് സമ്പത് | align="center" |റായ്‌ന വിൻഫ്രേഡ് മേന്തോണിക്ക | align="center" |നിത പിന്റോ |- | align="center" |1978 | align="center" |അലംജീത് ചൗഹാൻ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കല്പന അയ്യർ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |സബിത ധൻരാജ്ഖീർ |- | align="center" |1977 | align="center" |ബിനീത ബോസ് | align="center" |× | align="center" |ജോവാൻ സ്റ്റീഫൻസ് |- | align="center" |1976 | align="center" |നയന ബൽസാവർ | align="center" |× | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[നഫീസ അലി]]<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1975 | align="center" |മീനാക്ഷി കുർപാട് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''അഞ്ജന സൂദ്<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ഇന്ദിര മരിയ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1974 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശാലിനി ധോലാകിയ<br>ടോപ് 12''' | align="center" |കിരൺ ദൊലാക്കിയ | align="center" |ലെസ്ലി ജീൻ |- | align="center" |1973 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഫർസാന ഹബീബ്<br>ടോപ് 12''' | align="center" |× | align="center" |ലിനേറ്റ് വില്ലിയംസ് |- | align="center" |1972 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''രൂപ സത്യൻ<br>ടോപ് 12''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മാലതി ബാസപ്പ<br>4th റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ഇന്ദിര മുത്തന്ന |- | align="center" |1971 | align="center" |രാജ് ഗിൽ | align="center" |പ്രേമ നാരായൺ | align="center" |സമിത മുഖർജി |- | align="center" |1970 | align="center" |വീണ സജ്‌നാനി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഹീതർ ഫാവിൽ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പട്രീഷ്യ ഡിസൂസ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1969 | align="center" |കവിത ബംബാനി | align="center" |അധീന ഷെല്ലിം | align="center" |വെൻഡി ലെസ്ലി വാസ് |- | align="center" |1968 | align="center" |അഞ്ചും മുംതാസ് ബൈജ് | align="center" |ജെയ്ൻ കോലോ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സുമിത സെൻ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1967 | align="center" |നയ്യാര മിർസ | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1966 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''യാസ്മിൻ ദജി<br>3rd റണ്ണർ-അപ്പ്''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''റെയ്‌ത ഫാര്യ<br>വിജയി''' | align="center" |'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല''' |- | align="center" |1965 | align="center" |പെർസിസ് ഖംബട്ട | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1964 | align="center" |മെഹർ മിസ്ട്രി | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1963 | align="center" |× | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1962 | align="center" |× | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഫെരിയൽ കരീം<br>ടോപ് 15''' | align="center" |ഷെയ്‌ല ചൊങ്കർ |- | align="center" |1961 | align="center" |× | align="center" |വെറോണിക്ക ടൊർകാറ്റോ | align="center" |ഡയാന വാലന്റീൻ |- | align="center" |1960 | align="center" |× | align="center" |ലോണ പിന്റോ | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ലോണ പിന്റോ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1959 | align="center" |× | align="center" |ഫ്ലുയർ എസക്കീൽ ! bgcolor="#DDA0DD" rowspan="10" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (1960-ൽ അമേരിക്കയിലെ കാലിഫോർണിയയിൽ സ്ഥാപിതമായതിനു ശേഷം 1968-ൽ [[ജപ്പാൻ]], [[ടോക്കിയോ|ടോക്കിയോയിൽ]] മാറ്റപ്പെട്ടു.) |- | align="center" |1958 | align="center" |× ! rowspan="9" bgcolor="#6495ED" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (1960-ൽ [[ഇംഗ്ലണ്ട്]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡമിൽ സ്ഥാപിച്ചു, ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ ആദ്യ പ്രതിനിധിയെ 1959-ൽ അയച്ചു.) |- | align="center" |1957 | align="center" |× |- | align="center" |1956 | align="center" |× |- | align="center" |1955 | align="center" |× |- | align="center" |1954 | align="center" |× |- | align="center" |1953 | align="center" |× |- | align="center" |1952 | align="center" |ഇന്ദ്രാണി റഹ്മാൻ |- | ! bgcolor="#FF1493" rowspan="2" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല<br> (അമേരിക്കയിലെ കാലിഫോർണിയയിൽ 1952-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, 1960-ൽ അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡയിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടട്ടു.) |} <br> × മത്സരിച്ചില്ല<br> ↑ മത്സരം നടന്നില്ല <br /> {| class="sortable" border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 1em 0 0; background: white; border: 1px#aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- ! bgcolor="#CEF2E6" | മത്സരം ! bgcolor="#CEF2E6" | പ്ലെയ്‌സ്‌മെന്റുകൾ ! bgcolor="#CEF2E6" | മികച്ച ഫലം |- | bgcolor="#FF1493" | '''മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ്''' | align="center" |28 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(1994 • 2000 • 2021)</small> |- | bgcolor="#6495ED" | '''മിസ്സ് വേൾഡ്''' | align="center" |30 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(1966 • 1994 • 1997 • 1999 • 2000 • 2017)</small> |- | bgcolor="#DDA0DD" | '''മിസ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ''' | align="center" |18 | '''1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' <small>(1960, 1997, 2003)</small> |- | bgcolor="#90EE90" | '''മിസ്സ് ഏർത്ത്''' | align="center" |7 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(2010)</small> |- | align="center" | '''ആകെ''' | align="center" | '''83''' | align="center" | '''10 കിരീടങ്ങൾ''' |- |} ==ചെറിയ അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ== ===മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ=== ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയും, മിസ്സ് ദീവ ([[ദ ടൈംസ് ഗ്രൂപ്പ്]]) 2013 മുതൽ ഇന്ത്യൻ പ്രതിനിധികളെ മിസ്സ് സുപ്രാനേഷണലിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നതിനുള്ള അവകാശം നേടി. 2011, 2012 വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ പ്രിൻസസ് മത്സരമാണ് മത്സരാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.<ref>{{cite web|title=ആശാ ഭട്ട് മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ 2014 കിരീടം ചൂടി.|url=http://beautypageants.indiatimes.com/supranational/archives/Asha-Bhat-crowned-Miss-Supranational-2014/articleshow/45384439.cms|work=indiatimes.com|access-date=2019-11-15|archive-date=2015-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122205618/http://beautypageants.indiatimes.com/supranational/archives/Asha-Bhat-crowned-Miss-Supranational-2014/articleshow/45384439.cms|url-status=dead}}</ref> {| class="sortable" border="5" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #FFFFFF; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%; text-align:center" |- bgcolor="#787878" colspan=10 align="center" !width="30"|<span style="color:#FFFFFF">വർഷം</span> !width="250"|<span style="color:#FFFFFF">പ്രതിനിധി</span> !width="250"|<span style="color:#FFFFFF">സംസ്ഥാനം</span> !width="250"|<span style="color:#FFFFFF">പ്ലേസ്മെന്റ്</span> !width="250"|<span style="color:#FFFFFF">പ്രത്യേക അവാർഡുകൾ</span> |- | 2026 | അവ്നി ഗുപ്ത | ഉത്തർ‌പ്രദേശ് | colspan=2 | {{tableTBA|പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു}} |-style="background-color:khaki" | 2025 | ആയുശ്രീ മലിക് | ന്യൂ ഡൽഹി | ടോപ്പ് 24 | വിജയി - സൂപ്ര ചാറ്റ്<br>ടോപ്പ് 21 - മിസ്സ് ഇൻഫ്ലുവെൻസർ |-style="background-color:khaki" | 2024 | സോണൽ കുക്രേജ | [[രാജസ്ഥാൻ]] | ടോപ്പ് 12 | ടോപ്പ് 13 - മിസ്സ് ഇൻഫ്ലുവൻസർ |-style="background-color:khaki" | 2023 | പ്രാഗണ്യ അയ്യഗാരി | [[തെലങ്കാന]] | ടോപ്പ് 12 | മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ ഏഷ്യ<br>ടോപ്പ് 5 - സൂപ്ര ചാറ്റ്<br>ടോപ്പ് 7 - മിസ്സ് ടാലൻ്റ്<br>ടോപ്പ് 10 - സൂപ്ര ഫാൻ-വോട്ട് |-style="background-color:khaki" | 2022 | റിതിക ഖത്‌നാനി | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | ടോപ്പ് 12 | മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ - ഏഷ്യ & ഓശേനിയ<br>മിസ്സ് ഫോട്ടോജെനിക്<br>മിസ്സ് ടാലന്റ് - ടോപ്പ് 3<br>സൂപ്ര സ്വാധീനം - ടോപ്പ് 10<br>ടോപ്പ് മോഡൽ - ടോപ്പ് 11 |-style="background-color:khaki" | 2020 | ആവൃതി ചൗധരി | [[മധ്യപ്രദേശ്‌]] | ടോപ്പ് 12 | |-style="background-color:khaki" | 2019 | ഷെഫാലി സൂദ് | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | ടോപ്പ് 25 | മിസ്സ് ഇൻഫ്ലുവെൻസർ - ടോപ് 10 |- |-style="background-color:khaki" | 2018 | അദിതി ഹുണ്ടിയ | [[രാജസ്ഥാൻ]] | ടോപ്പ് 25 | |-style="background-color:khaki" | 2017 | പേഡൻ ഓങ്ങ്മു നംഗ്യാൽ | [[സിക്കിം]] | ടോപ്പ് 25 | മിസ്സ് ടാലെന്റ്റ് - 2nd റണ്ണർ-അപ്<br>ബെസ്റ് ഇൻ സ്വിമ്സ്യൂട്ട് - 3rd റണ്ണർ-അപ് |-style="background-color:gold" ! 2016 ! ശ്രീനിധി രമേശ് ഷെട്ടി ! [[കർണാടക]] ! മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ 2016 ! മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ - ഏഷ്യ & ഓശേനിയ<br>മിസ്സ് മോബ്‌സ്റ്റാർ - 3rd റണ്ണർ-അപ് |-style="background-color:khaki" | 2015 | ആഫ്രീൻ റേച്ചൽ വാസ് | [[കർണാടക]] | ടോപ്പ് 10 | മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ - ഏഷ്യ & ഓശേനിയ<br>മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ ടോപ് മോഡൽ - ടോപ് 10<br>മിസ്സ് ഇന്റർനെറ്റ്- 1st റണ്ണർ-അപ്<br>ബെസ്റ് നാഷണൽ കോസ്ട്യുമ് - ടോപ് 10 |-style="background-color:gold" ! 2014 ! ആശ ഭട്ട് ! [[കർണാടക]] ! മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ 2014 ! മിസ്സ് ടാലെന്റ്റ് <br>മിസ്സ് ഇന്റർനെറ്റ് - ടോപ് 5 |-style="background-color:khaki" | 2013 | വിജയ ശർമ | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | ടോപ്പ് 20 | |- | 2012 | ഗുഞ്ജൻ സെയ്നി | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | |-style="background-color:khaki" | 2011 | മിഷേൽ അൽമേഡ | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | ടോപ്പ് 20 | മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ - ഏഷ്യ & ഓശേനിയ<br>മിസ്സ് ഇന്റർനെറ്റ് |} == ഇതും കാണുക == * [[:വിഭാഗം:ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാക്കൾ]] == അവലംബം == <references/> {{The Times Group|state=expanded}} [[Category:സൗന്ദര്യ മത്സരങ്ങൾ]] t52dxm6w28svk4ucd60c5252pdtqeog 4614857 4614855 2026-04-23T17:51:21Z Mims Mentor 124418 /* ചെറിയ അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ */ 4614857 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Femina Miss India}} {{Infobox organization | image = | caption = | map = | motto = | formation = 1952 | type = സൗന്ദര്യ മത്സരം | headquarters = [[മുംബൈ]] | language = [[ഹിന്ദി]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] | leader_title = ദേശീയ സംവിധായകൻ | leader_name = | key_people = വിനീത് ജെയ്ൻ<br>നതാഷ ഗ്രോവർ | subsidiaries = [[മിസ്സ് ദീവ]] | budget = | name = ഫെമിന ഇന്ത്യ | image_border = | size = | msize = | mcaption = | owner = വിനീത് ജെയ്ൻ | location = [[ഇന്ത്യ]] | membership = മിസ്സ് വേൾഡ്<br>മിസ്സ് സൂപ്രനാഷ്ണൽ<br>മിസ്സ് കോസ്മോ | parent_organisation = ദി ടൈംസ് ഗ്രൂപ് | num_staff = | website = [https://beautypageants.indiatimes.com/ ഔദോഗിത വെബ്സൈറ്റ്] }} ബെന്നെറ്റ് കോൾമാൻ & കമ്പനിയുടെ '''ഫെമിന''' എന്ന മാസിക ഇന്ത്യൻ സുന്ദരികളെ കണ്ടെത്താൻ നടത്തുന്ന വാർഷിക സൗന്ദര്യമത്സരമാണ് '''ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ'''. മിസ്സ് ഇന്ത്യ എന്ന പ്രയോഗത്തിനു ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ഇല്ല. '''മിസ്സ് വേൾഡ്''', '''മിസ്സ് സൂപ്രനാഷ്ണൽ''', '''മിസ്സ് കോസ്മോ''' തുടങ്ങിയ സൗന്ദര്യമത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള സുന്ദരികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് ഈ മത്സരത്തിൽ നിന്നാണ്. ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിലെ മിക്ക വിജയികളും [[ബോളിവുഡ്]] ചലച്ചിത്രനടികളും ആകാറുണ്ട്. [[File:fmi 2008.jpg|thumb|300px|2008-ലെ ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ ജേത്രികൾ]] == അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങൾ == 1953 മുതൽ മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാക്കൾ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ് മത്സരത്തിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിൽ മത്സരിച്ച ആദ്യ മിസ് ഇന്ത്യ ഇന്ദ്രാണി റെഹ്മാൻ ആയിരുന്നു. 1956-ൽ ഫ്ല്യൂർ എസെകിയേൽ മിസ് വേൾഡ് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ആദ്യ മിസ് ഇന്ത്യയായി. ഒരു മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിന് ഒരേ വർഷം മിസ് വേൾഡിലും മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലും പങ്കെടുക്കുന്നതിനെ വിലക്കുന്ന പ്രത്യേക നിയമമില്ലായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിന്റെ തുടക്കത്തിനു ശേഷം, പൊതുവെ മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിനെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലേക്കും റണ്ണർ-അപ്പിനെ മിസ് വേൾഡിലേക്കും അയക്കുന്ന പതിവ് രൂപപ്പെട്ടു. 2007 മുതൽ ഈ ക്രമത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തി, മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിനെ മിസ് വേൾഡിലേക്കും റണ്ണർ-അപ്പിനെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലേക്കും അയക്കാൻ സംഘാടകർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>{{cite web | url = http://www.missosology.org/missearth2005/missearth05news.html | title = Missosology: Miss Earth 2005 Competition Format | accessdate = 2008-01-13 | archive-date = 2008-01-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080112072952/http://www.missosology.org/missearth2005/missearth05news.html | url-status = dead }}</ref>. മുൻകാലങ്ങളിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തിയ മത്സരാർത്ഥിയെ മിസ് ഏഷ്യ, മിസ് ഇന്റർനാഷണൽ, മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് തുടങ്ങിയ അന്തർദേശീയ സൗന്ദര്യമത്സരങ്ങളിലേക്ക് അയക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. 1997-ൽ ഈ രീതി മാറ്റി, ഒന്നാം, രണ്ടാം, മൂന്നാം സ്ഥാനങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനു പകരം വ്യത്യസ്ത അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങളിലേക്ക് പ്രത്യേക പ്രതിനിധികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് മത്സരം പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു. അതനുസരിച്ച് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് വിജയികൾക്ക് സമാനമായ അംഗീകാരവും സമ്മാനവും നൽകി, അവരെ യഥാക്രമം മിസ് ഇന്ത്യ വേൾഡ്, മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സ്, മിസ് ഇന്ത്യ ഏഷ്യ-പസഫിക് എന്നിങ്ങനെ വിശേഷിപ്പിച്ചു. 2002 മുതൽ മൂന്നാമത്തെ പ്രതിനിധിയെ മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് മത്സരത്തിനുപകരം മിസ് എർത്ത് മത്സരത്തിലേക്കാണ് അയക്കാൻ ആരംഭിച്ചത്. 1989-ലെ മിസ് ഇന്ത്യ കിരീടദാനം ആ വർഷത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, ഡിസംബറിൽ നടന്നതിനാൽ, 1990-ൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു മത്സരം സംഘടിപ്പിച്ചില്ല. 1988-ൽ ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലി നടത്തിയ മത്സരത്തിൽ ശിഖ സ്വരൂപ്, ശബ്നം പട്ടേൽ എന്നിവർ ശ്രദ്ധേയരായി. തുടർന്ന് ഇവർ രണ്ടുപേരും 1989-ലെ മിസ് മാക്‌സ് ഫാക്ടർ മത്സരത്തിലും വിജയികളായി. അവസാന ഘട്ടത്തിൽ ശക്തമായ മത്സരമാണ് ഇവർക്കിടയിൽ നടന്നത്. സമനിലയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന വിധത്തിൽ അവസാനിച്ച ഈ മത്സരത്തിന് ശേഷം, മാസികയുടെ മുഖചിത്രത്തിൽ ഇരുവരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതായി ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലിയുടെ എഡിറ്റർ ഗുൽഷൻ യൂയിംഗ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1994 ഇന്ത്യയുടെ സൗന്ദര്യമത്സര ചരിത്രത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ വർഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആ വർഷം മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സ് കിരീടജേതാവായ സുസ്മിത സെൻ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ് പട്ടം നേടിയ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിതയായി. അതേ വർഷം ഐശ്വര്യ റായ് മിസ് വേൾഡ് പട്ടവും നേടി. ഇതോടെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സും മിസ് വേൾഡും എന്ന രണ്ട് പ്രധാന അന്തർദേശീയ പട്ടങ്ങളും ഒരേ വർഷം ഇന്ത്യയിൽ എത്തിയിരുന്നു. സുസ്മിത സെന്റെ വിജയത്തിന് ശേഷം ഇന്ത്യയിൽ സൗന്ദര്യമത്സര പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചു. അതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ എണ്ണത്തിലും വർധനയുണ്ടായി. 1997-ൽ ഡയാന ഹെയ്ഡൻ മിസ് വേൾഡ് പട്ടം നേടി. തുടർന്ന് 1999-ൽ യുക്താ മുഖിയും മിസ് വേൾഡ് ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2000-ലെ മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരം ഇന്ത്യൻ സൗന്ദര്യമത്സര ചരിത്രത്തിലെ ഒരു നിർണായക ഘട്ടമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ആ വർഷം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് പ്രതിനിധികളും തങ്ങളുടെ അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങളിൽ വിജയിച്ചു. ലാറ ദത്ത മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്, പ്രിയങ്ക ചോപ്ര മിസ് വേൾഡ്, ദിയ മിർസ മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് എന്നീ പട്ടങ്ങൾ നേടി. ഇതോടെ ഒരേ വർഷം മൂന്ന് പ്രധാന അന്തർദേശീയ കിരീടങ്ങളും ഇന്ത്യ നേടിയ അപൂർവ നേട്ടം രേഖപ്പെടുത്തി. == ശ്രദ്ധേയമായ സംഭവങ്ങൾ == * [[റീത ഫാരിയ]] 1966-ലെ ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലി മിസ് ഇന്ത്യയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനു പിന്നാലെ [[മിസ് വേൾഡ്]] 1966 കിരീടവും നേടി. മിസ് വേൾഡ് പട്ടം നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിതയായിരുന്നു അവർ. * [[സീനത്ത് അമൻ]] 1970-ൽ, താര ആൻ ഫോൻസിക (Tara Ann Fonseca) 1973-ൽ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് പട്ടം നേടി. * 1976-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ നൈന ബൽസാവെറിൻ, വർണ്ണവിവേചനത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[മിസ് വേൾഡ്]] മത്സരത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. * 1977-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ നളിനി വിശ്വനാഥൻ, നീന്തൽവേഷ റൗണ്ടിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനെതിരെ കുടുംബതലത്തിൽ ഉണ്ടായ എതിർപ്പിനെ തുടർന്ന് [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തില്ല. * 1992-ൽ മധു സാപ്രേ [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 1994-ൽ [[സുസ്മിതാ സെൻ]] [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] പട്ടവും [[ഐശ്വര്യ റായ്]] [[മിസ് വേൾഡ്]] പട്ടവും നേടി. * 1995-ൽ മൻപ്രീത് ബ്രാർ [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. അതേ വർഷം രുചി മൽഹോത്ര മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനവും നേടി. * 1997-ൽ [[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ]] ഇന്ത്യയ്ക്കായി രണ്ടാമത്തെ [[മിസ് വേൾഡ്]] കിരീടം നേടി. അതേ വർഷം ദിവ്യ ചൗഹാൻ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 1999-ൽ [[യുക്താ മുഖി]] [[മിസ് വേൾഡ്]] ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * 2000-ൽ, 1994-ലെ [[മിസ് വേൾഡ്]] ജേതാവായ [[ഐശ്വര്യ റായ്]]യെ ഒരു വോട്ടെടുപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇതുവരെയുള്ള ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ മിസ് വേൾഡ് ജേതാവായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. * 2000-ൽ ഇന്ത്യ, [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]], [[മിസ് വേൾഡ്]], മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് എന്നീ മൂന്ന് പ്രധാന അന്തർദേശീയ കിരീടങ്ങളും ഒരേ വർഷം നേടിയ രണ്ടാമത്തെ രാജ്യമായി. [[ലാറ ദത്ത]], [[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര]], [[ദിയ മിർസ]] എന്നിവർ യഥാക്രമം ഈ പട്ടങ്ങൾ നേടി. ഇന്ത്യയ്ക്ക് മുമ്പ് ഈ നേട്ടം 1972-ൽ ഓസ്‌ട്രേലിയ നേടിയിരുന്നു. * 2001-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സായ [[സെലീന ജെറ്റ്ലി]] [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ അഞ്ചാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2002-ൽ ടീനാ ചട്‍വാൾ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് ഇന്റർനാഷണൽ മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2003-ൽ ഷോണൽ രാവത് മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് ഇന്റർനാഷണൽ മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2006-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയ അമൃത പട്കി [[മിസ് എർത്ത്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2007-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയ പൂജ ചിട്ഗോപികർ [[മിസ് എർത്ത്]] മത്സരത്തിൽ റണ്ണർ-അപ്പായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * 2008-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ മലയാളി [[പാർവ്വതി ഓമനക്കുട്ടൻ]] [[മിസ് വേൾഡ്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. == വിവാദങ്ങൾ == ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയിൽ 2007 വരെ ഒന്നാം സ്ഥാനക്കാരി ''മിസ് യൂണിവേർസും'' രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരി ''മിസ്സ് വേൾഡും'' ആയിരുന്നു. 2007 മുതൽ മിസ്സ് ഇന്ത്യയുടെ സംഘാടകർ അത് തിരിച്ച് മിസ്സ് വേൾഡ് ഒന്നാം സ്ഥാനക്കാരിയും മിസ്സ് യൂണിവേർസ് രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരിയും ആകും എന്ന് തീരുമാനിക്കുകയുണ്ടായി. 2006-ലെ ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയായ [[നേഹ കപൂർ]] താൻ കിരീടം അണിയിക്കേണ്ടത് 2007-ലെ രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരിയാണെന്ന് അറിഞ്ഞതോടെ രോഷാകുലയാകുകയും കിരീടദാനച്ചടങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാതെ വേദി വിടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 2008-ൽ മിസ്സ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയി തിരഞ്ഞെടുത്ത [[ഹർഷിത സക്സേന]]യ്ക്കെതിരേ ഗ്ലാഡ്റാഗ്സിന്റെ പ്രസിഡന്റ് മൗറീൻ വാഡിയ വക്കീൽ നോട്ടീസ് അയച്ചത് മിസ്സ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിനു നാണക്കേടായി. 2006-ൽ ഒപ്പുവച്ച രണ്ടു വർഷ കരാർ ഹർഷിത ലംഘിച്ചു എന്നു പറഞ്ഞാണ് ഗ്ലാഡ്റാഗ്സ് കോടതി കയറിയത്. ഈ കരാർ പ്രകാരം ഹർഷിതയ്ക്ക് ഏതെങ്കിലും സൗന്ദര്യമത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കണമെങ്കിൽ ഗ്ലാഡ്റാഗ്സിന്റെ മുൻകൂർ അനുവാദം വേണമായിരുന്നു. സി.എൻ.എൻ ഐ.ബി.എം വാർത്താ ചാനലുമായി നടത്തിയ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ മൗറീൻ വാഡിയ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. ''ഹർഷിത സക്സേന ഒരു ഗ്ലാഡ്റാഗ്സ് മോഡലാണ്. ഏപ്രിൽ 2006-ൽ ഒപ്പു വച്ച മെഗാ മോഡൽ കരാറിന്റെ ഭാഗമാണ് ഹർഷിത. ഈ കരാർ ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ട്. ഇത് തീരുന്നതിനുമുൻപ് ഒരു സൗന്ദര്യമത്സരത്തിലും എന്റെ അനുവാദം കൂടാതെ പങ്കെടുക്കരുതെന്ന് ഈ കരാറിൽ വ്യക്തമായി പറയുന്നുണ്ട്.'' ഈ കാരണങ്ങളാൽ ഹർഷിതയ്ക്ക് തന്റെ കിരീടം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതായി വന്നു. ഹർഷിതയുടെ പിന്നിലായി വിജയിച്ച തൻവി വ്യാസ് മിസ്സ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയി തന്മൂലം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. തൻവിയാണ് ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് 2008 മിസ്സ് എർത്ത് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.ibnlive.com/news/miss-india-earth-to-fight-for-crown-in-court/63008-8.html |title=Miss India Earth to fight for crown in court |access-date=2008-12-31 |archive-date=2008-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080618100541/http://www.ibnlive.com/news/miss-india-earth-to-fight-for-crown-in-court/63008-8.html |url-status=dead }}</ref> 2001-ലെ മിസ്സ് ഇന്ത്യയും മിസ്സ് യൂണിവേർസിലെ നാലാമത് സ്ഥാനക്കാരിയും ആയ [[സെലീന ജെറ്റ്ലി]] തന്നോട് മത്സരം നടന്ന [[പോർട്ടോ റീക്കോ|പോർട്ടോ റീക്കോയിലെ]] മാധ്യമങ്ങൾ മോശമായി പെറുമാറി എന്ന് ആരോപിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള സുന്ദരികൾ തുടർച്ചയായി മിസ്സ് യൂണിവേർസും മിസ്സ് വേൾഡും ഒക്കെ ആവുന്നതുകൊണ്ട് ഈ മത്സരങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ കള്ളത്തരം കാണിക്കുന്നുണ്ട് എന്നൊരാരോപണവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. == ദുരന്തം == മിസ്സ് ഇന്ത്യ ആയിരുന്ന നഫീസ ജോസഫ് 2004 ജുലൈ 29-ന് തന്റെ [[മുംബൈ|മുബൈയിലുള്ള]] ഫ്ലാറ്റിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചതായി കാണപ്പെട്ടു. തന്റെ പ്രതിശ്രുത വരനുമായുള്ള പ്രശ്നങ്ങളാണ് നഫീസയെ ഈ കടുംകൈ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്നു കരുതുന്നു. നഫീസയുടെ മാതാപിതാക്കളും അയാളെ കുറ്റം പറയുകയുണ്ടായി. == ജേതാക്കളുടെ പട്ടിക == ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന '''മികച്ച നാല് അന്താരാഷ്ട്ര സൗന്ദര്യമത്സരങ്ങളിൽ''' ഇന്ത്യയുടെ ദ്യോഗിക പ്രതിനിധികളുടെയും അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയാണ് ഇനിപ്പറയുന്നത്. രാജ്യം പത്ത് കിരീടങ്ങൾ നേടി. * '''മൂന്ന്''' — മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ് കിരീടങ്ങൾ ([[സുസ്മിത സെൻ|1994]] • [[ലാറ ദത്ത|2000]] • [[ഹർനാസ് സന്ധു|2021]]) * '''ആറ്''' — മിസ്സ് വേൾഡ് കിരീടങ്ങൾ ([[റീത ഫാരിയ|1966]] • [[ഐശ്വര്യ റായ്|1994]] • [[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ|1997]] • [[യുക്താ മുഖി|1999]] • [[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര|2000]] • [[മാനുഷി ചില്ലാർ|2017]]) * '''ഒന്ന്''' — മിസ്സ് എർത്ത് കിരീടം (2010) {| class="sortable wiki table" border="3" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0 1em 0 0; background: white; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |+ |- ! bgcolor="#CEF2E6" width=5%| YEAR ! bgcolor="#FF1493" width=15%| [[മിസ് യൂണിവേഴ്സ്|മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ്]]<br>'''വിശ്വസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#6495ED" width=15%| [[മിസ് വേൾഡ്|മിസ്സ് വേൾഡ്]]<br>'''ലോകസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#DDA0DD" width=15%| മിസ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ<br>'''അന്തര്ദ്ദേശീയസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#90EE90" width=15%| മിസ്സ് എർത്ത്<br>'''ഭൂമിസുന്ദരി''' |- | align="center" |2027 | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |സാഥ്‌വി സതീഷ് സെയ്ൽ<br><small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> |- | align="center" |2026 | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |[[നികിത പോർവാൾ]]<br><small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> |- | align="center" |2025 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മണിക വിശ്വകർമ<br>ടോപ് 30''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നന്ദിനി ഗുപ്ത<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റൂഷ് സിന്ദു<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കോമൾ ചൗധരി<br>ടോപ് 25''' |- | align="center" |2024 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[റിയ സിൻഹ]]<br>ടോപ് 30''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സിനി ഷെട്ടി<br>ടോപ് 8''' | align="center" |രശ്മി ഷിൻഡെ | align="center" |ഗൗരി ഗോതങ്കർ |- | align="center" |2023 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്വേത ശാരദ<br>ടോപ് 20''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം 2024 മാർച്ചിലേക്ക് മാറ്റി'''}} | align="center" |പ്രവീണ അഞ്ജന | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രിയൻ സെയ്ൻ<br>ടോപ് 20''' |- | align="center" |2022 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[ദിവിത റായ്]]<br>ടോപ് 16''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |സോയ അഫ്രോസ് | align="center" |വന്ഷിക പർമർ |- | align="center" |2021 | bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[ഹർനാസ് സന്ധു|ഹർനാസ് കൗർ സന്ധു]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മാനസ വാരാണസി<br>ടോപ് 13''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |രശ്മി മാധുരി |- | align="center" |2020 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[ഏഡ്‌ലിൻ കാസ്റ്റെലീനൊ]]<br>3rd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | colspan= "2" align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |താൻവി ഖരോട്ടെ |- | align="center" |2019 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[വർടിക സിങ്ങ്|വാർത്തിക സിങ്]]<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''സുമൻ രാവോ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |സ്‌മൃതി ബതീജ | align="center" |തേജസ്വിനി മനോഗ്ന |- | align="center" |2018 | align="center" |നേഹൽ ചുടാസാമാ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''അനുക്രീതി വാസ്<br>ടോപ് 30''' | align="center" |ടാനിഷ്‌ക ഭോസ്ലെ | align="center" |നിഷി ഭാരദ്വാജ്‌ |- | align="center" |2017 | align="center" |ശ്രദ്ധ ശശിധർ ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[മാനുഷി ചില്ലാർ]]<br>വിജയി''' | align="center" |അങ്കിത കുമാരി | align="center" |ശാൻ ഷുമാസ് കുമാർ |- | align="center" |2016 | align="center" |റോഷ്മിത ഹരിമൂർത്തി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രിയദർശിനി ചാറ്റർജി<br>ടോപ് 20''' | align="center" |രേവതി ഛേത്രി | align="center" |റാഷി യാധവ് |- | align="center" |2015 | align="center" |ഉർവശി റൗതേല | align="center" |അദിതി ആര്യ | align="center" |സുപ്രിയ അയ്മൻ | align="center" |ആയിട്ടാൽ ഖോസ്ല |- | align="center" |2014 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നൊയോനിതാ ലോദ്<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കോയൽ റാണ<br>ടോപ് 10''' | align="center" |ജാതലേഖ മൽഹോത്ര | align="center" |അലംകൃത സഹായ് |- | align="center" |2013 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മാനസി മോഘെ<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നവനീത് കൗർ ധില്ലൊൻ<br>ടോപ് 20''' | align="center" |ഗുർലീൻ ഗ്രേവാൾ | align="center" |സോഭിത ധുലിപാല |- | align="center" |2012 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശില്പ സിംഗ്<br>ടോപ് 16''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''വന്യ മിശ്ര'''<br>'''ടോപ് 7''''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റോഷെൽ മരിയ റാവൊ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |പ്രാചി മിശ്ര |- | align="center" |2011 | align="center" |വാസുകി സുങ്കവല്ലി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കനിഷ്ത ധൻഖർ<br>ടോപ് 31''' | align="center" |അങ്കിത ഷോരെ | align="center" |ഹസ്‌ലീൻ കൗർ |- | align="center" |2010 | align="center" |ഉശോഷി സെൻഗുപ്‌ത | align="center" |മാനസ്വി മംഗായ് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നേഹ ഹിൻഗെ<br>ടോപ് 15''' ! bgcolor="#90EE90" align="center" |'''നിക്കോൾ ഫാരിയ<br>വിജയി''' |- | align="center" |2009 | align="center" |ഏക്‌ത ചൗധരി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പൂജ ചോപ്ര<br>ടോപ് 16''' | align="center" |ഹർഷിത സക്സേന | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്രീയ കിഷോർ<br>ടോപ് 16''' |- | align="center" |2008 | align="center" |സിമ്രൻ കൗർ മുണ്ടി | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[പാർവ്വതി ഓമനക്കുട്ടൻ]]<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |രാധ ബ്രഹ്മഭട്ട് | align="center" |തൻവി വ്യാസ് |- | align="center" |2007 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പൂജ ഗുപ്ത<br>ടോപ് 10''' | align="center" |സാറ-ജേൻ ഡയസ് | align="center" |ഇഷ ഗുപ്ത | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''പൂജ ചിട്ഗൊപീകർ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |2006 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നേഹ കപൂർ<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നതാഷാ സുരി<br>ടോപ് 17''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സൊനാലി സെഹ്ഗൽ<br>ടോപ് 12''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''അമൃത പട്കി<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |2005 | align="center" |അമൃത തപ്പർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സിന്ധുര ഗാഡേ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |വൈശാലി ദേശായ് | align="center" |നിഹാരികാ സിങ്ങ് |- | align="center" |2004 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[തനുശ്രീ ദത്ത]]<br>ടോപ് 10''' | align="center" |സയാലി ഭഗത് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മിഹിഖ വെർമ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ജ്യോതി ബ്രാഹ്മിൺ<br>ടോപ് 16''' |- | align="center" |2003 | align="center" |നികിത ആനന്ദ് | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''അമി വാശി<br>ടോപ് 5''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ഷൊണാലി നഗ്രാണി<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ശ്വേത വിജയ് |- | align="center" |2002 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[നേഹ ധൂപിയ]]<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്രുതി ശർമ്മ<br>ടോപ് 20''' | align="center" |ഗൗഹർ ഖാൻ | align="center" |രശ്മി ഘോഷ് |- | align="center" |2001 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[സെലീന ജെറ്റ്ലി]]<br>4th റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |സാറ കോർണർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കന്വർ തൂർ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശമിത സിൻഹ<br>ടോപ് 10''' |- | align="center" |2000 ! bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[ലാറ ദത്ത]]<br>വിജയി''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഗായത്രി ജോഷി<br>ടോപ് 15''' ! bgcolor="#90EE90" rowspan="51" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (2001-ൽ [[മനില]], [[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പീൻസിൽ]] സ്ഥാപിച്ചു) |- | align="center" |1999 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഗുൽ പനാഗ്<br>ടോപ് 10''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[യുക്താ മുഖി]]<br>വിജയി''' | align="center" |ശ്രീകൃപ മുരളി |- | align="center" |1998 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ലിമറൈന ഡിസൂസ<br>ടോപ് 10''' | align="center" |ആനി തോമസ് | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ശ്വേത ജൈശങ്കർ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1997 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[നഫീസ ജോസഫ്]]<br>ടോപ് 10''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ദിയ എബ്രഹാം<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1996 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സന്ധ്യ ചിബ്<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''റാണി ജയരാജ്<br>ടോപ് 5''' | align="center" |ഫ്ലൂർ സേവ്യർ |- | align="center" |1995 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മൻപ്രിത് ബ്രാർ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |പ്രീതി മാങ്കോട്ടിയ | align="center" |[[പ്രിയ ഗിൽ]] |- | align="center" |1994 ! bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[സുസ്മിതാ സെൻ]]<br>വിജയി''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[ഐശ്വര്യ റായ്]]<br>വിജയി''' | align="center" |ഫ്രാൻസിസ്ക ഹാർട് |- | align="center" |1993 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[നമ്രത ശിരോദ്കർ]]<br>ടോപ് 6''' | align="center" |കർമിന്ദർ കൗർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[പൂജ ബത്ര]]<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1992 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മധു സാപ്രെ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ഷൈല ലോപ്പസ് | align="center" |കമൽ സന്ധു |- | align="center" |1991 | align="center" |ക്രിസ്റ്റബിൾ ഹോവി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റിതു സിംഹ്<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രീതി മാങ്കോട്ടിയ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1990 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സുസേൻ സബ്‌ലോക്<br>ടോപ് 10''' | align="center" |നവീദ മെഹ്ദി | align="center" |× |- | align="center" |1989 | align="center" |ഡോളി മിന്ഹാസ് | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1988 | align="center" |× | align="center" |അനുരാധ കൊട്ടൂർ | align="center" |ശിഖ സ്വരൂപ് |- | align="center" |1987 | align="center" |പ്രിയദർശിനി പ്രധാൻ | align="center" |മനീഷ കോഹ്ലി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''എരിക മരിയ ഡിസൂസ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1986 | align="center" |മെഹർ ജെസിയ | align="center" |മൗറീൻ മേരി ലെസ്റ്റർഗം | align="center" |പൂനം പാലേട് ഗിദ്വാന്റ് |- | align="center" |1985 | align="center" |സോനു വാലിയ | align="center" |ഷാരോൺ മേരി ക്ലാർക്ക് | align="center" |വിനീത ശേഷധാരി വാസൻ |- | align="center" |1984 | align="center" |[[ജൂഹി ചാവ്‌ല]] | align="center" |സുചിത കുമാർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നളന്ദ രവീന്ദ്ര ബന്തർ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1983 | align="center" |രേഖ ഹാൻഡേ | align="center" |സ്വീറ്റി ഗ്രീവാൾ | align="center" |സാഹില ചദ്ദ |- | align="center" |1982 | align="center" |പമേല സിംഹ് | align="center" |ഉത്തര ഖേർ | align="center" |ബെറ്റി ഒ'കൊന്നോർ |- | align="center" |1981 | align="center" |രചിത കുമാർ | align="center" |ദീപ്തി ദിവാകർ | align="center" |[[മീനാക്ഷി ശേഷാദ്രി]] |- | align="center" |1980 | align="center" |[[സംഗീത ബിജ്ലാനി]] | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''എലിസബത് അനിത റെഡ്‌ഡി<br>ടോപ് 15''' | align="center" |ഉൾറിക കേറാൻ |- | align="center" |1979 | align="center" |സ്വരൂപ് സമ്പത് | align="center" |റായ്‌ന വിൻഫ്രേഡ് മേന്തോണിക്ക | align="center" |നിത പിന്റോ |- | align="center" |1978 | align="center" |അലംജീത് ചൗഹാൻ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കല്പന അയ്യർ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |സബിത ധൻരാജ്ഖീർ |- | align="center" |1977 | align="center" |ബിനീത ബോസ് | align="center" |× | align="center" |ജോവാൻ സ്റ്റീഫൻസ് |- | align="center" |1976 | align="center" |നയന ബൽസാവർ | align="center" |× | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[നഫീസ അലി]]<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1975 | align="center" |മീനാക്ഷി കുർപാട് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''അഞ്ജന സൂദ്<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ഇന്ദിര മരിയ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1974 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശാലിനി ധോലാകിയ<br>ടോപ് 12''' | align="center" |കിരൺ ദൊലാക്കിയ | align="center" |ലെസ്ലി ജീൻ |- | align="center" |1973 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഫർസാന ഹബീബ്<br>ടോപ് 12''' | align="center" |× | align="center" |ലിനേറ്റ് വില്ലിയംസ് |- | align="center" |1972 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''രൂപ സത്യൻ<br>ടോപ് 12''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മാലതി ബാസപ്പ<br>4th റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ഇന്ദിര മുത്തന്ന |- | align="center" |1971 | align="center" |രാജ് ഗിൽ | align="center" |പ്രേമ നാരായൺ | align="center" |സമിത മുഖർജി |- | align="center" |1970 | align="center" |വീണ സജ്‌നാനി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഹീതർ ഫാവിൽ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പട്രീഷ്യ ഡിസൂസ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1969 | align="center" |കവിത ബംബാനി | align="center" |അധീന ഷെല്ലിം | align="center" |വെൻഡി ലെസ്ലി വാസ് |- | align="center" |1968 | align="center" |അഞ്ചും മുംതാസ് ബൈജ് | align="center" |ജെയ്ൻ കോലോ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സുമിത സെൻ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1967 | align="center" |നയ്യാര മിർസ | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1966 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''യാസ്മിൻ ദജി<br>3rd റണ്ണർ-അപ്പ്''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''റെയ്‌ത ഫാര്യ<br>വിജയി''' | align="center" |'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല''' |- | align="center" |1965 | align="center" |പെർസിസ് ഖംബട്ട | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1964 | align="center" |മെഹർ മിസ്ട്രി | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1963 | align="center" |× | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1962 | align="center" |× | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഫെരിയൽ കരീം<br>ടോപ് 15''' | align="center" |ഷെയ്‌ല ചൊങ്കർ |- | align="center" |1961 | align="center" |× | align="center" |വെറോണിക്ക ടൊർകാറ്റോ | align="center" |ഡയാന വാലന്റീൻ |- | align="center" |1960 | align="center" |× | align="center" |ലോണ പിന്റോ | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ലോണ പിന്റോ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1959 | align="center" |× | align="center" |ഫ്ലുയർ എസക്കീൽ ! bgcolor="#DDA0DD" rowspan="10" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (1960-ൽ അമേരിക്കയിലെ കാലിഫോർണിയയിൽ സ്ഥാപിതമായതിനു ശേഷം 1968-ൽ [[ജപ്പാൻ]], [[ടോക്കിയോ|ടോക്കിയോയിൽ]] മാറ്റപ്പെട്ടു.) |- | align="center" |1958 | align="center" |× ! rowspan="9" bgcolor="#6495ED" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (1960-ൽ [[ഇംഗ്ലണ്ട്]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡമിൽ സ്ഥാപിച്ചു, ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ ആദ്യ പ്രതിനിധിയെ 1959-ൽ അയച്ചു.) |- | align="center" |1957 | align="center" |× |- | align="center" |1956 | align="center" |× |- | align="center" |1955 | align="center" |× |- | align="center" |1954 | align="center" |× |- | align="center" |1953 | align="center" |× |- | align="center" |1952 | align="center" |ഇന്ദ്രാണി റഹ്മാൻ |- | ! bgcolor="#FF1493" rowspan="2" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല<br> (അമേരിക്കയിലെ കാലിഫോർണിയയിൽ 1952-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, 1960-ൽ അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡയിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടട്ടു.) |} <br> × മത്സരിച്ചില്ല<br> ↑ മത്സരം നടന്നില്ല <br /> {| class="sortable" border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 1em 0 0; background: white; border: 1px#aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- ! bgcolor="#CEF2E6" | മത്സരം ! bgcolor="#CEF2E6" | പ്ലെയ്‌സ്‌മെന്റുകൾ ! bgcolor="#CEF2E6" | മികച്ച ഫലം |- | bgcolor="#FF1493" | '''മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ്''' | align="center" |28 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(1994 • 2000 • 2021)</small> |- | bgcolor="#6495ED" | '''മിസ്സ് വേൾഡ്''' | align="center" |30 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(1966 • 1994 • 1997 • 1999 • 2000 • 2017)</small> |- | bgcolor="#DDA0DD" | '''മിസ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ''' | align="center" |18 | '''1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' <small>(1960, 1997, 2003)</small> |- | bgcolor="#90EE90" | '''മിസ്സ് ഏർത്ത്''' | align="center" |7 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(2010)</small> |- | align="center" | '''ആകെ''' | align="center" | '''83''' | align="center" | '''10 കിരീടങ്ങൾ''' |- |} ==ചെറിയ അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ== ===മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ=== ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയും, മിസ്സ് ദീവ ([[ദ ടൈംസ് ഗ്രൂപ്പ്]]) 2013 മുതൽ ഇന്ത്യൻ പ്രതിനിധികളെ മിസ്സ് സുപ്രാനേഷണലിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നതിനുള്ള അവകാശം നേടി. 2011, 2012 വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ പ്രിൻസസ് മത്സരമാണ് മത്സരാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.<ref>{{cite web|title=ആശാ ഭട്ട് മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ 2014 കിരീടം ചൂടി.|url=http://beautypageants.indiatimes.com/supranational/archives/Asha-Bhat-crowned-Miss-Supranational-2014/articleshow/45384439.cms|work=indiatimes.com|access-date=2019-11-15|archive-date=2015-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122205618/http://beautypageants.indiatimes.com/supranational/archives/Asha-Bhat-crowned-Miss-Supranational-2014/articleshow/45384439.cms|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; line-height:20px; font-size:90%; width:100%;" |- ! rowspan="2" | വർഷം ! rowspan="2" | പ്രതിനിധി ! rowspan="2" | പ്രായം{{ref label|Alpha|α}} ! rowspan="2" | സംസ്ഥാനം ! colspan="2" | മത്സര പ്രകടനം |- ! | സ്ഥാനങ്ങൾ ! | {{nowrap|പ്രത്യേക പുരസ്കാരം(ങ്ങൾ)}} |- style="background:#FFFACD;" | 2013 | വിജയ ശർമ്മ | 20 | ന്യൂ ഡെൽഹി | ടോപ്പ് 20 | |- style="background-color:gold;" | '''2014''' | '''ആശ ഭട്ട്''' | 22 | '''കർണാടക''' | '''മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ 2014''' | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * '''മിസ് ടാലന്റഡ്''' * '''ടോപ്പ് 5 – മിസ് ഇന്റർനെറ്റ്'''}} |- style="background:#FFFACD;" | 2015 | ആഫ്രീൻ വാസ് | 24 | കർണാടക | ടോപ്പ് 10 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 4 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ - ഏഷ്യ & ഒഷ്യാനിയ * 1-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – മിസ് ഇന്റർനെറ്റ് * ടോപ്പ് 10 – മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ ടോപ്പ് മോഡൽ * ടോപ്പ് 10 – ബെസ്റ്റ് നാഷണൽ കോസ്റ്റ്യൂം}} |- style="background-color:gold;" | '''2016''' | '''ശ്രീനിധി ഷെട്ടി''' | 24 | '''കർണാടക''' | '''മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ 2016''' | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * '''മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ - ഏഷ്യ & ഒഷ്യാനിയ''' * '''3-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – മിസ് മോബ്സ്റ്റാർ'''}} |- style="background:#FFFACD;" | 2017 | പെഡൻ ഓംഗ്മു നാംഗ്യാൽ | 22 | സിക്കിം | ടോപ്പ് 25 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * 2-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – മിസ് ടാലന്റ് * 3-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – ബെസ്റ്റ് ഇൻ സ്വിംസ്യൂട്ട്}} |- style="background:#FFFACD;" | 2018 | ആദിതി ഹുണ്ടിയ | 21 | രാജസ്ഥാൻ | ടോപ്പ് 25 | |- style="background:#FFFACD;" | 2019 | ഷെഫാലി സൂദ് | 24 | ഉത്തർ പ്രദേശ് | ടോപ്പ് 25 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 1 പ്രത്യേക പുരസ്കാരം | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * ടോപ്പ് 10 – മിസ് ഇൻഫ്ലുവൻസർ}} |-style="background:#FFFACD;" | 2021 | ആവൃതി ചൗധരി | 23 | മധ്യ പ്രദേശ് | ടോപ്പ് 12 | |-style="background:#FFFACD;" | 2022 | റിതിക ഖട്ട്നാനി | 20 | മഹാരാഷ്ട്ര | ടോപ്പ് 12 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 5 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ ഏഷ്യ * മിസ് ഫോട്ടോജെനിക് * ടോപ്പ് 3 – മിസ് ടാലന്റ് * ടോപ്പ് 10 – സുപ്ര ഇൻഫ്ലുവൻസർ * ടോപ്പ് 11 – ടോപ്പ് മോഡൽ}} |-style="background:#FFFACD;" | 2023 | പ്രാഗ്ന്യ ആയ്യഗാരി | 21 | തെലങ്കാന | ടോപ്പ് 12 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 4 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ ഏഷ്യ * ടോപ്പ് 5 – സുപ്ര ചാറ്റ് * ടോപ്പ് 7 – മിസ് ടാലന്റ് * ടോപ്പ് 10 – സുപ്ര ഫാൻ-വോട്ട്}} |-style="background:#FFFACD;" | 2024 | സോണൽ കുക്രേജ | 26 | രാജസ്ഥാൻ | ടോപ്പ് 12 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 1 പ്രത്യേക പുരസ്കാരം | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * ടോപ്പ് 13 – മിസ് ഇൻഫ്ലുവൻസർ}} |-style="background:#FFFACD;" | 2025 | ആയുഷ്രീ മാലിക് | 19 | ന്യൂ ഡെൽഹി | ടോപ്പ് 24 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * വിജയി – സുപ്ര ചാറ്റ് * ടോപ്പ് 21 – മിസ് ഇൻഫ്ലുവൻസർ}} |- | 2026 | അവ്നി ഗുപ്ത | 22 | ഉത്തർ പ്രദേശ് | {{tableTBA}} | {{tableTBA}} |} {{refbegin}} ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ സംഘടന 2009–2012 വർഷങ്ങളിൽ മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ മത്സരത്തിലേക്ക് പ്രതിനിധിയെ അയച്ചിരുന്നില്ല. {{refend}} == ഇതും കാണുക == * [[:വിഭാഗം:ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാക്കൾ]] == അവലംബം == <references/> {{The Times Group|state=expanded}} [[Category:സൗന്ദര്യ മത്സരങ്ങൾ]] 7m1yd5u1au878fufynx6581a497lfg1 4614858 4614857 2026-04-23T17:53:55Z Mims Mentor 124418 /* ചെറിയ അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ */ 4614858 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Femina Miss India}} {{Infobox organization | image = | caption = | map = | motto = | formation = 1952 | type = സൗന്ദര്യ മത്സരം | headquarters = [[മുംബൈ]] | language = [[ഹിന്ദി]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] | leader_title = ദേശീയ സംവിധായകൻ | leader_name = | key_people = വിനീത് ജെയ്ൻ<br>നതാഷ ഗ്രോവർ | subsidiaries = [[മിസ്സ് ദീവ]] | budget = | name = ഫെമിന ഇന്ത്യ | image_border = | size = | msize = | mcaption = | owner = വിനീത് ജെയ്ൻ | location = [[ഇന്ത്യ]] | membership = മിസ്സ് വേൾഡ്<br>മിസ്സ് സൂപ്രനാഷ്ണൽ<br>മിസ്സ് കോസ്മോ | parent_organisation = ദി ടൈംസ് ഗ്രൂപ് | num_staff = | website = [https://beautypageants.indiatimes.com/ ഔദോഗിത വെബ്സൈറ്റ്] }} ബെന്നെറ്റ് കോൾമാൻ & കമ്പനിയുടെ '''ഫെമിന''' എന്ന മാസിക ഇന്ത്യൻ സുന്ദരികളെ കണ്ടെത്താൻ നടത്തുന്ന വാർഷിക സൗന്ദര്യമത്സരമാണ് '''ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ'''. മിസ്സ് ഇന്ത്യ എന്ന പ്രയോഗത്തിനു ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ഇല്ല. '''മിസ്സ് വേൾഡ്''', '''മിസ്സ് സൂപ്രനാഷ്ണൽ''', '''മിസ്സ് കോസ്മോ''' തുടങ്ങിയ സൗന്ദര്യമത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള സുന്ദരികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് ഈ മത്സരത്തിൽ നിന്നാണ്. ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിലെ മിക്ക വിജയികളും [[ബോളിവുഡ്]] ചലച്ചിത്രനടികളും ആകാറുണ്ട്. [[File:fmi 2008.jpg|thumb|300px|2008-ലെ ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ ജേത്രികൾ]] == അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങൾ == 1953 മുതൽ മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാക്കൾ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ് മത്സരത്തിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിൽ മത്സരിച്ച ആദ്യ മിസ് ഇന്ത്യ ഇന്ദ്രാണി റെഹ്മാൻ ആയിരുന്നു. 1956-ൽ ഫ്ല്യൂർ എസെകിയേൽ മിസ് വേൾഡ് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ആദ്യ മിസ് ഇന്ത്യയായി. ഒരു മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിന് ഒരേ വർഷം മിസ് വേൾഡിലും മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലും പങ്കെടുക്കുന്നതിനെ വിലക്കുന്ന പ്രത്യേക നിയമമില്ലായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിന്റെ തുടക്കത്തിനു ശേഷം, പൊതുവെ മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിനെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലേക്കും റണ്ണർ-അപ്പിനെ മിസ് വേൾഡിലേക്കും അയക്കുന്ന പതിവ് രൂപപ്പെട്ടു. 2007 മുതൽ ഈ ക്രമത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തി, മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിനെ മിസ് വേൾഡിലേക്കും റണ്ണർ-അപ്പിനെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലേക്കും അയക്കാൻ സംഘാടകർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>{{cite web | url = http://www.missosology.org/missearth2005/missearth05news.html | title = Missosology: Miss Earth 2005 Competition Format | accessdate = 2008-01-13 | archive-date = 2008-01-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080112072952/http://www.missosology.org/missearth2005/missearth05news.html | url-status = dead }}</ref>. മുൻകാലങ്ങളിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തിയ മത്സരാർത്ഥിയെ മിസ് ഏഷ്യ, മിസ് ഇന്റർനാഷണൽ, മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് തുടങ്ങിയ അന്തർദേശീയ സൗന്ദര്യമത്സരങ്ങളിലേക്ക് അയക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. 1997-ൽ ഈ രീതി മാറ്റി, ഒന്നാം, രണ്ടാം, മൂന്നാം സ്ഥാനങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനു പകരം വ്യത്യസ്ത അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങളിലേക്ക് പ്രത്യേക പ്രതിനിധികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് മത്സരം പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു. അതനുസരിച്ച് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് വിജയികൾക്ക് സമാനമായ അംഗീകാരവും സമ്മാനവും നൽകി, അവരെ യഥാക്രമം മിസ് ഇന്ത്യ വേൾഡ്, മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സ്, മിസ് ഇന്ത്യ ഏഷ്യ-പസഫിക് എന്നിങ്ങനെ വിശേഷിപ്പിച്ചു. 2002 മുതൽ മൂന്നാമത്തെ പ്രതിനിധിയെ മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് മത്സരത്തിനുപകരം മിസ് എർത്ത് മത്സരത്തിലേക്കാണ് അയക്കാൻ ആരംഭിച്ചത്. 1989-ലെ മിസ് ഇന്ത്യ കിരീടദാനം ആ വർഷത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, ഡിസംബറിൽ നടന്നതിനാൽ, 1990-ൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു മത്സരം സംഘടിപ്പിച്ചില്ല. 1988-ൽ ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലി നടത്തിയ മത്സരത്തിൽ ശിഖ സ്വരൂപ്, ശബ്നം പട്ടേൽ എന്നിവർ ശ്രദ്ധേയരായി. തുടർന്ന് ഇവർ രണ്ടുപേരും 1989-ലെ മിസ് മാക്‌സ് ഫാക്ടർ മത്സരത്തിലും വിജയികളായി. അവസാന ഘട്ടത്തിൽ ശക്തമായ മത്സരമാണ് ഇവർക്കിടയിൽ നടന്നത്. സമനിലയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന വിധത്തിൽ അവസാനിച്ച ഈ മത്സരത്തിന് ശേഷം, മാസികയുടെ മുഖചിത്രത്തിൽ ഇരുവരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതായി ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലിയുടെ എഡിറ്റർ ഗുൽഷൻ യൂയിംഗ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1994 ഇന്ത്യയുടെ സൗന്ദര്യമത്സര ചരിത്രത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ വർഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആ വർഷം മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സ് കിരീടജേതാവായ സുസ്മിത സെൻ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ് പട്ടം നേടിയ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിതയായി. അതേ വർഷം ഐശ്വര്യ റായ് മിസ് വേൾഡ് പട്ടവും നേടി. ഇതോടെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സും മിസ് വേൾഡും എന്ന രണ്ട് പ്രധാന അന്തർദേശീയ പട്ടങ്ങളും ഒരേ വർഷം ഇന്ത്യയിൽ എത്തിയിരുന്നു. സുസ്മിത സെന്റെ വിജയത്തിന് ശേഷം ഇന്ത്യയിൽ സൗന്ദര്യമത്സര പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചു. അതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ എണ്ണത്തിലും വർധനയുണ്ടായി. 1997-ൽ ഡയാന ഹെയ്ഡൻ മിസ് വേൾഡ് പട്ടം നേടി. തുടർന്ന് 1999-ൽ യുക്താ മുഖിയും മിസ് വേൾഡ് ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2000-ലെ മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരം ഇന്ത്യൻ സൗന്ദര്യമത്സര ചരിത്രത്തിലെ ഒരു നിർണായക ഘട്ടമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ആ വർഷം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് പ്രതിനിധികളും തങ്ങളുടെ അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങളിൽ വിജയിച്ചു. ലാറ ദത്ത മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്, പ്രിയങ്ക ചോപ്ര മിസ് വേൾഡ്, ദിയ മിർസ മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് എന്നീ പട്ടങ്ങൾ നേടി. ഇതോടെ ഒരേ വർഷം മൂന്ന് പ്രധാന അന്തർദേശീയ കിരീടങ്ങളും ഇന്ത്യ നേടിയ അപൂർവ നേട്ടം രേഖപ്പെടുത്തി. == ശ്രദ്ധേയമായ സംഭവങ്ങൾ == * [[റീത ഫാരിയ]] 1966-ലെ ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലി മിസ് ഇന്ത്യയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനു പിന്നാലെ [[മിസ് വേൾഡ്]] 1966 കിരീടവും നേടി. മിസ് വേൾഡ് പട്ടം നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിതയായിരുന്നു അവർ. * [[സീനത്ത് അമൻ]] 1970-ൽ, താര ആൻ ഫോൻസിക (Tara Ann Fonseca) 1973-ൽ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് പട്ടം നേടി. * 1976-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ നൈന ബൽസാവെറിൻ, വർണ്ണവിവേചനത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[മിസ് വേൾഡ്]] മത്സരത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. * 1977-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ നളിനി വിശ്വനാഥൻ, നീന്തൽവേഷ റൗണ്ടിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനെതിരെ കുടുംബതലത്തിൽ ഉണ്ടായ എതിർപ്പിനെ തുടർന്ന് [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തില്ല. * 1992-ൽ മധു സാപ്രേ [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 1994-ൽ [[സുസ്മിതാ സെൻ]] [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] പട്ടവും [[ഐശ്വര്യ റായ്]] [[മിസ് വേൾഡ്]] പട്ടവും നേടി. * 1995-ൽ മൻപ്രീത് ബ്രാർ [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. അതേ വർഷം രുചി മൽഹോത്ര മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനവും നേടി. * 1997-ൽ [[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ]] ഇന്ത്യയ്ക്കായി രണ്ടാമത്തെ [[മിസ് വേൾഡ്]] കിരീടം നേടി. അതേ വർഷം ദിവ്യ ചൗഹാൻ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 1999-ൽ [[യുക്താ മുഖി]] [[മിസ് വേൾഡ്]] ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * 2000-ൽ, 1994-ലെ [[മിസ് വേൾഡ്]] ജേതാവായ [[ഐശ്വര്യ റായ്]]യെ ഒരു വോട്ടെടുപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇതുവരെയുള്ള ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ മിസ് വേൾഡ് ജേതാവായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. * 2000-ൽ ഇന്ത്യ, [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]], [[മിസ് വേൾഡ്]], മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് എന്നീ മൂന്ന് പ്രധാന അന്തർദേശീയ കിരീടങ്ങളും ഒരേ വർഷം നേടിയ രണ്ടാമത്തെ രാജ്യമായി. [[ലാറ ദത്ത]], [[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര]], [[ദിയ മിർസ]] എന്നിവർ യഥാക്രമം ഈ പട്ടങ്ങൾ നേടി. ഇന്ത്യയ്ക്ക് മുമ്പ് ഈ നേട്ടം 1972-ൽ ഓസ്‌ട്രേലിയ നേടിയിരുന്നു. * 2001-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സായ [[സെലീന ജെറ്റ്ലി]] [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ അഞ്ചാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2002-ൽ ടീനാ ചട്‍വാൾ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് ഇന്റർനാഷണൽ മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2003-ൽ ഷോണൽ രാവത് മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് ഇന്റർനാഷണൽ മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2006-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയ അമൃത പട്കി [[മിസ് എർത്ത്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2007-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയ പൂജ ചിട്ഗോപികർ [[മിസ് എർത്ത്]] മത്സരത്തിൽ റണ്ണർ-അപ്പായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * 2008-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ മലയാളി [[പാർവ്വതി ഓമനക്കുട്ടൻ]] [[മിസ് വേൾഡ്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. == വിവാദങ്ങൾ == ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയിൽ 2007 വരെ ഒന്നാം സ്ഥാനക്കാരി ''മിസ് യൂണിവേർസും'' രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരി ''മിസ്സ് വേൾഡും'' ആയിരുന്നു. 2007 മുതൽ മിസ്സ് ഇന്ത്യയുടെ സംഘാടകർ അത് തിരിച്ച് മിസ്സ് വേൾഡ് ഒന്നാം സ്ഥാനക്കാരിയും മിസ്സ് യൂണിവേർസ് രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരിയും ആകും എന്ന് തീരുമാനിക്കുകയുണ്ടായി. 2006-ലെ ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയായ [[നേഹ കപൂർ]] താൻ കിരീടം അണിയിക്കേണ്ടത് 2007-ലെ രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരിയാണെന്ന് അറിഞ്ഞതോടെ രോഷാകുലയാകുകയും കിരീടദാനച്ചടങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാതെ വേദി വിടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 2008-ൽ മിസ്സ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയി തിരഞ്ഞെടുത്ത [[ഹർഷിത സക്സേന]]യ്ക്കെതിരേ ഗ്ലാഡ്റാഗ്സിന്റെ പ്രസിഡന്റ് മൗറീൻ വാഡിയ വക്കീൽ നോട്ടീസ് അയച്ചത് മിസ്സ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിനു നാണക്കേടായി. 2006-ൽ ഒപ്പുവച്ച രണ്ടു വർഷ കരാർ ഹർഷിത ലംഘിച്ചു എന്നു പറഞ്ഞാണ് ഗ്ലാഡ്റാഗ്സ് കോടതി കയറിയത്. ഈ കരാർ പ്രകാരം ഹർഷിതയ്ക്ക് ഏതെങ്കിലും സൗന്ദര്യമത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കണമെങ്കിൽ ഗ്ലാഡ്റാഗ്സിന്റെ മുൻകൂർ അനുവാദം വേണമായിരുന്നു. സി.എൻ.എൻ ഐ.ബി.എം വാർത്താ ചാനലുമായി നടത്തിയ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ മൗറീൻ വാഡിയ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. ''ഹർഷിത സക്സേന ഒരു ഗ്ലാഡ്റാഗ്സ് മോഡലാണ്. ഏപ്രിൽ 2006-ൽ ഒപ്പു വച്ച മെഗാ മോഡൽ കരാറിന്റെ ഭാഗമാണ് ഹർഷിത. ഈ കരാർ ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ട്. ഇത് തീരുന്നതിനുമുൻപ് ഒരു സൗന്ദര്യമത്സരത്തിലും എന്റെ അനുവാദം കൂടാതെ പങ്കെടുക്കരുതെന്ന് ഈ കരാറിൽ വ്യക്തമായി പറയുന്നുണ്ട്.'' ഈ കാരണങ്ങളാൽ ഹർഷിതയ്ക്ക് തന്റെ കിരീടം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതായി വന്നു. ഹർഷിതയുടെ പിന്നിലായി വിജയിച്ച തൻവി വ്യാസ് മിസ്സ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയി തന്മൂലം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. തൻവിയാണ് ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് 2008 മിസ്സ് എർത്ത് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.ibnlive.com/news/miss-india-earth-to-fight-for-crown-in-court/63008-8.html |title=Miss India Earth to fight for crown in court |access-date=2008-12-31 |archive-date=2008-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080618100541/http://www.ibnlive.com/news/miss-india-earth-to-fight-for-crown-in-court/63008-8.html |url-status=dead }}</ref> 2001-ലെ മിസ്സ് ഇന്ത്യയും മിസ്സ് യൂണിവേർസിലെ നാലാമത് സ്ഥാനക്കാരിയും ആയ [[സെലീന ജെറ്റ്ലി]] തന്നോട് മത്സരം നടന്ന [[പോർട്ടോ റീക്കോ|പോർട്ടോ റീക്കോയിലെ]] മാധ്യമങ്ങൾ മോശമായി പെറുമാറി എന്ന് ആരോപിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള സുന്ദരികൾ തുടർച്ചയായി മിസ്സ് യൂണിവേർസും മിസ്സ് വേൾഡും ഒക്കെ ആവുന്നതുകൊണ്ട് ഈ മത്സരങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ കള്ളത്തരം കാണിക്കുന്നുണ്ട് എന്നൊരാരോപണവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. == ദുരന്തം == മിസ്സ് ഇന്ത്യ ആയിരുന്ന നഫീസ ജോസഫ് 2004 ജുലൈ 29-ന് തന്റെ [[മുംബൈ|മുബൈയിലുള്ള]] ഫ്ലാറ്റിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചതായി കാണപ്പെട്ടു. തന്റെ പ്രതിശ്രുത വരനുമായുള്ള പ്രശ്നങ്ങളാണ് നഫീസയെ ഈ കടുംകൈ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്നു കരുതുന്നു. നഫീസയുടെ മാതാപിതാക്കളും അയാളെ കുറ്റം പറയുകയുണ്ടായി. == ജേതാക്കളുടെ പട്ടിക == ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന '''മികച്ച നാല് അന്താരാഷ്ട്ര സൗന്ദര്യമത്സരങ്ങളിൽ''' ഇന്ത്യയുടെ ദ്യോഗിക പ്രതിനിധികളുടെയും അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയാണ് ഇനിപ്പറയുന്നത്. രാജ്യം പത്ത് കിരീടങ്ങൾ നേടി. * '''മൂന്ന്''' — മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ് കിരീടങ്ങൾ ([[സുസ്മിത സെൻ|1994]] • [[ലാറ ദത്ത|2000]] • [[ഹർനാസ് സന്ധു|2021]]) * '''ആറ്''' — മിസ്സ് വേൾഡ് കിരീടങ്ങൾ ([[റീത ഫാരിയ|1966]] • [[ഐശ്വര്യ റായ്|1994]] • [[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ|1997]] • [[യുക്താ മുഖി|1999]] • [[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര|2000]] • [[മാനുഷി ചില്ലാർ|2017]]) * '''ഒന്ന്''' — മിസ്സ് എർത്ത് കിരീടം (2010) {| class="sortable wiki table" border="3" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0 1em 0 0; background: white; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |+ |- ! bgcolor="#CEF2E6" width=5%| YEAR ! bgcolor="#FF1493" width=15%| [[മിസ് യൂണിവേഴ്സ്|മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ്]]<br>'''വിശ്വസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#6495ED" width=15%| [[മിസ് വേൾഡ്|മിസ്സ് വേൾഡ്]]<br>'''ലോകസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#DDA0DD" width=15%| മിസ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ<br>'''അന്തര്ദ്ദേശീയസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#90EE90" width=15%| മിസ്സ് എർത്ത്<br>'''ഭൂമിസുന്ദരി''' |- | align="center" |2027 | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |സാഥ്‌വി സതീഷ് സെയ്ൽ<br><small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> |- | align="center" |2026 | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |[[നികിത പോർവാൾ]]<br><small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> |- | align="center" |2025 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മണിക വിശ്വകർമ<br>ടോപ് 30''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നന്ദിനി ഗുപ്ത<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റൂഷ് സിന്ദു<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കോമൾ ചൗധരി<br>ടോപ് 25''' |- | align="center" |2024 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[റിയ സിൻഹ]]<br>ടോപ് 30''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സിനി ഷെട്ടി<br>ടോപ് 8''' | align="center" |രശ്മി ഷിൻഡെ | align="center" |ഗൗരി ഗോതങ്കർ |- | align="center" |2023 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്വേത ശാരദ<br>ടോപ് 20''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം 2024 മാർച്ചിലേക്ക് മാറ്റി'''}} | align="center" |പ്രവീണ അഞ്ജന | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രിയൻ സെയ്ൻ<br>ടോപ് 20''' |- | align="center" |2022 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[ദിവിത റായ്]]<br>ടോപ് 16''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |സോയ അഫ്രോസ് | align="center" |വന്ഷിക പർമർ |- | align="center" |2021 | bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[ഹർനാസ് സന്ധു|ഹർനാസ് കൗർ സന്ധു]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മാനസ വാരാണസി<br>ടോപ് 13''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |രശ്മി മാധുരി |- | align="center" |2020 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[ഏഡ്‌ലിൻ കാസ്റ്റെലീനൊ]]<br>3rd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | colspan= "2" align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |താൻവി ഖരോട്ടെ |- | align="center" |2019 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[വർടിക സിങ്ങ്|വാർത്തിക സിങ്]]<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''സുമൻ രാവോ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |സ്‌മൃതി ബതീജ | align="center" |തേജസ്വിനി മനോഗ്ന |- | align="center" |2018 | align="center" |നേഹൽ ചുടാസാമാ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''അനുക്രീതി വാസ്<br>ടോപ് 30''' | align="center" |ടാനിഷ്‌ക ഭോസ്ലെ | align="center" |നിഷി ഭാരദ്വാജ്‌ |- | align="center" |2017 | align="center" |ശ്രദ്ധ ശശിധർ ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[മാനുഷി ചില്ലാർ]]<br>വിജയി''' | align="center" |അങ്കിത കുമാരി | align="center" |ശാൻ ഷുമാസ് കുമാർ |- | align="center" |2016 | align="center" |റോഷ്മിത ഹരിമൂർത്തി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രിയദർശിനി ചാറ്റർജി<br>ടോപ് 20''' | align="center" |രേവതി ഛേത്രി | align="center" |റാഷി യാധവ് |- | align="center" |2015 | align="center" |ഉർവശി റൗതേല | align="center" |അദിതി ആര്യ | align="center" |സുപ്രിയ അയ്മൻ | align="center" |ആയിട്ടാൽ ഖോസ്ല |- | align="center" |2014 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നൊയോനിതാ ലോദ്<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കോയൽ റാണ<br>ടോപ് 10''' | align="center" |ജാതലേഖ മൽഹോത്ര | align="center" |അലംകൃത സഹായ് |- | align="center" |2013 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മാനസി മോഘെ<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നവനീത് കൗർ ധില്ലൊൻ<br>ടോപ് 20''' | align="center" |ഗുർലീൻ ഗ്രേവാൾ | align="center" |സോഭിത ധുലിപാല |- | align="center" |2012 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശില്പ സിംഗ്<br>ടോപ് 16''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''വന്യ മിശ്ര'''<br>'''ടോപ് 7''''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റോഷെൽ മരിയ റാവൊ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |പ്രാചി മിശ്ര |- | align="center" |2011 | align="center" |വാസുകി സുങ്കവല്ലി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കനിഷ്ത ധൻഖർ<br>ടോപ് 31''' | align="center" |അങ്കിത ഷോരെ | align="center" |ഹസ്‌ലീൻ കൗർ |- | align="center" |2010 | align="center" |ഉശോഷി സെൻഗുപ്‌ത | align="center" |മാനസ്വി മംഗായ് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നേഹ ഹിൻഗെ<br>ടോപ് 15''' ! bgcolor="#90EE90" align="center" |'''നിക്കോൾ ഫാരിയ<br>വിജയി''' |- | align="center" |2009 | align="center" |ഏക്‌ത ചൗധരി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പൂജ ചോപ്ര<br>ടോപ് 16''' | align="center" |ഹർഷിത സക്സേന | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്രീയ കിഷോർ<br>ടോപ് 16''' |- | align="center" |2008 | align="center" |സിമ്രൻ കൗർ മുണ്ടി | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[പാർവ്വതി ഓമനക്കുട്ടൻ]]<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |രാധ ബ്രഹ്മഭട്ട് | align="center" |തൻവി വ്യാസ് |- | align="center" |2007 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പൂജ ഗുപ്ത<br>ടോപ് 10''' | align="center" |സാറ-ജേൻ ഡയസ് | align="center" |ഇഷ ഗുപ്ത | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''പൂജ ചിട്ഗൊപീകർ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |2006 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നേഹ കപൂർ<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നതാഷാ സുരി<br>ടോപ് 17''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സൊനാലി സെഹ്ഗൽ<br>ടോപ് 12''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''അമൃത പട്കി<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |2005 | align="center" |അമൃത തപ്പർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സിന്ധുര ഗാഡേ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |വൈശാലി ദേശായ് | align="center" |നിഹാരികാ സിങ്ങ് |- | align="center" |2004 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[തനുശ്രീ ദത്ത]]<br>ടോപ് 10''' | align="center" |സയാലി ഭഗത് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മിഹിഖ വെർമ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ജ്യോതി ബ്രാഹ്മിൺ<br>ടോപ് 16''' |- | align="center" |2003 | align="center" |നികിത ആനന്ദ് | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''അമി വാശി<br>ടോപ് 5''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ഷൊണാലി നഗ്രാണി<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ശ്വേത വിജയ് |- | align="center" |2002 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[നേഹ ധൂപിയ]]<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്രുതി ശർമ്മ<br>ടോപ് 20''' | align="center" |ഗൗഹർ ഖാൻ | align="center" |രശ്മി ഘോഷ് |- | align="center" |2001 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[സെലീന ജെറ്റ്ലി]]<br>4th റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |സാറ കോർണർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കന്വർ തൂർ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശമിത സിൻഹ<br>ടോപ് 10''' |- | align="center" |2000 ! bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[ലാറ ദത്ത]]<br>വിജയി''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഗായത്രി ജോഷി<br>ടോപ് 15''' ! bgcolor="#90EE90" rowspan="51" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (2001-ൽ [[മനില]], [[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പീൻസിൽ]] സ്ഥാപിച്ചു) |- | align="center" |1999 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഗുൽ പനാഗ്<br>ടോപ് 10''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[യുക്താ മുഖി]]<br>വിജയി''' | align="center" |ശ്രീകൃപ മുരളി |- | align="center" |1998 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ലിമറൈന ഡിസൂസ<br>ടോപ് 10''' | align="center" |ആനി തോമസ് | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ശ്വേത ജൈശങ്കർ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1997 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[നഫീസ ജോസഫ്]]<br>ടോപ് 10''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ദിയ എബ്രഹാം<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1996 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സന്ധ്യ ചിബ്<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''റാണി ജയരാജ്<br>ടോപ് 5''' | align="center" |ഫ്ലൂർ സേവ്യർ |- | align="center" |1995 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മൻപ്രിത് ബ്രാർ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |പ്രീതി മാങ്കോട്ടിയ | align="center" |[[പ്രിയ ഗിൽ]] |- | align="center" |1994 ! bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[സുസ്മിതാ സെൻ]]<br>വിജയി''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[ഐശ്വര്യ റായ്]]<br>വിജയി''' | align="center" |ഫ്രാൻസിസ്ക ഹാർട് |- | align="center" |1993 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[നമ്രത ശിരോദ്കർ]]<br>ടോപ് 6''' | align="center" |കർമിന്ദർ കൗർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[പൂജ ബത്ര]]<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1992 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മധു സാപ്രെ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ഷൈല ലോപ്പസ് | align="center" |കമൽ സന്ധു |- | align="center" |1991 | align="center" |ക്രിസ്റ്റബിൾ ഹോവി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റിതു സിംഹ്<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രീതി മാങ്കോട്ടിയ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1990 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സുസേൻ സബ്‌ലോക്<br>ടോപ് 10''' | align="center" |നവീദ മെഹ്ദി | align="center" |× |- | align="center" |1989 | align="center" |ഡോളി മിന്ഹാസ് | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1988 | align="center" |× | align="center" |അനുരാധ കൊട്ടൂർ | align="center" |ശിഖ സ്വരൂപ് |- | align="center" |1987 | align="center" |പ്രിയദർശിനി പ്രധാൻ | align="center" |മനീഷ കോഹ്ലി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''എരിക മരിയ ഡിസൂസ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1986 | align="center" |മെഹർ ജെസിയ | align="center" |മൗറീൻ മേരി ലെസ്റ്റർഗം | align="center" |പൂനം പാലേട് ഗിദ്വാന്റ് |- | align="center" |1985 | align="center" |സോനു വാലിയ | align="center" |ഷാരോൺ മേരി ക്ലാർക്ക് | align="center" |വിനീത ശേഷധാരി വാസൻ |- | align="center" |1984 | align="center" |[[ജൂഹി ചാവ്‌ല]] | align="center" |സുചിത കുമാർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നളന്ദ രവീന്ദ്ര ബന്തർ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1983 | align="center" |രേഖ ഹാൻഡേ | align="center" |സ്വീറ്റി ഗ്രീവാൾ | align="center" |സാഹില ചദ്ദ |- | align="center" |1982 | align="center" |പമേല സിംഹ് | align="center" |ഉത്തര ഖേർ | align="center" |ബെറ്റി ഒ'കൊന്നോർ |- | align="center" |1981 | align="center" |രചിത കുമാർ | align="center" |ദീപ്തി ദിവാകർ | align="center" |[[മീനാക്ഷി ശേഷാദ്രി]] |- | align="center" |1980 | align="center" |[[സംഗീത ബിജ്ലാനി]] | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''എലിസബത് അനിത റെഡ്‌ഡി<br>ടോപ് 15''' | align="center" |ഉൾറിക കേറാൻ |- | align="center" |1979 | align="center" |സ്വരൂപ് സമ്പത് | align="center" |റായ്‌ന വിൻഫ്രേഡ് മേന്തോണിക്ക | align="center" |നിത പിന്റോ |- | align="center" |1978 | align="center" |അലംജീത് ചൗഹാൻ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കല്പന അയ്യർ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |സബിത ധൻരാജ്ഖീർ |- | align="center" |1977 | align="center" |ബിനീത ബോസ് | align="center" |× | align="center" |ജോവാൻ സ്റ്റീഫൻസ് |- | align="center" |1976 | align="center" |നയന ബൽസാവർ | align="center" |× | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[നഫീസ അലി]]<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1975 | align="center" |മീനാക്ഷി കുർപാട് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''അഞ്ജന സൂദ്<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ഇന്ദിര മരിയ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1974 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശാലിനി ധോലാകിയ<br>ടോപ് 12''' | align="center" |കിരൺ ദൊലാക്കിയ | align="center" |ലെസ്ലി ജീൻ |- | align="center" |1973 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഫർസാന ഹബീബ്<br>ടോപ് 12''' | align="center" |× | align="center" |ലിനേറ്റ് വില്ലിയംസ് |- | align="center" |1972 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''രൂപ സത്യൻ<br>ടോപ് 12''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മാലതി ബാസപ്പ<br>4th റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ഇന്ദിര മുത്തന്ന |- | align="center" |1971 | align="center" |രാജ് ഗിൽ | align="center" |പ്രേമ നാരായൺ | align="center" |സമിത മുഖർജി |- | align="center" |1970 | align="center" |വീണ സജ്‌നാനി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഹീതർ ഫാവിൽ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പട്രീഷ്യ ഡിസൂസ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1969 | align="center" |കവിത ബംബാനി | align="center" |അധീന ഷെല്ലിം | align="center" |വെൻഡി ലെസ്ലി വാസ് |- | align="center" |1968 | align="center" |അഞ്ചും മുംതാസ് ബൈജ് | align="center" |ജെയ്ൻ കോലോ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സുമിത സെൻ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1967 | align="center" |നയ്യാര മിർസ | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1966 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''യാസ്മിൻ ദജി<br>3rd റണ്ണർ-അപ്പ്''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''റെയ്‌ത ഫാര്യ<br>വിജയി''' | align="center" |'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല''' |- | align="center" |1965 | align="center" |പെർസിസ് ഖംബട്ട | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1964 | align="center" |മെഹർ മിസ്ട്രി | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1963 | align="center" |× | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1962 | align="center" |× | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഫെരിയൽ കരീം<br>ടോപ് 15''' | align="center" |ഷെയ്‌ല ചൊങ്കർ |- | align="center" |1961 | align="center" |× | align="center" |വെറോണിക്ക ടൊർകാറ്റോ | align="center" |ഡയാന വാലന്റീൻ |- | align="center" |1960 | align="center" |× | align="center" |ലോണ പിന്റോ | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ലോണ പിന്റോ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1959 | align="center" |× | align="center" |ഫ്ലുയർ എസക്കീൽ ! bgcolor="#DDA0DD" rowspan="10" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (1960-ൽ അമേരിക്കയിലെ കാലിഫോർണിയയിൽ സ്ഥാപിതമായതിനു ശേഷം 1968-ൽ [[ജപ്പാൻ]], [[ടോക്കിയോ|ടോക്കിയോയിൽ]] മാറ്റപ്പെട്ടു.) |- | align="center" |1958 | align="center" |× ! rowspan="9" bgcolor="#6495ED" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (1960-ൽ [[ഇംഗ്ലണ്ട്]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡമിൽ സ്ഥാപിച്ചു, ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ ആദ്യ പ്രതിനിധിയെ 1959-ൽ അയച്ചു.) |- | align="center" |1957 | align="center" |× |- | align="center" |1956 | align="center" |× |- | align="center" |1955 | align="center" |× |- | align="center" |1954 | align="center" |× |- | align="center" |1953 | align="center" |× |- | align="center" |1952 | align="center" |ഇന്ദ്രാണി റഹ്മാൻ |- | ! bgcolor="#FF1493" rowspan="2" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല<br> (അമേരിക്കയിലെ കാലിഫോർണിയയിൽ 1952-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, 1960-ൽ അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡയിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടട്ടു.) |} <br> × മത്സരിച്ചില്ല<br> ↑ മത്സരം നടന്നില്ല <br /> {| class="sortable" border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 1em 0 0; background: white; border: 1px#aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- ! bgcolor="#CEF2E6" | മത്സരം ! bgcolor="#CEF2E6" | പ്ലെയ്‌സ്‌മെന്റുകൾ ! bgcolor="#CEF2E6" | മികച്ച ഫലം |- | bgcolor="#FF1493" | '''മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ്''' | align="center" |28 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(1994 • 2000 • 2021)</small> |- | bgcolor="#6495ED" | '''മിസ്സ് വേൾഡ്''' | align="center" |30 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(1966 • 1994 • 1997 • 1999 • 2000 • 2017)</small> |- | bgcolor="#DDA0DD" | '''മിസ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ''' | align="center" |18 | '''1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' <small>(1960, 1997, 2003)</small> |- | bgcolor="#90EE90" | '''മിസ്സ് ഏർത്ത്''' | align="center" |7 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(2010)</small> |- | align="center" | '''ആകെ''' | align="center" | '''83''' | align="center" | '''10 കിരീടങ്ങൾ''' |- |} ==ചെറിയ അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ== ===മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ=== ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയും, മിസ്സ് ദീവ ([[ദ ടൈംസ് ഗ്രൂപ്പ്]]) 2013 മുതൽ ഇന്ത്യൻ പ്രതിനിധികളെ മിസ്സ് സുപ്രാനേഷണലിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നതിനുള്ള അവകാശം നേടി. 2011, 2012 വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ പ്രിൻസസ് മത്സരമാണ് മത്സരാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.<ref>{{cite web|title=ആശാ ഭട്ട് മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ 2014 കിരീടം ചൂടി.|url=http://beautypageants.indiatimes.com/supranational/archives/Asha-Bhat-crowned-Miss-Supranational-2014/articleshow/45384439.cms|work=indiatimes.com|access-date=2019-11-15|archive-date=2015-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122205618/http://beautypageants.indiatimes.com/supranational/archives/Asha-Bhat-crowned-Miss-Supranational-2014/articleshow/45384439.cms|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; line-height:20px; font-size:90%; width:100%;" |- ! rowspan="2" | വർഷം ! rowspan="2" | പ്രതിനിധി ! rowspan="2" | പ്രായം{{ref label|Alpha|α}} ! rowspan="2" | സംസ്ഥാനം ! colspan="2" | മത്സര പ്രകടനം |- ! | സ്ഥാനങ്ങൾ ! | {{nowrap|പ്രത്യേക പുരസ്കാരം(ങ്ങൾ)}} |- style="background:#FFFACD;" | 2013 | വിജയ ശർമ്മ | 20 | ന്യൂ ഡെൽഹി | ടോപ്പ് 20 | |- style="background-color:gold;" | '''2014''' | '''ആശ ഭട്ട്''' | 22 | '''കർണാടക''' | '''മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ 2014''' | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * '''മിസ് ടാലന്റഡ്''' * '''ടോപ്പ് 5 – മിസ് ഇന്റർനെറ്റ്'''}} |- style="background:#FFFACD;" | 2015 | ആഫ്രീൻ വാസ് | 24 | കർണാടക | ടോപ്പ് 10 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 4 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ - ഏഷ്യ & ഒഷ്യാനിയ * 1-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – മിസ് ഇന്റർനെറ്റ് * ടോപ്പ് 10 – മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ ടോപ്പ് മോഡൽ * ടോപ്പ് 10 – ബെസ്റ്റ് നാഷണൽ കോസ്റ്റ്യൂം}} |- style="background-color:gold;" | '''2016''' | '''ശ്രീനിധി ഷെട്ടി''' | 24 | '''കർണാടക''' | '''മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ 2016''' | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * '''മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ - ഏഷ്യ & ഒഷ്യാനിയ''' * '''3-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – മിസ് മോബ്സ്റ്റാർ'''}} |- style="background:#FFFACD;" | 2017 | പെഡൻ ഓംഗ്മു നാംഗ്യാൽ | 22 | സിക്കിം | ടോപ്പ് 25 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * 2-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – മിസ് ടാലന്റ് * 3-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – ബെസ്റ്റ് ഇൻ സ്വിംസ്യൂട്ട്}} |- style="background:#FFFACD;" | 2018 | ആദിതി ഹുണ്ടിയ | 21 | രാജസ്ഥാൻ | ടോപ്പ് 25 | |- style="background:#FFFACD;" | 2019 | ഷെഫാലി സൂദ് | 24 | ഉത്തർ പ്രദേശ് | ടോപ്പ് 25 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 1 പ്രത്യേക നാമനിർദ്ദേശങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * ടോപ്പ് 10 – മിസ് ഇൻഫ്ലുവൻസർ}} |-style="background:#FFFACD;" | 2021 | ആവൃതി ചൗധരി | 23 | മധ്യ പ്രദേശ് | ടോപ്പ് 12 | |-style="background:#FFFACD;" | 2022 | റിതിക ഖട്ട്നാനി | 20 | മഹാരാഷ്ട്ര | ടോപ്പ് 12 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 5 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ ഏഷ്യ * മിസ് ഫോട്ടോജെനിക് * ടോപ്പ് 3 – മിസ് ടാലന്റ് * ടോപ്പ് 10 – സുപ്ര ഇൻഫ്ലുവൻസർ * ടോപ്പ് 11 – ടോപ്പ് മോഡൽ}} |-style="background:#FFFACD;" | 2023 | പ്രാഗ്ന്യ ആയ്യഗാരി | 21 | തെലങ്കാന | ടോപ്പ് 12 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 4 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ ഏഷ്യ * ടോപ്പ് 5 – സുപ്ര ചാറ്റ് * ടോപ്പ് 7 – മിസ് ടാലന്റ് * ടോപ്പ് 10 – സുപ്ര ഫാൻ-വോട്ട്}} |-style="background:#FFFACD;" | 2024 | സോണൽ കുക്രേജ | 26 | രാജസ്ഥാൻ | ടോപ്പ് 12 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 1 പ്രത്യേക നാമനിർദ്ദേശങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * ടോപ്പ് 13 – മിസ് ഇൻഫ്ലുവൻസർ}} |-style="background:#FFFACD;" | 2025 | ആയുഷ്രീ മാലിക് | 19 | ന്യൂ ഡെൽഹി | ടോപ്പ് 24 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * വിജയി – സുപ്ര ചാറ്റ് * ടോപ്പ് 21 – മിസ് ഇൻഫ്ലുവൻസർ}} |- | 2026 | അവ്നി ഗുപ്ത | 22 | ഉത്തർ പ്രദേശ് | {{tableTBA}} | {{tableTBA}} |} {{refbegin}} ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ സംഘടന 2009–2012 വർഷങ്ങളിൽ മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ മത്സരത്തിലേക്ക് പ്രതിനിധിയെ അയച്ചിരുന്നില്ല. {{refend}} === മിസ് കോസ്മോ === {| class="wikitable" style="text-align:center; line-height:20px; font-size:90%; width:100%;" |- ! rowspan="2" | വർഷം ! rowspan="2" | പ്രതിനിധി ! rowspan="2" | പ്രായം{{ref label|Alpha|α}} ! rowspan="2" | സംസ്ഥാനം ! colspan="2" | മത്സര പ്രകടനം |- ! | സ്ഥാനങ്ങൾ ! | {{nowrap|പ്രത്യേക പുരസ്കാരം(ങ്ങൾ)}} |-style="background:#FFFACD;" | 2025 | വിപ്ര മെഹ്ത | 21 | രാജസ്ഥാൻ | ടോപ്പ് 21 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 4 പ്രത്യേക നാമനിർദ്ദേശങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * ടോപ്പ് 3 – കോസ്മോ സോഷ്യൽ അംബാസഡർ * ടോപ്പ് 5 – ബെസ്റ്റ് ഇൻ സ്വിംസ്യൂട്ട് * ടോപ്പ് 17 – ദി T.E.A കോസ്മോ കാർണിവൽ ഷോ * ടോപ്പ് 26 – കോസ്മോ ഇംപാക്റ്റ്ഫുൾ ബ്യൂട്ടി അവാർഡ്}} |- | 2026 | അവനി കാക്കെകൊച്ചി | 25 | കർണാടക | colspan=2| {{tableTBA}} |} == ഇതും കാണുക == * [[:വിഭാഗം:ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാക്കൾ]] == അവലംബം == <references/> {{The Times Group|state=expanded}} [[Category:സൗന്ദര്യ മത്സരങ്ങൾ]] ja014wong2sku93iozp8de57yhy3nf2 4614859 4614858 2026-04-23T18:01:56Z Mims Mentor 124418 4614859 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Femina Miss India}} {{Infobox organization | image = | caption = | map = | motto = | formation = 1952 | type = സൗന്ദര്യ മത്സരം | headquarters = [[മുംബൈ]] | language = [[ഹിന്ദി]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] | leader_title = ദേശീയ സംവിധായകൻ | leader_name = | key_people = വിനീത് ജെയ്ൻ<br>നതാഷ ഗ്രോവർ | subsidiaries = [[മിസ്സ് ദീവ]] | budget = | name = ഫെമിന ഇന്ത്യ | image_border = | size = | msize = | mcaption = | owner = വിനീത് ജെയ്ൻ | location = [[ഇന്ത്യ]] | membership = മിസ്സ് വേൾഡ്<br>മിസ്സ് സൂപ്രനാഷ്ണൽ<br>മിസ്സ് കോസ്മോ | parent_organisation = ദി ടൈംസ് ഗ്രൂപ് | num_staff = | website = [https://beautypageants.indiatimes.com/ ഔദോഗിത വെബ്സൈറ്റ്] }} ബെന്നെറ്റ് കോൾമാൻ & കമ്പനിയുടെ '''ഫെമിന''' എന്ന മാസിക ഇന്ത്യൻ സുന്ദരികളെ കണ്ടെത്താൻ നടത്തുന്ന വാർഷിക സൗന്ദര്യമത്സരമാണ് '''ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ'''. മിസ്സ് ഇന്ത്യ എന്ന പ്രയോഗത്തിനു ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ഇല്ല. '''മിസ്സ് വേൾഡ്''', '''മിസ്സ് സൂപ്രനാഷ്ണൽ''', '''മിസ്സ് കോസ്മോ''' തുടങ്ങിയ സൗന്ദര്യമത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള സുന്ദരികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് ഈ മത്സരത്തിൽ നിന്നാണ്. ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിലെ മിക്ക വിജയികളും [[ബോളിവുഡ്]] ചലച്ചിത്രനടികളും ആകാറുണ്ട്. [[File:fmi 2008.jpg|thumb|300px|2008-ലെ ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ ജേത്രികൾ]] == അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങൾ == 1953 മുതൽ മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാക്കൾ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ് മത്സരത്തിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിൽ മത്സരിച്ച ആദ്യ മിസ് ഇന്ത്യ ഇന്ദ്രാണി റെഹ്മാൻ ആയിരുന്നു. 1956-ൽ ഫ്ല്യൂർ എസെകിയേൽ മിസ് വേൾഡ് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ആദ്യ മിസ് ഇന്ത്യയായി. ഒരു മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിന് ഒരേ വർഷം മിസ് വേൾഡിലും മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലും പങ്കെടുക്കുന്നതിനെ വിലക്കുന്ന പ്രത്യേക നിയമമില്ലായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിന്റെ തുടക്കത്തിനു ശേഷം, പൊതുവെ മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിനെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലേക്കും റണ്ണർ-അപ്പിനെ മിസ് വേൾഡിലേക്കും അയക്കുന്ന പതിവ് രൂപപ്പെട്ടു. 2007 മുതൽ ഈ ക്രമത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തി, മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാവിനെ മിസ് വേൾഡിലേക്കും റണ്ണർ-അപ്പിനെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സിലേക്കും അയക്കാൻ സംഘാടകർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>{{cite web | url = http://www.missosology.org/missearth2005/missearth05news.html | title = Missosology: Miss Earth 2005 Competition Format | accessdate = 2008-01-13 | archive-date = 2008-01-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080112072952/http://www.missosology.org/missearth2005/missearth05news.html | url-status = dead }}</ref>. മുൻകാലങ്ങളിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തിയ മത്സരാർത്ഥിയെ മിസ് ഏഷ്യ, മിസ് ഇന്റർനാഷണൽ, മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് തുടങ്ങിയ അന്തർദേശീയ സൗന്ദര്യമത്സരങ്ങളിലേക്ക് അയക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. 1997-ൽ ഈ രീതി മാറ്റി, ഒന്നാം, രണ്ടാം, മൂന്നാം സ്ഥാനങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനു പകരം വ്യത്യസ്ത അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങളിലേക്ക് പ്രത്യേക പ്രതിനിധികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന രീതിയിലേക്ക് മത്സരം പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു. അതനുസരിച്ച് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് വിജയികൾക്ക് സമാനമായ അംഗീകാരവും സമ്മാനവും നൽകി, അവരെ യഥാക്രമം മിസ് ഇന്ത്യ വേൾഡ്, മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സ്, മിസ് ഇന്ത്യ ഏഷ്യ-പസഫിക് എന്നിങ്ങനെ വിശേഷിപ്പിച്ചു. 2002 മുതൽ മൂന്നാമത്തെ പ്രതിനിധിയെ മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് മത്സരത്തിനുപകരം മിസ് എർത്ത് മത്സരത്തിലേക്കാണ് അയക്കാൻ ആരംഭിച്ചത്. 1989-ലെ മിസ് ഇന്ത്യ കിരീടദാനം ആ വർഷത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ, ഡിസംബറിൽ നടന്നതിനാൽ, 1990-ൽ പ്രത്യേകമായി മറ്റൊരു മത്സരം സംഘടിപ്പിച്ചില്ല. 1988-ൽ ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലി നടത്തിയ മത്സരത്തിൽ ശിഖ സ്വരൂപ്, ശബ്നം പട്ടേൽ എന്നിവർ ശ്രദ്ധേയരായി. തുടർന്ന് ഇവർ രണ്ടുപേരും 1989-ലെ മിസ് മാക്‌സ് ഫാക്ടർ മത്സരത്തിലും വിജയികളായി. അവസാന ഘട്ടത്തിൽ ശക്തമായ മത്സരമാണ് ഇവർക്കിടയിൽ നടന്നത്. സമനിലയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന വിധത്തിൽ അവസാനിച്ച ഈ മത്സരത്തിന് ശേഷം, മാസികയുടെ മുഖചിത്രത്തിൽ ഇരുവരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതായി ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലിയുടെ എഡിറ്റർ ഗുൽഷൻ യൂയിംഗ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 1994 ഇന്ത്യയുടെ സൗന്ദര്യമത്സര ചരിത്രത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ വർഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആ വർഷം മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സ് കിരീടജേതാവായ സുസ്മിത സെൻ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ് പട്ടം നേടിയ ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിതയായി. അതേ വർഷം ഐശ്വര്യ റായ് മിസ് വേൾഡ് പട്ടവും നേടി. ഇതോടെ മിസ് യൂണിവേഴ്‌സും മിസ് വേൾഡും എന്ന രണ്ട് പ്രധാന അന്തർദേശീയ പട്ടങ്ങളും ഒരേ വർഷം ഇന്ത്യയിൽ എത്തിയിരുന്നു. സുസ്മിത സെന്റെ വിജയത്തിന് ശേഷം ഇന്ത്യയിൽ സൗന്ദര്യമത്സര പരിശീലന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ എണ്ണം വർധിച്ചു. അതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ എണ്ണത്തിലും വർധനയുണ്ടായി. 1997-ൽ ഡയാന ഹെയ്ഡൻ മിസ് വേൾഡ് പട്ടം നേടി. തുടർന്ന് 1999-ൽ യുക്താ മുഖിയും മിസ് വേൾഡ് ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2000-ലെ മിസ് ഇന്ത്യ മത്സരം ഇന്ത്യൻ സൗന്ദര്യമത്സര ചരിത്രത്തിലെ ഒരു നിർണായക ഘട്ടമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ആ വർഷം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് പ്രതിനിധികളും തങ്ങളുടെ അന്തർദേശീയ മത്സരങ്ങളിൽ വിജയിച്ചു. ലാറ ദത്ത മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്, പ്രിയങ്ക ചോപ്ര മിസ് വേൾഡ്, ദിയ മിർസ മിസ് ഏഷ്യ-പസഫിക് എന്നീ പട്ടങ്ങൾ നേടി. ഇതോടെ ഒരേ വർഷം മൂന്ന് പ്രധാന അന്തർദേശീയ കിരീടങ്ങളും ഇന്ത്യ നേടിയ അപൂർവ നേട്ടം രേഖപ്പെടുത്തി. == ശ്രദ്ധേയമായ സംഭവങ്ങൾ == * [[റീത ഫാരിയ]] 1966-ലെ ഈവ്‌സ് വീക്ക്ലി മിസ് ഇന്ത്യയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനു പിന്നാലെ [[മിസ് വേൾഡ്]] 1966 കിരീടവും നേടി. മിസ് വേൾഡ് പട്ടം നേടുന്ന ആദ്യ ഇന്ത്യൻ വനിതയായിരുന്നു അവർ. * [[സീനത്ത് അമൻ]] 1970-ൽ, താര ആൻ ഫോൻസിക (Tara Ann Fonseca) 1973-ൽ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് പട്ടം നേടി. * 1976-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ നൈന ബൽസാവെറിൻ, വർണ്ണവിവേചനത്തിനെതിരായ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[മിസ് വേൾഡ്]] മത്സരത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. * 1977-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ നളിനി വിശ്വനാഥൻ, നീന്തൽവേഷ റൗണ്ടിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനെതിരെ കുടുംബതലത്തിൽ ഉണ്ടായ എതിർപ്പിനെ തുടർന്ന് [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തില്ല. * 1992-ൽ മധു സാപ്രേ [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 1994-ൽ [[സുസ്മിതാ സെൻ]] [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] പട്ടവും [[ഐശ്വര്യ റായ്]] [[മിസ് വേൾഡ്]] പട്ടവും നേടി. * 1995-ൽ മൻപ്രീത് ബ്രാർ [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. അതേ വർഷം രുചി മൽഹോത്ര മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനവും നേടി. * 1997-ൽ [[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ]] ഇന്ത്യയ്ക്കായി രണ്ടാമത്തെ [[മിസ് വേൾഡ്]] കിരീടം നേടി. അതേ വർഷം ദിവ്യ ചൗഹാൻ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 1999-ൽ [[യുക്താ മുഖി]] [[മിസ് വേൾഡ്]] ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * 2000-ൽ, 1994-ലെ [[മിസ് വേൾഡ്]] ജേതാവായ [[ഐശ്വര്യ റായ്]]യെ ഒരു വോട്ടെടുപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇതുവരെയുള്ള ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ മിസ് വേൾഡ് ജേതാവായി തെരഞ്ഞെടുത്തു. * 2000-ൽ ഇന്ത്യ, [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]], [[മിസ് വേൾഡ്]], മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് എന്നീ മൂന്ന് പ്രധാന അന്തർദേശീയ കിരീടങ്ങളും ഒരേ വർഷം നേടിയ രണ്ടാമത്തെ രാജ്യമായി. [[ലാറ ദത്ത]], [[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര]], [[ദിയ മിർസ]] എന്നിവർ യഥാക്രമം ഈ പട്ടങ്ങൾ നേടി. ഇന്ത്യയ്ക്ക് മുമ്പ് ഈ നേട്ടം 1972-ൽ ഓസ്‌ട്രേലിയ നേടിയിരുന്നു. * 2001-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ യൂണിവേഴ്‌സായ [[സെലീന ജെറ്റ്ലി]] [[മിസ് യൂണിവേഴ്‌സ്]] മത്സരത്തിൽ അഞ്ചാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2002-ൽ ടീനാ ചട്‍വാൾ മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് ഇന്റർനാഷണൽ മത്സരത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2003-ൽ ഷോണൽ രാവത് മിസ് ഏഷ്യാ-പസഫിക് ഇന്റർനാഷണൽ മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2006-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയ അമൃത പട്കി [[മിസ് എർത്ത്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. * 2007-ൽ മിസ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയ പൂജ ചിട്ഗോപികർ [[മിസ് എർത്ത്]] മത്സരത്തിൽ റണ്ണർ-അപ്പായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * 2008-ലെ മിസ് ഇന്ത്യയായ മലയാളി [[പാർവ്വതി ഓമനക്കുട്ടൻ]] [[മിസ് വേൾഡ്]] മത്സരത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തെത്തി. == വിവാദങ്ങൾ == ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയിൽ 2007 വരെ ഒന്നാം സ്ഥാനക്കാരി ''മിസ് യൂണിവേർസും'' രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരി ''മിസ്സ് വേൾഡും'' ആയിരുന്നു. 2007 മുതൽ മിസ്സ് ഇന്ത്യയുടെ സംഘാടകർ അത് തിരിച്ച് മിസ്സ് വേൾഡ് ഒന്നാം സ്ഥാനക്കാരിയും മിസ്സ് യൂണിവേർസ് രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരിയും ആകും എന്ന് തീരുമാനിക്കുകയുണ്ടായി. 2006-ലെ ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയായ [[നേഹ കപൂർ]] താൻ കിരീടം അണിയിക്കേണ്ടത് 2007-ലെ രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരിയാണെന്ന് അറിഞ്ഞതോടെ രോഷാകുലയാകുകയും കിരീടദാനച്ചടങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാതെ വേദി വിടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 2008-ൽ മിസ്സ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയി തിരഞ്ഞെടുത്ത [[ഹർഷിത സക്സേന]]യ്ക്കെതിരേ ഗ്ലാഡ്റാഗ്സിന്റെ പ്രസിഡന്റ് മൗറീൻ വാഡിയ വക്കീൽ നോട്ടീസ് അയച്ചത് മിസ്സ് ഇന്ത്യ മത്സരത്തിനു നാണക്കേടായി. 2006-ൽ ഒപ്പുവച്ച രണ്ടു വർഷ കരാർ ഹർഷിത ലംഘിച്ചു എന്നു പറഞ്ഞാണ് ഗ്ലാഡ്റാഗ്സ് കോടതി കയറിയത്. ഈ കരാർ പ്രകാരം ഹർഷിതയ്ക്ക് ഏതെങ്കിലും സൗന്ദര്യമത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കണമെങ്കിൽ ഗ്ലാഡ്റാഗ്സിന്റെ മുൻകൂർ അനുവാദം വേണമായിരുന്നു. സി.എൻ.എൻ ഐ.ബി.എം വാർത്താ ചാനലുമായി നടത്തിയ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ മൗറീൻ വാഡിയ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. ''ഹർഷിത സക്സേന ഒരു ഗ്ലാഡ്റാഗ്സ് മോഡലാണ്. ഏപ്രിൽ 2006-ൽ ഒപ്പു വച്ച മെഗാ മോഡൽ കരാറിന്റെ ഭാഗമാണ് ഹർഷിത. ഈ കരാർ ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ട്. ഇത് തീരുന്നതിനുമുൻപ് ഒരു സൗന്ദര്യമത്സരത്തിലും എന്റെ അനുവാദം കൂടാതെ പങ്കെടുക്കരുതെന്ന് ഈ കരാറിൽ വ്യക്തമായി പറയുന്നുണ്ട്.'' ഈ കാരണങ്ങളാൽ ഹർഷിതയ്ക്ക് തന്റെ കിരീടം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതായി വന്നു. ഹർഷിതയുടെ പിന്നിലായി വിജയിച്ച തൻവി വ്യാസ് മിസ്സ് ഇന്ത്യ എർത്ത് ആയി തന്മൂലം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. തൻവിയാണ് ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് 2008 മിസ്സ് എർത്ത് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.ibnlive.com/news/miss-india-earth-to-fight-for-crown-in-court/63008-8.html |title=Miss India Earth to fight for crown in court |access-date=2008-12-31 |archive-date=2008-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080618100541/http://www.ibnlive.com/news/miss-india-earth-to-fight-for-crown-in-court/63008-8.html |url-status=dead }}</ref> 2001-ലെ മിസ്സ് ഇന്ത്യയും മിസ്സ് യൂണിവേർസിലെ നാലാമത് സ്ഥാനക്കാരിയും ആയ [[സെലീന ജെറ്റ്ലി]] തന്നോട് മത്സരം നടന്ന [[പോർട്ടോ റീക്കോ|പോർട്ടോ റീക്കോയിലെ]] മാധ്യമങ്ങൾ മോശമായി പെറുമാറി എന്ന് ആരോപിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള സുന്ദരികൾ തുടർച്ചയായി മിസ്സ് യൂണിവേർസും മിസ്സ് വേൾഡും ഒക്കെ ആവുന്നതുകൊണ്ട് ഈ മത്സരങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ കള്ളത്തരം കാണിക്കുന്നുണ്ട് എന്നൊരാരോപണവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. == ദുരന്തം == മിസ്സ് ഇന്ത്യ ആയിരുന്ന നഫീസ ജോസഫ് 2004 ജുലൈ 29-ന് തന്റെ [[മുംബൈ|മുബൈയിലുള്ള]] ഫ്ലാറ്റിൽ തൂങ്ങിമരിച്ചതായി കാണപ്പെട്ടു. തന്റെ പ്രതിശ്രുത വരനുമായുള്ള പ്രശ്നങ്ങളാണ് നഫീസയെ ഈ കടുംകൈ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്നു കരുതുന്നു. നഫീസയുടെ മാതാപിതാക്കളും അയാളെ കുറ്റം പറയുകയുണ്ടായി. == ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാക്കൾ (2017–ഇതുവരെ) == {| class="wikitable" style="text-align:center;width:100%" |- ! width=2%| പതിപ്പ് ! width=5%| വർഷം ! width=10%| ഫൈനൽ വേദി ! style="width:14%; background:gold;" | ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ വേൾഡ് ! style="width:14%; background:silver;" | രണ്ടാം സ്ഥാനം ! style="width:14%; background:#c96;" | മൂന്നാം സ്ഥാനം ! width=4%| ആകെ മത്സരാർത്ഥികൾ |- | 54 | 2017 | യാഷ് രാജ് സ്റ്റുഡിയോസ്, മുംബൈ | bgcolor="FFFF66"| '''ഹരിയാണ'''<br><small>'''മാനുഷി ചില്ലർ'''</small> | bgcolor="D3D3D3"| '''ജമ്മു & കാശ്മീർ'''<br><small>സാന ദുവ<br>''(മിസ് ഇന്ത്യ യൂണൈറ്റഡ് കണ്ടിനന്റ്സ് 2017)''</small> | bgcolor="FFDAB9"| '''ബിഹാർ'''<br><small>പ്രിയങ്ക കുമാരി<br>''(മിസ് ഇന്ത്യ ഇന്റർകോണ്ടിനന്റൽ 2017)''</small> | 30 |- | 55 | 2018 | rowspan=2| ഡോം, സർദാർ വല്ലഭ്ഭായ് പട്ടേൽ ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം, മുംബൈ | bgcolor="FFFF66"| '''തമിഴ്നാട്'''<br><small>'''അനുക്രീതി വാസ്'''</small> | bgcolor="D3D3D3"| '''ഹരിയാണ'''<br><small>മീനാക്ഷി ചൗധരി<br>''(മിസ് ഗ്രാൻഡ് ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യ 2018)''</small> | bgcolor="FFDAB9"| '''ആന്ധ്ര പ്രദേശ്'''<br><small>ശ്രേയ റാവു കമവരാപു</small> | 30 |- | 56 | 2019 | bgcolor="FFFF66"| '''രാജസ്ഥാൻ'''<br><small>'''സുമൻ റാവു'''</small> | bgcolor="D3D3D3"| '''ഛത്തീസ്ഗഢ്'''<br><small>ശിവാനി ജാധവ്<br>''(മിസ് ഗ്രാൻഡ് ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യ 2019)''</small> | bgcolor="FFDAB9"| '''ബിഹാർ'''<br><small>ശ്രേയ ശങ്കർ<br>''(മിസ് യൂണൈറ്റഡ് കണ്ടിനന്റ്സ് ഇന്ത്യ 2019)''</small> | 30 |- | 57 | 2020 | ഹയറ്റ് റീജൻസി, മുംബൈ | bgcolor="FFFF66"| '''തെലങ്കാന'''<br><small>'''മാനസ വരാണസി'''</small> | bgcolor="D3D3D3"| '''ഹരിയാണ'''<br><small>മനിക ഷിയോക്കണ്ട്<br>''(മിസ് ഗ്രാൻഡ് ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യ 2021)''</small> | bgcolor="FFDAB9"| '''ഉത്തർ പ്രദേശ്'''<br><small>മാന്യ സിംഗ്</small> | 31 |- | 58 | 2022 | ജിയോ വേൾഡ് കോൺവെൻഷൻ സെന്റർ, മുംബൈ | bgcolor="FFFF66"| '''കർണാടക'''<br><small>'''സിനി ഷെട്ടി'''</small> | bgcolor="D3D3D3"| '''രാജസ്ഥാൻ'''<br><small>റൂബൽ ഷേഖാവത്</small> | bgcolor="FFDAB9"| '''ഉത്തർ പ്രദേശ്'''<br><small>ഷിനാത ചൗഹാൻ</small> | 30 |- | 59 | 2023 | ഇംഫാൽ, മണിപ്പൂർ | bgcolor="FFFF66"| '''രാജസ്ഥാൻ'''<br><small>'''നന്ദിനി ഗുപ്ത'''</small> | bgcolor="D3D3D3"| '''ഡെൽഹി'''<br><small>ശ്രേയ പൂഞ്ഞ</small> | bgcolor="FFDAB9"| '''മണിപ്പൂർ'''<br><small>തൗനാവ്ജം സ്‌ട്രേല ലുവാങ്</small> | 30 |- | 60 | 2024 | ഫെയ്മസ് സ്റ്റുഡിയോസ്, മുംബൈ | bgcolor="FFFF66"| '''മധ്യ പ്രദേശ്'''<br><small>'''നികിത പോർവാൾ'''</small> | bgcolor="D3D3D3"| '''യൂണിയൻ ടെറിട്ടറി'''<br><small>രേഖ പാണ്ഡെ</small> | bgcolor="FFDAB9"| '''ഗുജറാത്ത്'''<br><small>ആയുഷി ധോളാക്കിയ</small> | 30 |- | 61 | 2026 | KIIT, ഭുവനേശ്വർ | bgcolor="FFFF66"| '''ഗോവ'''<br><small>'''സാധ്വി സതീഷ് സൈൽ'''</small> | bgcolor="D3D3D3"| '''മഹാരാഷ്ട്ര'''<br><small>രാജ്നന്ദിനി പവാർ ജി</small> | bgcolor="FFDAB9"| '''യൂണിയൻ ടെറിട്ടറി'''<br><small>ശ്രീ അദ്വൈത ജി</small> | 30 |} == ജേതാക്കളുടെ പട്ടിക == ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന '''മികച്ച നാല് അന്താരാഷ്ട്ര സൗന്ദര്യമത്സരങ്ങളിൽ''' ഇന്ത്യയുടെ ദ്യോഗിക പ്രതിനിധികളുടെയും അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളുടെയും പട്ടികയാണ് ഇനിപ്പറയുന്നത്. രാജ്യം പത്ത് കിരീടങ്ങൾ നേടി. * '''മൂന്ന്''' — മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ് കിരീടങ്ങൾ ([[സുസ്മിത സെൻ|1994]] • [[ലാറ ദത്ത|2000]] • [[ഹർനാസ് സന്ധു|2021]]) * '''ആറ്''' — മിസ്സ് വേൾഡ് കിരീടങ്ങൾ ([[റീത ഫാരിയ|1966]] • [[ഐശ്വര്യ റായ്|1994]] • [[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ|1997]] • [[യുക്താ മുഖി|1999]] • [[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര|2000]] • [[മാനുഷി ചില്ലാർ|2017]]) * '''ഒന്ന്''' — മിസ്സ് എർത്ത് കിരീടം (2010) {| class="sortable wiki table" border="3" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0 1em 0 0; background: white; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |+ |- ! bgcolor="#CEF2E6" width=5%| YEAR ! bgcolor="#FF1493" width=15%| [[മിസ് യൂണിവേഴ്സ്|മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ്]]<br>'''വിശ്വസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#6495ED" width=15%| [[മിസ് വേൾഡ്|മിസ്സ് വേൾഡ്]]<br>'''ലോകസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#DDA0DD" width=15%| മിസ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ<br>'''അന്തര്ദ്ദേശീയസൗന്ദര്യ റാണി''' ! bgcolor="#90EE90" width=15%| മിസ്സ് എർത്ത്<br>'''ഭൂമിസുന്ദരി''' |- | align="center" |2027 | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |സാഥ്‌വി സതീഷ് സെയ്ൽ<br><small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> |- | align="center" |2026 | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |[[നികിത പോർവാൾ]]<br><small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> | align="center" |<small>പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുന്നു</small> |- | align="center" |2025 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മണിക വിശ്വകർമ<br>ടോപ് 30''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നന്ദിനി ഗുപ്ത<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റൂഷ് സിന്ദു<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കോമൾ ചൗധരി<br>ടോപ് 25''' |- | align="center" |2024 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[റിയ സിൻഹ]]<br>ടോപ് 30''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സിനി ഷെട്ടി<br>ടോപ് 8''' | align="center" |രശ്മി ഷിൻഡെ | align="center" |ഗൗരി ഗോതങ്കർ |- | align="center" |2023 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്വേത ശാരദ<br>ടോപ് 20''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം 2024 മാർച്ചിലേക്ക് മാറ്റി'''}} | align="center" |പ്രവീണ അഞ്ജന | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രിയൻ സെയ്ൻ<br>ടോപ് 20''' |- | align="center" |2022 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[ദിവിത റായ്]]<br>ടോപ് 16''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |സോയ അഫ്രോസ് | align="center" |വന്ഷിക പർമർ |- | align="center" |2021 | bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[ഹർനാസ് സന്ധു|ഹർനാസ് കൗർ സന്ധു]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മാനസ വാരാണസി<br>ടോപ് 13''' | align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |രശ്മി മാധുരി |- | align="center" |2020 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[ഏഡ്‌ലിൻ കാസ്റ്റെലീനൊ]]<br>3rd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | colspan= "2" align="center" {{n/a|'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല'''}} | align="center" |താൻവി ഖരോട്ടെ |- | align="center" |2019 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[വർടിക സിങ്ങ്|വാർത്തിക സിങ്]]<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''സുമൻ രാവോ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |സ്‌മൃതി ബതീജ | align="center" |തേജസ്വിനി മനോഗ്ന |- | align="center" |2018 | align="center" |നേഹൽ ചുടാസാമാ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''അനുക്രീതി വാസ്<br>ടോപ് 30''' | align="center" |ടാനിഷ്‌ക ഭോസ്ലെ | align="center" |നിഷി ഭാരദ്വാജ്‌ |- | align="center" |2017 | align="center" |ശ്രദ്ധ ശശിധർ ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[മാനുഷി ചില്ലാർ]]<br>വിജയി''' | align="center" |അങ്കിത കുമാരി | align="center" |ശാൻ ഷുമാസ് കുമാർ |- | align="center" |2016 | align="center" |റോഷ്മിത ഹരിമൂർത്തി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രിയദർശിനി ചാറ്റർജി<br>ടോപ് 20''' | align="center" |രേവതി ഛേത്രി | align="center" |റാഷി യാധവ് |- | align="center" |2015 | align="center" |ഉർവശി റൗതേല | align="center" |അദിതി ആര്യ | align="center" |സുപ്രിയ അയ്മൻ | align="center" |ആയിട്ടാൽ ഖോസ്ല |- | align="center" |2014 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നൊയോനിതാ ലോദ്<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കോയൽ റാണ<br>ടോപ് 10''' | align="center" |ജാതലേഖ മൽഹോത്ര | align="center" |അലംകൃത സഹായ് |- | align="center" |2013 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മാനസി മോഘെ<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നവനീത് കൗർ ധില്ലൊൻ<br>ടോപ് 20''' | align="center" |ഗുർലീൻ ഗ്രേവാൾ | align="center" |സോഭിത ധുലിപാല |- | align="center" |2012 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശില്പ സിംഗ്<br>ടോപ് 16''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''വന്യ മിശ്ര'''<br>'''ടോപ് 7''''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റോഷെൽ മരിയ റാവൊ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |പ്രാചി മിശ്ര |- | align="center" |2011 | align="center" |വാസുകി സുങ്കവല്ലി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കനിഷ്ത ധൻഖർ<br>ടോപ് 31''' | align="center" |അങ്കിത ഷോരെ | align="center" |ഹസ്‌ലീൻ കൗർ |- | align="center" |2010 | align="center" |ഉശോഷി സെൻഗുപ്‌ത | align="center" |മാനസ്വി മംഗായ് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നേഹ ഹിൻഗെ<br>ടോപ് 15''' ! bgcolor="#90EE90" align="center" |'''നിക്കോൾ ഫാരിയ<br>വിജയി''' |- | align="center" |2009 | align="center" |ഏക്‌ത ചൗധരി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പൂജ ചോപ്ര<br>ടോപ് 16''' | align="center" |ഹർഷിത സക്സേന | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്രീയ കിഷോർ<br>ടോപ് 16''' |- | align="center" |2008 | align="center" |സിമ്രൻ കൗർ മുണ്ടി | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[പാർവ്വതി ഓമനക്കുട്ടൻ]]<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |രാധ ബ്രഹ്മഭട്ട് | align="center" |തൻവി വ്യാസ് |- | align="center" |2007 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പൂജ ഗുപ്ത<br>ടോപ് 10''' | align="center" |സാറ-ജേൻ ഡയസ് | align="center" |ഇഷ ഗുപ്ത | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''പൂജ ചിട്ഗൊപീകർ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |2006 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നേഹ കപൂർ<br>ടോപ് 20''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നതാഷാ സുരി<br>ടോപ് 17''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സൊനാലി സെഹ്ഗൽ<br>ടോപ് 12''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''അമൃത പട്കി<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |2005 | align="center" |അമൃത തപ്പർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സിന്ധുര ഗാഡേ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |വൈശാലി ദേശായ് | align="center" |നിഹാരികാ സിങ്ങ് |- | align="center" |2004 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[തനുശ്രീ ദത്ത]]<br>ടോപ് 10''' | align="center" |സയാലി ഭഗത് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''മിഹിഖ വെർമ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ജ്യോതി ബ്രാഹ്മിൺ<br>ടോപ് 16''' |- | align="center" |2003 | align="center" |നികിത ആനന്ദ് | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''അമി വാശി<br>ടോപ് 5''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ഷൊണാലി നഗ്രാണി<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ശ്വേത വിജയ് |- | align="center" |2002 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[നേഹ ധൂപിയ]]<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശ്രുതി ശർമ്മ<br>ടോപ് 20''' | align="center" |ഗൗഹർ ഖാൻ | align="center" |രശ്മി ഘോഷ് |- | align="center" |2001 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[സെലീന ജെറ്റ്ലി]]<br>4th റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |സാറ കോർണർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കന്വർ തൂർ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശമിത സിൻഹ<br>ടോപ് 10''' |- | align="center" |2000 ! bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[ലാറ ദത്ത]]<br>വിജയി''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[പ്രിയങ്ക ചോപ്ര]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഗായത്രി ജോഷി<br>ടോപ് 15''' ! bgcolor="#90EE90" rowspan="51" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (2001-ൽ [[മനില]], [[ഫിലിപ്പീൻസ്|ഫിലിപ്പീൻസിൽ]] സ്ഥാപിച്ചു) |- | align="center" |1999 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഗുൽ പനാഗ്<br>ടോപ് 10''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[യുക്താ മുഖി]]<br>വിജയി''' | align="center" |ശ്രീകൃപ മുരളി |- | align="center" |1998 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ലിമറൈന ഡിസൂസ<br>ടോപ് 10''' | align="center" |ആനി തോമസ് | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ശ്വേത ജൈശങ്കർ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1997 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[നഫീസ ജോസഫ്]]<br>ടോപ് 10''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[ഡയാന ഹെയ്ഡൻ]]<br>വിജയി''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ദിയ എബ്രഹാം<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1996 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സന്ധ്യ ചിബ്<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''റാണി ജയരാജ്<br>ടോപ് 5''' | align="center" |ഫ്ലൂർ സേവ്യർ |- | align="center" |1995 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മൻപ്രിത് ബ്രാർ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |പ്രീതി മാങ്കോട്ടിയ | align="center" |[[പ്രിയ ഗിൽ]] |- | align="center" |1994 ! bgcolor="#FF1493" align="center" |'''[[സുസ്മിതാ സെൻ]]<br>വിജയി''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''[[ഐശ്വര്യ റായ്]]<br>വിജയി''' | align="center" |ഫ്രാൻസിസ്ക ഹാർട് |- | align="center" |1993 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[നമ്രത ശിരോദ്കർ]]<br>ടോപ് 6''' | align="center" |കർമിന്ദർ കൗർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''[[പൂജ ബത്ര]]<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1992 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മധു സാപ്രെ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ഷൈല ലോപ്പസ് | align="center" |കമൽ സന്ധു |- | align="center" |1991 | align="center" |ക്രിസ്റ്റബിൾ ഹോവി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''റിതു സിംഹ്<br>ടോപ് 10''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പ്രീതി മാങ്കോട്ടിയ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1990 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സുസേൻ സബ്‌ലോക്<br>ടോപ് 10''' | align="center" |നവീദ മെഹ്ദി | align="center" |× |- | align="center" |1989 | align="center" |ഡോളി മിന്ഹാസ് | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1988 | align="center" |× | align="center" |അനുരാധ കൊട്ടൂർ | align="center" |ശിഖ സ്വരൂപ് |- | align="center" |1987 | align="center" |പ്രിയദർശിനി പ്രധാൻ | align="center" |മനീഷ കോഹ്ലി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''എരിക മരിയ ഡിസൂസ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1986 | align="center" |മെഹർ ജെസിയ | align="center" |മൗറീൻ മേരി ലെസ്റ്റർഗം | align="center" |പൂനം പാലേട് ഗിദ്വാന്റ് |- | align="center" |1985 | align="center" |സോനു വാലിയ | align="center" |ഷാരോൺ മേരി ക്ലാർക്ക് | align="center" |വിനീത ശേഷധാരി വാസൻ |- | align="center" |1984 | align="center" |[[ജൂഹി ചാവ്‌ല]] | align="center" |സുചിത കുമാർ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''നളന്ദ രവീന്ദ്ര ബന്തർ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1983 | align="center" |രേഖ ഹാൻഡേ | align="center" |സ്വീറ്റി ഗ്രീവാൾ | align="center" |സാഹില ചദ്ദ |- | align="center" |1982 | align="center" |പമേല സിംഹ് | align="center" |ഉത്തര ഖേർ | align="center" |ബെറ്റി ഒ'കൊന്നോർ |- | align="center" |1981 | align="center" |രചിത കുമാർ | align="center" |ദീപ്തി ദിവാകർ | align="center" |[[മീനാക്ഷി ശേഷാദ്രി]] |- | align="center" |1980 | align="center" |[[സംഗീത ബിജ്ലാനി]] | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''എലിസബത് അനിത റെഡ്‌ഡി<br>ടോപ് 15''' | align="center" |ഉൾറിക കേറാൻ |- | align="center" |1979 | align="center" |സ്വരൂപ് സമ്പത് | align="center" |റായ്‌ന വിൻഫ്രേഡ് മേന്തോണിക്ക | align="center" |നിത പിന്റോ |- | align="center" |1978 | align="center" |അലംജീത് ചൗഹാൻ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''കല്പന അയ്യർ<br>ടോപ് 15''' | align="center" |സബിത ധൻരാജ്ഖീർ |- | align="center" |1977 | align="center" |ബിനീത ബോസ് | align="center" |× | align="center" |ജോവാൻ സ്റ്റീഫൻസ് |- | align="center" |1976 | align="center" |നയന ബൽസാവർ | align="center" |× | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''[[നഫീസ അലി]]<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1975 | align="center" |മീനാക്ഷി കുർപാട് | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''അഞ്ജന സൂദ്<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ഇന്ദിര മരിയ<br>2nd റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1974 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ശാലിനി ധോലാകിയ<br>ടോപ് 12''' | align="center" |കിരൺ ദൊലാക്കിയ | align="center" |ലെസ്ലി ജീൻ |- | align="center" |1973 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഫർസാന ഹബീബ്<br>ടോപ് 12''' | align="center" |× | align="center" |ലിനേറ്റ് വില്ലിയംസ് |- | align="center" |1972 | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''രൂപ സത്യൻ<br>ടോപ് 12''' | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''മാലതി ബാസപ്പ<br>4th റണ്ണർ-അപ്പ്''' | align="center" |ഇന്ദിര മുത്തന്ന |- | align="center" |1971 | align="center" |രാജ് ഗിൽ | align="center" |പ്രേമ നാരായൺ | align="center" |സമിത മുഖർജി |- | align="center" |1970 | align="center" |വീണ സജ്‌നാനി | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഹീതർ ഫാവിൽ<br>ടോപ് 15''' | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''പട്രീഷ്യ ഡിസൂസ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1969 | align="center" |കവിത ബംബാനി | align="center" |അധീന ഷെല്ലിം | align="center" |വെൻഡി ലെസ്ലി വാസ് |- | align="center" |1968 | align="center" |അഞ്ചും മുംതാസ് ബൈജ് | align="center" |ജെയ്ൻ കോലോ | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''സുമിത സെൻ<br>ടോപ് 15''' |- | align="center" |1967 | align="center" |നയ്യാര മിർസ | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1966 | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''യാസ്മിൻ ദജി<br>3rd റണ്ണർ-അപ്പ്''' ! bgcolor="#6495ED" align="center" |'''റെയ്‌ത ഫാര്യ<br>വിജയി''' | align="center" |'''↑ മത്സരം നടന്നില്ല''' |- | align="center" |1965 | align="center" |പെർസിസ് ഖംബട്ട | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1964 | align="center" |മെഹർ മിസ്ട്രി | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1963 | align="center" |× | align="center" |× | align="center" |× |- | align="center" |1962 | align="center" |× | bgcolor="#FFFACD" align="center" |'''ഫെരിയൽ കരീം<br>ടോപ് 15''' | align="center" |ഷെയ്‌ല ചൊങ്കർ |- | align="center" |1961 | align="center" |× | align="center" |വെറോണിക്ക ടൊർകാറ്റോ | align="center" |ഡയാന വാലന്റീൻ |- | align="center" |1960 | align="center" |× | align="center" |ലോണ പിന്റോ | bgcolor="#FFFF66" align="center" |'''ലോണ പിന്റോ<br>1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' |- | align="center" |1959 | align="center" |× | align="center" |ഫ്ലുയർ എസക്കീൽ ! bgcolor="#DDA0DD" rowspan="10" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (1960-ൽ അമേരിക്കയിലെ കാലിഫോർണിയയിൽ സ്ഥാപിതമായതിനു ശേഷം 1968-ൽ [[ജപ്പാൻ]], [[ടോക്കിയോ|ടോക്കിയോയിൽ]] മാറ്റപ്പെട്ടു.) |- | align="center" |1958 | align="center" |× ! rowspan="9" bgcolor="#6495ED" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല <br> (1960-ൽ [[ഇംഗ്ലണ്ട്]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡമിൽ സ്ഥാപിച്ചു, ഇന്ത്യ തങ്ങളുടെ ആദ്യ പ്രതിനിധിയെ 1959-ൽ അയച്ചു.) |- | align="center" |1957 | align="center" |× |- | align="center" |1956 | align="center" |× |- | align="center" |1955 | align="center" |× |- | align="center" |1954 | align="center" |× |- | align="center" |1953 | align="center" |× |- | align="center" |1952 | align="center" |ഇന്ദ്രാണി റഹ്മാൻ |- | ! bgcolor="#FF1493" rowspan="2" align="center" | ↑ മത്സരം സ്ഥാപിതമായിരുന്നില്ല<br> (അമേരിക്കയിലെ കാലിഫോർണിയയിൽ 1952-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, 1960-ൽ അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡയിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടട്ടു.) |} <br> × മത്സരിച്ചില്ല<br> ↑ മത്സരം നടന്നില്ല <br /> {| class="sortable" border="2" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 1em 0 0; background: white; border: 1px#aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- ! bgcolor="#CEF2E6" | മത്സരം ! bgcolor="#CEF2E6" | പ്ലെയ്‌സ്‌മെന്റുകൾ ! bgcolor="#CEF2E6" | മികച്ച ഫലം |- | bgcolor="#FF1493" | '''മിസ്സ് യൂണിവേഴ്സ്''' | align="center" |28 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(1994 • 2000 • 2021)</small> |- | bgcolor="#6495ED" | '''മിസ്സ് വേൾഡ്''' | align="center" |30 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(1966 • 1994 • 1997 • 1999 • 2000 • 2017)</small> |- | bgcolor="#DDA0DD" | '''മിസ്സ് ഇന്റർനാഷണൽ''' | align="center" |18 | '''1st റണ്ണർ-അപ്പ്''' <small>(1960, 1997, 2003)</small> |- | bgcolor="#90EE90" | '''മിസ്സ് ഏർത്ത്''' | align="center" |7 | '''വിജയി''' [[File:Star*.svg|12px]] <small>(2010)</small> |- | align="center" | '''ആകെ''' | align="center" | '''83''' | align="center" | '''10 കിരീടങ്ങൾ''' |- |} ==ചെറിയ അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികൾ== ===മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ=== ഫെമിന മിസ്സ് ഇന്ത്യയും, മിസ്സ് ദീവ ([[ദ ടൈംസ് ഗ്രൂപ്പ്]]) 2013 മുതൽ ഇന്ത്യൻ പ്രതിനിധികളെ മിസ്സ് സുപ്രാനേഷണലിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നതിനുള്ള അവകാശം നേടി. 2011, 2012 വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ പ്രിൻസസ് മത്സരമാണ് മത്സരാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്.<ref>{{cite web|title=ആശാ ഭട്ട് മിസ്സ് സൂപ്രനാഷണൽ 2014 കിരീടം ചൂടി.|url=http://beautypageants.indiatimes.com/supranational/archives/Asha-Bhat-crowned-Miss-Supranational-2014/articleshow/45384439.cms|work=indiatimes.com|access-date=2019-11-15|archive-date=2015-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150122205618/http://beautypageants.indiatimes.com/supranational/archives/Asha-Bhat-crowned-Miss-Supranational-2014/articleshow/45384439.cms|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center; line-height:20px; font-size:90%; width:100%;" |- ! rowspan="2" | വർഷം ! rowspan="2" | പ്രതിനിധി ! rowspan="2" | പ്രായം{{ref label|Alpha|α}} ! rowspan="2" | സംസ്ഥാനം ! colspan="2" | മത്സര പ്രകടനം |- ! | സ്ഥാനങ്ങൾ ! | {{nowrap|പ്രത്യേക പുരസ്കാരം(ങ്ങൾ)}} |- style="background:#FFFACD;" | 2013 | വിജയ ശർമ്മ | 20 | ന്യൂ ഡെൽഹി | ടോപ്പ് 20 | |- style="background-color:gold;" | '''2014''' | '''ആശ ഭട്ട്''' | 22 | '''കർണാടക''' | '''മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ 2014''' | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * '''മിസ് ടാലന്റഡ്''' * '''ടോപ്പ് 5 – മിസ് ഇന്റർനെറ്റ്'''}} |- style="background:#FFFACD;" | 2015 | ആഫ്രീൻ വാസ് | 24 | കർണാടക | ടോപ്പ് 10 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 4 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ - ഏഷ്യ & ഒഷ്യാനിയ * 1-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – മിസ് ഇന്റർനെറ്റ് * ടോപ്പ് 10 – മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ ടോപ്പ് മോഡൽ * ടോപ്പ് 10 – ബെസ്റ്റ് നാഷണൽ കോസ്റ്റ്യൂം}} |- style="background-color:gold;" | '''2016''' | '''ശ്രീനിധി ഷെട്ടി''' | 24 | '''കർണാടക''' | '''മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ 2016''' | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * '''മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ - ഏഷ്യ & ഒഷ്യാനിയ''' * '''3-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – മിസ് മോബ്സ്റ്റാർ'''}} |- style="background:#FFFACD;" | 2017 | പെഡൻ ഓംഗ്മു നാംഗ്യാൽ | 22 | സിക്കിം | ടോപ്പ് 25 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * 2-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – മിസ് ടാലന്റ് * 3-ാം റണ്ണർ-അപ്പ് – ബെസ്റ്റ് ഇൻ സ്വിംസ്യൂട്ട്}} |- style="background:#FFFACD;" | 2018 | ആദിതി ഹുണ്ടിയ | 21 | രാജസ്ഥാൻ | ടോപ്പ് 25 | |- style="background:#FFFACD;" | 2019 | ഷെഫാലി സൂദ് | 24 | ഉത്തർ പ്രദേശ് | ടോപ്പ് 25 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 1 പ്രത്യേക നാമനിർദ്ദേശങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * ടോപ്പ് 10 – മിസ് ഇൻഫ്ലുവൻസർ}} |-style="background:#FFFACD;" | 2021 | ആവൃതി ചൗധരി | 23 | മധ്യ പ്രദേശ് | ടോപ്പ് 12 | |-style="background:#FFFACD;" | 2022 | റിതിക ഖട്ട്നാനി | 20 | മഹാരാഷ്ട്ര | ടോപ്പ് 12 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 5 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ ഏഷ്യ * മിസ് ഫോട്ടോജെനിക് * ടോപ്പ് 3 – മിസ് ടാലന്റ് * ടോപ്പ് 10 – സുപ്ര ഇൻഫ്ലുവൻസർ * ടോപ്പ് 11 – ടോപ്പ് മോഡൽ}} |-style="background:#FFFACD;" | 2023 | പ്രാഗ്ന്യ ആയ്യഗാരി | 21 | തെലങ്കാന | ടോപ്പ് 12 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 4 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ ഏഷ്യ * ടോപ്പ് 5 – സുപ്ര ചാറ്റ് * ടോപ്പ് 7 – മിസ് ടാലന്റ് * ടോപ്പ് 10 – സുപ്ര ഫാൻ-വോട്ട്}} |-style="background:#FFFACD;" | 2024 | സോണൽ കുക്രേജ | 26 | രാജസ്ഥാൻ | ടോപ്പ് 12 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 1 പ്രത്യേക നാമനിർദ്ദേശങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * ടോപ്പ് 13 – മിസ് ഇൻഫ്ലുവൻസർ}} |-style="background:#FFFACD;" | 2025 | ആയുഷ്രീ മാലിക് | 19 | ന്യൂ ഡെൽഹി | ടോപ്പ് 24 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 2 പ്രത്യേക പുരസ്കാരങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * വിജയി – സുപ്ര ചാറ്റ് * ടോപ്പ് 21 – മിസ് ഇൻഫ്ലുവൻസർ}} |- | 2026 | അവ്നി ഗുപ്ത | 22 | ഉത്തർ പ്രദേശ് | {{tableTBA}} | {{tableTBA}} |} {{refbegin}} ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ സംഘടന 2009–2012 വർഷങ്ങളിൽ മിസ് സുപ്രാനാഷണൽ മത്സരത്തിലേക്ക് പ്രതിനിധിയെ അയച്ചിരുന്നില്ല. {{refend}} === മിസ് കോസ്മോ === {| class="wikitable" style="text-align:center; line-height:20px; font-size:90%; width:100%;" |- ! rowspan="2" | വർഷം ! rowspan="2" | പ്രതിനിധി ! rowspan="2" | പ്രായം{{ref label|Alpha|α}} ! rowspan="2" | സംസ്ഥാനം ! colspan="2" | മത്സര പ്രകടനം |- ! | സ്ഥാനങ്ങൾ ! | {{nowrap|പ്രത്യേക പുരസ്കാരം(ങ്ങൾ)}} |-style="background:#FFFACD;" | 2025 | വിപ്ര മെഹ്ത | 21 | രാജസ്ഥാൻ | ടോപ്പ് 21 | style="background:;" | {{collapsible list| | title = 4 പ്രത്യേക നാമനിർദ്ദേശങ്ങൾ | titlestyle = background:transparent;text-align:center;font-weight:normal;font-size: 90% | * ടോപ്പ് 3 – കോസ്മോ സോഷ്യൽ അംബാസഡർ * ടോപ്പ് 5 – ബെസ്റ്റ് ഇൻ സ്വിംസ്യൂട്ട് * ടോപ്പ് 17 – ദി T.E.A കോസ്മോ കാർണിവൽ ഷോ * ടോപ്പ് 26 – കോസ്മോ ഇംപാക്റ്റ്ഫുൾ ബ്യൂട്ടി അവാർഡ്}} |- | 2026 | അവനി കാക്കെകൊച്ചി | 25 | കർണാടക | colspan=2| {{tableTBA}} |} == ഇതും കാണുക == * [[:വിഭാഗം:ഫെമിന മിസ് ഇന്ത്യ ജേതാക്കൾ]] == അവലംബം == <references/> {{The Times Group|state=expanded}} [[Category:സൗന്ദര്യ മത്സരങ്ങൾ]] 6nkwzag75181uvqfj45lgwkm42qivd7 4 68130 4614890 3458042 2026-04-24T05:27:49Z Irshadpp 10433 4614890 wikitext text/x-wiki <!-- <noinclude>{{pp-semi-protected|small=yes}}</noinclude> {| class="messagebox" |- | [[Image:Green check.png|30px]] | '''This page includes a summary of [[Wikipedia:Policies and guidelines|official policies]] on the English Wikipedia which are set out in detail elsewhere'''. Policies have wide acceptance among editors and are considered standards that all editors should follow. When editing this page, please ensure that your revision is consistent with the underlying policies. When in doubt, discuss first on the [[{{TALKPAGENAME}}|talk page]]. | {{shortcut|WP:LOP}} |} --> {{PU|WP:LOP}} {{നയങ്ങളുടെ പട്ടിക}} ഒരു സ്വതന്ത്രവിജ്ഞാനകോശം നിർമ്മിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യം സാധിക്കുന്നതിനായി, വിക്കിപീഡിയ ചില '''നയങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും''' രൂപവത്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നയങ്ങൾ, എല്ലാ ലേഖകരും നിർബന്ധമായി പാലിക്കേണ്ട ചട്ടങ്ങളായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടേണ്ടത്. എന്നാൽ, മാർഗ്ഗരേഖകൾ, പൊതുവേ ശുപാർശാസ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. വിക്കിക്കൂട്ടായ്മയുടെ പൊതുസമ്മതം നേടിയ ചിട്ടകളാണ്, നയങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും. സാമാന്യയുക്തിയ്ക്ക് അനുസരിച്ചാണ് അവ പ്രയോഗിക്കേണ്ടത്. ചിട്ടകൾ, പ്രത്യക്ഷരം പാലിക്കുന്നതിനേക്കാളുപരി, അവയുടെ യഥാർത്ഥ ഉദ്ദേശ്യം മനസ്സിലക്കി പ്രയോഗിക്കുകയാണു വേണ്ടത്. വിജ്ഞാനകോശം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തിനു വിരുദ്ധമായി വരുന്ന അപൂർവം ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ, ചിട്ടകൾ അവഗണിക്കാനും തയാറാവണം. ==നയങ്ങളുടെ പട്ടിക== * [[വിക്കിപീഡിയ:Volunteer response team|Volunteer response team]] ; [[വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തിത്വം|അപരമൂർത്തിത്വം]] :ഒരു വിക്കിപീഡിയ ഉപയോക്താവ് ഒന്നിലധികം പേരിൽ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇതര ഉപയോക്തൃനാമത്തെ അപരമൂർത്തി എന്നു പറയുന്നു. അപരമൂർത്തിയെ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപയോക്താവിനെ പ്രധാനമൂർത്തി എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. അപരമൂർത്തികളുടെ ഉപയോഗം വിക്കിപീഡിയയിൽ പൊതുവേ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാറില്ല. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ഉപയോക്തൃതാൾ|ഉപയോക്തൃതാൾ]] :വിക്കിപീഡിയയുടെ ഉപയോക്തൃതാൾ ഉപയോക്താവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അത്യാവശ്യവിവരങ്ങളും വിക്കിപീഡിയയിലെ ഔദ്യോഗികകാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചു ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള സംവാദതാളും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ്. ഉപയോക്തൃതാളിൽ ഉപയോക്താവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അത്യാവശ്യവിവരങ്ങൾ പരിമിതമായി നൽകുവാൻ വിക്കിപീഡിയ അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അവ താങ്കളുടെ കുടുംബകാര്യങ്ങളോ ജീവചരിത്രമോ താങ്കളുടെ ബ്ലോഗോ ആയി സ്ഥാപിക്കാൻ വിക്കിസമൂഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ഉപയോക്തൃനാമനയം|ഉപയോക്തൃനാമനയം]] :വിക്കിപീഡിയയിൽ താങ്കൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപയോക്തൃനാമത്തെക്കുറിച്ചും താങ്കളുടെ അംഗത്വം പുലർത്തേണ്ട പെരുമാ‍റ്റരീതികളെ കുറിച്ചും പ്രതിപാദിക്കുന്നു. അംഗത്വം ഉപയോക്താവിന് ഏറെ ഗുണങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് താങ്കൾക്ക് താങ്കളുടെ തിരുത്തലുകൾ ഒരുമിച്ച് കാണാൻ കഴിയും. ; [[വിക്കിപീഡിയ:എല്ലാ നിയമങ്ങളെയും അവഗണിക്കുക|എല്ലാ നിയമങ്ങളെയും അവഗണിക്കുക]] :ഏതെങ്കിലും നിയമം, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ നിന്നും അല്ലെങ്കിൽ പരിപാലിക്കുന്നതിൽ നിന്നും താങ്കളെ തടയുന്നുവെങ്കിൽ അവ അവഗണിക്കുക. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കൽ നയം|ഒഴിവാക്കൽ നയം]] :വിക്കിപീഡിയയുടെ അന്തഃസത്തക്ക് ചേരാത്ത വിഷയങ്ങൾ എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാമെന്നും നീക്കം ചെയ്യാമെന്നും വിക്കിപീഡിയയുടെ ഒഴിവാക്കൽ നയം കൊണ്ട് വിശദീകരിക്കുന്നു. ഒരു താൾ ഒഴിവാക്കാനായി ഒട്ടനവധി കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം, സാധാരണ കാര്യങ്ങൾ പകർപ്പവകാശ ലംഘനം, വിജ്ഞാനകോശസ്വഭാവമില്ലാത്ത ഉള്ളടക്കം മുതലായവയാണ്. ; [[വിക്കിപീഡിയ:കണ്ടെത്തലുകൾ അരുത്|കണ്ടെത്തലുകൾ അരുത്]] :വിശ്വാസയോഗ്യങ്ങളായ ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാത്ത വിവരങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ വിക്കിപീഡിയ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. പുതിയ വസ്തുതകളോ, സത്യങ്ങളോ, ആശയങ്ങളോ, സിദ്ധാന്തങ്ങളോ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ വിക്കിപീഡിയ വേദിയല്ല. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ഗ്നു സ്വതന്ത്ര പ്രമാണീകരണ അനുമതി|ഗ്നു സ്വതന്ത്ര പ്രമാണീകരണ അനുമതി]] :ഇത് ഗ്നു സ്വതന്ത്ര പ്രമാണീകരണ അനുമതിയുടെ മലയാളത്തിലുള്ള അനൗദ്യോഗിക തർജ്ജമയാണ്‌. ഇത് സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വേർ സമിതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതല്ല, നിയമപരമായി ഇതിനു യാതൊരു സാധുതയുമില്ല, അത്തരം ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പ് കാണുക. എന്നിരുന്നാലും മലയാളം ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്ക് അനുമതിയുടെ സത്ത മനസ്സിലാകാൻ ഈ തർജ്ജമ ഉപകാരപ്പെടുമെന്നു കരുതുന്നു. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ഗ്നു സ്വതന്ത്ര പ്രമാണീകരണ അനുമതി, പതിപ്പ് 1.2|ഗ്നു സ്വതന്ത്ര പ്രമാണീകരണ അനുമതി, പതിപ്പ് 1.2]] : ഈ അനുമതിപത്രത്തിന്റെ പദാനുപദ പകർപ്പുകൾ എടുക്കാനും വിതരണം ചെയ്യാനും ഏവർക്കും സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. പക്ഷേ മാറ്റങ്ങൾ അനുവദനീയമല്ല. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലുള്ള നയങ്ങൾ|ചിത്രങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലുള്ള നയങ്ങൾ]] :പകർപ്പവകാശം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുക, ചിത്രത്തിന്റെ ഉറവിടം, പകർപ്പവകാശ വിവരങ്ങൾ, എന്നിവയെ കുറിച്ച് വ്യക്തമായ വിവരണം നൽകുക, പരമാവധി ഉപയോഗപ്രദവും പുനരുപയോഗ യോഗ്യവുമായ രീതിയിൽ ചിത്രങ്ങൾ നൽകുവാൻ ശ്രമിക്കുക. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ|ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ]] :വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങൾ യഥാർത്ഥ വ്യക്തികളുടെ ജീവിതങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കും. അതിനാൽ വിക്കിപീഡീയർ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴും തിരുത്തുമ്പോഴും മനഃസാക്ഷിക്കനുസൃതമായും നിയമപരമായും ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ടെന്നോർമ്മിക്കുകയും നീതിപുലർത്തുകയും ചെയ്യുക. ജീവചരിത്രസംബന്ധമായ ഉള്ളടക്കം അങ്ങേയറ്റം ശ്രദ്ധയോടുകൂടെ മാത്രം സൃഷ്ടിക്കുക, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രസ്തുത ഉള്ളടക്കം വിവാദസംബന്ധിയെങ്കിൽ. ; [[വിക്കിപീഡിയ:തടയൽ നയം|തടയൽ നയം]] :നശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിക്കിപീഡിയയേയും അതിന്റെ ലേഖകരേയും സം‌രക്ഷിക്കാനായി കാര്യനിർവാഹകർ ഉപയോക്താക്കളെ തിരുത്തുന്നതിൽ നിന്നും തടഞ്ഞേക്കാം. ഉപയോക്താക്കളെ വിക്കിപീഡിയ തിരുത്തുന്നതിൽ നിന്നും മാറ്റിനിർത്താൻ കാര്യനിർ‌വാഹകർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സാങ്കേതിക മാർഗ്ഗമാണ്‌ തടയൽ. ; [[വിക്കിപീഡിയ:തിരുത്തൽ നയം|തിരുത്തൽ നയം]] :സാധ്യമാകുന്നിടത്തെല്ലാം താളുകളെ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, വികലമായ രീതിയിയിൽ അവ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വരുന്നതിൽ ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല. വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും നല്ല ലേഖനം പോലും പൂർണ്ണമെന്നു കരുതാനാവില്ല, ഇവിടെയുള്ള ഉള്ളടക്കങ്ങൾ എങ്ങനെ ഇനിയും മെച്ചപ്പെടുത്താമെന്ന വിശാലമനസ്കത ഒരോ ലേഖകരും മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്നു. ; [[വിക്കിപീഡിയ:തിരുത്തൽ യുദ്ധം|തിരുത്തൽ യുദ്ധം]] :ആരെങ്കിലും നിങ്ങളുടെ തിരുത്തലുകളെ എതിർക്കുന്നുവെങ്കിൽ അവരുമായി ചർച്ചയിലേർപ്പെടുകയും പരസ്പരധാരണയിലെത്തുവാനും തർക്കപരിഹാരം നടത്തുവാനും ശ്രമിക്കുക. തങ്ങളുടെ സ്വന്തം വീക്ഷണങ്ങൾക്കും പതിപ്പുകൾക്കുമായി പോരിനിറങ്ങരുത്. ആരെങ്കിലും തിരുത്തൽ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, പ്രത്യേകിച്ച്, ആവശ്യത്തിലധികം മാറ്റങ്ങളെ തിരസ്കരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അവർ തടയപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട് . ; [[വിക്കിപീഡിയ:തർക്കപരിഹാരം|തർക്കപരിഹാരം]] :സംസ്കാരത്തോടെയുള്ള സംവാദങ്ങളിലൂടെയും അനുയോജ്യമായ സംവാദത്താളുകളിൽ സമവായത്തിൽ എത്തുക വഴിയും, തർക്കങ്ങൾ രമ്യമായി പരിഹരിക്കുക. ; [[വിക്കിപീഡിയ:നീക്കം ചെയ്ത താളുകളുടെ സംവാദം|നീക്കം ചെയ്ത താളുകളുടെ സംവാദം]] :ആവശ്യത്തിന് വിവരങ്ങളുള്ള, നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട സംവാദത്താളുകൾ ശേഖരിച്ചു വക്കേണ്ടതാണ്. വിക്കിപീഡിയ:നീക്കം ചെയ്ത താളുകളുടെ സംവാദം എന്ന ഈ താളിന്റെ ഉപതാളുകളായാണ് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട സംവാദത്താളുകൾ ശേഖരിക്കേണ്ടത്. തലക്കെട്ടുമാറ്റത്തിലൂടെ നാൾവഴികൾ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടായിരിക്കണം ശേഖരിച്ചു വക്കേണ്ടത്. ; [[വിക്കിപീഡിയ:നീക്കം ചെയ്ത പ്രമാണങ്ങളുടെ സംവാദം|നീക്കം ചെയ്ത പ്രമാണങ്ങളുടെ സംവാദം]] :ആവശ്യത്തിന് വിവരങ്ങളുള്ള, നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രമാണങ്ങളുടെ സംവാദത്താളുകൾ ശേഖരിച്ചു വക്കേണ്ടതാണ്. വിക്കിപീഡിയ:നീക്കം ചെയ്ത പ്രമാണങ്ങളുടെ സംവാദം എന്ന ഈ താളിന്റെ ഉപതാളുകളായാണ് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട സംവാദത്താളുകൾ ശേഖരിക്കേണ്ടത്. ; [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] :പരിശോധനായോഗ്യങ്ങളായ കാര്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ് വിക്കിപീഡിയയുടെ രീതി, അവ ചിലപ്പോൾ സത്യമല്ലായേക്കാം. പരിശോധനായോഗ്യം എന്നാൽ വിശ്വാസയോഗ്യങ്ങളായ സ്രോതസ്സുകളിൽ നേരത്തേ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഗ്രന്ഥസൂചികളായി സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് വിക്കിപീഡിയയിൽ നൽകുക എന്നതാണ്. അപ്രകാരം ചെയ്യാത്ത കാര്യങ്ങളിൽ ചിലപ്പോൾ മറ്റു ലേഖകർ ശങ്കിക്കുകയോ നീക്കം ചെയ്യുകയോ ചെയ്തേക്കാം. ; [[വിക്കിപീഡിയ:മര്യാദകൾ|മര്യാദകൾ]] :വിക്കിപീഡിയരുടെ പൗരധർമ്മം പറയുന്നത് തിരുത്തലുകൾ, പിന്മൊഴികൾ, സംവാദം താളിലെ ചർച്ചകൾ എന്നിവ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ പാലിക്കേണ്ട മര്യാദകളെയാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ മര്യാദകേട് എന്നു പറയുന്നത് ഉപയോക്താക്കൾ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടത്തക്കവണ്ണം വ്യക്തിപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ വച്ചുകൊണ്ടുള്ള അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കലിനേയാണ്. നമ്മൾ പാലിക്കേണ്ട നിയമം പറയുന്നതെന്തെന്നാൽ നാം പരസ്പരം മര്യാദയുള്ളവരാകുക എന്നതാണ്. ; [[വിക്കിപീഡിയ:മൂന്നു മുൻപ്രാപന നിയമം|മൂന്നു മുൻപ്രാപന നിയമം]] :തിരുത്തൽ യുദ്ധങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള, എല്ലാ വിക്കിപീഡിയർക്കും ഒരേ പോലെ ബാധകമായ നയമാണ് മൂന്നു മുൻപ്രാപന നിയമം. ഒരു ലേഖകൻ ഏതെങ്കിലും ഒരു താളിൽ പൂർണ്ണമായോ ഭാഗികമായോ 24 മണിക്കൂർ സമയത്തിനുള്ളിൽ മൂന്നിലധികം മുൻപ്രാപനങ്ങൾ ഒരുകാരണവശാലും ചെയ്യാൻ പാടില്ലഎന്നതാണീ നിയമം. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ലേഖനങ്ങളുടെ തലക്കെട്ട്|ലേഖനങ്ങളുടെ തലക്കെട്ട്]] :ലേഖനങ്ങളുടെ മുകളിലായി കാണുന്ന വലിയ തലക്കെട്ടാണു് പ്രസ്തുത ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട്. ഇത് ആ ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തെപ്പറ്റി പരാമർശിക്കുകയും അതിനെ മറ്റ് ലേഖനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിവേചനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ; [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയ എന്തൊക്കെയല്ല|വിക്കിപീഡിയ എന്തൊക്കെയല്ല]] :വിക്കിപീഡിയ ഒരു ഓൺലൈൻ വിജ്ഞാനകോശമാണ്, ഉയർന്ന ഗുണമേന്മയുള്ള വിജ്ഞാനകോശം സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന പരസ്പരബഹുമാനവും വിജ്ഞാനതൃഷ്ണയുമുള്ള ഓൺലൈൻ സമൂഹമാണ് വിക്കീപീഡിയയുടെ ശക്തി. അതുകൊണ്ടു തന്നെ വിക്കിപീഡിയ മറ്റു മേഖലകളെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നില്ല ; [[വിക്കിപീഡിയ:വ്യക്തിപരമായി ആക്രമിക്കരുത്|വ്യക്തിപരമായി ആക്രമിക്കരുത്]] :ലേഖനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ആരോപിച്ച് മറ്റു ലേഖകരെ വ്യക്തിപരമായി ആക്രമിക്കരുത്. വിക്കിപീഡിയയിലെ ലേഖനത്തിന്‌ ആരും അവകാശികളല്ല. ലേഖകൻ ഒരു സംഭാവന നൽകുന്നു എന്നു മാത്രം. അതിനാൽ ലേഖനങ്ങളെ വിലയിരുത്തുക, ലേഖകരെ അല്ല. അല്ലാത്തപക്ഷം നല്ല വിജ്ഞാനകോശമാവാനുള്ള അവസരം വിക്കിപീഡിയക്ക് നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ; [[വിക്കിപീഡിയ:സംരക്ഷണനയം|സംരക്ഷണനയം]] :വിക്കിപീഡിയയുടെ അടിസ്ഥാനപ്രമാണങ്ങളനുസരിച്ച് എല്ലാത്താളുകളും ആർക്കും തിരുത്താൻ പാകത്തിന് സ്വതന്ത്രമായിരിക്കണം. എന്നാൽ ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒരു താളിന്റെ പേരു മാറ്റുന്നതിൽ നിന്നും അതിൽ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തുന്നതിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കാനും, അത്തരം സംരക്ഷണം ഒഴിവാക്കാനും കാര്യനിർവാഹകർക്ക് സാധിക്കും. അവശ്യഘട്ടങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഇത്തരം നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയുള്ളൂ ; [[വിക്കിപീഡിയ:സന്തുലിതമായ കാഴ്ച്ചപ്പാട്|സന്തുലിതമായ കാഴ്ച്ചപ്പാട്]] :എല്ലാ വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളും സന്തുലിതമായ കാഴ്ചപ്പാടോടുകൂടി എഴുതിയവയാകണം, അടിസ്ഥാന രഹിതമായ കാര്യങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ എഴുതരുത്. വിക്കിപീഡിയയുടെ മൂന്ന് അടിസ്ഥാന നയങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ; [[വിക്കിപീഡിയ:സമവായം|സമവായം]] : വിക്കിപീഡിയയിൽ തിരുത്തൽ തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാന മാതൃക സമവായമാണ്. എല്ലാ ലേഖകരും പരസ്പരവിശ്വാസത്തോടെ ഒത്തൊരുമിച്ച് അനുയോജ്യമായ തരത്തിൽ വിവിധകാഴ്ചപ്പാടുകളെ കൃത്യമായി സമീപിക്കുമ്പോഴാണ് സമവായം ഏറ്റവും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ; [[വിക്കിപീഡിയ:സ്വകാര്യതാനയം|സ്വകാര്യതാനയം]] : വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷന്റെ സ്വകാര്യതാനയ പ്രകാരം ഉപയോക്താവിനെ തിരിച്ചറിയാനുതകുന്ന വിധത്തിൽ അത്യാവശ്യ വിവരങ്ങൾ ഫൗണ്ടേഷന്റെ സെർവറിൽ ശേഖരിക്കുന്നു. ; [[വിക്കിപീഡിയ:സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത-ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്കുണ്ടാവേണ്ട മാനദണ്ഡം|സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത-ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്കുണ്ടാവേണ്ട മാനദണ്ഡം]] : ;[[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം|യാന്ത്രികവിവർത്തനം]] : വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ എന്ന സൗകര്യം ഉപയോഗിച്ച് മറ്റു ഭാഷകളിൽ നിന്ന് മലയാളത്തിലേക്ക് ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. അത്തരത്തിൽ ശരിയാക്കാത്ത ലേഖനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായുള്ള ഒരു നയമാണിത്. <!-- See [[Wikipedia:Policies and guidelines]] for a general overview of what policies are about, how they are made, and why we have them. You can also access all policies, without descriptions, at [[:Category:Wikipedia official policy]]. On this page, we group the policies as follows: *'''[[#Behavioral|Behavioral]]''': standards for behavior on Wikipedia to make it a pleasant experience for everyone. *'''[[#Content and style|Content and style]]''': define which topics are welcome on Wikipedia, and provide quality and naming standards. *'''[[#Deletion|Deletion]]''': the body of policies dealing with page deletion. *'''[[#Enforcing policies|Enforcement]]''': what actions editors can take to enforce other policies. *'''[[#Legal and copyright|Legal and copyright]]''': law-based rules about what material may be used here, and remedies for misuse. A quick note: you can "'''[[Wikipedia:Ignore all rules|ignore all rules]]'''": any policy, guideline, or other rule may be ignored if it hinders improving Wikipedia. ===Behavioral=== {{shortcut|WP:BEHAVE}} ; [[Wikipedia:Administrators|Administrators]]:Administrators, like all editors, are not perfect beings. However, in general, they are expected to act as role models within the community, and a good general standard of civility, fairness, and general conduct both to editors and in content matters, is expected. When acting as administrators, they are also expected to be fair, exercise good judgment, and give explanations and be communicative as necessary. ; [[Wikipedia:Bot policy|Bots]]:Programs that update pages automatically in a useful and harmless way may be welcome, as long as their owners seek approval first and are careful to keep them from running amok or being a drain on resources. ; [[Wikipedia:Civility|Civility]]:Being rude, insensitive or petty makes people upset and stops Wikipedia from working well. Try to discourage others from being uncivil, and be careful to avoid offending people unintentionally. Mediation is available if needed. ; [[Wikipedia:Consensus|Consensus]]:Most editing decisions are made by a continually evolving rough consensus among editors. ; [[Wikipedia:Dispute resolution|Resolving disputes]]: The first step to resolving any dispute is to ''talk'' to those who disagree with you. If that fails, there are more structured forms of discussion available. ; [[Wikipedia:Editing policy|Editing policy]]:Improve pages wherever you can, and don't worry about leaving them imperfect. It is advisable to explain major changes. ; [[Wikipedia:Edit war|Edit warring]]:If someone challenges your edits, discuss it with them and seek a compromise, or seek [[WP:DR|dispute resolution]]. Do not just fight over competing views and versions. ; [[Wikipedia:Functionary|Functionaries]]: Wikipedia functionaries must not bring the encycloapedia into disrepute. ; [[Wikipedia:Harassment|Harassment]]:Do not stop other editors from enjoying Wikipedia by making threats, nitpicking good-faith edits to different articles, repeated annoying and unwanted contacts, repeated personal attacks or posting personal information. ; [[Wikipedia:IP block exemption|IP block exemption]]:Editors in good standing whose editing is disrupted by unrelated blocks or firewalls may request IP block exemption, which allows editing on an otherwise-blocked IP address. ; [[Wikipedia:No legal threats|No legal threats]]:Use dispute resolution rather than legal threats, for everyone's sake. We respond quickly to complaints of defamation or copyright infringement. If you do take legal action, please refrain from editing until it is resolved. ; [[Wikipedia:No personal attacks|No personal attacks]]:Do not make [[ad hominem|personal attacks]] anywhere in Wikipedia. Comment on content, not on the contributor. Personal attacks damage the community and deter editors. Nobody likes abuse. ; [[Wikipedia:Ownership of articles|Ownership of articles]]:You do not own articles. If you create or edit an article, know that others will edit it, and within reason, you should not prevent them from doing so. ; [[Wikipedia:Sock puppetry|Sock puppetry]]:Do not use multiple accounts to create the illusion of greater support for an issue, to mislead others, or to circumvent a block; nor ask your friends to create accounts to support you or anyone. ; [[Wikipedia:Three-revert rule|Three-revert rule]]:Do not [[Wikipedia:Revert|revert]] any single page ''in whole or in part'' more than three times in twenty-four hours. (Otherwise an administrator '''may''' [[Wikipedia:Blocking policy|block your account]]). For exceptions, see [[WP:3RR#Exceptions]]. ; [[Wikipedia:Username policy|Username policy]]:Choose a [[Wikipedia:Username#Inappropriate usernames|neutral username]] with which you will be happy. You can usually change your name if you need to by asking, but you cannot delete it. ; [[Wikipedia:Vandalism|Vandalism]]: Vandalism is any addition, deletion, or change to content made in a deliberate attempt to compromise the integrity of the encyclopedia. It is inappropriate behavior for an online encyclopedia. ; [[Wikipedia:Wheel war|Wheel war]]:Do not repeat an administrative action when you know that another administrator opposes it. (Applies to administrators only) [[Image:WP-pencil.png|80px|right]] ===Content and style=== {{shortcut|WP:CSP}} ; [[Wikipedia:Biographies of living persons|Biographies of living persons]]:Articles about living persons, which require a degree of sensitivity, must adhere strictly to Wikipedia's content policies. Be very firm about high-quality references, particularly about details of personal lives. "Unsourced or poorly sourced contentious material — whether negative, positive, or just questionable — about living persons should be removed immediately and without discussion from Wikipedia articles, talk pages, user pages, and project space." ;[[Wikipedia:Naming conventions|Naming conventions]]:Generally, article naming should give priority to what the majority of English speakers worldwide would most easily recognize, with a reasonable minimum of ambiguity, while at the same time making linking to those articles easy and second nature. ; [[Wikipedia:Neutral point of view|Neutral point of view]]: Everything that our readers can see, including templates, categories and portals, should be written from a Neutral Point of View. ; [[Wikipedia:No original research|No original research]]: Articles may not contain any unpublished theories, data, statements, concepts, arguments, or ideas; or any new interpretation, analysis, or synthesis of published data, statements, concepts, arguments, or ideas that, in the words of Wikipedia's co-founder Jimbo Wales, would amount to a "novel narrative or historical interpretation." ; [[Wikipedia:Non-free content criteria|Non-free content criteria]]: The Exemption Doctrine Policy for the English Wikipedia. The cases in which you can declare an image, audio clip, or video clip "fair use" are quite narrow. You must specify the exact use, and only use the image or clip in that one context. ; [[Wikipedia:Verifiability|Verifiability]]: We cannot check the accuracy of claims, but we can check whether the claims have been published by a reputable publication. Articles should therefore [[WP:CITE|cite sources]] whenever possible. Any unsourced material may be challenged and removed. ; [[Wikipedia:What Wikipedia is not|What Wikipedia is not]]: Wikipedia is an online [[encyclopedia]]. Please avoid the temptation to use Wikipedia for other purposes. [[Image:WP-deletion.png|80px|right]] ===Deletion=== ; [[Wikipedia:Attack page|Attack pages]]: A Wikipedia article, page, category, redirect or image that exists primarily to disparage its subject is an "attack page". These pages are subject to being deleted by any administrator at any time. ; [[Wikipedia:Category deletion policy|Category deletion policy]]: Deleting categories follows roughly the same process as articles, except that it is described on a different page. Categories that do not conform to naming conventions can be "speedily renamed". ; [[Wikipedia:Criteria for speedy deletion|Criteria for speedy deletion]]:Articles, images, categories etc. may be "speedily deleted" if they clearly fall within certain categories, which generally boil down to pages lacking content, or disruptive pages. Anything potentially controversial should go through the [[Wikipedia:Articles for deletion|deletion process]] instead. ; [[Wikipedia:Deletion policy|Deletion policy]]: Deleting articles requires an administrator and generally follows a consensus-forming process. Most potentially controversial deletions require a three-step process and a waiting period of a week. ; [[Wikipedia:Office actions|Office actions]]: The Wikimedia Foundation office reserves the right to speedily delete an article temporarily in cases of exceptional controversy. ; [[Wikipedia:Oversight|Oversight]]: Page revisions can be deleted for legal reasons. ; [[Wikipedia:Proposed deletion|Proposed deletion]]: As a shortcut around the Articles for Deletion ("AfD") process, for uncontroversial deletions an article can be proposed for deletion, though once only. If no one contests the proposed deletion within five days, an administrator may delete the article. [[Image:Scale of justice.svg|80px|right]] ===Enforcing policies=== ; [[Wikipedia:Appealing a block|Appealing a block]]: Rules for having a block lifted. ; [[Wikipedia:Arbitration policy|Arbitration policy]]: Rules for how the [[Wikipedia:Arbitration Committee|Arbitration Committee]] decides [[Wikipedia:Requests for arbitration|Requests for arbitration]]. ; [[Wikipedia:Banning policy|Banning policy]]: Extremely disruptive editors may be banned from Wikipedia. Please respect these bans, do not bait banned users, and do not help them out. Bans can be appealed to Jimbo Wales or the Arbitration Committee, depending on the nature of the ban. ; [[Wikipedia:Blocking policy|Blocking policy]]: Disruptive editors can be blocked from editing for short or long amounts of time. ; [[Wikipedia:GlobalBlocking|GlobalBlocking]]: A steward may block an IP address or IP address range from editing all WMF projects to prevent cross-wiki disruption or to enforce the prohibition against editing from open proxies. Globally blocked editors may be unblocked locally, at the discretion of an Administrator. ; [[Wikipedia:Mediation|Mediation policy]]: Rules for how the [[Wikipedia:Mediation Committee|Mediation Committee]] conducts [[WP:RFM|formal mediation]]. ; [[Wikipedia:Open proxies|Open proxies]]: [[Open proxy|Open proxies]] may be blocked from editing for any period at any time to deal with editing abuse. ; [[Wikipedia:Protection policy|Protection policy]]: Pages can be protected against vandals or during fierce content disputes. Protected pages can, but in general should not, be edited by administrators. In addition, pages undergoing frequent vandalism can be semi-protected to block edits by very new or unregistered editors. ===Legal and copyright=== Outside of policies, such as those below and the [[Wikipedia:Office actions|office actions]] policy, [[WP:CENSOR|Wikipedia does not censor itself]] of content that may be objectionable or offensive, or adopt other [[Wikipedia:Perennial proposals#Legal issues|perennial legal proposals]], so long as it obeys the [[law of the United States]] and [[Florida law|state of Florida]]. Legal issues are raised by filing a formal complaint with the Wikimedia Foundation. ; [[Wikipedia:CheckUser|CheckUser]]:CheckUser is a tool allowed to be used by a small number of editors who are permitted to examine user IP information and other server log data under certain circumstances, for the purposes of protecting Wikipedia against actual and potential disruption and abuse. ; [[Wikipedia:Copyrights|Copyrights]]:Material which infringes other copyrights must not be added. The legalities of copyright and "fair use" are quite complex. ; [[Wikipedia:Copyright violations|Copyright violations]]:Wikipedia has no tolerance for copyright violations in our encyclopedia, and we actively strive to find and remove any violations. ; [[Wikipedia:Image use policy|Image use policy]]:Generally avoid uploading non-free images; fully describe images' sources and copyright details on their description pages, and try to make images as useful and reusable as possible. ; [[Wikipedia:Libel|Libel]]:It is Wikipedia policy to delete libellous revisions from the page history. If you believe you have been defamed, please [[Wikipedia:Contact us/Article problem/Factual error (from subject)|contact us]]. ; [[Wikipedia:Reusing Wikipedia content|Reusing Wikipedia content]]:Wikipedia material may be freely used under the [[GNU Free Documentation License|GFDL]], which means you must credit authors, relicense the material under GFDL and allow free access to it. ; [[Wikipedia:Text of the GNU Free Documentation License|Text of the GNU Free Documentation License]]:This is the license under which all contributions to Wikipedia are released. Any re-use of the work must also be released under GFDL. ===See also=== *[[Wikipedia:Policies and guidelines]] *[[Foundation:Template:Policy|Wikimedia Foundation policies]] *[[Wikipedia:List of guidelines]] *[[Wikipedia:How to create policy]] *[[Special:Recentchangeslinked/Category:Wikipedia official policy|All recent changes]] in policy pages. --> {{വിക്കിപീഡിയയുടെ തത്ത്വങ്ങൾ}} {{ഫലകം:വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും}} [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയയുടെ ഔദ്യോഗികനയങ്ങൾ|{{PAGENAME}}]] [[is:Wikipedia:Listi yfir samþykktir]] lg1g0sssqdqugm20zd0ef99415wloiz 4614891 4614890 2026-04-24T05:28:25Z Irshadpp 10433 4614891 wikitext text/x-wiki <!-- <noinclude>{{pp-semi-protected|small=yes}}</noinclude> {| class="messagebox" |- | [[Image:Green check.png|30px]] | '''This page includes a summary of [[Wikipedia:Policies and guidelines|official policies]] on the English Wikipedia which are set out in detail elsewhere'''. Policies have wide acceptance among editors and are considered standards that all editors should follow. When editing this page, please ensure that your revision is consistent with the underlying policies. When in doubt, discuss first on the [[{{TALKPAGENAME}}|talk page]]. | {{shortcut|WP:LOP}} |} --> {{PU|WP:LOP}} {{നയങ്ങളുടെ പട്ടിക}} ഒരു സ്വതന്ത്രവിജ്ഞാനകോശം നിർമ്മിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യം സാധിക്കുന്നതിനായി, വിക്കിപീഡിയ ചില '''നയങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും''' രൂപവത്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നയങ്ങൾ, എല്ലാ ലേഖകരും നിർബന്ധമായി പാലിക്കേണ്ട ചട്ടങ്ങളായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടേണ്ടത്. എന്നാൽ, മാർഗ്ഗരേഖകൾ, പൊതുവേ ശുപാർശാസ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. വിക്കിക്കൂട്ടായ്മയുടെ പൊതുസമ്മതം നേടിയ ചിട്ടകളാണ്, നയങ്ങളും മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും. സാമാന്യയുക്തിയ്ക്ക് അനുസരിച്ചാണ് അവ പ്രയോഗിക്കേണ്ടത്. ചിട്ടകൾ, പ്രത്യക്ഷരം പാലിക്കുന്നതിനേക്കാളുപരി, അവയുടെ യഥാർത്ഥ ഉദ്ദേശ്യം മനസ്സിലാക്കി പ്രയോഗിക്കുകയാണു വേണ്ടത്. വിജ്ഞാനകോശം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തിനു വിരുദ്ധമായി വരുന്ന അപൂർവം ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ, ചിട്ടകൾ അവഗണിക്കാനും തയാറാവണം. ==നയങ്ങളുടെ പട്ടിക== * [[വിക്കിപീഡിയ:Volunteer response team|Volunteer response team]] ; [[വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തിത്വം|അപരമൂർത്തിത്വം]] :ഒരു വിക്കിപീഡിയ ഉപയോക്താവ് ഒന്നിലധികം പേരിൽ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇതര ഉപയോക്തൃനാമത്തെ അപരമൂർത്തി എന്നു പറയുന്നു. അപരമൂർത്തിയെ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപയോക്താവിനെ പ്രധാനമൂർത്തി എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. അപരമൂർത്തികളുടെ ഉപയോഗം വിക്കിപീഡിയയിൽ പൊതുവേ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാറില്ല. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ഉപയോക്തൃതാൾ|ഉപയോക്തൃതാൾ]] :വിക്കിപീഡിയയുടെ ഉപയോക്തൃതാൾ ഉപയോക്താവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അത്യാവശ്യവിവരങ്ങളും വിക്കിപീഡിയയിലെ ഔദ്യോഗികകാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചു ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള സംവാദതാളും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ്. ഉപയോക്തൃതാളിൽ ഉപയോക്താവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അത്യാവശ്യവിവരങ്ങൾ പരിമിതമായി നൽകുവാൻ വിക്കിപീഡിയ അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അവ താങ്കളുടെ കുടുംബകാര്യങ്ങളോ ജീവചരിത്രമോ താങ്കളുടെ ബ്ലോഗോ ആയി സ്ഥാപിക്കാൻ വിക്കിസമൂഹം അനുവദിക്കുന്നില്ല. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ഉപയോക്തൃനാമനയം|ഉപയോക്തൃനാമനയം]] :വിക്കിപീഡിയയിൽ താങ്കൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപയോക്തൃനാമത്തെക്കുറിച്ചും താങ്കളുടെ അംഗത്വം പുലർത്തേണ്ട പെരുമാ‍റ്റരീതികളെ കുറിച്ചും പ്രതിപാദിക്കുന്നു. അംഗത്വം ഉപയോക്താവിന് ഏറെ ഗുണങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് താങ്കൾക്ക് താങ്കളുടെ തിരുത്തലുകൾ ഒരുമിച്ച് കാണാൻ കഴിയും. ; [[വിക്കിപീഡിയ:എല്ലാ നിയമങ്ങളെയും അവഗണിക്കുക|എല്ലാ നിയമങ്ങളെയും അവഗണിക്കുക]] :ഏതെങ്കിലും നിയമം, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിൽ നിന്നും അല്ലെങ്കിൽ പരിപാലിക്കുന്നതിൽ നിന്നും താങ്കളെ തടയുന്നുവെങ്കിൽ അവ അവഗണിക്കുക. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കൽ നയം|ഒഴിവാക്കൽ നയം]] :വിക്കിപീഡിയയുടെ അന്തഃസത്തക്ക് ചേരാത്ത വിഷയങ്ങൾ എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാമെന്നും നീക്കം ചെയ്യാമെന്നും വിക്കിപീഡിയയുടെ ഒഴിവാക്കൽ നയം കൊണ്ട് വിശദീകരിക്കുന്നു. ഒരു താൾ ഒഴിവാക്കാനായി ഒട്ടനവധി കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം, സാധാരണ കാര്യങ്ങൾ പകർപ്പവകാശ ലംഘനം, വിജ്ഞാനകോശസ്വഭാവമില്ലാത്ത ഉള്ളടക്കം മുതലായവയാണ്. ; [[വിക്കിപീഡിയ:കണ്ടെത്തലുകൾ അരുത്|കണ്ടെത്തലുകൾ അരുത്]] :വിശ്വാസയോഗ്യങ്ങളായ ഏതെങ്കിലും സ്രോതസ്സുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാത്ത വിവരങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ വിക്കിപീഡിയ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. പുതിയ വസ്തുതകളോ, സത്യങ്ങളോ, ആശയങ്ങളോ, സിദ്ധാന്തങ്ങളോ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ വിക്കിപീഡിയ വേദിയല്ല. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ഗ്നു സ്വതന്ത്ര പ്രമാണീകരണ അനുമതി|ഗ്നു സ്വതന്ത്ര പ്രമാണീകരണ അനുമതി]] :ഇത് ഗ്നു സ്വതന്ത്ര പ്രമാണീകരണ അനുമതിയുടെ മലയാളത്തിലുള്ള അനൗദ്യോഗിക തർജ്ജമയാണ്‌. ഇത് സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വേർ സമിതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതല്ല, നിയമപരമായി ഇതിനു യാതൊരു സാധുതയുമില്ല, അത്തരം ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പ് കാണുക. എന്നിരുന്നാലും മലയാളം ഉപയോഗിക്കുന്നവർക്ക് അനുമതിയുടെ സത്ത മനസ്സിലാകാൻ ഈ തർജ്ജമ ഉപകാരപ്പെടുമെന്നു കരുതുന്നു. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ഗ്നു സ്വതന്ത്ര പ്രമാണീകരണ അനുമതി, പതിപ്പ് 1.2|ഗ്നു സ്വതന്ത്ര പ്രമാണീകരണ അനുമതി, പതിപ്പ് 1.2]] : ഈ അനുമതിപത്രത്തിന്റെ പദാനുപദ പകർപ്പുകൾ എടുക്കാനും വിതരണം ചെയ്യാനും ഏവർക്കും സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. പക്ഷേ മാറ്റങ്ങൾ അനുവദനീയമല്ല. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലുള്ള നയങ്ങൾ|ചിത്രങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലുള്ള നയങ്ങൾ]] :പകർപ്പവകാശം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുക, ചിത്രത്തിന്റെ ഉറവിടം, പകർപ്പവകാശ വിവരങ്ങൾ, എന്നിവയെ കുറിച്ച് വ്യക്തമായ വിവരണം നൽകുക, പരമാവധി ഉപയോഗപ്രദവും പുനരുപയോഗ യോഗ്യവുമായ രീതിയിൽ ചിത്രങ്ങൾ നൽകുവാൻ ശ്രമിക്കുക. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ|ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ]] :വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങൾ യഥാർത്ഥ വ്യക്തികളുടെ ജീവിതങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കും. അതിനാൽ വിക്കിപീഡീയർ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴും തിരുത്തുമ്പോഴും മനഃസാക്ഷിക്കനുസൃതമായും നിയമപരമായും ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ടെന്നോർമ്മിക്കുകയും നീതിപുലർത്തുകയും ചെയ്യുക. ജീവചരിത്രസംബന്ധമായ ഉള്ളടക്കം അങ്ങേയറ്റം ശ്രദ്ധയോടുകൂടെ മാത്രം സൃഷ്ടിക്കുക, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രസ്തുത ഉള്ളടക്കം വിവാദസംബന്ധിയെങ്കിൽ. ; [[വിക്കിപീഡിയ:തടയൽ നയം|തടയൽ നയം]] :നശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിക്കിപീഡിയയേയും അതിന്റെ ലേഖകരേയും സം‌രക്ഷിക്കാനായി കാര്യനിർവാഹകർ ഉപയോക്താക്കളെ തിരുത്തുന്നതിൽ നിന്നും തടഞ്ഞേക്കാം. ഉപയോക്താക്കളെ വിക്കിപീഡിയ തിരുത്തുന്നതിൽ നിന്നും മാറ്റിനിർത്താൻ കാര്യനിർ‌വാഹകർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സാങ്കേതിക മാർഗ്ഗമാണ്‌ തടയൽ. ; [[വിക്കിപീഡിയ:തിരുത്തൽ നയം|തിരുത്തൽ നയം]] :സാധ്യമാകുന്നിടത്തെല്ലാം താളുകളെ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, വികലമായ രീതിയിയിൽ അവ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വരുന്നതിൽ ആശങ്കപ്പെടേണ്ടതില്ല. വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും നല്ല ലേഖനം പോലും പൂർണ്ണമെന്നു കരുതാനാവില്ല, ഇവിടെയുള്ള ഉള്ളടക്കങ്ങൾ എങ്ങനെ ഇനിയും മെച്ചപ്പെടുത്താമെന്ന വിശാലമനസ്കത ഒരോ ലേഖകരും മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്നു. ; [[വിക്കിപീഡിയ:തിരുത്തൽ യുദ്ധം|തിരുത്തൽ യുദ്ധം]] :ആരെങ്കിലും നിങ്ങളുടെ തിരുത്തലുകളെ എതിർക്കുന്നുവെങ്കിൽ അവരുമായി ചർച്ചയിലേർപ്പെടുകയും പരസ്പരധാരണയിലെത്തുവാനും തർക്കപരിഹാരം നടത്തുവാനും ശ്രമിക്കുക. തങ്ങളുടെ സ്വന്തം വീക്ഷണങ്ങൾക്കും പതിപ്പുകൾക്കുമായി പോരിനിറങ്ങരുത്. ആരെങ്കിലും തിരുത്തൽ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, പ്രത്യേകിച്ച്, ആവശ്യത്തിലധികം മാറ്റങ്ങളെ തിരസ്കരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ അവർ തടയപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട് . ; [[വിക്കിപീഡിയ:തർക്കപരിഹാരം|തർക്കപരിഹാരം]] :സംസ്കാരത്തോടെയുള്ള സംവാദങ്ങളിലൂടെയും അനുയോജ്യമായ സംവാദത്താളുകളിൽ സമവായത്തിൽ എത്തുക വഴിയും, തർക്കങ്ങൾ രമ്യമായി പരിഹരിക്കുക. ; [[വിക്കിപീഡിയ:നീക്കം ചെയ്ത താളുകളുടെ സംവാദം|നീക്കം ചെയ്ത താളുകളുടെ സംവാദം]] :ആവശ്യത്തിന് വിവരങ്ങളുള്ള, നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട സംവാദത്താളുകൾ ശേഖരിച്ചു വക്കേണ്ടതാണ്. വിക്കിപീഡിയ:നീക്കം ചെയ്ത താളുകളുടെ സംവാദം എന്ന ഈ താളിന്റെ ഉപതാളുകളായാണ് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട സംവാദത്താളുകൾ ശേഖരിക്കേണ്ടത്. തലക്കെട്ടുമാറ്റത്തിലൂടെ നാൾവഴികൾ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടായിരിക്കണം ശേഖരിച്ചു വക്കേണ്ടത്. ; [[വിക്കിപീഡിയ:നീക്കം ചെയ്ത പ്രമാണങ്ങളുടെ സംവാദം|നീക്കം ചെയ്ത പ്രമാണങ്ങളുടെ സംവാദം]] :ആവശ്യത്തിന് വിവരങ്ങളുള്ള, നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രമാണങ്ങളുടെ സംവാദത്താളുകൾ ശേഖരിച്ചു വക്കേണ്ടതാണ്. വിക്കിപീഡിയ:നീക്കം ചെയ്ത പ്രമാണങ്ങളുടെ സംവാദം എന്ന ഈ താളിന്റെ ഉപതാളുകളായാണ് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ട സംവാദത്താളുകൾ ശേഖരിക്കേണ്ടത്. ; [[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|പരിശോധനായോഗ്യത]] :പരിശോധനായോഗ്യങ്ങളായ കാര്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ് വിക്കിപീഡിയയുടെ രീതി, അവ ചിലപ്പോൾ സത്യമല്ലായേക്കാം. പരിശോധനായോഗ്യം എന്നാൽ വിശ്വാസയോഗ്യങ്ങളായ സ്രോതസ്സുകളിൽ നേരത്തേ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഗ്രന്ഥസൂചികളായി സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് വിക്കിപീഡിയയിൽ നൽകുക എന്നതാണ്. അപ്രകാരം ചെയ്യാത്ത കാര്യങ്ങളിൽ ചിലപ്പോൾ മറ്റു ലേഖകർ ശങ്കിക്കുകയോ നീക്കം ചെയ്യുകയോ ചെയ്തേക്കാം. ; [[വിക്കിപീഡിയ:മര്യാദകൾ|മര്യാദകൾ]] :വിക്കിപീഡിയരുടെ പൗരധർമ്മം പറയുന്നത് തിരുത്തലുകൾ, പിന്മൊഴികൾ, സംവാദം താളിലെ ചർച്ചകൾ എന്നിവ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ പാലിക്കേണ്ട മര്യാദകളെയാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ മര്യാദകേട് എന്നു പറയുന്നത് ഉപയോക്താക്കൾ തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടത്തക്കവണ്ണം വ്യക്തിപരമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ വച്ചുകൊണ്ടുള്ള അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കലിനേയാണ്. നമ്മൾ പാലിക്കേണ്ട നിയമം പറയുന്നതെന്തെന്നാൽ നാം പരസ്പരം മര്യാദയുള്ളവരാകുക എന്നതാണ്. ; [[വിക്കിപീഡിയ:മൂന്നു മുൻപ്രാപന നിയമം|മൂന്നു മുൻപ്രാപന നിയമം]] :തിരുത്തൽ യുദ്ധങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള, എല്ലാ വിക്കിപീഡിയർക്കും ഒരേ പോലെ ബാധകമായ നയമാണ് മൂന്നു മുൻപ്രാപന നിയമം. ഒരു ലേഖകൻ ഏതെങ്കിലും ഒരു താളിൽ പൂർണ്ണമായോ ഭാഗികമായോ 24 മണിക്കൂർ സമയത്തിനുള്ളിൽ മൂന്നിലധികം മുൻപ്രാപനങ്ങൾ ഒരുകാരണവശാലും ചെയ്യാൻ പാടില്ലഎന്നതാണീ നിയമം. ; [[വിക്കിപീഡിയ:ലേഖനങ്ങളുടെ തലക്കെട്ട്|ലേഖനങ്ങളുടെ തലക്കെട്ട്]] :ലേഖനങ്ങളുടെ മുകളിലായി കാണുന്ന വലിയ തലക്കെട്ടാണു് പ്രസ്തുത ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട്. ഇത് ആ ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തെപ്പറ്റി പരാമർശിക്കുകയും അതിനെ മറ്റ് ലേഖനങ്ങളിൽ നിന്ന് വിവേചനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ; [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയ എന്തൊക്കെയല്ല|വിക്കിപീഡിയ എന്തൊക്കെയല്ല]] :വിക്കിപീഡിയ ഒരു ഓൺലൈൻ വിജ്ഞാനകോശമാണ്, ഉയർന്ന ഗുണമേന്മയുള്ള വിജ്ഞാനകോശം സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന പരസ്പരബഹുമാനവും വിജ്ഞാനതൃഷ്ണയുമുള്ള ഓൺലൈൻ സമൂഹമാണ് വിക്കീപീഡിയയുടെ ശക്തി. അതുകൊണ്ടു തന്നെ വിക്കിപീഡിയ മറ്റു മേഖലകളെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നില്ല ; [[വിക്കിപീഡിയ:വ്യക്തിപരമായി ആക്രമിക്കരുത്|വ്യക്തിപരമായി ആക്രമിക്കരുത്]] :ലേഖനത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ആരോപിച്ച് മറ്റു ലേഖകരെ വ്യക്തിപരമായി ആക്രമിക്കരുത്. വിക്കിപീഡിയയിലെ ലേഖനത്തിന്‌ ആരും അവകാശികളല്ല. ലേഖകൻ ഒരു സംഭാവന നൽകുന്നു എന്നു മാത്രം. അതിനാൽ ലേഖനങ്ങളെ വിലയിരുത്തുക, ലേഖകരെ അല്ല. അല്ലാത്തപക്ഷം നല്ല വിജ്ഞാനകോശമാവാനുള്ള അവസരം വിക്കിപീഡിയക്ക് നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ; [[വിക്കിപീഡിയ:സംരക്ഷണനയം|സംരക്ഷണനയം]] :വിക്കിപീഡിയയുടെ അടിസ്ഥാനപ്രമാണങ്ങളനുസരിച്ച് എല്ലാത്താളുകളും ആർക്കും തിരുത്താൻ പാകത്തിന് സ്വതന്ത്രമായിരിക്കണം. എന്നാൽ ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒരു താളിന്റെ പേരു മാറ്റുന്നതിൽ നിന്നും അതിൽ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തുന്നതിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കാനും, അത്തരം സംരക്ഷണം ഒഴിവാക്കാനും കാര്യനിർവാഹകർക്ക് സാധിക്കും. അവശ്യഘട്ടങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഇത്തരം നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയുള്ളൂ ; [[വിക്കിപീഡിയ:സന്തുലിതമായ കാഴ്ച്ചപ്പാട്|സന്തുലിതമായ കാഴ്ച്ചപ്പാട്]] :എല്ലാ വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളും സന്തുലിതമായ കാഴ്ചപ്പാടോടുകൂടി എഴുതിയവയാകണം, അടിസ്ഥാന രഹിതമായ കാര്യങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ എഴുതരുത്. വിക്കിപീഡിയയുടെ മൂന്ന് അടിസ്ഥാന നയങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ; [[വിക്കിപീഡിയ:സമവായം|സമവായം]] : വിക്കിപീഡിയയിൽ തിരുത്തൽ തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാന മാതൃക സമവായമാണ്. എല്ലാ ലേഖകരും പരസ്പരവിശ്വാസത്തോടെ ഒത്തൊരുമിച്ച് അനുയോജ്യമായ തരത്തിൽ വിവിധകാഴ്ചപ്പാടുകളെ കൃത്യമായി സമീപിക്കുമ്പോഴാണ് സമവായം ഏറ്റവും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ; [[വിക്കിപീഡിയ:സ്വകാര്യതാനയം|സ്വകാര്യതാനയം]] : വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷന്റെ സ്വകാര്യതാനയ പ്രകാരം ഉപയോക്താവിനെ തിരിച്ചറിയാനുതകുന്ന വിധത്തിൽ അത്യാവശ്യ വിവരങ്ങൾ ഫൗണ്ടേഷന്റെ സെർവറിൽ ശേഖരിക്കുന്നു. ; [[വിക്കിപീഡിയ:സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത-ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്കുണ്ടാവേണ്ട മാനദണ്ഡം|സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത-ഉള്ളടക്കങ്ങൾക്കുണ്ടാവേണ്ട മാനദണ്ഡം]] : ;[[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം|യാന്ത്രികവിവർത്തനം]] : വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ എന്ന സൗകര്യം ഉപയോഗിച്ച് മറ്റു ഭാഷകളിൽ നിന്ന് മലയാളത്തിലേക്ക് ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. അത്തരത്തിൽ ശരിയാക്കാത്ത ലേഖനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായുള്ള ഒരു നയമാണിത്. <!-- See [[Wikipedia:Policies and guidelines]] for a general overview of what policies are about, how they are made, and why we have them. You can also access all policies, without descriptions, at [[:Category:Wikipedia official policy]]. On this page, we group the policies as follows: *'''[[#Behavioral|Behavioral]]''': standards for behavior on Wikipedia to make it a pleasant experience for everyone. *'''[[#Content and style|Content and style]]''': define which topics are welcome on Wikipedia, and provide quality and naming standards. *'''[[#Deletion|Deletion]]''': the body of policies dealing with page deletion. *'''[[#Enforcing policies|Enforcement]]''': what actions editors can take to enforce other policies. *'''[[#Legal and copyright|Legal and copyright]]''': law-based rules about what material may be used here, and remedies for misuse. A quick note: you can "'''[[Wikipedia:Ignore all rules|ignore all rules]]'''": any policy, guideline, or other rule may be ignored if it hinders improving Wikipedia. ===Behavioral=== {{shortcut|WP:BEHAVE}} ; [[Wikipedia:Administrators|Administrators]]:Administrators, like all editors, are not perfect beings. However, in general, they are expected to act as role models within the community, and a good general standard of civility, fairness, and general conduct both to editors and in content matters, is expected. When acting as administrators, they are also expected to be fair, exercise good judgment, and give explanations and be communicative as necessary. ; [[Wikipedia:Bot policy|Bots]]:Programs that update pages automatically in a useful and harmless way may be welcome, as long as their owners seek approval first and are careful to keep them from running amok or being a drain on resources. ; [[Wikipedia:Civility|Civility]]:Being rude, insensitive or petty makes people upset and stops Wikipedia from working well. Try to discourage others from being uncivil, and be careful to avoid offending people unintentionally. Mediation is available if needed. ; [[Wikipedia:Consensus|Consensus]]:Most editing decisions are made by a continually evolving rough consensus among editors. ; [[Wikipedia:Dispute resolution|Resolving disputes]]: The first step to resolving any dispute is to ''talk'' to those who disagree with you. If that fails, there are more structured forms of discussion available. ; [[Wikipedia:Editing policy|Editing policy]]:Improve pages wherever you can, and don't worry about leaving them imperfect. It is advisable to explain major changes. ; [[Wikipedia:Edit war|Edit warring]]:If someone challenges your edits, discuss it with them and seek a compromise, or seek [[WP:DR|dispute resolution]]. Do not just fight over competing views and versions. ; [[Wikipedia:Functionary|Functionaries]]: Wikipedia functionaries must not bring the encycloapedia into disrepute. ; [[Wikipedia:Harassment|Harassment]]:Do not stop other editors from enjoying Wikipedia by making threats, nitpicking good-faith edits to different articles, repeated annoying and unwanted contacts, repeated personal attacks or posting personal information. ; [[Wikipedia:IP block exemption|IP block exemption]]:Editors in good standing whose editing is disrupted by unrelated blocks or firewalls may request IP block exemption, which allows editing on an otherwise-blocked IP address. ; [[Wikipedia:No legal threats|No legal threats]]:Use dispute resolution rather than legal threats, for everyone's sake. We respond quickly to complaints of defamation or copyright infringement. If you do take legal action, please refrain from editing until it is resolved. ; [[Wikipedia:No personal attacks|No personal attacks]]:Do not make [[ad hominem|personal attacks]] anywhere in Wikipedia. Comment on content, not on the contributor. Personal attacks damage the community and deter editors. Nobody likes abuse. ; [[Wikipedia:Ownership of articles|Ownership of articles]]:You do not own articles. If you create or edit an article, know that others will edit it, and within reason, you should not prevent them from doing so. ; [[Wikipedia:Sock puppetry|Sock puppetry]]:Do not use multiple accounts to create the illusion of greater support for an issue, to mislead others, or to circumvent a block; nor ask your friends to create accounts to support you or anyone. ; [[Wikipedia:Three-revert rule|Three-revert rule]]:Do not [[Wikipedia:Revert|revert]] any single page ''in whole or in part'' more than three times in twenty-four hours. (Otherwise an administrator '''may''' [[Wikipedia:Blocking policy|block your account]]). For exceptions, see [[WP:3RR#Exceptions]]. ; [[Wikipedia:Username policy|Username policy]]:Choose a [[Wikipedia:Username#Inappropriate usernames|neutral username]] with which you will be happy. You can usually change your name if you need to by asking, but you cannot delete it. ; [[Wikipedia:Vandalism|Vandalism]]: Vandalism is any addition, deletion, or change to content made in a deliberate attempt to compromise the integrity of the encyclopedia. It is inappropriate behavior for an online encyclopedia. ; [[Wikipedia:Wheel war|Wheel war]]:Do not repeat an administrative action when you know that another administrator opposes it. (Applies to administrators only) [[Image:WP-pencil.png|80px|right]] ===Content and style=== {{shortcut|WP:CSP}} ; [[Wikipedia:Biographies of living persons|Biographies of living persons]]:Articles about living persons, which require a degree of sensitivity, must adhere strictly to Wikipedia's content policies. Be very firm about high-quality references, particularly about details of personal lives. "Unsourced or poorly sourced contentious material — whether negative, positive, or just questionable — about living persons should be removed immediately and without discussion from Wikipedia articles, talk pages, user pages, and project space." ;[[Wikipedia:Naming conventions|Naming conventions]]:Generally, article naming should give priority to what the majority of English speakers worldwide would most easily recognize, with a reasonable minimum of ambiguity, while at the same time making linking to those articles easy and second nature. ; [[Wikipedia:Neutral point of view|Neutral point of view]]: Everything that our readers can see, including templates, categories and portals, should be written from a Neutral Point of View. ; [[Wikipedia:No original research|No original research]]: Articles may not contain any unpublished theories, data, statements, concepts, arguments, or ideas; or any new interpretation, analysis, or synthesis of published data, statements, concepts, arguments, or ideas that, in the words of Wikipedia's co-founder Jimbo Wales, would amount to a "novel narrative or historical interpretation." ; [[Wikipedia:Non-free content criteria|Non-free content criteria]]: The Exemption Doctrine Policy for the English Wikipedia. The cases in which you can declare an image, audio clip, or video clip "fair use" are quite narrow. You must specify the exact use, and only use the image or clip in that one context. ; [[Wikipedia:Verifiability|Verifiability]]: We cannot check the accuracy of claims, but we can check whether the claims have been published by a reputable publication. Articles should therefore [[WP:CITE|cite sources]] whenever possible. Any unsourced material may be challenged and removed. ; [[Wikipedia:What Wikipedia is not|What Wikipedia is not]]: Wikipedia is an online [[encyclopedia]]. Please avoid the temptation to use Wikipedia for other purposes. [[Image:WP-deletion.png|80px|right]] ===Deletion=== ; [[Wikipedia:Attack page|Attack pages]]: A Wikipedia article, page, category, redirect or image that exists primarily to disparage its subject is an "attack page". These pages are subject to being deleted by any administrator at any time. ; [[Wikipedia:Category deletion policy|Category deletion policy]]: Deleting categories follows roughly the same process as articles, except that it is described on a different page. Categories that do not conform to naming conventions can be "speedily renamed". ; [[Wikipedia:Criteria for speedy deletion|Criteria for speedy deletion]]:Articles, images, categories etc. may be "speedily deleted" if they clearly fall within certain categories, which generally boil down to pages lacking content, or disruptive pages. Anything potentially controversial should go through the [[Wikipedia:Articles for deletion|deletion process]] instead. ; [[Wikipedia:Deletion policy|Deletion policy]]: Deleting articles requires an administrator and generally follows a consensus-forming process. Most potentially controversial deletions require a three-step process and a waiting period of a week. ; [[Wikipedia:Office actions|Office actions]]: The Wikimedia Foundation office reserves the right to speedily delete an article temporarily in cases of exceptional controversy. ; [[Wikipedia:Oversight|Oversight]]: Page revisions can be deleted for legal reasons. ; [[Wikipedia:Proposed deletion|Proposed deletion]]: As a shortcut around the Articles for Deletion ("AfD") process, for uncontroversial deletions an article can be proposed for deletion, though once only. If no one contests the proposed deletion within five days, an administrator may delete the article. [[Image:Scale of justice.svg|80px|right]] ===Enforcing policies=== ; [[Wikipedia:Appealing a block|Appealing a block]]: Rules for having a block lifted. ; [[Wikipedia:Arbitration policy|Arbitration policy]]: Rules for how the [[Wikipedia:Arbitration Committee|Arbitration Committee]] decides [[Wikipedia:Requests for arbitration|Requests for arbitration]]. ; [[Wikipedia:Banning policy|Banning policy]]: Extremely disruptive editors may be banned from Wikipedia. Please respect these bans, do not bait banned users, and do not help them out. Bans can be appealed to Jimbo Wales or the Arbitration Committee, depending on the nature of the ban. ; [[Wikipedia:Blocking policy|Blocking policy]]: Disruptive editors can be blocked from editing for short or long amounts of time. ; [[Wikipedia:GlobalBlocking|GlobalBlocking]]: A steward may block an IP address or IP address range from editing all WMF projects to prevent cross-wiki disruption or to enforce the prohibition against editing from open proxies. Globally blocked editors may be unblocked locally, at the discretion of an Administrator. ; [[Wikipedia:Mediation|Mediation policy]]: Rules for how the [[Wikipedia:Mediation Committee|Mediation Committee]] conducts [[WP:RFM|formal mediation]]. ; [[Wikipedia:Open proxies|Open proxies]]: [[Open proxy|Open proxies]] may be blocked from editing for any period at any time to deal with editing abuse. ; [[Wikipedia:Protection policy|Protection policy]]: Pages can be protected against vandals or during fierce content disputes. Protected pages can, but in general should not, be edited by administrators. In addition, pages undergoing frequent vandalism can be semi-protected to block edits by very new or unregistered editors. ===Legal and copyright=== Outside of policies, such as those below and the [[Wikipedia:Office actions|office actions]] policy, [[WP:CENSOR|Wikipedia does not censor itself]] of content that may be objectionable or offensive, or adopt other [[Wikipedia:Perennial proposals#Legal issues|perennial legal proposals]], so long as it obeys the [[law of the United States]] and [[Florida law|state of Florida]]. Legal issues are raised by filing a formal complaint with the Wikimedia Foundation. ; [[Wikipedia:CheckUser|CheckUser]]:CheckUser is a tool allowed to be used by a small number of editors who are permitted to examine user IP information and other server log data under certain circumstances, for the purposes of protecting Wikipedia against actual and potential disruption and abuse. ; [[Wikipedia:Copyrights|Copyrights]]:Material which infringes other copyrights must not be added. The legalities of copyright and "fair use" are quite complex. ; [[Wikipedia:Copyright violations|Copyright violations]]:Wikipedia has no tolerance for copyright violations in our encyclopedia, and we actively strive to find and remove any violations. ; [[Wikipedia:Image use policy|Image use policy]]:Generally avoid uploading non-free images; fully describe images' sources and copyright details on their description pages, and try to make images as useful and reusable as possible. ; [[Wikipedia:Libel|Libel]]:It is Wikipedia policy to delete libellous revisions from the page history. If you believe you have been defamed, please [[Wikipedia:Contact us/Article problem/Factual error (from subject)|contact us]]. ; [[Wikipedia:Reusing Wikipedia content|Reusing Wikipedia content]]:Wikipedia material may be freely used under the [[GNU Free Documentation License|GFDL]], which means you must credit authors, relicense the material under GFDL and allow free access to it. ; [[Wikipedia:Text of the GNU Free Documentation License|Text of the GNU Free Documentation License]]:This is the license under which all contributions to Wikipedia are released. Any re-use of the work must also be released under GFDL. ===See also=== *[[Wikipedia:Policies and guidelines]] *[[Foundation:Template:Policy|Wikimedia Foundation policies]] *[[Wikipedia:List of guidelines]] *[[Wikipedia:How to create policy]] *[[Special:Recentchangeslinked/Category:Wikipedia official policy|All recent changes]] in policy pages. --> {{വിക്കിപീഡിയയുടെ തത്ത്വങ്ങൾ}} {{ഫലകം:വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും}} [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയയുടെ ഔദ്യോഗികനയങ്ങൾ|{{PAGENAME}}]] [[is:Wikipedia:Listi yfir samþykktir]] f8ghnlm3gmh5kl9ypg04v6rhxtsxihu 0 69758 4614937 4109535 2026-04-24T11:07:52Z Asifalinair 206364 /* വകുപ്പുകൾ/ഏജൻസികൾ */ 4614937 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tourism in Kerala}} [[ഇന്ത്യ]]യിലെ മികച്ച [[വിനോദസഞ്ചാരം|വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളിൽ]] ഒന്നാണ് [[കേരളം]]. കേരളം പ്രകൃതി സൗന്ദര്യം കനിഞ്ഞനുഗ്രഹിച്ച ഭൂമിയിലെ സ്വർഗമാണ്. 2006ൽ 85 ലക്ഷം വിനോദസഞ്ചാരികൾ കേരളം സന്ദർശിക്കുകയുണ്ടായി. ഇത് മുൻ‌വർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് 23.68% വർദ്ധന കാണിച്ചിരുന്നു. വൈവിധ്യമേറിയ ഭൂപ്രകൃതിയാൽ സമ്പന്നമായ ഇവിടം ലോകത്തിലെ സന്ദർശനം നടത്തേണ്ട 50 സ്ഥലങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ [[നാഷണൽ ജിയോഗ്രാഫിക് മാഗസിൻ]] ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 21-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ സന്ദർശിച്രിക്കേണ്ട 100 സ്ഥലങ്ങളിലൊന്നായി ട്രാവൽ ഏൻഡ് ലിഷർ മാഗസിൻ കേരളത്തെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name="NGC">{{cite news | 1=author | url=http://www.hindu.com/edu/2004/05/11/stories/2004051100040100.htm | title=Tourism beckons | publisher=The Hindu | date=[[2004-05-11]] | accessdate=2009-05-28 | archive-date=2004-09-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20040904094648/http://www.hindu.com/edu/2004/05/11/stories/2004051100040100.htm | url-status=dead }}</ref> കേരളത്തിലെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളിൽ കടൽത്തീരങ്ങളായ [[കോവളം]], [[വർക്കല]], [[ശംഖുമുഖം കടപ്പുറം|ശംഖുമുഖം]], [[ആലപ്പുഴ]], [[ചെറായി]], [[ബേക്കൽ കോട്ട|ബേക്കൽ]], [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ കടപ്പുറം|മുഴപ്പലിങ്ങാട്]] തുടങ്ങിയവയും [[അഷ്ടമുടിക്കായൽ]], [[കുമരകം]], [[പാതിരാമണൽ]] തുടങ്ങിയ കായലുകളും [[നെയ്യാർ]],[[മൂന്നാർ]], [[നെല്ലിയാമ്പതി]], [[ദേവികുളം]],[[പൊൻ‌മുടി]],[[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്‌]],[[പൈതൽ മല|പൈതൽ മല]], [[വാഗമൺ]] തുടങ്ങിയ മലയോര വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളും വന്യജീവിസം‌രക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങളായ[[പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശം]],[[ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനം]] എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. == പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ == === കടൽത്തീരങ്ങൾ === [[ചിത്രം:Lighthouse kovalam kerala.jpg|thumb|right|300px|'''കോവളം''' കടൽത്തീരം, [[തിരുവനന്തപുരം]]]] 580 കിലോമീറ്റർ കടൽത്തീരമുള്ള കേരളത്തിലെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ [[കോവളം]]. 1930-കളിൽ‍ത്തന്നെ യൂറോപ്പിൽനിന്നുള്ള വിനോദസഞ്ചാരികൾ ഇവിടം സന്ദർശിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.keralatourism.org/destination/beaches/kovalam-beach-29.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-28 |archive-date=2009-06-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090609113259/http://www.keralatourism.org/destination/beaches/kovalam-beach-29.php |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.kovalam.com/html/about.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-28 |archive-date=2007-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011041353/http://www.kovalam.com/html/about.htm |url-status=dead }}</ref> കൂടാതെ [[ബേക്കൽ കോട്ട|ബേക്കൽ]], [[മുഴപ്പിലങ്ങാട്‌ കടപ്പുറം|മുഴപ്പലിങ്ങാട്]], [[ആലപ്പുഴ]], [[വർക്കല]], [[ശംഖുമുഖം കടപ്പുറം|ശംഖുമുഖം]], [[ചെറായി]], ഫോർട്ട് കൊച്ചി തുടങ്ങി വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന പല കടൽത്തീരങ്ങളും കേരളത്തിലുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://www.keralatourism.org/destination/beaches/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-28 |archive-date=2008-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080508170842/http://www.keralatourism.org/destination/beaches/ |url-status=dead }}</ref> === കായലുകൾ === [[ചിത്രം:C1common (16).jpg|thumb|200px|right|വേമ്പനാട്ട് കായൽ ]] കെട്ടുവള്ളങ്ങളും കായലുകളമാണ്‌ മറ്റൊരു പ്രധാന ആകർഷണം - [[അഷ്ടമുടിക്കായൽ]], [[കുമരകം]], [[പാതിരാമണൽ]] തുടങ്ങിയവ എടത്തുപറയേണ്ട വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളാണ്.‌<ref>{{Cite web |url=http://www.keralatourism.org/destination/backwater/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-28 |archive-date=2008-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080403003615/http://www.keralatourism.org/destination/backwater/ |url-status=dead }}</ref> === മലയോരകേന്ദ്രങ്ങൾ === [[ചിത്രം:Kerala-treehouse-marayoor.jpg|thumb| മറയൂരിലെ മരത്തിലെ വീട്]] [[നെയ്യാർ]],[[മൂന്നാർ]], [[നെല്ലിയാമ്പതി]], [[ദേവികുളം]],[[പൊൻ‌മുടി]],[[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്‌]],[[വൈതൽ മല|പൈതൽ മല]], [[വാഗമൺ]] എന്നിവയാണ്‌ ചില പ്രധാന മലയോര വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഒരു ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രമാണ് ""പെരുന്തേനരുവി."" റാന്നി താലൂക്കിലെ വെച്ചൂച്ചിറ പഞ്ചായത്തിലാണു് ഈ വെള്ളച്ചാട്ടം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതു. === തീർഥാടനകേന്ദ്രങ്ങൾ === [[ശബരിമല]], [[ഗുരുവായൂർ]], [[പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം]], [[വൈക്കം]], [[ഏറ്റുമാനൂർ]], [[ആറന്മുള]], [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]], [[തൃപ്രയാർ]], [[വാഴപ്പള്ളി മഹാക്ഷേത്രം]], [[തിരുനാവായ നാവാമുകുന്ദക്ഷേത്രം|തിരുനാവായ നാവാമുകുന്ദക്ഷേത്രം,]][[വൈരങ്കോട് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം]], [[കാടാമ്പുഴ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]], [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം]], [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബഭഗവതി ക്ഷേത്രം]],[[ചമ്രവട്ടം അയ്യപ്പക്ഷേത്രം]],[[ആലത്തിയൂർ പെരുംതൃക്കോവിൽ ശ്രീരാമ-ഹനുമാൻ ക്ഷേത്രം]], ബീമാപള്ളി , [[പാറേൽപ്പള്ളി]], [[ചേരമാൻ ജുമാ മസ്ജിദ്‌]], [[മലയാറ്റൂർ]], [[എടത്വാ]], [[തിരുവല്ല]], [[തൃശ്ശൂർ]], [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]], [[ആലപ്പുഴ]], [[കോട്ടയം]], [[തെക്കൻ കുരിശുമല]], [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]],മാലിക് ദിനാർ മസ്ജിദ്, [[കാസർകോട്]],മമ്പുറം മഖാം, കുണ്ടൂർ മഖാം, പുത്തൻപള്ളി, മൂന്നാക്കൽ, വെളിയങ്കോട്[[മലപ്പുറം]] പാറപ്പള്ളി, മടവൂർ മഖാം, മിശ്കാൽ പള്ളി, [[കോഴിക്കോട്]]. <ref>{{Cite web |url=http://www.keralatourism.org/destination/pilgrim-centres/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-28 |archive-date=2009-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090601120134/http://www.keralatourism.org/destination/pilgrim-centres/ |url-status=dead }}</ref> === വന്യജീവിസം‌രക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ === കേരളത്തിൽ അഞ്ച് ദേശീയോദ്യാനങ്ങളുണ്ട്. [[1934]]-ൽ ആരംഭിച്ച [[പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശം|പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർ‌വാണ്]] ആദ്യത്തേത്. ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ കൂടാതെ 15 വന്യജീവിസം‌രക്ഷണകേന്ദ്രങ്ങളും ഉണ്ട്. ഇതിൽ മൂന്നെണ്ണം പക്ഷിസങ്കേതങ്ങളാണ്‌. [[നീലഗിരി]], [[അഗസ്ത്യവനം]], എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ജൈവമേഖലകളും ഉണ്ട്. [[ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനം|ഇരവികുളം]], [[സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനം|സൈലന്റ് വാലി]], [[പാമ്പാടും ചോല]], [[മതികെട്ടാൻചോല]], ആനമുടിച്ചോല എന്നിവയാണ്‌ 5 ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ. [[പെരിയാർ]], [[നെയ്യാർ]], [[പറമ്പിക്കുളം]], [[പേപ്പാറ]], [[ചെന്തുരുണി]], [[ചിന്നാർ]], [[തട്ടേക്കാട്]], [[മംഗളവനം]], [[ചിമ്മിനി]], [[പീച്ചി-വാഴാനി]], [[വയനാട്]], [[ചൂളന്നൂർ-മയിൽ സങ്കേതം]], [[ഇടുക്കി]], [[കുറിഞ്ഞി]], [[ആറളം]] എന്നിവയാണ്‌ വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ. ==വകുപ്പുകൾ/ഏജൻസികൾ== ടൂറിസം മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ടൂറിസം വകുപ്പ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സർക്കാർ തലത്തിൽ ഭരണപരമായി ടൂറിസം വകുപ്പിനെ നയിക്കുന്നത് ടൂറിസം സെക്രട്ടറിയാണ്. ടൂറിസം ഡയറക്ടറാണ് വകുപ്പിൻ്റെ തലവനും ഫീൽഡ് ലെവൽ ഓഫീസുകളുടെ മേൽനോട്ടവും. കേരളത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയുടെ കീഴിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ/ഏജൻസികൾ എന്നിവ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ്:<ref>{{Cite web|url=http://spb.kerala.gov.in/ER2017/web_m/ch321.php?id=31&ch=321|title=ECONOMIC REVIEW 2017 {{!}} State Planning Board, Thiruvananthapuram, Kerala, India|access-date=2021-01-11|date=2020-07-03|archive-date=2020-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200703131432/http://spb.kerala.gov.in/ER2017/web_m/ch321.php?id=31&ch=321|url-status=bot: unknown}}</ref> * വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പ് ** കേരള വിനോദസഞ്ചാര കോർപ്പറേഷൻ (കെ.റ്റി.ഡി.സി) ** കേരള ടൂറിസം ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ച്ചർ ലിമിറ്റഡ് (കെ.റ്റി.ഐ.എൽ) ** ബേക്കൽ റിസോർട്ട്സ് വികസന കോർപ്പറേഷൻ (ബി.ആർ.ഡി.സി) ** എക്കോ ടൂറിസം ഡയറക്ടറേറ്റ് ** കേരള ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് ഓഫ് ട്രാവൽ ആന്റ‍് ടൂറിസം സ്റ്റഡീസ് (കെ.ഐ.റ്റി.റ്റി.എസ്) ** ഫുഡ് ക്രാഫ്റ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (എഫ്.സി.ഐ) ** സ്റ്റേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട് ഓഫ് ഹോസ്പ്പിറ്റാലിറ്റി മാനേജ്മെന്റ‍് (എസ്.ഐ.എച്ച്.എം) == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.keralatourism.org/ കേരള സംസ്ഥാന വിനോദസഞ്ചാരവകുപ്പിന്റെ വെബ്‌സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120808073413/http://www.keralatourism.org/ |date=2012-08-08 }} {{kerala-stub}} {{Tourism in Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാരം]] 2b5q82j0julezkgvdvaorljcrmo9qra 0 72575 4614863 4540080 2026-04-23T18:35:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614863 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dialysis}} {{Interventions infobox | Name = {{PAGENAME}} | Image = Patient receiving dialysis 02.jpg | Caption = Patient receiving dialysis | ICD10 = | ICD9 = {{ICD9proc|39.95}} | MeshID = D006435 | OPS301 = | OtherCodes = }} [[പ്രമാണം:Hemodialysismachine.jpg|thumb|right|ഹീമോ ഡയാലിസിസ് യന്ത്രം]] [[വൃക്ക|വൃക്കകൾക്ക്]] തകരാർ സംഭവിക്കുമ്പോൾ യന്ത്രത്തിന്റെ സഹായത്താൽ രക്തത്തിൽ നിന്ന് മാലിന്യങ്ങളും ശരീര ദ്രവങ്ങളും ജലവും നീക്കം ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണ് '''ഡയാലിസിസ്'''. ആരോഗ്യമുള്ള വൃക്ക ശരീരത്തിൽ നിർവ്വഹിക്കുന്ന ചില ധർമ്മങ്ങൾ ഉപകരണസഹായത്തോടെ ചെയ്യുകയാണ് ഡയാലിസിസിൽ. ഇങ്ങനെ, ശരീരത്തിലെ ഉപാപചയ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന മാലിന്യങ്ങൾ, ലവണങ്ങൾ, അധികമുള്ള ജലം എന്നിവ നീക്കം ചെയ്ത് അവ ശരീരത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടുന്നത് ഒഴിവാക്കാനാവും. പൊട്ടാസ്യം, സോഡിയം ബൈകാർബണേറ്റ് തുടങ്ങിയവ പോലുള്ള രാസവസ്തുക്കളുടെ അളവ് ശരീരത്തിൽ സുരക്ഷിതമായി നിലനിർത്തുക, രക്തസമ്മർദം നിയന്ത്രിക്കാൻ സഹായിക്കുക തുടങ്ങിയവയും ഡയാലിസിസിന്റെ ഗുണങ്ങളാണ്. ചികിത്സയിൽ കൃത്രിമ വൃക്കയുടെ സ്ഥാനമാണ് ഡയാലിസിസിനുള്ളത്. ഹോർമോൺ ഉത്പാദനം പോലെ വൃക്ക നിർവ്വഹിക്കുന്ന മറ്റു സുപ്രധാന ധർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ ഡയാലിസിസിനാവില്ല. ഒരു അർദ്ധതാര്യ തനുസ്തരത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ രക്തത്തിലെ മാലിന്യങ്ങൾ മറ്റൊരു മാദ്ധ്യമത്തിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പ്രവർത്തനരീതിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രണ്ട് തരം ഡയാലിസിസ് നിലവിലുണ്ട് [[ഹീമോ ഡയാലിസിസ്|ഹീമോ ഡയാലിസിസും]], [[പെരിറ്റോണിയൽ ഡയാലിസിസ്|പെരിറ്റോണിയൽ ഡയാലിസിസും]]. [[പ്രമാണം:Hemodialysis-en.svg|thumb|ഹീമോ ഡയാലിസിസ് രേഖാചിത്രം]] [[പ്രമാണം:Bed side Dialysis.jpg|thumb]] == അവലംബം == <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://books.google.com/books?id=ZyEDAAAAMBAJ&pg=PA103#v=onepage&f=true Machine Cleans Blood While You Wait]—1950 article on early use of Dialysis machine at Bellevue Hospital New York City—i.e. example of how complex and large early dialysis machines were *[http://www.Renalsite.com/ Dialysis search engine ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151116223507/http://renalsite.com/ |date=2015-11-16 }}—Dialysis Clinic locations around the World *[http://www.globaldialysis.com Global Dialysis]—Resource and community for dialysis patients and professionals *[http://www.homedialysis.org/learn/museum/ Virtual Dialysis Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100517005928/http://www.homedialysis.org/learn/museum/ |date=2010-05-17 }}—History and pictures of dialysis machines through time *[http://ihatedialysis.com/forum/index.php Virtual CKD patient/care giver community] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120228050701/http://ihatedialysis.com/forum/index.php |date=2012-02-28 }}—by far the largest CKD discussion forum on the web. *[http://hdcn.com/inslidef.htm HDCN Online journal]—Free medical lectures pertaining to various aspects of dialysis and nephrology; intended for physicians and nurses, not for patients. *[http://ukidney.com Information on Nephrology & Kidney Disease for Professionals and Patients] *[http://www.nephrologynow.com Nephrology Now Meta-Journal and Online Journal Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210310030910/http://www.nephrologynow.com/ |date=2021-03-10 }}—Nephrology literature update service, as well as a place to discuss important articles with colleagues around the world. *[http://www.noorfoundation.org The Noor Foundation UK]—A UK based charity that sets up and runs free kidney dialysis centres in 3rd world countries *[http://www.kidneyfund.org American Kidney Fund]—A United States nonprofit organization that provides treatment-related financial assistance to dialysis patients *[http://www.kidney.org National Kidney Foundation]—A major voluntary nonprofit health organization, is dedicated to preventing kidney and urinary tract diseases, improving the health and well-being of individuals and families affected by kidney disease and increasing the availability of all organs for transplantation *[http://www.aakp.org American Association of Kidney Patients]—A national non-profit organization founded by kidney patients for kidney patients *[http://hdcn.com/inslidef.htm HDCN Online journal]—Free medical lectures pertaining to various aspects of dialysis and nephrology; intended for physicians and nurses, not for patients *[http://www.kidney.ca The Kidney Foundation of Canada] *[http://www.yourdialysis.net/ Dialysis Clinics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306201934/http://www.yourdialysis.net/ |date=2012-03-06 }}—List of dialysis centers in United States. {{Urologic procedures}} {{Med-stub}} [[വർഗ്ഗം:ചികിത്സാരീതികൾ]] 626osyn2d3hvbu7829mmh4tyzrxi9y0 0 74224 4614880 4611449 2026-04-24T01:20:28Z ~2026-24894-00 216886 4614880 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vishwakarma}} ലോകശില്പിയുമായ [[വിശ്വകർമ്മാവ്|വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ]] പിൻ‌ഗാമികളെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത തച്ചുശാസ്ത്ര വിദഗ്ദ്ധരാണ് വിശ്വകർമ്മജർ. ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും ഇവർ കാണപ്പെടുന്നു. വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ വിവിധ ജാതി പേരുകളാണുള്ളത്. പ്രധാനമായും തച്ചൻ ([[ആചാരി]]), ഓട്ടുപണിക്കാർ(മൂശാരി), ഇരുമ്പുപണിക്കാർ(കൊല്ലൻ), സ്വർണ്ണപ്പണിക്കാർ(തട്ടാൻ), കൽപണിക്കാർ(ശില്പി) എന്നിവർ ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. കേരളം, തമിഴ്നാട്, കർണാടക,എന്നിവിടങ്ങളിൽ പൊതുവേ ഇവർ ആചാരി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. വിശ്വകർമ്മ കുലത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ പണ്ടു മുതലേ സ്വന്തം പേരിനോടൊപ്പം ''ആചാരി'' എന്ന് ചേർത്താണ് പറയുന്നത്. ഇവർ വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി ആയ യഥാക്രമം മനു, [[മയാസുരൻ|മയ]], ത്വഷ്ടാ, ശില്പി, വിശ്വജ്ന എന്നീ ഋഷികളുടെ പിൻ‌ഗാമികൾ എന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു. ഒരുകാലത്ത് ഇവർ വാസ്തുവിദ്യ, തച്ചുശാസ്ത്രം, ശില്പശാസ്ത്രം, ലോഹവിദൃ എന്നിവയിൽ പ്രഗൽഭരായിരുന്നു. ==പേരിന്റെ ഉറവിടം== വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ പിൻ‌ഗാമികളായതുകൊണ്ട് വിശ്വകർമ്മജർ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഇന്നും വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ വിശ്വക൪മ്മസമാജം ഉണ്ട് അവരാണ് ക൪മ്മാക൪. ശിൽപികളെ ഉദ്ദേശിച്ച് വിശ്വകർമ്മ എന്ന പദപ്രയോഗം പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തമിഴ് ലിഖിതങ്ങളിലുണ്ടെന്ന് ചരിത്രകാരിയായ വിജയ രാമസ്വാമി അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ==ജാതി വ്യവസ്ഥയിൽ== ബ്രാഹ്മണഗൃഹങ്ങൾ, ക്ഷത്രിയ ഗ്രഹങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പണിയായുധവുമായി ആശാരിക്ക് കയറുവാൻ അനുവാദം ഉണ്ടായിരുന്നു. == മതം, വിശ്വാസം == വിശ്വകർമ്മജർ ഹിന്ദുക്കളാണ്. ഇവർ പൊതുവേ വിശ്വകർമ്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നവരായിരുന്നു എന്ന്‌ പറയാം. കേരളത്തിൽ ഇവർ പൊതുവേ ശാക്തേയ മത വിശ്വാസികൾ ആയിരുന്നുവെന്നും പറയാം. കൂടാതെ ഭുവനേശ്വരി, ഭദ്രകാളി, ചാമുണ്ഡി, ശിവൻ, അയ്യപ്പൻ, മുരുകൻ, മുത്തപ്പൻ തുടങ്ങിയവരെ വിശ്വകർമ്മജർ കുലാചാരങ്ങളിലൂടെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. കേരളത്തിൽ കൊല്ലത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മുളങ്കാടകം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം വിശ്വകർമ്മജരുടെ അധീനതയിൽ ഉള്ളതാണ്. ==ജാതി പേരുകൾ== ===ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ=== ‍ആചാരി, വിശ്വകർമ്മ, ചാരി, ആശാരി ===ഉത്തരേന്ത്യയിൽ=== പാഞ്ചാൽ, മഹാറാണ, താര്ഖാൻ, മാലിക്, സുതാർ ==കേരളത്തിൽ== തച്ചൻ, കല്ലാശാരി, കൽത്തച്ചൻ, കമ്മല, കംസല, കണ്ണൻ, കരുവാൻ, കിടാരൻ, കൊല്ലൻ, മലയാള കമ്മല, മൂശാരി, പാണ്ടികമ്മല, പാണ്ടിതട്ടാൻ, പെരുംകൊല്ലൻ, തച്ചൻ,തട്ടാൻ, വിൽകുറുപ്പ്, വില്ലാശാൻ, വിശ്വകർമാല എന്നിവരെയാണ് കേരള സംസ്ഥാനത്തിൽ വിശ്വകർമ്മജരായി അറിയപ്പെടുന്നത് <ref>{{Cite web |url=http://www.keralapsc.org/scstobc.htm#obc |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-10-21 |archive-date=2008-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080215234049/http://www.keralapsc.org/scstobc.htm#obc |url-status=dead }}</ref>. ഈ സമുദായത്തിന്റെ മുഴുവൻ കുലനാമം ആശാരി എന്നാണെങ്കിലും, തൊഴിൽ, ദേശം, ഭാഷ എന്നിവകൊണ്ട് വിവിധ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇരുമ്പുപണി ചെയ്യുന്നവർ കൊല്ലൻ എന്നും കരുവാൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൊല്ലൻ എന്ന വാക്കിന്റെ മൂലപദമോ എങ്ങനെ ഉണ്ടായെന്നോ അറിയില്ല. "കർമ്മാര" (ലോഹപ്പണിക്കാരൻ) എന്ന സംസ്കൃത പദത്തിൽ നിന്നാവണം കരുവാൻ എന്ന വാക്ക് ഉണ്ടായത്. ഇവരുടെ പണിശാല ആല, ഉല എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ, അടുക്കള ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഇരുമ്പിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവർ മനു ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. തുകൽ പണി ചെയ്യുന്നവരെ തുകൽകൊല്ലൻ എന്ന് പറയുന്നു.മദ്ദളം, ചെണ്ട മറ്റ് തുകൽ വാദ്യങ്ങളും ചെരിപ്പ്, തുകൽ ഉല്പന്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഇവരെ [[തുകൽ കൊല്ലൻ]] എന്നു പറയുന്നത്<ref>http://archive.org/stream/castestribesofso03thuruoft#page/134/mode/2up</ref>. മരപ്പണി ചെയ്യുന്നവർ തച്ചൻ എന്നും ആശാരി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തച്ചൻ എന്ന പദം തക്ഷു (മരം) എന്ന സംസ്കൃത പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്. ആശാരി എന്നതു ആചാരി പദത്തിന്റെ തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ട വാമൊഴി ആണ്(ആശാരി എന്നാൽ മരപ്പണി മാത്രം ചെയ്യുന്നവർ എന്നു കാലങ്ങളായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു). ഇവര് വിഗ്രഹങ്ങൾ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും ഭവനങ്ങളുടെയും വാതിലുകൾ, മേൽക്കൂരക്കൂട്ട്, ഗൃഹോപകരണങ്ങൾ എന്നിവ തടിയിൽ‌ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവര് ഗണിതം, ശാസ്ത്രം എന്നിവ കർശനമായി പാലിക്കുന്നു. ഇവർ മയ ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>ഓട്ടുപണി ചെയ്യുന്നവരെ ശില്പ്പാചാരി എന്നും [[മൂശാരി ]]എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ പണിശാല മൂശ എന്നി പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പിച്ചള, ചെമ്പ്, ഓട് എന്നിവ ഉരുക്കുന്ന furnace ആണു മൂശ. ഇതിൽ നിന്നും മൂശാചാരി എന്നും, പിന്നെ മൂശാരി എന്ന പദം ഉണ്ടായി. ഓടുകൊണ്ടുള്ള പാത്രങ്ങൾ, വിഗ്രഹങ്ങൾ,ശില്പ്പങ്ങൾ, വിളക്കുകൾ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. പഞ്ചലോഹ വിഗ്രഹങ്ങൾ, ആറന്മുളക്കണ്ണാടി മുതലായ അമൂല്യ വസ്തുക്കൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതും ഈ വിഭാഗമാണ്. ഇവർ ത്വഷ്ടാവ് എന്ന ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>കല്പ്പണി ചെയ്യുന്നവരെയും 'ശില്പ്പാചാരി' എന്നും കല്ലാചാരി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർ കല്ലിൽ വിഗ്രഹങ്ങൾ, ദേവശില്പ്പങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ചെയ്യുന്നു. ഇവർ ശില്പി എന്ന ഋഷിയുടെ പിന്ഗാമികൽ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>സ്വർണ്ണപ്പണി ചെയ്യുന്നവർ പൊന്നാശാരി എന്നും തട്ടാൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തട്ടാൻ എന്ന പദം എങ്ങനെ ഉണ്ടായെന്ന് അറിയില്ല. സ്വർണ്ണം,വജ്രം,രത്നാഭരണങ്ങൾ, പവിത്രമായ താലി, തിരുവാഭരണങ്ങൾ മുതലായവയിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവർ വിശ്വജ്ന എന്ന ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. കരകൗശല വിദൃയുടേയും നിർമ്മാണ മേഖലകളുമായി ബന്ധപെട്ട വൈവിധ്യവും അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദേശാന്തര യാത്രകളും കൊണ്ടാവാം ഈ സമുദായത്തിനു സമീപകാലം വരെ രാഷ്ട്രീയമായ പ്രതിനിധികളെ സ്ഷടിക്കുവാൻ വലിയ താത്പരൃം കാണിക്കാതിരുന്നത്. 1947 -ൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചുകൊണ്ട് സമുദായത്തിന് '''അഖില തിരുവിതാംകൂർ വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ''' എന്ന സംഘടന രൂപപ്പെട്ടു. 1957 മുതൽ '''അഖില കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ''' എന്ന പേരിൽ ഈ സംഘടന കേരളം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചു. പക്ഷെ പിന്നീട് പല പുതിയ സംഘടനകളും ഉണ്ടായി. 2001-ൽ ഈ സംഘടനകളെല്ലാം ലയിച്ച് '''കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ'''എന്ന സംഘടന ഉണ്ടായെങ്കിലും ലയനം പിന്നീട് പരാജയമായി. അഖില കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭയുടെ ആസ്ഥാനം [[ചെങ്ങന്നൂർ]] ആണ്. '''വിശ്വദേവൻ മാഗസിൻ''' ആണ് കേരളത്തിലെ പ്രമുക വിശ്വകർമ മാധ്യമം. ==ഇതും കാണുക== * [[ആചാരി]] * [[വാസ്തുശാസ്ത്രം]] * [[തച്ചുശാസ്ത്രം]] * [[ആറന്മുളക്കണ്ണാടി]] * [[പള്ളിയോടം]] * [[പെരുന്തച്ചൻ]] * [[പഞ്ചലോഹം]] 4c0npzvnuop970q8pa05s1k06abbmth 4614881 4614880 2026-04-24T01:21:27Z ~2026-24894-00 216886 4614881 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vishwakarma}} ലോകശില്പിയുമായ [[വിശ്വകർമ്മാവ്|വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ]] പിൻ‌ഗാമികളെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത തച്ചുശാസ്ത്ര വിദഗ്ദ്ധരാണ് വിശ്വകർമ്മജർ. ഇന്ത്യയിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും ഇവർ കാണപ്പെടുന്നു. വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ വിവിധ ജാതി പേരുകളാണുള്ളത്. പ്രധാനമായും തച്ചൻ ([[ആചാരി]]), ഓട്ടുപണിക്കാർ(മൂശാരി), ഇരുമ്പുപണിക്കാർ(കൊല്ലൻ), സ്വർണ്ണപ്പണിക്കാർ(തട്ടാൻ), കൽപണിക്കാർ(ശില്പി) എന്നിവർ ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. കേരളം, തമിഴ്നാട്, കർണാടക,എന്നിവിടങ്ങളിൽ പൊതുവേ ഇവർ ആചാരി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. വിശ്വകർമ്മ കുലത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ പണ്ടു മുതലേ സ്വന്തം പേരിനോടൊപ്പം ''ആചാരി'' എന്ന് ചേർത്താണ് പറയുന്നത്. ഇവർ വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി ആയ യഥാക്രമം മനു, [[മയാസുരൻ|മയ]], ത്വഷ്ടാ, ശില്പി, വിശ്വജ്ന എന്നീ ഋഷികളുടെ പിൻ‌ഗാമികൾ എന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു. ഒരുകാലത്ത് ഇവർ വാസ്തുവിദ്യ, തച്ചുശാസ്ത്രം, ശില്പശാസ്ത്രം, ലോഹവിദൃ എന്നിവയിൽ പ്രഗൽഭരായിരുന്നു. ==പേരിന്റെ ഉറവിടം== വിശ്വകർമ്മാവിന്റെ പിൻ‌ഗാമികളായതുകൊണ്ട് വിശ്വകർമ്മജർ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ഇന്നും വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ വിശ്വക൪മ്മസമാജം ഉണ്ട് അവരാണ് ക൪മ്മാക൪. ശിൽപികളെ ഉദ്ദേശിച്ച് വിശ്വകർമ്മ എന്ന പദപ്രയോഗം പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തമിഴ് ലിഖിതങ്ങളിലുണ്ടെന്ന് ചരിത്രകാരിയായ വിജയ രാമസ്വാമി അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ==ജാതി വ്യവസ്ഥയിൽ== ബ്രാഹ്മണഗൃഹങ്ങൾ, ക്ഷത്രിയ ഗ്രഹങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പണിയായുധവുമായി ആശാരിക്ക് കയറുവാൻ അനുവാദം ഉണ്ടായിരുന്നു. == മതം, വിശ്വാസം == വിശ്വകർമ്മജർ ഹിന്ദുക്കളാണ്. ഇവർ പൊതുവേ വിശ്വകർമ്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നവരായിരുന്നു എന്ന്‌ പറയാം. കേരളത്തിൽ ഇവർ പൊതുവേ ശാക്തേയ മത വിശ്വാസികൾ ആയിരുന്നുവെന്നും പറയാം. കൂടാതെ ഭുവനേശ്വരി, ഭദ്രകാളി, ചാമുണ്ഡി, മഹാവിഷ്ണു, ശിവൻ, അയ്യപ്പൻ, മുരുകൻ, മുത്തപ്പൻ തുടങ്ങിയവരെ വിശ്വകർമ്മജർ കുലാചാരങ്ങളിലൂടെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. കേരളത്തിൽ കൊല്ലത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മുളങ്കാടകം ഭഗവതി ക്ഷേത്രം വിശ്വകർമ്മജരുടെ അധീനതയിൽ ഉള്ളതാണ്. ==ജാതി പേരുകൾ== ===ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ=== ‍ആചാരി, വിശ്വകർമ്മ, ചാരി, ആശാരി ===ഉത്തരേന്ത്യയിൽ=== പാഞ്ചാൽ, മഹാറാണ, താര്ഖാൻ, മാലിക്, സുതാർ ==കേരളത്തിൽ== തച്ചൻ, കല്ലാശാരി, കൽത്തച്ചൻ, കമ്മല, കംസല, കണ്ണൻ, കരുവാൻ, കിടാരൻ, കൊല്ലൻ, മലയാള കമ്മല, മൂശാരി, പാണ്ടികമ്മല, പാണ്ടിതട്ടാൻ, പെരുംകൊല്ലൻ, തച്ചൻ,തട്ടാൻ, വിൽകുറുപ്പ്, വില്ലാശാൻ, വിശ്വകർമാല എന്നിവരെയാണ് കേരള സംസ്ഥാനത്തിൽ വിശ്വകർമ്മജരായി അറിയപ്പെടുന്നത് <ref>{{Cite web |url=http://www.keralapsc.org/scstobc.htm#obc |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-10-21 |archive-date=2008-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080215234049/http://www.keralapsc.org/scstobc.htm#obc |url-status=dead }}</ref>. ഈ സമുദായത്തിന്റെ മുഴുവൻ കുലനാമം ആശാരി എന്നാണെങ്കിലും, തൊഴിൽ, ദേശം, ഭാഷ എന്നിവകൊണ്ട് വിവിധ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇരുമ്പുപണി ചെയ്യുന്നവർ കൊല്ലൻ എന്നും കരുവാൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൊല്ലൻ എന്ന വാക്കിന്റെ മൂലപദമോ എങ്ങനെ ഉണ്ടായെന്നോ അറിയില്ല. "കർമ്മാര" (ലോഹപ്പണിക്കാരൻ) എന്ന സംസ്കൃത പദത്തിൽ നിന്നാവണം കരുവാൻ എന്ന വാക്ക് ഉണ്ടായത്. ഇവരുടെ പണിശാല ആല, ഉല എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർ കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ, അടുക്കള ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഇരുമ്പിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവർ മനു ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. തുകൽ പണി ചെയ്യുന്നവരെ തുകൽകൊല്ലൻ എന്ന് പറയുന്നു.മദ്ദളം, ചെണ്ട മറ്റ് തുകൽ വാദ്യങ്ങളും ചെരിപ്പ്, തുകൽ ഉല്പന്നങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഇവരെ [[തുകൽ കൊല്ലൻ]] എന്നു പറയുന്നത്<ref>http://archive.org/stream/castestribesofso03thuruoft#page/134/mode/2up</ref>. മരപ്പണി ചെയ്യുന്നവർ തച്ചൻ എന്നും ആശാരി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തച്ചൻ എന്ന പദം തക്ഷു (മരം) എന്ന സംസ്കൃത പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത്. ആശാരി എന്നതു ആചാരി പദത്തിന്റെ തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ട വാമൊഴി ആണ്(ആശാരി എന്നാൽ മരപ്പണി മാത്രം ചെയ്യുന്നവർ എന്നു കാലങ്ങളായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു). ഇവര് വിഗ്രഹങ്ങൾ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെയും ഭവനങ്ങളുടെയും വാതിലുകൾ, മേൽക്കൂരക്കൂട്ട്, ഗൃഹോപകരണങ്ങൾ എന്നിവ തടിയിൽ‌ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവര് ഗണിതം, ശാസ്ത്രം എന്നിവ കർശനമായി പാലിക്കുന്നു. ഇവർ മയ ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>ഓട്ടുപണി ചെയ്യുന്നവരെ ശില്പ്പാചാരി എന്നും [[മൂശാരി ]]എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവരുടെ പണിശാല മൂശ എന്നി പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. പിച്ചള, ചെമ്പ്, ഓട് എന്നിവ ഉരുക്കുന്ന furnace ആണു മൂശ. ഇതിൽ നിന്നും മൂശാചാരി എന്നും, പിന്നെ മൂശാരി എന്ന പദം ഉണ്ടായി. ഓടുകൊണ്ടുള്ള പാത്രങ്ങൾ, വിഗ്രഹങ്ങൾ,ശില്പ്പങ്ങൾ, വിളക്കുകൾ എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. പഞ്ചലോഹ വിഗ്രഹങ്ങൾ, ആറന്മുളക്കണ്ണാടി മുതലായ അമൂല്യ വസ്തുക്കൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതും ഈ വിഭാഗമാണ്. ഇവർ ത്വഷ്ടാവ് എന്ന ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>കല്പ്പണി ചെയ്യുന്നവരെയും 'ശില്പ്പാചാരി' എന്നും കല്ലാചാരി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർ കല്ലിൽ വിഗ്രഹങ്ങൾ, ദേവശില്പ്പങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ചെയ്യുന്നു. ഇവർ ശില്പി എന്ന ഋഷിയുടെ പിന്ഗാമികൽ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു.<br>സ്വർണ്ണപ്പണി ചെയ്യുന്നവർ പൊന്നാശാരി എന്നും തട്ടാൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തട്ടാൻ എന്ന പദം എങ്ങനെ ഉണ്ടായെന്ന് അറിയില്ല. സ്വർണ്ണം,വജ്രം,രത്നാഭരണങ്ങൾ, പവിത്രമായ താലി, തിരുവാഭരണങ്ങൾ മുതലായവയിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഇവർ വിശ്വജ്ന എന്ന ഋഷിയുടെ പിൻഗാമികൾ എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. കരകൗശല വിദൃയുടേയും നിർമ്മാണ മേഖലകളുമായി ബന്ധപെട്ട വൈവിധ്യവും അവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദേശാന്തര യാത്രകളും കൊണ്ടാവാം ഈ സമുദായത്തിനു സമീപകാലം വരെ രാഷ്ട്രീയമായ പ്രതിനിധികളെ സ്ഷടിക്കുവാൻ വലിയ താത്പരൃം കാണിക്കാതിരുന്നത്. 1947 -ൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചുകൊണ്ട് സമുദായത്തിന് '''അഖില തിരുവിതാംകൂർ വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ''' എന്ന സംഘടന രൂപപ്പെട്ടു. 1957 മുതൽ '''അഖില കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ''' എന്ന പേരിൽ ഈ സംഘടന കേരളം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചു. പക്ഷെ പിന്നീട് പല പുതിയ സംഘടനകളും ഉണ്ടായി. 2001-ൽ ഈ സംഘടനകളെല്ലാം ലയിച്ച് '''കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭ'''എന്ന സംഘടന ഉണ്ടായെങ്കിലും ലയനം പിന്നീട് പരാജയമായി. അഖില കേരള വിശ്വകർമ്മ മഹാസഭയുടെ ആസ്ഥാനം [[ചെങ്ങന്നൂർ]] ആണ്. '''വിശ്വദേവൻ മാഗസിൻ''' ആണ് കേരളത്തിലെ പ്രമുക വിശ്വകർമ മാധ്യമം. ==ഇതും കാണുക== * [[ആചാരി]] * [[വാസ്തുശാസ്ത്രം]] * [[തച്ചുശാസ്ത്രം]] * [[ആറന്മുളക്കണ്ണാടി]] * [[പള്ളിയോടം]] * [[പെരുന്തച്ചൻ]] * [[പഞ്ചലോഹം]] tmee97misop8r2bdvqcj3uevupcci7l 0 77244 4614921 4603985 2026-04-24T08:24:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614921 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nikola Tesla}}{{Featured article}} {{Infobox Scientist | box_width = 300px | name = നിക്കോള ടെസ്‌ല <br> Nikola Tesla | image = Tesla Sarony.jpg | image_size = 200px | caption = ടെസ്‌ല 1893-ൽ | birth_date = {{Birth date|1856|7|10|df=yes}} | birth_place = സ്മിലിയൻ, [[ഓസ്ട്രിയൻ സാമ്രാജ്യം]]</br>(ഇന്നത്തെ [[ക്രൊയേഷ്യ|ക്രൊയേഷ്യയിൽ]]) | death_date = {{Death date and age|1943|1|7|1856|7|10|df=yes}} | death_place = [[ന്യൂ യോർക്ക്]], [[യു.എസ്.]] | residence = [[ഓസ്ട്രിയൻ സാമ്രാജ്യം]] </br>[[ഹംഗറി സാമ്രാജ്യം]] </br>[[ഫ്രാൻസ്]] <br /> [[യു.എസ്.]] | citizenship = [[ഓസ്ട്രിയൻ സാമ്രാജ്യം]] (1891 വരെ)</br>[[യു.എസ്.]] (1891 മുതൽ) | nationality = | ethnicity = സെർബിയൻ | fields = മെക്കാനിക്കൽ, ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനിയറിംഗ് | workplaces = [[തോമസ് ആൽവാ എഡിസൺ|എഡിസൺ മെഷീൻ വർക്സ്]]</br>[[ടെസ്‌ല ഇലക്ട്രിക് ലൈറ്റ് & മാനുഫാക്‌ചറിംഗ്]]</br>{{nowrap|[[വെസ്റ്റിംഗ്‌ഹൗസ് ഇലക്ട്രിക് & മാനുഫാക്‌ചറിംഗ്]]}} | alma_mater = | doctoral_advisor = | academic_advisors = | doctoral_students = | notable_students = | known_for = [[Tesla coil|ടെസ്‌ല കോയിൽ]]</br>[[Tesla turbine|ടെസ്‌ല ടർബൈൻ]]</br>[[Teleforce|ടെലിഫോഴ്സ്]]</br>[[Tesla's oscillator|ടെസ്‌ലയുടെ ഓസിലേറ്റർ]]</br>[[Tesla principle|ടെസ്‌ല തത്വം]]</br>[[Tesla's Egg of Columbus|ടെസ്‌ലയുടെ കൊളമ്പസിന്റെ മുട്ട]]</br>[[പ്രത്യാവർത്തിധാരാ വൈദ്യുതി|പ്രത്യാവർത്തിധാരാ വൈദ്യുതി]]</br>[[Induction motor|ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോർ]]</br>[[Rotating magnetic field|കറങ്ങുന്ന കാന്തികമണ്ഡലം]]</br>[[Wireless technology|വയർലെസ് സാങ്കേതികത]]</br>[[Particle beam weapon|പാർട്ടിക്കിൾ ബീം ആയുധം]]</br>[[Death ray|മരണരശ്മി]]</br>[[Terrestrial stationary waves|ടെറസ്ട്രിയൽ സ്റ്റേഷനറി തരംഗങ്ങൾ]]</br>[[Bifilar coil|ബൈഫിലാർ കോയിൽ]]</br>[[Telegeodynamics|ടെലിജിയോഡൈനാമിക്സ്]]</br>[[Electrogravitics|ഇലക്ട്രോഗ്രാവിറ്റിക്സ്]] | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = [[ഏൺസ്റ്റ് മാക്ക്]] | influenced = [[ഗാനോ ഡൺ]] | awards = [[എഡിസൺ മെഡൽ]] (1916)<br />[[എലിയട്ട് ക്രെസ്സൺ മെഡൽ]] (1893)<br />[[ജോൺ സ്കോട്ട് മെഡൽ]] (1934) | religion = [[സെർബിയൻ ഓർത്തഡോക്സ്]]<ref>[http://www.teslasociety.com/ntcom.htm Tesla Society. ''Commemoration'']</ref> | signature = | footnotes = }} [[സെർബിയൻ അമേരിക്കക്കാർ|സെർബിയൻ-അമേരിക്കക്കാരനായ]]{{sfn|Burgan|2009|p=9}}<ref>{{cite news|title=Electrical pioneer Tesla honoured|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/5167054.stm|publisher=BBC News|accessdate=20 May 2013|date=10 July 2006}}</ref><ref>{{cite web|publisher=Radio Free Europe/Radio Liberty|title=No, Nikola Tesla's Remains Aren't Sparking Devil Worship In Belgrade|date=9 June 2015|url=http://www.rferl.org/content/tesla-remains-sparking-devil-worship-in-belgrade/27062700.html}}</ref> ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്നു '''നിക്കോള ടെസ്ല (Nikola Tesla) ({{IPAc-en|ˈ|t|ɛ|s|l|ə}};<ref>[http://www.dictionary.com/browse/tesla "Tesla"]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{IPA-sr|nǐkola têsla|lang}}; {{lang-sr-cyr|Никола Тесла}};''' 10 ജൂലൈ 1856&nbsp;– 7 ജനുവരി 1943).<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=soSsLATmZnkC|title=Comprehensive Dictionary of Electrical Engineering 1999|last=Laplante|first=Phillip A.|publisher=Springer|year=1999|isbn=978-3-540-64835-2|page=635}}</ref>[[mechanical engineering|മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറായിരുന്ന]] അദ്ദേഹമാണ് ഇന്നത്തെ പ്രധാന വൈദ്യുതസമ്പ്രദായമായ [[പ്രത്യാവർത്തിധാരാ വൈദ്യുതി|പ്രത്യാവർത്തിധാരാവൈദ്യുതി]] (AC) വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്. ഇതോടെ [[വൈദ്യുതി|വൈദ്യുതിയുടെ]] വ്യാവസായികോപയോഗത്തിന്‌ വഴിയൊരുങ്ങി. ടെസ്‌ലയുടെ പേറ്റന്റുകളും സൈദ്ധാന്തികഗവേഷണങ്ങളുമാണ്‌ ഇന്നത്തെ [[പ്രത്യാവർത്തിധാരാവൈദ്യുതി|പ്രത്യാവർത്തിധാരാവൈദ്യുതോപകരണങ്ങൾക്ക്]] അടിസ്ഥാനം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ <u>എ. സി. മോട്ടോർ</u> കണ്ടുപിടിത്തം രണ്ടാം [[വ്യവസായവിപ്ലവം|വ്യാവസായികവിപ്ലവത്തിന്‌]] വഴിതെളിച്ചു. [[ആസ്ട്രോ-ഹങ്കേറിയൻ സാമ്രാജ്യം|ഓസ്ട്രിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] ജനിച്ചുവളർന്ന ടെസ്‌ല 1870 -കളിൽ [[എൻജിനീയറിങ്ങ്|എഞ്ചിനീയറിംഗിലും]] [[ഭൗതികശാസ്ത്രം|ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലും]] ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം നേടിയതിനുശേഷം 1880-കളുടെ ആദ്യം കോണ്ടിനെന്റൽ എഡിസണിൽ [[ടെലിഫോണി|ടെലിഫോണിയിൽ]] ജോലിചെയ്തുകൊണ്ട് അക്കാലത്തെ നവീനമേഖലയായ [[വൈദ്യുതിവ്യവസായം|വൈദ്യുതോർജ്ജവ്യവസായത്തിൽ]] പ്രായോഗികപരിശീലനം നേടി. 1884-ൽ ടെസ്‌ല [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലേക്ക്]] കുടിയേറുകയും അവിടുത്തെ പൗരനായി മാറുകയും ചെയ്തു. സ്വന്തമായ സംരംഭം തുടങ്ങുന്നതിനുമുൻപ് അദ്ദേഹം കുറച്ചുകാലം [[ന്യൂയോർക്ക്|ന്യൂയോർക്കിലെ]] [[Edison Machine Works|എഡിസൺ മെഷീൻ വർക്‌സിൽ]] ജോലിചെയ്തിരുന്നു. തന്റെ ആശയങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ ആളും അർത്ഥവും ലഭ്യമായതോടെ ടെസ്‌ല പലതരം വൈദ്യുത-യാന്ത്രിക യന്ത്രങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനായി [[ന്യൂയോർക്ക്|ന്യൂയോർക്കിൽ]] പരീക്ഷണശാലകളും കമ്പനികളും സ്ഥാപിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ 1888-ൽ [[Westinghouse Electric Corporation|വെസ്റ്റിംഗ്‌ഹൗസ് ഇലക്ട്രിൿ]] ലൈസൻസ് നൽകിയ [[alternating current|പ്രത്യാവർത്തിധാരാ]] (AC) [[induction motor|ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോറും]] അനുബന്ധ [[Polyphase system|പോളിഫേസ്]] AC പേറ്റന്റുകളും ടെസ്‌ലയ്ക്ക് ധാരാളം പണം നേടിക്കൊടുക്കുകയും ആ പേറ്റന്റുകൾ പോളിഫേസ് രീതിയുടെ മൂലക്കല്ലായിമാറുകയും തുടർന്ന് ആ കമ്പനി ആ രീതി പലതരത്തിൽ മാർക്കറ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. തനിക്ക് പേറ്റന്റെടുത്ത് വിപണിയിലിറക്കാൻ പറ്റുന്ന കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾക്കായി ടെസ്‌ല യാന്ത്രിക ഓസിലേറ്ററുകൾ/ജനറേറ്ററുകൾ, വൈദ്യുത ഡിസ്ചാർജ് റ്റ്യൂബുകൾ, എക്സ്-റേ ഇമേജിങ്ങ് തുടങ്ങി നിരവധി പരീക്ഷണങ്ങളും പരിശ്രമങ്ങളും നടത്തി. ലോകത്താദ്യമായി അദ്ദേഹം ഒരു വയർലെസ് നിയന്ത്രിത ബോട്ട് ഉണ്ടാക്കി. ഒരു കണ്ടുപിടിത്തക്കാരൻ എന്ന നിലയിൽ പ്രസിദ്ധനായ ടെസ്‌ല പ്രമുഖരെയും കാശുള്ളവരെയും തന്റെ പ്രദർശനങ്ങൾ കാണിക്കുവാൻ തന്റെ പരീക്ഷണശാലയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. പൊതുവേദികളിലെ പ്രസംഗങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം സമർത്ഥനായിരുന്നു. 1890-കളിൽ മുഴുവൻ ടെസ്‌ല തന്റെ വയർലസ് ആയി ലൈറ്റിങ്ങിനും ലോകമെങ്ങും വയർലെസ് ആയി വൈദ്യുതിവിതരണത്തിനുമായുള്ള മാർഗങ്ങൾക്കായി ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലും ഉയർന്ന വോൾട്ടതയിലുമുള്ള പരീക്ഷണങ്ങൾ ന്യൂയോർക്കിലും [[കൊളറാഡോ സ്പ്രിംഗ്സ്|കൊളറാഡൊ സ്പ്രിങ്‌സിലും]] നടത്തി. 1893-ൽ തന്റെ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് [[wireless communication|വയർലെസ് വാർത്താവിനിമയത്തിനുള്ള]] സാധ്യതകളെപ്പറ്റി പ്രവചിച്ചു. തന്റെ ഭൂഖണ്ഡാന്തര വയർലെസ് വാർത്താവിനിമയ – വയർലെസ് വൈദ്യുതി സംപ്രേഷണ പദ്ധതിയായ, പണിതീരാത്ത [[Wardenclyffe Tower|വാർഡൻ‌ക്ലിഫ് ടവർ]] പ്രൊജക്ട് ഉപയോഗിച്ച് ഈ ആശയങ്ങൾ പ്രാവർത്തികമാക്കാൻ ടെസ്‌ല ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പണമില്ലാത്തതിനാൽ അതു പൂർത്തിയാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനു കഴിഞ്ഞില്ല.<ref name="tsteslatower">{{cite web|title=Tesla Tower in Shoreham, Suffolk County (Long Island), 1901–17) meant to be the "World Wireless" Broadcasting system|url=http://www.teslasociety.com/teslatower.htm|publisher=Tesla Memorial Society of New York|accessdate=3 June 2012}}</ref> വാർഡൻക്ലിഫിനുശേഷം 1910 -1920 കളിൽ ടെസ്‌ല ധാരാളം പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും പലതിലും വിജയിക്കയും ചെയ്തു. പണത്തിന്റെ വലിയഭാഗവും ചെലവഴിച്ചുകഴിഞ്ഞ അദ്ദേഹം [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്കിലെ]] പല ഹോട്ടലുകളിലും താമസിച്ചു, പലതിന്റെയും ബില്ലുകൾ കൊടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിനു കഴിഞ്ഞില്ല. 1943 ജനുവരിയിൽ [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിൽ]] വച്ച് അദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞു.<ref>{{cite book|last=O'Shei|first=Tim|title=Marconi and Tesla: Pioneers of Radio Communication|url=https://archive.org/details/marconiteslapion0000oshe|year=2008|publisher=MyReportLinks.com Books|isbn=978-1-59845-076-7|page=[https://archive.org/details/marconiteslapion0000oshe/page/106 106]}}</ref> മരണത്തോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ പലതും വിസ്മൃതിയിലായി. 1960 -ൽ [[magnetic flux density|മാഗ്നറ്റിൿ ഫ്ലക്സ് ഡെൻസിറ്റിയുടെ]] [[SI unit|എസ് ഐ യൂണിറ്റ്]] ആയി [[General Conference on Weights and Measures|അളവുതൂക്കങ്ങൾക്കായുള്ള അന്താരാഷ്ട്രയോഗം]] [[tesla (unit)|ടെസ്‌ല]] എന്ന പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web|title=Welcome to the Tesla Memorial Society of New York Website|url=http://www.teslasociety.com/mri_digest.htm |publisher=Tesla Memorial Society of New York|accessdate=3 June 2012}}</ref> 1990 -നു ശേഷം ടെസ്‌ലയുടെ പേരിനും സംഭാവനകൾക്കും പുത്തൻ ഉണർവ് ഉണ്ടായി .<ref>{{harvnb|Van Riper|2011|p=150}}</ref> == ആദ്യകാലജീവിതം == [[File:Nikola Tesla Memorial Center.JPG|thumb|[[Smiljan|സ്മിൽജാനിലുള്ള]], (ഇപ്പോൾ [[Croatia|ക്രൊയേഷ്യയിൽ]]) ടെസ്‌ല ജനിച്ചവീട് (പാരീഷ് ഹാൾ) പുതുക്കിനിർമ്മിച്ചത്, ഒപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് വികാരിയായിരുന്ന പള്ളിയും. [[Yugoslav Wars|യൂഗോസ്ലാവിയ യുദ്ധങ്ങളുടെ]] കാലത്ത് നിരവധി കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് തീപിടിച്ച് വലിയതോതിൽ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവ പുതുക്കിപ്പണിത് 2006-ൽ തുറന്നുകൊടുത്തു.<ref name="tsbirthplace"/>]] [[File:Nikola Tesla birth certificate.png|thumb|upright|ടെസ്‌ലയുടെ ജ്ഞാനസ്നാനക്കുറിപ്പ്, 1856 ജൂൺ 28]] [[Austrian Empire|ആസ്ട്രിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] (ഇന്നത്തെ [[Croatia|ക്രൊയേഷ്യ]]) [[Lika|ലിക്ക]] കൗണ്ടിയിലെ [[സ്മിൽജാൻ]] ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു [[Serbs|സെർബ്]] വംശജനായി 1856 ജൂലൈ 10 -ന് നിക്കോള ടെസ്‌ല ജനിച്ചു.{{sfn|Cheney|Uth|Glenn|1999|p=143}}{{sfn|O'Neill|2007|pp=9, 12}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് മിലൂട്ടിൻ ടെസ്‌ല (1819–1879){{sfn|Carlson|2013|p=14}} [[Eastern Orthodox Church|പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിലെ]] ഒരു പുരോഹിതനായിരുന്നു.{{sfn|Dommermuth-Costa|1994|p=12|loc="Milutin, Nikola's father, was a well-educated priest of the Serbian Orthodox Church."}}{{sfn|Cheney|2011|p=25|loc="The tiny house in which he was born stood next to the Serbian Orthodox Church presided over by his father, the Reverend Milutin Tesla, who sometimes wrote articles under the nom-de-plume 'Man of Justice'"}}{{sfn|Carlson|2013|p=14|loc="Following a reprimand at school for not keeping his brass buttons polished, he quit and instead chose to become a priest in the Serbian Orthodox Church"}}{{sfn|Burgan|2009|p=17|loc="Nikola's father, Milutin was a Serbian Orthodox priest and had been sent to Smiljan by his church."}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മയായ ഡ്യൂക ടെസ്‌ലയും (1822–1892) ഒരു ഓർത്തോഡോക്സ് പുരോഹിതന്റെ തന്നെ മകളായിരുന്നു.{{sfn|O'Neill|1944|p=10}} കരകൗശലരീതിയിലുള്ള വസ്തുക്കളും യാന്ത്രിക ഉപകരണങ്ങളും ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിവുണ്ടായിരുന്ന അവർക്ക് [[Serbian epic poetry|പുരാണ സെർബിയൻ കവിതകൾ]] മനഃപാഠമായിരുന്നു. അവർക്ക് ഒരിക്കലും ഔപചാരികവിദ്യാഭ്യാസം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. തന്റെ [[eidetic memory|അപാരമായ ഓർമ്മശക്തിയുടെയും]] സൃഷ്ടിപരമായ കഴിവുകളുടെയും കാരണം അമ്മയുടെ ജീനും സ്വാധീനവും ആണെന്ന് ടെസ്‌ല പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.{{sfn|Cheney|2001}}{{sfn|Seifer|2001|p=7}} ടെസ്‌ലയുടെ പൂർവ്വികർ [[മൊണ്ടിനെഗ്രോ|മോണ്ടിനിഗ്രോയ്ക്ക്]] സമീപത്തുള്ള പശ്ചിമ സെർബിയയിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു.{{sfn|O'Neill|1944|p=12}} അഞ്ചുമക്കളിൽ നാലാമത്തവൻ ആയിരുന്നു ടെസ്‌ല. ടെസ്‌ലയ്ക്ക് അഞ്ചുവയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഒരു [[കുതിര]]സവാരി അപകടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട മുതിർന്ന സഹോദരനായ ഡൈനെ(Dane)ക്കൂടാതെ അദ്ദേഹത്തിനു മൂന്നുസഹോദരിമാർ (മിൽക്ക - Milka, ആഞ്ജലീന - Angelina - മേരിക്ക - Marica) കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Carlson|2013|p=21}} 1861-ൽ [[സ്മിൽജാൻ|സ്മിൽജാനിൽ]] പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ പഠിച്ച ടെസ്‌ല അവിടെ ജർമ്മനും ഗണിതവും മതവും പഠിച്ചു.<ref name="teslatimeline">{{cite web|title=Nikola Tesla Timeline from Tesla Universe|url=https://teslauniverse.com/nikola-tesla/timeline|website=Tesla Universe|accessdate=16 January 2017}}</ref> 1862-ൽ പിതാവ് പുരോഹിതനായി ജോലിനോക്കിയ [[Lika|ലൈകയിലെ]] [[Gospić|ഗോസ്പിക്കിലേക്ക്]] ടെസ്‌ല കുടുംബം താമസം മാറ്റി. പ്രൈമറി സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ടെസ്‌ല അവിടെ മിഡിൽ സ്കൂളിലും പഠിച്ചു.<ref name="teslatimeline"/> [[Gymnasium Karlovac|ഹയർ റിയൽ ജിമ്നേഷ്യത്തിൽ]] പഠിത്തം തുടരാനായി ടെസ്‌ല 1870 -ൽ വളരെ വടക്കുള്ള [[Karlovac|കാർലോവാക്കിലേക്ക്]] താമസം മാറ്റി.<ref name="tesla1">{{cite book|last1=Tesla|first1=Nikola|title=My inventions: the autobiography of Nikola Tesla|url=https://archive.org/details/inventionsresear0000tesl_w6l4|date=2011|publisher=Martino Fine Books|location=Eastford|isbn=978-1-61427-084-3}}</ref> ആസ്ട്രോ-ഹംഗേറിയൻ [[Military Frontier|സൈനിക അതിർത്തിയിലുള്ള]] ഒരു സ്കൂൾ ആയതിനാൽ അവിടെ പഠനം ജർമനിൽ ആയിരുന്നു.<ref>{{cite book|last1=Tesla|first1=Nikola|last2=Marinčić|first2=Aleksandar|title=From Colorado Springs to Long Island: research notes |date=2008|publisher=Nikola Tesla Museum|location=Belgrade|isbn=978-86-81243-44-2}}</ref> [[File:Milutin Tesla.jpg|thumb|left|upright|ടെസ്‌ലയുടെ പിതാവായ മിലൂടിൻ [[Smiljan|സ്മിൽജൻ]] ഗ്രാമത്തിലെ [[Eastern Orthodox Church|ഓർതോഡോക്സ്]] വികാരിയായിരുന്നു]] തന്റെ ഊർജ്ജതന്ത്രപ്രൊഫസറാണ് വൈദ്യുതപരീക്ഷണങ്ങളിൽ തൽപ്പരനാവാൻ കാരണമെന്ന് പിൽക്കാലത്ത് ടെസ്‌ല പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref>Tesla does not mention which professor this was by name, but some sources point conclude this was Prof [[Martin Sekulić]].</ref> ഈ ''ഗൂഢപ്രതിഭാസത്തിൽ'' നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ ''ഈ അത്ഭുതകരമായ ശക്തിയേപ്പറ്റി കൂടുതൽ അറിയാൻ'' തന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ചു എന്ന് അദ്ദേഹം സ്മരിക്കുന്നുണ്ട്.{{sfn|Carlson|2013|p=32}} [[integral|ഇന്റഗ്രൽ കാൽക്കുലസ്]] ഓർമ്മയിൽത്തന്നെ ചെയ്യാൻ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നത് അവൻ തങ്ങളെ പറ്റിക്കുകയായിരുന്നെന്നാണ് ടെസ്‌ലയുടെ അധ്യാപകർ കരുതിയിരുന്നത്.<ref>{{cite web|title=Tesla Life and Legacy&nbsp;– Tesla's Early Years|url=https://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html|publisher=PBS|accessdate=8 July 2012}}</ref> നാലുവർഷത്തെ പഠനം മൂന്നുവർഷം കൊണ്ട് തീർത്ത് ടെസ്‌ല 1873 -ൽ ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി.{{sfn|O'Neill|1944|p=33}} [[സ്മിൽജാൻ|സ്മിൽജാനിൽ]] 1873-ൽ തിരികെയെത്തിയ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് [[കോളറ]] പിടിക്കുകയും രോഗാതുരനായിക്കിടന്ന ഒൻപതുമാസം പലതവണ അദ്ദേഹം മരണത്തെ മുഖാമുഖം കാണുകയും ചെയ്തു. ടെസ്‌ല ഒരു പുരോഹിതനാവണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന പിതാവ് നിരാശയുടെ ഒരു നിമിഷത്തിൽ ടെസ്‌ല രോഗത്തിൽ നിന്നും മുക്തനായാൽ അവനെ ഏറ്റവും നല്ല എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജിൽ അയച്ചേക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു.<ref>{{cite book|last=Glenn|first=edited by Jim|title=The complete patents of Nikola Tesla|url=https://archive.org/details/completepatentso00tesl|year=1994|publisher=Barnes & Noble Books|location=New York|isbn=1-56619-266-8}}</ref> <ref name="tesla1" /><ref name="teslatimeline" /> 1874-ൽ ടെസ്‌ല സ്മിൽജാനിൽ [[Austro-Hungarian Army|ആസ്ട്രോ-ഹംഗേറിയൻ സേനയിലേയ്ക്കുള്ള]] [[conscription|നിർബന്ധിത സൈനികസേവനത്തിൽ]] നിന്നും രക്ഷപ്പെടാനായി{{sfn|Seifer|2001}} ലൈകയ്ക്ക് തെക്കുകിഴക്കുള്ള [[Gračac|ഗ്രസാക്കിന്]] സമീപത്തെ [[Tomingaj|ടോമിൻഗജിലേക്ക്]] നാടുവിട്ടു. അവിടെ അവൻ വേട്ടക്കാരുടെ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച് മലനിരകളിൽക്കൂടി പര്യവേഷണം നടത്തി. പ്രകൃതിയുമായുള്ള ഈ സമ്പർക്കം തന്നെ ശാരീരികമായും മാനസികമായും ശക്തനാക്കി എന്ന് ടെസ്‌ല പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref name="teslatimeline"/> അവിടെയായിരുന്ന കാലത്ത് ടെസ്‌ല ധാരാളമായി വായിക്കുകയും [[Mark Twain|മാർക് റ്റ്വെയിന്റെ]] പുസ്തകങ്ങൾ പഴയരോഗങ്ങളിൽനിന്നും മുക്തനാവാൻ തന്നെ സഹായിച്ചതായും ടെസ്‌ല സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="tesla1" /> ഒരു മിലിട്ടറി ഫ്രൻടിയർ സ്കോളർഷിപ്പോടെ അദ്ദേഹം 1875-ൽ [[ഓസ്ട്രിയ|ആസ്ട്രിയയിലെ]] [[Graz|ഗ്രാസിലുള്ള]] [[Graz University of Technology|ആസ്ട്രിയൻ പോളിടെക്നിക്കിൽ]] ചേർന്നു. ഒരു ക്ലാസുപോലും വിടാതെ ആദ്യവർഷം സാധ്യമായ ഏറ്റവും വലിയ ഗ്രേഡ് നേടിയ അദ്ദേഹം ആവശ്യമുള്ളതിന്റെ ഇരട്ടി, ഒൻപതു പരീക്ഷകൾ പാസായി<ref name="tesla1" /><ref name="teslatimeline" />{{sfn|O'Neill|1944|p=?}}, അവിടെയൊരു സെർബ് സാംസ്കാരിക ക്ലബ് തുടങ്ങി,<ref name="teslatimeline"/> ഇത് കൂടാതെ സാങ്കേതികവിഭാഗം ഡീനിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛന് ഒരു അഭിനന്ദനക്കത്തും ലഭിച്ചു, "നിങ്ങളുടെ മകൻ ഒരു അതുല്യപ്രതിഭയാണ്."{{sfn|O'Neill|1944|p=?}} [[Gramme machine|ഗ്രാമി ഡൈനാമോയ്ക്ക്]] അധ്യാപകൻ പറഞ്ഞതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി രണ്ടിനുപകരം ഒരു കമ്മ്യൂട്ടേറ്റർ മതി എന്നും പറഞ്ഞ് രണ്ടാം വർഷത്തിൽ പ്രഫസർ പോഷലുമായി ടെസ്‌ല വഴക്കുണ്ടാക്കുകയുണ്ടായി. ഞായറാഴ്ചയോ അവധിദിവസങ്ങളോ വിശ്രമിക്കാതെ താൻ രാവിലെ മൂന്നുമണിമുതൽ രാത്രി 11 മണിവരെ ജോലി ചെയ്തിരുന്നെന്ന് ടെസ്‌ല അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="tesla1"/> താൻ ഉറക്കമിളച്ചുണ്ടാക്കിയ നേട്ടങ്ങളെ തന്റെ പിതാവ് കുറച്ചുകണ്ടപ്പോൾ ടെസ്‌ല വല്ലാതെ വിഷമിച്ചിരുന്നു. 1879 -ൽ പിതാവിന്റെ മരണശേഷം,{{sfn|Seifer|2001}} ടെസ്‌ലയെ ഉടൻ കോളേജിൽ നിന്നും നീക്കിയില്ലെങ്കിൽ അയാൾ അമിതജോലിയാൽ മരിച്ചുപോവുമെന്നുപറഞ്ഞ് തന്റെ അധ്യാപകർ പിതാവിനയച്ച കത്തുകളുടെ ഒരു കെട്ട് അദ്ദേഹത്തിനുകിട്ടിയിരുന്നു. രണ്ടാം വർഷത്തിന്റെ അവസാനം സ്കോളർഷിപ്പ് നഷ്ടപ്പെട്ട ടെസ്‌ല ചൂതാട്ടത്തിന് അടിമയുമായി.<ref name="tesla1"/><ref name="teslatimeline"/> മൂന്നാം വർഷം കിട്ടിയ അവലൻസുകളും ട്യൂഷൻ കാശും ചൂതാട്ടത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട ടെസ്‌ല ചൂതാട്ടത്തിൽക്കൂടിത്തന്നെ അവ തിരിച്ചുപിടിക്കുകയും ബാക്കിവന്ന തുക വീട്ടിലേക്ക് കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ ആസക്തി അവിടെവച്ചുതന്നെ തീർത്തെന്ന് ടെസ്‌ല അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് അമേരിക്കയിൽ ആയിരുന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം [[billiards|ബില്ല്യാർഡ്സ്]] കളിച്ചിരുന്നു. പരീക്ഷക്കാലമായപ്പോഴേക്കും വേണ്ടത്ര തയ്യാറെടുപ്പ് നടത്താത്തതിനാൽ പഠിക്കാനായി കൂടുതൽ സമയം ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും അതു നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു. മൂന്നാം വർഷത്തിന്റെ അവസാന സെമസ്റ്ററിൽ ഒരു ഗ്രേഡും കിട്ടാത്ത ടെസ്‌ലയ്ക്ക് ഒരിക്കലും സർവ്വകലാശാല ബിരുദം ലഭിച്ചതുമില്ല.{{sfn|Seifer|2001}} 1878 ഡിസംബറിൽ [[Graz|ഗ്രാസ്]] വിട്ട ടെസ്‌ല താൻ കോളേജ് വിട്ടകാര്യം ആരും അറിയാതിരിക്കാൻ കുടുംബത്തോടുള്ള സകലബന്ധവും വിച്ഛേദിച്ചു.{{sfn|Seifer|2001}} അടുത്തുള്ള [[Mur River|മുർ നദിയിൽ]] അയാൾ മുങ്ങിമരിച്ചെന്നാണ് ടെസ്‌ലയുടെ സുഹൃത്തുക്കൾ കരുതിയത്.{{sfn|Seifer|2001|p=18}} [[Maribor|മാരിബോറിലേക്ക്]] നാടുവിട്ട ടെസ്‌ല അവിടെ മാസം 60 ഫ്ലോറിൻ കൂലിയിൽ ഒരു ഡ്രാഫ്റ്റ്സ്മാൻ ആയി ജോലിനോക്കി. തെരുവിൽ നാട്ടുകാരോടൊത്ത് ചീട്ട് കളിച്ച് ഒഴിവുസമയം ടെസ്‌ല ചെലവാക്കി.{{sfn|Seifer|2001}} 1879 മാർച്ചിൽ മാരിബോറിൽ എത്തിയ പിതാവ് തിരികെ വീട്ടിലേക്കുവരാൻ അപേക്ഷിച്ചെങ്കിലും അയാൾ അതു ചെവികൊണ്ടില്ല.<ref name="teslatimeline" /> ഏതാണ്ട് ഈ സമയത്ത് ടെസ്‌ലയ്ക്ക് [[nervous breakdown|മാനസിക ആഘാതം]] ഉണ്ടായി.{{sfn|Seifer|2001|p=18}} താമസിക്കാനുള്ള പെർമിറ്റ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ 1879 മാർച്ച് 24 -ന് ടെസ്‌ലയെ പോലീസ് സഹായത്തോടെ ഗോസ്പിസിൽ എത്തിച്ചു. 1879 ഏപ്രിൽ 17-ന് എന്താണെന്ന് മനസ്സിലാവാത്ത ഒരു രോഗത്താൽ മിലൂറ്റിൻ ടെസ്‌ല അന്തരിച്ചു.<ref name="teslatimeline" /> ചിലരേഖകളിൽ കാരണം ഹൃദയാഘാതം ആണെന്ന് കാണുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite web|title=Timeline of Nikola Tesla|url=http://www.teslasociety.org/timeline.html|publisher=Tesla Memorial Society of NY|accessdate=1 December 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120508181221/http://www.teslasociety.org/timeline.html|archivedate=8 May 2012}} {{better source|date=March 2016}}</ref> ഗോസ്പിസിലെ തന്റെ പഴയ സ്കൂളിൽ വലിയൊരു ക്ലാസിൽ അക്കൊല്ലം ടെസ്‌ല പഠിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref name="teslatimeline" /> ഗോസ്പിസിൽ നിന്നും [[Prague|പ്രേഗിലേക്ക്]] പോയി പഠനം തുടരാൻ വേണ്ട സാമ്പത്തികസഹായം 1880 ജനുവരിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് അമ്മാവന്മാർ സ്വരൂപിച്ചു. [[Charles University in Prague|ചാൾസ്-ഫെർഡിനാന്റ് സർവ്വകലാശാലയിൽ]] ചേരാൽ വൈകി എത്തിയ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് അവിടെ നിൽക്കാൻ നിർബന്ധിതമായി പഠിക്കേണ്ട ഗ്രീക്കുഭാഷയോ [[Czech (language)|ചെക്ക് ഭാഷയോ]] അറിയുകയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒരു ഓഡിറ്റർ എന്ന നിലയിൽ സർവ്വകലാശാലയിൽ തുടർന്ന ടെസ്‌ല ഫിലോസഫി ക്ലാസുകളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നെങ്കിലും ആ കോഴ്സിനും ഒരു ഗ്രേഡുകളും ലഭിച്ചില്ല.<ref name="teslatimeline" /><ref>{{cite book|last=Mrkich|first=D.|title=Nikola Tesla: The European Years|year=2003|publisher=Commoner's Publishing|location=Ottawa|isbn=0-88970-113-X|edition=1st}}</ref><ref>{{cite web|title=NYHOTEL|url=http://www.teslasociety.com/nyhotel.htm|publisher=Tesla Society of NY|accessdate=17 August 2012}}</ref> === ബുഡാപെസ്റ്റ് ടെലഫോൺ എക്സ്‌ചേഞ്ചിലെ ജോലി === [[ടിവാഡർ പുസ്‌കാസ്|റ്റിവാഡർ പുസ്കാസിന്റെ]] കീഴിൽ ഒരു [[Telegraphy|ടെലിഗ്രാഫ്]] കമ്പനിയായ ബുഡാപെസ്റ്റ് ടെലിഫോൺ എക്സ്‌ചേഞ്ചിൽ ജോലി ചെയ്യാനായി 1881 -ൽ [[ഹംഗറി|ഹംഗറിയിലെ]] [[Budapest|ബുഡാപെസ്റ്റിലേക്ക്]] ടെസ്‌ല താമസം മാറി. അന്ന് പണി നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആ എക്സ്‌ചേഞ്ച് പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങിയില്ലെന്ന് അവിടെയെത്തിയപ്പോൾ മനസ്സിലായ ടെസ്‌ല സെൻട്രൽ ടെലിഗ്രാഫ് ഓഫീസിൽ ഒരു ഡ്രാഫ്റ്റ്‌സ്മാൻ ആയി ജോലിനോക്കി. മാസങ്ങൾക്കകം ബുഡാപെസ്റ്റ് റ്റെലിഫോൺ എക്സ്ചേഞ്ച് പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയപ്പോൾ ടെസ്‌ല അവിടെ മുഖ്യ ഇലക്ട്രീഷ്യനായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.<ref name="teslatimeline" /> ഇക്കാലത്ത് സെൻട്രൽ സ്റ്റേഷൻ ഉപകരണങ്ങളിൽ പല പരിഷ്കാരങ്ങളും വരുത്തിയ ടെസ്‌ല ടെലഫോൺ [[repeater|റിപ്പീറ്ററും]] അല്ലെങ്കിൽ [[amplifier|ആമ്പ്ലിഫയറും]] ഒന്നാംതരമാക്കിയെങ്കിലും അക്കാര്യങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും പേറ്റന്റ് നേടുകയോ രേഖകളിൽ ആക്കുകയോ ചെയ്തിരുന്നില്ല.<ref name="tesla1" /> == എഡിസണിലെ ജോലി== 1882 -ൽ [[ടിവാഡർ പുസ്‌കാസ്|റ്റിവാഡർ പുസ്കാസ്]] ടെസ്‌ലയ്ക്ക് [[പാരിസ്|പാരീസിൽ]] കോണ്ടിനന്റൽ എഡിസൺ കമ്പനിയിൽ ഒരു ജോലി ശരിയാക്കിക്കൊടുത്തു.<ref>{{cite web |url=http://topdocumentaryfilms.com/nikola-tesla-the-genius/ |title=Nikola Tesla: The Genius Who Lit the World |publisher=Top Documentary Films}}</ref> അക്കാലത്തൊരു പുത്തൻ വ്യവസായമായിരുന്ന ഗാർഹികവൈദ്യുതിമേഖലയിൽ ടെസ്‌ല നഗരമൊട്ടാകെ ബൽബുകൾ ബൾബുകൾ സ്ഥാപിച്ചുകൊടുക്കുന്ന പണിയിൽ ഏർപ്പെട്ടു. നിരവധി ഉപഡിവിഷനുകൾ ഉണ്ടായിരുന്ന ആ കമ്പനിയുടെ പാരീസിലെ ഒരു ഡിവിഷനായ [[Ivry-sur-Seine|ഇവ്റി-സുർ-സീനിൽ]] വെളിച്ചം സ്ഥാപിക്കുന്ന പദ്ധതിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തമായിരുന്നു ടെസ്‌ലയ്ക്ക്. വൈദ്യുത എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ധാരാളം പ്രായോഗികപരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അക്കാലത്തെ ജോലികൾ അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഞ്ചിനീയറിംഗിലെയും ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെയും മികവ് ശ്രദ്ധിച്ച കമ്പനി ടെസ്‌ലയെ [[dynamo|ഡൈനാമോകളുടെയും]] മോട്ടോറുകളുടെയും മികവ് വർദ്ധിപ്പിക്കാനുതകുന്ന പ്രവൃത്തികളിലേക്ക് ഉടൻതന്നെ നിയമിച്ചു.{{sfn|Carlson|2013|pp=63–64}} ഫ്രാൻസിലും ജർമനിയിലും ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കമ്പനിയുടെ യൂണിറ്റുകളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എഞ്ചിനീയറിംഗ് പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ അവർ അദ്ദേഹത്തെ അങ്ങോട്ടെല്ലാം അയച്ചു. ===അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലേക്ക്=== [[File:Edison machine works goerck street new york 1881.png|thumb|ന്യൂയോർക്കിലെ ഗോർക്ക് സ്ട്രീറ്റിലുള്ള എഡിസൺ മെഷീൻ വർക്സ്. കോസ്മോപൊളിറ്റൻ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി മാൻഹട്ടന്റെ താഴെ-കിഴക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ഈ സ്ഥലത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്നത് "വേദനാജനകമായ ആശ്ചര്യം" ആണെന്ന് ടെസ്‌ല പറഞ്ഞു.{{sfn|Carlson|2013|p=70}}]] 1884 -ൽ എഡിസന്റെ [[പാരിസ്|പാരീസിലെ]] നിർമ്മാണങ്ങളുടെ നോക്കിനടത്തിപ്പ് ചുമതലയുള്ള [[Charles Batchelor|ചാൾസ് ബാച്ചിലറിനെ]] [[New York City|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലുള്ള]] [[Edison Machine Works|എഡിസൺ മെഷീൻ വർക്സിന്റെ]] ചുമതലയിലേക്ക് നിയമിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ടെസ്‌ലയെക്കൂടി അമേരിക്കയിലേക്ക് അയയ്ക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.{{sfn|Carlson|2013|p=69}} 1884 ജൂണിൽ ടെസ്‌ല [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലേക്ക്]] കുടിയേറി.{{sfn|O'Neill|1944|pp=57–60}} എത്തിയ ഉടൻതന്നെ [[Manhattan|മാൻഹാട്ടന്റെ]] [[Lower East Side|ലോവർ ഈസ്റ്റ് സൈഡിൽ]] നഗരത്തിൽ വലിയൊരു വൈദ്യുതകേന്ദ്രം ഉണ്ടാക്കാനായി യന്ത്രം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന നൂറുകണക്കിനു ജോലിക്കാരും തൊഴിലാളികളും മറ്റു ജീവനക്കാരും ഇരുപത് ഫീൽഡ് എഞ്ചിനീയർമാരും ഉള്ള ഫാക്ടറിയിൽ അദ്ദേഹം ജോലിചെയ്യാൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name="edison.rutgers.edu tesla">{{cite web|url=http://edison.rutgers.edu/tesla.htm|title=Edison & Tesla – The Edison Papers|website=edison.rutgers.edu|access-date=2019-04-26|archive-date=2019-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190311214910/http://edison.rutgers.edu/tesla.htm|url-status=dead}}</ref> പാരീസിലെപ്പോലെതന്നെ ജനറേറ്ററുകൾ മികവുറ്റതാക്കാനും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട യന്ത്രസംവിധാനങ്ങളുടെ കുറവുകൾ പരിഹരിക്കാനും ആയിരുന്നു ടെസ്‌ല ശ്രമിച്ചത്.<ref>{{cite book |title=American inventors, entrepreneurs & business visionaries |last=Carey |first=Charles W. |year=1989 |publisher=Infobase Publishing |isbn=0-8160-4559-3 |page=337 |url=https://books.google.com/?id=XKiGgl36bkgC |accessdate=27 November 2010}}</ref> ടെസ്‌ല, കമ്പനി സ്ഥാപകനായ [[Thomas Edison|എഡിസണെ]] ഏതാനും തവണമാത്രമേ കണ്ടിട്ടുണ്ടാവുകയുള്ളൂ എന്നാണ് ചരിത്രകാരനായ ഡബ്ലിയൂ. ബെർണാഡ് കാൾസൺ പറയുന്നത്.<ref name="edison.rutgers.edu tesla"/> അത്തരം ഒരവസരത്തിൽ [[SS Oregon (1883)|എസ് എസ്സ് ഒറിഗൺ]] എന്ന കപ്പലിലെ കേടുവന്ന ജനറേറ്റർ നന്നാക്കാനായി രാത്രിമുഴുവൻ ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ ബാച്ചിലറെയും എഡിസണേയും കണ്ടതിനേപ്പറ്റിയും ''പാരീസുകാരന്'' ഉറക്കമേയില്ലല്ലോ എന്ന് അവർ സംസാരിച്ചതേപ്പറ്റിയും തന്റെ ആത്മകഥയിൽ ടെസ്‌ല ഓർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. രാത്രിമുഴുവൻ ഉറക്കമിളച്ച് ഒറിഗൺ നന്നാക്കുകയായിരുന്നു എന്നു ടെസ്‌ല പറഞ്ഞപ്പോൾ എഡിസൺ ബാച്ചിലറോട് പറഞ്ഞു, ''ഇവൻ ആള് മിടുക്കനാണ്''.{{sfn|Carlson|2013|p=70}} [[arc lamp|ആർക് ലാമ്പിനെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കി തെരുവുവിളക്ക് വികസിപ്പിക്കാനുള്ളതായിരുന്നു ടെസ്‌ലയ്ക്ക് നൽകിയ ജോലികളിലൊന്ന്.{{sfn|Carlson|2013|pp=71–73}}<ref name="Notebook">[https://teslauniverse.com/nikola-tesla/books/nikola-tesla-notebook-edison-machine-works-1884-1885 Radmilo Ivanković' Dragan Petrović, review of the reprinted "Nikola Tesla: Notebook from the Edison Machine Works 1884–1885"] {{ISBN|868124311X}}, teslauniverse.com</ref> തെരുവുവിളക്കുകൾക്ക് ആർക് ലാമ്പ് അന്ന് വളരെ ജനകീയമായ ഒരു പരിഹാരമായിരുന്നെങ്കിലും ഉയർന്ന വോൾട്ടത വേണ്ട ആ രീതിയ്ക്ക് എഡിസന്റെ കുറഞ്ഞ വോൾട്ടത ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടുള്ള രീതി ഫലപ്രദമായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ തെരുവ് വിളക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള കരാറുകൾ ഒന്നും കമ്പനിയ്ക്ക് കിട്ടിയില്ല. ഒന്നുകിൽ ഇൻകൻഡസെന്റ് വിളക്കുകൾക്ക് വന്ന സാങ്കേതിക മികവ് കൊണ്ടാവാം അല്ലെങ്കിൽ എഡിസൺ ഏതെങ്കിലും ആർക് ലൈറ്റിംഗ് കമ്പനിയുമായി ഉണ്ടാക്കിയ ഇൻസ്റ്റലേഷൻ കരാർ മൂലമാവാം ടെസ്‌ലയുടെ മാതൃകകൾ ഒന്നും നിർമ്മാണത്തിന്റെ ഘട്ടത്തിലേക്ക് എത്തിയില്ല.{{sfn|Carlson|2013|pp=72–73}} ആറുമാസം അവിടെ പണിയെടുത്തശേഷം ടെസ്‌ല ജോലി രാജിവച്ചു.<ref name="edison.rutgers.edu tesla"/> എന്താണ് ഇതിനുള്ള കാരണമെന്ന് വ്യക്തമല്ല. താൻ പുതുക്കിയ ജനറേറ്ററിന്റെയോ അതോ ഉപേക്ഷിച്ച ആർക് ലാമ്പ് പ്രൊജക്ടിന്റെയോ കാര്യത്തിൽ ലഭിക്കാതിരുന്ന ബോണസാവാം കാരണമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.{{sfn|Carlson|2013|pp=71–73}} തനിക്ക് അർഹതയുള്ള ബോണസ് ലഭിക്കാത്തതിന് മുൻപും ടെസ്‌ല എഡിസൺ കമ്പനിയോട് ഉരസിയിട്ടുണ്ട്.{{sfn|Seifer|1996|pp=25, 34}}{{sfn|Carlson|2013|pp=69–73}} 24 വ്യത്യസ്തതരത്തിലുള്ള പ്രായോഗികയന്ത്രങ്ങൾ രൂപകല്പന ചെയ്താൽ $50,000 ബോണസ് നൽകാമെന്ന് എഡിസൺ കമ്പനിയിലെ മാനേജർ ടെസ്‌ലയോട് പറഞ്ഞുവെന്നും, എന്നാൽ അതു വെറും തമാശയായിരുന്നെന്ന് പിന്നീട് ബോധ്യപ്പെട്ടെന്നും ടെസ്‌ലയുടെ ജീവചരിത്രത്തിൽ പറയുന്നുണ്ട്.<ref>[http://www.tfcbooks.com/e-books/my_inventions.pdf Nikola Tesla, ''My Inventions: The Autobiography of Nikola Tesla'', originally published: 1919, p. 19]</ref> മറ്റുചിലകഥകളിൽ എഡിസൺ തന്നെ ടെസ്‌ലയോട് അങ്ങനെ പറഞ്ഞെന്നും, ''ഇതൊക്കെ ഞങ്ങളുടെ അമേരിക്കൻ തമാശകളല്ലേ,'' നിങ്ങൾക്കത് പിടികിട്ടില്ല എന്നുപറഞ്ഞെന്നും കാണുന്നുണ്ട്.{{sfn|O'Neill|1944|p=64}}<ref>{{harvnb|Pickover|1999|p=14}}</ref> ഈ കഥ കളിയാവാൻ തന്നെയേ കാര്യമുള്ളൂ, കാരണം മെഷീൻ വർക്സിലെ മാനേജരായ ബാച്ചിലർ പിശുക്കിന്റെ ആശാൻ ആയിരുന്നെന്നുമാത്രമല്ല<ref>Tesla's contemporaries remembered that on a previous occasion Machine Works manager Batchelor had been unwilling to give Tesla a $7 a week pay raise (Seifer – ''Wizard: The Life and Times of Nikola Tesla'', p. 38)</ref> അത്രയും കാശുകൊടുക്കാനുള്ള ശേഷി അന്ന് കമ്പനിയ്ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല താനും (ഇന്നത്തെ കണക്കിൽ ഏതാണ്ട് 12 ദശലക്ഷം ഡോളർ).{{sfn|Jonnes|2004|pp=109–110}}{{sfn|Seifer|1996|p=38}} എഡിസണിലെ ജോലിയെപ്പറ്റി ടെസ്‌ലയുടെ ഡയറിയിൽ ജോലി വിടുന്ന അവസരത്തിൽ എഴുതിയ ഒരെയൊരു കമന്റേ കാണാനുള്ളൂ. 1884 ഡിസംബർ 7 മുതൽ 1885 ജനുവരി നാലുവരെയുള്ള കാലയളവിൽ എഴുതിയ ''ഗുഡ് ബൈ എഡിസൺ മെഷീൻ വർക്‌സ്''.{{sfn|Carlson|2013|p=73}}<ref name="Notebook"/> ==ടെസ്‌ല വൈദ്യുതലൈറ്റും നിർമ്മാണവും== എഡിസൺ കമ്പനിയിൽ നിന്നും വിട്ട ഉടൻതന്നെ ആർക് ലൈറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിനെ പെറ്റന്റ് ചെയ്യാനുള്ള പദ്ധതികൾ ടെസ്‌ല തുടങ്ങി,{{sfn|Jonnes|2004|pp=110–111}} ഒരുപക്ഷെ എഡിസനുവേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയ അതേ സിസ്റ്റം തന്നെ.<ref name="edison.rutgers.edu tesla"/> 1885 മാർച്ചിൽ ടെസ്‌ല പേറ്റന്റുകൾ സമർപ്പിക്കാനായി വേണ്ട സഹായങ്ങൾക്കായി എഡിസന്റെ അതേ പേറ്റന്റ് അഭിഭാഷനായ ലെമുവൽ ഡബ്ലിയു. സെറെലിനെ കാണുകയുണ്ടായി.{{sfn|Jonnes|2004|pp=110–111}} സെറൽ അദ്ദേഹത്തെ രണ്ട് വ്യവസായികൾക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തിക്കൊടുത്തു; റോബർട്ട് ലെയിനും ബെഞ്ചമിൻ വെയിലും. അവർ ആർക് ലൈറ്റിംഗ് നിർമ്മാണക്കമ്പനിക്കാവശ്യമായ സാമ്പത്തികസഹായം നൽകാമെന്ന് ഏൽക്കുകയും ടെസ്‌ലയുടെ പേരിൽ [[Tesla Electric Light & Manufacturing|ടെസ്‌ല ഇലക്ട്രിൿ ലൈറ്റ് ആന്റ് മാനുഫാക്ചറിംഗ്]] എന്ന കമ്പനി തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Seifer|1998|p=41}} ആ വർഷത്തിന്റെ ശേഷം ഭാഗം ഒരു മികവുറ്റ ഡി സി ജനറേറ്ററിന്റെയടക്കമുള്ള പേറ്റന്റുകൾ നേടിയെടുക്കാനും [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂ ജേഴ്‌സിയിലെ]] [[Rahway, New Jersey|റാഹ്‌വേയിൽ]] ഒരു സിസ്റ്റം ഉണ്ടാക്കി പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനുമുള്ള കരാർ നേടാനും ടെസ്‌ല ശ്രമം നടത്തി. അമേരിക്കയിൽ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് ലഭിച്ച ആദ്യപേറ്റന്റ് ആയിരുന്നു ഇത്{{sfn|Jonnes|2004|p=111}} സാങ്കേതികമാധ്യമങ്ങളിൽ ഈ പുതിയ സിസ്റ്റത്തിന് ശ്രദ്ധേയത ലഭിച്ചു, അവർ അതിന്റെ മികവിനെപ്പറ്റി നന്നായി എഴുതുകയും ചെയ്തു. ടെസ്‌ലയുടെ പുതിയ [[alternating current|പ്രത്യാവർത്തിധാരാവൈദ്യുതി]] മോട്ടോറുകളോടോ വൈദ്യുതിപ്രസാരണരീതികളോടോ നിക്ഷേപകരൊന്നും യാതൊരു താല്പര്യവും കാണിച്ചില്ല. 1886 മുതൽ ഈ രീതി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതിന്റെ നിർമ്മാണമേഖല വളരെ മൽസരം നിറഞ്ഞതാണെന്ന കാരണത്താൽ നിക്ഷേപകർ വിട്ടുനിന്നു.{{sfn|Carlson|2013|p=75}} ടെസ്‌ലയുടെ കമ്പനി ഉപേക്ഷിച്ച് അവർ പുതിയ ഒരു കമ്പനി രൂപീകരിക്കുകയും ടെസ്‌ലയുടെ കമ്പനിക്ക് കാശുമുഴുവൻ നഷ്ടമാവുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Carlson|2013|p=75}} സ്റ്റോക്ക് സ്വീകരിച്ചതിനു പകരം പേറ്റന്റുകൾ കമ്പനിയുടെ പേരിൽ ആയതിനാൽ കമ്പനി പൂട്ടിയതോടെ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് പേറ്റന്റുകൾ പോലും നഷ്ടമാവുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Carlson|2013|p=75}} പലവിധം ഇലക്ട്രിക്കൽ റിപ്പയർ പരിപാടികൾ ചെയ്തുകൊണ്ട് പിന്നീട് ജീവിതം കഴിച്ച ടെസ്‌ലയ്ക്ക് ദിവസം രണ്ടു ഡോളർ പോലും വരുമാനമുണ്ടായിരുന്നില്ല. 1886-ലെ ആ കാലമായിരുന്നു തന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും ദുരിതപൂർണമായ കാലഘട്ടം എന്ന് ടെസ്‌ല പിന്നീട് ഓർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്: "വിവിധ ശാസ്ത്രശാഖകളിലും മെക്കാനിക്സിലും സാഹിത്യത്തിലുമൊക്കെ ഞാൻ നേടിയ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം പരിഹാസ്യമായിത്തോന്നി".<ref>Account comes from a letter Tesla sent in 1938 on the occasion of receiving an award from the National Institute of Immigrant Welfare – John Ratzlaff, Tesla Said, Tesla Book Co., p. 280</ref>{{sfn|Carlson|2013|p=75}} ==എ. സി. യും ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോറും== [[File:RMFpatent.PNG|thumb|right|upright|{{US patent|381,968}}, -ൽ നിന്നുമുള്ള ഒരു ചിത്രം, ടെസ്‌ലയുടെ ഏസീ ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോറിന്റെ തത്വം വിശദമാക്കുന്നു]] 1886 അവസാനം കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളെയും പേറ്റന്റുകളെയും പ്രോൽസാഹിപ്പിച്ച് കമ്പനികൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിൽ വിദഗ്ദ്ധരും അവ സാമ്പത്തികലാഭത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നവരുമായ [[Western Union|വെസ്റ്റേൺ യൂണിയനിൽ]] ഒരു സൂപ്രണ്ടായ ആൽഫ്രഡ് എസ് ബ്രൗണിനെയും ന്യൂയോർക്കിലെ ഒരു അഭിഭാഷകനായ ചാൾസ് എഫ് പെക്കിനെയും ടെസ്‌ല കണ്ടുമുട്ടി.{{sfn|Carlson|2013|p=80}} [[thermo-magnetic motor|തെർമോ-മാഗ്നറ്റിൿ മോട്ടോർ]] അടക്കമുള്ള ടെസ്‌ലയുടെ പുത്തൻ ആശയങ്ങളായ വൈദ്യുത ഉപകരണങ്ങളിൽ തൽപ്പരരായ അവർ,{{sfn|Carlson|2013|pp=76–78}} ടെസ്‌ലയെ സാമ്പത്തികമായി പിന്തുണയ്ക്കാമെന്നു ടെസ്‌ലയുടെ പേറ്റന്റുകളെ നോക്കിനടത്താമെന്നും സമ്മതിച്ചു. 1887 ഏപ്രിലിൽ അവർ ഒരമിച്ച് ടെസ്‌ല ഇലക്ട്രിൿ കമ്പനി രൂപീകരിച്ചു. ലാഭത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് ടെസ്‌ലയ്ക്കും മൂന്നിലൊന്ന് പെക്കിനും ബ്രൗണിനും മൂന്നിലൊന്ന് വികസനങ്ങൾക്കുമായി വകയിരുത്താനും ആയിരുന്നു കരാർ.{{sfn|Carlson|2013|p=80}} മാൻഹാട്ടനിലെ 89 ലൈബ്രറി തെരുവിൽ അവർ ഒരു ലാബറട്ടറി സ്ഥാപിക്കുകയും അവിടെ ടെസ്‌ല പുതിയ മോട്ടോറുകളും ജനറേറ്ററുകളും മറ്റു വൈദ്യുത ഉപകരണങ്ങളും ഉണ്ടാക്കാനും നിലവിലുള്ളത് പരിഷ്കരിക്കാനും വേണ്ടി പ്രവർത്തിച്ചുതുടങ്ങി. കൂടുതൽ ദൂരത്തേക്കും ഉയർന്ന വോൾട്ടതയിലും കൊണ്ടുപോകാവുന്നതിനാൽ യൂറോപ്പിലും അമേരിക്കയിലും വളരെവേഗം ജനകീയമായിക്കൊണ്ടിരുന്ന [[alternating current|പ്രത്യാവർത്തിധാരാ]]<nowiki/>വൈദ്യുതിയിൽ (AC) പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു [[induction motor|ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോർ]] 1887 -ൽ ടെസ്‌ല വികസിപ്പിച്ചു. [[Polyphase system|പോളിഫേസ്]] വൈദ്യുതി ഉണ്ടാക്കുന്ന [[rotating magnetic field|കറങ്ങുന്ന കാന്തികമേഖലയാണ്]] മോട്ടോറിനെ കറങ്ങാൻ സഹായിച്ചിരുന്നത്. (1882-ൽ ഈ തത്ത്വം താൻ തന്നെയാണ് വികസിപ്പിച്ചതെന്ന് ടെസ്‌ല അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു).<ref name="ReferenceB">{{cite book |title=Networks of Power: Electrification in Western Society, 1880–1930 |publisher=JHU Press |page=117 |url=https://books.google.com/books?id=g07Q9M4agp4C&pg=PA117}}</ref><ref>Thomas Parke Hughes, ''Networks of Power: Electrification in Western Society, 1880–1930'', pp. 115–118</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=1AsFdUxOwu8C&pg=PA204 |title=Robert Bud, Instruments of Science: An Historical Encyclopedia |page=204 |publisher=Books.google.com |accessdate=18 March 2013}}</ref> 1888 മെയ് മാസത്തിൽ പേറ്റന്റെടുത്ത ഈ പുതിയ വൈദ്യുതമോട്ടോർ ഒരു [[Commutator (electric)|കമ്യൂട്ടേറ്ററിന്റെ]] സഹായം ആവശ്യമില്ലാതെതന്നെ സ്വയം പ്രവർത്തിച്ചുതുടങ്ങുന്നതായിരുന്നു. സ്പാർക്കിങ്ങ് ഉണ്ടാവാത്ത ഈ പ്രവർത്തനരീതികാരണം നിരന്തരമായ സർവീസുകളോ യാന്ത്രിക ബുഷുകളുടെ നിരന്തരമായ മാറ്റിവയ്ക്കലുകളോ അതുവഴിയുണ്ടാവുന്ന ഉയർന്ന പരിപാലനച്ചെലവുകളോ വേണ്ടിവന്നില്ല.{{sfn|Jonnes|2004|p=161}}<ref>Henry G. Prout, ''A Life of George Westinghouse'', p. 129</ref> മോട്ടോർ പേറ്റന്റ് ചെയ്യുന്നതോടൊപ്പം അതിനെ വ്യാപകമായി പരസ്യപ്പെടുത്താനും അതിനായി സ്വതന്ത്രമായ രീതിയിൽ അതൊരു ഗുണപരമായ മികവുതന്നെയാണോ എന്നുപരിശോധിപ്പിക്കാനും പെക്കും ബ്രൗണും കാര്യങ്ങൾ നീക്കി. പ്രസ് റിലീസുകൾ പേറ്റന്റ് വാർത്തയോപ്പം തന്നെ സാങ്കേതിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലേക്ക് അയച്ചുകൊടുത്തു.{{sfn|Carlson|2013|p=105-106}} മോട്ടോറിന്റെ പ്രവർത്തനം പരിശോധിച്ച ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[William Arnold Anthony|വില്യം ആർനോൾഡ് അന്തോണിയും]] ''ഇലക്ട്രിക്കൽ വേൾഡ്'' മാസികയുടെ എഡിറ്റർ [[Thomas Commerford Martin|തോമസ് കൊമ്മർഫോർഡ് മാർട്ടിനും]] 1888 മെയ് 16 -ന് മോട്ടോറിന്റെ പ്രവർത്തനം വിശദീകരിക്കാൻ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് അമേരിക്കൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയേഴ്സിൽ അവസരമൊരുക്കി.{{sfn|Carlson|2013|p=105-106}}<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=8j5bJ5OkGpgC&pg=PA36 |author=Fritz E. Froehlich, [[Allen Kent]] |title=The Froehlich/Kent Encyclopedia of Telecommunications: Volume 17, |page=36 |publisher=Books.google.com |accessdate=10 September 2012}}</ref> അക്കാലത്തുതന്നെ വ്യാവസായിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രത്യാവർത്തിധാരാ ഉപകരണങ്ങൾ മാർക്കറ്റിൽ ഇറക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കാര്യക്ഷമമായ ഒരു ഏസീ മോട്ടോർ ഇറക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലാത്ത [[Westinghouse Electric Corporation|വെസ്റ്റിൻഹൗസ് ഇലക്ട്രിൿ & മാനുഫാക്ച്ചറിംഗ് കമ്പനിയിലെ]] എഞ്ചിനീയർമാർ ടെസ്‌ലയുടെ മോട്ടോറിനെപ്പറ്റിയും അതിന്റെ അനുബന്ധ വൈദ്യുതരീതികളെപ്പറ്റിയും [[George Westinghouse|ജോർജ് വെസ്റ്റിൻഹൗസിന്]] റിപ്പോർട്ട് നൽകി. ഇറ്റാലിയൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഗലീലിയോ ഫെറാറിസ് 1885-ൽ വികസിപ്പിച്ച് 1888 മാർച്ചിൽ ഒരു പേപ്പറായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്ത ഇതുപോലെതന്നെ കറങ്ങുന്ന കാന്തികഫീൽഡ് അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയുള്ള ഒരു ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോറിന് പേറ്റന്റ് എടുക്കുന്നതേപ്പറ്റി വെസ്റ്റിൻഹൗസ് ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമയമായിരുന്നു അത്. എന്നാൽ ടെസ്‌ലയുടെ മാതൃകയാവും മിക്കവാറും മാർക്കറ്റ് നിയന്ത്രിക്കുകയെന്ന് വെറ്റിൻഹൗസ് ഉറപ്പിച്ചു.{{sfn|Jonnes|2004|p=160–162}}{{sfn|Carlson|2013|pp=108–111}} [[File:US390721.png|thumb|left|upright|ടെസ്‌ലയുടെ ഏസി ഡൈനാമോഇലക്ട്രിക് മെഷീൻ (ഏസി [[electric generator|ഇലക്ട്രിക് ജനറേറ്റർ]]) 1888 -ൽ {{US patent|390721}}]] 1888 ജൂലൈയിൽ ബ്രൗണും പെക്കും ജോർജ് വെസ്റ്റിൻഹൗസുമായി ടെസ്‌ലയുടെ ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോറിനും അതിന്റെ മാതൃകയ്ക്കും ഒരു ലൈസൻസ് കരാർ ഉണ്ടാക്കി. അതുപ്രകാരം പണവും സ്റ്റോക്കുമായി 60000 ഡോളറും ഓരോ മോട്ടോറും ഉണ്ടാക്കുന്ന ഓരോ ഏസി കുതിരശക്തിയ്ക്കും 2.50 ഡോളർ പ്രതിഫലവുമായിരുന്നു കരാർ. ഇതുകൂടാതെ വെസ്റ്റിൻഹൗസ് തന്റെ കമ്പനിയുടെ [[Pittsburgh|പിറ്റ്‌സ്ബർഗിലെ]] ലാബിലേക്ക് ടെസ്‌ലയെ ഒരു വർഷത്തേക്ക് അന്നത്തെ വലിയൊരു തുകയായ 2000 ഡോളറിന് (ഇന്നത്തെ 52500 ഡോളർ മൂല്യം) കൺസൾട്ടന്റ് ആയി ജോലിക്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Klooster|2009|p=305}} പിറ്റ്സ്ബർഗിൽ ജോലിചെയ്ത ആ വർഷം നഗരത്തിലെ സ്ട്രീറ്റ്കാറുകളെ ഏസി വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് ഓടിക്കാനുള്ള പദ്ധതിയിൽ ടെസ്‌ല സഹായിച്ചു. എങ്ങനെ മികച്ചരീതിയിൽ ഏസി വൈദ്യുതമാതൃക നടപ്പിലാക്കുമെന്നതെപ്പറ്റി വെസ്റ്റിൻഹൗസിലെ മറ്റു എഞ്ചിനീയർമാരുമായി പൊരുത്തപ്പെട്ടുപോവാനാവാതെ നിരാശാജനകമായ കാലമായി ടെസ്‌ല ഇക്കാലത്തെ വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്. ഒടുവിൽ ടെ‌സ്‌ലയുടെ മറ്റു മോട്ടോറുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന 60 ഹെർട്സ് ആവൃത്തിയിൽത്തന്നെ സ്ട്രീറ്റ്കാറുകളിലും ഏസി വൈദ്യുതസിസ്റ്റം നടപ്പിലാക്കാമെന്നു തീരുമാനമായി, എന്നാൽ വളരെവേഗം തന്നെ ഒരേ വേഗതയിൽത്തന്നെ കറങ്ങുന്ന ടെസ്‌ലയുടെ ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോറുകൾ സ്ട്രീറ്റ്കാറുകൾക്ക് അനുയോജ്യമല്ലെന്ന് അവർ കണ്ടെത്തുകയും അതിനുപകരമായി നേർധാരാ DC [[traction motor|ട്രാക്ഷൻ മോട്ടോറുകൾ]] ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|last=Harris|first=William|url=http://science.howstuffworks.com/nikola-tesla2.htm|title=William Harris, How did Nikola Tesla change the way we use energy?|page=3|publisher=Science.howstuffworks.com|date=14 July 2008|accessdate=10 September 2012}}</ref><ref name=Munson>{{cite book|title=From Edison to Enron: The Business of Power and What It Means for the Future of Electricity|url=https://archive.org/details/fromedisontoenro00muns_0|publisher=Praeger|author=Munson, Richard|year=2005|pages=[https://archive.org/details/fromedisontoenro00muns_0/page/24 24]–42|location=Westport, CT|isbn=978-0-275-98740-4}}</ref> ===മാർക്കറ്റ് തകർച്ച=== ടെസ്‌ലയുടെ ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോറിന്റെ പ്രദർശനവും തുടർന്ന് വെസ്റ്റിൻഹൗസ് അത് പേറ്റന്റെടുത്ത് ലൈസൻസുചെയ്യുകയും ചെയ്ത 1888 വൈദ്യുതകമ്പനികളുടെ കടുത്ത മൽസരം നടക്കുന്ന കാലമായിരുന്നു.<ref>Quentin R. Skrabec (2007). ''George Westinghouse: Gentle Genius'', Algora Publishing, pp. 119–121</ref><ref>Robert L. Bradley, Jr. (2011). ''Edison to Enron: Energy Markets and Political Strategies'', John Wiley & Sons, pp. 55–58</ref> വളരെയധികം മൂലധനം വേണ്ട വൈദ്യുതപദ്ധതികളിൽ മൂന്നു വലിയ കമ്പനികളായ വെസ്റ്റിൻഹൗസും എഡിസണും വളർച്ചനേടാനായി മൽസരിച്ച് വിലകുറച്ചാണ് കച്ചവടം നടത്തിവന്നത്. ഇക്കാലത്ത് ഒരു "[[War of Currents|കറണ്ട് യുദ്ധം]]" പോലും നടന്നിരുന്നു. വെസ്റ്റിൻഹൗസിന്റെ ഏസീ രീതിയേക്കാൾ മികച്ചതും സുരക്ഷിതവുമാണ് [[direct current|നേർധാരാ വൈദ്യുതിയെന്ന]] രീതിയിൽ എഡിസൺ ഇലക്ട്രിക് വലിയതോതിൽ പ്രചരണം നടത്തുന്നുണ്ടായിരുന്നു.<ref>Quentin R. Skrabec (2007). ''George Westinghouse: Gentle Genius'', Algora Publishing, pp. 118–120</ref>{{sfn|Seifer|1998|p=47}} ഈ മാർക്കറ്റ് മൽസരത്തിൽ ടെസ്‌ലയുടെ മോട്ടോറും പോളിഫേസ് വൈദ്യുതരീതിയും കൊണ്ട് മൽസരിക്കാനുള്ള സാമ്പത്തികശേഷിയോ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ചാതുര്യമോ പെട്ടെന്ന് വെസ്റ്റിൻഹൗസിന് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.<ref name="gentlegenius">{{cite book|last1=Skrabec|first1=Quentin R.|title=George Westinghouse : gentle genius|date=2007|publisher=Algora Pub.|location=New York|isbn=0-87586-506-2}}</ref> ഈ കരാറിന് രണ്ടുവർഷമായപ്പോഴേക്കും വെസ്റ്റിൻഹൗസ് കുഴപ്പത്തിലായി. [[Panic of 1890|1890 -ലെ സാമ്പത്തികത്തകർച്ചയെത്തുടർന്ന്]] തകർച്ചയുടെ വക്കത്തെത്തിയ ലണ്ടനിലെ [[Barings Bank|ബാരിങ്ങ്സ് ബാങ്കിൽ]] നിന്നും നിക്ഷേപകർ വെസ്റ്റിൻഹൗസ് ഇലക്ട്രിക്കിനു (W.E) നൽകിയ വായ്പ്പകൾ തിരിച്ചുവിളിക്കാൻ തുടങ്ങി.{{sfn|Carlson|2013|p=130}} പെട്ടെന്നുണ്ടായ ധനദൗർലഭ്യം കമ്പനിയെ മറ്റിടങ്ങളിൽ നിന്നും കടമെടുക്കാൻ നിർബന്ധിതമാക്കി. പുതിയതായി കടം നൽകിയവരാവട്ടെ കമ്പനി പുതിയ കമ്പനികളെ വാങ്ങുന്നതിനും ഗവേഷണത്തിനും ഓരോ മോട്ടോറിനും ടെസ്‌ലയ്ക്കു പണം നൽകുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള പേറ്റന്റുകൾക്കും നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് നിർബന്ധിച്ചു.{{sfn|Carlson|2013|p=131}}{{sfn|Jonnes|2004|p=29}} ഈ സമയത്ത് ടെസ്‌ല ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോർ വിജയമായിരുന്നില്ലെന്നുമാത്രമല്ല അതിലെ പുതുഗവേഷണങ്ങളും ശരിയായിട്ടായിരുന്നില്ല നടന്നിരുന്നത്.{{sfn|Carlson|2013|p=130}}<ref name="gentlegenius"/> ഉറപ്പുള്ള റോയൽറ്റിയായി വെസ്റ്റിൻഹൗസ് അക്കാലത്ത് വാർഷികഫീസ് ആയി 15000 ഡോളർ ആയിരുന്നു നൽകിയിരുന്നത്,<ref>Thomas Parke Hughes, ''Networks of Power: Electrification in Western Society, 1880–1930'' (1983), p. 119</ref> എന്നിട്ടുപോലും നല്ലരീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു മാതൃകകാണിച്ചുകൊടുക്കാൻ പറ്റുന്ന മോട്ടോറുകൾ വളരെ അപൂർവ്വമായിരുന്നെന്നുമാത്രമല്ല ഈ മോട്ടോറുകൾ പ്രവർത്തിക്കാൻ വേണ്ടിയിരുന്ന പോളിഫേസ് വൈദ്യുതരീതിയാവട്ടെ അതിലും അപൂർവ്വമായിരുന്നുതാനും.{{sfn|Carlson|2013|p=130}}{{sfn|Jonnes|2004|p=161}} 1891 ആദ്യം കമ്പനി നേരിടുന്ന സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളെപ്പറ്റി ജോർജ് വെസ്റ്റിൻഹൗസ് ടെസ്‌ലയ്ക്ക് കാര്യങ്ങൾ അർത്ഥശങ്കയ്ക്കിടയില്ലാത്തവിധം വ്യക്തമായി വിവരിച്ചുകൊടുക്കുകയും തനിക്കു കടം തന്നവരുടെ നിബന്ധനകൾ പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ കമ്പനിയുടെ നിയന്ത്രണം തന്റെ കയ്യിൽ നിന്നുപോകുമെന്നും ഭാവിയിൽ റോയൽറ്റി കിട്ടുന്നതിനു ടെസ്‌ലയ്ക്ക് കാശുകടം തന്നവരോട് നേരിട്ട് ഇടപെടേണ്ടിവരുമെന്നും പറഞ്ഞു.{{sfn|Jonnes|2004|p=228}} വെസ്റ്റിൻഹൗസ് തന്നെ മോട്ടോറിന്റെ കാര്യങ്ങളുമായി മുന്നോട്ടുപോവുന്നതാണ് ഉചിതമെന്നു ബോധ്യമായ ടെസ്‌ല കരാറിൽ നിന്നും റോയൽറ്റി ലഭിക്കേണ്ടുന്ന വാചകങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിക്കൊടുത്തു.{{sfn|Jonnes|2004|p=228}}{{sfn|Carlson|2013|pp=130–131}} ആറുവർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ടെസ്‌ലയുടെ പേറ്റന്റ് 216000 ഡോളർ [[lump sum|ഒറ്റത്തവണയായി]] കൊടുത്തുതീർത്ത് വെസ്റ്റിൻഹൗസ് സ്വന്തമാക്കി. 1892-ൽ എഡിസണും തോമസ് ഹൗസ്റ്റണും കൂടിച്ചേർന്നുണ്ടാക്കിയ [[General Electric|ജനറൽ ഇലക്ട്രിൿ]] എന്ന കമ്പനിയുമായി ഉണ്ടാക്കിയ പേറ്റന്റ്-പങ്കുവയ്ക്കൽ കരാർ പ്രകാരമായിരുന്നു ഇത്.{{sfn|Cheney|2001|pp=48–49}}<ref>Christopher Cooper, ''The Truth About Tesla: The Myth of the Lone Genius in the History of Innovation'', Race Point Publishing. 2015, p. 109</ref><ref>''Electricity, a Popular Electrical Journal'', Volume 13, No. 4, 4 August 1897, Electricity Newspaper Company, pp. 50 [https://books.google.com/books?id=nNA9AQAAMAAJ&lpg=PA50&ots=qUFv9wjuIk&dq=tesla%20patent%201897%20%22patent%20pool%22&pg=PA50#v=onepage&q=tesla%20patent%201897%20%22patent%20pool%22&f=false Google Books]</ref> == ന്യൂയോർക്കിലെ പരീക്ഷണശാലകൾ == [[File:Twain in Tesla's Lab.jpg|thumb|alt=Mark Twain in Tesla's lab, 1894|[[Mark Twain|മാർക് ട്വൈയിൻ]] 1894 -ൽ ടെസ്‌ലയുടെ സൗത്ത് ഫിഫ്ത് അവന്യൂ ലാബറട്ടറിയിൽ]] തന്റെ ഏസി പേറ്റന്റുകളുടെ ലൈസൻസിങ്ങുകളിൽ നിന്നും ലഭിച്ച പണം ടെസ്‌ലയെ ഒരു ധനികൻ ആക്കിത്തീർക്കുകയും തന്റെ സ്വന്തം താല്പര്യങ്ങൾക്കായി സമയവും ധനവും ചെലവഴിക്കാനുള്ള അവസരം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=https://teslauniverse.com/nikola-tesla/articles/nikola-tesla-scientific-savant|title=Nikola Tesla: Scientific Savant from the Tesla Universe Article Collection|date=23 December 2011|publisher=}}</ref> 1889-ൽ പെക്കും ബ്രൗണും കൂടി വാടകയ്ക്ക് എടുത്തുകൊടുത്ത ലിബർട്ടി തെരുവിലെ കടയിൽ നിന്നും ടെസ്‌ല മാറുകയും പിന്നീട് രണ്ട് വ്യാഴവട്ടത്തോളം [[Manhattan|മാൻഹാട്ടനിലെ]] വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിലെ പരീക്ഷണശാലകളിലും വർക്‌ഷോപ്പുകളിലും ജോലിചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഇവയിൽ 175 ഗ്രാന്റ് സ്ട്രീറ്റ് (1889–1892), 33-35 തെക്കേ [[Fifth Avenue (Manhattan)|ഫിഫ്ത് അവന്യൂവിലെ]] നാലാം നില (1892–1895), 46 & 48 കിഴക്കേ [[Houston Street (Manhattan)|ഹൗസ്റ്റൺ സ്ട്രീറ്റിലെ]] ആറും ഏഴും നിലകൾ (1895–1902) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>Carlson, W. Bernard (2013). ''Tesla: Inventor of the Electrical Age'', Princeton University Press, p. 218</ref><ref>{{cite web|url=https://teslaresearch.jimdo.com/labs-in-new-york-1889-1902/|title=Laboratories in New York (1889-1902)|website=Open Tesla Research|access-date=2019-05-04|archive-date=2018-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820234947/https://teslaresearch.jimdo.com/labs-in-new-york-1889-1902/|url-status=dead}}</ref> ടെസ്‌ലയും അദ്ദേഹം ജോലിക്കുനിർത്തിയ മറ്റുപലതൊഴിലാളികളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല പ്രമുഖമായ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളും നടത്തിയ സ്ഥലങ്ങളാണ് ഈ വർക്‌ഷോപ്പുകൾ ===ടെസ്‌ല കോയിൽ=== {{Main|Tesla coil}} [[radio wave|റേഡിയോ തരംഗങ്ങൾ]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള [[electromagnetic radiation|വിദ്യുത്കാന്തിക പ്രസരണങ്ങളുടെ]] അസ്തിത്വത്തെപ്പറ്റി [[Heinrich Hertz|ഹെയ്ൻഡ്രിക് ഹെർട്‌സ്]] 1886-88 കാലത്ത് നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങളെപ്പറ്റിയറിഞ്ഞ ടെസ്‌ല [[Exposition Universelle (1889)|1889 -ലെ എക്സ്‌പൊസിഷൻ യൂണിവേഴ്‌സൽ]] കാണാൻ 1889 ഗ്രീഷ്മത്തിൽ പാരീസിൽ എത്തി.{{sfn|Carlson|2013|p=120}} പുതിയ ഉണർവുതരുന്നതായ ആ കണ്ടുപിടിത്തത്തെപ്പറ്റി മനസ്സിലാക്കിയ ടെസ്‌ല അതിൽ കൂടുതൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താൻ തയ്യാറെടുത്തു. പലതരത്തിൽ ഈ പരീക്ഷങ്ങൾ നടത്തിയ ടെസ്‌ല തന്റെ മികവാർന്ന [[Arc lamp|ആർക്ക് ലൈറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ]] ആവശ്യത്തിനുണ്ടാക്കിയ വേഗതകൂടിയ ഒരു [[alternator|ആൾട്ടർനേറ്റർ]] ഉപയോഗിച്ച് ഒരു [[Ruhmkorff coil|റുഹ്മ്കോർഫ് കോയിലിനെ]] പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള വൈദ്യുതി ഇരുമ്പുകോറിനെ അമിതമായി ചൂടാക്കുകയും കോയിലിലെ പ്രൈമറിയുടെയും സെക്കണ്ടറിയുടെയും ഇടയിലുള്ള ഇൻസുലേഷനെ ഉരുക്കിക്കളയുകയും ചെയ്തു. ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാനായി പ്രൈമറിയുടെയും സെക്കണ്ടറിയുടെയും ഇടയ്ക്ക് ഒരു ഇൻസുലേറ്റിംഗ് വസ്തുവിനു പകരം വായുമാത്രമാക്കിക്കൊണ്ട് തന്റെ [[Tesla coil|ടെസ്‌ല കോയിൽ]] അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവന്നു. അതോടെ ഇരുമ്പുകോർ അകത്തേക്കും പുറത്തേക്കും ഉൾപ്പെടെ പലയിടത്തേക്കും ചലിപ്പിക്കാവുന്ന അവസ്ഥയിലും ആയി.{{sfn|Carlson|2013|p=122}} ===പൗരത്വം=== 1891 ജൂലൈ 30 -ന് തന്റെ 35 ആം വയസ്സിൽ ടെസ്‌ല [[United States of America|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[Naturalization|പൗരത്വം]] നേടി.<ref name="NYcourts">[http://www.footnote.com/spotlight/1093 "Naturalization Record of Nikola Tesla, 30 July 1891"], Naturalization Index, NYC Courts, referenced in Carlson (2013), ''Tesla: Inventor of the Electrical Age'', p. H-41</ref>{{sfn|Carlson|2013|p=138}} അതേ വർഷം അദ്ദേഹം [[Tesla coil|ടെസ്‌ല കോയിലിനു]] പേറ്റന്റും നേടി.<ref name=Uth>{{cite web|last=Uth|first=Robert|title=Tesla coil|date=12 December 2000|work=Tesla: Master of Lightning|publisher=PBS.org|url=https://www.pbs.org/tesla/ins/lab_tescoil.html|accessdate=20 May 2008}}</ref> === വയർലെസ് ലൈറ്റിംഗ് === [[File:TeslaWirelessPower1891.png|thumb|left|1891-ൽ ഒരു പ്രസംഗമധ്യേ [[Columbia College, Columbia University|കൊളമ്പിയ കോളേജിൽ]] രണ്ട് [[Geissler tube|ഗെയ്സ്ലെർ ട്യൂബുകൾ]] ([[Neon light|നിയോൺ ട്യൂബുകൾക്കുസമാനമായ]]) ഉപയോഗിച്ച് ഇലക്ട്രോസ്റ്റാറ്റിൿ ഇൻഡക്ഷൻ വഴി വയർലെസ് ലൈറ്റിംഗ് തന്റെ കൈയ്യിൽപിടിച്ച് പ്രദർശിപ്പിച്ചുകാണിക്കുന്നു.]] ടെസ്‌ല കോയിൽ ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കിയ ഉയർന്ന ഏസീ വോൾട്ടതയിൽ ഇൻഡക്റ്റീവും കപാസിറ്റീവും ആയ കപ്ലിംഗ് ഉപയോഗിച്ച് 1890 നുശേഷം ടെസ്‌ല വൈദ്യുതി സംപ്രേഷണത്തിനുള്ള പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി.<ref name="Tesla1891" >Tesla, Nikola (20 May 1891) [http://www.tfcbooks.com/tesla/1891-05-20.htm ''Experiments with Alternate Currents of Very High Frequency and Their Application to Methods of Artificial Illumination''], lecture before the American Inst. of Electrical Engineers, Columbia College, New York. Reprinted as a {{cite book | title = book of the same name by | publisher = Wildside Press | date = 2006 | location = | pages = | language = | url = https://books.google.com/books?id=94eH3rULPy4C | doi = | id = | isbn = 0-8095-0162-7 }}</ref> [[Near and far field|നിയർ ഫീൽഡ്]] ഇൻഡക്ടീവും കപാസിറ്റീവും ആയ കപ്ലിംഗ് ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം നിരവധി വയർലസ് ആയ വൈദ്യുതസംപ്രേഷണമാർഗങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കുകയും അവ പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അവയിൽ [[Geissler tube|ഗെയ്സ്‌ലർ ട്യൂബുകളും]] ഇങ്കാൻഡസെന്റ് ബൾബുകൾ പോലും സ്റ്റേജിന്റെ മറുവശത്തുനിന്നും അദ്ദേഹം കത്തിച്ചുകാണിച്ചു.{{sfn|Carlson|2013|p=132}} ആ ദശകം മുഴുവൻ തന്റെ പുതിയ ലൈറ്റിംഗ് പരീക്ഷണങ്ങൾ പല നിക്ഷേപകരുമായി ചർച്ചചെയ്യുകയൊക്കെയുണ്ടായെങ്കിലും അവയൊന്നും ഒരു വ്യാവസായിക ഉൽപ്പന്നമാക്കുന്നതിൽ വിജയമായില്ല.<ref>Christopher Cooper (2015). ''The Truth About Tesla: The Myth of the Lone Genius in the History of Innovation'', Race Point Publishing, pp. 143–144</ref> ബുദ്ധിപരമായ സിഗ്നലുകളോ ചിലപ്പോൾ വൈദ്യുതിപോലുമോ വയറുകളുടെ സഹായമില്ലാതെ ഭൂമിയിൽക്കൂടി പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യാൻ സാധിച്ചേക്കുമെന്ന് 1893 -ൽ [[Missouri|മിസ്സൗറി]]യിലെ [[St. Louis|സെന്റ് ലൂയിസിലും]] [[Philadelphia|ഫിലാഡെൽഫിയാ]]യിലെ [[Franklin Institute|ഫ്രാങ്ക്ലിൻ ഇസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലും]] പെനിസിൽവാനിയയിലെ [[National Electric Light Association|നാഷണൽ ഇലക്ട്രിൿ ലൈറ്റ് അസോസിയേഷനിലും]] നടത്തിയ പ്രസംഗങ്ങളിൽ ടെസ്‌ല പ്രേഷകരോട് അവകാശപ്പെടുകയുണ്ടായി.{{sfn|Carlson|2013|pp=178–179}}<ref name=Orton>{{cite book |last=Orton |first=John |title=The Story of Semiconductors |url=https://archive.org/details/storysemiconduct00orto_339 |year=2004 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford, England |page=[https://archive.org/details/storysemiconduct00orto_339/page/n66 53]}}{{Subscription required|via=[[Questia]]}}</ref> 1892 മുതൽ 1894 വരെ ആധുനിക [[IEEE|ഐ‌ഇ‌ഇഇയുടെ]] മുൻഗാമിയായി ([[Institute of Radio Engineers|ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റേഡിയോ എഞ്ചിനീയർമാർക്കൊപ്പം]]) [[American Institute of Electrical Engineers|അമേരിക്കൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയേഴ്സിന്റെ]] വൈസ് പ്രസിഡന്റായി ടെസ്‌ല സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref>{{cite web|title=Tesla's Connection to Columbia University|url=http://www.teslasociety.com/columbia.pdf|publisher=Tesla Memorial Society of NY|accessdate=5 July 2012|author1=Kenneth L. Corum|author2=James F. Corum|lastauthoramp=yes}}</ref> === {{anchor|The "Tesla Polyphase System"}}പോളിഫേസ് സിസ്റ്റവും കൊളംബിയൻ എക്‌സ്‌പോസിഷനും === <!-- This Anchor tag serves to provide a permanent target for incoming section links. Please do not move it out of the section heading, even though it disrupts edit summary generation (you can manually fix the edit summary before you save your changes). Please do not modify it, even if you modify the section title. It is always best to anchor an old section header that has been changed so that links to it won't be broken. See [[Template:Anchor]] for details. This template is {{subst:Anchor comment}} --> [[File:TeslaPOLYPHASEColumbianEXPO1893rwLIPACKownerA.pdf|thumbnail|ചിക്കാഗോയിലെ 1893 കൊളംബിയൻ എക്‌സ്‌പോസിഷനിൽ "ടെസ്‌ല പോളിഫേസ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ" വെസ്റ്റിംഗ്ഹൗസ് പ്രദർശനം]] 1893 ന്റെ തുടക്കത്തോടെ, വെസ്റ്റിംഗ്ഹൗസ് എഞ്ചിനീയർ ചാൾസ് എഫ്. സ്കോട്ടും പിന്നീട് ബെഞ്ചമിൻ ജി. ലാമും ടെസ്‌ലയുടെ ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോറിന്റെ കാര്യക്ഷമമായ പതിപ്പിൽ പുരോഗതി കൈവരിച്ചു. റോട്ടറി കൺവെർട്ടർ വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പഴയ സിംഗിൾ ഫേസ് എസി, ഡിസി സിസ്റ്റങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടേണ്ട പോളിഫേസ് സിസ്റ്റം നിർമ്മിക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗം ലാം കണ്ടെത്തി.{{sfn|Carlson|2013|p=166}} വെസ്റ്റിംഗ്ഹൗസ് ഇലക്ട്രിക്കിന് അപ്പോൾ സാധ്യതയുള്ള എല്ലാ ഉപഭോക്താക്കൾക്കും വൈദ്യുതി നൽകാനുള്ള ഒരു മാർഗമുണ്ടായിരുന്നു, മാത്രമല്ല അവരുടെ പോളിഫേസ് ഏസി സിസ്റ്റത്തെ "ടെസ്‌ല പോളിഫേസ് സിസ്റ്റം" എന്ന് അവർ വിളിക്കാനും തുടങ്ങി. മറ്റ് പോളിഫേസ് എസി സംവിധാനങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ടെസ്‌ലയുടെ പേറ്റന്റുകൾ ഉള്ളതിനാൽ അവർക്ക് അതിൽ മുൻഗണനയുണ്ടെന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചു.{{sfn|Carlson|2013|p=167}} 1893-ൽ ചിക്കാഗോയിൽ നടന്ന ലോക കൊളംബിയൻ എക്‌സ്‌പോസിഷനിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വെസ്റ്റിംഗ്‌ഹൗസ് ഇലക്ട്രിക് ടെസ്‌ലയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു, അവിടെ ഇലക്ട്രിക്കൽ എക്സിബിറ്റുകൾക്കായി നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്ന "ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബിൽഡിംഗിൽ" കമ്പനിക്ക് വലിയ സ്ഥലമുണ്ടായിരുന്നു. എക്‌സ്‌പോസിഷനെ പ്രത്യാവർത്തിധാരവൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് പ്രകാശിപ്പിക്കാനുള്ള വെസ്റ്റിംഗ്‌ഹൗസ് ഇലക്ട്രിക്കിന്റെ ശ്രമം വിജയിച്ചു, ഇത് ഏസി പവറിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സംഭവമായിരുന്നു, കാരണം കമ്പനിക്ക് അമേരിക്കൻ ജനതയ്ക്ക് പോളിഫേസ് ഉള്ളതും സാധ്യമായതുമായ ഒരു പ്രത്യാവർത്തിധാരസിസ്റ്റത്തിന്റെ സുരക്ഷ, വിശ്വാസ്യത, കാര്യക്ഷമത എന്നിവ പ്രകടമാക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. മേളയിൽ മറ്റ് ഏസി, ഡിസി എക്സിബിറ്റുകളും വിതരണം ചെയ്തിരുന്നു.<ref>Richard Moran, ''Executioner's Current: Thomas Edison, George Westinghouse, and the Invention of the Electric Chair'', Knopf Doubleday Publishing Group – 2007, p. 222</ref><ref>''America at the Fair: Chicago's 1893 World's Columbian Exposition'' (Google eBook) Chaim M. Rosenberg Arcadia Publishing, 20 February 2008</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=F6cWRxU9go4C&pg=PR21|title=The World's Columbian Exposition: A Centennial Bibliographic Guide|first1=David J.|last1=Bertuca|first2=Donald K.|last2=Hartman|first3=Susan M.|last3=Neumeister|year=1996|name-list-style=amp|pages=xxi|isbn=9780313266447|access-date=10 September 2012}}</ref> ടെസ്‌ലയുടെ ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോറിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളും മോഡലുകളും പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന് ഒരു പ്രത്യേക എക്സിബിറ്റ് സ്പേസ് സജ്ജമാക്കിയിരുന്നു. ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന കാന്തികക്ഷേത്രം കാണികൾക്ക് ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ എഗ് ഓഫ് കൊളംബസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രകടനങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പരയിലൂടെ കാര്യങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചിരുന്നു. ഒരു ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോറിൽ ഉള്ള രണ്ട്-ഫേസ് കോയിൽ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ചെമ്പ് മുട്ട അതിന്റെ അറ്റത്ത് നിർത്തി കറക്കിക്കാണിക്കാൻ അവിടെ കഴിഞ്ഞിരുന്നു.<ref>Hugo Gernsback, "Tesla's Egg of Columbus, How Tesla Performed the Feat of Columbus Without Cracking the Egg" Electrical Experimenter, 19 March 1919, p. 774 [http://www.teslacollection.com/tesla_articles/1919/electrical_experimenter/h_gernsback/the_tesla_egg_of_columbus]</ref> ആറുമാസം നീണ്ടുനിന്ന പ്രദർശനത്തിനിടെ ഇന്റർനാഷണൽ ഇലക്ട്രിക്കൽ കോൺഗ്രസിൽ പങ്കെടുക്കാനായി ടെസ്‌ല ഒരാഴ്ച മേള സന്ദർശിക്കുകയും വെസ്റ്റിംഗ്ഹൗസ് എക്സിബിറ്റിൽ നിരവധി ഡെമോൺസ്ട്രേഷൻ കാണിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Seifer|2001|p=120}}<ref>Thomas Commerford Martin, The Inventions, Researches and Writings of Nikola Tesla: With Special Reference to His Work in Polyphase Currents and High Potential Lighting, Electrical Engineer - 1894, Chapter XLII, page 485 [https://archive.org/details/inventionsresear00martiala]</ref> അമേരിക്കയിലും യൂറോപ്പിലുടനീളവും നടത്തിയ ഒരു ഡെമോൺസ്ട്രേഷൻ ഉപയോഗിച്ച് ടെസ്‌ല തന്റെ വയർലെസ് ലൈറ്റിംഗ് സംവിധാനം കാണിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് പ്രത്യേകമായി ഇരുണ്ട മുറി സ്ഥാപിച്ചു;{{sfn|Cheney|2001|p=76}} ഹൈ-വോൾട്ടേജ്, ഹൈ-ഫ്രീക്വൻസി പ്രത്യാവർത്തിധാരാവൈദ്യുതി മുതൽ ലൈറ്റ് വയർലെസ് ഗ്യാസ്-ഡിസ്ചാർജ് വിളക്കുകൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.{{sfn|Cheney|2001|p=79}} ഒരു നിരീക്ഷകൻ കുറിച്ചു: {{quote|മുറിക്കുള്ളിൽ ടിൻ ഫോയിൽ കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ രണ്ട് ഹാർഡ്-റബ്ബർ പ്ലേറ്റുകൾ സസ്പെൻഡ് ചെയ്തിരുന്നു. ഏകദേശം പതിനഞ്ച് അടി അകലത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ഇവ ട്രാൻസ്ഫോമറുകളിൽ നിന്ന് നയിക്കുന്ന വയറുകളുടെ ടെർമിനലുകളായി വർത്തിച്ചു. കറന്റ് ഓണാക്കിയപ്പോൾ, വയറുകളൊന്നും ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടില്ലാത്ത, എന്നാൽ സസ്പെൻഡ് ചെയ്ത പ്ലേറ്റുകൾക്കിടയിൽ ഒരു മേശപ്പുറത്ത് കിടക്കുന്ന അല്ലെങ്കിൽ മുറിയുടെ ഏതാണ്ട് ഏത് ഭാഗത്തും കൈയിൽ പിടിച്ചിരിക്കാവുന്ന വിളക്കുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ട്യൂബുകൾ പ്രകാശിച്ചു. ഏതാണ്ട് രണ്ട് വർഷം മുമ്പ് ലണ്ടനിൽ ടെസ്‌ല കാണിച്ച അതേ പരീക്ഷണങ്ങളും അതേ ഉപകരണങ്ങളുമാണ്, "അവിടെ അദ്ദേഹം വളരെയധികം അത്ഭുതവും ആശ്ചര്യവും സൃഷ്ടിച്ചു".<ref>{{cite book |title=Electricity at the Columbian Exposition; Including an Account of the Exhibits in the Electricity Building, the Power Plant in Machinery Hall |publisher=R. R. Donnelley |last=Barrett |first=John Patrick |year=1894 |pages=[https://archive.org/details/electricityatco00barrgoog/page/n288 268]–269 |url=https://archive.org/details/electricityatco00barrgoog |access-date=29 November 2010}}</ref>}} ===നീരാവിശക്തി ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഓസിലേറ്റിങ്ങ് ജനറേറ്റർ=== {{Main|Tesla's oscillator}} പ്രത്യാവർത്തിധാരാവൈദ്യുതി ഉണ്ടാക്കാനുള്ള മികച്ച മാർഗ്ഗമായി ടെസ്‌ല [[Tesla's oscillator|നീരാവി ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഒരു ഓസിലേറ്റിങ്ങ് ജനറേറ്റർ]] വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. 1893-ൽ പേറ്റന്റ് എടുത്ത ഈ കണ്ടുപിടിത്തം അദ്ദേഹം ആ വർഷം ചിക്കഗോയിൽ നടന്ന ലോക കൊളമ്പിയൻ എക്സ്പോസിഷനിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. ഒരു ഓസിലേറ്ററിലേക്ക് ശക്തിയായി കടത്തിവിടുന്ന നീരാവി പല മാർഗങ്ങളിൽക്കൂടി പുറത്തേക്കു വമിക്കുമ്പോൾ ആർമേച്ചറിനോട് ചേർത്തുവച്ച പിസ്റ്റൺ മുകളിലേക്കും താഴേക്കും നീങ്ങുന്നരീതിയായിരുന്നു ഇതിന്റേത്. നല്ലവേഗതയിൽ കമ്പനം ചെയ്യുന്ന കാന്തിക ആർമേച്ചർ ഒരു പ്രത്യാവർത്തി [[magnetic field|കാന്തികമണ്ഡലം]] ഉണ്ടാക്കാൻ ഇടയാവും. തൊട്ടടുത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വയർ കോയിലുകളിലെ ഇത് പ്രത്യാവർത്തിധാരാവൈദ്യുതപ്രവാഹം ഉണ്ടാക്കി. ഇത് ഒരു സ്റ്റീം എഞ്ചിൻ‌/ജനറേറ്ററിന്റെ സങ്കീർ‌ണ്ണഭാഗങ്ങൾ‌ ഇല്ലാതാക്കിയെങ്കിലും ഒരിക്കലും വൈദ്യുതി ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാമ്പത്തികമായി മികച്ചുനിന്ന ഒരു എഞ്ചിനീയറിംഗ് പരിഹാരമായി മാറിയില്ല.{{sfn|Carlson|2013|pp=181–185}}<ref>Reciprocating Engine, {{US patent|514169}}, 6 February 1894.</ref> ===നയാഗ്രയെക്കുറിച്ച് ആലോചന=== 1893-ൽ [[നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടം|നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലെ]] [[കാറ്ററാക്ട് നിർമ്മാണ കമ്പനി]]<nowiki/>യുടെ തലവനായ [[എഡ്വേർഡ് ഡീൻ ആഡംസ്]] വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്ന വൈദ്യുതി മാറ്റിയെടുക്കാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സംവിധാനം എന്താണെന്നതിനെക്കുറിച്ച് ടെസ്‌ലയുടെ അഭിപ്രായം തേടി. നിരവധി വർഷങ്ങളായി, വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്ന വൈദ്യുതി എങ്ങനെ മികച്ച രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കാമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിരവധി നിർദേശങ്ങളും തുറന്ന മത്സരങ്ങളും നടന്നിരുന്നു. നിരവധി യു എസ്, യൂറോപ്യൻ കമ്പനികൾ നിർദ്ദേശിച്ച സിസ്റ്റങ്ങളിൽ രണ്ട്-ഘട്ട, മൂന്ന്-ഘട്ട എസി, ഹൈ-വോൾട്ടേജ് ഡിസി, കംപ്രസ്ഡ് എയർ എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. മത്സരിക്കുന്ന എല്ലാ സിസ്റ്റങ്ങളുടെയും നിലവിലെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ആഡംസ് ടെസ്‌ലയോട് ചോദിച്ചു. രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളായുള്ള സംവിധാനം ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമാണെന്നും രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളായുള്ള ആൾട്ടർനേറ്റീവ് കറന്റ് ഉപയോഗിച്ച് ബൾബുകൾ കത്തിക്കാൻ വെസ്റ്റിംഗ്ഹൗസ് സംവിധാനമുണ്ടെന്നും ടെസ്‌ല ആഡംസിനെ ഉപദേശിച്ചു. നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളായുള്ള ഏസി ജനറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം നിർമ്മിക്കുന്നതിനായി കമ്പനി വെസ്റ്റിംഗ്ഹൗസ് ഇലക്ട്രിക്ക് കരാർ നൽകി, ടെസ്‌ലയുടെ ഉപദേശവും കൊളംബിയൻ എക്‌സ്‌പോസിഷനിൽ വെസ്റ്റിംഗ്ഹൗസിന്റെ പ്രകടനവും അടിസ്ഥാനമാക്കി അവർക്ക് സമ്പൂർണ്ണ ഏസി സംവിധാനം നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് അവർക്ക് ബോധ്യമായി. അതേസമയം, ഏസി വിതരണസംവിധാനം നിർമ്മിക്കുന്നതിന് ജനറൽ ഇലക്ട്രിക്ക് കൂടുതൽ കരാർ നൽകി.{{sfn|Carlson|2013|pp=167–173}} ===നിക്കോള ടെസ്‌ല കമ്പനി=== 1895 -ൽ, എഡ്വേർഡ് ഡീൻ ആഡംസ്, ടെസ്‌ലയുടെ ലാബ് സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ കണ്ടതിൽ മതിപ്പുണ്ടായി, നിക്കോള ടെസ്‌ല കമ്പനി രൂപീകരിക്കുന്നതിന് സഹായിക്കാമെന്നു സമ്മതിച്ചു, മുമ്പത്തെ വിവിധ ടെസ്‌ല പേറ്റന്റുകളും കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾക്കും പുതിയവയ്ക്കും ധനസഹായം ചെയ്യാനും വികസിപ്പിക്കാനും വിപണനം ചെയ്യാനും സജ്ജമാക്കി.{{sfn|Carlson|2013|pp=205–206}} ഇത് കുറച്ച് നിക്ഷേപകരെ കണ്ടെത്തി; 1890-കളുടെ പകുതി സാമ്പത്തികമായി വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടേറിയ സമയമായിരുന്നു, അതിനാൽത്തന്നെ കമ്പോളത്തിലേക്ക് സജ്ജമാക്കിയ വയർലെസ് ലൈറ്റിംഗ്, ഓസിലേറ്റർ പേറ്റന്റുകൾ ഒരിക്കലും പുറത്തിറങ്ങിയില്ല. തുടർന്നുള്ള ദശകങ്ങളിൽ ടെസ്‌ലയുടെ പേറ്റന്റുകൾ കമ്പനി കൈകാര്യം ചെയ്തു. ===പരീക്ഷണശാലയിലെ തീപ്പിടുത്തം=== 1895 മാർച്ച് 13 ന് [https://manbhavna.in അതിരാവിലെ], ടെസ്‌ലയുടെ ലാബ് സ്ഥാപിച്ചിരുന്ന സൗത്ത് ഫിഫ്ത്ത് അവന്യൂ കെട്ടിടത്തിന് തീപിടിച്ചു. കെട്ടിടത്തിന്റെ ബേസ്മെന്റിൽ ആരംഭിച്ച ടെസ്‌ലയുടെ നാലാം നിലയിലെ ലാബ് തീപിടിച്ച് രണ്ടാം നിലയിലേക്ക് തകർന്നു വീണു. തീപിടുത്തം ടെസ്‌ലയുടെ നിലവിലുള്ള പ്രോജക്റ്റുകളെ പിന്നോട്ടടിക്കുക മാത്രമല്ല, 1893 -ലെ വേൾഡ്സ് കൊളംബിയൻ എക്‌സ്‌പോസിഷനിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആദ്യകാല കുറിപ്പുകളുടെയും ഗവേഷണസാമഗ്രികളുടെയും മോഡലുകളുടെയും പ്രകടന ശകലങ്ങളുടെയും ശേഖരം നശിപ്പിച്ചു. ടെസ്‌ല പറഞ്ഞു" ''[[The New York Times|ന്യൂ യോർക്ക് ടൈംസ്]]'' "എനിക്ക് സംസാരിക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര സങ്കടമുണ്ട്. ഞാൻ എന്ത് പറയാനാണ്?"<ref name="teslatimeline"/> തീപിടുത്തത്തിനുശേഷം ടെസ്‌ല 46, 48 ഈസ്റ്റ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്ട്രീറ്റിലേക്ക് മാറി അവിടെ 6, 7 നിലകളിൽ ലാബ് പുനർനിർമിച്ചു ===എക്സ് റേ പരീക്ഷണങ്ങൾ=== [[File:Рэнтгенаўскі здымак рукі Тэслы.jpeg|thumb|left|upright|ടെസ്‌ലയുടെ കയ്യിന്റെ എക്സ് റേ]] 1894 മുതൽ ടെസ്‌ല തന്റെ പരീക്ഷണശാലയിൽ കേടായ ഫിലിം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് "അദൃശ്യ" തരത്തിലുള്ള വികിരണ ഊർജ്ജം ഏതാണെന്ന് അന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref>{{cite book|last1=Tesla|first1=Nikola|title=X-ray vision: Nikola Tesla on Roentgen rays|url=https://archive.org/details/xrayvisionnikola0000tesl|date=2007|publisher=Wiilder Publications|location=Radford, VA|isbn=978-1-934451-92-2|edition=1st}}</ref> (ഇതാണ് പിന്നീട് "[[എക്സ് കിരണം|റോന്റ്‌ജെൻ കിരണങ്ങൾ]]" അല്ലെങ്കിൽ "എക്സ്-റേ" എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞത്). തണുത്ത കാഥോഡ് ഇലക്ട്രിക്കൽ ഡിസ്ചാർജ് ട്യൂബായ ക്രൂക്ക്സ് ട്യൂബുകൾ ഉപയോഗിച്ചായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാലപരീക്ഷണങ്ങൾ. [[വിൽഹെം റോൺട്ജൻ]] 1895 ഡിസംബറിൽ എക്സ്-കിരണങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനും ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കു മുൻപ് മാർക്ക് ട്വെയിനെ ആദ്യകാലത്തുള്ള ഗ്യാസ് ഡിസ്ചാർജ് ട്യൂബ് ആയ ഒരു ഗെയ്‌സ്‌ലർ ട്യൂബ് പ്രകാശിപ്പിച്ച് ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ ടെസ്‌ല ശ്രമിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കാതെതന്നെ ഒരു എക്സ്-റേ ചിത്രം പകർത്തിയിരിക്കാം എന്നു കരുതുന്നു. ക്യാമറ ലെൻസിലെ മെറ്റൽ ലോക്കിംഗ് സ്ക്രൂ മാത്രമാണ് ചിത്രത്തിൽ പക്ഷേ ലഭ്യമായത്.{{sfn|Cheney|2001|p=134}} [[File:Tesla boat1.jpg|thumb|upright|1898 - ൽ, റേഡിയോ നിയന്ത്രിത ബോട്ട് ടെസ്‌ല പ്രദർശിപ്പിച്ചു, ഇത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നാവികസേനയ്ക്ക് ഒരു ഗൈഡഡ് ടോർപ്പിഡോയായി വിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.<ref>W. Bernard Carlson, Tesla: Inventor of the Electrical Age, Princeton University Press – 2013, p. 231</ref>]] 1896 മാർച്ചിൽ എക്സ്-റേയും, എക്സ്-റേ ഇമേജിംങ്ങും (റേഡിയോഗ്രാഫി) റോൺട്ജൻ കണ്ടെത്തിയത് കേട്ടശേഷം,<ref>{{cite web|last=South|first=Nanette|url=http://anengineersaspect.blogspot.com/2011/07/nikola-tesla-radiography-experiments.html|title=Nikola Tesla&nbsp;– Radiography Experiments&nbsp;– Clips from "The Constitution, Atlanta, Georgia, p. 9. Friday, 13 March 1896"|publisher=Anengineersaspect.blogspot.com|date=23 July 2011|access-date=10 September 2012}}</ref> ടാർഗെറ്റ് ഇലക്ട്രോഡ് ഇല്ലാത്തതും ടെസ്‌ല കോയിലിന്റെ ഔട്ട്‌പുട്ടിൽ നിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നതുമായ സ്വന്തം ഡിസൈനിന്റെ ഉയർന്ന ഊർജ്ജ സിംഗിൾ ടെർമിനൽ വാക്വം ട്യൂബ് വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ടെസ്‌ല എക്സ്-റേ ഇമേജിംഗിൽ സ്വന്തമായി പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി. (ഈ ഉപകരണം നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രതിഭാസത്തിന്റെ ആധുനിക പദം ബ്രെംസ്ട്രാഹ്ലംഗ് അല്ലെങ്കിൽ ബ്രേക്കിംഗ് റേഡിയേഷൻ എന്നാണ്). തന്റെ ഗവേഷണത്തിൽ, എക്സ്-റേ നിർമ്മിക്കാൻ ടെസ്‌ല നിരവധി പരീക്ഷണാത്മക സജ്ജീകരണങ്ങൾ ആവിഷ്കരിച്ചു. തന്റെ സർക്യൂട്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ സാധാരണ ട്യൂബുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉണ്ടാക്കാവുന്നതിലും എത്രയോ അധികം ഊർജ്ജമുള്ള തരംഗങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാനാവുമെന്ന് ടെസ്‌ല പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>N. Tesla, [http://www.tfcbooks.com/tesla/1898-11-17.htm "High Frequency Oscillators for Electro-Therapeutic and Other Purposes"], in ''Proceedings of the American Electro-Therapeutic Association'', American Electro-Therapeutic Association. p.&nbsp;25.</ref> തന്റെ സർക്യൂട്ട് സിംഗിൾ-നോഡ് എക്സ്-റേ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ‌ക്കൊപ്പം പ്രവർ‌ത്തിക്കുന്നതിലെ അപകടങ്ങൾ‌ ടെസ്‌ല ശ്രദ്ധിച്ചു. ഈ പ്രതിഭാസത്തിന്റെ ആദ്യകാല അന്വേഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിരവധി കുറിപ്പുകളിൽ, ചർമ്മത്തിന് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുന്നതിന് വിവിധ കാരണങ്ങൾ അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. ചർമ്മത്തിന് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുന്നത് റോൺട്ജെൻ രശ്മികളല്ല, മറിച്ച് ചർമ്മവുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തുന്ന ഓസോൺ വഴിയാണെന്നും ഒരു പരിധിവരെ നൈട്രസ് ആസിഡ് മൂലമാണെന്നും അദ്ദേഹം നേരത്തെ വിശ്വസിച്ചു. എക്സ്-കിരണങ്ങൾ പ്ലാസ്മയിലെ തരംഗങ്ങളിൽ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നതുപോലുള്ള അനുദൈർഘ്യതരംഗങ്ങളാണെന്ന് ടെസ്‌ല തെറ്റായി വിശ്വസിച്ചു. ഈ പ്ലാസ്മ തരംഗങ്ങൾ ബലങ്ങളില്ലാത്ത കാന്തികക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സംഭവിക്കാം.<ref>Griffiths, David J. ''Introduction to Electrodynamics'', {{ISBN|0-13-805326-X}} and Jackson, John D. ''Classical Electrodynamics'', {{ISBN|0-471-30932-X}}.</ref><ref>{{cite book |title=Transactions of the American Electro-therapeutic Association |last=Anonymous |year=1899 |page=16 |url=https://books.google.com/books?id=bUo7vYNkbKQC |access-date=25 November 2010}}</ref> 1934 ജൂലൈ 11 ന് ന്യൂയോർക്ക് ഹെറാൾഡ് ട്രിബ്യൂൺ ടെസ്‌ലയെക്കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, അതിൽ തന്റെ സിംഗിൾ-ഇലക്ട്രോഡ് വാക്വം ട്യൂബുകളിൽ പരീക്ഷണം നടത്തുമ്പോൾ ഇടയ്ക്കിടെ നടന്ന ഒരു സംഭവം അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ഒരു ചെറിയവസ്തു കാഥോഡ് തകർത്ത് ട്യൂബിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് പോകുകയും തന്റെ ശരീരത്തിൽ പതിക്കുകയും ചെയ്തതായിരുന്നു അത്: <blockquote>ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നിടത്തും പുറത്തുപോകുന്നിടത്തും മൂർച്ചയേറിയ വേദന അനുഭവപ്പെട്ടെന്നും ടെസ്‌ല പറഞ്ഞു. ഈ കണങ്ങളെ തന്റെ "ഇലക്ട്രിക് തോക്ക്" ഉപയോഗിച്ച് പ്രൊജക്റ്റ് ചെയ്ത ലോഹത്തിന്റെ ബിറ്റുകളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, ഈ ബീമിലെ കണികകളുടെ ശക്തി കൂടുതലും മറ്റേതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിവുള്ള്തുമാണ്, എന്നല്ല അവ വലിയ സാന്ദ്രതയിലും സഞ്ചരിക്കും..<ref name=Anderson>{{cite book |last=Anderson |first=Leland |title=Nikola Tesla's teleforce & telegeodynamics proposals |year=1998 |publisher=21st Century Books |location=Breckenridge, Colo. |isbn=0-9636012-8-8}}</ref></blockquote> ===റേഡിയോ റിമോട്ട് കണ്ട്രോൾ=== 1898-ൽ മാഡിസൺ സ്ക്വയർ ഗാർഡനിൽ നടന്ന ഒരു ഇലക്ട്രിക്കൽ എക്സിബിഷനിൽ പൊതുജനങ്ങൾക്കായി ടെസ്‌ല കോഹറർ അധിഷ്ഠിത റേഡിയോ നിയന്ത്രണം ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് പ്രദർശിപ്പിച്ചു, – "ടെലൗട്ടോമാറ്റൺ" എന്ന് അദ്ദേഹം അതിനെ വിളിച്ചു.{{sfn|Jonnes|2004}} ടെസ്‌ല തന്റെ ആശയം ഒരുതരം റേഡിയോ നിയന്ത്രിത ടോർപ്പിഡോ ആയി യുഎസ് മിലിട്ടറിക്ക് വിൽക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, പക്ഷേ അവർ അതിൽ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചില്ല.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=6aStP3Du5cgC&pg=PT50 |first=P. W. |last=Singer |title=Wired for War: The Robotics Revolution and Conflict in the Twenty-first Century |date=2009 |publisher=Penguin |isbn=978-1-440-68597-2|via=Google Books |access-date=10 September 2012}}</ref> ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധം വരെയും അതിനുശേഷംവും നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ സൈനിക പരിപാടികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതുവരെ വിദൂര റേഡിയോ നിയന്ത്രണം ഒരു പുതുമയായിത്തന്നെ തുടർന്നു.<ref>Fitzsimons, Bernard, ed. "Fritz-X", in ''The Illustrated Encyclopedia of 20th Century Weapons and Warfare'' (London: Phoebus, 1978), Volume 10, p.1037.</ref> 1899 മെയ് 13 ന് കൊളറാഡോ സ്പ്രിംഗ്സിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ ചിക്കാഗോയിലെ കൊമേഴ്‌സ്യൽ ക്ലബിന്റെ ഒരു മീറ്റിംഗിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് "ടെലിടോമാറ്റിക്സ്" കൂടുതൽ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു.<ref name="teslatimeline" /> ==വയർലെസ്സ് വൈദ്യുതി== {{See|Wireless power transfer#Tesla}} [[File:Teslathinker.jpg|thumb|upright|ഈസ്റ്റ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ സെന്റ് ലബോറട്ടറിയിൽ വയർലെസ് വൈദ്യുതപരീക്ഷണങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ച സർപ്പിള കോയിലിന് മുന്നിൽ ടെസ്‌ല ഇരിക്കുന്നു]] 1890 മുതൽ 1906 വരെ,[[വയർലെസ് പവർ ട്രാൻസ്ഫർ | വയറുകളില്ലാതെ വൈദ്യുതോർജ്ജം പകരുന്നത്]] വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന നിരവധി പദ്ധതികൾക്കായി ടെസ്‌ല തന്റെ സമയവും സമ്പത്തും ചെലവഴിച്ചു. വയർലെസ് ലൈറ്റിംഗിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ശക്തി പകരാൻ കോയിലുകൾ ഉപയോഗിക്കുക എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശയത്തിന്റെ വിപുലീകരണമായിരുന്നു അത്. ലോകമെമ്പാടും വലിയ അളവിൽ വൈദ്യുതി പകരാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം മാത്രമല്ല, തന്റെ മുൻ പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതുപോലെ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആശയവിനിമയങ്ങൾ കൈമാറുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമായും അദ്ദേഹം ഇതിനെ കണ്ടു. ടെസ്‌ല തന്റെ ആശയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന സമയത്ത്, വലിയ ദൂരത്തിൽ നിന്ന് വിദൂരമായി ആശയവിനിമയ സിഗ്നലുകൾ കൈമാറാൻ സാധ്യമായ ഒരു മാർഗ്ഗവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല, എന്നിട്ടല്ലേ വൈദ്യുതി. ടെസ്‌ല നേരത്തെ റേഡിയോ തരംഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുകയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ നിലവിൽ ഹെർട്സ് നടത്തിയ പഠനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം തെറ്റാണെന്ന നിഗമനത്തിലെത്തുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Carlson|2013|p=127}}<ref name="earlyradiohistory.us">{{cite web|url=https://earlyradiohistory.us/tesla.htm|title=Nikola Tesla: The Guy Who DIDN'T "Invent Radio"|website=earlyradiohistory.us}}</ref><ref>Tesla's own experiments led him to erroneously believe Hertz had misidentified a form of conduction instead of a new form of electromagnetic radiation, an incorrect assumption that Tesla held for a couple of decades.(Carlson, pp-127-128)(White, Nikola Tesla: The Guy Who DIDN'T "Invent Radio")</ref> കൂടാതെ, ഈ പുതിയ വികിരണം ഒരു ഹ്രസ്വദൂര പ്രതിഭാസമായി അക്കാലത്ത് പരക്കെ കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, അത് ഒരു മൈലിൽ താഴെവരെ മാത്രമേ എത്തുകയുള്ളൂവെന്നാണ് കരുതിയിരുന്നത്.<ref>Brian Regal, Radio: The Life Story of a Technology, p. 22</ref> റേഡിയോ തരംഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ശരിയാണെങ്കിൽപ്പോലും, താൻ വിചാരിച്ച കാര്യങ്ങൾക്കായി അവ ഒട്ടും മതിയാവില്ലെന്നും ടെസ്‌ല അഭിപ്രായപ്പെട്ടു, കാരണം ഈ "അദൃശ്യ പ്രകാശം" മറ്റേതൊരു വികിരണത്തെയും പോലെ ദൂരം കൂടുന്തോറും ശക്തികുറയുകയും നേർരേഖയിൽ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് സഞ്ചരിച്ച് "പ്രതീക്ഷകളില്ലാതെ നഷ്ടപ്പെട്ടു" പോവുകയും ചെയ്യും എന്നദ്ദേഹം കരുതി.{{sfn|Carlson|2013|p=209}} 1890 കളുടെ പകുതിയോടെ, ഭൂമിയിലൂടെയോ അന്തരീക്ഷത്തിലൂടെയോ വളരെ ദൂരം വൈദ്യുതി കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുമെന്ന ആശയത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു ടെസ്‌ല, ഈ ആശയം പരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്ട്രീറ്റ് ലാബിൽ ഒരു വലിയ റെസണൺസ് ട്രാൻസ്ഫോർമർ നിർമ്മിക്കന്നതേപ്പറ്റി അദ്ദേഹം ചിന്തിച്ചു.<ref name="My Inventions"><u>My Inventions: The Autobiography of Nikola Tesla</u>, Hart Brothers, 1982, Ch. 5, {{ISBN|0-910077-00-2}}</ref><ref>"Tesla on Electricity Without Wires," <u>Electrical Engineer</u> – N.Y., 8 January 1896, p. 52. (Refers to letter by Tesla in the ''New York Herald'', 31 December 1895.)</ref><ref>''Mining & Scientific Press'', "Electrical Progress" Nikola Tesla Is Credited With Statement", 11 April 1896</ref> ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷം ചാലകമാണെന്ന ഒരു പൊതു ആശയത്തിൽ നിന്ന് കടമെടുത്തുകൊണ്ട്,{{sfn|Seifer|1996|p=107}}{{sfn|Carlson|2013|p=45}} 30,000 അടി (9,100) ഉയരത്തിൽ വായുവിൽ ഇലക്ട്രോഡുകൾ സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുന്നതും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നതും സ്വീകരിക്കുന്നതുമായ ബലൂണുകൾ അടങ്ങിയ ഒരു സംവിധാനം അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിച്ചു, അവിടെ താഴ്ന്ന മർദ്ദം ഉയർന്ന വോൾട്ടേജുകൾ (ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വോൾട്ട്) അയയ്ക്കാൻ അനുവദിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി. ===കൊളറാഡോ സ്പ്രിങ്ങ്സ്=== {{See also|Tesla Experimental Station|Magnifying transmitter|Colorado Springs Notes, 1899–1900}} [[File:Tesla Colorado.jpg|thumb|upright|ടെസ്‌ലയുടെ കൊളറാഡോ സ്പ്രിംഗ്സ് ലബോറട്ടറി]] താഴ്ന്നമർദ്ദമുള്ള വായുവിന്റെ ചാലകസ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയാൻ, ടെസ്‌ല 1899 ൽ [[കൊളറാഡോ സ്പ്രിംഗ്സ്|കൊളറാഡോ സ്പ്രിംഗ്സിലെ]] ഉയരം കൂടിയ പ്രദേശത്ത് ഒരു പരീക്ഷണാത്മക സ്റ്റേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു.{{sfn|Uth|1999|p=92}}<ref>{{cite web|url=https://www.pbs.org/tesla/ll/ll_colspr.html|title=PBS: Tesla – Master of Lightning: Colorado Springs|website=[[pbs.org]]}}</ref>{{sfn|Carlson|2013|p=264}}<ref name="Wireless Telegraphy 2002, p. 109">''Nikola Tesla On His Work With Alternating Currents and Their Application to Wireless Telegraphy, Telephony, and Transmission of Power'', Leland I. Anderson, 21st Century Books, 2002, p. 109, {{ISBN|1-893817-01-6}}.</ref> തന്റെ [[ന്യൂയോർക്ക്]] ലാബിന്റേതുപോലെ സ്ഥലപരിമിതികൾ കൊണ്ടുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകളൊന്നുമില്ലാത്തതിനാൽ അവിടെ വളരെ വലിയ കോയിലുകൾ സുരക്ഷിതമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു, കൂടാതെ ഒരു അസോസിയേറ്റ് എൽ പാസോ പവർ കമ്പനിക്ക് പ്രത്യാവർത്തി ധാരവൈദ്യുതി സൗജന്യമായി വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു സംവിധാനവും അവിടെ ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref name="Wireless Telegraphy 2002, p. 109"/> തന്റെ പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് ധനസഹായം നൽകുന്നതിന്, ജോൺ ജേക്കബ് ആസ്റ്റർ നാലാമനെ 100,000 ഡോളർ (ഇന്നത്തെ ഡോളറിൽ 28,34,800 ഡോളർ){{Inflation-fn|US}} നിക്ഷേപിക്കുവാനും നിക്കോള ടെസ്‌ല കമ്പനിയിൽ ഭൂരിപക്ഷ ഓഹരി ഉടമയാകാമെന്നും അദ്ദേഹം ബോധ്യപ്പെടുത്തി. താൻ പ്രധാനമായും പുതിയ വയർലെസ് ലൈറ്റിംഗ് സംവിധാനത്തിലാണ് നിക്ഷേപിക്കുന്നതെന്ന് ആസ്റ്റർ കരുതി, പക്ഷേ തന്റെ [[കൊളറാഡോ സ്പ്രിംഗ്സ്]] പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് പണം കണ്ടെത്താനായി ടെസ്‌ല ഈ പണം ഉപയോഗിച്ചു.<ref name="teslatimeline"/>{{sfn|Carlson|2013|pp=255–259}} പൈക്ക്സ് പീക്കിൽ നിന്ന് [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്ക്]] സിഗ്നലുകൾ കൈമാറാനുള്ള [[കമ്പിയില്ലാക്കമ്പി|വയർലെസ് ടെലിഗ്രാഫി]] പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടുട്ടുണ്ടെന്ന് അവിടെയെത്തിയ അദ്ദേഹം മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Cheney|2001|p=173}} [[File:Nikola Tesla, with his equipment Wellcome M0014782.jpg|thumb|left|ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വോൾട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ടെസ്‌ലയുടെ [[[മാഗ്നിഫൈയിംഗ് ട്രാൻസ്മിറ്റർ]] ”ന് സമീപം ഇരിക്കുന്നതിന്റെ [[ഒന്നിലധികം എക്‌സ്‌പോഷർ]] ചിത്രം. }} പരിവർത്തനം | 7 | m | adj = on}} നീളമുള്ള കമാനങ്ങൾ സാധാരണ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല, മറിച്ച് പവർ സ്വിച്ച് വേഗത്തിൽ ചുറ്റിച്ചുകൊണ്ട് ഇഫക്ടിനുവേണ്ടി ഉണ്ടാക്കിയതാണ്.{{sfn|Carlson|2013|pp=290–301}} അവിടെ, മെഗാവോൾട്ട് ശ്രേണിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു വലിയ കോയിൽ ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തി, ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വോൾട്ടുകളും 135 അടി (41) വരെ നീളമുള്ള ഡിസ്ചാർജുകളും അടങ്ങിയ കൃത്രിമ മിന്നലും (ഇടിമുഴക്കവും) അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചു,<ref>Gillispie, Charles Coulston, "''Dictionary of Scientific Biography'';" ''Tesla, Nikola''. Charles Scribner's Sons, New York.</ref> ഒരു ഘട്ടത്തിൽ എൽ പാസോയിലെ ജനറേറ്റർ അശ്രദ്ധമായി കത്തിപ്പോയി വൈദ്യുതി മുടക്കം സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite journal|last=SECOR |first=H. WINFIELD |title=TESLA'S VIEWS ON ELECTRICITY AND THE WAR |journal=The Electrical Experimenter |date=August 1917 |url=http://www.tfcbooks.com/tesla/1917-08-00.htm |access-date=9 September 2012}}</ref> മിന്നലാക്രമണത്തിന്റെ ഇലക്ട്രോണിക് ശബ്ദത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ (തെറ്റായി) ഭൂമി മുഴുവൻ വൈദ്യുതോർജ്ജം പ്രവഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന നിഗമനത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. {{sfn|Carlson|2013|p=301}}{{sfn|Cooper|2015|p=165}} ലബോറട്ടറിയിൽ ആയിരുന്ന സമയത്ത്, ടെസ്‌ല തന്റെ റിസീവറിൽ അസാധാരണമായ സിഗ്നലുകൾ നിരീക്ഷിച്ചു, അത് മറ്റൊരു ഗ്രഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ആശയവിനിമയമാണെന്ന് അദ്ദേഹം അനുമാനിച്ചു. 1899 ഡിസംബറിൽ ഒരു റിപ്പോർട്ടറിനും 1900 ഡിസംബറിൽ റെഡ്ക്രോസ് സൊസൈറ്റിക്കും അയച്ച കത്തിൽ അദ്ദേഹം ഇക്കാര്യം പരാമർശിച്ചിരുന്നു<ref>Daniel Blair Stewart (1999). ''Tesla: The Modern Sorcerer'', Frog Book. p. 372</ref>{{sfn|Carlson|2013|p=315}}{{sfn|Seifer|1998|pp=220–223}} ടെസ്‌ല ചൊവ്വയിൽ നിന്ന് സിഗ്നലുകൾ കേൾക്കുന്നുണ്ടെന്ന നിഗമനത്തിലേക്ക് റിപ്പോർട്ടർമാർ ഇതിനെ സംവേദനാത്മക കഥയാക്കി മാറ്റി.{{sfn|Carlson|2013|p=315}} 1901 ഫെബ്രുവരി 9 ന്‌ "ടോക്കിംഗ് വിത്ത് പ്ലാനറ്റ്സ്" എന്ന തലക്കെട്ടിൽ കൊളിയറുടെ പ്രതിവാര ലേഖനത്തിൽ കേട്ട സിഗ്നലുകളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു, അവിടെ "ബുദ്ധിപരമായി നിയന്ത്രിത സിഗ്നലുകൾ" കേൾക്കുന്നുവെന്ന് തനിക്ക് പെട്ടെന്ന് വ്യക്തമായിട്ടില്ലെന്നും സിഗ്നലുകൾ ചൊവ്വ, ശുക്രൻ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് വരുന്നതാകാമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. 1899 ജൂലൈയിൽ [[ഗുഗ്ലിയെൽമോ മാർക്കോണി|ഗുഗ്ലിയെൽമോ മാർക്കോണിയുടെ]] യൂറോപ്യൻ പരീക്ഷണങ്ങളെ അദ്ദേഹം പിടിച്ചെടുത്തതായിരിക്കാമെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു – മാർക്കോണി ഒരു നാവിക പ്രകടനത്തിൽ എസ് (ഡോട്ട് / ഡോട്ട് / ഡോട്ട്) അക്ഷരം കൈമാറിയിരിക്കാം, ടെസ്‌ല കൊളറാഡോയിൽ കേട്ടത് ഈ ശബ്ദമാകാമെന്നു കരുതുന്നു{{sfn|Seifer|1998|pp=220–223}} – അല്ലെങ്കിൽ വേറാരെങ്കിലും നടത്തിയ വയർലെസ് ട്രാൻസ്മിഷനുകളിൽ നിന്നുമുള്ള സിഗ്നലുകൾ.<ref name="seifer2006">{{unreliable source?|date=July 2014}}{{cite web |last=Seifer |first=Marc |title=Nikola Tesla: The Lost Wizard |url=http://teslatech.info/ttmagazine/v4n1/seifer.htm |publisher=ExtraOrdinary Technology (Volume 4, Issue 1; Jan/Feb/March 2006) |access-date=14 July 2012}}</ref> തന്റെ കണ്ടെത്തലുകളെക്കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം നിർമ്മിക്കാൻ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് ദി സെഞ്ച്വറി മാഗസിൻ എഡിറ്ററുമായി ധാരണയുണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ നടക്കുന്ന ജോലികളുടെ ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ മാഗസിൻ ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫറെയും കൊളറാഡോയിലേക്ക് അയച്ചു. "ഹ്യൂമൻ എനർജി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ പ്രശ്നം" എന്ന ലേഖനം 1900 ജൂൺ മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. താൻ വിഭാവനം ചെയ്ത വയർലെസ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു, പക്ഷേ ലേഖനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കാവുന്ന ശാസ്ത്രീയ വിവരണത്തേക്കാൾ ദൈർഘ്യമേറിയ ഒരു ദാർശനികലേഖനമായിരുന്നു,<ref>{{cite web|url=http://www.teslamemorialsociety.org/info/Research%20of%20Nikola%20Tesla%20in%20Long%20Island%20Laboratory.htm|title=Aleksandar Marinčić, Ph.D, Research of Nikola Tesla in Long Island Laboratory, teslamemorialsociety.org|access-date=2021-03-24|archive-date=2016-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160506115345/http://www.teslamemorialsociety.org/info/Research%20of%20Nikola%20Tesla%20in%20Long%20Island%20Laboratory.htm|url-status=dead}}</ref> അതുവഴി അവ ടെസ്‌ലയുടെയും കൊളറാഡോ സ്പ്രിംഗ്സ് പരീക്ഷണങ്ങളുടെയും കാലം ഓർത്തിരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളായി മാറുകയും ചെയ്തു. ===വാർഡൻക്ലിഫ്=== [[File:Tesla Broadcast Tower 1904.jpeg|thumb|upright|1904-ൽ ലോംഗ് ഐലൻഡിലെ ടെസ്‌ലയുടെ വാർഡൻക്ലിഫ് പ്ലാന്റ്. ഈ സൗകര്യത്തിൽ നിന്ന് അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലുടനീളം വൈദ്യുതോർജ്ജത്തിന്റെ വയർലെസ് പ്രക്ഷേപണം സാധ്യമാകുമെന്ന് ടെസ്‌ല പ്രതീക്ഷിച്ചു.]] ന്യൂയോർക്കിലെങ്ങും ചുറ്റിനടന്ന് തന്റെ വയർലെസ് ട്രാൻസ്മിഷൻ സാമ്പത്തികമായും സാങ്കേതികമായും സാധ്യമാണ് എന്നു നിക്ഷേപകരെ പലവിധേനയും വിശ്വസിപ്പിക്കാനായി വൈൻ‌ഡോർഫ്-അസ്റ്റോറിയയുടെ പാം ഗാർഡനിലും (അക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം താമസിച്ചിരുന്ന ഹോട്ടൽ) ദ പ്ലെയേഴ്സ് ക്ലബിലും ഡെൽമോണിക്കയിലും അവരെ അദ്ദേഹം സൽക്കരിച്ചു.<ref name="teslascience.org">{{cite web|url=http://www.teslascience.org/pages/dream.htm|title=Tesla Wardenclyffe Project Update – An Introduction to the Issues|website=www.teslascience.org}}</ref> 1901 മാർച്ചിൽ, ജെപി മോർഗനിൽ നിന്ന് ടെസ്‌ല നേടിയ ഏതെങ്കിലും വയർലെസ് പേറ്റന്റുകളുടെ 51% വിഹിതത്തിന് പകരമായി 150,000 ഡോളർ (ഇന്നത്തെ ഡോളറിൽ, 42,52,200) അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു. ലോംഗ് ഐലൻഡിന്റെ വടക്കൻ തീരത്ത് ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിന് കിഴക്ക് 100 മൈൽ അകലെ ഷോർഹാമിൽ വാർഡൻക്ലിഫ് ടവർ നിർമ്മാണം ആസൂത്രണം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.{{Inflation-fn|US}}<ref name="broad1">{{cite news|last=Broad |first=William J |title=A Battle to Preserve a Visionary's Bold Failure |url=https://www.nytimes.com/2009/05/05/science/05tesla.html |access-date=20 May 2013 |newspaper=The New York Times |date=4 May 2009}}</ref> 1901 ജൂലൈ ആയപ്പോഴേക്കും സ്വന്തം കണ്ടുപിടുത്തത്തിന്റെ പകർപ്പാണെന്ന് ടെസ്‌ല കരുതിയ [[ഗുഗ്ലിയെൽമോ മാർക്കോണി|മാർക്കോണിയുടെ]] റേഡിയോ അധിഷ്ഠിത സംവിധാനത്തെ മറികടന്ന് കൂടുതൽ ശക്തമായ [[ട്രാൻസ്‌മിറ്റർ|ട്രാൻസ്മിറ്റർ]] നിർമ്മിക്കാനുള്ള പദ്ധതി അദ്ദേഹം വിപുലീകരിച്ചു.{{sfn|Carlson|2013|p=315}} വലിയ സംവിധാനം നിർമ്മിക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ പണം ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം മോർഗനെ സമീപിച്ചെങ്കിലും കൂടുതൽ ഫണ്ടുകൾ നൽകാൻ മോർഗൻ വിസമ്മതിച്ചു.<ref name="teslatech.info">{{cite web|url=https://teslatech.info/ttmagazine/v4n1/seifer.htm|title=ExtraOrdinary Technology – Vol 4 No 1 – Nikola Tesla: The Lost Wizard|website=teslatech.info}}</ref> 1901 ഡിസംബറിൽ [[ഗുഗ്ലിയെൽമോ മാർക്കോണി|മാർക്കോണി]] [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് [[ന്യൂഫൗണ്ടൻലാൻഡ് ആന്റ് ലാബ്രഡോർ|ന്യൂഫൗണ്ട് ലാൻഡിലേക്ക്]] എസ് എന്ന അക്ഷരം വിജയകരമായി അയച്ചുകൊണ്ട് അത്തരമൊരു പ്രക്ഷേപണം പൂർത്തിയാക്കുന്ന ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ടെസ്‌ലയെ പരാജയപ്പെടുത്തി. മാർക്കോണിയുടെ വിജയത്തിന് ഒരു മാസത്തിനുശേഷം, "ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വൈബ്രേഷനുകൾ" നിയന്ത്രിച്ച് സന്ദേശങ്ങളും [[വൈദ്യുതി|വൈദ്യുതിയും]] കൈമാറുന്നതിനുള്ള അതിലും വലിയ പദ്ധതിയെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ ടെസ്‌ല നിരവധി തവണ മോർഗനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു.{{sfn|Carlson|2013|p=315}} അടുത്ത അഞ്ചുവർഷത്തിൽ വാർഡൻക്ലിഫിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കാൻ അധിക ഫണ്ട് ആവശ്യപ്പെടുകയും അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ടെസ്‌ല മോർഗന് 50 ലധികം കത്തുകൾ എഴുതി. ടെസ്‌ല ഒമ്പത് മാസം കൂടി, 1902 വരെ ആ പദ്ധതി തുടർന്നു. 187 അടി (57 അടി) ഉയരത്തിലാണ് ടവർ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref name="seifer2006" /> 1902 ജൂണിൽ ടെസ്‌ല തന്റെ ലാബ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്ട്രീറ്റിൽ നിന്ന് വാർഡൻക്ലിഫിലേക്ക് മാറ്റി.<ref name="broad1" /> വാൾസ്ട്രീറ്റിലെ നിക്ഷേപകർ തങ്ങളുടെ പണം മാർക്കോണിയുടെ സംവിധാനത്തിലേക്ക് മാറ്റിക്കൊണ്ടിരുന്നു, ചില പത്രങ്ങൾ ടെസ്‌ലയുടെ പദ്ധതി തട്ടിപ്പാണെന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ തിരിയാൻ തുടങ്ങി.<ref>Malanowski, Gregory, <u>The Race for Wireless</u>, AuthorHouse, p. 35</ref> 1905-ൽ പദ്ധതി നിലച്ചു, 1906-ൽ സാമ്പത്തിക പ്രശ്‌നങ്ങളും മറ്റ് സംഭവങ്ങളും കാരണം, ടെസ്‌ലയുടെ ജീവചരിത്രകാരൻ മാർക്ക് ജെ. സീഫർ സംശയിക്കുന്നതുപ്രകാരം, അദ്ദേഹം മാനസികമായി തകർന്നുപോയിട്ടുണ്ടാകാം.<ref>{{cite book|first=David Hatcher|last= Childress|date=1993|isbn=9780932813190|title= The Fantastic Inventions of Nikola Tesla|url=https://archive.org/details/fantasticinventi0000tesl|page= [https://archive.org/details/fantasticinventi0000tesl/page/n256 255]}}</ref> വാൾഡോർഫ്-അസ്റ്റോറിയയിലെ കടങ്ങൾ നികത്താൻ ടെസ്‌ല വാർഡൻക്ലിഫ് സ്വത്ത് പണയംവച്ചിരുന്നു, ഇത് ഒടുവിൽ 20,000 ഡോളറായി (ഇന്നത്തെ ഡോളറിൽ 4,70,900 ഡോളർ){{Inflation-fn|US}}).<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=KRg9HWakBmQC&q=tesla+1908+Wardenclyffe+foreclosed&pg=PA185|title=Nikola Tesla on His Work with Alternating Currents and Their Application to Wireless Telegraphy, Telephony, and Transmission of Power: An Extended Interview|first=Nikola|last=Tesla|date=8 December 2017|publisher=21st Century Books|via=Google Books|isbn=9781893817012}}</ref> 1915 ൽ പണമടയ്ക്കാനാവാത്തതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് സ്വത്ത് നഷ്ടപ്പെട്ടു, 1917 ൽ ഭൂമിയെ കൂടുതൽ റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് മൂല്യമുള്ളതാക്കാൻ പുതിയ ഉടമസ്ഥൻ ടവർ പൊളിച്ചുമാറ്റി. ==പിൽക്കാലം== വാർഡൻ‌ക്ലിഫ് അടച്ചതിനുശേഷം ടെസ്‌ല മോർഗന് കത്തെഴുതി; "ആ മഹാനായ മനുഷ്യൻ" മരിച്ചതിനുശേഷം, ടെസ്‌ല മോർഗന്റെ മകൻ ജാക്കിന് കത്തെഴുതി, പദ്ധതിക്കായി കൂടുതൽ ധനസഹായം നേടാൻ ശ്രമിച്ചു. 1906-ൽ ടെസ്‌ല മാൻഹട്ടനിലെ 165 ബ്രോഡ്‌വേയിൽ ഓഫീസുകൾ തുറന്നു. 1910 മുതൽ 1914 വരെ മെട്രോപൊളിറ്റൻ ലൈഫ് ടവറിൽ ഓഫീസുകൾ തുടർന്നു. വൂൾവർത്ത് കെട്ടിടത്തിൽ കുറച്ച് മാസത്തേക്ക് വാടകയ്ക്ക് തുടരുകയും വാടക താങ്ങാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ അവിടുന്ന് മാറുകയും ചെയ്തു: 1915 മുതൽ 1925 വരെ 8 വെസ്റ്റ് 40 സ്ട്രീറ്റിലെ ഓഫീസ് സ്ഥലത്തേക്ക്. 8 വെസ്റ്റ് 40 സ്ട്രീറ്റിലേക്ക് മാറിയശേഷം അദ്ദേഹം ഫലപ്രദമായി പാപ്പരായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മിക്ക പേറ്റന്റുകളും തീർന്നു, കൂടാതെ അദ്ദേഹം വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന പുതിയ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളിൽ പ്രശ്നങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Carlson|2013|pp=373–375}} ===ടെസ്‌ല ടർബൈൻ=== {{Main|Tesla turbine}} [[File:TeslaTurbineOriginal.png|thumb|ടെസ്‌ലയുടെ ബ്ലേഡ്‌ലെസ്സ് ടർബൈന്റെ ഡിസൈൻ]] 1906 ൽ തന്റെ അമ്പതാം ജന്മദിനത്തിൽ ടെസ്‌ല 200 കുതിരശക്തി (150 വാട്ട് വാട്ട്) 16,000 ആർ‌പി‌എം ബ്ലേഡ്‌ലെസ് ടർബൈൻ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. 1910-1911 കാലഘട്ടത്തിൽ, ന്യൂയോർക്കിലെ വാട്ടർസൈഡ് പവർ സ്റ്റേഷനിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബ്ലേഡ്‌ലെസ്സ് ടർബൈൻ എഞ്ചിനുകൾ 100–5,000 എച്ച്പിയിൽ പരീക്ഷിച്ചു.{{sfn|Carlson|2013|p=371}} 1919 മുതൽ 1922 വരെ മിൽ‌വാക്കിയിൽ അല്ലിസ്-ചൽ‌മേഴ്‌സിനടക്കം ടെസ്‌ല നിരവധി കമ്പനികളുമായി പ്രവർത്തിച്ചു.{{sfn|Seifer|2001|p=398}}{{sfn|Carlson|2013|p=373}} കമ്പനിയുടെ മുഖ്യഎഞ്ചിനീയറായ ഹാൻസ് ഡാൽ‌സ്ട്രാൻഡിനൊപ്പം ടെസ്‌ല ടർബൈൻ ശരിയാക്കാൻ അദ്ദേഹം കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിച്ചു, പക്ഷേ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കാരണം ഇത് ഒരിക്കലും ഒരു പ്രായോഗിക ഉപകരണമാക്കി മാറ്റാനായില്ല.<ref>{{cite web|url=http://www.rastko.rs/istorija/tesla/oniell-tesla.html|title=[Projekat Rastko] John J. O'Neill: Prodigal Genius – The Life of Nikola Tesla (1944)|website=www.rastko.rs}}</ref> ടെസ്‌ല ഈ ആശയം ഒരു സൂക്ഷ്മഉപകരണ കമ്പനിക്ക് ലൈസൻസ് നൽകി, അത് ആഡംബര കാർ സ്പീഡോമീറ്ററുകളിലും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളിലും ഉപയോഗിച്ചു.{{sfn|Cheney|Uth|Glenn|1999|p=115}} ===വയർലെസ് നിയമനടപടികൾ=== ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വിവരങ്ങളുടെ ഒഴുക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി ബ്രിട്ടീഷുകാർ യുഎസിനെ ജർമ്മനിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അറ്റ്‌ലാന്റിക് ടെലിഗ്രാഫ് കേബിൾ മുറിച്ചു. പേറ്റന്റ് ലംഘനത്തിന് ജർമ്മൻ റേഡിയോ കമ്പനിയായ ടെലിഫങ്കനെതിരെ യുഎസ് മാർക്കോണി കമ്പനി കേസെടുക്കുന്നതിലൂടെ യുഎസിലേക്കും പുറത്തേക്കും ജർമ്മൻ വയർലെസ് ആശയവിനിമയം നിർത്തലാക്കാനും അവർ ശ്രമിച്ചു.{{sfn|Carlson|2013|p=377}} ടെലിഫങ്കൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞരായ ജോനാഥൻ സെന്നക്കിനെയും കാൾ ഫെർഡിനാന്റ് ബ്രൗണിനെയും അവരുടെ പ്രതിരോധത്തിനായി കൊണ്ടുവന്നു, ടെസ്‌ലയെ ഒരു സാക്ഷിയായി രണ്ടുവർഷത്തേക്ക് പ്രതിമാസം 1,000 ഡോളറിന് നിയമിച്ചു. 1917 ൽ ജർമ്മനിക്കെതിരായ യുദ്ധത്തിൽ യുഎസ് പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ കേസ് സ്തംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Carlson|2013|p=377}}{{sfn|Seifer|2001|p=373}} തന്റെ വയർലെസ് ട്യൂണിംഗ് പേറ്റന്റുകൾ ലംഘിച്ചതിന് 1915 ൽ ടെസ്‌ല മാർക്കോണി കമ്പനിക്കെതിരെ കേസെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. മാർക്കോണിയുടെ പ്രാരംഭ റേഡിയോ പേറ്റന്റ് 1897 ൽ യുഎസിൽ നൽകിയിരുന്നു, എന്നാൽ റേഡിയോ പ്രക്ഷേപണത്തിന്റെ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന 1900-ലെ പേറ്റന്റ് സമർപ്പിക്കൽ പലതവണ നിരസിക്കപ്പെട്ടു, 1904 ൽ ഇത് അംഗീകരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, 1897-ലെ രണ്ട് ടെസ്‌ല വയർലെസ് പവർ ട്യൂണിംഗ് പേറ്റന്റുകൾ ഉൾപ്പെടെ നിലവിലുള്ള മറ്റ് പേറ്റന്റുകൾ ലംഘിച്ചുവെന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് കേസു കൊടുത്തത്.<ref name="earlyradiohistory.us"/><ref>Howard B. Rockman, Intellectual Property Law for Engineers and Scientists, John Wiley & Sons – 2004, p. 198.</ref><ref>{{cite web|url=https://supreme.justia.com/cases/federal/us/320/1/case.html|title=Marconi Wireless Tel. Co. v. United States, 320 U.S. 1 (1943)}}</ref> ടെസ്‌ലയുടെ 1915 ലെ കേസ് എങ്ങുമെത്തിയില്ല,{{sfn|Carlson|2013|p=377-378}} എന്നാൽ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു കേസിൽ, അതിൽ മാർക്കോണി കമ്പനി രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തെ പേറ്റന്റ് ലംഘനവിഷയത്തിൽ അമേരിക്കൻ സർക്കാരിനെതിരെ 1943 ൽ സുപ്രീം കോടതിയിൽ പോയി. 1943 കോടതി ഒലിവർ ലോഡ്ജ്, ജോൺ സ്റ്റോൺ, ടെസ്‌ല എന്നിവരുടെ പേറ്റന്റുകൾ തിരികെ നൽകി.<ref name="LQsxMxEUC page 3">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=c92LQsxMxEUC&q=British+Court+tesla+radio&pg=PA3 |title=Jean-Michel Redouté, Michiel Steyaert, EMC of Analog Integrated Circuits |page=3 |access-date=18 March 2013|isbn=9789048132300 |last1=Redouté |first1=Jean-Michel |last2=Steyaert |first2=Michiel |date=10 October 2009 }}</ref> റേഡിയോ പ്രക്ഷേപണം നേടിയ ആദ്യത്തെ മാർക്കോണിയുടെ അവകാശവാദത്തെ അവരുടെ തീരുമാനത്തിന് യാതൊരു സ്വാധീനവുമില്ലെന്ന് കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചു, പേറ്റന്റ് നേടിയ ചില മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾക്കായുള്ള മാർക്കോണിയുടെ അവകാശവാദം സംശയാസ്പദമായതിനാൽ, കമ്പനിക്ക് അതേ പേറ്റന്റിൽ ലംഘനം അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.<ref name="earlyradiohistory.us"/><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=SdGaiV6iup0C&q=supreme+court+1943+radio+marconi&pg=PA3 |title=Robert Sobot, Wireless Communication Electronics:Introduction to RF Circuits and Design Techniques |page=4 |date=18 February 2012 |access-date=18 March 2013|isbn=9781461411161 |last1=Sobot |first1=Robert }}</ref> ===നൊബേൽ പുരസ്കാര കേട്ടുകേൾവികൾ=== 1915 നവംബർ 6 ന് ലണ്ടനിൽ നിന്നുള്ള റോയിട്ടേഴ്സ് വാർത്താ ഏജൻസിയുടെ റിപ്പോർട്ടിൽ 1915 ലെ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം തോമസ് എഡിസണിനും നിക്കോള ടെസ്‌ലയ്ക്കും ലഭിച്ചു എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു; എന്നിരുന്നാലും, നവംബർ 15 ന്, സ്റ്റോക്ക്ഹോമിൽ നിന്നുള്ള ഒരു റോയിട്ടേഴ്സ് സ്റ്റോറി, [[വില്യം ഹെൻറി ബ്രാഗ്|സർ വില്യം ഹെൻറി ബ്രാഗിനും]] [[വില്യം ലോറൻസ് ബ്രാഗ്|വില്യം ലോറൻസ് ബ്രാഗിനും]] "എക്സ്-കിരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ക്രിസ്റ്റൽ ഘടനയെ വിശകലനം ചെയ്തതിന് നൽകിയ സേവനങ്ങൾക്ക്" ആ വർഷം സമ്മാനം നൽകിയെന്നായിരുന്നു.{{sfn|Cheney|2001|p=245}}<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Physics 1915 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1915/ |publisher=nobelprize.org |access-date=29 July 2012}}</ref><ref>{{harvnb|Cheney|Uth|Glenn|1999|p=120}}</ref> ടെസ്‌ലയോ എഡിസനോ സമ്മാനം നിരസിച്ചതായി അക്കാലത്ത് തെളിവുകളില്ലായിരുന്നു.{{sfn|Cheney|2001|p=245}} "ഒരു വ്യക്തി നോബൽ സമ്മാനം നിരസിച്ചതിനാൽ അയാൾക്ക് അത് നൽകിയിട്ടില്ലെന്ന അഭ്യൂഹം തെറ്റാണ്, കാരണം ഒരു വിജയിയെ പ്രഖ്യാപിച്ചതിനുശേഷം മാത്രമേ സ്വീകർത്താവിന് നോബൽ സമ്മാനം നിരസിക്കാൻ കഴിയൂ" എന്നാണ് ഇതേപ്പറ്റി നോബൽ ഫൗണ്ടേഷൻ പറഞ്ഞത്.{{sfn|Cheney|2001|p=245}} എഡിസണും ടെസ്‌ലയും യഥാർത്ഥ സ്വീകർത്താക്കളാണെന്നും ടെസ്‌ല ജീവചരിത്രകാരന്മാർ പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു, പരസ്പരം ശത്രുതകാരണം ഇരുവർക്കും അവാർഡ് ലഭിച്ചില്ല; രണ്ടുപേരും മറ്റേയാളുടെ നേട്ടങ്ങളും അവാർഡ് നേടാനുള്ള അവകാശവും കുറയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; മറ്റേയാൾക്ക് ആദ്യം അവാർഡ് ലഭിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഇരുവരും അവാർഡ് സ്വീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു; ഇത് പങ്കിടാനുള്ള സാധ്യത രണ്ടുപേരും നിരസിച്ചു; ഒരു സമ്പന്നനായ എഡിസൺ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് 20,000 ഡോളർ സമ്മാനത്തുക ലഭിക്കുന്നത് തടയാൻ നൊബേൽ പുരസ്കാരം പങ്കുവയ്ക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചു എന്നെല്ലാമാണ് കഥകൾ.{{sfn|Seifer|2001|p=7}}{{sfn|Cheney|2001|p=245}} ഈ അഭ്യൂഹങ്ങൾക്ക് ശേഷമുള്ള വർഷങ്ങളിൽ, ടെസ്‌ലയോ എഡിസനോ സമ്മാനം നേടിയില്ല (1915 ൽ സാധ്യമായ 38 പേരുകളിൽ ഒന്ന് എഡിസണും 1937 ൽ സാധ്യമായ 38 പേരുകളിൽ ഒന്ന് ടെസ്‌ലയുമായിരുന്നെങ്കിലും).{{sfn|Seifer|2001|pp=378–380}} ===മറ്റ് ആശയങ്ങൾ, പുരസ്കാരങ്ങൾ, പേറ്റന്റുകൾ=== നിരവധി മെഡലുകളും അവാർഡുകളും ടെസ്‌ല നേടിയിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നവ: * ഗ്രാൻഡ് ഓഫീസർ ഓഫ് ദി ഓർഡർ ഓഫ് സെന്റ് സാവ ([[സെർബിയ]], 1892) * [[എലിയട്ട് ക്രെസ്സൺ മെഡൽ]] ([[ഫ്രാങ്ക്ലിൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]], യുഎസ്എ, 1894) * ഗ്രാൻഡ് ക്രോസ് ഓഫ് ദി [[ഓർഡർ ഓഫ് പ്രിൻസ് ഡാനിലോ ഒന്നാമൻ]] ([[മോണ്ടിനെഗ്രോ]], 1895) * [[AIEE എഡിസൺ മെഡൽ]] ([[ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇലക്ട്രിക്കൽ ആൻഡ് ഇലക്ട്രോണിക്സ് എഞ്ചിനീയേഴ്സ്]], യുഎസ്എ, 1917) * ഗ്രാൻഡ് ക്രോസ് ഓഫ് ദി [[ഓർഡർ ഓഫ് സെന്റ് സാവ]] (യുഗോസ്ലാവിയ, 1926) * ക്രോസ് ക്രോസ് ഓഫ് ദി [[ഓർഡർ ഓഫ് യുഗോസ്ലാവ് കിരീടം]] (യുഗോസ്ലാവിയ, 1931) * [[ജോൺ സ്കോട്ട് മെഡൽ]] (ഫ്രാങ്ക്ലിൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് & ഫിലാഡൽഫിയ സിറ്റി കൗൺസിൽ, യുഎസ്എ, 1934) * ഗ്രാൻഡ് ക്രോസ് ഓഫ് ദി [[ഓർഡർ ഓഫ് വൈറ്റ് ലയൺ]] ([[ചെക്കോസ്ലോവാക്യ]], 1937) * [[പാരീസ് സർവകലാശാല]]യുടെ മെഡൽ (പാരീസ്, ഫ്രാൻസ്, 1937) * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡൽ സെന്റ് ക്ലെമന്റ് ഓഫ് ഒക്രിഡ ([[സോഫിയ]], [[ബൾഗേറിയ]], 1939) [[File:Second banquet meeting of the Institute of Radio Engineers.jpg|thumb|left|1915 ഏപ്രിൽ 23-ന് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റേഡിയോ എഞ്ചിനീയേഴ്സിന്റെ രണ്ടാമത്തെ വിരുന്നു യോഗം. ടെസ്‌ല മധ്യഭാഗത്ത് നിൽക്കുന്നു.]] ഓസോണിന്റെ ഉൽപാദനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ടെസ്‌ല നിരവധി ഉപകരണങ്ങൾ വിപണനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചു. 1900 -ലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ടെസ്‌ല ഓസോൺ കമ്പനി ടെസ്‌ല കോയിലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 1896-ൽ പേറ്റന്റ് നേടിയ ഒരു ഉപകരണം വിവിധതരം എണ്ണകളിലൂടെ ഓസോൺ ബബിൾ ചെയ്യുന്നതുവഴി ഒരു ചികിത്സാ ജെൽ നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു.<ref>Anand Kumar Sethi (2016). ''The European Edisons: Volta, Tesla, and Tigerstedt'', Springer. pp. 53–54</ref> ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ആശുപത്രികൾക്കുള്ള റൂം സാനിറ്റൈസർ എന്ന നിലയിൽ ഇതിന്റെ മാറ്റം വരുത്തിയ ഒരു യന്ത്രം വികസിപ്പിക്കാനും അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു.{{sfn|Carlson|2013|p=353}} തലച്ചോറിലേക്ക് വൈദ്യുതി പ്രവഹിക്കുന്നത് ബുദ്ധിശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്ന് ടെസ്‌ല വിചാരിച്ചു. 1912-ൽ, "ബുദ്ധികുറഞ്ഞ വിദ്യാർത്ഥികളെ അബോധാവസ്ഥയിൽ വൈദ്യുതി ഉപയോഗിച്ച് പൂരിതമാക്കുകയും" ഒരു സ്കൂൾ മുറിയുടെ ചുമരുകൾ വയർ ചെയ്യുകയും സ്കൂൾ മുറി അപൂർണ്ണമായ വൈദ്യുത തരംഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിൽ വൈബ്രേറ്റുചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പദ്ധതി അദ്ദേഹം തയ്യാറാക്കി. മുറി മുഴുവൻ അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതുവഴി ആരോഗ്യം നൽകുന്നതും ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നതുമായ വൈദ്യുതകാന്തികക്ഷേത്രമായി അല്ലെങ്കിൽ 'ബാത്ത്' ആയി പരിവർത്തനം ചെയ്യുമെന്ന് ടെസ്‌ല അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="Gilliams">{{cite web |last1=Gilliams |first1=E. Leslie |title=Tesla's Plan of Electrically Treating Schoolchildren |url=http://www.teslacollection.com/tesla_articles/1912/popular_electricity_magazine/e_leslie_gilliams/tesla_s_plan_of_electrically_treating_school_children |via=teslacollection.com |work=Popular Electricity Magazine |date=1912 |access-date=19 August 2014}}</ref> ഈ പദ്ധതിക്ക് താൽക്കാലികമായി, അന്നത്തെ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി സ്കൂളുകളുടെ സൂപ്രണ്ട് വില്യം എച്ച്. മാക്സ്വെൽ അംഗീകാരവും നൽകിയിരുന്നു.<ref name="Gilliams" /> [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്]] മുമ്പ് ടെസ്‌ല വിദേശനിക്ഷേപകരെ തേടി. യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം, യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലെ പേറ്റന്റുകളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച തുക ടെസ്‌ലയ്ക്ക് നഷ്ടമായി. ഇലക്ട്രിക്കൽ എക്സ്പിരിമെൻറർ മാസികയുടെ 1917 ഓഗസ്റ്റ് പതിപ്പിൽ, "അതിശയകരമായ ആവൃത്തി" യുള്ള "ഇലക്ട്രിക് കിരണത്തിന്റെ" പ്രതിഫലനം ഉപയോഗിച്ച് അന്തർവാഹിനികൾ കണ്ടെത്തുന്നതിന് വൈദ്യുതി ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് ടെസ്‌ല അഭിപ്രായപ്പെട്ടു, സിഗ്നൽ ഒരു ഫ്ലൂറസെന്റ് സ്ക്രീനിൽ കാണാമെന്നും (ഈ സിസ്റ്റത്തിന് ആധുനിക [[റഡാർ|റഡാറുമായി]] ഉപരിപ്ലവമായ സാമ്യമുണ്ടെന്ന് കാണാവുന്നതാണ്).<ref>Margaret Cheney, Robert Uth, Jim Glenn, ''Tesla, Master of Lightning,'' pp. 128–129</ref> ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള റേഡിയോ തരംഗങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ തുളച്ചുകയറുമെന്ന ടെസ്‌ലയുടെ ധാരണ പക്ഷേ തെറ്റായിരുന്നു.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=W1JAeg1PiWIC&pg=PA154|title=Lewis Coe (2006). ''Wireless Radio: A History''. McFarland. p. 154|isbn=9780786426621|last1=Coe|first1=Lewis|date=8 February 2006}}</ref> 1930 -കളിൽ ഫ്രാൻസിന്റെ ആദ്യത്തെ റഡാർ സംവിധാനം വികസിപ്പിക്കാൻ സഹായിച്ച എമിലെ ഗിരാർദിയോ 1953 ൽ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത് വളരെ ശക്തമായ ഹൈ-ഫ്രീക്വൻസി സിഗ്നൽ ആവശ്യമാണെന്ന ടെസ്‌ലയുടെ നിഗമനം ശരിയായിരുന്നു. ഗിരാർദിയോ പറഞ്ഞു, "(ടെസ്‌ല) പ്രവചിക്കുകയോ സ്വപ്നം കാണുകയോ ചെയ്തു, കാരണം അവ നടപ്പിലാക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് മാർഗമില്ലായിരുന്നു, പക്ഷേ അദ്ദേഹം സ്വപ്നം കണ്ടിരുന്നത്, ശരിയായ സ്വപ്നം തന്നെയായിരുന്നു എന്നത് ഓർക്കേണ്ടതുണ്ട്".{{sfn|Cheney|2001|p=266}} 1928-ൽ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് (1,655,114 ആം നമ്പർ യു എസ് പേറ്റന്റ്) ലംബമായി (വിടിഒഎൽ വിമാനം) പറന്നുയരാൻ കഴിവുള്ള ഒരു ബൈപ്ലെയ്ന് പേറ്റന്റ് ലഭിച്ചു. തുടർന്ന് എലിവേറ്റർ ഉപകരണങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ ആ വിമാനം പരമ്പരാഗതരീതിയിൽ പറക്കുന്നതായിരുന്നു ആശയം.<ref>{{cite web |last=Tesla |first=Nikola |title=TESLA PATENT 1,655,114 APPARATUS FOR AERIAL TRANSPORTATION. |url=https://teslauniverse.com/nikola-tesla-patents-1,655,114-aerial-transportation |publisher=U.S. Patent Office|access-date=20 July 2012}}</ref> യുഎസ് സൈന്യം ഉപയോഗിക്കുന്ന വി -22 ഓസ്പ്രേയുമായി നേർത്ത സാമ്യമുണ്ടെങ്കിലും വിമാനം പ്രായോഗികമല്ലെന്ന് കരുതുന്നുണ്ട്. ഈ വിമാനം 1,000 ഡോളറിൽ താഴെ വിലയ്ക്ക് വിൽക്കാനാവുമെന്ന് ടെസ്‌ല കരുതി.{{sfn|Cheney|2001|p=251}}<ref>{{cite web |url=http://www.airspacemag.com/history-of-flight/OldandOdd-AS06.html |title=A.J.S. RAYL Air & Space magazine, September 2006, reprint at History of Flight |publisher=airspacemag.com |access-date=10 September 2012}}</ref> ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന പേറ്റന്റായിരുന്നു, രണ്ട് വർഷം മുമ്പ് തുറന്ന 350 മാഡിസൺ അവന്യൂവിലെ തന്റെ അവസാന ഓഫീസ് ഈ സമയത്ത് ടെസ്‌ല അടയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ===ജീവിത ചുറ്റുപാടുകൾ=== 1900 മുതൽ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ വാൾഡോർഫ് അസ്റ്റോറിയയിൽ ആയിരുന്നു ടെസ്‌ല താമസിച്ചിരുന്നത്, ഇത് വലിയ ചെലവേറിയ ഇടമായിരുന്നു.{{sfn|Cheney|Uth|Glenn|1999|p=125}} 1922-ൽ സെന്റ് റെജിസ് ഹോട്ടലിലേക്ക് താമസം മാറിയ അദ്ദേഹം അതിനുശേഷം ഏതാനും വർഷങ്ങൾ കൂടുമ്പോൾ മറ്റൊരു ഹോട്ടലിലേക്ക് മാറുകയും ബില്ലുകൾ അടയ്ക്കാതെ കിടക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.{{sfn|Carlson|2013|p=467-468}}<ref name=ONeill359>O'Neill (1944), p. 359</ref> പ്രാവുകൾക്ക് തീറ്റകൊടുക്കാൻ ടെസ്‌ല എല്ലാ ദിവസവും പാർക്കിലേക്ക് നടന്നുപോകുമായിരുന്നു. തന്റെ ഹോട്ടൽ മുറിയുടെ ജനാലയിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം കൊടുക്കാൻ തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം പരിക്കേറ്റ പക്ഷികളെ ആരോഗ്യത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു.<ref name=ONeill359/><ref>{{cite web|title=About Nikola Tesla |url=http://www.teslasociety.org/about.html |publisher=Tesla Memorial Society of NY |access-date=5 July 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120525133151/http://www.teslasociety.org/about.html |archive-date=25 May 2012 }}</ref><ref>{{cite web |title=Tesla Life and Legacy&nbsp;– Poet and Visionary |url=https://www.pbs.org/tesla/ll/ll_poevis.html |publisher=PBS |access-date=5 July 2012}}</ref> പരിക്കേറ്റ ഒരു വെളുത്ത പ്രാവ് ദിവസവും അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിച്ചിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ആ പക്ഷിയെ പരിപാലിക്കാനും അതിന്റെ തകർന്ന ചിറകും കാലും സുഖപ്പെടുമ്പോൾ അവളെ സഹായിക്കാനും അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച ഉപകരണം ഉൾപ്പെടെ അദ്ദേഹം 2,000 ഡോളറിലധികം ചിലവഴിച്ചു.{{sfn|Seifer|2001}} ടെസ്‌ല പറഞ്ഞു: {{quote|വർഷങ്ങളായി ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിന് പ്രാവുകളെ പോറ്റുന്നു. പക്ഷേ, അതിലൊരെണ്ണം വളരെ മനോഹരിയായിരുന്നു, ചിറകുകളിൽ ഇളം ചാരനിറത്തിലുള്ള നുറുങ്ങുകളുള്ള ശുദ്ധമായ വെള്ള; അത് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. അതൊരു പെണ്ണായിരുന്നു. വിളിച്ചാൽ അവൾ എന്റെ അടുത്തേക്ക് പറന്നുവന്നിരുന്നു. ഒരു പുരുഷൻ ഒരു സ്ത്രീയെ സ്നേഹിക്കുന്നത് പോലെ ഞാൻ ആ പ്രാവിനെ സ്നേഹിച്ചു, അവൾ എന്നെയും സ്നേഹിച്ചു. എനിക്ക് അവൾ ഉണ്ടായിരുന്നിടത്തോളം കാലം എന്റെ ജീവിതത്തിന് ഒരു ലക്ഷ്യമുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite web|title=About Nikola Tesla |url=http://www.teslasociety.org/about.html |publisher=Tesla Society of USA and Canada |access-date=5 July 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120525133151/http://www.teslasociety.org/about.html |archive-date=25 May 2012 }}</ref>}} ടെസ്‌ലയുടെ അടയ്ക്കാത്ത ബില്ലുകളും പ്രാവുകൾ ഉണ്ടാക്കിയ കുഴപ്പങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികളും 1923 ൽ സെന്റ് റെജിസിൽ നിന്ന് കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെടാൻ കാരണമായി. 1930 ൽ ഹോട്ടൽ പെൻസിൽവാനിയയും 1934 ൽ ഹോട്ടൽ ഗവർണർ ക്ലിന്റനും വിടേണ്ടിവന്നു.<ref name=ONeill359/> ഒരു ഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹം ഹോട്ടൽ മാർഗൂറിയിലും മുറികൾ എടുത്തു.<ref>{{cite web|url=https://teslauniverse.com/nikola-tesla/timeline/1917-teslas-wardenclyffe-tower-destroyed#goto-310|title=1917}}</ref> 1934 ൽ ടെസ്‌ല ന്യൂയോർക്കറിലെ ഹോട്ടലിലേക്ക് മാറി. ഈ സമയത്ത് വെസ്റ്റിംങ്‌ഹൗസ് ഇലക്ട്രിക് & മാനുഫാക്ചറിംഗ് കമ്പനി വാടക നൽകുന്നതിന് പുറമേ പ്രതിമാസം 125 ഡോളർ അദ്ദേഹത്തിനുനൽകാനും തുടങ്ങി. ഇത് എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു എന്നതിന്റെ അക്കൗണ്ടുകളിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണാനുണ്ട്. തങ്ങളുടെ മുൻ സൂപ്പർ കണ്ടുപിടുത്തക്കാരൻ താമസിച്ചിരുന്ന ദാരിദ്ര്യാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന മോശം പ്രചാരണത്തെക്കുറിച്ച് വെസ്റ്റിംങ്‌ഹൗസ് ആശങ്കാകുലരായിരുന്നുവെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്ന് നിരവധി ഉറവിടങ്ങൾ അവകാശപ്പെടുന്നു.{{sfn|Jonnes|2004|p=365}}<ref>{{harvnb|Cheney|Uth|Glenn|1999|p=149}}</ref><ref name="Seifer435">{{harvnb|Seifer|2001|p=435}}</ref>{{sfn|Carlson|2013|p=379}} ചാരിറ്റി സ്വീകരിക്കുന്നതിനോടുള്ള ടെസ്‌ലയുടെ അകൽച്ച ഒഴിവാക്കാൻ "കൺസൾട്ടിംഗ് ഫീസ്" എന്നാണ് പേയ്‌മെന്റിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. വെസ്റ്റിംങ്‌ഹൗസ് പേയ്‌മെന്റുകൾ "വ്യക്തമാക്കാത്ത സെറ്റിൽമെന്റ്" എന്നാണ് ടെസ്‌ല ജീവചരിത്രകാരൻ മാർക്ക് സീഫർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref name="Seifer435"/> എന്തായാലും, വെസ്റ്റിംങ്ഹൗസ് ടെസ്‌ലയ്ക്ക് തന്റെ ശേഷിച്ചജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഫണ്ട് നൽകി. ===ജന്മദിനങ്ങളും പത്രസമ്മേളനങ്ങളും=== [[File:Nikola Tesla on Time Magazine 1931.jpg|thumb|upright|തന്റെ 75 അം പിറന്നാൽ പതിപ്പിൽ ടെസ്‌ല [[Time (magazine)|'ടൈം മാഗസിന്റെ]] കവറിൽ]] 1931 ൽ ടെസ്‌ലയുമായി ചങ്ങാത്തത്തിലായ ഒരു യുവ പത്രപ്രവർത്തകൻ കെന്നത്ത് എം. സ്വീസി ടെസ്‌ലയുടെ 75 ആം ജന്മദിനത്തിനായി ഒരു ആഘോഷം സംഘടിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.davidjkent-writer.com/2012/07/10/happy-birthday-nikola-tesla-a-scientific-rock-star-is-born/|title=Happy Birthday, Nikola Tesla – A Scientific Rock Star is Born|last=Kent|first=David J.|date=10 July 2012|website=Science Traveler|language=en-US|access-date=26 January 2019}}</ref> [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ആൽബർട്ട് ഐൻ‌സ്റ്റൈൻ]] ഉൾപ്പെടെ സയൻസ്, എഞ്ചിനീയറിംഗ് മേഖലകളിലെ 70 ലധികം മുൻനിരക്കാരിൽ നിന്നും ടെസ്‌ലയ്ക്ക് അഭിനന്ദനക്കത്തുകൾ ലഭിച്ചു,<ref>{{cite web|url=http://www.teslasociety.com/time.jpg|title=Time front cover, Vol XVIII, No. 3|date=20 July 1931|access-date=10 September 2012}}</ref> കൂടാതെ ടൈം മാസികയുടെ പുറംചട്ടയിലും അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref>{{cite news|title=Nikola Tesla {{!}} 20 July 1931|url=http://www.time.com/time/covers/0,16641,19310720,00.html|work=Time|access-date=2 July 2012|archive-date=2015-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20151208232255/http://content.time.com/time/covers/0,16641,19310720,00.html|url-status=dead}}</ref> വൈദ്യുതോർജ്ജ ഉൽ‌പാദനത്തിനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനയെ മാനിച്ച് കവർ അടിക്കുറിപ്പ് "ലോകം മുഴുവൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പവർഹൗസ്" എന്നായിരുന്നു. പാർട്ടി വളരെ നന്നായി നടന്നു, ടെസ്‌ല ഇത് ഒരു വാർഷിക പരിപാടിയാക്കി, വലിയ ഭക്ഷണവും പാനീയവും അടങ്ങുന്ന അത്തരം അവസരങ്ങളിൽ സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ അദ്ദേഹം വിളമ്പി. തന്റെ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ കാണാനും തന്റെ മുൻകാല വീരസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും നിലവിലെ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കാഴ്ചപ്പാടുളെക്കുറിച്ചും ചിലപ്പോൾ പൊള്ളയായ അവകാശവാദങ്ങളെക്കുറിച്ചും കഥകൾ കേൾക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം മാധ്യമങ്ങളെയും ക്ഷണിച്ചു.{{sfn|Cheney|2001|p=151}}{{sfn|Carlson|2013|pp=380–382}} [[File:Teslathoughtcamera.jpeg|thumb|1993 -ൽ പിറന്നാൾ ആഗോഷത്തിൽ ടെസ്‌ല വിവരിച്ച ചിന്താ ക്യാമറയുടെ വിഭാവനം]] 1932 ലെ പാർട്ടിയിൽ, കോസ്മിക് കിരണങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു മോട്ടോർ താൻ കണ്ടുപിടിച്ചതായി ടെസ്‌ല അവകാശപ്പെട്ടു.{{sfn|Carlson|2013|pp=380–382}}1933 ൽ 77 ആം വയസ്സിൽ ടെസ്‌ല മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു, 35 വർഷത്തെ പ്രവർത്തനത്തിന് ശേഷം, ഒരു പുതിയ ഊർജ്ജരൂപത്തിന്റെ തെളിവ് ഹാജരാക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ് താനെന്ന്. ഐൻസ്റ്റീനിയൻ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നും വലിയരീതിയിൽ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഊർജ്ജസിദ്ധാന്തമാണിതെന്നും ഇത് പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ വിലകുറഞ്ഞതും 500 വർഷം വരെനിൽക്കുന്നതുമായ ഒരു ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ച് ടാപ്പുചെയ്യാമെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. വ്യക്തിഗതമാക്കിയ സ്വകാര്യ റേഡിയോ തരംഗദൈർഘ്യങ്ങൾ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗത്തിലാണ് താൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്നും മെറ്റലർജിയിലെ മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്നും റെറ്റിന ഉപയോഗിച്ച് ചിന്തയെ റെക്കോർഡ് ചെയ്ത് ഫോട്ടോയെടുക്കുന്നതിനുള്ള മാർഗം വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു.<ref>Tesla Predicts New Source of Power in Year, New York Herald Tribune, 9 July 1933</ref> എല്ലാ യുദ്ധങ്ങളും അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന് താൻ അവകാശപ്പെടുന്ന ഒരു സൂപ്പർ വെപ്പൺ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതായി 1934 ൽ ടെസ്‌ല മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു.<ref>{{cite news |title=Tesla's Ray |work=Time |date=23 July 1934}}</ref><ref name="seifer1">{{cite web |last=Seifer |first=Marc |title=Tesla's "Death Ray" Machine |url=http://www.bibliotecapleyades.net/tesla/esp_tesla_2.htm |publisher=bibliotecapleyades.net |access-date=4 July 2012}}</ref> അദ്ദേഹം അതിനെ "ടെലിഫോഴ്സ്" എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു, പക്ഷേ സാധാരണയായി ഇതിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണകിരണം എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്.<ref>Cheney, Margaret & Uth, Robert (2001). Tesla: Master of Lightning. Barnes & Noble Books. p. 158</ref> ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതും പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള ആയുധമാണെന്നും ടെസ്‌ല ഇതിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചു. തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് ആയുധം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കും എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ പദ്ധതികൾ ടെസ്‌ല ഒരിക്കലും വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല, എന്നാൽ 1984 ൽ ബെൽഗ്രേഡിലെ നിക്കോള ടെസ്‌ല മ്യൂസിയം ആർക്കൈവിൽ അവ കാണപ്പെട്ടു.{{sfn|Carlson|2013|p=382}} ''The New Art of Projecting Concentrated Non-dispersive Energy through the Natural Media'', എന്ന പ്രബന്ധത്തിൽ കണങ്ങളെ പുറത്തുകടക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന ഗ്യാസ് ജെറ്റ് മുദ്രയുള്ള ഒരു ഓപ്പൺ-എൻഡ് വാക്വം ട്യൂബ്, ടങ്സ്റ്റൺ അല്ലെങ്കിൽ മെർക്കുറി സ്ലഗ്ഗുകൾ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വോൾട്ടുകളിലേക്ക് ചാർജ് ചെയ്ത് അവ ഇലക്ട്രോസ്റ്റാറ്റിക് റിപൾഷൻ വഴി ഒരുമിപ്പിച്ച് ഒഴുക്കുന്ന രീതിവിവരിക്കുന്നുണ്ട്.{{sfn|Carlson|2013|pp=380–382}}{{sfn|Seifer|1998|p=454}} യുഎസ് യുദ്ധവകുപ്പ്, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ, യുഗോസ്ലാവിയ എന്നിവയെ ഈ ഉപകരണത്തിൽ താൽപ്പര്യപ്പെടുത്താൻ ടെസ്‌ല ശ്രമിച്ചു.<ref>"Aerial Defense 'Death-Beam' Offered to U.S. By Tesla" 12 July 1940</ref><ref>{{cite web |last=Seifer |first=Marc J. |title=Tesla's "death ray" machine |url=http://www.bibliotecapleyades.net/tesla/esp_tesla_2.htm |access-date=5 September 2012}}</ref> 1935 ൽ തന്റെ 79- ആം ജന്മദിന പാർട്ടിയിൽ ടെസ്‌ല നിരവധി വിഷയങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി. 1896 ൽ കോസ്മിക് കിരണം കണ്ടെത്തിയതായും ഇൻഡക്ഷൻ വഴി നേർധാരാവൈദ്യുതപ്രവാഹം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗം കണ്ടുപിടിച്ചതായും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു, കൂടാതെ തന്റെ മെക്കാനിക്കൽ ഓസിലേറ്ററിനെക്കുറിച്ചും നിരവധി അവകാശവാദങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു.<ref name="ReferenceA">Earl Sparling, NIKOLA TESLA, AT 79, USES EARTH TO TRANSMIT SIGNALS: EXPECTS TO HAVE $100,000,000 WITHIN TWO YEARS, New York World-Telegram, 11 July 1935</ref> 1898 ൽ തന്റെ 46 ഈസ്റ്റ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്ട്രീറ്റ് ലാബിലും ലോവർ മാൻഹട്ടനിലെ അയൽ തെരുവുകളിലും തന്റെ ഓസിലേറ്ററിന്റെ ഒരു പതിപ്പ് ഭൂകമ്പത്തിന് കാരണമായതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു (രണ്ട് വർഷത്തിനുള്ളിൽ 100 ​​മില്യൺ ഡോളർ ഈ രീതിയിൽ സമ്പാദിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രതീക്ഷിച്ചു).<ref name="ReferenceA" /> തന്റെ ഓസിലേറ്ററിന് 5 പൗണ്ട് വായു മർദ്ദം ഉപയോഗിച്ച് എംപയർ സ്റ്റേറ്റ് കെട്ടിടം നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് അദ്ദേഹം മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Carlson|2013|p=380}} "ടെലിജിയോഡൈനാമിക്സ്" എന്ന് വിളിക്കുന്ന തന്റെ ഓസിലേറ്ററുകൾ ഉപയോഗിച്ച് താൻ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഒരു പുതിയ സാങ്കേതികതയെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു, ഇതുപയോഗിച്ച് തറയിൽക്കൂടി വൈബ്രേഷനുകൾ അയച്ച് ആശയവിനിമയം ചെയ്യുന്നതിനോ ഭൂഗർഭ ധാതു നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനോ അവ എത്ര ദൂരത്തിലായാലും പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു.<ref name="Anderson" /> 1937 ലെ ഹോട്ടൽ ന്യൂയോർക്കർ പരിപാടിയിൽ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് ചെക്കോസ്ലോവാക് അംബാസഡറിൽ നിന്ന് ഓർഡർ ഓഫ് വൈറ്റ് ലയണും യുഗോസ്ലാവ് അംബാസഡറിൽ നിന്ന് ഒരു മെഡലും ലഭിച്ചു.{{sfn|Carlson|2013|pp=380–382}} മരണകിരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങളിൽ ടെസ്‌ല ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിച്ചു, "പക്ഷേ ഇത് ഒരു പരീക്ഷണമല്ല ... ഞാൻ അത് നിർമ്മിക്കുകയും പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. വലിയ താമസമില്ലാതെ ഞാനിത് ലോകത്തിന് നൽകുന്നതാണ്". ==മരണം== 1937 അവസാനത്തോടെ, 81 ആം വയസ്സിൽ, ഒരു രാത്രി അർദ്ധരാത്രിക്ക് ശേഷം, ടെസ്‌ല പതിവുപോലെ കത്തീഡ്രലിലേക്കും ലൈബ്രറിയിലേക്കും പ്രാവുകൾക്ക് തീറ്റകൊടുക്കാനായി ന്യൂയോർക്കർ ഹോട്ടലിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. ഹോട്ടലിൽ നിന്ന് രണ്ട് ബ്ലോക്കുകൾ തെരുവ് മുറിച്ചുകടക്കുന്നതിനിടയിൽ, നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഒരു ടാക്‌സിക്യാബിൽ കയറാൻ കഴിയാതെ ടെസ്‌ല നിലത്തുവീണു. അപകടത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുതുകിന് സാരമായ മുറിവുകൾ പറ്റുകയും മൂന്ന് വാരിയെല്ലുകൾ ഒടിയുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരിക്കുകളുടെ വ്യാപ്തി എത്രത്തോളമുണ്ടെന്ന് അറിയില്ല; ആജീവനാന്തമായ പതിവുപോലെ ഡോക്ടറെ സമീപിക്കാൻ ടെസ്‌ല വിസമ്മതിച്ചു, ഈ വീഴ്ചയിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും പൂർണമായി സുഖം പ്രാപിച്ചുമില്ല.{{sfn|O'Neill|1944|p=?}}{{sfn|Carlson|2013|p=389}} 1943 ജനുവരി 7 ന്, 86 ആം വയസ്സിൽ, ന്യൂയോർക്കർ ഹോട്ടലിലെ റൂം 3327 ൽ ആരും സമീപത്തില്ലാതെ ടെസ്‌ല മരണമടഞ്ഞു. "ശല്യപ്പെടുത്തരുത്" എന്ന ബോർഡ് മാനിക്കാതെ ടെസ്‌ലയുടെ മുറിയിൽ പ്രവേശിച്ച വീട്ടുജോലിക്കാരി ആലീസ് മോനാഘൻ ആണ് മൃതദേഹം കണ്ടെത്തിയത്. അസിസ്റ്റന്റ് മെഡിക്കൽ എക്‌സാമിനർ എച്ച്.ഡബ്ല്യു. വെംബ്ലി മൃതദേഹം പരിശോധിക്കുകയും മരണകാരണം [[കൊറോണറി ത്രോംബോസിസ്]] ആണെന്ന് വിധിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="teslatimeline" /> രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം ഫെഡറൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ടെസ്‌ലയുടെ വസ്തുവകകൾ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഏലിയൻ പ്രോപ്പർട്ടി കസ്റ്റോഡിയനോട് ഉത്തരവിട്ടു.<ref name="teslatimeline" /> എം.ഐ.ടി. കസ്റ്റഡിയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ടെസ്‌ലയുടെ വസ്തുവഹകൾ വിശകലനം ചെയ്യാൻ ദേശീയ പ്രതിരോധ ഗവേഷണസമിതിയുടെ സാങ്കേതികസഹായിയായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്ന ഒരു പ്രശസ്ത ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറായ ജോൺ ജി. ട്രമ്പിനെ വിളിച്ചു.<ref name="teslatimeline" /> മൂന്ന് ദിവസത്തെ അന്വേഷണത്തിന് ശേഷം അപരിചിതരുടെ കൈവശം എത്തപ്പെട്ടാൽ അപകടകരമാകുന്ന ഒന്നും തന്നെ അവിടെയില്ലെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ റിപ്പോർട്ട് നിഗമനത്തിലെത്തിയത്, അതുപ്രകാരം: {{quote|[ടെസ്‌ലയുടെ] ചിന്തകളും പരിശ്രമങ്ങളും കുറഞ്ഞത് കഴിഞ്ഞ 15 വർഷത്തിനിടയിൽ പ്രാഥമികമായി ഒരു ഊഹക്കച്ചവടവും ദാർശനികവും ഒരു പരിധിവരെ പ്രമോഷണൽ സ്വഭാവമുള്ളതുമായിരുന്നു; മാത്രമല്ല അവയിൽ പുതിയ, മികച്ച, പ്രവർത്തനക്ഷമമായ തത്വങ്ങളോ അത്തരം ഫലങ്ങൾ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതിനുള്ള രീതികളോ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നില്ലതാനും<ref name="autogeneratedll">{{cite web |title=The Missing Papers |url=https://www.pbs.org/tesla/ll/ll_mispapers.html |publisher=PBS |access-date=5 July 2012}}</ref>}} ടെസ്‌ലയുടെ "മരണകിരണത്തിന്റെ" ഒരു ഭാഗം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ബോക്‌സിൽ ട്രംപ് കണ്ടെത്തിയത് ഒരു 45 വർഷം പഴക്കമുള്ള മൾട്ടിഡെകേഡ് റെസിസ്റ്റൻസ് ബോക്‌സ് മാത്രമാണ്.<ref>{{harvnb|Childress|1993|p=249}}</ref>[[File:Urn with Teslas ashes.jpg|thumb|ടെസ്‌ലയുടെ ചിതാഭസ്മം സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ള, ടെസ്‌യുടെ പ്രിയപ്പെട്ട ജ്യാമിതീയ വസ്‌തുവായ ഒരു ഗോളത്തിൽ (നിക്കോള ടെസ്‌ല മ്യൂസിയം, ബെൽഗ്രേഡ്)]] 1943 ജനുവരി 10 ന് ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി മേയർ ഫിയോറെല്ലോ ലാ ഗാർഡിയ സ്ലൊവേൻ-അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരൻ ലൂയിസ് ആഡാമിക് എഴുതിയ ഒരു മരണക്കുറിപ്പ് ഡബ്ല്യുഎൻ‌വൈ‌സി റേഡിയോയിലൂടെ തത്സമയം വായിച്ചപ്പോൾ വയലിനിൽ ഗാനങ്ങളായ "എവ് മരിയ", "തമോ ഡാലെക്കോ" എന്നിവ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ആലപിച്ചു.<ref name="teslatimeline" /> ജനുവരി 12 ന് മാൻഹട്ടനിലെ സെന്റ് ജോൺ ദി ഡിവിഷൻ കത്തീഡ്രലിൽ ടെസ്‌ലയുടെ സംസ്കാര ചടങ്ങിൽ രണ്ടായിരം പേർ പങ്കെടുത്തു. ശവസംസ്കാരത്തിന് ശേഷം ടെസ്‌ലയുടെ മൃതദേഹം ന്യൂയോർക്കിലെ ആർഡ്‌സ്ലിയിലെ ഫേൺക്ലിഫ് സെമിത്തേരിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. പിന്നീട് സംസ്കരിച്ചു. അടുത്ത ദിവസം, ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലെ ട്രിനിറ്റി ചാപ്പലിലെ (ഇന്നത്തെ സെർബിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് കത്തീഡ്രൽ ഓഫ് സെന്റ് സാവ) പ്രമുഖ പുരോഹിതന്മാർ രണ്ടാമത്തെ ശുശ്രൂഷനടത്തി.<ref name="teslatimeline" /> ===സമ്പത്ത്=== 1952 ൽ ടെസ്‌ലയുടെ അനന്തരവൻ സാവ കൊസനോവിച്ചിന്റെ സമ്മർദത്തെത്തുടർന്ന് ടെസ്‌ലയുടെ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ ബെൽഗ്രേഡിലേക്ക് എൻ.ടി. എന്ന് കുറിച്ച 80 ട്രങ്കുകളിൽ കൊണ്ടുപോയി.<ref name="teslatimeline" /> 1957-ൽ കൊസനോവിക്കിന്റെ സെക്രട്ടറി ഷാർലറ്റ് മുസാർ ടെസ്‌ലയുടെ ചിതാഭസ്മം അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് ബെൽഗ്രേഡിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.<ref name="teslatimeline" /> നിക്കോള ടെസ്‌ല മ്യൂസിയത്തിലെ മാർബിൾ പീഠത്തിൽ സ്വർണ്ണം പൂശിയ ഗോളത്തിൽ ആ ചിതാഭസ്മം പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |title=Urn with Tesla's ashes |url=http://www.tesla-museum.org/meni_en/muzej/3.htm |publisher=Tesla Museum |access-date=16 September 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120825230422/http://www.tesla-museum.org/meni_en/muzej/3.htm |archive-date=25 August 2012 }}</ref> ==പേറ്റന്റുകൾ== {{Main|List of Nikola Tesla patents}} തന്റെ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾക്ക് ടെസ്‌ല ലോകമെമ്പാടുമായി 300 ഓളം പേറ്റന്റുകൾ നേടി.<ref name="sarboh">{{cite web |url=http://www.tesla-symp06.org/papers/Tesla-Symp06_Sarboh.pdf |title=Nikola Tesla's Patents |first=Snežana |last=Šarboh |date=18–20 October 2006 |work=Sixth International Symposium Nikola Tesla |location=Belgrade, Serbia |page=6 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071030134331/http://www.tesla-symp06.org/papers/Tesla-Symp06_Sarboh.pdf |archive-date=30 October 2007 |access-date=8 October 2010 |ref=sarbo}}</ref> ടെസ്‌ലയുടെ ചില പേറ്റന്റുകൾ കണക്കിലെടുത്തിട്ടില്ല, പേറ്റന്റ് ആർക്കൈവുകളിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിവിധ സ്രോതസ്സുകൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 26 രാജ്യങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞത് 278 പേറ്റന്റുകൾ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="sarboh" /> ടെസ്‌ലയുടെ പേറ്റന്റുകളിൽ പലതും [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|ബ്രിട്ടൻ]], [[കാനഡ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു, എന്നാൽ മറ്റ് പല പേറ്റന്റുകളും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ അംഗീകാരം നേടിയവയാണ്.{{sfn|Cheney|2001|p=62}} ടെസ്‌ല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത പല കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളും പേറ്റന്റ് പരിരക്ഷയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുമില്ല. ==വ്യക്തിപരമായ കാര്യങ്ങൾ== ===കാഴ്ചയ്ക്ക്=== [[File:Tesla circa 1890.jpeg|upright|alt=head-and-shoulder shot of slender man with dark hair and moustache, dark suit and white-collar shirt|thumb|right|1890 -ൽ, 34 ആം വയസ്സിൽ ടെസ്‌ല]] 1888 മുതൽ 1926 വരെ ഏതാണ്ട് ഒരേ ഭാരം തന്നെയുണ്ടായിരുന്ന ടെസ്‌ലയ്ക്ക് 6 അടി 2 ഇഞ്ച് (1.88)) ഉയരവും 142 പൗണ്ട് (64 കിലോഗ്രാം) തൂക്കവുമുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രൂപത്തെ പത്രം എഡിറ്റർ ആർതർ ബ്രിസ്‌ബേൻ വിശേഷിപ്പിച്ചത് "ഏതാണ്ട് ഏറ്റവും ഉയരമുള്ളതും പതിവായി ഡെൽമോണിക്കോയിലേക്ക് പോകുന്ന ഏറ്റവും ഗൗരവമുള്ള മനുഷ്യനും" എന്നാണ്.<ref name="brisbane1"/>{{sfn|O'Neill|1944|p=292}} ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ സുന്ദരനും സ്റ്റൈലിഷ് വ്യക്തിത്വവുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം, വസ്ത്രധാരണം, ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കൃത്യതപുലർത്തുക എന്നിവയിലൊക്കെ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധാലുവായിരുന്നു. തന്റെ ബിസിനസ് ബന്ധങ്ങൾക്ക് നേട്ടമുണ്ടാക്കാൻ ഉതകുന്നവിധത്തിൽ തന്നെത്തന്നെ നല്ലനിലയിൽ അദ്ദേഹം കൊണ്ടുനടന്നിരുന്നു.{{sfn|O'Neill|1944|p=289}} ഇളം കണ്ണുകൾ, "വളരെ വലിയ കൈകൾ", "വളരെ വലിയ പെരുവിരൽ" എന്നിവയെല്ലാം ഉള്ളയാളെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name="brisbane1"/> ===അന്ത്യന്തം കൃത്യമായ ഓർമ്മ=== <!-- "Early years (1856–1885)" section of THIS article links here. Please fix link if changing section title --> ടെസ്‌ല നിരവധി കൃതികൾ വായിക്കുകയും പുസ്തകങ്ങൾ സമ്പൂർണ്ണമായിത്തന്നെ മനപ്പാഠമാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു ഫോട്ടോഗ്രാഫിക് മെമ്മറി തന്നെയായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നതെന്ന് കരുതിപ്പോരുന്നു.{{sfn|Cheney|2001|p=33}} സെർബോ-ക്രൊയേഷ്യൻ, ചെക്ക്, ഇംഗ്ലീഷ്, ഫ്രഞ്ച്, ജർമ്മൻ, ഹംഗേറിയൻ, ഇറ്റാലിയൻ, ലാറ്റിൻ എന്നീ എട്ട് ഭാഷകൾ അദ്ദേഹം സംസാരിക്കുമായിരുന്നു.{{sfn|O'Neill|1944|p=282}} പ്രചോദനത്തിന്റെ വിശദമായ നിമിഷങ്ങൾ അനുഭവിച്ചതായി ടെസ്‌ല തന്റെ ആത്മകഥയിൽ പറഞ്ഞു. ആദ്യകാല ജീവിതത്തിൽ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് ആവർത്തിച്ച് അസുഖം പിടിപെട്ടു. കണ്ണുകൾക്ക് മുന്നിൽ കാഴ്ച മറയ്ക്കത്തക്കരീതിയിലുള്ള വെളിച്ചത്തിന്റെ മിന്നലുകൾ ദൃശ്യമാകുന്ന തോന്നലുണ്ടാക്കുന്ന സവിശേഷമായൊരുരോഗം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു, അതോടൊപ്പം എന്തൊക്കെയോ ദർശങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചിരുന്നത്രേ.{{sfn|Cheney|2001|p=33}} മിക്കപ്പോഴും, ഇത്തരം ദർശനങ്ങൾ അദ്ദേഹം കണ്ടുമുട്ടിയേക്കാവുന്ന ഒരു വാക്കുമായോ ആശയവുമായോ ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു; മറ്റ് സമയങ്ങളിൽ അവ അദ്ദേഹം നേരിട്ട ഒരു പ്രത്യേകപ്രശ്നത്തിന് പരിഹാരം നൽകി. ഒരു ഇനത്തിന്റെ പേര് കേട്ടാൽപ്പോലും, അദ്ദേഹത്തിന് അത് യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ കണ്ടതുപോലെ വിശദീകരിക്കാനാവുമായിരുന്നു.{{sfn|Cheney|2001|p=33}} നിർമ്മാണ ഘട്ടത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിനുമുമ്പുതന്നെ, എല്ലാ അളവുകളും ഉൾപ്പെടെ, വളരെ കൃത്യതയോടെ ടെസ്‌ല തന്റെ മനസ്സിൽ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ ദൃശ്യവൽക്കരിച്ചിരുന്നു. ഇത് ചിലപ്പോൾ ചിത്രചിന്ത എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹം സാധാരണയായി കൈകൊണ്ട് ഡ്രോയിംഗുകൾ നിർമ്മിച്ചില്ല, മറിച്ച് ഓർമ്മയിൽ നിന്നും അവ നേരേ പുറത്തുവന്നിരുന്നു. കുട്ടിക്കാലം മുതൽ, ടെസ്‌ലയ്ക്ക് ജീവിതത്തിൽ മുമ്പ് സംഭവിച്ച സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് പതിവായി ഫ്ലാഷ്ബാക്കുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Cheney|2001|p=33}} ===ബന്ധങ്ങൾ=== ടെസ്‌ല ആജീവനാന്തം അവിവാഹിതനായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ തന്റെ ബ്രഹ്മചര്യം തന്റെ ശാസ്ത്രീയകഴിവുകൾക്ക് വളരെയധികം സഹായകമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു.{{sfn|Cheney|2001|p=33}} സ്ത്രീകൾ എല്ലാവിധത്തിലും പുരുഷന്മാരേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠരാണെന്നു കരുതുന്ന തനിക്ക് ഒരിക്കലും ഒരു സ്ത്രീക്ക് വേണ്ടത്ര യോഗ്യനാകാൻ കഴിയില്ലെന്ന് തോന്നുന്നതായി അദ്ദേഹം മുൻ വർഷങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് സ്ത്രീകൾ പുരുഷന്മാരെ മറികടന്ന് കൂടുതൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് തോന്നി. അധികാരത്തിലിരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിലൂടെ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്ത്രീത്വം നഷ്ടപ്പെടുന്നുവെന്ന് തോന്നിയ ടെസ്‌ലയ്ക്ക് ഈ "പുതിയ സ്ത്രീയെ" തീരെ ഇഷ്ടമായില്ല. 1924 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് ഗാൽവെസ്റ്റൺ ഡെയ്‌ലി ന്യൂസിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിച്ചു, “മൃദുവായ ശബ്ദത്തിനുപകരം, എന്റെ ഭക്തിനിർഭരമായ ആരാധനയുടെ സൗമ്യയായ സ്ത്രീ, ജീവിതത്തിലെ തന്റെ പ്രധാന വിജയം പുരുഷനെപ്പോലെ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ശബ്ദമുണ്ടാക്കി, പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്ത്, കായികത്തിലും, മറ്റു മേഖലകളിലും പഴയ സഹകരണരീതി മാറ്റിവച്ച് എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പുരുഷനെ മാറ്റിനിർത്തുന്ന സ്ത്രീകളുടെ പ്രവണത, ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും അവനുമായുള്ള സഹകരണത്തിന്റെ പഴയ മനോഭാവത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്നത് എന്നെ നിരാശപ്പെടുത്തുന്നു"<ref>{{cite web|title=Nikola Tesla-"Mr Tesla Explains Why He Will Never Marry"|url=http://anengineersaspect.blogspot.com/2011/07/nikola-tesla-mr-tesla-explains-why-he.html|website=An Engineer's Aspect|access-date=22 May 2016}}</ref> പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങളിൽ വിവാഹം കഴിക്കാത്തതിലൂടെ, തന്റെ ജോലിക്കായി താൻ വളരെയധികം ത്യാഗം ചെയ്തുവെന്ന് ഒരു റിപ്പോർട്ടറോട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അറിയപ്പെടുന്ന ഒരുതരം ബന്ധങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാനോ അഭിരമിക്കാനോ ടെസ്‌ല മുതിർന്നില്ല, മറിച്ച് അദ്ദേഹം സകല ഉത്തേജനങ്ങളും തന്റെ ജോലിയിൽ നിന്നാണ് കണ്ടെത്തിയത്.{{sfn|Seifer|2001}} തന്റെ ജോലിയുമായും തന്നോടുതന്നെയും ഒതുങ്ങിക്കൂടിയ ടെസ്‌ല സാമൂഹികജീവിതത്തിൽ പരാജയമായിരുന്നു.{{sfn|Jonnes|2004}}<ref>{{cite book|title=The Race for Wireless: How Radio was Invented (or Discovered?)|year=2011|publisher=AuthorHouse|isbn=978-1-4634-3750-3|page=36|first=Gregory|last=Malanowski|quote=Tesla was definitely asocial, a loner. Although in his younger years he was immensely popular and admired by many rich, socialite women, there were no women in his life.}}</ref>{{Sfn|Cheney|Uth|Glenn|1999|loc=Preface}}<ref>{{cite book|title=AC/DC: The Savage Tale of the First Standards War|year=2011|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-118-04702-6|pages=163–64|first=Tom|last=McNichol|quote=Tesla's peculiar nature made him a solitary man, a loner in a field that was becoming so complex that it demanded collaboration.}}</ref> എന്നിരുന്നാലും അദ്ദേഹം സാമൂഹ്യജീവിതത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടപ്പോൾ പലരും ടെസ്‌ലയെക്കുറിച്ച് വളരെ ക്രിയാത്മകമായും അഭിനന്ദനാർഹമായും സംസാരിച്ചു. റോബർട്ട് അണ്ടർവുഡ് ജോൺസൺ അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത് "വൈശിഷ്ട്യം, മാധുര്യം, ആത്മാർത്ഥത, എളിമ, പരിഷ്ക്കരണം, ഔദാര്യം, കരുത്ത്" എന്നിവയെല്ലാമുള്ളയാളെന്ന രീതിയിലാണ്.{{sfn|Seifer|2001}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ സെക്രട്ടറി ഡൊറോത്തി സ്കെറിറ്റ് എഴുതി: "അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുഞ്ചിരിയും കുലീനതയും എല്ലായ്പ്പോഴും സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മാവിൽ പതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന സൗമ്യതയുടെ സവിശേഷതകളാണ്".{{sfn|O'Neill|1944|p=289}} ടെസ്‌ലയുടെ സുഹൃത്ത് ജൂലിയൻ ഹത്തോൺ എഴുതി, “ഒരു കവി, തത്ത്വചിന്തകൻ, മികച്ച സംഗീതത്തെ വിലമതിക്കുന്നയാൾ, ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞൻ, ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളെ ആസ്വദിക്കുന്നവൻ എന്നീ ഗുണങ്ങളുള്ള ശാസ്ത്രജ്ഞനെയോ എഞ്ചിനീയറിനെയോ ഒരാൾക്ക് അപൂർവമായി മാത്രമേ കാണാനാവുകയുള്ളൂ”.{{sfn|Cheney|2001|p=80}} ഫ്രാൻസിസ് മരിയൻ ക്രോഫോർഡ്, റോബർട്ട് അണ്ടർവുഡ് ജോൺസൺ, സ്റ്റാൻഫോർഡ് വൈറ്റ്, ഫ്രിറ്റ്സ് ലോവൻ‌സ്റ്റൈൻ, ജോർജ്ജ് ഷെർഫ്, കെന്നത്ത് സ്വീസി എന്നിവരുടെ നല്ല സുഹൃത്തായിരുന്നു ടെസ്‌ല<ref name="teslasociety1"/><ref>{{cite web|title=Stanford White|url=http://www.teslasociety.com/stanford.htm|publisher=Tesla Memorial Society of NY|access-date=4 July 2012}}</ref>.<ref>{{citation|first=Kenneth M.|last=Swezey|title=Papers 1891–1982|volume=47|url=http://americanhistory.si.edu/archives/d8047.htm|publisher=National Museum of American History|access-date=4 July 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505004025/http://americanhistory.si.edu/archives/d8047.htm|archive-date=5 May 2012}}</ref><ref>{{cite web |title=Tribute to Nikola Tesla|url=http://www.teslasociety.com/posterbook.htm|publisher=Tesla Memorial Society of NY|access-date=4 July 2012}}</ref><ref>{{cite web|title=Nikola Tesla at Wardenclyffe|url=http://www.teslasociety.com/warden.htm|publisher=Tesla Memorial Society of NY |access-date=4 July 2012}}</ref> മധ്യവയസ്സിൽ ടെസ്‌ല [[മാർക് ട്വയിൻ|മാർക്ക് ട്വെയിന്റെ]] ഉറ്റ ചങ്ങാതിയായി; ടെസ്‌ലയുടെ ലാബിലും മറ്റിടങ്ങളിലും അവർ ഒരുമിച്ച് ധാരാളം സമയം ചെലവഴിച്ചു.<ref name="teslasociety1">{{cite web|title=Famous Friends|url=http://www.teslasociety.com/famousfriends.htm |publisher=Tesla Memorial Society of NY|access-date=4 July 2012}}</ref> ടെസ്‌ലയുടെ ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോർ കണ്ടുപിടുത്തത്തെ "ടെലിഫോണിന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും മൂല്യവത്തായ പേറ്റന്റ്" എന്നാണ് ട്വെയ്ൻ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite news|title=Nikola Tesla: The patron saint of geeks?|url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-19503846|work=News Magazine|publisher=BBC|access-date=10 September 2012|date=10 September 2012}}</ref> 1896 ൽ നടി സാറാ ബെൻ‌ഹാർട്ട് നടത്തിയ ഒരു പാർട്ടിയിൽ ടെസ്‌ല [[വിവേകാനന്ദൻ|സ്വാമി വിവേകാനന്ദനെ]] കണ്ടു. ദ്രവ്യവും ഊർജ്ജവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഗണിതശാസ്ത്രപരമായി പ്രകടിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ടെസ്‌ല പറഞ്ഞതായി വിവേകാനന്ദൻ പിന്നീട് എഴുതി, വേദാന്ത-പ്രപഞ്ചശാസ്ത്രത്തിന് ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറ നൽകാൻ ഇത് ഉപകാരപ്പെടുമെന്ന് വിവേകാനന്ദൻ കരുതി.<ref>Kak, S. (2017) Tesla, wireless energy transmission and Vivekananda. Current Science, vol. 113, 2207-2210.</ref><ref>{{cite web| url=https://books.google.co.in/books?id=30PeCQAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PT24&dq=tesla+Vivekananda&q=tesla+Vivekananda&hl=en&redir_esc=y#v=onepage&q=tesla%20Vivekananda&f=true |title=Swami Vivekananda: A Contemporary Reader edited by Makarand R. Paranjape}}</ref> 1920 -കളുടെ അവസാനത്തിൽ, കവി, എഴുത്തുകാരൻ, നിഗൂഡചിന്തകൻ എന്നിവ കൂടാതെ പിന്നീട് നാസി പ്രചാരകനുമായ ജോർജ്ജ് സിൽ‌വെസ്റ്റർ വീറെക്കുമായി ടെസ്‌ല ചങ്ങാത്തം കൂടി. വീരക്കും ഭാര്യയും നടത്തിയ അത്താഴവിരുന്നുകളിൽ ടെസ്‌ല ഇടയ്ക്കിടെ പങ്കെടുക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite book|author1=Cheney, Margaret|author2=Uth, Robert|name-list-style=amp|date=2001|title=Tesla: Master of Lightning|publisher=Barnes & Noble Books|page=137}}</ref><ref>{{cite book|last=Johnson|first=Neil M.|title=George Sylvester Viereck: Poet and Propagandist|publisher=Neil M. Johnson}}</ref> ചില സമയങ്ങളിൽ അമിതഭാരമുള്ളവരോട് ടെസ്‌ല കോപാകുലനാകുകയും പരസ്യമായി വെറുപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു, ഭാരം കാരണം അദ്ദേഹം ഒരു സെക്രട്ടറിയെ പുറത്താക്കിയിട്ടുമുണ്ട്.{{sfn|Cheney|2001|p=110}} ആൾക്കാരുടെ വസ്ത്രധാരണത്തെ അദ്ദേഹം കർശനമായി വിമർശിച്ചിരുന്നു. പല അവസരങ്ങളിലും, വീട്ടിൽ പോയി വസ്ത്രധാരണം മാറ്റാൻ ടെസ്‌ല ഒരു കീഴുദ്യോഗസ്ഥനോട് നിർദ്ദേശിച്ചു.{{sfn|Cheney|2001|p=33}} [[തോമസ് ആൽ‌വ എഡിസൺ|തോമസ് എഡിസൺ]] മരിച്ചപ്പോൾ, 1931-ൽ ടെസ്‌ല [[ദ് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിന്]] കൊടുത്ത കുറിപ്പ് അതിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഏക നിഷേധാത്മക അഭിപ്രായമായിരുന്നു. അതിൽ എഡിസന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: {{quote|അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു ഹോബിയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, ഒരു തരത്തിലുള്ള വിനോദവും ഇല്ലാതെ ശുചിത്വത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രാഥമിക നിയമങ്ങളെപ്പോലും അവഗണിച്ചാണ് അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നത്. ഒട്ടും കാര്യക്ഷമമായ രീതിയായിരുന്നില്ല അയാളുടെ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രീതി ഒട്ടും കാര്യക്ഷമമല്ലാത്തതും എന്തെങ്കിലും ഫലം ഉണ്ടാവണമെങ്കിൽ വലിയ ഭാഗ്യത്തിന്റെ അംശം വേണ്ടിയിരുന്നതും ആയിരുന്നു. ഒരു ചെറിയ സിദ്ധാന്തവും കണക്കുകൂട്ടലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ 90 ശതമാനം അധ്വാനവും രക്ഷിക്കുമായിരുന്നുവെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് ആദ്യം ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു ഖേദകരമായ സാക്ഷിയായിരുന്നു. പുസ്തക പഠനത്തോടും ഗണിതശാസ്ത്ര പരിജ്ഞാനത്തോടും അദ്ദേഹത്തിന് തികഞ്ഞ അവഹേളനമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു കണ്ടുപിടുത്തക്കാരന്റെ സഹജാവബോധതിലും പ്രായോഗിക അമേരിക്കൻ ബോധത്തിലും മാത്രമായിരുന്നു പുള്ളിക്ക് വിശ്വാസം.<ref name="lifeEdison">{{cite book |title=Thomas Edison: Life of an Electrifying Man |last=Biographiq |year=2008 |isbn=978-1-59986-216-3 |page=23 |publisher=Filiquarian Publishing, LLC.}}</ref>}} ===ഉറക്കത്തിന്റെ രീതികൾ=== രാത്രിയിൽ രണ്ട് മണിക്കൂറിൽ കൂടുതൽ ഉറങ്ങാറില്ലെന്ന് ടെസ്‌ല അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു.{{sfn|O'Neill|1944|p=46}} എന്നിരുന്നാലും, മിക്കവാറും "തന്റെ ബാറ്ററികൾ റീചാർജ് ചെയ്യുന്നതിന്" "മയങ്ങാറുണ്ടെന്ന്" അദ്ദേഹം സമ്മതിച്ചു.{{sfn|Seifer|2001|p=413}} ഗ്രാസിലെ തന്റെ രണ്ടാം വർഷ പഠനത്തിനിടയിൽ ബില്യാർഡ്സ്, ചെസ്സ്, കാർഡ്-കളി എന്നിവയിൽ ടെസ്‌ല താല്പര്യം വളർത്തിയെടുത്തു, പലപ്പോഴും ഗെയിമിംഗ് ടേബിളുകളിൽ ഒറ്റയടിക്ക് 48 മണിക്കൂറിലധികം അദ്ദേഹം ചെലവഴിച്ചു.{{sfn|O'Neill|1944|pp=43, 301}} തന്റെ ലബോറട്ടറിയിൽ ഒരു അവസരത്തിൽ ടെസ്‌ല 84 മണിക്കൂർ വിശ്രമമില്ലാതെ ജോലി ചെയ്തു.{{sfn|O'Neill|1944|p=208}} ടെസ്‌ലയുമായി ചങ്ങാത്തത്തിലായിരുന്ന കെന്നത്ത് സ്വീസി എന്ന പത്രപ്രവർത്തകൻ ടെസ്‌ല അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ ഉറങ്ങുകയുള്ളൂവെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഒരു ദിവസം പുലർച്ചെ 3 മണിക്ക് ടെസ്‌ല വിളിച്ചകാര്യം സ്വീസി അനുസ്മരിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: "ഞാൻ മരിച്ച ഒരാളെപ്പോലെ എന്റെ മുറിയിൽ ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു ... പെട്ടെന്ന് ടെലിഫോൺ റിംഗ് എന്നെ ഉണർത്തി ... [ടെസ്‌ല] യാന്ത്രികമായി സംസാരിച്ചു, താൽക്കാലികമായി, [അദ്ദേഹം] ... ഒരു പ്രശ്‌നം പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു, ഒരു സിദ്ധാന്തത്തെ മറ്റൊന്നുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു, അഭിപ്രായം പറയുന്നു; പരിഹാരത്തിൽ താൻ എത്തിച്ചേർന്നതായി തോന്നിയപ്പോൾ അദ്ദേഹം പെട്ടെന്ന് ടെലിഫോൺ കട്ടുചെയ്തു".{{sfn|Seifer|2001|p=413}} ===ജോലിയുടെ രീതികൾ=== എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ 9:00 മുതൽ വൈകുന്നേരം 6:00 വരെ ടെസ്‌ല ജോലിചെയ്തിരുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ പിന്നീട്, രാത്രി 8:10 ന് ഡെൽമോണിക്കോ റെസ്റ്റോറന്റിലും പിന്നീട് വാൾഡോർഫ്-അസ്റ്റോറിയ ഹോട്ടലിലും. തുടർന്ന് ടെസ്‌ല തന്റെ അത്താഴ ഓർഡർ അദ്ദേഹത്തെ സേവിക്കാൻ മാത്രമുള്ള ഹെഡ്‌വെയ്റ്ററുമായി ടെലിഫോൺ ചെയ്യുന്നു, എട്ട് മണിക്ക് ഭക്ഷണം തയ്യാറാകേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ സാമൂഹിക ബാധ്യതകൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി ഏതെങ്കിലും ഗ്രൂപ്പിന് അത്താഴം നൽകുന്ന അപൂർവ സന്ദർഭങ്ങളിലൊഴികെ, അദ്ദേഹം ഒറ്റയ്ക്ക് ഭക്ഷണം കഴിച്ചു. ടെസ്‌ല പിന്നീട് തന്റെ ജോലി പുനരാരംഭിക്കുന്നു, പലപ്പോഴും രാവിലെ മൂന്നുമണിവരെ".{{sfn|O'Neill|1944|pp=283, 286}} വ്യായാമത്തിനായി, ടെസ്‌ല പ്രതിദിനം 8-മുതൽ 10 മൈൽ (13-16 കിലോമീറ്റർ) വരെ) നടന്നു. ഓരോ രാത്രിയും ഓരോ കാലിനും നൂറ് തവണ കാൽവിരൽ ചുരുട്ടി, ഇത് തന്റെ മസ്തിഷ്ക കോശങ്ങളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് പറഞ്ഞു.{{sfn|Seifer|2001|p=413}} ടെലിപ്പതിയിൽ താൻ വിശ്വസിക്കുന്നില്ലെന്ന് ടെസ്‌ല പത്രാധിപർ ആർതർ ബ്രിസ്‌ബെയ്‌നു നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ പറഞ്ഞു, "നിങ്ങളെ കൊല്ലാൻ ഞാൻ മനസ്സ് വച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് കരുതുക," ​​അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, "ഒരു നിമിഷത്തിനുള്ളിൽ നിങ്ങൾക്കത് അറിയാം. അത് അദ്ഭുതകരമല്ലേ? അപ്പോൾ, ഏത് പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ് മനസ്സിന് ഇതെല്ലാം ലഭിക്കുന്നത്?" അതേ അഭിമുഖത്തിൽ ടെസ്‌ല പറഞ്ഞു, എല്ലാ അടിസ്ഥാന നിയമങ്ങളും ഒറ്റ നിയമമായി ചുരുക്കാമെന്ന്.<ref name="brisbane1">{{cite news |last=Brisbane |first=Arthur |title=OUR FOREMOST ELECTRICIAN. |newspaper=The World |date=22 July 1894}}</ref> പാൽ, റൊട്ടി, തേൻ, പച്ചക്കറി ജ്യൂസുകൾ എന്നിവ മാത്രം ഭക്ഷിച്ച ടെസ്‌ല പിൽക്കാലത്ത് സസ്യഭുക്കായിമാറിയിരുന്നു.<ref name="seifer1" /><ref>{{cite web |last=GITELMAN |first=LISA |title=Reconciling the Visionary with the Inventor Wizard: The Life and Times of Nikola Tesla |url=http://www.technologyreview.com/business/11619/ |publisher=technology review (MIT) |access-date=3 June 2012}}</ref> ==കാഴ്ചപ്പാടുകളും വിശ്വാസങ്ങളും== ===എക്സ്പെരിമെന്റൽ ഫിസിക്സിനെപ്പറ്റിയും തിയററ്റിക്കൽ ഫിസിക്സിനെപ്പറ്റിയും=== ആറ്റങ്ങൾ ചെറിയ ഉപകണികകളാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന സിദ്ധാന്തത്തോട് ടെസ്‌ല വിയോജിച്ചു, ഒരു ഇലക്ട്രോൺ വൈദ്യുതചാർജ് സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു പരിപാടിയേ ഇല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇലക്ട്രോണുകൾ നിലവിലുണ്ടെങ്കിൽ അവ നാലാമത്തെ പദാർത്ഥമോ "ഉപ-ആറ്റമോ" ആണെന്നും അത് ഒരു പരീക്ഷണാത്മക ശൂന്യതയിൽ മാത്രമേ നിലനിൽക്കൂ എന്നും അവയ്ക്ക് വൈദ്യുതിയുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു.{{sfn|O'Neill|1944|p=249}}<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=tCcDAAAAMBAJ&pg=PA171 |title="The Prophet of Science Looks Into The Future," Popular Science November 1928, p. 171 |access-date=18 March 2013|date=November 1928 }}</ref> ആറ്റങ്ങൾ മാറ്റമില്ലാത്തവയാണെന്നും ടെസ്‌ല വിശ്വസിച്ചു. അവയ്ക്ക് അവസ്ഥ മാറ്റാനോ ഒരു തരത്തിലും വിഭജിക്കാനോ കഴിയില്ല. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വൈദ്യുതോർജ്ജം പകരുന്ന സർവ്വവ്യാപിയായ ഈഥർ എന്ന ആശയത്തിൽ അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.<ref>{{harvnb|Seifer|2001|p=1745}}</ref> ദ്രവ്യത്തെ ഊർജ്ജമാക്കി മാറ്റുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള സിദ്ധാന്തങ്ങളോട് ടെസ്‌ലയ്ക്ക് പൊതുവെ എതിർപ്പായിരുന്നു.{{sfn|O'Neill|1944|p=247}} [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ഐൻസ്റ്റീന്റെ]] [[ആപേക്ഷികതാസിദ്ധാന്തം|ആപേക്ഷികതാ സിദ്ധാന്തത്തെയും]] അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു: {{quote|ഗുണങ്ങൾ ഇല്ലെന്ന ലളിതമായ കാരണത്താൽ സ്ഥലത്തെ വളയാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ദൈവത്തിന് ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നുപറയുന്നതുപോലെയാണത്. സ്ഥലം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വസ്തുക്കളെപ്പറ്റിമാത്രമേ നമുക്ക് സംസാരിക്കാൻ കഴിയൂ. വലിയ വസ്തുക്കളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സ്ഥലം വളഞ്ഞതായി മാറുന്നുവെന്ന് പറയുന്നത് എന്തിനെങ്കിലും ഒന്നിന്റെ മുകളിലും പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്. അത്തരമൊരു കാഴ്ചപ്പാട് വിശ്വസിക്കാൻ ഞാൻ വിസമ്മതിക്കുന്നു.<ref>''[[New York Herald Tribune]]'', 11 September 1932</ref>}} 1892 ൽ താൻ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ദ്രവ്യത്തെയും ഊർജ്ജത്തെയും സംബന്ധിച്ച് ടെസ്‌ല സ്വന്തം ഭൗതികതത്ത്വം വികസിപ്പിച്ചതായി അവകാശപ്പെട്ടു, 1937 ൽ 81 ആം വയസ്സിൽ ഒരു കത്തിൽ "ഗുരുത്വാകർഷണ സിദ്ധാന്തം" പൂർത്തിയാക്കിയതായും അവകാശം ഉന്നയിക്കുന്നുണ്ട്. വളഞ്ഞ സ്ഥലത്തെപ്പോലെ നിഷ്‌ക്രിയ ഊഹക്കച്ചവടങ്ങളിലേക്കും തെറ്റായ ആശയങ്ങളിലേക്കും പോകുന്ന കാര്യങ്ങളെല്ലാം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന പരിപൂർണ്ണസിദ്ധാന്തം താൻ രൂപീകരിച്ചുകഴിഞ്ഞെന്ന്" അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഈ സിദ്ധാന്തം എല്ലാ വിശദാംശങ്ങളിലും സമ്പൂർണ്ണമാണെന്നും അത് ഉടൻ തന്നെ ലോകത്തിന് നൽകുമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു{{sfn|O'Neill|1944|p=247}}<ref>[http://www.tesla.hu/tesla/articles/19370710.doc Prepared Statement by Nikola Tesla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724105436/http://www.tesla.hu/tesla/articles/19370710.doc |date=24 July 2011 }} downloadable from http://www.tesla.hu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225022943/http://www.tesla.hu/ |date=2018-12-25 }}</ref> എന്നാൽ ഈ സിദ്ധാന്തത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിൽ ഒരിക്കലും കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ല.{{sfn|Cheney|2001|p=309}} ===സമൂഹത്തെപ്പറ്റി=== [[File:Nikola Tesla by Sarony c1885-crop.png|thumb|upright|ടെസ്‌ല, ഏതാണ്ട് 1885 -ൽ]] ഒരു സാങ്കേതികശാസ്ത്രജ്ഞനെന്ന നിലയ്ക്കുള്ള സ്ഥാനത്തുള്ളപ്പോഴും മാനവികവാദിയായ ഒരു തത്ത്വചിന്തകൻ ആയിട്ടാണ് ടെസ്‌ലയെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവചരിത്രകാരന്മാർ പരക്കെ കണക്കാക്കുന്നത്.{{sfn|Jonnes|2004|p=154}}<ref>{{cite book |title=Innovation: The Lessons of Nikola Tesla |year=2008 |publisher=Blue Eagle |isbn=978-987-651-009-7 |page=43 |first1=Peter |last1=Belohlavek |first2=John W |last2=Wagner |quote=This was Tesla: a scientist, philosopher, humanist, and ethical man of the world in the truest sense.}}</ref><ref>{{cite book |title=Wizard: the life and times of Nikola Tesla: biography of a genius |year=1996 |publisher=Citadel Press |isbn=978-0-8065-1960-9 |page=506 |first=Marc J |last=Seifer |quote=Frank Jenkins, "Nikola Tesla: The Man, Engineer, Inventor, Humanist and Innovator," in Nikola Tesla: Life and Work of a Genius (Belgrade: Yugoslav Society for the Promotion of Scientific Knowledge, 1976), pp. 10–21.}}</ref> ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും ടെസ്‌ലയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലെ പല പ്രമുഖരെയുംപോലെ തന്നെ, യൂജെനിക്‌സിന്റെ നിർബന്ധിത സെലക്ടീവ് ബ്രീഡിംഗ് പതിപ്പിന്റെ വക്താവായി മാറുന്നതിൽ നിന്ന് ഇത് തടഞ്ഞില്ല. പ്രകൃതിയുടെ "ക്രൂരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ" ഇടപെടാൻ മനുഷ്യന്റെ സഹതാപം വന്നുവെന്ന വിശ്വാസം ടെസ്‌ല പ്രകടിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം ഒരു "മാസ്റ്റർ റേസ്" എന്ന സങ്കൽപ്പത്തെയോ ഒരു വ്യക്തിയുടെ അന്തർലീനമായ മേന്മയെയോ ആശ്രയിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹം യൂജെനിക്‌സിനായി വാദിച്ചു. 1937 ലെ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: {{quote|മനുഷ്യന്റെ പുതിയ സഹതാപം പ്രകൃതിയുടെ നിഷ്‌കരുണമായ രീതികളിൽ ഇടപെടാൻ തുടങ്ങി. നാഗരികതയെയും വംശത്തെയും കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ സങ്കൽപ്പങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്ന ഒരേയൊരു മാർഗ്ഗം വന്ധ്യംകരണത്തിലൂടെ അയോഗ്യരുടെ പ്രജനനം തടയുക, ഇണചേരലിന്റെ കൃത്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുക. തീർച്ചയായും അഭിലഷണീയമായ രക്ഷകർത്താവ് അല്ലാത്ത ആരെയും സന്തതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കരുത്. ഒരു നൂറ്റാണ്ട് കഴിയുമ്പോൾ വർഗ്ഗമേന്മയില്ലാത്ത ഒരാളെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നത് ഒരു സാധാരണ കുറ്റവാളിയെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതുപോലെയായിരിക്കും.<ref>{{cite web |url=https://www.pbs.org/tesla/res/res_art11.html |title=A Machine to End War |date=February 1937 |publisher=Public Broadcasting Service |access-date=23 November 2010}}</ref>}} 1926-ൽ ടെസ്‌ല സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക വിധേയത്വത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തിനായുള്ള സ്ത്രീകളുടെ പോരാട്ടത്തെക്കുറിച്ചും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു, മാനവികതയുടെ ഭാവി "റാണിത്തേനീച്ചകൾ" നടത്തുമെന്ന് അദ്ദേഹം സൂചിപ്പിച്ചു. ഭാവിയിൽ സ്ത്രീകൾ പ്രമുഖലിംഗമായി മാറുമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിച്ചു.<ref>Kennedy, John B., "[http://www.tfcbooks.com/tesla/1926-01-30.htm When woman is boss], An interview with Nikola Tesla." [[Collier's Weekly|Colliers]], 30 January 1926.</ref> ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധാനന്തര പരിസ്ഥിതിയുടെ പ്രസക്തമായ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് ടെസ്‌ല ഒരു അച്ചടിച്ച ലേഖനത്തിൽ "ശാസ്ത്രവും കണ്ടെത്തലും യുദ്ധത്തിന്റെ ഉപഭോഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന മഹത്തായ ശക്തികളാണ്" (20 ഡിസംബർ 1914).<ref>{{cite web |last=Tesla |first=Nikola |title=Science and Discovery are the great Forces which will lead to the Consummation of the War |url=http://www.rastko.rs/rastko/delo/10832 |publisher=Rastko |access-date=17 July 2012}}</ref> സമയത്തിനും പ്രശ്‌നങ്ങൾക്കുമുള്ള പരിഹാരമല്ല [[സർവ്വരാജ്യസഖ്യം|ലീഗ് ഓഫ് നേഷൻസ്]] എന്ന് ടെസ്‌ല വിശ്വസിച്ചു.<ref name=tesla1 /> === മതത്തെപ്പറ്റി === ടെസ്‌ല ഒരു ഓർത്തഡോക്സ് ക്രിസ്ത്യാനിയായിട്ടാണ് വളർത്തപ്പെട്ടത്. പിന്നീടുള്ള ജീവിതത്തിൽ അദ്ദേഹം സ്വയം ഒരു യാഥാസ്ഥിതിക അർത്ഥത്തിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും മതഭ്രാന്തിനെ എതിർത്തുവെന്നും "ബുദ്ധമതവും ക്രിസ്തുമതവും ശിഷ്യന്മാരുടെ എണ്ണത്തിലും പ്രാധാന്യത്തിലും ഉള്ള ഏറ്റവും വലിയ മതങ്ങളാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു".<ref name="Viereck1937">{{cite web |title=A Machine to End War |url=https://www.pbs.org/tesla/res/res_art11.html |publisher=PBS.org |access-date=27 July 2012 |last=Tesla |first=Nikola |editor=George Sylvester Viereck |date=February 1937}}</ref> "എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, പ്രപഞ്ചം ഒരിക്കലും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാത്തതും ഒരിക്കലും അവസാനിക്കാത്തതുമായ ഒരു മഹത്തായ യന്ത്രമാണ്" എന്നും "ആത്മാവിനെ" അല്ലെങ്കിൽ "ആത്മാവിനെ" നാം വിളിക്കുന്നത് ശരീരത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ആകെത്തുകയല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഈ പ്രവർത്തനം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, 'ആത്മാവ്' അതുപോലെ അവസാനിക്കുന്നു".<ref name="Viereck1937" /> == സാഹിത്യകൃതികൾ == ടെസ്‌ല മാസികകൾക്കും ജേണലുകൾക്കുമായി ധാരാളം പുസ്തകങ്ങളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതി.<ref>{{cite web |title=Nikola Tesla Bibliography |url=http://www.tfcbooks.com/tesla/bibliography.htm |publisher=21st Century Books |accessdate=21 April 2011}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകങ്ങളിൽ [[My Inventions: The Autobiography of Nikola Tesla|മൈ ഇൻവെൻഷൻസ്: ദ ആട്ടോബയോഗ്രഫി ഓഫ് നിക്കോള ടെസ്‌ല]], ബെൻ ജോൺസ്റ്റൺ സമാഹരിച്ച് എഡിറ്റ് ചെയ്ത [[The Fantastic Inventions of Nikola Tesla|ദ ഫന്റാസ്റ്റിക് ഇൻവെൻഷൻ ഓഫ് നിക്കോള ടെസ്‌ല]], ഡേവിഡ് ഹാച്ചർ ചിൽഡ്രെസ് സമാഹരിച്ച് എഡിറ്റ് ചെയ്ത [[David Hatcher Childress|ഡേവിഡ് ഹാച്ചർ ചിൽഡ്രസ്]], ടെസ്‌ല പേപ്പറുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്നു. ടെസ്‌ലയുടെ പല രചനകളും ഓൺ‌ലൈനിൽ സൗജന്യമായി ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite web |title=Selected Tesla writings|work=Nikola Tesla Information Resource |url=http://www.tfcbooks.com/tesla/contents.htm}}</ref> 1900-ൽ ദി സെഞ്ച്വറി മാഗസിൻ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനം "ദ പ്രോബ്ളം ഓഫ് ഇൻക്രീസിങ് ഹ്യൂമൻ എനർജി",<ref>{{cite web |title=THE PROBLEM OF INCREASING HUMAN ENERGY |url=http://www.tfcbooks.com/tesla/1900-06-00.htm |publisher=Twenty-First Century Books |accessdate=21 April 2011}}</ref> കൂടാതെ "എക്സിപിരിമെന്റ് വിത് ആൾട്ടർനേറ്റ് കറന്റ്സ് ഓഫ് ഹൈ പൊട്ടൻഷ്യൽ ആന്റ് ഹൈ ഫ്രീക്വൻസി "എന്ന ലേഖനവും "ഇൻവെൻഷൻസ് റിസേർച്ചെസ് ആന്റ് റൈറ്റിങ് ഓഫ് നിക്കോള ടെസ്‌ല" എന്ന പുസ്തകത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref>{{cite web |last=Tesla |first=Nikola |title=The Project Gutenberg eBook, Experiments with Alternate Currents of High Potential and High Frequency, by Nikola Tesla |url=http://www.gutenberg.org/files/13476/13476-h/13476-h.htm |publisher=[[Project Gutenberg]] |accessdate=21 April 2011}}</ref><ref>{{cite web |last=Tesla |first=Nikola |title=EXPERIMENTS WITH ALTERNATE CURRENTS OF HIGH POTENTIAL AND HIGH FREQUENCY |url=http://www.tfcbooks.com/tesla/1892-02-03.htm |publisher=Twenty-First Century Books |accessdate=21 April 2011}}</ref> == പിൽക്കാലവും ബഹുമതികളും == {{see also|Nikola Tesla in popular culture}} [[File:Muzej Nikole Tesle.jpg|thumb|[[സെർബിയ]]യിലെ [[ബെൽഗ്രേഡ്|ബെൽഗ്രേഡിലുള്ള]] [[Nikola Tesla Museum|നികോള ടെസ്‌ല മ്യൂസിയം]]]] പുസ്തകങ്ങൾ, സിനിമകൾ, റേഡിയോ, ടിവി, സംഗീതം, തത്സമയ നാടകം, കോമിക്സ്, വീഡിയോ ഗെയിമുകൾ എന്നിവയിൽക്കൂടിപ്പോലും ടെസ്‌ലയുടെ പാരമ്പര്യം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ടെസ്‌ല കണ്ടുപിടിച്ചതോ വിഭാവനം ചെയ്തതോ ആയ സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ സ്വാധീനം നിരവധി തരം സയൻസ് ഫിക്ഷനുകളിൽ ആവർത്തിച്ചുള്ള വിഷയമാണ്. ===ടെസ്‌ലയുടെ പേരുകൊടുത്തിട്ടുള്ള വസ്തുക്കൾ=== {{main|List of things named after Nikola Tesla}} ====പുരസ്കാരങ്ങൾ==== * നിക്കോള ടെസ്‌ല അവാർഡ്<ref>{{cite web |last=Vujovic |first=Dr. Ljubo |title=Tesla Biography NIKOLA TESLA THE GENIUS WHO LIT THE WORLD |url=http://www.teslasociety.com/biography.htm |publisher=Tesla Memorial Society of New York |accessdate=30 April 2012}}</ref> ====സംഘടനകൾ==== * ടെസ്‌ല, എന്നൊരു അമേരിക്കൻ റോക്ക് ബാൻഡ് 1982 ലെ കാലിഫോർണിയയിലെ സാക്രമെന്റോയിൽ രൂപീകരിച്ചു * ടെസ്‌ല, മുൻ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയിലെ ഒരു ഇലക്ട്രോ ടെക്നിക്കൽ കമ്പനി * അമേരിക്കൻ ഇലക്ട്രിക് കാർ നിർമാതാക്കളായ [[ടെസ്‌ലാ മോട്ടോഴ്‌സ്|ടെസ്‌ല]]<ref>{{cite web|url=http://www.teslamotors.com/learn_more/why_tesla.php|title=Why the Name "Tesla?"|publisher=Tesla Motors|accessdate=10 June 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071016044752/http://www.teslamotors.com/learn_more/why_tesla.php|archivedate=16 October 2007}}</ref> * എറിക്സൺ നിക്കോള ടെസ്‌ല, സ്വീഡിഷ് ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ഉപകരണ നിർമ്മാതാക്കളായ ക്രൊയേഷ്യൻ അഫിലിയേറ്റ് എറിക്സൺ<ref>{{cite book|title=Amazing Scientists: Inspirational Stories|url=https://books.google.com/books?id=EUQW1p4tYgkC&pg=PT163&lpg=PT163&dq=ericsson+nikola+tesla+croatia&source=bl&ots=NHuuj4865O&sig=7LL-wTdzp6bi8LD8FJVVA2AoM68&hl=en&sa=X&ei=Kec-VdvKLKPksATK6IHgDw&ved=0CD4Q6AEwBzgK#v=onepage&q=ericsson%20nikola%20tesla%20croatia&f=false|author=Margerison, Charles|publisher=Amazing People Club|date=2011|isbn=978-1-921752-40-7|accessdate=28 April 2015}}</ref> * 1956 ൽ സ്ഥാപിതമായ ടെസ്‌ല സൊസൈറ്റി<ref>{{harvnb|Seifer|2001|p=464}}</ref> * Udruženje za razvoj nauke Nikola Tesla, [[Novi Sad]], Serbia<ref>{{cite web|title=nikolatesla.io.ua|url=http://nikolatesla.io.ua/|website=nikolatesla.io.ua|accessdate=15 January 2017}}</ref> * Zavičajno udruženje Krajišnika Nikola Tesla, [[Plandište]], Serbia<ref>{{cite web|title=Zavičajno udruženje Krajišnika Nikola Tesla – Plandište :: Naslovna strana|url=http://www.zuknikolatesla.org/|website=www.zuknikolatesla.org|accessdate=15 January 2017}}</ref> ====അവധികളും പരിപാടികളും==== * ശാസ്ത്രദിനം, സെർബിയ, ജൂലൈ 10<ref>{{cite web|title=Nacionalni Dan nauke: Program obeležavanja rođendana NIKOLE TESLE!|publisher=Srbija danas|url=http://www.srbijadanas.com/clanak/nacionalni-dan-nauke-program-obelezavanja-rodendana-nikole-tesle-09-07-2015|date=7 September 2015}}</ref> * നിക്കോള ടെസ്‌ലയുടെ ദിവസം, വോജ്‌വോഡിനയിലെ അധ്യാപകരുടെ അസോസിയേഷൻ, ജൂലൈ 4-10<ref>{{cite web|title=Dan Nikole Tesle|publisher=Vojvodina Online|url=http://vojvodinaonline.com/manifestacije/dan-nikole-tesle-dan-nauke-u-srbiji-novi-sad/?lang=SR|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150315185617/http://vojvodinaonline.com/manifestacije/dan-nikole-tesle-dan-nauke-u-srbiji-novi-sad/?lang=SR|archivedate=15 March 2015|language=sr}}</ref> * നിക്കോള ടെസ്‌ലയുടെ ദിവസം, നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടം, ജൂലൈ 10<ref>{{cite web|last1=Radulovic|first1=Bojan|title=Srpska škola|url=http://www.srpskaskola.ca|website=www.srpskaskola.ca|accessdate=15 January 2017}}</ref> * ക്രൊയേഷ്യയിൽ നിക്കോള ടെസ്‌ല ദിനം, ജൂലൈ 10<ref>{{cite web|title=National Day of Nikola Tesla – Day of Science, Technology and Innovation, July 10 |url=http://www.dziv.hr/en/news/national-day-of-nikola-tesla---day-of-science-technology-and-innovation-july-10,263.html |publisher=State Intellectual Property Office of the Republic of Croatia |work=DZIV |accessdate=13 July 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714033955/http://www.dziv.hr/en/news/national-day-of-nikola-tesla---day-of-science-technology-and-innovation-july-10%2C263.html |archivedate=14 July 2015 |df= }}</ref> * നിക്കോള ടെസ്‌ല വാർഷിക ഇലക്ട്രിക് വാഹനറാലി, ക്രൊയേഷ്യ<ref>{{cite web|title=Nikola Tesla EV Rally – Croatia 2015 – Electric Rally – Mixture of Excellence and Technology|url=http://www.nikolateslaevrally.com.hr|publisher=Kilovat Media|website=www.nikolateslaevrally.com.hr|accessdate=28 April 2015}}</ref> ====അളവുകൾ==== * ടെസ്‌ല, [[കാന്തികക്ഷേത്രം|മാഗ്നറ്റിക് ഫ്ലക്സ് ഡെൻസിറ്റി]] (അല്ലെങ്കിൽ മാഗ്നറ്റിക് ഇൻഡക്റ്റിവിറ്റി) യുടെ എസ്‌ഐ യൂണിറ്റ് ====സ്ഥലങ്ങൾ==== * [[ക്രൊയേഷ്യ|ക്രൊയേഷ്യയിലെ]] [[സ്മിൽജാൻ|സ്മിൽജാനിലുള്ള]] നിക്കോള ടെസ്‌ല മെമ്മോറിയൽ സെന്റർ * [[Belgrade Nikola Tesla Airport|ബെൽഗ്രേഡ് നിക്കോള ടെസ്‌ല വിമാനത്താവളം]]<ref>{{cite web|url=http://www.airport-desk.com/airports/europe/serbia/belgrade-nikola-tesla-airport.html |title=Belgrade Nikola Tesla Airport|publisher=airport-desk.com|accessdate=29 November 2010}}</ref> * ബെൽഗ്രേഡിലെ നിക്കോള ടെസ്‌ല മ്യൂസിയം ആർക്കൈവ്<ref>{{cite web|url=http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/flagship-project-activities/memory-of-the-world/homepage|title=Memory of the World &#124; United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization|publisher=UNESCO|accessdate=10 September 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.teslasociety.com/archive.htm |title=Tesla Memorial Society of New York Homepage |website=Teslasociety.com |accessdate=2 November 2016}}</ref> * ടിപിപി നിക്കോള ടെസ്‌ല, സെർബിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വൈദ്യുതനിലയം * നവംബറിലെ വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം ക്രൊയേഷ്യയിലെ 128 തെരുവുകൾക്ക് നിക്കോള ടെസ്‌ലയുടെ പേരാണ് നൽകിയിരുന്നത്.<ref>{{cite web|url=http://www.croatia.org/crown/articles/9663/1/Dr-Slaven-Letica-If-Streets-Could-Talk-Kad-bi-ulice-imale-dar-govora.html|title=If Streets Could Talk. Kad bi ulice imale dar govora.|first=Slaven|last=Letica|authorlink=Slaven Letica|publisher=Croatian World Network|issn=1847-3911|editor-first=Nenad|editor-last=Bach|editorlink=Nenad Bach|date=29 November 2008|accessdate=31 December 2014}}{{better source|date=November 2016}}</ref> * ടെസ്‌ല, ചന്ദ്രന്റെ മറുഭാഗത്തുള്ള 26 കിലോമീറ്റർ വീതിയുള്ള ഗർത്തം<ref name="Minorplanet">{{cite book|title=Dictionary of minor planet names|last=Schmadel|first=Lutz D.|year=2003|publisher=Springer|isbn=3-540-00238-3|page=183|url=https://books.google.com/?id=KWrB1jPCa8AC|accessdate=28 November 2010}}</ref> * 2244 ടെസ്‌ല, ഒരു ചെറിയ ഗ്രഹം<ref name="Minorplanet"/> ====വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ==== * ടെസ്‌ല STEM ഹൈസ്‌കൂൾ 2012 ൽ വാഷിംഗ്ടണിലെ റെഡ്മണ്ടിൽ STEM വിഷയങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഒരു ചോയ്‌സ് സ്‌കൂളായി സൃഷ്‌ടിച്ചു. വിദ്യാർത്ഥികൾ വോട്ട് ചെയ്താണ് ഈ പേര് തിരഞ്ഞെടുത്തത്.<ref>{{cite web|title=STEM High School formally named after Nikola Tesla {{!}} Redmond Reporter|url=http://www.redmond-reporter.com/news/stem-high-school-formally-named-after-nikola-tesla/|website=Redmond Reporter|accessdate=6 January 2017|date=21 March 2014}}</ref> ====പാട്ടുകൾ==== * 1984 ൽ ബ്രിട്ടീഷ് പോപ്പ് ബാൻഡ് ഓർക്കസ്ട്ര പുറത്തിറങ്ങിയ "ടെസ്‌ല ഗേൾസ്" എന്ന ഗാനം ====കപ്പലുകൾ==== * 1943 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് പുറത്തിറക്കിയ എസ്എസ് നിക്കോള ടെസ്‌ല, 1943 സെപ്റ്റംബർ 25 യാത്രതുടങ്ങി, 1947 ൽ സർക്കാർ സേവനത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവായി, 1970 ൽ പൊളിച്ചു. ===സ്മരണികകളും ഓർമ്മയിടങ്ങളും=== [[File:Nikola tesla corner ny.JPG|thumb|right|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലെ നിക്കോള ടെസ്‌ല കോർണർ]] [[File:Niagara-Falls ON Monument Nikola-Tesla 2015-08-13 (7).jpg|thumb|right| [[Niagara Falls, Ontario|നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലുള്ള]] ടെസ്‌ലയുടെ പ്രതിമ]] [[File:Nikola Tesla Park Statue.jpg|thumb|upright|ക്രൊയേഷ്യയിലെ സാഗ്രേബിലുള്ള ടെസ്‌ല സ്മാരകം]] * [[ക്രൊയേഷ്യ|ക്രൊയേഷ്യയിലെ]] സ്മിൽജാനിലെ നിക്കോള ടെസ്‌ല മെമ്മോറിയൽ സെന്റർ 2006 ൽ ആരംഭിച്ചു. ശില്പിയായ മൈൽ ബ്ലാസെവിക് രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ടെസ്‌ലയുടെ പ്രതിമ ഇവിടെ കാണാം.<ref name="tsbirthplace">{{cite web|title=Pictures of Tesla's home in Smiljan, Croatia and his father's church after rebuilding.|url=http://www.teslasociety.com/birthplace.htm|publisher=Tesla Memorial Society of NY|accessdate=22 May 2013}}</ref><ref name="MemorialCentreSmiljan">{{cite web|url=http://www.mcnikolatesla.hr/english.html|title=Nikola Tesla Memorial Centre|publisher=MCNikolaTesla.hr|accessdate=27 May 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100310123254/http://www.mcnikolatesla.hr/english.html|archivedate=10 March 2010}}</ref> * [[ക്രൊയേഷ്യ|ക്രൊയേഷ്യയുടെ]] തലസ്ഥാനമായ [[സാഗ്രെബ്|സാഗ്രെബിലെ]] ഓൾഡ് സിറ്റി ഹാളിൽ (സാഗ്രെബ്) നിക്കോള ടെസ്‌ലയുടെ വശം ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഒരു ഫലകം ഉണ്ട്. ഒരു [[വൈദ്യുതിനിലയം|വൈദ്യുതനിലയം]] പണിയാനുള്ള നിർദ്ദേശം അദ്ദേഹം സിറ്റി കൗൺസിലിന് സമർപ്പിച്ചതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായിട്ടാണ് ഇതു നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref>{{cite journal|last=Szabo|first=Stjepan|title=Nikola Tesla u Zagrebu|journal=ABC tehnike|date=April 2006|publisher=Hrvatska zajednica tehničke kulture|location=Zagreb|issn=|language=Croatian}}</ref> 1892 മെയ് 24 ന് കെട്ടിടത്തിൽ നൽകിയ ടെസ്‌ലയുടെ പ്രസ്താവന ഈ ഫലകത്തിൽ കാണാം: "ഈ രാജ്യത്തിന്റെ പുത്രനെന്ന നിലയിൽ ഉപദേശത്തിലൂടെയോ അല്ലെങ്കിൽ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയോ സാഗ്രെബ് നഗരത്തെ എല്ലാവിധത്തിലും സഹായിക്കുകയെന്നത് എന്റെ കടമയായി ഞാൻ കരുതുന്നു, "({{lang-hr|"Smatram svojom dužnošću da kao rođeni sin svoje zemlje pomognem gradu Zagrebu u svakom pogledu savjetom i činom"}}).<ref>{{cite book|last=Milčec|first=Zvonimir|title=Nečastivi na kotačima: Civilizacijske novosti iz starog Zagreba|publisher=Bookovac|location=Zagreb|year=1991|page=25|oclc=439099360|language=Croatian}}</ref> *2006 ജൂലൈ 7 ന് സാഗ്രെബിലെ മസാരികോവ, പ്രേരഡോവിസേവ തെരുവുകളുടെ കോണിൽ ടെസ്‌ലയുടെ ഒരു സ്മാരകം അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു. ഈ സ്മാരകം 1952 ൽ ഇവാൻ മെട്രോവിക് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതാണ്. സാഗ്രെബ് ആസ്ഥാനമായുള്ള റുസർ ബോക്കോവിക് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ നിന്ന് ഇത് ഇങ്ങോട്ടുമാറ്റുകയായിരുന്നു.<ref name="teslatimeline"/><ref>{{cite web|title=Weekly Bulletin |url=http://us.mfa.hr/Portals/US/Embassy%20of%20the%20Republic%20of%20Croatia%20(Weekly%20Bulletin%20-%20Vol.%203,%20Issue%2015).pdf |publisher=Embassy of the Republic of Croatia |accessdate=3 July 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070802213458/http://us.mfa.hr/Portals/US/Embassy%20of%20the%20Republic%20of%20Croatia%20%28Weekly%20Bulletin%20-%20Vol.%203%2C%20Issue%2015%29.pdf |archivedate=2 August 2007 |df= }}</ref> * ന്യൂയോർക്കിലെ [[നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടം|നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ]] ടെസ്‌ലയുടെ ഒരു സ്മാരകം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ടെസ്‌ല ഒരു കൂട്ടം കുറിപ്പുകൾ വായിക്കുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഈ സ്മാരകം ഫ്രാങ്കോ ക്രൈനിക് ഉണ്ടാക്കിയതാണ്. 1976 ൽ [[യുഗോസ്ലാവിയ]] ഇത് അമേരിക്കയ്ക്ക് സമ്മാനിച്ചതാണ്. ബെൽഗ്രേഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിന് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന സ്മാരകത്തിന്റെ സമാനമായ പകർപ്പാണ് ഇത്.<ref>{{cite web|title=Niagara Falls and Nikola Tesla|url=http://www.teslasociety.com/niagarafalls.htm|website=www.teslasociety.com|accessdate=16 January 2017}}</ref> * കാനഡയിലെ [[ഒണ്ടാറിയോ|ഒന്റാറിയോയിലെ]] [[നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടം|നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലെ]] ക്വീൻ വിക്ടോറിയ പാർക്കിൽ ആൾട്ടർനേറ്ററിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത് ടെസ്‌ലയുടെ സ്മാരകം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ടെസ്‌ലയുടെ 150-ാം ജന്മവാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് 2006 ജൂലൈ 9 ന് സ്മാരകം ഔദ്യോഗികമായി അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു. [[ഒണ്ടാറിയോ|ഒന്റാറിയോയിലെ]] ഹാമിൽട്ടണിലെ ലെസ് ഡ്രൈസ്ഡേൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ സ്മാരകം സ്പോൺസർ ചെയ്തത് [[നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടം|നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലെ]] സെന്റ് ജോർജ്ജ് സെർബിയൻ ചർച്ചാണ്.<ref>{{cite web |title=Tmsusa |url=http://www.teslasociety.com/tmsusa.htm |publisher=Tesla Memorial Society of NY |accessdate=3 July 2012}}</ref><ref>{{cite web|title=Niagara Falls |url=http://www.teslasociety.org/niagarafalls.html |publisher=Tesla Memorial Society of NY |accessdate=3 July 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130512171438/http://www.teslasociety.org/niagarafalls.html |archivedate=12 May 2013 }}</ref> ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരത്തിൽ നിന്ന് വിജയിച്ച രൂപകൽപ്പനയായിരുന്നു ഡ്രൈസ്‌ഡെയ്‌ലിന്റെ രൂപകൽപ്പന.<ref>{{cite web |first1=Andrew|last1= Roberts|first2= Marc|last2= Kennedy|first3=Alex|last3= Nequest |title=Tesla Honored With Niagara Falls Monument |url=http://www.ieee.ca/canrev/cr53/CR53_Tesla_Monument.pdf |publisher=IEEE Canada |accessdate=4 July 2012}}</ref> * ടെസ്‌ലയുടെ ഒരു സ്മാരകം 2013 ൽ [[ബാകു|ബാക്കുവിൽ]] അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു. പ്രസിഡന്റുമാരായ ഇൽഹാം അലിയേവ്, ടോമിസ്ലാവ് നിക്കോളിക് എന്നിവർ അനാച്ഛാദന ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web|url=http://en.president.az/articles/7268|title=Ilham Aliyev and President of the Republic of Serbia Tomislav Nikolic attended a ceremony to unveil a monument to outstanding Serbian scientist Nikola Tesla|website=Official web-site of President of Azerbaijan Republicen – president.az}}</ref> * 2012 ൽ വാർഡൻ‌ക്ലിഫിലെ ലാഭരഹിത ഗ്രൂപ്പായ ടെസ്‌ല സയൻസ് സെന്ററിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ജെയ്ൻ അൽകോർണും വെബ് കാർട്ടൂൺ ദി ഓട്‌മീൽ സ്രഷ്ടാവായ മാത്യു ഇൻമാനും മൊത്തം 2,220,511 ഡോളർ - 1,370,511 ഡോളർ ഒരു കാമ്പൈനിൽനിന്നും 850,000 ഡോളർ ന്യൂയോർക്ക് സ്റ്റേറ്റ് ഗ്രാന്റിൽ നിന്നും- സമാഹരിച്ചു. അതുപയോഗിച്ച് വാർഡൻക്ലിഫ് ടവർ ഒരിക്കൽ നിന്നിരുന്നസ്ഥലം വാങ്ങുകയും അത് ഒരു മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news |last=Frum |first=Larry |title=Backers raise cash for Tesla museum honoring 'cult hero' |url=http://www.cnn.com/2012/08/21/tech/innovation/tesla-museum-campaign/index.html?hpt=hp_bn5 |publisher=CNN |accessdate=27 August 2012 |date=21 August 2012}}</ref><ref>{{cite web |title=Let's Build a Goddamn Tesla Museum |url=http://www.indiegogo.com/teslamuseum |publisher=indiegogo |accessdate=5 October 2012 |archive-date=2015-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151130042724/https://www.indiegogo.com/projects/let-s-build-a-goddamn-tesla-museum--5 |url-status=dead }}</ref> 2012 ഒക്ടോബറിൽ അഗ്ഫ കോർപ്പറേഷനിൽ നിന്ന് ലോംഗ് ഐലന്റ് പ്രോപ്പർട്ടി വാങ്ങുന്നതിനായി സംഘം ചർച്ചകൾ ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2012/10/06/nyregion/group-buying-long-island-estate-for-tesla-memorial.html |accessdate=12 May 2013 |title=Group Buying Long Island Estate for Tesla Memorial |work=The New York Times |date=5 October 2012 |last=Broad |first=William}}</ref> 2013 മെയ് മാസത്തിലാണ് വാങ്ങൽ പൂർത്തിയായത്.<ref>{{cite news |url=http://www.latimes.com/business/technology/la-fi-tn-tesla-museum-campaign-purchase-lab-20130509,0,4996501.story |accessdate=12 May 2013 |title=Web campaign to build a Tesla museum succeeds in purchasing lab |date=9 May 2013 |work=Los Angeles Times |last=Rodriguez |first=Salvador}}</ref> ടെസ്‌ല ആക്ടിവിസ്റ്റും ചലച്ചിത്രനിർമ്മാതാവുമായ ജോസഫ് സിക്കോർസ്‌കി ''ടവർ ടു ദി പീപ്പിൾ - ടെസ്‌ലയുടെ ഡ്രീം അറ്റ് വാർഡൻക്ലിഫ് കണ്ടിന്യൂസ്'' എന്ന പേരിൽ നിർമ്മിച്ച ഡോക്യുമെന്ററിയുടെ വിഷയമാണ് വാർഡൻക്ലിഫിന്റെ സംരക്ഷണ ശ്രമവും ചരിത്രവും.<ref>{{cite web|author=Amy Langfield |url=https://www.cnbc.com/2014/10/17/tesla-an-underdog-inventor-finally-gets-his-due-with-museum.html |title=Tesla: An underdog inventor finally gets his due with museum |website=Cnbc.com |date=18 October 2014 |accessdate=2 November 2016}}</ref> * [[ഐ ട്രിപ്പിൾ ഇ|IEEE]] ന്യൂയോർക്കർ ഹോട്ടലിന്റെ മുൻവശത്ത് നിക്കോള ടെസ്‌ലയെ ബഹുമാനിക്കുന്ന ഒരു സ്മാരകഫലകം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|title=A hotel's unique direct current (dc) system |url=http://www.ieee.org/organizations/pes/public/2006/jan/peshistory.html |publisher=IEEE |accessdate=16 July 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120210193744/http://www.ieee.org/organizations/pes/public/2006/jan/peshistory.html |archivedate=10 February 2012 }}</ref> * [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ]] [[മാൻഹാട്ടൻ|മാൻഹട്ടനിലെ]] ആറാമത്തെ അവന്യൂ, 40 സ്ട്രീറ്റ് എന്നിവയുടെ കവലയുടെ പേര് നിക്കോള ടെസ്‌ല കോർണർ എന്നാണ്. ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സഹായത്തോടെ ക്രൊയേഷ്യൻ ക്ലബ് ഓഫ് ന്യൂയോർക്കിന്റെ ശ്രമവും ചേർന്നാണ് ന്യൂയോർക്കിലെ ടെസ്‌ല മെമ്മോറിയൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ന്യൂയോർക്കും ഡോ. ലുബോ വുജോവിച്ചും ചേർന്നാണ് ഈ അടയാളം സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>[http://www.teslasociety.com/tesla_birthday_marina.htm Proposal for proclamation of "Nikola Tesla Day" on 10 July by United Nations.] Tesla Memorial Society of New York. Retrieved 21 September 2014.</ref> * ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ 20 വെസ്റ്റ് 26 സ്ട്രീറ്റിലെ സെർബിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് കത്തീഡ്രൽ ഓഫ് സെന്റ് സാവയ്ക്ക് (മുമ്പ് ട്രിനിറ്റി ചാപ്പൽ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു) ടെസ്‌ലയെ ബഹുമാനിക്കുന്ന ഫലകവും ശിരോഫലകവും കാണാം.<ref>{{cite web |title=Edith Wharton was unhappy here |url=http://lostnewyorkcity.blogspot.com/2012/11/edith-wharton-was-unhappy-here.html |publisher=Lost City |accessdate=10 July 2014}}</ref> * ടെസ്‌ലയെ സൗജന്യ വൈ-ഫൈയും ടൈം ക്യാപ്‌സ്യൂളും ഉപയോഗിച്ച് ബഹുമാനിക്കുന്ന ഒരു പൂർണ്ണ വലുപ്പത്തിലുള്ള പ്രതിമയും (ടെസ്‌ലയുടെ മരണത്തിന്റെ നൂറാം വാർഷികത്തിൽ, 20 ജനുവരി 2043 ന് തുറക്കും) 2013 ഡിസംബർ 7 ന് കാലിഫോർണിയയിലെ പാലോ ആൾട്ടോയിൽ (260 ഷെറിഡൻ അവന്യൂ) അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു..<ref>{{cite web|url=https://venturebeat.com/2013/12/07/heres-a-first-look-at-the-tesla-statue-in-palo-alto/|title=Here's a first look at the Tesla statue in Palo Alto|work=VentureBeat|access-date=2019-04-26|archive-date=2017-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20170116215839/http://venturebeat.com/2013/12/07/heres-a-first-look-at-the-tesla-statue-in-palo-alto/|url-status=dead}}</ref> * നിക്കോള ടെസ്‌ല ബൊളിവാർഡ്, ഹാമിൽട്ടൺ, ഒന്റാറിയോ.<ref>{{cite news |url=http://www.cbc.ca/news/canada/hamilton/news/tesla-boulevard-1.3672737 |title=Part of Burlington Street is now Tesla Boulevard – but why Hamilton? |first=Samantha |last=Craggs |date=10 July 2016 |website=www.cbc.ca |accessdate=13 July 2016}}</ref> ===കമ്പ്യൂട്ടർ മേഖല=== * എൻ‌വിഡിയ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ജിപിയു മൈക്രോആർക്കിടെക്ചറിന്റെ പേര് ടെസ്‌ല എന്നാണ്. ==ഇവയും കാണുക== {{Portal|Nikola Tesla}} * [[Nikola Tesla in popular culture|ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിൽ നിക്കോള ടെസ്‌ല]] * [[Charles Proteus Steinmetz]] – പ്രത്യാവർത്തിധാര വൈദ്യുതിരംഗത്തെ കറന്റ്, ഹൈ വോൾട്ടേജ് ഗവേഷണങ്ങളിലെ തുടക്കക്കാരൻ * [[Atmospheric electricity|അന്തരീക്ഷ വൈദ്യുതി]] * [[Tesla principle|ടെസ്‌ല തത്വം]] {{Portal bar|Electromagnetism|Electronics|Energy|Engineering|Physics|Technology}} ==കുറിപ്പുകൾ== {{Reflist}} == അവലംബം == * Tesla's Wardenclyffe Science Center Plaque [http://www2.timesreview.com/SUN/stories/S121109_Tesla_psh] * [http://www.nikolatesla.fr/documents.htm NikolaTesla.fr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001024322/http://www.nikolatesla.fr/documents.htm |date=2011-10-01 }} - More than 1,000 documents on Tesla {{external media| float = right | video1 = [https://www.c-span.org/video/?178806-1/empires-light-edison-tesla-westinghouse ''Booknotes'' interview with Jill Jonnes on ''Empires of Light'', 26 October 2003], [[C-SPAN]]}} {{Refbegin|30em}} * {{cite book |last=Burgan |first=Michael |title=Nikola Tesla: Inventor, Electrical Engineer |year=2009 |publisher=[[Capstone Publishers|Capstone]] |location=Mankato, Minnesota |isbn=978-0-7565-4086-9 |url=https://books.google.com/books?id=PW06qF-dj2IC |ref=harv}} * {{cite book|last=Carlson|first=W. Bernard |title=Tesla: Inventor of the Electrical Age|url=https://books.google.com/books?id=5I5c9j8BEn4C|year=2013|publisher=[[Princeton University Press]]|isbn=1-4008-4655-2|ref=harv}} * {{cite book| last=Cheney|first=Margaret |title=Tesla: Man Out of Time|url=https://books.google.com/books?id=HIuK7iLO9zgC|year=2011|publisher=Simon & Schuster|isbn=978-1-4516-7486-6|ref=harv}} * {{cite book |last=Cheney |first=Margaret |title=Tesla: Man Out of Time |origyear=1981 |url=https://books.google.com/?id=ti2Jt7XarzMC |year=2001 |publisher=[[Simon & Schuster]] |isbn=978-0-7432-1536-7|ref=harv}} * {{cite book |last1=Cheney |first1=Margaret |last2=Uth |first2=Robert |last3=Glenn |first3=Jim |title=Tesla, Master of Lightning |year=1999 |publisher=[[Barnes & Noble Books]] |isbn=978-0-7607-1005-0 |url=https://books.google.com/books?id=3W6_h6XG6VAC |ref=harv}} * {{cite book|last=Dommermuth-Costa|first=Carol |title=Nikola Tesla: A Spark of Genius|url=https://books.google.com/books?id=kFFWipanqsoC|year=1994|publisher=[[Twenty-First Century Books]]|isbn=978-0-8225-4920-8|ref=harv}} * {{cite book |last=Jonnes |first=Jill |title=Empires of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, and the Race to Electrify the World |year=2004 |publisher=[[Random House]] Trade Paperbacks |isbn=978-0-375-75884-3 |url=https://books.google.com/books?id=BKX5UYWzVyQC |ref=harv}} * {{cite book| last=Klooster|first=John W. |title=Icons of Invention: The Makers of the Modern World from Gutenberg to Gates|url=https://books.google.com/books?id=WKuG-VIwID8C|year=2009|publisher=[[ABC-CLIO]]|isbn=978-0-313-34743-6|ref=harv}} * {{cite book |last=O'Neill |first=John J. |title=Prodigal Genius: The Life of Nikola Tesla |year=1944 |publisher=Ives Washburn |isbn=0-914732-33-1 |url=https://books.google.com/books/about/Prodigal_Genius.html?id=40NzjS5FunkC |ref=harv}} (reprinted 2007 by Book Tree, {{ISBN|978-1-60206-743-1}}) * {{cite book |last=Pickover |first=Clifford A. |url=https://books.google.com/books?id=P0CSxB2aHMcC |title=Strange Brains and Genius: The Secret Lives Of Eccentric Scientists And Madmen |publisher=[[HarperCollins]] |year=1999 |ref=harv}} * {{cite book |last=Seifer |first=Marc J. |title=Wizard: the life and times of Nikola Tesla: biography of a genius |year=2001 |publisher=Citadel |isbn=978-0-8065-1960-9 |url=https://books.google.com/books?id=h2DTNDFcC14C |ref=harv}} * {{cite book |last=Seifer |first=Marc J. |title=Wizard: The Life And Times Of Nikola Tesla|url=https://books.google.com/books?id=DzMR8x_rbPgC|year=1998|publisher=Citadel|isbn=978-0-8065-3556-2|ref=harv}} * {{cite book |last=Van Riper |first=A. Bowdoin |url=https://books.google.com/books?id=ABtJPIcVtBoC |title=A Biographical Encyclopedia of Scientists and Inventors in American Film and TV since 1930 |year=2011 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-8128-0 |ref=harv}} {{Refend}} ==അധികവായനയ്ക്ക്== {{Library resources box|by=yes}} ===പുസ്തകങ്ങൾ=== {{Refbegin}} <!--Keep in alphabetical order by author's surname --> * Tesla, Nikola, ''[[My Inventions]],'' Parts I through V published in the ''Electrical Experimenter'' monthly magazine from February through June 1919. Part VI published October 1919. Reprint edition with introductory notes by Ben Johnson, New York: Barnes and Noble, 1982; also online at ''[http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaauto01.html Lucid Cafe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160202014045/http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaauto01.html |date=2016-02-02 }}, [http://www.tfcbooks.com/special/mi_link.htm et cetera] as [[My Inventions: The Autobiography of Nikola Tesla]]'', 1919. {{ISBN|978-0-910077-00-2}} * Glenn, Jim (1994). ''The Complete Patents of Nikola Tesla''. {{ISBN|978-1-56619-266-8}} * [[Robert Lomas|Lomas, Robert]] (1999). ''[[The Man Who Invented the Twentieth Century]]: Nikola Tesla, forgotten genius of electricity''. London: Headline. {{ISBN|978-0-7472-7588-6}} * [[Thomas Commerford Martin|Martin, Thomas C.]] (1894 (1996 reprint)), ''[[The Inventions, Researches, and Writings of Nikola Tesla]]'', Montana: Kessinger. {{ISBN|978-1-56459-711-3}} * McNichol, Tom (2006). ''AC/DC The Savage Tale of the First Standards War'', Jossey-Bass. {{ISBN|978-0-7879-8267-6}} * {{cite book |last1=Peat |first1=F. David|editor1-link=F. David Peat |title=In Search of Nikola Tesla |date=2003 |publisher=Ashgrove |location=Bath |isbn=978-1-85398-117-3 |edition=Revised}} * Trinkaus, George (2002). ''Tesla: The Lost Inventions'', High Voltage Press. {{ISBN|978-0-9709618-2-2}} * Valone, Thomas (2002). ''Harnessing the Wheelwork of Nature: Tesla's Science of Energy''. {{ISBN|978-1-931882-04-0}} {{Refend}} ===പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ=== {{Refbegin|40em}} * ''[[s:A New System of Alternating Current Motors and Transformers|A New System of Alternating Current Motors and Transformers]]'', American Institute of Electrical Engineers, May 1888. * ''[http://www.tfcbooks.com/tesla/contents.htm Selected Tesla Writings]'', Scientific papers and articles written by Tesla and others, spanning the years 1888–1940. * ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&coll=moa&view=50&root=%2Fmoa%2Fmanu%2Fmanu0024%2F&tif=00119.TIF&cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABS1821-0024-287 Light Without Heat]'', The Manufacturer and Builder, January 1892, Vol. 24 * Biography: ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&coll=moa&view=50&root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0047%2F&tif=00592.TIF&cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0047-151 Nikola Tesla]'', The Century Magazine, November 1893, Vol. 47 * ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&coll=moa&view=50&root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0049%2F&tif=00924.TIF&cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0049-178 Tesla's Oscillator and Other Inventions]'', The Century Magazine, November 1894, Vol. 49 * ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&coll=moa&view=50&root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0055%2F&tif=00879.TIF&cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0055-194 The New Telegraphy. Recent Experiments in Telegraphy with Sparks]'', The Century Magazine, November 1897, Vol. 55 {{Refend}} ===ജേണലുകൾ=== {{Refbegin|40em}} * {{cite journal|author=Pavićević, Aleksandra|title=From lighting to dust death, funeral and post mortem destiny of Nikola Tesla|journal=Glasnik Etnografskog instituta SANU|year=2014|volume=62|issue=2|pages=125–139|url=http://www.doiserbia.nb.rs/ft.aspx?id=0350-08611402125P|doi=10.2298/GEI1402125P}} * Carlson, W. Bernard, "Inventor of dreams". ''[[Scientific American]]'', March 2005 Vol. 292 Issue 3 p.&nbsp;78(7). * Jatras, Stella L., "[http://www.thefreelibrary.com/The+genius+of+Nikola+Tesla-a0107043721 The genius of Nikola Tesla]". ''[[The New American]]'', 28 July 2003 Vol. 19 Issue 15 p.&nbsp;9(1) * Lawren, B., "Rediscovering Tesla". ''[[Omni (magazine)|Omni]]'', March 1988, Vol. 10 Issue 6. * Rybak, James P., "Nikola Tesla: Scientific Savant". ''[[Popular Electronics]]'', 1042170X, November 1999, Vol. 16, Issue 11. * Thibault, Ghislain, "The Automatization of Nikola Tesla: Thinking Invention in the Late Nineteenth Century". ''[https://muse.jhu.edu/article/519919 Configurations]'', Volume 21, Number 1, Winter 2013, pp.&nbsp;27–52. * [[Thomas Commerford Martin|Martin, Thomas Commerford]], "The Inventions, Researches, and Writings of Nikola Tesla", New York: The Electrical Engineer, 1894 (3rd Ed.); reprinted by Barnes & Noble, 1995 * [[Anil K. Rajvanshi]], [https://web.archive.org/web/20150109004451/http://www.ias.ac.in/resonance/Volumes/12/03/0004-0012.pdf "Nikola Tesla&nbsp;– The Creator of Electric Age"], ''Resonance'', March 2007. * Roguin, Ariel, "Historical Note: Nikola Tesla: The man behind the magnetic field unit". J. Magn. Reson. Imaging 2004;19:369–374. 2004 Wiley-Liss, Inc. * Sellon, J. L., "The impact of Nikola Tesla on the cement industry". Behrent Eng. Co., Wheat Ridge, Colorado. Cement Industry Technical Conference. 1997. XXXIX Conference Record., 1997 IEEE/PC. Page(s) 125–133. * Valentinuzzi, M.E., "Nikola Tesla: why was he so much resisted and forgotten?" Inst. de Bioingenieria, Univ. Nacional de Tucuman; Engineering in Medicine and Biology Magazine, IEEE. July/August 1998, 17:4, pp.&nbsp;74–75. * Secor, H. Winfield, "Tesla's views on Electricity and the War", Electrical Experimenter, Volume 5, Number 4 August 1917. * Florey, Glen, "Tesla and the Military". ''Engineering'' 24, 5 December 2000. * Corum, K. L., J. F. Corum, ''Nikola Tesla, Lightning Observations, and Stationary Waves''. 1994. * Corum, K. L., J. F. Corum, and A. H. Aidinejad, ''Atmospheric Fields, Tesla's Receivers and Regenerative Detectors''. 1994. * Meyl, Konstantin, H. Weidner, E. Zentgraf, T. Senkel, T. Junker, and P. Winkels, ''Experiments to proof the evidence of scalar waves Tests with a Tesla reproduction''. Institut für Gravitationsforschung (IGF), Am Heerbach 5, D-63857 Waldaschaff. * Anderson, L. I., "John Stone Stone on Nikola Tesla's Priority in Radio and Continuous Wave Radiofrequency Apparatus". [[The AWA Review]], Vol. 1, 1986, pp.&nbsp;18–41. * Anderson, L. I., "Priority in Invention of Radio, Tesla v. Marconi". Antique Wireless Association monograph, March 1980. * Marincic, A., and D. Budimir, "Tesla's contribution to radiowave propagation". Dept. of Electron. Eng., Belgrade Univ. (5th International Conference on Telecommunications in Modern Satellite, Cable and Broadcasting Service, 2001. TELSIKS 2001. pp.&nbsp;327–331 vol.1) {{Refend}} ===വിഡിയോ=== {{Refbegin|40em}} <!-- This list is for videos used as factual references for the article, or for further study. The list is not for speculation about possible future documentaries. Properly sourced pop culture references should be added to the article 'Nikola Tesla in popular culture' --> {{See also|Nikola Tesla in popular culture}} * [https://www.imdb.com/title/tt0273375/ ''Nikola Tesla'']&nbsp;– 1977 ten-episode TV series featuring [[Rade Serbedzija|Rade Šerbedžija]] as Tesla. * [https://www.imdb.com/title/tt0079985/ ''Tajna Nikole Tesle (The Secret of Nikola Tesla)'']'&nbsp;– 1980 Documentary directed by [[Krsto Papić]], featuring [[Petar Božović]] as Tesla and [[Orson Welles]] as [[J.P. Morgan]] * [https://www.pbs.org/tesla/ ''Tesla: Master of Lightning'']&nbsp;– 2003 Documentary by Robert Uth, featuring [[Stacy Keach]] as the voice of Tesla. * ''[[Tesla (film)|Tesla]]''&nbsp;– a 2016 documentary film by [[David Grubin]] presented on the ''[[American Experience]]'' series. {{Refend}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Sister project links|commons=Category:Nikola Tesla|wikt=no|n=no|v=no|s=Author:Nikola Tesla}} * [https://web.archive.org/web/20110720205507/http://www.tesla-museum.org/meni_en.htm Nikola Tesla Museum] * [http://www.teslamemorialsociety.org/ Tesla memorial society by his grand-nephew William H. Terbo] * [http://www.theeuropeanlibrary.org/tel4/newspapers/search?query=nikola%20tesla Tesla – References in European newspapers] * [http://www.teslaresearch.com/ Online archive of many of Tesla's writings, articles and published papers] * {{cite journal|author=FBI|title=Nikola Tesla|work=Main Investigative File|publisher=FBI|url=http://www.lostartsmedia.com/images/teslafbifile.pdf|archive-date=2011-07-25|access-date=2019-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110725181818/http://www.lostartsmedia.com/images/teslafbifile.pdf|url-status=dead}} * [http://teslasciencecenter.org/ Tesla Science Center at Wardenclyffe] * {{Gutenberg author |id=Tesla,+Nikola | name=Nikola Tesla}} * {{Internet Archive author |sname=Nikola Tesla}} * {{Librivox author |id=11695}} {{Nikola Tesla}} {{Telecommunications}} {{IEEE Edison Medal Laureates 1909–1925}} {{Institute of Electrical and Electronics Engineers}} {{Scientists whose names are used as SI units}} {{National symbols of Serbia}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1856-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1943-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 7-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാനവികതാവാദികൾ]] d7hkm2cb38b4p9ybi09cnonc6icatd9 0 85752 4614874 3920254 2026-04-23T22:43:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614874 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Theora}} {{Infobox file format | logo = [[File:Theora logo 2007.svg|200px]] | screenshot = | caption = | extension = .ogv, .ogg | mime = video/ogg | type code = | uniform type = | magic = | owner = [[Xiph.org]] | released = {{start date|df=yes|2004|06|01}}<ref name= "theora-freeze">{{cite mailing list | url = http://lists.xiph.org/pipermail/theora-dev/2004-June/001112.html | title = Theora I bitstream freeze | mailing-list = theora-dev | date = 1 June 2004 | last = Giles |first = Ralph |access-date= 25 September 2009}}</ref> | latest release version = Theora I | latest release date = 16 March 2011<ref name="theoraspec">{{Cite web | title = Theora Specification | url = http://theora.org/doc/Theora.pdf | access-date= 31 January 2012 | date = 16 March 2011 | publisher=Xiph.Org Foundation }}</ref> | type = [[Video coding format]] | container for = | contained by = [[Ogg]], [[Matroska]] | extended from = [[VP3]] | extended to = | open = Yes<ref>{{cite web|url=http://www.fsf.org/campaigns/playogg/en/|title=PlayOgg! – FSF – Free Software Foundation |access-date=2013-10-01|date=2010-03-17}}</ref> | free = Yes<ref>{{cite web |title=Theora FAQ |url=https://xiph.org/theora/faq/ |website=Xiph.org |publisher=Xiph.Org |access-date=1 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926192702/https://xiph.org/theora/faq/ |archive-date=26 September 2020 |date=2016}}</ref> | standard = [http://www.theora.org/doc/Theora.pdf Specification] | url = [http://www.theora.org/ theora.org] }} {{Infobox software | name = ലിബ്തിയോറ | logo = | screenshot = | caption = | collapsible = | author = | developer = [[Xiph.org]] | released = {{start date|df=yes|2008|11|03}} (1.0) | discontinued = | latest_release_version = 1.1.1 | latest_release_date = {{Release date and age|df=yes|2009|10|01}}<ref>{{cite web | url = http://www.theora.org/news/#libtheora-1.1.1 | title = Theora 1.1.1 release | access-date = 6 October 2009 | publisher = Xiph.Org Foundation | archive-date = 2010-01-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100118134433/http://theora.org/news/#libtheora-1.1.1 | url-status = dead }}</ref> | latest_preview_version = 1.2.0 Alpha 1 | latest_preview_date = {{Release date and age|df=yes|2010|09|24}}<ref>{{cite web |date=Sep 2010 | url = http://lists.xiph.org/pipermail/theora-dev/2010-September/004202.html | title = libtheora 1.2.0alpha1 release | access-date =10 October 2010 | publisher=Xiph.Org Foundation}}</ref> | frequently updated = | programming language = [[C (programming language)|C]] | operating_system = [[Unix-like]] (incl [[Linux]], [[Mac OS X]]), [[Microsoft Windows|Windows]] | operating_system_desc = | platform = | size = | language = | status = Inactive | genre = [[Video codec]], [[reference implementation (computing)|reference implementation]] | license = [[BSD licenses|3-clause BSD]] | website = [http://www.theora.org/ theora.org] }} Xiph.Org ഫൗണ്ടേഷന്റെ പ്രൊജക്റ്റുകളിലൊന്നായ തിയോറ (Theora), [[open-source software|സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വേർ]] തത്ത്വത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു വീഡിയോ ഫോർമാറ്റ് ആണ്. തിയോറ സാധാരണയായി [[ഓഗ്]] (Ogg) എന്ന കണ്ടയ്നർ ഫോർമാറ്റിലാണ് ലഭ്യമാകുന്നത് എന്നതിനാൽ, ഇത് സാധാരണയായി ഓഗ് തിയോറ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. എംപെഗ് വീഡിയോ ഫോർമാറ്റുകളുടെ ഒരു സൗജന്യ വകഭേദമായി തിയോറയെ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും. ffmpeg2theora എന്ന സോഫ്റ്റ്‌വേർ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് മറ്റു പല ഫോർമാറ്റുകളിലുള്ള വീഡിയോ ഫയലുകളെ ഓഗ് തിയോറ ആക്കി മാറ്റുവാൻ കഴിയും.<ref>{{Citation | url = http://www.theora.org | title = Theora}}.</ref>[[വോർബിസ്]] ഓഡിയോ ഫോർമാറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള അവരുടെ മറ്റ് സ്വതന്ത്രവും തുറന്നതുമായ മീഡിയ പ്രോജക്റ്റുകൾക്കൊപ്പം ലൈസൻസിംഗ് ഫീസില്ലാതെ വിതരണം ചെയ്യുന്നു. Xiph.Org ഫൗണ്ടേഷൻ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന തിയോറ വീഡിയോ കംപ്രഷൻ ഫോർമാറ്റിന്റെ റഫറൻസ് നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് വേണ്ടിയുണ്ടാക്കിയതാണ് ലിബ്തിയോറ വീഡിയോ കോഡെക്.<ref name="libtheora-xiph">{{cite web | author=Xiph.Org Foundation | title = libtheora Documentation 1.1.0 | url = http://theora.org/doc/libtheora-1.1/ | access-date=25 September 2009 | publisher=Xiph.Org Foundation}}</ref><ref name="libtheora-ohloh">{{cite web | author=ohloh | author-link=ohloh | title=libtheora | url=http://www.ohloh.net/p/libtheora | access-date=25 September 2009 | publisher=[[ohloh]] | archive-date=2010-10-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20101010075905/http://www.ohloh.net/p/libtheora | url-status=dead }}</ref> ഓൺ2(On2) ടെക്‌നോളജീസ് പബ്ലിക് ഡൊമെയ്‌നിലേക്ക് പുറത്തിറക്കിയ മുൻ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള വിപി3(VP3) കോഡെക്കിൽ നിന്നാണ് തിയോറ ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. രൂപകൽപ്പനയിലും ബിറ്റ്‌റേറ്റ് കാര്യക്ഷമതയിലും ഇത് എംപെഗ് 4 (MPEG-4) പാർട്ട് 2, വിൻഡോസ് മീഡിയ വീഡിയോയുടെ ആദ്യകാല പതിപ്പുകൾ, റിയൽ വീഡിയോ(RealVideo) എന്നിവയുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. ഓപ്പൺ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഫിലോസഫിയിൽ ഇതിനെ [[ബി.ബി.സി.|ബിബിസിയുടെ]] ഡിറാക്ക് കോഡെക്കുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. മാക്സ് ഹെഡ്റൂം ടെലിവിഷൻ പ്രോഗ്രാമിലെ എഡിസൺ കാർട്ടറുടെ കൺട്രോളറായ തിയോറ ജോൺസിന്റെ പേരിലാണ് തിയോറ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web | publisher = Xiph.Org Foundation | title = Theora FAQ | url = http://theora.org/faq/#15 | access-date =6 August 2009 }}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} {{Fossportal}} {{foss-stub}} [[വർഗ്ഗം:കമ്പ്യൂട്ടർ ഫയൽ തരങ്ങൾ]] oqzngnk82iiyagk1a5jl614vn4hstmm 0 109323 4614841 3970280 2026-04-23T16:07:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614841 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|T.B. Irving}} ഒരു അമേരിക്കൻ ഗ്രന്ഥകാരനും പ്രൊഫസ്സറും ഇസ്‌ലാമിക പണ്ഡിതനുമായിരുന്നു '''തോമസ് ബാലന്റൈൻ ഇർ‌വിംങ്''' (1914–2002).([[ഇംഗ്ലീഷ്]]:Thomas Ballantyne Irving) അൽ-ഹാജ് ത‌അലീം അലി അബൂ നാസർ എന്നും അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള ഖുർ‌ആനിന്റെ ആദ്യ വിവർത്തനം ഇദ്ദേഹത്തിന്റേതാണ്‌<ref name="arthurs">{{cite news|title = പുസ്തകം|url = http://arthursbookshelf.com/koran/The%20Koran%20translation%20by%20Dr.%20T.B.%20Irving-h.html|publisher = ആർതർസ് ബുക്ക്ഷെൽഫ് |date = 1985|accessdate = 2013 ജൂലൈ 01language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]]}}</ref>. ==ആദ്യകാലവും വിദ്യാഭ്യാസവും== 1914 ൽ ഒന്റോറിയയിലെ പ്രെസ്റ്റനിലാണ്‌ ഇർ‌വിംങ്ങിന്റെ ജനനം<ref name="arthurs"/>. അച്ഛൻ വില്ല്യം ഇർ‌‌വിംങ്, അമ്മ ജെസ്സിക്ക മെക്കന്റൈർ.<ref>{{cite web |url=http://trees.ancestry.com/pt/person.aspx?tid=831086&pid=-2033365686 |title=Ancestry.com: Thomas Ballantine Irving |accessdate=2009-05-03 |last= |first= |coauthors= |date= |work= |publisher=}}</ref> 1950 കളുടെ ആദ്യത്തിൽ അദ്ദേഹം ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ച് അൽ ഹാജ് ത‌അലീം അലി അബൂ നാസർ എന്ന പേര്‌ സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.bismrabbik.org/irving_en.htm |title=Dr. T.B. Irving (Al-Hajj Ta'lim Ali Abu Nasr) Passes Away |accessdate=2009-05-02 |last=Mujahid |first=Abdul Malik |coauthors= |date= |work= |publisher= |archive-date=2012-07-22 |archive-url=https://archive.today/20120722134757/http://www.bismrabbik.org/irving_en.htm |url-status=dead }}</ref> ടൊറൊണ്ടോ സർ‌വകലാശാലയിൽ നിന്ന് "ആധുനിക ഭാഷകളിൽ" (Mordern Languages) ൽ ബി.എ. സമ്പാദിച്ചു. പിന്നീട് മെഗ്‌കിൽ സർ‌വകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും പ്രിൻസ്റ്റൺ സർ‌വകലാശാലയിൽ നിന്ന് 1940 ൽ പി.എച്ച്.ഡിയും കരസ്ഥമാക്കി. നിയർ ഈസ്റ്റേൺ സറ്റഡീസിലായിരുന്നു പി.എച്ച്.ഡി തീസിസ്. ==ഔദ്യോഗിക ജീവിതം== എഴുത്തുകാരനും ഒരു ബഹുഭാഷാ പണ്ഡിതനുമായിരുന്ന ഇർ‌വിങാണ്‌ ആദ്യമായി അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള ഖുർ‌ആൻ വിവർത്തനം എഴുതിയത്<ref name="arthurs"/>. "ദ ഖുർ‌ആൻ:ഫസ്റ്റ് അമേരിക്കൻ വെർഷൻ" എന്ന ഈ വിവർത്തന ഗ്രന്ഥം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് 1985 ലായിരുന്നു. ഇർ‌വിംങ് അമേരിക്കയിലേയും കാനഡയിലേയും നിരവധി പ്രശസ്ത സർ‌വകലാശാലകളിൽ അദ്ധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. മെഗ്കിൽ, പ്രിൻസ്റ്റൺ, ദ യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിനെസോട്ട, യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെന്നിസ്സി എന്നിവ അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഗ്രന്ഥകാരൻ എന്ന നിലയിൽ ഇസ്‌ലാമിനെ കുറിച്ച് ധാരാളം പുസ്തകങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചു. "ഹാഡ് യു ബീൻ എ മുസ്‌ലിം", ഇസ്‌ലാം ആന്റ് ഇറ്റ്സ് എസ്സൻസ്" , "ഇസ്‌ലാം റീസർജെന്റ്", "ഗ്രോഇങ്ങ് അപ് ഇൻ ഇസ്‌ലാം" എന്നിവ അവയിൽ ചിലതാണ്‌. സ്പാനിഷ് ഭാഷയിലും ഏതാനും ഗ്രന്ഥങ്ങൾ അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. 1981 മുതൽ 1986 വരെ ചിക്കാഗൊയിലുള്ള അമേരിക്കൻ ഇസ്‌ലാമിക് കോളേജിന്റെ ഡീൻ ആയി സേവനമുഷ്ഠിച്ചു. 1983 ൽ പാകിസ്താൻ സർക്കാർ ഡോ. ഇർ‌വിംങ് ഇസ്‌ലാമിക സേവനരംഗത്ത് നൽകിയ സംഭാവന പരിഗണിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്‌ [[സ്റ്റാർ ഓഫ് എക്സലൻസ് അവാർഡ്]] നൽകുകയുണ്ടായി. അൽഷിമേഴ്സ് രോഗവുമായി നീണ്ടകാലം പൊരുതിയ അദ്ദേഹം 2002 സെപ്റ്റംബർ 24 ന്‌ മരണമടഞ്ഞു. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== *The [http://al-quran.info Online Quran Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090129090725/http://al-quran.info/ |date=2009-01-29 }} includes the Qur'an translation, ''Holy Qur'an (Koran): the Noble Reading'', of I. B. Irving. *[http://soundvision.com/info/scholars/irvingdeath.asp Obituary for T.B. Irving] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070824080245/http://soundvision.com/info/scholars/irvingdeath.asp |date=2007-08-24 }} from Soundvision.com *[http://www.milligazette.com/Archives/15102002/1510200232.htm A Life Well Lived] Tribute to Dr. Irving *[http://www.cyberistan.org/islamic/irving1.htm Islam and Columbus' America]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} article by Dr. Irving [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികപണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:ഖുർ‌ആൻ വിവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ച പ്രമുഖർ]] [[വർഗ്ഗം:സിതാര എ ഇംതിയാസ് പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1914-ൽ ജനിച്ചവർ]] g4ac3qtaf2w1elraniq3ujoimj65nw8 0 134921 4614839 3632653 2026-04-23T15:04:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614839 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Taxidermy}} {{Orphan|date=നവംബർ 2010}} [[File:Taxidermied Snow leopard.jpg|thumb|200px|right|[[ഹിമപ്പുലി]] കൃത്രിമമായി നിർമ്മിച്ചത്]] ജന്തുക്കളുടെ ജീവൽ-സദൃശ ആവിഷ്കരണം നടത്തുന്ന കലയെ '''ടാക്സിഡെർമി''' എന്നു പറയുന്നു. കൃത്രിമമായി ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്ന മാതൃകാരൂപങ്ങളിൽ സംസ്ക്കരിച്ചെടുത്ത ജന്തുചർമം പൊതിഞ്ഞാണ് ഇത് സാധ്യമാക്കുന്നത്. [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]], [[സസ്തനി|സസ്തനികൾ]], [[മത്സ്യം|മത്സ്യങ്ങൾ]], [[ഉരഗം|ഉരഗങ്ങൾ]] എന്നിവയുടെ ഇത്തരം കൃത്രിമ മാതൃകകൾ ഉണ്ടാക്കി സൂക്ഷിക്കാറുണ്ട്. ഇവ പഠനാവശ്യങ്ങൾക്കും മ്യൂസിയങ്ങളിൽ പ്രദർശനത്തിനും പ്രയോജനപ്പെടുത്തിവരുന്നു. ==ചരിത്രം== [[File:Taxidermy brown rat wood bionerd.jpg|thumb|250px|left|എലി]] മുൻകാലങ്ങളിൽ പഞ്ഞിയോ, പഴന്തുണിയോ വൈക്കോലോ കൊണ്ട് നിശ്ചിത ആകൃതിയിലുള്ള ജീവിമാതൃകകൾ ഉണ്ടാക്കിയശേഷം തോൽ പൊതിഞ്ഞ് ഉൾനിറച്ച ജീവി (stuffed) യെപ്പോലെയാക്കിത്തീർക്കുകയായിരുന്നു പതിവ്. ഇപ്പോൾ ഈ രീതിക്കു മാറ്റമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ജീവികളുടെ തോൽ പൊളിച്ചെടുക്കുന്നതിനുമുമ്പുതന്നെ അവയുടെ ഫോട്ടോയോ രേഖാചിത്രങ്ങളോ എടുത്തുവയ്ക്കുന്നു. ജീവിയുടെ [[കണ്ണ്]], [[ത്വക്ക്]], മാംസളഭാഗങ്ങൾ എന്നിവയുടെ [[നിറം|നിറവും]], [[പക്ഷി|പക്ഷികളുടേത്]] ആണെങ്കിൽ ചുണ്ടിന്റേയും കാലിന്റേയും നിറവും, അളവുകളും തിട്ടപ്പെടുത്തി കുറിച്ചു സൂക്ഷിക്കുന്നു. ഓരോ അവയവത്തിന്റേയും വലിപ്പം അളന്ന് നിശ്ചിത രൂപത്തിൽ വരച്ചുവയ്ക്കുന്നു. കണ്ണ്, [[മൂക്ക്]], [[ചെവി]] തുടങ്ങിയ ഭാഗങ്ങൾ ''പ്ളാസ്റ്റർ ഒഫ് പാരിസിൽ''' ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാറുമുണ്ട്. പക്ഷികളെ ഉൾനിറച്ച് സൂക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമം 17-ം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[നെതര്ലൻഡ്|നെതർലൻഡിലാണ്]] ആരംഭിച്ചത്. [[ബ്രിട്ടൺ|ബ്രിട്ടിഷ്]] മ്യൂസിയശേഖരങ്ങളിൽ ചിലത് 1753-നു മുമ്പുതന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നവയാണ്. ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ടാക്സിഡെർമി പോലുള്ള ഒരു രീതി 1753-നു മുമ്പുതന്നെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് ഇതു തെളിയിക്കുന്നു. അറിയപ്പെടുന്നവയിൽ വച്ച് ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന മാതൃക [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിലെ]] ഫ്ളോറൻസിലുള്ള സുവോളജിക്കൽ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന [[കാണ്ടാമൃഗം|കാണ്ടാമൃഗത്തിന്റേതാണ്]]. 19-ം ശതകത്തിന്റെ മധ്യത്തിലാണ് ഇംഗ്ളണ്ടിൽ ടാക്സിഡെർമിയുടെ കൂടുതൽ മാതൃകകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ടാക്സിഡെർമി പ്രവിധിപ്രകാരം ജീവികളുടെ തനതു മാതൃകകൾ വിവിധ രീതികളിലാണ് ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്നത്. [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]], [[സസ്തനി|സസ്തനികൾ]], [[മത്സ്യം|മത്സ്യങ്ങൾ]], [[ഉരഗം|ഉരഗങ്ങൾ]] എന്നിവയ്ക്ക് വ്യത്യസ്ത മാർഗങ്ങൾ അവലംബിക്കുകയാണ് പതിവ്. ==പക്ഷികൾ== [[File:Great BustardLg1438.jpeg|thumb|250px|right|പക്ഷിയുടെ രൂപം]] ആദ്യമായി [[പക്ഷി|പക്ഷികളുടെ]] അതേ വലിപ്പത്തിലുള്ള മാതൃകകൾ ബാൾസാ തടി കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്നു. അതിനുശേഷം കഴുത്ത് ചണനാരുകൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കി അതിൽ കനം കുറഞ്ഞ കമ്പി ചുറ്റി നിശ്ചിത ആകൃതിയിലാക്കുന്നു. തുടർന്ന് കൺകുഴികളിൽ പഞ്ഞിതിരുകി നിറയ്ക്കുന്നു. [[ചിറക്|ചിറകും]] [[കാൽ|കാലുകളും]] [[വാൽ|വാലും]] ചെറുകമ്പികളും [[ചണം|ചണവും]] കൊണ്ടു തന്നെയാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. ചിറകുകളുടേയും കാലുകളുടേയും മാംസളഭാഗങ്ങൾ മാറ്റിയശേഷം അസ്ഥിഭാഗങ്ങളെ പഞ്ഞികൊണ്ടു പൊതിഞ്ഞ് അതേ ആകൃതിയിലാക്കിയെടുക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ കൃത്രിമമായുണ്ടാക്കിയ മാതൃകയ്ക്ക് ചുറ്റുമാണ് സംസ്കരിച്ചെടുത്ത തോൽ പിടിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിനുശേഷം ചിറകും, കാലുകളും, വാലും അവയുടെ യഥാസ്ഥാനത്ത് ഉറപ്പിക്കുന്നു. ഗ്ലാസ് കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ കണ്ണ് കൺകുഴികളിൽ വച്ചിട്ടുള്ള പഞ്ഞിയിൽ പശയുപയോഗിച്ച് ഒട്ടിച്ചുവയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് [[തൂവൽ|തൂവലുകൾ]] അതിന്റേതായ ക്രമീകരണത്തിൽ വിന്യസിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുണ്ടാക്കിയ പക്ഷി മാതൃക ശരിയായി ഉണങ്ങിയശേഷം തുന്നിയ നൂലും കമ്പിയും മാറ്റി നിറം കുറഞ്ഞ ഭാഗങ്ങളിൽ നിറം കൊടുത്തു ഭംഗിയാക്കുന്നു. ഇവയെ കൃത്രിമ വൃക്ഷങ്ങളിലോ പീഠങ്ങളിലോ ഉറപ്പിച്ചാണ് പ്രദർശിപ്പിക്കാറുള്ളത്. ==സസ്തനികൾ== [[File:Grande galerie de l'évolution, défilé.jpg|thumb|200px|left|സസ്തനികളുടെ രൂപം]] സസ്തനികളെപ്പോലെ വലിപ്പമേറിയ ജീവികളുടെ മാതൃകകളെ ടാക്സിഡെർമി പ്രവിധിയിലൂടെ സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കാനായി വർഷങ്ങൾ നീളുന്ന പഠനങ്ങളും അധ്വാനവും ആവശ്യമാണ്. സസ്തനികളുടെ അസ്ഥികൂടം തന്നെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു ചട്ടക്കൂടുണ്ടാക്കി അതിൽ മോഡലിംഗ് ക്ളേയും അതിനുപുറമേ പ്ലാസ്റ്റർ ഒഫ് പാരിസും തേച്ച് ഉണക്കുന്നു. നന്നായി ഉണങ്ങി ഉറച്ചശേഷം പല പാളി കാൻവാസോ പരുക്കൻ തുണിയോ പശ വച്ച് ഒട്ടിച്ച് മാതൃകാരൂപം (manikin) ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്നു. ദിവസങ്ങൾക്കുശേഷം ഈ മാതൃകയെ വെള്ളത്തിൽ മുക്കിവച്ച് പ്ലാസ്റ്റർ ഒഫ് പാരിസ് വെള്ളത്തിലലിയിച്ചുകളയുന്നു. ഇതോടുക്കൂടി ജീവിയുടെ കനം കുറഞ്ഞതും ദൃഢമായതുമായ ഒരു ക്ലേ മാതൃക അവശേഷിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അകവശം പൊള്ളയായിരിക്കും. ഈ ക്ലേ മാതൃകയിൽ സംസ്കരിച്ചെടുത്ത തോൽ ചുളിവു വരാതെ ഭംഗിയായി പശ ഉപയോഗിച്ച് ഒട്ടിക്കുന്നു. ഇത് നന്നായി ഉണക്കിയശേഷം നിറവ്യത്യാസം വന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ യഥാർഥ നിറം കൊടുത്ത് ഭംഗി വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ==മത്സ്യങ്ങൾ== [[മത്സ്യം|മത്സ്യങ്ങളുടെ]] ടാക്സിഡെർമി വിവിധ രീതികളിൽ നടത്താറുണ്ട്. മത്സ്യങ്ങളുടെ ജീവനുള്ള അവസ്ഥയിലുണ്ടായിരുന്ന അതേനിറം നിലനിർത്തുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനം. മത്സ്യങ്ങളുടെ രൂപമാതൃകകളുണ്ടാക്കി പരിരക്ഷിക്കുന്നതിന് പ്രധാനമായും രണ്ടു രീതിയിലുള്ള ടാക്സിഡെർമി പ്രവിധികളാണ് നിലവിലുള്ളത്. ആദ്യത്തെ രീതിയിൽ, മത്സ്യത്തിന്റെ ഒരു മാതൃക ഉണ്ടാക്കിയെടുത്ത് അതിനുമുകളിൽ സംസ്ക്കരിച്ചെടുത്ത മത്സ്യചർമം പൊതിയുന്നു. പ്ലാസ്റ്റിക് കൊണ്ട് മത്സ്യമാതൃകകൾ ഉണ്ടാക്കി അതിൽ യഥാർഥ നിറം കൊടുത്തു ഭംഗിയാക്കുന്നതാണ് രണ്ടാമത്തെ രീതി. ==ഉരഗങ്ങൾ== [[File:One of Pavlov's dogs.jpg|thumb|200px|right|നായുടെ രൂപം]] ഉരഗങ്ങളുടെ ടാക്സിഡെർമിയാണ് ഏറ്റവുമധികം വികാസം പ്രാപിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഉരഗങ്ങളുടെ രൂപമാതൃക പരിരക്ഷി ക്കുന്നതിന്റെ ആദ്യപടിയായി നേരിയ ഒരു പാളി പ്ലാസ്റ്റർ ഒഫ് പാരിസ് മൃതപ്പെട്ട ജീവിയുടെ ശരീരത്തു തേച്ച് ഉണങ്ങാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ഇതിനുപുറമേ അല്പം കൂടി കട്ടിയായ ഒരു പാളി തേച്ച് ഉണക്കി കട്ടിയായശേഷം ഉരഗത്തിനെ വലിച്ചുമാറ്റുന്നു. ഉരഗത്തിന്റെ അതേ പ്രതീതിയിലുള്ള മാതൃകയായിരിക്കും ഇതിലൂടെ ലഭ്യമാവുന്നത്. ഈ പ്ലാസ്റ്റർ മാതൃകയ്ക്കുള്ളിലായാണ് യഥാർഥ രൂപമാതൃക ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്നത്. ഇതിനുള്ളിൽ പ്ലാസ്റ്റിക്കോ സെല്ലു ലോയിഡോ നിറച്ചശേഷം എണ്ണച്ചായങ്ങളുപയോഗിച്ച് ഉരഗത്തിന്റെ അതേ നിറങ്ങൾ ഈ മോൾഡിന് (കരുവിന്) കൊടുക്കുന്നു. മോൾഡിന്റെ ദൃഢത വർധിപ്പിക്കാനായി മെഴുക്, തുണി, ചെറുകമ്പികൾ തുടങ്ങിയവ ആവശ്യാനുസരണം ഒട്ടിച്ചു ചേർക്കുകയും വേണം. നന്നായി ഉണങ്ങിയശേഷം വെള്ളത്തിലിട്ട് പ്ലാസ്റ്റർ ലയിപ്പിച്ചു കളയുന്നു. കണ്ണുകൾ കൃത്രിമമായുണ്ടാക്കി വച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ശരീരം എണ്ണമയം പുരട്ടി തിളക്കമുള്ള താക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുശേഷം ഉരഗങ്ങളെ പ്രകൃതിയിൽ കാണുന്നതുപോലെ കല്ലുകൾക്കും സസ്യങ്ങൾക്കും മറ്റും ഇടയിൽ വച്ച് മോടിയാക്കിയാണ് പ്രദർശനത്തിനു വയ്ക്കുന്നത്. ==പുറംകണ്ണികൾ== * http://art-taxidermy.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110429030945/http://art-taxidermy.ru/ |date=2011-04-29 }} * [http://www.alllongislandtaxidermy.com/ Feathers Taxidermy]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.awtaxidermy.com/Photo_Gallery/index.html American Wildlife Taxidermy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100117131908/http://www.awtaxidermy.com/Photo_Gallery/index.html |date=2010-01-17 }} * [http://crappytaxidermy.com/ CRAPPY TAXIDERMY] * [http://www.wildlifeartistry.com/ Taxidermy - Wildlife Artistry Taxidermy] {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം}} [[വർഗ്ഗം:കല]] [[വർഗ്ഗം:ജീവശാസ്ത്രം]] ajq959qphwzgp15j3kdjdhc33wmuwpl 0 138780 4614871 4601560 2026-04-23T22:23:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614871 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tashkent}} {{For|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഒരു പ്രദേശമായ താഷ്കന്റിനെക്കുറിച്ചറിയാൻ|താഷ്കന്റ്, കോട്ടയം ജില്ല}} {{Infobox settlement <!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--> <!-- Basic info ----------------> |official_name = താഷ്കന്റ് |other_name = Toshqand, Toshkand |native_name = <small>{{lang-uz|Toshkent, Тошкент}}<br /> {{lang-ru|link=no|Ташкент}} </small> <!-- for cities whose native name is not in English --> |nickname = |settlement_type = <!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--> |motto = <!-- images and maps -----------> |image_skyline = |imagesize = |image_caption = ആധുനിക താഷ്കന്റ് |image_flag = |flag_size = |image_seal =Tashkent emblem.jpg |seal_size =120px |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |image_dot_map = |dot_mapsize = |dot_map_caption = |dot_x = |dot_y = |pushpin_map = Uzbekistan<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |pushpin_map_caption = ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാനിൽ സ്ഥാനം |pushpin_mapsize =300 <!-- Location ------------------> |coordinates_region = UZ |subdivision_type = രാജ്യം |subdivision_name = [[File:Flag of Uzbekistan.svg|25px]] ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ |subdivision_type1 = പ്രവിശ്യ |subdivision_name1 = [[Tashkent Province|താഷ്കന്റ് പ്രവിശ്യ]] |subdivision_type2 = |subdivision_name2 = |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = <!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = മേയർ |leader_name = റാഖൊൺബെക്ക് ഉസ്മോനോവ് |leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = |leader_title2 = |leader_name2 = |leader_title3 = |leader_name3 = |leader_title4 = |leader_name4 = |established_title = സ്ഥാപിതം |established_date = ബിസി 5ആം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ 3 നൂറ്റാണ്ട് |established_title2 = <!-- Incorporated (town) --> |established_date2 = |established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> |established_date3 = <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 334.8 <!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox settlement for details on automatic unit conversion--> |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |area_blank1_title = |area_blank1_km2 = |area_blank1_sq_mi = <!-- Population -----------------------> |population_as_of = 2008 |population_footnotes = |population_note = |population_total = 2200000 |population_density_km2 = auto |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |population_blank1_title = |population_blank1 = |population_density_blank1_km2 = |population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> |timezone = &nbsp; |utc_offset = +5 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=41 |latm=16 |lats= |latNS=N |longd=69 |longm=13 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> |elevation_m = |elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type = <!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = http://tashkent.uz/ |footnotes = }} [[ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ|ഉസ്ബെകിസ്താന്റെ]] തലസ്ഥാനനഗരമാണ് '''താഷ്കന്റ്''' ({{lang-uz|'''Toshkent''', Тошкент}}; {{lang-ru|Ташкент}}). കല്ലുകൊണ്ടൂള്ള പട്ടണം എന്നാണ് താഷ്കന്റ് എന്ന വാക്കിനർത്ഥം.<ref name=hiro>{{cite book |last=Dilip Hiro|authorlink= |coauthors= |title=Inside Central Asia - A political history of Uzbekistan, Turkmenistan, Kazakhstan, Kyrgistan, Tajikistan, Turkey and Iran|year=2009 |publisher=Overlook Duckworth|location=New York|isbn=978-1-59020-221-0|chapter=Introduction|pages=25|url=http://books.google.co.in/books?id=ZBfv-BSbwJcC&dq=Inside+Central+Asia&hl=en&ei=s90VTeuDG4OIrAfjh7TFCw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCsQ6AEwAA}}</ref> താഷ്കന്റ് പ്രവിശ്യയുടെ ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് ഈ നഗരം. ഔദ്യോഗികകണക്കുകൾ പ്രകാരം 21 ലക്ഷമാണ് ഇവിടത്തെ ജനസംഖ്യ.<ref>[http://www.stat.uz|State Committee on Statistics of Uzbekistan]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യ 44.5 ലക്ഷമാണെന്ന് അനൗദ്യോഗികകണക്കുകളുണ്ട്.<ref>[http://www.uzbektourism.uz UzbekTourism]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ചരിത്രം == പതിനെട്ട് പത്തൊമ്പത് നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ നിലനിന്നിരുന്ന കോകന്ദ് ഖാനേറ്റിന്റെ കാലത്ത് സാമ്രാജ്യത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നവും ജനവാസമേറിയതുമായ നഗരമായിരുന്നു താഷ്കന്റ്. അന്നുതന്നെ തുണിവ്യവസായത്തിന് പേരുകേട്ടയിടമായിരുന്നു. [[മദ്ധ്യേഷ്യയിലെ റഷ്യൻ ആക്രമണം|റഷ്യക്കാരുടെ മദ്ധ്യേഷ്യൻ ആക്രമണകാലത്ത്]] 1870-ൽ താഷ്കന്റിൽ ഏതാണ്ട് 1500-ലധികം നെയ്ത്തുകാരുണ്ടായിരുന്നു. റഷ്യക്കാർ മദ്ധ്യേഷ്യ കീഴടക്കിയതിനുശേഷം, താഷ്കന്റ്, [[തുർക്കിസ്താൻ|തുർക്കിസ്താന്റെ]]{{സൂചിക|൧}} തലസ്ഥാനനഗരമായി.<ref name=hiro/> പിന്നീട് റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റേയും സോവിയറ്റ് ശിഥിലീകരണത്തിനും ശേഷം 1991 രൂപമെടുത്ത ഉസ്ബെകിസ്താൻ രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായി. === റഷ്യൻ നിയന്ത്രണത്തിൽ === 1865 ജൂൺ 27-ന് ജനറൽ [[മിഖായിൽ ചെർണയേവ്|മിഖായിൽ ചെർണയേവിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള 2000 പേരടങ്ങിയ റഷ്യൻ സേന [[അൻഹാർ നദി]] കടക്കുകയും താഷ്കന്റ് ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. കോട്ട കെട്ടി സുരക്ഷിതമാക്കിയിരുന്ന നഗരത്തെ രണ്ടു ദിവസത്തെ കനത്ത യുദ്ധത്തിനു ശേഷം, റഷ്യക്കാർ പിടിച്ചടക്കി. ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ മതിപ്പ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന്, ചെർണയേവ് താഷ്കന്റിൽ ഒരു വർഷത്തേക്ക് നികുതികൾ ഒഴിവാക്കുകയും താഷ്കെന്റിന്റെ ഒരു സ്വതന്ത്രദേശമായി നിലനിർത്താൻ റഷ്യയിലെ സാർ ചക്രവർത്തിയോട് ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ റഷ്യൻ ചക്രവർത്തി, ചെർണയേവിന്റെ താൽപര്യത്തിനോട് അനുകൂലമായി പ്രതികരിച്ചില്ല. പകരം 1867-ൽ [[ഖോകന്ദ് ഖാനേറ്റ്|ഖോകന്ദ് ഖാനേറ്റിന്റെ]] ബാക്കി മുഴുവനും റഷ്യ കൈവശമാക്കിയതോടെ, താഷ്കന്റിനെ തുർക്കിസ്താന്റെ തലസ്ഥാനമാക്കി. ജനറൽ കോൺസ്റ്റാന്റിൻ വോൺ കോഫ്മാൻ ആയിരുന്നു ഇവിടത്തെ ആദ്യത്തെ ഗവർണർ ജനറൽ. താഷ്കന്റിലെ കോട്ടക്കു പുറത്ത് അൻഹാർ നദിക്കപ്പുറം റഷ്യക്കാർ ഒരു സൈനികകേന്ദ്രവും ജനവാസകേന്ദ്രവും സ്ഥാപിച്ചു. റഷ്യയിൽ നിന്നും കച്ചവടക്കാരും മറ്റും വൻതോതിൽ ഇവിടെ വന്ന് താമസമാരംഭിച്ചു. 1871-ൽ താഷ്കന്റിൽ ആദ്യത്തെ റഷ്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് [[വൻകളി|വൻകളിയിലെ]] പ്രമുഖകേന്ദ്രമായി മാറിയ താഷ്കന്റ് മദ്ധ്യേഷ്യയിലെ റഷ്യൻ സൈനികനീക്കങ്ങളുടെ ആസ്ഥാനമായി.<ref name=hiro/> ==കാലാവസ്ഥ== <!--{{Weather box |location = താഷ്കന്റ് (1981-2010) |metric first = y |single line = y |Jan record high C = 22.2 |Feb record high C = 25.7 |Mar record high C = 32.5 |Apr record high C = 36.4 |May record high C = 39.9 |Jun record high C = 43.0 |Jul record high C = 44.6 |Aug record high C = 43.1 |Sep record high C = 39.8 |Oct record high C = 37.5 |Nov record high C = 31.1 |Dec record high C = 27.3 |year record high C = 44.6 |Jan high C = 6.8 |Feb high C = 9.4 |Mar high C = 15.2 |Apr high C = 22.0 |May high C = 27.5 |Jun high C = 33.4 |Jul high C = 35.7 |Aug high C = 34.7 |Sep high C = 29.3 |Oct high C = 21.8 |Nov high C = 14.9 |Dec high C = 8.8 |year high C = 21.6 | Jan mean C = 1.9 | Feb mean C = 3.9 | Mar mean C = 9.4 | Apr mean C = 15.5 | May mean C = 20.5 | Jun mean C = 25.8 | Jul mean C = 27.8 | Aug mean C = 26.2 | Sep mean C = 20.6 | Oct mean C = 13.9 | Nov mean C = 8.5 | Dec mean C = 3.5 |year mean C = 14.8 |Jan low C = -1.5 |Feb low C = 0.0 |Mar low C = 4.8 |Apr low C = 9.8 |May low C = 13.7 |Jun low C = 18.0 |Jul low C = 19.7 |Aug low C = 18.0 |Sep low C = 12.9 |Oct low C = 7.8 |Nov low C = 4.1 |Dec low C = 0.0 |year low C = 8.9 |Jan record low C = −28.0 |Feb record low C = −25.6 |Mar record low C = −16.9 |Apr record low C = −6.3 |May record low C = −1.7 |Jun record low C = 3.8 |Jul record low C = 8.2 |Aug record low C = 3.4 |Sep record low C = 0.1 |Oct record low C = −11.2 |Nov record low C = −22.1 |Dec record low C = −29.5 |year record low C = −29.5 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 53 |Feb precipitation mm = 64 |Mar precipitation mm = 69 |Apr precipitation mm = 61 |May precipitation mm = 41 |Jun precipitation mm = 14 |Jul precipitation mm = 4 |Aug precipitation mm = 1 |Sep precipitation mm = 6 |Oct precipitation mm = 24 |Nov precipitation mm = 44 |Dec precipitation mm = 59 |year precipitation mm = 440 |Jan humidity = 73 |Feb humidity = 68 |Mar humidity = 62 |Apr humidity = 60 |May humidity = 53 |Jun humidity = 40 |Jul humidity = 39 |Aug humidity = 42 |Sep humidity = 45 |Oct humidity = 57 |Nov humidity = 66 |Dec humidity = 73 |year humidity = 56 |Jan precipitation days = 13.7 |Feb precipitation days = 12.3 |Mar precipitation days = 13.8 |Apr precipitation days = 12.9 |May precipitation days = 10.2 |Jun precipitation days = 5.1 |Jul precipitation days = 2.9 |Aug precipitation days = 1.9 |Sep precipitation days = 3.2 |Oct precipitation days = 8.1 |Nov precipitation days = 10.2 |Dec precipitation days = 12.8 |Jan sun = 117.8 |Feb sun = 127.1 |Mar sun = 164.3 |Apr sun = 216.0 |May sun = 303.8 |Jun sun = 363.0 |Jul sun = 384.4 |Aug sun = 365.8 |Sep sun = 300.0 |Oct sun = 226.3 |Nov sun = 150.0 |Dec sun = 105.4 |source 1 = Pogoda.ru.net<ref name = Pogoda > {{cite web | url = http://pogoda.ru.net/climate/38457.htm | title = Pogoda.ru.net (Weather and Climate-The Climate of Tashkent) | publisher = Weather and Climate | language = Russian | accessdate =16 August 2012 }}</ref>, World Meteorological Organisation (number of precipitation days)<ref name = WMO >{{cite web | url = http://worldweather.wmo.int/032/c00115.htm | title = World Weather Information Service – Tashkent | accessdate =16 August 2012 | publisher = [[World Meteorological Organisation]] }}</ref> |source 2 = Hong Kong Observatory (sun only)<ref name= HKO > {{cite web | url = http://www.weather.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/asia/westasia/tashkent_e.htm | title = Climatological Normals of Tashkent | accessdate =18 August 2012 | publisher = [[Hong Kong Observatory]] |date=August 2010}}</ref> }}--> == കുറിപ്പുകൾ == *{{കുറിപ്പ്|൧|''മദ്ധ്യേഷ്യയിലെ മൊത്തം റഷ്യൻ നിയന്ത്രണപ്രദേശങ്ങളുടെ പേരായിരുന്നു തുർക്കിസ്താൻ എന്നത്''}} == അവലംബം == {{reflist}} {{List of Asian capitals by region}} {{Provinces of Uzbekistan |state=autocollapse}} [[വർഗ്ഗം:ഉസ്ബെകിസ്താനിലെ നഗരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ]] sstp03e5usx4eut4iq9j4i9n8pd5pag 0 176358 4614914 3987305 2026-04-24T07:26:05Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614914 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Narayan}} {{Infobox Writer | name = നാരായൻ | image = Narayan DSW.JPG | imagesize = | caption = | pseudonym = | birth_date = {{birth date|1940|09|26}} | birth_place = | death_date = {{death date and age|2022|08|22|1940|09|26}} | death_place = [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]],കുടയത്തൂർ മല | occupation = നോവലിസ്റ്റ്, പോസ്റ്റ്മാസ്റ്റർ | nationality = {{IND}} |spouse = ലത |children= 3 | period = | genre = | subject = | movement = | debutworks = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = | notableworks = കൊച്ചരേത്തി, ഊരാളിക്കുടി, ചെമ്മാരും കൂട്ടാളും }} മലയാള നോവലിസ്റ്റാണ് '''നാരായൻ''' (ജനനം: സെപ്റ്റംബർ 26 1940 മരണം: ആഗസ്റ്റ് 16 2022). അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യ നോവൽ ''കൊച്ചേരത്തി'' മികച്ച നോവലിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. നിരവധി പതിപ്പുകൾ ഇറങ്ങിയിട്ടുള്ള ഈ നോവൽ ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപ്പടെ നിരവധി ഭാഷകളിലേക്ക് മൊഴിമാറ്റുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]] കുടയത്തൂർ മലയുടെ അടിവാരത്ത് ചാലപ്പുറത്തുരാമന്റെയും കൊടുകുട്ടിയുടെയും മകനായി 1940 സെപ്റ്റംബർ 26 ന് ജനിച്ചു.<ref name='par'>{{Cite web |url=http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=327 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-06 |archive-date=2012-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120928204947/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=327 |url-status=dead }}</ref><ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/writer-narayan-passed-away-1060231|title=ഗോത്ര ജീവിതങ്ങളുടെ കഥാകാരൻ നാരായൻ അന്തരിച്ചു {{!}} Madhyamam|access-date=2023-09-20|last=ലേഖകൻ|first=മാധ്യമം|date=2022-08-16|language=ml}}</ref> ശരിക്കുള്ള പേര് നാരായണൻ എന്നായിരുന്നു, നാരായൻ എന്ന പേര് സ്കൂൾ പ്രവേശനകാലത്ത് ആരോ തെറ്റി എഴുതിയതാണ്.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/literature/features/malayalam-writer-narayan-author-of-kocharethi-dies-at-82-1.7792479|title='വലിയ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ പാങ്ങുള്ള ഒരാളായിരുന്നില്ല ഞാൻ'|access-date=2023-09-20|date=2022-08-17|language=en}}</ref> പിന്നീട് ആ പേരിൽ തന്നെ തുടർന്നു. കുടയത്തൂർ ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും എസ്.എസ്.എൽ.സി. പാസ്സായി. തപാൽ വകുപ്പിൽ ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച് 1995-ൽ പോസ്റ്റ്മാസ്റ്ററായി വിരമിച്ചു<ref name="മലയാളം">{{cite news|title = സംഭാഷണം|url = http://malayalamvaarika.com/2013/APRIL/19/essay5.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013 ഏപ്രിൽ 19|accessdate = 2013 ഒക്ടോബർ 07|language = മലയാളം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. സമൂഹത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലെ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതപ്രശ്നങ്ങൾ ചിത്രീകരിക്കുന്ന നോവലുകളാണ് പ്രധാന സാഹിത്യസംഭാവന. പ്രകൃതിയോടു മല്ലിട്ടു ജീവിക്കുന്ന കേരളത്തിലെ ആദിവാസി സമൂഹമായ മലയരയന്മാരെക്കുറിച്ച് അനുഭവങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ എഴുതിയിട്ടുള്ള നോവലാണ് കൊച്ചരേത്തി. ഈ കൃതിയിലെ ഭാഷാപരമായ പ്രത്യേകതകൾ, പ്രമേയം തുടങ്ങിയവ ഇതിനെ ഗോത്ര നോവൽ എന്ന നിലയിൽ ശ്രദ്ധേയമാക്കി. മുതുവാന്മാരുടെയും ഊരാളന്മാരുടെയും ജീവിതമാണ് ഊരാളിക്കുടി എന്ന നോവലിലെ പ്രമേയം. ലളിതവും എന്നാൽ ശക്തവുമാണ് ആവിഷ്കരണരീതി. നാരായനും ഭാര്യ ലതയ്ക്കും രാജേശ്വരി, സിദ്ധാർഥകുമാർ, സന്തോഷ് നാരായൻ എന്നീ മക്കൾ ഉണ്ട്.<ref name=":4" /> 2022 ആഗസ്റ്റ് 16ന് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/writer-narayan-passed-away-rgphlj|title=സാഹിത്യകാരൻ നാരായൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2023-09-20|last=veena.chand|language=ml}}</ref> ==കൃതികൾ== *[[കൊച്ചരേത്തി]]<ref>{{Cite web |url=http://tribeworld.in/narayan.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-06 |archive-date=2013-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131209014012/http://tribeworld.in/narayan.php |url-status=dead }}</ref>, ഈ നോവൽ ''ദ അരയ വുമൺ'' എന്ന പേരിൽ ഓക്‌സ്‌ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി പ്രസ് ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് മൊഴിമാറ്റി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":1" /> ആദിവാസി സമൂഹമായ മലയരയരെക്കുറിച്ച് ഒരു ആദിവാസി എഴുതിയ ആദ്യത്തെ നോവലായ ഇതിൻ്റെ ഹിന്ദി പരിഭാഷ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാഡമിയാണ് പുറത്തിറക്കിയത്.<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=884616&u=narayan-884616|title=എന്നിട്ടും നമ്മളെന്തേ നാരായനെ ആഘോഷിച്ചില്ല ?|access-date=2023-09-20|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref> കൂടാതെ എല്ലാ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഭാഷകളിലേക്കും ഈ കൃതി വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/renowned-novelist-narayan-passes-away-jk-550700.html|title=പ്രശസ്ത സാഹിത്യകാരൻ നാരായൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2023-09-20|date=2022-08-16|language=ml|archive-date=2022-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220829102351/https://malayalam.news18.com/news/kerala/renowned-novelist-narayan-passes-away-jk-550700.html|url-status=dead}}</ref> *ഊരാളിക്കുടി<ref name=":0" /> *ചെങ്ങാറും കുട്ടാളും<ref name=":0" /> *വന്നലകൾ - നോവൽ<ref name=":0" /> *നിസ്സഹായന്റെ നിലവിളി (കഥാസമാഹാരം)<ref name=":3">{{Cite web|url=https://malayalam.indiatoday.in/literature/story/writer-narayan-passed-away-436360-2022-08-16|title=Writer Narayan passed away : പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരൻ നാരായൻ അന്തരിച്ചു.|access-date=2023-09-20|language=ml}}</ref> *ഈ വഴിയിൽ ആളേറെയില്ല (നോവൽ)<ref name=":3" /> *പെലമറുത (കഥകൾ)<ref name=":3" /> *ആരാണു തോൽക്കുന്നവർ (നോവൽ)<ref name=":0" /> *തിരസ്കൃതരുടെ നാളെ (നോവൽ) *മനസ്സും ദേഹവും കൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ(നോവൽ) *കഥകളില്ലാത്തവർ (നോവൽ സമാഹാരം) *ഒരു ഗോഡ്ഫാദർ ഇല്ലാത്തവൻ്റെ ദുരന്തം *കഥകളില്ലത്തവർ *ഡിസംബറിൽ പൂക്കുന്ന കൊന്നമരങ്ങൾ *ആ മരണം സുതാര്യമല്ല ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] (1999) ''കൊച്ചരേത്തി'' (നോവൽ)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/bookreview/book-review-kocharethi-by-narayan.html|title=കൊച്ചരേത്തി|access-date=2023-09-20}}</ref> *അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ്(1999)<ref name=":0" /> *തോപ്പിൽ രവി ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് (1999)<ref name=":1">{{Cite web|url=https://truecopythink.media/memoir/narayan-memoir-by-azeez-tharuvana|title=നാരായൻ കണ്ടെടുത്ത അക്ഷരങ്ങൾ, ജീവിതങ്ങൾ - Truecopy Think|access-date=2023-09-20|last=തരുവണ|first=ഡോ അസീസ്​|date=2022-08-19|language=ml}}</ref> *ഇക്കണോമിസ്റ്റ് ക്രോസ് വേർഡ് ബുക്ക് അവാർഡ് (2011)<ref name=":1" /> *സ്വാമി ആനന്ദതീർഥ അവാർഡ് (2011)<ref name=":4" /> ==അവലംബം== <references/> {{commonscat|Narayan (writer)}} [[വർഗ്ഗം:1940-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 26-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അബുദാബി ശക്തി അവാർഡ് ജേതാക്കൾ]] kehftcflahmuaaeypkafhhk3mgbe6aw 0 177294 4614872 4565973 2026-04-23T22:35:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614872 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Foxtail millet}} {{taxobox |name = തിന |image = Japanese_Foxtail_millet_02.jpg |image_caption = തിനയുടെ പൂങ്കുല |regnum = [[Plantae]] |classis = [[Monocots]] |ordo = [[Commelinids]] |ordo = [[Poales]] |familia = [[Poaceae]] |subfamilia = [[Panicoideae]] |genus = ''[[Setaria]]'' |species = '''''S. italica''''' |binomial = ''Setaria italica'' |binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|L]].) P. Beauvois |synonyms = ''Panicum italicum'' <small>L.</small><br/>''Chaetochloa italica'' <small>(L.) Scribn.</small> |}} ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശങ്ങളിൽ വളരുന്ന [[പുല്ല്|പുൽ‌വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട]] ഒരു ധാന്യമാണ് '''തിന'''. [[ചൈന|ചൈനയാണ്]] തിനയുടെ ജന്മദേശം. കളസസ്യമായും വഴിയോരങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്ന തിന; ''ഇറ്റാലിയൻ മില്ലറ്റ്, ജർമ്മൻ മില്ലറ്റ്, ഹംഗേറിയൻ മില്ലറ്റ്'' എന്നിങ്ങനെ വളരുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. [[പൊവേസീ|Poaceae]] സസ്യകുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഇതിന്റെ ശാസ്ത്രീയനാമം ''Setaria italica'' എന്നാണ്. പക്ഷികളൂടേയും എലി പോലെയുള്ള ജന്തുക്കളുടേയും മുഖ്യ ആഹാരമായ ഇതിനെ മനുഷ്യരും ആഹരിക്കാറുണ്ട്. ==ഘടന== ശരാശരി ഒരു മീറ്റർ മുതൽ ഒന്നര മീറ്റർ വരെ പൊക്കത്തിൽ വളരുന്ന ഒരു [[ഏകവർഷി]] സസ്യമാണിത്. കട്ടികുറഞ്ഞതും പച്ചനിറമുള്ളതുമായ തണ്ടുകളാണ് തിനയ്ക്കുള്ളത്. ഈ തണ്ടുകളിൽ ഏകാന്തരക്രമത്തിൽ നീളമുള്ളതും അഗ്രഭാഗം കൂത്തതുമായ ഇലകൾ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. വേനൽക്കാലത്താണ് ഇതിൽ പൂക്കൾ ഉണ്ടാകുന്നത്<ref>http://plants.usda.gov/java/charProfile?symbol=SEIT{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. തണ്ടുകളുടെ അറ്റത്തായി പൂക്കൾ ഉണ്ടാകുന്നു. രോമാവൃതമായ വെളുത്ത പൂക്കളിൽ കാറ്റിന്റെ സഹായത്താലാണ് പരാഗണം നടത്തുന്നത്. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ധാന്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുല്ലുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:മില്ലറ്റുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] {{plant-stub}} a41pz1neo6702mxfzjw21cpvv54r284 0 178353 4614878 4610653 2026-04-24T01:08:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614878 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|River Thames}} {{Geobox|River <!-- *** Name section *** --> | name = തേംസ് <!-- *** Map section *** --> | map = Thames map.png | map_size = | map_caption = <!-- *** Country etc. *** --> | other_name = | other_name1 = | country = ഇംഗ്ലണ്ട് | region_type = | region = ഗ്ലൌസെസ്റ്റെർഷൈർ | region1 = വിൽറ്റ്ഷൈർ | region2 = ഒക്സ്ഫോർഡ്ഷൈർ | region3 = ബെർക്ഷൈർ | region4 = ബക്കിങ്ഹാംഷൈർ | region5 = സ്സറി | region6 = എസ്സെക്സ് | region7 = കെൻറ് | district_type = | district = ഗ്രേയിറ്റർ ലണ്ടൻ | district1 = | district2 = | district3 = | city_type = പട്ടണം | city = ക്രീക്ക്ലയ്ഡ് | city1 = ലേച്ച്ലയ്ഡ് | city2 = ഒക്സ്ഫോർഡ് | city3 = [[Abingdon-on-Thames|Abingdon]] | city4 = [[Wallingford, Oxfordshire|Wallingford]] | city5 = [[Reading, Berkshire|Reading]] | city6 = Henley on Thames | city7 = [[Marlow, Buckinghamshire|Marlow]] | city8 = [[Maidenhead, Berkshire|Maidenhead]] | city9 = [[Windsor, Berkshire|Windsor]] | city10 = Staines | city11 = Walton on Thames | city12 = Kingston upon Thames | city13 = Teddington | city14 = ലണ്ടൻ | city15 = Dartford | city16 = [[Southend-on-Sea|Southend]] <!-- *** Geography *** --> | length = 346 | length_imperial = | watershed = 12935 | watershed_imperial = | discharge_location = London | discharge_average = 65.8 | discharge_average_imperial = | discharge_max_month = | discharge_max = | discharge_max_imperial = | discharge_min_month = | discharge_min = | discharge_min_imperial = | discharge1_location = entering [[Oxford]] | discharge1_average = 17.6 | discharge1_average_imperial = | discharge2_location = leaving [[Oxford]] | discharge2_average = 24.8 | discharge2_average_imperial = | discharge3_location = [[Reading, Berkshire|Reading]] | discharge3_average = 39.7 | discharge3_average_imperial = | discharge4_location = [[Windsor, Berkshire|Windsor]] | discharge4_average = 59.3 | discharge4_average_imperial = <!-- *** Source *** --> | source_name = | source_location = [[Thames Head]], Gloucestershire | source_region = | source_country = UK | source_country1 = | source_elevation = 110 | source_elevation_imperial = | source_coordinates= {{coord|51.69426|N|2.02972|W|display=inline|format=dms}} <!-- *** Mouth *** --> | mouth_name = [[Thames Estuary]], [[North Sea]] | mouth_location = [[Southend-on-Sea]], Essex | mouth_country = UK | mouth_country_flag = 1 | mouth_region = | mouth_country1 = | mouth_elevation = 0 | mouth_elevation_imperial = 0 | mouth_coordinates = {{coord|51.4989|N|0.6087|E|display=inline,title|format=dms}} <!-- *** Tributaries *** --> | tributary_left = | tributary_left1 = | tributary_right = | tributary_right1 = <!-- *** Image *** ---> | image = London Thames Sunset panorama - Feb 2008.jpg | image_size = 320 | image_caption = The Thames in London }} {{River Thames routemap}} ' ({{IPAc-en|audio=En-uk-Thames.ogg|ˈ|t|ɛ|m|z}} {{respell|temz|'}}) [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ ]] തെക്ക് ഭാഗത്തുകൂടി ഒഴുകുന്ന നദിയാണ് '''തേംസ് '''. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഏറ്റവും നീളമുള്ളതും, യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും നീളം ഉള്ളതും ആണ് ഇത്. ==അവലംബം == == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons category|Thames}} * [http://thames.me.uk/ Where Thames Smooth Waters Glide – by John Eade] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120616164454/http://thames.me.uk/ |date=2012-06-16 }} * [http://www.the-river-thames.co.uk/riverthames.htm ബോട്ടുകളും തേംസ് നദിയും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111109082936/http://www.the-river-thames.co.uk/riverthames.htm |date=2011-11-09 }} * [http://www.thames-path.com/ Thames Path.com – തേംസ് ഒഴുകുന്ന വഴികൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724102739/http://www.thames-path.com/ |date=2008-07-24 }} * [http://www.bbc.co.uk/berkshire/content/articles/2008/12/23/tales_along_the_thames_feature.shtml BBC തേംസ് നദിയുടെ ഭൂപടം] * [http://riverthames.co.uk/ തേംസ് നദിയിലെയ്ക്കൊരു തിരിഞ്ഞുനോട്ടം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120606064254/http://riverthames.co.uk/ |date=2012-06-06 }} – തേംസ് നദിയെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ * [http://www.riverthamessociety.org.uk തേംസ് നദിയുടെ സമൂഹം] * [http://www.thames-path.com/ തേംസ്ൻറെ പാത] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080724102739/http://www.thames-path.com/ |date=2008-07-24 }} * [http://visitthames.co.uk/ തേംസ് നദിയുടെ അവസ്ഥ] * [http://thames-path.org.uk/ തേംസ്ൻറെ പാത (രാജ്യന്തിരം)] {{Geo_Stub|River Thames}} [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലണ്ടിലെ നദികൾ]] 2usndym57bh4g1ce74dx712v8ezlvv6 0 178517 4614887 4602451 2026-04-24T04:29:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614887 wikitext text/x-wiki {{Translation|date=2012 ഫെബ്രുവരി}} {{prettyurl|List of National Animals}} വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ ദേശീയ മൃഗങ്ങളുടെ പട്ടികയാണ് ചുവടെ ചേർത്തിരിക്കുന്നത്. ==ദേശീയ മൃഗങ്ങൾ== {| class="wikitable" style="font-size:100%;" !align=left|രാജ്യം !align=left|ദേശീയ മൃഗം !align=left|ചിത്രം |- |{{ALA}} || [[Red Deer]] || [[File:Red deer stag 2009 denmark.jpg|150px]] |- |{{AFG}} || [[Marco Polo Sheep]] || [[File:Argali Stuffed specimen.jpg|150px]] |- |{{ALB}} || [[സ്വർണ്ണപ്പരുന്ത്]]<ref>{{cite web |url=http://www.everyculture.com/A-Bo/Albania.html |author=Robert Elsie |title=Albania |publisher=Countries and Their Cultures |accessdate=2011-08-10}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.albanian-tourism.com/the-country/facts.html |title=The Country: Facts |publisher=Albania Tourism |accessdate=2011-08-10 |archive-date=2011-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110828144538/http://www.albanian-tourism.com/the-country/facts.html |url-status=dead }}</ref> (primary national symbol) || [[File:Orel skalní 2.jpg|150px]] |- |- |{{DZA}} || [[Fennec Fox]] || [[File:TA ZOO orna Pict0224.jpg|150px]] |- |{{AGO}} || [[Magnificent Frigatebird]] || [[File:Male Frigate bird.jpg|150px]] |- |{{AIA}} || [[Zenaida Dove]] <ref>{{Cite web |url=http://www.caribeinsider.com/es/atributosnacionales/211 |title=Atributos Nacionales: Anguila |language=es |trans-title=National Attributes: Anguilla |year=2011 |publisher=CaribeInsider.com |accessdate=25 June 2011 <!--|quote=El ave nacional de Anguila es el Turtle Dove (Zenaida Aurita).--> |archive-date=2015-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150808031925/http://www.caribeinsider.com/es/atributosnacionales/211 |url-status=dead }}</ref> || [[File:Zenida aurita1 1 barbados.jpg|150px]] |- |rowspan="3"|{{ATG}} || [[Fallow Deer]] ''(national animal)''<ref name="aggov">{{cite web|url=http://ab.gov.ag/gov_v4/article_details.php?id=179&category=66|title=Official Website for the Government of Antigua and Barbuda|publisher=ab.gov.ag|accessdate=2011-08-19|author=Government of Antigua and Barbuda|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226002342/https://ab.gov.ag/gov_v4/article_details.php?id=179&category=66|url-status=dead}}</ref>|| [[File:Fallow deer in field.jpg|150px]] |- |[[Magnificent Frigatebird|Frigate]] ''(national bird)''<ref name="aggov"/>|| [[File:Fregata magnificens1.jpg|150px]] |- |[[Hawksbill sea turtle|Hawksbill turtle]] ''(national sea creature)''<ref name="aggov"/>|| [[File:Hawksbill Turtle.jpg|150px]] |- |rowspan="3"|{{ARG}} || [[Cougar]] || [[File:Mountain lion.jpg|150px]] |- |[[Monk Parakeet]] || [[File:Monk Parakeet (Myiopsitta monachus) -Argentina-8.jpg|150px]] |- |[[Rufous Hornero|Hornero]] || [[File:Flickr - Dario Sanches - JOÃO-DE-BARRO (Furnarius rufus) (3).jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{ARM}} || [[Coat of arms of Armenia|Eagle]] || [[File:Aquila adalberti.jpg|150px]] |- |[[വ്യാളി]] || |- |rowspan="3"|{{AUS}} || [[കാംഗരൂ]]<ref>{{Cite journal |last1=Gregory |first1=Herbert E. |year=1916 |title=Lonely Australia: The Unique Continent |journal=National Geographic |publisher=National Geographic Society |volume=XXX |issue=6 |page=497 |url=http://books.google.com/books?id=rgcVAAAAYAAJ&pg=PA497#v=onepage&q&f=false |accessdate=19 June 2011 }}</ref>||[[File:Red kangaroo - melbourne zoo.jpg|150px]] |- |[[എമു]]|| [[File:Emoe.jpg|150px]] |- |[[കൊവാല]] (''unofficial'')<ref name="MillerBrown2000">{{cite book|author1=Anistatia R. Miller|author2=Jared M. Brown|author3=Cheryl Dangel Cullen|title=Global graphics: symbols : designing with symbols for an international market|url=http://books.google.com/books?id=PaujfoUmHUsC&pg=PA172|accessdate=30 July 2011|date=15 November 2000|publisher=Rockport Publishers|isbn=9781564965127|page=172|archive-date=2014-01-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20140103062241/http://books.google.com/books?id=PaujfoUmHUsC&pg=PA172|url-status=dead}}</ref>|| [[File:Koala.jpg|150px]] |- |{{AUT}} || [[Coat of arms of Austria|Black Eagle]] || [[File:Black eagle.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{BAH}} || [[Blue Marlin]] || [[File:Atlantic blue marlin.jpg|150px]] |- |[[അരയന്നക്കൊക്ക്]] || [[File:Phoenicopterus ruber.jpg|150px]] |- |rowspan="4"|{{BAN}} || [[Royal Bengal Tiger]] ''(national animal)''<ref name="Gupta2006">{{cite book|last=Gupta|first=Om|title=Encyclopaedia of India, Pakistan and Bangladesh|url=http://books.google.com/books?id=ZsswQ9oTa0wC&pg=PA313|accessdate=1 January 2012|date=1 April 2006|publisher=Gyan Publishing House|isbn=978-81-8205-389-2|page=313}}</ref> || [[File:Bengal Tiger Karnataka.jpg|150px]] |- |[[Oriental Magpie Robin]] ''(national bird)'' || [[File:Oriental Magpie Robin (Copsychus saularis)- Male at Kolkata I IMG 3003.jpg|150px]] |- |[[Hilsa]] ''(national fish)'' || [[File:Ilish.JPG|150px]] |- |[[Ganges River Dolphin]] ''(national mammal)'' || [[File:Lipotes vexillifer.png|150px]] |- |rowspan="2"|{{BLR}} || [[Wisent]] || [[File:Wisent.jpg|150px]] |- |[[White Stork]] || [[File:WhiteStorkGaulsh02.jpg|150px]] |- |{{BEL}} || [[സിംഹം]]||[[File:Lion waiting in Nambia.jpg|150px]] |- |{{BLZ}} || [[Baird's Tapir]]<ref>{{Cite book |title=Fodor's Caribbean Ports of Call 2007|last=Stallings |first=Douglas |year=2006 |publisher=Random House |location=New York |isbn=1400016983 |page=204 |url=http://books.google.com/books?id=3Wp9oXKN9RUC&pg=PA204#v=onepage&q&f=false |accessdate=25 June 2011 }}</ref> || [[File:Central American Tapir-Belize20.jpg|150px]] |- |{{BER}} || [[Humpback Whale]] || [[File:Humpback Whale underwater shot.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{BHU}} || [[Druk]] || [[File:Flag of Bhutan.svg|150px]] |- |[[Takin|ടാകിൻ]] || [[File:Takin Bhutan 1.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{BOL}} || [[അൽപക]] || [[File:Alpaka 33444.jpg|150px]] |- |[[Andean Condor]] || [[File:Colca-condor-c03.jpg|150px]] |- |{{BOT}} || [[വരയൻകുതിര]] || [[File:Zebra face.jpg|150px]] |- |rowspan="3"|{{BRA}} || [[മക്കൗ]] || [[File:Macaw.blueyellow.arp.750pix.jpg|150px]] |- |[[ജാഗ്വാർ]] || [[File:Onça pintada.jpg|150px]] |- |[[Rufous-bellied Thrush]] || [[File:Rufiventris2.JPG|150px]] |- |{{BUL}} || [[സിംഹം]] || [[File:Lion waiting in Nambia.jpg|150px]] |- |{{CAM}} || [[Kouprey]]<ref name="cambodia">{{Cite web |url=http://www.forestry.gov.kh/Documents/ROYAL-DECREE-ENG.pdf |title=Forestry.gov.kh |access-date=2012-01-27 |archive-date=2007-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070630215053/http://www.forestry.gov.kh/Documents/ROYAL-DECREE-ENG.pdf |url-status=dead }}</ref> || [[File:Kouprey_at_Vincennes_Zoo_in_Paris_by_Georges_Broihanne_1937.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{CAN}} || [[ബീവർ]]<ref>{{Cite web |url=http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/symbl/o1-eng.cfm |title=National Emblems: The Beaver |year=2011 |publisher=Canadian Heritage |accessdate=9 July 2011 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226002505/https://www.canada.ca/home.html |url-status=dead }}</ref> || [[File:Beaver.jpg|150px]] |- |[[Canadian Horse]]<ref>{{Cite web |url=http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/symbl/101/103-eng.cfm#a8 |title=The National Horse of Canada |year=2011 |publisher=Canadian Heritage |accessdate=9 July 2011 |archive-date=2013-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130629024452/http://www.pch.gc.ca/pgm/ceem-cced/symbl/101/103-eng.cfm#a8 |url-status=dead }}</ref> || [[File:IMG 3351 M trot.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{CHL}} || [[Andean Condor]] || [[File:Colca-condor-c07.jpg|150px]] |- |[[Hippocamelus|Huemul]] || [[File:Huemul.jpg|150px]] |- |rowspan="4"|{{PRC}} || [[Chinese Dragon]] || [[File:ThreeToeDragon.jpg|150px]] |- |[[സാരസം]], more specifically the [[Red-crowned Crane]] || [[File:Grus japonensis -Marwell Wildlife, Hampshire, England-8a.jpg|150px]] |- |[[Golden Pheasant]] ''(unofficial)'' || [[File:Guldfasan-2.jpg|150px]] |- |[[ഭീമൻ പാൻഡ]] || [[File:Giant Panda 2004-03-2.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{COL}} || [[Condor]] || [[File:Colca-condor-c07.jpg|150px]] |- |[[True Parrot]] || |- |{{COD}} || [[ഓകാപി]] ||[[File:Okapi2.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{CRC}} || [[Clay-colored Thrush]] || [[File:Turdus-grayi-001.jpg|150px]] |- |[[White-tailed Deer]] || [[File:White-tailed deer.jpg|150px]] |- |{{CIV}} || [[African Elephant]]||[[File:African Bush Elephant Mikumi.jpg|150px]] |- |{{CRO}} || [[ഡാൽമേഷൻ (നായ)|ഡാൽമേഷൻ]] || [[File:Dalmatian liver stacked.jpg|150px]] |- |{{CUB}} || [[Tocororo]]<ref name="cusym1">{{cite web|url=http://www.radioflorida.co.cu/en/utility/national-symbols-of-cuba.asp|title=National Symbols of Cuba|publisher=radioflorida.co.cu|accessdate=2011-11-08|archive-date=2011-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20110918050750/http://www.radioflorida.co.cu/en/utility/national-symbols-of-cuba.asp|url-status=dead}}</ref><ref name="cusym2">{{cite web|url=http://www.dtcuba.com/CubaInfoDetails.aspx?c=9&lng=2|title=Cuba: General information - National symbols|publisher=dtcuba.com|accessdate=2011-11-08|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226002259/http://www.dtcuba.com/CubaInfoDetails.aspx?c=9&lng=2%20|url-status=dead}}</ref> || [[File:Priotelus temnurus -Camaguey, Camaguey Province, Cuba-8.jpg|150px]] |- |{{CYP}} || [[Mouflon|Cypriot Mouflon]]<ref>[http://lntreasures.com/cyprus.html Living National Treasures: Cyprus]</ref> || [[File:Mouflon in zoo.jpg|150px]] |- |{{DEN}} || [[അരയന്നം]] ||[[File:SwansCygnus olor.jpg|150px]] |- |rowspan="3"|{{DOM}} || [[Palmchat]] || [[Image:Dulus dominicus.JPG|150px]] |- |[[Ashy-faced Owl]] ||[[File:StrixFlammeaKeulemans.jpg|150px]] |- |[[Hispaniolan Amazon]] || [[Image:Amazona ventralis -two captive-8a.jpg|150px]] |- |{{TLS}} || [[Crocodile]] || [[Image:SaltwaterCrocodile('Maximo').jpg|150px]] |- |{{ECU}} || [[Andean Condor]] ||[[Image:Kondor 2.JPG|150px]] |- |{{ESA}} || [[Turquoise-browed Motmot]] ||[[File:Guardabarranco.JPG|150px]] |- |rowspan="2"|{{ERI}} || [[ഒട്ടകം]] || [[File:Camels at Giza.JPG|150px]] |- |[[സിംഹം]] ''(national animal)'' || [[File:Male Lion on Rock.jpg|150px]] |- |{{EST}} || [[Barn Swallow]]||[[File:Landsvale.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{ETH}} || [[കഴുത]] || [[File:Donkey 1 arp 750px.jpg|150px]] |- | [[സിംഹം]] || [[File:Lion waiting in Nambia.jpg|150px]] |- |{{FRO}} || [[Faroes (sheep)]]||[[File:Sheep_(Faroe_Islands).jpg|150px]] |- |rowspan="3"|{{FIN}} || [[Brown Bear]] || [[File:Ours brun parcanimalierpyrenees 1.jpg|150px]] |- |[[Whooper Swan]] ''(national bird)'' || [[File:030-Cygnus cygnus2.jpg|150px]] |- |[[European perch]] ''(national fish)'' || [[File:PercheCommune.jpg|150px]] |- |{{FRA}} || [[Gallic rooster|Gallic Rooster]](''unofficial'')<ref>{{Cite web |url=http://www.elysee.fr/president/la-presidence/les-symboles-de-la-republique-francaise/le-coq/le-coq.6052.html |title=Le coq |language=fr |year=2009 |publisher=Official site of the President of the Republic of France |accessdate=9 July 2011 |archive-date=2010-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100401063525/http://www.elysee.fr/president/la-presidence/les-symboles-de-la-republique-francaise/le-coq/le-coq.6052.html |url-status=dead }}</ref> ||[[File:Coq Belle-Ile.jpg|150px]] |- |{{GAM}} || [[Hyena]] || [[File:Crocuta crocuta.jpg|150px]] |- |{{GER}} || [[Coat of arms of Germany|Black Eagle]]||[[File:Black eagle.jpg|150px]] |- |{{GIB}} || [[Gibraltar Barbary Macaque|Barbary Macaque]]||[[File:Gibraltar Barbary Macaque.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{GRE}} || [[ഡോൾഫിൻ]]||[[File:Comdolph.jpg|150px]] |- |[[Phoenix (mythology)|Phoenix]] || [[File:Greek Phoenix seal.png|150px]] |- |{{flag|Greenland}} || [[Polar Bear]]||[[File:Polar Bear - Alaska.jpg|150px]] |- |{{GRN}} || [[Grenada Dove]]||[[File:Grenadadove1.jpg|150px]] |- |{{GUA}} || [[Quetzal]] || |- |{{GGY}} || [[Guernsey cow]]||[[File:Guernsey cow or calf lying on the ground, ca 1941-42.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{GUY}} || [[ഒപ്പിസ്തകോമിഡേ]]|| [[File:Opisthocomus hoazin.jpg|150px]] |- |[[ജാഗ്വാർ]] || [[File:Onça pintada.jpg|150px]] |- |{{HAI}} || [[Hispaniolan Trogon]] || [[File:Priotelus_roseigaster.jpg|150px]] |- |{{HON}} || [[White-tailed Deer]]<ref>{{Cite book |author=Leta McGaffey |title=Honduras |year=1999|publisher=Marshall Cavendish |isbn=9780761409557 |page=15 |url=http://books.google.com/books?id=dNTKgbj-fJ8C&pg=PA15 |accessdate=10 July 2011 }}</ref>||[[File:White-tailed deer.jpg|150px]] |- |{{HUN}} || [[Turul]]||[[File:Turul-Tb-front.jpg|150px]] |- |{{ISL}} || [[Falcon]]||[[File:USAF falcon.jpg|150px]] |- |rowspan="6"| {{IND}} || [[Bengal Tiger]] ''(national animal)''<ref>{{Cite web |url=http://india.gov.in/knowindia/national_animal.php |title=Indian government official portal: National Animal |year=2005 |publisher=National Informatics Centre |accessdate=25 June 2011 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721160222/http://india.gov.in/knowindia/national_animal.php |url-status=dead }}</ref> || |- |[[Indian Peacock]] ''(ദേശീയ പക്ഷി)'' || [[File:Peacockbench.jpg|150px]] |- | [[രാജവെമ്പാല]] ''(ദേശീയ ഉരഗം)'' || [[File:Ophiophagus hannah2.jpg|150px]] |- | [[Gray Langur]] ''(national icon)'' || [[File:Macaque India 1.jpg|150px]] |- | [[Gangetic dolphin]] ''(ദേശീയ ജല ജീവി)'' || [[File:Lipotes vexillifer.png|150px]] |- | [[Indian Elephant]] ''(ദേശീയ പൈതൃക മൃഗം)''<ref>{{Cite web |url=http://www.breakingnewsonline.net/news/4777-elephant-declared-national-heritage-animal-in-india.html |title=Elephant declared National Heritage Animal in India |year=2010 |publisher=Breaking News Online (India) |accessdate=25 June 2011 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226002512/http://breakingnewsonline.net/ |url-status=dead }}</ref> || [[File:IndianElephant.jpg|150px]] |- |rowspan="4"|{{IDN}} || [[Komodo Dragon]] ''(national animal)'' <ref>{{Cite book |title=Tourism, conservation, and sustainable development|last=Goodwin |first=Harold J. |coauthor=Kent, Ivan; Parker, Kim; Walpole, Matt |year=1998 |publisher=International Institute for Environment and Development |location=London |isbn=1904035256 |page=4 |url=http://books.google.com/books?id=mfx8CrnbcmUC&pg=PA4#v=onepage&q&f=false |accessdate=25 June 2011 }}</ref> ||[[File:Komodo dragon Varanus komodoensis Ragunan Zoo 2.JPG|150px]] |- | [[Asian arowana]] ''(national fish)'' ||[[File:Arowana.jpg|150px]] |- | [[Javan Hawk-eagle]] ''(national bird)'' ||[[File:Javan Hawk Eagle (Spizaetus bartelsi) (464508083).jpg|150px]] |- | [[Garuda]] ''(national symbol)'' ||[[File:Garuda Pancasila.jpg|150px]] |- |rowspan="3"|{{IRI}} || [[Asiatic Cheetah]] || [[File:Acinonyx jubatus walking edit.jpg|150px]] |- |[[Persian Leopard]] || [[File:Persischer leopard2cele4.jpg|150px]] |- |[[Persian fallow deer]] || [[File:Persian Fallow Deer 1.jpg|150px]] |- |rowspan="3"|{{IRL}} ||[[Irish wolfhound]] || [[File:Irish Wolfhound Sam.jpg|150px]] |- | [[Stag]] ([[Red Deer]] (Cervus elaphus)) || [[File:Red Deer Stag Wollaton Park.JPG|150px]] |- | [[Lapwing]] ''(national bird)'' || [[File:Vanellus armatus (taxobox).jpg|150px]] |- |{{IOM}} || [[Manx (cat)|Manx]]||[[File:Japanese Bobtail looking like Manx.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{ISR}} || [[Mountain Gazelle#In Israel|Israeli Gazelle]] ''(national animal)'' || [[File:Gazella gazella.jpg|150px]] |- | [[Hoopoe#Relationship with humans|Hoopoe]] ''(national bird)'' || [[File:Common Hoopoe (Upapa epops) at Hodal I IMG 9225.jpg|150px]] |- |{{ITA}} || [[Italian Wolf]]||[[File:C. l. italicus in MNP.jpg|150px]] |- |{{JAM}} || [[Red-billed Streamertail|Doctor-Bird (national bird)]]<ref name="jamsym">{{cite web|url=http://www.jis.gov.jm/special_sections/This%20Is%20Jamaica/symbols.html|title=National Symbols of Jamaica|publisher=jis.gov.jm|accessdate=2011-12-02|archive-date=2006-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20060619153047/http://www.jis.gov.jm/special_sections/This%20Is%20Jamaica/symbols.html|url-status=dead}}</ref>||[[File:Red-billed Streamertail 2506104129.jpg|150px]] |- |rowspan="4"|{{JPN}} || [[Green Pheasant]] || [[File:Phasianus versicolor(Male female).jpg|150px]] |- |[[Koi]] || [[File:Common carp.jpg|150px]] |- |[[Raccoon Dog]] || [[File:Tanuki01 960.jpg|150px]] |- |[[Red-crowned Crane]] || [[Image:Grus japonensis Qiqihar.jpg|150px]] |- |{{JOR}} || [[Oryx]] ||[[File:Gemsbok1.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{KEN}} || [[Cheetah]] || [[File:Acinonyx jubatus walking edit.jpg|150px]] |- |[[African Elephant]] || [[File:African Bush Elephant Mikumi.jpg|150px]] |- |{{KIR}} || [[Magnificent Frigatebird]] || [[File:Fregata magnificens1.jpg|150px]] |- |{{KUW}} || [[ഒട്ടകം]] || [[File:Camels at Giza.JPG|150px]] |- |{{LAO}} || [[Indian Elephant]] || [[File:IndianElephant.jpg|150px]] |- |{{LAT}} || [[Wagtail|White Wagtail]] || [[File:White-Wagtail.jpg|150px]] |- |{{LIB}} || [[Striped Hyena]] || [[Image:Striped Hyena 5.jpg|150px]] |- |{{LES}} || [[Black Rhinoceros]] || [[File:Black rhino.jpg|150px]] |- |{{LBR}} || [[സിംഹം]] || [[Image:Panthera leo.jpg|150px]] |- |{{LBY}} || [[Barbary lion]] ||[[File:BarbaryLionB1898bw.jpg|150px]] |- |{{LIT}} || [[White Stork]]<ref name="Lithuania">{{cite web|url=http://en.strasbourg-europe.eu/lithuania,13812,en.html|title=Lithuania|author=|date=|work=Understanding the European Union :Member States|publisher=Centre d'Information sur les Institutions Européennes (CIIE)|accessdate=2011-01-10|archive-date=2011-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720173110/http://en.strasbourg-europe.eu/lithuania,13812,en.html|url-status=dead}}</ref> || [[File:WhiteStorkGaulsh02.jpg|150px]] |- |{{LUX}} || [[സിംഹം]] ||[[File:Lion waiting in Nambia.jpg|150px]] |- |rowspan="4"| {{MKD}} || [[സിംഹം]] ''(in [[Coat of arms of the Republic of Macedonia#Historical coats of arms|Macedonian heraldry]])''<ref>[http://www.historyofmacedonia.org/Macedoniansymbols/MacedonianLion.html History of Macedonia]</ref> || [[File:Macedonian Lion - Goce Delcev Bridge.JPG|150px]] |- |[[Šarplaninec]] || [[File:Sara planina champion.JPG|150px]] |- | [[Lynx]]<ref>[http://www.ekathimerini.com/4dcgi/_w_articles_world_2_25/02/2009_105021 Kathimerini - "The lynx is one of the most endangered wild species and is considered as a national symbol of the country"]</ref> || [[File:Lynx2.jpg|150px]] |- | [[Ohrid trout|Ohrid Trout]] || [[File:Trout.jpg|150px]] |- |{{MAD}} || [[റിങ്-റ്റെയ്ല്ഡ് ലീമർ]]<br /> || [[File:Ring-tailed lemur 3.png|150px]] |- |rowspan="2"|{{MWI}} || [[Bar-tailed Trogon]]||[[File:Bartailedtrogon.jpg|150px]] |- |[[Thomson's Gazelle]] || [[File:Eat228.jpg|150px]] |- |rowspan="2"| {{MYS}} || [[Malayan Tiger]] (''national animal'')<ref name="DiPiazza2006">{{cite book|last=DiPiazza|first=Francesca|title=Malaysia in Pictures|url=http://books.google.com/books?id=o1Yhov_ejW0C&pg=PA14|accessdate=1 January 2012|year=2006|publisher=Twenty-First Century Books|isbn=978-0-8225-2674-2|page=14}}</ref> || [[File:Panthera tigris tigris in Bandhavgarh National Park, 2006-05.jpg|150px]] |- | [[Rhinoceros Hornbill]] (''national bird'') || [[File:Rhinoceros hornbill national aviary.jpg|150px]] |- | {{MDV}} || [[Yellow-fin Tuna]] || |- |rowspan="2"|{{MLT}} || [[Blue Rock Thrush]] || [[File:Bluerockthrush12.jpg|150px]] |- |[[Pharaoh Hound|Kelb tal-Fenek]] (the Pharaoh Hound)|| [[File:Pies faraona e34.jpg|150px]] |- |{{MUS}} || [[Dodo]]<br /> || [[File:Dodo.JPG|150px]] |- |rowspan="6"| {{MEX}} || [[സ്വർണ്ണപ്പരുന്ത്]] ''(national bird/icon)'' ||[[File:GoldenEagle-Nova.jpg|150px]] |- |[[Xoloitzcuintli]] ''(national dog)'' || [[File:Xoloitzcuintli - GCH Bayshore Georgio Armani 09 (16397731930).jpg|150px]] |- |[[Grasshopper]] ''(national arthropod)'' || [[File:Young grasshopper on grass stalk02.jpg|150px]] |- |[[ജാഗ്വാർ]] ''(national mammal)'' || [[File:Jaguar head shot.jpg|150px]] |- |[[Vaquita]] ''(national marine mammal)'' || [[File:Vaquita size.svg|150px]] |- |[[Green turtle]] ''(national reptile)'' || [[File:Green turtle swimming over coral reefs in Kona.jpg|150px]] |- |{{MDA}} || [[Aurochs]]|| [[File:Ur-painting.jpg|150px]] |- |rowspan="3"| {{MON}} || [[European Hedgehog]] || [[File:West European Hedgehog (Erinaceus europaeus)2.jpg|150px]] |- | [[European Rabbit]] || [[File:Oryctolagus cuniculus Tasmania 2.jpg|150px]] |- |[[Wood Mouse]] || [[Image:Apodemus sylvaticus.JPG|150px]] |- |{{MAR}} || [[Barbary lion]] ||[[File:BarbaryLionB1898bw.jpg|150px]] |- |{{MYA}} || [[Tiger]] ||[[File:Panthera tigris tigris in Bandhavgarh National Park, 2006-05.jpg|150px]] |- |{{NAM}} || [[Oryx]]||[[File:Oryx gazella 1.jpg|150px]] |- |{{NRU}} || [[Great Frigatebird]]||[[File:Frigatebird snatch.JPG|150px]] |- |{{NEP}} || [[Cow]]<ref name="Shrestha2002">{{cite book|last=Shrestha|first=Nanda R.|title=Nepal and Bangladesh: a global studies handbook|url=http://books.google.com/books?id=wMz0ZKWrQ8YC&pg=PT163|accessdate=1 January 2012|year=2002|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1-57607-285-1|page=163}}</ref>|| [[File:Brahman Baby.jpg|150px]] |- |{{NED}} || [[സിംഹം]]||[[File:Lion waiting in Nambia.jpg|150px]] |- |{{NCL}} || [[Kagu]] || [[File:Rhynochetos jubatus.jpg|150px]] |- |rowspan="1"|{{NZL}} || [[Kiwi]]<ref>{{Cite web |url=http://www.teara.govt.nz/en/government-and-nation/9 |title=Teara.govt.nz |access-date=2012-01-27 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226002909/https://teara.govt.nz/en/nation-and-government/page-9 |url-status=dead }}</ref>||[[File:Kiwifugl.jpg|150px]] |- |{{NCA}} || [[Turquoise-browed Motmot]]||[[File:Guardabarranco.JPG|150px]] |- |{{NGA}} || [[Eagle]]||[[File:TawnyEagle.jpg|150px]] |- |{{PRK}} || [[Chollima]]||[[File:Korea-Silla-Cheonmado-01.jpg|150px]] |- |{{NOR}} || [[Moose|Elk]] (Called "Moose" in the Americas) || [[File:Elgportraet han (Alces alces).jpg|150px]] |- |rowspan="6"|{{PAK}} || [[Markhor]]<ref name="pksymb">{{cite web |url=http://www.infopak.gov.pk/BasicFacts.aspx |title=Information of Pakistan |publisher=infopak.gov.pk |accessdate=2011-10-27 |5= |archive-date=2012-04-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120410023847/http://www.infopak.gov.pk/BasicFacts.aspx |url-status=dead }}</ref> ''(national animal)'' || [[File:Schraubenziege - Markhor.jpg|150px]] |- |[[Chukar]]<ref name="pksymb" /> ''(national bird)'' || [[File:Alectoris-chukar-001.jpg|150px]] |- |[[Indus River dolphin]] ''(national aquatic marine mammal)'' || [[File:Lipotes vexillifer.png|150px]] |- |[[Mugger Crocodile]] ''(national reptile)'' || [[File:Persiancrocodile.jpg|150px]] |- |[[Mahasher]] ''(national fish)'' || [[File:Mahasher.JPG|150px]] |- |[[Bufo stomaticus]] ''(national amphibian)'' || [[File:Bufo stomaticus04.jpg|150px]] |- |{{PSE}}|| [[Palestine Sunbird]] || [[File:Palestine Sunbird standing on fence.jpg|150px]] |- |{{PAN}} || [[Harpy Eagle]] || [[File:Harpia harpyja 001 800.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{PNG}} || [[Dugong]] ''(national marine mammal)''<ref>{{Cite journal |last1=Hudson |first1=Brydget E.T. |year=1981 |title=Interview and Aerial Survey Data in Relation to Resource Management of the Dugong in Manus Province, Papua New Guinea |journal=Bulletin of Marine Science |publisher=University of Miami |volume=31 |issue=3 |pages=662–672 |url=http://www.ingentaconnect.com/content/umrsmas/bullmar/1981/00000031/00000003/art00018 |accessdate=4 July 2011 }}</ref> || [[File:Dugo3.jpg|150px]] |- |[[Birds of Paradise]] || [[File:Lesser Bird of Paradise.jpg|150px]] |- |{{PAR}} || [[Pampas Fox]] || [[Image:Graxaim-do-mato.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{PER}} || [[Vicuña]] ''(national animal)'' || [[File:Vicunacrop.jpg|150px]] |- |[[Andean cock-of-the-rock]] ''(national bird)'' || [[File:Rupicola peruviana (male) -San Diego Zoo-8a.jpg|150px]] |- |rowspan="3"|{{PHL}} || [[Carabao]] ''(national animal)''||[[File:Carabao.jpg|150px]] |- |[[Philippine Eagle]] ''(national bird)'' || [[File:Sir Arny(Philippine Eagle).jpg|150px]] |- |[[Milkfish|Bangus]] ''(national fish)'' || [[File:Milkfish.jpg|150px]] |- |{{POL}} || [[Bielik Eagle]] || [[File:Herb Polski.svg|150px]] |- |rowspan="2"|{{POR}} || [[Galo de Barcelos|Barcelos Cock]]||[[File:Rooster03.jpg|150px]] |- |[[Iberian Wolf]] || [[File:Canis lupus signatus (Kerkrade Zoo) 20.jpg|150px]] |- |{{PUR}} || [[Coquí]]||[[File:Common Coquí.jpg|150px]] |- |{{QAT}} || [[Oryx]]<ref name="Orr2008">{{cite book|author=Tamra Orr|title=Qatar|url=http://books.google.com/books?id=ID7fa0Mn3RkC&pg=PA13|accessdate=30 July 2011|date=30 June 2008|publisher=Marshall Cavendish|isbn=9780761425663|page=13}}</ref>||[[File:Gemsbok1.jpg|150px]] |- |{{ROU}} || [[Lynx]]||[[File:LynxInNumedal.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{RUS}} || [[Russian Bear]] || [[File:Ours brun parcanimalierpyrenees 1.jpg|150px]] |- |[[Coat of arms of Russia|Double-headed Eagle]] || [[File:Coat of Arms of the Russian Federation 2.svg|150px]] |- |{{RWA}} || [[African Leopard]] || [[File:Leopard on a horizontal tree trunk.jpg|150px]] |- |{{SKN}} || [[Vervet Monkey]] ||[[File:Chlorocebus pygerythrus.jpg|150px]] |- |{{VCT}} || [[St Vincent Parrot]] || [[File:Amazona guildingii -Botanical Gardens -Kingstown -Saint Vincent-8a-4c.jpg|150px]] |- |rowspan="4"|{{SAU}} || [[Arabian horse]]||[[File:RabicanoArab.jpg|150px]] |- | [[Arabian Wolf]]||[[File:Canis lupus arabs head front.JPG|150px]] |- | [[Arabian Red Fox]]||[[File:Vulpes vulpes arabica 002.jpg|150px]] |- | [[ഒട്ടകം]] || [[File:Camels at Giza.JPG|150px]] |- |rowspan="3"|{{SRB}} || [[Serbian eagle|White Eagle]]||[[File:Aquila adalberti.jpg|150px]] |- | [[Falcon]]||[[File:USAF falcon.jpg|150px]] |- | [[Gray wolf|Wolf]] || [[File:Canis lupus laying in grass.jpg|150px]] |- |{{SEY}} || [[Striped Dolphin]] || [[File:Stenella coeruleoalba-cropped.jpg|150px]] |- |rowspan="3"|{{SIN}} || [[Merlion]] || [[File:Merlion 2.JPG|150px]] |- |[[Crimson Sunbird]]||[[File:Crimson sunbird.jpg|150px]] |- |[[Peacock bass]] || [[File:ButterflyPeacockBass 01.jpg|150px]] |- |rowspan="4"|{{SLO}} || [[Lipizzaner]] ||[[File:Lipizzaner 2.jpg|150px]] |- |[[Olm|Proteus]] || [[File:P anguinus2.jpg|150px]] |- |[[Lynx]] || [[File:Lynx lynx2.jpg|150px]] |- |[[Alpine Ibex]] || [[File:Bouquetin alpes.jpg|150px]] |- |{{SOM}} || [[Leopard]]||[[File:Amur Leopard Pittsburgh Zoo.jpg|150px]] |- |rowspan="3"|{{RSA}} || [[Springbok Antelope|Springbok]]<ref>{{Cite book |author=Richard F. Logan|title=The central Namib Desert, South West Africa |year=1960 |publisher=National Academies |page=144 |oclc=227259061 |url=http://books.google.com/books?id=Li8rAAAAYAAJ&pg=PA144 |accessdate=9 July 2011 |id=NAP:00325}}</ref> ||[[File:Springbok.JPG|150px]] |- |[[African Elephant]] || [[File:African Bush Elephant Mikumi.jpg|150px]] |- |[[Blue Crane]] || [[File:Anthropoides paradiseus -Etosha National Park, Namibia-8.jpg|150px]] |- |{{KOR}} || [[Tiger]]||[[File:Amur or Siberian tiger (Panthera tigris altaica), Tierpark Hagenbeck, Hamburg, Germany - 20070514.jpg|150px]] |- |{{SSD}} || [[African Fish Eagle]]||[[File:Haliaeetus_vocifer_-Lake_Naivasha,_Great_Rift_Valley,_Kenya-8.jpg|150px]] |- |Rowspan="2"|{{ESP}} || [[Spanish Fighting Bull|Bull]]<ref>{{Cite web |url=http://www.sphereinfo.com/Spain-history-culture-religion.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-27 |archive-date=2012-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120128152844/http://www.sphereinfo.com/spain-history-culture-religion.htm |url-status=dead }}</ref>||[[File:Toro-elPuerto.jpg|150px]] |- |[[Spanish Imperial Eagle]] || [[File:Aquila adalberti.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{SRI}}|| [[Jungle Fowl]] ''(national bird)'' <ref>[http://www.gov.lk/gov/index.php?option=com_content&view=article&id=65&lang=en Government of Sri Lanka Official Web Portal]</ref> ||[[File:Thimindu 2009 09 04 Yala Sri Lanka Junglefowl 1.JPG|150px]] |- |[[Troides darsius]] ''(national butterfly)'' || [[Image:Darsius male.jpg|150px]] |- |{{SDN}} || [[Secretarybird]]||[[File:Sagittarius serpentarius Sekretär.JPG|150px]] |- |{{SWZ}} || [[Thomson's Gazelle]] ||[[File:Eat228.jpg|150px]] |- |rowspan="3"|{{SWE}} || [[സിംഹം]]||[[File:Lion waiting in Nambia.jpg|150px]] |- |[[Moose|Elk]]<ref>{{Cite web |url=http://www.sphereinfo.com/sweden-history-culture-religion.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-27 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419195425/http://www.sphereinfo.com/sweden-history-culture-religion.htm |url-status=dead }}</ref>||[[File:Elgportraet han (Alces alces).jpg|150px]] |- |[[Dalecarlian horse]]||[[File:Dalahäst i avesta.jpg|150px]] |- |rowspan="2"|{{TWN}} || [[Formosan Black Bear]] || [[File:Formosan Black Bear01.jpg|150px]] |- |[[Formosan Blue Magpie]] || [[File:Urocissa caerulea.jpg|150px]] |- |{{TAN}} || [[Giraffe]]<ref>{{Cite book |title=East Africa: Kenya, Tanzania & Uganda |last=Knappert |first=Jan |authorlink=Jan Knappert |year=1987 |publisher=Vikas Pub. |location=New Delhi |isbn= 0706928229 |page=57 |url=http://books.google.com/books?id=0ncwAQAAIAAJ&q=%22national+animal+of+Tanzania%22&dq=%22national+animal+of+Tanzania%22&hl=en&ei=i-sJTpztOMvBswbFktnODg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CDsQ6AEwAA |accessdate=28 June 2011 }}</ref> || [[File:Giraffe standing.jpg|150px]] |- |{{THA}} || [[Asian elephant|Thai Elephant]]||[[File:Elephas maximus.jpg|150px]] |- |{{TOG}} || [[Hippopotamus]] || [[File:Hippopotamus amphibius.jpg|150px]] |- |Rowspan="2"|{{TRI}} || [[Scarlet Ibis]] || [[File:Eudocimus ruber (portrait).jpg|150px]] |- |[[Rufous-vented Chachalaca]] || [[File:Rvchachalaca102.JPG|150px]] |- |{{TUR}} || [[Grey Wolf]] || [[File:Tierpark Sababurg Wolf.jpg|150px]] |- |{{UGA}} || [[Grey Crowned Crane]] || [[File:Grey crowned crane2.jpg|150px]] |- |{{UAE}} || [[Peregrine Falcon]] || [[Image:Peales.jpg|150px]] |- |Rowspan="10"|{{UK}} || [[സിംഹം]] ''([[England]])'' || [[File:Lion waiting in Nambia.jpg|150px]] |- |[[European Robin]] || [[File:Erithacus-rubecula-melophilus Dublin-Ireland.jpg|150px]] |- |[[Red Deer]] || [[File:Silz cerf22.jpg|150px]] |- |[[അരയന്നം]] || [[File:Cygnus olor.jpg|150px]] |- |[[Red Fox]] || [[File:Vulpes vulpes sitting.jpg|150px]] |- |[[Unicorn]] ''([[Scotland]])''|| [[File:Wesh unicorn statue.jpg|150px]] |- |[[Bulldog]] || [[File:ozbulldog.jpg|150px]] |- |[[Welsh Harlequin]] Duck ''([[Wales]])''{{citation needed|date=December 2011}} || [[File:Welsh Harlequin Duck.jpg|150px]] |- |[[Red Kite]] ''([[Wales]])'' || [[File:Milvus milvus R(ThKraft).jpg|150px]] |- |[[Y Ddraig Goch]] (Welsh Dragon) ''([[Wales]])'' || [[File:Flag of Wales 2.svg|150px]] |- |Rowspan="1"|{{USA}} || [[Bald Eagle]]<ref>{{Cite journal |last1=Lawrence |first1=E.A. |year=1990 |title=Symbol of a Nation: The Bald Eagle in American Culture |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-american-culture_spring-1990_13_1/page/63 |journal=The Journal of American Culture |volume=13 |issue=1 |pages=63–69 |doi=10.1111/j.1542-734X.1990.1301_63.x}}</ref><ref>{{cite web |title=Quick Facts: The United States of America |work=Ben's Guide to U.S. Government For Kids |publisher=[[United States Government Printing Office]] |date=February 3, 2009}}</ref>|| [[File:Haliaeetus leucocephalus.jpeg|150px]] |- |{{URU}} || [[Rufous Hornero]] || [[File:Flickr - Dario Sanches - JOÃO-DE-BARRO (Furnarius rufus) (3).jpg|150px]] |- |{{VEN}} || [[Turpial]]<ref>{{Cite web |url=http://www.sphereinfo.com/venezuela-history-culture-religion.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-27 |archive-date=2012-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120128041915/http://www.sphereinfo.com/venezuela-history-culture-religion.htm |url-status=dead }}</ref> || [[File:Common Troupial - Nashville Zoo.jpg|150px]] |- |Rowspan="3"|{{VIE}} || |[[Tiger]] || [[File:Amur or Siberian tiger (Panthera tigris altaica), Tierpark Hagenbeck, Hamburg, Germany - 20070514.jpg|150px]] |- |[[Water Buffalo]] || [[File:Water buffalo bathing.jpg|150px]] |- |[[Dragon]] || [[File:ThreeToeDragon.jpg|150px]] |- |{{ZAM}} || [[African Fish Eagle]] || [[File:African fish eagle just caught fish.jpg|150px]] |- |{{ZIM}} || [[Sable Antelope]]<ref>{{Cite web |url=http://www.sphereinfo.com/zimbabwe-history-culture-religion.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-27 |archive-date=2012-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120128020118/http://www.sphereinfo.com/zimbabwe-history-culture-religion.htm |url-status=dead }}</ref>|| [[File:Sable bull.jpg|150px]] |} ==ഇതും കാണുക== * [[ദേശീയ പക്ഷികളുടെ പട്ടിക]] ==അവലംബം== {{Reflist|3}} {{National symbols}} [[വർഗ്ഗം:പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ദേശീയ പ്രതീകങ്ങൾ]] 49j021k1xncd3fa3rx0k2y38p5tahi5 0 183636 4614851 3903820 2026-04-23T17:24:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614851 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Oncilla}} {{Taxobox | name = ടൈഗർ പൂച്ച<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft|pages = 539}}</ref> | image = Tika2009Jan24.jpg | image_width = | status = VU | status_system = iucn3.1 | trend = down | status_ref =<ref name=iucn>{{IUCN2008|assessors=de Oliveira, T., Eizirik, E., Schipper, J., Valderrama, C., Leite-Pitman, R. & Payan, E.|year=2008|id=11510|title=Leopardus tigrinus|downloaded=22 March 2009}} Database entry includes justification for why this species is vulnerable</ref> | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Mammal]]ia | ordo = [[Carnivora]] | familia = [[Felidae]] | genus = ''[[Leopardus]]'' | species = '''''L. tigrinus''''' | binomial = ''Leopardus tigrinus'' | binomial_authority = ([[Johann Christian Daniel von Schreber|Schreber]], 1775) | synonyms = ''Oncifelis tigrinus''<br>''Felis tigrina'' | range_map = Oncilla area.png | range_map_caption = Oncilla range }} ശരീരം മുഴുവൻ [[പുലി|പുലികളുടേതുപോലെ]] പുള്ളികളുള്ള ഒരിനം [[കാട്ടുപൂച്ച|കാട്ടുപൂച്ചയാണ്]] '''ടൈഗർ കാട്ടുപൂച്ച'''. ശരീരം മുഴുവൻ ഇത്തരം പുള്ളികളുള്ളതിനാലാണ് ഇതിന് ടൈഗർ പൂച്ച എന്ന പേരു ലഭിച്ചത്. ശാസ്ത്രനാമം: ഫെലിസ് ടൈഗ്രിന (Felis tigrina). ചെറുവരയൻ [[പൂച്ച]], മാർഗേ (Margay-F.weidii) ക്വിച്ചാ (Kuichua) എന്നീ പേരുകളിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. മധ്യ [[അമേരിക്ക]] മുതൽ [[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലിന്റെ]] വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ വരെയുള്ള ഭൂപ്രദേശങ്ങളാണ് ഇവയുടെ ആവാസകേന്ദ്രം. ==പ്രത്യേകതകൾ== ടൈഗർ പൂച്ചയ്ക്ക് [[മഞ്ഞ]] കലർന്ന ചാരനിറമാണ്. ശരീരത്തിൽ ഇരുണ്ടതും തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ളതുമായ വരകൾ കാണപ്പെടുന്നു. അണ്ഡാകാരത്തിലോ വൃത്താകാരത്തിലോ കാണപ്പെടുന്ന പുള്ളികളുടേയും പൊട്ടുകളുടേയും അരികുകൾക്ക് കറുപ്പുനിറമായിരിക്കും. ജീവിയുടെ മുതുകിലുള്ള ഇത്തരം പൊട്ടുകളും പുള്ളികളും നീളംകൂടി പരസ്പരം യോജിച്ച് പ്രത്യേക ആകൃതിയൊന്നുംതന്നെയില്ലാത്ത തുടർച്ചയായ അടയാളങ്ങളായിത്തീരുന്നു. കണ്ണിന്റെ പുറംകോണിൽനിന്നു തുടങ്ങി കഴുത്തുവരെയെത്തുന്ന കറുത്ത രേഖകൾ ഇതിന്റെ മുഖത്തെ വേർതിരിച്ചു കാണിക്കുന്നു. [[കണ്ണ്|കണ്ണിനു]] മുകളിലായി വെള്ള വര കാണപ്പെടുന്നു. [[ചെവി|ചെവികൾക്ക്]] കറുപ്പു നിറമാണെങ്കിലും അറ്റം വെളുത്തതായിരിക്കും. ടൈഗർ പൂച്ചകൾക്ക് 40-60 സെ.മീ. നീളം വരും. 20 മുതൽ 45 സെ.മീ. വരെ നീളമുള്ള വാൽ ഇതിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. പകൽ സമയം ഇവ വനപ്രദേശങ്ങളിലെ മരപ്പൊത്തുകളിലും മറ്റും വിശ്രമിക്കുന്നു. രാത്രികാലങ്ങളിലാണ് ഇര തേടുന്നത്. ഇവ ചെറിയ സസ്തനികൾ, ഇഴജന്തുക്കൾ, [[പ്രാണി|പ്രാണികൾ]], [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]], പക്ഷികളുടെ [[മുട്ട|മുട്ടകൾ]] തുടങ്ങിയവ ഇരയാക്കുന്നു. രാത്രികാലങ്ങളിൽ വളർത്തു [[കോഴി|കോഴികളുടെ]] സങ്കേതം അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്തി അവയെ പിടിച്ചു [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷിക്കാറുണ്ട്]]. ==പ്രത്യുത്പാതനം== ഗർഭകാലം 74 ദിവസമാണ്. ഒരു പ്രസവത്തിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ കുഞ്ഞുങ്ങളുണ്ടായിരിക്കും. താരതമ്യേന വലിപ്പം കുറഞ്ഞ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] പുള്ളിപ്പുലിയിനമായ ഓസ് ലെട്ടു (Ocelot-F.paradalis)കളും ഫെലിസ് വെയ്ഡിയൈ ഇനവും പലപ്പോഴും ടൈഗർ പൂച്ചകളായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *http://www.felineconservation.org/feline_species/oncilla.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111014152704/http://felineconservation.org/feline_species/oncilla.htm |date=2011-10-14 }} *http://www.wildcatconservation.org/Oncilla.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310022814/http://www.wildcatconservation.org/Oncilla.html |date=2012-03-10 }} *http://www.tigerhomes.org/wild-cats/wc-oncilla.cfm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ടൈഗ{{ർ}}_പൂച്ച|ടൈഗർ പൂച്ച}} gg1jr12n4pkc3rqml3vw8b8vjkq2r5b 3 185079 4614922 4067070 2026-04-24T08:31:10Z CptViraj 125956 CptViraj എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Babulbaishya]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BabulB]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Babulbaishya|Babulbaishya]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/BabulB|BabulB]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4067070 wikitext text/x-wiki ==വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2012 ലേക്ക് സ്വാഗതം == <div style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069"> If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2012/സ്വാഗതം/en|here for the English version]] </div> <div style="margin: 0.5em; border: 2px #800000 solid; padding: 1em;background-color:#FFFFFF" > {| style="border:2px #FFA500 solid; padding:2em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- [[File:Wikisangamolsavam-logo.png|750px|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2012]]<br/> |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069; padding-left:2em; padding-top:.5em;" align=left |നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}, <span class="plainlinks"> മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കൾ അഥവാ എഴുത്തുകാർ, വിവിധ വിക്കി പദ്ധതികളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയർ വിദഗ്ധർ, വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവർ തുടങ്ങിയവരുടെ വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ വിക്കിസംഗമോത്സവം 2012 ഏപ്രിൽ 28, 29 തീയതികളിൽ [[കൊല്ലം|കൊല്ലം]] ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് ഹാളിൽ വെച്ച് നടക്കുന്നു.<br> ഇതിന്റെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2012 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [http://www.facebook.com/wikisangamolsavam കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2012/Registration ഇവിടെ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക. </span> വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ 60 ദിവസ പ്രചരണത്തിന്റെ ഭാഗമായുള്ള [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം_വിക്കിമീഡിയയെ_സ്നേഹിക്കുന്നു-2|'''മലയാളം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു''']] എന്ന പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമായ താങ്കൾക്ക് വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാനും പ്രബന്ധങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുവാനും അവസരമുണ്ടാകും. അതിനായുള്ള അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കാൻ [[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2012/അപേക്ഷകൾ|'''അപേക്ഷാതാൾ''']] കാണുക <br> <br> വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2012 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/Babulbaishya|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു. താങ്കളെ 2012 ഏപ്രിൽ 28,29 -ന് കൊല്ലത്ത് കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ... |}</div> --[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2012/സമിതികൾ#സംഘാടക സമിതി|വിക്കിസംഗമോത്സവം സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]] [[ഉപയോക്താവ്:VsBot|VsBot]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:VsBot|സംവാദം - talk]]) 00:24, 29 മാർച്ച് 2012 (UTC) ftxzpvkz0oaxupm8fjziueu7td5rxy6 0 192026 4614929 4565795 2026-04-24T09:52:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614929 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Phyla nodiflora}} {{taxobox |image =Phyla-nodiflora-20070919.JPG |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Lamiales]] |familia = [[Verbenaceae]] |genus = ''[[Phyla (genus)|Phyla]]'' |species = '''''P. nodiflora''''' |binomial = ''Phyla nodiflora'' |binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Edward Lee Greene|Greene]] |}} വെർബിനേസി (Verbenaceae) കുടുംബത്തിൽപ്പെടുന്ന [[ഔഷധം|ഔഷധസസ്യമാണ്]] '''നീർതിപ്പലി''' അഥവാ '''ജലതിപ്പലി'''. ശാസ്ത്രനാമം ഫില നോഡിഫ്ലോറ (Phyla nodiflora), ലിപ്പിയ നോഡിഫ്ളോറ (Lippa nodiflora) എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന നീർത്തിപ്പലി സംസ്കൃതത്തിൽ ജലപിപ്പലി, ശാരദീ, മത്സ്യഗന്ധാ, ബഹുശിഖാ എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഈർപ്പമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ വളരുന്നതിനാലാണ് ഈ സസ്യത്തിന് നീർത്തിപ്പലി എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. ഇതിന്റെ ഫലങ്ങൾക്ക് [[തിപ്പലി|തിപ്പലിയുടെ]] [[ഫലം|ഫലത്തിന്റെ]] ആകൃതിയും രസവുമാണ്. ==രൂപവിവരണം== ഉഷ്ണമേഖലാപ്രദേശങ്ങളിലെയും സമശീതോഷ്ണമേഖലാപ്രദേശങ്ങളിലെയും ജലാശയങ്ങളുടെ തീരത്തും, [[സമുദ്രം|സമുദ്രതീരങ്ങളിലെ]] ചതുപ്പുപ്രദേശങ്ങളിലുമാണ് നീർത്തിപ്പലി സമൃദ്ധമായി വളരുന്നത്. നിലംപറ്റി വളരുന്ന ബഹുവർഷിയായ ഈ ഓഷധിക്ക് അനേകം ചെറിയ ശാഖകളുണ്ടാവും. [[ഇല|ഇലകൾ]] വൃത്താകാരമോ ആയതാകാരമോ ആയിരിക്കും. 2.5-5 സെ.മീ. നീളമുള്ള ഇലകളുടെ സീമാന്തം ദന്തുരമാണ്. പത്രകക്ഷ്യങ്ങളിൽ നിന്നാണ് പൂങ്കുലകളുണ്ടാകുന്നത്. ആദ്യം ഗോളാകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന പൂങ്കുല പിന്നീട് നീളത്തിലാകുന്നു. പുഷ്പങ്ങൾക്ക് വെളുപ്പോ ഇളം റോസോ നിറമായിരിക്കും. സഹപത്രങ്ങളുടെ അഗ്രഭാഗം വീതികൂടിയിരിക്കും. ബാഹ്യദളപുടത്തിന് രണ്ട് മി.മീ. നീളമുണ്ടായിരിക്കും ഉരുണ്ട ഡ്രൂപ്പാണ് ഫലം. ==ഉപയോഗം== നീർത്തിപ്പലിയിൽ ലിപ്പിഫ്ളോറിൻ, ഗ്ലൈക്കോസൈഡ് നോഡിഫ്ലോറെറ്റിൻ, നോഡിഫ്ലോറിഡിൻ അ, ആ എന്നീ ഫ്ലാവോണുകൾ; നോഡിഫ്ലോറിൻ അ,ആ എന്ന തിക്തപദാർഥങ്ങൾ, ലാക്റ്റോസ്, മാൾട്ടോസ്, ഫ്രാക്റ്റോസ്, [[ഗ്ലൂക്കോസ്]], സൈലോസ് എന്നീ രാസഘടകങ്ങൾ എന്നിവ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. സമൂലവും, ഇളം തണ്ടും, ഇലയും ഫലവും ഔഷധമായുപയോഗിക്കുന്നു. നേത്രരോഗങ്ങൾക്ക് ഔഷധമാണ്. ശുക്ലവർധകമാണ്. ഘീതവീര്യപ്രധാനമായതിനാൽ [[രക്തം|രക്തവികാരങ്ങൾ]], ശരീരദാഹം, വ്രണം ഇവ ശമിപ്പിക്കും. നീർത്തിപ്പലി സമൂലം പച്ചയ്ക്ക് അരച്ചെടുത്ത് അപക്വമായ പരുവിൽവച്ചാൽ പരു എളുപ്പം പൊട്ടുകയും, പഴുത്തുപൊട്ടിയ പരുവിൽ വച്ചാൽ എളുപ്പം ഉണങ്ങുകയും ചെയ്യും. ഈ ഓഷധിയുടെ ഇലയും വിത്തും അരച്ച് മോരിൽ കലക്കിക്കുടിച്ചാൽ രക്താർശസ്സ് ശമിക്കും. <poem> ജലപിപ്പലികാ ഹൃദ്യാ ശുക്ലദാലഘു സംഗ്രാഹിണീ ഹിമാരൂപക്ഷാരക്തദാഹവ്രണാപഹം കടുപാകരസാ രുച്യാകഷായാവഹ്നി വർധിനീ </poem> എന്നാണ് ഭാവപ്രകാശത്തിൽ നീർത്തിപ്പലിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. ആസ്ത്മാ, ശ്വാസകോശരോഗങ്ങൾ, കാൽമുട്ടുവേദന, [[ഹൃദ്രോഗം|ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ]], [[പനി]], അൾസറുകൾ, പിത്തരോഗങ്ങൾ, നെഞ്ചെരിച്ചിൽ തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് ഔഷധങ്ങളുണ്ടാക്കാനുപയോഗിക്കുന്നു. ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Phyla nodiflora 3 (Corse).JPG File:Phyla nodiflora 2 (Corse).JPG File:Phyla nodiflora 4 (Corse).JPG File:Phyla nodiflora 1 (Corse).JPG File:Starr 070815-8043 Phyla nodiflora.jpg File:Starr 070815-8044 Phyla nodiflora.jpg </gallery> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{CC|Phyla nodiflora}} {{WS|Phyla nodiflora}} *http://www.wildflower.org/plants/result.php?id_plant=PHNO2 *http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=phno2{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://www.nababutterfly.com/Phyla_nodiflora.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619180125/http://www.nababutterfly.com/Phyla_nodiflora.html |date=2012-06-19 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|നീ{{ർ}}ത്തിപ്പലി|നീർത്തിപ്പലി}} [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വെർബനേസി]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] jkyqf5kepvl7kpiy4shpwrvvmzl40id 0 194621 4614865 4024636 2026-04-23T20:08:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614865 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|David Bolland}} [[പ്രമാണം:David bolland.png|thumb|200px|ഡേവിഡ് ബോളണ്ട്]] കഥകളി ആദ്യമായി ഡോക്യുമെന്ററി രൂപത്തിൽ ലോകത്തിനു പരിചയപ്പെടുത്തിയ സഹൃദയനാണ് '''ഡേവിഡ് ബോളണ്ട്'.'' 1950 മുതൽ 1990 വരെയുള്ള കേരള കഥകളിരംഗത്തെ മുഴുവൻ പ്രതിഭകളെയും അവരുടെ കലാ പ്രകടനങ്ങളെയും ഇദ്ദേഹം ഭാവി തലമുറയ്ക്കായി ആർക്കൈവ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1625026/2012-05-27/kerala |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-05-27 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527232158/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1625026/2012-05-27/kerala |url-status=dead }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== 1919ൽ കെയ്‌റോയിൽ ജനിച്ച ബോളണ്ട് 1946ൽ പിയെഴ്‌സ് ലെസ്‌ലി കമ്പനിയുടെ ചുമതലയുമായാണ് കേരളത്തിലെത്തുന്നത്. 1954ൽ ആദ്യമായി ഗുരു കുഞ്ചു ക്കുറുപ്പിന്റെ കഥകളി കാണാനിടയായി. ഉദ്യോഗത്തിൽ നിന്നു വിരമിക്കുന്നതിനിടെ കേരളത്തിൽ പലയിടത്തും സഞ്ചരിച്ച് 146 കഥകളി അവതരണങ്ങൾ കണ്ട അദ്ദേഹം എല്ലാം രേഖകളാക്കി സൂക്ഷിച്ചു. മിക്കവയും ഡോക്യുമെന്ററിയുമാക്കി. കലാമണ്ഡലത്തിലെത്തിയ ബോളൻഡ് പ്രധാനപ്പെട്ട ആട്ടക്കഥകളിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഭാഗങ്ങൾ കഥകളി ആചാര്യൻ കലാമണ്ഡലം പത്മനാഭൻ നായർ ചൊല്ലിയാടിയത് വീഡിയോയിൽ അന്ന് പകർത്തി. കഥകളിയെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ പുസ്തകരചനയ്ക്കായി കെ.പി.എസ്. മേനോനെ ഗുരുവായി സ്വീകരിച്ചു. 1980ൽ പുറത്തിറക്കിയ 'എ ഗൈഡ് ടു കഥകളി' എന്ന പുസ്തകം കഥകളിക്ക് ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള മികച്ച ആമുഖമായി കണക്കാക്കുന്നു. 'മാസ്‌ക് ഓഫ് മലബാർ' എന്ന നാൽപ്പതു മിനിറ്റ് നീളുന്ന ഡോക്യുമെന്ററിയാണ് ആദ്യം പുറത്തിറങ്ങിയത്. ഇത് കഥകളിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ ഡോക്യുമെന്ററിയായിരുന്നു.<br /> ഇന്ത്യൻ ജീവിതരീതിയെക്കുറിച്ചും സംസ്‌കാരത്തെക്കുറിച്ചും 18 ചിത്രങ്ങൾ വേറെയും നിർമിച്ചു. <br /> പിയെഴ്‌സ് ലെസ്‌ലി കമ്പനി ഇന്ത്യൻ പബ്ലിക് കമ്പനിയായി മാറിയ ശേഷം 1982 വരെ അദ്ദേഹം ഡയറക്ടറായി തുടർന്നു. കഥകളി രംഗത്തെ സൗഹൃദങ്ങൾ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാനായി 1990 വരെ ഇടയ്ക്കിടെ കേരളം സന്ദർശിച്ചു. കലാമണ്ഡലത്തിലെ മികച്ച ബിരുദവിദ്യാർത്ഥിക്കായി 1973ൽ അദ്ദേഹം സ്വർണമെഡൽ ഏർപ്പെടുത്തി. 38 വർഷത്തെ കേരളവാസത്തിനുശേഷം സോമർസെറ്റിൽ തിരിച്ചുചെന്ന് ചർച്ച് വാർഡൻ, ടാക്‌സ് കമ്മീഷണർ, സ്‌കൂൾ ഗവർണർ, സാമൂഹിക സേവകൻ തുടങ്ങിയ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. <br /> ഈ ശേഖരങ്ങൾ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ കെന്റിലുള്ള റോസ് ബ്രൂഡ്ഫോർഡ് കോളേജിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>http://www.thehindu.com/arts/magazine/article2774497.ece</ref> ==കൃതികൾ== *എ ഗൈഡ് ടു കഥകളി (1980) ==ഡോക്യുമെന്ററികൾ== *'മലബാർ മാസ്‌ക്' *കഥകളി കൂടാതെ സി. പത്മനാഭൻ നായർ, എം.പി. ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരി തുടങ്ങിയവർ അവതരിപ്പിച്ച ചൊല്ലിയാട്ടം, കൂടിയാട്ടം, മോഹിനിയാട്ടം, ഓട്ടൻതുള്ളൽ, തെയ്യം, കളമെഴുത്ത്, ചുട്ടി തുടങ്ങിയവയുടെ ഡോക്യുമെന്റേഷനുകൾ ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *'മലബാർ മാസ്‌ക്' കാൻസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര അമച്വർ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലുകളിൽ നിന്ന് 26 അവാർഡുകൾ നേടി.<ref>http://www.davidbolland.co.uk/volume6.htm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== *[http://www.davidbolland.co.uk വെബ്സൈറ്റ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://theatrefutures.org.uk/kathakali/collection-overview/d-other-performance-material-from-kerala/ ബോളണ്ടിന്റെ കഥകളി ഡോക്യുമെന്റേഷന്റെ ശേഖരം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131006093221/http://theatrefutures.org.uk/kathakali/collection-overview/d-other-performance-material-from-kerala/ |date=2013-10-06 }} *[http://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/1625109-local_news-vadakkancheri-%E0%B4%B5%E0%B4%9F%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF.html ബോളൻഡ്: കലാമണ്ഡലത്തിന്റെയും കഥകളിയുടെയും സന്തതസുഹൃത്ത് ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120528021101/http://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/1625109-local_news-vadakkancheri-%E0%B4%B5%E0%B4%9F%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF.html |date=2012-05-28 }} [[വർഗ്ഗം:കഥകളി]] iyp4xdneeszpnh7hid5kgzcg04c4naj 0 198455 4614888 4553084 2026-04-24T04:49:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614888 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dicotyledon}} {{Paraphyletic group | name = ദ്വിബീജപത്ര സസ്യങ്ങൾ | image = Magnolia wieseneri.jpg | image_caption = [[Magnolia]] [[flower]] | regnum = [[Plant]]ae | phylum = [[Flowering plant|Magnoliophyta]] | classis = '''Magnoliopsida'''[[paraphyly|*]] | classis_authority = [[Alexandre Brongniart|Brongniart]] | included = *[[Eudicot]] *[[Magnoliid]] *''[[Amborella]]'' *[[Nymphaeales]] *[[Austrobaileyales]] *[[Chloranthales]] *''[[Ceratophyllum]]'' | excluded = *[[Monocotyledon|Monocot]] | subdivision_ranks = [[Order (biology)|Orders]] | subdivision = }} [[സപുഷ്പി|ആവൃതബീജി]] [[സസ്യങ്ങൾ|സസ്യങ്ങളുടെ]] ഒരു വിഭാഗമാണ് '''ദ്വിബീജപത്ര സസ്യങ്ങൾ'''. ഈ വിഭാഗത്തിൽ പ്പെടുന്ന സസ്യങ്ങളുടെ [[വിത്ത്|വിത്തിനുള്ളിലെ]] ഭ്രൂണത്തിൽ രണ്ട് ബീജ പത്രങ്ങളുണ്ടായിരിക്കും. ആവൃതബീജി സസ്യങ്ങളിലെ മറ്റൊരു വിഭാഗമായ [[ഏകബീജപത്രികൾ]] ഒരു [[cotyledon|ബീജപത്രം]] മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. ദ്വിബീജപത്രികളിൽ 1,65,000-ൽ അധികം [[സ്പീഷീസ്|സ്പീഷീസുണ്ട്]]. ഇവയെ 265-ഓളം [[കുടുംബം|കുടുംബങ്ങളിലായി]] ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ==ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ട സസ്യങ്ങൾ== *ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വ്യാവസായിക പ്രാധാന്യമുള്ള [[പരുത്തി]] *മെച്ചപ്പെട്ട [[തടി|തടിയിനങ്ങളായ]] [[ഈട്ടി]](വീട്ടി), [[തേക്ക്]]; *ഭക്ഷ്യപ്രാധാന്യമുള്ള പയറുവർഗങ്ങൾ, പഴവർഗങ്ങൾ, [[പച്ചക്കറി|പച്ചക്കറിയിനങ്ങൾ]], അണ്ടിപ്പരിപ്പു വർഗങ്ങൾ; *വിവിധയിനം [[ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]]; *പാനീയ വിളകളായ [[തേയില]], [[കാപ്പി]]; *നാണ്യവിളകളായ [[റബ്ബർ]], സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ; *[[പുകയില]], [[കറുപ്പ്]] തുടങ്ങിയ ലഹരി പദാർഥങ്ങൾ; *നിരവധിയിനം അലങ്കാരച്ചെടികൾ തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു. [[ഓഷധി|ഓഷധികളും]] ദുർബലസസ്യങ്ങളും [[ആരോഹി]]കളും കുറ്റിച്ചെടികളും [[മരം|മരങ്ങളും]] [[പരാദസസ്യം|പരാദസസ്യങ്ങളും]] ജലസസ്യങ്ങളും മരുസസ്യങ്ങളും ഈ വിഭാഗത്തിലുൾപ്പെടുന്നു. [[വിത്ത്]] മുളയ്ക്കുമ്പോൾ മുതൽ [[സസ്യം|സസ്യത്തിന്റെ]] ആയുഷ്കാലത്തോളം വളരുന്ന പ്രാഥമിക മൂലവും ആഗിരണത്തെ സഹായിക്കുന്ന മൂലലോമങ്ങളും ഈ സസ്യവിഭാഗത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. ദ്വിബീജപത്രികൾക്കെല്ലാംതന്നെ ശാഖോപശാഖകളോടുകൂടിയ വേരുപടലമാണുള്ളത്. [[ഉരുളക്കിഴങ്ങ്]], [[മധുരക്കിഴങ്ങ്]], [[മരച്ചീനി]], [[കാരറ്റ്]], [[ബീറ്റ്റൂട്ട്]], [[മുള്ളങ്കി]] തുടങ്ങിയ ഭൂകാണ്ഡങ്ങൾ ദ്വിബീജപത്രികളിൽപ്പെടുന്ന പച്ചക്കറിവിളകളാണ്. ദ്വിബീജപത്ര സസ്യങ്ങളുടെ ഇളം വേരുകളിലെ അധിചർമവും കോർട്ടെക്സും ഏകബീജി പത്രികളിലേതുപോലെ തന്നെയാണ്. സംവഹന നാളികൾക്ക് ഒരേപോലെയുള്ള അരീയ വിന്യാസമായിരിക്കും. മൃദു-ഖര വ്യൂഹങ്ങൾ എണ്ണത്തിൽ കുറവായിരിക്കും. ഖരവ്യൂഹങ്ങൾ തമ്മിൽ യോജിച്ചാണിരിക്കുക. പിത്ത് ഒട്ടും തന്നെ കാണപ്പെടുന്നില്ല. പുതിയ മെരിസ്റ്റമിക കലയായ കേമ്പിയം രൂപംകൊണ്ടതിനുശേഷമേ ദ്വിബീജപത്രികളുടെ വേരുകൾക്ക് വണ്ണം കൂടാറുള്ളൂ. കേമ്പിയത്തിന്റെ കോശവിഭജനംമൂലം ദ്വിതീയ കലകളുണ്ടാകുന്നു. ഖര-മൃദു വ്യൂഹങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലുള്ള കുറവും വിസ്താരമേറിയ പിത്തിന്റെ അഭാവവും ദ്വിബീജപത്രികളുടെ വേരുകളെ ഏകബീജപത്രികളുടേതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ==ഏകബീജ ദ്വിബീജ ഘടനാവ്യത്യാസം== ===കാണ്ഡത്തിന്റെ ഘടന=== ദ്വിബീജപത്രികളുടെ കാണ്ഡത്തിന്റെ ഘടനയും ഏകബീജപത്രികളുടേതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. അധിചർമത്തെ ത്തുടർന്ന് കോർട്ടെക്സും കേന്ദ്രഭാഗത്തായി വൃത്താകൃതിയിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന സംവഹനവ്യൂഹങ്ങളും ഇതിലുണ്ട്. ഏകബീജ പത്രികളിലാകട്ടെ സംവഹനവ്യൂഹങ്ങൾ കോർട്ടെക്സിൽ ചിന്നിച്ചിതറിയ നിലയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഖരവ്യൂഹത്തിനും മൃദുവ്യൂഹത്തിനുമിടയ്ക്കുള്ള മെരിസ്റ്റമിക കോശങ്ങളായ കേമ്പിയം കാണ്ഡത്തിന്റെ ദ്വിതീയ വൃദ്ധിക്കും തുടർന്നുള്ള വണ്ണംവയ്ക്കലിനും കാരണമായിത്തീരുന്നു. കാണ്ഡത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് കനം കുറഞ്ഞ പാരൻകൈമ കോശങ്ങളുള്ള പിത്ത് കാണപ്പെടുന്നു. ===ദുർബലസസ്യങ്ങൾ=== കനംകുറഞ്ഞ തണ്ടോടുകൂടിയ ദുർബലസസ്യങ്ങൾക്ക് നിവർന്നു വളരാൻ ബലമില്ലാത്തപ്പോൾ മരങ്ങളിലോ കുറ്റിച്ചെടികളിലോ താങ്ങുകളിലോ കയറി പടർന്നു വളരുന്നു. ഇതിന് പ്രധാനമായും സസ്യങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നത് പ്രതാനങ്ങളാണ്. പ്രകന്ദം, ധാവരൂഹം, കന്ന്, ശൽക്കകന്ദം, ഫില്ലോക്ലാഡ് എന്നിങ്ങനെ വിവിധ രൂപങ്ങളായി കാണ്ഡം രൂപാന്തരപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അവസ്ഥകളുമുണ്ട്. ===ഇലകൾ=== ദ്വിബീജപത്രസസ്യങ്ങളുടെ [[ഇല|ഇലയ്ക്ക്]] ജാലിക സിരാവിന്യാസവും ഏകബീജപത്രികളിൽ സമാന്തര സിരാവിന്യാസവുമാണുള്ളത്. ഇലകളുടെ ഉപരിതലത്തിലും അടിഭാഗത്തുമുള്ള അധിചർമപാളികൾക്കിടയിലായിട്ടാണ് മീസോഫിൽ കല കാണപ്പെടുന്നത്. അധിചർമത്തിലുള്ള രന്ധ്രങ്ങൾ വഴിയാണ് വാതക വിനിമയം സാധ്യമാകുന്നത്. പ്രാണികളെയും ഷഡ്പദങ്ങളെയും മറ്റും പിടിച്ചു ഭക്ഷിക്കുന്ന, മാംസഭോജനത്തിനായി രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ച ഇലകളോടുകൂടിയ സസ്യങ്ങളും ദ്വിബീജ പത്ര വിഭാഗത്തിലുൾ പ്പെടുന്നു. ഉദാ. നെപ്പൻതസ്, [[യൂട്രിക്കുലേറിയ]]. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിപ്പം കൂടിയ ഇലകളുള്ള വിക്ടോറിയ റിജിയയും ഇതിലുൾ പ്പെടുന്നു. ===പുഷ്പങ്ങൾ=== ഇവയിൽ ഒറ്റയായോ ധാരാളം [[പുഷ്പം|പുഷ്പങ്ങളുള്ള]] പുഷ്പമഞ്ജരിയായോ പുഷ്പങ്ങളുണ്ടാകുന്നു. വർഗീകരണ [[ശാസ്ത്രം|ശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നായ പുഷ്പം [[നിറം|നിറത്തിലും]] വലിപ്പത്തിലും [[ആകൃതി|ആകൃതിയിലും]] ഘടനയിലും ഇനങ്ങൾതോറും വ്യത്യസ്തത പുലർത്തുന്നതായി കാണാം. പുഷ്പഘടകങ്ങളധികവും അഞ്ചോ അതിന്റെ ഗുണിതങ്ങളായോ ആയിരിക്കും. പയറുവർഗങ്ങളുൾ പ്പെടുന്ന ഫാബേസീ (Fabaceae)<ref>http://plants.usda.gov/java/ClassificationServlet?source=display&classid=Fabaceae{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Classification for Kingdom Plantae Down to Family Fabaceae</ref> കുടുംബത്തിലെ പുഷ്പങ്ങളുടെ പിൻഭാഗത്ത് വലിയ ഒറ്റദളമായി നിലകൊള്ളുന്ന പതാകദളവും പാർശ്വദളങ്ങളായ പക്ഷദളങ്ങളും പക്ഷദളങ്ങൾക്കു കീഴെയായി വീതികുറഞ്ഞ രണ്ട് കീൽ ദളങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. കേസരങ്ങൾ രണ്ടുമുതൽ അനേകഎണ്ണം വരെ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. ദ്വിബീജപത്രികളിൽപ്പെടുന്ന ചില ആദിമകുടുംബങ്ങളിലൊഴികെ, മിക്കവാറും സസ്യങ്ങളുടെയെല്ലാം പരാഗത്തിന് മൂന്ന് രന്ധ്രങ്ങളുണ്ടായിരിക്കും; ഏകബീജികളിൽ ഇത് ഒറ്റയായിരിക്കും. ==കുടുംബം== 950-ലധികം ജീനസ്സുകളും ഇരുപതിനായിരത്തിലധികം സ്പീഷീസും ഉള്ള കമ്പോസിറ്റെ (Compositae)<ref>http://www.theplantlist.org/browse/A/Compositae/ The family Compositae is in the major group Angiosperms (Flowering plants).</ref> കുടുംബമാണ് ഏറ്റവും വലിയ കുടുംബമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ കുടുംബത്തിലെ അധിക ഇനങ്ങളും ഓഷധികളാണ്; മൈക്കാനിയ സ്ക്കാൻഡൻസ് ( Mikania scandens )<ref>http://www.hear.org/starr/images/species/?q=mikania+scandens&o=plants Mikania scandens (climbing hempvine)</ref> എന്ന ആരോഹിയും അപൂർവം കുറ്റിച്ചെടികളും മരങ്ങളും ഈ കുടുംബത്തിലുണ്ട്. പയറുവർഗങ്ങളെല്ലാം ഉൾ പ്പെടുന്ന [[ഫാബേസീ]] കുടുംബമാണ് രണ്ടാം സ്ഥാനത്ത്. ഇതിൽ 13,000-ത്തിലധികം സ്പീഷീസ് ഉണ്ട്. ഏതാനും അലങ്കാരച്ചെടികളും ഇതിൽ പ്പെടുന്നു. ഇത്തരം സസ്യങ്ങളുടെ വേരിലെ മൂലാർബുദങ്ങളിലുള്ള ബാക്റ്റീരിയ നൈട്രജൻ യൗഗികങ്ങൾ നിർമിച്ച് മണ്ണിനെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ഈ കുടുംബത്തിലെ സസ്യങ്ങളെ വിളപരിക്രമത്തിന് കർഷകർ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. [[യുഫോർബിയേസീ]]യിൽ 7500 സ്പീഷീസും [[റൂബിയേസീ]]യിൽ 6500-ഉം [[ലാമിയേസീ]]യിൽ 3200-ഉം അംബെല്ലിഫെറെയിൽ 3000-ഉം റോസേസീയിൽ 3000-ഉം ബ്രസീക്കേസീയിൽ 3000-ഉം സ്പീഷീസ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ==വർഗീകരണം== വർഗീകരണ ശാസ്ത്രകാരന്മാർ അഗ്രഗത സ്വഭാവങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഏകബീജപത്രികൾക്കും ദ്വിബീജപത്രികൾക്കും സ്ഥാനം നൽകിയത്. ആദ്യമായി സപുഷ്പികളെ ഏകബീജപത്രികളെന്നും ദ്വിബീജപത്രികളെന്നും വിഭജിച്ചത് ജോസഫ് ദെ ജെസ്സ്യു ആയിരുന്നു. ബെസ്സിയും ഹച്ചിൻസണും ദ്വിബീജപത്രികൾക്കുശേഷമാണ് ഏകബീജപത്രികൾക്കു സ്ഥാനം നൽകിയത്. ഏകബീജികൾ കൂടുതൽ അഗ്രഗത സ്വഭാവങ്ങളുള്ളതാണെന്നു കരുതിയതാണ് ഇതിനു കാരണം. ബെസ്സിയുടെ വർഗീകരണത്തിൽ 24 ഗോത്രങ്ങളിലായി 255 കുടുംബങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഹച്ചിൻസൺ ദ്വിബീജപത്രികളിലെ 76 ഗോത്രങ്ങളിലായി 264 കുടുംബങ്ങളെ വർഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു (1926). ദെ ജെസ്സ്യുവിന്റെ വർഗീകരണത്തിനുശേഷം ദെ കാൻഡോൾ ആവിഷ്കരിച്ച വർഗീകരണപദ്ധതിയാണ് ബെൻതാം-ഹുക്കർ അടിസ്ഥാനമായി സ്വീകരിച്ചത്. ദെ കാൻഡോൾ ദ്വിബീജപത്രസസ്യങ്ങളെ ഡിപ്ലോക്ലാമിഡ്യേ, മോണോക്ലാ‌മിഡ്യേ എന്ന് രണ്ടായി തിരിച്ചു. ബെൻതാം-ഹുക്കർ ദ്വിബീജികളെ തുല്യപദവിയുള്ള മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായിട്ടാണ് തിരിച്ചത്: പോളിപെറ്റാലെ, ഗാമോപെറ്റാലെ, മോണോ ക്ലാമിഡിയേ. ദെ കാൻഡോളിന്റെ വർഗീകരണത്തിലെ തലാമിഫ്ലോറയ്ക്കും കാലിസിഫ്ലോറയ്ക്കും ഇടയിലായി ഡിസ്ക്കിഫ്ലോറ എന്നൊരു സീരീസും കൂടി ഉൾ പ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബെൻതാം-ഹുക്കർ അനാവൃതബീജിസസ്യങ്ങളെ ദ്വിബീജിപത്രികളുടെയും ഏകബീജപത്രികളുടെയും മധ്യത്തിലുൾ പ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. അനാവൃതബീജികൾ ആവൃതബീജികളിൽനിന്ന് ഒട്ടേറെ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉള്ളവയായതിനാൽ ദ്വിബീജികൾക്കും ഏകബീജികൾക്കുമിടയിൽ പ്പെടുത്തിയത് ഉചിതമായില്ല എന്ന് അഭിപ്രായമുണ്ട്. ബെൻതാം-ഹുക്കർ വർഗീകരണ പദ്ധതിയിൽ ആവൃതബീജികളുടെ ഉത്പത്തിയെപ്പറ്റി പരാമർശിച്ചിട്ടുമില്ല. ചില ദ്വിബീജപത്ര സസ്യങ്ങളുടെ പുഷ്പങ്ങൾ അലങ്കാരത്തിന് ഉപയോഗപ്പെടുത്തി വരുന്നു. [[റോസ്]], [[മുല്ല]], [[കൈത (നാനാർത്ഥങ്ങൾ)|കൈതപ്പൂ]] എന്നിവയിൽനിന്നുള്ള സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ മെച്ചമേറിയതാണ്. [[മുരിങ്ങ]], [[പയർ]] [[തകര]] തുടങ്ങിയവയുടെ പുഷ്പങ്ങൾ കറിവയ്ക്കാനുപയോഗിക്കുന്നു. [[ഗ്രാമ്പൂ|ഗ്രാമ്പു]] [[ഔഷധം|ഔഷധമാ]]യും മസാലയായും ഉപയോഗപ്പെടുത്തിവരുന്നു. കോളിഫ്ലവർ പച്ചക്കറിയായുപയോഗിക്കുന്നു. പുഷ്പത്തിന്റെ വർത്തികയിൽ നിന്നും വർത്തികാഗ്രത്തിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന [[കുങ്കുമം]] (കാർത്താമസ് ടിങ്റ്റോറിയസ്) ഔഷധമായും [[പായസം|പായസങ്ങളിലും]] മറ്റും ചേർക്കാനും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ==ഇതുംകൂടികാണുക== *[[ഇല]] *[[തടി]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *http://www.britannica.com/EBchecked/topic/357598/dicotyledon *http://www.bcb.uwc.ac.za/ecotree/monodico.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130729184933/http://www.bcb.uwc.ac.za/ecotree/monodico.htm |date=2013-07-29 }} *http://wiki.answers.com/Q/What_are_the_differences_between_monocotyledonous_and_dicotyledonous_plants *http://www.jki.bund.de/fileadmin/dam_uploads/_veroeff/bbch/BBCH-Skala_englisch.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110718204756/http://www.jki.bund.de/fileadmin/dam_uploads/_veroeff/bbch/BBCH-Skala_englisch.pdf |date=2011-07-18 }} *http://www.ibguides.com/biology/notes/plant-structure-and-growth *http://www.ehow.com/facts_5128063_dicotyledonous-plant.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120718194625/http://www.ehow.com/facts_5128063_dicotyledonous-plant.html |date=2012-07-18 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ദ്വിബീജപത്ര_സസ്യങ്ങ{{ൾ}}|ദ്വിബീജപത്ര സസ്യങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:സസ്യവർഗ്ഗീകരണം]] aj12f7od4x46ngnz8bihgc0a9q6ak5n 0 199195 4614840 2282796 2026-04-23T15:29:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614840 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tallensi}} ഉത്തര ഘാനയിലെ സാവന്നാ (Savanna) മേഖലയിലുള്ള ഒരു നീഗ്രോ ജനവർഗമാണ് '''ടാലെൻസി.''' ഇതിന് പല ഗോത്രങ്ങളുണ്ട്. കൃഷിയും കാലിവളർത്തലും കോഴിവളർത്തലും ഇവർ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമായി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗുർ (Gur) ഭാഷാ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട താൽനി (Talni) ആണ് ഇവരുടെ ഭാഷ. ==കുടുംബക്രമവും ആചാരങ്ങളും== കൂട്ടുകുടുംബങ്ങളായി കഴിഞ്ഞുകൂടുന്ന ജീവിതരീതിയാണ് ഇവർക്കുള്ളത്. ബഹുഭാര്യാത്വസമ്പ്രദായം ഇവരുടെയിടയിൽ നിലവിലുണ്ട്. കുടുംബനാഥനും ആൺമക്കളും (ചിലപ്പോൾ ചെറുമക്കളും) അവരുടെ ഭാര്യമാരും അവിവാഹിതകളായ പെൺമക്കളും ഒരു കുടുംബമായി താമസിക്കുന്നു. വിവാഹിതരായ പെൺമക്കൾ അവരുടെ ഭർത്താവിന്റെ കുടുംബത്തിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ദൃഢമായ കുടുംബ ബന്ധം പുലർത്തുന്നവരാണിവർ. പിതാവു വഴിയുള്ള പിൻതുടർച്ചാക്രമം പാലിച്ചുവരുന്നു. അന്യജാതിയിൽ നിന്നുള്ള വിവാഹബന്ധം അംഗീകരിക്കുവാൻ ഇവർ മടികാണിക്കുന്നില്ല. ഗോത്രങ്ങൾക്ക് സ്വയംഭരണാവകാശമുണ്ട്. ഇവർ പിന്തുടർന്നുവരുന്ന ജീവിതക്രമത്തിൽ പ്രത്യക്ഷനീതിനിർവഹണാധികാരം മുതിർന്ന ഗോത്ര നേതാക്കളിൽ നിക്ഷിപ്തമായുള്ള സമ്പ്രദായം നിലവിലിരിക്കുന്നു. ചില ഗോത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മുതിർന്ന നേതാവ് ഗോത്രമുഖ്യനായി കണക്കാക്കപ്പെടുമ്പോൾ മറ്റു ചില ഗോത്രങ്ങളിൽ മുതിർന്ന നേതാവ് ഭൂമിയുടെ ആചാരപരമായ അവകാശിയായി പരിഗണിക്കപ്പെടുകയാണ് പതിവ്. കൃഷിയിറക്കും വിളവെടുപ്പും ഉത്സവങ്ങളായി ആഘോഷിക്കുന്നു. സാമൂഹിക പരിവർത്തനങ്ങളോട് ഇണങ്ങിപ്പോകുവാൻ മടികാണിക്കാത്ത ഇക്കൂട്ടർ രാജ്യത്തു ലഭ്യമായ ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസ സൗകര്യവും മറ്റ് അവസരങ്ങളും പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. തൊഴിൽപരമായ കുടിയേറ്റത്തിനുള്ള സൗകര്യം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതിലും ഉത്സുകരാണിവർ. ഗോത്രനേതാക്കളിൽ നിക്ഷിപ്തമായിരുന്ന അധികാരാവകാശങ്ങൾ ആധുനിക രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥിതിയിൽ ഔദ്യോഗിക ഭരണ ഏജൻസികളാണ് ഇപ്പോൾ നിർവഹിച്ചുവരുന്നത്. ==അവലംബം== <references/> ==അധിക വായനക്ക്== *Fortes, Meyer (1945). ''The Dynamics of Clanship among the Tallensi''. London: Oxford University Press (for International African Institute). *Fortes, Meyer (1949). ''The Web of Kinship among the Tallensi''. London: Oxford University Press (for International African Institute). *Fortes, Meyer (1959). ''Oedipus and Job in West African Religion''. Cambridge: Cambridge University Press. *Two reports of a stay among the Tallensi in [[Gbeogo]]: **[http://www.cleovoulou.com/ Cleovoulou, Marios]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (June 1998). [http://www.cleovoulou.com/cultdev.htm "How does development affect culture?"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. **Cleovoulou, Marios (1998). [http://www.cleovoulou.com/newslt98.htm "1998 Newsletter"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717065819/http://www.cleovoulou.com/newslt98.htm |date=2012-07-17 }}. *Riehl, Volker (2003). ''The Dynamics of Peace: role of traditional festivals of the Tallensí in northern Ghana in creating sustainable peace'' In: Kröger, F. / B. Meier (ed): Ghana’s North. Frankfurt/M.: Peter Lang Verlag, 207 - 223 *Riehl, Volker/Christiane Averbeck (1994) ''‘Die Erde kommt, die Erde geht’: Zum religiösen Naturverständnis der Tallensi in Nord-Ghana'' In: Sociologus, N.F., Bd. 44, 136-148 *Riehl, Volker (1993). ''Natur und Gemeinschaft: Sozialanthropologische Untersuchungen zur Gleichheit bei den Tallensi in Nord-Ghana'' Frankfurt/M.: Peter Lang Verlag *Riehl, Volker (1989) The Land is Ours: Research on the Land-Use System among the Tallensi in Northern Ghana. In: Cambridge Anthropology, Vol. 14, No. 2, 26-42 {{Sarvavijnanakosam|ടാലെൻസി}} [[വർഗ്ഗം:ഘാനയിലെ ജന വർഗ്ഗങ്ങൾ]] 0t75en1jbovzwrfeis97fsimdd6e3r0 0 199816 4614844 4024603 2026-04-23T16:26:39Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614844 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tintern Abbey}} [[File:Tintern Abbey and Courtyard.jpg|thumb|300px|ടിന്റേൺ ആബി]] [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തുള്ള പ്രശസ്തമായ വാസ്തുശില്പാവശിഷ്ടകേന്ദ്രമാണ് '''ടിന്റേൺ ആബി'''. മോൺമൗത്ത് (Monmouth)ൽ നിന്ന് 13 കി. മീ. തെക്ക് വൈ' (Wye) നദിയുടെ പ. ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] നിന്നു വന്ന സിസ്റ്റെർഷെൻ (ഫ്രാൻസിലെ സീറ്റോവനത്തിൽ ബനിഡിക്ടൈൻ സന്ന്യാസിമാർ 1098-ൽ സ്ഥാപിച്ച സന്ന്യാസിസംഘം) സന്ന്യാസിമാർക്കുവേണ്ടി 1131-ൽ വാൾട്ടർ ഡിക്ലെയർ സ്ഥാപിച്ച സന്ന്യാസി മഠത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. മേൽക്കൂര ഇല്ലാതെ അവശേഷിച്ചിട്ടുള്ള ദേവാലയം 1220-നും 1287-നും ഇടയ്ക്കാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. വാസ്തുശില്പവിദ്യയുടെ മനോഹാരിത തുളുമ്പി നിൽക്കുന്ന ഇതിന്റെ പണി 14-ാം ശ.-ന്റെ ആരംഭത്തിലാണ് പൂർത്തിയായത്. 1537-ൽ ഹെൻട്രി VIIIന്റെ കാലത്ത് ഇതിനു നാശം സംഭവിച്ചു. [[വില്യം വേഡ്‌സ്‌വർത്ത്‌|വില്യം വേഡ്സ്വർത്തിന്റെ]] ലൈൻസ് കംപോസ്ഡ് എ ഫ്യൂ മൈൽസ് എബൗ ടിന്റേൺ ആബി' എന്ന കവിത ടിന്റേൺ ആബിയെ പിൽക്കാലത്ത് പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർത്തി. എന്നാൽ കവിതയിൽ ഒരിടത്തും ദേവാലയത്തെപ്പറ്റി പരാമർശം ഇല്ല. 1900-ൽ ബ്രിട്ടിഷ് ഗവൺമെന്റ് ടിന്റേൺ ആബി വിലയ്ക്കുവാങ്ങി. ==അവലംബം== <references/> ==ചിത്രജാലകം== <gallery> Image:Tintern Abbey-inside-2004.jpg|Tintern Abbey, interior Image:Tintern Abbey and River Wye 2004-07-25.jpg|Tintern Abbey viewed from the far (English) bank of the [[River Wye]] File:Tintern Abbey, Monmouthshire, taken 1965 - geograph.org.uk - 743057.jpg| The abbey in 1965 File:Tintern Abbey in winter.jpg|The abbey in the snow File:Tintern Abbey from hillside.jpg|Tintern Abbey from hillside above road File:Tintern Abbey by W.A. Call.jpg|Tintern Abbey from north west across the river </gallery> ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|Tintern Abbey}} *{{Cite web |url=http://cadw.wales.gov.uk/daysout/tinternabbey/ |title=Tintern Abbey visitor information |publisher=[[Cadw]] }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.castlewales.com/tintern.html Tintern Abbey information at Castlewales.com] *[http://virtualexperience.co.uk/?page=projects&sub=tintern Tintern Abbey - A Virtual Experience] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160415021820/http://www.virtualexperience.co.uk/?page=projects&sub=tintern |date=2016-04-15 }} *[http://cistercians.shef.ac.uk/abbeys/tintern.php Cistercian Abbeys: Tintern] *[http://www.paradoxplace.com/Photo%20Pages/UK/Britain_Centre/Tintern_Abbey/Tintern_Abbey.htm Tintern and Other British Cistercian Abbey Photo Pages] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160514142503/http://www.paradoxplace.com/Photo%20Pages/UK/Britain_Centre/Tintern_Abbey/Tintern_Abbey.htm |date=2016-05-14 }} *[http://www.lib.umich.edu/spec-coll/tintern/ Enchanting Ruin: Tintern Abbey and Romantic Tourism in Wales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090609161236/http://www.lib.umich.edu/spec-coll/tintern/ |date=2009-06-09 }} *[http://www.tinternvillage.co.uk The Tintern Village Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120608224908/http://www.tinternvillage.co.uk/ |date=2012-06-08 }} {{Sarvavijnanakosam|}} 7cnz3g82tr5hcplpdlyy19ohr1mdro3 0 200956 4614846 4596554 2026-04-23T16:35:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614846 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tirana }} {{Infobox settlement |name = '''ടിറാന''' |official_name = |native_name = Tiranë <!-- for cities whose native name is not in English --> |settlement_type = [[Cities in Albania|City]]<!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--> |nickname = |motto = |image_skyline = Tirana by Night.jpg |imagesize = 300px |image_caption = Skyline of Tirana by night overlooking [[Rinia Park]] |image_flag = Flag of Tirana.svg |flag_size = 140px |flag_link = Flag of Tirana |image_seal = |seal_size = |image_shield = Stema e Bashkisë Tiranë.svg |shield_size = 80px |shield_link = Shield of Tirana |city_logo |citylogo_size = |image_map = |mapsize = |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |image_dot_map = |dot_mapsize = |dot_map_caption = |dot_x = |dot_y = |pushpin_map = Albania<!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |pushpin_map_caption = Location of Tirana in Tirana County |pushpin_mapsize = |coordinates_region = AL |subdivision_type = Country |subdivision_name = {{ALB}} |subdivision_type1 = [[Counties of Albania|County]] |subdivision_name1 = [[Tirana County]] |subdivision_type2 = [[Districts of Albania|District]] |subdivision_name2 = [[Tirana District]] |subdivision_type3 = |subdivision_name3 = |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = |seat_type = |seat = |parts_type = |parts_style = |parts = |p1, p2, etc. = |government_footnotes = |government_type = |leader_title1 = [[List of mayors of Tirana|Mayor]] |leader_name1 = [[Lulzim Basha]] ([[Democratic Party of Albania|PD]])<ref>{{Cite web |url=http://www.tirana.gov.al/ |title=www.tirana.gov.al |access-date=2012-07-21 |archive-date=2010-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100708034503/http://www.tirana.gov.al/?cid=1,10 |url-status=dead }}</ref> |leader_title2 = Government |leader_name2 = [[City Council of Tirana|City Council]] |leader_title3 = |leader_name3 = |leader_title4 = |leader_name4 = |parts_type = Subdivisions |parts = 11 [[Administrative divisions of Tirana|Municipal Units]] |established_title = Founded |established_date = 1614 |established_title2 = <!-- Incorporated (town) --> |established_date2 = |established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> |established_date3 = |founder = |named_for = |unit_pref = Metric |area_footnotes = |area_magnitude = |area_total_km2 = 41.8<!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox settlement for details on automatic unit conversion--> |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = 1652 |area_metro_sq_mi = |elevation_footnotes = |elevation_m = 110 |elevation_max_m = |elevation_min_m = |population_as_of = 2011 |population_footnotes = <ref name="Albanian 2011 census">{{cite web |url=http://census.al/Resources/Data/Census2011/Instat_print%20.pdf |title=Population and Housing Census in Albania |year=2011 |publisher=Institute of Statistics of Albania |access-date=2012-07-21 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112022139/http://census.al/Resources/Data/Census2011/Instat_print%20.pdf |url-status=dead }}</ref> |population_total = 421,286 |population_density_km2 = 10553 |population_density_sq_mi = |population_metro = 763,634 |population_density_metro_km2 = 462 |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |population_blank1_title = |population_blank1 = |population_density_blank1_km2 = |population_density_blank1_sq_mi = |timezone = [[Central European Time|CET]] |utc_offset = +1 |timezone_DST = [[CEST]] |utc_offset_DST = +2 |latd=41 |latm=19 |lats=48 |latNS=N |longd=19 |longm=49 |longs=12 |longEW=E |postal_code_type = [[Postal codes in Albania|Postal code]]<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = 1001–1028<ref>{{In lang|Sq}} [http://www.postashqiptare.al/kreu.php?fq=mesi&gj=al&kid=54 Kodi postar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220080737/http://www.postashqiptare.al/kreu.php?fq=mesi&gj=al&kid=54 |date=2012-02-20 }} Posta Shqiptare. www.postashqiptare.al. Retrieved on 13 November 2008</ref> |area_code = +355 4 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = {{URL|http://www.tirana.gov.al/}} |footnotes = }} [[അൽബേനിയ|അൽബേനിയയുടെ]] തലസ്ഥാനനഗരവും, നഗരമുൾക്കൊള്ളുന്ന ജില്ലയും. [[അൽബേനിയ|അൽബേനിയയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും ഇതുതന്നെ. [[അഡ്രിയാറ്റിക് കടൽ|അഡ്രിയാറ്റിക് കടലിൽനി]]ന്ന് 32 കി.മീ. മാറി ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ഇസം (Ishm) നദീസമതലത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അൽബേനിയയുടെ ഏതാണ്ട് മധ്യഭാഗത്തായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ നഗരം രാജ്യത്തെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ - സാമ്പത്തിക - സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. ജില്ലയുടെ വിസ്തീർണ്ണം: 1,238 ച.കി.മീ.; ജനസംഖ്യ: 374,483 ('90); നഗരജനസംഖ്യ: 251,000 ('91). അൽബേനിയയിലെ ഒരു പ്രധാന ഉത്പാദക കേന്ദ്രമാണ് ടിറാന. സംസ്കരിച്ച ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ, തുണിത്തരങ്ങൾ, സിഗരറ്റ്, കാർഷികോപകരണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന ഉത്പന്നങ്ങൾ. രാജ്യത്തെ ഒരു പ്രധാന ഗതാഗതകേന്ദ്രം കൂടിയായ ടിറാനയിൽ ഒരു വിമാനത്താവളവും (റിനാസ്) പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ടിറാന നഗരത്തെ അൽബേനിയൻ തീരപ്രദേശവും മറ്റു പ്രധാന പട്ടണങ്ങളുമായി റെയിൽപ്പാതകൾ മുഖേന ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു സർവകലാശാല, ശാസ്ത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, ദേശീയ തിയേറ്റർ എന്നിവയ്ക്ക് പുറമേ നിരവധി മ്യൂസിയങ്ങളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ജനസംഖ്യയുടെ 75 ശ.മാ.-ത്തോളം മുസ്ലീങ്ങളാണ്. രണ്ടാം ലോകയുദ്ധാനന്തരം ദ്രുതഗതിയിൽ ഉണ്ടായ വ്യാവസായികവത്ക്കരണം ടിറാനയെ ഒരു ആധുനിക വ്യാവസായിക ഭരണസിരാകേന്ദ്രമായി വികസിപ്പിച്ചു. ഓട്ടോമൻ കാലഘട്ടം മുതൽക്കുള്ള ചില കെട്ടിടങ്ങൾ ഇവിടെ ഇപ്പോഴുമുണ്ട്. [[അൽബേനിയ|അൽബേനിയൻ]] ഭരണതലസ്ഥാനമെന്നുള്ള പദവിയും യുദ്ധാനന്തരമുള്ള ടിറാനയുടെ അതിദ്രുതവികാസത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. ==ചരിത്രം== 15 ആം ശതകത്തിലെ ചില രേഖകളിലാണ് ഈ പ്രദേശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യപരാമർശങ്ങൾ കാണുന്നത്. ഈ കാലഘട്ടം മുതൽ 1912 വരെ ടിറാന പ്രദേശം ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. 1920-ൽ ടിറാന സ്വതന്ത്ര അൽബേനിയയുടെ തലസ്ഥാനമായി. ആയിരത്തിതൊള്ളായിരത്തി മുപ്പതുകളിൽ ഇവിടം ഭരിച്ച സോഗ് രാജാവ് നഗരത്തെ പുനർനിർമ്മിക്കുവാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇറ്റാലിയൻ വാസ്തുശില്പികളാണ് നഗരത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണ ചുമതല ഏറ്റെടുത്തത്. നഗരത്തിന്റെ ചില പുരാതന ഭാഗങ്ങളും പഴയ മുസ്ലീം പള്ളികളും നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഇവർ നഗരത്തെ ആധുനികവത്ക്കരിച്ചു. രണ്ടാം ലോക യുദ്ധകാലത്ത് ആദ്യം ഇറ്റാലിയൻ സേനയും തുടർന്ന് [[ജർമൻ]] സേനയും ടിറാന കീഴടക്കി. 1944 നവ.-ൽ [[അൽബേനിയ|അൽബേനിയൻ]] സൈന്യം ടിറാനയെ സ്വതന്ത്രമാക്കി. 1946 ജനു-ൽ [[അൽബേനിയ|അൽബേനിയൻ]] സോഷ്യലിസ്റ്റ് ഭരണം പ്രാബല്യത്തിൽവന്നു. ==അവലംബം== <references/> ==അധിക വായനക്ക്==*[http://rudar.ruc.dk/bitstream/1800/2321/1/Post-socialist%2520city%2520development%2520in%2520Tirana.pdf Abitz, Julie. ''Post-Socialist Development in Tirana.'' Roskilde: Roskilde Universitetscenter, 2006.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425150635/http://rudar.ruc.dk/bitstream/1800/2321/1/Post-socialist%20city%20development%20in%20Tirana.pdf |date=2012-04-25 }} *Agorastakis, Michalis and Giorgos Sidiropoulos. 2007. Population change due to geographic mobility in Albania, 1989–2001, and the repercussions of internal migration for the enlargement of Tirana. ''Population, Space and Place'' 13, no. 6, pp.&nbsp;471–481 *Aliaj, Besnik; Keida Lulo and Genc Myftiu. ''Tirana: the Challenge of Urban Development'', Tirana: Cetis, 2003 ISBN 99927-880-0-3 *[http://tiranaworkshop10.pbworks.com/f/besnik%2Baliaj%2Bhistory%2Bhousing%2Balbania%202.pdf Aliaj, Besnik. ''A Short History of Housing and Urban Development Models during 1945-1990'', Tirana 2003.] *[http://alain-bertaud.com/AB_Files/AB_Albania%20Urban%20informal%20Sector%20paper.pdf Bertaud, Alain. ''Urban Development in Albania: the Success Story of the Informal Sector'', 2006.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011181142/http://alain-bertaud.com/AB_Files/AB_Albania%20Urban%20informal%20Sector%20paper.pdf |date=2011-10-11 }} *[http://etd.lib.metu.edu.tr/upload/12612184/index.pdf Bleta, Indrit. ''Influences of Political Regime Shifts on the Urban Scene of a Capital City, Case Study: Tirana.'' Turkey, 2010.] *Capolino, Patrizia. 2011. Tirana: A Capital City Transformed by the Italians. ''Planning Perspectives'' 26, no. 4, pp.&nbsp;591–615 *[http://ageconsearch.umn.edu/bitstream/12806/1/ltcwp31.pdf Felstehausen, Herman. ''Urban Growth and Land Use Changes in Tirana, Albania: With Cases Describing Urban Land Claims.'' University of Wisconsin-Madison, 1999] *Galeteanu, Emira. ''Tirana: the Spectacle of the Urban Theatre''. MA Dissertation. Carleton University: Ottawa, 2006. *[http://eprints.qut.edu.au/45654/1/2011010941_Guaralda_ePrints.pdf Guaralda, Mirko (2009). Urban Identity and Colour : the Case of Tirana, Albania. ''Spectrum e-news'', 2009(Dec), pp. 13-14.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191029005932/http://eprints.qut.edu.au/45654/1/2011010941_Guaralda_ePrints.pdf |date=2019-10-29 }} *Jasa, Skënder. ''Tirana në shekuj: Terona, Theranda, Tirkan, Tirannea, Tirana: monografi, disa artikuj e materiale arkivore kushtuar historisë së Tiranës'', Tirana 1997. *[http://library.panteion.gr:8080/dspace/bitstream/123456789/444/1/KERA.pdf Kera, Gentiana. ''Aspects of the Urban Development of Tirana: 1820-1939'', Seventh International Conference of Urban History. Athens, 2004.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120325151138/http://library.panteion.gr:8080/dspace/bitstream/123456789/444/1/KERA.pdf |date=2012-03-25 }} *Nase, Ilir and Mehmet Ocakci. 2010. Urban Pattern Dichotomy in Tirana: Socio-spatial Impact of Liberalism. ''European Planning Studies'' 18, no. 11, pp.&nbsp;1837–1861 *[http://www.tema.unina.it/index.php/tema/article/download/248/515 Pojani, Dorina (2011). Mobility, Equity and Sustainability Today in Tirana, ''TeMA'' 4, no. 2, pp.99-109] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191210071503/http://www.tema.unina.it/index.php/tema/article/download/248/515 |date=2019-12-10 }} *Pojani, Dorina. (2010). Tirana. ''Cities'' 27, no.6, pp.&nbsp;483–495 *Pojani, Dorina. 2011. From Carfree to Carfull: the Environmental and Health Impacts of Increasing Private Motorisation in Albania. ''Journal of Environmental Planning and Management'' 54, no. 3, pp.&nbsp;319–335 *Pojani, Dorina. 2011. Urban and Suburban Retail Development in Albania's Capital After Socialism. ''Land Use Policy'' 28, no. 4, pp.&nbsp;836–845 ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons|Category:Tirana}} *[http://www.tirana.gov.al/?cid=2 Municipality of Tirana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090407054031/http://www.tirana.gov.al/?cid=2 |date=2009-04-07 }} {{In lang|en}} * [[wikivoyage:Tirana|Tirana]] on Wikivoyage * [http://www.tirana.inyourpocket.com Tirana on In Your Pocket City Guide] * [http://www.metrolic.com/travel-guides-tirana-151831/ Tirana Travel Guide by Metrolic] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130722052708/http://www.metrolic.com/travel-guides-tirana-151831/ |date=2013-07-22 }} * [http://www.matinic.us/albania/furgon.php Minibus Departure Times from and to Tirana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130521014848/http://www.matinic.us/albania/furgon.php |date=2013-05-21 }} * [http://www.tirana.gov.al/common/images/Harta_3.pdf Official Map of Tirana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216081403/http://www.tirana.gov.al/common/images/Harta_3.pdf |date=2008-02-16 }} PDF * [http://www.blue-albania.com/GeneralInfo1-TIRANA.htm Tirana Heritage Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120719181534/http://www.blue-albania.com/GeneralInfo1-TIRANA.htm |date=2012-07-19 }} (best viewed with all browers but Internet Explorer) * [http://www.lonelyplanet.com/albania/tirana Tirana on Lonely Planet] * [http://www.zonu.com/Europe/Albania/Tirana/Historical_en.html Historical Maps of Tirana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150926155142/http://www.zonu.com/Europe/Albania/Tirana/Historical_en.html |date=2015-09-26 }} * [http://www.ruavista.com/jone5.htm Photos of Tirana in early 90s] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120418082327/http://www.ruavista.com/jone5.htm |date=2012-04-18 }} * [http://www.peshkupauje.com/2011/02/fotoalbum/ne-prag-te-renies Photos of Tirana in late 80s] * [http://www.flickr.com/photos/grosha1/sets/72157612927885921/with/2507579679/ Photos of Tirana in the 20s] * [http://www.oraret.com/kategorite/1-transport/ transport timetables from Tirana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120720014226/http://www.oraret.com/kategorite/1-transport/ |date=2012-07-20 }} * [http://advisortravelguide.com/tirana-travel-guide-albania/ Tirana travel guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191128093622/https://advisortravelguide.com/tirana-travel-guide-albania/ |date=2019-11-28 }} {{Sarvavijnanakosam|}} {{List of European capitals by region}} [[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ‎]] hia1gdkigcwkrbo53ntbh8kxava4ko1 0 204575 4614815 3632249 2026-04-23T13:07:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614815 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Jojoba}} {{taxobox |image=Simmondsia chinensis male flower.jpg|Close-up of male jojoba flowers. |image_caption=പൂക്കൾ |name = ജൊജോബ | regnum = [[Plant]]ae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Core eudicots]] |ordo = [[Caryophyllales]] |familia = [[Simmondsiaceae]] |familia_authority = van Tieghem ex [[J. L. Reveal|Reveal]] & [[Ruurd Dirk Hoogland|Hoogland]] |genus = '''''Simmondsia''''' |species = '''''S. chinensis''''' |binomial = ''Simmondsia chinensis'' |binomial_authority = ([[Johann Heinrich Friedrich Link|Link]]) [[Camillo Karl Schneider|C. K. Schneid.]] }} ഒരിനം [[കുറ്റിച്ചെടി]]യാണ് '''ജൊജോബ''' (ശാസ്ത്രീയനാമം: ''Simmondsia chinensis''). സസ്യത്തിന്റെ ഫലത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടാക്കുന്ന എണ്ണ [[ജൊജോബ ഓയിൽ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു<ref>IENICA [http://www.ienica.net/crops/Jojoba.pdf "Jojoba"] Retrieved on 2011-02-16.</ref>. [[സ്രാവ്|സ്രാവിന്റെ]] ശരീരത്തിൽ നിന്നും എടുക്കുന്ന എണ്ണയേക്കാൾ ഗുണകരമാണ് ഈ എണ്ണ. ഇത് സൗന്ദര്യവർദ്ധ വസ്തുക്കൾ ഉണ്ടാക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. 120 വർഷം വരെ ആയുസ്സുള്ള സസ്യം 4 വർഷം കൊണ്ട് മൂപ്പെത്തുന്നു<ref>മാതൃഭൂമി കാർഷികം [http://www.mathrubhumi.com/agriculture/story-295349.html ജൊജോബ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120816211413/http://www.mathrubhumi.com/agriculture/story-295349.html |date=2012-08-16 }} ശേഖരിച്ചത് 2012-08-17</ref>. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons|Simmondsia chinensis}} * {{cite web | url=http://www.ijec.net/ijec_glossary.html | publisher=International Jojoba Export Council | title=Glossary | access-date=2012-08-17 | archive-date=2006-07-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060720174526/http://ijec.net/ijec_glossary.html | url-status=dead }} * [http://www.life.umd.edu/emeritus/reveal/pbio/pb450/rosi17.html Selected Families of Angiosperms: Rosidae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070904223601/http://www.life.umd.edu/emeritus/reveal/pbio/pb450/rosi17.html |date=2007-09-04 }}—An explanation of the scientific name * [http://www.newscientist.com/article/dn3464-jojoba-oil-could-fuel-cars-and-trucks.html Jojoba oil as biodiesel] * [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/afcm/jojoba.html Alternative Field Crops Manual] * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SICH USDA Plants Profile: ''Simmondsia chinensis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130618080951/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=SICH |date=2013-06-18 }} [[വർഗ്ഗം:കുറ്റിച്ചെടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മെഴുകുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കാലിഫോർണിയയിലെ സസ്യജാലം]] d67ahypnv6e4ie58teee61m16ngj7ni 0 207390 4614868 3298388 2026-04-23T21:08:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614868 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dunstan}} {{PU|Dunstan}} {{Infobox Archbishop | name = ഡൺസ്റ്റൻ | archbishop_of = Archbishop of Canterbury | image = Saint Dunstan.jpg | imagesize = | alt = | caption = | province = [[Diocese of Canterbury|Canterbury]] | diocese = [[Diocese of Canterbury]] | see = [[Archbishop of Canterbury]] | enthroned = unknown | ended = 988 | predecessor = [[Byrhthelm]] | successor = [[Æthelgar]] | ordination = | consecration = 959 | other_post = | birth_name = Dunstan | birth_date = possibly 909 or slightly earlier | birth_place = [[Baltonsborough]] | death_date = 19 May 988, age around 79 | death_place = [[Canterbury]] | buried = [[Canterbury Cathedral]] | nationality = | religion = <!----------Sainthood----------> | feast_day = 19 May | venerated = [[Eastern Orthodox Church]]<ref>{{In lang|el}} ''[http://www.synaxarion.gr/gr/sid/3266/sxsaintinfo.aspx Ὁ Ἅγιος Δουνστάνος Ἀρχιεπίσκοπος Καντουαρίας].'' 19 Μαΐου. ΜΕΓΑΣ ΣΥΝΑΞΑΡΙΣΤΗΣ.</ref><br>[[Roman Catholic Church]]<br>[[Anglican Communion]] | saint_title = | beatified_date = | beatified_place = | beatified_by = | canonized_date = | canonized_place = | canonized_by = | attributes = man holding a pair of smith's tongs; with a dove hovering near him; with a troop of angels before him | patronage = blacksmiths; Charlottetown, Canada; goldsmiths; locksmiths; musicians; silversmiths | shrine = [[Canterbury Cathedral]] (but also claimed by [[Glastonbury Abbey]]), both [[Dissolution of the Monasteries|destroyed]] | suppressed_date = }} കാന്റർബറിയിലെ ആർച്ച് ബിഷപ്പായിരുന്ന [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടിഷ്]] വൈദികനായിരുന്നു '''ഡൺസ്റ്റൻ'''. [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] ഗ്ലാസ്റ്റൺബറിക്ക് സമീപം ബാൾട്ടൺസ്ബറൊയിൽ ജനിച്ചു. ഗ്ലാസ്റ്റൺബറിയിലെ ഐറിഷ് സന്ന്യാസിമാരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ [[വിദ്യാഭ്യാസം]] പൂർത്തിയാക്കിയ ഡൺസ്റ്റൻ എഥൽസ്തൻ രാജാവിന്റെ പണ്ഡിത സദസ്സിൽ കുറച്ചുകാലം അംഗമായിരുന്നു. എന്നാൽ ദുർമന്ത്രവാദിയെന്നു മുദ്രകുത്തി ഇദ്ദേഹത്തെ സദസ്സിൽ നിന്നും പുറത്താക്കി. വിൽചെസ്റ്ററിലെ ബിഷപ്പായ അൽഫിജി ഇദ്ദേഹത്തിന് അഭയം നൽകുകയും സന്ന്യാസജീവിതം സ്വീകരിക്കുവാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ==സന്ന്യാസിമഠത്തിന്റെ അധ്യക്ഷൻ== എഥൽസ്തനുശേഷം അധികാരത്തിൽ വന്ന എഡ്മൺഡ് രാജാവ് ഡൺസ്റ്റനെ തന്റെ സദസ്സിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. 943-ൽ ഗ്ലാസ്റ്റൺബറിയിലെ സന്ന്യാസിമഠത്തിന്റെ അധ്യക്ഷനായി ഇദ്ദേഹം നിയമിതനായി. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ഗ്ലാസ്റ്റൺബറി സന്ന്യാസിമഠം പ്രശസ്തിലേക്കുയർന്നു. എഡ്മൺഡിനെ തുടർന്ന് അധികാരത്തിൽ വന്ന എഡ്റെഡ് രാജാവും ഡൺസ്റ്റന് വളരെയധികം അധികാരങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ എഡ്വി രാജാവിന്റെ ഭരണകാലത്ത് രാജപത്നിയുടെ അപ്രീതിക്ക് പാത്രമായ ഡൺസ്റ്റൻ നാടുകടത്തപ്പെട്ടു. ==കാന്റർബറി ആർച്ച്ബിഷപ്പ്== 957-ൽ എഡ്ഗാർ രാജാവ് അധികാരത്തിൽ വന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഡൺസ്റ്റനെ തിരിച്ചുവിളിച്ചു. വോർസസ്റ്ററിലെയും ലണ്ടനിലെയും ബിഷപ്പ് പദവികൾ അലങ്കരിച്ചതിനു ശേഷം 961-ൽ ഇദ്ദേഹം കാന്റർബറിയിലെ ആർച്ച്ബിഷപ്പ് ആയി. 957-ൽ എഡ്ഗാർ രാജാവ് അന്തരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രനായ എഡ്വേർഡിനെഡൺസ്റ്റൻ, രാജാവാക്കുവാൻ ഡൺസ്റ്റൻ മുൻകൈയെടുത്തു. മൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം എഡ്വേർഡ് രാജാവ് കൊല്ലപ്പെടുകയും ഡൺസ്റ്റൺ വിശ്രമജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിയുകയും ചെയ്തു. സന്ന്യാസനിഷ്ഠകൾ ബനഡിക്റ്റെൻ നിയമങ്ങൾക്കനുസൃതമായി ഇദ്ദേഹം പരിഷ്കരിച്ചു. ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങൾ പുനരുദ്ധരിക്കുന്നതിനും, വിദ്യാഭ്യാസ സൌകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും പ്രയത്നിച്ചു. 988 [[മേയ്]] 19-ന് ഡൺസ്റ്റൻ അന്തരിച്ചു. എല്ലാവർഷവും മെയ് 19-നാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ [[പെരുന്നാൾ]] ആചരിക്കുന്നത്. സ്വർണപ്പണിക്കാരും കൊല്ലന്മാരും മറ്റും ഇദ്ദേഹത്തെ തങ്ങളുടെ രക്ഷകപുണ്യവാളനായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *http://www.newadvent.org/cathen/05199a.htm *http://www.stdunstansfeltham.org.uk/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഡ{{ൺ}}സ്റ്റ{{ൻ}},_വിശുദ്ധ_(909/10_-_988)|ഡൺസ്റ്റൻ, വിശുദ്ധ (909/10 - 988)}} [[വർഗ്ഗം:കാന്റർബറി ആർച്ച് ബിഷപ്പ്]] [[വർഗ്ഗം:ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയിലെ വിശുദ്ധർ]] [[വർഗ്ഗം:റോമൻ കത്തോലിക്കാസഭയിലെ വിശുദ്ധർ]] [[വർഗ്ഗം:പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിലെ വിശുദ്ധർ]] [[വർഗ്ഗം:909-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് സന്ന്യാസിമാർ]] b5fpcskjzlisz2t8wzd9igfbu0i4bb1 0 211738 4614869 4566078 2026-04-23T21:55:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614869 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Terminalia catappa}} {{വിവക്ഷ|ഓടൽ}} {{Taxobox | name = തല്ലിമരം | image= Terminalia_catappa_1.jpg | regnum = [[Plant]]ae | divisio = [[Flowering plant|Magnoliophyta]] | classis = [[Magnoliopsida]] | ordo = [[Myrtales]] | familia = [[Combretaceae]] | genus = ''[[Terminalia (plant)|Terminalia]]'' | species = '''''T. catappa''''' | binomial = ''Terminalia catappa'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|L.]] }} മധ്യരേഖാപ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി കണ്ടുവരുന്ന മരമാണ് '''ഇന്ത്യൻ ആൽമണ്ട്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''തല്ലിമരം''' {{ശാനാ|Terminalia catappa}}. ഒരു ഉദ്യാന, തണൽ, മരുന്നു മരമാനിതു. മലയാളത്തിൽ '''അടമരം''', '''ഇന്ത്യൻ ബദാം''', '''ഓടൽ''' , '''കടപ്പ''', '''തല്ലിത്തേങ്ങ''' എന്നെല്ലാം അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിൽ പൊതുവേ ഇതിനെ [[ബദാം]] മരം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്, ഇതാണ് ബദാം എന്നൊരു തെറ്റിദ്ധാരണ പോലുമുണ്ട്. [[ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ|ആന്തമാൻ]], [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യൻ]] സ്വദേശിയാണ് ഈ വൃക്ഷം<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/mp/2006/04/01/stories/2006040100360300.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-10-23 |archive-date=2012-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120106011612/http://www.hindu.com/mp/2006/04/01/stories/2006040100360300.htm |url-status=dead }}</ref>. ==രൂപവിവരണം == 15-25 മീറ്റർ ഉയരവും 1-1.5 മീറ്റർ വ്യാസവും വയ്ക്കുന്ന ഒരു വലിയ മരമാണ് തല്ലി.<ref name="ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്">{{Cite web |url=http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/Products/AFDbases/af/asp/Speciesinfo.asp?SpID=1616 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-10-23 |archive-date=2012-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117175813/http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/Products/AFDbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=1616 |url-status=dead }}</ref> പൊഴിക്കുന്ന സമയമാവുമ്പോഴേക്കും ഇലകളുടെ നിറം പച്ചയിൽ നിന്നും ചുവപ്പ്, ചെമ്പ്, സ്വർണ്ണനിറമായി മാറുന്നത് വളരെ ഭംഗിയാണ്. ഇങ്ങനെ നിറം മാറുന്നത് violaxanthin, lutein zeaxanthin എന്നീ രാസപദാറ്ത്ഥങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം മൂലമാണ്.<ref>http://www.tropilab.com/terminalia-cat.html</ref> നടുവിൽ നിന്നും സാധാരണ ഒരു തണ്ട് മുകളിലേക്കു 1-2 മീറ്റർ വളരുകയും അവിടെ നിന്നും നിലകൾപോലെ ഭൂമിയ്ക്ക് സമാന്തരമായി നിറയെ ശിഖരങ്ങൾ ഉണ്ടാവുകയുമാണു ചെയ്യുക, ഇതും ഈ മരത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ്. [[ടെർമിനാലിയ]] ജനുസ്സിലെ മറ്റു പല അംഗങ്ങളെയുംപോലെ ശിഖരത്തിന്റെ അറ്റത്താണ് തല്ലിമരത്തിനും ഇലയുണ്ടാവുക. വർഷത്തിൽ രണ്ടു തവണ ഇല പൊഴിക്കാറുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് 2 വരണ്ട കാലാവസ്ഥയെ തരണം ചെയ്യാനാവുന്നു. 3-4 വയസ്സാവുമ്പോഴേ ആദ്യമായി ഇല പൊഴിക്കാറുള്ളൂ. വെളുത്തപൂക്കൾ നീണ്ട പൂക്കുലയായി കാണപ്പെടുന്നു. ആൺപൂക്കളും പെൺപൂക്കളും ഒരേ മരത്തിൽത്തന്നെ ഉണ്ടാവുന്നു. ഉണ്ടാവുമ്പോൾ പച്ച നിറത്തിലുള്ള, 2 ഇഞ്ചോളം വലിപ്പമുള്ള പരന്ന കായകൾ മൂക്കുമ്പോഴേക്കും ചുവപ്പും പർപ്പിളുമായി മാറുന്നു. മധ്യരേഖാസ്ഥലങ്ങളിലെ മറ്റു വൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെ വലിപ്പം നിയന്ത്രിച്ച് ഏറെനാൾ വളർത്താൻ ചട്ടികളിലാക്കി തല്ലിമരത്തിനെയും വളർത്താൻ കഴിയും. ==വിത്തുവിതരണം== ജലത്തിലൂടെയാണ് പൊതുവേ വിത്തുവിതരണം നടക്കുന്നത്. പുറത്തെ തൊലിക്കുള്ളിൽ കട്ടിയുള്ള നാരടങ്ങിയ ഒരു മറ്റൊരു ആവരണം കൂടിയുണ്ട് കായകൾക്ക്. ഇത് വിത്തിനെ വെള്ളത്തിൽ പൊങ്ങിക്കിടക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. വവ്വാലുകൾ ഈ പഴം കടിച്ച് ചവച്ച് നീരെടുത്ത് തുപ്പുന്നതുവഴിയും വിത്തുവിതരണം നടക്കുന്നു. [[ക്രാക്കത്തൂവ]] ദ്വീപിൽ [[ഞണ്ട്]] വഴി വിത്തുവിതരണം നടക്കുന്നതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. ഒരു കിലോഗ്രാമിൽ ഏതാണ്ട് 24 കായകൾ ഉണ്ടാവും, കുരുക്കളാണെങ്കിൽ ഏതാണ്ട് 160 എണ്ണവും. [[File:Desi_Badam_(Terminalia_catappa)_old_trunk_in_Kolkata_W_IMG_2218.jpg|thumb|തല്ലിമരത്തിന്റെ തടി]] ==കായ, വിത്ത്, പോഷകങ്ങൾ== വിത്ത് ഭക്ഷ്യയോഗ്യവും പോഷക സമൃദ്ധവുമാണ്. വിത്തിൽ പ്രോട്ടീൻ അഥവാ [[മാംസ്യം]], വിറ്റാമിൻ ഇ, വിറ്റാമിൻ ബി, [[പൊട്ടാസ്യം]], [[കാൽസ്യം]], [[മഗ്നീഷ്യം]], [[സോഡിയം]], അയൺ (ഇരുമ്പ്), സിങ്ക് എന്നിവ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ആരോഗ്യകരമായ ഒരു ആഹാരമായി ഇത് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>http://www.stuartxchange.org/Talisay.html</ref> കായ പൊട്ടിച്ചെടുക്കാൻ വിഷമമാണ്. എങ്കിലും വെയിലത്ത്‌ നന്നായി ഉണക്കിയെടുത്താൽ കായ പൊട്ടിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്. ഉള്ളിലുള്ള ചെറിയ വിത്തിന് ബദാമിന്റെ രുചിയാണ്. വിത്ത് ആട്ടിയെടുക്കുന്ന എണ്ണ പാചക എണ്ണയായി തെക്കെ അമേരിക്കയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. വിത്തിൽ 51.2 % എണ്ണയുണ്ട്. എണ്ണയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത് 54% olein -ഉം pamitin - ഉം പിന്നെ 46 % stearin -ഉം ആണ്.<ref>http://www.aminaherbs.com/product.php?id_product=351{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==മറ്റ് ഉപയോഗങ്ങൾ== മറ്റു നല്ല തടികൾ കിട്ടത്ത ഇടങ്ങളിൽ ഇതിന്റെ തടി വണ്ടികളും ചക്രങ്ങളും തൂണുകളും ഉണ്ടാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. തടിയിൽ നിന്നും ഇലയിൽ നിന്നും കായിൽ നിന്നും punicalin, punicalagin, tercatein എന്നീ [[ടാനിൻ|ടാനിനുകൾ]] ലഭിക്കുന്നു. ശുദ്ധജല [[അക്വേറിയം|അക്വേറിയത്തിൽ]] ഇവയുടെ ഉണങ്ങിയ ഇല അക്വേറിയത്തിലെ വെള്ളത്തിന്റെ പി ഏച്ച് നില നിയന്ത്രിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. ഇവ മീനുകളിൽ കാണുന്ന പുപ്പൽ, വൈറസ്സുകൾ, ബാക്റ്റീരിയാ രോഗത്തിനും പ്രോട്ടോസോവൻ, പരോപജീവികൾ എനിവയ്ക്ക് എതിരെയും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് ഒരു തണൽ വൃക്ഷം കൂടിയാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.theaquariumwiki.com/Terminalia_catappa |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-10-24 |archive-date=2012-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120830113417/http://www.theaquariumwiki.com/Terminalia_catappa |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.indianalmondleaves.com/chemistry.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-10-24 |archive-date=2012-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120708060422/http://www.indianalmondleaves.com/chemistry.php |url-status=dead }}</ref> [[File:Desi_Badam_(Terminalia_catappa)_leaves_before_falling_in_Kolkata_W_IMG_3245.jpg|thumb|പൊഴിയാൻ പോവുന്നതിനു മുൻപുള്ള ഇലകൾ]] ==ഔഷധഗുണങ്ങൾ== ഇലകളും തടിയും കായും എല്ലാം പലനാട്ടിലും പലവിധ ഔഷധങ്ങളായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. വയറിളക്കം, വാതം, ചുമ, കുഷ്ടം, തലവേദന, വിര, കണ്ണുരോഗം, മുറിവുകൾ ഇങ്ങനെ നാട്ടുവൈദ്യത്തിൽ തല്ലി ധാരാളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ==മറ്റു പാരിസ്ഥിതിക ഗുണങ്ങൾ== [[File:Terminalia_catappa_fruits.JPG|thumb|തല്ലിമരത്തിന്റെ ഇലകളും കായകളും]] പലതരം കടിക്കുന്നതും കുത്തുന്നതുമായ ഉറുമ്പുകൾ തല്ലിമരത്തിന്റെ തുളയുള്ള ചില്ലകളിൽ ജീവിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ജീവിക്കാൻ അവസരം കിട്ടുന്നതിനു പ്രത്യുപകാരമായി മറ്റു പ്രാണികൾ ഈ മരത്തിനെ ആക്രമിക്കാതെ ഈ ഉറുമ്പുകൾ തടയുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.naturia.per.sg/buloh/plants/sea_almond.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-10-23 |archive-date=2011-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110226134313/http://www.naturia.per.sg/buloh/plants/sea_almond.htm |url-status=dead }}</ref> (ഇങ്ങനെയുള്ള പാരസ്പര്യത്തിന് [[myrmecophily]] എന്നാണു പറയുന്നത്.) മണ്ണൊലിപ്പിനെ തടയാൻ വളരെ ഫലപ്രദമായ തല്ലിമരം അക്കാരണം കൊണ്ട് തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ നട്ടുവളർത്താറുണ്ട്. അമേരിക്കയടക്കം പല രാജ്യങ്ങളിലും ഈ മരത്തിനെ ഒരു [[ജൈവാധിനിവേശം|അധിനിവേശ സ്പീഷിസായാണ്]] കണക്കാക്കുന്നത്. എങ്കിലും ആഴത്തിലിറങ്ങുന്നതും ധാരാളമായി വേരുള്ളതുമായ തല്ലിമരം തീരസംരക്ഷണത്തിനും തൽഫലമായി കടൽനിരപ്പ് ഉയരുന്നതിനുമെതിരെ ഒരു അനുഗ്രഹമായി കരുതിവരുന്നു. കാറ്റിനേയും ഉപ്പുവെള്ളത്തിനെയും അതിജീവിക്കാനുള്ള കഴിവുമുണ്ട്. വളരുവാൻ കാര്യമായ പരിചരണവും ആവശ്യമില്ല. ബ്രസീലിൽ ഇതിനെ ഒരു [[ജൈവഡീസൽ]] ഉണ്ടാക്കാനുതകുന്ന സസ്യമായി പരിഗണിച്ചു വരുന്നു. [[പട്ടുനൂൽപുഴു]]വിനും മറ്റു മൃഗങ്ങൾക്കും ഭക്ഷണമായി ഇതിന്റെ ഇലകൾ ഉപയോഗിക്കാം.<ref>{{Cite web |url=http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=1581&fr=1&sts=&lang=EN |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-10-23 |archive-date=2012-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121116213133/http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=1581&fr=1&sts=&lang=EN |url-status=dead }}</ref> [[കോഗൺ ഗ്രാസ്സ്]] എന്ന കളയെ ഒഴിവാക്കാൻ അവിടെ തല്ലി നട്ടാൽ മതി.<ref name="ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്"/> == ചിത്രശാല == <gallery> File:Indian_Badam_-_ഇന്ത്യൻ_ബദാം,_തല്ലിമരം_01.jpg File:Indian_Badam_-_ഇന്ത്യൻ_ബദാം,_തല്ലിമരം_03.jpg File:Indian_Badam_-_ഇന്ത്യൻ_ബദാം,_തല്ലിമരം_05.jpg File:Terminalia_catappa_-_Indian_Badam_01.JPG|ഇന്ത്യൻ ബദാം File:Terminalia_catappa_-_Indian_Badam_02.JPG|ഇന്ത്യൻ ബദാം തൊലി നീക്കിയത് File:Terminalia_catappa_-_Indian_Badam_03.JPG|ഇന്ത്യൻ ബദാം - പൂവ് File:Terminalia_catappa_-_Indian_Badam_04.JPG|ഇന്ത്യൻ ബദാം - കായ File:Terminalia_catappa_-_Indian_Badam_06.JPG|ഇന്ത്യൻ ബദാം മരം Terminalia catappa MHNT.BOT.2007.27.25.jpg|Terminalia catappa - Museum specimen </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * http://www.tropilab.com/terminalia-cat.html * ഔഷധഗുണങ്ങൾ [http://www.aminaherbs.com/product.php?id_product=351]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=1581&fr=1&sts=&lang=EN {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121116213133/http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?si=1581&fr=1&sts=&lang=EN |date=2012-11-16 }} * http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/Products/AFDbases/af/asp/Speciesinfo.asp?SpID=1616 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120117175813/http://www.worldagroforestrycentre.org/sea/Products/AFDbases/af/asp/SpeciesInfo.asp?SpID=1616 |date=2012-01-17 }} * http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=teca {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121115021636/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TECA |date=2012-11-15 }} * http://ayurvedicmedicinalplants.com/index.php?option=com_zoom&Itemid=26&page=view&catid=20&key=20{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://keys.trin.org.au/key-server/data/0e0f0504-0103-430d-8004-060d07080d04/media/Html/taxon/Terminalia_catappa.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150711203146/http://keys.trin.org.au/key-server/data/0e0f0504-0103-430d-8004-060d07080d04/media/Html/taxon/Terminalia_catappa.htm |date=2015-07-11 }} {{commonscat|Terminalia catappa}} {{WS|Terminalia catappa}} {{Biology portal bar}} {{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശലഭപ്പുഴുക്കളുടെ ഭക്ഷണസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അധിനിവേശസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോംബ്രട്ടേസീ]] [[വർഗ്ഗം:ഹോർത്തൂസ് മലബാറിക്കൂസിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] 167fyscc35u524rhblqwx6ij6edspmg 3 231246 4614847 2300991 2026-04-23T16:56:23Z J ansari 101908 J ansari എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ранко Николић]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ран-кан]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Ранко Николић|Ранко Николић]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Ран-кан|Ран-кан]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 2300991 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Сербијана | Сербијана | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[ചിത്രം:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 01:18, 3 ഫെബ്രുവരി 2013 (UTC) azk4lqb9mqwk8ytixi6s38pi89rvnxc 0 236729 4614899 4566345 2026-04-24T06:21:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614899 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Hyptis suaveolens}} {{Taxobox |name = നരിപ്പൂച്ചി |image = Hyptis suaveolens.jpg |image_caption = നരിപ്പൂച്ചി | regnum = [[Plantae]] | unranked_divisio = [[Angiosperms]] | unranked_classis = [[Eudicots]] | unranked_ordo = [[Asterids]] | ordo = [[Lamiales]] | familia = [[Lamiaceae]] |genus = ''[[Hyptis]]'' |genus_authority = |species = '''''H. suaveolens''''' |binomial = ''Hyptis suaveolens'' |binomial_authority = (L.) Poit. |synonyms = {{hidden begin}} * Ballota suaveolens L. * Bystropogon graveolens Blume * Bystropogon suaveolens (L.) L'Hér. * Gnoteris cordata Raf. * Gnoteris villosa Raf. * Hyptis congesta Leonard * Hyptis ebracteata R.Br. [Illegitimate] * Hyptis graveolens Schrank * Hyptis plumieri Poit. * Marrubium indicum Blanco * Mesosphaerum suaveolens (L.) Kuntze * Schaueria graveolens (Blume) Hassk. * Schaueria suaveolens (L.) Hassk. {{Hidden end}} }} രണ്ടു മീറ്ററോളം ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഒരു [[കുറ്റിച്ചെടി|കുറ്റിച്ചെടിയാണ്]] '''കാട്ടപ്പ''', '''ശീമക്കൊങ്ങിണി''', '''നാറിക്കാട്''', '''നാറ്റപ്പൂച്ചെടി''' എന്നെല്ലാം അറിയപ്പെടുന്ന '''നരിപ്പൂച്ചി'''. {{ശാനാ|Hyptis suaveolens}}. അമേരിക്കൻ മിൻറ്, ബുഷ് മിൻറ്, ചാൻ, ഹോർഹൌണ്ട്, പിഗ്നട്ട്, സ്റ്റിങ്കിംഗ് റോജർ, വൈൽഡ് സ്പൈക്നാർഡ് എന്നെല്ലാം പേരുകളുണ്ട്<ref>http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/American%20Mint.html</ref>. കുരു വെള്ളത്തിലിട്ട് കുടിക്കാൻ പറ്റുന്ന ഒരു പാനീയം ഉണ്ടാക്കാറുണ്ടത്രേ. ഔഷധഗുണങ്ങളുള്ള ഈ ചെടി ഒരു [[കീടനാശിനി]] ആയും ഉപയോഗിക്കാം. അമേരിക്കയിൽ പലയിടത്തും ഇത് ഒരു അധിനിവേശസസ്യമായി കരുതപ്പെടുന്നു<ref>http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=HYSU3{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഇല വാറ്റിയെടുത്താൽ കിട്ടുന്ന രാസവസ്തുവിന് [[microbe|സൂക്ഷ്മജീവികളെ]] നശിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ട്<ref>http://www.ijpsonline.com/article.asp?issn=0250-474X;year=2007;volume=69;issue=4;spage=568;epage=569;aulast=Mandal</ref>. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://eol.org/pages/579589/overview രൂപവിവരണം] * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200019718 വിശദമായ രൂപവിവരണം] * [http://www.springerreference.com/docs/html/chapterdbid/315310.html ചെടിയിൽ നിന്നും കിട്ടുന്ന രാസവസ്തുക്കളെപ്പറ്റി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.mathrubhumi.com/agriculture/story-398565.html കീടനാശിനിയായി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019025011/http://www.mathrubhumi.com/agriculture/story-398565.html |date=2013-10-19 }} * http://www.oswaldasia.org/species/h/hypsu/hypsu_en.html * http://www.hear.org/pier/species/hyptis_suaveolens.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130106191010/http://www.hear.org/pier/species/hyptis_suaveolens.htm |date=2013-01-06 }} {{WS|Hyptis suaveolens}} {{CC|Hyptis suaveolens}} {{Biology portal bar}} [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കുറ്റിച്ചെടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അധിനിവേശസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കളകൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നീലിയാർകോട്ടത്തെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അധിനിവേശസസ്യങ്ങൾ]] {{Plant-stub}} r8epxjfsf3uimu23jofyltkpb00zbji 0 288726 4614870 4072482 2026-04-23T22:11:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614870 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും ഒടുവിലായി രൂപം കൊണ്ട പന്ത്രണ്ടു താലൂക്കുകളിലൊന്നാണ് '''താമരശ്ശേരി താലൂക്ക്'''. നേരത്തേ കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ [[കോഴിക്കോട് താലൂക്ക്|കോഴിക്കോട്]], [[കൊയിലാണ്ടി താലൂക്ക്|കൊയിലാണ്ടി]] താലൂക്കുകളുടെ ഭാഗമായിരുന്ന 20 റവന്യൂ വില്ലേജുകൾ കൂട്ടിച്ചേർത്താണ് ഈ താലൂക്ക് രൂപീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. 2014 ജനുവരി 14ന് ഔദ്യോഗികമായി നിലവിൽ വന്ന ഈ താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനം താമരശ്ശേരിയാണ്. ==ലോൿസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ== ഈ താലൂക്കിലെ [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവമ്പാടി]] നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിലുൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളൊഴികെയുള്ളവ [[കോഴിക്കോട് (ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം)|കോഴിക്കോട് ലോൿസഭാമണ്ഡലത്തിന്റെ]] ഭാഗമാണ്. തിരുവമ്പാടി ഉൾപ്പെടുന്നത് [[വയനാട് (ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം)|വയനാട് ലോൿസഭാമണ്ഡലത്തിലാണ്]].<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/segmants.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-09-02 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304130158/http://keralaassembly.org/lok/sabha/segmants.html |url-status=dead }}</ref> ==നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ== [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്ദമംഗലം]], [[കൊടുവള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുവള്ളി]], [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവമ്പാടി]], [[ബാലുശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബാലുശ്ശേരി]] എന്നീ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളിലാണ് ഈ താലൂക്കിലെ പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/kozhikode.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-09-02 |archive-date=2019-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190908212832/http://www.ceo.kerala.gov.in/kozhikode.html |url-status=dead }}</ref> ==ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകൾ== ഈ താലൂക്കിലെ നരിക്കുനി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കോടഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് എന്നിവ യഥാക്രമം [[ചേളന്നൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ചേളന്നൂർ]], [[കുന്ദമംഗലം ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കുന്ദമംഗലം]] എന്നീ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകളിലാണുൾപ്പെടുന്നത്. പനങ്ങാട്, ഉണ്ണികുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ [[ബാലുശ്ശേരി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|ബാലുശ്ശേരി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിന്റെ]] പരിധിയിലും ശേഷിയ്ക്കുന്നവ [[കൊടുവള്ളി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കൊടുവള്ളി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിന്റെ ]] പരിധിയിലും ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.old.kerala.gov.in/dept_planning/ann1.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-09-02 |archive-date=2013-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130124073519/http://www.old.kerala.gov.in/dept_planning/ann1.pdf |url-status=dead }}</ref> ==നഗരസഭ== ഈ താലൂക്കിൽ ഒരു നഗരസഭ മാത്രമേയുള്ളൂ. കൊടുവള്ളിയാണ് ആ നഗരസഭ. ==ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ== [[കൂടരഞ്ഞി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൂടരഞ്ഞി]], [[തിരുവമ്പാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിരുവമ്പാടി]], [[ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഓമശ്ശേരി]], [[കിഴക്കോത്ത് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കിഴക്കോത്ത്]], [[നരിക്കുനി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നരിക്കുനി]], [[ഉണ്ണികുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്‌|ഉണ്ണികുളം]], [[പനങ്ങാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പനങ്ങാട്]], [[കട്ടിപ്പാറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കട്ടിപ്പാറ]], [[പുതുപ്പാടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുതുപ്പാടി]], [[കോടഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കോടഞ്ചേരി]], [[താമരശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|താമരശ്ശേരി]] എന്നിങ്ങനെ 12 ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളാണ് ഈ താലൂക്കിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.kozhikode.nic.in/newkzk/main/admin_panchayat.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-09-02 |archive-date=2012-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121213172446/http://www.kozhikode.nic.in/newkzk/main/admin_panchayat.html |url-status=dead }}</ref> ==വില്ലേജുകൾ== കൂടരഞ്ഞി, തിരുവമ്പാടി, നെല്ലിപ്പൊയിൽ, കൊടുവള്ളി, പുത്തൂർ, കിഴക്കോത്ത്, നരിക്കുനി, രാരോത്ത്, കെടവൂര്, കോടഞ്ചേരി, പുതുപ്പാടി, കൂടത്തായ്, കാന്തലാട്, വാവാട്, ഈങ്ങാപ്പുഴ, കിനാലൂർ, പനങ്ങാട്, ശിവപുരം, ഉണ്ണികുളം, കട്ടിപ്പാറ എന്നീ 20 റവന്യൂ വില്ലേജുകളാണ് ഈ താലൂക്കിലുള്ളത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.kozhikode.nic.in/newkzk/main/admin_villages.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-09-02 |archive-date=2014-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141112123255/http://kozhikode.nic.in/newkzk/main/admin_villages.html |url-status=dead }}</ref> ==അവലംബം== <references/> {{കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{കോഴിക്കോട് ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ താലൂക്കുകൾ]] o5gsfet78qby4g4kc89b0ve9myb30k3 0 298071 4614833 4011303 2026-04-23T14:20:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614833 wikitext text/x-wiki {{PU|George Washington Carver}} {{Infobox person | name = ജോർജ്ജ് വാഷിംഗ്ടൺ കാർവർ | image = George Washington Carver by Frances Benjamin Johnston.jpg | caption = Photograph of George Washington Carver taken by [[Frances Benjamin Johnston]] in 1906. | birth_name = | birth_date = {{birth year|1864}}<ref name="gwcnps">{{cite web |url=http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080201171906/http://www.nps.gov/archive/gwca/expanded/gwc_tour_01.htm |title=About GWC: A Tour of His Life |archivedate=2008-02-01 |publisher=[[National Park Service]] |work=[[George Washington Carver National Monument]] |quote=George Washington Carver did not know the exact date of his birth, but he thought it was in January 1864 (some evidence indicates July 1861, but not conclusively). He knew it was sometime before slavery was abolished in Missouri, which occurred in January 1865. |access-date=2014-11-25 |url-status=live }}</ref> | birth_place = [[Diamond, Missouri]], [[United States|U.S.]] | death_date = {{Death date and age|1943|1|5|1864}} | death_place = [[Tuskegee, Alabama]], [[United States|U.S.]] | occupation = | religion = [[Christianity]]<ref>{{cite web |url=http://www.cbn.com/cbnnews/us/2010/february/george-washington-carver-master-inventor-artist/ |title=George Washington Carver: Master Inventor, Artist |last=Israel |first=Charlene |publisher=Christian Broadcasting Network |date=15 February 2011 |work=CBN News |url-status=dead |accessdate=3 November 2013 |archive-date=2016-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913041845/http://www.cbn.com/cbnnews/us/2010/february/george-washington-carver-master-inventor-artist/ }}</ref> }} '''കറുത്ത ലിയനാർഡോ''' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[യു.എസ്.എ|അമേരിക്കൻ]] സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനും അധ്യാപകനും രസതന്ത്രജ്ഞനും ആയിരുന്നു '''ജോർജ്ജ് വാഷിംഗ്ടൺ കാർവർ. 1864 ൽ അടിമത്തത്തിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം , കഷ്ടപ്പാടുകൾ സഹിച്ച് വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. [[പരുത്തി]] കൃഷി കാരണം നശിച്ച് പോയ [[അലബാമ]]യിലെ മണ്ണിനെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുവാനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കൊപ്പം കാർവർ മറ്റു പല പരീക്ഷണങ്ങളും നടത്തി. [[നിലക്കടല]] , [[സോയാബീൻ]],[[മധുരക്കിഴങ്ങ്]] തുടങ്ങിയ വിളകളിൽ അദ്ദേഹം ഗവേഷണം നടത്തി. 24 വ്യത്യസ്തതരം നൂതന ഉലപ്പന്നങ്ങൾ അദ്ദേഹം നിലക്കടലയിൽ നിന്നും സംശ്ലേഷണം ചെയ്തെടുത്തു. 28 തരം സസ്യങ്ങളിൽ നിന്നും 536 തരം വ്യത്യസ്ത ചായങ്ങൾ കാർവർ നിർമ്മിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗവേഷണങ്ങൾ നിലക്കടല കർഷകരെ വളരെ അധികം സഹായിച്ചു. പൈൻ മരങ്ങളിൽ നിന്നും പുതിയ തരം കടലാസ് നിർമ്മിക്കാം എന്നും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. 1941ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവുകളെ പ്രശംസിച്ച്കൊണ്ട് ടൈംസ് മാഗസിൻ അദ്ദേഹത്തിനു കറുത്ത ലിയനാർഡോ എന്ന അപരനാമം നൽകി. ==അവലംബം== {{reflist}} * സൂചിമുഖി മാസിക , ഒക്ടോബർ ൨൦൧൪ , താൾ ൧൪-൧൬ 4r1zi6j6lkoktdywgm515x1c9mr6e7l 0 319716 4614845 3632840 2026-04-23T16:32:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614845 wikitext text/x-wiki {{PU|The Sword of Tipu Sultan}} {{infobox television | show_name = ദ സ്വോർഡ് ഓഫ് ടിപ്പുസുൽത്താൻ | image = [[File:The Sword of Tipu Sultan DVD cover.jpg|300px]] | caption = ഡി.വി.ഡി ചട്ട | runtime = ഏകദേശം 45 മിനിറ്റ് | creator = ന്യൂമെറോ യൂനോ ഇന്റർനാഷണൽ | writer = ഭഗവാൻ ഗിദ്വാനി | director = [[സഞ്ജയ് ഖാൻ]] and [[Akbar Khan (director)|Akbar Khan]] | cinematography = [[ബഷീർ അലി]] | composer = [[നൗഷാദ്]] | producer = [[സഞ്ജയ് ഖാൻ]] | starring = [[സഞ്ജയ് ഖാൻ]]<br>മായ അലഗ്<br>[[ദീപിക ചിഖാലിയ]]<br>[[അനന്ത് മഹാദേവൻ]]<br>[[മുകേഷ് ഋഷി]]<br>[[Shahbaz Khan (actor)|ഷഹ്ബാസ് ഖാൻ]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | location = പ്രീമിയർ സ്റ്റുഡിയോ, [[മൈസൂർ]] | network = [[ദൂരദർശൻ നാഷണൽ]] (1990-1991)<br>[[മീഡിയാവൺ ടിവി]] (2013) | num_episodes = 60 | first_aired = 1990 | last_aired = 1991 |}} മൈസൂർ രാജാവായിരുന്ന [[ടിപ്പുസുൽത്താൻ|ടിപ്പുസുൽത്താന്റെ]] ജീവിതത്തെ ആസ്പദമാക്കി '''ഭഗവാൻ ഗിദ്വാനി''' രചിച്ച ചരിത്രനോവലിന്റെ ചലച്ഛിത്രാവിഷ്കാരമാണ് '''ദ സ്വോർഡ് ഓഫ് ടിപ്പുസുൽത്താൻ''' അഥവാ '''ടിപ്പുവിന്റെ കരവാൾ'''. 1990-ൽ [[ദൂരദർശൻ നാഷണൽ|ദൂരദർശൻ നാഷണൽ ചാനലിൽ]] പരമ്പരയായി പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇതിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനിടെ [[പ്രീമിയർ സ്റ്റുഡിയോ]] അഗ്നിക്കിരയാകുകയും 62 പേർ മരണപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു<ref name="fire">{{cite web|url=http://archive.deccanherald.com/Deccanherald/aug012004/AC2.asp|work=Online edition of ''The Deccan Herald'', dated 2004-08-01|author=S N Deepak|title=A doyen of film production|accessdate=2015-09-20|archive-date=2014-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202121655/http://archive.deccanherald.com/deccanherald/aug012004/ac2.asp|url-status=dead}}</ref> മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ഗ്രന്ഥകർത്താവിന്റെ ചരിത്രഗവേഷണത്തിലൂടെ രൂപപ്പെട്ട നോവലിനെ മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരുന്നു പരമ്പര. ചിത്രം പരക്കെ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടു<ref>{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/lessons-from-history/503533/0 |title=Lessons From History |publisher=Indian Express |date=2009-08-21 |accessdate=2015-09-21}}</ref>.  == നിർമ്മാണം == [[സഞ്ജയ് ഖാൻ|സഞ്ജയ് ഖാന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ''ന്യൂമറോ യൂനോ ഇന്റർനാഷണൽ''' ആണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്<ref name="numero">{{cite web |url=http://www.thehindubusinessline.com/businessline/2000/05/21/stories/14211848.htm |work=Online edition of ''The Hindu Business Line'', dated 2000-05-21 |title=Numero Uno tie-up with Chandamama for TV series|accessdate=2007-08-17}}</ref>. [[അക്ബർ ഖാൻ]] ആണ് ആദ്യത്തെ 20 എപ്പിസോഡുകൾ സംവിധാനം ചെയ്തത്<ref name="akbar">{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2003/feb/18akbar.htm|work=Online Webpage of Rediff.com, dated 2003-02-18|title=I wanted Ash as Mumtaz Mahal|accessdate=2007-08-17}}</ref>. നൗഷാദ് സംഗീതവും, ബഷീർ അലി ഛായാഗ്രഹണവും നിർവ്വഹിച്ചു. പിന്നീട് സഞ്ജയ് തന്നെ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രത്തിൽ സഞ്ജയ് തന്നെയാണ് ടിപ്പുസുൽത്താൻ ആയി വേഷമിട്ടത്. == വിവാദങ്ങൾ == ===കേസ്=== ഈ നാടകത്തിന്റെ സംപ്രേഷണത്തിനെതിരെ സുപ്രീം കോടതിയിൽ അപേക്ഷ നൽകി. ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തെയും പ്രവൃത്തികളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതല്ലെന്ന് രവിവർമ്മയെപ്പോലുള്ള പരാതിക്കാർ, വാദിച്ചു.<ref name="peti">{{cite web|url=http://www.bharatvani.org/books/tipu/ch11.htm|author=Madhavrao D. Pathak|title=History of Legal Battle against the T.V. serial - The Sword of Tipu Sultan|accessdate=2007-08-17|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927184030/http://www.bharatvani.org/books/tipu/ch11.htm|url-status=dead}}</ref>വാദം കേട്ട ശേഷം, നാടകം സംപ്രേഷണം ചെയ്യാമെന്നും എന്നാൽ ഓരോ എപ്പിസോഡിനൊപ്പം ഒരു നോട്ടീസ് പ്രദർശിപ്പിക്കണമെന്നും സുപ്രീം കോടതി വിധി പ്രസ്താവിച്ചു: <blockquote>'''ഈ എപ്പിസോഡുകളിൽ കാണിക്കുന്നതിന്റെ ആധികാരികത ഞങ്ങൾ അവകാശപ്പെടുന്നില്ല. ഈ പരമ്പര തികച്ചും ഒരു ഫിക്ഷൻ ആണ്, ടിപ്പുവിന്റെ ജീവിതമായോ ഭരണവുമായോ പരമ്പരക്ക് ഒന്നും ചെയ്യാനില്ല. ഭഗ്‌വാൻ ഗിദ്വാനിയുടെ നോവലിന്റെ ചിത്രീകരണം മാത്രമാണ് ഈ പരമ്പര<ref name="judg">{{cite web|url=http://www.flonnet.com/fl2226/stories/20051230001705200.htm |work=Online edition of ''The Frontline'', volume 22, issue 26, December 17&ndash;30, 2005|author=A. G. Noorani |title=Menace to free speech|accessdate=2007-08-17}}</ref><ref name="സാംമില്ലർ222">{{cite book |last1=Miller |first1=Sam |title=A Strange Kind of Paradise: India Through Foreign Eyes |publisher=വിന്റേജ് ബുക്സ് |page=222 |url=https://books.google.com.sa/books?id=9FnOAgAAQBAJ&lpg=PP1&dq=history%20of%20india%2C%20miller&pg=PA222#v=onepage&q&f=false |accessdate=1 ഓഗസ്റ്റ് 2019}}</ref></blockquote> == തീപിടിത്തം == 1989 ഫെബ്രുവരി 8 ന് മൈസൂരിലെ പ്രീമിയർ സ്റ്റുഡിയോയിൽ ഒരു വലിയ അഗ്നിബാധയുണ്ടായി. അഗ്നിശമന ഉപകരണങ്ങളുടെ ലഭ്യതയില്ലായ്മയും അഗ്നി സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ അജ്ഞതയും പ്രധാന കാരണങ്ങളായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="fire1">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/509678.cms |title=Film studios are fire traps: Experts |work=Online edition of The Times of India, dated 2004-02-21 |accessdate=2007-08-17 |date=2004-02-21}}</ref> അയഞ്ഞ വയറിംഗും വെന്റിലേറ്ററുകളുടെ അഭാവവുമാണ് തീ പടരാൻ കൂടുതൽ കാരണമായത്. ഫയർ പ്രൂഫിംഗ് മെറ്റീരിയലിനുപകരം ചുവരുകളിൽ ചാക്കുതുണി ബാഗുകളാണുണ്ടായിരുന്നത്. ഷൂട്ടിംഗിനായി വലിയ ലൈറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ചതിനാൽ താപനില 120 ° C (248 ° F) ആയി ഉയർന്നു. ഈ ഘടകങ്ങളെല്ലാം വൻ തീപിടിത്തത്തിന് കാരണമായി. മരണസംഖ്യ 62 ആയിരുന്നു. സഞ്ജയ് ഖാന് തന്നെ വലിയ പൊള്ളലേല്ക്കുകയും 13 മാസം ആശുപത്രിയിൽ കഴിയുകയും 72 ശസ്ത്രക്രിയകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. അഗ്നിബാധയിൽ ഇരകളായവർക്ക് 5000 രൂപ ഔദാര്യമായി നൽകുകയുണ്ടായി. <ref name="grat">{{cite web |url=http://parliamentofindia.nic.in/ls/lsdeb/ls10/ses2/0218129101.htm |work=Online webpage of the Parliament of India|title=Written Answers to Questions|accessdate=2007-08-18}}</ref> == അവാർഡുകൾ == ഈ നാടകത്തിലെ അഭിനയത്തിന് സഞ്ജയ് ഖാന് ജെം ഓഫ് ഇന്ത്യ അവാർഡ് ലഭിച്ചു.<ref name="spa">{{cite web|url=http://www.goldenpalmsspa.com/man.htm|work=Online Webpage of Golden Palms Hotels and Spa|title=The Man behind|accessdate=2007-08-17|archive-date=2004-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20040610214031/http://www.goldenpalmsspa.com/man.htm|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] 3zp7pdniqz2h6j30rylbpvlpy14fnrj 0 334650 4614832 4548330 2026-04-23T14:07:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614832 wikitext text/x-wiki {{PU | George Gamow}} {{Infobox scientist |name = ജോർജ് ഗാമോ |birth_name=ജോർജി അന്റോനോവിച്ച് ഗാമോ |image = Bragg_lab1_1930_(cropped).jpg |image_size = |caption = |birth_date = {{birth date|1904|3|4}} ([[Old Style|O.S.]] February 20, 1904) |birth_place = [[Odessa | ഒഡെസ]], [[Russian Empire | റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം]] |death_date = {{death date and age|1968|8|19|1904|3|4}} |death_place = [[Boulder, Colorado | ബോൾഡർ, കൊളറാഡോ]], [[United States | യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]] |residence = |citizenship = [[Soviet Union | സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]], <br> [[United States | യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്]] |field = [[ഭൗതികശാസ്ത്രം]], ശാസ്ത്രലേഖനങ്ങൾ |work_institutions = [[University of Göttingen | ഗ്വോട്ടിൻഗെൻ സർവകലാശാല]]<br>[[Niels Bohr Institute | നീൽസ് ബോർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]]<br>[[Cavendish Laboratory | കാവെൻഡിഷ് ലബോറട്ടറി]]<br>[[George Washington University | ജോർജ്‌ വാഷിംഗ്‌ടൺ സർവകലാശാല]]<br>[[University of California, Berkeley | കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാല, ബെർക്കിലി]]<br>[[University of Colorado Boulder | കൊളറാഡോ സർവകലാശാല, ബോൾഡർ]] | alma_mater = [[Leningrad State University | ലെനിൻഗ്രാഡ് സ്റ്റേറ്റ് സർവകലാശാല]] |doctoral_advisor = [[Alexander Alexandrovich Friedman|അലക്സാണ്ടർ ഫ്രീഡ്മാൻ]] |doctoral_students = [[Ralph Asher Alpher | റാൽഫ് ആഷെർ അൽഫർ]]<br>[[വേര റൂബിൻ]] |known_for = [[Gamow factor]]<br>[[Gamow–Teller transition]]<br>[[Alpher–Bethe–Gamow paper]]<br>[[Alpha decay]]<br>[[Liquid drop model]]<br>[[Quantum tunnelling]]<br>[[Big Bang]]<br>''[[One Two Three ... Infinity]]'' |influences = |influenced = |prizes = [[Kalinga Prize | കലിംഗ പ്രൈസ്]] (1956) |footnotes = |signature = }} {{Cosmology|scientists}} '''ജോർജ് ഗാമോ &nbsp;'''(March 4 [O.S. February 20] 1904 – August 19, 1968) എന്ന ജോർജിയോ ആന്റോണോവിച്ച് ഗാമോ ( [[Russian language|Russian]]: Гео́ргий Анто́нович Га́мов; IPA: [ɡʲɪˈorɡʲɪj ɐnˈtonəvʲɪtɕ ˈɡaməf] ( listen) ) &nbsp;ഒരു തിയററ്റിക്കൽ ഭൗതിശാസ്ത്രജ്ഞനും, കോസ്മോളജിസ്റ്റും, പിന്നെ [[മഹാവിസ്ഫോടനം|മഹാവിസ്ഫോടനസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] ഉപജ്ഞാതാവുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[alpha decay|ആൽഫ ഡീക്കെയുടെ]] വിശദീകരണം [[ടണലിങ് (ഇലക്ട്രോണികം)|ക്വാണ്ടം ടണലിങ്ങ്]] വഴി നിർമ്മിച്ചു, കൂടാതെ [[അണുകേന്ദ്രം|അണുകേന്ദ്രത്തിലേയും]], നക്ഷത്ര രൂപാന്തരങ്ങളിലേയും, സ്റ്റെല്ലാർ നൂക്ലിയോസിന്തസിസ്സിലേയും, ബിഗ് ബാങ് നൂക്ലിയസ്സ സിന്തസിസ്സിലേയും, മോളിക്കൂലാർ ജനറ്റിക്സിലേയും [[ആണവവികിരണം|ആണവ വികിരണത്തെക്കുറിച്ച]] &nbsp;പഠനം നടത്തി. ഗാമോയുടെ ജീവിതത്തിന്റെ രണ്ടാംപകുതിയിൽ അദ്ദേഹം അധ്യാപനത്തിലാണ് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്. കൂടാതെ ''ഒന്ന് രണ്ട് മൂന്ന്.. അനന്തം'', ''മിസ്റ്റർ ടോമ്പ്കിൻസ്'' എന്നീ പുസ്തകങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തനാകുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മിക്ക പുസ്തകങ്ങളും, പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനു അഞ്ചു പതിറ്റാണ്ടിനുശേഷവും ഗണിതത്തിന്റെയും ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാന നിയമങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ ഉതകുന്നവിധത്തിൽഇന്നും പ്രസക്തമായി നിലകൊള്ളുന്നു. == ആദ്യകാല ജീവിതവും, തൊഴിൽ ജീവിതവും == [[Russian Empire | റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ]] പെട്ട, ഇന്നത്തെ [[Ukraine | ഉക്രൈനിലെ]], [[Odessa | ഒഡെസയിലാണ്]] ഗാമോ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛൻ ഹൈസ്ക്കൂൾ തലത്തിലെ റഷ്യൻ ഭാഷ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന അദ്ധ്യാപകനും, അമ്മ പെൺകുട്ടികളുടെ സ്കൂളിൽ ചരിത്രവും, ഭൂമിശാസ്ത്രവും, പഠിപ്പിക്കുന്നവരും ആയിരുന്നു. ഗാമോ അമ്മയിൽ നിന്ന് ഫ്രഞ്ച് സംസാരിക്കാനും ഒരു അധ്യാപകന്റെ പക്കൽ നിന്നു ജർമനും പഠിച്ചെങ്കിലും തന്റെ കോളേജ് കാലത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷായിരുന്നു പ്രധാനമായും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഗാമോയുടെ ആദ്യാകാല പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളെല്ലാം ഫ്രഞ്ചിലും റഷ്യനിലുമായിരുന്നു. പിന്നീട് സാങ്കേതിക എഴുത്തുകൾക്കും സാധാരണക്കാരന് മനസ്സിലാവുന്ന ശാസ്തം എഴുതുവാനും അദ്ദേഹം ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് ചുവടുമാറ്റി. ഗാമോ പഠിച്ചത്, ഒഡെസ സർവ്വകലാശാലയിലും(1922–23)<ref>{{cite web|title=History of the University of Odessa (in Ukrainian)|url=http://onu.edu.ua/uk/geninfo/history|website=History of the University of Odessa (in Ukrainian)|publisher=University of Odessa|accessdate=19 May 2018|archive-date=2018-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510172005/http://onu.edu.ua/uk/geninfo/history|url-status=dead}}</ref>, പിന്നെ ലെനിൻഗ്രാഡ് സർവ്വകലാശാലയിലും(1923–1929) ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹം ലെനിൻഗ്രാഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ അലക്സാണ്ടർ ഫ്രീഡ്മാനിന്റെ കീഴിൽ, ഫ്രീഡ്മാന്റെ 1925-ലെ മരണം വരെ പഠിച്ചിരുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂട്ടുകാരായിരുന്നു തിയറിറ്റിക്കൽ ഫിസിക്സിലെ വിദ്യാർത്ഥികളായിരുന്ന ലെവ് ലാൻഡോ, ദിമിത്രി ഇവനെൻകോ പിന്നെ മാറ്റ്വെ ബ്രോൺസ്റ്റീൻ എന്നിവർ(ഇവർ 1937-ൽ അറസ്റ്റിലായി). ''ദി ത്രീ മസ്കിറ്റിയേഴ്സ്'' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ നൽവർസംഘം ആ വർഷങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിയ്ക്കപ്പെട്ട പ്രധാന [[ക്വാണ്ടം ബലതന്ത്രം | ക്വാണ്ടം മെക്കാനിക്ക്സ്]] പ്രബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിൽ പഠിയ്ക്കുകയും പരസ്പരം ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്തുപോന്നു. കൂടാതെ അദ്ദേഹം തന്റെ മറ്റുകൂട്ടുകാരായ ആൽഫറും, ഹെർമനും ചേർന്നുള്ള സംഘത്തിനും ഈ നാമം തന്നെ ഉപയോഗിച്ചു. ബിരുദ സമയത്ത്, അദ്ദേഹം ഗ്വോട്ടിൻഗെൻ സർവകലാശാലയിൽ ക്വാണ്ടം തിയറിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. ഇതാണ് [[അണുകേന്ദ്രം | അണുകേന്ദ്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ തുടർഗവേഷണങ്ങൾക്ക് അടിത്തറ പാകിയത്. പിന്നീടദ്ദേഹം 1928 മുതൽ 1931 വരെ [[University of Copenhagen | കോപ്പൺഹേഗനിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] തിയററ്റിക്കൽ ഫിസിക്സിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. തുടർന്ന്, [[Ernest Rutherford | ഏണസ്റ്റ് റൂതർഫോർഡിന്റെയൊപ്പം]], [[കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാല | കേംബ്രിഡ്ജിലെ]] [[Cavendish Laboratory | കാവന്റിഷ് ലബോറട്ടറിയിൽ]] ഒന്നിച്ച് പരീക്ഷണം നടത്താനും കഴിഞ്ഞു. അദ്ദേഹം അണുകേന്ദ്രത്തിനെകുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണം തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. കൂടാതെ ഫ്രിറ്റ്സ് ഹോട്ടർമാനിനോടൊപ്പവും, റോബർട്ട് അറ്റ്കിൻസണോടൊപ്പവും സ്റ്റെല്ലാർ ഫിസിക്സിലും പഠനം നടത്തി. 1931-ൽ 28 മത്തെ വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ | സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലെ]] അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസിലെ അംഗം ആയി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഈ സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞയാൾ ഗാമോയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.khlopin.ru/youth.php |title=Радиевый институт имени В. Г. Хлопина. Для молодёжи (Radium Institute named after V. G. Khlopin. For young). |access-date=2016-03-29 |archive-date=2010-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100323163823/http://www.khlopin.ru/youth.php |url-status=dead }}</ref><ref>He was expelled from the Academy in 1938, but his membership was restored posthumously in 1990.</ref><ref>The youngest corresponding member elected to the Academy of Sciences of the USSR was the Armenian mathematician [[Sergey Mergelyan]], elected at age 24.</ref>1931-1933 കാലഘട്ടത്തിൽ ഗാമോ വിറ്റാലി ക്ലോപ്പിനിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ലെനിൻഗ്രാഡിന്റെ ഫിസിക്ക്സ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ പഠനങ്ങൾ നടത്തി. ഈഗർ കർച്ചാറ്റോവ്, ലെവ് മിസോ്വ്സ്ക്കി പിന്നെ ജോർജ് ഗാമോവും ചേർന്ന് ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ [[Cyclotron | സൈക്ക്ലട്രോൺ]] ഡിസൈൻ ചെയ്തു. ഇതിന്റെ ഡ്രാഫ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട ഡിസൈൻ ഗാമോവും, ലെവ് മിസോവ്സ്ക്കിയും ചേർന്ന് അക്കാദമിക് കൗൺസിൽ ഓഫ് ദി റേഡിയം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന് സമർപ്പിക്കുകയും, അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പക്ഷെ 1937 വരെ സൈക്ക്ലട്രോൺ പൂർണമാക്കപ്പെട്ടില്ല.<ref>V.G. Khlopin Radium Institute. [http://www.khlopin.ru/english/memorial.php History / Memorial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110426033005/http://www.khlopin.ru/english/memorial.php |date=2011-04-26 }} and [http://www.khlopin.ru/english/hronology.php History / Chronology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110426033000/http://www.khlopin.ru/english/hronology.php |date=2011-04-26 }}. Retrieved 25 February 2012.</ref> [[File:Bragg lab1 1930.jpg|280px|thumb|1931-ലെ ബ്രാഗ് ലബോറട്ടറിയുടെ പ്രവർത്തകർ: W.H ബ്രാഗ് ( നടുവിൽ ഇരിക്കുന്നു): ഭൗതിക ശാസ്ത്രജ്ഞനായ എ. ലെബേദേവ് ( ഏകടദശം വലതുഭാഗത്തായി), ജി. ഗാമോ (ഏകദേശം ഇടതായി.)]] ==ആണവ വിഭജനം== ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന് മുമ്പായി, റേഡിയോ ആക്റ്റീവ് പദാർത്ഥങ്ങൾ പകുതി ജീവനിനോട് ഉപമിച്ചിരുന്നു.അതേസമയം റേഡിയേഷൻ പ്രസരണത്തെ ഊർജ്ജത്തോടും സാമ്യകൽപ്പന ചെയ്തിരുന്നു.1928 ആയതോടെ ഗാമോ നിക്കോലെ കോച്ചിന്റെ ഗണിത സമവാക്യം ഉപയോഗിച്ച് ആൽഫ വിഭജനത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സിദ്ധാന്തം ടണലിങ് വഴി തെളിയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.aip.org/history/ohilist/4325.html |title=Interview with George Gamow by Charles Weiner at Professor Gamow's home in Boulder, Colorado, April 25, 1968. (In the transcript Kochin is spelled Kotshchin.) |access-date=2016-03-30 |archive-date=2009-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091124151512/http://www.aip.org/history/ohilist/4325.html |url-status=dead }}</ref><ref>''Z. Physik'' '''5'''1, 204 (1928) G. Gamow, "Zur Quantentheorie des Atomkernes"</ref>ഈ പ്രശ്നം സ്വതന്ത്രമായി റൊണാൾഡ് ഡബ്ലു. ഗർണിയും, എഡ്വാർഡ് യു. കോണ്ടോണും ചേർന്നും തെളിയിച്ചു.<ref>R. W. Gurney and E. U. Condon, "Quantum Mechanics and Radioactive Disintegration" ''Nature'' '''122''', 439 (1928); ''Phys. Rev'' 33, 127 (1929)</ref><ref name = "Nuc&RadChem">{{Cite book | author=Friedlander, Gerhart; Kennedy, Joseph E; Miller, Julian Malcolm | authorlink= | title=Nuclear and Radiochemistry | edition=2nd | date=1964 | publisher=John Wiley & Sons | location=New York, London, Sydney | isbn=978-0-471-86255-0 | pages=225–7}}</ref> ഗർണിയും , കോണ്ടോണും, ഗാമോ നേടിയ അതേ ആശയത്തിലേക്കു തന്നെയാണ് എത്തിയത്. കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉയർന്ന പൊട്ടൻൽ്യലിലുള്ള ഊർജ്ജത്തിന്റെ മതിൽ കാരണം ഈ തന്മാത്രകൾ കേന്ദ്രത്തിനോട് അടുത്തായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.കൂടാതെ അത് ചെറിയ തോതിലുള്ള ഊർജ്ജം ന്യൂക്ലിയസ്സിനെ തന്നിലേക്കടിപ്പിക്കാനും പ്രയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.എന്നാലാ പ്രവർത്തനം സ്വയമേവ നടക്കുന്നില്ല.ക്വാണ്ടം മെക്കാനിക്ക്സിൽ, തന്മാത്രകൾക്ക് ആ മതിൽ ഭേദിച്ച് രക്ഷപ്പെട്ട്, ടണലിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാനുള്ള ഒരു സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്നു.ന്യൂക്ലിയസ്സിനും, ഹാഫ് ലൈഫും, ആൽഫ വിഭജനത്തിലുണ്ടാകുന്ന ഊർജ്ജത്തിന്റെ സഞ്ചാരത്തേയും സംയോജിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ സിദ്ധാന്തത്തിനുമായി ഗാമോ ഒരു മോഡൽ പൊട്ടൻഷ്യൽ നിർദ്ധാരണം ചെയ്തു.ആൽഫ വിഭജനത്തിലുണ്ടാകുന്ന ഊർജ്ജത്തെക്കുറിച്ച് പിന്നീട് പ്രയോഗസിദ്ധമായ ഒരു നിയമം കണ്ടെത്തി. ഗിഗർ നട്ടാൽ നിയമം എന്നാണതിന്റെ പേര്.<ref>{{Cite web |url=http://www.phy.uct.ac.za/courses/phy300w/np/ch1/node38.html |title=Gamow's derivation of this law |access-date=2016-03-30 |archive-date=2009-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090224200050/http://www.phy.uct.ac.za/courses/phy300w/np/ch1/node38.html |url-status=dead }}</ref>കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് വരുന്ന തന്മാത്രകൾ എലക്ട്രോസ്റ്റാറ്റിക കൊളമ്പ് ബാരിയറിലൂടെ വരുന്നതിന്റേയും, അടിയുലുള്ള ന്യൂക്ലിയാർ റിയാക്ഷന്റേയും സാദ്ധ്യതകളെകുറിക്കുന്നതിൽ ഗാമോ ഫാക്ടർ അല്ലെങ്കിൽ ഗാമോ സമ്മർഫെൽഡ് ഫാക്ടർ ഉൾപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി. ==ന്യൂനതകൾ== വർദ്ധിച്ച പ്രവർത്തികൾ കാരണം സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിന്നും യാത്ര തിരിക്കും മുമ്പ് സോവിയറ്റ് എസ്റ്റാബ്ലിഷ്മെന്റിൽ ഗാമോ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1931 -ൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഔപചാരികമായി ഇറ്റലിയിലെ ശാസ്ത്ര കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള അവകാശം നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു.1931-ൽ തന്നെ റോ എന്ന് വിളിപ്പേരുള്ള മറ്റൊരു ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞയായ ല്യുബോവ് വോക്ക്മിന്റ്സെവ യെ വിവാഹം കഴിച്ചു.ഗാമോയും, ഗാമോയുടെ പുതിയ ഭാര്യയും ചേർന്ന് തൊട്ടടുത്ത വർഷങ്ങൾ മുഴുവൻ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിന്ന് തിരികെ പോരാൻ ശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു.ഇക്കാലത്തുതന്നെയാണ് നീൽ ബോഹർ എന്ന കൂട്ടുകാരൻ അദ്ദേഹത്തെ സന്ദർശിച്ചതും.പക്ഷെ ഗാമോയിന് അവിടം വിടാനുള്ള അംഗീകാരം ലഭിച്ചില്ല. 1932-ലാണ് ഗാമോയും, ഭാര്യയും ചേർന്ന് തർക്കത്തിലായതെന്ന് പ്രഖ്യാപിതമായി, കൂടാതെ കയാക്കിലേക്ക് പോകുവാനും:ആദ്യം കരിങ്കടലിലൂടെ ടർക്കിക്ക് പോകുന്ന വഴിയിലൂടെ പോകാനും, നോർവേയ്ക്ക് പോകുവാനും തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. കാലാവസ്ഥ കാരണം രണ്ടും മുടങ്ങി.പക്ഷെ അപ്പോഴും അവർ അതോറിറ്റിയുടെ കൈയ്യിൽ പെട്ടില്ല..<ref>''My World Line'' G. Gamow, Viking Press, 1970, chap. 5 ''The Crimean campaign''</ref> 1992-ൽ ഗാമോയ്ക്ക് ബ്രൂസെൽസ്സിലെ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഏഴാമത് സോൾവേ കോൺഫറൻസിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അനുമതി ലഭിച്ചു.അദ്ദേഹം തന്റെ ഭാര്യയേയും കൂട്ടാമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു, ഒപ്പം അവളില്ലാതെ പോകില്ലെന്നും പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ രണ്ടുപേർക്കുമായി സോവിയറ്റ് അതോറിട്ടി പാസ്പ്പോർട്ട് നിർമ്മിച്ചു.രണ്ടു പേരും അവിടം സന്ദർശിക്കുകയും, മേരിക്യൂറിയുടേയും, മറ്റു ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരുടേയും സഹായത്തോടെ അവിടെ തങ്ങുകയും ചെയ്തു.അടുത്ത കാലത്തേക്ക് ക്യൂറി ഇൻസ്റ്റിസ്റ്റ്യൂട്ടിലും, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ലണ്ടണിലും, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിച്ചിഗനിലും താത്കാലിക ജോലി അദ്ദേഹം നേടി. ==അമേരിക്കയിലേക്കുള്ള പാലായനം== 1934 -ൽ ഗാമോയും, ഭാര്യയും, അമേരിക്കയിലേക്ക് താമസം മാറി. 1934-ൽ തന്നെ ഗാമോ ജോർജ് വാഷിങ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ പ്രൊഫസറായി, കൂാടാതെ G.W.U യിൽ വച്ച് ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനായ ലണ്ടണിലെ എഡ്വാർ‍ഡ് ടെല്ലർ തന്റെ ഗ്രൂപ്പിലേക്ക് ചേർക്കുകയും ചെയ്തു.1936-ൽ ബീറ്റ ഡീകേയ്ക്കായി ഗാമോ- ടെല്ലർ സെലക്ഷൻ റൂൾ എന്നറിയപ്പെട്ട ഒന്ന് ഗാമോ, ടെല്ലറും ചേർന്ന് രൂപ കൽപ്പന ചെയ്തു.അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാഷിങ്ടണിലെ സമയത്ത്, മരിയോ ഷൂവെൻബർഗിനൊടൊപ്പവും, റാൽഫ് ആൽഫറിനോടൊപ്പവും ചേർന്ന് മികച്ച ശാസ്ത്ര ലേഖനങ്ങൾ എഴുതി.1930 ആയപ്പോൾ ഗോമോയിന് കോസ്മോളജിയിലും, ആസ്റ്റ്രോഫിസിക്സ്ലും താത്പര്യം ജനിച്ചു. 1935-ൽ ഗാമോയുടെ മകനായ ഈഗർ ഗാമോ ജനിച്ചു. 1940 ആയപ്പോഴേക്കും ഗാമോ അമേരിക്കയിലെ നിർവീര്യമാക്കപ്പെട്ട പൗരനായി.അപ്പോഴും അദ്ദേഹം G.W.U യിലെ സ്ഥാനം 1956 വരെ നിലനിർത്തി പോന്നു. രണ്ടാം ലോകയുദ്ധ കാലത്ത്, ആറ്റം ബോമ്പ് നിർമ്മാണത്തിനായി നേരിട്ട് അദ്ദേഹം മാൻഹാറ്റൻ പ്രോഡക്റ്റിനായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നില്ല,പകരം തന്റെ റേഡിയആക്റ്റിവിറ്റിയിലേയും, ന്യൂക്ലിയർ ഫ്യൂഷനിലേും അറിവാണ് അവിടെ പ്രയോജനപ്പെട്ടത്. G.W.U -യിൽ അദ്ദേഹം അധ്യാപനം തുടരുകയും , അമേരിക്കൻ നേവിക്ക് ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്റ്റെല്ലാർ എവല്യൂഷനിലും , സോളാർ സിസ്റ്റത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള പ്രക്രിയയിൽ ഗാമോ താത്പര്യനായിരുന്നു. ആദ്യകാല സോളാർ സിസ്റ്റത്തിലെ ഗ്രഹ രൂപീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ലേഖനം ഗാമോ, ഗാൾ ഫ്ര‍ഡറിക് വോൺ വിസാക്കറിനോടൊപ്പം ഒരു പത്രത്തിൽ ലേഖനം എഴുതി. <ref name=Gamow>{{cite journal|last=Gamow|first=G.|author2=Hynek, J. A.|title=A New Theory by C. F. Von Weizsacker of the Origin of the Planetary System|url=https://archive.org/details/sim_astrophysical-journal_1945-03_101_2/page/249|journal=The Astrophysical Journal|date=1 March 1945|volume=101|page=249|doi=10.1086/144711|bibcode = 1945ApJ...101..249G }}</ref> പിന്നീട് ഗാമോ ആദിമ ഗാലക്സിയുടെ ( നൂറ് ബില്ല്യൺ സൂര്യസമാന പിണ്ഡമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളെ താങ്ങുന്നവ) പിണ്ഡത്തേയും, ആരത്തേയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന സമവാക്യം 1948 -ൽ മറ്റൊരു ബ്രിട്ടീഷ് ജേർണലായ "നാച്ച്വറിൽ" പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ==ബിഗ് ബാങ് ന്യൂക്ലിയോസിന്തസിസ്== ഗാമോയായിരുന്നു പ്രപഞ്ച വളർച്ചയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന മഹാവിസ്പോടസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ (big bang theory) പിതാവ്. പിണ്ഢത്തിന്റെ കനവും, സ്ഥിരമായ വക്രതയും സമാനമായ പ്രപഞ്ചത്തെ വിവരിക്കുന്ന ഐൻസ്റ്റൈനിന്റെ ഗ്രാവിറ്റേഷ്ണൽ സമവാക്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം നിർമ്മിച്ച ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരായ അലെക്സാണ്ടർ ഫ്രൈഡ്മാൻസിന്റേയും<ref>Lemaître, G. (1931), Annales de la Societe Scientifique de Bruxelles, XLVII A</ref> ജോർജ് ലിമെയ്ട്രെസിന്റേയും <ref>Lemaître, G. (1931), ''Nature'', 3210, 127, p. 447.</ref> ആദ്യാകാല ജോലിക്കാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.ശ്രേഷ്ഠമായ ആദ്യംതന്നെ അടിത്തറയുണ്ടായിരുന്ന ക്വാണ്ടം നിയമത്തിന്റെ പുതിയ ലെമെയ്ട്രെസിന്റെ ചിന്തയിൽ <ref>Lemaître, G. (1931), ''Nature'', 3210, 127, p. 447.</ref>ഗാമോയ്ക്ക് നിർണയകമായ മാറ്റം വരുത്താമായിരുന്നു, കൂടാതെ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന് പുതിയൊരു വഴിയും തുറക്കുമായിരുന്നു.ആദ്യകാലത്ത് പ്രപഞ്ചം ചൂട് കൂടിയ നിലയിലായിരുന്നെന്നും, പിണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നിരുന്ന റേഡിയേഷനിൽ നിന്നായിരുന്നു അത് വന്നെന്നുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടുപിടത്തുമായിരുന്നു അതിന് വഴിവച്ചത്.<ref>Gamow, G. (1946, October 1 & 15), Physical Review.</ref>പിന്നീടുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ കോസ്മോളജിയിലുണ്ടായ കണ്ടുപിടത്തങ്ങളൊക്കെ ഗാമോ സിദ്ധാന്തത്തിലൂടെ കണ്ടെത്തിയതായിരുന്നു.അദ്ദേഹം ഈ മോഡൽ, രാസവസ്തുക്കളുടെ നിർമ്മിതിയെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയത്തിനായും ,<ref>See, for example, Gamow, G. (1942), Jour. Washington Academy of Sciences, Vol. 32</ref> കൂടാതെ തുടർച്ചയായി ഗാലക്സികളായി സാന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്ന പിണ്ഡത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയത്തിനായും ഉപയോഗിച്ചു.കാരണം അന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ സ്ഥിര ഉത്പന്നങ്ങളായ പ്രകാശത്തിന്റെ വേഗതയും, ന്യൂട്ടണിന്റെ ഭൂഗുരുത്വ സ്ഥിരാങ്കമായ G, മറ്റൊരു സ്ഥിരാങ്കമായ ആൽഫ, പിന്നെ പ്ലാങ്കിന്റെ സ്ഥിരാങ്കമായ h എന്നിവയുടെ വില കണക്കൂകൂട്ടാൻ കഴിയുമായിരുന്നു. ഗാമോയുടെ കോസ്മോളജിയിലെ താത്പര്യം ജനിച്ചത് അദ്ദേഹം നക്ഷത്രങ്ങളിലെ ഊർജ്ജ നിർമ്മാണത്തേയും, വിനിമയത്തേയും കുറിച്ച് പഠിക്കുമ്പോഴായിരുന്നു.<ref>Gamow, G. (1935), Ohio Journal of Science, 35, 5.</ref><ref>Chandrasekhar, S., Gamow, G. and Tuve, M., (1938), Nature, May 28.</ref><ref>Gamow, G., Schoenberg, M., (1940), Physical Review, December 15.</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആണവ ആൽഫയുടെ വിഘടനം തെളിയിക്കുന്ന മെക്കാനിസത്തിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തവും,തെർമോ നൂക്ലിയർ റിയാക്ഷന്റെ തോത് കണക്കാക്കുന്ന സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തവുമായിരുന്നു ഈ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് ഗാമോ വിചാരിച്ചിരുന്നത് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഉത്പത്തിയിലെ ഉയർന്ന താപത്തിൽ എല്ലാ മൂലകങ്ങളും ഉണ്ടായി എന്നായിരുന്നു.പിന്നീട്, തക്കമായ തെളിവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അദ്ദേഹമത് മാറ്റിയെഴുതി.<ref>Burbidge, E. M., Burbidge, G. R., Fowler, W. A., Hoyle, F. (1957), Rev. Mod. Phys., 29, pp 547-660.</ref> അവ ലിഥിയത്തേക്കാൾ ഖനം കൂടിയതും, സൂപ്പർനോവയിലെ നക്ഷത്ര രൂപീകരണത്തിലെ തെർമോനൂക്ലിയർ പ്രവർത്തനഫലമായി ഉണ്ടാകുന്നതുമാണെന്ന് കണ്ടെത്തി.ഗാമോ ഈ പ്രവർത്തനത്തെ വിവരിക്കുന്ന രണ്ട് വ്യത്യസ്ത തരത്തിലുള്ള സമവാക്യങ്ങളുണ്ടാക്കി, ഒപ്പം അതിന്റെ പേരിൽ ഒരു പി.എച്.ഡി നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു.അതിന്റെ സിദ്ധാന്ത രൂപകീരണത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗ്രാജുവേറ്റ് വിദ്യാർദ്ധിയായ റാൽഫ് ആൽഫർ ആ സമവാക്യത്തെ സംഖ്യാസൂചകങ്ങളോടെ തെളിയിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.ഗാമോയും, ആൽഫർ ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച(കൂടെ ഹാൻസ് ബീത്തേയുമുണ്ടായിരുന്നു) ഇത് കുപ്രസിദ്ധ αβγപേപ്പർ(ആൽഫർ-ബീത്തെ-ഗാമോ പേപ്പർ) എന്നറിയപ്പെട്ടു.പക്ഷെ ബീത്തെ തന്റെ പേപ്പർ തെറ്റാണെന്ന് പിന്നീട് പറഞ്ഞു, കാരണം അദ്ദേഹം,ഹീലിയം നൂക്ലിയസ് മറ്റ് നൂക്ലിയോടൈഡുകളോട് ചേരാനുള്ള ചെറിയ ഇടനാഴി രൂപീകരിക്കുന്നതിൽ പ്രാധാന്യം ചെലിത്തിയിരുന്നില്ല.ഈ മൂലകത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിനും മടിയുണ്ടായിരുന്നു. ഗാമോയുടെ ശ്രദ്ധ ജെനറ്റിക് കോഡിലേക്ക് മാറിയതോടെ, അദ്ദേഹം ധാരാളം പേപ്പറുകൾ കോസ്മോളജിയിൽ എഴുതുവാൻ തുടങ്ങി.അതേകദേശം ഇരുപതോളം വരും.1939 -ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ശാസ്ത്രഞ്ജന്മാർ ഗാലക്സി രൂപീകരണത്തിന്റെ പ്രാഥമിക വിവരങ്ങൾ 1946-ലെ കോസ്മോളജി സിന്തസിസ്സിലും തുടർന്നു.<ref>See reference</ref>കൂടാതെ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തമായ ലേഖനങ്ങളും,ടെക്സ്റ്റ്ബുക്കുകളും എഴുതി.<ref>Gamow and Critchfield (1949), "Theory of Atomic Nucleus and Energy Sources", Clarendon Press, Oxford</ref>അതുതന്നെയായിരുന്നു ആ വിഷയത്തിന് ലഭിച്ച വലിയ സംഭാവനയും. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്ന് പേപ്പറുകൾ വളരെ രസകരമായ ഒന്നായിരുന്നു. അതിലെ ആദ്യത്തേതിൽ തെർമൽ ന്യൂട്രോണിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന പ്രോട്ടോണിന്റേയും, ഡിയുട്രോണിന്റേയും നിർമ്മിതിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന സമവാക്യമാണ്.വിദഗ്ദ്ധമായ വിശേഷണങ്ങളിലൂടേയും. ഉയർന്ന മൂലകങ്ങളിലേക്കു മാറുന്ന ഹൗഡ്രജന്റെ ആനുപാതവും, മനസ്സിലാക്കിയതിന്റെ ഫലമായി അദ്ദേഹത്തിന് ആദ്യകാല ഗാലക്സികളുടെ പിണ്ഡത്തിലേയും, ആരത്തിലേയും, ദ്രവ്യത്തിന്റെ അളവ് കണക്ക്കൂട്ടാമായിരുന്നു.രണ്ടാമത്തെ പേപ്പറിൽ <ref>Gamow, G., (1953), Kongelige Danske Videnskabernes Selskab, 39</ref> ഏകദേശം ഇതേ ഫലം തന്നെയാണ് നൽകിയത്, പക്ഷെ ഇത്തവണ ഗാലക്സികളിലെ ദ്രവ്യത്തിൽ അളവും, ആരവും എല്ലാം തുല്യമായി.ഈ പേപ്പറിൽ നിന്ന് ഗാമോ 7k താപനിലയിലുള്ളപ്പോളുണ്ടാകുന്ന റേഡിയേഷനിൽ നിന്ന് ദ്രവ്യത്തിന്റെ അളവ് കണ്ടെത്തി.അവസാനത്തെ പേപ്പറിൽ <ref>Alpher, R. A., Gamow G., Herman R., (1967), Proc. Nat. Acad of Sciences, 57.</ref> ഗാമോയും, ആൽഫറും, റോബർട്ട് ഹെർമനും ചേർന്ന ചെയ്ത ഒരു പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഓർമപ്പെടുത്തലായിരുന്നു, ആ പ്രവർത്തനം പെൻസിയാസും, വിൽസണും, 1965-ൽ കോസ്മിക്ക് പശ്ചാത്തലത്തിലെ റേഡിേയേഷനെക്കുറിച്ചുള്ള കണ്ടുപിടിത്തത്തിന്റെ<ref>Penzias, A. A., Wilson, R. W., (1967), Astrophysical Journal, 142 (pp. 419-20).</ref> പ്രേരണയാൽ ഉണ്ടായതായിരുന്നു.പക്ഷെ ആൽഫറിനും, ഹെർമനിനും, അവർക്ക് ലഭിക്കേണ്ട അംഗീകാരം ലഭിച്ചത് വൈകിയായിരുന്നു. ==ഡി.ൻ.എ യും, ആർ.എൻ.എ യും== ഫ്രാൻസിസ് ക്രിക്കും, ജെയിംസ് ഡി വാട്ട്സണും, മോറിസ് വിൽക്കിനും, റോസാലിന്റ് ഫ്രാങ്ക്ലിനും 1953-ൽ ഡി.എൻ.എ യെ കണ്ടെത്തിയതിനുശേഷം ഗാമോ , എങ്ങനെയാണ് നൈട്രജൻ ബേസുകളിലൂടെ (അ‍ഡിനിൻ,സൈറ്റോസിൻ,തൈമിൻ,ഗ്വാമിൻ) ഡി.എൻ.എ പ്രോട്ടീനുകളിൽ നിന്ന് അമിനോ ആസിഡുകളെ, നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പഠനം നടത്തുവാൻ തുടങ്ങി.<ref>{{Cite journal|last=Segrè|first=Gino|title=The Big Bang and the genetic code|journal=Nature|volume=404|issue=6777|page=437|date=2000-03-30|url=http://www.nature.com/cgi-taf/DynaPage.taf?file=nature/journal/v404/n6777/full/404437a0_r.html|doi=10.1038/35006517|pmid=10761891}}</ref> ക്രിക്ക് പറഞ്ഞത്,<ref>{{cite web|title=DNA: An "Amateur" Makes a Real Contribution|url=http://www.loc.gov/exhibits/treasures/trr115.html|accessdate=2007-07-11}}</ref> ആ പ്രശ്നത്തെക്കുറിച്ച് ഗാമോയുടെ ചിന്തകളായിരുന്നു തന്നെ സഹായിച്ചതെന്നാണ്.കൂടാതെ ഗാമോ നാല് ഡി.എൻ.എ ബേസുകളുടെ ഇരുപത് തരം കോമ്പിനേഷനുകൾ ഒന്ന് മൂന്ന് പ്രാവശ്യം എടുത്ത് മറ്റ് ഇരുപത് ഡി.എൻ.എ കളിലെ പ്രോട്ടീനുകളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന അമിനോ ആസിഡുകളെ താരതമ്യം ചെയ്യാൻ ഉപദേശിച്ചു<ref>Crick, Francis "What Mad Pursuit" (Basic Books 1998), Chap.8 The Genetic Code</ref><ref>The twenty combinations are: A+C+G, A+C+T, A+G+T, C+G+T, 2A+C, 2A+G, 2A+T, 2C+A, 2C+G, 2C+T, 2G+A, 2G+C, 2G+T, 2T+A, 2T+C, 2T+G, 3A, 3C, 3G, 3T.</ref>.ഇത് വാട്സണിനേയും, ക്രിക്കിനേയും ആ ഇരുപത് അമിനോ ആസിഡുകളും, പ്രോട്ടീനുകൾക്ക് സമാനമായ സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നു എന്ന നിഗമനത്തിലെത്തിച്ചു.ഗാമോയുടെ ഈ സംഭാവന ജെനറ്റിക് കോഡിങ്ങിൽ ബയോളജിക്കൽ ഡിജെനറസിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രാധാന്യത്തെ ഉയർത്തി.<ref>Mason, P.H. (2010) Degeneracy at multiple levels of complexity, Biological Theory: Integrating Development, Evolution and Cognition, 5(3), 277-288.</ref><ref>Mason, P.H. (2014) Degeneracy: Demystifying and destigmatizing a core concept in systems biology. Complexity. doi: 10.1002/cplx.21534</ref> ഗാമോ നിർണയിച്ച പ്രതേകതരം ഒരു സിസ്റ്റം ( ഗാമോസ് ഡയമണ്ട്സ്) തെറ്റായിരുന്നു, കാരണം മൂന്നെണ്ണത്തിലൊന്ന് കവിഞ്ഞൊഴുകുകയും(GGAC യുടെ ശ്രേണിയനുസരിച്ച് (ഉദാഹരണത്തിന്) GGA യ്ക്ക് ഒരു അമിനോ ആസിഡിനെ മാത്രമെ ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയുള്ളൂ) നോൺ ഡിജനറേറ്റുമായിരുന്നു(ഓരോ അമിനോ ആസിഡും ഒരേ സാമ്യതയിലുള്ള മൂന്ന് ബേസുകളുമായി ബന്ധം എന്നർത്ഥം).പിന്നീട് പ്രോട്ടീൻ ശ്രേണിയിലൂടെ പ്രശ്നം ഇതല്ല എന്ന് കണ്ടെത്തി;യഥാർത്ഥ ജനറ്റിക് കോഡ് കവിഞ്ഞൊഴുകാത്തതും, ഡീജെനറേറ്റാകുന്നതും, ഒപ്പം അമിനോ ആസിഡിനെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്ന ബേസുകളുടെ സ്ഥാനവും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതുമായിരുന്നു. 1954-ൽ ഗാമോയും വാട്ട്സണും, ഒരുമിച്ച് RNA ടൈ ക്ലബ് സ്ഥാപിച്ചു, അവിടെ വച്ച് ഒരു കൂട്ടം മുൻനിരയിലെ ശാസ്ത്രഞ്ജർ ജെനറ്റിക് കോഡിലെ ആ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാനായി ഒത്തുകൂടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥയിലൂടെ , വാട്ട്സൺ ഗാമോയുടെ ചിന്തകൾ "സാനി"യെ പോലെ നിറചരുതവും, കാർഡ് തന്ത്ര കളിപോലേയും, മനോഹരമായ ഗാനം പോലേയും, ഒരു കുഞ്ഞു തമാശപോലേയുമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി.... <ref>{{Cite book|last=Watson|first=J. D.|date=2002|title=Genes, Girls, and Gamow: After the Double Helix |url=https://archive.org/details/genesgirlsgamowa00wats|location=New York |publisher=Random House|isbn=0-375-41283-2|oclc=47716375}}</ref> ==പിന്നീടുള്ള ജീവിതവും, ഔദ്യോഗികജീവിതവും== [[File:Gamow George grave.jpg|thumb|അമേരിക്കയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബോൾഡറിലെ ഗ്രീൻ മൗണ്ടെയ്നിലെ ജോർജ് ഗാമോയെ അടക്കം ചെയ്ത കല്ലറ]] ബെർക്കെലിയിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കൊളറാഡോ യിൽ വിസിറ്റിങ്ങ് പ്രൊഫസറായതുതൊട്ട് 1934 മുതൽ 1954 വരെ ഗാമോ വാഷിങ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലായിരുന്നു ജോലി ചെയ്തിരുന്നത്. 1956-ൽ അദ്ദേഹം യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കൊളറാഡോ ബോൾഡറിലേക്ക് മാറി, അവിടെയായിരുന്നു അദ്ദേഹം തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിന്റെ മിക്ക ഭാഗവും ചിലവഴിച്ചത്.1956-ൽ തന്നെ ഗാമോ ഫിസിക്കൽ സൈൻസ് സ്റ്റഡി കമ്മിറ്റിയുടെ സ്ഥാപകന്മാരിൽ ഒരാളായി, പോസ്റ്റ്-സ്പുട്ട്ണിക്ക് കാലത്ത് ഈ സംഘടനയായിരുന്നു ഹൈസ്ക്കൂളിൽ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന് ക്ലാസ്സെടുത്തിരുന്നത്.പിന്നീട് അതേ വർഷത്തുതന്നെ ഗാമോ തന്റെ ഭാര്യയെ ഡൈവോഴ്സ് ചെയ്ത് 1958-ൽ ഒരു മാസികയിലെ എഡിറ്ററായിരുന്ന ബാർബറ പെർക്കിൻസിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1959-ൽ ഗാമോ യും, ഹാൻസ് ബേത്തേയും, വിക്ടർ വിയിസ്കോപ്പും ഫ്രാങ്ക് ഓപ്പെണഹെയ്മർ എന്ന ഭൗതിശാസ്ത്രഞ്ജനെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കൊളറാഡോയിൽ ഭൗതികശാസ്ത്രം പഠിപ്പിക്കുന്ന അദ്ധ്യാപകനായി ചേർക്കുന്നതിൽ പൊതുവായി പിൻതാങ്ങി, അതോടെ റെഡ് സ്കെയർ മായുവാൻ തുടങ്ങി( ജെ. റോബർട്ട് ഓപ്പണഹെയ്മറായിരുന്നു ഫ്രാങ്ക് ഓപ്പണഹെയ്മറിന്റെ സഹോദരൻ, ഇവർ രണ്ടുപേരും മാൻഹാറ്റൻ പ്രോജക്റ്റിനായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.)<ref name="Cole">{{Cite book| last = Cole| first = K.C.| date = 2009| title = Something Incredibly Wonderful Happens: Frank Oppenheimer and the World He Made Up| url = https://archive.org/details/somethingincredi00cole| publisher = Houghton Mifflin Harcourt| ISBN = 978-0-15-100822-3}}</ref>{{rp|130}}കൊളറാഡോയിലായിരിക്കുമ്പോൾ ഫ്രാങ്ക് ഓപ്പണഹെയ്മറിന് ലഘു പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ ശാസ്ത്രം പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ താത്പര്യം വർദ്ധിച്ചു, കൂടാതെ അദ്ദേഹം സാൻ ഫ്രാൻസിസ്ക്കോയിലേക്ക് പോകുകയും ''എക്സപ്ലറ്റോറിയം'' സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Cole" />{{rp|130–152}}.പക്ഷെ നിർഭാഗ്യവശാൽ 1969 ആഗസ്റ്റിൽ ഈ സൈൻസ് മ്യൂസിയം തുറക്കുന്നതുകാണുവാൻ ഗാമോ ജീവനോടെ ഉണ്ടായില്ല.<ref name="Cole" />{{rp|152}} 1961-ലെ ''ദി ആറ്റം ആന്റ് ഇറ്റ്സ് നൂക്ലിയസ്'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഗാമോ രാസ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ പിരിയോഡിക് സിസ്റ്റത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ചിന്തയെ ആവിഷ്കരിക്കുന്നത് കാണാം, അതിൽഅറ്റോമിക നമ്പറിന്റെ ക്രമത്തിൽ ഇവയെ നിരത്തുമ്പോൾ അവയുടെ ആരങ്ങൾ ക്രമമായി വർദ്ധിക്കുന്ന ത്രിമാന വീക്ഷണമുള്ള വളയം പ്രാപിക്കുന്നു എന്നദ്ദേഹം തെളിയിക്കുന്നുണ്ട്. ഗാമോ ഒരു നിരീശ്വരവാദിയായിരുന്നു.<ref>ANDERSON: "What, uh, one thing I’m fascinated with is, of course, George Gamow left the university in ’59 [1956], and Edward Teller had left in 1946 [1945] and went to the University of Chicago. But do you have any recollections of maybe some of the, anything between Dr. Marvin and Dr. Gamow, as far as, just before he left and went to Colorado?" NAESER: "Ah, no, I don’t know of any. I know Gamow made no, never did hide the fact that he was an atheist, but whether that came into the picture, I don’t know. But the story around the university was that Gamow and Mrs. Gamow were divorced, but they were in the same social circles some of the time, he thought it was better to get out of Washington. That’s why he went to Ohio State." ''The George Washington University and Foggy Bottom Historical Encyclopedia'', [http://encyclopedia.gwu.edu/gwencyclopedia/index.php?title=Gamow%2C_George_and_Edward_Teller Gamow, George and Edward Teller] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613094539/http://encyclopedia.gwu.edu/gwencyclopedia/index.php?title=Gamow%2C_George_and_Edward_Teller |date=2010-06-13 }}, October 23, 1996.</ref><ref>{{cite web|title=The Big Bang Is Bunk|url=http://www.21stcenturysciencetech.com/Articles_2011/BigBang_Bunk.pdf|publisher=21st Century Science Associates.|accessdate=28 May 2012|author=Grote Reber|page=44|quote=After the initial mathematical work on relativity theory had been done, the Big Bang theory itself was invented by a Belgian priest, Georges Lemaître, improved upon by an avowed atheist, George Gamow, and is now all but universally accepted by those who hold advanced degrees in astronomy and the physical sciences, despite its obvious absurdity.}}</ref><ref>{{cite book|title=[[Big Bang (book)|Big Bang]]|date=2010|publisher=HarperCollins UK|isbn=9780007375509|author=[[Simon Singh]]|quote=Surprisingly, the atheist George Gamow enjoyed the Papal attention given to his field of research.}}</ref> ഗാമോ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കൊളാറോഡോ ബോൾഡറിലെതന്നെ അദ്ധ്യാപനം തുടർന്നു, ഒപ്പം അദ്ദേഹം പൊതുവിഷയങ്ങൾ നിരത്തി പുസ്തകങ്ങളും,ടെക്സ്റ്റ്ബുക്കുളും എഴുതി.പിന്നീട് മാസങ്ങൾക്കുശേഷം രോഗാവസ്ഥയിലായിരുന്നു ഗാമോ പ്രമേഹവും, കരൾ രോഗവും, കാരണം ശസ്ത്രക്രിയകൾക്ക് വിധേയമാകുകയും ചെയ്തു, ഗാമോ കരൾ രോഗം ബാധിച്ച് മരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു, അതിനെ അദ്ദേഹം " വീക്ക് ലിങ്ക് " എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. ആഗസ്റ്റ് 18-ലെ റാൽഫ് ആൽഫറിനായുള്ള കത്തിൽ അദ്ദേഹം ഈ രോഗത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞതിങ്ങനെയാണ്, അടിവയറ്റിലെ വേദന അസഹനീയമാണ്, ആ വേദന നിൽക്കാതെ പെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.ഈ കത്തനുസരിച്ച് ഗാമോ തന്റെ മുൻകാല വിദ്യാർത്ഥികളുമായി നിരന്തരം കത്തെഴുതിയതായി കാണാം, അദ്ദേഹം പോൾ ഡിറാകുമായി പുതിയ ശാസ്ത്രപുരോഗതിയെക്കുറിച്ച് കത്തിലൂടെ ചർച്ചചെയ്യുമായിരുന്നു.ആൽഫറുമായി ഗണിതത്തെക്കുറിച്ചായിരുന്നു ഗാമോ കത്തിൽ എഴുതിയിരുന്നത്. 1968 ആഗസ്റ്റ് 19 ന് തന്റെ 64 ാം വയസ്സിൽ ഗാമോ അന്തരിച്ചു, ബോൾഡറിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കൊളറാഡോയിലെ ഗ്രീൻ മൗണ്ടെയിൻ സെമിത്തേരിയിലാണ് അദ്ദേഹത്തെ അടക്കം ചെയ്തത്. [[File:George Gamow tower.jpg|thumb|280px|left| ബോൾഡറിലെ കൊളറാഡോയിലെ ജോർജ് ഗാമോ ടവർ]] ==എഴുത്തുകൾ== ഗാമോ ശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങളും മറ്റും എഴുതുന്നതിൽ വിജയിച്ചിരുന്നു,അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല പുസ്തകങ്ങളും, അതിന്റെ യഥാർത്ഥ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് ശേഷം അര നൂറ്റാണ്ടോളം വിറ്റഴിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.അദ്ദേഹം ശാസ്ത്രവും, ടെക്ക്നോളജിയും മുന്നേറിയപ്പോഴും, കാലാഹരണപ്പെട്ട നിയമങ്ങളേയും, അതിന്റേതായ മൂല്യത്തിലും സ്ഥാനത്തിലും പ്രയോഗിച്ചിരുന്നു. ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റേയും, എല്ലാ വായനക്കാരുടേയും ശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചിരുന്ന ശാസ്ത്ര വിഷങ്ങളുടേയും, മാറ്റത്തിൽ ഗാമോ എപ്പോഴും ഉത്തേജകനായിരുന്നു.ഗാമോ തന്നെയായിരുന്നു തന്റെ പല പുസ്തകങ്ങളുടേയും മുഖ ചിത്രം വരച്ചിരുന്നത്, അവ അദ്ദേഹം എഴുത്തിലൂടെ സൂചിപ്പിക്കാനുദ്ദേശിച്ച വസ്തുതകൾക്ക് പുതിയ മാനം നൽകി.എത്ര പ്രാധാന്യമുണ്ടെങ്കിലും ഗാമോ ഗണിതത്തെ പരിചിയപ്പെടുത്തുവാൻ ഭയന്നിരുന്നു,അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹം വായനക്കാരിൽ നിന്നുള്ള കുഴപ്പിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങളെ പരമാവധി ഒഴിവാക്കി. ''മിസ്റ്റർ ടോപ്പ്കിൻസ്'' , ''ഒന്ന്,രണ്ട്,മൂന്ന്...അനന്തം'' എന്നീ പുസ്തകങ്ങൾക്കായി ഗാമോ 1956-ൽ യുനെസ്കോയുടെ കലിങ്ക പുരസ്കാരം കരസ്ഥമാക്കി. ഗാമോയുടെ മരണത്തിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം ''ബേസിക് തിയറീസ് ഇൻ മോഡേണ് ഫിസിക്സ്'' എന്ന പാഠപുസ്തകത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനായി റീച്ചാർഡ് ബ്ലേഡുമായി പ്രവർത്തിച്ചു, പക്ഷെ ആ പാഠപുസ്തകം ആ തലക്കെട്ടോടെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതേയില്ല. കൂടാതെ ഗാമോ അപ്പോൾ ''മൈ വേൾഡ് ലൈൻ'' ഉം എഴുതുന്നുണ്ടായിരുന്ന:അതദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മഥയായിരുന്നു,മൈ വേൾഡ് ലൈൻ 1970 -ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. 1996-ൽ ഗാമോയുടെ എഴുത്തുകളുടെ ഒരു ശേഖരം ജോ‍ർജ് വാഷിങ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യിലേക്ക് കൈമാറിയിരുന്നു.അതിൽ കത്തുകളും, ലേഖനങ്ങളും, പ്രിന്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടതും, എഴുതിയതുമായ ഗാമോയുടെ ആത്മകഥകളുമുണ്ടായിരുന്നു.മെൽവിൻ ജെൽമൻ ലൈബ്രറിയിലും, എസ്റ്റെല്ലെയിലും ഉള്ള പ്രതേക ശേഖര റിസർച്ച് സെന്ററായ GWU യുടെ കീഴിലാണ് ഇവയപ്പോൾ.<ref name="Preliminary Guide to the George Gamow Papers, 1934-1955">[http://library.gwu.edu/ead/ms0252.xml Preliminary Guide to the George Gamow Papers, 1934-1955] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141213001346/http://library.gwu.edu/ead/ms0252.xml |date=2014-12-13 }}, Special Collections Research Center, Estelle and Melvin Gelman Library, The George Washington University.</ref> ==പുസ്തകങ്ങൾ== ===പ്രശസ്തമായവ=== * ''[[The Birth and Death of the Sun]]'' (1940, revised 1952) * ''The Biography of the Earth'' (1941) * ''[[One Two Three ... Infinity]]'' (1947, revised 1961), Viking Press (copyright renewed by Barbara Gamow, 1974), Dover Publications, ISBN 0-486-25664-2, illustrated by the author. Dedicated to his son, [[Igor Gamow]], it remains one of the most well received ever in the popular science genre. The book winds from [[mathematics]] to [[biology]], to [[physics]], [[crystallography]], and more. * ''The Moon'' (1953) * {{Cite book|last1=Gamow|first1=George|last2=Stern|first2=Marvin|title=Puzzle-Math|url=https://archive.org/details/puzzlemath0000unse|publisher=Viking Press|isbn=978-0-333-08637-7|date=1958}} * ''Biography of Physics'' (1961) * ''Gravity'' (1962) Dover Publications, ISBN 0-486-42563-0. Profiles of [[Galileo Galilei|Galileo]], [[Isaac Newton|Newton]], and [[Albert Einstein|Einstein]] * ''A Planet Called Earth'' (1963) * ''A Star Called the Sun'' (1964) * ''Thirty Years That Shook Physics: The Story of Quantum Theory'', 1966, Dover Publications, ISBN 0-486-24895-X. * ''My World Line: An Informal Autobiography'' (1970) Viking Press, ISBN 0-670-50376-2 ====മിസ്റ്റർ ടോപ്പ്ക്കിൻസ് സീരീസ്==== Throughout these books, [[Mr. Tompkins]] is introduced as "C. G. H. Tompkins" to emphasize the notion of [[cGh physics|cGħ physics]]. * ''Mr. Tompkins in Wonderland'' (1940) Originally published in serial form in ''Discovery'' magazine (UK) in 1938. * ''Mr. Tompkins Explores the Atom'' (1945) * ''Mr. Tompkins Learns the Facts of Life'' (1953), about biology * ''Mr. Tompkins in Paperback'' (1965), combines ''Mr. Tompkins in Wonderland'' with ''Mr. Tompkins Explores the Atom'', Cambridge University Press, 1993 Canto edition with foreword by [[Roger Penrose]] * ''Mr. Tompkins Inside Himself'' (1967), A rewritten version of ''Mr. Tompkins Learns the Facts of Life'' giving a broader view of biology, including recent developments in molecular biology. Coauthored by M. Ycas. * ''The New World of Mr. Tompkins'' (1999), coauthor [[Russell Stannard]] updated ''Mr. Tompkins in Paperback'' (ISBN 9780521630092 is a hardcover) ===സൈൻസ് ടെക്സ്റ്റ്ബുക്കുകൾ=== * ''The Constitution of Atomic Nuclei and Radioactivity'' (1931) * ''Structure of Atomic Nuclei and Nuclear Transformations'' (1937) * ''Atomic Energy in Cosmic and Human Life'' (1947) * ''Theory of Atomic Nucleus and Nuclear Energy Sources'' (1949) coauthor [[Charles Critchfield|C. L. Critchfield]] * ''The Creation of the Universe'' (1952) * ''Matter, Earth and Sky'' (1958) * ''Physics: Foundations & Frontiers'' (1960) coauthor John M. Cleveland * ''The Atom and its Nucleus'' (1961) * ''Mr. Tompkins Gets Serious: The Essential George Gamow'' (2005). edited by Robert Oerter, Pi Press, ISBN 0-13-187291-5. Incorporates material from ''Matter, Earth, and Sky'' and ''The Atom and Its Nucleus''. Notwithstanding the title, this book is ''not'' part of the [[Mr. Tompkins]] series. ==പ്രശസ്തമായ സംസ്കാരത്തിൽ== സയൻസ് ഫിക്ക്ഷൻ പുസ്തകമായ ജിയോഫ്രെ ഹോയിലിന്റെ രചീതാവായ പ്രൊഫസർ ഗാമയാലും, ജോർജ്ജ് ഗാമോയുടെ അച്ഛനും, വാനനിരീക്ഷകനുമായ സർ ഫ്രെഡ് ഹോയിലും ജോ‍ർജ് ഗാമോയെ പ്രചോദിപ്പിച്ചവരിൽ പ്രധാനികളാണ്. ==ഇതും കാണുക== * [[Urca process]] * [[Ylem]] ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} ==അധിക വായന== * Interviews with Ralph A. Alpher and Robert C. Herman conducted by Martin Harwit in August, 1983, for the Archives at the Niels Bohr Library, American Institute of Physics, College Park, Maryland. * "Ralph A. Alpher, Robert C. Herman, and the Prediction of the Cosmic Microwave Background Radiation," Physics in Perspective, 14(3), 300–334, 2012, by Victor S. Alpher. ==അധിക ലിങ്കുകൾ== {{wikiquote}}{{Commons category}} * [http://www.colorado.edu/physics/Web/Gamow/life.html Memorial Lecture Series (University of Colorado Boulder)] * [http://www.norskfysikk.no/nfs/old/epsbiografer/GAMOW.PDF Biographic sketch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927033649/http://www.norskfysikk.no/nfs/old/epsbiografer/GAMOW.PDF |date=2007-09-27 }} (in [[Portable Document Format|PDF]]) * [http://www.kolmogorov.com/Gamow.html Gamow Books] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110807033920/http://www.kolmogorov.com/Gamow.html |date=2011-08-07 }} * [http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people/Gamow,+George Annotated bibliography for George Gamow from the Alsos Digital Library for Nuclear Issues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060828135200/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people%2FGamow%2C+George |date=2006-08-28 }} * [http://www.dcmemorials.com/index_indiv0001387.htm Gamow memorial] at George Washington University * [http://www.aip.org/history/ohilist/4325.html Oral History interview transcript with George Gamow] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091124151512/http://www.aip.org/history/ohilist/4325.html |date=2009-11-24 }} – a lengthy interview, a few months before Gamow died; includes reminiscences about his family, education, career, and writing. * [http://images.google.com.au/imgres?imgurl=http://www.nndb.com/people/349/000099052/george-gamow-1-sized.jpg&imgrefurl=http://www.nndb.com/people/349/000099052/&usg=__UkHGUg2JUgBaAcpy9IVOqOSyT_s=&h=323&w=241&sz=23&hl=en&start=1&um=1&tbnid=hMllLEm587Ba7M:&tbnh= Gamow 25 April 1968, American Institute of Physics, Niels Bohr Library and Archives] * [http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/gamow-george.pdf National Academy of Sciences Biographical Memoir] * {{cite web|last=Bowley|first=Roger|title=αβγ – The Alpha Beta Gamma Paper|url=http://www.sixtysymbols.com/videos/alphabetagamma.htm|work=Sixty Symbols|publisher=[[Brady Haran]] for the [[University of Nottingham]]|author2=Merrifield, Michael|author3=Padilla, Antonio (Tony)|access-date=2016-04-08|archive-date=2016-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417074913/http://www.sixtysymbols.com/videos/alphabetagamma.htm|url-status=dead}} * [http://library.gwu.edu/ead/ms0252.xml Preliminary Guide to the George Gamow Papers, 1934-1955, Special Collections Research Center, Estelle and Melvin Gelman Library, The George Washington University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141213001346/http://library.gwu.edu/ead/ms0252.xml |date=2014-12-13 }} {{Spoken Wikipedia|George_Gamow.ogg|2016-23-01}} {{Authority control}} <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> {{DEFAULTSORT:Gamow, George}} ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:1904-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1968-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നിരീശ്വരവാദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കലിംഗ പ്രൈസ് ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 4-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 19-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ]] 186t0xxbcphqky3p2198di1ehfelcq9 0 349604 4614861 3936758 2026-04-23T18:24:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614861 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Diomede Islands}} {{Infobox islands|name=ഡയമിഡ് ദ്വീപുകൾ|width_km=|timezone1=[[Alaska Time Zone|Alaska Time]] – [[Coordinated Universal Time|UTC]] [[Alaska Standard Time|-9]]/[[Alaska Daylight Time|-8]]|country=റഷ്യ / അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|ethnic_groups=|density_km2=|population_as_of=2011|population=0 ([[Big Diomede]])<br>135 ([[Little Diomede Island|Little Diomede]])|elevation_m=|highest_mount=|length_km=|local_name={{unbulleted list |{{lang-ru|острова Диомида}} |{{lang-ik|Ignaluk}} }}|area_km2=|total_islands=2|coordinates={{coord|65|47|N|169|01|W|type:isle_dim:20km |display=inline,title}}|location=[[ബറിംഗ് കടലിടുക്ക്]]|nickname=|map_caption=ഡയമിഡ് ദ്വീപുകളെ മധ്യഭാഗത്ത് കാണിക്കുന്ന ബെറിംഗ് കടലിടുക്കിന്റെ ഉപഗ്രഹ ഫോട്ടോ.|map_image=BeringSt-close-VE.jpg|image_caption=Diomede Islands: Little Diomede (left) and Big Diomede (right). Picture taken looking southwards|image_name=Diomede Islands Bering Sea Jul 2006.jpg|timezone2=[[Kamchatka Time]] – [[UTC+12]]}}[[ബറിംഗ് കടലിടുക്ക്|ബറിംഗ് കടലിടുക്കിനു]] നടുവിലായി [[Alaska|അലാസ്കയ്ക്]]കും [[Siberia|സൈബീരിയ]]യ്ക്കും ഏതാണ്ട് മദ്ധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന രണ്ടു ദ്വീപുകളാണ് '''ഡയമിഡ് (Diomede) ദ്വീപുകൾ'''. രണ്ടുദ്വീപുകളാണ് ഇതിലുള്ളത്. ഇതിൽ [[ബിഗ് ഡയമിഡ്]], [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ]] ഭരണത്തിലും [[ലിറ്റൽ ഡയമിഡ്]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ]] ഭരണത്തിലുമാണ്. ശൈത്യകാലത്ത് രണ്ടു ദ്വീപുകളുടെയും മദ്ധ്യത്തിലുള്ള ഭാഗം മഞ്ഞുറഞ്ഞ് ഒരു പാലം പോലെയായിത്തീരുന്നു. ഇരു ദ്വീപുകളിലേയ്ക്കും ഇക്കാലത്ത് പോക്കുവരവ് സുസാദ്ധ്യമാണ്. എന്നാൽ ഇതു നിയമവിധേയമല്ലാത്തതിനാൽ രണ്ടു ദ്വീപുകൾക്കുമിടയ്ക്കുള്ള സഞ്ചാരം സമ്പൂർണ്ണമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. == ചരിത്രം == 1648 ൽ റഷ്യൻ പര്യവേക്ഷകനായ [[സെമിയോൺ ഡെഷ്നെവ്]] ആയിരുന്നു [[ബറിംഗ് കടലിടുക്ക്|ബെറിംഗ് കടലിടുക്കിലെത്തിയ]] ആദ്യ യൂറോപ്യൻ വംശജൻ. എല്ലുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ അധരത്തിലണിയുന്ന ആഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച തദ്ദേശവാസികളുടെ അധിവാസത്തിലുള്ള രണ്ട് ദ്വീപുകളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തുവെങ്കിലും ഇവ ഡയമിഡ് ദ്വീപുകളാണെന്ന് ഉറപ്പില്ലായിരുന്നു. റഷ്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളിയുടെ രക്തസാക്ഷിയായ സെന്റ് ഡയമിഡിന്റെ ഓർമ്മ ദിവസമായ 1728 ഓഗസ്റ്റ് 16 ന് റഷ്യൻ പര്യവേഷണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നതിനിടെ ഡാനിഷ് നാവിക സഞ്ചാരിയായ [[വിറ്റസ് ബറിംഗ്|വിറ്റസ് ബെറിംഗ്]] ഡയോമെഡ് ദ്വീപുകളെ വീണ്ടും കണ്ടെത്തി. 1732-ൽ റഷ്യൻ ജിയോഡെസിസ്റ്റ് മിഖായേൽ ഗ്വോസ്ദേവ് രണ്ട് ദ്വീപുകളുടേയും അക്ഷാംശരേഖാംശങ്ങൾ നിർണ്ണയിച്ചു.<ref name="WDL1">{{cite web|url=http://www.wdl.org/en/item/126|title=Map of the New Discoveries in the Eastern Ocean|accessdate=10 February 2013|publisher=[[World Digital Library]]|archive-date=2012-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120617054920/http://www.wdl.org/en/item/126/|url-status=dead}}</ref> അമേരിക്കൻ‌ ഐക്യനാടുകളുടെ അലാസ്ക വാങ്ങൽ കരാറിന് അന്തിമരൂപം നൽകിയ 1867 ലെ അമേരിക്കയും റഷ്യയും തമ്മിലുള്ള ഉടമ്പടിയിലെ ലിഖിത പ്രകാരം ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി നിർണ്ണയിക്കാൻ ഈ ദ്വീപുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[ശീതയുദ്ധം|ശീതയുദ്ധകാലത്ത്]], ആ വിടവ് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളും]] [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനും]] തമ്മിലുള്ള ഒരു അതിർത്തിയായി മാറുകയും "ഐസ് കർട്ടൻ" എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, 1987-ൽ ലിൻ കോക്സ് ഒരു ദ്വീപിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് നീന്തുകയും [[മിഖായേൽ ഗോർബച്ചേവ്|മിഖായേൽ ഗോർബച്ചേവും]] [[റൊണാൾഡ് റീഗൻ|റൊണാൾഡ് റീഗനും]] ഈ നേട്ടത്തെ അഭിനന്ദിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>Smith, Martin. January 31, 1988. "The transcendent power of the solo athlete." ''[[Orange County Register]],'' p. J1.</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{CC|Diomede Islands}}{{Islands in the Bering Sea}} [[വർഗ്ഗം:ശാന്തസമുദ്രത്തിലെ ദ്വീപസമൂഹങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അന്താരാഷ്ട്ര ദ്വീപസമൂഹങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലാസ്കയിലെ ദ്വീപുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ ദ്വീപുകൾ]] napqlcl9ipuggkv9pgxmwmca9fyrspd 0 366191 4614883 4549413 2026-04-24T03:29:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614883 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ദിന വാഡിയ | image = Dina_Wadia_with_her_father.jpg | caption = 1930-ൽ ദിന വാഡിയ തന്റെ പിതാവിനൊപ്പം | birth_name = ദിന ജിന്ന | birth_date = {{birth date|df=yes|1919|8|15}} | birth_place = [[ലണ്ടൻ]], ഇംഗ്ലണ്ട് | death_date = {{death date and age|2017|11|2|1919|8|15|df=yes}} | death_place = [[ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി]], [[യു.എസ്.]] | death_cause = | alma_mater = | occupation = | spouse = {{marriage|[[Neville Wadia]]|1938|1943|end=separated}} | children = [[നസ്ലി വാഡിയ]] ഉൾപ്പെടെ 2. | mother = [[രത്തൻബായ് പെറ്റിറ്റ് ജിന്ന]] | father = [[മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന]] | family = {{hlist|[[Jinnah family|Jinnah]]|[[Petit baronets|Petit]]|[[Wadia family|Wadia]]}} }} [[പാകിസ്താൻ]] സ്ഥാപകനായിരുന്ന [[മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന|മുഹമ്മദാലി ജിന്ന]]<nowiki/>യുടെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നി രത്തൻബായ് പെറ്റിറ്റിൻറെയും ([[മറിയം ജിന്ന]]) ഏകമകളായിരുന്നു '''ദിന വാഡിയ''' ഇംഗ്ലീഷ്: '''Dina Wadia''' (ജനനം : ദിന ജിന്ന, 1919 ആഗസ്റ്റ് 15). ലണ്ടനിൽ ജനിച്ച അവർ സ്വാധീനമുള്ളതും രാഷ്ട്രീയമായി സജീവവുമായ ഒരു കുടുംബത്തിലാണ് വളർന്നത്. പിതാവിന്റെ കുടുംബം ഖോജ പാരമ്പര്യമുള്ളതും മാതൃ കുടുംബം പാർസി പാരമ്പര്യമുള്ളതുമായിരുന്നു. ദിനയുടെ മാതാവ്, പെറ്റിറ്റ് ബറോനെറ്റ്സ് സ്ഥാനപ്പേരുണ്ടായിരുന്ന [[പാഴ്‌സി|പാർസി]] കുടുംബത്തിൽ നിന്നുളള അംഗമായിരുന്നു. [[നെവില്ലെ വാഡിയ]]<nowiki/>യുമായുള്ള വിവാഹത്തിനു ശേഷം അവർ വാഡിയ കുടുംബത്തിൻറെ ഭാഗമായി മാറി. ദിന വാഡിയയുടെ ആദ്യകാലങ്ങൾ അമ്മയുടെ മരണം ഉൾപ്പെടെ വ്യക്തിപരമായ നഷ്ടങ്ങളാൽ രൂപപ്പെട്ടതാണ്. അതിനുശേഷം അവർ വളർന്നത് അമ്മായി [[ഫാത്തിമ ജിന്ന|ഫാത്തിമ ജിന്നയോടൊപ്പമാണ്]]. ഇന്ത്യയിലും ഇംഗ്ലണ്ടിലുമായി അവർ വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. പാകിസ്ഥാൻ രൂപീകരണത്തിൽ പിതാവിന്റെ പങ്ക് നിർണായകമായിരുന്നിട്ടുകൂടി ദിന വാഡിയ താരതമ്യേന സ്വകാര്യമായ ഒരു ജീവിതം നയിച്ചു. 1947-ലെ [[ഇന്ത്യയുടെ വിഭജനം|ഇന്ത്യാ വിഭജനത്തിനുശേഷം]] അവർ ഇന്ത്യൻ പൗരത്വത്തോടെ ബോംബെയിൽ താമസിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.<ref name="telegraphindia3">{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/india/girl-who-made-jinnah-walk-many-miles/cid/1326131|title=Girl who made Jinnah walk many miles|access-date=9 January 2019|website=www.telegraphindia.com}}</ref> പിന്നീടുള്ള ജീവിതത്തിൽ [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽ]] സ്ഥിരതാമസമാക്കുന്നതിന് മുമ്പായി അവർ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലും]] കാലം കഴിച്ചിരുന്നു.<ref name=":0">{{Cite news|date=2017-11-03|title=Dina Wadia: Farewell, Jinnah's daughter, dead at 98|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-41863423|access-date=2025-03-23|language=en-GB}}</ref> 1938 ൽ ബോംബെ ആസ്ഥാനമായുള്ള ബിസിനസുകാരനായ നെവിൽ വാഡിയയെ അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് നുസ്ലി വാഡിയ, ഡയാന വാഡിയ എന്നീ രണ്ട് മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. 2017 നവംബർ 2 ന്, 98 ആം വയസ്സിൽ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ ഭവനത്തിൽ വച്ച് ന്യുമോണിയ ബാധിച്ച് അവർ അന്തരിച്ചു. == ആദ്യകാലം == {{multiple image|total_width=300|align=left|width1=|height1=|width2=|height2=|image1=Muhammad Ali Jinnah.jpg|caption1=പിതാവ്, മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന|image2=Maryam Jinnah portrait.jpg|caption2=അമ്മ, രത്തൻബായ് പെറ്റിറ്റ്}} 1919 ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് അർദ്ധരാത്രിക്ക് തൊട്ടുപിന്നാലെ ലണ്ടനിലാണ് ദിന വാഡിയ ദിന ജിന്ന എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.wionews.com/photos/dina-wadia-dies-at-the-age-of-98-532|title=Dina Wadia & Muhammad Ali Jinnah: A daughter's journey|access-date=26 October 2018|date=1998|website=WION News|publisher=Zee Media Corporation Ltd., Essel Group}}</ref> ചരിത്രകാരനായ സ്റ്റാൻലി വോൾപെർട്ട് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത് പ്രകാരം, "ജിന്നയുടെ മറ്റൊരു സന്തതിയായ പാകിസ്ഥാൻ ജനിച്ചതിന് കൃത്യമായി ഇരുപത്തിയെട്ട് വർഷവും ഒരു മണിക്കൂറും മുമ്പാണ് ഇത്."{{sfn|Wolpert|1984|p=63}} അവളെ വളർത്തിയ മാതൃ മുത്തശ്ശി ലേഡി ദിനബായ് പെറ്റിറ്റിന്റെ പേരാണ് അവൾക്ക് പേര് നൽകിയത്.<ref name="Reddy">{{cite book |last=Reddy |first=Sheela |title=Mr and Mrs Jinnah: The Marriage that Shook India |publisher=[[Penguin Books]] |year=2017 |isbn=978-0670086436}}</ref><ref>{{cite web|url=http://storyofpakistan.com/muhammad-ali-jinnah/|title=Quaid-i-Azam Muhammad Ali Jinnah – Founder of Pakistan & Former 1st Governor-General of Pakistan|date=25 October 2013}}</ref><ref name="Wadia3">{{cite web|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2009%5C06%5C30%5Cstory_30-6-2009_pg7_32|title=Aslam Jinnah's claim of being Quaid's family disputed|access-date=11 September 2012|last=Guriro|first=Amar|date=30 June 2009|work=[[Daily Times (Pakistan)|Daily Times]]|archive-url=https://archive.today/20130416065320/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2009%5C06%5C30%5Cstory_30-6-2009_pg7_32|archive-date=16 April 2013|url-status=dead}}</ref><ref name="dawn/3march20122">{{cite news|last1=InpaperMagazine|first1=From|date=3 March 2012|title=First lady: The Flower of Bombay|url=https://www.dawn.com/news/699973|access-date=27 March 2018|work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref> മാതാപിതാക്കളായ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്നയും രത്തൻബായ് "റൂട്ടി" പെറ്റിറ്റും വേർപിരിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് അമ്മയുടെ അസുഖകാലത്ത് അവർ വീണ്ടും ഒന്നിച്ചു.{{sfn|Ahmed|pp=14–15}} ജിന്നയുടെ പിതാവിന്റെ കുടുംബം ഉയർന്ന സാമൂഹ്യ പദവിയുള്ള സമ്പന്ന വ്യാപാരികളായിരുന്നു. അവരുടെ പിതാവിന്റെ മുത്തച്ഛനായ ജിന്നാഭായ് പൂഞ്ച 1870-കളുടെ മധ്യത്തിൽ ഗൊണ്ടലിൽ നിന്ന് കറാച്ചിയിലേക്ക് താമസം മാറി.<ref name="Biography of Muhammad Ali Jinnah32">{{cite book |last=Walsh |first=Judith E. |url=https://books.google.com/books?id=iekF9X3OwwMC&pg=PA173 |title=A Brief History of India |date=10 July 2017 |publisher=Infobase Publishing |isbn=9781438108254 |via=Google Books}}</ref><ref name="indianexpress.com2">{{cite news|date=14 October 2008|title=Muslim law doesn't apply to Jinnah, says daughter|url=http://www.indianexpress.com/news/muslim-law-doesn-t-apply-to-jinnah-say/372877/|work=The Indian Express}}</ref> ലോഹന ജാതിയിൽപ്പെട്ട ഗുജറാത്തി ഖോജകൾ ആയിരുന്നു അവർ. ഹിന്ദുമതത്തിൽ നിന്ന് ഇസ്ലാമിലെ ഇസ്മായിലി വിഭാഗത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്ത അവർ ആഗാ ഖാന്റെ അനുയായികളായിരുന്നു.<ref name="Encyclopedia Britannica2">{{cite web|url=http://www.britannica.com/biography/Mohammed-Ali-Jinnah|title=Mohammed Ali Jinnah|access-date=6 June 2020|website=britannica.com|publisher=Encyclopedia Britannica}}</ref><ref name="abplive.in2">{{cite web|url=http://www.abplive.in/india-news/a-closed-fist-worth-millions-106672|title=A closed fist worth millions|access-date=28 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624212616/http://www.abplive.in/india-news/a-closed-fist-worth-millions-106672|archive-date=24 June 2016|url-status=dead}}</ref> ദിനയുടെ പിതാവ് മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന ഒരു അഭിഭാഷകനും, ഇന്ത്യയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം അവസാനിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് പ്രത്യേക മുസ്ലീം മാതൃരാജ്യത്തിനായി വാദിച്ച അഖിലേന്ത്യാ മുസ്ലീം ലീഗിന്റെ നേതാവുമായിരുന്നു.<ref name="Biography of Muhammad Ali Jinnah33">{{cite book |last=Walsh |first=Judith E. |url=https://books.google.com/books?id=iekF9X3OwwMC&pg=PA173 |title=A Brief History of India |date=10 July 2017 |publisher=Infobase Publishing |isbn=9781438108254 |via=Google Books}}</ref><ref name="Wadia32">{{cite web|url=http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2009%5C06%5C30%5Cstory_30-6-2009_pg7_32|title=Aslam Jinnah's claim of being Quaid's family disputed|access-date=11 September 2012|last=Guriro|first=Amar|date=30 June 2009|work=[[Daily Times (Pakistan)|Daily Times]]|archive-url=https://archive.today/20130416065320/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2009%5C06%5C30%5Cstory_30-6-2009_pg7_32|archive-date=16 April 2013|url-status=dead}}</ref> ജിന്നയുടെ മാതൃ കുടുംബം സമ്പന്നരും, വിദ്യാസമ്പന്നരും, പാശ്ചാത്യവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുമായിരുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി സൊറോസ്ട്രിയനിസം പിന്തുടർന്നിരുന്ന പാഴ്‌സികളായിരുന്നു അവർ. ദിനയുടെ മുതുമുത്തച്ഛനായ ദിൻഷാ മനെക്ജി പെറ്റിറ്റ്, ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ കോട്ടൺ മിൽ സ്ഥാപിച്ചു, വ്യവസായം, വ്യാപാരം, മനുഷ്യസ്‌നേഹം എന്നിവയിലെ സംഭാവനകൾക്ക് ബാരനെറ്റി പദവി നേടിയ വ്യക്തിയുമായിരുന്നു.<ref name="articles.economictimes.indiatimes.com2">{{cite news|last=Vijayraghavan|first=Kala|date=24 June 2015|title=Business baron Nusli Wadia attends to his ailing mother|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/business-baron-nusli-wadia-attends-to-his-ailing-mother/articleshow/47795613.cms?intenttarget=no|newspaper=The Economic Times}}</ref> സർ ദിൻഷാ പെറ്റിറ്റിന്റെ ഏക മകളായിരുന്നു ദിനയുടെ അമ്മ രത്തൻബായ് പെറ്റിറ്റ്. 1918 ഏപ്രിൽ 19 ന് മുഹമ്മദ് അലി ജിന്നയെ വിവാഹം കഴിക്കാനായി രത്തൻബായ് ഇസ്ലാം മതം സ്വീകരിച്ചത് അവരുടെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നും പാർസി സമൂഹത്തിൽ നിന്നും സ്ഥിരമായി അകന്നു നിൽക്കാൻ കാരണമായി.<ref>{{cite web|url=http://www.dawn.com/news/861886/the-truth-about-aslam-jinnah|title=The truth about Aslam Jinnah|date=10 July 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=https://thefridaytimes.com/13-Jun-2022/was-ruttie-the-woman-behind-jinnah-s-success|title=Was Ruttie The Woman Behind Jinnah's Success?|date=13 June 2022|access-date=2025-07-23|archive-date=2024-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20240418080916/https://thefridaytimes.com/13-Jun-2022/was-ruttie-the-woman-behind-jinnah-s-success|url-status=dead}}</ref> 1929-ൽ, ദിന വാഡിയയ്ക്ക് 9 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മാതാവ് രത്തൻബായ് അന്തരിച്ചു. ആ വർഷം, ദിനയും അമ്മായി ഫാത്തിമ ജിന്നയും ജിന്നയോടൊപ്പം ലണ്ടനിലേക്ക് താമസം മാറി. അവർ അവളെ ഒരു മുസ്ലീമായി വളർത്തുകയും{{sfn|Ahmed|p=7,12}} ഖുറാനും സ്വലാത്തും പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="telegraphindia32">{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/india/girl-who-made-jinnah-walk-many-miles/cid/1326131|title=Girl who made Jinnah walk many miles|access-date=9 January 2019|website=www.telegraphindia.com}}</ref> പഞ്ചഗണിയിലെ ഒരു കോൺവെന്റ് ബോർഡിംഗ് സ്കൂളിലും സസെക്സിലെ ഒരു സ്വകാര്യ സ്കൂളിലുമാണ് അവർ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയത്.<ref>{{cite web|url=https://www.thetimes.com/culture/books/article/dina-wadia-obituary-mn7tsr0cg|title=OBITUARY Dina Wadia|date=8 November 2017|website=thetimes}}</ref> == മരണം == 2017 നവംബർ 1 ന് [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്കിൽ]] വെച്ച് 98 വയസു പ്രായമുള്ളപ്പോൽ ദിന വാഡിയ മരണമടഞ്ഞു. [[ന്യുമോണിയ|ന്യൂമോണിയ]] ബാധിച്ചതിനാലുണ്ടായ അണുബാധയായിരുന്നു മരണകാരണം.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/dina-wadia-mohammad-ali-jinnahs-only-child-passes-away/articleshow/61467698.cms|title=Dina Wadia, Mohammad Ali Jinnah's only child, passes away - Times of India|work=The Times of India|access-date=2017-11-02}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/jinnahs-daughter-dina-wadia-dies-in-new-york/article19969258.ece|title=Jinnah’s daughter Dina Wadia dies in New York|date=2017-11-02|work=The Hindu|others=PTI|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2017-11-02}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.suchtv.pk/world/item/61998-quaid-e-azam-s-daughter-dina-wadia-dies-in-london.html|title=Quaid-e-Azam’S daughter Dina Wadia dies in New York|date=2017-11-02|work=Such TV|others=PTI|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2017-11-02}}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ജിന്ന കുടുംബം]] [[വർഗ്ഗം:പാകിസ്താനിലെ വനിതകൾ]] [[വർഗ്ഗം:1919-ൽ ജനിച്ചവർ]] <references /> j1zaphblak50ssjjkymk7bmr0au79fl 0 366722 4614924 4588439 2026-04-24T08:43:57Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614924 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = നിത്യ ദാസ് | image = | caption = | birth_name = നിത്യ ദാസ് | birth_date = {{birth-date and age|22 May1981}} | birth_place = [[കോഴിക്കോട്]] | death_date = | death_place = | occupation = [[ചലച്ചിത്ര നടി]] | children = നൈന | parents = മോഹൻ ദാസ് | spouse = അർവിന്ദ് സിങ്ങ് (2007–present) }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള ചലച്ചിത്ര]] അഭിനേത്രിയാണ് '''നിത്യാ ദാസ്'''. ([[ഇംഗ്ലീഷ്]]:'''Nithya Das''') 2000 ത്തിന്റെ ആദ്യവർഷങ്ങളിൽ മലയാള സിനിമയിൽ സജീവമായിരുന്ന നിത്യ ഇപ്പോൾ [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]] ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകളിലും അഭിനയിക്കുന്നുണ്ട്. == അഭിനയ ജീവിതം == നിത്യ ദാസ് 2000-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ സിനിമാ മേഖലയിൽ സജീവമായിരുന്നു .<ref>{{Cite web|url=https://tamil.indianexpress.com/lifestyle/nithya-das-kannana-kanne-serial-sun-tv-serial-actress-nithya-das-232770/|title=இவ்ளோ இளமையான அம்மா எங்கயாச்சும் இருக்காங்களா? 'கண்ணான கண்ணே' நித்யா தாஸ்}}</ref> 2001ൽ [[ദിലീപ്|ദിലീപിനെ]] നായകനാക്കി [[താഹ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[ഈ പറക്കും തളിക]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അവർ തന്റെ അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/ee-parakkum-thalika-actress-nithya-das-dance-is-now-trending-on-social-media/articleshow/76247401.cms|title=Ee Parakkum Thalika actress Nithya Das' dance is now trending on social media - Times of India}}</ref><ref>{{cite news|title=What happened later in the life of all the actresses who came as Dileep’s heroine|url=https://theprimetime.in/what-happened-later-in-the-life-of-all-the-actresses-who-came-as-dileeps-heroine/|date=17 Sep 2020}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഈ വിജയ ചിത്രത്തിന് ശേഷം [[കലാഭവൻ മണി|കലാഭവൻ മണിയോടൊപ്പം]] [[കൺമഷി|''കൺമഷിയിൽ'']] അഭിനയിച്ചു. ''[[ബാലേട്ടൻ]], [[ചൂണ്ട (ചലച്ചിത്രം)|ചൂണ്ട]], [[ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ]], [[നഗരം]], [[സൂര്യ കിരീടം]], [[നരിമാൻ]]'' എന്നിവയാണ് മലയാളത്തിലെ അവരുടെ മറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/actress-nithya-das-punjab-travel-photos-451315/|title=മഞ്ഞ പുതച്ച കടുകുപാടങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ; യാത്രാവിശേഷങ്ങളുമായി നിത്യ ദാസ്}}</ref> സിനിമാ വ്യവസായത്തിലെ ടാലന്റ് സെർച്ച് പ്രോഗ്രാമിൽ നിരവധി അപേക്ഷകരിൽ നിന്നുമാണ് അവരെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. [[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ ടിവി]], [[കൈരളി ടി.വി.|കൈരളി ടിവി]], [[സൺ ടി.വി.|സൺ ടിവി]], [[ജയ ടിവി]] എന്നിവയിലെ ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകളിൽ അഭിനയിച്ചു. 2022ൽ പുറത്തിറങ്ങുന്ന ''[[പള്ളിമണി]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ പതിനാല് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അവർ മലയാള സിനിമയിലേക്ക് തിരിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/nithya-das-to-make-her-comeback-to-the-malayalam-film-industry-with-the-film-pallimani/articleshow/88068523.cms|title=Nithya Das to make her comeback to the Malayalam film industry with the film ‘Pallimani’|date=3 December 2021|access-date=14 December 2021|work=The Times Of India}}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 2007 ജൂൺ 17 ന് [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂരിൽ]] വെച്ചാണ് നിത്യ ദാസ് അരവിന്ദ് സിംഗ് ജംവാളിനെ വിവാഹം കഴിച്ചത്.<ref name="filmibeat">[http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2007/nithya-das-husband-190607.html "Nithya Das marries sweetheart"]. Filmibeat.com. 19 June 2007. Retrieved on 29 November 2015.</ref> 2005ൽ അരവിന്ദ് ഫ്‌ളൈറ്റ് ക്രൂ അംഗമായിരുന്ന [[ഇന്ത്യൻ എയർലൈൻസ് ഫ്ലൈറ്റ് 410|ഇന്ത്യൻ എയർലൈൻസിൽ]] [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലേക്ക്]] പോകുമ്പോഴാണ് നിത്യ ഇദ്ദേഹത്തെ പരിചയപ്പെടുന്നത്. 2008-ൽ ജനിച്ച നൈന ജംവാൾ എന്ന മകളും 2018-ൽ ജനിച്ച നമൻ സിംഗ് ജംവാളുമാണ് ദമ്പതികൾക്ക്.<ref>{{cite web|url=http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/86/26|title=Mangalam-varika-6-May-2013|access-date=31 October 2013|publisher=mangalamvarika.com|archive-date=2022-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106181818/http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/86/26|url-status=dead}}</ref> [[കശ്മീർ|കശ്മീരിൽ]] സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ഇവർ ഇപ്പോൾ [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ടേക്ക്]] താമസം മാറി.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/mobile/women/interview/actress-nithyadas-interview--1.2114466|title=ബസന്തി ഹാപ്പിയാണ്,16 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും!!}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/june-07-04/27-06-07-nithya-das.html|title=Marriage registration of actress declined|access-date=5 September 2019|date=27 June 2007|publisher=behindwoods.com}}</ref> == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === മലയാളം === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം !കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="2" |2001 |''[[ഈ പറക്കും തളിക]]'' |ഗായത്രി/ബസന്തി |മികച്ച പുതുമുഖ നദിക്കുള്ള ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡ്സ് |- |''[[നരിമാൻ]]'' |ശ്രുതി | |- | rowspan="2" |2002 |''[[കുഞ്ഞിക്കൂനൻ]]'' |സ്വപ്ന വധു |"കുഞ്ഞന്റെ പെണ്ണ്" എന്ന ഗാനത്തിൽ |- |''കണ്മഷി'' |സേതുലക്ഷ്മി (കണ്മഷി) | |- | rowspan="3" |2003 |''[[ബാലേട്ടൻ]]'' |ദേവകി | |- |[[ചൂണ്ട (ചലച്ചിത്രം)|''ചൂണ്ട'']] |അനിത | |- |''വരും വരുന്നു വന്നു'' |പൊടിമോൾ | |- | rowspan="3" |2004 |''ഫ്രീഡം'' |ശാലിനി | |- |''മാറാത്ത നാട്'' |താഹിറ | |- |''[[കഥാവശേഷൻ]]'' |ശ്രീദേവി | |- | rowspan="2" |2005 |''[[ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ]]'' |നന്ദിത | |- |''ചൊല്ലിയാട്ടം'' |അജ്ഞാതം | |- | rowspan="2" |2007 |''നഗരം'' |പൂങ്കൊടി | |- |''സൂര്യകിരീടം'' |ഊർമ്മിള | |- |2023 |''പള്ളിമണി'' |അവന്തിക | |} === തമിഴ് & തെലുഗു === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം !ഭാഷ !കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="2" |2005 |''123 ഫ്രം അമലാപുരം'' |അശ്വിനി |[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]] | |- |''പൊൻ മേഖലൈ''<ref>{{cite web|url=https://www.indiaglitz.com/glamour-for-nityadas-too-tamil-news-20304|title=Glamour for Nityadas too|access-date=5 September 2019|date=9 February 2006|publisher=indiaglitz.com|archive-date=2019-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904195745/https://www.indiaglitz.com/glamour-for-nityadas-too-tamil-news-20304|url-status=dead}}</ref> |മേഖല |[[തമിഴ്]] | |- |2006 |''മനതോടു മഴൈക്കാലം'' |സത്യ |[[തമിഴ്]] | |- |2023 |''പോപ്‌കോൺ'' |സമീറനയുടെ അമ്മ |[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]] | |- |2023 |''സ്‌കണ്ട'' |ശ്രീലീലയുടെ അമ്മ |[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]] | |- |} == ടെലിവിഷൻ == === പരമ്പരകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം !ചാനൽ !ഭാഷ |- |2007 |''ശ്രീ അയ്യപ്പനും വാവരും'' |ആയിഷ |[[സൂര്യ ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |- |2008 |''മനപ്പൊരുത്തം'' |മായ |[[കൈരളി ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |- |2009–2012 |''ഇദയം'' |നന്ദിനി |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2010 |''ഇന്ദ്രനീലം'' |ഗീതാഞ്ജലി/ഗീതു |[[സൂര്യ ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |- |2013 |''കാട്രിനിലെ വരും ഗീതം'' |ഗായത്രിയുടെ സഹോദരി |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2014–2015 |''അക്ക'' |സീത |ജയ ടി.വി. |[[തമിഴ്]] |- |2012–2017 |''ഭൈരവി ആവിഗളുക്കു പ്രിയമാനവൾ'' |ഭൈരവി |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2016–2017 |''ഒറ്റച്ചിലമ്പ്'' |സ്യമന്തകം/സീമന്തിനി |[[മഴവിൽ മനോരമ]] |[[മലയാളം]] |- |2018 |''അഴക്'' |ഐശ്വര്യ |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2020–ഇതുവരെ |''കണ്ണാന കണ്ണേ'' |യമുന ഗൗതം |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2021 |''അൻബേ വാ'' |യമുന ഗൗതം |[[സൺ ടി.വി.]] |[[തമിഴ്]] |- |2021 |''തിങ്കൾകലമാൻ'' |നടി നിത്യദാസ് |[[സൂര്യ ടി.വി.]] |[[മലയാളം]] |} === ഷോകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !തലക്കെട്ട് !റോൾ !ചാനൽ !ഭാഷ |- |2007 |''[[സ്റ്റാർ സിങ്ങർ]]'' |അതിഥി |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] | rowspan="6" |[[മലയാളം]] |- |2017 |''യുവേഴ്സ് ട്രൂലി'' |അതിഥി |[[മാതൃഭൂമി ന്യൂസ്]] |- |2018-2019 |''ശ്രേഷ്ഠഭാരതം'' |അവതാരക |[[അമൃത ടി.വി.]] |- |2018 |''ആനീസ് കിച്ചൺ'' |അതിഥി |[[അമൃത ടി.വി.]] |- |2018 |[[ഒന്നും ഒന്നും മൂന്ന് (ടി.വി. ഷോ)|''ഒന്നും ഒന്നും മൂന്ന്'']] |അതിഥി |[[മഴവിൽ മനോരമ]] |- | rowspan="2" |2020 |''കോമഡി സ്റ്റാർസ് സീസൺ 2'' |വിധികർത്താവ് |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |- |''വണക്കം തമിഴാ'' |അതിഥി |[[സൺ ടി.വി.]] | rowspan="2" |[[തമിഴ്]] |- | rowspan="3" |2021 |''വാടാ ടാ'' |സ്വയം |സൺ മ്യൂസിക് |- |''സ്റ്റാർ മാജിക്'' |മെന്റർ |[[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] | rowspan="6" |[[മലയാളം]] |- |''സൂപ്പർ പവർ'' |മെന്റർ |[[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] |- |2022 |''റെഡ് കാർപെറ്റ്'' |മെന്റർ |അമൃത ടി വി |- |2022 |''അമ്മമാരുടെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനം '' |മെന്റർ | [[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] |- |2022-2023 |''ഞാനും ഞാനുമെന്റാളും '' |ജഡ്ജ് |സീ കേരളം |- |2023 |''കട്ടുറുമ്പ് 2'' |ജഡ്ജ് |[[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്‌സ്]] |- |} == മറ്റ് പ്രവൃത്തികൾ == വനിതാ മാഗസിൻ, ആച്ചി മസാല, ഹാപ്പി കിഡ്‌സ് മാസിക തുടങ്ങിയ ചില പരസ്യങ്ങളിലും ''അഭീഷ്ട വരദായിനി, ചോറ്റാനിക്കര വരലക്ഷ്മി'' തുടങ്ങിയ ആൽബങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==അവലംബം== <references /> {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] io9uszw7vkfaju6shb3dnbodni6lmuj 0 372691 4614892 2787288 2026-04-24T05:46:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614892 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nadya Nozharova}} {{Infobox person | name = Nadya Nozharova | image = BASA-1625K-1-22-14-Nadya_Nozharova,_Countess_Nadia_de_Navarro-Farber.JPG | caption = Nadya Nozharova, image from 1942. Source: Bulgarian Archives State Agency | birth_name = Nadya Mateeva Nozharova | nationality = Bulgarian | birth_date = {{birth date|df=yes|1916|11|21}} | birth_place = [[Pleven]], [[Bulgaria]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2014|04|18|1916|11|21}} | death_place = [[Long Island]], [[New York (state)|New York]], [[United States]] | othername = | occupation = Singer, actress, entrepreneur, philanthropist | yearsactive = | spouse = Angel Sladkarov (1936-1940)<br/>Count of Navarro (1940-1949)<br/>Sid Farber (1953-1985)<br/>Yuriy Farber (1985-2014) | website = }} ബൾഗേറിയൻ ഓപ്പറട്ട (വെളിച്ചം ഉപയോഗിക്കുന്ന [[ഓപ്പറ]] കലാരൂപം) ഗായികയും നടിയുമാണ് '''നദിയ മതീവ നോസ്ഹരോവ''' ('''Nadya Mateeva Nozharova''').<ref name="offnews"><cite class="book" id="CITEREFoffnews.bg29.04.2014" style="font-style:normal">'''('''(bg)''')'''&nbsp;&#x20;[http://offnews.bg/news/_18761/Животът-на-контеса-Надя-Фарбер-от-Плевен_329177.html Животът на контеса Надя Фарбер от Плевен]. //&#x20;&#x20;&#x20;offnews.bg,&#x20;29 April 2014.&#x20;Посетен на 8 March 2015.</cite></ref><ref name="24 часа"><cite class="book" id="CITEREFБончев07.04.2009" style="font-style:normal">'''('''(bg)''')'''&nbsp;Бончев, Марин.&#x20;[http://www.24chasa.bg/Article.asp?ArticleId=43701 Надя Ножарова – актриса или жертва]. //&#x20;&#x20;&#x20;в. "24 часа",&#x20;07.04.2009.&#x20;Посетен на 8 March 2015.</cite></ref><ref name="Коларова"><cite class="book" id="CITEREFКоларова14 October 2010" style="font-style:normal">'''('''(bg)''')'''&nbsp;Коларова, Диана.&#x20;[http://dianakolarova.blogspot.com/2010/10/blog-post_14.html Надя Ножарова, графиня дьо Наваро]. //&#x20;&#x20;&#x20;dianakolarova.blogspot.com,&#x20;14 October 2010.&#x20;Посетен на 8 March 2015.</cite></ref> അമേരിക്കൻ സംരംഭകയും സ്പാനിഷ് പ്രഭുവിന്റെ പത്‌നിയുമായിരുന്നു നദിയ.<ref name="dignitymemorial.com"><cite class="book" id="CITEREFdignitymemorial.com" style="font-style:normal">'''('''(en)''')'''&nbsp;&#x20;[http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=Countess+Nadia-de+Navarro-Farber&lc=1725&pid=170703165&mid=5936083 In Memory of Countess Nadia de Navarro-Farber] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402122947/http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=Countess+Nadia-de+Navarro-Farber&lc=1725&pid=170703165&mid=5936083 |date=2015-04-02 }}. //&#x20;&#x20;&#x20;dignitymemorial.com.&#x20;Посетен на 8 March 2015.</cite></ref> ==ജീവചരിത്രം== 1912 നവംബർ 21ന് ബൾഗേറിയയിലെ പ്ലീവനിൽ ജനിച്ചു. അവരുടെ പിതാവ് ഇലക്ട്രോണിക സാധനങ്ങൾ കച്ചവട നടത്തുന്നയാളായിരുന്നു. ഉത്തര-മധ്യ ബൾഗേറിയയിലെ ഒരു നഗരമായ ലോവ്ച്ചിലെ അമേരിക്കൻ ഗേൾസ് സ്‌കൂളിലാണ് പഠിച്ചത്. 1934ൽ ഓപ്പറെട്ട തിയേറ്ററിൽ അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. സംഗീതം പഠിക്കാനായി ജർമ്മനിയിൽ പോയി. അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ചെത്തിയതിന് ശേഷം 1942ൽ ഇസ്പിതാനി എന്ന സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചു. ==കുടുംബം== 1936ൽ എയ്ഞ്ജൽ സ്ലാഡ്കരോവിന്റെ ഓപ്പറെട്ട തിയേറ്ററിൽ ചേർന്ന കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കകം അദ്ദേഹത്തെ വിവാഹം ചെയ്തു. 1940ൽ വിവാഹമോചിതയായി. പിന്നീട്, വത്തിക്കാനിലെ നയതന്ത്ര പ്രിതിനിധിയായ സ്പാനിഷ് പ്രഭു കൗണ്ട് ഡി നവരോയെ വിവാഹം ചെയ്തു. ഇതോടെ ഇവർക്ക് പ്രഭ്വി പദവി ലഭിച്ചു. ഇരുവരും മോൺടോ കാർലോയിൽ താമസമാക്കി. 1949 ൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചു. അതിന് ശേഷം അമേരിക്കയിലേക്ക് താമസം മാറ്റി. 1953ൽ സിദ് ഫാർബർ എന്നയാളെ വിവാഹം ചെയ്തു. നിർമ്മാണ-റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് കമ്പനി ഉടമയായിരുന്നു ഭർത്താവ്. 1985ൽ അദ്ദേഹം മരിച്ചു. ഇതോടെ, നിരവധി റിയൽ എസ്‌റ്റേറ്റുകളുടെ ഉടമസ്ഥയായി. യൂറി ഫാർബെറെ വിവാഹം ചെയ്തു. ==അന്ത്യം== 2014 ഏപ്രിൽ 18ന് അമേരിക്കയിലെ ന്യൂയോർക്കിൽ, ലോങ് ഐസ്ലാൻഡിൽ വെച്ച് 97ാം വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല== <center class=""><gallery caption="Images of Nadya Nozharova from 1942. Source: Bulgarian Archives State Agency"> Image:BASA-1625K-1-22-1-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | Image:BASA-1625K-1-22-2-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | Image:BASA-1625K-1-22-3-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | Image:BASA-1625K-1-22-4-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | Image:BASA-1625K-1-22-13-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | Image:BASA-1625K-1-22-15-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | Image:BASA-1868K-1-58-2-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | </gallery></center><center class=""><gallery caption="Images of Nadya Nozharova from the making of the film "Izpitanie" in 1942. Source: Bulgarian Archives State Agency"> Image:BASA-1625K-1-22-6-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | Image:BASA-1625K-1-22-8-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | Image:BASA-1625K-1-22-9-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | Image:BASA-1625K-1-22-10-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG | </gallery></center> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ബൾഗേറിയ]] [[വർഗ്ഗം:നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1916-ൽ ജനിച്ചവർ]] kooorqtsp7wjh78zyy5kng268t2fkj5 0 375433 4614849 4612357 2026-04-23T16:57:41Z Vishalsathyan19952099 57735 /* വിശേഷദിവസങ്ങൾ */ 4614849 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത}} {{prettyurl|Guruvayur Thiruvenkatachalapathy Temple}} {{Infobox Mandir |image = |creator = [[രാമാനുജാചാര്യർ]] |proper_name = ഗുരുവായൂർ തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം |alias = കേരള തിരുപ്പതി |date_built = ഏതാണ്ട് ആയിരം വർഷം മുമ്പ് |primary_deity = [[വെങ്കടാചലപതി]] ([[മഹാവിഷ്ണു]]), [[ഭദ്രകാളി]] |architecture = കേരള-ദ്രാവിഡ ശൈലിയിൽ |location = [[ഗുരുവായൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] }} [[ദക്ഷിണേന്ത്യ]]യിൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിൽ, ക്ഷേത്രനഗരിയായ [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂരിൽ]] തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മറ്റൊരു ക്ഷേത്രമാണ് '''ഗുരുവായൂർ തിരുവെങ്കടാചലപതി ക്ഷേത്രം''' <ref>{{Cite web |url=https://thiruvenkitachalapathytemple.com/history |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2024-01-20 |archive-date=2024-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240120133340/https://thiruvenkitachalapathytemple.com/history/ |url-status=dead }}</ref>. ലോകപ്രസിദ്ധമായ [[തിരുമല വെങ്കടേശ്വര ക്ഷേത്രം|തിരുപ്പതി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയും [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ] മറ്റൊരു ഭാവവുമായ [[[വെങ്കടാചലപതി|തിരുവെങ്കടാചലപതിയും]] മാതൃദൈവമായ [[ഭദ്രകാളി|ശ്രീഭദ്രകാളിയുമാണ്]] ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠകൾ. '''കേരളത്തിലെ തിരുപ്പതി''' എന്ന അപരനാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് [[വിശിഷ്ടാദ്വൈതം|വിശിഷ്ടാദ്വൈതസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] ഉപജ്ഞാതാവായ [[രാമാനുജാചാര്യർ|രാമാനുജാചാര്യരാണെന്ന്]] വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ പേര് '''തിരുവെങ്കടം''' എന്നാണ്. ഈ പേരുതന്നെ ഈ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ഏറെക്കാലം തകർന്ന നിലയിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം പിന്നീട് 1977-ലാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന രീതിയിൽ പുനരാവിഷ്കരിച്ചത്. [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കുമാറി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ എതിർവശത്താണ് ([[ഗുരുവായൂർ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം|പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ) തിരുവെങ്കടാചലപതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[സരസ്വതി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], താഴത്തേക്കാവ് ഭഗവതി, രാമാനുജാചാര്യർ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[മേടം|മേടമാസത്തിൽ]] [[പുണർതം]] നാളിൽ കൊടികയറി അഞ്ചുദിവസം നടക്കുന്ന തിരുവുത്സവം, [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] മുപ്പെട്ട് [[ചൊവ്വാഴ്ച]] നടക്കുന്ന [[മകരച്ചൊവ്വ]], [[കന്നി]]മാസത്തിൽ [[നവരാത്രി]], [[ധനു]]മാസത്തിൽ [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. നാട്ടുകാരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു കമ്മിറ്റിയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == ഭാരതീയ ഭക്തിപ്രസ്ഥാനത്തിലെ ശുക്രനക്ഷത്രമായ ശ്രീ രാമാനുജാചാര്യർ തന്റെ ദേശാന്തര സഞ്ചാരത്തിനിടയിൽ ക്ഷേത്രനഗരമായ ഗുരുവായൂരിലും വരാനിടയായി. അന്ന് അവിടെ പ്രധാന ക്ഷേത്രമായ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. തന്റെ ഇഷ്ടദേവനായ വെങ്കടാചലപതിയെ കേരളത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച അദ്ദേഹം ഇന്ന് ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥാനത്തിരുന്ന് തപസ്സ് ചെയ്യുകയും തുടർന്ന് ഭഗവാന്റെ അനുമതിയനുസരിച്ച് തിരുപ്പതിയിൽ നിന്നുതന്നെ വിഗ്രഹം കൊണ്ടുവന്ന് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഇപ്പറഞ്ഞ കാര്യം 1974-ലെ ദേവപ്രശ്നത്തിലാണ് തെളിഞ്ഞത്. ''തിരുവെങ്കടം'' (മലയാളത്തിൽ തെറ്റിച്ച് 'തിരുവെങ്കിടം' എന്നെഴുതുന്നു) എന്ന സ്ഥലപ്പേരുതന്നെ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന്റെ കാരണവും അന്ന് വ്യക്തമായി. == ചരിത്രം == ക്ഷേത്രനഗരിയായ ഗുരുവായൂരിൽ പ്രധാന ക്ഷേത്രമായ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിനും [[മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിനും]] പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിനുമൊപ്പം സവിശേഷമായ സാന്നിദ്ധ്യമായി വെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം ഉയർന്നുവന്നു. ഗുരുവായൂരിലെ വൈഷ്ണവചൈതന്യം മൂന്നുമടങ്ങാക്കി ഉയർത്തിയത് ഈ ക്ഷേത്രമാണ്. കുറച്ചുകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശ്രീഭദ്രകാളിയെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ഈ ഭഗവതിയെ നാട്ടുകാർ തട്ടകത്തമ്മയായി ഇന്നും ആരാധിച്ചുപോരുന്നു. [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] മലബാർ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിയുടെ]] തെക്കൻ അതിർത്തിപ്രദേശമായിരുന്ന ഗുരുവായൂരിലും ആക്രമണമുണ്ടായി. പ്രധാന ക്ഷേത്രമായ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രമൊഴികെ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന മിയ്ക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളും തകർക്കപ്പെട്ടു. വെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രവും അക്കൂട്ടത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. ടിപ്പുവിന്റെ പടയാളികൾ കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായിരുന്ന പഴയ വെങ്കടാചലപതിവിഗ്രഹത്തിന്റെ തലയും വലത്തെ കൈകളും വെട്ടിമാറ്റി. എന്നാൽ ഭഗവതിവിഗ്രഹം യാതൊരു കുഴപ്പവുമില്ലാതെ രക്ഷപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ കുറേക്കാലം ക്ഷേത്രം ഭഗവതിക്ഷേത്രമായി അറിയപ്പെട്ടു. അംഗഭംഗം സംഭവിച്ച വെങ്കടാചലപതിവിഗ്രഹം പലർക്കും ഒരു ദുഃഖചിത്രമായി കുറേക്കാലം ക്ഷേത്രത്തിൽ തന്നെ കഴിഞ്ഞു. ആരുടേതാണ് ഈ വിഗ്രഹമെന്ന് ആർക്കും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. 1974-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദേവപ്രശ്നം നടത്തി. യശഃശരീരനായ ജ്യോതിഷപണ്ഡിതൻ പുതുശ്ശേരി വിഷ്ണു നമ്പൂതിരിയായിരുന്നു പ്രാശ്നികൻ. ഈ ദേവപ്രശ്നത്തിലാണ് വെങ്കടാചലപതിസാന്നിദ്ധ്യം കണ്ടെത്തിയത്. കാലാകാലങ്ങളായി ''തിരുവെങ്കടം'' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന സ്ഥലപ്പേരിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണം അന്നാണ് നാട്ടുകാർക്ക് മനസ്സിലായത്. തുടർന്ന് തിരുപ്പതിയിലെത്തിയ നാട്ടുകാർ അന്നത്തെ പെരിയ ജീയർസ്വാമികളുടെ അനുഗ്രഹാശിസ്സുകളോടെ ഒരു വിഗ്രഹം വാങ്ങുകയും ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ എല്ലാ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലും എഴുന്നള്ളിച്ച് ഗുരുവായൂരിലെത്തിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനോടകം തന്നെ ക്ഷേത്ര പുനരുദ്ധാരണവും കഴിഞ്ഞു. 1977 ജൂൺ 20-ന് [[മിഥുനം|മിഥുനമാസത്തിലെ]] [[പൂയം]] നാളിൽ തിരുവെങ്കടാചലപതിഭഗവാന്റെ വിഗ്രഹം ശ്രീകോവിലിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. അന്നത്തെ ഗുരുവായൂർ വലിയ തന്ത്രിയായിരുന്ന യശഃശരീരനായ പുഴക്കര ചേന്നാസ് പരമേശ്വരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് പ്രതിഷ്ഠാകർമ്മം നിർവ്വഹിച്ചത്. എല്ലാറ്റിനും ചുക്കാൻ പിടിയ്ക്കാൻ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പാരമ്പര്യാവകാശിയായിരുന്ന യശഃശരീരനായ തിരുവെങ്കടം വാര്യത്ത് രാമചന്ദ്രവാര്യരുമുണ്ടായിരുന്നു. പുനഃപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രം വൻ ജനപ്രീതിയിലേയ്ക്ക് കുതിച്ചുയർന്നു. ക്ഷേത്രഭരണത്തിന് ഒരു കമ്മിറ്റിയും നിലവിൽ വന്നു. ഇന്ന് വളരെ നല്ല രീതിയിലാണ് മുന്നോട്ട് പോയിക്കൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂരിൽ വരുന്ന നിരവധി ഭക്തർ ഈ കൊച്ചു തിരുപ്പതിയിലും ദർശനത്തിന് വരാറുണ്ട്. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ഗുരുവായൂർ പട്ടണത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ പുറകിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനമെങ്കിലും പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്താണ് പ്രധാന പ്രവേശന കവാടം. കവാടത്തിന്റെ തൊട്ടുമുന്നിൽ ഒരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ [[ശിവൻ|ശിവനും]] കുടികൊള്ളുന്നു. അതായത് അരയാൽ [[ത്രിമൂർത്തി|ത്രിമൂർത്തീസ്വരൂപമായി]] പൂജിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അരയാലിന്റെ വടക്കുവശത്ത് '''താഴത്തെക്കാവ്''' എന്ന പേരിൽ ഒരു ചെറിയ ദേവീക്ഷേത്രവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള മുഖപ്പും കാണാം. വെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉപക്ഷേത്രമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ഭദ്രകാളി തന്നെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. രൂപമില്ലാത്ത മൂന്നുശിലകളിലാണ് ദേവീചൈതന്യം ആവാഹിച്ചുവച്ചിരിയ്ക്കുന്നത് കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജകൾ അബ്രാഹ്മണരുടെ വകയാണ്. തെക്കുവശത്ത് തിരുമല തിരുപ്പതി ദേവസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഒരു കല്യാണമണ്ഡപവുമുണ്ട്. ഇതിനടുത്താണ് ആനകളെ നിർത്തുന്ന സ്ഥലം. ഇവയൊഴിച്ചുനിർത്തിയാൽ ചുറ്റും മരങ്ങളും മണൽപ്പരപ്പുമാണ്. അരയാൽ പിന്നിട്ടുകഴിഞ്ഞാൽ മനോഹരമായ പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിന് മുന്നിലെത്താം. രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഈ ഗോപുരം അടുത്ത കാലത്ത് പണിതതാണ്. [[തൃശ്ശൂർ തിരുവമ്പാടി ക്ഷേത്രം|തൃശ്ശൂർ തിരുവമ്പാടി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] ഗോപുരം പോലെ ഇവിടെയും പ്രധാന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ചെറിയ വാതിലുകൾ കാണാം. തെക്കേ വാതിലിനടുത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ രാമാനുജാചാര്യരുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. അകത്തുകടന്നാൽ പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ പ്രത്യേകിച്ചൊന്നും കാണേണ്ടതില്ല, വടക്കുഭാഗത്തെ വഴിപാട് കൗണ്ടറും തെക്കുഭാഗത്തെ പാട്ടമ്പലവുമൊഴിച്ചുനിർത്തിയാൽ. ദർശനവശമായ കിഴക്കുഭാഗത്ത് കൊടിമരവും വലിയ ബലിക്കല്ലുമുണ്ട്. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[ഗരുഡൻ|ഗരുഡനെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന ക്ഷേത്രത്തിലെ പഞ്ചലോഹക്കൊടിമരം 2023-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന കൊടിമരം 2009-ൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതായിരുന്നു. അതിന് ചില അപാകതകളുണ്ടെന്ന് ദേവപ്രശ്നത്തിൽ കണ്ടതുമൂലം 2017-ൽ അത് എടുത്തുമാറ്റുകയും പകരം [[തേക്ക്|തേക്കിൻതടിയിൽ]] തീർത്ത് പഞ്ചലോഹപ്പറകൾ ഇറക്കിവച്ച പുതിയ കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാൻ ആലോചിയ്ക്കുകയുമായിരുന്നു. അതിനുള്ള തേക്ക് 2020 ജൂലൈ മാസത്തിൽ മുറിച്ചുമാറ്റുകയും തൊട്ടടുത്ത മാസം ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. 2023 മേയ് മാസത്തിലാണ് ഈ കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. കൊടിമരത്തിനപ്പുറത്തുള്ള ബലിക്കല്ല് കാഴ്ചയിൽ വളരെ ചെറുതാണ്. അതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ തന്നെ ഭഗവദ്വിഗ്രഹം കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിനപ്പുറം കൊടുംകാടാണ്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ക്ഷേത്രം വക ഓഡിറ്റോറിയമുണ്ട്. വിശേഷ അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ കലാപരിപാടികളും നാമജപവും നടക്കും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിലാണ് ക്ഷേത്രക്കുളം പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രദക്ഷിണവഴിയ്ക്കുള്ളിൽ അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന കൃഷ്ണശിലാവിഗ്രഹമാണ് അയ്യപ്പന്റേത്. ഇവയ്ക്ക് പുറകിലാണ് പാട്ടമ്പലം. തിരുവെങ്കടത്തമ്മയുടെ കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടക്കുന്ന സ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് പാട്ടമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ കൂത്തമ്പലവുമായി രൂപത്തിൽ വളരെയധികം സാദൃശ്യം ഇതിനുണ്ട്. വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് നാഗദൈവങ്ങളുടെയും ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. വളരെ ചെറിയൊരു നാഗത്തറയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. നാഗരാജാവായി [[അനന്തൻ]] കുടികൊള്ളുന്ന ഈ തറയിൽ കൂടെ നാഗയക്ഷിയും ചിത്രകൂടവും മാത്രമാണുള്ളത്. ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെ വിഗ്രഹം പതിവുപോലെ ശിവലിംഗരൂപത്തിലാണ്. ഒരടി മാത്രമേ ഇതിന് ഉയരമുള്ളൂ. വടക്കുഭാഗത്ത് [[ഊട്ടുപുര]] പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. താരതമ്യേന പുതിയ ഊട്ടുപുരയാണിത്. 2009-ൽ പണിത ഈ ഊട്ടുപുരയിൽ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ ഊട്ട് നടത്തിവരുന്നു. അടുത്തുതന്നെ ഒരു മരവുമുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത ഇരുനില ശ്രീകോവിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. താരതമ്യേന വളരെ ചെറിയൊരു നിർമ്മിതിയാണിത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടം ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് രണ്ട് മുറികളാണ്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. നാലടി ഉയരം വരുന്ന വെങ്കടാചലപതിവിഗ്രഹം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. തിരുപ്പതിയിലെപ്പോലെ ഭീമാകാരമായ സ്വയംഭൂവിഗ്രഹമല്ല ഇത്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാൻ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുന്നിലെ വലതുകൈ അഭയമുദ്രാങ്കിതമാണ്. മുന്നിലെ ഇടതുകൈ ഇടത്തെ തുടയോട് ചേർത്തുവച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ വെങ്കടാചലപതി, ഗുരുവായൂരിലെ കൊച്ചുതിരുപ്പതി ശ്രീലകത്ത് കുടികൊള്ളുന്നു. ശ്രീകോവിൽ അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2020-ലാണ് ഇവ വരച്ചുചേർത്തത്. ഗോവർദ്ധനോദ്ധാരണം, സാരസ്വതഗോപാലം, [[ദശാവതാരങ്ങൾ]], മഹർഷിമാരുടെ രൂപങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. തെക്കുഭാഗത്ത് ശിവസ്വരൂപമായ [[ദക്ഷിണാമൂർത്തി]]യുടെ രൂപം വരച്ചുചേർത്തിട്ടുണ്ട്; വടക്കുവശത്ത് ബ്രഹ്മാവിന്റെയും. ശ്രീകോവിലിന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തെ ഘനദ്വാരത്തിന് ഇരുവശവുമായി ഗരുഡന്റെയും [[ഹനുമാൻ|ഹനുമാന്റെയും]] രൂപങ്ങൾ വരച്ചുചേർത്തിട്ടുണ്ട്. വടക്കുവശത്ത് ഓവ് കാണാം. അഭിഷേകജലം ഇതിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. വളരെ ചെറുതാണ് നാലമ്പലവും. എങ്കിലും തിരക്കില്ലാത്തതിനാൽ പ്രദക്ഷിണം നിർബാധം നടത്താം. നാലമ്പലത്തിലേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ കാണാം. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിലാണ് തിരുവെങ്കടത്തമ്മയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വാതിൽമാടത്തിലെ ഭഗവതിപ്രതിഷ്ഠകൾ കേരളത്തിൽ അപൂർവ്വമാണ്. വാതിൽമാടങ്ങൾ നാമജപത്തിനും വിശ്രമത്തിനും വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[തിടപ്പള്ളി]]യും വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] കാണാം. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാൻ കുടികൊള്ളുന്നു. സാധാരണ രൂപത്തിലുള്ള വിഗ്രഹമാണ് ഗണപതിയ്ക്ക്. ഗണപതിശ്രീകോവിലിന് അഭിമുഖമായി ഒരു മുറിയും കാണാം. അതിൽ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി സരസ്വതീദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഇവിടെ വിഗ്രഹമില്ല. സരസ്വതീദേവിയുടെ ചിത്രം മാത്രമാണുള്ളത്. നവരാത്രിക്കാലത്ത് ഇവിടെയാണ് പൂജവയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീകോവിലിനുചുറ്റും അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലർ|അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിര്യതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ശിവൻ|ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], [[മഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗം), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗം), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[ബ്രഹ്മാവ്]] (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[നിർമ്മാല്യധാരി]] (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]])‌ എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. ശീവേലിസമയത്ത് ഇവയിൽ ബലിതൂകുന്നു. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ ഇവരെക്കൂടാതെ '''ഉത്തരമാതൃക്കൾ''' എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു സങ്കല്പവുമുണ്ട്. സപ്തമാതൃക്കളുടെ സ്ഥാനത്തിന് എതിർവശത്താണ് (വടക്കുവശത്ത്) ഇവർക്ക് സ്ഥാനം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ഗണപതിയും വീരഭദ്രനുമുള്ളതുപോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ രണ്ട് ദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇവരെ സാധാരണയായി ബലിക്കല്ലുകളുടെ രൂപത്തിൽ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കാറില്ല. എന്നാൽ ശീവേലിസമയത്ത് ഇവിടങ്ങളിലും ബലിതൂകും. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ വികാരങ്ങളുടെ പ്രതീകങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ട് തലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. === നമസ്കാരമണ്ഡപം === ശ്രീകോവിലിന്റെ മുന്നിൽ ചതുരാകൃതിയിൽ നമസ്കാരമണ്ഡപം പണിതിട്ടുണ്ട്. വളരെ ചെറിയൊരു മണ്ഡപമാണിത്. എന്നാൽ കലശപൂജ നിർബാധം നടത്താം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത മണ്ഡപത്തിന്റെ മേൽക്കൂര ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലുകാലുകളാണ് ഈ മണ്ഡപത്തിന്. മണ്ഡപത്തിന്റെ ഒരറ്റത്ത് ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ കരിങ്കൽ വിഗ്രഹം കാണാം. ഭഗവാനെ വണങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഗരുഡന് നിത്യവും വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. == പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠകൾ == === ശ്രീ തിരുവെങ്കടാചലപതി (മഹാവിഷ്ണു) === ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠകളിലൊന്ന്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവാണ് തിരുവെങ്കടാചലപതിയായി പൂജിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്. രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ചതുരശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഭഗവാൻ കുടികൊള്ളുന്നു. ലോകപ്രസിദ്ധമായ തിരുപ്പതി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ഭഗവാൻ രാമാനുജാചാര്യരുടെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് ഗുരുവായൂരിലെത്തി എന്നാണ് സങ്കല്പം. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ സുദർശനചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ പാഞ്ചജന്യവും കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ അഭയഹസ്തവും മുന്നിലെ ഇടതുകൈ കടീബന്ധരൂപത്തിലുമാണ്. തിരുപ്പതിയിലേതുപോലെ [[ലഡ്ഡു]]വാണ് ഇവിടെയും ഭഗവാന്റെ പ്രധാന നിവേദ്യം. കൂടാതെ ഉദയാസ്തമനപൂജ, വിഷ്ണുസഹസ്രനാമാർച്ചന, തുളസിമാല, പാൽപ്പായസം, അപ്പം, അട, അവിൽ തുടങ്ങിയവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളായുണ്ട്. === ശ്രീ തിരുവെങ്കടത്തമ്മ (ശ്രീ ഭദ്രകാളി) === ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠകളിലൊന്ന്. അഷ്ടബാഹുവായ ശ്രീ ഭദ്രകാളിയാണ് തിരുവെങ്കടത്തമ്മ. എന്നാൽ, [[മഹാലക്ഷ്മി]], മഹാസരസ്വതി, [[ദുർഗ്ഗ]] എന്നീ ഭാവങ്ങളും ഭഗവതിയ്ക്കുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിന്റെ തെക്കു കിഴക്കേമൂലയിലെ വാതിൽമാടത്തിൽ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായാണ് ഭഗവതിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. എട്ടുകൈകളിൽ ശംഖ്, ചക്രം, [[വാൾ]], [[ത്രിശൂലം]], [[അമ്പ്]], [[വില്ല്]], വരദാഭയമുദ്രകൾ എന്നിവ ധരിച്ച തിരുവെങ്കടത്തമ്മ തിരുവെങ്കടം ദേശത്തിന്റെ രക്ഷാദൈവമാണ്. പൂമൂടലും മുട്ടറുക്കലുമാണ് ഭഗവതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. == ഉപദേവതകൾ == === ഗണപതി === ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. രണ്ടടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വിഗ്രഹം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, ഒറ്റയപ്പം, അട, മോദകം തുടങ്ങിയവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. === സരസ്വതി === ഗണപതിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുള്ള മുറിയ്ക്ക് അഭിമുഖമായാണ് സരസ്വതീദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ വിഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയില്ല. മറിച്ച്, ഒരു ചിത്രം മാത്രമേയുള്ളൂ. നവരാത്രിക്കാലത്ത് പൂജ നടത്തുന്നത് ഈ മുറിയിലാണ്. === അയ്യപ്പൻ === നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ പ്രത്യേക ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. രണ്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം, ശബരിമലയിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ തനിപ്പകർപ്പാണ്. ഈ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിൽ നാളികേരമുടയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യമൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. നെയ്യഭിഷേകം, നീരാജനം, എള്ളുതിരി, എള്ളുപായസം തുടങ്ങിയവയാണ് അയ്യപ്പന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. === നാഗദൈവങ്ങൾ === നാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ആൽമരച്ചുവട്ടിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. നാഗരാജാവായി അനന്തനും, സമീപം നാഗയക്ഷിയും ചിത്രകൂടവും മാത്രമടങ്ങുന്ന ചെറിയൊരു പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെ. നൂറും പാലും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം എന്നിവയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും വരുന്ന [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാൾ ഇവിടെ വിശേഷമാണ്; കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യം അതിവിശേഷവും. === രക്ഷസ്സ് === നാഗദൈവങ്ങളുടെ തറയ്ക്കുസമീപം മറ്റൊരു പ്രത്യേക തറയിലാണ് രക്ഷസ്സിന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. പതിവുപോലെ ചെറിയൊരു ശിവലിംഗത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ് രക്ഷസ്സിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. നിത്യേന വിളക്കുവയ്പും പൂജയുമുണ്ടെന്നല്ലാതെ ഇവിടെ മറ്റു വിശേഷങ്ങളൊന്നുമില്ല. === രാമാനുജാചാര്യർ === ഭാരതീയ വൈഷ്ണവഭക്തിപ്രസ്ഥാനത്തിലെ അതികായനും, ക്ഷേത്രസ്ഥാപകനുമായ രാമാനുജാചാര്യരെ, നാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് പ്രത്യേകമായി തീർത്ത ശ്രീകോവിലിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രപുനഃസ്ഥാപനത്തിനുശേഷം 1977-ലാണ് ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വന്നത്. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹത്തിന് [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] പ്രസിദ്ധമായ [[ശ്രീരംഗം രംഗനാഥസ്വാമിക്ഷേത്രം|ശ്രീരംഗം രംഗനാഥസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലെ]] രാമാനുജവിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. കാവിപ്പട്ട് ചാർത്തൽ, ഭസ്മാഭിഷേകം, യോഗീശ്വരപൂജ എന്നിവയാണ് രാമാനുജർക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. == നിത്യപൂജകളും തന്ത്രവും == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ക്ഷേത്രമാണ് ഗുരുവായൂർ തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലുമണിയ്ക്ക് [[തവിൽ]], [[നാദസ്വരം]], [[കുഴിത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖുവിളിയുടെയും]] അകമ്പടിയോടെ ഭഗവാനെയും ഭഗവതിയെയും പള്ളിയുണർത്തിയശേഷം നാലരയ്ക്ക് നടതുറക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ് നിർമ്മാല്യദർശനമാണ്. തലേന്നു ചാർത്തിയ അലങ്കാരങ്ങളോടുകൂടി വിളങ്ങുന്ന ഭഗവാന്റെയും ഭഗവതിയുടെയും വിഗ്രഹങ്ങൾ ദർശിച്ച് ഭക്തർ മുക്തിയടയുന്നു. നിർമ്മാല്യദർശനം കഴിഞ്ഞാൽ അലങ്കാരങ്ങൾ മാറ്റി അഭിഷേകച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങും. ആദ്യം [[എള്ളെണ്ണ]] കൊണ്ടും പിന്നീട് ക്രമത്തിൽ ശംഖതീർത്ഥം, വാകപ്പൊടി, കലശതീർത്ഥം എന്നിവകൊണ്ടും അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യ നിവേദ്യങ്ങളായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], [[കദളിപ്പഴം]] എന്നിവ നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് അഞ്ചരയ്ക്ക് ഉഷഃപൂജ. ആദ്യം ഭഗവതിയുടെ നടയിലാണ് പൂജ നടത്തുക. പിന്നീടാണ് വെങ്കടാചലപതിയ്ക്കുള്ള പൂജ. ഈ സമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതിഹോമവും നടത്തുന്നു. രാവിലെ ഏഴുമണിയ്ക്ക് ഉപദേവതകളായ ഗണപതിയ്ക്കും അയ്യപ്പന്നുമുള്ള പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഈ സമയത്ത് ഭഗവതിയ്ക്ക് മുട്ടറുക്കൽ തുടങ്ങും. എട്ടേമുക്കാലിന് വിശേഷാൽ ലക്ഷ്മീനാരായണപൂജയും അതിനുശേഷം ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് പാലഭിഷേകവുമുണ്ടാകും. അതിനുശേഷം ഒമ്പതരയോടെ നവകാഭിഷേകം തുടങ്ങും. ഒമ്പത് വെള്ളിക്കുടങ്ങളിൽ തീർത്ഥജലം കൊണ്ടുവന്ന് നടത്തുന്ന അഭിഷേകമാണ് നവകാഭിഷേകം. ഇത് നിത്യേന നടക്കുന്ന അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം. ഇതേ സമയത്ത് ഭഗവതിയ്ക്ക് വിശേഷാൽ പൂമൂടലും നടത്തും. തുടർന്ന് പത്തരയോടെ ആദ്യം ഭഗവതിയ്ക്കും പിന്നീട് ഭഗവാന്നും ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തി പന്ത്രണ്ടരയ്ക്ക് നടയടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് നാലരയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. ഈ സമയത്തും ഭഗവതിയ്ക്ക് മുട്ടറുക്കൽ തുടങ്ങും. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയമനുസരിച്ച് ദീപാരാധന നടത്തുന്നു. ഭഗവാന്നും ഭഗവതിയ്ക്കും [[കർപ്പൂരം]] കത്തിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. ദീപാരാധനയും ആദ്യം ഭഗവതിയുടെ നടയിൽ തന്നെയാണ് നടത്തുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള എല്ലാ ദീപങ്ങളും ഈ സമയത്ത് കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഇവയെല്ലാം കത്തിച്ചശേഷമാണ് നടതുറക്കുന്നത്. ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാൽ ഏഴേകാലിന് അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഇതും ആദ്യം ഭഗവതിയുടെ നടയിലാണ് നടത്തുക. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞാൽ രാത്രി എട്ടരയ്ക്ക് ഒരു ദിവസത്തെ എല്ലാ പൂജകളും പൂർത്തിയാക്കി വീണ്ടും ക്ഷേത്രനടയടയ്ക്കുന്നു. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് മേൽ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും (ഉദാ: ബ്രഹ്മോത്സവം, മകരച്ചൊവ്വ, വിഷുവേല, നവരാത്രി, അയ്യപ്പൻവിളക്ക്) ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിലും ഇവയ്ക്ക് മാറ്റമുണ്ടാകും. ബ്രഹ്മോത്സവസമയത്ത് വെങ്കടാചലപതിയ്ക്കും ഭഗവതിയ്ക്കും വിശേഷാൽ പൂജകളും താന്ത്രികക്രിയകളുമുള്ളതിനാൽ പൂജാക്രമങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റം വരും. മകരച്ചൊവ്വയ്ക്ക് വിശേഷാൽ [[കളമെഴുത്തും പാട്ടും]] നടക്കുന്നതിനാൽ അവിടെയും സമയമാറ്റമുണ്ട്. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ 18 പൂജകളാണുണ്ടാകുക. അന്ന് ചുറ്റുവിളക്കും കഴിഞ്ഞ് നടയടയ്ക്കുമ്പോൾ രാത്രി ഏറെ വൈകും. ഗ്രഹണം നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിന് ഒരുമണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് വിശേഷാൽ ശുദ്ധിക്രിയകളും നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി നിരവധി കാര്യങ്ങളിൽ സാമ്യം പുലർത്തുന്ന തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രാധികാരം, ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ തന്ത്രികുടുംബമായ പുഴക്കര ചേന്നാസ് മനയ്ക്കുതന്നെയാണ്. വെങ്കടാചലപതിയ്ക്കും ഭഗവതിയ്ക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമായതിനാൽ ഇരുവർക്കും പ്രത്യേകം മേൽശാന്തിമാരും കീഴ്ശാന്തിമാരുമുണ്ട്. ഇവരെ നിയമിയ്ക്കുന്നത് ക്ഷേത്രക്കമ്മിറ്റിയാണ്. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === ബ്രഹ്മോത്സവം === മേടമാസത്തിലെ പുണർതം നാളിൽ കൊടികയറി എട്ടുദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വെങ്കടാചലപതിയുടെ പ്രധാന ആഘോഷം. തിരുപ്പതിയിലെ ഉത്സവത്തിന്റെ മാതൃകയിൽ ഇതിന് ''ബ്രഹ്മോത്സവം'' എന്ന പേരിട്ടു. 1977-ൽ വെങ്കടാചലപതിയുടെ പുനഃപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുശേഷമാണ് ഇത്തരത്തിൽ ഉത്സവം തുടങ്ങിയത്. ആദ്യകാലത്ത് ആറുദിവസമുണ്ടായിരുന്ന ഉത്സവം 2024-ൽ എട്ടുദിവസമാക്കി ഉയർത്തി. === മകരച്ചൊവ്വ === === നവരാത്രി === === മണ്ഡലകാലം === === മേടവിഷു === == എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി == ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിൽ ആർ.വീസ് റെസിഡൻസി എന്ന ഹോട്ടലിന് സമീപമുള്ള വഴിയിലൂടെയും റെയിൽവേ ഗേറ്റിന് സമീപമുള്ള വഴിയിലൂടെയും ഏതാണ്ട് 500 മീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചാൽ യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളിലെത്താം. {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] h58q7f1zhzlovngkysw88tw6lc80dti 4614850 4614849 2026-04-23T17:10:57Z Vishalsathyan19952099 57735 /* ബ്രഹ്മോത്സവം */ 4614850 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത}} {{prettyurl|Guruvayur Thiruvenkatachalapathy Temple}} {{Infobox Mandir |image = |creator = [[രാമാനുജാചാര്യർ]] |proper_name = ഗുരുവായൂർ തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം |alias = കേരള തിരുപ്പതി |date_built = ഏതാണ്ട് ആയിരം വർഷം മുമ്പ് |primary_deity = [[വെങ്കടാചലപതി]] ([[മഹാവിഷ്ണു]]), [[ഭദ്രകാളി]] |architecture = കേരള-ദ്രാവിഡ ശൈലിയിൽ |location = [[ഗുരുവായൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] }} [[ദക്ഷിണേന്ത്യ]]യിൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിൽ, ക്ഷേത്രനഗരിയായ [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂരിൽ]] തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മറ്റൊരു ക്ഷേത്രമാണ് '''ഗുരുവായൂർ തിരുവെങ്കടാചലപതി ക്ഷേത്രം''' <ref>{{Cite web |url=https://thiruvenkitachalapathytemple.com/history |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2024-01-20 |archive-date=2024-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240120133340/https://thiruvenkitachalapathytemple.com/history/ |url-status=dead }}</ref>. ലോകപ്രസിദ്ധമായ [[തിരുമല വെങ്കടേശ്വര ക്ഷേത്രം|തിരുപ്പതി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയും [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ] മറ്റൊരു ഭാവവുമായ [[[വെങ്കടാചലപതി|തിരുവെങ്കടാചലപതിയും]] മാതൃദൈവമായ [[ഭദ്രകാളി|ശ്രീഭദ്രകാളിയുമാണ്]] ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠകൾ. '''കേരളത്തിലെ തിരുപ്പതി''' എന്ന അപരനാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത് [[വിശിഷ്ടാദ്വൈതം|വിശിഷ്ടാദ്വൈതസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] ഉപജ്ഞാതാവായ [[രാമാനുജാചാര്യർ|രാമാനുജാചാര്യരാണെന്ന്]] വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ പേര് '''തിരുവെങ്കടം''' എന്നാണ്. ഈ പേരുതന്നെ ഈ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ഏറെക്കാലം തകർന്ന നിലയിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം പിന്നീട് 1977-ലാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന രീതിയിൽ പുനരാവിഷ്കരിച്ചത്. [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കുമാറി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ എതിർവശത്താണ് ([[ഗുരുവായൂർ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം|പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ) തിരുവെങ്കടാചലപതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]], [[സരസ്വതി]], [[അയ്യപ്പൻ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ]], [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], താഴത്തേക്കാവ് ഭഗവതി, രാമാനുജാചാര്യർ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[മേടം|മേടമാസത്തിൽ]] [[പുണർതം]] നാളിൽ കൊടികയറി അഞ്ചുദിവസം നടക്കുന്ന തിരുവുത്സവം, [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] മുപ്പെട്ട് [[ചൊവ്വാഴ്ച]] നടക്കുന്ന [[മകരച്ചൊവ്വ]], [[കന്നി]]മാസത്തിൽ [[നവരാത്രി]], [[ധനു]]മാസത്തിൽ [[വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി]] എന്നിവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷങ്ങൾ. നാട്ടുകാരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഒരു കമ്മിറ്റിയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്. == ഐതിഹ്യം == ഭാരതീയ ഭക്തിപ്രസ്ഥാനത്തിലെ ശുക്രനക്ഷത്രമായ ശ്രീ രാമാനുജാചാര്യർ തന്റെ ദേശാന്തര സഞ്ചാരത്തിനിടയിൽ ക്ഷേത്രനഗരമായ ഗുരുവായൂരിലും വരാനിടയായി. അന്ന് അവിടെ പ്രധാന ക്ഷേത്രമായ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. തന്റെ ഇഷ്ടദേവനായ വെങ്കടാചലപതിയെ കേരളത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച അദ്ദേഹം ഇന്ന് ക്ഷേത്രക്കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥാനത്തിരുന്ന് തപസ്സ് ചെയ്യുകയും തുടർന്ന് ഭഗവാന്റെ അനുമതിയനുസരിച്ച് തിരുപ്പതിയിൽ നിന്നുതന്നെ വിഗ്രഹം കൊണ്ടുവന്ന് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഇപ്പറഞ്ഞ കാര്യം 1974-ലെ ദേവപ്രശ്നത്തിലാണ് തെളിഞ്ഞത്. ''തിരുവെങ്കടം'' (മലയാളത്തിൽ തെറ്റിച്ച് 'തിരുവെങ്കിടം' എന്നെഴുതുന്നു) എന്ന സ്ഥലപ്പേരുതന്നെ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ഇതിന്റെ കാരണവും അന്ന് വ്യക്തമായി. == ചരിത്രം == ക്ഷേത്രനഗരിയായ ഗുരുവായൂരിൽ പ്രധാന ക്ഷേത്രമായ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിനും [[മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രത്തിനും]] പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിനുമൊപ്പം സവിശേഷമായ സാന്നിദ്ധ്യമായി വെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം ഉയർന്നുവന്നു. ഗുരുവായൂരിലെ വൈഷ്ണവചൈതന്യം മൂന്നുമടങ്ങാക്കി ഉയർത്തിയത് ഈ ക്ഷേത്രമാണ്. കുറച്ചുകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ ശ്രീഭദ്രകാളിയെയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ഈ ഭഗവതിയെ നാട്ടുകാർ തട്ടകത്തമ്മയായി ഇന്നും ആരാധിച്ചുപോരുന്നു. [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ]] മലബാർ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിയുടെ]] തെക്കൻ അതിർത്തിപ്രദേശമായിരുന്ന ഗുരുവായൂരിലും ആക്രമണമുണ്ടായി. പ്രധാന ക്ഷേത്രമായ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രമൊഴികെ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന മിയ്ക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളും തകർക്കപ്പെട്ടു. വെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രവും അക്കൂട്ടത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. ടിപ്പുവിന്റെ പടയാളികൾ കൃഷ്ണശിലാനിർമ്മിതമായിരുന്ന പഴയ വെങ്കടാചലപതിവിഗ്രഹത്തിന്റെ തലയും വലത്തെ കൈകളും വെട്ടിമാറ്റി. എന്നാൽ ഭഗവതിവിഗ്രഹം യാതൊരു കുഴപ്പവുമില്ലാതെ രക്ഷപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ കുറേക്കാലം ക്ഷേത്രം ഭഗവതിക്ഷേത്രമായി അറിയപ്പെട്ടു. അംഗഭംഗം സംഭവിച്ച വെങ്കടാചലപതിവിഗ്രഹം പലർക്കും ഒരു ദുഃഖചിത്രമായി കുറേക്കാലം ക്ഷേത്രത്തിൽ തന്നെ കഴിഞ്ഞു. ആരുടേതാണ് ഈ വിഗ്രഹമെന്ന് ആർക്കും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. 1974-ൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദേവപ്രശ്നം നടത്തി. യശഃശരീരനായ ജ്യോതിഷപണ്ഡിതൻ പുതുശ്ശേരി വിഷ്ണു നമ്പൂതിരിയായിരുന്നു പ്രാശ്നികൻ. ഈ ദേവപ്രശ്നത്തിലാണ് വെങ്കടാചലപതിസാന്നിദ്ധ്യം കണ്ടെത്തിയത്. കാലാകാലങ്ങളായി ''തിരുവെങ്കടം'' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന സ്ഥലപ്പേരിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണം അന്നാണ് നാട്ടുകാർക്ക് മനസ്സിലായത്. തുടർന്ന് തിരുപ്പതിയിലെത്തിയ നാട്ടുകാർ അന്നത്തെ പെരിയ ജീയർസ്വാമികളുടെ അനുഗ്രഹാശിസ്സുകളോടെ ഒരു വിഗ്രഹം വാങ്ങുകയും ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ എല്ലാ പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങളിലും എഴുന്നള്ളിച്ച് ഗുരുവായൂരിലെത്തിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനോടകം തന്നെ ക്ഷേത്ര പുനരുദ്ധാരണവും കഴിഞ്ഞു. 1977 ജൂൺ 20-ന് [[മിഥുനം|മിഥുനമാസത്തിലെ]] [[പൂയം]] നാളിൽ തിരുവെങ്കടാചലപതിഭഗവാന്റെ വിഗ്രഹം ശ്രീകോവിലിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. അന്നത്തെ ഗുരുവായൂർ വലിയ തന്ത്രിയായിരുന്ന യശഃശരീരനായ പുഴക്കര ചേന്നാസ് പരമേശ്വരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് പ്രതിഷ്ഠാകർമ്മം നിർവ്വഹിച്ചത്. എല്ലാറ്റിനും ചുക്കാൻ പിടിയ്ക്കാൻ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പാരമ്പര്യാവകാശിയായിരുന്ന യശഃശരീരനായ തിരുവെങ്കടം വാര്യത്ത് രാമചന്ദ്രവാര്യരുമുണ്ടായിരുന്നു. പുനഃപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രം വൻ ജനപ്രീതിയിലേയ്ക്ക് കുതിച്ചുയർന്നു. ക്ഷേത്രഭരണത്തിന് ഒരു കമ്മിറ്റിയും നിലവിൽ വന്നു. ഇന്ന് വളരെ നല്ല രീതിയിലാണ് മുന്നോട്ട് പോയിക്കൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂരിൽ വരുന്ന നിരവധി ഭക്തർ ഈ കൊച്ചു തിരുപ്പതിയിലും ദർശനത്തിന് വരാറുണ്ട്. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == === ക്ഷേത്രപരിസരവും മതിലകവും === ഗുരുവായൂർ പട്ടണത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ പുറകിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനമെങ്കിലും പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്താണ് പ്രധാന പ്രവേശന കവാടം. കവാടത്തിന്റെ തൊട്ടുമുന്നിൽ ഒരു [[അരയാൽ]]മരം കാണാം. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പുണ്യവൃക്ഷമായ അരയാലിന്റെ മുകളിൽ [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവും]] നടുക്ക് വിഷ്ണുവും അടിയിൽ [[ശിവൻ|ശിവനും]] കുടികൊള്ളുന്നു. അതായത് അരയാൽ [[ത്രിമൂർത്തി|ത്രിമൂർത്തീസ്വരൂപമായി]] പൂജിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ദിവസവും രാവിലെ അരയാലിനെ ഏഴുവലം വയ്ക്കുന്നത് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അരയാലിന്റെ വടക്കുവശത്ത് '''താഴത്തെക്കാവ്''' എന്ന പേരിൽ ഒരു ചെറിയ ദേവീക്ഷേത്രവും അതിനോടുചേർന്നുള്ള മുഖപ്പും കാണാം. വെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉപക്ഷേത്രമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ഭദ്രകാളി തന്നെയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. രൂപമില്ലാത്ത മൂന്നുശിലകളിലാണ് ദേവീചൈതന്യം ആവാഹിച്ചുവച്ചിരിയ്ക്കുന്നത് കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജകൾ അബ്രാഹ്മണരുടെ വകയാണ്. തെക്കുവശത്ത് തിരുമല തിരുപ്പതി ദേവസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഒരു കല്യാണമണ്ഡപവുമുണ്ട്. ഇതിനടുത്താണ് ആനകളെ നിർത്തുന്ന സ്ഥലം. ഇവയൊഴിച്ചുനിർത്തിയാൽ ചുറ്റും മരങ്ങളും മണൽപ്പരപ്പുമാണ്. അരയാൽ പിന്നിട്ടുകഴിഞ്ഞാൽ മനോഹരമായ പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിന് മുന്നിലെത്താം. രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ഈ ഗോപുരം അടുത്ത കാലത്ത് പണിതതാണ്. [[തൃശ്ശൂർ തിരുവമ്പാടി ക്ഷേത്രം|തൃശ്ശൂർ തിരുവമ്പാടി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] ഗോപുരം പോലെ ഇവിടെയും പ്രധാന വാതിലിന് ഇരുവശവുമായി രണ്ട് ചെറിയ വാതിലുകൾ കാണാം. തെക്കേ വാതിലിനടുത്ത് പ്രത്യേകം ശ്രീകോവിലിൽ രാമാനുജാചാര്യരുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. അകത്തുകടന്നാൽ പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ പ്രത്യേകിച്ചൊന്നും കാണേണ്ടതില്ല, വടക്കുഭാഗത്തെ വഴിപാട് കൗണ്ടറും തെക്കുഭാഗത്തെ പാട്ടമ്പലവുമൊഴിച്ചുനിർത്തിയാൽ. ദർശനവശമായ കിഴക്കുഭാഗത്ത് കൊടിമരവും വലിയ ബലിക്കല്ലുമുണ്ട്. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[ഗരുഡൻ|ഗരുഡനെ]] ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന ക്ഷേത്രത്തിലെ പഞ്ചലോഹക്കൊടിമരം 2023-ലാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന കൊടിമരം 2009-ൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതായിരുന്നു. അതിന് ചില അപാകതകളുണ്ടെന്ന് ദേവപ്രശ്നത്തിൽ കണ്ടതുമൂലം 2017-ൽ അത് എടുത്തുമാറ്റുകയും പകരം [[തേക്ക്|തേക്കിൻതടിയിൽ]] തീർത്ത് പഞ്ചലോഹപ്പറകൾ ഇറക്കിവച്ച പുതിയ കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാൻ ആലോചിയ്ക്കുകയുമായിരുന്നു. അതിനുള്ള തേക്ക് 2020 ജൂലൈ മാസത്തിൽ മുറിച്ചുമാറ്റുകയും തൊട്ടടുത്ത മാസം ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. 2023 മേയ് മാസത്തിലാണ് ഈ കൊടിമരം പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. കൊടിമരത്തിനപ്പുറത്തുള്ള ബലിക്കല്ല് കാഴ്ചയിൽ വളരെ ചെറുതാണ്. അതിനാൽ പുറത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ തന്നെ ഭഗവദ്വിഗ്രഹം കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിനപ്പുറം കൊടുംകാടാണ്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ക്ഷേത്രം വക ഓഡിറ്റോറിയമുണ്ട്. വിശേഷ അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ കലാപരിപാടികളും നാമജപവും നടക്കും. തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിലാണ് ക്ഷേത്രക്കുളം പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പ്രദക്ഷിണവഴിയ്ക്കുള്ളിൽ അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിലും കാണാം. ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന കൃഷ്ണശിലാവിഗ്രഹമാണ് അയ്യപ്പന്റേത്. ഇവയ്ക്ക് പുറകിലാണ് പാട്ടമ്പലം. തിരുവെങ്കടത്തമ്മയുടെ കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടക്കുന്ന സ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് പാട്ടമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ കൂത്തമ്പലവുമായി രൂപത്തിൽ വളരെയധികം സാദൃശ്യം ഇതിനുണ്ട്. വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് നാഗദൈവങ്ങളുടെയും ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെയും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. വളരെ ചെറിയൊരു നാഗത്തറയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. നാഗരാജാവായി [[അനന്തൻ]] കുടികൊള്ളുന്ന ഈ തറയിൽ കൂടെ നാഗയക്ഷിയും ചിത്രകൂടവും മാത്രമാണുള്ളത്. ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെ വിഗ്രഹം പതിവുപോലെ ശിവലിംഗരൂപത്തിലാണ്. ഒരടി മാത്രമേ ഇതിന് ഉയരമുള്ളൂ. വടക്കുഭാഗത്ത് [[ഊട്ടുപുര]] പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. താരതമ്യേന പുതിയ ഊട്ടുപുരയാണിത്. 2009-ൽ പണിത ഈ ഊട്ടുപുരയിൽ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ ഊട്ട് നടത്തിവരുന്നു. അടുത്തുതന്നെ ഒരു മരവുമുണ്ട്. === ശ്രീകോവിൽ === ചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത ഇരുനില ശ്രീകോവിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. താരതമ്യേന വളരെ ചെറിയൊരു നിർമ്മിതിയാണിത്. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത ശ്രീകോവിലിന്റെ ഇരുനിലകളും ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുകളിൽ സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടം ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനകത്ത് രണ്ട് മുറികളാണ്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുള്ളതാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. നാലടി ഉയരം വരുന്ന വെങ്കടാചലപതിവിഗ്രഹം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. തിരുപ്പതിയിലെപ്പോലെ ഭീമാകാരമായ സ്വയംഭൂവിഗ്രഹമല്ല ഇത്. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാൻ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[സുദർശനചക്രം|സുദർശനചക്രവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[പാഞ്ചജന്യം]] [[ശംഖ്|ശംഖും]] ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുന്നിലെ വലതുകൈ അഭയമുദ്രാങ്കിതമാണ്. മുന്നിലെ ഇടതുകൈ ഇടത്തെ തുടയോട് ചേർത്തുവച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലതേജസ്സിനെ മുഴുവൻ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ട് സാക്ഷാൽ വെങ്കടാചലപതി, ഗുരുവായൂരിലെ കൊച്ചുതിരുപ്പതി ശ്രീലകത്ത് കുടികൊള്ളുന്നു. ശ്രീകോവിൽ അതിമനോഹരമായ ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2020-ലാണ് ഇവ വരച്ചുചേർത്തത്. ഗോവർദ്ധനോദ്ധാരണം, സാരസ്വതഗോപാലം, [[ദശാവതാരങ്ങൾ]], മഹർഷിമാരുടെ രൂപങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്. തെക്കുഭാഗത്ത് ശിവസ്വരൂപമായ [[ദക്ഷിണാമൂർത്തി]]യുടെ രൂപം വരച്ചുചേർത്തിട്ടുണ്ട്; വടക്കുവശത്ത് ബ്രഹ്മാവിന്റെയും. ശ്രീകോവിലിന് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തെ ഘനദ്വാരത്തിന് ഇരുവശവുമായി ഗരുഡന്റെയും [[ഹനുമാൻ|ഹനുമാന്റെയും]] രൂപങ്ങൾ വരച്ചുചേർത്തിട്ടുണ്ട്. വടക്കുവശത്ത് ഓവ് കാണാം. അഭിഷേകജലം ഇതിലൂടെ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു. === നാലമ്പലം === ശ്രീകോവിലിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി നാലമ്പലം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. വളരെ ചെറുതാണ് നാലമ്പലവും. എങ്കിലും തിരക്കില്ലാത്തതിനാൽ പ്രദക്ഷിണം നിർബാധം നടത്താം. നാലമ്പലത്തിലേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന് ഇരുവശവും വാതിൽമാടങ്ങൾ കാണാം. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിലാണ് തിരുവെങ്കടത്തമ്മയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ശ്രീകോവിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വാതിൽമാടത്തിലെ ഭഗവതിപ്രതിഷ്ഠകൾ കേരളത്തിൽ അപൂർവ്വമാണ്. വാതിൽമാടങ്ങൾ നാമജപത്തിനും വിശ്രമത്തിനും വാദ്യമേളങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[തിടപ്പള്ളി]]യും വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ [[കിണർ|കിണറും]] കാണാം. തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഗണപതിഭഗവാൻ കുടികൊള്ളുന്നു. സാധാരണ രൂപത്തിലുള്ള വിഗ്രഹമാണ് ഗണപതിയ്ക്ക്. ഗണപതിശ്രീകോവിലിന് അഭിമുഖമായി ഒരു മുറിയും കാണാം. അതിൽ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി സരസ്വതീദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഇവിടെ വിഗ്രഹമില്ല. സരസ്വതീദേവിയുടെ ചിത്രം മാത്രമാണുള്ളത്. നവരാത്രിക്കാലത്ത് ഇവിടെയാണ് പൂജവയ്ക്കുന്നത്. ശ്രീകോവിലിനുചുറ്റും അകത്തെ ബലിവട്ടം പണിതിരിയ്ക്കുന്നു. [[അഷ്ടദിക്പാലർ|അഷ്ടദിക്പാലകർ]] (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിര്യതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ശിവൻ|ഈശാനൻ]]), [[സപ്തമാതൃക്കൾ]] (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - കിഴക്കുനിന്ന് [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], [[മഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്ന ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - കിഴക്കുഭാഗം), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം - പടിഞ്ഞാറുഭാഗം), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), [[ബ്രഹ്മാവ്]] (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[അനന്തൻ]] (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗാദേവി (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), [[നിർമ്മാല്യധാരി]] (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]])‌ എന്നിവരെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകൾ ഇവിടെ കാണാം. ശീവേലിസമയത്ത് ഇവയിൽ ബലിതൂകുന്നു. വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ ഇവരെക്കൂടാതെ '''ഉത്തരമാതൃക്കൾ''' എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു സങ്കല്പവുമുണ്ട്. സപ്തമാതൃക്കളുടെ സ്ഥാനത്തിന് എതിർവശത്താണ് (വടക്കുവശത്ത്) ഇവർക്ക് സ്ഥാനം അനുവദിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നിവരാണ് ഉത്തരമാതൃക്കൾ. സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ഗണപതിയും വീരഭദ്രനുമുള്ളതുപോലെ ഉത്തരമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ രണ്ട് ദേവന്മാർക്കും സ്ഥാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇവരെ സാധാരണയായി ബലിക്കല്ലുകളുടെ രൂപത്തിൽ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കാറില്ല. എന്നാൽ ശീവേലിസമയത്ത് ഇവിടങ്ങളിലും ബലിതൂകും. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ വികാരങ്ങളുടെ പ്രതീകങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ട് തലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. === നമസ്കാരമണ്ഡപം === ശ്രീകോവിലിന്റെ മുന്നിൽ ചതുരാകൃതിയിൽ നമസ്കാരമണ്ഡപം പണിതിട്ടുണ്ട്. വളരെ ചെറിയൊരു മണ്ഡപമാണിത്. എന്നാൽ കലശപൂജ നിർബാധം നടത്താം. കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്ത മണ്ഡപത്തിന്റെ മേൽക്കൂര ചെമ്പുമേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നാലുകാലുകളാണ് ഈ മണ്ഡപത്തിന്. മണ്ഡപത്തിന്റെ ഒരറ്റത്ത് ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡന്റെ കരിങ്കൽ വിഗ്രഹം കാണാം. ഭഗവാനെ വണങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഗരുഡന് നിത്യവും വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. == പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠകൾ == === ശ്രീ തിരുവെങ്കടാചലപതി (മഹാവിഷ്ണു) === ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠകളിലൊന്ന്. ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവാണ് തിരുവെങ്കടാചലപതിയായി പൂജിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്. രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ചതുരശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി ഭഗവാൻ കുടികൊള്ളുന്നു. ലോകപ്രസിദ്ധമായ തിരുപ്പതി ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ഭഗവാൻ രാമാനുജാചാര്യരുടെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് ഗുരുവായൂരിലെത്തി എന്നാണ് സങ്കല്പം. ചതുർബാഹുവായ ഭഗവാന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ സുദർശനചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ പാഞ്ചജന്യവും കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ അഭയഹസ്തവും മുന്നിലെ ഇടതുകൈ കടീബന്ധരൂപത്തിലുമാണ്. തിരുപ്പതിയിലേതുപോലെ [[ലഡ്ഡു]]വാണ് ഇവിടെയും ഭഗവാന്റെ പ്രധാന നിവേദ്യം. കൂടാതെ ഉദയാസ്തമനപൂജ, വിഷ്ണുസഹസ്രനാമാർച്ചന, തുളസിമാല, പാൽപ്പായസം, അപ്പം, അട, അവിൽ തുടങ്ങിയവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളായുണ്ട്. === ശ്രീ തിരുവെങ്കടത്തമ്മ (ശ്രീ ഭദ്രകാളി) === ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠകളിലൊന്ന്. അഷ്ടബാഹുവായ ശ്രീ ഭദ്രകാളിയാണ് തിരുവെങ്കടത്തമ്മ. എന്നാൽ, [[മഹാലക്ഷ്മി]], മഹാസരസ്വതി, [[ദുർഗ്ഗ]] എന്നീ ഭാവങ്ങളും ഭഗവതിയ്ക്കുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിന്റെ തെക്കു കിഴക്കേമൂലയിലെ വാതിൽമാടത്തിൽ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായാണ് ഭഗവതിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. എട്ടുകൈകളിൽ ശംഖ്, ചക്രം, [[വാൾ]], [[ത്രിശൂലം]], [[അമ്പ്]], [[വില്ല്]], വരദാഭയമുദ്രകൾ എന്നിവ ധരിച്ച തിരുവെങ്കടത്തമ്മ തിരുവെങ്കടം ദേശത്തിന്റെ രക്ഷാദൈവമാണ്. പൂമൂടലും മുട്ടറുക്കലുമാണ് ഭഗവതിയുടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. == ഉപദേവതകൾ == === ഗണപതി === ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള ഒരു മുറിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ഗണപതിഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. രണ്ടടി ഉയരം വരുന്ന ചതുർബാഹുവായ വിഗ്രഹം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഗണപതിഹോമം, ഒറ്റയപ്പം, അട, മോദകം തുടങ്ങിയവയാണ് ഗണപതിയ്ക്ക് പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. === സരസ്വതി === ഗണപതിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുള്ള മുറിയ്ക്ക് അഭിമുഖമായാണ് സരസ്വതീദേവിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടെ വിഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയില്ല. മറിച്ച്, ഒരു ചിത്രം മാത്രമേയുള്ളൂ. നവരാത്രിക്കാലത്ത് പൂജ നടത്തുന്നത് ഈ മുറിയിലാണ്. === അയ്യപ്പൻ === നാലമ്പലത്തിന് പുറത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിൽ പ്രത്യേക ശ്രീകോവിലിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് അയ്യപ്പസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. രണ്ടടി ഉയരം വരുന്ന ഇവിടെയുള്ള വിഗ്രഹം, ശബരിമലയിലെ വിഗ്രഹത്തിന്റെ തനിപ്പകർപ്പാണ്. ഈ ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിൽ നാളികേരമുടയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യമൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. നെയ്യഭിഷേകം, നീരാജനം, എള്ളുതിരി, എള്ളുപായസം തുടങ്ങിയവയാണ് അയ്യപ്പന്റെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. === നാഗദൈവങ്ങൾ === നാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ആൽമരച്ചുവട്ടിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിഷ്ഠ. നാഗരാജാവായി അനന്തനും, സമീപം നാഗയക്ഷിയും ചിത്രകൂടവും മാത്രമടങ്ങുന്ന ചെറിയൊരു പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെ. നൂറും പാലും, മഞ്ഞൾപ്പൊടി അഭിഷേകം എന്നിവയാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. എല്ലാമാസവും വരുന്ന [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നാൾ ഇവിടെ വിശേഷമാണ്; കന്നിമാസത്തിലെ ആയില്യം അതിവിശേഷവും. === രക്ഷസ്സ് === നാഗദൈവങ്ങളുടെ തറയ്ക്കുസമീപം മറ്റൊരു പ്രത്യേക തറയിലാണ് രക്ഷസ്സിന്റെ പ്രതിഷ്ഠ. പതിവുപോലെ ചെറിയൊരു ശിവലിംഗത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ് രക്ഷസ്സിനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. നിത്യേന വിളക്കുവയ്പും പൂജയുമുണ്ടെന്നല്ലാതെ ഇവിടെ മറ്റു വിശേഷങ്ങളൊന്നുമില്ല. === രാമാനുജാചാര്യർ === ഭാരതീയ വൈഷ്ണവഭക്തിപ്രസ്ഥാനത്തിലെ അതികായനും, ക്ഷേത്രസ്ഥാപകനുമായ രാമാനുജാചാര്യരെ, നാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് പ്രത്യേകമായി തീർത്ത ശ്രീകോവിലിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രപുനഃസ്ഥാപനത്തിനുശേഷം 1977-ലാണ് ഇവിടെ ഈ പ്രതിഷ്ഠ വന്നത്. ഏകദേശം രണ്ടടി ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹത്തിന് [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] പ്രസിദ്ധമായ [[ശ്രീരംഗം രംഗനാഥസ്വാമിക്ഷേത്രം|ശ്രീരംഗം രംഗനാഥസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലെ]] രാമാനുജവിഗ്രഹവുമായി നല്ല രൂപസാദൃശ്യമുണ്ട്. കാവിപ്പട്ട് ചാർത്തൽ, ഭസ്മാഭിഷേകം, യോഗീശ്വരപൂജ എന്നിവയാണ് രാമാനുജർക്കുള്ള പ്രധാന വഴിപാടുകൾ. == നിത്യപൂജകളും തന്ത്രവും == നിത്യേന മൂന്നുപൂജകളുള്ള ക്ഷേത്രമാണ് ഗുരുവായൂർ തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം. പുലർച്ചെ നാലുമണിയ്ക്ക് [[തവിൽ]], [[നാദസ്വരം]], [[കുഴിത്താളം]] തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുടെയും ഏഴുതവണയുള്ള [[ശംഖ് (വാദ്യം)|ശംഖുവിളിയുടെയും]] അകമ്പടിയോടെ ഭഗവാനെയും ഭഗവതിയെയും പള്ളിയുണർത്തിയശേഷം നാലരയ്ക്ക് നടതുറക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ ചടങ്ങ് നിർമ്മാല്യദർശനമാണ്. തലേന്നു ചാർത്തിയ അലങ്കാരങ്ങളോടുകൂടി വിളങ്ങുന്ന ഭഗവാന്റെയും ഭഗവതിയുടെയും വിഗ്രഹങ്ങൾ ദർശിച്ച് ഭക്തർ മുക്തിയടയുന്നു. നിർമ്മാല്യദർശനം കഴിഞ്ഞാൽ അലങ്കാരങ്ങൾ മാറ്റി അഭിഷേകച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങും. ആദ്യം [[എള്ളെണ്ണ]] കൊണ്ടും പിന്നീട് ക്രമത്തിൽ ശംഖതീർത്ഥം, വാകപ്പൊടി, കലശതീർത്ഥം എന്നിവകൊണ്ടും അഭിഷേകങ്ങൾ നടത്തിയശേഷം ആദ്യ നിവേദ്യങ്ങളായി [[മലർ]], [[ശർക്കര]], [[കദളിപ്പഴം]] എന്നിവ നേദിയ്ക്കുന്നു. പിന്നീട് അഞ്ചരയ്ക്ക് ഉഷഃപൂജ. ആദ്യം ഭഗവതിയുടെ നടയിലാണ് പൂജ നടത്തുക. പിന്നീടാണ് വെങ്കടാചലപതിയ്ക്കുള്ള പൂജ. ഈ സമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഗണപതിഹോമവും നടത്തുന്നു. രാവിലെ ഏഴുമണിയ്ക്ക് ഉപദേവതകളായ ഗണപതിയ്ക്കും അയ്യപ്പന്നുമുള്ള പൂജകൾ നടത്തുന്നു. ഈ സമയത്ത് ഭഗവതിയ്ക്ക് മുട്ടറുക്കൽ തുടങ്ങും. എട്ടേമുക്കാലിന് വിശേഷാൽ ലക്ഷ്മീനാരായണപൂജയും അതിനുശേഷം ഒമ്പതുമണിയ്ക്ക് പാലഭിഷേകവുമുണ്ടാകും. അതിനുശേഷം ഒമ്പതരയോടെ നവകാഭിഷേകം തുടങ്ങും. ഒമ്പത് വെള്ളിക്കുടങ്ങളിൽ തീർത്ഥജലം കൊണ്ടുവന്ന് നടത്തുന്ന അഭിഷേകമാണ് നവകാഭിഷേകം. ഇത് നിത്യേന നടക്കുന്ന അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം. ഇതേ സമയത്ത് ഭഗവതിയ്ക്ക് വിശേഷാൽ പൂമൂടലും നടത്തും. തുടർന്ന് പത്തരയോടെ ആദ്യം ഭഗവതിയ്ക്കും പിന്നീട് ഭഗവാന്നും ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തി പന്ത്രണ്ടരയ്ക്ക് നടയടയ്ക്കുന്നു. വൈകീട്ട് നാലരയ്ക്ക് വീണ്ടും നടതുറക്കുന്നു. ഈ സമയത്തും ഭഗവതിയ്ക്ക് മുട്ടറുക്കൽ തുടങ്ങും. സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയമനുസരിച്ച് ദീപാരാധന നടത്തുന്നു. ഭഗവാന്നും ഭഗവതിയ്ക്കും [[കർപ്പൂരം]] കത്തിച്ച് ആരാധന നടത്തുന്നത് ഈ സമയത്താണ്. ദീപാരാധനയും ആദ്യം ഭഗവതിയുടെ നടയിൽ തന്നെയാണ് നടത്തുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള എല്ലാ ദീപങ്ങളും ഈ സമയത്ത് കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഇവയെല്ലാം കത്തിച്ചശേഷമാണ് നടതുറക്കുന്നത്. ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാൽ ഏഴേകാലിന് അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങും. ഇതും ആദ്യം ഭഗവതിയുടെ നടയിലാണ് നടത്തുക. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞാൽ രാത്രി എട്ടരയ്ക്ക് ഒരു ദിവസത്തെ എല്ലാ പൂജകളും പൂർത്തിയാക്കി വീണ്ടും ക്ഷേത്രനടയടയ്ക്കുന്നു. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലെ പൂജാക്രമങ്ങളാണ് മേൽ സൂചിപ്പിച്ചത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിലും (ഉദാ: ബ്രഹ്മോത്സവം, മകരച്ചൊവ്വ, വിഷുവേല, നവരാത്രി, അയ്യപ്പൻവിളക്ക്) ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിലും [[ഗ്രഹണം]] നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിലും ഇവയ്ക്ക് മാറ്റമുണ്ടാകും. ബ്രഹ്മോത്സവസമയത്ത് വെങ്കടാചലപതിയ്ക്കും ഭഗവതിയ്ക്കും വിശേഷാൽ പൂജകളും താന്ത്രികക്രിയകളുമുള്ളതിനാൽ പൂജാക്രമങ്ങളിൽ വലിയ മാറ്റം വരും. മകരച്ചൊവ്വയ്ക്ക് വിശേഷാൽ [[കളമെഴുത്തും പാട്ടും]] നടക്കുന്നതിനാൽ അവിടെയും സമയമാറ്റമുണ്ട്. ഉദയാസ്തമനപൂജയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ 18 പൂജകളാണുണ്ടാകുക. അന്ന് ചുറ്റുവിളക്കും കഴിഞ്ഞ് നടയടയ്ക്കുമ്പോൾ രാത്രി ഏറെ വൈകും. ഗ്രഹണം നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ അത് തുടങ്ങുന്നതിന് ഒരുമണിക്കൂർ മുമ്പേ അടയ്ക്കുന്ന നട, അതുകഴിഞ്ഞ് വിശേഷാൽ ശുദ്ധിക്രിയകളും നടത്തിയേ തുറക്കൂ. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി നിരവധി കാര്യങ്ങളിൽ സാമ്യം പുലർത്തുന്ന തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രത്തിലെ തന്ത്രാധികാരം, ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ തന്ത്രികുടുംബമായ പുഴക്കര ചേന്നാസ് മനയ്ക്കുതന്നെയാണ്. വെങ്കടാചലപതിയ്ക്കും ഭഗവതിയ്ക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമായതിനാൽ ഇരുവർക്കും പ്രത്യേകം മേൽശാന്തിമാരും കീഴ്ശാന്തിമാരുമുണ്ട്. ഇവരെ നിയമിയ്ക്കുന്നത് ക്ഷേത്രക്കമ്മിറ്റിയാണ്. == വിശേഷദിവസങ്ങൾ == === ബ്രഹ്മോത്സവം === മേടമാസത്തിലെ പുണർതം നാളിൽ കൊടികയറി എട്ടുദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വെങ്കടാചലപതിയുടെ പ്രധാന ആഘോഷം. തിരുപ്പതിയിലെ ഉത്സവത്തിന്റെ മാതൃകയിൽ ഇതിന് ''ബ്രഹ്മോത്സവം'' എന്ന പേരിട്ടു. 1977-ൽ വെങ്കടാചലപതിയുടെ പുനഃപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുശേഷമാണ് ഇത്തരത്തിൽ ഉത്സവം തുടങ്ങിയത്. ആദ്യകാലത്ത് ആറുദിവസമുണ്ടായിരുന്ന ഉത്സവം 2024-ൽ എട്ടുദിവസമാക്കി ഉയർത്തി. അങ്കുരാദിമുറയനുസരിച്ച് (മുളയിടലോടെ തുടങ്ങുന്ന മുറ) നടക്കുന്ന ഈ ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് നിരവധി വിശേഷാൽ പൂജകളും എഴുന്നള്ളത്തും കലാപരിപാടികളുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. === മകരച്ചൊവ്വ === === നവരാത്രി === === മണ്ഡലകാലം === === മേടവിഷു === == എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി == ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിൽ ആർ.വീസ് റെസിഡൻസി എന്ന ഹോട്ടലിന് സമീപമുള്ള വഴിയിലൂടെയും റെയിൽവേ ഗേറ്റിന് സമീപമുള്ള വഴിയിലൂടെയും ഏതാണ്ട് 500 മീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചാൽ യഥാക്രമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളിലെത്താം. {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] tueite3xgk9s62tzs5aorj419dg49j8 0 385061 4614936 4590742 2026-04-24T10:51:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614936 wikitext text/x-wiki {{Infobox South African municipality | name = നെൽസൺ മണ്ടേല ബേ | native_name = | settlement_type = [[Metropolitan municipality (South Africa)|Metropolitan municipality]] | image_seal = Nelson_Mandela_Bay_CoA.png | image_map = Map of the Eastern Cape with Nelson Mandela Bay highlighted.svg | mapsize = 300px | map_alt = | map_caption = Location in the [[Eastern Cape]] | image_map1 = | mapsize1 = | map_alt1 = | map_caption1 = | coordinates = {{coord|33|57|S|25|36|E|region:ZA_type:adm3rd_scale:300000|display=inline,title}} |lats= |latNS=S |longs= |longEW=E | province = [[Eastern Cape]] | district = | seat = [[Port Elizabeth]] | parts_type = [[Ward (South Africa)|Wards]] | parts = 60 | government_footnotes =<ref name="muni_mayor">{{cite web |url=http://www.gcis.gov.za/gcis/gcis_list.jsp?id=14&heading=Executive%20Mayors |title=Contact list: Executive Mayors |publisher=Government Communication & Information System |accessdate=10 November 2015 |archive-date=2010-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100714013749/http://www.gcis.gov.za/gcis/gcis_list.jsp?id=14&heading=Executive%20Mayors |url-status=dead }}</ref> | mayor_party = | mayor = [[Athol Trollip]] (DA)<ref name="rdm">{{Cite web | title = DA's Athol Trollip installed as new Nelson Mandela Bay mayor | work = Rand Daily Mail | date = 18 August 2016 | accessdate = 2016-08-18 | url = http://www.rdm.co.za/politics/2016/08/18/da-s-athol-trollip-installed-as-new-nelson-mandela-bay-mayor | archive-date = 2016-08-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160819155531/http://www.rdm.co.za/politics/2016/08/18/da-s-athol-trollip-installed-as-new-nelson-mandela-bay-mayor | url-status = dead }}</ref> | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title2 = | leader_name2 = | muni_code = NMA | footnotes = }} [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലുള്ള]] എട്ട് മെട്രോപൊളിറ്റൻ (എ കാറ്റഗറി) മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിൽ ഒന്നാണ് '''നെൽസൺ മണ്ടേല മുനിസിപ്പാലിറ്റി'''. കിഴക്കേ കേപ്പ് പ്രവിശ്യലെ [[അൽഗോള ബേ|അൽഗോള ബേയുടെ]] തീരത്തായാണ് ഈ മുനിസിപ്പാലിറ്റി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[പോർട്ട് എലിസബത്ത്]], [[ഉയിട്ടെൻഹാഗ്]], [[ഡെസ്പാച്ച്]] എന്നീ പട്ടണങ്ങളും അവയുടെ ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രദേശമാണിത്. പ്രസിഡന്റ് [[നെൽ‌സൺ മണ്ടേല|നെൽസൺ മണ്ടേലയുടെ]] സ്മരണാർത്ഥമാണ് നെൽസൺ മണ്ടേല ബേ മുനിസിപ്പാലിറ്റി എന്ന പേര് തിരഞ്ഞെടുത്തത്. == ചരിത്രം == 2001ൽ പോർട്ട് എലിസബത്തും ചുറ്റുമുള്ള പട്ടണങ്ങളായ ഉയിട്ടെൻഹാഗ്, ഡെസ്പാച്ച് എന്നിവയും അവയുടെ ചുറ്റുമുള്ള കൃഷിസ്ഥലങ്ങളും ചേർത്ത് നെൽസൺ മണ്ടേല ബേ മെട്രോപൊളിറ്റൻ മുനിസിപ്പാലിറ്റി രൂപീകരിച്ചു. == പ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾ == 2001 ലെ കാനേഷുമാരി പ്രകാരം മുനിസിപ്പാലിറ്റിയെ താഴെക്കാണുന്ന പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>[http://www.statssa.gov.za/census01/html/lookuptables1.zip Lookup Tables – Statistics South Africa]</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 35px;" ! സ്ഥലം ! കോഡ് ! വിസ്തൃതി (ചകിമി) ! ജനസംഖ്യ ! ഏറ്റവും കൂടുതൽ സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷ |- | ബീച്ച്‍വ്യൂ | [http://census.adrianfrith.com/place/27501 27501] |0.78 |500 |ആഫ്രികാൻസ് |- | ബെതെൽസ്ഡ്രോപ്പ് | [http://census.adrianfrith.com/place/27502 27502] |77.64 |134,617 |ആഫ്രികാൻസ് |- | ബ്ലൂ ഹൊറിസോൺ ബേ | [http://census.adrianfrith.com/place/27503 27503] |2.74 |409 |ആഫ്രികാൻസ് |- | കാന്നൺവെയിൽ | [http://census.adrianfrith.com/place/27504 27504] |0.69 |196 |ആഫ്രികാൻസ് |- | കോൾച്ചെസ്റ്റർ | [http://census.adrianfrith.com/place/27505 27505] |1.28 |743 |ആഫ്രികാൻസ് |- | ഡെസ്പാച്ച് | [http://census.adrianfrith.com/place/27506 27506] |38.75 |25,086 |ആഫ്രികാൻസ് |- | Gqebera | [http://census.adrianfrith.com/place/27507 27507] |1.90 |16,686 |ക്സോസ |- | Ibhayi | [http://census.adrianfrith.com/place/27508 27508] |23.69 |255,826 |ക്സോസ |- | Kabah | [http://census.adrianfrith.com/place/27509 27509] |1.68 |3,282 |ആഫ്രികാൻസ് |- | Khaya Mnandi | [http://census.adrianfrith.com/place/27510 27510] |0.82 |5,379 |ക്സോസ |- | Kwa Langa | [http://census.adrianfrith.com/place/27511 27511] |0.70 |8,196 |ക്സോസ |- | Kwadwesi | [http://census.adrianfrith.com/place/27512 27512] |5.10 |17,733 |ക്സോസ |- | Kwanobuhle | [http://census.adrianfrith.com/place/27513 27513] |15.34 |87,585 |ക്സോസ |- | Motherwell | [http://census.adrianfrith.com/place/27514 27514] |29.52 |117,319 |ക്സോസ |- | Port Elizabeth | [http://census.adrianfrith.com/place/27516 27516] |335.30 |237,500 |ആഫ്രികാൻസ് |- | Seaview | [http://census.adrianfrith.com/place/27517 27517] |1.60 |732 |ഇംഗ്ലീഷ് |- | Uitenhage | [http://census.adrianfrith.com/place/27518 27518] |84.77 |71,666 |ആഫ്രികാൻസ് |- | വുഡ്രിഡ്ജ് | [http://census.adrianfrith.com/place/27519 27519] |0.56 |270 |ക്സോസ |- | യങ് പാർക്ക് | [http://census.adrianfrith.com/place/27520 27520] |0.52 |762 |ആഫ്രികാൻസ് |- | ''Remainder of the municipality'' | [http://census.adrianfrith.com/place/27515 27515] |1,328.77 |21,281 |ക്സോസ |} == Notes == {{reflist}} == ഇതും കാണുക == * [[അഗോള ബേ]] * [[പോർട്ട് എലിസബത്ത്|പോർട്ട് എലിസബത്ത്]] * [[കൊയെഗ]] * [[ഉയിട്ടെൻഹാഗ്|ഉയിട്ടെൻഹാഗ്]] == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.mandelametro.gov.za/ Official website of the municipality] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051023154200/http://www.mandelametro.gov.za/ |date=2005-10-23 }} * [http://www.nmbt.co.za/ Official tourism website of the municipality] l513019dzsqafs2viao8g28vk3lfrwx 0 406272 4614808 4551178 2026-04-23T12:16:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614808 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ജെയിംസ് ഫ്രാങ്കോ | image = James Franco 4, 2013.jpg | caption = Franco in March 2013 | birth_date = {{birth date and age|1978|04|19}} | birth_place = [[Palo Alto, California]], U.S. | |occupation = Actor, filmmaker | yearsactive = 1997–present | relatives = {{plainlist | * [[Dave Franco]] (brother) * [[Tom Franco]] (brother) }} }} ഒരു [[അമേരിക്ക]]ൻ നടനും, സംവിധായകനും, കോളേജ് അധ്യാപകനുമാണ് '''ജെയിംസ് എഡ്വേർഡ് ഫ്രാങ്കോ''' (ജനനം ഏപ്രിൽ 19, 1978). 127 അവർസ് (2010) എന്ന ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം മികച്ച നടനുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. സാം റെയ്മിയുടെ സ്പൈഡർമാൻ ചലച്ചിത്ര പരമ്പര (2002-2007), മിൽക് (2008), പൈനാപ്പിൾ എക്സ്പ്രെസ്സ് (2008), ഈറ്റ്, പ്രേ, ലൗ (2010), റൈസ് ഓഫ് ദ പ്ലാനറ്റ് ഓഫ് ദ ഏപ്സ് (2013), സ്പ്രിംഗ് ബ്രേക്കേർസ് (2012), ഓസ് ദ ഗ്രേറ്റ് ആന്റ് പവർഫുൾ (2013), ദിസ് ഈസ് ദി എൻഡ് (2013), ദി ഡിസാസ്റ്റർ ആർട്ടിസ്റ്റ് (2017), എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെയാണ് ജെയിംസ് ഫ്രാങ്കോ അറിയപ്പെടുന്നത്. ദി ഡിസാസ്റ്റർ ആർട്ടിസ്റ്റ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം മികച്ച നടനുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം നേടി.  ടെലിവിഷൻ രംഗത്തും ശ്രദ്ധേയനാണ് ഫ്രാങ്കോ. ഫ്രീക്സ് ആന്റ് ഗീക്സ് (1999-2000) എന്ന ഹാസ്യ പരമ്പരയിലെ ഡാനിയേൽ ഡിസേറിയോ എന്ന കഥാപാത്രമാണ് ആദ്യ പ്രമുഖ ടെലിവിഷൻ വേഷം. ജെയിംസ് ഡീൻ (2001) എന്ന ടെലിവിഷൻ ചിത്രത്തിലെ മുഖ്യ കഥാപാത്രത്തിന് അദ്ദേഹം ഒരു ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം നേടി. 2017 മുതൽ ദ ഡ്യൂസ് എന്ന എച്ച് ബി ഒ പരമ്പരയിൽ അഭിനയിച്ചു വരുന്നു.  ന്യൂയോർക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് സതേൺ കാലിഫോർണിയ, യുഎൻസിഎൽഎ, സ്റ്റുഡിയോ 4, പാളോ ആൾട്ടോ ഹൈസ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഫ്രാങ്കോ ചലച്ചിത്ര ക്ലാസുകൾ എടുക്കുന്നു.<ref name=francoNYUCourse>{{cite news|last=Rathe|first=Adam|title=James Franco, NYU professor, reveals details of his class; Students will transfer poetry to film|url=http://www.nydailynews.com/gossip/2011/08/03/2011-08-03_james_franco_nyu_professor_reveals_details_of_his_class_.html|accessdate=August 4, 2011|newspaper=[[Daily News (New York)|New York Daily News]]|location=New York City|date=August 4, 2011|archive-date=2020-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200319193129/https://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/james-franco-nyu-professor-reveals-details-class-students-transfer-poetry-film-article-1.946015|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|author=Amy Kaufman |url=http://articles.latimes.com/2012/oct/09/entertainment/la-et-mn-james-franco-usc-production-class-20121009 |title=James Franco to teach film class at USC |newspaper=Los Angeles Times |date=October 9, 2012 |accessdate=February 27, 2013}}</ref><ref name="palyvoice">{{cite web|url=http://palyvoice.com/2015/09/07/james-franco-to-teach-film-course-in-mac/|title=James Franco to teach film course in MAC|first1=Adrienne|last1=Kwok|first2=Aidan|last2=Maese-Czeropski|publisher=The Paly Voice|date=2015-09-07|accessdate=2015-09-29}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.paloaltoonline.com/news/2015/09/13/james-franco-begins-revolutionary-film-class-with-local-high-schoolers|title=Franco beings 'revolutionary' film class with local high schoolers|first=Elena|last=Kadvany|publisher=Palo Alto Online|date=2015-09-13|accessdate=2015-09-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://time.com/3888391/james-franco-new-class/|title=James Franco Just Announced His New Class in the Most James Franco Way Possible|last=Alter|first=Charlotte|website=TIME.com|access-date=2017-01-08}}</ref> ==അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! rowspan="2" style="width:275px;"|Film ! rowspan="2" style="width:26px;"|Year ! colspan="5"|Credited as ! rowspan="2" style="width:15px;" class="unsortable"|Notes ! rowspan="2" style="width:15px;" class="unsortable"|Ref(s) |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! width=15 |[[Actor]] ! width=25 |[[Film director|Director]] ! width=25 |[[Screenwriter|Writer]] ! width=15| Other ! style="width:120px"| Role |- !scope="row"| ''[[Never Been Kissed]]'' | 1999 | {{yes}} | | | | {{Sort|Way|Jason Way}} | |style="text-align:center;"|{{Sfn|Hensons|2011|p=3}} |- !scope="row"| ''If Tomorrow Comes'' | 2000 | {{yes}} | | | | Devin | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.gamesradar.com/the-evolution-of-james-franco/|title=The Evolution of James Franco|publisher=[[GamesRadar]]|date=January 5, 2011|accessdate=May 12, 2015|last=Maytum|first=Matt}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Whatever It Takes (2000 film)|Whatever It Takes]]'' | 2000 | {{yes}} | | | | {{Sort|Campbell|Chris Campbell}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Scott|first1=A. O.|title=Film Review; A Thinly Veiled 'Cyrano,' With the Prom in Mind|url=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9C06E5DA143DF937A15750C0A9669C8B63|accessdate=February 21, 2015|work=[[The New York Times]]|date=March 24, 2000}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Mean People Suck]]'' | 2001 | {{yes}} | | | | {{Sort|Mitchell|Casey Mitchell}} | [[Short film]] |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=Fargo the Film Festival |url=http://www.fargofilmfestival.org/wp-content/uploads/2007/10/FFF-2-Program-PDF.pdf |publisher=[[Fargo Theatre|Fargo Film Festival]] |accessdate=February 21, 2015 |page=13 |format=PDF |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150222021114/http://www.fargofilmfestival.org/wp-content/uploads/2007/10/FFF-2-Program-PDF.pdf |archivedate=February 22, 2015 |df= }}</ref> |- !scope="row"| ''[[Sonny (film)|Sonny]]'' | 2002 | {{yes}} | | | | {{Sort|Phillips|Sonny Phillips}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/sonny/|title=Sonny (2002)|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=May 12, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''[[City by the Sea]]'' | 2002 | {{yes}} | | | | {{Sort|LaMarca|Joey LaMarca}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Scott|first1=A. O.|title=Film Review; On the Mean Boardwalks of Long Beach|url=https://www.nytimes.com/movie/review?res=9901EED9153EF935A3575AC0A9649C8B63|accessdate=February 22, 2015|work=The New York Times|date=September 6, 2002}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Spider-Man (2002 film)|Spider-Man]]'' | 2002 | {{yes}} | | | | {{Sort|Osborn|[[Harry Osborn]]}} | |style="text-align:center;"|{{Sfn|Hensons|2011|p=4}} |- !scope="row"| ''[[Deuces Wild]]'' | 2002 | {{yes}} | | | | {{Sort|Verona|Tino Verona}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Deuces Wild|url=http://www.ew.com/article/2002/05/17/deuces-wild|accessdate=February 24, 2015|work=Entertainment Weekly|date=May 17, 2002|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924045910/http://www.ew.com/article/2002/05/17/deuces-wild|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''{{sortname|The|Company|The Company (film)}}'' | 2003 | {{yes}} | | | | {{Sort|Williams|Josh Williams}} | |style="text-align:center;"|<ref name="The Company">{{cite news|last1=Raphael|first1=Amy|title=Acting clever|url=https://www.theguardian.com/film/2009/jan/24/james-franco-interview-milk|accessdate=February 24, 2015|work=The Guardian|date=January 24, 2009}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Spider-Man 2]]'' | 2004 | {{yes}} | | | | {{Sort|Osborn|Harry Osborn}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Orr|first1=Christopher|title=The Movie Review: 'Spiderman 2'|url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2004/12/the-movie-review-spiderman-2/69504/|accessdate=February 24, 2015|work=[[The Atlantic]]|date=December 7, 2004}}</ref> |- !scope="row"| ''{{Sortname|The|Ape|The Ape (2005 film)}}'' | 2005 | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | {{Sort|Walker|Harry Walker}} | Also executive producer |style="text-align:center;"|<ref name="The Company"/> |- !scope="row"| ''{{sortname|The|Great Raid}}'' | 2005 | {{yes}} | | | | {{Sort|Prince|Cpt. Robert Prince}} | |style="text-align:center;"|{{Sfn|Hensons|2011|p=5}} |- !scope="row"| ''Fool's Gold'' | 2005 | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | | Brent | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Erbland|first1=Kate|title=James Franco Wrote, Directed, and Starred in a ‘Harvey’ Rip-off Starring a Hawaiian-Shirted Ape|url=http://filmschoolrejects.com/features/james-franco-the-ape.php|publisher=[[Film School Rejects]]|accessdate=February 24, 2015|date=August 29, 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141008190302/http://filmschoolrejects.com/features/james-franco-the-ape.php|archivedate=October 8, 2014|df=mdy-all}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Tristan & Isolde (film)|Tristan & Isolde]]'' | 2006 | {{yes}} | | | | Prince Tristan | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Franco|first1=James|title=James Franco’s Favorite Mistake: Filming Tristan & Isolde|url=http://www.newsweek.com/james-francos-favorite-mistake-filming-tristan-isolde-63903|accessdate=February 24, 2015|work=[[Newsweek]]|date=April 16, 2012}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Annapolis (film)|Annapolis]]'' | 2006 | {{yes}} | | | | {{Sort|Hurad|Jake Huard}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Holden|first1=Stephen|title=Punch 'Em Like Men, You Plebes|url=https://www.nytimes.com/2006/01/27/movies/27anna.html|accessdate=February 24, 2015|work=The New York Times|date=January 27, 2006}}</ref> |- !scope="row"| ''{{sortname|The|Wicker Man|The Wicker Man (2006 film)}}'' | 2006 | {{yes}} | | | | Bar Guy #1 | |style="text-align:center;"|{{sfn|Hensons|2011|p=5}} |- !scope="row"| ''[[Flyboys (film)|Flyboys]]'' | 2006 | {{yes}} | | | | {{Sort|Rawlings|Blaine Rawlings}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Lee|first1=Nathan|title=Volunteers in Unfriendly Skies|url=https://www.nytimes.com/2006/09/22/movies/22flyb.html|accessdate=February 25, 2015|work=The New York Times|date=September 22, 2006}}</ref> |- !scope="row"| ''{{sortname|The|Dead Girl}}'' | 2006 | {{yes}} | | | | Derek | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Holden|first1=Stephen|title=A Body Is Discovered in a Wasteland of Emotions|url=https://www.nytimes.com/2006/12/29/movies/29dead.html|accessdate=February 25, 2015|work=The New York Times|date=December 29, 2006}}</ref> |- !scope="row"| ''{{sortname|The|Holiday}}'' | 2006 | {{yes}} | | | | Himself | Uncredited cameo |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Brooks|first1=Xan|title=James Franco to make film charting life of Lindsay Lohan|url=https://www.theguardian.com/film/2012/aug/16/james-franco-film-lindsay-lohan|accessdate=February 25, 2015|work=The Guardian|date=August 16, 2012}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Spider-Man 3]]'' |2007 |{{yes}} | | | |Harry Osborn / [[Harry Osborn#Spider-Man trilogy|New Goblin]] | | |- !scope="row"| ''[[Knocked Up]]'' | 2007 | {{yes}} | | | | Himself | Uncredited cameo |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Soll|first1=Lindsay|title=10 things you don't know about James Franco|url=http://www.ew.com/article/2006/09/29/10-things-you-dont-know-about-james-franco|accessdate=February 25, 2015|work=Entertainment Weekly|date=September 29, 2006|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125103051/https://ew.com/article/2006/09/29/10-things-you-dont-know-about-james-franco/|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''[[In the Valley of Elah]]'' | 2007 | {{yes}} | | | | {{Sort|Carnelli|Sergeant Dan Carnelli}} | |style="text-align:center;"|{{Sfn|Roman|2009|p=374}} |- !scope="row"| ''[[Finishing the Game]]'' | 2007 | {{yes}} | | | | {{Sort|Force|Rob Force}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=Finishing the Game|url=http://www.rottentomatoes.com/m/finishing_the_game/|publisher=Rotten Tomatoes|accessdate=February 25, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''{{sortname|An|American Crime}}'' | 2007 | {{yes}} | | | | {{Sort|Gordon|Andy Gordon}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Voynar|first1=Kim|title=Sundance Review: An American Crime|url=http://news.moviefone.com/2007/01/23/sundance-review-an-american-crime/|accessdate=February 25, 2015|work=Moviefone|date=January 23, 2007|archive-date=2015-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150225044933/http://news.moviefone.com/2007/01/23/sundance-review-an-american-crime/|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Interview (2007 film)|Interview]]'' | 2007 |{{Yes}} | | | {{yes}} |align="center"| — | Voice on Phone |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Dargis|first1=Manohla|title=Interview (2007)|url=https://www.nytimes.com/2007/07/13/movies/13inte.html|accessdate=February 25, 2015|work=The New York Times|date=July 13, 2007}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Good Time Max]]'' | 2007 | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | | Max | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Good Time Max (2007)|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/392255/Good-Time-Max/overview|accessdate=February 25, 2015|work=The New York Times|archive-date=2015-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150225050719/http://www.nytimes.com/movies/movie/392255/Good-Time-Max/overview|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Camille (2008 film)|Camille]]'' | 2008 | {{yes}} | | | | {{Sort|Parker|Silas Parker}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=Camille|url=http://www.rottentomatoes.com/m/1205971-camille/|publisher=Rotten Tomatoes|accessdate=February 25, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Pineapple Express (film)|Pineapple Express]]'' | 2008 | {{yes}} | | | | {{Sort|Silver|Saul Silver}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=Pineapple Express (2008)|url=http://www.allmovie.com/movie/pineapple-express-v381510/cast-crew|publisher=[[AllMovie]]|accessdate=March 24, 2015|archive-date=2021-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226164743/https://www.allmovie.com/movie/pineapple-express-v381510/cast-crew|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Nights in Rodanthe]]'' | 2008 | {{yes}} | | | | {{Sort|Flanner|Dr. Mark Flanner}} | Uncredited |style="text-align:center;"|{{Sfn|Hensons|2011|p=7}} |- !scope="row"| ''[[Milk (film)|Milk]]'' | 2008 | {{yes}} | | | | {{Sort|Smith|[[Scott Smith (activist)|Scott Smith]]}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Freydkin|first1=Donna|title='Pineapple' star Franco digs deep, plays stoner and serious|url=http://usatoday30.usatoday.com/life/people/2008-08-03-james-franco_N.htm|accessdate=February 25, 2015|work=[[USA Today]]|date=August 5, 2008}}</ref> |- !scope="row"| ''{{sort|Feast|The Feast of Stephen}}'' | 2009 | | {{yes}} | {{yes}} | |align="center"| - | Short film |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Is James Franco For Real?|url=http://nymag.com/movies/profiles/67284/index4.html|accessdate=February 25, 2015|work=[[New York (magazine)|New York]]}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Shadows and Lies]]'' | 2010 | {{yes}} | | | | {{Sort|Vincent|William Vincent}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=William Vincent (2010)|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/461639/William-Vincent/overview|accessdate=February 25, 2015|work=The New York Times|archive-date=2013-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20131216020808/http://www.nytimes.com/movies/movie/461639/William-Vincent/overview|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Date Night]]'' | 2010 | {{yes}} | | | | {{Sort|Taste|Tom "Taste" Felton}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Sandhu|first1=Sukhdev|title=Date Night, review|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/7619783/Date-Night-review.html|accessdate=February 25, 2015|work=The Daily Telegraph|date=April 22, 2010}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Eat Pray Love]]'' | 2010 | {{yes}} | | | | {{Sort|Piccolo|David Piccolo}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Scott|first1=A. O.|title=Globe-Trotting and Soul-Searching|url=https://www.nytimes.com/2010/08/13/movies/13eat.html?pagewanted=all|accessdate=February 25, 2015|work=The New York Times|date=August 12, 2010}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Howl (2010 film)|Howl]]'' | 2010 | {{yes}} | | | | {{Sort|Ginsberg|[[Allen Ginsberg]]}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Ganahl|first1=Jane|title=Howl's Cast and Crew On the Road to Sundance|url=http://www.vanityfair.com/online/oscars/2010/01/howl-cast-and-crew-on-the-road-to-sundance|accessdate=February 25, 2015|work=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]|date=January 23, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140104223134/http://www.vanityfair.com/online/oscars/2010/01/howl-cast-and-crew-on-the-road-to-sundance|archivedate=January 4, 2014}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Love & Distrust]]'' | 2010 | {{yes}} | | | | Travis | Segment: Grasshopper |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=8 Star-Studded Films You've Never Heard Of|url=http://www.shortlist.com/entertainment/films/8-star-studded-films-youve-never-heard-of|accessdate=February 25, 2015|work=[[ShortList]]|date=August 15, 2014|archive-date=2017-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170722043057/http://www.shortlist.com/entertainment/films/8-star-studded-films-youve-never-heard-of|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''[[127 Hours]]'' | 2010 | {{yes}} | | | | {{Sort|Ralston|[[Aron Ralston]]}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Farber|first1=Stephen|title=127 Hours: Film Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/movie/127-hours/review/29942|accessdate=February 25, 2015|work=The Hollywood Reporter|date=October 14, 2010}}</ref> |- !scope="row"| ''{{Sortname|The|Green Hornet|The Green Hornet (2011 film)}}'' | 2011 | {{yes}} | | | | {{Sort|Clear|Danny "Crystal" Clear}} | Uncredited cameo |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Kennedy|first1=Lisa|title=Movie review: "The Green Hornet's" sting likely to hurt audiences most|url=http://www.denverpost.com/ci_17098062|accessdate=February 25, 2015|work=[[The Denver Post]]|date=January 14, 2011}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Your Highness]]'' | 2011 | {{yes}} | | | | Prince Fabeous | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Bradshaw|first1=Peter|title=Your Highness – review|url=https://www.theguardian.com/film/2011/apr/14/your-highness-film-review|accessdate=February 25, 2015|work=The Guardian|date=April 14, 2011}}</ref> |- !scope="row"| ''{{Sortname|The|Broken Tower|The Broken Tower (film)}}'' | 2011 | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | {{Sort|Cranel|[[Hart Crane]]}} | Also producer and editor |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=McCarthy|first1=Todd|title=Broken Tower: Film Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/review/broken-tower-film-review-203701|accessdate=February 25, 2015|work=The Hollywood Reporter|date=May 21, 2011}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Sal (film)|Sal]]'' | 2011 | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | | {{Sort|Katselas|Milton Katselas}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Chang|first1=Justin|title=Review: ‘Sal’|url=https://variety.com/2011/film/reviews/sal-1117945975/|accessdate=February 25, 2015|work=Variety|date=September 5, 2011}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Rise of the Planet of the Apes]]'' | 2011 | {{yes}} | | | | {{Sort|Rodman|Will Rodman}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Collura|first1=Scott|title=Dawn of the Planet of the Apes Producer Dylan Clark on Building a Simian Empire|url=http://www.ign.com/articles/2014/04/15/dawn-of-the-planet-of-the-apes-producer-dylan-clark-on-building-a-simian-empire|publisher=IGN|accessdate=February 25, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''My Own Private River'' | 2012 | | {{yes}} | | |align="center"| — | Documentary | style="text-align:center;" |<ref>{{cite news|last1=Abrams|first1=Simon|title=James Franco Says 'My Own Private River' Probably Won't Be Released On DVD, But He Did Seek Joaquin Phoenix's Approval|url=http://blogs.indiewire.com/theplaylist/022012/james-franco-says-my-own-private-river-probably-wont-be-shown-on-dvd-but-he-did-seek-joaquin-phoenixs-approval|accessdate=February 25, 2015|work=[[Indiewire]]|date=February 20, 2012|archive-date=2015-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150225132942/http://blogs.indiewire.com/theplaylist/022012/james-franco-says-my-own-private-river-probably-wont-be-shown-on-dvd-but-he-did-seek-joaquin-phoenixs-approval|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''[[About Cherry]]'' | 2012 | {{yes}} | | | | Francis | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=D'Arcy|first1=David|title=Cherry|url=http://www.screendaily.com/reviews/the-latest/-cherry/5038216.article|accessdate=February 5, 2015|work=Screen International|date=February 17, 2012}}</ref> |- !scope="row"| ''{{Sortname|The|Iceman|The Iceman (film)}}'' | 2012 | {{yes}} | | | | {{Sort|Freeman|Marty Freeman}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=The Iceman|url=http://www.rottentomatoes.com/m/the_iceman_2013/|publisher=Rotten Tomatoes|accessdate=February 25, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Spring Breakers]]'' | 2012 | {{yes}} | | | | Alien | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Dargis|first1=Manohila|title=Debauchery and the American Experience (Woo-Hoo!)|url=https://www.nytimes.com/2013/03/15/movies/spring-breakers-directed-by-harmony-korine.html|accessdate=February 25, 2015|work=The New York Times|date=March 14, 2013}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Tar (film)|The Color of Time (aka Tar)]]'' | 2012 | {{yes}} | | | | {{Sort|Williams|[[C. K. Williams]]}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Young|first1=Deborah|title=Tar: Rome Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/review/tar-rome-review-391642|accessdate=February 25, 2015|work=The Hollywood Reporter|date=November 16, 2012}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Maladies (film)|Maladies]]'' | 2012 | {{yes}} | | | | James | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Rooney|first1=David|title=Maladies: Berlin Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/review/maladies-berlin-review-420318|accessdate=February 25, 2015|work=The Hollywood Reporter|date=November 2, 2013}}</ref> |- !scope="row"| ''{{Sortname|The|Letter |The Letter (2012 film)}}'' | 2012 | {{yes}} | | | | Tyrone | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Adams|first1=Nathan|title=‘The Letter’ Trailer Or, Winona Ryder and James Franco in Their Acting Wheelhouses|url=http://filmschoolrejects.com/news/the-letter-trailer-nadam.php|publisher=Film School Rejects|accessdate=February 25, 2015|date=August 14, 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150225132951/http://filmschoolrejects.com/news/the-letter-trailer-nadam.php|archivedate=February 25, 2015|df=mdy-all}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Interior. Leather Bar.]]'' | 2013 | {{yes}} | {{yes}} | | | Himself | Also producer and cinematographer |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Rabin|first1=Nathan|title=Interior. Leather Bar.|url=https://thedissolve.com/reviews/459-interior-leather-bar/|accessdate=February 25, 2015|work=[[The Dissolve]]|date=January 2, 2014|archive-date=2021-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127230120/https://thedissolve.com/reviews/459-interior-leather-bar/|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Oz the Great and Powerful]]'' | 2013 | {{yes}} | | | | [[Wizard of Oz (character)|Oscar Diggs]] | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.rollingstone.com/movies/reviews/oz-the-great-and-powerful-20130307|title=Oz the Great and Powerful|last=Travers|first=Peter|date=March 7, 2013|work=[[Rolling Stone]]|accessdate=May 11, 2015|archive-date=2017-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171207081328/http://www.rollingstone.com/movies/reviews/oz-the-great-and-powerful-20130307|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''[[This Is the End]]'' | 2013 | {{yes}} | | | | Himself | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.rollingstone.com/movies/news/the-doobie-brothers-lighting-up-with-the-stars-of-this-is-the-end-20130604|title=The Doobie Brothers: Lighting Up With the Stars of 'This Is the End'|work=Rolling Stone|date=June 4, 2013|accessdate=May 12, 2015|last=Travers|first=Peter|archive-date=2017-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20171221001821/https://www.rollingstone.com/movies/news/the-doobie-brothers-lighting-up-with-the-stars-of-this-is-the-end-20130604|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Lovelace (film)|Lovelace]]'' | 2013 | {{yes}} | | | | {{Sort|Hefner|[[Hugh Hefner]]}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/culture/2013/aug/22/lovelace-review|title=Lovelace – review|last=Bradshaw|first=Peter|date=August 22, 2013|work=The Guardian|accessdate=March 3, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''[[As I Lay Dying (film)|As I Lay Dying]]'' | 2013 | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | | {{Sort|Bundren|Darl Bundren}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Bradshaw|first1=Peter|title=Cannes 2013: As I Lay Dying – first look review|url=https://www.theguardian.com/film/2013/may/20/james-franco-as-i-lay-dying-review|accessdate=March 24, 2015|work=The Guardian|date=May 20, 2013}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Child of God (film)|Child of God]]'' | 2013 | {{yes}} | {{yes}} | {{yes}} | | Jerry | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=Child of God (2013)|url=http://www.allmovie.com/movie/child-of-god-v587122/cast-crew|publisher=AllMovie|accessdate=March 24, 2015|archive-date=2021-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226153248/https://www.allmovie.com/movie/child-of-god-v587122/cast-crew|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Palo Alto (2013 film)|Palo Alto]]'' | 2013 | {{yes}} | | | | Mr. B | Based on his own book |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Shone|first1=Tom|title=Palo Alto: 'Away from Emma Roberts, the film drifts' – first look review|url=https://www.theguardian.com/film/2014/may/08/palo-alto-emma-roberts-coppola-franco-review|accessdate=March 24, 2015|work=The Guardian|date=May 8, 2014}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Third Person (film)|Third Person]]'' | 2013 | {{yes}} | | | | {{Sort|Weiss|Richard "Rick" Weiss}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Robinson|first1=Tasha|title=Third Person|url=https://thedissolve.com/reviews/882-third-person/|accessdate=March 24, 2015|work=The Dissolve|date=June 19, 2014}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Homefront (film)|Homefront]]'' | 2013 | {{yes}} | | | | {{Sort|Gator|Morgan "Gator" Bodine}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Foundas|first1=Scott|title=Film Review: ‘Homefront’|url=https://variety.com/2013/film/reviews/homefront-review-1200859843/#|accessdate=March 24, 2015|work=Variety|date=November 21, 2013}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Kink (film)|Kink]]'' | 2013 | | | | {{yes}} | align="center"|— | Documentary<br>Producer |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Lodge|first1=Guy|title=Review: ‘Kink’|url=https://variety.com/2013/film/reviews/kink-1117949061|accessdate=March 24, 2015|work=Variety|date=January 22, 2013}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Veronica Mars (film)|Veronica Mars]]'' | 2014 | {{yes}} | | | | Himself | Uncredited cameo |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Kaufman|first1=Amy|title=How James Franco ended up in the 'Veronica Mars' movie|url=http://articles.latimes.com/2014/mar/14/entertainment/la-et-mn-veronica-mars-james-franco-20140313|accessdate=March 25, 2015|work=[[Los Angeles Times]]|date=March 14, 2014}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Dawn of the Planet of the Apes]]'' | 2014 | {{yes}} | | | | {{Sort|Rodman|Will Rodman}} | Uncredited cameo |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Travis|first1=Ben|title=James Franco makes cameo appearance in Apes sequel – without his knowledge|url=https://www.theguardian.com/film/2014/apr/17/james-franco-cameo-appearance-dawn-of-the-planet-of-the-apes|accessdate=March 25, 2015|work=The Guardian|date=April 17, 2014}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Good People (film)|Good People]]'' | 2014 | {{yes}} | | | | {{Sort|Wright|Tom Wright}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Goldstein|first1=Gary|title=Review 'Good People' a preposterous crime thriller|url=http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-good-people-movie-review-20140926-story.html|accessdate=March 25, 2015|work=Los Angeles Times|date=September 25, 2014}}</ref> |- !scope="row"| ''{{Sortname|The|Sound and the Fury|The Sound and the Fury (2014 film)}}'' | 2014 | {{yes}} | {{yes}} | | | {{Sort|Compson|Benjy Compson}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=MacInnes|first1=Paul|title=Toronto Film Review: ‘The Sound and the Fury’|url=https://variety.com/2014/film/reviews/toronto-film-review-the-sound-and-the-fury-1201299167/|accessdate=March 25, 2015|work=Variety|date=September 5, 2014}}</ref> |- !scope="row"| ''{{Sortname|The|Interview}}'' | 2014 | {{yes}} | | | {{yes}} | {{Sort|Skylark|Dave Skylark}} | Also executive producer |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Hoffman|first1=Jordan|title=The Interview review: stoned, anally fixated – and funny|url=https://www.theguardian.com/film/2014/dec/12/the-interview-review-stoned-anally-fixated-funny|accessdate=March 25, 2015|work=The Guardian|date=December 12, 2014}}</ref> |- !scope="row"| ''Don Quixote: The Ingenious Gentleman of La Mancha'' | 2015 | {{yes}} | | | | Pasamonte | |style="text-align:center;"|<ref name="The Hollywood Reporter">{{cite news|last1=Boyd van|first1=Hoeij|title='Don Quixote: The Ingenious Gentleman of La Mancha': Palm Springs Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/review/don-quixote-ingenious-gentleman-la-764393|accessdate=March 25, 2015|work=The Hollywood Reporter|date=January 19, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''[[True Story (film)|True Story]]'' | 2015 | {{yes}} | | | | {{Sort|Longo|[[Christian Longo]]}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Debruge|first1=Peter|title=Sundance Film Review: ‘True Story’|url=https://variety.com/2015/film/reviews/sundance-film-review-true-story-with-james-franco-jonah-hill-1201413759/|accessdate=March 25, 2015|work=Variety|date=January 23, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Yosemite (film)|Yosemite]]'' | 2015 | {{yes}} | | | {{yes}} | Phil | Also executive producer |style="text-align:center;"| <ref>{{cite news|last1=Umstead|first1=Ben|title=Slamdance 2015 Review: Yosemite Beautifully Captures The Fearful Majesty Of Boyhood|url=http://twitchfilm.com/2015/01/slamdance-2015-review-yosemite-beautifully-captures-the-fearful-majesty-of-boyhood.html|accessdate=March 1, 2015|work=[[Twitch Film]]|date=January 29, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319010835/http://twitchfilm.com/2015/01/slamdance-2015-review-yosemite-beautifully-captures-the-fearful-majesty-of-boyhood.html|archivedate=March 19, 2015|df=mdy-all}}</ref> |- !scope="row"| ''[[I Am Michael]]'' | 2015 | {{yes}} | | | {{yes}} | {{Sort|Glatze|[[Michael Glatze]]}} | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Debruge|first1=Peter|title=Sundance Film Review: ‘I Am Michael’|url=https://variety.com/2015/film/reviews/sundance-film-review-james-franco-in-i-am-michael-1201414176/|accessdate=March 25, 2015|work=Variety|date=January 24, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Queen of the Desert (film)|Queen of the Desert]]'' | 2015 | {{yes}} | | | | {{Sort|Cadogan|Henry Cadogan}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Debruge|first1=Peter|title=Berlin Film Review: ‘Queen of the Desert’|url=https://variety.com/2015/film/reviews/berlin-film-review-queen-of-the-desert-1201426352/|accessdate=March 25, 2015|work=Variety|date=February 6, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Every Thing Will Be Fine]]'' | 2015 | {{yes}} | | | | {{Sort|Eldan|Tomas Eldan}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Lodge|first1=Guy|title=Berlin Film Review: ‘Every Thing Will Be Fine’|url=https://variety.com/2015/film/reviews/berlin-film-review-every-thing-will-be-fine-1201429546/|accessdate=March 25, 2015|work=Variety|date=February 10, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Wild Horses (2015 film)|Wild Horses]]'' | 2015 | {{yes}} | | | | Ben Briggs | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url = http://www.hollywoodreporter.com/review/wild-horses-sxsw-review-783373|title = 'Wild Horses': SXSW Review|last = DeFore|first = John|date = March 20, 2015|work = The Hollywood Reporter|accessdate = March 25, 2015}}</ref> |- !scope="row"|''{{Sortname|The|Adderall Diaries|The Adderall Diaries (film)}}'' | 2015 | {{yes}} | | | {{yes}} | {{sort|Elliott|Stephen Elliott}} | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last=Kay|first=Jeremy|title=The Adderall Diaries shoot gets underway|url=http://www.screendaily.com/festivals/cannes/shoot-starts-on-the-adderall-diaries/5071973.article?|accessdate=March 25, 2015|work=Screen International|date=May 16, 2014}}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2015/04/the-adderall-diaries-james-franco-a24-tribeca-film-festival-1201416022/|title=A24 Acquires 'The Adderall Diaries' In 2nd Tribeca Deal Of Day For Distrib|publisher=Deadline.com|date=April 24, 2015|accessdate=May 7, 2015|last=Fleming Jr.|first=Mike}}</ref><br /><ref>{{cite news|url=https://variety.com/2015/film/festivals/the-adderall-diaries-review-1201474967/|title=Tribeca Film Review: 'The Adderall Diaries'|work=Variety|date=April 17, 2015|accessdate=May 12, 2015|last=Lodge|first=Guy}}</ref> |- !scope="row"| ''{{Sortname|The|Little Prince|The Little Prince (2015 film)}}'' | 2015 | {{yes}} | | | | The Fox | Voice |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Deming|first1=Mark|title=Jeff Bridges, James Franco, Rachel McAdams Sign on for ‘Little Prince’ Movie|url=https://www.yahoo.com/movies/bp/jeff-bridges-james-franco-rachel-mcadams-sign-little-200447950.html|publisher=[[Yahoo!]]|accessdate=March 25, 2015|date=June 6, 2013}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Memoria (2015 film)|Memoria]]'' | 2015 | {{yes}} | | | | Mr. Wyckoff | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2015/11/james-franco-memoria-monterey-media-austin-film-festival-1201602229/|title=Monterey Media Acquires ‘Memoria’ Based On James Franco Short Story – Austin Film Festival|publisher=Deadline.com|last=Evans|first=Greg|date=November 1, 2015|accessdate=May 2, 2016}}</ref> |- !scope="row"| ''[[The Night Before (2015 film)|The Night Before]]'' | 2015 | {{yes}} | | | | Himself | |style="text-align:center;"| |- !scope="row"| ''The Labyrinth'' | 2016 | {{yes}} | | | {{yes}} | Narrator | Voice<br/>Also executive producer |style="text-align:center;"|<ref name="The Hollywood Reporter"/> |- !scope="row"|''[[Goat (2016 film)|Goat]]'' | 2016 | {{yes}} | | | {{yes}} | Mitch | Also producer |style="text-align:center;"| |- !scope="row"| ''[[Sausage Party]]'' | 2016 | {{yes}} | | | | The Druggie | Voice |style="text-align:center;"|<ref>{{cite journal|url=https://variety.com/2016/film/news/seth-rogen-sausage-party-sxsw-raunchy-animated-comedy-1201730320/|journal=Variety|date=March 15, 2016|accessdate=July 8, 2016|title=SXSW: Seth Rogen's 'Sausage Party' Is the R-Rated 'Inside Out'|first=Ramin|last=Setoodeh}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Burn Country]]'' | 2016 | {{yes}} | | | | Lindsay | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Harvey|first1=Dennis|title=Tribeca Film Review: ‘The Fixer’|url=https://variety.com/2016/film/reviews/the-fixer-film-review-1201753171/|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|accessdate=July 30, 2016|date=April 16, 2016}}</ref> |- !scope="row"| [[King Cobra (2016 film)|''King Cobra'']] | 2016 | {{yes}} | | | {{yes}} | Joe | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Robinson|first1=Will|title=''King Cobra'' director Justin Kelly dishes on film's wildest sex scene and 'c--k socks'|url=http://www.ew.com/article/2016/04/19/tribeca-2016-king-cobra-sex-scenes|accessdate=May 4, 2016|work=Entertainment Weekly|date=April 19, 2016|archive-date=2019-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407204000/https://ew.com/article/2016/04/19/tribeca-2016-king-cobra-sex-scenes/|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"| ''The Caged Pillows'' | 2016 | {{yes}} | | | | David Del Rosario | Voice<br/>Short film |style="text-align:center;"|<ref>{{cite journal|url=http://ruinsmag.com/altered-states/the-caged-pillows|title=The Caged Pillows|journal=Ruins|accessdate=July 8, 2016|archive-date=2021-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20210306055712/http://ruinsmag.com/altered-states/the-caged-pillows|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"|''[[In Dubious Battle (film)|In Dubious Battle]]'' | 2016 | {{yes}} | {{yes}} | | | Mac McLeod | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://variety.com/2015/film/news/james-franco-assembles-cast-for-john-steinbeck-adaptation-of-john-steinbeck-in-dubious-battle-1201419696/|title=James Franco Assembles Cast for Adaptation of 'In Dubious Battle'|work=Variety|last=Kroll|first=Justin|date=January 30, 2015|accessdate=March 29, 2015}}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://deadline.com/2015/03/john-savage-james-franco-movie-in-dubious-battle-1201394041/|title=John Savage Joins James Franco's 'In Dubious Battle'|publisher=Deadline.com|date=March 17, 2015|accessdate=May 12, 2015|last=Busch|first=Anita}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Why Him?]]'' | 2016 | {{yes}} | | | {{yes}} | Laird Mayhew | Also executive producer |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url=https://variety.com/2015/film/news/james-franco-in-talks-for-comedy-why-him-exclusive-1201443610/|title=James Franco in Talks for Comedy ‘Why Him?’ (EXCLUSIVE)|last=McNary|first=Dave|date=February 27, 2015|work=Variety|accessdate=March 17, 2016}}</ref> |- !scope="row"|''[[The Institute (2017 film) |The Institute]]'' | 2017 | {{yes}} | {{yes}} | | {{yes}} | Dr. Cairn | Also executive producer<br> |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Lincoln|first1=Ross A.|title=‘The Simpsons’ Nancy Cartwright Launches Production Banner Spotted Cow With First Projects In Place – Berlin|url=http://deadline.com/2016/02/spotted-cow-new-production-outfit-launched-by-nancy-cartwright-1201701767/|publisher=[[Deadline.com]]|accessdate=July 30, 2016|date=February 12, 2016}}</ref> |- !scope="row"|''[[The Disaster Artist (film)|The Disaster Artist]]'' | 2017 | {{yes}} | {{yes}} | | {{yes}} | [[Tommy Wiseau]] | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{cite magazine|first=Clark|last=Collis|url=http://www.ew.com/article/2008/12/12/crazy-cult-room|title=The crazy cult of 'The Room'|work=[[Entertainment Weekly]]|date=December 12, 2008|accessdate=May 15, 2016|archive-date=2016-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160401071349/http://www.ew.com/article/2008/12/12/crazy-cult-room|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"|''[[Alien: Covenant - Prologue: Last Supper]]'' | 2017 | {{yes}} | | | | rowspan="2" | Jacob Branson | Short film |style="text-align:center;"|<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=EkXgRlRao5I/ ''Alien: Covenant'' | ''Prologue: Last Supper'' | 20th Century FOX]</ref> |- !scope="row"|''[[Alien: Covenant]]'' | 2017 | {{yes}} | | | | Uncredited cameo |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web | last = Anderton | first = Ethan | title = ‘Alien: Covenant’ Adds James Franco To The Cast | url = http://www.slashfilm.com/james-franco-in-alien-covenant/ | publisher = [[/Film]] | date = December 9, 2016 | accessdate = December 10, 2016}}</ref> |- !scope="row"|''[[Don't Come Back from the Moon]]'' | 2017 | {{yes}} | | | {{yes}} | Roman Smalley | Also producer |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Linden|first1=Sheri|title='Don't Come Back From the Moon': Film Review|url=http://www.hollywoodreporter.com/review/dont-come-back-moon-1013992|website=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=June 29, 2017|date=June 20, 2017}}</ref> |- !scope="row"|''[[The Vault (film)|The Vault]]'' | 2017 | {{yes}} | | | | Ed Maas | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=McNary|first1=Dave|title=AFM: James Franco’s Heist Thriller ‘The Vault’ Sells to FilmRise|url=https://variety.com/2016/film/markets-festivals/afm-james-franco-heist-thriller-the-vault-filmrise-1201910854/|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|accessdate=December 24, 2016|date=November 5, 2016}}</ref> |- !scope="row"| ''[[This Is Your Death]]'' | 2017 | {{yes}} | | | | Male Host | | |- !scope="row"|''The Heyday of the Insensitive Bastards'' | 2017 | {{yes}} | | | | Conrad | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Donnelly|first1=Matt|title=First Look at James Franco’s UCLA Film Project ‘Heyday of the Insensitive Bastards’ (Exclusive Video)|url=http://www.thewrap.com/first-look-at-james-francos-ucla-film-project-heyday-of-the-insensitive-bastards-exclusive-video/|website=[[TheWrap]]|accessdate=July 30, 2016|date=March 25, 2015}}</ref> |- !scope="row"|''Actors Anonymous'' | 2017 | {{yes}} | | | {{yes}} | Jake Lamont | Also executive producer |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Raup|first1=Jordan|title=Exclusive: First Images From Adaptation of James Franco’s ‘Actors Anonymous’|url=https://thefilmstage.com/news/exclusive-first-images-from-adaptation-of-james-francos-actors-anonymous/|website=The Film Stage|accessdate=July 30, 2016|date=March 23, 2015}}</ref> |- !scope="row"|''Kill the Czar'' | 2017 | {{yes}} | | | | |Post-production |style="text-align:center;"| |- !scope="row"|''[[The Long Home]]'' | 2018 | {{yes}} | {{yes}} | | {{yes}} | Dallas Hardin | Also producer<br>Post-production |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.ew.com/article/2015/04/06/james-franco-direct-and-produce-tennessee-drama-long-home|title=James Franco to direct and produce Tennessee drama The Long Home|work=Entertainment Weekly|last=Maas|first=Jennifer|date=April 7, 2015|accessdate=May 4, 2015|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125094008/https://ew.com/article/2015/04/06/james-franco-direct-and-produce-tennessee-drama-long-home/|url-status=dead}}</ref><br /><ref name=daytondailynews>{{cite web|url=http://www.daytondailynews.com/news/news/movie-with-star-studded-cast-now-filming-in-hamilt/nk9Jx/|title=Movie with star-studded cast now filming in Hamilton|work=[[Dayton Daily News]]|last=Machi|first=Vivienne|date=May 5, 2015|accessdate=May 6, 2015|archive-date=2016-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20160809052313/http://www.daytondailynews.com/news/news/movie-with-star-studded-cast-now-filming-in-hamilt/nk9Jx/|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"|''[[Arctic Justice: Thunder Squad]]'' | 2018 | {{yes}} | | | | Lemmy | Voice; filming |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Vlessing|first1=Etan|title=Cannes: Alec Baldwin, John Cleese, James Franco Join Voice Cast on 'Arctic Justice: Thunder Squad'|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/cannes-alec-baldwin-john-cleese-793592|website=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=July 30, 2016|date=May 5, 2015}}</ref> |- !scope="row"|''Kin'' | 2018 | {{yes}} | | | | | Post-production |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Lamble|first1=Ryan|title=Alien: Covenant - James Franco reportedly cast in small role|url=http://www.denofgeek.com/uk/movies/alien-covenant/45874/alien-covenant-james-franco-reportedly-cast-in-small-role|website=Den of Geek|publisher=[[Dennis Publishing]]|accessdate=December 24, 2016|date=December 12, 2016}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- !scope="row"|''Pretenders'' | 2018 | {{yes}} | {{yes}} | | | Maxwell | Post-production |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=Calvario|first1=Liz|title=James Franco to Direct ‘80s Romantic Drama ‘The Pretenders’ Starring Jane Levy|url=http://www.indiewire.com/2016/11/james-franco-to-direct-the-pretenders-jane-levy-1201747809/|website=[[IndieWire]]|accessdate=December 24, 2016|date=November 17, 2016}}</ref> |- !scope="row"|''The Mad Whale'' | {{TableTBA}} | {{yes}} | | | | |Post-production |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=McNary|first1=Dave|title=Camilla Belle Starring With James Franco in Gothic Drama ‘Mad Whale’ (EXCLUSIVE)|url=https://variety.com/2016/film/news/camilla-belle-starring-james-franco-mad-whale-1201737601/|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|accessdate=July 30, 2016|date=March 23, 2016}}</ref> |- !scope="row"|''Future World'' | {{TableTBA}} | {{yes}} | {{yes}} | | {{yes}} | |Also producer<br>Post-production |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|last1=McNary|first1=Dave|title=Lucy Liu, Snoop Dogg Join James Franco’s ‘Future World’|url=https://variety.com/2016/film/news/lucy-liu-snoop-dogg-james-franco-future-world-1201779260/|website=Variety|accessdate=July 30, 2016|date=May 19, 2016}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Bukowski (2016 film)|Bukowski]]'' | {{TableTBA}} | | {{yes}} | {{yes}} | |align="center"| — | Post-production |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|last1=Shaub|first1=Michael|title=James Franco will bring lesser-known John Steinbeck book to screen|url=http://www.latimes.com/books/jacketcopy/la-et-jc-james-franco-john-steinbeck-book-to-screen-20150202-story.html#|accessdate=March 25, 2015|work=Los Angeles Times|date=February 2, 2015}}</ref> |- !scope="row"| ''[[Zeroville (film)|Zeroville]]'' | {{TableTBA}} | {{yes}} | {{yes}} | | | Vikar | Post-production |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news|url = https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/will-ferrell-defends-racism-in-get-hard-i-wanted-to-portray-an-ahole-who-is-ignorant-about-how-the-world-works-10120336.html|title = Will Ferrell defends racism in Get Hard: I wanted to portray an a**hole who is ignorant about how the world works|last = Teodorczuk|first = Tom|date = March 20, 2015|work = [[The Independent]]|accessdate = March 25, 2015}}</ref> |- !scope="row"|''Next Gen'' | {{TableTBA}} | {{yes}} | | | | 7723 | Voice; filming | |} == അവലംബം == {{Reflist|30em}} == ബാഹ്യ കണ്ണികൾ == * {{IMDb name|290556|id=290556}} * {{people.com}}People.com [[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:21-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂത അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 1a2sxdiwp886k9tk0uhbe2ma0izvukd 0 406601 4614934 4565771 2026-04-24T10:29:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614934 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Parietaria judaica}} {{taxobox |image = Parietaria judaica 000.jpg |image_caption = Plants of ''Parietaria judaica'' |regnum = [[Plant]]ae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Rosids]] |ordo = [[Rosales]] |familia = [[Urticaceae]] |genus = ''[[Parietaria]]'' |species = '''''P. judaica''''' |binomial = ''Parietaria judaica'' |binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] |synonyms = * ''Parietaria diffusa'' <small>Mert. & W.D.J.Koch</small> |synonyms_ref = <ref name="TPL_kew-2546385">{{Citation |title=''Parietaria judaica'' |work=The Plant List |url=http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2546385 |accessdate=2013-11-02}}</ref> }} [[Urticaceae|അർട്ടിക്കേസീ]] സസ്യകുടുംബത്തിലെ ഒരു ബഹുവർഷ [[കുറ്റിച്ചെടി|കുറ്റിച്ചെടിയാണ്]] നെയ്‌ക്കുപ്പ. {{ശാനാ|Parietaria judaica}}. ഇതിന്റെ [[pollen|പൂമ്പൊടി]] വലിയതോതിലുള്ള [[allergy|അലർജി]]ക്ക് കാരണമാവാറുണ്ട്.<ref>Sabine, S., et al. (2003). Identification of cross-reactive and genuine ''Parietaria judaica'' pollen allergens. ''Journal of Allergy and Clinical Immunology'' 111:5 974-9.</ref> [[Australia|ആസ്ത്രേലിയയിൽ]] ഇതിനെ [[ആസ്മ|ആസ്മ‍‍]] കള എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.sydneyweeds.org.au/weeds/asthma-weed.php |title=Sydney Weeds |access-date=2018-01-18 |archive-date=2009-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091116183250/http://www.sydneyweeds.org.au/weeds/asthma-weed.php |url-status=dead }}</ref> ==പേരുവന്ന വഴി== ലാറ്റിനിൽ ''Parietaria'' എന്നുവച്ചാൽ ചുമരിൽ ജീവിക്കുന്നത് എന്നാണ് അർത്ഥം. [[Pliny the Elder|പ്ലിനി]]യാണ് ഈ പേര് നൽകിയത്. ''Judaica'' എന്നുവച്ചാൽ ജൂതസംബന്ധിയായ, [[പലസ്തീൻ|പാലസ്തീനിൽ]] നിന്നും വന്നത് എന്നും.<ref>http://www.cretanflora.com/parietaria_judaica.html</ref> ==വിവരണം== [[File:Urticaceae - Parietaria judaica.JPG|thumb|240 px|left|Close-up on flowers of ''Parietaria judaica'']] നെയ്‌ക്കുപ്പയുടെ ജീവശാസ്ത്രപരമായ രൂപമാണ് ഹെമിക്ട്രിപ്റ്റോഫൈറ്റ് സ്കാപോസ്. അതിന്റെ overwintering മുകുളങ്ങൾ മണ്ണിൻറെ ഉപരിതലത്തിൻറെ താഴെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് പോലെ ഫ്ലോറൽ ആക്സിസ് കൂടുതലായിട്ടോ അതോ ചെറിയരീതിയിലോ മുകളിലോട്ട് നിവർന്ന നിലയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഈ സസ്യത്തിൽ പിങ്ക് അല്ലെങ്കിൽ ചുവന്ന രോമമുള്ള കാണ്ഡവും അടിസ്ഥാനഭാഗം തടിയും കാണപ്പെടുന്നു. ശരാശരി 60 സെന്റിമീറ്റർ ഉയരത്തിൽ (24 ഇഞ്ച്) ഇത് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്നു. ഇല രോമാവൃതവും, ==വിതരണം== ''Parietaria judaica'' യൂറോപ്പ്, മധ്യ, പടിഞ്ഞാറ് ഏഷ്യ, വടക്കേ ആഫ്രിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലെ തദ്ദേശവാസിയാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://weeds.dpi.nsw.gov.au/Weeds/Details/103 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-01-18 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201032200/http://weeds.dpi.nsw.gov.au/Weeds/Details/103 |url-status=dead }}</ref> == അലർജി== ==വാസസ്ഥലം== ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Parietaria judaica habitus on wall 2.jpg|''Parietaria judaica'' habit on wall File:Urticaceae - Parietaria judaica (1).JPG|Plant of ''Parietaria judaica'' File:Urticaceae - Parietaria judaica-1.JPG|Stem and flowers of ''Parietaria judaica'' File:Urticaceae - Parietaria judaica (2).JPG|Leaf of ''Parietaria judaica'' </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Parietaria judaica}} *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=PAJU USDA Plants Profile: ''Parietaria judaica'' (spreading pellitory)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://ucjeps.berkeley.edu/eflora/eflora_display.php?tid=36254 Jepson Manual Treatment: ''Parietaria judaica''] — ''invasive plant species'' [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?7736,7741,7745 Old link] *[http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233500864 Flora of North America] *{{GRIN}} *[http://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?query_src=photos_index&where-taxon=Parietaria+judaica ''Parietaria judaica'' — U.C. Photo gallery] *[http://luirig.altervista.org/flora/taxa/index1.php?scientific-name=parietaria+judaica Schede di bitanica] {{-}} {{taxonbar |from=Q147991}} [[വർഗ്ഗം:ലെബനോനിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:പരൈറ്റേറിയ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] sgq2avmss87kaye5mjavnnk4v4w6mag 0 415505 4614944 4591135 2026-04-24T11:54:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614944 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nargis Fakhri}} {{Infobox person | name = നർഗിസ് ഫഖ്റി | image = Nargis Fakhri at Lakme Fashion Week 2022.jpg | caption = | birth_name = Nargis Muhammad Fakhri | birth_date = {{Birth date and age|1979|10|20}} | birth_place = [[ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി]], [[New York (state)|ന്യൂയോർക്ക്]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | nationality = അമേരിക്കൻ<ref>{{Cite news |url=https://www.easterneye.eu/5-indian-celebrities-holds-foreign-passport/ |title=5 Indian celebrities who holds foreign passport |date=January 15, 2018 |work=[[Eastern Eye]] |access-date=February 26, 2018 |language=en-GB |archive-date=2018-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180227003119/https://www.easterneye.eu/5-indian-celebrities-holds-foreign-passport/ |url-status=dead }}</ref> | occupation = അഭിനേത്രി, മോഡൽ | website = {{URL|www.nargisfakhri.com|NargisFakhri.com}} }} '''നർഗിസ് ഫഖരി''' (Nargis Fakhri) ഒരു അമേരിക്കൻ മോഡലും പ്രമുഖ [[ബോളിവുഡ്]] സിനിമാ നടിയുമാണ്.<ref name="digitalspy">{{Cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/bollywood/news/a508104/nargis-fakhri-india-is-as-close-as-i-can-get-to-my-roots.html|title=Pakistani actress Nargis Fakhri|access-date=March 25, 2013|last=Upadhyay, Karishma|date=August 7, 2012|website=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]]|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923225122/http://www.digitalspy.co.uk/bollywood/news/a508104/nargis-fakhri-india-is-as-close-as-i-can-get-to-my-roots.html|url-status=dead}}</ref> ഫഖരി ഒരു മോഡലായി തൊഴിൽ ജീവിതം ആരംഭിച്ചു, തുടർന്ന് ''അമേരിക്കാസ് നെക്സ്റ്റ് ടോപ്പ് മോഡൽ (America's Next Top Model)'' എന്ന സിഡബ്ല്യൂ സിരീസിൽ മത്സരാർത്ഥിയായി പങ്കെടുത്തു.<ref name="auto1">{{Cite web|url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/nargis-hindi-improves-not-blocking-offers_152472.html|title=Nargis' Hindi improves, not blocking offers|access-date=April 4, 2014|last=IANS|website=zee news|archive-date=2014-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072029/http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/nargis-hindi-improves-not-blocking-offers_152472.html|url-status=dead}}</ref> അവരുടെ ആദ്യ ചിത്രം 2011-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ റോക്ക്സ്റ്റാർ ആണ്. ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നവാഗത നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാര നാമനിർദ്ദേശം കരസ്ഥമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ''[[മദ്രാസ്‌ കഫെ]]'' (2013) എന്ന ചിത്രത്തിൽ യുദ്ധ റിപ്പോർട്ടറുടെ വേഷത്തിലുള്ള അഭിനയത്തിന് പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റിയിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട്, കോമഡി ചിത്രങ്ങളായ ''മേ തേരാ ഹീറോ'' (2014), ''സ്പൈ'' (2015), ''ഹൗസ്ഫുൾ 3'' (2016) എന്നിവയിൽ അഭിനയിച്ചു. ഇതിൽ ''സ്പൈ'' ഒരു [[ഹോളിവുഡ്]] ചിത്രമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-10-14/news-interviews/43025498_1_main-tera-hero-varun-dhawan-nargis-fakhri|title=Varun, Nargis enjoy Bangkok leg of 'Main Tera Hero'&nbsp;– Times of India|access-date=January 31, 2014|last=IANS|date=October 14, 2013|publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com|archive-url=https://archive.today/20140130151918/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-10-14/news-interviews/43025498_1_main-tera-hero-varun-dhawan-nargis-fakhri|archive-date=January 30, 2014|url-status=dead}}</ref><ref name="Nargis">{{Cite news|url=http://www.brecorder.com/arts-a-leisure/50-movies/162016-nargis-fakhri-to-appear-in-hollywood-film-featuring-jason-statham.html|title=American born Pakistani-Czech ethnic actress Nargis Fakhri to appear in Hollywood film featuring Jason Statham|last=Qazi|first=Umer|date=March 12, 2014|work=brecorder.com|newspaper=brecorder.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140314203752/http://www.brecorder.com/arts-a-leisure/50-movies/162016-nargis-fakhri-to-appear-in-hollywood-film-featuring-jason-statham.html|archive-date=March 14, 2014|url-status=dead|access-date=April 3, 2014}}More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;work=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;newspaper=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]) </ref> ==സിനിമകളുടെ പട്ടിക== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin-bottom: 10px;" ! scope="col" | വർഷം ! scope="col" | സിനിമ ! scope="col" | കഥാപാത്രം ! scope="col" | ഭാഷ ! class="unsortable" scope="col" | കുറിപ്പുകൾ |- | 2011 ! scope="row" | ''റോക്ക്സ്റ്റാർ'' | ഹീർ കൗൽ | [[ഹിന്ദുസ്താനി ഭാഷ|ഹിന്ദുസ്താനി]] |- | rowspan="2" | 2013 ! scope="row" | ''[[മദ്രാസ്‌ കഫെ]]'' | ജയാ സാഹ്നി | ഹിന്ദുസ്താനി |- ! scope="row" | ''ഫട്ടാ ഫോസ്റ്റർ നിക്ക്ലാ ഹീറോ'' | Herself | ഹിന്ദുസ്താനി | Special appearance in song "Dhating Naach" |- | rowspan="2" | 2014 ! scope="row" | ''മേ തേരാ ഹീറോ'' | ആയെശാ സൈഗൽ | ഹിന്ദുസ്താനി |- ! scope="row" | ''കിക്ക്'' | Herself | ഹിന്ദുസ്താനി | Special appearance in song "Yaar Na Miley" |- | 2015 ! scope="row" | ''സ്പൈ'' | ലിയ | ഇംഗ്ലീഷ് |- | rowspan="5" | 2016 ! scope="row" | ''സാഗസം'' | Herself | തമിഴ് | Special appearance in song "Desi Girl"<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news-interviews/Nargis-Fakhri-to-shake-a-leg-in-Prashanths-comeback-film/articleshow/35633149.cms|title=Nargis Fakhri to shake a leg in Prashanth's comeback film|access-date=August 2, 2016|website=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/nargis-fakhri-shoots-item-song-for-saahasam-news-bollywood-oh5luiddjgigj.html|title=Nargis Fakhri shoots item song for 'Saahasam'|website=Sify|access-date=2018-03-08|archive-date=2014-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140813144338/http://www.sify.com/movies/nargis-fakhri-shoots-item-song-for-saahasam-news-bollywood-oh5luiddjgigj.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/140527/entertainment-kollywood/article/actor-prashanth-convinced-nargis-fakhri-make-south-debut|title=Actor Prashanth convinced Nargis Fakhri to make south debut|website=Deccan Chronicle}}</ref> |- ! scope="row" | ''അസ്ഹർ'' | [[സംഗീത ബിജ്‌ലാനി]] | ഹിന്ദുസ്താനി |- ! scope="row" | ''ഹൗസ്ഫുൾ 3'' | സരസ്വതി ''സാറാ'' പട്ടേൽ | ഹിന്ദുസ്താനി |- ! scope="row" | ''ഡിഷൂം'' | സമീര ദലാൽ | ഹിന്ദുസ്താനി | Cameo |- ! scope="row" | ''ബാൻജോ'' | ക്രിസ്റ്റീന (ക്രിസ്) | ഹിന്ദുസ്താനി |- | rowspan="4" | 2018 ! scope="row" style="background:#ffc;" | ''റേസ് 3''{{dagger|alt=Film has yet to be released}} | Herself | ഹിന്ദുസ്താനി | Special Appearance<ref>{{Cite web|url=http://www.asianage.com/entertainment/bollywood/291017/nargis-fakhri-to-star-in-race-3.html|title=Nargis Fakhri to star in Race 3?|date=October 29, 2017}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#ffc;" | ''5 വെഡ്ഡിങ്''{{dagger|alt=Film has yet to be released}} | ഷാനിയ ധാലിവാൽ | ഇംഗ്ലീഷ് | Pre-production<ref>{{Cite web|url=http://movies.ndtv.com/hollywood/nargis-fakhri-rajkummar-rao-are-co-stars-of-this-new-hollywood-film-1451831|title=Nargis Fakhri, Rajkummar Rao Are Co-Stars of This New Hollywood Film|access-date=August 29, 2016|publisher=NDTV}}</ref> |- | scope="row" style="background:#ffc;" | ''തോർബാസ്''{{dagger|alt=Film has yet to be released}} | ആയെശാ | ഹിന്ദുസതാനി |Pre- production<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/nargis-fakhri-to-play-an-afghan-girl-in-sanjay-dutt-starrer-torbaaz-4977593/|title=Nargis Fakhri to play an Afghan girl in Sanjay Dutt starrer Torbaaz|date=December 11, 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/nargis-fakhri-bags-sanjay-dutt-starrer-torbaaz/|title=Nargis Fakhri bags Sanjay Dutt-starrer Torbaaz&nbsp;– Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=December 11, 2017}}</ref> |- | scope="row" style="background:#ffc;" | ''അമാവാസ്''{{dagger|alt=Film has yet to be released}} | TBA | ഹിന്ദുസ്താനി | Announced<ref>{{Cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/revealed-nargis-fakhri-gears-up-for-a-horror-film-next/|title=REVEALED: Nargis Fakhri gears up for a horror film next&nbsp;– Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=February 16, 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.koimoi.com/bollywood-news/after-anushka-sharma-nargis-fakri-to-star-in-a-horror-film-titled-amaavas/|title=After Anushka Sharma, Nargis Fakhri To Star in a Horror Flick!|date=February 16, 2018}}</ref> |} == ഡിസ്കോഗ്രഫി == {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" ! വർഷം ! ഗാനം ! കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="2" | 2017 | Habitaan Vigaad Di | Parichay as a Featuring Artist<ref>{{Cite web|url=http://www.bollywoodmdb.com/news/nargis-fakhri-turns-official-singer-with-this-punjabi-song|title=Nargis Fakhri turns official singer with this Punjabi song!|date=June 19, 2017|access-date=2018-03-08|archive-date=2022-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220101073848/https://www.bollywoodmdb.com/news/nargis-fakhri-turns-official-singer-with-this-punjabi-song|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/music/nargis-fakhri-makes-a-sizzling-singing-debut-with-punjabi-singer-parichay-in-song-habitaan-vigaad-di-watch-video-4722944/|title=Nargis Fakhri makes a sizzling singing debut with Punjabi singer Parichay in song 'Habitaan Vigaad Di', watch video|date=June 26, 2017}}</ref> |- | Woofer (song) | feat. [[സ്നൂപ് ഡോഗ്|Snoop Dogg]]<ref>{{Cite web|url=https://www.indiablooms.com/showbiz-details/B/8086/snoop-dogg-returns-to-india-with-dr-zeus-and-nargis-fakhri.html|title=Snoop Dogg returns to India with Dr Zeus and Nargis Fakhri&nbsp;– Indiablooms&nbsp;– First Portal on Digital News Management|last=Indiablooms}}</ref> |} == പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും == {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! വർഷം ! സിനിമ ! പുരസ്കാരം ! ഇനം ! ഫലം |- | rowspan="4" | 2012 | rowspan="4" | ''റോക്ക്സ്റ്റാർ'' | IIFA Awards | Hottest Pair <small>(shared with [[രൺബീർ കപൂർ]])</small> | {{won}}<ref name="awards">{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/awards/id/85530 |title=Nargis Fakhri &#124; Latest Celebrity Awards |accessdate=November 13, 2014 |publisher=Bollywood Hungama}}</ref> |- | [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]] | മികച്ച നവാഗത നടി | {{nom}}<ref name="mensxp">{{cite web |last=Bahuguna |first=Ankush |title=Nargis Fakhri |url=http://www.mensxp.com/gallery/actresses/20657-nargis-fakhri-p1.html |publisher=MensXP.com |accessdate=November 13, 2014}}</ref> |- | സ്റ്റാർഡസ്റ്റ് പുരസ്കാരം | ഭാവിയിലെ സൂപ്പർതാരം&nbsp;– സ്ത്രീ | {{nom}}<ref name="awards" /> |- | സീ സിനി പുരസ്കാരം | മികച്ച നവാഗത നടി | {{nom}}<ref name="mensxp" /> |- | 2014 | ''[[മദ്രാസ്‌ കഫെ]]'' | ബിഗ് സ്റ്റാർ എന്റർടൈൻമെന്റ് പുരസ്കാരം | Most Entertaining Actor in a Social/Drama Film&nbsp;– Female | {{nom}}<ref>{{cite web |title=Nominations for 4th Big Star Entertainment Award |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/5890/ |publisher=Bollywood Hungama |date=December 12, 2013 |accessdate=November 13, 2014}}</ref> |- | rowspan="4" | 2015 | rowspan="4" | ''മേ തേരാ ഹീറോ'' | സ്റ്റാർഡസ്റ്റ് പുരസ്കാരം | Breakthrough Supporting Performance&nbsp;– Female | {{nom}}<ref>{{cite web |title=Nominations for Stardust Awards 2014 |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/7612 |publisher=Bollywood Hungama |date=December 8, 2014 |accessdate=December 8, 2014}}</ref> |- | ലൈഫ് ഓക്കെ നൗ പുരസ്കാരം | മികച്ച സഹനടി | {{won}}<ref>{{cite web |url=http://tellyreviews.com/2014/06/01/life-ok-now-awards-31st-may-2014-winners-and-events-snapshot/ |title=Life OK NOW Awards 31st May 2014&nbsp;– Winners and Event's Snapshot&nbsp;– TellyReviews |work=TellyReviews}}</ref> |- | ബോളിവുഡ് ലൈഫ് അവാർഡ് | Most Motivational Celeb on Social Media | {{won}}<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/nargis-fakhri-wins-most-motivational-celeb-on-social-media-bollywoodlife-awards-2015/|title=Nargis Fakhri wins Most Motivational Celeb on Social Media: BollywoodLife Awards 2015|first=moumita|last=bhattacharjee|publisher=|access-date=2018-03-08|archive-date=2018-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20180217143408/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/nargis-fakhri-wins-most-motivational-celeb-on-social-media-bollywoodlife-awards-2015/|url-status=dead}}</ref> |- | Filmfare Glamour and Style Awards | Ciroc Not The Usual Award | {{won}}<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/filmfare-glamour-style-awards-2015-winners-list-aishwarya-abhishek-shah-rukh-kajol-sidharth-624683|title=Filmfare Glamour and Style Awards 2015 Winners List: Aishwarya-Abhishek, Shah Rukh-Kajol, Sidharth and Kareena Sweep Honours [PHOTOS]|first=Ankita|last=Mehta|publisher=}}</ref> |- | 2016 | ''സ്പൈ'' | എംടിവി മൂവി അവാർഡ് | Best Fight (with Melissa McCarthy | {{nom}}<ref>{{cite web |last1=Bell |first1=Crystal |title=Here Are Your 2016 MTV Movie Awards Nominees |url=http://www.mtv.com/news/2750915/mtv-movie-awards-nominations-2016/ |publisher=[[MTV News]] |accessdate=April 11, 2016 |date=March 8, 2016 |archive-date=2019-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607173926/http://www.mtv.com/news/2750915/mtv-movie-awards-nominations-2016/ |url-status=dead }}</ref> |} == അവലംബം == {{Reflist|30em}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|http://www.nargisfakhri.com}} * {{IMDb name|3668216|id=3668216}} [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 20-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1979-ൽ ജനിച്ചവർ]] gm65gbv6lrpdm20bj6ftkvkpzyrzjeo 0 417942 4614908 4100017 2026-04-24T06:43:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614908 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl| Naomi Scott}} {{Infobox person | name = നയോമി സ്കോട്ട് | image = Naomi Scott.jpg | caption = സ്കോട്ട് 2016 ജൂലൈയിൽ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1993|05|06}} | birth_place = [[ഹൗൺസ്ലോ]], [[ലണ്ടൻ]], ഇംഗ്ലണ്ട് | residence = | birth_name = നയോമി ഗ്രേസ് സ്കോട്ട് | website = {{URL|http://naomiscottmusic.com/}} | occupation =അഭിനേത്രി, ഗായിക | yearsactive = 2008–സജീവം | spouse = {{marriage|ജോർദാൻ സ്പൻസ്|2014}} }} '''നവോമി ഗ്രേസ് സ്കോട്ട്''' ഒരു [[ഇംഗ്ലീഷ്]] അഭിനേത്രിയും ഗായികയുമാണ്. ഡിസ്നിയുടെ മ്യൂസിക്കൽ ഫാന്റസി ചിത്രമായ അലാഡിൻ (2019) ൽ ജാസ്മിൻ രാജകുമാരിയായി അഭിനയിച്ചതിലൂടെയാണ് അവർ കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. 2017-ൽ ''[[പവർ റേഞ്ചേഴ്സ് (ചിത്രം)|പവർ റേഞ്ചേഴ്സ്]]'' എന്ന സിനിമയിൽ ''കിംബെർലി ഹാർട്ട്'', ''പിങ്ക് റേഞ്ചർ'' എന്നീ വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ''ടെറ നോവ'' എന്ന സയൻസ് ഫിക്ഷൻ ഡ്രാമ പരമ്പരയിൽ ''മാഡി ഷാന്നൻ'' എന്ന കഥാപാത്രമാണ് ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുന്നത്. ഡിസ്നി ചാനലിലെ ''ലെമനേഡ് മൗത്തിൽ'' മോഹിനി "മോ" ബാനർജി എന്ന കഥാപാത്രത്തെയും, ''ലൈഫ് ബൈറ്റ്സ്'' എന്ന ടി.വി. പരമ്പരയിൽ ''മേഗൻ'' എന്ന കഥാപാത്രത്തെയും സ്കോട്ട് അഭിനയിച്ചു. അലാവുദ്ദീന്റെ (1992) തൽസമയ-ആക്ഷൻ റീമേക്കിൽ [[പ്രിൻസസ് ജാസ്മിൻ|പ്രിൻസസ് ജാസ്മിനെ]] അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. <ref name="Variety: Disney Casts Aladdin">{{cite web|url=https://variety.com/2017/film/news/aladdin-will-smith-naomi-scott-jasmine-cast-mena-massoud-d23-1202496767/ |title=‘Aladdin’: Disney Casts Will Smith, Mena Massoud, Naomi Scott|publisher=Variety |accessdate=16 July 2017}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == 1993 മെയ് 6 ന് [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലെ]] [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലാണ്]] സ്കോട്ട് ജനിച്ചത്. അവളുടെ അമ്മ ഉഷാ സ്കോട്ട് (മുമ്പ്, ജോഷി), [[ഗുജറാത്തി]]യും [[ഉഗാണ്ട]]യിൽ ജനിച്ച് ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് കുടിയേറിയിരുന്നു. പിതാവ് ക്രിസ്റ്റഫർ സ്കോട്ട് ഇംഗ്ലീഷുകാരനാണ്<ref>{{cite web|url=http://www.kidzworld.com/article/25520-lemonade-mouth-actors-talk-music-and-more|title=Lemonade Mouth Actors Talk Music and More!|last=Barker|first=Lynn|date=11 April 2011|work=Kidz World|accessdate=20 October 2016|archive-date=2016-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160323071810/http://www.kidzworld.com/article/25520-lemonade-mouth-actors-talk-music-and-more|url-status=dead}}</ref> സ്കോട്ടിനും പ്രായമേറിയ ഒരു സഹോദരൻ യോശുവയും.<ref>{{cite web|url=http://thebridgechurch.org.uk/about-us/leadership/|title=Leadership - The Bridge Church|publisher=|access-date=2018-03-29|archive-date=2017-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329215841/http://thebridgechurch.org.uk/about-us/leadership/|url-status=dead}}</ref> ലണ്ടനിലെ വടക്കുകിഴക്കായുള്ള റെഡ്ബ്രിഡ്ജ്, വുഡ്ഫോർഡ് പള്ളിയിൽ മാതാപിതാക്കൾ ഇരുവരും പാസ്റ്റേഴ്സും ആണ്.<ref>{{cite web|url=http://www.thebridgechurch.org.uk/church-woodford/leaders.htm|title=The Bridge Church Woodford|publisher=|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907054651/http://www.thebridgechurch.org.uk/church-woodford/leaders.htm|archivedate=7 September 2011|df=dmy-all}}</ref> സ്കോട്ട് മിഷണറി പ്രവർത്തനവും ഔട്ട്റീച്ച് പ്രവർത്തനവും നടത്തിയിരുന്നു. 2014 ജൂണിൽ അവർ നാലു വർഷത്തെ കാത്തിരിപ്പിനുശേഷം ഇംഗ്ലീഷ് ഫുട്ബോളർ ജോർദാൻ സ്പെൻസ്|ജോർദാൻ സ്പെൻസ്സിനെ വിവാഹം ചെയ്തു. <ref>{{cite web|url=https://twitter.com/jordanjspence/status/595879074410713088|title=@NaomiScott, love you more...|publisher=Jordan Spence on Twitter}}</ref><ref>{{cite web|url=https://instagram.com/p/pGdlsdSnD3/?taken-by=naomiscottmusic|title=<3|publisher=naomiscottmusic on Instagram}}</ref> ==സിനിമകൾ== {| class="wikitable" |+Film roles |- ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- | 2013 | ''Modern/Love'' | Harper | Short film |- | 2013 | ''Our Lady of Lourdes'' | Lourdes | Short film |- | 2014 | ''Hello, Again'' | Maura | Short film |- | 2015 | ''[[The 33 (film)|The 33]]'' | Escarlette Sepulveda | |- | 2015 | ''[[The Martian (film)|The Martian]]'' | Ryoko | Scenes cut; extended version only<ref>{{cite video|people=[[Jimmy Kimmel]] (host) Naomi Scott (guest)|title=Naomi Scott on Being in The Martian with Matt Damon|url=https://www.youtube.com/watch?v=JWo-gZGnqmM|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170323003854/https://www.youtube.com/watch?v=JWo-gZGnqmM|archivedate=23 March 2017|df=mdy-all}} Clip from {{Cite episode|title=Dave Chappelle, Naomi Scott, Music from Weezer|episode-link=|url=http://abc.go.com/shows/jimmy-kimmel-live/episode-guide/2017-03/21-dave-chappelle-naomi-scott-weezer|access-date=30 April 2017|series=Jimmy Kimmel Live!|series-link=Jimmy Kimmel Live!|first=|last=|network=[[American Broadcasting Company|ABC]]|station=|date=21 March 2017|season=15|series-no=|number=38|minutes=|time=|transcript=|transcript-url=|quote=|language=English|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170324043415/http://abc.go.com/shows/jimmy-kimmel-live/episode-guide/2017-03/21-dave-chappelle-naomi-scott-weezer|archivedate=24 March 2017|df=mdy-all}}</ref> |- | 2017 | ''[[Power Rangers (film)|Power Rangers]]'' | [[Kimberly Hart|Kimberly Hart/Pink Ranger]] | |- | 2019 | ''[[അലാദിൻ (2019 film)|അലാദിൻ]]'' | [[Princess Jasmine]] | ''Post-Production'' |- |}<!-- Do NOT add pre-production film roles, even if sourced, to the Filmography table, as per [[WP:CRYSTALBALL]] --> {| class="wikitable" |+Television roles |- ! Year ! Title ! Role ! class="unsortable" | Notes |- | 2008–2009 | ''[[Life Bites]]'' | Megan | Main role, 11 episodes |- | 2011 | ''[[Lemonade Mouth (film)|Lemonade Mouth]]'' | Mohini "Mo" Banarjee | Television film |- | 2011 | ''[[Terra Nova (TV series)|Terra Nova]]'' | Maddy Shannon | Main role, 13 episodes |- | 2013 | ''[[By Any Means (2013 TV series)|By Any Means]]'' | Vanessa Velasquez | Episode: "3" |- | 2015–2016 | ''[[Lewis (TV series)|Lewis]]'' | Sahira Desai | Recurring role ([[List of Lewis episodes#Series 9: 2015|season 9]]) |- |} ==വിപുലീകൃത നാടകങ്ങൾ== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ List of EPs ! scope="col" style="width:10em;"| Title ! scope="col" style="width:16em;"| Details |- ! scope="row"| ''Invisible Division''<ref name="Invisible Division iTunes">{{cite web|url=https://itunes.apple.com/br/album/invisible-division-ep/id904242224|title=Invisible Division - EP|publisher=iTunes|date=30 May 2011|accessdate=4 June 2011}}</ref> | * Release date: 25 August 2014 * Format: [[Music download|Digital download]] * Label: Independent |- ! scope="row"| ''Promises''<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/br/album/promises-ep/id1139221992|title=Promises - EP|publisher=iTunes|date=30 May 2011|accessdate=4 June 2011}}</ref> | * Release date: 5 August 2016 * Format: Digital download * Label: Independent |} ==സിംഗിൾസ്== ;As main artist {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" style="width:15em;" | Title ! scope="col" | Year ! scope="col" | Album |- ! scope="row" | "Motions"<ref>{{cite web|url=http://www.maximumpop.co.uk/naomi-scott/|title=Introducing… Naomi Scott with Her Brand New Single ‘Motions’|work=Maximum Pop Magazine|date=13 May 2010|accessdate=13 May 2010|archive-date=2014-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20141026131540/http://www.maximumpop.co.uk/naomi-scott/|url-status=dead}}</ref> | 2014 | ''Invisible Division'' |- ! scope="row" | "Lover's Lies"<ref>{{cite web|url=https://www.thefourohfive.com/music/article/naomi-scott-notes-her-lover-s-lies-on-new-single-405-premiere-146|title=Naomi Scott notes her 'Lover's Lies' on new single [405 Premiere]|work=The Four oh Five|date=13 May 2010|accessdate=13 May 2010|archive-date=2016-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160608132841/http://www.thefourohfive.com/music/article/naomi-scott-notes-her-lover-s-lies-on-new-single-405-premiere-146|url-status=dead}}</ref> | 2016 | ''Promises'' |- ! scope="row" | "Vows"<ref>{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/vows-single/id1283032894 |title=Vows - Single by Naomi Scott on Apple Music |publisher=Itunes.apple.com |date= |accessdate=30 September 2017}}</ref> | 2017 | {{n/a|Non-album single}} |- |} ;As featured artist {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ List of singles, with selected chart positions ! scope="col" rowspan="2" style="width:15em;" | Title ! scope="col" rowspan="2" | Year ! scope="col" colspan="3" | Peak chart positions ! scope="col" rowspan="2" | Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br><ref name="allmusic">{{cite web|url=http://www.allmusic.com/artist/bridgit-mendler-p2101370/charts-awards/billboard-singles|title=Billboard Chart History: Bridgit Medler|work=Billboard |accessdate=13 May 2010}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[Top Heatseekers|US<br>Heat]]<br /><ref name="allmusic"/> ! scope="col" style="width:3em;font-size:90%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref>{{cite web|url=http://www.zobbel.de/cluk/111001cluk.txt|title=UK Singles Chart - Breakthrough|publisher=UK Charts|date= |accessdate=13 May 2010}}</ref> |- ! scope="row"| "[[Breakthrough (Lemonade Mouth song)|Breakthrough]]"<br> <small>(among ''Lemonade Mouth'' cast)</small> | 2011 | 88 || 11 || 200 | ''[[Lemonade Mouth (soundtrack)|Lemonade Mouth]]'' |- ! scope="row" | "Fall From Here"<ref>{{cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a592715/premiere-nick-brewer-and-naomi-scott-in-fall-from-here-music-video.html#~oWEDXlLFaUDY50|title=Premiere: Nick Brewer and Naomi Scott in 'Fall From Here' music video|work=Digital Spy|date=13 May 2010|accessdate=13 May 2010|archive-date=2014-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140829033204/http://www.digitalspy.co.uk/music/news/a592715/premiere-nick-brewer-and-naomi-scott-in-fall-from-here-music-video.html#~oWEDXlLFaUDY50|url-status=dead}}</ref><br> <small>(Nick Brewer featuring Naomi Scott)</small> | 2014 | — || — || — | ''Four Miles Further'' |- | colspan="12" style="text-align:center; font-size:8pt;"| "—" denotes releases that did not chart or were not released in that territory. |} ==മറ്റ് ദൃശ്യങ്ങൾ== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" style="width:15em;" | Title ! scope="col"| Year ! scope="col"| Other artist(s) ! scope="col"| Album |- ! scope="row"| "She's So Gone" |rowspan="4"| 2011 | {{n/a}} |rowspan="3"| ''[[Lemonade Mouth (soundtrack)|Lemonade Mouth]]'' |- ! scope="row"| "More Than a Band" |rowspan="2"| [[Lemonade Mouth (film)|Lemonade Mouth cast]] |- ! scope="row"| "Livin' on a High Wire" |- |} ==സംഗീത വീഡിയോകൾ== {| class="wikitable" |+ List of music videos, showing year released and director ! scope="col" style="width:15em;" | Title ! Year ! Director ! Notes |- | scope="row" | "Motions" | rowspan=2| 2014 | [[Peter Szewczyk]]<ref>{{cite web|url=http://www.promonews.tv/videos/2014/11/27/naomi-scott-motions-peter-szewczyk|title=Naomi Scott 'Motions' by Peter Szewczyk|publisher=Promo News|date=30 May 2011|accessdate=4 June 2011|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402095707/http://www.promonews.tv/videos/2014/11/27/naomi-scott-motions-peter-szewczyk|url-status=dead}}</ref> | |- | scope="row" | "Fall From Here" | [[Matthew Walker (US actor)|Matthew Walker]]<ref>{{cite web|url=http://www.vevo.com/watch/nick-brewer/Fall-From-Here/GBUV71400853|title=Nick Brewer - Fall From Here ft. Naomi Scott|publisher=VEVO|date=30 May 2011|accessdate=4 June 2011}}</ref> | Featured artist; Nick Brewer's music video |- | scope="row" | "Lover's Lies" | rowspan=2| 2017 | Daniel Cummings<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=lTMsBnMlFOg|title=Naomi Scott - Lover's Lies|publisher=VEVO|date=19 February 2017|accessdate=7 July 2017}}</ref> | |- | scope="row" | "Vows" | Naomi Scott<ref>{{cite web|url=https://www.vevo.com/watch/naomi-scott/vows/GBLFP1774657|title=Naomi Scott - Vows|publisher=VEVO|accessdate=15 November 2017}}</ref> | |- |} ==പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും== {| class="wikitable" |- ! Year ! Nominated work ! Award ! Category ! Result ! {{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- |2017 |''[[Power Rangers (film)|Power Rangers]]'' |[[2017 Teen Choice Awards|Teen Choice Awards]] |[[Teen Choice Award for Choice Movie Actress – Sci-Fi/Fantasy|Choice Sci-Fi Movie Actress]] |{{Nominated}} || style="text-align:center;"|<ref name="screenrant">{{cite news|title=Teen Choice 2017 Award Nominees Include A Few Duds|url=http://screenrant.com/teen-choice-awards-2017-nominees/|accessdate=20 June 2017|work=Screen Rant|date=19 June 2017}}</ref> |} ==നോട്ടുബുക്ക്== '''A'''{{Note|note_a1}}: "She's So Gone" did not enter the ''Billboard'' Hot 100, but peaked at number 3 on the [[Bubbling Under Hot 100 Singles]] chart. ==അവലംബം== {{Reflist|2}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|Naomi Scott}} * {{IMDb name|4305463}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1993-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 6-ന് ജനിച്ചവർ]] 8mvoibux8b1382kxyuz02chrk3zfsyc 0 428736 4614935 3904951 2026-04-24T10:37:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614935 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nelumbo}} {{ taxobox | fossil_range = {{fossil range|Cretaceous|Recent}} | image = Nelumno nucifera open flower - botanic garden adelaide2.jpg | image_caption = ''N. nucifera'' (sacred lotus) | regnum = [[Plantae]] | unranked_divisio = [[Angiosperms]] | unranked_classis = [[Eudicots]] | ordo = [[Proteales]] | familia = [[ Nelumbonaceae]] | genus = '''''Nelumbo''''' | taxon = Nelumbo | authority = [[Michel Adanson|Adans.]] | subdivision_ranks = Species | subdivision = *†''[[Nelumbo aureavallis]]'' *''[[Nelumbo lutea]]'' *''[[Nelumbo nucifera]]'' }} ജലസസ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വലിയ പ്രദർശന പുഷ്പങ്ങളുടെ ഒരു ജനുസ് ആണ് '''നെലംബോ''' (Nelumbo). ഇതിലെ അംഗങ്ങളെ സാധാരണയായി [[താമര]] എന്ന് വിളിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും "താമര" എന്നത് മറ്റു പല സസ്യങ്ങളുടെയും ചെടികളുടെയും വിഭാഗത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ലോട്ടസുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത ജീനസിലും കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ [[നിംഫേസീ|നിംഫേസീ]] കുടുംബത്തിലെ ("വെള്ള താമര"), അംഗങ്ങളുമായി ബാഹ്യമായി സാമ്യം കാണിക്കുന്നു. എന്നാൽ നെലംബോ യഥാർത്ഥത്തിൽ നിംഫേസീയുമായി വളരെ അകന്ന ബന്ധമാണുള്ളത്. [[സിംഹള ഭാഷ|സിംഹള ഭാഷയിലെ]] വാക്കിൽ നിന്നാണ് "നെലംബോ" എന്ന പദം ഉണ്ടായത്: സിൻഹളർ: නෙළුම් ''നീലം'' എന്നാൽ താമര. (നെലംബോ നൂസിഫെറ).<ref> Hyam R, Pankhurst RJ (1995). Plants and their names : a concise dictionary. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-866189-4.</ref> [[താമര]]യുടെ രണ്ട് അറിയപ്പെടുന്ന സ്പീഷീസുകൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. [[താമര|നെലംബോ നൂസിഫെറ]] [[ഏഷ്യ]]യിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന തദ്ദേശവാസിയായ ഒരു സ്പീഷീസ് ആണ്. ഇത് സാധാരണയായി കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നു. നെലംബോ ഭക്ഷണത്തിലും പരമ്പരാഗത ചൈനീസ് വൈദ്യത്തിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[ഇന്ത്യ]], [[വിയറ്റ്നാം]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ [[Floral emblem|ഫ്ലോറൽ എബ്ലം]] ആണ് ഈ പുഷ്പം. [[വടക്കേ അമേരിക്ക]], [[കരീബിയൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള [[നെലംബോ ലൂട്ടിയ]] മറ്റൊരു ലോട്ടസ് ആണ്. ഈ രണ്ട് അലോപോട്രിക് സ്പീഷീസുകൾക്കിടയിൽ ഉദ്യാന സങ്കരയിനം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിരിക്കുന്നു. [[യുറേഷ്യ]], വടക്കേ അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്|ക്രിറ്റേഷ്യസ്]], [[പാലിയോജീൻ|പാലിയോജൻ]], നിയോജീൻ എന്നീ കാലഘട്ടങ്ങളിലെ നിരവധി ഫോസിൽ സ്പീഷീസ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == സ്പീഷീസ് == ===വിപുലമായ സ്പീഷീസ്=== *''[[നെലംബോ ലൂട്ടിയ]]'' <small>[[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]</small> &ndash; അമേരിക്കൻ ലോട്ടസ് ([[കിഴക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]], [[മെക്സിക്കോ]], [[ഗ്രെറ്റർ ആന്റിലീസ്]], [[ഹോണ്ടുറാസ്]]) *''[[താമര|നെലംബോ നൂസിഫെറ]]'' <small>[[ജോസഫ് ഗെയ്ർനർ | ഗേർട്ടൺ.]]</small> &ndash; '''ഭാരതത്തിലെ റോസ്''' എന്നും ഹിന്ദുമതത്തിലും [[ബുദ്ധമതം | ബുദ്ധമതത്തിലും]] '''സേക്രെഡ് വാട്ടർ ലില്ലി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. <ref name=Kew>{{cite web |title=Nelumbo nucifera (sacred lotus) |url=http://www.kew.org/science-conservation/plants-fungi/nelumbo-nucifera-sacred-lotus |archive-url=https://web.archive.org/web/20140530010810/https://www.kew.org/science-conservation/plants-fungi/nelumbo-nucifera-sacred-lotus |archive-date=2014-05-30 |publisher=Kew Royal Botanic Gardens |access-date=26 July 2015 |url-status=dead }}</ref> [[ഇന്ത്യ]]യുടെയും [[വിയറ്റ്നാം|വിയറ്റ്നാമിന്റെയും]] ദേശീയ പുഷ്പമാണിത്. [[ലോട്ടസ് വിത്ത്|വിത്തുകളും]] കിഴങ്ങും ഏഷ്യൻ പാചകത്തിലും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. [[File:Nelumbo nucifera LOTUS bud.jpg|thumb|''[[Nelumbo nucifera]]'' bud]] [[File:Lotus2mq.jpg|thumb|Microscopic water droplets resting above the leaf surface, allowing gas exchange to continue.]] [[File:American Lotus (Nelumbo lutea) 01.jpg|thumb|''[[Nelumbo lutea|N. lutea]]'' (American lotus)]] [[File:Lotus Nelumbo 'Mrs. Perry D. Slocum' Dried Seed Head 2000px.jpg|thumb|Nelumbo 'Mrs. Perry D. Slocum'- Dried seed pod]] ===ഫോസിൽ ഇനങ്ങൾ=== *†''[[നെലംബോ ആരിയവല്ലിസ്]]'' <small>[[Leo J. Hickey|ഹിക്കി]]</small> &ndash; [[Ypresian|ഇയോസിൻ]] ([[നോർത്ത് ഡക്കോട്ട]]),യു എസ് എയിലെ നോർത്ത് ഡകോട്ടയിലെ ഗോൾഡൻ വാലി ഫോർമേഷനിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഇലകളിൽ നിന്ന് ആണ് വിവരിക്കപ്പെട്ടത്. <ref name="Hickey1977">{{cite book |title=Stratigraphy at-format = vanc |url=https://archive.org/details/stratigraphypale0000hick |year=1977 |publisher=Geological Society of America |location=Boulder, Colorado |isbn= 0-8137-1150-9|pages= [https://archive.org/details/stratigraphypale0000hick/page/110 110]& Plate 5}}</ref> *†''[[നെലംബോ ചാങ്ചാൻജെൻസിസ്]]'' ഇയോസിൻ, ([[ഹൈനാൻ ദ്വീപ്]], ചൈന), ഹൈനാൻ ദ്വീപിലെ ചാങ്ചാങ് ബേസിൻറെ ഇയോസെൻ കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ള ഇലകൾ, വിത്തുകൾ, ഭൂകാണ്ഠങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സസ്യഭാഗങ്ങളുടെ നിരവധി ഫോസിലുകളിൽ നിന്ന് വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. *†''[[നെലംബോ മിനിമ]]'' [[പൈലോസീൻ]] ([[നെതർലാൻഡ്സ്]]), വളരെ ചെറിയ സസ്യത്തിലെ ഇലകളിൽ നിന്നും വിത്തിൽ നിന്നും ആണ് വിവരിച്ചത്. "നെലുമ്പൈറ്റിസ് മിനിമസ്,'' ആദ്യം നെലുമ്പൈറ്റിസ് ജനുസ്സിലെ അംഗമായി വിവരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. *†''[[നെലംബോ നിപ്പോണിക്ക]]'' [[ഇയോസിൻ]]-[[മിയോസിൻ]], കാലഘട്ടത്തിലെ ഫോസിൽ ഇലകൾ ജപ്പാനിലെ ഇയോസിൻ-കാലഘട്ടത്തിലെ നിരയിൽ നിന്നും, റഷ്യയിലെ മയോസീൻ കാലഘട്ടത്തിലെ നിരയിൽ നിന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. *†''[[നെലംബോ ഓറിയന്റാലിസ്]]'' [[ക്രിറ്റേഷ്യസ്]], കാലഘട്ടത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന വളരെ പഴയ ഒരു സ്പീഷീസിന്റെ ഫോസിലുകൾ ജപ്പാനിലെ ക്രിറ്റേഷ്യസ് കാലഘട്ടത്തിലെ നിരയിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. *†''[[നെലംബോ പ്രോട്ടോലുട്ടിയ]]'' ഇയോസിൻ കാലഘട്ടത്തിലെ ([[മിസിസിപ്പി]]), അമേരിക്കൻ ലോട്ടസിനു സമാനമായ ഇലകളുടെ ഫോസിലുകൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. == വർഗ്ഗീകരണം == ജീനസ് ഏത് കുടുംബത്തിലാണ് സ്ഥാപിക്കേണ്ടത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് വിവിധ വിയോജിപ്പുകൾ അവശേഷിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗത വർഗ്ഗീകരണം വഴി നിംഫേസീയുടെ ഭാഗമായി നെലംബോയെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ ഭൂമിയിലുള്ളതും ജലത്തിലുള്ളതുമായ ജീവിതരീതിയിലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ പരിണാമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പരമ്പരാഗത ടാക്സോണമിസ്റ്റുകൾക്ക് തെറ്റിദ്ധാരണയുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പഴയ വർഗ്ഗീകരണങ്ങളിൽ ഇതിനെ നിംഫീൽസ് അഥവാ നെലമ്പൊനേൽസ് ജൈവനിരയിൽ അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. നെലംബോ നിലവിൽ നിലംബൊനോസീയിലെ നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു ജനുസ്സായി തിരിച്ചറിയുകയും [[Proteales|പ്രോട്ടീൽസ്]] നിരയിലെ [[യൂഡികോട്ട്]] സസ്യങ്ങളുടെ പല വ്യത്യസ്തമായ കുടുംബങ്ങളിൽ ഒന്നായി കാണുകയും ചെയ്തിരുന്നു. നിലനിൽക്കുന്ന ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധുക്കളായ (പ്രോട്ടേസീ, പ്ലാറ്റനാസീ) [[കുറ്റിച്ചെടി]]കളോ മരങ്ങളോ ആണ്. നെലംബോയുടെ ഇലകൾ നിംഫസീയിലെ ജനുസ്സിൽ നിന്നും വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. അവയിൽ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഇലകളും കാണപ്പെടുന്നു. മറുവശത്ത്, നിംഫിയയിൽ ഇലയുടെ മധ്യഭാഗത്തായി ഒരു പ്രത്യേകതരം കീറ്‌ കാണപ്പെടുന്നു. നെലമ്പൊയുടെ വിത്ത് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. [[File:Nelumbo nucifera (Indian Lotus)- water drops W IMG 8657.jpg|thumb|Foliage of ''Nelumbo nucifera'': an example of the [[lotus effect]] after rain.]] == APG == 2016- ലെ APG IV സിസ്റ്റം, നെലുമ്പൊണേസീയെ ഒരു വ്യത്യസ്തമായ കുടുംബമായി അംഗീകരിക്കുന്നു. മുൻകാല APG III, APG II സിസ്റ്റങ്ങൾ പോലെ തന്നെ ഇതിനെ യൂഡികോട്ട് ക്ലേഡിലുൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref> Angiosperm Phylogeny Group (2016). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV" (PDF). Botanical Journal of the Linnean Society. 181 (1): 1–20. doi:10.1111/boj.12385. ISSN 0024-4074.</ref> == മുൻ വർഗ്ഗീകരണ സംവിധാനങ്ങൾ == 1981- ലെ [[Cronquist system|ക്രോൺക്വിസ്റ്റ് സമ്പ്രദായം]] കുടുംബത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നുവെങ്കിലും അത് നിംഫീൽസ് നിരയിലെ വാട്ടർ ലില്ലിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.1985- ലെ [[Dahlgren system|ഡാൾഗ്രിൻ സമ്പ്രദായവും]] 1992- ലെ [[Thorne system|തോൺ സമ്പ്രദായവും]] അനുസരിച്ച് അതിന്റെതന്നെ സ്വന്തം നിരയായ നെലുമ്പോണേൽസിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. യുഎസ്ഡി താമര കുടുംബത്തെ ഇപ്പോഴും വാട്ടർലില്ലിനിരയിൽ തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>http://plants.sc.egov.usda.gov/core/profile?symbol=NENU2{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Click on Classification tab, three to the right of the General tab under which the webpage opens. (It is all the same web address.)</ref> == സ്വഭാവഗുണങ്ങൾ == ===അൾട്രാഹൈഡ്രോഫോബിസിറ്റി=== നെലംബോയുടെ ഇലകൾ ജലത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്നു (അതായത്, അവ അൾട്രാഹൈഡ്രോഫോബിസിറ്റി പ്രകടമാക്കുന്നു), ഇതിനെ ലോട്ടസ് എഫക്ട് എന്നുവിളിക്കുന്നു.<ref> Darmanin T, Guittard F (1 June 2015). "Superhydrophobic and superoleophobic properties in nature". Materials Today. 18 (5): 273–285. doi:10.1016/j.mattod.2015.01.001.</ref>അൾട്രാഹൈഡ്രോഫോബിസിറ്റിയിൽ രണ്ട് മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: ജലകണികകൾക്കും ഇലയുടെ ഉപരിതലത്തിനും ഇടയിൽ വളരെ ഉയർന്ന വാട്ടർകോൺടാക്ട് ആങ്കിളും വളരെ താഴ്ന്ന റോൾ ഓഫ് ആങ്കിളും കാണപ്പെടുന്നു.<ref> Marmur A (2004-04-01). "The Lotus Effect: Superhydrophobicity and Metastability". Langmuir. 20 (9): 3517–3519. doi:10.1021/la036369u.</ref>ഇതിനർത്ഥം ജലത്തിന് ഒരേ രീതിയിൽ ഇലയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ ബന്ധം വരണമെന്നുള്ളതാണ്. ഏതെങ്കിലും കാരണവശാൽ കോണിനുവ്യത്യാസം വരുകയാണെങ്കിൽ ജലകണികകൾ ഇലയുടെ മുകളിലൂടെ ഉരുളുന്നു. <ref name="Marmur_2004">{{Cite journal|last=Marmur|first=Abraham | name-list-format = vanc |date=2004-04-01|title=The Lotus Effect: Superhydrophobicity and Metastability |journal=Langmuir|volume=20|issue=9|pages=3517–3519|doi=10.1021/la036369u|pmid=15875376 }}</ref>നെലംബോ ഇലകളുടെ ഉപരിതലത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന പാപ്പില്ലയുടെ ഇടതൂർന്ന പാളിയിൽ അൾട്രാഹൈഡ്രോഫോബിസിറ്റി കാണപ്പെടുന്നു.<ref name="Zhang_2012">{{cite journal | last1 = Zhang | first1 = Youfa | last2 = Wu | first2 = Hao | last3 = Yu | first3 = Xinquan | last4 = Chen | first4 = Feng | last5 = Wu | first5 = Jie | name-list-format = vanc | title = Microscopic Observations of the Lotus Leaf for Explaining the Outstanding Mechanical Properties | journal = Journal of Bionic Engineering | date = March 2012 | volume = 9 | issue = 1 | pages = 84–90 | doi = 10.1016/S1672-6529(11)60100-5 }}</ref> ജലകണികകളുടെയും ഇലയുടെയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ വ്യാപ്തി കുറയ്ക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു.<ref name="Zhang_2012" /> == അവലംബം== {{Reflist|refs= {{Cite book | vauthors = Hyam R, Pankhurst RJ |year=1995 |title=Plants and their names : a concise dictionary | url = https://archive.org/details/plantstheirnames0000hyam |publication-place=Oxford |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-866189-4 }}</ref> {{Cite journal|authors=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=0024-4074|doi=10.1111/boj.12385}}</ref> }} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{Commons category}} {{Wikispecies}} * [http://www.csdl.tamu.edu/FLORA/cgi/gateway_family?fam=Nelumbonaceae links at CSDL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012212023/http://www.csdl.tamu.edu/FLORA/cgi/gateway_family?fam=Nelumbonaceae |date=2008-10-12 }} {{Taxonbar|from=Q207427}} [[വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുഷ്പങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജലസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നിംഫേസീ]] [[വർഗ്ഗം:സസ്യജനുസുകൾ]] 56s2d4qo5a36940sehzmqjmcjwp0zst 0 440873 4614875 4022859 2026-04-24T00:16:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614875 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Dam |dam_name= തൂണക്കടവ് അണക്കെട്ട് |image= Thunakadavu Dam @ Parambikulam Tiger Reserve - panoramio (6).jpg |caption= തൂണക്കടവ് അണക്കെട്ട് |official_name= |crosses= തൂണക്കടവ് |reservoir=തൂണക്കടവ് റിസർവോയർ |locale= [[പറമ്പിക്കുളം]],[[ പാലക്കാട് ജില്ല]], [[കേരളം]],[[ഇന്ത്യ]] [[ചിത്രം:Flag of India.svg|20px]] |maint=[[ തമിഴ്നാട്]] PWD |length=314 m |height=26.91 m |width= |began= |open=1965 |closed= |cost= |reservoir_capacity= |reservoir_catchment= |reservoir_surface= |bridge_carries= |bridge_width= |bridge_clearance= |bridge_traffic= |bridge_toll= |bridge_id= |map_cue= |map_image= |map_text= |map_width= |coordinates={{coord|10|26|4.0848|N|76|46|54.336|E|type:landmark }} |lat= |long= |extra='''സർകാർപതി പവർ ഹൗസ്''' , [[ പറമ്പിക്കുളം - ആളിയാർ പദ്ധതി| പറമ്പിക്കുളം - ആളിയാർ ജലസേചനപദ്ധതി]] }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] [[മുതലമട ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മുതലമട പഞ്ചായത്തിലെ]]  [[പറമ്പിക്കുളം വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം|പറമ്പിക്കുളം വന്യജീവി സംരക്ഷണകേന്ദ്രത്തിലെ]] <ref>{{Citeweb |url =http://www.parambikulam.in/ |title =Parambikulam Tiger Reserve- |website =www.parambikulam.in }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ,<ref>{{Citeweb|url= https://www.keralatourism.org/wildlife/parambikulam/|title= Parambikulam Tiger Reserve -|website= www.keralatourism.org }}</ref> ,<ref>{{Citeweb|url= http://www.forest.kerala.gov.in/index.php/wildlife/2015-03-16-09-50-24/2015-06-26-09-04-29/parambikulam-wildlife-sanctuary|title= Parambikulam Wildlife Sanctuary -|website= www.forest.kerala.gov.in|access-date= 2018-10-07|archive-date= 2019-03-04|archive-url= https://web.archive.org/web/20190304030552/http://www.forest.kerala.gov.in/index.php/wildlife/2015-03-16-09-50-24/2015-06-26-09-04-29/parambikulam-wildlife-sanctuary|url-status= dead}}</ref> തൂണക്കടവിൽ ആണ് പറമ്പിക്കുളം നദിയുടെ കൈവഴിയായ തുണക്കടവ്  നദിയിലാണ്  '''തുണക്കടവ് അണക്കെട്ട്''' <ref>{{Cite web|url= http://59.179.19.250/wrpinfo/index.php?title=Tunacadavu_Dam_D00214|title= Tunacadavu_Dam D00214-|website= india-wris.nrsc.gov.in}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[പറമ്പിക്കുളം - ആളിയാർ പദ്ധതി|പറമ്പിക്കുളം- ആളിയാർ ജലസേചന പദ്ധതിയുടെ]]<ref>{{Cite web|url= http://59.179.19.250/wrpinfo/index.php?title=Parambikulam_Aliyar_Major_Irrigation_Project_JI02563|title= Parambikulam Aliyar Major Irrigation Project JI02563-|website= india-wris.nrsc.gov.in}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഭാഗമായ  ചെറിയ ഒരു സംഭരണ ​​റിസർവോയർ ആണ് ഇത്.തൊട്ടടുത്ത [[പെരുവാരിപള്ളം അണക്കെട്ട്|പെരുവാരിപള്ളം അണക്കെട്ടുമായി]]<ref>{{Cite web|url= http://59.179.19.250/wrpinfo/index.php?title=Peruvaripallam_Dam_D00887|title= Peruvaripallam Dam D00887-|website= india-wris.nrsc.gov.in}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഒരു കനാൽ വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട് .തൊട്ടടുത്തുള്ള [[പറമ്പിക്കുളം അണക്കെട്ട്|പറമ്പിക്കുളം അണക്കെട്ടു]]<nowiki/>മായി 2.5 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഭൂഗർഭ തുരങ്കം വഴി ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു <ref>{{Citeweb|url= http://59.179.19.250/wrpinfo/index.php?title=Parambikulam_Aliyar_Major_Irrigation_Project_JI02563|title= PARAMBIKULAM TUNNEL-|website= india-wris.nrsc.gov.in}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം== 3 അണക്കെട്ടുകളിലെയും വെള്ളം '''സർകാർപതി പവർ ടണൽ'''<ref>{{Cite web|url=http://59.179.19.250/wrpinfo/index.php?title=Parambikulam_Aliyar_Major_Irrigation_Project_JI02563|title=SARKARPATHY TUNNEL-|website=www.indiawris.gov.in}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> , <ref>{{Citeweb|url= http://www.parambikulam.in/about-parambikulam/parambikulam-aliyar-project/|title= Sarkarpathy Tunnel-|website= www.parambikulam.in }}</ref>വഴി തമിഴ്നാട്ടിലെ '''ടോപ് സ്ലിപ്പിനു''' സമീപമുള്ള '''സർകാർപതി പവർ ഹൌസി'''<ref>{{Cite web|url= http://59.179.19.250/wrpinfo/index.php?title=Sarkarpathy_Power_House_PH00128|title= Sarkarpathy Power House PH00128-|website= india-wris.nrsc.gov.in}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, <ref>{{Citeweb|url= http://www.parambikulam.in/about-parambikulam/parambikulam-aliyar-project/|title= Sarkarpathy Power House-|website= www.parambikulam.in }}</ref>ലേക്ക് തിരിച്ചു വിട്ടു 30 മെഗാവാട്ട്‌ ശേഷി ഉള്ള ടർബൈൻ ഉപയോഗിച്ച് 30 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി നിർമ്മിക്കുന്നു .നിലവിൽ വാർഷിക ഉൽപ്പാദനം 162 MU ആണ്. == ജലം പങ്കിടൽ == [[File:Thoonakadavu Dam.jpg|thumb|left|300px|തൂണക്കടവ് റിസർവോ]] ഈ അണക്കെട്ടിൽ സംഭരിക്കുന്ന ജലം പ്രധാനമായും കാർഷിക ആവശ്യങ്ങൾക്കാണ്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[കേരളം|കേരളവും]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ് നാടുമായുള്ള]] [[പറമ്പിക്കുളം - ആളിയാർ പദ്ധതി]] പ്രകാരം അണക്കെട്ട് ഉൾപ്പെടുന്ന നിർദ്ധിഷ്ട പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് 7.25 ടി.എം.സി. ജലം കേരളത്തിന്‌ വർഷം തോറും ലഭിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ, 2004 ൽ കേരളത്തിന് കരാർ പ്രകാരമുള്ള ജലം ലഭ്യമായില്ല. ഇത് സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ കൃഷി നാശത്തിനു കാരണമായി . [[Chittur|ചിറ്റൂർ]] താലൂക്കിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളാണ് പ്രധാനമായും ഇതു മൂലം നാശനഷ്ടമുണ്ടായത്. ==കൂടുതൽ കാണുക == *[[കേരളത്തിലെ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതികളുടെ പട്ടിക]] *[[കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകളുടെ പട്ടിക]] == അവലംബം == <references/> {{Dams in Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അണക്കെട്ടുകൾ]] otdowjh0ossxi23yi70l2ujp4wfaamr 0 440910 4614886 3965602 2026-04-24T03:57:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614886 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|De Materia Medica}} {{Infobox book | name = ''ഡി മെറ്റീരിയ മെഡിക്ക'' | image = 1554Arnoullet.jpg | caption = Cover of an early printed version of<br>''De Materia Medica''. [[Lyon]], 1554 | author = [[Pedanius Dioscorides]] | illustrator = | country = [[Ancient Rome]] | subject = [[Herbalism|Medicinal plants]], [[Pharmacology|drugs]] | genre = | pub_date = {{Start date|50–70}} | pages = 5 volumes | wikisource = De Materia Medica }} '''ഡി മെറ്റീരിയ മെഡിക്ക''' (De Materia Medica) (ഗ്രീക്ക് വർക്കിലെ ലാറ്റിൻ പേര് Περὶ ὕλης αατρικῆς, പെരി ഹുലെ iatrikēs, "ഓൺ മെഡിക്കൽ മെറ്റീരിയൽ") ഔഷധസസ്യങ്ങളും മരുന്നുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു [[ഫാർമകോപ്പിയ]]യാണ്. അഞ്ച് വോളിയമുള്ള ഈ കൃതിയിൽ ഫലപ്രദമെന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന അനേകം മരുന്നുകൾ വിവരിക്കുന്നു. [[അകോണിറ്റം]], [[അകിൽ]] , [[പേക്കുമ്മട്ടി]], [[കോൾചികം]], [[കുറശ്ശാണി]], [[ഒപിയം]], [[സ്ക്വിൽ]] തുടങ്ങിയ അറിയപ്പെടുന്ന പല മരുന്നുകളും ഇതിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. 600 ഓളം സസ്യങ്ങളും, ചില മൃഗങ്ങളും ധാതു വസ്തുക്കളും കൂടാതെ അതിൽ നിന്ന് നിർമ്മിക്കുന്ന1000 മരുന്നുകളും ഇതിൽ പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. AD 50-നും 70-നും ഇടയിലാണ് റോമൻ സൈന്യത്തിലെ ഒരു ഗ്രീക്ക് ഭിഷഗ്വരൻ ആയിരുന്ന [[പെഡാനിയസ് ഡയസ്ക്കോറിഡ്സ്]] ഈ കൃതി എഴുതിയത്.1500 വർഷം വരെ പരക്കെ വായിച്ചിരുന്ന ഈ കൃതി നവോത്ഥാനകാലത്ത് പരിഷ്കരിച്ച സ്രോതസ്സുകളിലേയ്ക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചതോടുകൂടി പ്രകൃതിശാസ്ത്ര ചരിത്ര പുസ്തകങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നായി ഇത് മാറിയിരുന്നു. ഡി മെറ്റീരിയ മെഡിക്ക മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ [[ഗ്രീക്ക്]], [[ലാറ്റിൻ]], [[അറബിക്]] എന്നീ ഭാഷകളിലും കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതികളായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഡയസ്ക്കോറിഡ്സ് എഴുതിയ ഈ ഗ്രന്ഥം ഇറ്റാലിയൻ, ജർമ്മൻ, സ്പാനിഷ്, ഫ്രഞ്ച് എന്നീ ഭാഷകളിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തു. 1655-ൽ ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഈ ഭാഷകളിൽ നിന്നുള്ള [[ലിയോൺഹാർട്ട് ഫ്യൂച്ച്സ്]], [[വാലിയസ് കോർഡസ്]], [[ലോബെലിയസ്]], [[റെംബേർഡ് ഡോഡൗൻസ്]], [[കരോളസ് ക്ലൂഷ്യസ്]], [[ജോൺ ജെറാർഡ്]], [[വില്ല്യം ടർണർ]] തുടങ്ങിയവർ ഇതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഔഷധങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചവരാണ്. അനേകം കൈയ്യെഴുത്തു പ്രതികളും ആദ്യകാലത്ത് പ്രിന്റ് ചെയ്ത ഡി മെറ്റീരിയ മെഡിക്കയുടെ കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതികളും ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലെ ഒറിജിനൽ ഗ്രീക്കിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്ന [[Vienna Dioscurides|വിയന്ന ഡയസ്ക്കോറിഡ്സ്]] കൈയ്യെഴുത്തു പ്രതികളും ആയിരം വർഷക്കാലം [[Byzantine Greeks|ബൈസന്റൈനുകൾ]] ആശുപത്രി പാഠപുസ്തകമായി അവിടെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[File:ViennaDioscoridesAuthorPortrait.jpg|thumb|upright|Dioscorides receives a mandrake root. ''[[Vienna Dioscurides]]'' manuscript, early sixth century]] [[File:ViennaDioscoridesPlant.jpg|thumb|upright|[[Blackberry]]. ''Vienna Dioscurides'', early sixth century]] [[File:NaplesDioscuridesMandrake.jpg|thumb|upright|[[Mandrake (plant)|Mandrake]] (written 'ΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑ' in Greek capitals). ''[[Naples Dioscurides]]'', seventh century ]] [[File:Folio Materia Medica Dioscurides Met 13.152.6.jpg|thumb|upright|Physician preparing an elixir, from an [[Arabic]] Dioscorides, 1224]] [[File:Arabic herbal medicine guidebook.jpeg|thumb|Cumin and dill from an Arabic [[Herbalism#Middle Ages|book of simples]] (c. 1334) after Dioscorides]] == പുസ്തകം == [[File:ViennaDioscoridesAuthorPortrait.jpg|thumb|upright|Dioscorides receives a mandrake root. ''[[Vienna Dioscurides]]'' manuscript, early sixth century]] [[File:ViennaDioscoridesPlant.jpg|thumb|upright|[[Blackberry]]. ''Vienna Dioscurides'', early sixth century]] [[File:NaplesDioscuridesMandrake.jpg|thumb|upright|[[Mandrake (plant)|Mandrake]] (written 'ΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑ' in Greek capitals). ''[[Naples Dioscurides]]'', seventh century ]] [[File:Folio Materia Medica Dioscurides Met 13.152.6.jpg|thumb|upright|Physician preparing an elixir, from an [[Arabic]] Dioscorides, 1224]] [[File:Arabic herbal medicine guidebook.jpeg|thumb|Cumin and dill from an Arabic [[Herbalism#Middle Ages|book of simples]] (c. 1334) after Dioscorides]] എ.ഡി. 50-നും 70-നും ഇടയ്ക്ക് റോമൻ സൈന്യത്തിലെ ഒരു ഗ്രീക്ക് ഭിഷഗ്വരനായ [[പെഡാനിയസ് ഡയസ്ക്കോറിഡ്സ്|ഡയസ്ക്കോറിഡ്സ്]] ഗ്രീക്കിൽ "Περὶ ὕλης αατρικῆς" (പെരി ഹ്യൂസ് ഐറ്റൈറിസ്, "ഓൺ മെഡിക്കൽ മെറ്റീരിയൽ") തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ അഞ്ചു വാല്യങ്ങളിലായി എഴുതി. ലാറ്റിൻ തലക്കെട്ടായ ഡി മെറ്റീരിയ മെഡിക്ക എന്ന ഈ ഗ്രന്ഥം പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ വ്യാപകമായി അറിയപ്പെടുന്നു. [[Roman Anatolia|റോമൻ അനറ്റോളിയയിലെ]] [[Tarsus|തർസസിൽ]] (ഇപ്പോൾ തുർക്കി) അദ്ദേഹം [[ഫാർമക്കോളജി]] പഠനം നടത്തിയിരുന്നു.<ref>Nutton, 2012. p. 178.</ref> 1500 വർഷത്തിലേറെയായി യൂറോപ്പിലെയും മദ്ധ്യപൂർവ്വ ദേശത്തേയും [[ഫാർമക്കോളജി]]യുടെ പ്രാഥമിക റഫറൻസ് ഗ്രന്ഥമായി ഈ പുസ്തകം മാറിയിരുന്നു. <ref name=NIH>{{cite web | url=https://www.nlm.nih.gov/hmd/greek/greek_dioscorides.html | title=Greek Medicine | publisher=National Institutes of Health, USA | date=16 September 2002 | accessdate=22 May 2014}}</ref> അങ്ങനെ ഈ ഗ്രന്ഥം ആധുനിക ഫാർമക്കോപ്പിയയുടെ മുൻഗാമിയായി മാറി<ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=iORoAgAAQBAJ&pg=PA46 | author=Hefferon, Kathleen | title=Let Thy Food Be Thy Medicine | publisher=Oxford University Press | date=2012 |page=46}}</ref><ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=jBMEAwAAQBAJ&pg=PT143 | author=Rooney, Anne | title=The Story of Medicine | publisher=Arcturus Publishing | date=2009 | page=143}}</ref> നിരവധി ക്ലാസിക് രചയിതാക്കൾക്ക് വിപരീതമായി, ഡി മെറ്റേരിയ മെഡിസ നവോത്ഥാനകാലഘട്ടത്തിൽ "കണ്ടെത്താനായില്ല", കാരണം അതിൻറെ പതിപ്പുകൾ അവശേഷിച്ചിരുന്നില്ല. തീർച്ചയായും [[Hippocratic Corpus|ഹിപ്പോക്രാറ്റിക് കോർപ്പസ്]] ഡയസ്ക്കോറിഡ്സിനെക്കാളും ശ്രേഷ്ഠമായിരുന്നിരിക്കാം.<ref> De Vos, Paula (2010). "European Materia Medica in Historical Texts: Longevity of a Tradition and Implications for Future Use". Journal of Ethnopharmacology. 132 (1): 28–47. doi:10.1016/j.jep.2010.05.035. PMC 2956839. PMID 20561577. </ref>മദ്ധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ, ഡി മെറ്റീരിയ മെഡിക്ക [[ലത്തീൻ]], [[ഗ്രീക്ക്]], [[അറബി]] ഭാഷയിലായിരുന്നു വിതരണം ചെയ്തിരുന്നത്. <ref>Some detail about medieval manuscripts of ''De Materia Medica'' at [http://www.ibidispress.scriptmania.com/custom.html Ibidis Press] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140924163805/http://www.ibidispress.scriptmania.com/custom.html |date=2014-09-24 }}</ref>1478 മുതൽ നവോത്ഥാനകാലഘട്ടത്തിൽ അത് ഇറ്റാലിയൻ, ജർമ്മൻ, സ്പാനിഷ്, ഫ്രഞ്ച് എന്നീ ഭാഷകളിലും അച്ചടിക്കപ്പെട്ടു.<ref name=Boas47>Boas, 1962. p47</ref>1655-ൽ ജോൺ ഗുഡിയർ അച്ചടി പതിപ്പിൽ നിന്നും ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ ഗ്രീക്കിൽ നിന്ന് ഒരുപക്ഷേ അത് തിരുത്തിയിരുന്നില്ല.<ref>{{cite web | url=http://www.panaceavera.com/demateriaindex.html | title=De Materia Medica (by) Pedanius Dioscorides | publisher=Ibidis | work=Preface | date=2000 | accessdate=22 May 2014 | author=Osbaldeston, Tess Anne | archive-date=2017-07-02 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170702102021/http://panaceavera.com/demateriaindex.html | url-status=dead }}</ref> നൂറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിൽ പലതും പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, മൂലഗ്രന്ഥത്തിൽ പലപ്പോഴും അനുബന്ധമായി അറബി, ഇന്ത്യൻ തുടങ്ങിയ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്ന് വിവരണങ്ങളും ചെറിയ കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളും നടത്തുന്നു. നിരവധി ചിത്രീകരണങ്ങളോടുകൂടിയ ഡി മെറ്റേരിയ മെഡിക്കയുടെ കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ അതിജീവിച്ചിട്ടുണ്ട്. 512/513 എ.ഡി.യിൽ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലെ [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബൈസന്റൈൻ]] കാലഘട്ടത്തിൽ ആദ്യകാല ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിൽ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുള്ള [[Vienna Dioscurides|വിയന്ന ദിയൊസ്ക്യൂറൈഡ്സ്]] (ജൂലിയാന അനിസിയ കോഡെക്സ്) ആണ് കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിൽ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായത്. മതിയായവിധത്തിൽ തിരിച്ചറിയുന്നതിന് കൃത്യതയോടെ ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നു. ചിത്രീകരിക്കാൻ സാധ്യമല്ലാതിരുന്ന മധ്യകാലഘട്ടത്തിനുശേഷമുള്ള സസ്യങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ജൂലിയസ് അനിസിയയുടെ മുതുമുത്തച്ഛനായ [[Theodosius II|തിയോഡോഷ്യസ് രണ്ടാമൻറെ]] ചില നഷ്ടപ്പെട്ട ലക്കങ്ങളിൽ നിന്ന് പകർത്തിയതാകാമെന്നും കരുതുന്നു. <ref name=Janick2012>{{cite journal |title=The 1500th Anniversary (512-2012) of the Juliana Anicia Codex: An Illustrated Dioscoridean Recension |author1=Janick, Jules |author2=Hummer, Kim E. |journal=Chronica Horticulturae |volume=52 |issue=3 |year=2012 |pages=9–15 |url=https://hort.purdue.edu/newcrop/pdfs/ch5203.pdf}}</ref>[[Naples Dioscurides|നേപ്പിൾസ് ഡയോസ്ക്യൂറൈഡും]] [[Morgan Dioscurides|മോർഗൻ ദിയോസ്കുറൈഡസും]] ഏറെക്കുറെ പിന്നീട് ഗ്രീക്കിൽ ഉടലെടുത്ത ബൈസന്റൈൻ കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ ആണ്. [[മൗണ്ട് ആഥോസ്|ആഥോസ് പർവതത്തിലെ]] ആശ്രമങ്ങളിൽ ഇന്ന് മറ്റു ഗ്രീക്ക് കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ നിലനിൽക്കുന്നു. സമകാലിക ചിത്രങ്ങളുള്ള അറബി പകർപ്പുകൾ പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലും പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലും അതിജീവിച്ചവയാണ്.<ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=kt9DIY1g9HYC&pg=PA1077 | title=Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures | journal=Encyclopaedia of the History of Science | publisher=Springer | author=Selin, Helaine | year=2008 | page=1077| isbn=9781402045592 | bibcode=2008ehst.book.....S }}</ref>കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾക്കിടയിലുള്ള ഒരുകൂട്ടം സങ്കീർണ്ണതയിൽ വിവർത്തനം, പകർത്തൽ പിശകുകൾ, വാചകവും ചിത്രീകരണങ്ങളും ചേർക്കൽ, നീക്കംചെയ്യൽ, പുനർനിർമ്മാണം, ഒരു കൈയെഴുത്തുപ്രതിയിൽ നിന്നും പകർത്തുന്ന കൂട്ടിചേർക്കലുകൾ, മറ്റുള്ള തിരുത്തലുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite journal | title=Illustrated Books May Be Hazardous to Your Health: A New Reading of the Arabic Receptionand Rendition of the "Materia Medica" of Dioscorides |author1=Saliba, George |author2=Komaroff, Linda | journal=Ars Orientalis | volume=35 | date=2008 | pages=6–65}}</ref> ഗ്രീക്കുകാർ, റോമാക്കാർ, പുരാതന കാലത്തെ മറ്റു സംസ്കാരങ്ങളിലുള്ളവർ തുടങ്ങിയവർ ഉപയോഗിക്കുന്ന മരുന്നുകളുടെ വിവരങ്ങളുടെ പ്രധാന ചരിത്ര സ്രോതസ്സാണ് ഡി മെറ്റീരിയ മെഡിക്ക. ഈ സ്രോതസ്സിൽ ചില [[List of Dacian plant names|സസ്യങ്ങളുടെ ഡാസിയൻ പേരുകൾ]] രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. <ref>{{cite book | author=Nutton, Vivian | title=Ancient Medicine | url=https://archive.org/details/ancientmedicine00nutt | publisher=Routledge | year=2004 | page=[https://archive.org/details/ancientmedicine00nutt/page/n191 177]}}</ref> മറ്റൊരു പ്രകാരേണ രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് നഷ്ടപ്പെട്ടതാവാം. 600 ഔഷധ ചെടികളും, ചില മൃഗങ്ങളും ധാതു വസ്തുക്കളും, ഈ ഉറവിടങ്ങളിൽ നിന്നും ലഭിച്ച 1000 മരുന്നുകളും ഈ പുസ്തകത്തിലൂടെ പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=Krebs>{{cite book | last=Krebs | first=Robert E. | first2=Carolyn A. | last2=Krebs | title=Groundbreaking Scientific Experiments, Inventions, and Discoveries of the Ancient World | publisher=Greenwood Publishing Group | year=2003 | pages=75–76}}</ref><ref>Osbaldeston, 2000. Introduction, page xx</ref>സ്വാഭാവികമായും അദ്ദേഹം തെക്ക് കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിൽ നിന്നുള്ള സസ്യങ്ങളെയും മൃഗങ്ങളെയും ആണ് കൂടുതൽ വിവരണം നല്കിയിരുന്നത്. അതിനാൽ സസ്യശാസ്‌ത്രജ്ഞർക്ക് ഡയസ്ക്കോറിഡിൻറെ സസ്യങ്ങളെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഗികമായ ഹ്രസ്വ വിവരണങ്ങളിൽ നിന്ന് എപ്പോഴും വളരെയെളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. യഥാർത്ഥത്തിൽ പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകം യൂറോപ്പിലും ഇസ്ലാമിക ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇത് അർത്ഥമാക്കുന്നത് അവർ അറിഞ്ഞിരുന്ന സസ്യങ്ങളും ഡയസ്ക്കോറിഡ് വിവരിച്ചിരുന്ന സസ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ചേർച്ചയുണ്ടോയെന്നറിയാൻ അവർ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. ഇതിൻറെ ഫലമായി മുഖ്യമായും പലവിധത്തിലുള്ള വാദങ്ങൾക്കിടയാക്കിയിരുന്നു.<ref>Sutton, 2007. p35</ref> == സമീപനം == ഓരോ കുറിപ്പും ഔഷധ ഉപയോഗത്തിൽ (പാചകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട) ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഗണ്യമായ വിശദാംശങ്ങൾ നൽകുകയും ആവശ്യമായ അംഗീകാരത്തോടെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒപിയം പോപ്പിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്പീഷീസുകളിലും "മെക്കോൺ അഗ്രോസും മെക്കോൺ എമെറോസും" തുടങ്ങിയവയിലും ഡയസ്ക്കോറിഡ്സ് സമർത്ഥിക്കുന്നു. സ്പീഷീസുകളിലൊരെണ്ണത്തിലെ വിത്തിനെ സങ്കരയിനം ഉണ്ടാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിൽ നീളത്തിലുള്ള ചെറിയ മുകൾഭാഗവും വെള്ള നിറത്തിലുള്ള വിത്തും കാണപ്പെടുന്നു.<ref name=poppy>Osbaldeston, 2000. pp607–611</ref>അടുത്തതിൻറെ മുകൾഭാഗം താഴോട്ടുകുനിഞ്ഞ് കാണപ്പെടുന്നു.<ref name=poppy/>മൂന്നാമത്തേത് കൂടുതൽ വന്യമാണ് കൂടുതൽ ഔഷധവും ഇവയേക്കാൾ കൂടുതൽ ദൈർഘ്യമുള്ളതും മുകൾഭാഗവും ഏറെക്കുറെ നീളമുള്ളതും ആണ്. ഈ സ്വഭാവങ്ങളെല്ലാം മന്ദാവസ്ഥയിലുള്ളതാണ്.<ref name=poppy/>ഈ ഹ്രസ്വമായ വിശദീകരണത്തിനോടൊപ്പം അദ്ദേഹം [[ഫാർമക്കോളജി]]യിൽ ഇത് ഉറക്കത്തിന് കാരണമാക്കുന്നതായി പറയുന്നു. കൂടാതെ [[വീക്കം]], [[എറിസിപ്പെലസ്]] എന്നിവയെ ചികിത്സിക്കാനും തേനും ചേർത്ത് തിളപ്പിച്ച് [[ചുമ]]യ്ക്കുള്ള മിശ്രിതം ഉണ്ടാക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. അംഗീകാരം, ഫാർമക്കോളജിക്കൽപരമായ ഗുണം, മരുന്നുകൾ തയ്യാറാക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം ഇപ്രകാരമുള്ള വിവരണങ്ങൾ കൂടിചേർക്കുന്നു. മുൻകരുതലുകളോടൊപ്പം അതിന്റെ പ്രയോജനവും ചുരുക്കിപ്പറയുന്നു.<ref name=poppy/> {{quote|ഇത് വേദനയ്ക്ക് അൽപം ആശ്വാസവും, ഉറക്കമുണ്ടാക്കുകയും, ഒരു ദഹനഹേതുവുമാണ്. ചുമകളും ഉദരരോഗങ്ങളും ഇല്ലാതാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഇതിൻറെ ഒരു ഡ്രിങ്ക് കഴിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും മനോവേദനയെയും (പുരുഷന്മാർ മയങ്ങിപ്പോകുന്നത്) തീവ്രദുഃഖത്തെയും ഇല്ലാതാക്കുന്നു. ഇത് വേദനയ്ക്ക് സഹായകമാണ്. ബദാമെണ്ണ, [[മീറ]], [[കുങ്കുമം]] എന്നിവചേർത്ത മിശ്രിതത്തിൻറെ തുള്ളികൾ ചെവിവേദനക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. കണ്ണുകളുടെ വീക്കത്തിനും എറിസിപ്പെലസിനും ഇത് ഒരു വറുത്ത മുട്ടയുടെ മഞ്ഞക്കരു, കുങ്കുമം എന്നിവചേർത്തുപയോഗിക്കുന്നു. മുറിവുകൾക്ക് വിനെഗറിനോടൊപ്പം ഉപയോഗിക്കുന്നു. എന്നാൽ സന്ധിവാതത്തിന് സ്ത്രീകളുടെ മുലപ്പാലിനോടൊപ്പം ഇത് കുങ്കുമം ചേർത്തുപയോഗിക്കുന്നു. |ഡയസ്കോറൈഡ്സ്—മെക്കോൺ അഗ്രോസ്, മെക്കോൺ എമെറോസ്<ref name=poppy/>}} ഒരു വ്യാജ തയ്യാറാക്കലിൽ നിന്ന് ഗുണനിലവാരമുള്ളതെന്നു തിരിച്ചറിയാനും ഡയസ്കോറൈഡ്സ് വിവരണം നല്കുന്നു. മറ്റ് ഭിഷഗ്വരന്മാരുടെ ശുപാർശകൾ, ഡിയഗോറാസ് (സ്ട്രാറ്റസിന്റെ അഭിപ്രായപ്രകാരം), ആൻഡ്രിയാസ്, മ്നെസിദെമുസ് തുടങ്ങിയവരുടെ അനുഭവങ്ങളിലൂടെ ജനിക്കാത്തതും തെറ്റായതു തള്ളിക്കളയുവാനും ഉള്ള അവരുടെ ശുപാർശകളെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം പരാമർശിക്കുന്നു. ചമീസൈസ്, മെക്കോൺ റോയാസ്, ഓക്സിടോണോൺ, റോമാക്കാരുടെ പപാവെർ, ഈജിപ്തുകാരുടെ വാൻതി തുടങ്ങിയ പോപ്പി സസ്യങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റുകളിലെ പേരുകളിൽ പോപ്പി സസ്യങ്ങളിൽനിന്ന് നീര് എങ്ങനെയാണ് എടുക്കുന്നത് എന്നതിന്റെ വിശദീകരണത്തോടെയാണ് അദ്ദേഹം അവസാനിക്കുന്നത്.<ref name=poppy/> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist | 33em}} == ഉറവിടങ്ങൾ == * {{cite book | title=The Scientific Renaissance 1450–1630 | publisher=Fontana | author=Boas, Marie | authorlink=Marie Boas Hall | year=1962 | page=47}} * {{cite book | url=https://www.questia.com/read/107508464/ancient-medicine | title=Ancient Medicine | publisher=Routledge | author=Nutton, Vivian | authorlink=Vivian Nutton | year=2012 | edition=2 | access-date=2018-09-11 | archive-date=2016-03-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160327110505/https://www.questia.com/read/107508464/ancient-medicine | url-status=dead }} (subscription required for online access) * {{cite book | title=Dioscorides | publisher=Ibidis Press | author=Osbaldeston, Tess Anne (translator) | year=2000 | location=Johannesburg}} * {{cite book | title=The Great Naturalists | url=https://archive.org/details/greatnaturalists0000unse | publisher=[[Thames & Hudson]], with the [[Natural History Museum (London)|Natural History Museum]] | author=Sutton, David; Robert Huxley (editor) | year=2007 | location=London | pages=[https://archive.org/details/greatnaturalists0000unse/page/32 32]–37 | chapter=Pedanios Dioscorides: Recording the Medicinal Uses of Plants | isbn=978-0-500-25139-3}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{cite book | last=Allbutt | first=T. Clifford | title=Greek medicine in Rome | url=https://archive.org/details/greekmedicineinr00allbuoft | year=1921 | publisher=Macmillan | location=London | isbn=1-57898-631-1}} * {{cite journal | last=Hamilton | first=JS | title=Scribonius Largus on the medical profession | url=https://archive.org/details/sim_bulletin-of-the-history-of-medicine_summer-1986_60_2/page/209 | journal=Bulletin of the history of medicine | year=1986 | volume=60 | issue=2 | pages=209–216 | pmid=3521772}} * {{cite journal|last1=Riddle|first1=John M.|title=Dioscorides|journal=[[Catalogus Translationum et Commentariorum]]|date=1980|volume=4|page=1|url=http://catalogustranslationum.org/PDFs/volume04/v04_dioscorides.pdf|accessdate=25 August 2015}} * {{cite book | last=Riddle | first=John M. | title=Dioscorides on pharmacy and medicine | year=1985 | publisher=University of Texas Press | location=Austin | isbn=0-292-71544-7}} * {{cite book | last=Sadek | first=M.M. | title=The Arabic materia medica of Dioscorides | year=1983 | publisher=Les Éditions du sphinx | location=Québec, Canada | isbn=2-920123-02-5}} * {{cite journal | last=Scarborough | first=J | author2=Nutton, V | title=The Preface of Dioscorides' Materia Medica: introduction, translation, and commentary | journal=Transactions & studies of the College of Physicians of Philadelphia | year=1982 | volume=4 | issue=3 | pages=187–227 | pmid=6753260}} * {{cite book | work=Materia Medica in the XVIth Century | publisher=Pergamon | location=Oxford |author1=Stannard, Jerry |author2=edited by M. Florkin | year=1966 | pages=1–21 | title=Dioscorides and Renaissance Materia Medica}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == === പതിപ്പുകൾ === {{Commons category|Manuscripts of Dioscurides, De materia medica}} {{Wikisource|De Materia Medica}} ''Note: Editions may vary by both text and numbering of chapters'' ;Greek: * [http://digitale.bnnonline.it/index.php?it/113/dioscurides-neapolitanus [[Naples Dioscurides]]: Codex ex Vindobonensis Graecus 1 ca 500 AD, at Biblioteca Nazionale di Napoli] {{In lang|it}} site ** [http://www.wdl.org/en/item/10690/ English description, World Digital Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140619131431/http://www.wdl.org/en/item/10690/ |date=2014-06-19 }} * [https://books.google.com/books?id=JwAUAAAAQAAJ&hl=en&source=gbs_navlinks_s Edition of [[:de:Karl Gottlob Kühn|Karl Gottlob Kühn]], being Volume XXV of his ''Medicorum Graecorum Opera'', Leipzig 1829, together with annotation and parallel text in Latin] ** [https://archive.org/details/b23982500_0001 Book I] - [https://books.google.com/books?id=JwAUAAAAQAAJ&pg=PA167#v=onepage&q&f=false Book II] - [https://books.google.com/books?id=JwAUAAAAQAAJ&pg=PA3381#v=onepage&q&f=false Book III] - [https://books.google.com/books?id=JwAUAAAAQAAJ&pg=PA503#v=onepage&q&f=false Book IV] - [https://books.google.com/books?id=JwAUAAAAQAAJ&pg=PA686#v=onepage&q&f=false Book V] - [https://books.google.com/books?id=JwAUAAAAQAAJ&pg=PA829#v=onepage&q&f=false Indices] * Edition of Max Wellman, Berlin ** [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6226074d Books I, II] - [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6228793s Books III, IV] - [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6254651p Book V] * [http://dioscorides.eusal.es/p1.php?tipo=6 Dioscórides Interactivo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150410060445/http://dioscorides.eusal.es/p1.php?tipo=6 |date=2015-04-10 }} Ediciones Universidad Salamanca. Spanish and Greek.<!--The Greek text is hidden by default, but can be expanded by clicking on "Texto griego"--> ;Latin: * [https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/9317#/summary Edition of [[Jean Ruel]] 1552] ** [https://www.biodiversitylibrary.org/ia/mobot31753003467922#page/5/mode/1up Index] - [https://www.biodiversitylibrary.org/ia/mobot31753003467922#page/33/mode/1up Preface] - [https://www.biodiversitylibrary.org/ia/mobot31753003467922#page/38/mode/1up Book I] - [https://www.biodiversitylibrary.org/ia/mobot31753003467922#page/175/mode/1up Book II] - [https://www.biodiversitylibrary.org/ia/mobot31753003467922#page/349/mode/1up Book III] - [https://www.biodiversitylibrary.org/ia/mobot31753003467922#page/504/mode/1up Book IV] - [https://www.biodiversitylibrary.org/ia/mobot31753003467922#page/659/mode/1up Book V] ;English: * [https://archive.org/details/de-materia-medica Edition of Tess Anne Osbaldeston, Johannesburg 2000, from the Latin, after [[John Goodyer]] 1655] ;French: * [https://books.google.com/books?id=d0o8AAAAcAAJ&dq=orpiment&source=gbs_navlinks_s Edition of Martin Mathee, Lyon (1559)] in six books ;German: * [https://archive.org/stream/despedaniosdios00pedagoog#page/n6/mode/2up Edition of J Berendes, Stuttgart 1902] ;Spanish: * [http://web2.bium.univ-paris5.fr/livanc/?cote=00821&do=chapitre Edition of Andres de Laguna 1570] {{In lang|fr}} site * [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/228705 Andres de Laguna, published at Antwerp 1555, at [[Biblioteca Nacional de España]]] {{In lang|es}} site {{ancient anaesthesia-footer}} {{Natural history}} {{History of biology}} [[വർഗ്ഗം:വൈദ്യ സഹായഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാർമക്കോപ്പിയകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാർമക്കോളജി ലിറ്ററേച്ചർ]] ogibuj90vsqoerqrtof1ovqsqfxgjhn 0 444301 4614941 4550080 2026-04-24T11:31:57Z ~2026-24944-85 216896 4614941 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox police officer|native_name=|native_name_lang=|currentstatus=മുൻ [[സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി]]|department=[[കേരള പോലീസ്]]|service=[[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്]]|rank=Rtd. [[പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ]] (DGP)|serviceyears=1975-2012 (35 വർഷം)|birth_place=[[പത്തനംതിട്ട]]|image=Jacob Punnoose IPS.jpg|image_size=300px}} മുൻ ഡി.ജി.പി.യും(പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ) സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയുമായിരുന്നു '''ജേക്കബ് പുന്നൂസ്'''<ref>{{cite web|url=http://www.keralaevents.com/KeralaEventsDetail-27/KERALA+POLICE+WOMENS+CELL+DGP+JACOB+PUNNOOSE+SWITCHES+ON+THE+CAMERA+FOR+A+DOCUMENTARY+FILM+ON+ATROCITIES+AGAINST+WOMEN+AND+CHILDREN+VANCHIYOOR+POLICE+STATION+930+AM.html?event_type=L&id=3652&linkid=27|title=Kerala Police Women’s Cell: DGP Jacob Punnoose switches on the camera for a documentary film on atrocities against women and children, Vanchiyoor police station, 9.30 am|work=keralaevents.com|access-date=2018-10-06|archive-date=2011-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713144407/http://www.keralaevents.com/KeralaEventsDetail-27/KERALA+POLICE+WOMENS+CELL+DGP+JACOB+PUNNOOSE+SWITCHES+ON+THE+CAMERA+FOR+A+DOCUMENTARY+FILM+ON+ATROCITIES+AGAINST+WOMEN+AND+CHILDREN+VANCHIYOOR+POLICE+STATION+930+AM.html?event_type=L&id=3652&linkid=27|url-status=dead}}</ref> .ഇന്ത്യൻ പൊലീസ് സേനയിലും കേരള പോലീസിലും മൂന്നര പതിറ്റാണ്ടട് സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 2012 ആഗസ്റ്റ് 31 ന് വിരമിക്കുകയും ചെയ്തു. 2012 സെപ്റ്റംബർ 1 ന് ശ്രീ കെ.എസ്.ബാലസുബ്രഹ്മണ്യൻ ഐ.പി.എസ് സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവിയായി.<ref>[http://www.keralapolice.org/newsite/dg_msg.html]</ref> ==വിദ്യാഭ്യാസം == സർക്കാർ U.P.S. എസ്. ഹൈസ്കൂൾ (റാന്നി), സെന്റ് സേവിയേഴ്സ് കോളേജ് തുമ്പ (തിരുവനന്തപുരം), യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ് (തിരുവനന്തപുരം), കൊച്ചി യൂണിവേഴ്സിറ്റി. == പദവികൾ == തിരുവനന്തപുരം, കോഴിക്കോട്, ജോയിന്റ് എക്സൈസ് കമ്മീഷണർ, തിരുവനന്തപുരം, കോഴിക്കോട് ഇന്റലിജൻസ് ഐജി, അഡീഷണൽ ഡി.ജി.പി (ട്രെയിനിങ്), ഇന്റലിജൻസ് ഡി.ജി.പി എന്നിവയുടെ സോണൽ ഐ.ജി<ref>[[Malayala Manorama]], 27 November 2008</ref>,വിജിലൻസ് ഡയറക്ടർ എന്നീ പദവികൾ വഹിച്ചിരുന്നു <ref>{{cite journal|url=http://www.keralavigilance.org/pdfs/ministerialchart8_7_08.pdf|title=Ministerial Chart 8_7_08|publisher=keravigilance.org|access-date=2018-10-06|archive-date=2011-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726215722/http://www.keralavigilance.org/pdfs/ministerialchart8_7_08.pdf|url-status=dead}}</ref>.കേരള പോലീസ് ആക്ടിന്റെ അവലോകന സമിതിയുടെ ചെയർമാനായിരുന്നു.<ref>{{cite journal|url=http://www.keralapolice.org/newsite/pdfs/police_act2008.pdf|title=Police Act 2008|publisher=keralapolice.org}}</ref> 2008 നവംബർ 26 ന് കേരള നിയമസഭയിൽ ഡി.ജി.പിയായി നിയമിച്ചു. 1975 ഐ.പി.എസ് ബാച്ചിൽ അംഗമാണ്. == കുടുംബം == കുറുമാടൻ കുടുംബത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ കെ.സി. പുന്നൂസ്, അന്നമ്മ . റിബെക്ക ആണ് ഭാര്യ. പുന്നൂസ് ജേക്കബ്, തോമസ് ജേക്കബ് എന്നിവരാണ് മക്കൾ.<ref>[http://www.kurudamannil.co.uk/kurumpelil.htm www.kurudamannil.co.uk]</ref> == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരള പോലീസ് ​​മേ​ധാ​വികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ]] 0cwh44xqcnkkws0h7ynadlbhcq50g3j 0 454824 4614860 3913867 2026-04-23T18:05:37Z ~2026-24919-03 216881 4614860 wikitext text/x-wiki {{PU|K.G. Devaki Amma}} മലയാളനാടക, ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയായിരുന്നു '''കെ.ജി. ദേവകി അമ്മ '''. തിരുവിതാംകൂർ റേഡിയോ നിലയം നിലവിൽ വന്നപ്പോൾ മുതൽ അതിലെ ആർട്ടിസ്റ്റായിരുന്ന ദേവകി അമ്മ വഞ്ചിപ്പാട്ട്, തിരുവാതിരപ്പാട്ട്, കവിതകൾ ലളിതഗാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web |title=നടി കെ ജി ദേവകി അമ്മ അന്തരിച്ചു |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/actress-k-g-devaki-amma-passes-away-1.3431954 |website=മാതൃഭൂമി |accessdate=28 ഡിസംബർ 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181228102601/https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/actress-k-g-devaki-amma-passes-away-1.3431954 |archivedate=2018-12-28 |url-status=bot: unknown }}</ref>[[കലാനിലയം ഡ്രാമാ വിഷൻ|കലാ നിലയം നാടകവേദി]] സ്ഥാപകനും തനിനിറം പത്രാധിപരും ആയിരുന്ന [[കലാനിലയം കൃഷ്ണൻനായർ]] ആണ് ഭർത്താവ്. ==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == *ഒരിടത്തൊരു ഫയൽവാൻ *പുരുഷാർത്ഥം - {ശബ്ദം മാത്രം} *കടൽത്തീരത്ത് *കിലുക്കം *കൊട്ടാരം വീട്ടിൽ അപ്പൂട്ടൻ *ശയനം *വക്കാലത്ത് നാരായണൻകുട്ടി *സൂത്രധാരൻ *പട്ടണത്തിൽ  സുന്ദരൻ *മാർഗം *തിരുവനന്തപുരം (SF) *പക്ഷിശാസ്ത്രം (TF) *ദി ജിൻക്സ്ഡ് സ്കൂട്ടർ (TF) ==പരമ്പരകൾ == *താലി *സ്ത്രീജന്മം *ജ്വാലയായ് *വലയം *ഇന്നലെ *കുടച്ചക്രം *പവിത്രബന്ധം *സ്വർണമയൂരം *താലോലം ==നാടകങ്ങൾ == *അഹല്യാമോക്ഷം *ഉഷാ അനിരുദ്ധൻ *ലാവണ്യലഹരി *പവിഴക്കൊടി *പട്ടണപ്പകിട്ട് ==അവലംബം== {{RL}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:2018-ൽ മരിച്ചവർ]] tnhgin11n3gavcdmvoxfe3peili10x3 0 468052 4614909 3635113 2026-04-24T06:48:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614909 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nahargarh Fort}} {{Infobox Military Structure |name = നഹർഗഡ് കോട്ട<br>Nahargarh Fort |image = [[File:Nahargarh 13.jpg|300px]] |caption = Roof Terrace of the Fort |partof = Jaipur |location = [[ജയ്പൂർ]], [[രാജസ്ഥാൻ]], [[ഇന്ത്യ]] |map_type = India Rajasthan |latitude = 26.939 |longitude = 75.817 |map_size = 300 |map_caption = India |type = കോട്ട |coordinates = {{Coord|26.939|N|75.817|E|display=inline,title}} |code = |built = 1734 |builder = മഹാരാജ സവായ് ജയ് സിംഗ് |materials = |condition = |open_to_public = അതെ |controlledby = രാജസ്ഥാൻ ഗവൺമെൻറ് |footnotes = | designation1 = | designation1_partof = | designation1_date = | designation1_type = | designation1_criteria = | designation1_number = | designation1_free1name = | designation1_free1value = | designation1_free2name = | designation1_free2value = }} [[രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിലെ]] [[ജയ്‌പൂർ|ജയ്പൂരിന്]] സമീപം [[അരാവലി പർവ്വതനിര|ആരവല്ലി മലനിരകളുടെ]] അരികിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കോട്ടയാണ് '''നഹർഗഡ് കോട്ട'''. നഹർഗഡ് എന്നാൽ "കടുവകളുടെ വാസസ്ഥലം" എന്നാണർഥം. 1734-ൽ ജയ്പൂർ രാജാവായിരുന്ന സവായ് ജയ്സിംഗാണ് ഈ കോട്ട പണികഴിപ്പിച്ചത്. ജയ്പൂരിലെ രാജകുമാരനായിരുന്ന നഹർ സിങിന്റെ പേരാണ് കോട്ടയ്ക്ക് ഇട്ടിരിക്കുന്നത്. കോട്ടയുടെ പണികൾ നടക്കുന്നതിനിടെ അദ്ദേഹത്തിൻറെ ആത്മാവ് ജോലികൾ തടസ്സപ്പെടുത്തുക പതിവായിരുന്നു. അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിൻറെ ആത്മാവിനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനായി ഒരു ക്ഷേത്രം പണിതതിന് ശേഷമാണത്രേ കോട്ടയുടെ ജോലികൾ തടസ്സമില്ലാതെ പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് എന്നാണ് വിശ്വാസം. പണിപൂർത്തിയായപ്പോൾ രാജകുമാരന്റെ പേര് ചേർത്ത് കോട്ടയ്ക്ക് നഹർഗഡ് എന്ന് പേരിടുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite book|last=Naravane|first=M. S.|title=The Rajputs of Rajputana: a glimpse of medieval Rajasthan|url=https://books.google.com/books?id=lF0FvjG3GWEC&dq=Sudarshangarh+Jaipur&source=gbs_navlinks_s}}</ref><ref>{{cite web|title=Nahargarh Fort|url=http://www.jaipurthepinkcity.com/forts_monuments/nahargarh_fort/nahargarh_fort.htm}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.jaipur.org.uk/forts-monuments/nahargarh-fort.html |title=Jaipur forts and monuments |access-date=2019-03-12 |archive-date=2009-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090831053904/http://www.jaipur.org.uk/forts-monuments/nahargarh-fort.html |url-status=dead }}</ref> ==ചരിത്രം== [[File:Nahargarh.jpg|300px|right|thumb|Jaipur city from Nahargarh Fort]] ചരിത്രത്തിൽ കോട്ട ഒരിക്കലും ആക്രമിക്കപ്പെട്ടിട്ടിലെങ്കിലും, ചരിത്രപരമായ ചില സംഭവങ്ങൾ, പ്രത്യേകിച്ച് 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജയ്പൂരുമായി യുദ്ധം ചെയ്ത മറാത്തി ശക്തികളുമായി കരാർ ഒപ്പിട്ടത് ഇവിടെ വച്ചായിരുന്നു.<ref>{{cite book |last=Naravane |first=M. S. |title=The Rajputs of Rajputana |url=https://books.google.com/books?id=lF0FvjG3GWEC&pg=PA138&dq=Sudarshangarh+Jaipur&hl=en&sa=X&ei=5flZT7zPEJDwrQf-7vWiCg&ved=0CEAQ6AEwAQ#v=onepage&q=Sudarshangarh%20Jaipur&f=false}}</ref> കൂടാതെ 1857ൽ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യ സമരകാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് റസിഡന്റിന്റെ ഭാര്യയെ സുരക്ഷിതമായി പാർപ്പിച്ചതും ഇവിടെയായിരുന്നു.<ref>{{cite book|last=Sarkar|first=Jadunath|title=A History of Jaipur|url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&dq=Nahargarh&source=gbs_navlinks_s}}</ref> 1868 ൽ സവായ് രാം സിങ്ങിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ഈ കോട്ട വിപുലീകരിച്ചു. അതിനുശേഷം 1883-92 കാലഘട്ടത്തിൽ ഡിർഗ് പട്ടേൽ മൂന്നര ലക്ഷം രൂപ ചെലവിൽ നിരവധി കൊട്ടാരങ്ങൾ ഇവിടെ നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite book|title=Rajasthan Through The Ages: Jaipur Rulers and Administration|url=https://books.google.com/books?id=DLQeSBLpUwsC&dq=Nahargarh&source=gbs_navlinks_s|author=R. K. Gupta|author2=S. R. Bakshi}}</ref> കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ രാജാക്കന്മാരും രാജകുടുംബാംഗങ്ങളും വേനൽക്കാല വസതിയായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മാധവേന്ദ്ര ഭവൻ എന്നൊരു കെട്ടിടമുണ്ട്. മഹാരാജ സവായ് മധോ സിങ് പണികഴിപ്പിച്ച ഈ സ്ഥലം ഇപ്പോൾ ഒരു പ്രമുഖ വിനോദയാത്രാകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.jaipurhub.com/tourist_attractions/nahargarh_fort.html |title=Jaipur Hub |access-date=2019-03-12 |archive-date=2006-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061024001955/http://www.jaipurhub.com/tourist_attractions/nahargarh_fort.html |url-status=dead }}</ref> ==നിർമ്മാണം== ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ശൈലിയിലാണ് കോട്ട പണിതിരിക്കുന്നത്. ഈ കോട്ടയെ ആംബർ കോട്ടയുമായി ഭൂമിക്കടിയിലൂടെയുള്ള തുരങ്കങ്ങൾ വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. <gallery> File:Nahargarh 09.jpg|City of Jaipur seen from Nahargarh Fort File:Nahargarh 16.jpg|Stone Railing on Roof Terrace File:Rajasthan-Jaipur-Nahargarh-Fort-compound-Apr-2004-02.JPG|Nahargarh Fort compound Jaipur, Rajasthan File:Rajasthan-Jaipur-Nahargarh-Fort-compound-Apr-2004-03.JPG|Nahargarh Fort compound Jaipur, Rajasthan File:Rajasthan-Jaipur-Nahargarh-Fort-compound-Apr-2004-05.JPG|Nahargarh Fort compound Jaipur, Rajasthan File:Jaipur, Nahargarh Fort, Madhvendra Palace.jpg|Nahargarh Fort, Madhvendra Palace File:Jaipur, Madhvendra Palace.jpg|Madhvendra Palace </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category}} {{Forts in Rajasthan}} {{Forts in India}} [[വർഗ്ഗം:രാജസ്ഥാനിലെ കോട്ടകൾ]] pdepmv1bqecc395o5krwxsrsz41cmop 0 472287 4614893 4580106 2026-04-24T05:50:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614893 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nandu (actor)}} {{Infobox person | name = നന്ദു | image = | imagesize = | caption = | birth_name = നന്ദലാൽ കൃഷ്ണമൂർത്തിy<ref>http://archive.indianexpress.com/news/nandalal-krishnamurthy-on-a-career-high/1177716/</ref> | birth_date = {{birth-date and age|9 ഫിബ്രവരി 1965}} | birth_date = {{Birth date and age|1965|02|09}} | birth_place = തൈക്കാട്, [[തിരുവനന്തപുരം]], [[Kerala]], India | death_date = | death_place = | othername = നന്ദു | occupation = നടൻ | nationality = [[ഭാരതീയൻ]] | yearsactive = 1986 – present | parents = കൃഷ്ണമൂർത്തി, സുകുമാരി | Sibling (s) = കവിത നന്ദലാൽ | children = നന്ദിത,കൃഷൻ }} നന്ദു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''നന്ദലാൽ കൃഷ്ണമൂർത്തി''' മലയാളചലച്ചിത്രനടൻ എന്ന നിലയിലാണ് പ്രശസ്തൻ. മുപ്പത് വർഷത്തോളമായി രംഗത്തുണ്ടെങ്കിലും കമലദളം പോലുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും [[മോഹൻലാൽ]] നായകനായി 2012ൽ [[രഞ്ജിത്ത്|രഞ്ജിത്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[സ്പിരിറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|സ്പിരിറ്റ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ കുടിയൻ കഥാപാത്രമാണ് നന്ദുവിനെ പ്രശസ്തനാക്കിയത്. <ref>{{cite web|title=Actor Nandu gets busy|url=http://www.nowrunning.com/malayalam/actor-nandu-gets-busy/69510/story.htm|publisher=nowrunning.com|accessdate=2013-05-12|date=29 April 2013|archive-date=2013-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20130506040947/http://www.nowrunning.com/malayalam/actor-nandu-gets-busy/69510/story.htm|url-status=dead}}</ref> പ്രിയദർശന്റെ പല ചിത്രങ്ങളിലും വേഷമിട്ടിട്ടുള്ള നന്ദുവിനു സ്പിരിറ്റിലെ അഭിനയത്തിനു മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള SIIMA അവാർഡ് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി ==വ്യക്തിജീവിതം== 1965ൽ തിരുവനന്തപുരത്തടുത്ത് തൈക്കാട്ടിൽ [[ടേബിൾ ടെന്നീസ്]] കോച്ച് കൃഷ്ണമൂർത്തിയുടെയും സംഗീതജ്ഞ സുകുമാരിയുടെ യും മകനായി ജനിച്ചു. ജനിച്ച് 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അമ്മ മരിച്ചു.<ref>{{cite web|title=Manam Pole Mangalyam|url=https://www.youtube.com/watch?v=wkV9Z0xpcdE|publisher=jaihindtv|accessdate=12 August 2015}}</ref> അമ്മാവനും അമ്മാവിയുമാണ് വളർത്തിയത്.<br> 1997ൽ കവിത നന്ദലാൽ ജീവിതസഖിയായി. 1999ൽ നന്ദിത, 2013ൽ കൃഷൻ എന്നിവർ ജനിച്ചു.ref>http://www.mangalam.com/mangalam-varika/193436 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140614001214/http://www.mangalam.com/mangalam-varika/193436 |date=2014-06-14 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/life-style/success/26910?page=0,0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-30 |archive-date=2013-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203075809/http://www.mangalam.com/life-style/success/26910?page=0,0 |url-status=dead }}</ref> ==കലാജീവിതം== 1986ൽ [[മോഹൻലാൽ]] നായകനായ [[വേണു നാഗവള്ളി]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[സർവ്വകലാശാല]]ആണ് ആദ്യ ചിത്രം. പിന്നീട് 20 വർഷത്തോളം പ്രതിവർഷം രണ്ടും മൂന്നും ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. മിക്കവാറും കോളജ് വിദ്യാർത്ഥി വേഷങ്ങൾ ആണ് ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത്. 2012ലെ [[സ്പിരിറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|സ്പിരിറ്റ്]] രഞ്ജിത് സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രത്തിലെ മണിയൻ എന്ന കുടിയൻ കഥാപാത്രമാണ് വഴിത്തിരിവായത്. ==സിനിമാജീവിതം== ===മലയാളം=== {| class="wikitable sortable" |- ! ക്ര.നം. !! വർഷം !! ചിത്രം !!വേഷം |- |1||2019 ||[[അതിരൻ]] || |- |2||2019 ||[[ആൻ ഇന്റർ നാഷണൻ ലോക്കൽ]] || |- |3||2019 ||[[വാരിക്കുഴിയിലെ കൊലപാതകം]] || |- |4||2019 ||[[ഇലകൾ പച്ച പൂക്കൾ മഞ്ഞ]] || |- |5||2019 ||[[അനിയൻ കുഞ്ഞിനും തന്നാലായത്]] || |- |6|| 2018 ||[[ക്വീൻ]] ||അഡ്വ്. കലൂർ |- |7|| 2018 ||[[വണ്ടർ ബോയ്സ്]] || |- |8|| 2018 ||[[മഴയത്ത്]] || |- |9|| 2018 ||[[അങ്ങ് ദൂരെ ഒരു ദേശത്ത്]] || |- |10|| 2018 ||[[രണം]] || |- |11|| 2018 ||[[ഒടിയൻ]] || |- |12|| 2018 ||[[സുഖമാണോ ദാവീദേ]] || |- |13|| 2018 ||[[സ്റ്റ്രീറ്റ് ലൈറ്റ്സ്]] || |- |14|| 2018 ||[[മിക്കി]] || |- |15|| 2017 ||[[മാസ്റ്റർപീസ്]] ||ബാലൻ മാസ്റ്റർ |- |16|| 2017 ||[[തൃശ്ശിവപേരൂർ ക്ലപ്തം]] || |- |17|| 2017 ||[[ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ജോയ്]] ||ജഡ്ജി |- |18|| 2017 ||[[സർവ്വോപരി പാലാക്കാരൻ]] ||മണിസ്സാമി (വില്ലൻ) |- |19|| 2017 ||[[മൈ സ്റ്റോറി]] || |- |20|| 2017 ||[[പശു]] || |- |21|| 2017 ||[[വിമാനം]] || |- |22|| 2017 ||[[സ്വയം]] || |- |23|| 2017 ||[[കുപ്പിവള]] || |- |24|| 2017 ||[[വിളക്കുമരം]] || |- |25|| 2016 ||[[പുലിമുരുകൻ]] ||ദിവാകരൻ (ഫോറസ്റ്റ് ഗാർഡ്) |- |26|| 2016 ||[[പിന്നെയും]] || |- |27|| 2016 ||[[കരിങ്കുന്നം സിക്സസ്]] || |- |28|| 2016 ||[[സ്കൂൾ ബസ്]] || |- |29|| 2016 ||[[മൺസൂൺ മാംഗോസ്]] || |- |30|| 2016 ||[[ആൾരൂപങ്ങൾ]] || |- |31|| 2016 ||[[ബുദ്ധനും ചാപ്ലിനും ചിരിക്കുന്നു]] || |- |32|| 2015 ||[[ഉട്ടോപ്യയിലെ രാജാവ്]] || |- |33|| 2015 ||[[തിലോത്തമ]] || |- |34|| 2015 ||[[രസം]] || |- |35|| 2015 ||[[റാസ്പുട്ടിൻ]] || |- |36|| 2015 ||[[കന്യക ടാക്കീസ്]] || |- |37|| 2015 ||[[മറിയം മുക്ക്]] || |- |38|| 2014 ||[[ബുദ്ധൻ ചിരിക്കുന്നു]] || |- |39|| 2014 ||[[ഗോഡ്സ് ഓൺ കണ്ട്രി]] || |- |40|| 2014 ||[[ആമയും മുയലും]] || |- |41|| 2014 ||[[ഒറ്റമന്ദാരം]] || |- |42|| 2014 ||[[മെഡുല്ല ഒബ്ലോങ്കേറ്റ]] || |- |43|| 2014 ||[[സോളാർ സ്വപ്നം]] || |- |44|| 2014 ||[[കളർ ബലൂൺ]] || |- |45|| 2014 ||[[ദ ഡോൾഫിൻസ്]] || |- |46|| 2014 ||[[@ അന്ധേരി]] || |- |47|| 2013 ||[[വിശുദ്ധൻ]] || |- |48|| 2013 ||[[നമ്പൂതിരിയുവാവ് 43 വയസ്സ്]] || |- |49|| 2013 ||[[മിസ് ലേഖ തരൂർ കാണുന്നത്]] ||നന്ദഗോപൻ |- |50|| 2013 ||[[ഏഴാമത്തെ വരവ്]] ||രാമൻ നായർ |- |51|| 2013 ||[[6ബി പാരഡൈസ്]] || |- |52|| 2013 ||[[ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം ക്ലീറ്റസ്]] ||ലക്ഷ്മിയുടെ അച്ഛൻ |- |53|| 2013 ||[[ABCD- അമേരിക്കൻ ബോൺ കൺഫ്യൂസ്ഡ് ദേശി]] ||കുഞ്ഞച്ചൻ |- |54|| 2013 ||[[അപ് & ഡൗൺ മുകളിൽ ഒരാളുണ്ട്]] ||ചെറിയാൻ |- |55|| 2013 ||[[ഡോണ്ട് വറി ബി ഹാപ്പി]] || |- |56|| 2013 ||[[കൊതറാൻ ഒരു മലയാള സിനിമ]] || |- |57|| 2013 ||[[ഹോട്ടൽ കാലിഫോർണിയ]] ||അണ്ണൻ |- |58|| 2013 ||[[ഇമ്മാനുവൽ]] || |- |59|| 2013 ||[[97 ബാച്ച് മഹാരാജാസ്]] ||പൂക്കുഞ്ഞ് |- |60|| 2013 ||[[ഹൗസ്ഫുൾ]] || |- |61|| 2013 ||[[ഗുഡ്, ബാഡ്, അഗ്ലി]] ||മാർത്താണ്ഡൻ |- |62|| 2013 ||[[ആമേൻ]] || |- |63|| 2013 ||[[നഖങ്ങൾ]] ||മഞ്ഞില ജി കുമാർ |- |64|| 2013 ||[[നത്തോലി ഒരു ചെറിയ മീനല്ല]] || |- |65|| 2013 ||[[നാടോടിമന്നൻ]] || |- |66|| 2012 ||[[സ്പിരിറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|സ്പിരിറ്റ്]] ||മണിയൻ |- |67|| 2012 ||[[നമുക്കുപാർക്കാൻ]] || |- |68|| 2012 ||[[പറുദീസ]] || |- |69|| 2012 ||[[ഇഡിയറ്റ്സ്]] || |- |70|| 2012 ||[[തിരുവമ്പാടി തമ്പാൻ]] || |- |71|| 2012 ||[[916]] || |- |72|| 2012||[[ഹീറോ]] || |- |73|| 2012 ||[[ഒഴിമുറി]] || |- |74|| 2012 ||[[പോപ്പിൻസ്]] || |- |75|| 2012 ||[[മാസ്റ്റേഴ്സ്]] || |- |76|| 2011 ||[[ബ്യൂട്ടിഫുൾ]] ||കമലു |- |77|| 2011 ||[[നാടകമേ ഉലകം]] || |- |78|| 2011 ||[[തേജാഭായി ആന്റ് ഫാമിലി]] ||ഡോ. മാധവൻ തമ്പി |- |79|| 2011 ||[[സോൾട്ട് ആന്റ് പെപ്പർ]] ||ഭാസ്കരൻ നായർ |- |80|| 2011 ||[[പ്രിയപ്പെട്ട നാട്ടുകാരെ]] ||കെ.പി സ്കറിയ |- |81|| 2010 ||[[ബോഡി ഗാർഡ്]] || |- |82|| 2009 ||[[സീതാകല്യാണം]] || |- |83|| 2009 ||[[കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം]] || |- |84|| 2008 ||[[തിരക്കഥ]] || |- |85|| 2008 ||[[വിലാപങ്ങൾക്കപ്പുറം]] ||മാധവൻ കുട്ടി |- |86|| 2007 ||[[നാലുപെണ്ണുങ്ങൾ]] ||നാരായണൻ |- |87|| 2005 ||[[ദ കാമ്പസ്]]|| |- |88|| 2004 ||[[ഗോവിന്ദൻ കുട്ടി തിരക്കാണ്]]||രമണൻ |- |89|| 2004 ||[[തെക്കേക്കര സൂപ്പർഫാസ്റ്റ്]]|| |- |90|| 2004 ||[[വാമനപുരം ബസ്‌റൂട്ട്]]|| |- |91|| 2003 ||[[അമ്മക്കിളിക്കൂട്]]|| |- |92|| 2003 ||[[ബാലേട്ടൻ]]||സുകുമാരൻ |- |93|| 2001 ||[[അച്ഛനെയാണെനിക്കിഷ്ടം]]|| |- |94|| 2001 ||[[റൊമാൻസ്]]|| |- |95|| 2000 ||[[ഇന്ദ്രിയം]]|| |- |96|| 2000 ||[[ഇന്ത്യ ഗേറ്റ്]]|| |- |97|| 2000 ||[[സ്നേഹപൂർവ്വം അന്ന]]|| |- |98|| 199 ||[[ഇന്ദുലേഖ]]|| |- |99|| 1998 ||[[സുന്ദരകില്ലാഡി]]|| |- |100|| 1998 ||[[കൈക്കുടന്ന നിലാവ്]]|| |- |101|| 1998 ||[[ബ്രിട്ടീഷ് മാർക്കറ്റ്]]||അണ്ണൻ സോമൻ |- |102|| 1998 ||[[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ]]|| |- |103|| 1993 ||[[ഇഷ്ടമാണ് നൂറുവട്ടം]]|| |- |104|| 1996 ||[[മൂക്കില്ലാരാജ്യത്ത് മുറിമൂക്കൻ]]|| |- |105|| 1995 ||[[നിർണ്ണയം]]|| |- |106|| 1995 ||[[മഴവിൽ കൂടാരം]]|| |- |107|| 1994 ||[[വിഷ്ണു]]|| |- |108|| 1994 ||[[സൈന്യം]]||സേൽസ് മേൻ |- |109|| 1994 ||[[കാശ്മീരം]]||സഞ്ജയ് |- |110|| 1994 ||[[തേന്മാവിൻ കൊമ്പത്ത്]]||തിമ്മയ്യൻ |- |111|| 1993 ||[[ബട്ടർഫ്ലൈസ്]]||പവിത്രൻ |- |112|| 1993 ||[[ആയിരപ്പറ]]|| |- |113|| 1993 ||[[കളിപ്പാട്ടം]]|| |- |114|| 1991 ||[[അഭിമന്യു]]|| |- |115|| 1991 ||[[കിഴക്കുണരും പക്ഷി]]|| |- |116|| 1991 ||[[കിലുക്കം]]||പിള്ളയുടെ ബന്ധു |- |117|| 1990 ||[[ഏയ് ഓട്ടോ]]||ലോനപ്പൻ |- |118|| 1989 ||[[അടിക്കുറിപ്പ്]]||ദന്തിസ്റ്റിന്റെ സഹായി |- |119|| 1989 ||[[ചരിത്രം]]|| |- |120|| 1989 ||[[സ്വാഗതം]]|| |- |121|| 1987 ||[[അയിത്തം]]|| |- |122|| 1986 ||[[യുവജനോത്സവം]]|| |- |123|| 1986 ||[[സർവ്വകലാശാല]]||ജോസ് എബ്രഹാം |} ===തമിഴ്=== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! വർഷം !! ചിത്രം !!വേഷം |- |||2014 ||[[കാതൽ മുടിച്ചു]] || |- |||2003 ||[[ലേസ ലേസ]] || |} ===ഹിന്ദി=== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! വർഷം !! ചിത്രം !!വേഷം |- |||1998 ||[[ഡോളി സജ കെ രഖ്ന]] || * 1998 - [[Doli Saja Ke Rakhna]] |} ==ടെലിവിഷൻ ജീവിതം== *സത്യം ശിവം സുന്ദരം (അമൃത) *ദേവീമാഹാത്മ്യം (ഏഷ്യാനെറ്റ്) *ശ്രീ മഹാഭാഗവതം(ഏഷ്യാനെറ്റ്) *[[സ്വാമി അയ്യപ്പൻ]] (ഏഷ്യാനെറ്റ്) *ചന്ദ്രോദയം(ഡിഡി മലയാളം) ==അവാർഡ്കൾ== *;നോമിനേഷൻ [[ഫിലിം ഫെയർ]]- സ്വഭാവനടൻ- ([[സ്പിരിറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|സ്പിരിറ്റ്]] ) ==അവലംബം== *[http://www.thehindu.com/features/cinema/accent-on-characters/article3862691.ece The Hindu Actor Nandulal. Photo: Special Arrangement TOPICS cinema Malayalam cinema people celebrity Actor Nandulal Krishnamoorthy has found his space in tinselville post his spirited performance in Spirit. ] *{{Reflist}} *[http://entertainment.oneindia.in/celebs/nandu/filmography.html Nandu Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140723190506/http://entertainment.oneindia.in/celebs/nandu/filmography.html |date=2014-07-23 }} *[http://cinidiary.com/peopleinfo.php?pigsection=Actor&picata=1&no_of_displayed_rows=2&no_of_rows_page=10&sletter=N Actor Nandu at CiniDiary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110708155755/http://cinidiary.com/peopleinfo.php?pigsection=Actor&picata=1&no_of_displayed_rows=2&no_of_rows_page=10&sletter=N |date=2011-07-08 }} ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb name|id=1459609|name=Nandu}} * [http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Nandu&limit=43 Nandu at MSI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304041814/http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Nandu&limit=43 |date=2016-03-04 }} {{SIIMA Award for Best Actor in a Supporting Role}} [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 9-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1965ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] 8ainrant5d7vfg2elzjt9gaizpnsadk 0 495800 4614939 4084778 2026-04-24T11:10:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614939 wikitext text/x-wiki {{Infobox Russian inhabited locality | en_name = നൊവോസിബിർസ്ക്, Novosibirsk | ru_name = Новосибирск | loc_name1 = | loc_lang1 = | loc_name2 = | loc_lang2 = | loc_name3 = | loc_lang3 = | loc_name4 = | loc_lang4 = | other_name = | other_lang = | image_skyline = NSK Montage 2017.png | image_caption = '''Clockwise:''' [[Alexander Nevsky Cathedral, Novosibirsk|Alexander Nevsky Cathedral]], the Circus, the Trade House, the [[Small West Siberian Railway|Children's Railway]], the [[Novosibirsk railway station|Railway station]], the [[Novosibirsk Opera and Ballet Theatre|Opera and Ballet Theater]] | image_map = | map_caption = | coordinates = {{coord|55|03|N|82|57|E|display=inline,title}} | image_flag = Flag of Novosibirsk.svg | flag_caption = [[Flag of Novosibirsk|Flag]] | image_coa = Coat of Arms of Novosibirsk.svg | coa_caption = [[Coat of arms of Novosibirsk|Coat of arms]] | anthem = ''none'' | anthem_ref = <ref name="Anthem">Article&nbsp;5 of the Charter of Novosibirsk lists a flag and a coat of arms but not an anthem among the symbols of the city.</ref> | holiday = Last Sunday of June | holiday_ref = <ref name="Holiday">Charter of Novosibirsk, Article&nbsp;1</ref> <!-- administrative status --> | federal_subject = [[Novosibirsk Oblast]] | federal_subject_ref = <ref name="OblastAdmCtr" /> | adm_district_jur = | adm_district_jur_ref = | adm_inhabloc_jur = | adm_inhabloc_jur_ref = | adm_citydistrict_jur = | adm_citydistrict_type = | adm_citydistrict_jur_ref = | adm_selsoviet_jur = | adm_selsoviet_type = | adm_selsoviet_jur_ref = | capital_of = | capital_of_ref = | adm_ctr_of1 = [[Novosibirsk Oblast]] | adm_ctr_of1_ref = <ref name="OblastAdmCtr" /> | adm_ctr_of2 = [[City of federal subject significance|City]] of Novosibirsk | adm_ctr_of2_ref = <ref name="OKATO2" /> | adm_ctr_of3 = [[Novosibirsky District]] | adm_ctr_of3_ref = <ref name="OKATO1">{{OKATO reference|50 240}}</ref> | inhabloc_cat = City | inhabloc_cat_ref = <ref name="OKATO1" /> | inhabloc_type = | inhabloc_type_ref = <!-- municipal status --> | mun_district_jur = | mun_district_jur_ref = | urban_okrug_jur = Novosibirsk Urban Okrug | urban_okrug_jur_ref = <ref name="NovosibirskO_mun" /> | urban_settlement_jur = | urban_settlement_jur_ref = | rural_settlement_jur = | rural_settlement_jur_ref = | inter_settlement_territory = | inter_settlement_territory_ref = | mun_admctr_of1 = City of Novosibirsk | mun_admctr_of1_ref = <ref name="OKTMO">{{OKTMO reference|50 701}}</ref> | mun_admctr_of2 = Novosibirsky Municipal District | mun_admctr_of2_ref = <ref name="NovosibirskO_mun0">Law ''On the Administrative Centers of the Municipal Districts and Rural Settlements of Novosibirsk Oblast''</ref> | leader_title = Head (Mayor) | leader_title_ref = <ref name="HeadLegis">Charter of Novosibirsk, Article&nbsp;27</ref> | leader_name = [[Anatoly Lokot]] | leader_name_ref = <ref name="LeaderName">Official website of Novosibirsk. [http://www.novo-sibirsk.ru/articles/mayor/ Anatoly Yevgenyevich Lokot] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090827171503/http://www.novo-sibirsk.ru/articles/mayor/ |date=August 27, 2009 }}, Mayor of Novosibirsk {{in lang|ru}}</ref> | representative_body = [[Council of Deputies of the City of Novosibirsk|Council of Deputies]] | representative_body_ref = <ref name="HeadLegis" /> <!-- statistics --> | elevation_m = | area_km2 = 502.7 | area_km2_ref = <ref name="Stats">Official website of Novosibirsk. [http://novo-sibirsk.ru/articles/novosibirsk/obschaja-informatsija/ General Information] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151022051602/http://novo-sibirsk.ru/articles/novosibirsk/obschaja-informatsija/ |date=October 22, 2015 }} {{in lang|ru}}</ref> | pop_2010census = 1473754 | pop_2010census_rank = 3rd | pop_2010census_ref = <ref name="2010Census" /> | pop_latest = 1567087 | pop_latest_date = January 2015 | pop_latest_ref = <ref name="2015Est" /> | population_demonym = | time_zone_ref = <!-- history --> | established_date = 1893 | established_title = | established_date_ref = <ref name="Established" /> | current_cat_date = {{OldStyleDateDY|January 10,|1904|December 28, 1903}} | current_cat_date_ref = <ref name="Names" /> | abolished_date = | abolished_date_ref = <!-- misc --> | postal_codes = {{hidden|List|630000, 630001, 630003–630005, 630007–630011, 630015, 630017, 630019, 630020, 630022, 630024, 630025, 630027–630030, 630032–630037, 630039–630041, 630045–630049, 630051, 630052, 630054–630061, 630063, 630064, 630066, 630068, 630071, 630073, 630075, 630077–630080, 630082–630084, 630087–630092, 630095–630100, 630102, 630105–630112, 630114, 630116, 630117, 630119–630121, 630123, 630124, 630126, 630128, 630129, 630132, 630133, 630136, 630200, 630201, 630700, 630880, 630885, 630890, 630899–630901, 630910, 630920–630926, 630970–630978, 630980–630983, 630985, 630988, 630989, 630991–630993, 901026, 901036, 901073, 901076, 901078, 901095, 901243, 901245, 901246, 991214}} | postal_codes_ref = | dialing_codes = 383 | dialing_codes_ref = <ref>{{Cite web | url=https://www.timeanddate.com/worldclock/dialingcodes.html?p1=102&p2=375&number= | title=International Dialing Codes - how to call from Hong Kong – Hong Kong to Russia – Novosibirsk – Novosibirsk}}</ref> | website = http://www.novo-sibirsk.ru }} [[റഷ്യ]]യിലെ [[Novosibirsk Oblast|നൊവോസിബിർസ്ക് ഒബ്ലാസ്റ്റിന്റെ]] തലസ്ഥാനമാണ്‌ '''നൊവോസിബിർസ്ക്''' ('''Novosibirsk''' ({{IPAc-en|ˌ|n|oʊ|v|ə|s|ɪ|ˈ|b|ɪər|s|k|,_|-|v|oʊ|s|-}}, <small>also</small> {{IPAc-en|UK|ˌ|n|ɒ|v|-}};<ref> {{cite book|last=Wells|first=John C.|year=2008|title=Longman Pronunciation Dictionary|url=https://archive.org/details/longmanpronuncia0000unse|edition=3rd|publisher=Longman|isbn=978-1-4058-8118-0}}</ref> <ref>{{cite book|last=Roach|first=Peter|year=2011|title=Cambridge English Pronouncing Dictionary|edition=18th|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-15253-2}} </ref> {{lang-rus|Новосиби́рск|p=nəvəsʲɪˈbʲirsk|a=ru-Новосибирск.ogg}}, li.:''പുതിയ സൈബീരിയ'' "New Siberia"). [[ഒബി നദി]]ക്കരയിലായി [[സൈബീരിയ]]യുടെ തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തായി ഈ നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു,<ref>[http://gelio.newsib.ru/post/231/ Новосибирская ГЭС. Вокруг здания ГЭС, водосливная плотина :: Gelio | Слава Степанов] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130808043817/http://gelio.newsib.ru/post/231/ |date=August 8, 2013 }}. Gelio.newsib.ru. Retrieved on 2013-08-16.</ref> റഷ്യയിൽ [[list of cities and towns in Russia by population|ഏറ്റവുമധികം ജനങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന]] നഗരങ്ങളിൽ [[മോസ്കോ]], [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ്]] എന്നിവ കഴിഞ്ഞാൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്താണു ഈ നഗരം. 2018 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം 16,12,833 ആളുകൾ താമസിക്കുന്ന നൊവോസിബിർസ്ക് റാഷ്യയുടെ ഏഷ്യൻ പ്രദേശത്തിലെ ഏറ്റവുമധികം ജനങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന നഗരവുമാണ്‌.<ref>{{cite web |url= http://novosibstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/novosibstat/resources/3a73800044e29e9fa598afde4cdebdf4/Численность+населения+по+муниципальным+образованиям+на+1+января+2018+года+и+в+среднем+за+2017+год.pdf |publisher= Novosibirsk Oblast Territorial Branch of the Federal State Statistics Service. |title= Численность населения по муниципальным районам и городским округам Новосибирской области на 1 января 2018 года и в среднем за 2017 год |access-date= 2021-08-14 |archive-date= 2018-08-23 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180823105510/http://novosibstat.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/novosibstat/resources/3a73800044e29e9fa598afde4cdebdf4/%D0%A7%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C+%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F+%D0%BF%D0%BE+%D0%BC%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%BC+%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BC+%D0%BD%D0%B0+1+%D1%8F%D0%BD%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8F+2018+%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0+%D0%B8+%D0%B2+%D1%81%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%B5%D0%BC+%D0%B7%D0%B0+2017+%D0%B3%D0%BE%D0%B4.pdf |url-status= dead }}</ref> നിർദ്ദിഷ്ട [[ട്രാൻസ് സൈബീരിയൻ റെയിൽപ്പാത]] ഓബ് നദിയെ മുറിച്ചു കടക്കുന്ന പ്രദേശത്തിലായാണ്‌ 1893-ൽ നോവോസിബിർസ്ക് സ്ഥാപിതമായത്. യഥാർത്ഥത്തിൽ നോവോണിക്കോളയേവ്സ്ക് (Novonikolayevsk) എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ട ഈ നഗരം അതിവേഗം ഒരു പ്രധാന ഗതാഗത, വാണിജ്യ, വ്യാവസായിക കേന്ദ്രമായി വളർന്നു. റഷ്യൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം മൂലം നഗരം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടുവെങ്കിലും [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ്]] കാലഘട്ടത്തിൽ അത് പുനരുദ്ധരിക്കപ്പെടുകയും 1926 ൽ അതിന്റെ ഇന്നത്തെ പേര് നേടുകയും ചെയ്തു. സ്റ്റാലിനു കീഴിൽ നോവോസിബിർസ്ക് സൈബീരിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി മാറി. രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധകാലത്ത് [[Eastern Front (World War II)|മഹത്തായ ദേശസ്നേഹയുദ്ധം]] പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് യൂറോപ്യൻ റഷ്യയിൽ നിന്ന് പല ഫാക്ടറികളും മാറ്റിസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. നിരവധി റഷ്യൻ കോർപ്പറേഷനുകളുടെ ആസ്ഥാനമായ ഇവിടെ പ്രശസ്ത [[Novosibirsk Zoo|നോവോസിബിർസ്ക് മൃഗശാല]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സൈബീരിയയിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ വിമാനത്താവളമായ [[Tolmachevo Airport|ടോൾമാചെവോ വിമാനത്താവളം]] ഈ നഗരത്തിനും പതിനാറ് കിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.anna.aero/european-airport-traffic-trends/|title=European Airport Traffic Trends |work=Aviation database bank, free of charge from anna.aero|accessdate=22 June 2018}}</ref> ==ചരിത്രം== നിർദ്ദിഷ്ട [[ട്രാൻസ് സൈബീരിയൻ റെയിൽപ്പാത]] ഓബ് നദിയെ മുറിച്ചു കടക്കുന്ന പാലത്തിനടുയാണ്‌ 1893-ൽ <ref name="Established">Official website of Novosibirsk. [http://www.novo-sibirsk.ru/articles/novosibirsk/history/ History] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819104258/http://www.novo-sibirsk.ru/articles/novosibirsk/history/ |date=August 19, 2009 }} {{in lang|ru}}</ref> അന്നത്തെ [[സാർ]] ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന [[നിക്കോളാസ് രണ്ടാമൻ]] , [[സെന്റ് നിക്കോളാസ്]] എന്നിവരുടെ ബഹുമാനാർഥം നോവോണിക്കോളയേവ്സ്ക് ('''Novonikolayevsk''' ({{lang|ru|Новониколаевск}}),<ref name="Names">Charter of Novosibirsk, Article&nbsp;1.1</ref> (Novonikolayevsk) എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ട നോവോസിബിർസ്ക് സ്ഥാപിതമായത്. 1696-ൽ സ്ഥാപിതമായ ക്രിവോഷെകോവ്സ്കയ ഗ്രാമത്തിനു സമീപമായാണു പുതിയ നഗരം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതു. 1897 ലെ വസന്തകാലത്ത് പാലം പണി പൂർത്തിയാക്കി, ഇത് പുതിയ വാസസ്ഥലത്തെ പ്രാദേശിക ഗതാഗത കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തുർക്കെസ്താൻ-സൈബീരിയ റെയിൽവേ പൂർത്തിയായതോടെ നഗരത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിച്ചു. പുതിയ റെയിൽ‌വേ നോവാനിക്കോലയേവ്സ്കിനെ മധ്യേഷ്യയിലേക്കും കാസ്പിയൻ കടലിലേക്കും ബന്ധിപ്പിച്ചു.<ref name="all">{{Cite web |url=http://www.allsiberia.com/novosibirsk/ |title=AllSiberia |access-date=2019-12-29 |archive-date=2008-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080211122744/http://allsiberia.com/novosibirsk/ |url-status=dead }}</ref> പാലം തുറക്കുന്ന സമയത്ത് 7,800 ആളുകളായിരുന്നു നോവോണിക്കോളയേവ്സ്കിൽ താമസിച്ചിരുന്നത്. അതിവേഗം വികസിച്ച ഇവിടെ 1906-ൽ ആദ്യത്തെ ബാങ്ക് തുറന്നു. 1915 ഓടെ ഇവിടെ മൊത്തം അഞ്ച് ബാങ്കുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. 1907 ൽ, 47,000-ലധികം ജനസംഖ്യയുള്ള നോവോണിക്കോളയേവ്സ്കിന് സ്വയംഭരണത്തിനുള്ള മുഴുവൻ അവകാശങ്ങളും നൽകി പട്ടണ പദവി ലഭിച്ചു. വിപ്ലവത്തിനു മുമ്പുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ നോവോണിക്കോളയേവ്സ്കിലെ ജനസംഖ്യ 80,000 ആയി. നഗരത്തിന് സ്ഥിരവും വേഗത്തിലുള്ളതുമായ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുണ്ടായി, സൈബീരിയയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വാണിജ്യ വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി ഇത് മാറി. ഇത് ഒരു പ്രധാന കാർഷിക സംസ്കരണ വ്യവസായവും,<ref>{{cite web|url=http://biz.newsib.ru/news/theme/52/|title=Сельское хозяйство :: Бизнес-журнал, новости Новосибирска и Новосибирской области|publisher=Biz.newsib.ru|accessdate=2013-03-12|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130224041400/http://biz.newsib.ru/news/theme/52/|archivedate=February 24, 2013|df=mdy-all}}</ref> ഒരു [[വൈദ്യുതിനിലയം]], ഇരുമ്പ് ഫൗണ്ടറി, ചരക്ക് വിപണി, നിരവധി ബാങ്കുകൾ, വാണിജ്യ, ഷിപ്പിംഗ് കമ്പനികൾ എന്നിവയും ഇവിടെ നിലവിൽ വന്നു. 1917 ആയപ്പോഴേക്കും ഏഴ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളികളും ഒരു റോമൻ കത്തോലിക്കാ പള്ളിയും അവിടെ നിരവധി സിനിമാശാലകൾ, നാൽപത് പ്രൈമറി സ്കൂളുകൾ, ഒരു ഹൈസ്കൂൾ, ടീച്ചിംഗ് സെമിനാരി എന്നിവ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. നിർബന്ധിത പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ആരംഭിച്ച റഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒന്നായി 1913-ൽ നോവോണിക്കോളയേവ്സ്ക് മാറി.<ref name=all/> [[Russian Civil War|റഷ്യൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം]] നഗരത്തെ തളർത്തി. യുദ്ധകാല പകർച്ചവ്യാധികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് [[ടൈഫസ്]], [[കോളറ]] എന്നിവ കാരണം ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ട . യുദ്ധസമയത്ത് ഓബ് നദി പാലം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. നഗരചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി നോവോണിക്കോളയേവ്സ്കിലെ ജനസംഖ്യ കുറയാൻ തുടങ്ങി. 1917 ഡിസംബറിൽ സോവിയറ്റ് വർക്കേഴ്സ് ആൻഡ് സോൾജിയേഴ്‌സ് ഡെപ്യൂട്ടീസ് നഗരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു. 1918 മെയ് മാസത്തിൽ [[Czechoslovak Legion|ചെക്കോസ്ലോവാക് ലെജിയൻ]] വിപ്ലവ സർക്കാരിനെതിരെ ഉയർന്നുവന്നു, [[White movement|വൈറ്റ് ഗാർഡുകളുമായി]] ചേർന്ന് നോവോണിക്കോളയേവ്സ്കിനെ പിടിച്ചെടുത്തു. 1919-ൽ [[Red Army|റെഡ് ആർമി]] നഗരം പിടിച്ചെടുത്തു<ref name=all /> ==അവലംബം== {{അവലംബങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:റഷ്യയിലെ നഗരങ്ങൾ]] 0sb2phnbb4aj1nfel62z9bedusvf4h9 0 503182 4614854 3813048 2026-04-23T17:42:14Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614854 wikitext text/x-wiki {{pu|Togo (dog)}} {{Infobox animal | name = | image = Leonhard Seppala with dogs.jpg | caption = ഏകദേശം 1924-1925 കാലഘട്ടത്തിൽ തന്റെ ആറ് സ്ലെഡ് നായ്ക്കൾക്കൊപ്പം പോസ് ചെയ്യുന്ന മുഷർ ലിയോൺഹാർഡ് സെപ്പാല. നായയുടെ പേരുകൾ ഇടത്തുനിന്ന് വലത്തോട്ട് - ടോഗോ, കരിൻസ്കി, ജാഫെറ്റ്, പീറ്റ്, അജ്ഞാത നായ, ഫ്രിറ്റ്സ്. | birth_name = | othername = | species = ''[[നായ|കാനിസ് ലൂപ്പസ് ഫാമിലിയാരിസ്]]'' | breed = [[ സൈബീരിയൻ ഹസ്കി]] | gender = ആൺ | birth_date = 1913 | birth_place = | death_date = December 5, 1929 (aged 16) | death_place = [[Poland Spring, Maine|Poland Spring]], [[മെയ്ൻ]] | resting_place = അലാസ്കയിലെ വസില്ലയിൽ | resting_place_coordinates = | nationality = | occupation = [[തെന്നുവണ്ടി നായ]] | employer = | role = | years_active = | known = 1925-ലെ നോമിലേക്കുള്ള സിറം യാത്ര. | tricks = | awards = | title = എക്കാലത്തെയും വീര മൃഗം - "ടൈം മാഗസിൻ" | term = | predecessor = | successor = | owner = ലിയോനാർഡ് സെപ്പാല | parents = | children = Togo (II), Kingeak, Paddy, Bilka (and others). | weight = | height = | appearance = | namedafter = [[Tōgō Heihachirō]] | website = }} ലിയോൺഹാർഡ് സെപ്പാലയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഒരു [[തെന്നുവണ്ടി നായ|സ്ലെഡ്]] (''ലീഡ് ഡോഗ്'') നായയായിരുന്നു '''ടോഗോ''' (1913 – December 5, 1929).<ref name=litsite1>{{cite web |url=http://www.litsite.org/index.cfm?section=Digital-Archives&page=Land-Sea-Air&cat=Dog-Mushing&viewpost=2&contentid=2561 |title=Togo and Balto, Dog Heroes |last1=Houdek |first1=Jennifer |last2=Brown |first2=Tricia |work=LitSite Alaska |publisher=University of Alaska Anchorage |accessdate=November 14, 2012 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1925-ൽ അലാസ്‌കയിൽ നടന്ന നോം സിറം റണിൽ ([[നോം, അലാസ്ക|നോമിലെ]] രോഗികളായ കുട്ടികൾക്ക് മരുന്ന് എത്തിക്കാനുള്ള യാത്ര) പങ്കെടുത്ത് 300 മൈലുകൾ (480 km) ഓടിയ നായയാണ്. ഈ യാത്രയിൽ [[ബാൾട്ടോ]] എന്ന പ്രസിദ്ധമായ നായ ഓടിയത് 50 കിലോമീറ്റർ മാത്രമായിരുന്നു.<ref>{{Cite news|url=http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2059858_2059863_2060458,00.html|title=Top 10 Heroic Animals|last=Steinmetz|first=Katy|date=2011-03-21|newspaper=Time|issn=0040-781X|access-date=2016-07-25}}</ref> ഗണ്ണർ കാസൻ എന്ന മഷെറും (Rider) ബാൾട്ടോയും അവസാന ഭാഗം ചെയ്തതിനാൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായി. മാധ്യമങ്ങൾ ബാൾട്ടോയ്ക്ക് നൽകിയ ശ്രദ്ധ ടോഗോയ്ക്ക് ലഭിക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെന്ന് പലരും വിശ്വസിക്കുന്നു. 2019-ൽ [[ടോഗോ (ചലച്ചിത്രം)|ടോഗോയെക്കുറിച്ച്]] [[ഹോളിവുഡ് സിനിമ|ഹോളിവുഡിൽ]] സാഹസിക സിനിമ ഇറങ്ങി. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:പ്രശസ്തരായ നായകൾ]] dpovu2ffhpcab8xypdifkk969i3uzzr 0 505851 4614873 4099892 2026-04-23T22:36:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614873 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography|name=Thibaut Courtois|nationalyears1=2009–2010|clubs3=→ [[Atlético Madrid]] (loan)|caps3=111|goals3=0|years4=2018–|clubs4=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]|caps4=51|goals4=0|nationalteam1=[[Belgium national under-18 football team|Belgium U18]]|goals2=0<!-- No live updates while a game is still ongoing. Thank you. -->|nationalcaps1=4|nationalgoals1=0|nationalyears2=2011–|nationalteam2=[[Belgium national football team|Belgium]]|nationalcaps2=79<!--Please also adjust the date of "ntupdate" below, by typing the time you adapted the number of caps. Thank you.-->|nationalgoals2=0|club-update=21:57, 8 March 2020 (UTC)|nationalteam-update=16 November 2019|years3=2011–2014|caps2=126<!-- Only league matches; no live updates. Please also adjust the club-update parameter. Thank you. -->|image=Courtois 2018 (cropped).jpg|clubnumber=13|image_size=200|caption=Courtois lining up for [[Belgium national football team|Belgium]] at the [[2018 FIFA World Cup]]|fullname=Thibaut Nicolas Marc Courtois<ref>{{cite web |url=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=14518 |title=Acta del Partido celebrado el 28 de agosto de 2011, en Madrid |trans-title=Minutes of the Match held on 28 August 2011, in Madrid |publisher=Royal Spanish Football Federation |accessdate=11 June 2019 |language=Spanish |archive-date=2012-07-07 |archive-url=https://archive.today/20120707194803/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=14518 |url-status=dead }}</ref>|birth_date={{birth date and age|1992|5|11|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_Squadlists.pdf |title=FIFA World Cup Russia 2018: List of players: Belgium |publisher=FIFA |format=PDF |page=3 |date=15 July 2018 |accessdate=11 June 2019 |archive-date=2019-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |url-status=dead }}</ref>|birth_place=[[Bree, Belgium]]|height=1.99 m<ref>{{cite web |url=https://www.realmadrid.com/en/football/squad/thibaut--courtois|title=Thibaut Courtois |publisher=Real Madrid CF |accessdate=21 January 2019}}</ref>|position=[[Goalkeeper (association football)|Goalkeeper]]|currentclub=[[Real Madrid CF|Real Madrid]]|youthyears1=1997–1999|clubs2=[[Chelsea F.C.|Chelsea]]|youthclubs1=Bilzen V.V.|youthyears2=1999–2009|youthclubs2=[[K.R.C. Genk|Genk]]|years1=2009–2011|clubs1=[[K.R.C. Genk|Genk]]|caps1=41|goals1=0|years2=2011–2018|medaltemplates={{Medal|Sport|Men's [[Association football|football]]}} {{Medal|Country|{{fb|BEL}}}} {{Medal|Comp|[[FIFA World Cup]]}} {{Medal|3rd|[[2018 FIFA World Cup|2018 Russia]]|}}}} '''തിബൗട്ട് നിക്കോളാസ് മാർക്ക് കോർട്ടോയിസ്''' (ജനനം: 11 മെയ് 1992) സ്പാനിഷ് ക്ലബ് [[റിയൽ മാഡ്രിഡ് സി.എഫ്|റയൽ മാഡ്രിഡിനും]] ബെൽജിയം ദേശീയ ടീമിനും ഗോൾകീപ്പറായി കളിക്കുന്ന ഒരു ബെൽജിയൻ പ്രൊഫഷണൽ [[ഫുട്ബോൾ]] കളിക്കാരനാണ്. == ഫുട്ബോളിന് പുറത്ത് == === സ്വകാര്യ ജീവിതം === കോർട്ടോയിസ് ഡച്ച്, ഫ്രഞ്ച്, സ്പാനിഷ്, ഇംഗ്ലീഷ് എന്നിവ സംസാരിക്കുന്നു. <ref name="theguardian1">https://www.theguardian.com/football/2012/aug/30/thibaut-courtois-atletico-madrid-chelsea</ref> തിബൗട്ടിന്റെ സഹോദരി വലേരി ഒരു [[വോളീബോൾ|വോളിബോൾ]] കളിക്കാരിയാണ്, ബുഡോവ്‌ലാനി ആഡെക്കും ബെൽജിയത്തിനും വേണ്ടി ഒരു [[വോളീബോൾ|ലിബറോ]] ആയി കളിക്കുന്നു. <ref name="fivb">{{Cite web|url=http://www.fivb.org/viewPressRelease.asp?No=44886&Language=en|title=Getting to know: Belgium "Yellow Tiger" Valérie Courtois|access-date=3 November 2014|publisher=FIVB.org|archive-date=2014-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20141104031405/http://www.fivb.org/viewPressRelease.asp?No=44886&Language=en|url-status=dead}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ വോളിബോൾ കളിക്കാരായിരുന്നു, കുട്ടിക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കായിക വിനോദമായിരുന്നുവെങ്കിലും 12 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഫുട്ബോളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. == കരിയർ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ == === ക്ലബ് === {{updated|8 March 2020}}<ref>{{Soccerway|accessdate=9 February 2015}}</ref><ref>{{cite news |title=Thibaut Courtois Premier League Player Profile |url=http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/thibaut-courtois |work=[[Premier League]] official website |accessdate=10 February 2015 |archive-date=2020-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200412162842/https://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/thibaut-courtois |url-status=dead }}</ref> {{updated|8 March 2020}}<ref>{{Soccerway|accessdate=9 February 2015}}</ref><ref>{{cite news |title=Thibaut Courtois Premier League Player Profile |url=http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/thibaut-courtois |work=[[Premier League]] official website |accessdate=10 February 2015 |archive-date=2020-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200412162842/https://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/thibaut-courtois |url-status=dead }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="2" |League ! colspan="2" |National Cup{{efn|Includes [[Belgian Cup]], [[Copa del Rey]] and [[FA Cup]]}} ! colspan="2" |League Cup{{efn|Include [[EFL Cup]]}} ! colspan="2" |Europe ! colspan="2" |Other ! colspan="2" |Total |- !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="4" |[[:en:K.R.C._Genk|Genk]] |[[:en:2008–09_Belgian_First_Division|2008–09]] |1 |0 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |1 |0 |- |[[:en:2009–10_Belgian_Pro_League|2009–10]] |0 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 |0 |0 |0 |0 |- |[[:en:2010–11_Belgian_Pro_League|2010–11]] |40 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |3<ref name="UEL" group="lower-alpha">All appearance(s) in [[UEFA Europa League]]</ref> |0 | colspan="2" |— |44 |0 |- !Total !41 !0 !1 !0 ! colspan="2" |— !3 !0 !0 !0 !45 !0 |- | rowspan="4" |[[:en:Atlético_Madrid|Atlético Madrid]] (loan) |[[:en:2011–12_Atlético_Madrid_season|2011–12]] |37 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |15<ref name="UEL" group="lower-alpha" /> |0 | colspan="2" |— |52 |0 |- |[[:en:2012–13_Atlético_Madrid_season|2012–13]] |37 |0 |8 |0 | colspan="2" |— |1<ref name="USC" group="lower-alpha">Appearance in [[UEFA Super Cup]]</ref> |0 | colspan="2" |— |46 |0 |- |[[:en:2013–14_Atlético_Madrid_season|2013–14]] |37 |0 |5 |0 | colspan="2" |— |12<ref name="UCL" group="lower-alpha">All appearances in [[UEFA Champions League]]</ref> |0 |2<ref name="SDE" group="lower-alpha">Appearance(s) in [[Supercopa de España]]</ref> |0 |56 |0 |- !Total !111 !0 !13 !0 ! colspan="2" |— !28 !0 !2 !0 !154 !0 |- | rowspan="5" |[[:en:Chelsea_F.C.|Chelsea]] |[[:en:2014–15_Chelsea_F.C._season|2014–15]] |32 |0 |0 |0 |2 |0 |5<ref name="UCL" group="lower-alpha" /> |0 | colspan="2" |— |39 |0 |- |[[:en:2015–16_Chelsea_F.C._season|2015–16]] |23 |0 |3 |0 |0 |0 |3<ref name="UCL" group="lower-alpha" /> |0 |1<ref name="FACS" group="lower-alpha">Appearance in [[FA Community Shield]]</ref> |0 |30 |0 |- |[[:en:2016–17_Chelsea_F.C._season|2016–17]] |36 |0 |3 |0 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— |39 |0 |- |[[:en:2017–18_Chelsea_F.C._season|2017–18]] |35 |0 |1 |0 |1 |0 |8<ref name="UCL" group="lower-alpha" /> |0 |1<ref name="FACS" group="lower-alpha" /> |0 |46 |0 |- !Total !126 !0 !7 !0 !3 !0 !16 !0 !2 !0 !154 !0 |- | rowspan="3" |[[:en:Real_Madrid_CF|Real Madrid]] |[[:en:2018–19_Real_Madrid_CF_season|2018–19]] |27 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |5<ref name="UCL" group="lower-alpha" /> |0 |2<ref name="FCWC" group="lower-alpha">Appearance(s) in [[FIFA Club World Cup]]</ref> |0 |35 |0 |- |[[:en:2019–20_Real_Madrid_CF_season|2019–20]] |24 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |5<ref name="UCL" group="lower-alpha" /> |0 |2<ref name="SC" group="lower-alpha">Appearance(s) in [[Supercopa de España]]</ref> |0 |31 |0 |- !Total !51 !0 !1 !0 ! colspan="2" |— !11 !0 !4 !0 !66 !0 |- ! colspan="2" |Total !329 !0 !22 !0 !3 !0 !57 !0 !8 !0 !419 !0 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} === അന്താരാഷ്ട്രമത്സരങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Serbia_vs_Belgium_2012.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു| 2014 ഫിഫ ലോകകപ്പ് യോഗ്യതാ മത്സരത്തിൽ ബെൽജിയം ഒരു സെർബിയൻ കോർണറിനെതിരെ പ്രതിരോധിക്കുന്നു ]] {{updated|16 November 2019}}<ref>{{NFT player}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eu-football.info/_player.php?id=27590 |title=Thibaut Courtois – national football team player |publisher=eu-football.info}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! colspan="3" | ബെൽജിയം |- ! വർഷം ! അപ്ലിക്കേഷനുകൾ ! ലക്ഷ്യങ്ങൾ |- | 2011 | 1 | 0 |- | 2012 | 6 | 0 |- | 2013 | 7 | 0 |- | 2014 | 13 | 0 |- | 2015 | 6 | 0 |- | 2016 | 14 | 0 |- | 2017 | 8 | 0 |- | 2018 | 15 | 0 |- | 2019 | 9 | 0 |- ! ആകെ ! 79 ! 0 |} == ബഹുമതികൾ == [[പ്രമാണം:Chelsea_2_Spurs_0_Capital_One_Cup_winners_2015_(16507642678).jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|200x200ബിന്ദു| കോർട്ടോയിസും [[പീറ്റർ ചെക്ക്|പെട്രെക്കും]] 2015 [[ഫുട്ബോൾ ലീഗ് കപ്പ്|ലീഗ് കപ്പ്]] ട്രോഫി ഉയർത്തുന്നു ]] '''ജെങ്ക്''' * ബെൽജിയൻ പ്രോ ലീഗ് : 2010–11 '''അറ്റ്ലാറ്റിക്കോ മാഡ്രിഡ്''' * [[ലാ ലിഗാ|ലാ ലിഗ]] : 2013–14 * [[കോപ ഡെൽ റേ]] : 2012–13 * [[യുവേഫ യൂറോപ്പ ലീഗ്]] : 2011–12 * [[യുവേഫ സൂപ്പർ കപ്പ്]] : 2012 * [[യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ്]] റണ്ണറപ്പ്: 2013–14 '''ചെൽസി''' * [[പ്രീമിയർ ലീഗ്]] : 2014–15, 2016–17 <ref>{{Cite web|url=https://www.premierleague.com/players/4911/Thibaut-Courtois/overview|title=Thibaut Courtois: Overview|access-date=16 April 2018|publisher=Premier League}}</ref> * [[എഫ്.എ. കപ്പ്|എഫ്എ കപ്പ്]] : 2017–18 ; റണ്ണർഅപ്പ്: 2016–17 * [[ഫുട്ബോൾ ലീഗ് കപ്പ്]] : 2014–15 '''റിയൽ മാഡ്രിഡ്''' * [[സ്പാനിഷ് സൂപ്പർ കപ്പ്|സൂപ്പർകോപ്പ ഡി എസ്പാന]] : 2019–20 <ref>{{Cite web|url=https://www.marca.com/en/football/real-madrid/cronica/2020/01/12/5e1b882ce2704e6d7a8b4598.html|title=Real Madrid win the Supercopa from the spot|access-date=12 January 2020|date=12 January 2020|website=marca.com}}</ref> * [[ഫിഫ ക്ലബ്ബ് ലോകകപ്പ്|ഫിഫ ക്ലബ് ലോകകപ്പ്]] : 2018 '''ബെൽജിയം''' * [[ലോകകപ്പ്‌ ഫുട്ബോൾ|ഫിഫ ലോകകപ്പ്]] മൂന്നാം സ്ഥാനം: [[ഫുട്ബോൾ ലോകകപ്പ് 2018|2018]] <ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331536/#match-lineups|title=Belgium 2–0 England: Line-ups|access-date=27 April 2019|publisher=FIFA|archive-date=2018-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180724065108/https://www.fifa.com/worldcup/matches/match/300331536/#match-lineups|url-status=dead}}</ref> '''വ്യക്തിഗതം''' * ബെൽജിയൻ പ്രൊഫഷണൽ ഗോൾകീപ്പർ ഓഫ് ദ ഇയർ : 2011 * ബെൽജിയൻ വെങ്കല ഷൂ : 2011   <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2019)">അവലംബം ആവശ്യമാണ്</span>]]'' &#x5D;</sup><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2019)">അവലംബം ആവശ്യമാണ്</span>]]'' &#x5D;</sup> * [[ലാ ലിഗാ|ലാ ലിഗ]] സമോറ ട്രോഫി : 2012–13, <ref>{{Cite web|url=http://www.marca.com/deporte/futbol/trofeos/2012-2013/pichichi-zamora/zamora-primera.html|title=Zamora Trophy 2012–13|access-date=1 June 2013|website=Marca|publisher=Marca}}</ref> 2013–14 <ref>{{Cite web|url=http://www.marca.com/deporte/futbol/trofeos/2013-2014/pichichi-zamora/zamora-primera.html|title=Zamora Trophy 2013–14|access-date=19 May 2014|website=Marca|publisher=Marca}}</ref> * സീസണിലെ ലാ ലിഗ ഗോൾകീപ്പർ : 2012–13 <ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/barcelona/10491269/Lionel-Messi-completes-double-at-La-Liga-awards-while-Cristiano-Ronaldo-picks-up-newly-created-prize.html|title=Lionel Messi completes double at La Liga awards while Cristiano Ronaldo picks up newly created prize|access-date=8 March 2016|last=Ben|first=Bloom|date=3 December 2013}}</ref> * ലാ ലിഗ പ്ലെയർ ഓഫ് ദ മന്ത് : ജനുവരി 2020 <ref>{{Cite web|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/courtois-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-january|title=Thibaut Courtois named LaLiga Santander Player of the Month for January|access-date=10 February 2020|date=10 February 2020|publisher=La Liga|archive-date=2020-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530110505/https://www.laliga.com/en-GB/news/courtois-named-laliga-santander-player-of-the-month-for-january|url-status=dead}}</ref> * വിദേശത്തുള്ള മികച്ച ബെൽജിയൻ കളിക്കാരൻ: 2013, 2014 <ref>{{Cite web|url=http://www.uefa.com/memberassociations/association=bel/news/newsid=2203011.html|title=Anderlecht's Praet is Belgium's best|access-date=14 January 2015|date=14 January 2015|publisher=UEFA}}</ref> * ഇ എസ് എം ടീം ഓഫ് ദ ഇയർ : 2013–14 <ref>{{Cite book|url=http://www.kicker.de/news/fussball/intligen/startseite/605656/2/slideshow_die-esm-topelf-der-saison-20132f14---ein-deutscher-ist-dabei.html|title=Die ESM Top-11 der Saison 2013–14: Ein Deutscher Ist Dabei|work=kicker|language=German|access-date=9 May 2017}}</ref> * യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് സ്ക്വാഡ് ഓഫ് സീസൺ : 2013–14 <ref>{{Cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2111959.html|title=UEFA Champions League squad of the season|access-date=1 September 2014|date=2 June 2014|website=UEFA.com|publisher=Union of European Football Associations}}</ref> * ഫിഫ ഫിഫ്പ്രോ വേൾഡ് 11 രണ്ടാം ടീം: 2014, <ref>{{Cite web|url=https://www.fifpro.org/news/fifa-fifpro-world-xi-the-reserve-teams/en/|title=FIFA FIFPro World XI: the reserve teams – FIFPro World Players' Union|access-date=1 October 2017|date=15 January 2015|publisher=FIFPro|archive-url=https://web.archive.org/web/20190414193942/https://fifpro.org/news/fifa-fifpro-world-xi-the-reserve-teams/en/|archive-date=14 April 2019}}</ref> 2018 <ref>{{Cite web|url=https://www.fifpro.org/news/world-11-the-reserve-teams-for-2017-18/en/|title=World 11: The Reserve Team for 2017-18|access-date=25 September 2018|date=24 September 2018|publisher=FIFPro|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626220246/https://fifpro.org/news/world-11-the-reserve-teams-for-2017-18/en/|archive-date=26 June 2019}}</ref> * ലണ്ടൻ ഫുട്ബോൾ അവാർഡ് ഗോൾകീപ്പർ ഓഫ് ദ ഇയർ: 2015 <ref>{{Cite web|url=http://londonfootballawards.org/#previous|title=London Football Awards:}}</ref> * ബെൽജിയൻ കായികതാരം : 2014 * പ്രീമിയർ ലീഗ് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോവ് : 2016–17 <ref>{{Cite web|url=http://www.goal.com/en-gb/news/2896/premier-league/2017/05/21/35706682/courtois-wins-premier-league-golden-glove-award|title=Chelsea goalkeeper Thibaut Courtois wins Premier League Golden Glove award - Goal.com|publisher=Goal}}</ref> * ഫിഫ ലോകകപ്പ് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോവ് : [[ഫുട്ബോൾ ലോകകപ്പ് 2018|2018]] * ഫിഫ ലോകകപ്പ് ഡ്രീം ടീം : [[ഫുട്ബോൾ ലോകകപ്പ് 2018|2018]] <ref>{{Cite web|url=https://dreamteam.fifa.com/en/home|title=FIFA World Cup Fan Dream Team|access-date=23 July 2018|last=FIFA.com|date=18 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180626225201/https://dreamteam.fifa.com/en/home|archive-date=26 June 2018}}</ref> * ഫിഫ ലോകകപ്പ് ഫാന്റസി മക്ഡൊണാൾഡിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള ഇലവൻ : [[ഫുട്ബോൾ ലോകകപ്പ് 2018|2018]] <ref>{{Cite web|url=https://www.fifa.com/worldcup/news/kane-crowned-king-mina-the-ppg-vip|title=Kane crowned King, Mina the PPG VIP|access-date=25 July 2018|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association}}</ref> * മികച്ച ഫിഫ ഗോൾകീപ്പർ : 2018 * IFFHS ലോകത്തെ മികച്ച ഗോൾകീപ്പർ : 2018; റണ്ണർഅപ്പ് 2014 <ref>{{Cite web|url=https://iffhs.de/the-worlds-best-goalkeeper-2014/|title=THE WORLD’S BEST GOALKEEPER 2014|access-date=30 November 2018|date=7 January 2015|website=iffhs.de|archive-date=2020-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200220200627/https://iffhs.de/the-worlds-best-goalkeeper-2014/|url-status=dead}}</ref> * IFFHS പുരുഷ ലോക ടീം : 2018 <ref>{{Cite web|url=https://iffhs.de/iffhs-awards-2018-the-men-world-team-2018/|title=IFFHS AWARDS – THE MEN WORLD TEAM 2018|access-date=4 December 2018|date=1 December 2018|publisher=IFFHS.de}}</ref> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഫുട്ബോൾ ഗോൾകീപ്പർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1992-ൽ ജനിച്ചവർ]] nh5ty6lk3iftzzqbayd3nyj5e3ypgff 0 509667 4614925 4596629 2026-04-24T08:49:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614925 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Nemai Ghosh | image = Nemai Ghosh Addresses - Opening Ceremony - 1st Four Ps Group Exhibition - Kolkata 2019-04-17 0616.JPG | caption = Nemai Ghosh in April 2019 | birth_date = {{Birth date|1934|05|08|df=y}} | birth_place = [[Calcutta]], British India | death_date = {{death date and age|2020|3|25|1934|05|08|df=y}} | death_place = Kolkata, India | occupation = photographer | years_active = 1960s–2020 }} [[സത്യജിത് റേ|സത്യജിത് റേയ്‌ക്കൊപ്പം]] പ്രവർത്തിച്ച ഏറെ പ്രശസ്തനായ ഒരു പ്രശസ്ത ഇന്ത്യൻ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായിരുന്നു '''നേമയ് ഘോഷ്''' (8 മെയ് 1934 - 25 മാർച്ച് 2020) <ref>{{Cite web|url=http://www.harmonyindia.org/hportal/VirtualPageView.jsp?page_id=1459&index1=0|title=The time of his life|access-date=29 September 2013|last=Anjana Basu|date=July 2005|publisher=Harmony, Celebrate Age Magazine|archive-date=2018-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180219210955/http://www.harmonyindia.org/hportal/VirtualPageView.jsp/?page_id=1459&index1=0|url-status=dead}}</ref> രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ സ്റ്റിൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി, ''ഗൂപ്പി ഗൈൻ ബാഗാ ബൈൻ'' (1969) മുതൽ റേ യുടെ അവസാന ചിത്രം ''അഗന്തുക്'' (1991). <ref>{{Cite journal|last=Chatterjee|first=Partha|title=Glimpses of Ray|journal=[[Frontline (magazine)|Frontline]]|year=2011|volume=28|issue=13|url=http://www.hindu.com/fline/fl2813/stories/20110701281307200.htm|accessdate=28 September 2013|archive-date=2014-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20140327220827/http://www.hindu.com/fline/fl2813/stories/20110701281307200.htm|url-status=dead}}</ref> വരെ പ്രവർത്തിച്ചു. [[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം 2007|2007 ലെ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡിലെ]] ജൂറി അംഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം, <ref name="55thaward">{{Cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm55NFAAward.aspx|title=55th National Film Awards|access-date=3 October 2013|publisher=[[International Film Festival of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002034853/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm55NFAAward.aspx|archive-date=2 October 2013}}</ref> <ref name="55thawardPDF">{{Cite web|url=http://dff.nic.in/2011/55th_nff_2007.pdf|title=55th National Film Awards (PDF)|publisher=[[Directorate of Film Festivals]]}}</ref> 2010 ൽ [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ]] [[പത്മശ്രീ]] അവാർഡിന് അർഹനായി. <ref>{{Cite web|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwd2010.pdf|title=Padma Awards Directory (2010)|publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20111126141319/http://mha.nic.in/pdfs/PadmaAwd2010.pdf|archive-date=26 November 2011}}</ref> == ഗ്രന്ഥസൂചിക == * ''സത്യജിത് റേ 70 ഉത്തരം'' ; ഫോട്ടോഗ്രാഫികൾ ഡി നെമയ് ഘോഷ്; സംഭാവനകൾ എഡിറ്റീസ് പാർ അലോക് ബി. നന്ദി, 1991, ഈഫൽ പതിപ്പുകൾ, ബ്രക്സെല്ലസ്. * ''70 ൽ സത്യജിത് റേ'' ; നെമയ് ഘോഷിന്റെ ഫോട്ടോകൾ; അലോക് ബി. നന്ദി, 1993, പോയിന്റ് ഓഫ് വ്യൂ, ഓറിയൻറ് ലോംഗ്മാൻ എന്നിവർ സംഭാവന ചെയ്തത് {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KJFqKDgcVyIC|title=Dramatic Moments: Photographs and Memories of Calcutta Theatre from the Sixties to the Nineties|last=Nemai Ghosh|publisher=Seagull Books|year=2000|isbn=978-81-7046-156-2}} <bdi> 978-81-7046-156-2 </bdi> . * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=CkBUlAEACAAJ|title=Satyajit Ray: From Script to Screen|last=Nemai Ghosh|publisher=National Gallery of Modern Art|year=2003}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7_XVAAAAMAAJ|title=Ray and the Blind Painter: An Odyssey Into the Inner Eye|last=Nemai Ghosh|publisher=New Age|year=2004|isbn=978-81-7819-041-9}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ffAmGwAACAAJ|title=Satyajit Ray: A Vision of Cinema|last=Andrew Robinson|last2=Nemai Ghosh (photographs)|publisher=I. B. Tauris|year=2005|isbn=978-1-84511-074-1}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hanbNwAACAAJ|title=The Street: Arakkal Paints a Picture|last=Nemai Ghosh|last2=Yusuf Arakkal|last3=Stuart Forster|last4=Giridhar Khasnis|publisher=Art Alive Gallery|year=2007|author-link2=Yusuf Arakkal}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8mwiQwAACAAJ|title=Faces of Indian Art: Through the Lens of Nemai Ghosh|last=Nemai Ghosh|last2=Geeti Sen|publisher=Art Alive Gallery|year=2007|isbn=978-81-901844-5-8}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yil8tgAACAAJ|title=Manik Da: Memoirs Of Satyajit Ray|last=Nemai Ghosh|publisher=HarperCollins|year=2011|isbn=978-93-5029-040-8}} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * {{Cite web|url=http://www.bfi.org.uk/news-opinion/news-bfi/features/portraits-satyajit-ray|title=Portraits of Satyajit Ray|publisher=British Film Institute}} * [http://dagworld.com/exhibitions/nemai-ghosh-satyajit-ray-beyond/ നെമയ് ഘോഷ്: സത്യജിത് റേയും അതിനപ്പുറവും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204182127/https://dagworld.com/exhibitions/nemai-ghosh-satyajit-ray-beyond/ |date=2022-12-04 }} . DAG എക്സിബിഷൻ * [https://filmfreeway.com/NemaiGhosh-ARAYofLight/ നെമൈ ഘോഷ് - പ്രകാശത്തിന്റെ ഒരു റേ] . ഡോക്യുമെന്ററി ഫിലിം * [https://www.mathrubhumi.com/books/excerpts/nimay-ghosh-photography-life-with-satyajit-ray-1.4682983 സത്യജിത് റായിയുടെ ഫോട്ടാഗ്രാഫിക് ബയോഗ്രഫർ] [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1934-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബംഗാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] ab2ngd9d6bmtimvsk76u2iu0kwedguw 0 515451 4614877 4601567 2026-04-24T00:57:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614877 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Teresa Perales}} {{Infobox swimmer | name = Teresa Perales | image = Teresa Perales wiki.JPG | image_size = 230 | caption = | fullname = Teresa Perales Fernández | nicknames = | nationality = {{ESP}} | strokes = | club = CD Asser: Spain | collegeteam = | birth_date = {{birth date and age|1975|12|29|df=y}} | birth_place = [[Zaragoza]], Spain | death_date = | death_place = | height = | weight = | website = {{URL|www.teresaperales.es|TeresaPerales.es}} | show-medals = yes | medaltemplates = {{MedalSport | Women's [[para swimming]] }} {{MedalCountry | {{ESP}} }} {{MedalCompetition | [[Paralympic Games]] }} {{MedalGold | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | [[Swimming at the 2004 Summer Paralympics|100&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalGold | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | [[Swimming at the 2004 Summer Paralympics|50&nbsp;m butterfly]] }} {{MedalGold | [[2008 Summer Paralympics|2008 Beijing]] | [[Swimming at the 2008 Summer Paralympics|50&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalGold | [[2008 Summer Paralympics|2008 Beijing]] | [[Swimming at the 2008 Summer Paralympics|100&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalGold | [[2008 Summer Paralympics|2008 Beijing]] | [[Swimming at the 2008 Summer Paralympics|200&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalGold | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | [[Swimming at the 2012 Summer Paralympics|100&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalGold | [[2016 Summer Paralympics|2016 Rio de Janeiro]] | [[Swimming at the 2016 Summer Paralympics – Women's 50 metre backstroke S5|50&nbsp;m backstroke]] }} {{MedalSilver | [[2000 Summer Paralympics|2000 Sydney]] | [[Swimming at the 2000 Summer Paralympics|50&nbsp;m butterfly]] }} {{MedalSilver | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | [[Swimming at the 2004 Summer Paralympics|4x50&nbsp;m relay]] }} {{MedalSilver | [[2008 Summer Paralympics|2008 Beijing]] | [[Swimming at the 2008 Summer Paralympics|50&nbsp;m backstroke]] }} {{MedalSilver | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | [[Swimming at the 2012 Summer Paralympics – Women's 50 metre freestyle S5|50&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalSilver | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | [[Swimming at the 2012 Summer Paralympics – Women's 200 metre freestyle S5|200&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalSilver | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | [[Swimming at the 2012 Summer Paralympics – Women's 50 metre butterfly S5|50&nbsp;m butterfly]] }} {{MedalSilver | [[2016 Summer Paralympics|2016 Rio de Janeiro]] | [[Swimming at the 2016 Summer Paralympics – Women's 200 metre freestyle S5|200&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalSilver | [[2016 Summer Paralympics|2016 Rio de Janeiro]] | [[Swimming at the 2016 Summer Paralympics – Women's 200 metre individual medley SM5|200&nbsp;m medley]] }} {{MedalSilver | [[2016 Summer Paralympics|2016 Rio de Janeiro]] | [[Swimming at the 2016 Summer Paralympics – Women's 100 metre freestyle S5|100&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalBronze | [[2000 Summer Paralympics|2000 Sydney]] | [[Swimming at the 2000 Summer Paralympics|50&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalBronze | [[2000 Summer Paralympics|2000 Sydney]] | [[Swimming at the 2000 Summer Paralympics|100&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalBronze | [[2000 Summer Paralympics|2000 Sydney]] | [[Swimming at the 2000 Summer Paralympics|200&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalBronze | [[2000 Summer Paralympics|2000 Sydney]] | [[Swimming at the 2000 Summer Paralympics|50&nbsp;m backstroke]] }} {{MedalBronze | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | [[Swimming at the 2004 Summer Paralympics|50&nbsp;m freestyle]] }} {{MedalBronze | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | [[Swimming at the 2004 Summer Paralympics|50&nbsp;m backstroke]] }} {{MedalBronze | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | [[Swimming at the 2004 Summer Paralympics|100&nbsp;m breaststroke]] }} {{MedalBronze | [[2008 Summer Paralympics|2008 Beijing]] | [[Swimming at the 2008 Summer Paralympics|100&nbsp;m breaststroke]] }} {{MedalBronze | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | [[Swimming at the 2012 Summer Paralympics – Women's 100 metre breaststroke SB4|100&nbsp;m breaststroke]] }} {{MedalBronze | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | [[Swimming at the 2012 Summer Paralympics – Women's 200 metre individual medley SM5|200&nbsp;m medley]] }} {{MedalCompetition | [[IPC Swimming World Championships|World Championships]] }} {{MedalGold | {{nowrap|[[2015 IPC Swimming World Championships|2015 Glasgow]]}}|[[2015 IPC Swimming World Championships – Women's 50 metre freestyle|50&nbsp;m freestyle S5]] }} {{MedalSilver | [[2015 IPC Swimming World Championships|2015 Glasgow]] | [[2015 IPC Swimming World Championships – Women's 50 metre butterfly|200 m butterfly]] S5 }} {{MedalSilver | {{nowrap|[[2015 IPC Swimming World Championships|2015 Glasgow]]}}|[[2015 IPC Swimming World Championships – Women's 50 metre freestyle|50&nbsp;m freestyle S5]] }} {{MedalBronze | {{nowrap|[[2015 IPC Swimming World Championships|2015 Glasgow]]}}|[[2015 IPC Swimming World Championships – Women's 200 metre freestyle|200&nbsp;m freestyle S5]] }} {{MedalBronze | [[2015 IPC Swimming World Championships|2015 Glasgow]] | [[2015 IPC Swimming World Championships – Women's 200 metre individual medley|200&nbsp;m medley]] SM5 }} {{MedalCompetition | [[IPC Swimming European Championships|European Championships]] }} {{MedalGold | {{nowrap|[[2014 IPC Swimming European Championships|2014 Eindhoven]]}}|[[2014 IPC Swimming European Championships – Women's 50 metre freestyle|50&nbsp;m freestyle S5]] }} {{MedalGold | {{nowrap|[[2014 IPC Swimming European Championships|2014 Eindhoven]]}}|[[2014 IPC Swimming European Championships – Women's 50 metre backstroke|50&nbsp;m backstroke S5]] }} {{MedalGold | {{nowrap|[[2014 IPC Swimming European Championships|2014 Eindhoven]]}}|[[2014 IPC Swimming European Championships – Women's 100 metre freestyle|100&nbsp;m freestyle S5]] }} {{MedalGold | [[2014 IPC Swimming European Championships|2014 Eindhoven]] | [[2014 IPC Swimming European Championships – Mixed 4 x 50 metre freestyle relay|4x50&nbsp;m mixed freestyle relay 20pts]] }} {{MedalGold | [[2016 IPC Swimming European Championships|2016 Funchal]] | [[2016 IPC Swimming European Championships – Women's 100 metre freestyle|100 m freestyle S5]] }} {{MedalGold | [[2016 IPC Swimming European Championships|2016 Funchal]] | [[2016 IPC Swimming European Championships – Women's 50 metre backstroke|50 m backstroke S5]] }} {{MedalGold | [[2016 IPC Swimming European Championships|2016 Funchal]] | [[2016 IPC Swimming European Championships – Women's 4 x 100 metre freestyle relay|100m freestyle relay 34pts]] }} {{MedalSilver | [[2014 IPC Swimming European Championships|2014 Eindhoven]] | [[2014 IPC Swimming European Championships – Women's 4 x 100 metre freestyle relay|100&nbsp;m freestyle relay 34pts]] }} {{MedalSilver | [[2016 IPC Swimming European Championships|2016 Funchal]] | [[2016 IPC Swimming European Championships – Women's 200 metre freestyle|200 m freestyle S5]] }} {{MedalSilver | [[2016 IPC Swimming European Championships|2016 Funchal]] | [[2016 IPC Swimming European Championships – Women's 50 metre butterfly|50 m butterfly S5]] }} {{MedalBronze | [[2016 IPC Swimming European Championships|2016 Funchal]] | [[2016 IPC Swimming European Championships – Women's 200 metre individual medley|200m medley SM5]] }} {{MedalBronze | [[2016 IPC Swimming European Championships|2016 Funchal]] | [[2016 IPC Swimming European Championships – Mixed 4 x 50 metre medley relay|Mixed 50m medley relay 20pts]] }} }} എസ് 5, എസ്ബി 4, എസ്എം 5 ക്ലാസിഫൈഡ് സ്പാനിഷ് നീന്തൽ താരം, രാഷ്ട്രീയക്കാരി, മോട്ടിവേഷണൽ സ്പീക്കർ എന്നിവയാണ് '''തെരേസ പെരാലസ് ഫെർണാണ്ടസ്'''<ref name=spanishparas /> [ജനനം: 29 ഡിസംബർ 1975) [[2000 Summer Paralympics|2000-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്]], [[2004 Summer Paralympics|2004-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്]], [[2008 Summer Paralympics|2008-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്]], [[2012 Summer Paralympics|2012-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്]], [[2016 Summer Paralympics|2016-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്]] എന്നിവയിൽ ആകെ 26 പാരാലിമ്പിക് മെഡലുകൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. 2012-ലെ ലണ്ടൻ ഗെയിംസിൽ ആറ് മെഡലുകൾ നേടി. ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും അലങ്കരിച്ച സ്പാനിഷ് പാരാലിമ്പിയനാണ് അവർ. 1995-ൽ, പത്തൊൻപതാമത്തെ വയസ്സിൽ, പെരലെസിന് ന്യൂറോപ്പതി രോഗം കണ്ടെത്തി. മൂന്ന് മാസത്തിനുള്ളിൽ കാലുകളുടെ ഉപയോഗം നഷ്ടപ്പെട്ടു. 2000 ഗെയിംസിന് ശേഷം ഫിസിയോതെറാപ്പിയിൽ ഡിപ്ലോമ നേടി മരിയാനോ മേനറിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 2008 ലെ ഗെയിംസിന് ശേഷം അവർക്ക് ഒരു കുട്ടിയുണ്ടായി. നീന്തലിനു പുറമേ, ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരി, അധ്യാപിക, സംരംഭക, മോട്ടിവേഷണൽ സ്പീക്കർ എന്നീ നിലകളിൽ പെരലെസ് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു [[Aragonese Party|അറഗോണീസ് പാർട്ടി]] (PAR) രാഷ്ട്രീയക്കാരിയെന്ന നിലയിൽ 2003 മുതൽ 2007 വരെ അവർ അധികാരത്തിലിരുന്നു. അവരുടെ വിടകൊളളലിനെ തുടർന്ന്, ഭർത്താവിനൊപ്പം ഒരു ആത്മകഥ രചിച്ചു. രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് മടങ്ങാനുള്ള പദ്ധതികളൊന്നുമില്ലെങ്കിലും, [[Congress of Deputies|കോംഗ്രെസോ ഡി ലോസ് ഡിപുട്ടഡോസിലെ]] അംഗമെന്ന നിലയിൽ 2011 ലെ PAR- നുള്ള ബാലറ്റിൽ അവർ പ്രതീകാത്മകമായിരുന്നു. [[Médecins Sans Frontières|ഡോക്ടേഴ്സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്സ്]], ഫൗണ്ടേഷൻ കാർലോസ് സാൻസ്, വിസെൻറ് ഫെറർ ഫൗണ്ടേഷൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി വിഷയങ്ങളെ പെരലെസ് പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്. 19-ാം വയസ്സിൽ നീന്തൽ പരിശീലനം നേടിയ അവർ ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം അരഗോൺ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഡിസെബിലിറ്റി സ്പോർട്ട് ക്ലബ് സിഎഐ സിഡിഎമ്മിൽ ചേർന്നു. ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം, 1997-ൽ, അവർ ആദ്യത്തെ സ്പാനിഷ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ പങ്കെടുത്തു. അതിൽ നിരവധി മെഡലുകൾ നേടി. അടുത്ത വർഷം, ന്യൂസിലാന്റിലെ ക്രൈസ്റ്റ്ചർച്ചിൽ നടന്ന [[World Para Swimming Championships|ഐപിസി (ഇന്റർനാഷണൽ പാരാലിമ്പിക് കമ്മിറ്റി) നീന്തൽ ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ]] ദേശീയ ടീമിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. അവിടെ വെങ്കല മെഡൽ നേടി. 1999 യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്, 2000-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്, 2001-ലെ യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്, 2002-ലെ ഐപിസി വേൾഡ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്, 2004-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്, 2006-ലെ ഐപിസി വേൾഡ് നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്, 2008-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ് എന്നിവയിൽ പങ്കെടുത്തു. 2008-ലെ ഗെയിംസിന് ശേഷം മകന് ജന്മം നൽകാൻ അവർ നീന്തലിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു. 2011-ൽ യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിനായി പൂളിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അവർ പിന്നീട് 2012-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ പങ്കെടുത്തു. ഓരോ പാരാലിമ്പിക്സ്, യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്, ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് എന്നിവയിൽ അവർ ഒരു മെഡലെങ്കിലും നേടി. കായിക നേട്ടങ്ങൾ കാരണം പെരലസിന് ഗ്രാൻഡ് ക്രോസ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് മെറിറ്റും [[Royal Order of Sports Merit|റോയൽ ഓർഡർ ഓഫ് സ്പോർട്സ് മെറിറ്റിന്റെ]] ഗോൾഡ് മെഡലും ലഭിച്ചു. സ്പാനിഷ് വനിതാ മാസികയായ മുജർ ഹോയ് വുമൺ ഓഫ് ദ ഇയർ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതുൾപ്പെടെ നിരവധി ബഹുമതികൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. == ആദ്യകാല ജീവിതം== 1975 ഡിസംബർ 29 ന് സരഗോസയിലാണ് പെരേൽസ് ജനിച്ചത്. <ref name=ipc1 /> അവർക്ക് ഒരു സഹോദരൻ ഉണ്ട്. സഹോദരൻ, അവരെക്കാൾ ഏഴു വയസ്സ് ഇളയതാണ്. <ref name=hoymueres /> അവർക്ക് 15 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, അവരുടെ പിതാവ് രക്താർബുദം ബാധിച്ച് മരിച്ചു. തുടർന്ന് അവരെ അമ്മ വളർത്തി.<ref name=hoymueres /><ref name=lifejacket2 />19-ാം വയസ്സിൽ, അവർക്ക് ന്യൂറോപ്പതി വളരുകയും മൂന്നുമാസക്കാലം കാലുകളിൽ വികാരം നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref name=ipc1 /><ref name=hoymueres />ഈ അവസ്ഥ താരതമ്യേന അപൂർവമാണ്. ഇത് എങ്ങനെ ചികിത്സിക്കണമെന്ന് ഡോക്ടർമാർക്ക് തുടക്കത്തിൽ അറിയില്ലായിരുന്നു. പകരം, ശരിയായ ചികിത്സ തീരുമാനിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ഇത് എങ്ങനെ പുരോഗമിക്കുന്നുവെന്ന് കാണാൻ അവർ കാത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു.<ref name=hoymueres />വീൽചെയറിൽ ആദ്യമായി ആശുപത്രി വിട്ടപ്പോൾ, അവർ ലജ്ജിച്ചു. കാരണം മറ്റുള്ളവരോട് ഇതിനെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കേണ്ട ആവശ്യമുണ്ടെന്ന് അവർക്ക് തോന്നി <ref name=hoymueres /> ഇത് ഒരു പാരാപ്ലെജിക് ആയിത്തീർന്നു. <ref name=paraplegic>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=15689&secid=15 |title=Teresa Perales logra su segundo oro en Atenas |publisher=Aragon Digital |date=23 September 2004 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref>അവർക്ക് കാലിന്റെ ശക്തി വളരെ കുറവാണ്. കാലുകളിൽ സംവേദനമില്ല, കാലുകൾ ഷേവ് ചെയ്യുമ്പോൾ അവർ സ്വയം മുറിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവർക്ക് മുറിവ് സ്വയം അറിയാൻ കഴിയില്ല.<ref name=hoymueres />ന്യൂറോപ്പതി ബാധിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, അവർ സജീവമായ കരാട്ടെ പ്രാക്ടീഷണറായിരുന്നു. <ref name=ipc1 /><ref name=karate>{{cite news |url=http://archivo.marca.com/edicion/marca/otros_deportes/juegos_paralimpicos/es/desarrollo/1164922.html |title=Teresa Perales brilla en Pekín |newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]] |date=15 September 2008 |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> 1995 മെയ് 10 ന് [[Real Zaragoza|സരഗോസയുടെ]] [[1994–95 UEFA Cup Winners' Cup|ലാ റെക്കോപ്പ]] വിജയം ആഘോഷിക്കുന്നതിനിടെയാണ് അവർക്ക് അവസാനമായി സഹായമില്ലാതെ നടക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്. <ref name=hoymueres /><ref name=lifejacket2 />പെരേൽസ് 1996 മുതൽ 1999 വരെ വിദ്യാർത്ഥി ആയിരുന്ന<ref name=universirtyszagosa>{{cite web |url=http://www.partidoaragones.es/elecciones/2008/candidatos/zaragoza.htm |title=:: Partido Aragonés :: Elecciones 2008 :: |publisher=Partido Aragonés |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080415101232/http://www.partidoaragones.es/elecciones/2008/candidatos/zaragoza.htm |archivedate=April 15, 2008}}</ref> [[University of Zaragoza|സരഗോസ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] നിന്ന് ഫിസിയോതെറാപ്പിയിൽ ഡിപ്ലോമ നേടി. <ref name=hoymueres /><ref name=lifejacket2 /><ref name=education>{{cite web |url=http://www.rtve.es/alacarta/videos/telediario/dia-vida-teresa-perales/1623950/ |title=Un día en la vida de Teresa Perales |publisher=Telediario |language=es |date=23 December 2012 |location=Spain |accessdate=11 January 2013}}</ref><ref name=changefuture /> മരിയാനോ മേനറുമായി പെരേൽസ് വിവാഹിതയാണ്. ഒരു മകനുണ്ട്. <ref name=ipc1 /><ref name=hoymueres /> 2000-ലെ സിഡ്നി പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ അവരെ അഭിമുഖം നടത്തുകയായിരുന്ന ഒരു പത്രപ്രവർത്തകനായ തന്റെ ഭർത്താവിനെ പെരേൽസ് കണ്ടുമുട്ടി. ആ ഗെയിമുകളെ പിന്തുടർന്ന് അവർ ഡേറ്റിംഗ് ആരംഭിച്ചു. ലൊക്കേഷനിലേക്കുള്ള ടാക്‌സി യാത്രയും പാരീസ് ഹോട്ടലിലേക്ക് ഒരു ലൈമോ യാത്രയും തുടർന്ന് അദ്ദേഹം [[Eiffel Tower|ഈഫൽ ടവറിൽ]] പെരേൽസിനോട് വിവാഹാഭ്യർത്ഥന നടത്തി. ഒരു വിവാഹ വസ്ത്രധാരണം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ അവർക്ക് പ്രശ്‌നങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. കാരണം അവരുടെ ചക്രക്കസേരയിൽ ഉരുട്ടാനുള്ള അവരുടെ കഴിവിൽ ചിലർ ഇടപെട്ടു. 2005-ൽ [[Cathedral-Basilica of Our Lady of the Pillar|ഔവർ ലേഡി ഓഫ് പില്ലറിന്റെ]] ബസിലിക്കയിൽ വച്ച് അവർ വിവാഹിതരായി. നേർച്ചകൾ എടുക്കുന്നതിനായി അവർ വീൽചെയറിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റുനിന്നു.<ref name=hoymueres /><ref name=lifejacket2 /><ref name=strokerate /> ചടങ്ങിൽ നിരവധി ഉന്നത രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ പങ്കെടുത്തു. <ref name=whoattendedthing>{{cite news |url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/aragon/la-mejor-medalla-de-teresa_159659.html |title=La mejor medalla de Teresa |newspaper=El Periódico de Aragón |date= |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> 2008 ബീജിംഗ് പാരാലിമ്പിക്സിന് ശേഷം അവർക്ക് മകനുണ്ടായി.<ref name=hoymueres /> ഒരു അറഗോണീസ് പാർട്ടി രാഷ്ട്രീയക്കാരിയായിരുന്നു പെരേൽസ്.<ref name=hoymueres /><ref name=education /><ref>{{cite news |url=http://www.aragondigital.com/asp/noticia.asp?notid=39160&secid=3 |title=Teresa Perales, María Herrero y Mª Victoria Sanagustín encabezarán las listas del PAR al Congreso en las generales |publisher=Aragon Digital |date=5 November 2007 |language=es |accessdate=9 January 2013 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> സിഡ്നി പാരാലിമ്പിക്‌സിലെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് 2003-ൽ അയ്യൂഡ എ ലാ ഡിപെൻഡൻസിയയുടെ <ref name=hoymueres /><ref name=lifejacket2 />ഡയറക്ടറ ജനറൽ ആയി പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name=lifejacket2 /><ref name=wellthisissurprise>{{cite news |url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/aragon/la-nadadora-teresa-perales-es-sorpresa-para-las-cortes_35587.html |title=La nadadora Teresa Perales es la sorpresa para las Cortes |newspaper=El Periódico de Aragón |date=17 January 2003 |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref>2003 ജൂൺ മുതൽ 2006 ഫെബ്രുവരി വരെ കോർട്ടസ് ഡി അരഗോൺ ഡെപ്യൂട്ടി ആയി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.<ref name=universirtyszagosa />2007-ൽ സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ അവർ മടങ്ങിവരാനുള്ള പദ്ധതിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. സ്വയം രാഷ്ട്രീയക്കാരിയായി കരുതുന്നില്ല.<ref name=hoymueres /><ref name=lifejacket2 /> 2008-ൽ സരഗോസയിൽ ഉപദേശകയും കായിക വികസനവും ആയി ജോലി ചെയ്തു. <ref name=2008worldrec />2008-ൽ ലാസ് ജുവന്റുഡെസ് ഡെൽ പിഎആറിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name=sportsedelvopment>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=46646&secid=3 |title=Las juventudes del PAR apuestan por Teresa Perales para una etapa de consenso |publisher=Aragon Digital |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140605052609/http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=46646&secid=3 |archivedate=5 June 2014}}</ref>ഈ വേഷത്തിൽ, ഒൻപതാമത്തെ റോൾഡ് ചോബെൻ കോൺഗ്രസിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref name=sportsedelvopment />2011-ൽ കോൺഗ്രസ് ഓഫ് ഡെപ്യൂട്ടീസ് അംഗമായി PAR- നുള്ള ബാലറ്റിലായിരിക്കുമ്പോൾ അവർ പ്രതീകാത്മക തലത്തിൽ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു.<ref name=lifejacket2 /><ref name=venturedbackin>{{cite news |url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/aragon/teresa-perales-ira-congreso-de-numero-siete-y-rosa-santos-senado_705308.html |title=Teresa Perales irá al Congreso de número siete y Rosa Santos al Senado |newspaper=El Periódico de Aragón |date= |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref>അരഗോൺ സർക്കാരിനെ പരിപാലിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി സിഇഒയായും അവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=firsthonor /> 2007-ൽ പെരേൽസ് തന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് മി വിഡ സോബ്രെ റുഡാസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു ആത്മകഥ എഴുതി. <ref name=ipc1 /><ref name=lifejacket2 /><ref name=education />{{#tag:ref |"My Life on Wheels"<ref name=promotebook />|group="note"}}പുസ്തകത്തിന്റെ പ്രചാരണത്തിനായി ഒരു പരിപാടിയിലെങ്കിലും പങ്കെടുക്കുന്നു.<ref name=promotebook>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=35727&secid=9 |title="Mi vida sobre ruedas" cuenta la vida luchadora de Teresa Perales |publisher=Aragon Digital |date=17 July 2007 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref>ഉയർന്ന തൊഴിലില്ലായ്മ നേരിടുന്ന ഒരു വിഭാഗത്തിലെ അംഗവൈകല്യമുള്ളവർക്ക് ആനുകൂല്യങ്ങൾ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കുന്നതിനാൽ വൈകല്യ മേഖലയ്ക്ക് വെട്ടിക്കുറവ് വരുത്തുന്നതിനെ എതിർക്കുന്നതിനായി 2012-ൽ മാഡ്രിഡിൽ അവർ സർക്കാരിനെതിരായ പ്രകടനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.<ref name=hoymueres /> പെരേൽസ് ഒരു അധ്യാപികയും <ref name=hoymueres /><ref name=education /> സംരംഭകയും <ref name=changefuture /> മോട്ടിവേഷണൽ സ്പീക്കറുമാണ്. <ref name=hoymueres />യൂണിവേഴ്സിഡാഡ് ഡി സരഗോസയിൽ രണ്ടുവർഷം അദ്ധ്യാപനത്തിനായി ചെലവഴിച്ചു.<ref name=universirtyszagosa />യൂണിവേഴ്സിഡാഡ് സാൻ ജോർജ്ജ് ഡി സരഗോസയിൽ അവർ സംസാരിച്ചു. <ref name=motivationalspeaker>{{cite news |url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/aragon/teresa-perales-entrena-para-vida-a-alumnos-de-san-jorge_815280.html |title=Teresa Perales 'entrena para la vida' a alumnos de la San Jorge |newspaper=El Periódico de Aragón |date=18 December 2012 |location=Spain |language=es |accessdate=11 January 2013}}</ref> 2004 മുതൽ 2006 വരെ ഫണ്ടാസിയൻ പൈലറ്റോസ് 4x4 സിൻ ഫ്രോണ്ടെറസിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു.<ref name=universirtyszagosa />അവൾ പലതവണ മരുഭൂമി സന്ദർശിക്കുകയും ഈയവസരത്തിൽ ടോയ്‌ലറ്റ് ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിടുകയും ചെയ്തു. ഇതിനായി ഒരു പ്രത്യേക കസേര സൃഷ്ടിച്ച് ഈ പ്രശ്‌നം പരിഹരിച്ചു. അതിൽ ഒരു മേലങ്കിയും കസേരയുടെ അടിയിൽ ഒരു ദ്വാരവും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=hoymueres />2016-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സ്, പാരാലിമ്പിക്സ് എന്നിവയ്ക്കുള്ള മാഡ്രിഡിന്റെ ശ്രമത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിൽ അവർ സജീവമായിരുന്നു.<ref name=firsthonor />മുലയൂട്ടുന്ന അമ്മമാരിൽ നിന്ന് അവരുടെ സന്തതികളിലേക്ക് [[എയ്ഡ്സ്]] പടരാതിരിക്കാനുള്ള ചികിത്സ നൽകുന്നതിന് [[Médecins Sans Frontières|ഡോക്ടേഴ്സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്സ്]] നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങളെ അവർ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=doctorswithoutborders>{{cite web |url=http://www.solobasket.com/contenidos/medicos/sin/fronteras/serge/ibaka/movilizados/ante/sida/africa/c-31478.html |title=Médicos Sin Fronteras y Serge Ibaka movilizados ante el SIDA en África |publisher=Solobasket.com |date=22 July 2002 |language=es |location=Spain |accessdate=11 January 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://archive.today/20130114151315/http://www.solobasket.com/contenidos/medicos/sin/fronteras/serge/ibaka/movilizados/ante/sida/africa/c-31478.html |archivedate=January 14, 2013}}</ref><ref name=borders2>{{cite news |url=http://www.que.es/madrid/201212211916-lorenzo-messi-casillas-xavi-valeron-epi.html |title=Lorenzo, Messi, Casillas, Xavi, Valerón, e Ibaka protagonizan la campaña de 'Médicos Sin Fronteras' |publisher=Q Qué.es |year=2012 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013 |archive-date=2016-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160911000022/http://www.que.es/madrid/201212211916-lorenzo-messi-casillas-xavi-valeron-epi.html |url-status=dead }}</ref> 2012 ഡിസംബറിലെ ഒരു പ്രധാന സ്പോൺസറായിരുന്നു പെരേൽസ്. ഗാല സോളിഡാരിയ ഡിപോർട്ടിവോ-ബെനഫിക്ക, ഇത് അരഗോണിലെ വിശപ്പുള്ളവരെ പോറ്റാൻ സഹായിക്കുന്ന ഫണ്ടാസിയൻ കാർലോസ് സാൻസിന് പ്രയോജനപ്പെടുത്തി.<ref name=feedhungry>{{cite news |url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/deportes/el-equipo-vuelve-trabajo-con-visita-de-caceres_817952.html |title=El equipo vuelve al trabajo con la visita de Cáceres – Deportes |newspaper=El Periódico de Aragón |date=29 December 2012 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013}}</ref><ref name=galastuff>{{cite news |url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/deportes/caceres-sera-estrella-del-festival-benefico-que-organiza-manana-adc-medina-albaida_817867.html |title=Cáceres será la estrella del Festival Benéfico que organiza mañana la ADC Medina Albaida |newspaper=El Periódico de Aragón |date=28 December 2012 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013}}</ref>2012-ൽ, ഫണ്ടാസിയൻ വിസെൻറ് ഫെററിന്റെ അംബാസഡറായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുമ്പോൾ, അവർ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പോയി. അവിടെ വികലാംഗരായ താഴ്ന്ന ജാതിക്കാരായ ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീകളുമായി സംസാരിച്ചു.<ref name=hoymueres /><ref name=ffc>{{cite web |url=http://www.elpueblodeceuta.es/201301075107.html |title=elpueblodeceuta.es |publisher=elpueblodeceuta.es |date= |language=es |location=Spain |accessdate=11 January 2013 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=moreindia>{{cite news |url=http://www.europapress.es/epsocial/rsc/noticia-casi-23000-mujeres-indias-ponen-marcha-negocios-solidarios-gracias-colaboracion-socias-espanolas-20121227144417.html |title=Casi 23.000 mujeres indias ponen en marcha "negocios solidarios" gracias a la colaboración de "socias" españolas |publisher=Europa Press |year=2012 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013}}</ref>2012 ഡിസംബറിൽ, ഇന്റർമാൻ ഓക്സ്ഫാമിനെ പിന്തുണച്ച് ഒരു പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുത്തു. <ref name=ofham>{{cite news |url=http://www.heraldo.es/noticias/aragon/zaragoza_provincia/zaragoza/2012/12/14/mucho_mas_que_juguetes_rastro_intermon_215318_301.html |title=Mucho más que juguetes en el rastrillo de Intermón |newspaper=[[Heraldo de Aragón]] |date= |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2013-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് അവർ സരഗോസയിലാണ് താമസിക്കുന്നത്.<ref name=ipc1 /> == നീന്തൽ == [[File:Teresa Perales in Zaragoza 1.JPG|thumb|250 px|2013 ജനുവരിയിൽ സരഗോസയിൽ തെരേസ പെരേൽസ്]] പെരേൽസ് ഒരു എസ് 5, എസ്ബി 4, എസ്എം 5 ക്ലാസിഫൈഡ് പാരാലിമ്പിക് നീന്തൽക്കാരിയാണ്. കൂടാതെ സിഡി അസ്സർ: സ്പെയിനിലെ അംഗവുമാണ്. <ref name=ipc1 /><ref name=membercd>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=40446&secid=15 |title=Teresa Perales logra cinco medallas de oro en el Open Swimming Championships |publisher=Aragon Digital |year=2007 |location=Aragon, Spain |language=es |accessdate=13 January 2013}}</ref>ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും അലങ്കരിച്ച സ്പാനിഷ് പാരാലിമ്പിയനാണ് അവർ.<ref name=mostdedicated>{{cite news |url=http://www.as.com/mas-deporte/articulo/teresa-perales-igualo-22-medallas/20121211dasdaimas_11/Tes |title=Teresa Perales igualó las 22 medallas de Phelps – Premios As |publisher=AS |date= |location=Spain |language=es |accessdate=11 January 2013}}</ref>2013-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് അവരുടെ നീന്തൽ പരിശീലകൻ 2000 മുതൽ രാഷ്ട്രീയ ഓഫീസിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഏഞ്ചലോ സാന്റാമരിയയാണ്. <ref name=lifejacket2 />പരിശീലനം നടത്തുമ്പോൾ, പെരേൽസിന് ഒരു സമയം നാലോ അഞ്ചോ മണിക്കൂർ വരെ കുളത്തിലും ഒരു മണിക്കൂർ ജിമ്മിലും <ref name=hoymueres /> ആറ് മണിക്കൂർ വരെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പരിശീലന ദിവസത്തിനായി ചെലവഴിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു.<ref name=lifejacket2 />അവരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട സ്ട്രോക്കായ 50 മീറ്റർ ബട്ടർഫ്ലൈയിൽ അവർ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു.<ref name=favestroke>{{cite news |url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/deportes/teresa-perales-vuela-hasta-oro-en-los-50-metros-mariposa_140352.html |title=Teresa Perales vuela hasta el oro en los 50 metros mariposa |newspaper=El Periódico de Aragón |date=23 September 2004 |location=Aragón, Spain |language=es |accessdate=13 January 2013}}</ref> പെരേൽസ് തന്റെ 19-ാം വയസ്സിൽ സലൂവിലെ ഒരു കുളത്തിൽ ആകസ്മികമായി നീന്തൽ പരിശീലനം നടത്തി. വെള്ളത്തിൽ ഭാരം ഇല്ലാത്ത തോന്നൽ ഇഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ കായികരംഗത്ത് ഉറച്ചുനിന്നു.<ref name=ipc1 /><ref name=hoymueres /> ന്യൂറോപ്പതി ബാധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ആദ്യമായി നീന്താൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ അവർ ഒരു ലൈഫ് ജാക്കറ്റ് ധരിച്ചു.<ref name=lifejacket2>{{cite news |author=Guillermo Abril |url=http://deportes.elpais.com/deportes/2012/09/28/actualidad/1348834463_671417.html |title=Teresa Perales, la sirena paralímpica |newspaper=El PaÍs |date=28 September 2012 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013}}</ref><ref name=lifejacket>{{cite web |author=Belén Casado Mendiluce |url=http://blogs.diariovasco.com/lapsicologaencasa/2012/12/14/un-ejemplo-de-resiliencia/ |title=Un ejemplo de resiliencia |publisher=La psicóloga en casa |date=2012-12-14 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013}}</ref><ref name=thepoolinsolau>{{cite news |url=http://www.espiritudeportivo.es/index.php/16-juegos-olimpicos/63-la-aragonesa-teresa-perales-abanderada-de-espana-en-los-paralimpicos-de-londres |title=Teresa Perales será la abanderada en los Paralímpicos |publisher=Espiritu Deportivo |date=21 August 2012 |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> ആദ്യത്തെ നീന്തലിന്റെ ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ, വൈകല്യമുള്ളവർക്കായി സരഗോസയിലെ സ്പോർട്സ് ക്ലബായ സിഎഐ സിഡിഎമ്മിൽ ചേർന്നു.<ref name=lifejacket2 /> 1997-ൽ പെരേൽസ് തന്റെ ആദ്യത്തെ ദേശീയ നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നേടി. <ref name=lifejacket2 />ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം [[World Para Swimming Championships|ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ]] അവർ അന്താരാഷ്ട്ര അരങ്ങേറ്റം നടത്തി.<ref name=spanishparas /><ref name=ipc1 /> 1999-ൽ [[ജർമ്മനി]]യിലെ ബ്രൗൺ‌സ്വീഗിൽ നടന്ന യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മൂന്ന് വെങ്കലവും മൂന്ന് വെള്ളി മെഡലുകളും നേടി. രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം, 2001 ലെ സ്വീഡനിലെ [[സ്റ്റോക്ക്‌ഹോം|സ്റ്റോക്ക്ഹോമിൽ]] നടന്ന യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ ഒരു സ്വർണ്ണ മെഡൽ, നാല് വെള്ളി മെഡലുകൾ, വെങ്കല മെഡൽ, രണ്ട് നാലാം സ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവ അവർ കരസ്ഥമാക്കി.<ref name=spanishparas /> 2007-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് ഷോർട്ട് കോഴ്‌സ് നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ പങ്കെടുത്തു. അവിടെ 100, 200 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ഇനങ്ങളിൽ ഒരു ജോടി ലോക റെക്കോർഡുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. 2002 മുതലുള്ള അവളുടേതുതന്നെയുള്ള ലോക റെക്കോർഡുകൾ അവർ തകർത്തു. <ref name=worldrecs>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=39099&secid=15 |title=Teresa Perales bate dos récords del mundo en natación adaptada |publisher=Aragon Digital |date=3 November 2007 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> ആ വർഷം, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് നാഷണൽ ഷോർട്ട് കോഴ്സ് നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു, അവിടെ 50 മീറ്റർ ബാക്ക്സ്ട്രോക്ക്, ഫ്രീസ്റ്റൈൽ, ബട്ടർഫ്ലൈ ഇവന്റുകൾ, 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ, 200 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ഇവന്റ് എന്നിവയിൽ അഞ്ച് സ്വർണ്ണ മെഡലുകൾ നേടി.<ref name=membercd />2008 ആയപ്പോഴേക്കും യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ 14 കരിയർ മെഡലുകൾ നേടി.<ref name=morercords />2008-ൽ ഫ്രഞ്ച് നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും ഇന്റർനാഷണൽ നീന്തൽ ഓപ്പണിലും പങ്കെടുത്ത അവർ 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ, 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ, 50 മീറ്റർ ബാക്ക്സ്ട്രോക്ക് ഇനങ്ങളിൽ മൂന്ന് സ്വർണ്ണ മെഡലുകൾ നേടി.<ref name=france>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=44204&secid=15 |title=Teresa Perales consigue tres medallas de oro en Francia |publisher=Aragon Digital |date=30 March 2008 |location=Aragon, Spain |language=es |accessdate=13 January 2013}}</ref> 2008-ലെ യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിനെത്തുടർന്ന് 2008-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സിന് <ref name=2008worldrec />ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം, <ref name=confirmfirstpost />മകന് ജന്മം നൽകാനും ഇളയ മകനോടൊപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കാനും പെരേൽസ് നീന്തലിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു. 2011 ഏപ്രിലിൽ അവർ പൂളിലേക്ക് മടങ്ങി.<ref name=ipc1 /><ref name=confirmfirstpost />മടങ്ങിയെത്തിയതിനുശേഷം അവരുടെ ആദ്യ മത്സരം ബെർലിനിൽ നടന്ന യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പായിരുന്നു. അവിടെ 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ സ്വർണം നേടി. 50, 200 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ നാല് വെള്ളി മെഡലുകൾ, 50 ബട്ടർഫ്ലൈ, 4x100 ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റിലേ; 200 മീറ്റർ മെഡ്‌ലി, 4x100 മെഡ്‌ലി റിലേ 4x50 ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ഇവന്റുകളിൽ മൂന്ന് വെങ്കലവും നേടി. അവരുടെ പ്രകടനം സ്‌പെയിനിനെ മെഡൽ എണ്ണത്തിൽ മൊത്തത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തിച്ചു.<ref name=spanishparas /><ref name=confirmfirstpost>{{cite news |url=http://www.heraldo.es/noticias/deportes/teresa_perales_vuelve_competir.html |title=Teresa Perales vuelve a competir |newspaper=[[Heraldo de Aragón]] |date=27 April 2011 |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref><ref name=berlinerus>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=85213&secid=15 |title=Teresa Perales consigue ocho medallas en el Europeo de Natación Paralímpica de Berlín |publisher=Aragon Digital |date=7 October 2011 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> == ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് == 1998-ൽ ന്യൂസിലാന്റിലെ ക്രൈസ്റ്റ്ചർച്ചിൽ നടന്ന ഐപിസി വേൾഡ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ പെരേൽസ് സ്പെയിനിനായി അന്താരാഷ്ട്ര അരങ്ങേറ്റം നടത്തി.<ref name=spanishparas /><ref name=ipc1 />അവിടെ 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ഇനത്തിൽ വെങ്കലം നേടി; 4 x 50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ 20 പോയിന്റ് റിലേ, 4 x 50 മീറ്റർ മെഡ്‌ലി 20 പോയിന്റ് റിലേ, 400 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ എന്നിവയിൽ മൂന്ന് നാലാം സ്ഥാനങ്ങൾ; 100 മീറ്റർ ലിബ്രെ ഇവന്റിൽ ഏഴാം സ്ഥാനം നേടി. 50 മീറ്റർ ബട്ടർഫ്ലൈയിൽ എട്ടാം സ്ഥാനവും നേടി.<ref name=spanishparas />നാല് വർഷത്തിന് ശേഷം, 2002-ൽ അർജന്റീനയിലെ മാർ ഡെൽ പ്ലാറ്റയിൽ നടന്ന ഐപിസി ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ അഞ്ച് വെള്ളിയും രണ്ട് വെങ്കലവും നേടി. 2006-ൽ [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]യിലെ ഡർബനിൽ നടന്ന ഐപിസി ലോക നീന്തൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ ഒരു വെള്ളിയും രണ്ട് വെങ്കലവും നേടി. നാലാമത്തെയും അഞ്ചാമത്തെയും സ്ഥാനങ്ങൾ നേടി. അവരുടെ മെഡൽ അല്ലാത്ത ഇവന്റുകൾ രണ്ടും റിലേകളായിരുന്നു.<ref name=spanishparas /> ====ഫലം==== {| class="wikitable sortable" |+ |- ! Medal ! Year ! Event ! Time |- | Bronze | [[IPC Swimming World Championships|1998]] | 50&nbsp;m Freestyle S6 | 38.08 |- | Silver | 2002 | 50&nbsp;m Freestyle S5 | 37.36 |- | Silver | 2002 | 100&nbsp;m Freestyle S5 | 01:20.9 |- | Bronze | 2002 | 200&nbsp;m Freestyle S5 | 02:58.4 |- | Bronze | 2002 | 50&nbsp;m Backstroke S5 | 45.63 |- | Silver | 2002 | 100&nbsp;m Breaststroke SB4 | 02:06.3 |- | Silver | 2002 | 50&nbsp;m Butterfly S5 | 43.47 |- | Silver | 2002 | 200&nbsp;m Individual Medley SM5 | 03:39.0 |- | Bronze | 2006 | 50&nbsp;m Freestyle S5 | 39.24 |- | Bronze | 2006 | 50&nbsp;m Backstroke S5 | 49.11 |- | Silver | 2006 | 50&nbsp;m Butterfly S5 | 49.46 |} === പാരാലിമ്പിക്സ് === [[2000 Summer Paralympics|2000-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്]], [[2004 Summer Paralympics|2004-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്]], 2008-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്, [[2012 Summer Paralympics|2012-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സ്]] എന്നീ നാല് പാരാലിമ്പിക് ഗെയിമുകളിൽ പെരേൽസ് പങ്കെടുത്തു.<ref name=awards />2000-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ ആദ്യ മെഡലുകൾ നേടി.<ref name=ipc1>{{cite web |url=http://ipc.infostradasports.com/asp/lib/TheASP.asp?pageid=8937&sportid=514&personid=690035 |title=PERALES Teresa |publisher=International Paralympic Committee |year=2012 |accessdate=9 January 2013 |archive-date=2016-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203195321/http://ipc.infostradasports.com/asp/lib/TheASP.asp?pageid=8937&sportid=514&personid=690035 |url-status=dead }}</ref> 100, 200 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ വെങ്കലം നേടി. 50 മീറ്റർ ബാക്ക്‌സ്‌ട്രോക്കും 50 മീ. ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ വെങ്കലം, 50 മീറ്റർ ബട്ടർഫ്ലൈയിൽ ഒരു വെള്ളിയും നേടി. മെഡ്‌ലി റിലേ 4 x 50, 4 x 50 ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റിലേ ഇവന്റുകളിലെ 20 പോയിന്റ് റിലേകളിലാണ് പോഡിയം നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അവർ പരാജയപ്പെട്ടത്. അതിൽ അവരുടെ ടീമുകൾ യഥാക്രമം ഏഴാമതും അഞ്ചാമതും ഫിനിഷ് ചെയ്തു.<ref name=spanishparas /> 2004-ലെ ഏഥൻസ് ഗെയിംസിൽ 27 വയസ്സുള്ള <ref name=strokerate /> പെരേൽസ് രണ്ട് സ്വർണ്ണ മെഡലുകൾ നേടി. <ref name=spanishparas /><ref name=ipc1 /> പാരാലിമ്പിക് കരിയറിലെ ആദ്യ സ്വർണ്ണ മെഡലുകൾ ആയിരുന്നു അത്. <ref name=hoymueres />2004-ലെ ഗെയിംസിൽ മൂന്ന് വെങ്കലവും ഒരു വെള്ളിയും നേടി. 4 x 50 ഫ്രീസ്റ്റൈൽ റിലേ 20 പോയിന്റ് ഇവന്റിൽ മാത്രം മെഡൽ നേടുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ട അവർ മത്സരിക്കാൻ നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന എല്ലാ ഇനങ്ങളിലും ഫൈനലുകൾ നേടി. അതിൽ അവരുടെ റിലേ ടീം നാലാം സ്ഥാനത്തെത്തി.<ref name=spanishparas />ഏഥൻസിലുള്ളപ്പോൾ, [[Aragonese Corts|കോർട്ടസ് ഡി അരഗണിന്റെ]] പ്രതിനിധിയായി ഗ്രീക്ക് പാർലമെന്റ് സന്ദർശിച്ച അവർ [[Pericles|പെരിക്കിൾസിന്റെ]] എപ്പിറ്റാഫിന്റെ ഒരു പകർപ്പ് സമ്മാനിച്ചു.<ref name=hoymueres />2004 ഗെയിംസിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, അവരുടെ സ്ട്രോക്ക് റേറ്റിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയായിരുന്നു.<ref name=strokerate>{{cite news |url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/aragon/la-diosa-de-atenas_141412.html |title=La diosa de Atenas |newspaper=El Periódico de Aragón |date=29 September 2004 |location=Aragon, Spain |language=es |accessdate=13 January 2013}}</ref><ref name=favestroke /> ഗെയിംസിൽ സ്പെയിനിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന മൂന്ന് അർഗോനീസ് മത്സരാർത്ഥികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ, <ref name=argonesecompetitors>{{cite news |url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/deportes/teresa-perales-conquista-un-bronce-en-50-espalda_139919.html |title=Teresa Perales conquista un bronce en 50 espalda |newspaper=El Periódico de Aragón |date=21 September 2004 |location=Aragon, Spain |language=es |accessdate=13 January 2013}}</ref>സ്പെയിനിലെ ഏറ്റവും അലങ്കരിച്ച അത്ലറ്റായി ഗെയിംസ് പൂർത്തിയാക്കി.<ref name=mosdeocated>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=15728&secid=15 |title=Teresa Perales logra el bronce en los 100 metros braza |publisher=Aragon Digital |date=24 September 2004 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref><ref name=msost2>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=15756&secid=15 |title=Teresa Perales logra su sexta medalla en Atenas |publisher=Aragon Digital |date=27 September 2004 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref>ഏഥൻസിലായിരിക്കുമ്പോൾ, പാർലമെന്റോ ഓട്ടോനോമോയുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് പ്രൈമറ, അന ഫെർണാണ്ടസ്, അർഗോനീസ് പാർട്ടി നേതാവ് ജാവിയർ അല്ലു എന്നിവർ പെരേൽസിനെ സന്ദർശിച്ച് അവരുടെ വിജയത്തെ അഭിനന്ദിച്ചു.<ref name=msost2 /> എക്കാലത്തെയും പതിനൊന്ന് പാരാലിമ്പിക് മെഡലുകളുമായി അവർ ഗെയിംസ് പൂർത്തിയാക്കി.<ref name=morercords />ഗെയിംസിന് ശേഷം, വിരമിക്കുമെന്ന് അവരുടെ നീന്തൽ എതിരാളികൾ ചില അനുമാനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നുവെങ്കിലും പെരേൽസ് അവർക്ക് ഉറപ്പ് നൽകി. അത് അവരുടെ പദ്ധതിയല്ല.<ref name=strokerate /> 2008-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ മൂന്ന് സ്വർണ്ണ മെഡലുകൾ കൂടി പെരേൽസ് നേടി. <ref name=spanishparas /><ref name=ipc1 /> അവിടെ വെങ്കലവും വെള്ളിയും നേടി. 50 മീറ്റർ ബട്ടർഫ്ലൈയിൽ പങ്കെടുത്ത ഒരു മത്സരത്തിൽ മാത്രമാണ് പെരലെസ് മെഡൽ നേടുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടത്. അതിൽ യോഗ്യതാ റൗണ്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താകുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു.<ref name=spanishparas />ഈ ഗെയിമുകളിൽ, പാരാലിമ്പിക് വേദിയിൽ അവർ തന്റെ ആദ്യ ലോക റെക്കോർഡ് സ്ഥാപിച്ചു.<ref name=hoymueres />അവരുടെ ആദ്യ മെഡൽ, 100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ ഒരു സ്വർണം, ബീജിംഗ് പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ ഒരു സ്പാനിഷ് അത്‌ലറ്റ് നേടിയ ആദ്യ നേട്ടവും 2000-ൽ [[Béatrice Hess|ബിയാട്രിസ് ഹെസ്]] സ്ഥാപിച്ച ലോക റെക്കോർഡും തകർത്തു.<ref name=morercords>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=50488&secid=15 |title=Teresa Perales logra el primer oro español en los Juegos Paralímpicos |publisher=Aragon Digital |date= |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref>50 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ 35.88 സെക്കൻഡിൽ ലോക റെക്കോർഡ് സമയത്താണ് അവരുടെ രണ്ടാമത്തെ സ്വർണം സ്ഥാപിച്ചത്, 2003-ൽ സ്ഥാപിച്ച 36.42 സെക്കൻഡിൽ നിലവിലുള്ള ലോക റെക്കോർഡിനേക്കാൾ അര സെക്കൻഡ് വേഗത്തിൽ ആയിരുന്നു ഇത്.<ref name=2008worldrec>{{cite news |url=http://www.elmundo.es/jjoo/2008/2008/09/15/paralimpicos/1221485082.html |title=Deportes &#124; Juegos Paralímpicos &#124; Teresa Perales, reina del medallero español |newspaper=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]] |language=es |date=19 September 2008 |location=Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref>ഗെയിംസിൽ രണ്ട് മെഡലുകൾ നേടിയ ആദ്യത്തെ സ്പാനിഷ് അത്‌ലറ്റ് കൂടിയായിരുന്നു അവർ.<ref name=dosmedals>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=50537&secid=15 |title=La nadadora Teresa Perales logra una segunda medalla en Pekín |publisher=Aragon Digital |date= |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref>മൂന്നാം മെഡൽ നേടിയപ്പോഴേക്കും അവരുടെ വ്യക്തിഗത ആകെ തുക സ്‌പെയിനിന്റെ മൊത്തം മെഡലുകളിൽ മൂന്നിലൊന്നാണ്.<ref name=onethird>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=50602&secid=15 |title=Teresa Perales lleva ya dos oros y una plata en los Juegos Paralímpicos |publisher=Aragon Digital |date=9 September 2008 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> ഗെയിംസിന്റെ സമാപനത്തിൽ അവർക്ക് ആകെ പതിനാറ് മെഡലുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മെഡലുകൾ നേടിയ ഒരു സ്പാനിഷ് അത്‌ലറ്റ് സ്പ്രിന്റർ അന്ധയായ [[Purificacion Santamarta|പ്യൂരിഫിക്കേഷ്യൻ സാന്തമാർട്ടയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name=2008worldrec /><ref name=blindswimmer>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=50738&secid=15 |title=Teresa Perales logra el bronce en los 100 braza y alcanza su cuarta medalla en los Juegos de Pekín |publisher=Aragon Digital |date=9 December 2008 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref><ref name=moreconfirmain>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=50848&secid=15 |title=La aragonesa Teresa Perales hace historia al igualar el récord de 16 medallas paralímpicas de Purificación Santamarta |publisher=Aragon Digital |date=15 September 2008 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> 2008-ലെ ഗെയിംസിന്റെ സമാപന ചടങ്ങുകളിൽ, ലണ്ടൻ ഗെയിംസിന് മുമ്പുള്ള നാല് വർഷക്കാലം അത്‌ലറ്റ് പ്രതിനിധിയായി കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്റർനാഷണൽ പാരാലിമ്പിക് കമ്മിറ്റിയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ അവരുടെ പാരാലിമ്പിക് സമപ്രായക്കാർ അവരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. <ref name=votedpeers>{{cite news |url=http://www.elmundo.es/jjoo/2008/2008/09/16/paralimpicos/1221587694.html |title=Teresa Perales defenderá a los deportistas en el Comité Paralímpico Internacional |newspaper=[[El Mundo (Spain)|El Mundo]] |date=17 September 2008 |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref>2009-ൽ അന്താരാഷ്ട്ര ഒളിമ്പിക് കമ്മിറ്റിയുടെ മുമ്പാകെ അവർ സംസാരിച്ചു.<ref name=2009meet>{{cite web |url=http://www.rtve.es/noticias/20091002/discurso-integro-raul-gonzalez-teresa-perales-monica-figar-ante-coi/294886.shtml |language=es |location=Madrid, Spain |publisher=RTVE |title=Discurso íntegro de Raúl González, Teresa Perales y Mónica Figar ante el COI |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120831004550/http://www.rtve.es/noticias/20091002/discurso-integro-raul-gonzalez-teresa-perales-monica-figar-ante-coi/294886.shtml |archivedate=August 31, 2012}}</ref>2012-ലെ ഗെയിംസിന് ശേഷമാണ് അവർ വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. [[2020 Summer Olympics|2020-ലെ സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സിനും]] പാരാലിമ്പിക്‌സിനുമുള്ള മാഡ്രിഡിന്റെ ശ്രമത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുക എന്നതിനായിരുന്നു അവർ വീണ്ടും സ്ഥാനം നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചത്.<ref name=reelected>{{cite news |url=http://noticias.lainformacion.com/deporte/juegos-paralimpicos/paralimpicos-teresa-perales-reelegida-en-el-consejo-de-deportistas-del-comite-paralimpico-internacional_FJL7q5QxExMbx3QnG6lvI5/ |title=Paralímpicos. Teresa perales, reelegida en el consejo de deportistas del comité paralímpico internacional |publisher=lainformacion.com |date=8 September 2012 |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304025006/http://noticias.lainformacion.com/deporte/juegos-paralimpicos/paralimpicos-teresa-perales-reelegida-en-el-consejo-de-deportistas-del-comite-paralimpico-internacional_FJL7q5QxExMbx3QnG6lvI5/ |url-status=dead }}</ref> 2012-ലെ ലണ്ടൻ ഗെയിംസിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, അരഗോൺ ആസ്ഥാനമായുള്ള മൂന്ന് സ്പാനിഷ് പാരാലിമ്പിയന്മാരിൽ ഒരാളാണ് പെരേൽസ്.<ref name=aragaon>{{cite news |url=http://www.elperiodicodearagon.com/noticias/deportes/2012-un-ano-por-todo-lo-alto_818080.html |title=2012 un año por todo lo alto |newspaper=El Periódico de Aragón |date=29 December 2012 |location=Aragon, Spain |language=es |accessdate=12 January 2013}}</ref> ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങുകളിൽ രാജ്യത്തെ പതാകവാഹകയായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടു.<ref name=thepoolinsolau /><ref>{{cite web |url=http://www.insideworldparasport.biz/paralympics/summer-paralympics/london-2012/10632-champion-swimmer-perales-chosen-to-wave-spanish-flag-at-games-opening-ceremony |title=Champion swimmer Perales "honoured" to carry Spanish flag at Games Opening Ceremony - |publisher=insidethegames.biz – Olympic, Paralympic and Commonwealth Games News |date=25 August 2012 |accessdate=9 January 2013}}</ref>2012-ലെ പാരാലിമ്പിക്‌സിലെ അവരുടെ റൂംമേറ്റ് [[Esther Morales Fernández|എസ്ഥർ മൊറേൽസ്]] ആയിരുന്നു. <ref name=trendigntopics /> 2012-ലെ പാരാലിമ്പിക്‌സിലെ പ്രകടനത്തിന്റെ ഫലമായി പെരേൽസിന് ധാരാളം ദേശീയ മാധ്യമശ്രദ്ധ ലഭിച്ചു.<ref name=hoymueres />100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിൽ ഒരു സ്വർണ്ണ മെഡലും 50 മീറ്ററിലും 200 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈലിലും 50 മീറ്റർ ബട്ടർഫ്ലൈയിലും മൂന്ന് വെള്ളി മെഡലുകളും 200 ഇൻഡിവിഡുയൽ മെഡ്‌ലിയിലും 100 ബ്രെസ്റ്റ്‌ട്രോക്കിലും രണ്ട് വെങ്കല മെഡലുകളും നേടി.<ref>{{cite web |url=http://www.london2012.com/paralympics/athlete/perales-teresa-5515823/events/ |title=Teresa Perales – Swimming – Paralympic Athlete |publisher=London 2012 |date= |accessdate=9 January 2013 |archive-date=2012-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120916212730/http://www.london2012.com/paralympics/athlete/perales-teresa-5515823/events |url-status=dead }}</ref> മത്സരിച്ച 6 വ്യക്തിഗത ഇനങ്ങളിൽ ഓരോന്നും അവർ മെഡൽ നേടി. <ref name=mostdedicated /> 50 മീറ്റർ ബട്ടർഫ്ലൈ ഇനത്തിൽ അവർ ഒരു വ്യക്തിഗത മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ചു.<ref name=trendigntopics /> റിലേ ഇവന്റുകളിൽ പങ്കെടുത്ത അവരുടെ ടീം 4 x 100 റിലേ എസ്റ്റ് 34 പോയിന്റ് ഇവന്റിൽ 5: 06.04 സമയം അഞ്ചാം സ്ഥാനത്ത് എത്തി. 4 x 100 റിലേ ഫ്രീ 34 പോയിന്റ് ഇവന്റിൽ 4: 35.09 സമയം എടുത്തു.<ref name=spanishparas>{{cite web |url=http://www.paralimpicos.es/web/2012LONPV/participantes/datosbiografia.asp?idatleta=A2911291100 |title=Datos Biografía |publisher=Paralimpicos Espana |year=2012 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120910013436/http://www.paralimpicos.es/web/2012LONPV/participantes/datosbiografia.asp?idatleta=A2911291100 |archive-date=2012-09-10 |url-status=dead}}</ref>100 മീറ്റർ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ എസ് 5 ൽ സ്വർണം നേടിയതിന് ശേഷം, അവർ തന്റെ രണ്ട് വയസ്സുള്ള മകന് മെഡൽ നൽകി. <ref name=ipc1 /><ref name=hoymueres /><ref name=somesource>{{cite web |url=http://www.insidethegames.biz/paralympics/summer-paralympics/2012/1012272-zanardi-heads-ipc-s-top-50-paralympic-moments-of-2012 |title=Zanardi heads IPC’s top 50 Paralympic Moments of 2012 - |publisher=insidethegames.biz – Olympic, Paralympic and Commonwealth Games News |date=31 December 2012 |accessdate=9 January 2013 |archive-date=2013-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224103827/http://www.insidethegames.biz/paralympics/summer-paralympics/2012/1012272-zanardi-heads-ipc-s-top-50-paralympic-moments-of-2012 |url-status=dead }}</ref> സ്വർണ്ണ മെഡൽ മൽസരത്തിന് മുമ്പ് സംഗീതം കേട്ട് അവർ തയ്യാറായി.<ref name=hoymueres />അവരുടെ ഒരു വിജയത്തെത്തുടർന്ന് സ്പാനിഷ് പ്രധാനമന്ത്രി മരിയാനോ രാജോയ് അവരുടെ വിജയത്തെ അഭിനന്ദിക്കാൻ ഒരു ടെലിഗ്രാം അയച്ചു.<ref name=telegram>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=98830&secid=15 |title=Rajoy encumbra a Perales por su "palmarés digno de leyenda" |publisher=Aragon Digital |date= |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref>ലണ്ടൻ പാരാലിമ്പിക്‌സിന്റെ അവസാനത്തോടെ, പാരാലിമ്പിക് കരിയറിലെ 22 പാരാലിമ്പിക് മെഡലുകൾ അവർ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=ammassed>{{cite news |first=Duy |last=HỒng |url=http://bongdaplus.vn/La-Liga/AS-trao-giai-thuong-the-thao-cua-nam-Vang-Messi-va-CR7/74581.bbd |title=AS trao giải thưởng thể thao của năm: Vắng Messi và CR7 |language=vi |publisher=Bong da |date=December 2012 |accessdate=9 January 2013 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115124921/http://bongdaplus.vn/La-Liga/AS-trao-giai-thuong-the-thao-cua-nam-Vang-Messi-va-CR7/74581.bbd |url-status=dead }}</ref>ലണ്ടൻ പാരാലിമ്പിക്‌സിനിടെ അവരുടെ പ്രകടനത്തിന്റെയും മാധ്യമങ്ങളുടെയും ഫലമായി, സ്പെയിനിൽ ട്വിറ്ററിൽ ആഭിമുഖ്യം കൊള്ളുന്ന വിഷയമായി. <ref name=trendigntopics>{{cite news |url=http://www.marca.com/2012/09/10/mas_deportes/jjpp/1347275025.html |title=La coleccionista de medallas |newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]] |date=11 September 2012 |language=es |location=Spain |accessdate=11 January 2013}}</ref> ഒരൊറ്റ ഗെയിംസിൽ അവരുടെ ആറ് മെഡലുകൾ [[മൈക്കൽ ഫെൽപ്സ്|മൈക്കൽ ഫെൽപ്‌സിന്റെ]] റെക്കോർഡിനെ സമനിലയിൽ തളച്ചു.<ref name=hoymueres /><ref name=mostdedicated /><ref name=recordaryes>{{cite news |agency=Europa Press |url=http://www.teinteresa.es/deportes/Teresa-Perales-Belmonte-Juegos-Londres_0_838116715.html |title=David Cal y Teresa Perales rompen todos los récords en 2012 y Mireia Belmonte 'nace' en los Juegos de Londres |publisher=Teinteresa |location=Spain |date=30 December 2012 |language=es |accessdate=9 January 2013}}</ref>2012-ലെ ഗെയിംസിൽ സ്പെയിൻകാർക്ക് ഏറ്റവും വലിയ മെഡൽ കായിക ഇനമായിരുന്നു നീന്തൽ. സ്പാനിഷ് സൈക്ലിസ്റ്റുകൾ നേടിയ ഏഴു മെഡലുകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ സ്പാനിഷ് നീന്തൽക്കാർ ആകെ പതിനൊന്ന് മെഡലുകൾ നേടി.<ref name=medalhaulswim>{{cite news |url=http://www.que.es/deportes/201212092151-resumen-2012-espana-grande-deporte-cont.html |title=Resumen 2012: España, una grande del deporte – Qué.es |publisher=Que.es |year=2012 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013 |archive-date=2016-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160911012656/http://www.que.es/deportes/201212092151-resumen-2012-espana-grande-deporte-cont.html |url-status=dead }}</ref> ലണ്ടൻ പാരാലിമ്പിക്സിന് മുന്നോടിയായി ലണ്ടനിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ, മൈക്കൽ ഫെൽപ്സ് നീന്തുന്നത് കാണാൻ പെരേൽസിന് അവസരം ലഭിച്ചു. ഗെയിംസിന്റെ സമയത്തും അതിനുശേഷവും സ്പാനിഷ് മാധ്യമങ്ങൾ അവളുടെ ലണ്ടൻ പ്രകടനവും ഫെൽപ്പിന്റെ പ്രകടനവും തമ്മിൽ നിരവധി താരതമ്യങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തി.<ref name=hoymueres /><ref name=phelps2>{{cite web |author=Eurosport |url=http://es.eurosport.yahoo.com/fotos/2012-los-momentos-m%C3%A1s-destacados-del-deporte-slideshow/ |title=Los momentos más destacados de 2012 Fotos &#124; Los momentos más destacados de 2012 Imágene |publisher=Yahoo! Eurosport ES |date=202 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013}}</ref><ref name=phelps3>{{cite web |author=Eurosport |url=http://es.eurosport.yahoo.com/fotos/2012-los-momentos-m%C3%A1s-destacados-del-deporte-slideshow/120-photo--577697547.html |title=Los momentos más destacados de 2012 Fotos &#124; Los momentos más destacados de 2012 Imágenes |publisher=Yahoo! Eurosport ES |year=2012 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013}}</ref><ref name=phelepsmore>{{cite news |agency=Deportes Tve |url=http://www.rtve.es/deportes/20121231/resumen-2012/594280.shtml |title=Los éxitos del deporte español continuaron en 2012 |publisher=RTVE |year=2012 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013}}</ref> 2012-ലെ ഗെയിംസിന് ശേഷം, മത്സരം തുടരാനും റിയോയിൽ നടക്കുന്ന 2016-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്സിന് യോഗ്യത നേടാനും താൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് പെരേൽസ് സൂചിപ്പിച്ചു.<ref name=competerio>{{cite news |url=http://www.marca.com/2012/09/08/mas_deportes/jjpp/1347127566.html |title=Oro de leyenda para Perales |newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]] |date=9 September 2012 |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> ====ഫലങ്ങൾ==== {| class="wikitable sortable" |+ |- ! Medal ! Year ! Event ! Time |- bgcolor=#c96; | Bronze | [[2000 Summer Paralympics|2000 Sydney]] | 50&nbsp;m Freestyle S5 | 38.36 |- bgcolor=#c96; | Bronze | [[2000 Summer Paralympics|2000 Sydney]] | 100&nbsp;m Freestyle S5 | 01:23.4 |- bgcolor=#c96; | Bronze | [[2000 Summer Paralympics|2000 Sydney]] | 200&nbsp;m Freestyle S5 | 02:56.5 |- bgcolor=#c96; | Bronze | [[2000 Summer Paralympics|2000 Sydney]] | 50&nbsp;m Backstroke S5 | 49.41 |- bgcolor=silver | Silver | [[2000 Summer Paralympics|2000 Sydney]] | 50&nbsp;m Butterfly S5 | 46.56 |- bgcolor=#c96; | Bronze | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | 50&nbsp;m Freestyle S5 | 37.62 |- bgcolor=gold | Gold | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | 100&nbsp;m Freestyle S5 | 01:20.0 |- bgcolor=#c96; | Bronze | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | 50&nbsp;m Backstroke S5 | 45.39 |- bgcolor=#c96; | Bronze | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | 100&nbsp;m Breaststroke SB4 | 02:00.9 |- bgcolor=gold | Gold | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | 50&nbsp;m Butterfly S5 | 44.7 |- bgcolor=silver | Silver | [[2004 Summer Paralympics|2004 Athens]] | 4 x 50&nbsp;m Medley Relay 20 Points | 03:31.5 |- bgcolor=gold | Gold | [[2008 Summer Paralympics|2008 Beijing]] | 50&nbsp;m Freestyle S5 | 35.88 |- bgcolor=gold | Gold | [[2008 Summer Paralympics|2008 Beijing]] | 100&nbsp;m Freestyle S5 | 01:16.6 |- bgcolor=gold | Gold | [[2008 Summer Paralympics|2008 Beijing]] | 200&nbsp;m Freestyle S5 | 02:47.5 |- bgcolor=silver | Silver | [[2008 Summer Paralympics|2008 Beijing]] | 50&nbsp;m Backstroke S5 | 44.58 |- bgcolor=#c96; | Bronze | [[2008 Summer Paralympics|2008 Beijing]] | 100&nbsp;m Breaststroke SB4 | 02:01.3 |- bgcolor=silver | Silver | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | 50&nbsp;m Freestyle S5 | 36.5 |- bgcolor=#c96; | Bronze | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | 200&nbsp;m Individual Medley SM5 | 03:28.6 |- bgcolor=silver | Silver | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | 200&nbsp;m Freestyle S5 | 02:51.8 |- bgcolor=#c96; | Bronze | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | 100&nbsp;m Breaststroke SB4 | 01:56.2 |- bgcolor=silver | Silver | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | 50&nbsp;m Butterfly S5 | 42.67 |- bgcolor=gold | Gold | [[2012 Summer Paralympics|2012 London]] | 100&nbsp;m Freestyle S5 | 01:18.5 |- bgcolor=silver | Silver | [[2016 Summer Paralympics|2016 Rio de Janeiro]] | 200&nbsp;m Freestyle S5 | 02:50.91 |- bgcolor=silver | Silver | [[2016 Summer Paralympics|2016 Rio de Janeiro]] | 200&nbsp;m Individual Medley SM5 | 03:36.14 |- bgcolor=gold | Gold | [[2016 Summer Paralympics|2016 Rio de Janeiro]] | 50&nbsp;m Backstroke S5 | 43.03 |- bgcolor=silver | Silver | [[2016 Summer Paralympics|2016 Rio de Janeiro]] | 100&nbsp;m Freestyle S5 | 01:20.47 |} == അവാർഡുകളും അംഗീകാരങ്ങളും == പെരേൽസിന് [[Orders, decorations, and medals of Spain#Culture & Society|ഗ്രാൻ ക്രൂസ് ഡെൽ മെറിറ്റോ ഡിപോർടിവോ]] അവാർഡ് ലഭിച്ചു. ഈ ബഹുമതി ലഭിച്ച ആദ്യത്തെ സ്പാനിഷ് പാരാലിമ്പിയനും, രാജ്യചരിത്രത്തിൽ അവാർഡ് ലഭിച്ച 34-ാമത്തെ വ്യക്തിയുമായിരുന്നു അവർ.<ref name=firsthonor>{{cite web |author=Fundacion Afim |url=http://www.fundacionafim.org/articulo-78-teresa-perales-gran-cruz-merito-deportivo.html |title=Noticias tercer sector &#124; Teresa Perales, Gran Cruz al Mérito Deportivo |publisher=Fundación AFIM |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121111074736/http://www.fundacionafim.org/articulo-78-teresa-perales-gran-cruz-merito-deportivo.html |archivedate=November 11, 2012}}</ref><ref name=firstparalympian>{{cite news |url=http://www.heraldo.es/noticias/deportes/mas_deportes/2012/11/02/el_gobierno_otorga_gran_cruz_merito_deportivo_teresa_perales_210309_1101034.html |title=El Gobierno otorga la Gran Cruz al Mérito Deportivo a Teresa Perales |publisher=[[Heraldo de Aragón]] |date=1 January 2006 |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>മെഡല്ല ഡി ഓറോ ഡി ലാ റിയൽ ഓർഡൻ ഡെൽ മെറിറ്റോ ഡിപോർടിവോ <ref name=firsthonor /><ref name=royalorder>{{cite news |url=http://www.marca.com/2009/04/14/mas_deportes/otros_deportes/1239731851.html |title=Los galardonados con la Real Orden del Mérito Deportivo |newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]] |date=14 April 2009 |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> മെഡല്ല അൽ മെറിറ്റോ ഡിപോർടിവോ ഡെൽ ഗോബിയേർനോ ഡി അരഗോൺ <ref name=morercords />എന്നീ അവാർഡും അവർക്ക് ലഭിച്ചു. 2004-ലെ സമ്മർ പാരാലിമ്പിക്‌സിനെ തുടർന്ന് ഹൗസ് ഓഫ് അരഗോൺ അവരെ ബഹുമാനിച്ചു. <ref name=honouredaragon>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=15839&secid=15 |title=Las Cortes homenajean a Perales |publisher=Aragon Digital |date=4 October 2004 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> 2008 സെപ്റ്റംബറിൽ പെരാലെസിനെ ഐ‌പി‌സി അത്‌ലറ്റ് ഓഫ് ദ മന്ത് ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref name=ipc1 /> 2008-ൽ സരഗോസ നഗരത്തിലെ പ്രിയപ്പെട്ട മകളായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name=amotherhonour>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=51564&secid=4 |title=Los alcaldes democráticos de la ciudad reciben las medallas de oro con los partidos divididos por la concesión a Triviño |publisher=Aragon Digital |date=4 October 2008 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref>ആ വർഷം, ഫിയസ്റ്റാസ് ഡെൽ പിലാറിനിടെ നടന്ന ഒരു ചടങ്ങിൽ ഹോമെനാജെ ലാസ് ഹീറോനാസ് മെഡലും അവർക്ക് ലഭിച്ചു. ഈ അംഗീകാരം നേടുന്നതിൽ, അത് അവതരിപ്പിച്ച ഓർഗനൈസേഷൻ, അവർ സ്ഥിരോത്സാഹത്തിന്റെയും കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെയും സ്ഥിരതയുടെയും ഒരു ഉദാഹരണമാണെന്ന് പറഞ്ഞു. സ്‌പോർട്‌സ് ഒരു സാമൂഹിക ബന്ധമായി മാറുന്നതിനുള്ള പരിധിയെ മറികടന്ന് അവരുടെ ചിത്രം ആ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ അംഗമാകുന്നതിൽ ഏതൊരാൾക്കും അഭിമാനമുണ്ട്.<ref name=heroine>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=51567&secid=4 |title=Zaragoza rinde homenaje a sus heroínas del siglo XXI |publisher=Aragon Digital |date=5 October 2008 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> {{#tag:ref |"ejemplo de superación, esfuerzo y tenacidad. Su figura sobrepasa los límites deportivos para convertirse en un referente social que hace sentir orgullo a la comunidad a la que pertenece"<ref name=heroine />|group="note"}}2011-ൽ, [[New Atlantis|ന്യൂ അറ്റ്ലാന്റിസും]] മാഫൽഡ എന്റർടൈൻമെന്റും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച ഡോക്യുമെന്ററിയായ ലാ ടൊറിയ ഡെൽ എസ്പിരലിസ്മോയിൽ വൈകല്യമുള്ള അഞ്ച് സ്പാനിഷ് അത്ലറ്റുകളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ.<ref name=featureddocumenty>{{cite news |agency=Europa Press |location=Madrid |url=http://www.abc.es/20090311/cultura-cultura/mabel-lozano-retrata-deporte-200903111704.html |title=Cinco deportistas discapacitadas protagonizan 'La Teoría del Espiralismo', dirigido por Mabel Lozano |newspaper=ABC |date=11 March 2009 |language=es |accessdate=13 January 2013}}</ref> 2012-ൽ ലാ അസോസിയസിയൻ ഡി ലാ പ്രെൻസ ഡിപോർടിവ ഡി സരഗോസ ഈ വർഷത്തെ മികച്ച വനിതാ അത്‌ലറ്റ് അരഗോണീസായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name=awards>{{cite web |url=http://www.estoesdxt.es/index.php?type=public&zone=items&action=view&categoryID=249&codeID=6982 |title=Teresa Perales es nombrada Mejor Deportista Aragonesa por la Asociación de la Prensa Deportiva de Zaragoza |publisher=Esto es DxT |date=19 December 2012 |location=Spain |language=es |accessdate=11 January 2013 |archive-date=2016-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160203195321/http://www.estoesdxt.es/index.php?type=public&zone=items&action=view&categoryID=249&codeID=6982 |url-status=dead }}</ref>ആ വർഷം, [[Marca (newspaper)|മാർക്കയുടെ]] വായനക്കാർ ഈ വർഷത്തെ മികച്ച രണ്ടാമത്തെ സ്പാനിഷ് അത്‌ലറ്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name=thirdbest>{{cite news |url=http://www.marca.com/2012/12/31/mas_deportes/otros_deportes/1356980925.html |title=Iniesta, Mireia, Messi y La Roja, los mejores de 2012 |newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]] |date=31 December 2012 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013}}</ref>സ്പാനിഷ് പത്രമായ [[Diario AS|ഡിയാരിയോ എ.എസ്]] ആതിഥേയത്വം വഹിച്ച 2012-ൽ മാഡ്രിഡിൽ നടന്ന എ.എസ് അവാർഡ് ദാന ചടങ്ങിന്റെ ഭാഗമായി അവർക്ക് പ്രത്യേക അവാർഡ് നൽകി.<ref name=mostdedicated /><ref name=vietnema2>{{cite news |url=http://thethao.thanhnien.com.vn/pages/20121211/le-trao-giai-as-2012-khong-messi-va-cr7-chi-co-falcao.aspx |title=Lễ trao giải AS 2012: Không Messi và CR7, chỉ có Falcao! |publisher=Thể thao – Thanh Niên Online |language=vi |date=11 December 2012 |accessdate=9 January 2013 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115114537/http://thethao.thanhnien.com.vn/pages/20121211/le-trao-giai-as-2012-khong-messi-va-cr7-chi-co-falcao.aspx |url-status=dead }}</ref><ref name=spanishthing>{{cite news |url=http://www.merdeka.com/sepakbola/casillas-falcao-dan-del-bosque-terima-as-awards.html |title=Casillas, Falcao dan Del Bosque terima AS Awards |publisher=merdeka |date=11 December 2012 |language=es |accessdate=9 January 2013}}</ref>ലണ്ടൻ പാരാലിമ്പിക്‌സിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് മാഡ്രിഡിൽ 48 മണിക്കൂർ അവളെ പിന്തുടർന്ന രണ്ട് റിപ്പോർട്ടർമാരുള്ള ടെലിവിഷൻ സ്‌പെഷലായ യൂണിഡാഡ് മോവിൽ 2012 സെപ്റ്റംബറിൽ അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.<ref name=spanishshow>{{cite news |url=http://www.aragontelevision.es/index.php/mod.noticias/mem.detalle/idnoticia.53261/relcategoria.1093/idmenu./chk.6cd25b39ad2cf176adedc13739a51c89.html |title=Especial Teresa Perales en 'Unidad móvil' |publisher=Aragón TV |date=13 September 2012 |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141214032408/http://www.aragontelevision.es/index.php/mod.noticias/mem.detalle/idnoticia.53261/relcategoria.1093/idmenu./chk.6cd25b39ad2cf176adedc13739a51c89.html |archivedate=14 December 2014}}</ref> 2012-ലെ ഫിയസ്റ്റാസ് ഡെൽ പിലാറിൽ പെരേൽസിനെ ബഹുമാനിക്കുകയും ഉത്സവത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടന പ്രസംഗം നടത്തുകയും ചെയ്തു.<ref name=firsthonor /><ref name=womenmag />ആ വർഷം, സ്പാനിഷ് വനിതാ മാസികയായ മുജർ ഹോയ് വുമൺ ഓഫ് ദ ഇയർ അവാർഡും നൽകി. അവാർഡിന് അർഹനായ വ്യക്തിയെ മാസികയുടെ വായനക്കാർ തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref name=hoymueres>{{cite news |author=María José Barrero |url=http://www.hoymujer.com/Hoy/mujeres-hoy/Edicion-Premios-Mujer-Teresa-707386122012.html |title=IV Edición Premios Mujer hoy. Teresa Perales: "No cambiaría por nada en el mundo mi vida de ahora" |work=Mujer Hoy |date=22 December 2012 |location=Spain |language=es |accessdate=11 January 2013 |archive-date=2012-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121225005834/http://www.hoymujer.com/Hoy/mujeres-hoy/Edicion-Premios-Mujer-Teresa-707386122012.html |url-status=dead }}</ref><ref name=mostdedicated /><ref name=womenmag>{{cite news |url=http://www.heraldo.es/noticias/comunicacion/2012/12/21/el_ano_teresa_perales_215941_311.html |title=El año de Teresa Perales |newspaper=[[Heraldo de Aragón]] |location=Spain |date=22 December 2012 |language=es |accessdate=9 January 2013 |archive-date=2016-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920172404/http://www.heraldo.es/noticias/comunicacion/2012/12/21/el_ano_teresa_perales_215941_311.html |url-status=dead }}</ref><ref name=anothersource>{{cite news |url=http://www.hoymujer.com/Especiales/Teresa-Perales-nuestra-Mujer-hoy-portada-707625122012.html |title=Teresa Perales, nuestra Mujer de hoy 2012, en la portada de esta semana |work=Mujer Hoy |date=21 December 2012 |location=Spain |language=es |accessdate=11 January 2013 |archive-date=2012-12-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121229150320/http://www.hoymujer.com/Especiales/Teresa-Perales-nuestra-Mujer-hoy-portada-707625122012.html |url-status=dead }}</ref>അവാർഡ് ദാന ചടങ്ങിന്റെ അവതാരകയായിരുന്നു സ്പെയിനിലെ ലെറ്റിസിയ രാജകുമാരി. <ref name=soawesome>{{cite news |url=http://www.heraldo.es/noticias/comunicacion/2012/12/20/teresa_perales_recibe_manos_princesa_letizia_premio_mujer_hoy_215859_311.html |title=Teresa Perales recibe de manos de la princesa Letizia el Premio Mujer Hoy |newspaper=[[Heraldo de Aragón]] |date=20 September 2012 |language=es |location=Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref><ref name=princessspain>{{cite news |url=http://www.gala.fr/l_actu/news_de_stars/la_princesse_letizia_de_retour_sur_la_scene_espagnole_277332 |language=fr |title=La princesse Letizia de retour sur la scène espagnole |date=20 December 2012 |location=France |newspaper=Gala |first=Fanny |last=Abouaf |accessdate=12 January 2013}}</ref> 2012-ൽ ജന്മനാട്ടിലെ മാതൃകാപരമായ പൗരനായി അവർ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.<ref name=sheisawesome>{{cite news |url=http://www.aragondigital.es/noticia.asp?notid=100158 |title=Zaragoza distingue a sus olímpicos como ciudadanos ejemplares por los valores que representan |publisher=Aragon Digital |date=14 October 2012 |language=es |location=Aragon, Spain |accessdate=13 January 2013}}</ref> സ്‌പെയിനിലെ പാരാലിമ്പിക് കായികരംഗത്തിന്റെ ഭാവി മാറ്റിയതായി [[Cadena SER|കാഡെന എസ്.ഇ.ആർ]] പറഞ്ഞു.<ref name=changefuture>{{cite web |url=http://www.cadenaser.com/deportes/articulo/protagonistas-positivos-deporte-2012/csrcsrpor/20121230csrcsrdep_2/Tes |title=Los diez protagonistas positivos del deporte en el 2012 |publisher=Cadena SER |date= |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013 |archive-date=2013-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130202085533/http://www.cadenaser.com/deportes/articulo/protagonistas-positivos-deporte-2012/csrcsrpor/20121230csrcsrdep_2/Tes |url-status=dead }}</ref>{{#tag:ref |"La hazaña de Teresa Perales. La silla le cambió la vida y ella ha cambiado la historia del deporte paraolímpico español."<ref name=changefuture />|group="note"}}സ്പാനിഷ് വനിതാ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ താരം ലോറ ഗിൽ പറഞ്ഞു, 2012 ഫിഫ [[Ballon d'Or|ബാലൻ ഡി'ഓറോ]] ഒരാൾക്ക് നൽകിയിരുന്നെങ്കിൽ, അത് പെരേൽസിന് നൽകുമായിരുന്നു.<ref name=giveaward>{{cite news |url=http://www.laopiniondemurcia.es/deportes/2012/12/31/he-jugado-nueve-campeonatos-espana-he-llegado-final/447531.html |title='He jugado nueve campeonatos con España y en todos he llegado a la final' |newspaper=La Opinión de Murcia |date=31 December 2012 |location=Spain |language=es |accessdate=12 January 2013}}</ref> 2013-ൽ, റോയൽ ഓർഡർ ഓഫ് സ്പോർട്ടിംഗ് മെറിറ്റിൽ ഒരു കായികതാരത്തിന് ലഭിക്കുന്ന സ്പെയിനിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന അംഗീകാരം ആയ ഗ്രാൻഡ് ക്രോസ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.<ref name=highesthonor>{{cite news |url=http://www.mundodeportivo.com/20131024/otros-deportes/la-infanta-elena-presidira-entrega-de-premios-de-real-orden-merito-deportivo_54392376514.html |title=La infanta Elena presidirá entrega de premios de Real Orden Mérito Deportivo |publisher=Mundodeportivo.com |date=2013-10-24 |language=es |accessdate=2013-11-22}}</ref> == പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ശ്രദ്ധേയമായ കൃതികൾ == * {{Cite book |author=Teresa Perales |title=Mi vida sobre ruedas: La lucha de una mujer, campeona paralímpica, de natación y política, para afrontar con optimismo su discapacidad |publisher=Esfera de los libros |year=2007 |isbn=9788497346535}} * {{Cite book |author=Teresa Perales |title=La fuerza de un sueño |publisher=Conecta |year=2014 |isbn=9788415431886}} ==കുറിപ്പുകൾ== <references group="note" /> == അവലംബം== {{Reflist|30em}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{Portal|Sports|Spain}} {{wikinews|Wikinews interviews Spain's most decorated Paralympian, Teresa Perales}} * {{Official website|http://www.teresaperales.es/}} * {{IPC athlete|id=teresa-perales|old_id=690035}} {{2012 Spanish Paralympic Team}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ]] 8f6zqq6dx4om2z6mjzzf2ezze1yeg2c 0 526272 4614911 4599082 2026-04-24T07:08:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614911 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nana Gichuru}} {{Infobox person | name = നാന ഗിചുരു <!-- include middle initial, if not specified in birth_name --> | image = <!-- just the filename, without the File: or Image: prefix or enclosing [[brackets]] --> | alt = | caption = | birth_name =എഫെക്സ് കാനന ഗിചുരു<!-- only use if different from name --> | birth_date = {{birth date|df=yes|1986|12|14}} | birth_place = [[നെയ്‌റോബി]], കെനിയ | death_date = {{Death date and age|2015|09|22|1986|12|14|df=yes}} | death_place =Along [[Thika Road|നെയ്‌റോബി ഈസ്റ്റേൺ ബൈപാസ്]], ഉട്ടവാല | nationality = [[കെനിയ]]ൻ | other_names = നാന ഗിചുരു വൈനൈന | occupation = {{flatlist| * നടി *ടി വി ആതിഥേയ * ഫോട്ടോഗ്രാഫർ }} |website = {{URL|nanagichuru.com}} | years_active = 2009{{ndash}}15 | known_for = | notable_works = }} [[കെനിയ]]ൻ നടിയും ടിവി അവതാരകയുമായിരുന്നു '''എഫെക്സ് കാനാന ഗിചുരു''' (14 ഡിസംബർ 1986 <ref>{{cite web|url=http://www.hekaheka.com/wp-content/uploads/2015/10/Nana-Gichuru-memorial-e1443695827845.jpg|title=Nana Gichuru's birthdaty|website=Heka Heka|accessdate=14 December 2015|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304055106/http://www.hekaheka.com/wp-content/uploads/2015/10/Nana-Gichuru-memorial-e1443695827845.jpg|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://tuko.co.ke/46671-video-nana-gichurus-white-memorial-service-held.html|title=The memorial service for actress and Kenya Airways crew member 28-year-old Kanana (Nana) Gichuru was held on Wednesday September 30, 2015 at Ruaraka Methodist Church in Nairobi|accessdate=14 December 2015|website=Tuko|archive-date=2015-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222115740/http://tuko.co.ke/46671-video-nana-gichurus-white-memorial-service-held.html|url-status=dead}}</ref>- 22 സെപ്റ്റംബർ 2015). നാന ഗിചുരു എന്നാണ് അവർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.<ref>{{cite web|url=http://www.actors.co.ke/en/index.php/mer/femaleactordetail/76|title=Nana Gichuru's biography|accessdate=October 29, 2015|website=actors.co.ke}}</ref>ഒരു അഭിനേത്രിയെന്ന നിലയിൽ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയായ [[Noose of Gold|നൂസ് ഓഫ് ഗോൾഡ്]], ഡെമിഗോഡ്സ്, [[How to Find a Husband|ഹൗ ടു ഫൈൻഡ് എ ഹസ്ബൻഡ്]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തയായി.<ref>{{cite web|url=http://www.actors.co.ke/en/mer/articledetail/747|title=Nana Gichuru films|accessdate=14 December 2014|website=Actors.co.ke}}</ref>ഒരു അവതാരികയെന്ന നിലയിൽ, അവർ മരണത്തിന് മുമ്പ് കെനിയൻ റിയാലിറ്റി സീരീസായ ഇന്റീരിയർ ഡിസൈൻസ് അവതരിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. അവർ [[Kenya Airways|കെനിയ എയർവേയ്‌സിന്റെ]] ക്രൂ അംഗമായിരുന്നു. റിച്ചാർഡ് വൈനൈനയെ അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു. == കരിയർ == 2010-ൽ നൂസ് ഓഫ് ഗോൾഡ്, 2011-ൽ ഡെമിഗോഡ്സ് തുടങ്ങി നിരവധി പ്രൊഡക്ഷനുകളിൽ ഗിചുരു അഭിനയിച്ചിരുന്നു. ഹൗ ടു ഫൈൻഡ് എ ഹസ്ബന്റ് എന്ന ഹാസ്യചിത്രത്തിലും ഇന്റീരിയർ ഡിസൈൻസ് എന്ന റിയാലിറ്റി ഷോയിലും അവർ അഭിനയിച്ചിരുന്നു. == മരണം == 2015 സെപ്റ്റംബർ 22 ന് രാവിലെ 10 മണിയോടെ, ഉട്ടാവാലയിലെ ഈസ്റ്റേൺ ബൈപാസിലെ ബിഎംഡബ്ല്യു കൺവെർട്ടബിളിൽ നാന യാത്ര ചെയ്യുകയായിരുന്നു. അവരുടെ കാർ ഒരു ട്രക്കിൽ ഇടിച്ചു. സംഭവസ്ഥലത്തുവെച്ചുതന്നെ അവർ മരിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.sde.co.ke/m/pulse/article/2000177502/revealed-actress-nana-gichuru-s-final-moments-before-tragic-accident|title=Revealed: Actress Nana Gichuru's final moments before tragic accident|accessdate=14 December 2015|website=sde|archive-date=2018-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20181017174459/https://www.sde.co.ke/m/pulse/article/2000177502/revealed-actress-nana-gichuru-s-final-moments-before-tragic-accident|url-status=dead}}</ref>സോഷ്യൽ മീഡിയ പേജുകളിൽ സ്വന്തം മരണം പ്രവചിച്ചതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതിന് പത്ത് ദിവസത്തിന് ശേഷമാണ് അവരുടെ മരണം സംഭവിച്ചത്. <ref>{{cite web|first=Richard|last=Kamau|date=23 September 2015|url=http://nairobiwire.com/2015/09/she-drove-super-fast-predicted-her-death-and-died-yesterday-the-shocking-story-of-nana-gichuru.html|title=She Drove Super fast, Predicted Her Death and Died Yesterday.. The SHOCKING Story of Nana Gichuru|accessdate=14 December 2015|website=Nairobi Wire|archive-date=2020-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200217005306/http://nairobiwire.com/2015/09/she-drove-super-fast-predicted-her-death-and-died-yesterday-the-shocking-story-of-nana-gichuru.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.myjoyonline.com/entertainment/2015/September-23rd/kenya-actress-predicts-own-death-dies-a-day-after.php|title=Kenyan actress predicts own death, dies a day after|accessdate=14 December 2015|website=My Joy Online|archive-date=2015-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20151220075551/http://www.myjoyonline.com/entertainment/2015/september-23rd/kenya-actress-predicts-own-death-dies-a-day-after.php|url-status=dead}}</ref>അവരുടെ അനുസ്മരണ ശുശ്രൂഷ 2015 സെപ്റ്റംബർ 30 ന് റുവറാക്ക മെത്തഡിസ്റ്റ് പള്ളിയിൽ നടന്നു. <ref>{{cite web|title=The Late Actress Nana Gichuru’s Memorial Service|first=Madame|last=Cynthia|date=30 September 2015|url=https://mpasho.co.ke/exclusive-photos-late-actress-nana-gichurus-memorial-service/|accessdate=14 December 2015|website=Mpasho|archive-date=2019-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20190214124816/https://mpasho.co.ke/exclusive-photos-late-actress-nana-gichurus-memorial-service/|url-status=dead}}</ref>2015 ഒക്ടോബർ 2 ന് അവരുടെ ജന്മനാടായ [[Meru, Kenya|മേരുവിലെ]] കാഗയിൽ അവരെ സംസ്‌കരിച്ചു. == ഫിലിമോഗ്രാഫി== {|class= "wikitable sortable" !Year !!Title !!Role !!Notes !!Network |- |2010{{ndash}} |''[[Noose of Gold|നൂസ് ഓഫ് ഗോൾഡ്]]'' |ഫെൽമ |Main cast |rowspan=2|[[NTV (Kenya)|NTV]] |- |2011{{ndash}}12 |''ഡെമിഗോഡ്സ് '' |ജൂലിയാന |Main cast |- |rowspan=2|2015 |''[[How to Find a Husband|ഹൗ ടു ഫൈൻഡ് എ ഹസ്ബന്റ്]]'' | |Main cast |മൈഷ മാജിക് ഈസ്റ്റ് |- |''ഇന്റീരിയർ ഡിസൈൻസ്'' |Host |മുൻകൂട്ടി ഉദ്ദേശിച്ച ഹോസ്റ്റ്, പക്ഷേ പ്രീമിയറിന് മുമ്പ് അവർ മരിച്ചു. |[[NTV (Kenya)|NTV]] |} == അവലംബം== {{Reflist|30em}} == പുറംകണ്ണികൾ == *{{Official website|http://nanagichuru.com/}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കെനിയൻ ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] 4t38eif43lpnmrdio0tb4npm05abkzi 0 526446 4614828 4549774 2026-04-23T13:35:05Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614828 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Joselyn Dumas}} {{Infobox person | name = ജോസെലിൻ ഡുമാസ് | image = Jocelyn Dumas.jpg | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = [[2014 Africa Magic Viewers Choice Awards|2014 ആഫ്രിക്ക മാജിക് വ്യൂവേഴ്‌സ് ചോയ്‌സ് അവാർഡുകളിൽ]] ജോസെലിൻ ഡുമാസ് | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living people supply only the year with {{Birth year and age|YYYY}} unless the exact date is already widely published, as per [[WP:DOB]]. For people who have died, use {{Birth date|YYYY|MM|DD}}. --> | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) --> | death_place = | nationality = [[Ghanaian|ഘാനിയൻ]] | other_names = | occupation = {{hlist|നടി | <br/> ടെലിവിഷൻ ഹോസ്റ്റ് | <br/> ബ്രോഡ്‌കാസ്റ്റർ|<br/> Event Host|മനുഷ്യസ്‌നേഹി}} | years_active = 2009–present | known_for = | notable_works = }} [[ഘാന]]യിലെ ടെലിവിഷൻ അവതാരകയും നടിയുമാണ് '''ജോസെലിൻ ഡുമാസ്''' (/ ആഡസലാൻ ആഡമി /; ജനനം 31 ഓഗസ്റ്റ് 1980)<ref>{{Cite web|url=https://buzzghana.com/joselyn-dumas-interesting-facts/|title=Joselyn Dumas Biography, Daughter, Husband, Relationships And More|date=2017-11-21|website=BuzzGhana - Famous People, Celebrity Bios, Updates and Trendy News|language=en-US|access-date=2019-04-13}}</ref>2014-ൽ എ നോർത്തേൺ അഫയറിൽ അഭിനയിച്ചു. ഇതിലെ കഥാപാത്രത്തിന് ഘാന മൂവി അവാർഡും മികച്ച നടിക്കുള്ള ആഫ്രിക്ക മൂവി അക്കാദമി അവാർഡും ലഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/114957-joselyn-dumas-bio-family-career-story.html|title=Joselyn Dumas bio: family, career and story|last=Gracia|first=Zindzy|date=2018-09-04|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2019-04-13}}</ref> ==ആദ്യകാലജീവിതം== ഘാനയിൽ ജനിച്ച ഡുമാസ് കുട്ടിക്കാലം ഘാനയിലെ അക്രയിൽ ചെലവഴിച്ചു. മോർണിംഗ് സ്റ്റാർ സ്കൂളിൽ <ref>{{Cite web|url=https://www.mostarschool.edu.gh/|title=Morning Star School – Knowledge is Power for Service|language=en-US|access-date=2019-04-13}}</ref> പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ അവർ ആർച്ച് ബിഷപ്പ് പോർട്ടർ ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ ചേർന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.ghlinks.com.gh/joselyn-dumas-full-biography-celebrity-bio/|title=Joselyn Dumas Full Biography [Celebrity Bio]|date=2018-07-23|website=GhLinks.com.gh™|language=en-US|access-date=2019-04-13|archive-date=2020-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809152444/https://www.ghlinks.com.gh/joselyn-dumas-full-biography-celebrity-bio/|url-status=dead}}</ref> അവിടെ അവർ എന്റർടൈൻമെന്റ് പ്രിഫെക്റ്റ് ആയി. അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് ജോസെലിൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് നിയമത്തിൽ ബിരുദം നേടി. == കരിയർ == === ടിവി കരിയർ === ടെലിവിഷൻ വ്യക്തിത്വമാകാനുള്ള അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങളെ പിന്തുടരാനായി ഘാനയിലേക്ക് താമസം മാറ്റുന്നതുവരെ ജോസെലിൻ ഡുമാസ് ഒരു നിയമവിദഗ്ദ്ധയായിരുന്നു. ചാർട്ടർ ഹൗസിന്റെ റിഥംസ് എന്ന വിനോദ പരിപാടിയുടെ അവതാരകയായി ടെലിവിഷനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. അവരുടെ അഭിമുഖം നിരവധി സെലിബ്രിറ്റികൾ കാണാനിടയായി.<ref>{{Cite web|url=https://buzzghana.com/joselyn-dumas-interesting-facts/|title=Joselyn Dumas Biography, Daughter, Husband, Relationships And More|date=2017-11-21|website=BuzzGhana - Famous People, Celebrity Bios, Updates and Trendy News|language=en-US|access-date=2019-04-13}}</ref>2010 മുതൽ 2014 വരെ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത അവരുടെ ആദ്യത്തെ മുൻനിര ടോക്ക് ഷോയായ ദി വൺ ഷോയുടെ <ref>{{cite web | url=http://www.ghanacelebrities.com/2010/07/16/jocelyn-dumas-to-host-the-one-show-on-viasat-1/ | title=Dumas chosen to host The One Show on VIASAT1 | publisher=ghanacelebrities.com | date=16 July 2010 | accessdate=15 July 2014 | archive-date=2021-05-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210525150559/https://www.ghanacelebrities.com/2010/07/16/jocelyn-dumas-to-host-the-one-show-on-viasat-1/ | url-status=dead }}</ref> ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു. ആഫ്രിക്കയിലും യൂറോപ്പിലും ഉടനീളം സംപ്രേഷണം ചെയ്ത അറ്റ് ഹോം വിത്ത് ജോസെലിൻ ഡുമാസ് എന്ന ടിവി ടോക്ക് ഷോയുടെ അവതാരകയായിരുന്നു അവർ.<ref>{{cite web | url=http://www.ghanacelebrities.com/2013/07/27/at-home-with-joselyn-dumas-launched-check-out-all-the-photos/ | title=At Home with Joselyn Dumas Launched! Check out All the Photos | publisher=ghanacelebrities.com | date=27 July 2013 | accessdate=21 August 2014 | archive-date=2014-08-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140806030825/http://www.ghanacelebrities.com/2013/07/27/at-home-with-joselyn-dumas-launched-check-out-all-the-photos/ | url-status=dead }}</ref> == ചലച്ചിത്ര ജീവിതം == പെർഫെക്റ്റ് പിക്ചറിലെ അവരുടെ വേഷം സംവിധായകനെ ശാശ്വതമായി സ്വാധീനിച്ചു. ഇത് മറ്റ് സിനിമകളിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചു. രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം [[Shirley Frimpong-Manso|ഷെർലി ഫ്രിംപോംഗ്-മാൻസോ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയായ [[Adams Apples|ആഡംസ് ആപ്പിൾസിൽ]] അവർ അഭിനയിച്ചു. [[2011 Ghana Movie Awards|2011-ലെ ഘാന മൂവി അവാർഡിൽ]] ഹോളിവുഡ് നടി കിംബർലി എലൈസിനൊപ്പം ആഡംസ് ആപ്പിൾസിലെ "ജെന്നിഫർ ആഡംസ്" എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതിന് മികച്ച നടിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web| url=http://www.ghanacelebrities.com/2011/11/27/ghana-movie-awards-2011-nomination-list-jackie-appiah-lydia-forson-nominated-for-best-actress-but-some-shocking-names-in-others-out/| title=Ghana Movie Awards 2011 Nomination List| publisher=ghanacelebrities.com| date=27 November 2011| accessdate=21 August 2014}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ലവ് ഓർ സംതിംഗ് ലൈക്ക് ദാറ്റ്, [[A Sting in a Tale|എ സ്റ്റിംഗ് ഇൻ എ ടെയിൽ]], പെർഫെക്ട് പിക്ചർ, [[A Northern Affair|എ നോർത്തേൺ അഫെയർ]], ലെക്കി വൈവ്സ് തുടങ്ങിയ സിനിമകളിലും പരമ്പരകളിലും അവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[John Dumelo|ജോൺ ഡുമെലോ]], [[ഘാന]]യിലെ [[Majid Michel|മാജിദ് മൈക്കൽ]], [[നൈജീരിയ]]യിലെ [[OC Ukeje|ഒ സി ഉകെജെ]] എന്നിവരുൾപ്പെടെ ആഫ്രിക്കയിലെ ചില അഭിനേതാക്കൾക്കൊപ്പവും അവർ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ഫിലിമോഗ്രാഫി== {| class="wikitable sortable" border="0" |+ |- ! width="50" scope="col" | Year ! width="300" scope="col" | Title ! width="300" scope="col" | Role |-<ref>{{cite web|url=http://www.jamati.com/online/film/shirley-frimpong-manso%E2%80%99s-perfect-picture/ |title=Shirley Frimpong Manso releases Perfect Picture |publisher=jamati.com |accessdate=15 July 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://archive.today/20100806001604/http://www.jamati.com/online/film/shirley-frimpong-manso%E2%80%99s-perfect-picture/ |archivedate= 6 August 2010 }}</ref> | 2009 || ''പെർഫക്റ്റ് പിക്ചർ'' || Cameo Role |-<ref>{{cite web | url=http://www.ghanacelebrities.com/2012/05/08/adams-apples-chapter-10-is-herewhat-is-your-take-the-success-of-the-movie-series/ | title=Adam's Apple Chapter 10 Movie premiere | date=8 April 2012 | accessdate=15 July 2014 | archive-date=2014-07-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140719142756/http://www.ghanacelebrities.com/2012/05/08/adams-apples-chapter-10-is-herewhat-is-your-take-the-success-of-the-movie-series/ | url-status=dead }}</ref> | 2009 || ''[[A Sting in a Tale|എ സിങ് ഇൻ എ ടേൽ]]'' || എസി |- | 2011 || ''[[Adams Apples (film series)|ആഡംസ് ആപ്പിൾസ്]]'' || ജെന്നിഫർ ആഡംസ് |-<ref>{{cite web | url=http://www.modernghana.com/music/17683/3/cine-afrik-premieres-bed-of-roses-on-7th-april.html | title=CinAfrik premieres Bed of Roses on 7th of April | publisher=modernghana.com | date=4 April 2012 | accessdate=15 July 2014}}</ref> | 2011 || ''ബെഡ് ഓഫ് റോസെസ്'' || മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർ |- | 2012 || ''പീപ്'' || ഡിറ്റക്ടീവ് |- | 2014 || ''[[A Northern Affair|എ നോർത്തേൺ അഫയർ]]'' || എസബ |- | 2014 || ''ലെക്കി വൈവ്സ്'' (season 2) || ആയിഷ |- | 2014 || ''[[Love or Something Like That|ലൗവ് ഓർ സംതിങ് ലൈക്ക് ദാറ്റ്]]'' || ഡോ. ക്വാലി മെറ്റിൽ |- | 2014 || ''[[V Republic|വി റിപ്പബ്ലിക്]]'' || മൻസ |- | 2015 || ''സിൽവർ റെയിൻ''<ref>{{cite web|title=Silver Rain the movie|url=https://www.youtube.com/watch?v=ZRs5ZlKKHtI|website=You Tube|publisher=Silver Rain movie|accessdate=24 September 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=WATCH: TRAILER for Juliet Asante's ‘Silver Rain’ movie|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/artikel.php?ID=339372|website=GhanaWeb|publisher=mysilverrainmovie.com|accessdate=16 December 2014}}</ref><ref>{{cite web|title='Silverain' Movie gets Amsterdam premiere date|url=http://pulse.ng/movies/silverain-movie-gets-amsterdam-premiere-date-id3820446.html|website=Pulse Nigeria|publisher=Chidumga Izuzu|accessdate=2 June 2015|archive-date=2016-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20161117064344/http://pulse.ng/movies/silverain-movie-gets-amsterdam-premiere-date-id3820446.html|url-status=dead}}</ref> || അഡ്‌ജോവ |- | 2015 || ''ദി കാർട്ടെൽ'' || ഏജന്റ് നാന |- |2017 |''[[Potato Potahto|പൊട്ടറ്റോ പൊട്ടഹ്റ്റോ]]''<ref>{{Cite web|url=https://www.eonlinegh.com/shirley%e2%80%99s-new-movie-%e2%80%98potato-potahto%e2%80%99-starring-joselyn-dumas-chris-attoh-nikki-adjetey-annan-others-to-premiere-in-ghana/|title=Shirley’s New Movie ‘Potato Potahto’ Starring Joselyn Dumas, Chris Attoh, Nikki, Adjetey Annan & Others To Premiere In Ghana|website=EOnlineGH.Com|language=en-US|access-date=2019-06-14|archive-date=2020-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121004956/https://www.eonlinegh.com/shirley%E2%80%99s-new-movie-%E2%80%98potato-potahto%E2%80%99-starring-joselyn-dumas-chris-attoh-nikki-adjetey-annan-others-to-premiere-in-ghana/|url-status=dead}}</ref> |ലുലു |- |2019 || Cold feet|| ഒമോയ് |} ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഘാനയിൻ ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1980-ൽ ജനിച്ചവർ]] geqz69z5kh7txeygyefjlxwq8hvww67 0 526791 4614932 4566094 2026-04-24T10:04:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614932 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Thunbergia fragrans}} {{Speciesbox |image = Thunbergia fragrans in Talakona, AP W IMG 8506.jpg |genus = Thunbergia |species = fragrans |authority = [[William Roxburgh|Roxb.]], 1796 |synonyms = *''Thunbergia convolvuloides'' <small>Baker</small> *'' Thunbergia laevis'' <small>Nees.</small> *''Thunbergia volubilis'' <small>Pers</small> }} ''[[Thunbergia|തൻബർജിയ]]'' [[ജനുസ്|ജീനസ്സിലെ]] ഒരു വള്ളിച്ചെടിയാണ് '''വൈറ്റ് ലേഡി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''നൂറൽ വള്ളി'''.<ref>{{PLANTS|id=THFR2|taxon=Thunbergia fragrans|accessdate=10 December 2015}}</ref> == വിതരണം == ഇത് ഇന്ത്യയിലെയും തെക്കേ ഏഷ്യയിലെയും സ്വദേശിയാണെങ്കിലും ഫ്ലോറിഡ <ref>[http://plants.usda.gov/core/profile?symbol=THFR2 plants.usda.gov]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഹവായ്,<ref>[http://wildlifeofhawaii.com/flowers/1020/thunbergia-fragrans-white-lady/ wildlifeofhawaii.com]</ref> [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയ]],<ref>{{Cite web |url=http://www.somemagneticislandplants.com.au/index.php/plants/35-thunbergia-fragrans |title=www.somemagneticislandplants.com.au |access-date=2020-11-18 |archive-date=2019-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411160901/https://somemagneticislandplants.com.au/index.php/plants/35-thunbergia-fragrans |url-status=dead }}</ref> [[ന്യൂ കാലിഡോണിയ]], ഫ്രഞ്ച് പോളിനേഷ്യ,<ref>{{Cite web |url=http://inpn.mnhn.fr/espece/cd_nom/446880 |title=inpn.mnhn.fr |access-date=2020-11-18 |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128175716/https://inpn.mnhn.fr/espece/cd_nom/446880 |url-status=dead }}</ref> [[കരീബിയൻ കടൽ|കരീബിയൻ]] <ref>{{Cite web |url=http://www.saintlucianplants.com/floweringplants/acanthaceae/thunfrag/thunfrag.html |title=www.saintlucianplants.com |access-date=2020-11-18 |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128234829/http://www.saintlucianplants.com/floweringplants/acanthaceae/thunfrag/thunfrag.html |url-status=dead }}</ref>, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര ദ്വീപുകൾ,<ref>[http://idao.cirad.fr/species?search=Thunbergia+fragrans idao.cirad.fr]</ref> തെക്കൻ [[ആഫ്രിക്ക]] മധ്യ അമേരിക്ക എന്നിവിടങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു<ref>[http://www.tropicos.org/name/101460 www.tropicos.org]</ref> പലയിടത്തും ഇതിനെ ഒരു അധിനിവേശസസ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ==ചിത്രശാല== <gallery> പ്രമാണം:ACANTHACEAE Thunbergia fragrans Roxb, INMA (MBML012175).pdf|alt= പ്രമാണം:Starr 050518-9003 Thunbergia fragrans.jpg|തൻ‌ബെർ‌ജിയ ഫ്രാഗ്രൻസ് പ്രമാണം:Thunbergia fragrans 055.jpg|ജാർഖണ്ഡിൽ നിന്നുമുള്ള സസ്യം </gallery> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:അധിനിവേശസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വള്ളിച്ചെടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] 6sax7fc9h2pbuv67fdbf8r20xmlh2p8 0 527530 4614940 4550084 2026-04-24T11:28:24Z ~2026-24944-85 216896 4614940 wikitext text/x-wiki {{PU|Jacob Thomas}} {{Infobox police officer | honorific_prefix = | name = ജേക്കബ് തോമസ് | honorific_suffix = ഐ.പി.എസ്. | image =Jacob-Thomas-IPS.jpg| caption = | currentstatus = ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (വിരമിച്ചു.) | department = [[Kerala Police|കേരള പോലീസ്]] | predecessor = | native_name = | native_name_lang = | birth_date = {{birth date and age|1960|05|15}} | death_date = | nickname = | birth_place = [[തീക്കോയി]], [[പാലാ]], [[കേരളം]] | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LON|type:landmark|display=inline,title}} --> | allegiance = [[Indian Police Service|ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവ്വീസ്]] | service =1986–2020 | serviceyears = 34 | rank = [[Director General of Police|ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലിസ്]] (വിരമിച്ചു) | awards = {{ubl|2016&nbsp;[[President's Police Medal|രാഷ്ടപതിയുടെ പോലീസ് മെഡൽ]]|2015&nbsp;[[Manorama News|മനോരമയുടെ]] ന്യൂസ്മേക്കർ പുരസ്കാരം}} | memorials = | relations = | almamater = [[സെന്റ്. ജോർജ്ജ് കോളേജ്, അരുവിത്തുറ]]<br />[[Kerala Agricultural University|കേരള അഗ്രികൾച്ചറൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]]<br />[[Indian Agricultural Research Institute|ഇന്ത്യൻ അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]]<br />[[IIM Ahmedabad|ഐ.ഐ.എം. അഹമ്മദാബാദ്]]<br />[[സർദാർ വല്ലഭഭായ് പട്ടേൽ ദേശീയ പോലീസ് അക്കാദമി|സർദാർ വല്ലഭഭായ് പട്ടേൽ ദേശീയ പോലീസ് അക്കാദമി]] | laterwork = | module = | url = }} [[Indian Police Service|ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവ്വീസിൽ]] നിന്നും വിരമിച്ച ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥനും എഴുത്തുകാരനും ഗവേഷകനുമാണ് '''ജേക്കബ് തോമസ്''' (ജനനം 1960).<ref>{{cite web|title=Jacob Thomas appointed as IMG Director|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/jacob-thomas-appointed-img-director-vigilance-director-1.2026049|website=english.mathrubhumi.com|publisher=Mathrubhumi|accessdate=19 June 2017|archive-date=2019-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190321152410/https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/jacob-thomas-appointed-img-director-vigilance-director-1.2026049|url-status=dead}}</ref> കേരളത്തിലെ ''[[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ് ആൻഡ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോയുടെ]]'' (വിഎസിബി) മുൻ ഡയറക്ടർ ജനറലുമായിരുന്ന ഇദ്ദേഹത്തിനു മികച്ച സേവനത്തിനുള്ള രാഷ്ട്രപതിയുടെ പോലീസ് മെഡലും മലയാള മനോരമയുടെ ''ന്യൂസ് മേക്കർ ഓഫ് ദ ഇയർ'' പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[സ്രാവുകൾക്കൊപ്പം നീന്തുമ്പോൾ]] എന്നപേരിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥ പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. [[വർഗ്ഗം:ബിജെപിയിൽ ചേർന്ന കേരളത്തിലെ ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ]] ==ജീവിതരേഖ== 1960 മെയ് 15 ന് കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[തീക്കോയി]] എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ച ജേക്കബ് തോമസ് തീക്കോയിയിലെ സെന്റ് മേരീസ് ഹൈസ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. തുടർന്ന് അരുവിത്തുറ സെന്റ് ജോർജ്ജ് കോളേജിൽ പ്രീഡിഗ്രി കോഴ്‌സ് പൂർത്തിയാക്കി. കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് അഗ്രിക്കൾച്ചറൽ സയൻസിൽ ബിരുദം നേടി.<ref name="Home - Dr.Jacob Thomas IPS">{{Cite web |url=http://www.jacobthomasips.com/ |title=Home - Dr.Jacob Thomas IPS |date=2019-03-22 |website=www.jacobthomasips.com |access-date=2019-03-22 |archive-date=2019-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321150356/http://www.jacobthomasips.com/ |url-status=dead }}</ref> തുടർന്ന് [[agronomy|കൃഷിശാസ്‌ത്രത്തിൽ]] ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും ഡോക്ടറൽ ബിരുദവും നേടി. ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഇന്ത്യൻ അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ പഠിച്ചു. പിന്നീട് ഹ്യൂമൻ റിസോഴ്സ് ഡവലപ്മെന്റിൽ രണ്ടാം ഡോക്ടറൽ ബിരുദം നേടി. ''എൻവയണ്മെന്റ് ആന്റ് സസ്റ്റെയിനബിൾ ഡെവലപ്മെന്റിൽ'' ബിരുദാനന്തര ഡിപ്ലോമയും നേടി. 1984-ൽ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് പാസായി 1985-ൽ സർവ്വീസിൽ പ്രവേശിച്ചു.<ref name="Now in favour, now out, Kerala cop Jacob Thomas who often takes on high-ups">{{Cite web |url=https://indianexpress.com/article/india/india-news-india/kerala-vigilance-anti-corruption-bureau-ips-officer-jacob-thomas-3732940/ |title=Now in favour, now out, Kerala cop Jacob Thomas who often takes on high-ups |date=2016-11-02 |website=The Indian Express |language=en-IN |access-date=2019-03-22}}</ref> തന്റെ സർവ്വീസിന്റെ അവസാന വർഷങ്ങളിൽ ഷൊർണൂരിലെ മെറ്റൽ ഇൻഡസ്ട്രീസ് ലിമിറ്റഡ് ചെയർമാനും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുമായിരുന്നു ജേക്കബ് തോമസ്. 2019 ഒക്ടോബറിലാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഈ സ്ഥാനത്ത് നിയമിച്ചത്. സർക്കാരുമായുണ്ടായിരുന്ന അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങളെത്തുടർന്ന് നിയമനത്തോട് തുടക്കത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. 2020 മേയ് 31-ന് സർവ്വീസിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.<ref>{{cite web |title=ജേക്കബ് തോമസ് പടിയിറങ്ങുന്നു; വിവാദങ്ങൾക്കും സസ്പെൻഷനുകൾക്കും മെറ്റൽ ഇൻഡസ്ട്രീസിലെ അവസാന മാസങ്ങൾക്കുമൊടുവിൽ |url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/jacob-thomas-a-hemachandran-u-sharaf-ali-18-ips-and-other-police-officials-retirement-379462/ |website=ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് |accessdate=27 നവംബർ 2020}}</ref> ഡെയ്‌സിയാണ് ജേക്കബ് തോമസിന്റെ ഭാര്യ.<ref name="K'taka asks Kerala IPS officer Jacob Thomas' wife to leave">{{Cite web |url=https://www.thenewsminute.com/article/ktaka-asks-kerala-ips-officer-jacob-thomas-wife-leave-encroached-forest-land-coorg-52262 |title=K'taka asks Kerala IPS officer Jacob Thomas' wife to leave |website=www.thenewsminute.com |access-date=2019-03-22}}</ref> ==സർവ്വീസിൽ== 1987-ൽ [[assistant superintendent of police|അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ടായി]] പോലീസിൽ സേവനം ആരംഭിച്ചു. ആദ്യത്തെ സർവ്വീസ് നിയമനങ്ങൾ [[തൊടുപുഴ]]യിലും [[കാസർഗോഡ്|കാസർഗോഡുമായിരുന്നു]]. 1989-ൽ ക്രൈം ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിൽ [[superintendent of police|പോലീസ് സൂപ്രണ്ടായി]] സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ച് 1991 വരെ ആ സ്ഥാനത്തു തുടർന്നു. 1991-ൽ പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരള ലിമിറ്റഡിന്റെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായി.<ref name="Achievements - Dr.Jacob Thomas IPS">{{Cite web |url=http://www.jacobthomasips.com/achievements/ |title=Achievements - Dr.Jacob Thomas IPS |date=2019-03-22 |website=www.jacobthomasips.com |access-date=2019-03-22 |archive-date=2019-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321150422/http://www.jacobthomasips.com/achievements/ |url-status=dead }}</ref> 1993-ൽ കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹോർട്ടികൾച്ചർ പ്രൊഡക്റ്റ്സ് ഡവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷനിൽ (ഹോർട്ടികോർപ്പ്) മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Officials – Horticorp">{{Cite web |url=http://horticorp.org/office-bearers/ |title=Officials – Horticorp |date=2019-03-22 |language=en-US |access-date=2019-03-22 |archive-date=2019-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322065010/http://horticorp.org/office-bearers/ |url-status=dead }}</ref> 1997-ൽ കൊച്ചി പോലീസ് കമ്മീഷണറായി വീണ്ടും പോലീസ് വകുപ്പിൽ മടങ്ങിയെത്തി.<ref name="Former Chiefs">{{Cite web |url=https://kochicity.keralapolice.gov.in/kochi-city-police/history/former-chiefs |title=Former Chiefs |date=2019-03-22 |website=Kochi City Police |access-date=2019-03-22}}</ref> 1998 ഏപ്രിൽ 2-ാം തിയതി കമ്മീഷണർ സ്ഥാനത്തു നിന്നും മാറ്റി,<ref>{{cite web |title=Former Chiefs |url=http://www.kochicitypolice.org/kochi-city-police/history/former-chiefs |website=കൊച്ചി സിറ്റി പോലീസ് |accessdate=27 നവംബർ 2020}}</ref> 1998-ൽ ക്രൈം ഇൻ‌വെസ്റ്റിഗേഷൻ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ [[Deputy inspector general of police||ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി]] നിയമിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, അടുത്ത വർഷം തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ [[Kerala Women's Commission|കേരള വനിതാ കമ്മീഷൻ]] ഡയറക്ടറായി നിയമിച്ചു. ഇവിടെ 2003 വരെ സർവ്വീസിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. തുടർന്ന് കേരള മോട്ടോർ വെഹിക്കിൾസ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിൽ ഗതാഗത കമ്മീഷണറായി നിയമിതനായി.<ref name="List of Joint Transport Commissioners/Additional Transport Commissioners">{{Cite web |url=https://mvd.kerala.gov.in/index.php/about-us/additional-commissioner |title=List of Joint Transport Commissioners/Additional Transport Commissioners |date=2019-03-22 |website=Motor Vehicles Department |access-date=2019-03-22 |archive-date=2019-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322071236/https://mvd.kerala.gov.in/index.php/about-us/additional-commissioner |url-status=dead }}</ref> 2003-ൽ [[Kerala State Human Rights Commission|കേരള സംസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷന്റെ]] ചീഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഓഫീസറായും 2004-ൽ [[Kerala State Council for Science, Technology and Environment|കേരള സ്റ്റേറ്റ് കൗൺസിൽ ഫോർ സയൻസ്, ടെക്നോളജി ആന്റ് എൻവയോൺമെന്റിന്റെ]] സീനിയർ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ, 2004-ൽത്തന്നെ [[Kerala State Civil Supplies Corporation|കേരള സ്റ്റേറ്റ് സിവിൽ സപ്ലൈസ് കോർപ്പറേഷന്റെ]] ചെയർമാനും ഡയറക്ടറുമായിരുന്നു.<ref name="Now in favour, now out, Kerala cop Jacob Thomas who often takes on high-ups" /> [[Kerala State Film Development Corporation|കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിലിം ഡവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷന്റെ]] ഡയറക്ടർ ബോർഡ് ചെയർമാനായിരുന്നു.<ref name="Court to consider plea against Jacob Thomas on January 19">{{Cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Court-to-consider-plea-against-Jacob-Thomas-on-January-19/article17029799.ece |title=Court to consider plea against Jacob Thomas on January 19 |last=Reporter |first=Staff |date=2017-01-12 |website=The Hindu |language=en-IN |access-date=2019-03-22}}</ref>അതേ സമയം തന്നെ [[Sree Chitra Thirunal College of Engineering|ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗിന്റെ]] ബോർഡ് ഓഫ് ഗവർണർ അംഗമായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. [[Kerala State Road Transport Corporation|കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷന്റെ]] ഡയറക്ടർ ബോർഡ് അംഗമായും കേരള ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡവലപ്മെന്റ് ഫിനാൻസ് കോർപ്പറേഷന്റെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായും<ref name="Kerala Vigilance chief Jacob Thomas gets clean chit">{{Cite web |url=https://www.thenewsminute.com/article/kerala-vigilance-chief-jacob-thomas-gets-clean-chit-hc-rules-out-cbi-enquiry-54014 |title=Kerala Vigilance chief Jacob Thomas gets clean chit |website=www.thenewsminute.com |access-date=2019-03-22}}</ref> 2010 വരെ [[Kerala Shipping and Inland Navigation Corporation|കേരള ഷിപ്പിംഗ് ആന്റ് ഇൻലാന്റ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷന്റെ]] മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായും നിയമിതനായി.<ref name="Achievements - Dr.Jacob Thomas IPS" /><ref name="11th Quarterly Lecture by Dr. Jacob Thomas IPS">{{Cite web |url=https://www.cppr.in/programs/11th-quarterly-lecture-by-dr-jacob-thomas-ips/ |title=11th Quarterly Lecture by Dr. Jacob Thomas IPS |last=Media |first=CPPR |date=2016-01-06 |website=Centre for Public Policy Research (CPPR) |access-date=2019-03-22}}</ref> പോർട്ടിന്റെ ഡയറക്ടർ സ്ഥാനവും അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.<ref name="Vigilance investigation against Jacob Thomas">{{Cite web |url=https://www.keralakaumudi.com/en/news/kerala/general/vigilance-investigation-against-jacob-thomas-19904 |title=Vigilance investigation against Jacob Thomas |website=Keralakaumudi Daily |access-date=2019-03-22}}</ref> ജേക്കബ് തോമസിനെ [[additional director general of police|അഡീഷണൽ പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ]] ആയി 2014-ൽ നിയമിച്ചു. പിന്നീട് വിജിലൻസ് ആൻഡ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോയുടെ ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹം 2015 വരെ തുടർന്നു.<ref name="DGP Jacob Thomas takes charge as director of vigilance and anti-corruption bureau - Times of India">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/DGP-Jacob-Thomas-takes-charge-as-director-of-vigilance-and-anti-corruption-bureau/articleshow/52557259.cms |title=DGP Jacob Thomas takes charge as director of Vigilance and Anti-Corruption Bureau - Times of India |website=The Times of India |access-date=2019-03-22}}</ref> അദ്ദേഹം ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്, സിവിൽ ഡിഫൻസ് ആന്റ് ഹോം ഗാർഡ്സ് എന്നിവയുടെ ഡയറക്ടർ ജനറലായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. കേരള പോലീസ് ഹൗസിംഗ് ആന്റ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ കോർപ്പറേഷന്റെ ചെയർമാനും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുമായി. 2017 ൽ കേരള സർക്കാരിന്റെ പരിശീലന സ്ഥാപനമായ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മാനേജ്മെന്റിന്റെ ഡയറക്ടർ ജനറലായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു.<ref name="Former directors">{{Cite web |url=http://www.img.kerala.gov.in/index.php/about-us/former-directors0 |title=Former directors |date=2019-03-22 |website=img.kerala.govin |access-date=2019-03-22 |archive-date=2019-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322091905/http://www.img.kerala.gov.in/index.php/about-us/former-directors0 |url-status=dead }}</ref><ref name="Jacob Thomas returns as IMG director">{{Cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/in-other-news/200617/jacob-thomas-returns-as-img-director.html |title=Jacob Thomas returns as IMG director |date=2017-06-20 |website=Deccan Chronicle |language=en |access-date=2019-03-22}}</ref> എന്നാൽ 2017 ഡിസംബറിൽ സർവ്വീസിൽ നിന്ന് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഓഖി ദുരന്തത്തിൽ സർക്കാർ വിരുദ്ധ പരാമർശത്തിന്റെ പേരിലായിരുന്നു ജേക്കബ് തോമസിനെ ആദ്യം സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്തത്.<ref name="Kerala government suspends DGP Jacob Thomas">{{Cite web |url=https://www.livemint.com/Politics/ygBq0yzIOXT7xq2ZnJiYnK/Kerala-government-suspends-DGP-Jacob-Thomas.html |title=Kerala government suspends DGP Jacob Thomas |last=M.K |first=Nidheesh |date=2017-12-20 |website=livemint.com |language=en |access-date=2019-03-22}}</ref> സസ്പെൻഷൻ കാലയളവിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചെടുത്തെങ്കിലും 2018 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ടാമത്തെ സസ്പെൻഷൻ നോട്ടീസ് നൽകി.<ref name="Kerala DGP Jacob Thomas suspension extended 6 months">{{Cite web |url=https://www.thenewsminute.com/article/kerala-dgp-jacob-thomas-suspension-extended-6-months-93744 |title=Kerala DGP Jacob Thomas suspension extended 6 months |website=www.thenewsminute.com |access-date=2019-03-22}}</ref> [[സ്രാവുകൾക്കൊപ്പം നീന്തുമ്പോൾ]] എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതാണ് ഇതിനു കാരണമായത്. 2018 ഡിസംബറിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സസ്‌പെൻഷൻ കാലാവധി ആറ് മാസം കൂടി നീട്ടി. <ref name="Kerala government suspends DGP Jacob Thomas again">{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/2018/apr/18/kerala-government-suspends-dgp-jacob-thomas-again-1803177.html |title=Kerala government suspends DGP Jacob Thomas again |website=The New Indian Express |access-date=2019-03-22}}</ref> ഇതേത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം സെൻട്രൽ അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് ട്രിബ്യൂണലിനെ സമീപിച്ചു. തുടർന്ന് രണ്ടുവർഷത്തെ സസ്പെൻഷനു ശേഷം മെറ്റൽ ഇൻഡസ്ട്രീസിലെ പദവി വഴി ജേക്കബ് തോമസ് സർവീസിൽ തിരിച്ചെത്തി. 2019 ഒക്ടോബറിലാണ് ജേക്കബ് തോമസ് മെറ്റൽ ഇൻഡസ്ട്രീസ് തലപ്പത്ത് നിയമിതനാവുന്നത്. സെൻട്രൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് ട്രിബ്യൂണൽ ഉത്തരവ് പ്രകാരമായിരുന്നു നടപടി. പൊലീസ് സേനയിലേക്ക് തിരിച്ചെടുക്കണമെന്നാണ് ജേക്കബ് തോമസ് നേരത്തെ ആവശ്യപ്പെട്ടതെങ്കിലും സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ മറ്റൊരു ചുമതലയിൽ നിയമിക്കുകയായിരുന്നു. 2020 മേയ് 31-ന് സർവ്വീസിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു. ==വിവാദം== [[സ്രാവുകൾക്കൊപ്പം നീന്തുമ്പോൾ]] എന്നപേരിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥ സർവീസിലിരിക്കെ സർക്കാരിന്റെ അനുമതി വാങ്ങാതെയാണ് എഴുതിയത് എന്നതിനാൽ വിവാദം സൃഷ്ടിച്ചു. ഔദ്യോഗിക രഹസ്യ നിയമം ജേക്കബ് തോമസ് ലംഘിച്ചെന്ന് ആരോപിച്ച് മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് [[കെ.സി. ജോസഫ്]] കത്തയച്ചിരുന്നു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി [[പിണറായി വിജയൻ]] പ്രകാശന ചടങ്ങിൽ നിന്ന് പിന്മാറി.<ref>http://www.mathrubhumi.com/news/kerala/jacob-thomas-biography-cm-pinarayi-1.1956751</ref> പോലീസിലെ പ്രധാന ചുമതലകളിൽനിന്ന് സർക്കാർ തന്നെ ഒഴിവാക്കിയതും അതിന്റെ കാരണങ്ങളും പുസ്തകത്തിൽ ഇദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്. തമിഴ്‌നാട്ടിലെ രാജപാളയത്ത് നൂറേക്കർ ഭൂമി വാങ്ങിയത് അനധികൃത സ്വത്ത് സമ്പാദനമാണെന്ന പരാതിയിൽ ജേക്കബിനെതിരെ 2019-ൽ വിജിലൻസ് അന്വേഷണം നടന്നു. അന്വേഷണത്തിനെതിരെ സ്‌റ്റേ വേണമെന്ന ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവശ്യം കോടതി നിരസിച്ചു. 19 വർഷം മുമ്പ് 33 പേരിൽ നിന്നായി 50.33 ഏക്കർ ഭൂമി ജേക്കബ് തോമസ് വാങ്ങി. ഇസ്രേയലിലെ കൃഷിരീതി പരിചയപ്പെടുത്തുന്നതിനായാണ് ഇൻഫ്രാ അഗ്രോ ടെക്‌നോളജി എന്ന കമ്പനിക്ക് വേണ്ടിയാണ് സ്ഥലം വാങ്ങിയതെന്നും ചില നിയമപരമായ വ്യവസ്ഥകൾ കൂടി കണക്കിലെടുത്താണ് തന്റെയും ഭാര്യയുടെയും പേരിൽ ഈ ഭൂമി വാങ്ങിയതെന്നും ജേക്കബ് തോമസ് വാദിച്ചു. കേസ് തനിക്കെതിരെയുള്ള പ്രതികാര നടപടിയാണെന്നും പോലീസ് ആക്ട് പ്രകാരം കേസെടുത്ത ശേഷം വിജിലൻസിന് കൈമാറിയതിൽ ദുദ്ദേശ്യമുണ്ടെന്നും ജേക്കബ് തോമസ് ബോധിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite web |title=ജേക്കബ് തോമസിന് തിരിച്ചടി: അനധികൃത സ്വത്ത് സമ്പാദന കേസ് റദ്ദാക്കാനാകില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/illegal-land-acquisition-case-against-dgp-jacob-thomas-high-court-order-1.4792134 |website=മാതൃഭൂമി |accessdate=27 നവംബർ 2020 |archive-date=2020-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201205081113/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/illegal-land-acquisition-case-against-dgp-jacob-thomas-high-court-order-1.4792134 |url-status=dead }}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതിയും== നാഷണൽ പോലീസ് അക്കാദമിയുടെ അത്‌ലറ്റിക്സ് ടീമിന്റെ ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ജേക്കബ് തോമസ്. കൂടാതെ അക്കാദമിയുടെ മികച്ച പ്രൊബേഷണറുമായിരുന്നു. 2015-ൽ മനോരമ ന്യൂസ് മേക്കറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="Jacob Thomas struggled to clean up the system, inspired many: Rajdeep Sardesai">{{Cite web |url=https://english.manoramaonline.com/news/kerala/india-strength-honest-workers-rajdeep-sardesai-kochi.html |title=Jacob Thomas struggled to clean up the system, inspired many: Rajdeep Sardesai |website=OnManorama |access-date=2019-03-22}}</ref> 2016-ൽ മികച്ച പോലീസ് സേവനത്തിന് [[രാഷ്ട്രപതി]]യിൽ നിന്നു് മെഡൽ ലഭിച്ചു.<ref name="Presidents Police Medal for Meritorious Service">{{Cite web |url=https://keralapolice.gov.in/kerala-police/achievements-and-awards/presidents-medal-winners/2016 |title=Presidents Police Medal for Meritorious Service |date=2019-03-22 |website=keralapolice.gov.in |access-date=2019-03-22 |archive-date=2017-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606091132/http://keralapolice.gov.in/kerala-police/achievements-and-awards/presidents-medal-winners/2016 |url-status=dead }}</ref> ==പുസ്തകങ്ങൾ== * [[സ്രാവുകൾക്കൊപ്പം നീന്തുമ്പോൾ]] - ആത്മകഥ - 2017<ref>{{Cite book |url=https://www.amazon.com/Sravukalkoppam-Neenthumbol-Malayalam-Thomas/dp/8122613950 |title=Sraavukalkoppam Neenthumpol |last=Thomas |first=Jacob |publisher=Current Books |year=2017 |isbn=978-8122613957}}</ref> * കാര്യവും കാരണവും - 2017<ref>{{Cite book |url=https://www.worldcat.org/oclc/1027034869 |title=Kaaryavum Kaaranavum |first=Jacob |last=Thōmas |publisher=DC Books |year=2017 |isbn=9789386680259 |location=Kottayam, Kerala State, India |oclc=1027034869}}</ref> * സ്ട്രാറ്റെജിക് മാനേജ്മെന്റ് - 2015<ref>{{Cite book |url=https://www.books-by-isbn.com/93-325/933253540X-Strategic-Management-Thomas-93-325-3540-X.html |title=Strategic Management |last=Thomas |first=Jacob |publisher=Pearson India |year=2015 |isbn=978-93-325-3540-4}}</ref> * എൻവയണ്മെന്റൽ മാനേജ്മെന്റ് - 2014<ref>{{Cite book |url=https://www.books-by-isbn.com/93-325/9332515816-Environmental-Management-1-Thomas-93-325-1581-6.html |title=Environmental Management |last=Thomas |first=Jacob |publisher=Pearson India |year=2014}}</ref> ==അവലംബം== {{RL}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{Cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kerala-govt-suspends-dgp-jacob-thomas-on-corruption-charges/article25797317.ece |title=Kerala Govt suspends DGP Jacob Thomas on corruption charges |date=2018-12-21 |website=The Hindu |language=en-IN |access-date=2019-03-22}} * {{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/jacob-thomas-faces-action-for-his-autobiography/articleshow/61840669.cms |title=Jacob Thomas faces action for his autobiography - Times of India |website=The Times of India |access-date=2019-03-22}} * {{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/cm-to-release-jacob-thomas-autobiography-1.1951800 |title=CM to release Jacob Thomas' autobiography |website=Mathrubhumi |language=en |access-date=2019-03-22 |archive-date=2019-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321173347/https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/cm-to-release-jacob-thomas-autobiography-1.1951800 |url-status=dead }} * {{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=j6Ap232WgVY |title=DGP Jacob Thomas is Manorama News Newsmaker 2015 |last=Manorama News |date=2016-01-09 |access-date=2019-03-22}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ]] [[വർഗ്ഗം:1960-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ബിജെപിയിൽ ചേർന്ന കേരളത്തിലെ പ്രമുഖർ]] tgindevmd22a3093irktuffzlrpbvdd 0 532904 4614885 4546517 2026-04-24T03:56:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614885 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox film | name = ദൃശ്യം 2 | image = | alt = | caption = പോസ്റ്റർ | director = [[ജിത്തു ജോസഫ്]] | producer = [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] | writer = ജിത്തു ജോസഫ് | starring = [[മോഹൻലാൽ]]<br />[[മീന]] | music = അനിൽ ജോൺസൺ | cinematography = [[സതീഷ് കുറുപ്പ്]] | editing = | studio = ആശീർവാദ് സിനിമാസ് | distributor = [[ ആമസോൺ പ്രൈം |ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] | released = {{Film date|df=y|2021|02|19}} | runtime = | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | budget = | gross = }} [[മോഹൻലാൽ|മോഹൻലാലിനെ]] നായകനാക്കി [[ജിത്തു ജോസഫ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു മലയാള ത്രില്ലർ ചലച്ചിത്രമാണ് '''''ദൃശ്യം 2''ː The Resumption'''. ആശിർവാദ് സിനിമാസിനു വേണ്ടി [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] നിർമ്മിച്ച ചിത്രം 2021 ഫെബ്രുവരി 19-നു [[ആമസോൺ പ്രൈം|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോയിലൂടെ]] റിലീസ് ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2020/05/21/mohanlal-jeetu-joseph-to-reunite-for-drishyam-2-project-to-kick-off-post-lockdown-21.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-06-11 |archive-date=2021-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611131318/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2020/05/21/mohanlal-jeetu-joseph-to-reunite-for-drishyam-2-project-to-kick-off-post-lockdown-21.html |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.thequint.com/entertainment/movie-reviews/drishyam-2-full-movie-review-starring-mohanlal-meena-muraly-gopi-director-jeethu-joseph</ref> 2013-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ദൃശ്യം]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗമാണിത്.<ref>https://www.sify.com/movies/drishyam-2-review-mohanlal-jeethu-joseph-combo-does-it-again-review-malayalam-vctgoBecedbjj.html</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2020/may/22/drishyam-2-announced-mohanlal-and-jeethu-joseph-to-return-2146352.html</ref> [[മീന]], [[അൻസിബ ഹസ്സൻ]], [[എസ്തർ അനിൽ]], [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]], [[മുരളി ഗോപി]], [[ആശ ശരത്]], [[സായി കുമാർ|സായികുമാർ]] എന്നിവരാണു ചിത്രത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന അഭിനേതാക്കൾ.<ref>https://newsable.asianetnews.com/gallery/entertainment/drishyam-2-full-movie-review-mohanlal-meena-jeethu-joseph-asha-sharath-antony-perambavoor-vpn-qoqvkk</ref><ref>https://www.indiatvnews.com/entertainment/regional-cinema/drishyam-2-song-ore-pakal-out-mohanlal-treats-viewers-with-a-melodious-song-from-his-upcoming-thriller-685429</ref> ==കഥ== 2013 ഓഗസ്റ്റ് 3 ന് രാത്രിയിൽ, ജോസ് എന്ന കുറ്റവാളിയുമായി തന്റെ സഹോദരനെ കൊന്ന കുറ്റത്തിന് പോലീസിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചോടുന്നതായാണ് ചിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഒളിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ, നിർമ്മാണത്തിലിരിക്കുന്ന ഒരു പോലീസ് സ്റ്റേഷന് പിന്നിൽ അദ്ദേഹം അഭയം തേടുന്നു, ജോർജ്ജ്കുട്ടി സൈറ്റിൽ നിന്ന് ഒരു സ്പെയ്ഡുമായി നടന്നു വരുന്നതിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. ജോസ് ഭാര്യയോട് മാപ്പ് പറയാൻ പോകുന്നു, അവിടെവച്ച് പോലീസ് ജോസിനെ പിടികൂടുന്നു. ആറ് വർഷത്തിന് ശേഷം ജോർജ്ജ്കുട്ടി, റാണി, അഞ്ജു, അനു എന്നിവർ സമ്പന്നമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ ഒരു സിനിമാ തിയേറ്ററിന്റെ ഉടമയായ ജോർജ്ജ്കുട്ടി കുടുംബത്തിന്റെ എതിർപ്പിനെ അവഗണിച്ച് ഒരു സിനിമ നിർമ്മിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. തന്റെ പ്രോജക്റ്റിന്റെ തിരക്കഥ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി കൊച്ചിയിൽ താമസിക്കുന്ന പ്രമുഖ തിരക്കഥാകൃത്തായ വിനയചന്ദ്രനുമായി അദ്ദേഹം നിരന്തരം ബന്ധം പുലർത്തുന്നു. കുടുംബം സുഖമായിരിക്കുമെങ്കിലും, അഞ്ജുവിന് അപസ്മാരം പിടിപെട്ടിട്ടുണ്ട്, ഇപ്പോൾ ഒരു പി‌ടി‌എസ്ഡി രോഗിയാണ്, വരുണിന്റെ കൊലപാതകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുമെന്ന ഭയത്തിന്റെ അനന്തരഫലമാണിത്. കുടുംബത്തിന്റെ സമ്പത്തിന്റെ ഉയർച്ചയിൽ അസൂയപ്പെട്ട ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെ അയൽക്കാർ അവരുടെ പ്രതിച്ഛായയെ, പ്രത്യേകിച്ച് അഞ്ജുവിന്റെ കളങ്കത്തിന് കളങ്കം പരത്താൻ തുടങ്ങി, റാണിയുടെ ദുരിതത്തിൽ. അതേസമയം, ജോർജ്ജ്കുട്ടി തന്റെ ചലച്ചിത്ര ആസൂത്രണത്തിനായി കൊച്ചി, ചെന്നൈ തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങൾ സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. റാണിയുടെ സാന്ത്വനം ലഭിക്കുന്നത് അവളുടെ അയൽവാസിയായ സരിതയാണ്, സർക്കാർ ഗുമസ്തൻ, മദ്യാപാനിയായ ഭർത്താവ് സാബു, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ബ്രോക്കറാണ്. ജോർജ്‌കുട്ടിയുടെ 5 ഏക്കറിൽ രണ്ട് ഏക്കർ വസ്തു രണ്ട് വർഷം മുമ്പ് വാങ്ങി ദമ്പതികൾ അവിടെ പോയി. വരുണിന്റെ തിരോധാനം പരിഹരിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലായ്മ കാരണം ലോക്കൽ പോലീസിന് വലിയ അപമാനം വരുത്തി വെച്ചതിനാൽ കേസ് പുന:പരിശോധിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഗീതയുടെ ജൂനിയറും സുഹൃത്തും ആയ കേരള ഈസ്റ്റ് ഐ.ജി തോമസ് ബാസ്റ്റിൻ ഐ.പി.എസിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് കേസ്. അതേസമയം, ജോർജ്ജ്കുട്ടി പ്രഭാകറിനെ തന്റെ തീയറ്ററിൽ കണ്ടുമുട്ടുന്നു. മകന്റെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടത്താനായി വരുണിന്റെ മൃതദേഹം വെളിപ്പെടുത്താൻ പ്രഭാകർ ജോർജ്ജ്കുട്ടിയോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഫലമുണ്ടായില്ല. വസന്തകാല വിശ്രമവേളയിൽ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്ന അനു തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ഒരു സ്ലീപ്പ് ഓവർ പാർട്ടി നടത്തുന്നു, ഈ സമയത്ത് അനു തന്റെ കാമുകനോട് രഹസ്യങ്ങൾ പറയുന്നുവെന്ന് കരുതി റാണി പ്രതിഷേധിക്കുന്നു. അറസ്റ്റിലാകുമോ എന്ന ഭയം ഒരു രാത്രിയിൽ അവൾ സരിതയോട് അറിയിക്കുകയും വരുണിന്റെ മരണത്തിൽ അഞ്ജുവിന് പങ്കുണ്ടെന്ന കാര്യം അശ്രദ്ധമായി മങ്ങിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. റാണിയേയും കുടുംബത്തേയും അറിയാതെ സരിതയും സാബുവും യഥാർത്ഥത്തിൽ വിവാഹിതരാണ്. വരുണിന്റെ മൃതദേഹം കണ്ടെത്താൻ ബാസ്റ്റിൻ നിയോഗിച്ച രഹസ്യ പോലീസുകാരായിരുന്നു അവർ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറ്റ് ചാരന്മാരിൽ അനുവിന്റെ കാമുകനും ബാസ്റ്റിന്റെ അനന്തരവനും ഉൾപ്പെടുന്നു. അതേസമയം, ജോസ് ജയിൽ മോചിതനായി, ജോലി കണ്ടെത്താൻ പാടുപെടുകയാണ്. നഗരവാസികളിൽ നിന്ന് ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെ കേസ് കേട്ട ശേഷം, അന്നത്തെ പൂർത്തീകരിക്കാത്ത പോലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടത് ഓർമിക്കുന്നു, ഉടൻ തന്നെ പോലീസിനോട് നടന്ന സംഭവം വിവരിക്കുകയും പ്രതിഫലമായി വലിയൊരു തുക നൽകാമെന്നു പോലീസ് സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കേസിലെ പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങളുടെ മേൽനോട്ടത്തിനായി യുഎസിൽ നിന്ന് എത്തുന്ന ഗീതയെയും പ്രഭാകറിനെയും ബാസ്റ്റിൻ വിവരങ്ങൾ അറിയിക്കുന്നു. പോലീസും ഫോറൻസിക് സംഘവും രഹസ്യമായി പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ കുഴിച്ച് ഒടുവിൽ ഒരു മനുഷ്യ അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തി. ആ പരിസരപ്രദേശങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരുന്ന നിരീക്ഷണ ക്യാമറകളിലൂടെയാണ് ജോർജ്ജ്കുട്ടി ഈ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയുന്നത്. കോടതി ഉത്തരവ് പ്രകാരം അദ്ദേഹത്തെയും കുടുംബത്തെയും പോലീസ് പിടികൂടി ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ വഷളാക്കാൻ, സരിതയോട് റാണി നേരത്തെ വെളിപ്പെടുത്തിയത് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; സരിതയും സാബുവും ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെ വീട് ബഗ്ഗ് ചെയ്തിരുന്നു. ഗീതയുടെ ചോദ്യം ചെയ്യൽ ഫലമായി അഞ്ജുവിന് മറ്റൊരു അപസ്മാരം ബാധിക്കുകയും അവളെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറ്റുകയും ജോർജ്ജ്കുട്ടിയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അന്വേഷണം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. പരിഭ്രാന്തരായ ജോർജ്‌കുട്ടി ഒരു കെട്ടിച്ചമച്ച കഥയാണ് നൽകുന്നത്, അതിൽ വരുണിന്റെ ഏക കൊലപാതകിയാണ് അദ്ദേഹം, വീട്ടിൽ കള്ളൻ ഒളിച്ചിരിക്കുകയാണെന്ന് വരുണിനെ തെറ്റിദ്ധരിച്ച ശേഷം കൊലപ്പെടുത്തി. വരുണിന്റെ വസ്ത്രം പോലുള്ള തെളിവുകൾ താൻ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും ഇത് കുടുംബത്തിലെ മറ്റുള്ളവരെ കോടതിയിൽ രക്ഷിക്കുമെന്നും ജോർജ്ജ് കുട്ടി അവകാശപ്പെടുന്നു. തുടക്കത്തിൽ ജോർജ്ജ്കുട്ടിയെ കുടുക്കാനും തെളിവുകൾ ശേഖരിക്കാനും തെളിവുകൾ മറച്ചുവെച്ചതിന് ഭാര്യയോടും അഞ്ജുവിനോടും കുറ്റം ചുമത്താൻ ബാസ്റ്റിൻ ഗീതയെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു. കുടുംബത്തെ ദിവസത്തിനായി വിട്ടയച്ചശേഷം, അവരുടെ ഇരുണ്ട ഭാവിയെക്കുറിച്ച് അവർ വിശദീകരിക്കുന്നു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ജോർജ്ജ്കുട്ടിയെ ഔദ്യോഗികമായി അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുമ്പോൾ വിനയചന്ദ്രൻ ബാസ്റ്റിൻ, ഗീത, പ്രഭാകർ എന്നിവരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെ ശുപാർശപ്രകാരം, അവരുടെ തിരക്കഥ പകർപ്പവകാശം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി വിനയചന്ദ്രന്റെ പേരിൽ ദൃശ്യം എന്ന നോവലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതായി അദ്ദേഹം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അവരുടെ നോവലിൽ, നായകൻ ശരീരം മറയ്ക്കാൻ വിജയകരമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു, പക്ഷേ കണ്ടെത്തുമ്പോൾ, തന്റെ കുട്ടിയെ രക്ഷിക്കാൻ തെറ്റായ കുമ്പസാരം നൽകുന്നു. ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെ രേഖപ്പെടുത്തിയ കുറ്റസമ്മതം ദൃശ്യത്തിന്റെ കഥയുമായി സാമ്യമുണ്ട് എന്ന് ബാസ്റ്റിൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു. കോടതിയിൽ, ജോർജ്ജ്കുട്ടി കുറ്റം സമ്മതിക്കുന്നില്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകത്തിന്റെ തന്ത്രം പോലീസ് ഫ്രെയിം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ചുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിഭാഷക വാദിക്കുന്നു. പോലീസിന്റെ ഞെട്ടലിന്, മനുഷ്യന്റെ അസ്ഥികൂടത്തിൽ നടത്തിയ പരിശോധനകളുടെ ഡിഎൻ‌എ ഫലങ്ങൾ വരുണിന്റെ ഫലങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. സ്തംഭിച്ചുപോയ വിനയചന്ദ്രൻ തന്റെ ചിത്രത്തിന് ഒരു ഇതര ക്ലൈമാക്സ് ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു, അതിൽ നായകൻ, ക്യാപ്‌ചർ ഒഴിവാക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ അത്തരമൊരു അസ്ഥികൂടം കണ്ടെത്തുമ്പോൾ നടത്തിയ നടപടിക്രമങ്ങളെക്കുറിച്ച് മനസിലാക്കും. നായകൻ മറ്റൊരു ചെറുപ്പക്കാരന്റെ അസ്ഥികൂടം വരുണിന് സമാനമായ പരിക്കുകളോടെ കണ്ടെത്തുന്നു.വിദൂരസ്ഥലത്ത് ഒരു ശവക്കല്ലറതൊഴിലാളിയുമായി ചങ്ങാത്തം കൂടുന്നു. കണ്ടെത്തിയ അസ്ഥികൂടത്തിന്റെ ഫോറൻസിക് പരിശോധനകൾ നടത്തുന്ന പ്രാദേശിക മെഡിക്കൽ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഫോറൻസിക് ലാബിന്റെ സുരക്ഷാ ഗാർഡുമായി അദ്ദേഹം കൂടുതൽ ചങ്ങാത്തം കൂടുന്നു. യഥാർത്ഥ അസ്ഥികൂടം കുഴിച്ച് ലാബിലേക്ക് അയച്ച ദിവസം, നായകൻ വിവേകപൂർവ്വം ഇരയുടെ അസ്ഥികൂടം താൻ ശേഖരിച്ചവ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റുകയും യഥാർത്ഥ ശ്മശാനം സംസ്കരിക്കുകയും അങ്ങനെ കുറ്റകരമായ എല്ലാ തെളിവുകളും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിനയചന്ദ്രന്റെ വിവരണമനുസരിച്ച് ജോർജ്ജ്കുട്ടി അതേപടി പിന്തുടർന്നിരുന്നുവെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് തെളിയിക്കപ്പെടാതെ പോയ ജോർജ്ജ്കുട്ടിയെ വ്യക്തി ജാമ്യത്തിൽ വിട്ടു. ജോർജ്‌കുട്ടിക്കെതിരായ നടപടികൾ തൽക്കാലം നിർത്താൻ പോലീസിനോട് നിർദ്ദേശിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിഭാഷകൻ കോടതിയോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ജഡ്ജി ബാസ്റ്റിനെ തന്റെ മുറിയിലേക്ക് വിളിച്ച് ജോർജ്ജ്കുട്ടിയെ ശിക്ഷിക്കാൻ ഒരു വഴിയുമില്ലെന്ന് പറയുന്നു. മകന്റെ അന്ത്യകർമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്ന തിനു മുൻപേ ജോർജ്ജ്കുട്ടി വരുണിന്റെ ചിതാഭസ്മപൂർവ്വം രഹസ്യമായി പൂജാരിക്ക് കൈമാറി. ബാസ്റ്റിൻ ദമ്പതികളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുകയും ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുമായുള്ള ബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അവരോട് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു, കാരണം അദ്ദേഹത്തെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിൽ അവർ ഒരിക്കലും വിജയിക്കില്ല, കേരള പോലീസിന്റെ അടുത്ത ശ്രമത്തിനായി അദ്ദേഹം ഇതിനകം തന്നെ ആസൂത്രണം ചെയ്തുകഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും എന്ന് ബാസ്റ്റിൻ പറയുന്നു. ഈ കേസ് തുടങ്ങിയത് മുതൽ പോലീസ് ജോർജ്കുട്ടിയേയല്ല നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നത്; മറിച്ച് ജോർജ് കുട്ടിയാണ് പോലീസിനെ വീക്ഷിച്ചിരുന്നത് എന്നും ബാസ്റ്റിൻ പറയുന്നു.ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെ ജാഗ്രതയോടെയുള്ള ജീവിതം തന്നെ വലിയ ശിക്ഷയാണെന്ന് ബാസ്റ്റിൻ പറയുന്നു; നിരന്തരമായ മേൽനോട്ടത്തോടും ജാഗ്രതയോടും കുറ്റബോധത്തോടുംകൂടെ അവൻ എല്ലാ ദിവസവും ജീവിക്കണം. ദമ്പതികൾ അവനുമായി യോജിക്കുന്നു. അതേസമയം, മൂവരെയും അകലെ നിന്ന് നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജോർജ്ജ്കുട്ടി നിശബ്ദമായി പോകുന്നിടത്തു കഥയവസാനിക്കുന്നു. ==അഭിനേതാക്കൾ== *[[മോഹൻലാൽ]]... ജോർജ്ജുകുട്ടി *[[മീന]]... റാണി *[[അൻസിബ ഹസ്സൻ ]]... അഞ്ജു *[[എസ്തർ അനിൽ]]... അനുമോൾ *[[മുരളി ഗോപി]]... തോമസ് ബാസ്റ്റിൻ *[[ആശ ശരത്]]... ഗീത പ്രഭാകർ *[[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]... പ്രഭാകർ *[[സായികുമാർ]]... വിനയചന്ദ്രൻ *[[ഗണേഷ് കുമാർ]]... ഫിലിപ്പ് മാത്യു *അജിത് കൂത്താട്ടുകുളം...ജോസ് *[[അഞ്ജലി നായർ]]... സരിത *സുമേഷ് ചന്ദ്രൻ... സാബു *[[ദിനേശ് പ്രഭാകർ]]... രാജൻ *[[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]]... ആന്റണി ജോസഫ് *[[കോഴിക്കോട് നാരായണൻ നായർ]]... സുലൈമാൻ *[[അഡ്വ. ശാന്തിപ്രിയ]]... അഡ്വ. രേണുക *[[ജോയ് മാത്യു]]... അഡ്വ. ജനാർദ്ദനൻ *[[കൃഷ്ണ]]...പോലീസ് സർജൻ *രാജേഷ് പറവൂർ... തഹസീൽദാർ *ബോബൻ സാമൂവൽ ...രഘുറാം *[[കൃഷ്ണ പ്രഭ]]... മേരി *[[പോളി വത്സൻ]]... ജോസിന്റെ അമ്മ *[[അനീഷ് മേനോൻ]]... രാജേഷ് *[[ശോഭ മോഹൻ]]... റാണിയുടെ അമ്മ ==നിർമ്മാണം== ജീത്തു ജോസഫിൻ്റെ മറ്റൊരു മോഹൻലാൽ ചലച്ചിത്രമായ '''റാം''' ചിത്രീകരണവേളയിലാണ് അപ്രതീക്ഷിതമായ [[കോവിഡ്-19]] ലോക്ക് ഡൗൺ നടപ്പിലാക്കിയത്. റാം എന്ന സിനിമയുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾ വിദേശത്ത് ചിത്രീകരിക്കേണ്ടതിനാൽ ഷൂട്ടിംഗ് നിർത്തി വയ്ക്കേണ്ടി വന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ദൃശ്യം എന്ന സിനിമയുടെ തുടർക്കഥയായ രണ്ടാം ഭാഗം ചെയ്യാമെന്ന് ജീത്തു ജോസഫ് തീരുമാനിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിൻ്റെ നിർമ്മാണം നിർവഹിച്ചത് ആദ്യ ചിത്രം നിർമ്മിച്ച [[ആൻ്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] തന്നെയാണ്. ===സംഗീതം=== സിനിമയിലെ ഗാനവും പശ്ചാത്തലസംഗീതവും നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത് അനിൽ ജോൺസനാണ്. ഗാനത്തിന് വരികൾ രചിച്ചത് [[വിനായക് ശശികുമാർ|വിനായക് ശശികുമാറാണ്]]. സിനിമയിലെ ഗാനം 10 ഫെബ്രുവരി 2021ന് സൈന മ്യൂസികിലൂടെ പുറത്തുവന്നു. ==റീലീസ്== ആദ്യം തീയേറ്റർ റിലീസാണു ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് കോവിഡ് പ്രതിസന്ധികൾ മൂലം [[ആമസോൺ പ്രൈം|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] വഴി റിലീസ് ചെയ്യാൻ നിർമ്മാതാവ് [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] തീരുമാനിച്ചു.<ref>https://www.thehindu.com/entertainment/movies/drishyam-2-to-be-released-on-amazon-prime/article33478967.ece</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.dtnext.in/News/Cinema/2021/01/02003023/1269330/Mohanlals-Drishyam-2-opts-for-OTT-fans-upset.vpf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-06-11 |archive-date=2021-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210611131317/https://www.dtnext.in/News/Cinema/2021/01/02003023/1269330/Mohanlals-Drishyam-2-opts-for-OTT-fans-upset.vpf |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/no-theatrical-release-for-drishyam-2-film-chamber/article33852611.ece</ref> ==സിനിമയുടെ മൂന്നാം ഭാഗം== ദൃശ്യം 2-ന് ലഭിച്ച മികച്ച പ്രതികരണങ്ങളെ തുടർന്ന് ചിത്രത്തിൻ്റെ എഴുത്തുകാരനും സംവിധായകനുമായ ജിത്തു ജോസഫ് ചിത്രത്തിൻ്റെ മൂന്നാം ഭാഗം പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2021/02/19/drishyam-3-antony-perumbavoor-response.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://malayalam.news18.com/news/film/climax-of-drishyam-3-ready-with-director-jeethu-joseph-aa-tv-srg-352037.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-06-11 |archive-date=2021-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228005404/https://malayalam.news18.com/news/film/climax-of-drishyam-3-ready-with-director-jeethu-joseph-aa-tv-srg-352037.html |url-status=dead }}</ref> ==മറ്റു ഭാഷകളിലേക്കുളള പുനർനിർമ്മാണങ്ങൾ== ഈ ചിത്രം കന്നഡയിൽ പി. വാസു സംവിധാനം ചെയ്ത ''ദൃശ്യ 2''<ref>{{Cite web |title=Ravichandran and P Vasu to team up for Kannada remake of Drishyam 2 |url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2021/apr/13/ravichandran-and-p-vasu-to-team-up-for-kannada-remake-of-drishyam-2-23928.html |access-date=2021-04-27 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> എന്ന പേരിലും തെലുങ്കിൽ ദൃശ്യം 2 (2021) എന്ന പേരിലും [[ജീത്തു ജോസഫ്]] തന്നെ റീമേക്ക് ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |date=2021-03-02 |title=Drishyam 2 Telugu remake goes on floors with Venkatesh |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/drishyam-2-telugu-remake-goes-on-the-floors-with-venkatesh-7211295/ |access-date=2021-03-18 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> അഭിഷേക് പഥക് സംവിധാനം ചെയ്ത ദൃശ്യം 2 എന്ന ഹിന്ദി റീമേക്ക് 2022 നവംബർ 18 ന് തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്തു. ഒരു തമിഴ് റീമേക്ക് സംവിധാനം ചെയ്യാൻ ജിത്തുവിന് പദ്ധതിയുണ്ടായിരുന്നു<ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/drishyam-2-telugu-remake-goes-on-the-floors-with-venkatesh-7211295/</ref><ref>https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2021/apr/13/ravichandran-and-p-vasu-to-team-up-for-kannada-remake-of-drishyam-2-23928.html</ref><ref>https://www.thehindu.com/entertainment/movies/jeethu-joseph-to-remake-drishyam-2-in-telugu-tamil-and-hindi/article33888521.ece</ref><ref>{{Cite news |title=Jeethu Joseph to remake 'Drishyam 2' in Telugu, Tamil and Hindi |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/jeethu-joseph-to-remake-drishyam-2-in-telugu-tamil-and-hindi/article33888521.ece |access-date=2021-02-20 |issn=0971-751X}}</ref> [[വർഗ്ഗം:2021-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മോഹൻലാൽ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജിത്തു ജോസഫ് സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] ==അവലംബം== {{reflist}} aj5nzq76bqflo0tkvikooa1veqpkvy5 0 540059 4614831 4143120 2026-04-23T13:59:11Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614831 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Johnson & Johnson COVID-19 vaccine}} {{Infobox drug | Verifiedfields = | verifiedrevid = | drug_name = | INN = | type = vaccine | image = Johnson & Johnson COVID-19 vaccine developed by Janssen.jpg | alt = | caption = A vial of Janssen COVID-19 Vaccine <!-- Vaccine data --> | target = [[Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2|SARS-CoV-2]] | vaccine_type = viral <!-- Clinical data --> | pronounce = | tradename = Janssen COVID-19 Vaccine,<ref name="Janssen COVID-19 Vaccine FDA label" /><ref>{{cite web | title=Janssen COVID-19 Emergency Use Authorization (EUA) Official Website | website=Janssen | date=28 February 2021 | url=https://www.janssencovid19vaccine.com/hcp.html | access-date=28 February 2021}}</ref> COVID-19 Vaccine Janssen<ref name="Janssen CMA application">{{cite press release| title=EMA receives application for conditional marketing authorisation of COVID-19 Vaccine Janssen | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=16 February 2021 | url=https://www.ema.europa.eu/en/news/ema-receives-application-conditional-marketing-authorisation-covid-19-vaccine-janssen | access-date=16 February 2021}}</ref> | Drugs.com = {{drugs.com|mtm|janssen-covid-19-vaccine-pf}} | MedlinePlus = | licence_EU = | DailyMedID = Janssen_COVID-19_Vaccine | licence_US = | pregnancy_AU = <!-- A / B1 / B2 / B3 / C / D / X --> | pregnancy_AU_comment = | pregnancy_category = | routes_of_administration = [[Intramuscular injection|Intramuscular]] | class = | ATCvet = | ATC_prefix = None <!-- scheduled to be J07BX03 in 2022 --> | ATC_suffix = | ATC_supplemental = <!-- Legal status --> | legal_AU = <!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled --> | legal_AU_comment = | legal_BR = <!-- OTC, A1, A2, A3, B1, B2, C1, C2, C3, C4, C5, D1, D2, E, F --> | legal_BR_comment = | legal_CA = Schedule D; Authorized by interim order | legal_CA_comment = <ref name="CA authorization">{{cite web | title=Regulatory Decision Summary – Janssen COVID-19 Vaccine – Health Canada | website=[[Health Canada]] | date=5 March 2021 | url=https://covid-vaccine.canada.ca/info/regulatory-decision-summary-detailTwo.html?linkID=RDS00779 | access-date=5 March 2021}}</ref><ref>{{cite web | title=Janssen COVID-19 Vaccine monograph | publisher=Janssen | url=https://covid-vaccine.canada.ca/info/pdf/janssen-covid-19-vaccine-pm-en.pdf | date=5 March 2021 }}</ref> | legal_DE = <!-- Anlage I, II, III or Unscheduled --> | legal_DE_comment = | legal_NZ = <!-- Class A, B, C --> | legal_NZ_comment = | legal_UK = <!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM --> | legal_UK_comment = | legal_US = Standing Order; Unapproved | legal_US_comment = ([[Emergency Use Authorization]])<ref name="Janssen COVID-19 Vaccine FDA label"/><ref name="FDA PR 20210227">{{cite press release |title=FDA Issues Emergency Use Authorization for Third COVID-19 Vaccine |website=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA) |date=27 February 2021 |url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-issues-emergency-use-authorization-third-covid-19-vaccine |access-date=27 February 2021}}</ref><ref name="FDA EUA">{{cite web | url=https://www.fda.gov/media/146303/download | format=PDF | title=FDA Letter of Authorization |quote=...letter is in response to a request from Janssen Biotech, Inc. that the Food and Drug Administration (FDA) issue an Emergency Use Authorization (EUA)... | date=27 February 2021}}</ref><ref name="FDA Janssen COVID-19 Vaccine">{{cite web|date=19 March 2021|title=Janssen COVID-19 Vaccine|url=https://www.fda.gov/emergency-preparedness-and-response/coronavirus-disease-2019-covid-19/janssen-covid-19-vaccine|access-date=7 April 2021|website=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA)}} {{PD-notice}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.cdc.gov/vaccines/covid-19/info-by-product/janssen/downloads/Janssen-Standing-Orders.pdf | title=Janssen COVID-19 Vaccine (Johnson & Johnson) Standing Orders for Administering Vaccine to Persons 18 Years of Age and Older | publisher=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)}}</ref> | legal_EU = Conditional marketing authorization granted | legal_EU_comment = <ref name="COVID-19 Vaccine Janssen EPAR">{{cite web |title=COVID-19 Vaccine Janssen EPAR |url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/covid-19-vaccine-janssen |publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=5 March 2021 | access-date=16 March 2021}} Text was copied from this source which is © European Medicines Agency. Reproduction is authorized provided the source is acknowledged.</ref> | legal_UN = <!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV --> | legal_UN_comment = | legal_status = <!-- For countries not listed above --> <!-- Identifiers --> | CAS_number = | CAS_supplemental = | PubChem = | IUPHAR_ligand = | DrugBank = DB15857 | ChemSpiderID = | UNII = JT2NS6183B | KEGG = | ChEBI_Ref = | ChEBI = | ChEMBL_Ref = | ChEMBL = | NIAID_ChemDB = | PDB_ligand = | synonyms = {{ubl| | Ad26.COV2.S<ref name="J&J Protocol" /><ref name="J&J ENSEMBLE 2 Protocol" /><ref name="jnj" /> | JNJ-78436735<ref name="J&J Protocol" /><ref name="J&J ENSEMBLE 2 Protocol" /><ref name="jnj" /> | Ad26COVS1<ref name="J&J Protocol" /><ref name="J&J ENSEMBLE 2 Protocol" /> | VAC31518<ref name="J&J Protocol">{{cite web |title=A Randomized, Double-blind, Placebo-controlled Phase 3 Study to Assess the Efficacy and Safety of Ad26.COV2.S for the Prevention of SARS-CoV-2-mediated COVID-19 in Adults Aged 18 Years and Older ENSEMBLE Protocol VAC31518COV3001; Phase 3 |url=https://www.jnj.com/coronavirus/ensemble-1-study-protocol | format=PDF |publisher=[[Janssen Pharmaceutica|Janssen Vaccines & Prevention]]}}</ref><ref name="J&J ENSEMBLE 2 Protocol">{{cite web | url=https://www.jnj.com/coronavirus/ensemble-2-study-protocol | format=PDF | title=A Randomized, Double-blind, Placebo-controlled Phase 3 Study to Assess the Efficacy and Safety of Ad26.COV2.S for the Prevention of SARS-CoV-2-mediated COVID-19 in Adults Aged 18 Years and Older ENSEMBLE 2 Protocol VAC31518COV3009; Phase 3 | publisher=[[Janssen Pharmaceutica|Janssen Vaccines & Prevention]] }}</ref> }} <!-- Chemical and physical data --> }} {{COVID-19 pandemic sidebar}} ഒരു കോവിഡ് -19 വാക്സിനാണ് ജോൺസൺ & ജോൺസൺ കോവിഡ് -19 വാക്സിൻ. <ref name="ensemble" /> ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത് നെതർലാൻഡിലെ ലൈഡനിലെ [[Janssen Vaccines|ജാൻസെൻ വാക്സിൻസും]] <ref>{{Cite web|url=https://nltimes.nl/2021/02/16/leiden-developed-covid-19-vaccine-submitted-ema-approval|title=Leiden developed Covid-19 vaccine submitted to EMA for approval|date=16 February 2021}}</ref> ബെൽജിയൻ പാരന്റ് കമ്പനിയായ [[Janssen Pharmaceuticals|ജാൻസെൻ ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസും]], <ref>{{Cite web|title=Clinical trial COVID-19 vaccine candidate underway|url=https://www.janssen.com/belgium/clinical-trial-covid-19-vaccine-candidate-underway|access-date=13 March 2021|website=Janssen Belgium}}</ref> അമേരിക്കൻ കമ്പനിയായ [[Johnson & Johnson|ജോൺസൺ & ജോൺസന്റെയും]] അനുബന്ധ സ്ഥാപനവുമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://nltimes.nl/2021/03/11/ema-recommends-johnson-johnson-covid-vaccine-approval-developed-leiden|title=EMA recommends Johnson & Johnson Covid vaccine for approval; Developed in Leiden|publisher=NL Times}}</ref><ref name="Globe 20200312">{{cite news|url=https://www.bostonglobe.com/2020/03/12/business/beth-israel-is-working-with-johnson-johnson-coronavirus-vaccine/|title=Beth Israel is working with Johnson & Johnson on a coronavirus vaccine|work=The Boston Globe|date=12 March 2020 | vauthors = Saltzman J }}</ref> COVID-19 ന് കാരണമാകുന്ന SARS-CoV-2 വൈറസിന്റെ [[Peplomer|സ്പൈക്ക് പ്രോട്ടീൻ]] നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ജീൻ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന രീതിയിൽ പരിഷ്കരിച്ച മനുഷ്യ [[Adenoviridae|അഡിനോവൈറസിനെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു വൈറൽ വെക്റ്റർ വാക്സിനാണിത്.<ref name="Janssen CMA application" />ശരീരത്തിന്റെ [[രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥ]] ആന്റിബോഡികൾ ഉൽ‌പാദിപ്പിക്കുന്നതിന് ഈ സ്പൈക്ക് പ്രോട്ടീനോട് പ്രതികരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web| vauthors = Malcom K |date=8 March 2021|title=COVID Vaccines: Does it Matter Which One You Get?|url=https://healthblog.uofmhealth.org/wellness-prevention/covid-vaccines-does-it-matter-which-one-you-get|url-status=live|access-date=30 March 2021|website=[[Michigan Medicine]] }}</ref>വാക്സിൻ ഒരു ഡോസ് മാത്രമേ ആവശ്യമുള്ളൂ. അത് ഫ്രീസുചെയ്ത് സൂക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല.<ref name="Fact sheet">{{cite web|title=Fact Sheet for Healthcare Providers Administering Vaccine and EUA |url=https://www.fda.gov/media/146304/download|format=PDF|access-date=13 April 2021|publisher=Janssen}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|date=23 March 2021|title=Johnson & Johnson's Janssen COVID-19 Vaccine Information|url=https://www.cdc.gov/vaccines/covid-19/info-by-product/janssen/index.html|url-status=live|access-date=30 March 2021|publisher=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)}}</ref> വാക്‌സിനുള്ള ക്ലിനിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ 2020 ജൂണിൽ ആരംഭിച്ചു. മൂന്നാം ഘട്ട പരീക്ഷണങ്ങളിൽ 43,000 പേർ പങ്കെടുത്തു.<ref name="FDA PR 20210227" />വാക്സിനേഷൻ പൂർത്തിയാക്കി 28 ദിവസത്തിനുശേഷം വാക്സിനേഷൻ ഒരു ഡോസ് വ്യവസ്ഥയിൽ 66% ഫലപ്രദമാണെന്നും രോഗലക്ഷണമായ COVID-19 തടയുന്നതിൽ 85% ഫലപ്രാപ്തിയും കടുത്ത COVID-19 തടയുന്നതിൽ 85% ഫലപ്രാപ്തിയും <ref>{{cite news| vauthors = Salzman S |date=29 January 2021 |title=Johnson & Johnson single-shot vaccine 85% effective against severe COVID-19 disease |work=ABC News|url= https://abcnews.go.com/Health/johnson-johnson-single-shot-vaccine-85-effective-severe/story?id=75557358 }}</ref><ref>{{cite news| vauthors = Gallagher J |date=29 January 2021|title=Covid vaccine: Single dose Covid vaccine 66% effective|work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/health-55857530 |access-date=29 January 2021 }}</ref><ref>{{cite web| vauthors = Sohn R |date=29 January 2021|title=J&J's Covid vaccine is 66% effective, a weapon but not a knockout punch|url=https://www.statnews.com/2021/01/29/jj-one-dose-covid-vaccine-is-66-effective-a-weapon-but-not-a-knockout-punch/|access-date=29 January 2021|website=[[Stat (website)|Stat]] }}</ref>ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനോ അല്ലെങ്കിൽ രോഗം മൂലമുണ്ടാകുന്ന മരണത്തെയോ തടയുന്നതിൽ 100% ഫലപ്രാപ്തിയും ഉണ്ടെന്ന് 2021 ജനുവരി 29 ന് ജാൻസെൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="Janssen COVID-19 Vaccine FDA label">{{cite web|title=Janssen COVID-19 Vaccine – ad26.cov2.s injection, suspension|url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=14a822ff-f353-49f9-a7f2-21424b201e3b|url-status=live|access-date=27 February 2021|website=DailyMed|publisher=U.S. National Institutes of Health}}</ref> വാക്സിന് യുഎസ് [[Food and Drug Administration|ഫുഡ് ആൻഡ് ഡ്രഗ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ]] <ref name="FDA EUA" /><ref name=":1">{{cite press release | title=Media Statement from CDC Director Rochelle P. Walensky, MD, MPH, on Signing the Advisory Committee on Immunization Practices' Recommendation to Use Janssen's COVID-19 Vaccine in People 18 and Older| publisher=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC) | date=28 February 2021 | url=https://www.cdc.gov/media/releases/2021/s0228-JJ-vaccine.html | access-date=1 March 2021}}</ref> അടിയന്തര ഉപയോഗ അംഗീകാരവും [[European Medicines Agency|യൂറോപ്യൻ മെഡിസിൻസ് ഏജൻസി]] (ഇഎംഎ) യുടെ സോപാധികമായ മാർക്കറ്റിംഗ് അംഗീകാരവും നൽകി.<ref name="COVID-19 Vaccine Janssen EPAR" /><ref>{{cite press release|url=https://www.ema.europa.eu/en/news/ema-recommends-covid-19-vaccine-janssen-authorisation-eu|title=EMA recommends COVID-19 Vaccine Janssen for authorisation in the EU|publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA)|date=11 March 2021|access-date=11 March 2021|archive-date=2021-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311132445/https://www.ema.europa.eu/en/news/ema-recommends-covid-19-vaccine-janssen-authorisation-eu|url-status=dead}}</ref><ref name="EU COVID-19 Vaccine Janssen">{{cite web | title=COVID-19 Vaccine Janssen | website=Union Register of medicinal products | url=https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/html/h1525.htm | access-date=16 March 2021}}</ref> == മെഡിക്കൽ ഉപയോഗങ്ങൾ == പതിനെട്ട് വയസും അതിൽ കൂടുതലുമുള്ള ആളുകളിൽ COVID-19 തടയുന്നതിനായി SARS-CoV-2 വൈറസ് അണുബാധയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകാൻ ജോൺസൺ & ജോൺസൺ COVID ‑ 19 വാക്സിൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name="Janssen COVID-19 Vaccine FDA label" /><ref name="COVID-19 Vaccine Janssen EPAR" /> == വിവരണം == [[സ്പുട്‌നിക് വി|സ്പുട്‌നിക് വി കോവിഡ് -19 വാക്‌സിനും]] [[കോവിഷീൽഡ് വാക്സിൻ|ഓക്‌സ്‌ഫോർഡ്-അസ്ട്രാസെനെക്ക കോവിഡ് -19 വാക്‌സിനും]] സമാനമായ സാങ്കേതികവിദ്യ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് വാക്‌സിൻ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref>{{cite news |title=Russia's Sputnik V vaccine looks good in early analysis |url=https://arstechnica.com/science/2021/02/russias-sputnik-v-vaccine-looks-good-in-early-analysis/ |work=Ars Technica |date=3 February 2021 }}</ref>ഹ്യൂമൻ അഡെനോവൈറസ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ ഇത് സ്പുട്നിക് വി യോട് കൂടുതൽ സാമ്യമുള്ളതാണ്. പക്ഷേ ആദ്യത്തെ ക്ലിനിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഫലപ്രാപ്തി കുറവാണ്. [[സിവിയർ അക്യൂട്ട് റെസ്പിറേറ്ററി സിൻഡ്രോം കൊറോണ വൈറസ് 2]] (SARS-CoV-2) സ്പൈക്ക് (എസ്) പ്രോട്ടീൻ സ്ഥിരതയാർന്ന അനുരൂപത്തിൽ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന റെപ്ലിക്കേഷൻ-ഇൻകോംപീറ്റെന്റ് റീകോമ്പിനന്റ് അഡെനോവൈറസ് ടൈപ്പ് 26 (Ad26) വെക്റ്റർ ജോൺസൺ & ജോൺസൺ COVID-19 വാക്സിനിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. <ref name="J&J Protocol" /><ref name="FDA VRBPAC brief" /> സ്പൈക്ക് പ്രോട്ടീന്റെ സ്ഥിരതയുള്ള പതിപ്പിൽ അമിനോ ആസിഡുകൾ പ്രോലൈനുകൾ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുന്ന രണ്ട് മ്യൂട്ടേഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. [[National Institute of Allergy and Infectious Diseases|നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അലർജി ആൻഡ് ഇൻഫെക്ഷ്യസ് ഡിസീസ്]] സ്ഥാപനത്തിലെയും [[Vaccine Research Center|വാക്സിൻ റിസർച്ച് സെന്ററിലെയും]] [[University of Texas at Austin|ഓസ്റ്റിനിലെ ടെക്സാസ് സർവകലാശാല]]യിലെയും ഗവേഷകരാണ് ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.<ref name="C&EN092920">{{cite news |title =The tiny tweak behind COVID-19 vaccines|work=[[Chemical & Engineering News]]|url=https://cen.acs.org/pharmaceuticals/vaccines/tiny-tweak-behind-COVID-19/98/i38|access-date=1 March 2021 | date=29 Sep 2020}}</ref><ref name="2020-NatGeo">{{cite news| vauthors = Kramer J |date=31 December 2020|title=They spent 12 years solving a puzzle. It yielded the first COVID-19 vaccines.|work=[[National Geographic]]|url=https://www.nationalgeographic.com/science/article/these-scientists-spent-twelve-years-solving-puzzle-yielded-coronavirus-vaccines|url-status=live }}</ref><ref name="Nature073020">{{cite journal | vauthors=Mercado NB, Zahn R, Wegmann F, Loos C, Chandrashekar A, Yu J, Liu J, Peter L, McMahan K, Tostanoski LH, He X, Martinez DR, Rutten L, Bos R, van Manen D, Vellinga J, Custers J, Langedijk JP, Kwaks T, Bakkers MJ, Zuijdgeest D, Rosendahl Huber SK, Atyeo C, Fischinger S, Burke JS, Feldman J, Hauser BM, Caradonna TM, Bondzie EA, Dagotto G, Gebre MS, Hoffman E, Jacob-Dolan C, Kirilova M, Li Z, Lin Z, Mahrokhian SH, Maxfield LF, Nampanya F, Nityanandam R, Nkolola JP, Patel S, Ventura JD, Verrington K, Wan H, Pessaint L, Van Ry A, Blade K, Strasbaugh A, Cabus M, Brown R, Cook A, Zouantchangadou S, Teow E, Andersen H, Lewis MG, Cai Y, Chen B, Schmidt AG, Reeves RK, Baric RS, Lauffenburger DA, Alter G, Stoffels P, Mammen M, Van Hoof J, Schuitemaker H, Barouch DH | display-authors=6 |title = Single-shot Ad26 vaccine protects against SARS-CoV-2 in rhesus macaques |journal=[[Nature (journal)|Nature]] | date=October 2020 |bibcode=2020Natur.586..583M |volume=586 |issue=7830 |pages=583–88 | doi=10.1038/s41586-020-2607-z |s2cid=220893461 | doi-access=free | title-link=doi | pmid=32731257 | pmc=7581548 }}</ref>സിട്രിക് ആസിഡ് മോണോഹൈഡ്രേറ്റ്, ട്രൈസോഡിയം സിട്രേറ്റ് ഡൈഹൈഡ്രേറ്റ്, എത്തനോൾ (ആൽക്കഹോൾ), 2-ഹൈഡ്രോക്സിപ്രോപ്പിൾ- β- സൈക്ലോഡെക്സ്റ്റ്രിൻ (എച്ച്ബിസിഡി) (ഹൈഡ്രോക്സിപ്രോപൈൽ ബെറ്റാഡെക്സ്), പോളിസോർബേറ്റ് 80, സോഡിയം ക്ലോറൈഡ്, സോഡിയം ഹൈഡ്രോക്സൈഡ്, ഹൈഡ്രോക്ലോറിക് ആസിഡ് തുടങ്ങിയ നിഷ്‌ക്രിയ ഘടകങ്ങളും വാക്സിനിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.<ref name="Janssen COVID-19 Vaccine FDA label" /><ref name="FDA VRBPAC brief">{{cite report|title=FDA Briefing Document Janssen Ad26.COV2.S Vaccine for the Prevention of COVID-19|publisher=U.S. [[Food and Drug Administration]] (FDA) |url=https://www.fda.gov/media/146217/download | format=PDF | lay-url=https://www.statnews.com/2021/02/24/new-data-shed-light-on-efficacy-of-jjs-single-dose-vaccine-against-covid-19/}} {{PD-notice}}</ref> == അവലംബം== {{reflist|refs= <ref name="jnj">{{cite press release |url= https://www.jnj.com/johnson-johnson-initiates-pivotal-global-phase-3-clinical-trial-of-janssens-covid-19-vaccine-candidate |title= Johnson & Johnson Initiates Pivotal Global Phase 3 Clinical Trial of Janssen's COVID-19 Vaccine Candidate |access-date= 23 September 2020 |website=Johnson & Johnson }}</ref> <ref name="ensemble">{{cite web |title=A Study of Ad26.COV2.S for the Prevention of SARS-CoV-2-Mediated COVID-19 in Adult Participants (ENSEMBLE)|url=https://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT04505722|access-date=30 January 2021|website=ClinicalTrials.gov}}</ref> }} == പുറംകണ്ണികൾ == {{scholia}} * {{cite web | title=How the Johnson & Johnson Covid-19 Vaccine Works | website=[[The New York Times]] | url=https://www.nytimes.com/interactive/2020/health/johnson-johnson-covid-19-vaccine.html }} * {{cite web | title=Janssen COVID-19 Vaccine (Johnson & Johnson) | publisher=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC) | url=https://www.cdc.gov/vaccines/covid-19/info-by-product/janssen/index.html }} * {{cite web | title=The Story of One Dose | website=[[New York (magazine)|New York]] | date=5 April 2021 | url=https://nymag.com/intelligencer/2021/04/the-story-of-one-dose.html | name-list-style=vanc }} {{Vaccines}} {{COVID-19 pandemic}} {{Johnson & Johnson}} {{Portal bar | Medicine | Viruses | COVID-19}} [[വർഗ്ഗം:കോവിഡ്-19 വാക്സിനുകൾ]] ogign4du8532iwa41ca2r3szz4x05um 0 540682 4614930 4570582 2026-04-24T09:58:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614930 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = Nuggehalli Raghuveer Moudgal | image = | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1931|3|4}} | birth_place = [[Mysore state]], [[British India]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2011|5|8|1931|3|4}} | death_place = [[Dublin, California]], USA | residence = | nationality = [[Indian nationality|Indian]] | fields = {{ublist | [[Biochemistry]] | [[Endocrinology]] }} | workplaces = {{ublist | [[AIIMS Delhi]] | [[Indian Institute of Science]] }} | alma_mater = {{ublist | [[University of Bombay]] | [[University of Madras]] | [[University of California, Berkeley]] | [[St Mary's Hospital Medical School]] }} | doctoral_advisor = {{ublist | [[Choh Hao Li]] | [[Rodney Robert Porter]] }} | doctoral_students = [[Kambadur Muralidhar]] | known_for = Studies on [[gonadotropin]] | awards = {{ublist|1975&nbsp;B. C. Guha Award | 1976&nbsp;[[Shanti Swarup Bhatnagar Prize]] | SBCI Sreenivasayya Memorial Award | 1984&nbsp;Sanjay Gandhi Award for Science and Technology }} }} [[അന്തഃസ്രവവിജ്ഞാനീയം|ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രത്യുത്പാദന ബയോളജിസ്റ്റ്, എൻ‌ഡോക്രൈനോളജിസ്റ്റ്]], [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസി]]<nowiki/>ൽ ബയോകെമിസ്ട്രി വിഭാഗം ചെയർമാൻ, ഡീൻ ഫാക്കൽറ്റി ഓഫ് സയൻസ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്ന ഒരു ശാസ്ത്രകാരനായിരുന്നു '''നുഗെഹള്ളി രഘുവീർ മൗദ്‌ഗൽ''' (4 മാർച്ച് 1931 - 8 മെയ് 2011). ഗോണഡോട്രോപിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനായ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ബാംഗ്ളുർ)|ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസിന്റെയും]] [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമിയുടെയും]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഫെലോ ആയിരുന്നു. പ്രശസ്ത ശാസ്ത്രജ്ഞരായ ചോ ഹാവോ ലി, റോഡ്‌നി റോബർട്ട് പോർട്ടർ എന്നിവരുടെ സഹകാരിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ജീവികളിലെ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ ഹോർമോണുകളുടെ പങ്ക് കണ്ടെത്തി. ശാസ്ത്ര ഗവേഷണത്തിനായുള്ള ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ പരമോന്നത ഏജൻസിയായ [[കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച്]] 1976-ൽ മെഡിക്കൽ സയൻസിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഇന്ത്യൻ സയൻസ് അവാർഡുകളിലൊന്നായ [[ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നാഗർ പുരസ്കാരം|ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നഗർ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി അവാർഡ് നൽകി.]] == ജീവചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Crawford_Hall,_University_of_Mysore.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ക്രോഫോർഡ് ഹാൾ, മൈസൂർ സർവകലാശാല]] [[പ്രമാണം:IISc_Admin_Building.jpg|ലഘുചിത്രം| ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്]] 1931 മാർച്ച് നാലിനാണ് രഘുവീർ മൗദ്ഗൽ മൈസൂരിൽ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ മൈസൂർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വൈദ്യുതീകരണത്തിൽ കാര്യമായ സംഭവനകൾ നൽകിയ ഒരു ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയർ ആയ നരസിംഹ മൗദ്ഗലും വൈദേഹിയും ആയിരുന്നു.<ref name="NR Moudgal – A pioneer in the development of immunocontraceptive approaches">{{Cite journal|last=Rao|first=AJ|last2=Rao|first2=Appaji|year=2012|title=NR Moudgal – A pioneer in the development of immunocontraceptive approaches|url=http://www.ias.ac.in/article/fulltext/jbsc/037/02/0207-0210|journal=Journal of Biosciences|volume=37|issue=2|pages=207–10|doi=10.1007/s12038-012-9207-5|pmid=22581325}}</ref> അവരുടെ മൂന്ന് ആൺകുട്ടികളിലും രണ്ട് പെൺകുട്ടികളിലും ഇളയവനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.1946 ൽ മെട്രിക്കുലേഷൻ പാസായ [[ബെംഗളൂരു|ബെംഗളൂരുവിലെ]] ശേശദ്രിപുരം ഹൈസ്കൂളിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം. മൂത്ത സഹോദരിയുടെ വീട്ടിൽ താമസിച്ച് 1950 ൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന്]] ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കാൻ അദ്ദേഹം [[കോലാപ്പൂർ|കോലാപ്പൂരിലേക്ക്]] പോയി. <ref name="Nuggehalli Raghuveer Moudgal - Biographical Memoir">{{Cite journal|last=Kambadur Muralidhar|title=Nuggehalli Raghuveer Moudgal – Biographical Memoir|url=http://www.insaindia.res.in/BM/BM40_1304.pdf|publisher=Indian National Science Academy|date=2013|volume=40|pages=57–74}}</ref> ബിരുദാനന്തര ബിരുദ പഠനത്തിനായി ഗവേഷണ ബിരുദം തിരഞ്ഞെടുത്ത അദ്ദേഹം [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് സർവകലാശാലയിൽ]] [[തൈറോയ്ഡ് ഹോർമോണുകൾ|ചേർന്നു. തൈറോയ്ഡ് ഹോർമോണുകളുടെ]] ബയോകെമിസ്ട്രിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണങ്ങൾക്ക് എം.എസ്സി നേടി. [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] തുടരുന്ന അദ്ദേഹം പ്രശസ്ത ബയോകെമിസ്റ്റായ പി എസ് ശർമ്മയുടെ മാർഗനിർദേശപ്രകാരം ഡോക്ടറേറ്റ് പഠനം നടത്തി. 1957 ൽ പിഎച്ച്ഡി നേടി. [[യൂണിവേർസിറ്റി ഓഫ് കാലിഫോർണിയ, ബെർക്കിലി|പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ പഠനത്തിനായി യുഎസിലെ ബെർക്ക്‌ലിയിലെ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിൽ]] പോയ അദ്ദേഹം ചൈനീസ് വംശജനായ യുഎസ് ബയോകെമിസ്റ്റായ പിൽക്കാലത്ത് പിറ്റ്യൂട്ടറി ഹോർമോണായ [[വളർച്ചാ ഹോർമോൺ|സൊമാറ്റോട്രോഫിന്റെ]] ഘടന വിവരിച്ച ചോ ഹാവോ ലിയുടെ ലബോറട്ടറിയിൽ പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ ഫെലോ ആയി ജോലി ചെയ്തു.<ref name="Choh Hao Li">{{Cite web|url=http://www.nasonline.org/publications/biographical-memoirs/memoir-pdfs/li-choh-h.pdf|title=Choh Hao Li|last=R. David Cole|date=2017|publisher=National Academy of Sciences}}</ref> 1961 ൽ ​​വെൽക്കം ട്രസ്റ്റ് ഫെലോഷിപ്പിൽ ലണ്ടനിലെ സെന്റ് മേരീസ് ഹോസ്പിറ്റൽ മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ യുകെയിൽ പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ ജോലി തുടരാൻ അദ്ദേഹം യുഎസിൽ നിന്ന് മാറി.<ref name="Nuggehalli Raghuveer Moudgal (1931–2011)">{{Cite web|url=http://www.currentscience.ac.in/Volumes/101/01/0109.pdf|title=Nuggehalli Raghuveer Moudgal (1931–2011)|date=2011|publisher=Current Science|pages=109–110}}</ref> അവിടെ, നോബൽ സമ്മാന ജേതാവായ റോഡ്‌നി റോബർട്ട് പോർട്ടറിന്റെ വാർഡുകളിൽ ചേർന്നു, പോർട്ടറിന്റെ ലബോറട്ടറിയിൽ ഒരു വർഷം ചെലവഴിച്ചു. ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം ദില്ലിയിലെ [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് (എയിംസ്)|ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ]] സി‌എസ്‌ഐ‌ആർ പൂൾ ഓഫീസറായി ചേർന്നു. ഈ കാലയളവിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഡോക്ടറൽ ഉപദേഷ്ടാവ് പി.എസ്. ശർമ്മ അദ്ദേഹത്തെ [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിൽ]] (ഐ.ഐ.എസ്.സി) അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായി ചേരാൻ ക്ഷണിച്ചത്. ഐ‌ഐ‌എസ്‌സിയിൽ, ഫോർഡ് ഫൗണ്ടേഷന്റെ ഗ്രാന്റിന്റെ സഹായത്തോടെ അദ്ദേഹം ഗവേഷണങ്ങൾ തുടർന്നു. 1969 ൽ ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിലെ ആർ. ഒ. ഗ്രീപ്പിൽ നിന്ന് സഹകരണ ഗവേഷണത്തിനായി ക്ഷണം ലഭിച്ചു..<ref name="Commentary">{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/224950573|title=Commentary|date=2012}}</ref> ഗ്രീപ്പ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കാൻ മൗദ്‌ഗൽ രണ്ട് വർഷം ഹാർവാഡിൽ താമസിച്ചു, 1971 ൽ ഐ‌ഐ‌എസ്‌സിയിലേക്ക് മടങ്ങി. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ തന്റെ തുടർന്നുള്ള ഗവേഷണങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അദ്ദേഹം ഒരു അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറായും പിന്നീട് പ്രൊഫസറായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1993 ൽ ഔദ്യോഗിക സേവനത്തിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുന്ന സമയത്ത് ബയോകെമിസ്ട്രി ചെയർമാൻ, സയൻസ് ഫാക്കൽറ്റി ഡീൻ എന്നീ പദവികൾ വഹിച്ചിരുന്നു.<ref name="NR Moudgal – A pioneer in the development of immunocontraceptive approaches"/> റിട്ടയർമെന്റിനു ശേഷം ഐ‌എൻ‌എസ്‌എയുമായി സീനിയർ സയന്റിസ്റ്റ്, ഓണററി പ്രൊഫസർ എന്നീ നിലകളിൽ അദ്ദേഹം തുടർന്നു.<ref name="Deceased fellow - Moudgal">{{Cite web|url=http://insaindia.res.in/detail/N79-0482|title=Deceased fellow – Moudgal|access-date=2017-10-22|date=2016|publisher=Indian National Science Academy|archive-date=2017-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171022193650/http://insaindia.res.in/detail/N79-0482|url-status=dead}}</ref><ref name="Frontiers in Bioscience : Editors">{{Cite web|url=http://bio-mirror.im.ac.cn/mirrors/bioscience/editmemb/moudgal.htm|title=Frontiers in Bioscience : Editors|date=2017|publisher=Frontiers in Bioscience|access-date=2021-05-13|archive-date=2017-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170223041410/http://bio-mirror.im.ac.cn/mirrors/bioscience/editmemb/moudgal.htm|url-status=dead}}</ref> അദ്ദേഹം 1957 ൽ മദ്രാസ് സർവകലാശാലയിലെ തന്റെ ഡോക്ടറൽ പഠനത്തിനിടയിൽ ബിലിഗിരി റാവു നീ പ്രപുല്ല വിവാഹം ചെയ്തു <ref name="Nuggehalli Raghuveer Moudgal - Biographical Memoir"/> ദമ്പതികൾക്ക് പ്രദീപ്, മദൻ എന്നീ രണ്ട് ആൺമക്കളും പ്രിയ എന്ന മകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ, ക്യാൻസർ ബാധിച്ച് യുഎസിൽ ചികിത്സ തേടി. [[ഡബ്ലിൻ, കാലിഫോർണിയ|2011 മെയ് 8 ന് കാലിഫോർണിയയിലെ ഡബ്ലിനിലെ]] ഒരു ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം രോഗം ബാധിച്ചു മരണമടഞ്ഞു. 2008 ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ മരിച്ചിരുന്നു. <ref name="NR Moudgal – A pioneer in the development of immunocontraceptive approaches"/> == ലെഗസി == [[പ്രമാണം:Steroidogenesis.svg|ലഘുചിത്രം|235x235ബിന്ദു| സ്റ്റിറോയിഡൊജെനിസിസ്]] [[പ്രമാണം:Cute_Monkey_cropped.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ബോണറ്റ് മക്കാക്ക്]] മദ്രാസ് സർവകലാശാലയിൽ മൗദ്‌ഗലിന്റെ ആദ്യകാല ഗവേഷണങ്ങൾ തൈറോയ്ഡ് ഹോർമോണുകളുടെ ബയോകെമിസ്ട്രിയെക്കുറിച്ചായിരുന്നുവെങ്കിലും ബെർക്ലിയിലെ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിലെ ചോ ഹാവോ ലിയുടെ ലബോറട്ടറിയിൽ തന്റെ കാലത്ത് [[പീയൂഷഗ്രന്ഥി|പിറ്റ്യൂട്ടറി]] ഗോണഡോട്രോപിനുകളിലേക്ക് അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ഹോർമോണുകൾ ജീവജാലങ്ങളിൽ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി സൃഷ്ടിക്കുന്നുവെന്ന് സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ [[പ്രത്യുൽപ്പാദനം|ഹോർമോണുകളുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തനം പുനരുൽപാദനമായിരുന്നു]] എന്നതുവരെയുള്ള വിശ്വാസം ആയതിനാൽ കണ്ടെത്തൽ ഒരു സുപ്രധാനമാണെന്ന് റിപ്പോർട്ടുചെയ്‌തു. <ref name="Commentary"/> പിന്നീട്, ലണ്ടനിലെ റോഡ്‌നി പോർട്ടറിന്റെ ലബോറട്ടറിയിൽ, ആന്റിബോഡികളുടെ അസ്ഥിരീകരണത്തിനുള്ള കാരിയറായി [[സെല്ലുലോസ്|സെല്ലുലോസിന്റെ പങ്ക് എന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.]] ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം പ്രത്യുൽപാദന ബയോളജിയുടെ വിശാലമായ വശങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനായി തന്റെ ഗവേഷണത്തിന്റെ വ്യാപ്തി വിപുലീകരിച്ചു. ഇതിനായി 1965 ൽ ഐ‌ഐ‌എസ്‌സിയിൽ ഒരു പ്രൈമേറ്റ് റിസർച്ച് ലബോറട്ടറി സ്ഥാപിച്ചു, അത് അക്കാലത്ത് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ [[പ്രൈമേറ്റ്]] ഭവനമായിരുന്നു. <ref name="Deceased fellow - Moudgal"/> <ref name="NR Moudgal – A pioneer in the development of immunocontraceptive approaches"/> തന്റെ പ്രൈമേറ്റ് വീട്ടിലെ മക്കാക്കുകളിൽ ജോലിചെയ്യുമ്പോൾ, പ്രൈമേറ്റിന്റെ വൃക്കയിൽ നിന്നുള്ള സിയാലിഡേസ് പ്രായപൂർത്തിയാകുന്നതിന് കാരണമാകുന്ന ഹോർമോണായ ഫോളിക്കിൾ സ്റ്റിമുലേറ്റിംഗ് ഹോർമോണിന്റെ (എഫ്എസ്എച്ച്) ഒരു തടസ്സമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. [[അണ്ഡോത്‌സർഗം|അണ്ഡോത്പാദനത്തിലും]] [[ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ]] ഉൽപാദനത്തിലും കാര്യമായ പങ്കുള്ള ല്യൂട്ടിനൈസിംഗ് ഹോർമോൺ (എൽഎച്ച്) എന്ന ഹോർമോണിന്റെ തന്മാത്രാ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വിശദമായ പഠനങ്ങൾ നടത്തി '', ടാർഗെറ്റ് സെല്ലിലെ എൽഎച്ച് റിസപ്റ്ററുകളുമായി എൽഎച്ച് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്'' <ref name="Brief Profile of the Awardee">{{Cite web|url=http://ssbprize.gov.in/content/Detail.aspx?AID=194|title=Brief Profile of the Awardee|date=2017|publisher=Shanti Swarup Bhatnagar Prize}}</ref> <ref name="Handbook of Shanti Swarup Bhatnagar Prize Winners">{{Cite web|url=http://www.csirhrdg.res.in/ssb.pdf|title=Handbook of Shanti Swarup Bhatnagar Prize Winners|access-date=22 February 2017|date=1999|publisher=Council of Scientific and Industrial Research|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304043957/http://www.csirhrdg.res.in/ssb.pdf|archive-date=4 March 2016}}</ref> 1969-ൽ പ്രകൃതിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഹൈപ്പോഫിസെക്ടോമൈസ്ഡ് ഗർഭാവസ്ഥ എലികളിലെ ആദ്യകാല ഗർഭധാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഐ.സി.എസ്.എച്ചിന്റെ'' ഒരു ലേഖനത്തിൽ ഇത് വിശദമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. <ref name="Effect of ICSH on Early Pregnancy in Hypophysectomized Pregnant Rats">{{Cite journal|doi=10.1038/222286a0|pmid=5778402|title=Effect of ICSH on Early Pregnancy in Hypophysectomized Pregnant Rats|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1969-04-19_222_5190/page/n108|journal=Nature|volume=222|issue=5190|pages=286–7|year=1969|last=Moudgal|first=N. R.|bibcode=1969Natur.222..286M}}</ref> എൽ.എച്ച് നിർവീര്യമാക്കുന്നതിലൂടെ അണ്ഡോത്പാദനം, ഇംപ്ലാന്റേഷൻ, ഗർഭാവസ്ഥയുടെ പുരോഗതി തുടങ്ങിയ നിരവധി പ്രത്യുത്പാദന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർവീര്യമാക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. കണ്ടെത്തൽ ഇമ്യൂണോകോൺട്രാസെപ്റ്റീവ് സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ ഒരു പുതിയ രീതി തുറന്നു. <ref name="Nuggehalli Raghuveer Moudgal - Biographical Memoir"/> പിന്നീട്, ആന്റിബോഡികളെ പേടകങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ട് ഹോർമോൺ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണം അദ്ദേഹം തുടർന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിലെ ആർ‌ഒ ഗ്രീപ്പിനെ സഹകരണ ഗവേഷണത്തിനായി ക്ഷണിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതായും മൗദ്‌ഗൽ തന്റെ ലബോറട്ടറിയിൽ ഗ്രീപ്പ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ഹാർവാഡിൽ, ഡബ്ല്യുആർ മോയ്‌ലുമായി സഹകരിച്ച് അദ്ദേഹം വൃഷണങ്ങളിലെ ട്യൂമർ സെല്ലുകളിൽ ല്യൂട്ടിനൈസിംഗ് ഹോർമോൺ / കോറിയോഗൊണാഡോട്രോപിൻ റിസപ്റ്ററുകളുടെ സാന്നിധ്യം ആദ്യമായി സ്ഥാപിച്ചു, അവർ ഒരു ലേഖനത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തി '', ല്യൂഡിസൈംഗ് ഹോർമോണിനെ ലെയ്ഡിഗ് ട്യൂമർ സെല്ലുകളിലേക്ക് പ്രത്യേകമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു'', പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് 1971 ൽ ജേണൽ ഓഫ് ബയോളജിക്കൽ കെമിസ്ട്രി <ref name="Specific binding of luteinizing hormone to Leydig tumor cells">{{Cite journal|pmid=5570432|year=1971|last=Moudgal|first=N. R.|title=Specific binding of luteinizing hormone to Leydig tumor cells|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-biological-chemistry_1971-08-25_246_16/page/4982|journal=The Journal of Biological Chemistry|volume=246|issue=16|pages=4983–6|last2=Moyle|first2=W. R.|last3=Greep|first3=R. O.|doi=10.1016/S0021-9258(18)61960-X}}</ref> ഹോർമോൺ-റിസപ്റ്റർ പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങൾ, സൈക്ലിക് അഡെനോസിൻ മോണോഫോസ്ഫേറ്റ് (സൈക്ലിക് എഎംപി) ഉത്പാദനം, സ്റ്റിറോയിഡൊജെനിസിസ് എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ അന്വേഷണങ്ങൾക്കായി അദ്ദേഹം ഈ ട്യൂമർ സെല്ലുകൾ ഉപയോഗിക്കുകയും ചാക്രിക എഎംപി ഉൽപാദനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കൂപ്പിംഗിന്റെയും പ്രതികരണത്തിന്റെയും വ്യാപ്തി പരീക്ഷണാത്മകമായി തെളിയിക്കുകയും ചെയ്തു. കുരങ്ങ് റിസർച്ച് ലബോറട്ടറിയിൽ അദ്ദേഹം വളർത്തിയ [[നാടൻ കുരങ്ങ്|നാടൻ കുരങ്ങുകൾ]] അദ്ദേഹത്തിന് ആവശ്യമുള്ള പ്രൈമേറ്റ് ഹോർമോൺ ഉദ്ദീപിപ്പിക്കുകയും സർക്കുലേറ്റ് ചെയ്യുന്ന FSH ബീജങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറച്ച് [[:en:Oligozoospermia|oligozoospermia]] അല്ലെങ്കിൽ [[:en:Azoospermia|azoospermia]] ആകുമ്ന്കിലും ലൈംഗികത്വരയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചില്ല. <ref name="Nuggehalli Raghuveer Moudgal - Biographical Memoir"/> എലിശല്യ-പരീക്ഷണങ്ങൾ വിജയകരമായി ആവർത്തിക്കുകയും എഫ്എസ്എച്ചിനെ ഇമ്യൂണോകൺട്രാസെപ്റ്റീവ് പ്രോട്ടോക്കോൾ ആയി നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="Death of Professor N. Raghuveer Moudgal">{{Cite web|url=http://www.ssr.org/sites/ssr.org/files/uploads/attachments/node/74/moudgal_obituary.pdf|title=Death of Professor N. Raghuveer Moudgal|date=2017|publisher=Society for the Study of Reproduction|access-date=2021-05-13|archive-date=2014-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20140521033632/http://www.ssr.org/sites/ssr.org/files/uploads/attachments/node/74/moudgal_obituary.pdf|url-status=dead}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, പ്രോട്ടീൻ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ് തയ്യാറാക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ കാരണം ഗവേഷണങ്ങൾ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. എന്നിരുന്നാലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനങ്ങൾ ഫോളികുലാർ മചുറേഷൻ, അട്രേഷ്യ, സ്പെർമാറ്റോജെനിസിസ്, പ്രൈമേറ്റ് പുനരുൽപാദനം, മുലയൂട്ടുന്ന അമെനോറിയ തുടങ്ങിയ അവസ്ഥകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഗ്രാഹ്യം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം നടത്തിയ പയനിയറിംഗ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് ഐഐഎസ്‌സിയിലെ തന്റെ ലബോറട്ടറിയെ പുനരുൽപാദന ബയോളജിയിലെ നൂതന ഗവേഷണ കേന്ദ്രമായി അംഗീകരിച്ചു, അതിനുശേഷം അത് മോളിക്യുലർ റീപ്രൊഡക്ഷൻ ആന്റ് ഡവലപ്മെൻറൽ ജനിറ്റിക്സ് (എംആർഡിജി) ആയി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. <ref name="Commentary"/> <ref name="Department of Molecular Reproduction and Developmental Genetics">{{Cite web|url=http://www.mrdg.iisc.ernet.in/|title=Department of Molecular Reproduction and Developmental Genetics|date=2017|publisher=Indian Institute of Science|access-date=2021-05-13|archive-date=2020-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200110120534/http://www.mrdg.iisc.ernet.in/|url-status=dead}}</ref> നിരവധി ലേഖനങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം തന്റെ ഗവേഷണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് <ref name="Moudgal NR[au]">{{Cite web|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed?cmd=search&term=Moudgal%20NR%5Bau%5D&dispmax=50|title=Moudgal NR[au]|date=2017|publisher=PubMed}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ നിരവധി എഴുത്തുകാരും ഗവേഷകരും ഉദ്ധരിച്ചു. <ref name="Li2012">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Sxt0PGXag-gC&pg=PA182|title=Gonadotropic Hormones|last=Choh Hao Li|date=2 December 2012|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-16027-8|pages=182–}}</ref> <ref name="Pincus1974">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=93BFAQAAIAAJ|title=Recent Progress in Hormone Research|last=Gregory Pincus|publisher=Academic Press|year=1974}}</ref> <ref name="Symposium2009">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=npiI5ihOc7wC&pg=PA32|title=Immunoassay of Hormones, Volume 14: Colloquia on Endocrinology|last=CIBA Foundation Symposium|date=16 September 2009|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-0-470-71680-9|pages=32–}}</ref> <ref name="Talwar2013">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uAAyBwAAQBAJ&pg=PT156|title=Immunological Approaches to Contraception and Promotion of Fertility|last=Gursaran Talwar|date=9 March 2013|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4684-5140-5|pages=156–}}</ref> ''കൂടാതെ, ഗോണഡോട്രോപിൻസ്, ഗോണഡൽ ഫംഗ്ഷൻ'' <ref name="Moudgal2012">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=woLejDjU7x0C&pg=PR6|title=Gonadotropins and Gonadal Function|last=N Moudgal|date=2 December 2012|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-14512-1|pages=6–}}</ref>, ''പെർസ്പെക്റ്റീവ്സ് ഇൻ പ്രൈമേറ്റ് റീപ്രൊഡക്ടീവ് ബയോളജി'' <ref name="Perspectives In Primate Reproductive Biology">{{Cite book|url=http://library.kyu.ac.ug/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=39214|title=Perspectives In Primate Reproductive Biology|last=N. R. Moudgal, K. Yoshinaga, A, J, Rao, P. R. Adiga|publisher=Wiley Eastern|year=1991|isbn=978-81-224-0318-3|page=364|access-date=2021-05-13|archive-date=2017-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171216201152/http://library.kyu.ac.ug/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=39214|url-status=dead}}</ref> എന്നീ രണ്ട് പുസ്തകങ്ങളും അദ്ദേഹം എഡിറ്റുചെയ്തു. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QLcTAQAAMAAJ|title=Proceedings|publisher=University of California, Hormone Research Laboratory|year=1975}}</ref> <ref name="Talwar2012">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=enPrBwAAQBAJ&pg=PA258|title=Contraception Research for Today and the Nineties: Progress in Birth Control Vaccines|last=G.P. Talwar|date=6 December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4612-3746-4|pages=258–}}</ref> <ref name="Greep2013">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=mFb0AgAAQBAJ&pg=PA70|title=Recent Progress in Hormone Research: Proceedings of the 1973 Laurentian Hormone Conference|last=Roy O. Greep|date=22 October 2013|publisher=Elsevier Science|isbn=978-1-4832-1950-9|pages=70–}}</ref> 1973 ആഗസ്തിൽ കാനഡയിലെ മോണ്ട് ട്രെംബ്ലാന്റിൽ നടന്ന ലോറേഷ്യൻ ഹോർമോൺ റിസർച്ച് കോൺഫറൻസിൽ (LHRC) അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ച ഒരു ഗവേഷണ പ്രബന്ധം, ''Gonadotropins and Their Antibodies'',<ref name="Gonadotropins and Their Antibodies">{{Cite book|title=Proceedings of the 1973 Laurentian Hormone Conference|last=Moudgal|first=N.R.|last2=Jagannadha Rao|first2=A.|last3=Rhoda|first3=Maneckjee|last4=Muralidhar|first4=K.|last5=Mukku|first5=Venkatramaiah|last6=Sheela Rani|first6=C.S.|work=Recent Progress in Hormone Research|year=1974|isbn=978-0-12-571130-2|volume=30|pages=47–77|chapter=Gonadotropins and Their Antibodies|doi=10.1016/B978-0-12-571130-2.50006-7|pmid=4210243}}</ref><ref name="Proceedings of the 1973 Laurentian Hormone Conference">{{Cite book|url=http://www.sciencedirect.com/science/book/9780125711302|title=Proceedings of the 1973 Laurentian Hormone Conference|date=2017|pages=47–77}}</ref> LHRC - ഒരു ഇന്ത്യക്കാരൻ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ പ്രബന്ധമായി<ref name="NR Moudgal – A pioneer in the development of immunocontraceptive approaches"/> <ref name="Nuggehalli Raghuveer Moudgal (1931–2011)"/> മുപ്പതിലധികം ഡോക്ടറൽ, പോസ്റ്റ്-ഡോക്ടറൽ പണ്ഡിതന്മാരെ അദ്ദേഹം പഠനത്തിൽ നയിച്ചു. അവരിൽ രണ്ടുപേർ, അഡികം ജഗന്നാഥ റാവു, അപ്പാജി റാവു എന്നിവർ ഐഐഎസ്‌സിയിലെ എമെറിറ്റസ് പ്രൊഫസർമാരാണ്. <ref name="Honorary And Emeritus Professors">{{Cite web|url=http://biochem.iisc.ernet.in/honeme_prof.php|title=Honorary And Emeritus Professors|date=2017|publisher=Indian Institute of Science|access-date=2021-05-13|archive-date=2021-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515085019/http://biochem.iisc.ernet.in/honeme_prof.php|url-status=dead}}</ref> ഇല്ലിനോയിസ് സർവകലാശാലയിലെ വിശിഷ്ട ശാസ്ത്രജ്ഞയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരുമകൾ മൃണലിനി റാവു. <ref name="Jaffe2012">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gC78VSWIPvQC&pg=PA196|title=Methods of Hormone Radioimmunoassay|last=Bernard Jaffe|date=2 December 2012|publisher=Elsevier Science|isbn=978-0-323-16126-8|pages=196–}}</ref> == പ്രൊഫഷണൽ അസോസിയേഷനുകൾ == മൗദ്ഗൽ ബയോളജിക്കൽ രസതന്ത്രജ്ഞരുടെ സൊസൈറ്റി (ഇന്ത്യ) എന്ന സ്ഥാപനത്തിന്റെ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു 1967 മുതൽ 1969 വരെ.<ref name="Secretaries">{{Cite web|url=http://www.iisc.ernet.in/sbci/images/sbc-rules%20(79%20Book).pdf|title=Secretaries|date=2017|publisher=Society of Biological Chemists (India)|page=17|access-date=2021-05-13|archive-date=2020-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809130829/http://www.iisc.ernet.in/sbci/images/sbc-rules%20(79%20Book).pdf|url-status=dead}}</ref> 1972-75 കാലത്ത് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഏഷ്യൻ ആൻഡ് ഓഷ്യാനിയൻ ബയോകെമിസ്റ്റ്സിന്റെ (FAOB) സെക്രട്ടറി-ജനറൽ ആയി പ്രവർത്തിച്ചു. <ref name="Secretaries-General/Treasurers">{{Cite web|url=http://faobmb.com/about-faobmb/history-of-faobmb/|title=Secretaries-General/Treasurers|date=2017|publisher=Federation of Asian and Oceanian Biochemists (FAOB)}}</ref> യുഎസ് ആസ്ഥാനമായുള്ള രണ്ട് സൊസൈറ്റികളിലെ; എൻ‌ഡോക്രൈൻ സൊസൈറ്റി, പുനരുൽപാദന പഠനത്തിനായി സൊസൈറ്റി എന്നിവയിലെ അംഗം ആയിരുന്നു. <ref name="NR Moudgal – A pioneer in the development of immunocontraceptive approaches"/> ഇന്ത്യൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ സ്റ്റഡി ഓഫ് റീപ്രൊഡക്ഷൻ ആന്റ് ഫെർട്ടിലിറ്റിയുടെ സ്ഥാപകരിലൊരാളായ അദ്ദേഹം അതിന്റെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref name="Commentary"/> ഗോണഡോട്രോപിനുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സിമ്പോസിയം അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു, അതിൽ മലൂർ ആർ. നരസിംഹ പ്രസാദ്, ഗുർസാരൻ തൽവാർ, സർദുൽ സിംഗ് ഗുരയ, ഫെർണാണ്ട് ലാബ്രി, ഓം പി ബാഹ്‌ൽ എന്നിവർ അംഗങ്ങളായിരുന്നു. <ref name="Nuggehalli Raghuveer Moudgal - Biographical Memoir"/> മനുഷ്യ പുനരുൽപാദനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിനായി [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ]] ടാസ്‌ക് ഫോഴ്‌സിലെ അംഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. <ref name="Death of Professor N. Raghuveer Moudgal"/> മോളിക്യുലർ ആന്റ് സെല്ലുലാർ എൻ‌ഡോക്രൈനോളജിയുടെ എഡിറ്റോറിയൽ ബോർഡിൽ ഇരുന്നു, ജേണൽ ഓഫ് ബയോസയൻസസിന്റെ സ്ഥാപക പത്രാധിപരായിരുന്നു. ഫ്രോണ്ടിയേഴ്സ് ഇൻ ബയോസയൻസിന്റെ പത്രാധിപരായും പ്രവർത്തിച്ചു. <ref name="Editors listed in alphabetical order">{{Cite web|url=http://int-prop.lf2.cuni.cz/heart_sounds/h14/abdlist.htm|title=Editors listed in alphabetical order|date=2017|publisher=Frontiers in Bioscience}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവാർഡുകളും ബഹുമതികളും == മൗദ്ഗലിന് 1975 ൽ ബിസി ഗുഹ അവാർഡ് ലഭിച്ചു, <ref name="Deceased fellow - Moudgal"/> അതേ വർഷം [[ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ബാംഗ്ളുർ)|സയൻസ് ഇന്ത്യൻ അക്കാദമിയുടെ ഒരു ഫെലോ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു]] . <ref name="IAS fellowship">{{Cite web|url=http://www.indnet.org/ias/Contents/Fellowship/Fellows/k-index.html|title=IAS fellowship|year=2017|publisher=IndNet|access-date=2021-05-13|archive-date=2017-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222210530/http://www.indnet.org/ias/Contents/Fellowship/Fellows/k-index.html|url-status=dead}}</ref> [[കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച്]] അദ്ദേഹത്തിന് 1976 ലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഇന്ത്യൻ സയൻസ് അവാർഡുകളിലൊന്നായ [[ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നാഗർ പുരസ്കാരം|ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നഗർ സമ്മാനം]] 1978 ൽ നൽകി. ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിലെ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ബയോളജിക്കൽ കെമിസ്റ്റുകളിൽ (ഇന്ത്യ) നിന്ന് ശ്രീനിവാസയ മെമ്മോറിയൽ അവാർഡ് ലഭിച്ചു <ref name="Sreenivasaya Memorial Award">{{Cite web|url=http://www.iisc.ernet.in/sbci/smaward.html|title=Sreenivasaya Memorial Award|date=2017|publisher=Indian Institute of Science|access-date=2021-05-13|archive-date=2016-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010214336/http://www.iisc.ernet.in/sbci/smaward.html|url-status=dead}}</ref> അതേ വർഷം തന്നെ ഹോമി ഭാഭ ഫൗണ്ടേഷന്റെ ഹോമി ഭാഭ ഫെലോഷിപ്പിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. <ref name="List of Homi Bhabha Fellows">{{Cite web|url=http://homibhabhafellowships.com/HomiBhabhaFellowsList.aspx|title=List of Homi Bhabha Fellows|date=2017|publisher=Homi Bhabha Foundation}}</ref> [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി]] 1979 ൽ അദ്ദേഹത്തെ അവരുടെ സഹപ്രവർത്തകനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു <ref name="INSA Year Book 2016">{{Cite web|url=http://www.insaindia.res.in/pdf/YearBook_2016.pdf|title=INSA Year Book 2016|access-date=22 February 2017|date=2017|publisher=Indian National Science Academy|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104001952/http://www.insaindia.res.in/pdf/YearBook_2016.pdf|archive-date=4 November 2016}}</ref> 1984 ൽ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യയ്ക്കുള്ള സഞ്ജയ് ഗാന്ധി അവാർഡ് ലഭിച്ചു. <ref name="NR Moudgal – A pioneer in the development of immunocontraceptive approaches"/> ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമിയുടെ 1996 യെല്ലപ്രഗഡ സബ്ബറോ ബർത്ത് സെഞ്ച്വറി പ്രഭാഷണം അദ്ദേഹം നടത്തിയ അവാർഡ് പ്രസംഗങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref name="Yellapragada Subbarow Birth Centenary Lecture">{{Cite web|url=http://insaindia.res.in/recipients.php#yellapragada|title=Yellapragada Subbarow Birth Centenary Lecture|date=2017|publisher=Indian National Science Academy|access-date=2021-05-13|archive-date=2016-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916233840/http://insaindia.res.in/recipients.php#yellapragada|url-status=dead}}</ref> The Indian Society for the Study of Reproduction and Fertility അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഒരു വാർഷിക ''എൻ ആർ മൗദ്‌ഗൽ മെമ്മോറിയൽ പ്രഭാഷണവും'' ഒരു അവാർഡും നൽകുന്നു. <ref name="Prof. N. R. Moudgal Memorial Oration/Prof. N. R. Moudgal Young Scientist Awards">{{Cite web|url=http://www.issrf.org/announcements/prof-n-r-moudgal-memorial-orationprof-n-r-moudgal-young-scientist-awards|title=Prof. N. R. Moudgal Memorial Oration/Prof. N. R. Moudgal Young Scientist Awards|date=2017|publisher=Indian Society for the Study of Reproduction and Fertility|access-date=2021-05-13|archive-date=2021-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513114042/http://www.issrf.org/announcements/prof-n-r-moudgal-memorial-orationprof-n-r-moudgal-young-scientist-awards|url-status=dead}}</ref> ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമിയുടെ കൂട്ടാളികളുടെ ജീവചരിത്ര ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളുടെ 40-ാം വാല്യത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവചരിത്രം ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref name="Biographical memoirs of fellows of the Indian National Science Academy">{{Cite web|url=http://www.dkagencies.com/doc/from/1063/to/1123/bkId/DK645523321161686675615851371/details.html|title=Biographical memoirs of fellows of the Indian National Science Academy|date=2017|publisher=Indian National Science Academy}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുത്ത ഗ്രന്ഥസൂചിക == === പുസ്തകങ്ങൾ === * {{Cite book |title=Gonadotropins and gonadal function. |last1=Moudgal |first1=N. R. |last2=International Union of Biochemistry |last3=Federation of Asian and Oceanian Biochemists |date=1974 |publisher=Academic Press |isbn=9780125088503 |location=New York |oclc=1009533 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/gonadotropinsgon0000unse }} * {{Cite book |title=Perspectives in primate reproductive biology |last1=N. R. Moudgal |last2=K. Yoshinaga |last3=A. J. Rao |last4=P. R. Adiga |date=1991 |publisher=Wiley Eastern |isbn=978-8122403183 |location=New Delhi |oclc=28427737}} === അധ്യായങ്ങൾ=== * {{cite book|title=Proceedings|url=https://books.google.com/books?id=QLcTAQAAMAAJ|year=1975|publisher=University of California, Hormone Research Laboratory}} * {{cite book|author=G.P. Talwar|title=Contraception Research for Today and the Nineties: Progress in Birth Control Vaccines|url=https://books.google.com/books?id=enPrBwAAQBAJ&pg=PA258|date=6 December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4612-3746-4|pages=258–}} * {{cite book|author=Choh Hao Li|title=Gonadotropic Hormones|url=https://books.google.com/books?id=Sxt0PGXag-gC&pg=PA182|date=2 December 2012|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-16027-8|pages=182–}} * {{cite book|author=Bernard Jaffe|title=Methods of Hormone Radioimmunoassay|url=https://books.google.com/books?id=gC78VSWIPvQC&pg=PA196|date=2 December 2012|publisher=Elsevier Science|isbn=978-0-323-16126-8|pages=196–}} * {{cite book|author=G.P. Talwar|title=Contraception Research for Today and the Nineties: Progress in Birth Control Vaccines|url=https://books.google.com/books?id=enPrBwAAQBAJ&pg=PA258|date=6 December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4612-3746-4|pages=258–}} * {{cite book|author1=T. A. Bewley|author2=Lin Ma|author3=Janakiraman Ramachandran|title=Proceedings of the International Workshop on Hormones and Proteins: (1974) &#91;i.e. 1973&#93;|url=https://books.google.com/books?id=5EdBAAAAYAAJ|year=1975|publisher=Chinese University of Hong Kong}} * {{cite book|author=Satish Kumar Gupta|title=Reproductive Immunology|url=https://books.google.com/books?id=Y57uBDy0ATcC&pg=PA346|year=1999|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-0-7923-5923-4|pages=346–}} * {{cite book|author=Roy O. Greep|title=Recent Progress in Hormone Research: Proceedings of the 1973 Laurentian Hormone Conference|url=https://books.google.com/books?id=mFb0AgAAQBAJ&pg=PA70|date=22 October 2013|publisher=Elsevier Science|isbn=978-1-4832-1950-9|pages=70–}} === ലേഖനങ്ങൾ=== * {{Cite journal |last1=Moudgal |first1=R. N. |last2=Mukku |first2=V. R. |last3=Prahalada |first3=S. |last4=Murty |first4=G. S. |last5=Li |first5=C. H. |date=August 1978 |title=Passive immunization with an antibody to the beta-subunit of ovine luteinizing hormone as a method of early abortion—a feasibility study in monkeys (Macaca radiata) |journal=Fertility and Sterility |volume=30 |issue=2 |pages=223–229 |issn=0015-0282 |pmid=98358|doi=10.1016/S0015-0282(16)43464-3 }} * {{Cite journal |last1=Jeyakumar |first1=M. |last2=Moudgal |first2=N. R. |date=September 1996 |title=Immunization of male rabbits with sheep luteal receptor to LH results in production of antibodies exhibiting hormone-agonistic and -antagonistic activities |journal=The Journal of Endocrinology |volume=150 |issue=3 |pages=431–443 |issn=0022-0795 |pmid=8882162|doi=10.1677/joe.0.1500431 }} * {{Cite journal |last1=Moudgal |first1=N. R. |last2=Murthy |first2=G. S. |last3=Prasanna Kumar |first3=K. M. |last4=Martin |first4=F. |last5=Suresh |first5=R. |last6=Medhamurthy |first6=R. |last7=Patil |first7=S. |last8=Sehgal |first8=S. |last9=Saxena |first9=B. N. |date=March 1997 |title=Responsiveness of human male volunteers to immunization with ovine follicle stimulating hormone vaccine: results of a pilot study |journal=Human Reproduction (Oxford, England) |volume=12 |issue=3 |pages=457–463 |issn=0268-1161 |pmid=9130740|doi=10.1093/humrep/12.3.457 |doi-access=free }} * {{Cite journal |last1=Moudgal |first1=N. R. |last2=Jeyakumar |first2=M. |last3=Krishnamurthy |first3=H. N. |last4=Sridhar |first4=S. |last5=Krishnamurthy |first5=H. |last6=Martin |first6=F. |date=July 1997 |title=Development of male contraceptive vaccine—a perspective |journal=Human Reproduction Update |volume=3 |issue=4 |pages=335–346 |issn=1355-4786 |pmid=9459279|doi=10.1093/humupd/3.4.335 |doi-access=free }} * {{Cite journal |last1=Shetty |first1=G. |last2=Krishnamurthy |first2=H. |last3=Krishnamurthy |first3=H. N. |last4=Ramachandra |first4=S. G. |last5=Moudgal |first5=N. R. |date=October 1997 |title=Use of norethisterone and estradiol in mini doses as a contraceptive in the male. Efficacy studies in the adult male bonnet monkey (Macaca radiata) |url=https://archive.org/details/sim_contraception_1997-10_56_4/page/257 |journal=Contraception |volume=56 |issue=4 |pages=257–265 |issn=0010-7824 |pmid=9408708|doi=10.1016/S0010-7824(97)00136-4 }} * {{Cite journal |last1=Aravindan |first1=G. R. |last2=Moudgal |first2=N. R. |date=January 1998 |title=Susceptibility of sperm chromatin to acid denaturation in situ: a study in endogenous FSH-deprived adult male bonnet monkeys (Macaca radiata) |journal=Archives of Andrology |volume=40 |issue=1 |pages=29–41 |issn=0148-5016 |pmid=9466000|doi=10.3109/01485019808987925 |url=http://informahealthcare.com/doi/abs/10.3109/01485019808987925 }} * {{Cite journal |last1=Shetty |first1=G. |last2=Krishnamurthy |first2=H. |last3=Krishnamurthy |first3=H. N. |last4=Bhatnagar |first4=A. S. |last5=Moudgal |first5=N. R. |date=July 1998 |title=Effect of long-term treatment with aromatase inhibitor on testicular function of adult male bonnet monkeys (M. radiata) |journal=Steroids |volume=63 |issue=7–8 |pages=414–420 |issn=0039-128X |pmid=9654648 |doi=10.1016/S0039-128X(98)00042-7 |s2cid=15618014 |url=http://eprints.iisc.ac.in/18467/1/full.pdf |archive-date=2021-05-13 |access-date=2021-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210513114321/http://eprints.iisc.ac.in/18467/1/full.pdf |url-status=dead }} == ഇതും കാണുക == {{Div col|colwidth=30em}} * [[Follicle-stimulating hormone]] * [[Human chorionic gonadotropin]] * [[Bonnet macaque]] * [[Folliculogenesis]] {{div col end}} {{portal|India|Medicine}} == അവലംബം== {{reflist|30em}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{cite web | url=http://ssbprize.gov.in/Content/AwardeeList.aspx | title=View Bhatnagar Awardees | publisher=Shanti Swarup Bhatnagar Prize | date=2016 | access-date=12 November 2016}} * {{Cite web |url=http://pin.primate.wisc.edu/idp/idp/entry/137 |title=Primate Research Laboratory |date=2017 |publisher=University of Wisconsin-Madison}} {{SSBPST recipients in Medical Science}} {{Shanti Swarup Bhatnagar Laureates of Karnataka}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് അദ്ധ്യാപകർ]] [[വർഗ്ഗം:മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുംബൈ സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:2011-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1931-ൽ ജനിച്ചവർ]] 6nz7i9ullmhux0z1p6l81vtimfhx6v7 0 541586 4614842 4099754 2026-04-23T16:11:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614842 wikitext text/x-wiki {{PU|T. V. Devarajan}} {{Infobox person | name = T. V. Devarajan | image = | image_size = | caption = | other_names = | birth_date = | birth_place = Thrissur, Kerala, India | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = Medical Doctor | years_active = | spouse = Lakshmi Devarajan | partner = | children = Sangeetha Devarajan | parents = T. K. Viswanathan<br>Ranganayaki | awards = [[Padma Shri]]<br>[[B. C. Roy Award]] | website = | influences = | influenced = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറും ജനറൽ ഫിസിഷ്യനുമാണ് '''ഡോ.''' '''ടി.വി. ദേവരാജൻ'''. വൈദ്യരംഗത്തെ സംഭാവനകൾക്ക് [[ഭാരത സർക്കാർ]] 2013 ൽ അദ്ദേഹത്തിനെ രാജ്യത്തെ നാലമത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മശ്രീ]] നൽകി ആദരിച്ചു.<ref name="Padma 2013">{{cite news | url=https://www.thehindu.com/news/national/list-of-padma-awardees/article4345496.ece | title= List of Padma awardees | newspaper=The Hindu | date=26 January 2013 | author=PTI | access-date=18 October 2018 }}</ref> == ജീവചരിത്രം == ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂരിലാണ്]] ദേവരാജൻ ജനിച്ചത്. വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം ജനറൽ മെഡിസിനിൽ എംഡി, ഡിഎസ്‌സി ബിരുദങ്ങൾ നേടി. <ref name="Sehat">{{Cite web|url=https://www.sehat.com/dr-tv-devarajan-general-physician-chennai|title=Sehat|access-date=24 October 2014|date=2014|publisher=Sehat}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2007 ൽ ഗ്ലാസ്ഗോയിലെ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫിസിഷ്യൻസിൽ നിന്നും ഫെലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref name="FRCP, The Thindu">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/frcp-another-feather-in-chennai-doctors-cap/article1881896.ece|title=FRCP, The Thindu|access-date=24 October 2014|date=29 July 2007|publisher=The Thindu}}</ref><ref name="medicine in nutshell">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=l0NV7n8gwNQC&q=(Dr.)+T.V.+Devarajan|title=Medicine in Nutshell|last=T. V. Devarajan, L. Vijayasundaram|date=2008|publisher=Jaypee Brothers|isbn=9788184481716|pages=358|access-date=23 October 2014}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[മദ്രാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്|മദ്രാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജിലെ]] ഫാക്കൽറ്റിയായാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്, അവിടെ അദ്ദേഹം 29 വർഷം ശമ്പളം വാങ്ങാതെ പഠിപ്പിച്ചു.<ref name="FRCP, The Thindu"/><ref name="The Hindu">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/padma-shri-for-city-doctor/article4345301.ece|title=The Hindu|access-date=23 October 2014|date=26 January 2013|publisher=The Hindu}}</ref> പിന്നീട് പ്രൊഫസർ എന്ന നിലയിൽ കിരുമ്പാക്കത്തെ ആരുപാഡൈ വീഡു മെഡിക്കൽ കോളേജിലേക്ക് മാറി. അവിടെ അദ്ദേഹം ഇപ്പോഴും ജനറൽ മെഡിസിൻ പഠിപ്പിക്കുന്നു.  1986 മുതൽ ചെന്നൈയിലെ [[അപ്പോളോ ആശുപത്രി|അപ്പോളോ ഹോസ്പിറ്റലുകളിൽ]] സീനിയർ കൺസൾട്ടന്റ് ഫിസിഷ്യനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.<ref name="medicine in nutshell"/> ''എയ്ഡ്‌സ് ടു ക്ലിനിക്കൽ മെഡിസിൻ'',<ref name="Aids to Clinical Medicine">{{Cite book|url=http://www.jaypeebrothers.com/pdf/international2009.pdf|title=Aids to Clinical Medicine|last=Devarajan, Vijayasundaram|date=2008|publisher=Jaypee Brothers|isbn=978-81-8448-171-6|access-date=24 October 2014|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518080228/http://www.jaypeebrothers.com/pdf/international2009.pdf|url-status=dead}}</ref> ''മെഡിസിൻ ഇൻ എ നട്ട്ഷെൽ'',<ref name="Medicine in Nutshell, book reference">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=l0NV7n8gwNQC&q=(Dr.)+T.V.+Devarajan|title=Medicine in Nutshell, book reference|date=2008|publisher=Jaypee Brothers|isbn=9788184481716|pages=358|access-date=24 October 2014}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''ക്ലിനിക്കൽ മെഡിസിൻ മെയ്ഡ് ഈസി'',<ref name="Clinical Medicine Made Easy">{{Cite book|url=http://www.abebooks.com/Clinical-Medicine-Made-Easy-Devarajan-Jaypee/10511488636/bd|title=Clinical Medicine Made Easy|last=T. V. Devarajan, L. Vijayasundaram|date=2008|publisher=Jaypee Brothers|isbn=9788184481716|pages=358|access-date=24 October 2014}}</ref> ''മെഡിക്കൽ അഡ്വൈസ് ഫോർ ഹെൽത്തി ലൈഫ്'' എന്നീ നാല് പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവാണ് അദ്ദേഹം.<ref name="Medical Advice for Healthy Life">{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/cities/chennai/It%E2%80%99s-time-to-catch-that-nasty-fever-so-early/2013/10/05/article1819049.ece|title=Medical Advice for Healthy Life|access-date=23 October 2014|date=5 October 2013|publisher=Indian Express|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304090521/http://www.newindianexpress.com/cities/chennai/It%E2%80%99s-time-to-catch-that-nasty-fever-so-early/2013/10/05/article1819049.ece|url-status=dead}}</ref> ദേശീയ അന്താരാഷ്ട്ര ജേണലുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 28 ലേഖനങ്ങൾ ഡോ ദേവരാജന്റെ പേരിലുണ്ട്.<ref name="medicine in nutshell"/><ref name="Article">{{Cite web|url=http://www.doctorvista.com/dir/dr-t-v-devarajan-138330/profile|title=A Challenging Case of Intra-abdominal Sepsis with Multiorgan Failure: An Emerging Role of Intravenous Immunoglobulin in Sepsis|access-date=23 October 2014|date=January 2014|publisher=Journal of the Association of Physicians of India|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304065741/http://www.doctorvista.com/dir/dr-t-v-devarajan-138330/profile|url-status=dead}}</ref> കൂടാതെ ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥികളെ സഹായിക്കുന്നു.<ref name="CTRI">{{Cite web|url=http://www.ctri.nic.in/Clinicaltrials/pmaindet2.php?trialid=2291|title=CTRI|access-date=23 October 2014|date=2014|publisher=CTRI}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന് [[ശസ്ത്രക്രിയ]], [[ഗൈനക്കോളജി]], [[വൈദ്യശാസ്ത്രം]], [[നേത്രവിജ്ഞാനം]] എന്നിവയിൽ മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥിയെന്ന നിലയിൽ സ്വർണ്ണ മെഡൽ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് എക്സാമിനേഷൻസ്]] ഇൻസ്പെക്ടറായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏതാനും സർവകലാശാലകളുടെ പരീക്ഷകനായ ദേവരാജൻ<ref name="medicine in nutshell"/> [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] ചെറ്റ്പേട്ടിലാണ് ഇപ്പോൾ താമസിക്കുന്നത്.<ref name="Doctor vista">{{Cite web|url=http://www.doctorvista.com/dir/dr-t-v-devarajan-138330/profile|title=Doctor vista|access-date=23 October 2014|date=2014|publisher=Doctor vista|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304065741/http://www.doctorvista.com/dir/dr-t-v-devarajan-138330/profile|url-status=dead}}</ref> മകൾ സംഗീത പിതാവിന്റെ പാത പിന്തുടർന്ന് യുകെ ആസ്ഥാനമായി ജോലിചെയ്യുന്ന ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിലെ അംഗവുമാണ്.<ref name="FRCP, The Thindu"/> ''കാർഡിയോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ''<ref name="CSI">{{Cite web|url=http://www.cardiologicalsociety.com/about%20us.htm|title=CSI|access-date=23 October 2014|date=2014|publisher=CSI}}</ref> '', അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഫിസിഷ്യൻസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ'' ചെന്നൈ ചാപ്റ്റർ തുടങ്ങിയ പ്രൊഫഷണൽ ബോഡികളിലും ദേവരാജൻ അംഗമാണ്.<ref name="API">{{Cite web|url=http://www.apichennai.com/memD.html|title=API|access-date=24 October 2014|date=2014|publisher=API|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303221536/http://www.apichennai.com/memD.html|url-status=dead}}</ref> ഒരു വൈദ്യശാസ്ത്ര പുസ്തകം തയ്യാറാക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം എഡിറ്റർ ഇൻ ചീഫ് കൂടിയാണ്. ബി‌എം‌ജെയുടെ വൈദ്യശാസ്ത്ര ഓസ്കാർ അവാർഡുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനുള്ള ജൂറി അംഗം കൂടിയാണ് അദ്ദേഹം. നിരവധി സർവകലാശാലകളിൽ എം.ബി.ബി.എസ്, എം.ഡി, പി.എച്ച്.ഡി പരീക്ഷകനാണ് അദ്ദേഹം. == അവാർഡുകളും അംഗീകാരങ്ങളും == ഒരു മികച്ച അദ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ ദേവരാജനെ 2003 ൽ [[ബിദാൻ ചന്ദ്ര റോയ് അവാർഡ്|ഡോ. ബിസി റോയ് അവാർഡ്]] നൽകി ആദരിച്ചു.<ref name="FRCP, The Thindu"/><ref name="medicine in nutshell"/><ref name="The Hindu"/> 2013 ൽ [[ഭാരത സർക്കാർ]] അദ്ദേഹത്തിന് നാലാമത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മശ്രീ|പത്മശ്രീ നൽകി]] ആദരിച്ചു. == പരാമർശങ്ങൾ == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == {{Padma Shri Award Recipients in Medicine}} * {{Cite web|url=http://www.theindianpanorama.com/2013/04/08/president-confers-padma-awards/|title=Padma Awards List|access-date=12 October 2014|date=2014|publisher=Indian Panorama}} * {{Cite web|url=https://www.purplehealth.com/9453-DrDevarajanTV|title=Reference on PurpleHealth|access-date=23 October 2014|website=2014|publisher=PurpleHealth}} * {{Cite web|url=http://www.sehat.com/doctors-in-chennai/drtv-devarajan/172531/1/|title=Reference on Sehat|access-date=23 October 2014|date=2014|publisher=Sehat}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] rsiwjxsxyvjkt305p7507gtm4caqvyc 0 542024 4614867 3797528 2026-04-23T20:49:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614867 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Dossibai Patell}} {{Infobox medical person|honorific_prefix= |name=Dossibai Patell |birth_name = ഡോസിബായ് റസ്റ്റോംജി കോവാസ്ജി പട്ടേൽ |honorific_suffix=[[Member of the Most Excellent Order of the British Empire|MBE]], [[Doctor of Medicine|MD]], [[Membership of the Royal Colleges of Physicians of the United Kingdom|MRCP]] |image=Dossibai Patell.jpg |image_size= |alt= |caption=Dossibai Patell, c. 1912.<ref name="RCSEng"/> |birth_date= {{birth date|1881|10|16|df=yes}} |birth_place=നവസാര ചേമ്പേഴ്‌സ്, [[ഫോർട്ട് മുംബൈ]] |death_date= {{death date and age|1960|2|4|1881|10|16|df=yes}} |death_place= |death_cause= |nationality=Indian |citizenship= |education=[[Grant Medical College|ഗ്രാന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |occupation= |years_active=|known_for=First woman to become Member of the [[Royal College of Surgeons|RCS]] in 1910 |relations= |website= |profession=Physician |field= |work_institutions= |specialism=പ്രസവചികിത്സ, ഗൈനക്കോളജി |research_field= |notable_works= |prizes= |child= |module2= |signature= }} ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രസവചികിത്സകയും ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റുമായിരുന്നു '''ഡോസിബായ് പട്ടേൽ.''' പിന്നീട് ഡോസിബായ് ജഹാംഗീർ രതൻ‌ഷോ ദാദാബോയ് എന്നറിയപ്പെട്ടു. 1910 ൽ [[Royal College of Surgeons of England|റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസ് ഓഫ് ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] (ആർ‌സി‌എസ്) അംഗമായ ആദ്യ വനിതയായിരുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ പ്രാഥമിക മെഡിക്കൽ പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം എം‌ആർ‌സി‌എസ് (Eng), എൽ‌ആർ‌സി‌പി, എം‌ആർ‌സി‌പി, എം‌ബി ബി‌എസ്, ഒടുവിൽ എം‌ഡി എന്നിവയ്ക്കായി ആറുവർഷം ലണ്ടനിൽ പഠിച്ചു. ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അവർ പ്രസവചികിത്സ, ഗൈനക്കോളജി എന്നിവയിൽ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിക്കുകയും മാതൃ-ശിശുക്ഷേമ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കായി വാദിക്കുകയും ശിശുമരണ നിരക്ക് കുറയ്ക്കണമെന്ന് നിവേദനം നൽകുകയും ചെയ്തു. ഈ വേഷത്തിൽ, വിവിധ സമൂഹങ്ങളിൽ സജീവമായിരുന്ന അവർ ആദ്യം ബോംബെ ഒബ്സ്റ്റട്രിക് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റിയുടെയും പിന്നീട് അസോസിയേഷൻ ഓഫ് മെഡിക്കൽ വുമൺ ഇൻ ഇന്ത്യയുടെയും പ്രസിഡന്റായി. == മുൻകാലജീവിതം == 1881 ഒക്ടോബർ 16 ന് ഒരു സമ്പന്ന പാർസി കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ഡോസിബായ് പട്ടേൽ <ref name=Chapter8/>ബോംബെയിലെ (ഇപ്പോൾ മുംബൈ) പെൺകുട്ടികൾക്കായുള്ള [[Girton High School|മിസ് മൂസ് സ്കൂളിൽ]] ചേർന്നു.<ref name=JOGI2000>{{Cite journal|date=October 2000|title=Dossibai J. R. Dadabhoy|url=http://jogi.co.in/articles/articles.php?action=view&row=7559&x=X|journal=The Journal of Obstetrics and Gynaecology of India|volume=50|access-date=2021-05-21|archive-date=2020-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511104014/https://www.jogi.co.in/articles/main.php|url-status=dead}}</ref> ഫോർട്ട് ബോംബെയിലെ നവസാര ചേമ്പേഴ്‌സിൽ നിന്നാണ് പട്ടേൽ വന്നത്. <ref name=RCPList>{{Cite web|url=https://archive.org/stream/b24990796_0072/b24990796_0072_djvu.txt|title=Full text of "A list of the fellows, members, extra-licentiates and licentiates of the Royal College of Physicians of London, 1859-[1986]|website=archive.org|access-date=26 October 2018}}</ref> 1903-ൽ ബോംബെയിലെ ഗ്രാന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ നിന്ന് മെഡിക്കൽ പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കി. <ref name=JOGI2000/> അവിടെ നിന്ന് മെഡിസിൻ, സർജറി എന്നിവയിൽ ലൈസൻസേറ്റ് നേടി.<ref name=Murray2017>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_qLZDQAAQBAJ&pg=PT550&dq=parsi+women+1910+member+royal+college#v=onepage|title=The Englishwoman's Review of Social and Industrial Questions: 1909-1910|last1=Murray|first1=Janet Horowitz|last2=Stark|first2=Myra|date=2017|publisher=Routledge|isbn=9781315394923|language=en}}</ref> അവരെ വിദേശത്ത് പഠിക്കാൻ മാതാപിതാക്കൾ അനുവദിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ബോംബെയിൽ സർ [[Temulji Bhicaji Nariman|തെമുൽജി നരിമാൻ]], ഡോ. മസീന എന്നിവരെ സഹായിച്ചു. <ref name=Chapter8>{{Cite book|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/161225/14/14_chapter%208.pdf|title=Chapter VIII Contribution of Women Physicians to Women's Health Care|year=2008}}</ref> == ലണ്ടനിലെ ജീവിതം == പട്ടേൽ റോയൽ ഫ്രീ ഹോസ്പിറ്റലിൽ (ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ ഫോർ വുമൺ) നാലുവർഷം പഠിച്ചു. <ref>name=Murray2017</ref>എം‌ആർ‌സി‌എസ് പരീക്ഷ എഴുതാൻ സ്ത്രീകളെ അനുവദിച്ചിട്ട് നാല് വർഷത്തിന് ശേഷം<ref name="RCSHistory">{{Cite web|url=https://www.rcseng.ac.uk/about-the-rcs/history-of-the-rcs/|title=History of the RCS — Royal College of Surgeons|website=Royal College of Surgeons|language=en-GB|access-date=26 October 2018}}</ref> 1910 മെയ് മാസത്തിൽ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസിൽ അംഗമാകുന്ന ആദ്യത്തെ വനിതയായി <ref name="RCSEng">{{Cite web|url=https://www.rcseng.ac.uk/library-and-publications/library/blog/international-womens-day-2016/|title=International Women's Day 2016|website=Royal College of Surgeons|language=en|access-date=26 October 2018}}</ref><ref name="UM">{{Cite web|url=https://dentistry.um.edu.my/mainpage.php?module=Maklumat&kategori=46&id=345&papar=1|title=Welcome to Malaysia's Premier Dental School {{!}} Faculty of Dentistry|website=dentistry.um.edu.my|access-date=26 October 2018|archive-date=2018-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20181027021649/https://dentistry.um.edu.my/mainpage.php?module=Maklumat&kategori=46&id=345&papar=1|url-status=dead}}</ref>. അതേ വർഷം തന്നെ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫിസിഷ്യന്റെ (ആർ‌സി‌പി) ആദ്യത്തെ വനിതാ ലൈസൻ‌സിയേറ്റ് (എൽ‌ആർ‌സി‌പി) ആയി. <ref name="Gifford">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=G21nAAAAMAAJ&q=dossibai+patel&dq=dossibai+patel|title=The golden thread: Asian experiences of post-Raj Britain|last=Gifford|first=Zerbanoo|date=1991-03-01|publisher=Pandora Press|isbn=9780044406051|language=en}}</ref><ref name="BenBrothers1911">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xGY-AQAAMAAJ&dq=parsi+women+1910+member+royal+college&q=parsee|title=Chemist and Druggist|date=1911|publisher=Benn Brothers|language=en}}</ref><ref name="O’Sullivan2018">{{Cite journal|last=O'Sullivan|first=Suzanne|date=September 2018|title=Women in medicine: deeds not words|url=https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(18)32256-6/fulltext?rss=yes|journal=The Lancet|language=en|volume=392|issue=10152|pages=1002–1003|doi=10.1016/S0140-6736(18)32256-6|issn=0140-6736}}{{subscription required}}</ref> 1910 ൽ ലണ്ടൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബാച്ചിലർ ഓഫ് മെഡിസിൻ, സർജറി ബാച്ചിലർ (എംബി ബിഎസ്) ആയി. സ്ത്രീകൾക്ക് പരീക്ഷ എഴുതാൻ അനുമതിയുള്ള മൂന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം 1911 ൽ അവർ ആർ‌സി‌പിയിൽ അംഗമായി. <ref name="BMJ1911">{{Cite journal|date=1911-05-06|title=Admitted Members of the College|url=https://europepmc.org/backend/ptpmcrender.fcgi?accid=PMC2333432&blobtype=pdf|journal=British Medical Journal|volume=1|issue=2627|pages=1090|issn=0007-1447|pmc=2333432}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ഐവി എവ്‌ലിൻ വുഡ്‌വാർഡ് കോളേജിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ അംഗമായി.<ref name="MRCPUK">{{Cite web|url=https://www.mrcpuk.org/about-us/development-exams/past|title=Past {{!}} MRCPUK|website=www.mrcpuk.org|language=en|access-date=27 October 2018}}</ref><ref name="RCPMembers">{{Cite book|url=https://archive.org/details/b24990796_0072|title=A list of the fellows, members, extra-licentiates and licentiates of the Royal College of Physicians of London, 1859-[1986]|last=Royal College of Physicians of London|date=1859|publisher=London : Royal College of Physicians of London|others=London Royal College of Physicians}}</ref> 1912 ൽ ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മെഡിസിനിൽ ഡോക്ടർ ഓഫ് മെഡിസിൻ ബിരുദം (എംഡി) പൂർത്തിയാക്കിയ <ref name="BritishHistory">{{Cite web|url=https://www.british-history.ac.uk/no-series/london-university-graduates/pp366-381|title=Index of Graduates by Surname: D {{!}} British History Online|website=www.british-history.ac.uk|language=en|access-date=27 October 2018}}</ref>അവർ ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ വനിതയായിരുന്നു. <ref name=Women1935>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=cSWaDQAAQBAJ&pg=PT257&lpg=PT257&dq=Dossibai+Dadabhoy#v=onepage|title=Women of India|last=Division|first=Publications|date=1935|publisher=Publications Division Ministry of Information & Broadcasting|isbn=9788123022840|language=en}}</ref> ട്രോപ്പിക്കൽ മെഡിസിനിലായിരുന്നു അവരുടെ ഡോക്ടറേറ്റ്. == അവലംബം== {{Reflist}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * [https://archive.org/details/b24990796_0072/page/52%7C A List of the Fellows, Members, Extra-licentiates and licentiates of the Royal College of Physicians of London, 1859-1986], by Royal College of Physicians of London. *[http://www.mumbaidp24seven.in/reference/Report_of_the_Health_Survey_&_Development_Committee_Vol_I_bhore_committtee_report.pdf "Bhore Report": Report of the Health Survey and Development]. == പുറംകണ്ണികൾ == * {{commons category-inline|Dossibai Patell}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1881-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1960-ൽ മരിച്ചവർ]] a83vegl1l4ylrz2c7vtpgnsl6beieci 0 542249 4614902 4100002 2026-04-24T06:25:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614902 wikitext text/x-wiki {{pu|Narendra Kumar Pandey}} {{Infobox person | name = നരേന്ദ്ര കുമാർ പാണ്ഡെ <br> Narendra Kumar Pandey | image = | image_size = | caption = | other_names = | birth_date = 1951 | birth_place = Bishnupura, [[Saran district|Saran]], [[Bihar]], India | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = Indian surgeon | years_active = | spouse = Padma Pandey | partner = | children = Anupam Pandey<br>Prashant Pandey | parents = Jagat Pandey<br>Vidya Pandey | awards = [[Padma Shri]]<br>[[Dr. B. C. Roy Award]]<br>Delhi Doctors Association Award<br>Betadine Achievement Award<br> Doctor of Science (Honoris Causa) | website = {{URL|http://www.aimsindia.com|Official web site of Asian Institute of Medical Sciences}} | influences = | influenced = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ [[ശസ്ത്രക്രിയാവിദഗ്ദ്ധൻ|സർജനും]] ആശുപത്രി അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററും ''ഏഷ്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിന്റെ'' സ്ഥാപകനുമാണ് '''നരേന്ദ്ര കുമാർ പാണ്ഡെ'''.<ref name="Profile on Sehat">{{Cite web|url=http://www.sehat.com/doctors-in-faridabad/-dr-narendra-kumar-pandey/190955/1/|title=Profile on Sehat|access-date=4 October 2014|date=2014|publisher=Profile on Sehat}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വീഡിയോ അസിസ്റ്റഡ് തോറാക്കോസ്കോപ്പിക് സർജറി (VATS) യിലെ വൈദഗ്ധ്യത്തിന് പേരുകേട്ടയാളാണ്. <ref name="healthcare.financialexpress">{{Cite web|url=http://healthcare.financialexpress.com/life/2754-astute-surgeon|title=healthcare.financialexpress|access-date=4 October 2014|date=16 May 2014|publisher=healthcare.financialexpress}}</ref> [[വൈദ്യം|വൈദ്യശാസ്ത്രരംഗത്തെ സമഗ്ര]] സംഭാവനകളെ പരിഗണിച്ച് 2014 ൽ [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്]] അദ്ദേഹത്തെ നാലാമത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ അവാർഡായ [[പത്മശ്രീ|പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചു]] . <ref name="Padma">{{Cite web|url=http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735|title=Padma Awards Announced|access-date=23 August 2014|date=25 January 2014|website=Circular|publisher=Press Information Bureau, Government of India|archive-url=https://www.webcitation.org/6NEu2cjx3?url=http://www.pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=102735|archive-date=8 February 2014}}</ref> == ജീവചരിത്രം == {{Quote box|''The majority of the Indian population still does not have access to basic healthcare, forget about the advanced technology. Our first priority should be to make healthcare accessible to all. We have been making plans only on paper.'' says Dr. Narendra Kumar Pandey.<ref name="Interview with Dr. Pandey">{{cite web | url=http://ehealth.eletsonline.com/2014/06/healthcare-is-yet-to-come-closer-to-patients/ | title=Interview with Dr. Narendra Kumar Pandey | publisher=E Health | date=June 2014 | access-date=4 October 2014}}</ref> | align = right | width = 21em }} [[പ്രമാണം:Diagram_showing_video_assisted_thoracoscopy_(VATS)_CRUK_378.svg|ലഘുചിത്രം|240x240ബിന്ദു| വീഡിയോ അസിസ്റ്റഡ് തോറാക്കോസ്കോപ്പി (വാറ്റ്സ്) CRUK 378 കാണിക്കുന്ന ചിത്രം]] നരേന്ദ്ര കുമാർ പാണ്ഡെ 1951 ജനുവരി 1 ന് [[ബിഹാർ|ഇന്ത്യയിലെ ബീഹാറിലെ]] സരൺ ജില്ലയിലെ വിദൂര ഗ്രാമമായ ബിഷ്ണുപുരയിൽ ഗ്രാമീണ ഹെഡ് മാസ്റ്ററും വിദ്യ പാണ്ഡെയുമായ ജഗത് പാണ്ഡെയുടെ മൂന്ന് മക്കളിൽ മൂത്തവനായി ജനിച്ചു.<ref name="healthcare.financialexpress"/> അമ്മാവന്മാരിൽ ഒരാൾ അദ്ധ്യാപകനായിരുന്ന പ്രാദേശിക ഗ്രാമീണ സ്കൂളിലാണ് അദ്ദേഹം ആദ്യകാല സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം നടത്തിയത്. എന്നിരുന്നാലും, പിതാവ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ സേവനത്തിൽ ചേരുകയും ഉത്തരേന്ത്യയിലുടനീളം വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിയമനം നേടുകയും ചെയ്തപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കേണ്ടിവന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മാവന്മാരിൽ ഒരാളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് പാണ്ഡെ ഒരു മെഡിക്കൽ ജീവിതം തിരഞ്ഞെടുത്തു, ഭൗതികശാസ്ത്ര വിഷയത്തോടുള്ള അനിഷ്ടം കാരണം [[പട്‌ന മെഡിക്കൽ കോളജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ|പട്ന മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] ചേർന്നു, അവിടെ നിന്ന് 1974 ൽ എം‌ബി‌ബി‌എസ് ബിരുദം നേടി, അവിടെ റെസിഡൻസിയും പൂർത്തിയാക്കി. പട്ന നഗരത്തിനടുത്തുള്ള ഡാനാപൂർ ബ്ലോക്ക് ഹോസ്പിറ്റലിൽ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ച പാണ്ഡെ ഒരു വർഷം അവിടെ തുടർന്നു. ബ്ലോക്ക് ഹോസ്പിറ്റലിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ 1975 ൽ പട്ന സയൻസ് കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥിനിയായ പത്മയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. പ്രധാനമായും വാസക്ടോമികൾ അടങ്ങിയ ബ്ലോക്ക് ഹോസ്പിറ്റലിലെ ജോലികളിൽ മനം മടുത്ത നരേന്ദ്ര കുമാർ പാണ്ഡെ 1976 ൽ ലണ്ടനിലേക്ക് താമസം മാറി. നഗരത്തിൽ കൂടുതൽ പഠനത്തിന് അവസരം ലഭിച്ചു. ലണ്ടനിലേക്കുള്ള നീക്കം പാണ്ഡെയ്ക്ക് കൂടുതൽ അവസരങ്ങൾ നൽകി. ലണ്ടനിലെ ആഷ്ഫോർഡ് ഹോസ്പിറ്റലിലും ശസ്ത്രക്രിയയിലും അബെറിസ്റ്റ്വിത്ത് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ജനറൽ ഹോസ്പിറ്റലിലും ഓർത്തോപെഡിക്സിലെ നോർത്ത് ഡെവോൺ ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഹോസ്പിറ്റലിലും ഇന്റേൺഷിപ്പ് അദ്ദേഹം വീണ്ടും ചെയ്തു. <ref name="Profile on Sehat"/> ബാർൺസ്റ്റേബിളിലെ ജില്ലാ ആശുപത്രിയിലും ജോലി ചെയ്തു. 1982 ൽ എഡിൻബർഗിലെ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസിൽ എഫ്എസിഎസ് ചെയ്തു . യുകെയിൽ തുടർന്നു. ഹമ്മർസ്മിത്ത് ഹോസ്പിറ്റൽ, കിംഗ്സ് കോളേജ്, ചാരിംഗ് ക്രോസ് ഹോസ്പിറ്റൽ, മിഡിൽ സെക്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ തുടങ്ങി വിവിധ ആശുപത്രികളിൽ ജോലി ചെയ്തു. സർ ആൽഫ്രഡ് പാട്രിക് എം. ഫോറസ്റ്റ്, പ്രൊഫസർ മാൻസൽ, പ്രൊഫസർ ബ്ലംഗാർട്ട്, പ്രൊഫസർ റസ്സൽ തുടങ്ങിയ പ്രശസ്ത ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധരുടെ കീഴിൽ ജോലി ചെയ്യാനും പഠിക്കാനും യുകെയിലെ താമസം അദ്ദേഹത്തിന് അവസരമൊരുക്കി. കരൾ, പാൻക്രിയാറ്റിക് സർജറി, മിനിമം ആക്സസ് സർജറി എന്നിവയിൽ വൈദഗ്ധ്യം നേടി. <ref name="healthcare.financialexpress"/> 1984 ൽ ഇന്ത്യയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ പാണ്ഡെ ഒരു കൺസൾട്ടൻറിൻറെ ശേഷിയിൽ ഫരീദാബാദിലെ ഫോർട്ടിസ് എസ്‌കോർട്ട്സ് ഹോസ്പിറ്റലിൽ ചേർന്നു. 2007 വരെ ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടറായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. അക്കാലത്ത് ദില്ലിയിലെ ഫോർട്ടിസ് എസ്‌കോർട്ട്സ് ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ഡയറക്ടർ ബോർഡ് അംഗമായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref name="healthcare.financialexpress"/> ഈ സമയമായപ്പോഴേക്കും, സ്വന്തമായി ഒരു മെഡിക്കൽ സെന്റർ നിർമ്മിക്കുന്നതിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സ്, 2010 ൽ ഏഷ്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് സ്ഥാപിച്ചു. നരേന്ദ്രകുമാർ പാണ്ഡെ തന്റെ നാല് മക്കളായ അനുപം, നേഹ, പ്രശാന്ത്, സ്മൃതി എന്നിവരുടെ കുടുംബങ്ങളോടൊപ്പം ഫരീദാബാദിൽ താമസിക്കുന്നു. അവർ ഒരുമിച്ച് ആശുപത്രിയുടെ നടത്തിപ്പ് നോക്കുന്നു.<ref name="healthcare.financialexpress"/> == നേട്ടങ്ങളും പാരമ്പര്യവും == ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ തോറാസിക് സർജൻമാരിൽ ഒരാളെന്ന നിലയിൽ സേവനത്തിന് പുറമേ, വീഡിയോ അസിസ്റ്റഡ് തോറാക്കോസ്കോപ്പിക് സർജറിയിലെ പയനിയറിംഗ് ജോലിയും പാണ്ഡെയ്ക്ക് ലഭിച്ചു.<ref name="AIMS details">{{Cite web|url=http://www.aimsindia.com/about-us/overview/|title=AIMS details|access-date=4 October 2014|date=2014|publisher=AIMS}}</ref> പൊതു ശസ്ത്രക്രിയയിൽ വിവിധ സെമിനാറുകൾ, വർക്ക് ഷോപ്പുകൾ, പരിശീലന പരിപാടികൾ എന്നിവയും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="healthcare.financialexpress"/> എന്നിരുന്നാലും, പാണ്ഡെ അവശേഷിപ്പിച്ച പൈതൃകം അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച മെഡിക്കൽ സ്ഥാപനമാണ്, ''ഏഷ്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്''.<ref name="Magical Skies">{{Cite web|url=http://www.magicalskies.com/medical_packages.asp|title=Magical Skies|access-date=4 October 2014|date=2014|publisher=Magical Skies|archive-date=2016-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624072820/http://www.magicalskies.com/medical_packages.asp|url-status=dead}}</ref> === ഏഷ്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് === നരേന്ദ്ര കുമാർ പാണ്ഡെ 2010 ഫെബ്രുവരി 1 ന് ഏഷ്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="AIMS details"/><ref name="AIMS">{{Cite web|url=http://www.aimsindia.com/about-us/management-team/dr-n-k-pandey/|title=AIMS|access-date=4 October 2014|date=2014|publisher=AIMS|archive-date=2018-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180308231509/https://www.aimsindia.com/about-us/management-team/dr-n-k-pandey/|url-status=dead}}</ref> [[ഫരീദാബാദ്|ഫരീദാബാദിലെ]] ഒരു സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ടെർഷ്യറി കെയർ മെഡിക്കൽ സ്ഥാപനമാണ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്.<ref name="Wikimapia">{{Cite web|url=http://wikimapia.org/7672446/Asian-Institute-of-Medical-Sciences-Hospital-Delhi-NCR|title=Wikimapia|access-date=4 October 2014|date=2014|publisher=Wikimapia}}</ref> ഒരു സമയം 350 രോഗികളെ പാർപ്പിക്കാനുള്ള സൗകര്യങ്ങളുണ്ടെന്നും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. രോഗികൾക്ക് പ്രിവന്റീവ്, ഡയഗ്നോസ്റ്റിക്, ചികിത്സാ, പുനരധിവാസം, സാന്ത്വന, പിന്തുണാ സേവനങ്ങൾ നൽകുമെന്ന് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് അവകാശപ്പെടുന്നു. സ്ഥാപനത്തിന്റെ ചെയർമാനും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുമാണ് പാണ്ഡെ.<ref name="Profile on Sehat"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കളും പെൺമക്കളും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളും പാണ്ഡെയെ സ്ഥാപനം നടത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. നാഷണൽ അക്രഡിറ്റേഷൻ ബോർഡ് ഫോർ ഹോസ്പിറ്റൽസ് &amp;amp; ഹെൽത്ത് കെയർ പ്രൊവൈഡേഴ്സ് (നബ്), നാഷണൽ അക്രഡിറ്റേഷൻ ബോർഡ് ഫോർ ടെസ്റ്റിംഗ് ആൻഡ് കാലിബ്രേഷൻ ലബോറട്ടറീസ് (എൻ‌എബി‌എൽ) എന്നിവയാണ് ആശുപത്രിയുടെ അംഗീകാരം. <ref name="healthcare.financialexpress"/> == സ്ഥാനങ്ങൾ == പാണ്ഡെക്ക് നിരവധി പ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥാങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു * ചെയർമാനും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറും - ഏഷ്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് * വൈസ് പ്രസിഡന്റ് - ഇന്റർനാഷണൽ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസ്, ചിക്കാഗോ * കൗൺസിൽ അംഗം - ഇന്റർനാഷണൽ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസ്, ചിക്കാഗോ <ref name="healthcare.financialexpress"/> * ജോയിന്റ് എഡിറ്റർ - ഇന്ത്യൻ ജേണൽ ഓഫ് സർജറി <ref name="Profile on Sehat"/> * സെക്രട്ടറി - ഇന്ത്യൻ ഹെൽത്ത് കെയർ ഫെഡറേഷൻ * സെക്രട്ടറി - രാജ് നന്ദ പൾമണറി ഡിസീസ് ട്രസ്റ്റ് * മുൻ പ്രസിഡന്റ് - അസോസിയേഷൻ ഓഫ് സർജൻസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ 2000 വരെ എഡിൻ‌ബർഗിലെ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസ്, നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് എക്സാമിനേഷൻസ് (എൻ‌ബി‌ഇ) ഇന്ത്യ എന്നിവയുടെ എം‌ആർ‌സി‌എസ്, എഫ്‌ആർ‌സി‌എസ് പരീക്ഷകളുടെ ഔദ്യോഗിക പരീക്ഷകനായിരുന്നു പാണ്ഡെ.<ref name="Profile on Sehat"/><ref name="healthcare.financialexpress"/> ഹെൽത്ത് ഓൺ ദി കോൺഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ഇൻഡസ്ട്രി, തീർത്ഥങ്കർ മഹാവീർ സർവകലാശാലയുടെ സെനറ്റ്, ''കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസ് ഓഫ്'' ഗവേണിംഗ് കൗൺസിൽ എന്നിവയിലും അദ്ദേഹം അംഗമാണ്. <ref name="College of Surgeons">{{Cite web|url=http://www.collegeofsurgeons.co.in/#|title=College of Surgeons|access-date=4 October 2014|date=2014|publisher=College of Surgeons|archive-date=2014-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20141218114858/http://collegeofsurgeons.co.in/|url-status=dead}}</ref> ബ്ലൂ സഫയർ ഹെൽത്ത്കെയർ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡിന്റെ ലഖാനി ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡിന്റെ ഡയറക്ടറായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. ലിമിറ്റഡ്, എസ്കോർട്ട്സ് എംപ്ലോയീസ് വെൽഫെയർ ലിമിറ്റഡ്, ടർക്കോയ്സ് ഹൗസ് ഓഫ് ഡിസൈൻ ആൻഡ് ട്രേഡിംഗ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് ലിമിറ്റഡ് == അവാർഡുകളും അംഗീകാരങ്ങളും == [[ഭാരത സർക്കാർ]] 2014-ൽ നരേന്ദ്ര കുമാർ പാണ്ഡെയ്ക്ക് [[പത്മശ്രീ|പത്മശ്രീയും]],<ref name="Padma"/> 2008 ൽ [[ബിദാൻ ചന്ദ്ര റോയ് അവാർഡ്|ഡോ. ബിസി റോയ് അവാർഡും]] നൽകി. എഡിൻബർഗിലെ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസിന്റെ ഫെലോയും ഗ്ലാസ്ഗോയിലെ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫിസിഷ്യൻസിന്റെയും സർജന്റെയും ഫെലോ കൂടിയാണ് അദ്ദേഹം.<ref name="healthcare.financialexpress"/> നിരവധി ദേശീയ അന്തർദേശീയ സമ്മേളനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും മുഖ്യ പ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം ലാപറോസ്കോപ്പിൿ സർജനുകളുടെ മൂന്നാം ലോക കോൺഗ്രസ്, ''ലാപറോസ്കോപ്പിൿ സർജനുകളുടെ വേൾഡ് അസോസിയേഷൻ,'' [[ഗുഡ്‌ഗാവ്|ഗുഡ്ഗാവിൽ]] 14-15 ഫെബ്രുവരി 2012 ന് സംഘടിപ്പിച്ച പരിപാടികളുടെ ഗസ്റ്റ് ഓഫ് ഓണർ ആയിരുന്നു.<ref name="Wals">{{Cite web|url=http://www.wals.org.uk/|title=Wals|access-date=4 October 2014|date=2014|publisher=Wals}}</ref> ദില്ലി ഡോക്ടർമാരുടെ അസോസിയേഷൻ 1997 ൽ പാണ്ഡെയ്ക്ക് ''വിശിഷ്ട സേവന അവാർഡ് നൽകി.'' അസോസിയേഷൻ ഓഫ് സർജൻസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് 2010 ൽ ''ബെറ്റാഡൈൻ അച്ചീവ്മെൻറ് അവാർഡും'' ലഭിച്ചു. തീർത്ഥങ്കർ മഹാവീർ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി, 2013, അദ്ദേഹത്തിന് ''ഡോക്ടർ ഓഫ് സയൻസ്'' (ഹോണറിസ് കോസ) നൽകി ആദരിച്ചു.<ref name="healthcare.financialexpress"/><ref name="AIMS"/> == അവലംബം == {{reflist|colwidth=50em}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{cite web | url=http://ehealth.eletsonline.com/2014/06/healthcare-is-yet-to-come-closer-to-patients/ | title=Interview with Dr. Narendra Kumar Pandey | publisher=E Health | date=June 2014 | access-date=4 October 2014}} {{Padma Shri Award Recipients in Medicine}} [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] aaclk37tl720iq7wyl7dv23up7uu7sc 0 542681 4614882 4560180 2026-04-24T02:30:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614882 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = ദരാബ് ജഹാംഗീർ ജുസ്സാവാല <br>Darab Jehangir Jussawala | birth_date = {{Birth date|df=yes|1915|04|13}} | birth_place = [[Mumbai]], [[Maharashtra]], India | death_date = {{Death date and age|df=yes|1999|01|29|1915|04|13}} | death_place = India | occupation = Oncologist | years_active = 1948–1999 | known_for = Cancer care | spouse = Gertrude Darab | parents = Jehangir Bezonjee Jussawala<br>Shirinbai | awards = [[Padma Bhushan]]<br>Dhanwantari Award<br>[[Indian Council of Medical Research|ICMR]] Raja Ravi Shersingh of Kalsia Memorial Award }} ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ-കം-സർജിക്കൽ ഓങ്കോളജിസ്റ്റ്, മെഡിക്കൽ എഴുത്തുകാരൻ, [[ടാറ്റാ മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ|ടാറ്റ മെമ്മോറിയൽ സെന്റർ]] ഡയറക്ടർ എന്നീ മെഖലകളിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു '''ദരാബ് ജഹാംഗീർ ജുസ്സാവാല''' (1915–1999). <ref name="Dr. D.J.Jussawalla">{{Cite web|url=https://tmc.gov.in/index.php/aboutus/past-directors/159-past-directors/291-dr-d-j-jussawalla|title=Dr. D.J.Jussawalla|access-date=27 April 2016|date=2016|publisher=Tata Memorial Centre|archive-date=2016-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160428150204/https://tmc.gov.in/index.php/aboutus/past-directors/159-past-directors/291-dr-d-j-jussawalla|url-status=dead}}</ref> 1951 ൽ നേവൽ ടാറ്റയ്‌ക്കൊപ്പം ഇന്ത്യൻ കാൻസർ സൊസൈറ്റിയുടെ സഹസ്ഥാപകനും <ref name="Profile">{{Cite web|url=http://www.indiancancersociety.org/about-ics/ics-profile.aspx|title=Profile|access-date=27 April 2016|date=2016|publisher=Indian Cancer Society}}</ref> [[മുംബൈ|1956 ൽ മുംബൈയിലെ]] പരേലിലുള്ള ഇന്ത്യൻ കാൻസർ പുനരധിവാസ കേന്ദ്രത്തിന്റെ സ്ഥാപകനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ കേന്ദ്രവും ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കേന്ദ്രവുമായിരുന്നു അത്. <ref name="Deceased Fellows">{{Cite web|url=http://insaindia.org.in/deceaseddetail.php?id=N830352|title=Deceased Fellows|access-date=27 April 2016|date=2016|publisher=Indian National Science Academy|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812215841/http://insaindia.org.in/deceaseddetail.php?id=N830352|archive-date=12 August 2016}}</ref> ''ലേഡി രത്തൻ ടാറ്റ മെഡിക്കൽ ആന്റ് റിസർച്ച് സെന്റർ'' ഡയറക്ടറായും രണ്ട് മുംബൈ ആശുപത്രികളായ [[ബ്രീച്ച് കാൻഡി ആശുപത്രി|ബ്രീച്ച് കാൻഡി ഹോസ്പിറ്റൽ]], [[ജസ്ലോക് ഹോസ്പിറ്റൽ|ജാസ്ലോക്ക് ഹോസ്പിറ്റൽ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഓണററി കൺസൾട്ടന്റായും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.  റോയൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് മെഡിസിൻ, [[നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]], [[ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ബാംഗ്ളുർ)|ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്]], [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി]], അമേരിക്കൻ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസ് എന്നിവയുടെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഫെലോ, ധന്വന്തരി അവാർഡും നിരവധി ഓറേഷൻ അവാർഡുകളും നേടി. . വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് 1975 ൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മൂന്നാമത്തെ സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മഭൂഷൺ|പദ്മഭൂഷൻ]] ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി. <ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=3 January 2016|date=2016|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 November 2014}}</ref> == ജീവചരിത്രം == പടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[മുംബൈ|ബോംബെയിൽ]] ജഹാംഗീർ ബെസോഞ്ചി ജുസ്സവല്ല, ഷിരിൻബായ് എന്നിവരുടെ മകനായി 1915 ഏപ്രിൽ 13 ന് ദരാബ് ജുസ്സാവാല ജനിച്ചു. 1938 ൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി. 1942 ൽ അതേ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി.  തുടർന്ന്, മെഡിക്കൽ, സർജിക്കൽ ഓങ്കോളജിയിൽ എഡിൻബർഗിലെ റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് സർജന്റെ ഫെലോഷിപ് ലഭിച്ചു <ref name="Deceased Fellows"/> [[ടാറ്റാ മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ|1948 ൽ ടാറ്റ മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റലിൽ]] സർജനായി ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു, രാജ്യത്തെ ആദ്യത്തെ ശസ്ത്രക്രിയാ ഓങ്കോളജിസ്റ്റുകളിൽ ഒരാളായി.<ref name="D. J. Jussawalla – An obituary">{{Cite web|url=http://www.iisc.ernet.in/currsci/sept25/articles31.htm|title=D. J. Jussawalla – An obituary|access-date=27 April 2016|date=2016|publisher=Indian Institute of Science|archive-date=2016-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514033232/http://www.iisc.ernet.in/currsci/sept25/articles31.htm|url-status=dead}}</ref> ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ ഡയറക്ടറാകുന്നതുവരെ 1973 വരെ അദ്ദേഹം സർജനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1980 വരെ അദ്ദേഹം ഈ പദവി വഹിച്ചു. അതിനുശേഷം 1983 വരെ ഒങ്കോളജി പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1986 വരെ ആശുപത്രിയുമായുള്ള ബന്ധം തുടർന്നു. 1986 ൽ ''ലേഡി രത്തൻ ടാറ്റ മെഡിക്കൽ ആന്റ് റിസർച്ച് സെന്ററിലേക്ക്'' മാറിയെങ്കിലും [[ബ്രീച്ച് കാൻഡി ആശുപത്രി|ബ്രീച്ച് കാൻഡി ഹോസ്പിറ്റൽ]], [[ജസ്ലോക് ഹോസ്പിറ്റൽ|ജാസ്ലോക്ക് ഹോസ്പിറ്റൽ എന്നിവയുമായി]] കൺസൾട്ടന്റ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.  1951 ൽ നേവൽ ടാറ്റയുടെ സഹായത്തോടെ ജുസ്സാവാല, കാൻസർ രോഗത്തിനെതിരെ പോരാടുന്നതിനുള്ള ആദ്യത്തെ ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സംഘടനയായ ഇന്ത്യൻ കാൻസർ സൊസൈറ്റി സ്ഥാപിച്ചു. 1953 മുതൽ അതിന്റെ സ്ഥാപക സെക്രട്ടറിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref name="From the Desk of Honorary Secretary and Managing Trustee">{{Cite journal|url=http://www.bioline.org.br/pdf?cn05001|title=From the Desk of Honorary Secretary and Managing Trustee|last=Kurkure Arun|journal=Indian Journal of Cancer|year=January 2005|volume=42|issue=1|archive-date=2021-12-09|access-date=2021-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20211209133748/http://www.bioline.org.br/pdf?cn05001|url-status=dead}}</ref> അഞ്ചുവർഷത്തിനുശേഷം, സൊസൈറ്റിയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ, ''കാൻസർ രോഗികളുടെ പുനരധിവാസത്തിനായുള്ള ആദ്യത്തെ കേന്ദ്രമായ ഇന്ത്യൻ കാൻസർ പുനരധിവാസ കേന്ദ്രം'' അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു, ഇത് ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സ്ഥാപനമായിരുന്നു.<ref name="Deceased Fellows"/> ഇന്ത്യൻ കാൻസർ സൊസൈറ്റിയുടെ സേവനങ്ങളുടെ പരിധിയിൽ ''വച്ചാണ് അദ്ദേഹം 1963 ൽ ആദ്യത്തെ ജനസംഖ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള കാൻസർ രജിസ്ട്രിയിൽ'' ഗവേഷണ വിവരങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തത്, അതേ വർഷം തന്നെ അദ്ദേഹം ''ഇന്ത്യൻ ജേണൽ ഓഫ് കാൻസർ'' സ്ഥാപിച്ചതിനുശേഷം സമഗ്രമായ കാൻസർ പുനരധിവാസകേന്ദ്രം 1968 ൽ സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Memorials">{{Cite web|url=http://www.indiancancersociety.org/about-ics/memorials.aspx|title=Memorials|access-date=27 April 2016|date=2016|publisher=Indian Cancer Society|archive-date=2019-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190516233755/http://www.indiancancersociety.org/about-ics/memorials.aspx|url-status=dead}}</ref> ''ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഓങ്കോളജിസ്റ്റും'' (1977) ''ലേഡി രത്തൻ ടാറ്റ മെഡിക്കൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്ററും'' (1984) ജുസ്സാവാല സ്ഥാപിച്ചതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ആദ്യത്തെ സൈറ്റോളജി ലബോറട്ടറിയും ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യത്തെ കീമോതെറാപ്പി സൗകര്യവും [[ടാറ്റാ മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ|ടാറ്റ മെമ്മോറിയൽ സെന്ററിൽ]] സ്ഥാപിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടന]] (ഡബ്ല്യുഎച്ച്ഒ) കാൻസർ സംബന്ധിച്ച വിദഗ്ദ്ധ സമിതി അംഗമായും ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടനിലെയും അയർലണ്ടിലെയും അസോസിയേഷൻ ഓഫ് സർജൻസ് അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഫെലോ ആയി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. അസോസിയേഷൻ ഓഫ് സർജൻസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ അംഗവും ''ഇന്ത്യൻ ജേണൽ ഓഫ് കാൻസറിന്റെ'' ചീഫ് എഡിറ്ററുമായിരുന്നു. 1980-ൽ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഗൈനക്കോളജിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പാഠപുസ്തകമാണ് ''ഹാൻഡ്‌ബുക്ക് ഓഫ് ഡയഗ്നോസിസ് ആൻഡ് ട്രീറ്റ്മെന്റ് ഓഫ് കാൻസർ'' കൂടാതെ, പിയർ റിവ്യൂഡ് ജേണലുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച നിരവധി മെഡിക്കൽ ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു <ref name="Browse by Fellow">{{Cite web|url=http://repository.ias.ac.in/view/fellows/Jussawalla=3ADarab_Jehangir=3A=3A.html|title=Browse by Fellow|access-date=28 April 2016|date=2016|publisher=Indian Academy of Sciences Publications}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ പല ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="GuptaHamner1992">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-Zqo67BjH7UC&pg=PA146|title=Control of Tobacco-related Cancers and Other Diseases: Proceedings of an International Symposium, January 15-19, 1990, TIFR, Bombay|last=Prakash C. Gupta|last2=James E. Hamner|publisher=Prakash C. Gupta|year=1992|isbn=978-0-19-562961-3|pages=146–}}</ref> <ref name="SchwemmleAigner2012">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VFoyBwAAQBAJ&pg=PT38|title=Vascular Perfusion in Cancer Therapy|last=K. Schwemmle|last2=K. Aigner|date=6 December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-3-642-82025-0|pages=38–}}</ref> <ref name="Hurt2012">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=C8x9BwAAQBAJ&pg=PA53|title=Management of Oesophageal Carcinoma|last=Raymond L. Hurt|date=6 December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4471-3153-3|pages=53–}}</ref> 1999 ജനുവരി 29 ന്‌ ജുസ്വാല അന്തരിച്ചു, ഭാര്യ ഗെർ‌ട്രൂഡ്.  == അവാർഡുകളും ബഹുമതികളും == [[നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] 1966 ൽ ജുസ്സാവാലയെ അവരുടെ ഫെലോ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു <ref name="Founder Fellows">{{Cite web|url=http://nams-india.in/downloads/obit.pdf|title=Founder Fellows|access-date=26 April 2016|date=2016|publisher=National Academy of Medical Sciences}}</ref> മറ്റ് രണ്ട് ഇന്ത്യൻ സയൻസ് അക്കാദമികളായ [[ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ബാംഗ്ളുർ)|ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്]] <ref name="Fellow profile">{{Cite web|url=http://www.ias.ac.in/describe/fellow/Jussawalla,_Dr_Darab_Jehangir|title=Fellow profile|access-date=28 April 2016|date=2016|publisher=Indian Academy of Sciences}}</ref>, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി എന്നിവ]] യഥാക്രമം 1975 ലും 1983 ലും അദ്ദേഹത്തെ ഒരു ഫെലോ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref name="Deceased Fellows"/> റോയൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് മെഡിസിൻ, അമേരിക്കൻ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസ് എന്നിവയുടെ ഫെലോ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഡോ. മുൻസിഫ് ഓറേഷൻ അവാർഡ് (1968), ഡോ. ഏണസ്റ്റ് ബോർജസ് ഓറേഷൻ അവാർഡ് (1974), ഡോ. ബൻസാലി ഓറേഷൻ അവാർഡ് (1975), ഡോ. ബിസി റോയ് മെമ്മോറിയൽ ഓറേഷൻ അവാർഡ് (1976), ഡോ. ഓറേഷൻ അവാർഡ് (1977), ശ്രീമതി. വിംല ഷാ ഓറേഷൻ അവാർഡ് (1979), സാൻ‌ഡോസ് ഓറേഷൻ അവാർഡ് (1983) എന്നിവ ശ്രദ്ധേയമാണ്. [[ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ച്]] (ഐസിഎംആർ) അദ്ദേഹത്തിന് 1971 ൽ ''കൽസിയ മെമ്മോറിയൽ അവാർഡ് രാജാ രവി ഷെർസിങ് അവാർഡ്'' <ref name="Deceased Fellows"/> 1975 ൽ [[പത്മഭൂഷൺ|പദ്മഭൂഷൻ]]<ref name="Padma Awards"/> ധന്വന്തരി ഫൗണ്ടേഷന്റെ വാർ‌ഷിക അവാർ‌ഡും (1981) ലഭിച്ചു. == ഇതും കാണുക == * [[Naval Tata|നാവൽ ടാറ്റ]] == അവലംബം == {{reflist|30em}} {{PadmaBhushanAwardRecipients 1970–79|state=collapsed}} {{വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പദ്മഭൂഷൻ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ശസ്ത്രക്രിയാവിദഗ്ദ്ധർ]] [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] ico9x3teqtccfp5q1p7adeve8wb2x2d 0 556741 4614915 4580237 2026-04-24T08:14:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614915 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Nalpathiyonnu (41)}} {{Infobox film | name = നാല്പത്തിയൊന്ന് | image = Nalpathiyonnu.jpg | caption = Theatrical release poster | director = [[ലാൽ ജോസ്]] | producer = ജി. പ്രജിത്G.Prajith<br>അനുമോദ് ബോസ്<br>ആദർശ് നാരായണൻ | writer = പി.ജി പ്രഗീഷ് | narrator = | starring =[[ബിജു മേനോൻ]]<br> [[ശരൺജിത്ത്|ശരഞ്ജിത്ത്]]<br> [[നിമിഷ സജയൻ]]<br> [[ധന്യ അനന്യ]]<br> [[ഇന്ദ്രൻസ്]]<br> [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] <br>[[ശിവജി ഗുരുവായൂർ]] | music = [[ബിജിബാൽ]] | cinematography = [[S. Kumar (cinematographer)|S Kumar]] | editing = രഞ്ജൻ എബ്രഹാം | studio = Signature Studios | distributor = L.J Filims | runtime = 2 hours 14 minutes |country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} 2019 ൽ [[ലാൽ ജോസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു ഇന്ത്യൻ [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷാ പരിഹാസ '''''ചിത്രമാണ് നാൽപത്തിയൊന്ന് (41)''''' [[ബിജു മേനോൻ]], ശരഞ്ജിത്ത്, [[നിമിഷ സജയൻ]], ധന്യ അനന്യ, [[ഇന്ദ്രൻസ്]], [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] എന്നിവർ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാകുന്നു . <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/movies-41-malayalam-film-review-biju-menon-lal-jose-nimisha-sajayan-mm-171475.html|title=41 movie review: ഭക്തിയും യുക്തിയും മലകയറുമ്പോൾ|access-date=8 November 2019|website=News18 Malayalam|archive-date=2021-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018114622/https://malayalam.news18.com/news/film/movies-41-malayalam-film-review-biju-menon-lal-jose-nimisha-sajayan-mm-171475.html|url-status=dead}}</ref> ജി പ്രജിത്ത്, അനുമോദ് ബോസ്, ആദർശ് നാരായൺ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്, സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[ബിജിബാൽ|ബിജിബാൽ ആണ്]] . <ref>{{Citation|title=Nalpathiyonnu (41) Movie Review: A Sabarimala story without any real drama|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/nalpathiyonnu-41/movie-review/71967914.cms|access-date=2020-02-26}}</ref> [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ ശക്തമായ അനുയായികൾ-ശബരിമല]] തീർത്ഥാടനത്തിന് പുറപ്പെട്ട രണ്ട് ആളുകൾ-രസകരമായ സംഭവങ്ങളിലൂടെ ഈ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ആക്ഷേപഹാസ്യം ചുരുളഴിയുന്നു. പ്രശസ്ത സംവിധായകൻ ലാൽ ജോസിന്റെ 25 -ാമത്തെ സംവിധാന സംരംഭമാണിത്. 2019 നവംബർ 8 നാണ് ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്തത്.  യഥാർത്ഥ സംഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് സിനിമ. ''[[പുല്ലുമേട് ദുരന്തം|2011 -ലെ പുല്ലു മേട് തിക്കിലും തിരക്കിലും]]'' [[കേരളം|കേരളത്തെ]] ഞെട്ടിച്ച ദുരന്തത്തെക്കുറിച്ചാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ക്ലൈമാക്സ് പറയുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/091119/nalpathiyonnu-movie-review-of-faith-and-its-social-manifest.html|title=Nalpathiyonnu movie review: Of faith and its social manifest|access-date=2020-02-26|last=MG|first=Gokul|date=2019-11-09|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/another-black-friday-for-sabarimla-pilgrims/737807|title=Another Black Friday for Sabarimala pilgrims - Indian Express|access-date=2020-02-26|website=archive.indianexpress.com}}</ref> == കഥാംശം == ഇടതുപക്ഷപ്രവർത്തകനും യുക്തിവാദിയും വിദ്യാഭ്യാസ വിചക്ഷണനുമായ ഉല്ലാസ് മാഷും പാർട്ടി പ്രവർത്തകനായ വാവാച്ചി കണ്ണനും - ശബരിമല തീർത്ഥാടനത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുന്നതും തുടർന്നുള്ള സംഭവങ്ങളുമാണ്. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ആശയം. രണ്ട് സാമൂഹിക -രാഷ്ട്രീയ ആക്ഷേപഹാസ്യ സംഭവങ്ങൾ ഉല്ലാസകരമായ സംഭവങ്ങളിലൂടെയാണ് പുറത്തുവരുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/nalpathiyonnu-41-movie-review-lal-jose-takes-a-communist-to-sabarimala-but-plays-it-safe-from-then-on-7629691.html|title=Nalpathiyonnu (41) movie review: Lal Jose takes a Communist to Sabarimala but plays it safe from then on- Entertainment News, Firstpost|access-date=2020-02-26|date=2019-11-10|website=Firstpost|language=en}}</ref> ഇടതുപക്ഷ സഹയാത്രികനും യുക്തിവാദിയും അധ്യാപകനുമായ ഉല്ലാസ് മാഷും പാർട്ടി പ്രവർത്തകനായ വാവാച്ചി കണ്ണനുമാണ് ചിത്രത്തിലെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങൾ. വ്യവസായിയായ ദൈവം എന്ന പുസ്തകം എഴുതിയ, തികഞ്ഞ നിരീശ്വരവാദിയായ ഉല്ലാസ് ആൾദൈവങ്ങളുടെ പിറകിലുള്ള കള്ളത്തരങ്ങളെ മറ്റുള്ളവരുടെ മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ദൈവം ഇല്ല എന്ന് ഉറപ്പിക്കാൻ മാമൂലുകളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ഉല്ലാസിന് ഭാഗ്യസൂയവുമായുള്ള വിവാഹം വരെ മുടങ്ങുന്നു. പക്ഷേ കാലം കാത്തുവച്ചത് നാൽപത്തിയൊന്ന് ദിവസത്തെ വ്രതമെടുത്ത് മല കയറാനുള്ള യോഗമാണ്. <ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/review/nalpathiyonnu-41-movie-review-directed-by-laljose-starring-biju-menon-nimisha-sajayan-indrans-1.4263836 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-10-18 |archive-date=2021-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211018114724/https://www.mathrubhumi.com/movies-music/review/nalpathiyonnu-41-movie-review-directed-by-laljose-starring-biju-menon-nimisha-sajayan-indrans-1.4263836 |url-status=dead }}</ref> മദ്യപാനിയായ പാർട്ടി പ്രവർത്തകൻ വാവാച്ചി കണ്ണൻ ആണ് അതിനു കാരണമായത്. 41 ദിവസത്തെ വ്രതമെടുത്ത് മലക്ക് പോകാൻ പാർട്ടി നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ രക്ഷപ്പെടുന്നതിനായി ഉല്ലാസ് മാഷ് കൂടെ വരാമെങ്കിൽ പോകാമെന്ന് സമ്മതിക്കുന്നു. ഒരു കുടുംബത്തെ രക്ഷിക്കാനായി ഉല്ലാസ് സമ്മതിക്കുന്നു. അവർ മലക്ക് പോകുന്നു. രക്തം പോകുന്ന അസുഖമുള്ള കണ്ണൻ അവിടെ വെച്ച് മരിക്കുന്നു. അവിടെ അതേ ദിവസം ഉണ്ടായ അപകടത്തിലേക്ക് ഈ മരണം ചേർത്ത് ആ കുടുംബത്തെ രക്ഷിക്കുന്നു. ==അഭിനേതാക്കൾ<ref>{{cite web|title=നാൽപത്തിയൊന്ന് (41) |url=https://m3db.com/film/41|publisher=മലയാളം മൂവി&മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-07-26 |}}</ref>== {| class="wikitable sortable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- | 1 || [[ബിജു മേനോൻ]]||ഉല്ലാസ് കുമാർ |- | 2|| [[നിമിഷ സജയൻ]]||ഭാഗ്യസൂയം |- | 3|| [[ശരൺജിത്ത്]]||വാവാച്ചി കണ്ണൻ |- | 4 || [[ധന്യ അനന്യ]]||സുമ |- |5 || [[ഇന്ദ്രൻസ്]]||കുട്ടനാശാരി |- |6 || [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]]||സഖാവ് രവി നമ്പ്യാർ |- |7 || [[പ്രദീപ് കോട്ടയം]]||ഡോ കൊച്ചനിയൻ |- | 8 || [[വിജിലേഷ് കാരയാട്]]||ലിജോ |- |9 || [[ശ്രീകാന്ത് മുരളി]]||നാരായണ സ്വാമി |- |10 || [[ശിവജി ഗുരുവായൂർ]]||സെബാസ്റ്റ്യൻ മാഷ് |- | 11 || [[ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]]||അബൂബക്കർ |- | 12 || [[എൽസി സുകുമാരൻ]]||ഉല്ലാസ് മാഷിൻ്റെ അമ്മ |- | 13|| [[ഗുരു മനാഫ്]]||തേരാളി മാഷ് |- | 14|| [[സുബീഷ് സുധി]]||സഖാവ് പരുന്ത് ബിജു |- | 15 || [[പത്മനാഭൻ]]||വയസ്സനായ ഭക്തൻ |- | 16 || [[അലിയ വസിം]]||ജനി മോൾ |- | 17 || [[ലീല കൊറോത്ത്]]||അമ്മു ഏടത്തി |- | 18 || [[ഗീതി സംഗീത]]||ഭാഗ്യസൂയത്തിൻ്റെ അമ്മ |- | 19 || [[ആനന്ദ് ബാൽ]]||എം.എൽ.എ വി കെ സുധീഷ് |- | 20 || [[ശിവദാസ് മട്ടന്നൂർ]]||മോഹനൻ |- | 21 || [[ഉണ്ണി നായർ]]||പങ്കൻ മാമൻ |- | 22 || [[മിനി രാധൻ]]||സുമയുടെ അയൽക്കാരി |- | 23 || [[രാജേഷ് തകഴി]]||സുമയുടെ അയൽക്കാരൻ |- | 24 || [[മഹേഷ്]]||കണ്ണ് ഡോക്ടർ |- | 25 || [[മാർഗരറ്റ് ഇമ്മട്ടി]]||ഏലിയേടത്തി |- | 26 || [[ഷൈനി കണ്ണൂർ]]||സഖാവ് രമ്യ |- | 27 || [[സന്തോഷ് ലക്ഷ്മൺ]]||ബംഗാളി |- | 28 || [[ബിനു ഭാസ്കർ]]||സജി |- | 29 || [[പി കെ ജെ രാജ്]]||സൈബർ സഖാവ് 1 |- | 30 || [[ബെന്നി]]||എ എസ് ഐ ചേക്കുന്ന് |- | 31 || [[ശിവൻ തിരൂർ]]||വയസ്സനായ ഭക്തൻ്റെ സുഹൃത്ത് |- | 32 || [[രവി തൃശ്ശൂർ]]||കാൻ്റീൻ മാനേജർ |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?9041 |title=നാൽപത്തിയൊന്ന് (41) |accessdate=2020-07-26 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2021-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211019060330/https://malayalasangeetham.info/m.php?9041 |url-status=dead }}</ref>== *വരികൾ:[[റഫീഖ് അഹമ്മദ്]],[[ശ്രീരേഖ ഭാസ്‌ക്കർ]] *ഈണം: [[ബിജിബാൽ]]<ref>{{Cite web|url=https://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/2019/11/08/biju-menon-lal-jose-latest-movie-41-review-rating.html|title=41 movie review: Lal Jose offers intuitive film with Biju Menon|access-date=2020-02-26|website=OnManorama|language=en}}</ref> {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രചന''' || '''രാഗം''' |- | 1 || അരുതരുതു്||[[വിജേഷ് ഗോപാൽ]]|| [[റഫീഖ് അഹമ്മദ്]] || |- | 2 || അയ്യനയ്യനയ്യൻ||[[ശരത്]]|| [[റഫീഖ് അഹമ്മദ്]] || |- | 3 || ഈ നീലവാനവും||[[ശ്രുതി ]][[ദയ]][[അലീന ജോഷി]]|| [[ശ്രീരേഖ ഭാസ്‌ക്കർ]] || |- | 4 ||മേലെ മേഘക്കൊമ്പിൽ ||[[ശ്രേയ ഘോഷാൽ]]|| [[റഫീഖ് അഹമ്മദ്]] || |} == പ്രകാശനം == ''നാൽപത്തിയൊന്ന് (41)'' 2019 നവംബർ 8 ന് ഇന്ത്യയിൽ റിലീസ് ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/nalpathiyonnu-41-trailer-biju-menon-and-nimisha-sajayans-soulful-entertainer-is-sure-to-leave-you-wanting-for-more/articleshow/71888939.cms|title=Nalpathiyonnu (41) Trailer: Biju Menon and Nimisha Sajayan's soulful entertainer is sure to leave you wanting for more - Times of India|access-date=2020-02-26|website=The Times of India|language=en}}</ref> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{IMDb title|id=9877340}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2019-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബിജുമേനോൻ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാഷ്ട്രീയം പ്രമേയമാക്കിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] ienhzaahrpflfq3bc4o4kfxrw6yinly 0 557009 4614825 3797292 2026-04-23T13:20:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614825 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Joey Muthengi}} {{Infobox person | name = Joey Muthengi | image = Joey Muthengi and Tusker Project Fame Co-host Dr. Mich.jpg | caption = Joey Muthengi with Tusker Project Fame Co-host Dr. Mich (left) | birth_place = [[Kijabe]], Kenya | nationality = [[Kenyan]] | occupation = {{Flatlist| * [[TV presenter]] * [[Radio presenter]] * [[Actress]] }} | website = {{url|www.muthengifoundation.org}} | years_active = 2009{{ndash}}present }} ഒരു മാധ്യമ പ്രവർത്തകയും നടിയുമാണ് '''ജോയി മുത്തേങ്കി'''. 2009-2013 മുതൽ 98.4 ക്യാപിറ്റൽ എഫ്‌എമ്മിൽ റേഡിയോ വ്യക്തിത്വത്തിലൂടെയാണ് കെനിയൻ മാധ്യമ വ്യവസായത്തിലേക്കുള്ള അവരുടെ പ്രവേശനം. അവിടെ ഹിറ്റ്‌സ് നോട്ട് ഹോംവർക്ക് എന്ന ജനപ്രിയ യൂത്ത് ഷോ നിർമ്മിക്കുകയും ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>http://www.capitalfm.co.ke/lifestyle/2010/01/25/exclusive-multifaceted-presenter-joey/. Capital Fm. Retrieved 1 May 2016.</ref> അടുത്തിടെ (ജൂൺ 2016-ഇപ്പോൾ), സിറ്റിസൺ ടിവിയിലെ പുതിയ റീ-ബ്രാൻഡഡ് പവർ ബ്രേക്ക്ഫാസ്റ്റ് ഷോയുടെ ഭാഗമായ ജോയ് മുത്തേങ്കി ഇപ്പോൾ ഫ്രെഡ് ഇൻഡിമുലി, വില്ലിസ് റാബുറു എന്നിവരോടൊപ്പം ദൈനംദിന ഷോയ്ക്ക് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്നു. <ref>http://www.sde.co.ke/article/2000205462/after-leaving-ebru-tv-joey-muthengi-lands-new-tv-job {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180725183759/https://www.sde.co.ke/article/2000205462/after-leaving-ebru-tv-joey-muthengi-lands-new-tv-job |date=2018-07-25 }}. Standard Digital Entertainment. Retrieved 8 July 2016.</ref> സിറ്റിസൺ ടിവിയിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ അവർ ഒരു വിനോദ പരിപാടി 10 over 10 നും ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു. ജോയി പിന്നീട് 2018 ൽ റോയൽ മീഡിയയിൽ നിന്ന് ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചു. <ref>{{Cite web|title=Exclusive: Why Joey Muthengi has quit Citizen TV in a huff|url=https://nairobinews.nation.co.ke/news/exclusive-why-joey-muthengi-has-quit-citizen-tv-in-a-huff|access-date=2020-11-09|website=Nairobi News|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|last=https://www.the-star.co.ke/authors/lyndsaynyawira|title=Joey Muthengi admits to difficult period after quitting TV job|url=https://www.the-star.co.ke/sasa/entertainment/2019-11-04-joey-muthengi-admits-to-difficult-period-after-quitting-tv-job/|access-date=2020-11-09|website=The Star|language=en-KE}}</ref> == മുൻകാലജീവിതം == ജോയി റിഫ്റ്റ് വാലിയിലെ കിജാബെയിൽ ജനിച്ചു. 2 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ [[US|അമേരിക്ക]]യിലേക്ക് മാറി. ജോയി നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തി റിഫ്റ്റ് വാലി അക്കാദമിയിൽ ചേർന്നു. പിന്നീട് യുഎസ്എയിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ആശയവിനിമയത്തിലും ബിസിനസ് മാനേജ്മെന്റിലും ഡബിൾ മേജർ പഠിക്കുന്ന ഹോപ് കോളേജിൽ ചേർന്നു. <ref>http://www.trendingpost.co.ke/2015/09/11-amazing-things-you-probably-didnt-know-about-joey-muthengi.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160923062741/http://www.trendingpost.co.ke/2015/09/11-amazing-things-you-probably-didnt-know-about-joey-muthengi.html |date=2016-09-23 }}. Trending Post. Retrieved 6 May 2016.</ref> ജോയിക്ക് ഒരു സഹോദരൻ ഡേവിഡ് മുത്തേങ്കി ഉണ്ട്. ഹോളി ഡേവ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനാണ്. നിക്ഷേപ വിശകലന വിദഗ്ധനും സംഗീതജ്ഞനുമായ അദ്ദേഹം സിറ്റിസണിലെ റൗക്ക ടിവി ഷോയിൽ ആതിഥേയനായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|last=Nderitu|first=Wangeci|date=2020-01-23|title=Joey Muthengi shares awkward experience working with brother in same company|url=https://www.tuko.co.ke/336369-ex-tv-girl-joey-muthengi-shares-awkward-experience-working-brother-holy-dave-company.html|access-date=2020-11-09|website=Tuko.co.ke - Kenya news.|language=en}}</ref> == കരിയർ == 2011 നും 2014 നും ഇടയിൽ, ജോയി ദക്ഷിണ-ആഫ്രിക്കൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള ചാനൽ O യുടെ ആദ്യ കെനിയൻ VJ (വീഡിയോ ജോക്കി) ആയി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. അവിടെ അവർ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങളിൽ കെനിയൻ സംഗീതം, വിനോദം, സംസ്കാരം എന്നിവയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. <ref>http://www.trendingpost.co.ke/2015/09/11-amazing-things-you-probably-didnt-know-about-joey-muthengi.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160923062741/http://www.trendingpost.co.ke/2015/09/11-amazing-things-you-probably-didnt-know-about-joey-muthengi.html |date=2016-09-23 }}. Trending Post. Retrieved 6 May 2016.</ref>2013 ൽ, കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ റിയാലിറ്റി മ്യൂസിക് ഷോയായ 'ടസ്കർ പ്രൊജക്ട് ഫെയിം', ആറാം സീസണിൽ ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു. സിറ്റിസൺ ടിവിയിൽ 2011-ൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത 'ടസ്കർ ഓൾ സ്റ്റാർസ്' എന്ന ഫ്രാഞ്ചൈസിയിൽ മുമ്പ് പങ്കെടുത്തിരുന്നു. <ref>http://www.capitalfm.co.ke/lifestyle/2013/09/02/joey-muthengi-replaces-sheila-mwanyigha-as-the-tpf-host/. Capital FM Lifestyle. Retrieved 6 May 2016.</ref>#WTCJoey Muthengi സിറ്റിസൺ ടിവിയിലെ റോയൽ മീഡിയ സർവീസസിൽ 10 over 10 ൽ ഹോസ്റ്റായി ജോലി ചെയ്തു. അവരുടെ ബ്രാൻഡായ വാതുവെപ്പ് കമ്പനിയായ ബെറ്റിൻ കമ്പനി ഉപയോഗിച്ചതിന് ശേഷം തൊഴിലുടമയുമായുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ശേഷം അവർ സിറ്റിസൺ ടിവി വിട്ടു. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == ജോയിക്ക് സംഗീതത്തോടും കവിതയോടും അഭിനിവേശമുണ്ട്. <ref>http://www.kenyanpoetslounge.com/joey-muthengi/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201015051634/http://www.kenyanpoetslounge.com/joey-muthengi/ |date=2020-10-15 }}. Kenya Poets Lounge. Retrieved 11 May 2016.</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} *[https://www.the-star.co.ke/sasa/entertainment/2019-11-04-joey-muthengi-admits-to-difficult-period-after-quitting-tv-job/] {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:കെനിയൻ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ ജനിച്ചവർ]] lynq574djomh2s1aape9l2f23o6pnc5 0 557508 4614942 4141381 2026-04-24T11:35:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614942 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nneka J. Adams}} {{Infobox person | image = | caption = Adams in Canada | birth_name = Nneka Julie Adams | occupation = Actress, film producer, film writer | birth_date = | birth_place = [[Nigeria]] | alma mater = | yearsactive = | home_town= | nationality = Nigerian }} കനേഡിയൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു [[നൈജീരിയ]]ൻ നടിയും ചലച്ചിത്ര എഴുത്തുകാരിയും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവുമാണ് '''ന്നേക ജൂലി ആഡംസ്''' (ജനനം ജൂലൈ 8) '''കനേക ആഡംസ്''' അല്ലെങ്കിൽ '''നെക ജെ. ആഡംസ്'''. ബ്ലാക്ക് മെൻ റോക്ക്, ലാസ്റ്റ് ഫ്ലൈറ്റ് ടു അബുജ, നേഷൻ അണ്ടർ സീജ് എന്നീ സിനിമകളിലെ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് അവർ കൂടുതൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref name="dailytrust">{{cite news|url=https://www.dailytrust.com.ng/5-nollywood-actresses-who-started-out-as-youngsters.html|title=5 Nollywood Actresses who Started out as Youngsters|last=Matazu|first=Hafsah Abubakar|date=20 April 2019|work=The Daily Trust|access-date=26 August 2019|publisher=Media Trust Limited|archive-date=2019-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190826214740/https://www.dailytrust.com.ng/5-nollywood-actresses-who-started-out-as-youngsters.html|url-status=dead}}</ref> == മുൻകാലജീവിതം == തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ നൈജീരിയയിലെ ലാഗോസ് സ്റ്റേറ്റിലാണ് ആഡംസ് വളർന്നത്. അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ തെക്ക്-തെക്ക് നൈജീരിയയിലെ ഡെൽറ്റ സ്റ്റേറ്റിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. ആറ് മക്കളിൽ രണ്ടാമത്തെയാളാണ് അവർ. ആഡംസ് മേരിമൗണ്ട് കോളേജിൽ ചേർന്നു.<ref name="mary">{{cite web|url=https://informationflare.com/nneka-j-adams/|title=12 Interesting Facts About Nneka J Adams You Do Not Wish to Miss Out|date=21 August 2021|work=informationflare.com|access-date=5 October 2021}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ലാഗോസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി.<ref name="pulse">{{cite news|url=https://www.pulse.ng/entertainment/movies/nneka-adams-from-child-actress-to-nollywood-star/xk7pyyh|title=From child actress to Nollywood star|last=Bassey|first=Ben|date=15 June 2018|work=Pulse.ng|access-date=26 August 2019|archive-date=2019-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190826214740/https://www.pulse.ng/entertainment/movies/nneka-adams-from-child-actress-to-nollywood-star/xk7pyyh|url-status=dead}}</ref> യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ നോളിവുഡിലെ അഭിനയ റോളുകൾക്കായി ഓഡിഷൻ ആരംഭിച്ചു<ref name="nlist">{{cite web|url=https://nlist.ng/people/nneka-adams-2067/|title=nneka adams actress and producer|publisher=nlist.ng|access-date=26 August 2019}}</ref>. 17-ആം വയസ്സിൽ അവരുടെ ആദ്യ വേഷം ചെയ്തു.<ref name="dailytrust"/> == കരിയർ == അവർ ആഡംസ് ഫിലിം പ്രൊഡക്ഷൻ, ഒരു ഫിലിം, ടെലിവിഷൻ, പരസ്യ നിർമ്മാണ കമ്പനി എന്നിവ സ്ഥാപിച്ചു. അതിൽ ജോൺ ഡുമെലോ, റൂത്ത് കാദിരി, ബൊലാൻലെ നിനലോവോ, ബെവർലി ഒസു എന്നിവരെ ഉൾപ്പെടുത്തി ബ്ലാക്ക് മെൻ റോക്ക് എന്ന സിനിമ 2017ൽ നിർമ്മിച്ചു<ref name="nation">{{cite news|url=https://thenationonlineng.net/why-i-avoid-kissing-in-movies-nneka-adams/|title=Why I avoid kissing in movies –Nneka Adams|date=16 June 2018|work=The Nation|access-date=26 August 2019|publisher=Vintage Press}}</ref>. ഡെയ്‌മി ഒകൻലോവോൺ, ഐ കെ ഒഗ്‌ബോണ എന്നിവർ അഭിനയിച്ച ദി ഡെവിൾ ഇൻ ബിറ്റ്വീൻ<ref name="nation"/> എന്ന സിനിമയും അവർ നിർമ്മിച്ചു.<ref name="DIB">{{cite web|url=https://irokotv.com/videos/8563/the-devil-in-between|title=The Devil in Between|website=IrokoTV|access-date=26 August 2019|archive-date=2019-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190826222143/https://irokotv.com/videos/8563/the-devil-in-between|url-status=dead}}</ref> ക്രോണിക്കിൾസ് ഓഫ് വെൻഡാറ്റ, റൂത്ത്, ഇഫ് യു വർ മൈൻ, പെർഫെക്റ്റ് കോംബോ, എ നേഷൻ അണ്ടർ സീജ്, ലാസ്റ്റ് ഫ്ലൈറ്റ് ടു അബുജ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ശ്രദ്ധേയമായ നോളിവുഡ് ചലച്ചിത്ര റിലീസുകളിൽ ആഡംസ് അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="punch">{{cite news|url=https://punchng.com/i-can-never-act-nude-roles-says-nneka-adams/|title=I can never act nude roles, says Nneka Adams|last=Ricketts|first=Olushola|date=16 June 2018|work=Punch Newspaper|access-date=26 August 2019}}</ref> 2021 മാർച്ചിൽ, ആഡംസ് തന്റെ നിർമ്മാണ കമ്പനിയായ ബെസ്റ്റ് ഫ്രണ്ട്സ് ഫോറെവർ, ദി ലിസ്റ്റ് എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള രണ്ട് ഫീച്ചർ ഫിലിമുകൾ റിലീസ് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="vang">{{cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2021/03/nneka-adams-set-to-release-best-friend-foreverbff-and-the-list/|title=Nneka Adams set to release Best Friend Forever (BFF) and The List|last=Kwentua|first=Sylvester|date=25 March 2021|work=Vanguard Newspaper|access-date=5 October 2021}}</ref> == അവലംബം== <!-- Inline citations added to your article will automatically display here. See en.wikipedia.org/wiki/WP:REFB for instructions on how to add citations. --> {{reflist}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:നൈജീരിയൻ ചലച്ചിത്രനടികൾ]] ew436fkk15da3j45x4oyz7sarec4dwf 0 557580 4614853 4566105 2026-04-23T17:39:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614853 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Toxicodendron vernicifluum}} {{Speciesbox |image = Toxicodendron vernicifluum 01.jpg |genus = Toxicodendron |species = vernicifluum |authority = (Stokes) F. A. Barkley }} [[File:Toxicodendron vernicifluum 03.jpg|right|thumb|Fruits of ''T. vernicifluum'']] [[ചൈന]]യിലും [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലും]] സ്വദേശിയായ ടോക്സിക്കോഡെൻഡ്രോൺ ജനുസ്സിലെ ഒരു ഏഷ്യൻ വൃക്ഷ ഇനമാണ് '''ടോക്സിക്കോഡെൻഡ്രോൺ വെർനിസിഫ്ലൂം''' (മുമ്പ് റസ് വെർനിസിഫ്ലുവ <ref name="usda"/>),'''ചൈനീസ് ലാക്വർ ട്രീ''' എന്ന പൊതുനാമത്തിലും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="usda">{{cite web|title=PLANTS Profile for Toxicodendron vernicifluum (Chinese lacquer)|url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TOVE3|work=Natural Resources Conservation Service|publisher=United States Department of Agriculture|accessdate=8 August 2011|archive-date=2011-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20110308054509/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TOVE3|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Yun-Yang|first1=W.|last2=Yu-Min|first2=D.|last3=Fang-Xing|first3=Y.|last4=Ying|first4=X.|last5=Rong-Zhi|first5=C.|last6=Kennedy|first6=J. F.|title=Purification and characterization of hydrosoluble components from the sap of Chinese lacquer tree ''Rhus vernicifera''|journal=International Journal of Biological Macromolecules|year=2006|volume=38|issue=3–5|pages=232–40|pmid=16580725|doi=10.1016/j.ijbiomac.2006.02.019|url=http://ir.ihb.ac.cn/handle/152342/8940|access-date=2021-11-01|archive-date=2021-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124050316/http://ir.ihb.ac.cn/handle/152342/8940|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|last=Mabberley|first=D. J.|title=The plant-book: A portable dictionary of the vascular plants|year=2002|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge, U.K.|isbn=978-0-521-41421-0|page=286|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=ZVdoUPtqKCIC}}</ref> [[ചൈന]], [[ജപ്പാൻ]], [[കൊറിയ]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലും ഇത് ഇത് കൃഷി ചെയ്യുന്നു.<ref name=ars-grin /> മറ്റ് പൊതുവായ പേരുകളിൽ ജാപ്പനീസ് ലാക്വർ ട്രീ,<ref name=eol>{{cite web|title=Common Names for Chinese Lacquer (Toxicodendron vernicifluum)|website=Encyclopedia of Life|url=http://eol.org/pages/483494/names/common_names|accessdate=10 December 2013}}</ref> ജാപ്പനീസ് സുമാക്<ref name=ars-grin>{{GRIN | ''Toxicodendron vernicifluum'' | 101869 | accessdate = 10 December 2013}}</ref> വാർണിഷ് ട്രീ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=eol /> മരങ്ങൾ നട്ടുവളർത്തുകയും അവയുടെ വിഷ സ്രവത്തിനായി ടാപ്പ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ഇത് ചൈനീസ്, ജാപ്പനീസ്, കൊറിയൻ ലാക്വർവെയർ നിർമ്മിക്കാൻ വളരെ ഈടുനിൽക്കുന്ന ലാക്കറായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. വലിയ ഇലകളോടെ, 20 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന മരങ്ങൾ ഓരോന്നിലും 7 മുതൽ 19 വരെ ലഘുലേഖകൾ (മിക്കപ്പോഴും 11-13 വരെ) കാണപ്പെടുന്നു. സ്രവത്തിൽ അലർജിക്ക് കാരണമാകുന്ന [[Urushiol|ഉറുഷിയോൾ]] എന്ന സംയുക്തം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഈ ഇനത്തിന്റെ ജാപ്പനീസ് നാമമായ ഉറുഷി (ഉറുഷി (漆)) യിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. മറ്റ് വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച യൂറോപ്യൻ "ലാക്വർ" അല്ലെങ്കിൽ ജപ്പാനിംഗ് എന്നിവയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഇതിന്റെയും അനുബന്ധ ഏഷ്യൻ വൃക്ഷ ഇനങ്ങളുടെയും സ്രവത്തിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച എല്ലാത്തരം ഏഷ്യൻ ലാക്വർവെയറുകളുടെയും ഒരു കൂട്ടായ പദമായി "ഉറുഷി" ഇംഗ്ലീഷിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചൊറിച്ചിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന [[Poison ivy|വിഷ ഐവി]]യിൽ കാണപ്പെടുന്ന എണ്ണ കൂടിയാണ് ഉറുഷിയോൾ. == ഉപയോഗങ്ങൾ == === ലാക്വർ === ഉറുഷിയോൾ (അലർജെനിക് പ്രകോപനം) അടങ്ങിയ സ്രവം ചൈനീസ് ലാക്വർ മരത്തിന്റെ തായ്ത്തടിയിൽ നിന്ന് ലാക്വർ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. 10 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഒരു മരത്തിന്റെ തടിയിൽ 5 മുതൽ 10 വരെ തിരശ്ചീന വരകൾ മുറിച്ചശേഷം ചാരനിറത്തിലുള്ള മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള സ്രവം ശേഖരിക്കുകയാണ് ഇത് ചെയ്യുന്നത്. ലാക്വർ ചെയ്യേണ്ട ഒരു അടിസ്ഥാന മെറ്റീരിയലിൽ പ്രയോഗിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് സ്രവം ഫിൽട്ടർ ചെയ്യുകയോ ചൂടാക്കുകയോ നിറം നൽകുകയോ ചെയ്യുന്നു. പ്രയോഗിച്ച സ്രവം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിന് 12 മുതൽ 24 മണിക്കൂർ വരെ ചൂടുള്ളതും ഈർപ്പമുള്ളതുമായ അറയിലോ ഉള്ളറകളിലോ "ഉണക്കുക" എന്ന പ്രക്രിയ ആവശ്യമാണ്. അവിടെ ഉറുഷിയോൾ പോളിമറൈസ് ചെയ്ത് വ്യക്തവും കടുപ്പമുള്ളതും വെള്ളം കയറാത്തതുമായ ഉപരിതലം ഉണ്ടാക്കുന്നു. ദ്രാവകാവസ്ഥയിൽ, ഉറുഷിയോളിന് നീരാവിയിൽ നിന്ന് പോലും തീവ്രമായ തിണർപ്പ് ഉണ്ടാകാം. ഒരിക്കൽ കഠിനമാക്കിയാൽ, പ്രതിപ്രവർത്തനം സാധ്യമാണ്. പക്ഷേ കുറവാണ്. ലാക്വർ പൂശിയ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വളരെ മോടിയുള്ളതും തിളങ്ങുന്നതുമായ ഫിനിഷിലൂടെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. ലാക്കറിന് ധാരാളം ഉപയോഗങ്ങളുണ്ട്. ടേബിൾവെയർ, സംഗീതോപകരണങ്ങൾ, ഫൗണ്ടൻ പേനകൾ,<ref>[http://www.urushi-lack.de/urushi-pens/ Fountain Pens made with Urushi lacquer] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150316124250/http://www.urushi-lack.de/urushi-pens/ |date=16 March 2015 }}</ref> ആഭരണങ്ങൾ, അമ്പെയ്‌ത്തിനായുള്ള വില്ലുകൾ എന്നിവ ചില സാധാരണ ഉപയോഗങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. വിവിധ തരത്തിലുള്ള ലാക്വർവെയർ ഉണ്ട്. സിന്നബാർ-ചുവപ്പ് വളരെ വിലമതിക്കുന്നു. അൺപിഗ്മെന്റഡ് ലാക്വർ ഇരുണ്ട തവിട്ടുനിറമാണ്. എന്നാൽ ഉറുഷിയോൾ ഫിനിഷുകളുടെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ നിറങ്ങൾ യഥാക്രമം ഫെറസ്-ഫെറിക് ഓക്സൈഡ് (മാഗ്നറ്റൈറ്റ്), ഫെറിക് ഓക്സൈഡ് (തുരുമ്പ്) എന്നിവയുടെ പൊടിച്ച ഇരുമ്പ് ഓക്സൈഡ് പിഗ്മെന്റുകളിൽ നിന്നുള്ള കറുപ്പും ചുവപ്പും ആണ്. ചൂടുള്ളതും ഈർപ്പമുള്ളതുമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ലാക്വർ ഒരു ബ്രഷ് ഉപയോഗിച്ച് ചായം പൂശുന്നു. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== * Duke, James A.; Ayensu, Edward S. ''Medicinal Plants of China''. Algonac, Mich.: Reference Publications, Inc. 1985. {{ISBN|0-917256-20-4}}. * {{cite journal|last1=Kim|first1=Ki Hyun|last2=Moon|first2=Eunjung|last3=Choi|first3=Sang Un|last4=Pang|first4=Changhyun|last5=Kim|first5=Sun Yeou|last6=Lee|first6=Kang Ro|title=Identification of cytotoxic and anti-inflammatory constituents from the bark of ''Toxicodendron vernicifluum'' (Stokes) F.A. Barkley|journal=Journal of Ethnopharmacology|date=13 March 2015|volume=162|pages=231–237|doi=10.1016/j.jep.2014.12.071|pmid=25582488}} * Stutler, Russ. [http://www.stutler.cc/pens/wajima/urushi.html "A Little more information on Urushi"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061022111930/http://www.stutler.cc/pens/wajima/urushi.html |date=2006-10-22 }}. December 2002. * Suganuma, Michiko. "Japanese lacquer". == പുറംകണ്ണികൾ== {{Commons category}} * [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200012744 Toxicodendron vernicifluum in the Flora of China] * [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1451490 Heat treatment of Japanese lacquerware renders it hypoallergenic] {{Taxonbar|from1=Q28933284|from2=Q1378211}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ടോക്സിക്കോഡെൻഡ്രോൺ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] gazb6umscymrfhi7gp036fctsi5my3t 0 558025 4614912 4525459 2026-04-24T07:09:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614912 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nana Ama McBrown}} {{Infobox person | name = Nana Ama McBrown | image = | imagesize = | caption = | birth_name = Felicity Ama Agyemang | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1977|08|15}} | birth_place = [[Kumasi]], [[Ghana]] | death_date = | death_place = | yearsactive = 1998–present | nationality = [[Ghanaian]] | occupation = [[Film]], [[television]] [[actress]] | spouse = {{marriage|Maxwell Mawu Mensah|2016}} }} ഒരു [[ഘാന]] നടിയും ടിവി അവതാരകയും സംഗീത രചയിതാവുമാണ് '''നാനാ അമാ മക്ബ്രൗൺ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ഫെലിസിറ്റി അമ അഗ്യെമാങ്''' (ജനനം 15 ഓഗസ്റ്റ് 1973). ടെന്റക്കിൾസ് എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിലെ അഭിനയത്തിന് അവർ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു. പിന്നീട്, ട്വി-ഭാഷാ ചിത്രമായ "അസോറെബ"യിലെ അഭിനയത്തിന് ശേഷം അവർ മുഖ്യധാരാ വിജയം കണ്ടെത്തി.<ref>{{ cite web|title=ASOREBA 1 - Latest 2017 Ghanaian Asante Akan Twi Movies|url=https://www.youtube.com/watch?v=JDau-n6sw24|publisher=YouTube|accessdate=10 April 2018}}</ref>അവർ നിലവിൽ ടെലിവിഷൻ പാചക പരിപാടിയായ മക്ബ്രൗൺ കിച്ചന്റെയും യുടിവിയിലെ യുണൈറ്റഡ് ഷോബിസ് എന്ന വിനോദ ടോക്ക് ഷോയുടെയും അവതാരകയാണ്.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == ഘാനയിലെ കുമാസിയിൽ 1977 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഫെലിസിറ്റി അമാ അഗ്യെമാങ്ങായാണ് നാനാ അമ മക്ബ്രൗൺ ജനിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/entertainment/Nana-Ama-McBrown-celebrates-41st-birthday-with-stunning-photos-676985|title=Nana Ama McBrown celebrates 41st birthday with stunning photos|website=www.ghanaweb.com|access-date=2019-04-13}}</ref>അവരുടെ അമ്മ, സിസിലിയ അഗ്യേനിം ബോട്ടെംഗും അവരുടെ പിതാവ് ക്വാബെന എൻക്രുമയും <ref name="Biography- Nana Ama McBrown">{{Cite web|url=https://www.modernghana.com/lifestyle/788/biography-nana-ama-mcbrown.html|title=Biography- Nana Ama McBrown|date=2009-04-01|website=Modern Ghana|access-date=2019-04-13}}</ref> മക്ബ്രൗണിന്റെ ചെറുപ്പത്തിൽ വിവാഹമോചനം നേടി. അവരുടെ അച്ഛൻ പോയപ്പോൾ അമ്മയ്ക്ക് അവരെയും അവരുടെ മറ്റ് ആറ് സഹോദരങ്ങളെയും പരിപാലിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നതോടെ അവരെയും അവരുടെ സഹോദരങ്ങളെയും കോഫി മക്ബ്രൗണും അവരുടെ അമ്മായി മാഡം ബെറ്റി ഒബിരി യെബോവയും ദത്തെടുത്തു.<ref name="Biography- Nana Ama McBrown"/> അവരുടെ ആറ് സഹോദരങ്ങൾക്കൊപ്പം, മക്ബ്രൗൺ കുമാസിയിലെ ക്വാഡാസോയിൽ അവരുടെ അമ്മായിക്കും അവരുടെ വളർത്തു പിതാവിനുമൊപ്പം വളർന്നു. ഇന്നുവരെ, അവർ തന്റെ അമ്മായിയെ തന്റെ "യഥാർത്ഥ അമ്മ" ആയി കണക്കാക്കുകയും തനിക്ക് സ്ഥിരതയുള്ളതും കരുതലുള്ളതുമായ ഒരു വീട് പ്രദാനം ചെയ്‌തതിന് അമ്മായിയോടുള്ള നന്ദിയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name=Buzz>[http://buzzghana.com/nana-ama-mcbrown/ "10 Surprising Facts About Nana Ama McBrown"], Buzz Ghana.</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://buzzghana.com/nana-ama-mcbrown/|title=Nana Ama Mcbrown Biography: 10 Surprising Facts About Her|date=2015-10-20|website=BuzzGhana - Famous People, Celebrity Bios, Updates and Trendy News|language=en-US|access-date=2020-04-03}}</ref> മക്ബ്രൗൺ സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ് ഇന്റർനാഷണൽ റെസിഡൻഷ്യൽ സ്‌കൂളിൽ പഠിച്ചു. മിനസോട്ട ഇന്റർനാഷണലിലേക്കും തുടർന്ന് സെൻട്രൽ ഇന്റർനാഷണലിലേക്കും മാറിയ അവർ ക്വാഡാസോ എൽ.എ. ജെ.എസ്.എസിൽ തുടർന്നു. ഡ്രോപ്പ് ഔട്ട് ആയിത്തീർന്നെങ്കിലും അടിസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് പരീക്ഷകൾക്ക് എഴുതാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.<ref>{{cite web|title=I dropped out of JSS|url=https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/December-14th/i-dropped-out-of-school-in-jhs-2-nana-ama-mcbrown-reveals.php|publisher=MyJoyOnline|accessdate=27 January 2018|archive-date=2019-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190723143922/https://www.myjoyonline.com/entertainment/2017/December-14th/i-dropped-out-of-school-in-jhs-2-nana-ama-mcbrown-reveals.php|url-status=dead}}</ref> മക്ബ്രൗൺ പിന്നീട് കോളേജ് ഓഫ് ബിസിനസ്സിൽ ചേർന്ന് സെക്രട്ടേറിയൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നേടി.<ref name=":0" /> == കരിയർ == മക്ബ്രൗൺ പ്രധാനമായും അഭിനയത്തിൽ ഇടറി. മിറാക്കിൾ ഫിലിംസ് റേഡിയോയിൽ നടത്തിയ ഒരു ഓഡിഷൻ കോളിന് അവർ മറുപടി നൽകി. പകരം കോസ്റ്റ്യൂമിംഗ് ചെയ്യാൻ അവരെ നിയമിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, സെറ്റിൽ, സംവിധായകൻ സാമുവൽ ന്യാമേകിക്ക് ഈ കഥാപാത്രത്തിന് യോജിച്ചതാണെന്ന് തോന്നിയതിനെത്തുടർന്ന് അവർക്ക് പ്രധാന വേഷം ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞു. 2001-ൽ, അവരുടെ കരിയറിന് തുടക്കമിട്ട അവരുടെ ആദ്യ സിനിമ ദാറ്റ് ഡേ പുറത്തിറങ്ങി.<ref name="bio">{{cite web|title=Nana Ama McBrown|url=http://www.onlinenigeria.com/member/content.asp?ContentId=1771|publisher=onlinenigeria.com|accessdate=22 February 2015|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924060642/http://www.onlinenigeria.com/member/content.asp?ContentId=1771|url-status=dead}}</ref> ദാറ്റ് ഡേയിലെ അവരുടെ പ്രകടനം ടെന്റക്കിൾസ് എന്ന ടിവി പരമ്പരയിൽ ഇടം നേടാൻ അവരെ സഹായിച്ചു.<ref>{{cite web|title=10 most beautiful Ghanaian Actresses 2015|url=http://www.africaranking.com/most-beautiful-ghanaian-actresses/|publisher=africaranking.com|accessdate=22 February 2015|archive-date=2021-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20211107093246/http://www.africaranking.com/most-beautiful-ghanaian-actresses/|url-status=dead}}</ref> 2007-ൽ, മക്ബ്രൗൺ "ഏരിയ" എന്ന സിനിമയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. [[Kofi Adu|അഗ്യാ കൂ]], മേഴ്സി അസീഡു എന്നിവരോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചു. അതിനുശേഷം, അവർ നിരവധി സിനിമകളിൽ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://yen.com.gh/123203-20-kumawood-movies-ever.html|title=20 best Kumawood movies ever|last=Akwasi|first=Kofi|date=2019-02-22|website=Yen.com.gh - Ghana news.|access-date=2019-03-09}}</ref> റോയൽ ഡ്രിങ്ക്‌സിന്റെ ബ്രാൻഡ് അംബാസഡറാണ് മക്ബ്രൗൺ.<ref>{{Cite web|url=https://kasapafmonline.com/2018/07/kasapreko-unveils-nana-ama-mcbrown-as-royal-drinks-brand-ambassador/|title=Nana Ama Mcbrown as Royal drink Ambassador|website=kasapafmonline.com|access-date=2020-01-14|archive-date=2020-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114161120/https://kasapafmonline.com/2018/07/kasapreko-unveils-nana-ama-mcbrown-as-royal-drinks-brand-ambassador/|url-status=dead}}</ref> അവർ ടെലിവിഷൻ പാചക പരിപാടിയായ മക്ബ്രൗൺ കിച്ചന്റെയും യുടിവിയിലെ യുണൈറ്റഡ് ഷോബിസ് എന്ന വിനോദ ടോക്ക് ഷോയുടെയും അവതാരകയാണ്.<ref name=":1">{{Cite web|title=McBrown gets massive praises from top American TV personality in new video|url=https://yen.com.gh/150539-american-entertainer-conan-obrien-praises-nana-ama-mcbrown-calls-fantastic-woman-video.html|last=Tetteh|first=O.|date=2020-03-17|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2020-05-24}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|title=McBrown stops Freda Rhymz from walking out of UTV studio after clash with Sista Afia (video)|url=https://www.pulse.com.gh/entertainment/music/mcbrown-stops-freda-rhymz-from-walking-out-of-utv-studio-after-clash-with-sista-afia/p2xhvln|date=2020-05-24|website=Entertainment|language=en-US|access-date=2020-05-24}}</ref> 2021 മാർച്ചിൽ, അവർ COVID-19 നാഷണൽ ട്രസ്റ്റ് ഫണ്ടിന്റെ അംബാസഡറായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|title=Nana Ama Mcbrown, Israel Laryea, Reggie Rockstone named as first batch of Covid-19 Trust Fund Ambassadors - MyJoyOnline.com|url=https://www.myjoyonline.com/nana-ama-mcbrown-israel-laryea-reggie-rockstone-named-as-first-batch-of-covid-19-trust-fund-ambassadors/|access-date=2021-03-30|website=www.myjoyonline.com|language=en-US}}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == നിരവധി സിനിമകളിലെ സഹനടനായ ഒമർ ഷെരീഫ് ക്യാപ്റ്റനുമായി മക്ബ്രൗണിനെ ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇരുവരും പ്രണയബന്ധങ്ങളൊന്നും തന്നെ ഇല്ല എന്ന് നിരസിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web|title=Sexy Nana Ama McBrown is Single Again|url=http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/blogs/blog.article.php?blog=1465&ID=1000001793|publisher=ghanaweb.com|accessdate=22 February 2015|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303235403/http://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/blogs/blog.article.php?blog=1465&ID=1000001793|url-status=dead}}</ref> 2004-ൽ, മക്ബ്രൗൺ ഘാനയിലെ ഒരു സംഗീതജ്ഞനായ ഓക്യാം ക്വാമെയുമായി ഹ്രസ്വകാലം ഡേറ്റ് ചെയ്തു. ആ വർഷത്തിനിടയിൽ, ക്വാമെയുടെ സോളോ റിലീസിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി ജോഡി ഘാനയിൽ ഉടനീളം ഒരുമിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|title=Nana Ama McBrown Broke My Heart – Okyeame Kwame|url=http://omgghana.com/nana-ama-mcbrown-broke-my-heart-okyeame-kwame/|publisher=omgghana.com|accessdate=22 February 2015|archive-date=2015-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150222065833/http://omgghana.com/nana-ama-mcbrown-broke-my-heart-okyeame-kwame/|url-status=dead}}</ref> 2007 ജൂലൈ 15-ന്, ഘാനയിലെ സെൻട്രൽ റീജിയണിലെ അസിൻ നോർത്ത് ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലെ അസിൻ-ഫോസുവിനടുത്തുള്ള അസിൻ-ബസിയാക്കോയുടെ "എൻകോസുഹേമ" (അല്ലെങ്കിൽ ceremonial queen-mother of development) ആയി മക്ബ്രൗൺ സിംഹാസനസ്ഥയായി.<ref name="Enstooled">{{cite news|url=http://www.ghanadistricts.com/news/?read=6416&PHPSESSID=ec30e7b8288ddad035e217fbb909239d|title=Nana Ama Mc Brown made queen mother|date=18 July 2008|work=Ghana Districts|publisher=Ministry of Local Government & Rural Development and Maks Publications & Media Services|accessdate=2009-01-01|archive-date=2011-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928081518/http://www.ghanadistricts.com/news/?read=6416&PHPSESSID=ec30e7b8288ddad035e217fbb909239d|url-status=dead}}</ref> 2016-ൽ അവർ തന്റെ ദീർഘകാല കാമുകൻ മാക്സ്വെൽ മാവു മെൻസയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref>{{cite web |last1=Duah |first1=Kofi |last2=Awen |first2=Ariel |title=Marriage is not easy – Nana Ama McBrown |url=https://www.graphic.com.gh/entertainment/showbiz-news/marriage-not-easy-nana-ama-mcbrown.html |website=www.graphic.com.gh |accessdate=10 November 2018|date=14 December 2017 }}</ref> 2019 ഫെബ്രുവരിയിൽ മക്ബ്രൗൺ [[കാനഡ]]യിൽ ഒരു പെൺകുട്ടിക്ക് ജന്മം നൽകി.<ref>{{cite web |last1=Osafo-Nkansah |first1=Eugene |title=Nana Ama McBrown And Husband Welcome Bouncy Baby Girl |url=http://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201903/377133.php |website=PeaceFMOnline |accessdate=8 March 2019 |archive-date=2021-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107094303/https://www.peacefmonline.com/pages/showbiz/news/201903/377133.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.graphic.com.gh/showbiz/news/nana-ama-mcbrown-welcomes-baby-girl.html#&ts=undefined|website=www.graphic.com.gh|access-date=2019-03-23|title=Nana Ama McBrown excites social media with baby news}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nana Ama Mcbrown shows baby’s face for the first time as she celebrates her 1st anniversary|url=https://www.modernghana.com/entertainment/62655/nana-ama-mcbrown-shows-babys-face-for-the-first.html|last=firm|first=Odartey Lamptey Odartey GH Media House is a new Ghanaian entertainment|website=Modern Ghana|language=en|access-date=2020-05-24}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nana Ama McBrown officially names her daughter in a private ceremony|url=https://yen.com.gh/128155-nana-ama-mcbrown-holds-naming-ceremony-baby-maxin-mawushi-mensah-name.html|last=Mensah|first=Jeffrey|date=2019-05-25|website=Yen.com.gh - Ghana news.|language=en|access-date=2020-05-24}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *{{IMDb name|2747914}} *[http://www.modernghana.com/columnlifestyle/788/16/biography-nana-ama-mcbrown.html Biography- Nana Ama McBrown] {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഘാനയിൻ ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1977-ൽ ജനിച്ചവർ]] lcukbovp4fmwzbb7a15ygcjc4mabwjb 0 569408 4614884 4562671 2026-04-24T03:38:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614884 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Disha Ravi}}{{Infobox person | name = Disha Ravi | image = Disha A Ravi.jpg | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | birth_name = Disha Annappa Ravi<ref name="boomlivefullname">{{Cite web|last=Niranjankumar|first=Nivedita|date=2021-02-17|title=Her Name Is Disha Ravi, Not Disha Ravi Joseph: Friends Rubbish Fake Claim|url=https://www.boomlive.in/fact-check/fake-news-fact-check-disha-ravi-disha-annappa-ravi-hindu-syrian-christian-toolkit-greta-thunberg-delhi-police-12009|access-date=2021-02-17|website=Boomlive.in|language=en}}</ref><!-- only use if different from name --> | birth_date = {{birth based on age as of date|22|2021|02|17}}<ref name="Ellis-Petersen" /> | birth_place = [[Bangalore]], India | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) --> | death_place = | other_names = | alma_mater = [[Mount Carmel College, Bangalore]] | occupation = | years_active = | known_for = Environmental activism | notable_works = }}ഒരു ഇന്ത്യൻ യുവ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന പ്രവർത്തകയും ഫ്രൈഡേസ് ഫോർ ഫ്യൂച്ചർ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാപകയുമാണ്<ref name="boomlivefullname"/> '''ദിഷ അന്നപ്പ രവി''' (ജനനം 1998/99, ബാംഗ്ലൂർ)<ref name="Ellis-Petersen">{{cite news |last1=Ellis-Petersen |first1=Hannah |title=Disha Ravi: the climate activist who became the face of India's crackdown on dissent |url=https://www.theguardian.com/world/2021/feb/18/disha-ravi-the-climate-activist-who-became-the-face-of-indias-crackdown-on-dissent |access-date=18 February 2021 |work=The Guardian |date=February 17, 2021}}</ref> .2021 ഫെബ്രുവരി 13-ന് [[ഗ്രേത്ത തൂൻബായ്|ഗ്രെറ്റ തൻബെർഗുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ഓൺലൈൻ ടൂൾകിറ്റുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന അവരുടെ അറസ്റ്റ് അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടി.<ref name=":8">{{Cite news|date=2021-02-14|title=India activist Disha Ravi arrested over 'toolkit'|language=en-GB|work=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-56060232|access-date=2021-02-14|archive-date=2021-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214110015/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-56060232|url-status=live}}</ref><ref name="Quint">{{cite news |title=Delhi Police Arrests Climate Activist Disha Ravi, Who is She? |url=https://www.thequint.com/news/india/delhi-police-arrests-climate-activist-disha-ravi-who-is-she |access-date=15 February 2021 |work=The Quint |date=15 February 2021 |archive-date=14 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214152353/https://www.thequint.com/news/india/delhi-police-arrests-climate-activist-disha-ravi-who-is-she |url-status=live }}</ref> ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റ്, ഒരു സ്റ്റാൻഡേർഡ് സോഷ്യൽ ജസ്റ്റിസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് ആൻഡ് ഓർഗനൈസിംഗ് ഡോക്യുമെന്റായ ടൂൾകിറ്റ്,<ref name=":9">{{Cite web|last=|first=|date=4 February 2021|title=Explainer: What does the Greta Thunberg 'toolkit' cited as a sign of 'conspiracy' actually contain?|url=https://scroll.in/article/985946/explainer-what-does-the-greta-thunberg-toolkit-cited-as-a-sign-of-conspiracy-actually-contain|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214081513/https://scroll.in/article/985946/explainer-what-does-the-greta-thunberg-toolkit-cited-as-a-sign-of-conspiracy-actually-contain|archive-date=2021-02-14|access-date=2021-02-14|website=Scroll.in|language=en-US}}</ref> കർഷക പ്രതിഷേധങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുള്ള വഴികളുടെ ഒരു ലിസ്റ്റ് നൽകുന്നത് <ref name="YeungCNN">{{cite news |last1=Yeung |first1=Jessie |last2=Gupta |first2=Swati |title=Climate activist Disha Ravi arrested in India over farmers' protest 'toolkit' |url=https://www.cnn.com/2021/02/15/asia/india-farmers-protest-activist-disha-ravi-intl-hnk/index.html |access-date=15 February 2021 |publisher=[[CNN]]|date=15 February 2021 |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215115816/https://www.cnn.com/2021/02/15/asia/india-farmers-protest-activist-disha-ravi-intl-hnk/index.html |url-status=live }}</ref>അശാന്തിയും ഒരുതരം രാജ്യദ്രോഹവും വളർത്തി.<ref name="nie">{{Cite news|last=|first=|date=14 February 2021|title=21-year-old activist 'picked up' in Bengaluru for Greta 'toolkit'|newspaper=[[The New Indian Express]]|url=https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2021/feb/14/21-yr-old-activist-picked-up-in-bluru-for-greta-toolkit-2263830.html|url-status=live|access-date=2021-02-14|archive-date=2021-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214031550/https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2021/feb/14/21-yr-old-activist-picked-up-in-bluru-for-greta-toolkit-2263830.html}}</ref><ref name=":10">{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-14|title='Key conspirator, collaborated with pro-Khalistani body': Delhi Police on Disha Ravi, arrested in toolkit case|url=https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/bengaluru-youth-climate-activist-arrested-in-toolkit-case-7188094/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214061153/https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/bengaluru-youth-climate-activist-arrested-in-toolkit-case-7188094/|archive-date=2021-02-14|access-date=2021-02-14|newspaper=[[The Indian Express]]|language=}}</ref> ഈ അറസ്റ്റിന് ഇന്ത്യക്കകത്തും അന്തർദേശീയമായും വ്യാപകമായ വിമർശനം ഉയർന്നിരുന്നു.<ref name="Ellis-Petersen" /> == പശ്ചാത്തലം == ഇന്ത്യയിലെ ബാംഗ്ലൂരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു യുവ കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തകയാണ് ദിഷ,<ref name=":0">{{Cite web|last=Chan|first=Emily|date=26 September 2020|title=4 Activists Of Colour On The Urgent Need To Counteract Environmental Racism|url=https://www.vogue.co.uk/arts-and-lifestyle/article/activists-of-colour-environmental-racism|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102055454/https://www.vogue.co.uk/arts-and-lifestyle/article/activists-of-colour-environmental-racism|archive-date=2020-11-02|access-date=2020-11-12|website=[[British Vogue]]|language=}}</ref> ഫ്രൈഡേസ് ഫോർ ഫ്യൂച്ചർ ഇൻ ഇന്ത്യ (FFF ഇന്ത്യ) സ്ഥാപകരിലൊരാളാണ്.<ref name="ENS">{{cite news |title=Farmers toolkit case: Aarey to EIA, Goa to Dehra Dun, Disha Ravi part of many climate causes |url=https://indianexpress.com/article/india/farmers-toolkit-case-arrested-activist-disha-ravi-an-mba-who-found-her-calling-in-environmental-causes-7188792/ |access-date=15 February 2021 |newspaper=[[The Indian Express]]|agency=[[Express News Service]] |date=15 February 2021 |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215003525/https://indianexpress.com/article/india/farmers-toolkit-case-arrested-activist-disha-ravi-an-mba-who-found-her-calling-in-environmental-causes-7188792/ |url-status=live }}</ref><ref name="Quint" /><ref>{{cite web|url= https://www.indiatimes.com/news/india/what-is-fridays-for-future-one-of-the-causes-arrested-activist-disha-ravi-was-associated-with-534340.html|title= What Is Fridays For Future, One Of The Causes Arrested Activist Disha Ravi Was Associated With|last= Abraham|first= Bobins|date= 15 February 2021|website= India Times|access-date= 15 February 2021|quote= |archive-date= 16 February 2021|archive-url= https://web.archive.org/web/20210216060215/https://www.indiatimes.com/news/india/what-is-fridays-for-future-one-of-the-causes-arrested-activist-disha-ravi-was-associated-with-534340.html|url-status= live}}</ref>ദി ക്വിന്റ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, അവർ FFF പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ MAPA വിഭാഗത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. കൂടാതെ "MAPA എന്നത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിതരായ ആളുകളെയും പ്രദേശങ്ങളെയും അതായത്, കാർബൺ പുറന്തള്ളലിന്റെയും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെയും ആഘാതം വഹിക്കുന്ന ഗ്ലോബൽ സൗത്തിലെ (വികസ്വര ലോകം) രാജ്യങ്ങളെയും ജനങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. "<ref name="Henry">{{cite news |last1=Henry |first1=Nikhila |title=Now Charged With Sedition, Disha Fought for India at FFF Globally |url=https://www.thequint.com/news/india/disha-ravi-charged-with-sedition-advocated-for-india-at-global-fff-forum-climate-change-toolkit-farmers-protest |access-date=17 February 2021 |work=The Quint |date=February 16, 2021}}</ref> ഓട്ടോ റിപ്പോർട്ട് ആഫ്രിക്കയ്ക്ക് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ, ദിശ പറഞ്ഞു "കാലാവസ്ഥാ സജീവതയിൽ ചേരാനുള്ള എന്റെ പ്രചോദനം കർഷകരായ എന്റെ മുത്തശ്ശിമാർ കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങളുമായി പോരാടുന്നത് കാണുന്നതിൽ നിന്നാണ്", "അക്കാലത്ത് , അവർ അനുഭവിക്കുന്നത് കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയാണെന്ന് എനിക്കറിയില്ലായിരുന്നു, കാരണം കാലാവസ്ഥാ വിദ്യാഭ്യാസം ഞാൻ വരുന്നിടത്ത് നിലവിലില്ലായിരുന്നു.<ref name="Ellis-Petersen" /><ref>{{cite news |title=Fighting for our present, not just our future: Global youth climate strikes are back |url=https://www.autoreportafrica.com/fighting-for-our-present-not-just-our-future-global-youth-climate-strikes-are-back/ |access-date=18 February 2021 |work=Auto Report Africa |archive-date=2022-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220806162939/http://www.autoreportafrica.com/fighting-for-our-present-not-just-our-future-global-youth-climate-strikes-are-back/ |url-status=dead }}</ref> ആവശ്യമുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റികളിലേക്ക് ശബ്ദം കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ ദിഷ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|last=Kumar|first=Manasi Paresh|date=2019-12-24|title=How Bengaluru youth are taking part in the global movement against climate change|url=https://bengaluru.citizenmatters.in/fridays-for-future-citizens-live-disha-ravi-fighting-climate-change-decentralised-protests-39402|access-date=2020-11-12|website=Citizen Matters, Bengaluru|language=en-GB|archive-date=2020-11-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112192456/https://bengaluru.citizenmatters.in/fridays-for-future-citizens-live-disha-ravi-fighting-climate-change-decentralised-protests-39402|url-status=live}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|last=Noticias|first=ANCCOM|date=2020-09-23|title=Proyectorazo por la crisis ambiental|url=http://anccom.sociales.uba.ar/2020/09/23/proyectorazo-por-la-crisis-ambiental/|access-date=2020-11-12|website=ANCCOM|language=es|archive-date=2020-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116160558/http://anccom.sociales.uba.ar/2020/09/23/proyectorazo-por-la-crisis-ambiental/|url-status=live}}</ref> കൂടാതെ അന്താരാഷ്ട്ര യുവ കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തകർക്കായി ഒന്നിലധികം എഡിറ്റോറിയലുകളുടെയും ലേഖനങ്ങളുടെയും രചയിതാവാണ്.<ref name="ET">{{cite news |title=From climate activist to 'Toolkit Editor', who is Disha Ravi? |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/from-climate-activist-to-toolkit-editor-who-is-disha-ravi/articleshow/80912284.cms |access-date=15 February 2021 |work=[[The Economic Times]] |agency=[[IANS]] |date=15 February 2021 |archive-date=14 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214235229/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/from-climate-activist-to-toolkit-editor-who-is-disha-ravi/articleshow/80912284.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|last=Kia|first=Kara|date=2020-11-19|title=Greta Thunberg, David Attenborough, and the Climate Conversation's White Saviour Problem|url=https://www.popsugar.com/node/47985241|access-date=2021-02-15|publisher=[[PopSugar]]|language=en-US}}</ref> പാരിസ്ഥിതിക വംശീയതയ്‌ക്കെതിരെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന നാല് വർണ്ണ പ്രവർത്തകരുടെ 2020 സെപ്റ്റംബറിലെ ബ്രിട്ടീഷ് വോഗ് മാഗസിൻ പ്രൊഫൈലിലും അവരെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Quint"/><ref>{{cite news |last1=FPJ Web Desk |title=Who is Disha Ravi? All you need to know about the 21-year-old climate change activist held in Greta Thunberg toolkit case |url=https://www.freepressjournal.in/india/who-is-disha-ravi-all-you-need-to-know-about-the-21-year-old-climate-change-activist-held-in-greta-thunberg-toolkit-case |access-date=15 February 2021 |newspaper=[[The Free Press Journal]] |date=14 February 2021 |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215042038/https://www.freepressjournal.in/india/who-is-disha-ravi-all-you-need-to-know-about-the-21-year-old-climate-change-activist-held-in-greta-thunberg-toolkit-case |url-status=live }}</ref><ref name=":5" /> 2021 ഫെബ്രുവരി 15-ന്, ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്‌സ്പ്രസ് അവരെ "ബെംഗളൂരുവിന്റെ ഗ്രേറ്റ" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref name="Chauhan"/> 2020 സെപ്റ്റംബറിൽ, ദിഷ വിശദീകരിച്ചു, "ഞങ്ങൾ കാലാവസ്ഥാ പ്രതിസന്ധിയിലൂടെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്. കനത്ത മഴയും സർക്കാരുകളുടെ അയവുള്ള നടപടികളും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ വെള്ളപ്പൊക്കം കാരണം മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കാൻ കാരണമായി. പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യയിൽ. എന്റെ വീട് വെള്ളത്തിനടിയിലായി. കഴിഞ്ഞ ആഴ്‌ച."<ref>{{Cite web|last=Corbett|first=Jessica|date=25 September 2020|title=Masked, Socially Distanced, and Mad as Hell: Global Youth Take to the Streets for Over 3,200 #ClimateStrike Events|url=https://www.commondreams.org/news/2020/09/25/masked-socially-distanced-and-mad-hell-global-youth-take-streets-over-3200|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116160558/https://www.commondreams.org/news/2020/09/25/masked-socially-distanced-and-mad-hell-global-youth-take-streets-over-3200|archive-date=2020-11-16|access-date=2020-11-12|publisher=[[Common Dreams]]|language=en}}</ref> ദി ഗാർഡിയനോട് ദിഷ പറഞ്ഞു, "ഞങ്ങൾ നമ്മുടെ ഭാവിക്ക് വേണ്ടിയല്ല, വർത്തമാനകാലത്തിന് വേണ്ടിയാണ് പോരാടുന്നത്. കാലാവസ്ഥാ ചർച്ചകളിലെ സംഭാഷണം മാറ്റാൻ പോകുകയാണ്, അത് ജനങ്ങൾക്ക് ഗുണം ചെയ്യുന്നു, നമ്മുടെ സർക്കാരിന്റെ പോക്കറ്റിനല്ല. ജനങ്ങൾക്ക് പ്രയോജനം ചെയ്യുന്ന ന്യായമായ വീണ്ടെടുക്കൽ പദ്ധതിക്ക് നേതൃത്വം നൽകാൻ പോകുന്നവരാണ് ഞങ്ങൾ."<ref>{{cite news |last1=Harvey |first1=Fiona |title=Young people resume global climate strikes calling for urgent action |url=https://www.theguardian.com/environment/2020/sep/25/young-people-resume-global-climate-strikes-calling-urgent-action-greta-thunberg |access-date=15 February 2021 |newspaper=[[The Guardian]]|date=September 25, 2020 |archive-date=14 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214160701/https://www.theguardian.com/environment/2020/sep/25/young-people-resume-global-climate-strikes-calling-urgent-action-greta-thunberg |url-status=live }}</ref> 2020-ൽ, ദിഷ പ്രസ്താവിച്ചു, "FFF ഇന്റർനാഷണലിന് ഒരൊറ്റ ലക്ഷ്യമില്ല. നേരത്തെ കാലാവസ്ഥാ അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കുകയായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം. കാലാവസ്ഥാ അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ച രാജ്യങ്ങൾ അതിൽ പ്രവർത്തിച്ചില്ല, അപ്പോഴാണ് ഞങ്ങൾക്ക് കാലാവസ്ഥാ നീതി വേണമെന്ന് സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചത്. കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തനത്തിനും പാരിസ്ഥിതിക സുസ്ഥിരതയ്ക്കും മറ്റെല്ലാറ്റിലുമുപരിയായി മുൻഗണന നൽകുന്നു. ഞങ്ങൾക്ക് ആവശ്യങ്ങളൊന്നുമില്ല, വ്യത്യസ്ത ആവശ്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത രാജ്യങ്ങൾക്കായി പ്രവർത്തിക്കാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു."<ref name="ENS" />2020-ൽ Gen Z കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തകരെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുസ്തകത്തിനായി യുഎസ് എഴുത്തുകാരൻ ഗെയ്ൽ കിംബോളുമായി നടത്തിയ അഭിമുഖത്തിൽ, ദിഷ പറഞ്ഞു, "ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ വേരൂന്നിയതിനാൽ ഇന്ത്യയിൽ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. മാനുഷിക വിഷയങ്ങളിലും മതപരമായ വിഷയങ്ങളിലും ധാരാളം പ്രതിഷേധങ്ങളുണ്ട്, പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിൽ വളരെ വേരൂന്നിയതാണ്. സമീപ ദിവസങ്ങളിൽ സോഷ്യൽ മീഡിയ സഹായിച്ചു. "<ref name="ENS"/> ദിഷയുടെ അറസ്റ്റിന് മുമ്പ് FFF നിരീക്ഷണത്തിലായിരുന്നു.<ref name="tnm02">{{cite web |last1=Chatterjee |first1=Soumya |title=Fridays for Future was on govt radar long before Disha Ravi's arrest: An inside view |url=https://www.thenewsminute.com/article/fridays-future-was-govt-radar-long-disha-ravis-arrest-inside-view-143502 |website=The News Minute |date=15 February 2021 |access-date=16 February 2021 |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215144943/https://www.thenewsminute.com/article/fridays-future-was-govt-radar-long-disha-ravis-arrest-inside-view-143502 |url-status=live }}</ref> പരിസ്ഥിതി, വനം, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ 2020 മാർച്ചിലെ പരിസ്ഥിതി ആഘാത വിലയിരുത്തലിന്റെ (EIA) കരട് വിരുദ്ധമായി FFF ഇന്ത്യ ഇമെയിൽ അഭിഭാഷക കാമ്പെയ്‌നിൽ ദിഷ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="ENS" /> പ്രതികരണമായി, എഫ്എഫ്എഫ് ഇന്ത്യയുടെയും മറ്റ് രണ്ട് ഗ്രൂപ്പുകളുടെയും വെബ്‌സൈറ്റുകൾ 2020 ജൂലൈയിൽ ബ്ലോക്ക് ചെയ്‌തു. പക്ഷേ പിന്നീട് ബ്ലോക്ക് പിൻവലിച്ചു.<ref name="ENS" />{{Efn|In July 2020, the [[Delhi Police]] blocked the Indian website of Fridays For Future (currently unblocked) describing the contents of the website as "objectionable" and depicting an "unlawful or terrorist act". The notice went on to read that the contents of the website were "dangerous for the peace, tranquility and sovereignty of the (sic) India."<ref>{{Cite web|last=Agarwal|first=Kabir|date=23 July 2020|title=Citing Anti-Terror Law, Delhi Police Block Global Youth Climate Activism Website|url=https://thewire.in/environment/fridays-for-future-website-block-eia-prakash-javadekar-uapa|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210205003435/https://thewire.in/environment/fridays-for-future-website-block-eia-prakash-javadekar-uapa|archive-date=2021-02-05|access-date=2021-02-14|website=[[The Wire (India)|The Wire]]}}</ref><ref>{{cite news |title=Welcome to "Tolerant" India, Where an Environment Website is Banned For Being "Unlawful Or Terrorist" |url=https://www.arre.co.in/earth/fridays-for-future-india-is-banned-for-being-unlawful-or-terrorist/ |access-date=14 February 2021 |date=24 July 2020 |archive-date=28 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028033403/https://www.arre.co.in/earth/fridays-for-future-india-is-banned-for-being-unlawful-or-terrorist/ |url-status=live }}</ref><ref name="Quint" />|name=|group=}} ദിഷ ഓട്ടോ റിപ്പോർട്ട് ആഫ്രിക്കയോട് പറഞ്ഞു, "ഞങ്ങൾ ഭിന്നാഭിപ്രായങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തപ്പെടുന്ന ഒരു രാജ്യത്താണ് ജീവിക്കുന്നത് ... ഡ്രാഫ്റ്റ് EIA വിജ്ഞാപനത്തെ എതിർത്തതിന് ഫ്രൈഡേ ഫോർ ഫ്യൂച്ചർ ഇന്ത്യ എന്ന പേരിൽ ഞങ്ങളെ തീവ്രവാദികൾ എന്ന് മുദ്രകുത്തി. ജനങ്ങളുടെ മേൽ ലാഭം കൊയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ മാത്രമേ ശുദ്ധവായു, ശുദ്ധജലം, ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഗ്രഹം എന്നിവ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് തീവ്രവാദ പ്രവർത്തനമായി പരിഗണിക്കൂ."<ref name=":5" /> അവർ ബാംഗ്ലൂരിലെ മൗണ്ട് കാർമൽ കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref name="nie" />അവർ ഒരു സസ്യാഹാരിയാണ്, അറസ്റ്റിന് മുമ്പ് ഒരു വെഗൻ ഫുഡ് കമ്പനിയിൽ പാചക പരിചയ മാനേജരായി ജോലി ചെയ്യുകയായിരുന്നു.<ref name=":5">{{Cite web|last=Lalwani|first=Vijayta|date=14 February 2021|title=Who is Disha Ravi, the climate activist arrested by Delhi police?|url=https://scroll.in/article/986861/who-is-disha-ravi-the-climate-activist-arrested-by-delhi-police|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214113939/https://scroll.in/article/986861/who-is-disha-ravi-the-climate-activist-arrested-by-delhi-police|archive-date=2021-02-14|access-date=2021-02-14|website=[[Scroll.in]]|language=en-US}}</ref><ref name="Quint" /><ref name="ENS" /> == അറസ്റ്റ് == {{tweet |text=Here's an updated toolkit by people on the ground in India if you want to help. (They removed their previous document as it was outdated.)<br /> <nowiki>#</nowiki>StandWithFarmers <nowiki>#</nowiki>FarmersProtest<br/> [LINK] |name=Greta Thunberg [[File:Twitter Verified Badge.svg|15px]] |username=GretaThunberg|image=Greta Thunberg urges MEPs to show climate leadership (49618310531) (cropped).jpg |id=1357054451769606147 |date=February 4, 2021|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212234449/https://twitter.com/GretaThunberg/status/1357054451769606147||width=280px}} 2021 ഫെബ്രുവരി 4 ന്, ഗ്രെറ്റ തുൻബെർഗ് ഇന്ത്യൻ കർഷകരെ പിന്തുണച്ച് ട്വീറ്റ് ചെയ്യുകയും മറ്റൊരു ട്വീറ്റിൽ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്ത ടൂൾകിറ്റ് ലിങ്ക് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഇത് "ഇന്ത്യയിലെ ഭൂമിയിലുള്ള ആളുകളാണ്" എന്ന് പറഞ്ഞു.<ref name=":6">{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-05|title=Greta Thunberg faces backlash after 'toolkit' tweet: Key things to know|url=https://www.deccanherald.com/national/greta-thunberg-faces-backlash-after-toolkit-tweet-key-things-to-know-947733.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210210011836/https://www.deccanherald.com/national/greta-thunberg-faces-backlash-after-toolkit-tweet-key-things-to-know-947733.html|archive-date=2021-02-10|access-date=2021-02-14|newspaper=[[Deccan Herald]]|language=}}</ref> ഇന്ത്യൻ അധികാരികൾ ഒരു പ്രഥമ വിവര റിപ്പോർട്ട് ഫയൽ ചെയ്തതിന്റെ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകളെ തുടർന്ന് ( എഫ്‌ഐആർ) അവർക്കെതിരെ (എഫ്‌ഐആർ ടൂൾകിറ്റിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്രഷ്‌ടാക്കൾക്ക് എതിരാണെന്ന് തിരുത്തിയതിനാൽ<ref name="ScrollFeb4"/>), തുൻബെർഗ് ട്വീറ്റ് ചെയ്തു. ഞാൻ ഇപ്പോഴും #SandWithFarmers ഒപ്പം അവരുടെ സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. എത്ര വിദ്വേഷവും ഭീഷണികളും മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളും അതിനെ മാറ്റില്ല. #FarmersProtest".<ref name=":6" /><ref name="ScrollFeb4">{{cite news |last1=Scroll Staff |title=Greta Thunberg says she 'still stands with farmers' after reports about FIR against her |url=https://scroll.in/latest/985945/climate-activist-greta-thunberg-named-in-fir-by-delhi-police-for-tweets-on-farmers-protest-reports |access-date=21 February 2021 |work=Scroll.in |date=February 4, 2021}}</ref> "സാമൂഹ്യനീതി പ്രചാരകർ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് അവബോധം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും മുന്നോട്ട് പോകാനുള്ള തന്ത്രങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പതിവ് രേഖയാണ്" ടൂൾകിറ്റ് എന്ന് ഒരു ആക്ടിവിസ്റ്റ് പരാമർശിച്ചു.<ref name=":9"/> "ഇന്ത്യയിൽ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കർഷക പ്രക്ഷോഭങ്ങളെക്കുറിച്ച് പരിചയമില്ലാത്ത ആർക്കും സാഹചര്യം നന്നായി മനസ്സിലാക്കാനും അവരുടെ സ്വന്തം വിശകലനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കർഷകരെ എങ്ങനെ പിന്തുണയ്ക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനും പ്രാപ്തമാക്കാനാണ് ഇത് ഉദ്ദേശിച്ചത്."<ref name=":9" /> "ഓർഗാനിസ്[ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ ടൂൾകിറ്റ് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ing] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള ഇന്ത്യൻ എംബസി, മീഡിയ ഹൗസ് അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ പ്രാദേശിക സർക്കാരിന് സമീപമുള്ള ഒരു ഗ്രൗണ്ട് പ്രവർത്തനം".<ref name=":9" /> 2020-2021 ഇന്ത്യൻ കർഷക സമരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സോഷ്യൽ മീഡിയ ടൂൾകിറ്റ് പ്രചരിപ്പിച്ചെന്നാരോപിച്ച് 2021 ഫെബ്രുവരി 13 ന്, ദിഷയെ ബംഗളൂരുവിലെ സോളദേവനഹള്ളിയിലെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. <ref name="nie"/><ref name=":4">{{Cite web|date=2021-02-14|title=Climate activist Disha Ravi arrested in Bengaluru, Delhi cops say she shared Greta 'toolkit'|url=https://www.thenewsminute.com/article/climate-activist-disha-ravi-arrested-bengaluru-delhi-cops-say-she-shared-greta-toolkit|access-date=2021-02-14|website=[[The News Minute]]|language=en|archive-date=2021-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214050430/https://www.thenewsminute.com/article/climate-activist-disha-ravi-arrested-bengaluru-delhi-cops-say-she-shared-greta-toolkit|url-status=live}}</ref> അവളെ 5 ദിവസത്തെ പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിൽ വിട്ടു.<ref>{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-14|editor-last=Rai|editor-first=Arpan|title=Climate activist Disha Ravi remanded to 5-day Delhi Police special cell custody|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/climate-activist-disha-ravi-remanded-to-5-day-delhi-police-special-cell-custody-101613292598663.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214085458/https://www.hindustantimes.com/india-news/climate-activist-disha-ravi-remanded-to-5-day-delhi-police-special-cell-custody-101613292598663.html|archive-date=2021-02-14|access-date=2021-02-14|newspaper=[[Hindustan Times]]|language=}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|last=|first=|date=2021-02-14|title=21-Year Old Climate Activist Remanded To 5-Day Delhi Police Custody In Greta Thunberg 'Toolkit' Case|url=https://www.livelaw.in/news-updates/21-year-old-climate-activist-remanded-to-5-day-delhi-police-custody-in-greta-thunberg-toolkit-case-169850|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214112257/https://www.livelaw.in/news-updates/21-year-old-climate-activist-remanded-to-5-day-delhi-police-custody-in-greta-thunberg-toolkit-case-169850|archive-date=2021-02-14|access-date=2021-02-14|website=Live Law|language=en}}</ref><ref name="Chauhan">{{cite news |last1=Chauhan |first1=Bala |last2=Sultan |first2=Parvez |title=Disha Ravi, Bengaluru's Greta, sent to 5-day Delhi police custody |url=https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2021/feb/15/disha-ravi-bengalurus-greta-sent-to-5-day-delhi-police-custody-2264126.html |access-date=15 February 2021 |newspaper=The New Indian Express |date=15 February 2021 |archive-date=15 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210215053341/https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2021/feb/15/disha-ravi-bengalurus-greta-sent-to-5-day-delhi-police-custody-2264126.html |url-status=live }}</ref> ദ ക്വിന്റ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു, "ഡൽഹി പോലീസിന്റെ സൈബർ ക്രൈം യൂണിറ്റ് ഫയൽ ചെയ്ത എഫ്‌ഐആറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഫെബ്രുവരി 4-ന് ടൂൾകിറ്റിന്റെ സ്രഷ്ടാക്കൾക്കെതിരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്."<ref name="QuintFeb19">{{cite news |title=Toolkit Case: Activist Disha Ravi Sent to 3-Day Judicial Custody |url=https://www.thequint.com/news/india/toolkit-case-arrested-climate-activist-disha-ravi-delhi-police-remand-patiala-house-court#read-more |access-date=19 February 2021 |work=The Quint |date=February 19, 2021 |archive-date=2022-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220430070439/https://www.thequint.com/news/india/toolkit-case-arrested-climate-activist-disha-ravi-delhi-police-remand-patiala-house-court#read-more |url-status=dead }}</ref>ടൂൾകിറ്റിൽ ഖാലിസ്ഥാൻ അനുകൂല വെബ്‌സൈറ്റുകളുടെ ലിങ്കുകളും ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് പോലീസ് പറഞ്ഞു.അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു, "മത ദേശീയതയാൽ പ്രചോദിതമായി, പ്രതിഷേധിക്കുന്ന കർഷകരെ, അവരിൽ പലരും സിഖുകാരെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്താൻ സർക്കാർ ആദ്യം ശ്രമിച്ചിരുന്നു."<ref name="Pathi">{{cite news |last1=Pathi |first1=Krutika |title=Scores protest in India against arrest of climate activist |url=https://apnews.com/article/india-mumbai-media-social-media-arrests-6839bbbdbe06752cc11c6deedfb1b092 |access-date=18 February 2021 |work=Associated Press |date=February 15, 2021}}</ref> ദിഷയ്‌ക്കെതിരെ രാജ്യദ്രോഹത്തിനും ക്രിമിനൽ ഗൂഢാലോചനയ്ക്കും പോലീസ് കേസെടുത്തു. 2021 ജനുവരി 26-ന് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ചെങ്കോട്ടയിൽ അതിക്രമിച്ചുകയറിയ കർഷകരെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടായിരുന്നു അവളുടെ അറസ്റ്റ്. ഡൽഹി പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പ്രേം നാഥ് മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പറഞ്ഞു. "നിയമാനുസൃതമായി നടപ്പിലാക്കിയ സർക്കാരിനെതിരെ തെറ്റായ വിവരങ്ങളും അതൃപ്തിയും സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ടൂൾകിറ്റിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം."<ref name="Monnappa">{{cite news |last1=Monnappa |first1=Chandini |last2=Jain |first2=Rupam |title=India's arrest of activist tied to Greta Thunberg's movement sparks outrage |url=https://www.reuters.com/article/india-farmers-protests-idINKBN2AF0HK |access-date=15 February 2021 |agency=[[Reuters]] |date=15 February 2021}}</ref> ടേക്കറ്റ് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിലും ദിശ ഒരു "പ്രധാന ഗൂഢാലോചനക്കാരി" ആണെന്ന് പോലീസ് ആരോപിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ അതൃപ്തി പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായി അവർ ഖാലിസത്താനി അനുകൂല "പൊയിറ്റിക് ജസ്റ്റിസ് ഫൗണ്ടേഷനുമായി" സഹകരിച്ചു.<ref name=":10"/> കൂടാതെ, ദിഷ തൻബർഗുമായി രേഖ പങ്കിട്ടു. തുടർന്ന് അത് ട്വീറ്റ് ചെയ്തു. "സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ രേഖ പങ്കുവെച്ചത്, ഇന്ത്യയുടെ റിപ്പബ്ലിക് ദിനമായ ജനുവരി 26 ന് നടന്ന അക്രമത്തിന് പിന്നിൽ 'ഗൂഢാലോചന' ഉണ്ടെന്ന് സൂചിപ്പിച്ചതായി പോലീസ് പറയുന്നു. ഏറെക്കുറെ സമാധാനപരമായ കർഷക പ്രതിഷേധങ്ങൾ പോലീസുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു."<ref name="Pathi" /> മറ്റൊരു സ്രോതസ്സ് "ജനുവരി 26 ലെ അക്രമവും ടൂൾകിറ്റിന്റെ ഉള്ളടക്കവും തമ്മിൽ ബന്ധമുണ്ടെന്ന് പോലീസ് ആരോപിക്കുന്നില്ല. ജനുവരി 26-ലെ അക്രമവും ടൂൾകിറ്റിലെ ഉള്ളടക്കവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, അത് സോഷ്യൽ മീഡിയ കാമ്പെയ്‌നുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിയമാനുസൃതമായ പ്രതിഷേധ രൂപങ്ങളെക്കുറിച്ച് മാത്രം സംസാരിക്കുന്നു."<ref name="Sachdev">{{cite news |last1=Sachdev |first1=Vakasha |title=6 Questions for Delhi Police on Disha Ravi's Arrest for 'Toolkit' |url=https://www.thequint.com/news/law/disha-ravi-arrest-delhi-police-transit-remand-legal-representation-media-narrative-high-court-orders |access-date=16 February 2021 |newspaper=[[The Quint]] |date=February 16, 2021 |archive-date=16 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210216033350/https://www.thequint.com/news/law/disha-ravi-arrest-delhi-police-transit-remand-legal-representation-media-narrative-high-court-orders |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Ranjana |first1=Eshwar |title=Activists Discussed 26 Jan in Zoom Meet of Khalistani Org: Police |url=https://www.thequint.com/news/india/26-january-farmers-violence-planned-on-toolkit-disha-ravi-nikita-jacob-shantanu-delhi-police-evidence |access-date=17 February 2021 |work=The Quint |date=February 15, 2021}}</ref> ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ മാതൃകയുടെ ഭാഗമായാണ് അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ അറസ്റ്റിനെ ഉയർത്തിക്കാട്ടിയത്. "ക്രൂരമായ" കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ രാജ്യദ്രോഹ നിയമങ്ങൾ എന്ന് ബിബിസി ന്യൂസ് വിശേഷിപ്പിച്ചത് ഉപയോഗിച്ച് മാധ്യമപ്രവർത്തകരെയും പ്രതിഷേധക്കാരെയും ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു വലിയ മാതൃകയുടെ ഭാഗമാണ് ദിഷയുടെ അറസ്റ്റ് എന്ന് ബിബിസി ന്യൂസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.<ref>{{Cite news|date=2021-02-15|title=Disha Ravi: India activist arrest decried as 'attack on democracy'|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-56066478|access-date=2021-02-15|archive-date=2021-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215075334/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-56066478|url-status=live}}</ref> ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് അറസ്റ്റിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, "ആക്ടിവിസ്റ്റുകൾക്കെതിരെയുള്ള വിപുലമായ അടിച്ചമർത്തലുകളുടെ പരമ്പരയിലെ ഏറ്റവും പുതിയത്" എന്നും ഇന്ത്യയിലെ ഇന്റർനെറ്റ് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലുണ്ടായ വലിയ ഇടിവിന്റെ ഭാഗമായുമാണ്.<ref>{{Cite news|last=Yasir|first=Sameer|date=2021-02-15|title=Climate Activist Jailed in India as Government Clamps Down on Dissent|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/02/15/world/asia/climate-activist-jailed-india.html|access-date=2021-02-15|issn=0362-4331|archive-date=2021-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215163052/https://www.nytimes.com/2021/02/15/world/asia/climate-activist-jailed-india.html|url-status=live}}</ref> ദി ടെലിഗ്രാഫ് എഴുതി, "മിസ്. തൻബെർഗും പോപ്‌സ്റ്റാർ റിഹാനയും കർഷകരുടെ പ്രതിഷേധത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ അവരുടെ സെലിബ്രിറ്റി പദവി ഉപയോഗിച്ചതിന് ശേഷമാണ് അറസ്റ്റുണ്ടായത്, ഇത് ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിൽ നിന്ന് രോഷാകുലമായ പ്രതികരണത്തിന് കാരണമായി."<ref>{{cite news |last1=Gunia |first1=Amy |title=What the Arrest of Disha Ravi, a Climate Activist Linked to Greta Thunberg, Says About India's Crackdown on Dissent |url=https://time.com/5939627/disha-ravi-india-toolkit-arrest/ |access-date=17 February 2021 |newspaper=[[Time (magazine)|Time]] |date=16 February 2021 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ദിഷയുടെ അറസ്റ്റിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ത്യയിൽ വിയോജിപ്പിനെതിരെയുള്ള വലിയ അടിച്ചമർത്തലിനെക്കുറിച്ച് ടൈം മാഗസിൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. <ref>{{cite news |last1=Gunia |first1=Amy |title=What the Arrest of Disha Ravi, a Climate Activist Linked to Greta Thunberg, Says About India's Crackdown on Dissent |url=https://time.com/5939627/disha-ravi-india-toolkit-arrest/ |access-date=17 February 2021 |newspaper=[[Time (magazine)|Time]] |date=16 February 2021 |archive-date=2022-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220411195246/https://time.com/5939627/disha-ravi-india-toolkit-arrest/ |url-status=dead }}</ref> എൻബിസി ന്യൂസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു "ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ വിയോജിപ്പുകളെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിന്റെ പ്രതീകമായി ദിഷ ഉയർന്നുവന്നിരിക്കുന്നു" കൂടാതെ അവളുടെ അറസ്റ്റ് "രാജ്യത്തെ ഇളക്കിമറിച്ച കർഷകരുടെ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് സ്വേച്ഛാധിപത്യപരമായ തിരിച്ചടിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ പുതുക്കി."<ref name="Mogul">{{cite news |last1=Mogul |first1=Rhea |title=Disha Ravi: Indian climate activist becomes symbol of crackdown on dissent |url=https://www.nbcnews.com/news/world/disha-ravi-indian-climate-activist-becomes-symbol-crackdown-dissent-n1258337 |access-date=20 February 2021 |work=[[NBC News]] |date=February 20, 2021}}</ref> === പ്രതികരണങ്ങൾ === ദിഷയുടെ അറസ്റ്റ് ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തും അപലപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="Pathi" />ഫെബ്രുവരി 14-ന്, 50-ലധികം ഇന്ത്യൻ അക്കാദമിക് വിദഗ്ധരും കലാകാരന്മാരും പ്രവർത്തകരും അവളെ പിന്തുണച്ച് ഒരു സംയുക്ത പ്രസ്താവന പുറത്തിറക്കി.<ref>{{Cite web|date=2021-02-14|title=Academics, activists condemn Disha Ravi's arrest, say govt distracting from real issues|url=https://www.thenewsminute.com/article/academics-activists-condemn-disha-ravis-arrest-say-govt-distracting-real-issues-143429|access-date=2021-02-14|website=[[The News Minute]]|language=en|archive-date=2021-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214131909/https://www.thenewsminute.com/article/academics-activists-condemn-disha-ravis-arrest-say-govt-distracting-real-issues-143429|url-status=live}}</ref> മുൻ പരിസ്ഥിതി മന്ത്രി ജയറാം രമേഷ് ട്വീറ്റ് ചെയ്തു, "തികച്ചും ക്രൂരമാണ്! ഇത് അനാവശ്യമായ ഉപദ്രവവും ഭീഷണിപ്പെടുത്തലുമാണ്. ദിശ രവിയോട് ഞാൻ പൂർണ്ണമായ ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു."<ref>{{cite news |last1=Trivedi |first1=Saurabh |title=22-year-old activist Disha Ravi arrested, sent to Delhi Police custody |url=https://www.thehindu.com/news/national/22-year-old-activist-disha-ravi-arrested-for-sharing-farmers-protests-toolkit-with-greta-thunberg/article33834325.ece |access-date=15 February 2021 |newspaper=[[The Hindu]] |date=14 February 2021 |archive-date=14 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214211030/https://www.thehindu.com/news/national/22-year-old-activist-disha-ravi-arrested-for-sharing-farmers-protests-toolkit-with-greta-thunberg/article33834325.ece |url-status=live }}</ref> ദിഷയുടെ അറസ്റ്റിനെ അപലപിച്ച് കർഷക സംഘടനയായ സംയുക്ത് കിസാൻ മോർച്ച (എസ്‌കെഎം) ഔദ്യോഗിക പ്രസ്താവന ഇറക്കി. അവരുടെ "ഉടൻ നിരുപാധികമായ മോചനത്തിന്" വേണ്ടി, എസ്‌കെഎം നേതാവ് കവിത കുറുഗന്തി പ്രസ്താവിച്ചു, "ഒരു ടൂൾകിറ്റ് കാരണം ഇത്തരമൊരു നടപടി സ്വീകരിച്ചത് ക്രൂരമാണ്, ഇത് കർഷകരെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ അവർക്ക് എന്തുചെയ്യാനാകുമെന്ന് പൗരന്മാരെ അറിയിക്കുന്നു."<ref>{{cite news |last1=Special Correspondent |title=Farm unions condemn Disha Ravi arrest as 'intimidation tactic' |url=https://www.thehindu.com/news/national/farm-unions-condemn-disha-ravi-arrest-as-intimidation-tactic/article33836323.ece |access-date=15 February 2021 |newspaper=The Hindu |date=14 February 2021 |archive-date=14 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210214213725/https://www.thehindu.com/news/national/farm-unions-condemn-disha-ravi-arrest-as-intimidation-tactic/article33836323.ece |url-status=live }}</ref> == അവലംബം== {{Reflist}} ===കുറിപ്പുകൾ=== {{Notelist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [https://twitter.com/disharavii/ Twitter account of Disha Ravi] * [https://insidetravellersshoes.com/podcast/disha-ravi/ Yours Curiously: #2: Disha Ravi on Climate Change, Importance of Climate Education, Activism and More]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (January 27, 2021, podcast) * [https://news.trust.org/item/20200917201445-4iew6/ Opinion: It's time to #FightClimateInjustice] ([[Mitzi Jonelle Tan]], Disha Ravi & Eyal Weintraub, September 18, 2020, Thomson Reuters Foundation News) * [https://www.climatechangenews.com/2020/11/09/young-people-urge-financial-institutions-stop-financing-fossil-fuels/ As young people, we urge financial institutions to stop financing fossil fuels] (Mitzi Jonelle Tan, Disha A Ravi, Laura Veronica Muñoz, Eyal Weintraub, Nicole Becker and Kevin Mtai, September 11, 2020, [[Climate Home News]]) * [https://www.ndtv.com/india-news/activist-disha-ravi-releases-statement-pronounced-guilty-by-seekers-of-trps-2390128 Statement by Disha Ravi post release] {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1990-കളിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കാലാവസ്ഥാ പ്രവർത്തകർ]] kawey6a961pbix66ad8ucb5owbunevj 0 581947 4614931 3824151 2026-04-24T09:58:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614931 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = നുവാര ഏലിയ | official_name = നുവാര ഏലിയ | native_name = {{native name|si|නුවර එළිය|italics=no}}<br/>{{native name|ta|நுவரெலியா|italics=no}} | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = [[City]] <!-- images, nickname, motto --->| image_skyline = Nuwara Eliya Town Hall and racecourseGround.jpg | image_caption = നുവാര ഏലിയ ടൗൺ ഹാളും റേസ്‌കോഴ്‌സ് ഗ്രൗണ്ടും | image_shield = | nickname = ലിറ്റിൽ ഇംഗ്ലണ്ട് <!-- maps and coordinates ------>| image_map = | map_caption = | pushpin_map = ശ്രീലങ്ക | pushpin_map_caption = നുവാര ഏലിയയുടെ സ്ഥാനം കാണിക്കുന്ന ശ്രീലങ്കയുടെ ഭൂപടം | coordinates = | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = ശ്രീലങ്ക | subdivision_type1 = പ്രവിശ്യ | subdivision_type2 = ജില്ല | subdivision_name1 = മധ്യ പ്രവിശ്യ | subdivision_name2 = നുവാര ഏലിയ ജില്ല <!-- established --------------->| established_title = <!-- Settled --> | established_date = | parts_type = ഡിവിഷണൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റുകൾ | parts_style = para | government_type = [[മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ]] | leader_party = | leader_title = [[മേയർ]] | leader_name = | area_total_km2 = <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> | area_land_km2 = | area_urban_km2 = 13 <!-- elevation ----------------->| elevation_footnotes = | elevation_m = 1868 | elevation_min_m = <!-- population ----------------> | population_total = 27,500 | population_as_of = 2011 സെൻസസ് | population_footnotes = | population_density_km2 = 3197 <!-- time zone(s) -------------->| timezone1 = [[Time zone#UTC .2B 6.2C F|Sri Lanka Standard Time Zone]] | utc_offset1 = +5:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = <!-- postal codes, area code ---> | postal_code_type = പോസ്റ്റ്കോഡ് | postal_code = 22200 | area_code = 052 <!-- website, footnotes -------->| area_code_type = <!-- defaults to: Area code(s) --> | website = | elevation_max_m = }} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> '''Nuwara Eliya''' ( {{Lang-si|නුවර එළිය}}  [nuwərə ɛlijə] ; {{Lang-ta|நுவரெலியா}} ) ശ്രീലങ്കയിലെ സെൻട്രൽ പ്രവിശ്യയിലെ മലമ്പ്രദേശത്തുള്ള ഒരു നഗരമാണ്. അതിന്റെ പേരിന്റെ അർത്ഥം "സമതലത്തിലെ നഗരം (മേശ ഭൂമി)" അല്ലെങ്കിൽ "വെളിച്ചത്തിന്റെ നഗരം" എന്നാണ്. മനോഹരമായ ഭൂപ്രകൃതിയും മിതശീതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥയും ഉള്ള ഈ നഗരം നുവാര ഏലിയ ജില്ലയുടെ ഭരണ തലസ്ഥാനമാണ്. ഇത് 1,868 മീറ്റർ (6,128 ft) ഉയരത്തിലാണ് ശ്രീലങ്കയിലെ തേയില ഉൽപാദനത്തിനുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ശ്രീലങ്കയിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ പർവതമായ [[പിഡുരുത്തലഗല കൊടുമുടി|പിദുരുതലാഗലയാണ്]] നഗരത്തെ അവഗണിക്കുന്നത്. മിതശീതോഷ്ണവും തണുത്തതുമായ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് പേരുകേട്ടതാണ് നുവാര ഏലിയ{{Spaced en dash|}}ശ്രീലങ്കയിലെ ഏറ്റവും തണുത്ത പ്രദേശം. == ചരിത്രം == 1846-ൽ [[ആൽബർട്ട് തടാകം|ആൽബർട്ട് തടാകത്തിന്റെയും]] അപ്പർ [[നൈൽ നദി|നൈലിന്റെയും]] പര്യവേക്ഷകനായ സാമുവൽ ബേക്കറാണ് ഈ നഗരം സ്ഥാപിച്ചത്. നുവാര ഏലിയയുടെ കാലാവസ്ഥ സിലോണിലെ ബ്രിട്ടീഷ് സിവിൽ സർവീസുകാരുടെയും പ്ലാന്റർമാരുടെയും പ്രധാന സങ്കേതമായി മാറി. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയലിസ്റ്റുകൾക്ക് കുറുക്കൻ വേട്ട, മാൻ വേട്ട, ആനവേട്ട, പോളോ, ഗോൾഫ്, ക്രിക്കറ്റ് തുടങ്ങിയ വിനോദങ്ങളിൽ മുഴുകിയിരുന്ന ഒരു കുന്നിൻ പ്രദേശമായിരുന്നു ലിറ്റിൽ ഇംഗ്ലണ്ട് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന നുവാര ഏലിയ. ക്വീൻസ് കോട്ടേജ്, ജനറൽ ഹൗസ്, ഗ്രാൻഡ് ഹോട്ടൽ, ഹിൽ ക്ലബ്, സെന്റ് ആൻഡ്രൂസ് ഹോട്ടൽ, ടൗൺ പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് തുടങ്ങിയ പല കെട്ടിടങ്ങളും കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടത്തിലെ സവിശേഷതകൾ നിലനിർത്തുന്നു. പുതിയ ഹോട്ടലുകൾ പലപ്പോഴും കൊളോണിയൽ ശൈലിയിൽ നിർമ്മിക്കുകയും സജ്ജീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നഗരത്തിലെ സന്ദർശകർക്ക് നാഴികക്കല്ലായ കെട്ടിടങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച് കഴിഞ്ഞ നാളുകളുടെ ഗൃഹാതുരതയിൽ മുഴുകാൻ കഴിയും. പല സ്വകാര്യ വീടുകളും അവരുടെ പഴയ ഇംഗ്ലീഷ് ശൈലിയിലുള്ള പുൽത്തകിടികളും പൂന്തോട്ടങ്ങളും പരിപാലിക്കുന്നു.<gallery> പ്രമാണം:NuwaralEliyaWaterfall.JPG|നുവാര ഏലിയയുടെ പരിസരത്തുള്ള ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടം പ്രമാണം:Nuwara Eliya.jpg|നുവാര ഏലിയയുടെ ഭൂപടം, ഏകദേശം 1914 </gallery> == കാലാവസ്ഥ == ഉയർന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ, നുവാര ഏലിയയിൽ ഒരു ഉപ ഉഷ്ണമേഖലാ ഉയർന്ന പ്രദേശമാണ് ( [[കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വിഭാഗീകരണ രീതി|കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വർഗ്ഗീകരണം]] ''Cfb'' ), <ref name="Climate-Data.org">{{Cite web|url=http://en.climate-data.org/location/909/|title=Climate: Nuwara Eliya CP (altitude: 1902m) - Climate graph, Temperature graph, Climate table|access-date=2013-12-12|publisher=Climate-Data.org}}</ref> അവിടെ പ്രകടമായ വരണ്ട കാലമില്ല, [[മൺ‌സൂൺ|മൺസൂൺ]] പോലെയുള്ള മേഘാവൃതമായ സീസണും ശരാശരി വാർഷിക താപനില {{Convert|16|°C|°F}} ആണ്. ശൈത്യകാലത്ത്, രാത്രിയിൽ മഞ്ഞ് ഉണ്ടാകാം, പക്ഷേ സൂര്യന്റെ ഉയർന്ന കോണുള്ളതിനാൽ പകൽ സമയത്ത് അത് അതിവേഗം ചൂടാകുന്നു. {{Weather box | location = Nuwara Eliya (1961–1990, extremes 1869–present) | metric first = yes | single line = yes <!-- --> | Jan record high C = 32.2 | Feb record high C = 31.7 | Mar record high C = 33.9 | Apr record high C = 29.9 | May record high C = 32.5 | Jun record high C = 27.6 | Jul record high C = 29.2 | Aug record high C = 29.8 | Sep record high C = 25.8 | Oct record high C = 27.6 | Nov record high C = 28.6 | Dec record high C = 27.5 | year record high C = 33.9 <!-- --> | Jan high C = 20.0 | Feb high C = 21.2 | Mar high C = 22.5 | Apr high C = 22.8 | May high C = 21.3 | Jun high C = 18.9 | Jul high C = 18.5 | Aug high C = 18.7 | Sep high C = 19.2 | Oct high C = 19.8 | Nov high C = 19.8 | Dec high C = 19.4 | year high C = 20.2 <!-- --> | Jan mean C = 14.7 | Feb mean C = 15.3 | Mar mean C = 16.3 | Apr mean C = 17.1 | May mean C = 17.1 | Jun mean C = 16.1 | Jul mean C = 15.7 | Aug mean C = 15.7 | Sep mean C = 15.7 | Oct mean C = 15.8 | Nov mean C = 15.6 | Dec mean C = 15.2 | year mean C = 15.9 <!-- --> | Jan low C = 9.4 | Feb low C = 9.4 | Mar low C = 10.2 | Apr low C = 11.4 | May low C = 12.8 | Jun low C = 13.3 | Jul low C = 12.8 | Aug low C = 12.7 | Sep low C = 12.3 | Oct low C = 11.9 | Nov low C = 11.5 | Dec low C = 11.0 | year low C = 11.6 <!-- --> | Jan record low C = -2.6 | Feb record low C = -2.5 | Mar record low C = -1.9 | Apr record low C = 0.8 | May record low C = 0.8 | Jun record low C = 6.4 | Jul record low C = 6.0 | Aug record low C = 5.1 | Sep record low C = 5.0 | Oct record low C = 1.2 | Nov record low C = 1.4 | Dec record low C = -1.1 | year record low C = -2.6 <!-- --> |precipitation colour = green | Jan precipitation mm = 100.6 | Feb precipitation mm = 77.7 | Mar precipitation mm = 71.5 | Apr precipitation mm = 158.4 | May precipitation mm = 175.9 | Jun precipitation mm = 171.9 | Jul precipitation mm = 164.9 | Aug precipitation mm = 161.0 | Sep precipitation mm = 178.8 | Oct precipitation mm = 226.8 | Nov precipitation mm = 221.7 | Dec precipitation mm = 196.0 <!-- --> | time day = Daytime | Jan humidity = 75 | Feb humidity = 67 | Mar humidity = 65 | Apr humidity = 73 | May humidity = 87 | Jun humidity = 84 | Jul humidity = 84 | Aug humidity = 84 | Sep humidity = 83 | Oct humidity = 83 | Nov humidity = 82 | Dec humidity = 85 | year humidity = 79 <!-- --> | Jan precipitation days = 8 | Feb precipitation days = 7 | Mar precipitation days = 8 | Apr precipitation days = 13 | May precipitation days = 13 | Jun precipitation days = 16 | Jul precipitation days = 17 | Aug precipitation days = 16 | Sep precipitation days = 15 | Oct precipitation days = 18 | Nov precipitation days = 17 | Dec precipitation days = 15 <!-- --> |Jan sun = 167.4 |Feb sun = 163.9 |Mar sun = 198.4 |Apr sun = 156.0 |May sun = 102.3 |Jun sun = 84.0 |Jul sun = 68.2 |Aug sun = 74.4 |Sep sun = 87.0 |Oct sun = 117.8 |Nov sun = 123.0 |Dec sun = 142.6 |year sun = <!-- --> | Jand sun = 5.4 | Febd sun = 5.8 | Mard sun = 6.4 | Aprd sun = 5.2 | Mayd sun = 3.3 | Jund sun = 2.8 | Juld sun = 2.2 | Augd sun = 2.4 | Sepd sun = 2.9 | Octd sun = 3.8 | Novd sun = 4.1 | Decd sun = 4.6 |yeard sun = 4.1 |source 1 = [[World Meteorological Organization]] (average high and low, and precipitation),<ref name= WMO>{{cite web | url = http://worldweather.wmo.int/en/city.html?cityId=343 | title = World Weather Information Service - Nuwara Eliya | publisher = World Meteorological Organization | access-date = December 29, 2012}}</ref> NOAA (mean temperatures and humidity)<ref name= NOAA>{{cite web | url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_II/S3/43473.TXT | title = NUWARA ELIYA Climate Normals 1961-1990 | publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]] | access-date = May 9, 2016}}</ref> |source 2 = [[Deutscher Wetterdienst]] (sun, 1931–1960),<ref name = DWD> {{cite web | url = http://www.dwd.de/DWD/klima/beratung/ak/ak_434730_kt.pdf | title = Klimatafel von Nuwara Eliya / Sri Lanka (Ceylon) | work = Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world | publisher = Deutscher Wetterdienst | language = de | access-date = May 9, 2016}}</ref> Meteo Climat (record highs and lows)<ref name = meteoclimat> {{cite web | url = http://meteo-climat-bzh.dyndns.org/index.php?page=stati&id=331 | title = Station Nuwara Eliya | publisher = Meteo Climat |language = fr | access-date = 26 August 2021}}</ref> | date = December 2012}} == ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം == നുവാര ഏലിയ നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യയിൽ ഭൂരിഭാഗവും [[സിംഹളർ|സിംഹളരാണ്]] . ഇന്ത്യൻ തമിഴർ, ശ്രീലങ്കൻ തമിഴർ തുടങ്ങിയ മറ്റ് വംശീയ വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുന്ന ഗണ്യമായ കമ്മ്യൂണിറ്റികളുണ്ട്. {| class="wikitable" |+ !വംശീയത (2012) ! ജനസംഖ്യ |- | [[സിംഹളർ|സിംഹള]] | 19,157 (44.5%) |- | ശ്രീലങ്കൻ തമിഴർ | 9,557 (22.2%) |- | ഇന്ത്യൻ തമിഴർ | 9,101 (21.1%) |- | [[ശ്രീലങ്കൻ മൂറുകൾ|ശ്രീലങ്കൻ മൂർസ്]] | 4,629 (10.8%) |- | മറ്റുള്ളവ ( ബർഗർ, മലായ് ഉൾപ്പെടെ) | 606 (1.4%) |- | ആകെ | 43,050 (100%) |} ഉറവിടം: ''[https://web.archive.org/web/20070610120717/http://www.statistics.gov.lk/census2001/population/district/t002c.htm ''statistics.gov.lk'']'' == ഭാഷ == [[സിംഹള ഭാഷ|സിംഹളയും]] [[തമിഴ്|തമിഴുമാണ്]] നുവാര ഏലിയയിൽ സംസാരിക്കുന്ന രണ്ട് പ്രധാന ഭാഷകൾ. [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷും]] നാട്ടുകാർ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == ഉത്സവങ്ങൾ == [[സിംഹളർ|സിംഹള]], തമിഴ് [[പുതുവത്സരം|പുതുവർഷത്തിന്]] ഏപ്രിലിൽ നഗരം ശരിക്കും സജീവമാകുന്നു. ഈ കാലയളവിൽ ശ്രീലങ്കൻ അവധി ദിവസമായതിനാൽ താമസസൗകര്യം കണ്ടെത്താൻ പ്രയാസമാണ്. എല്ലാ വർഷവും ഏപ്രിൽ 1 ന് ആചാരപരമായ രീതിയിൽ ഉത്സവകാലം ആരംഭിക്കുന്നു. ചടങ്ങിൽ പ്രധാനമായും ഒരു ബാൻഡ് ഷോ ഉൾപ്പെടുന്നു, അതിൽ എല്ലാ പ്രാദേശിക സ്കൂൾ ബാൻഡുകളും പങ്കെടുക്കുന്നു. ഏപ്രിലിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിൽ മോട്ടോർ, കുതിരപ്പന്തയ ഇവന്റുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1934 മുതൽ നടത്തുന്ന മഹാഗസ്‌റ്റോട്ടെ, റഡെല്ല ഹിൽ ക്ലൈംബ്‌സ് എന്നിവയ്‌ക്കൊപ്പം മോട്ടോർ റേസിംഗ് സജീവമാകുന്നു. നുവാര ഏലിയ റോഡ് റേസും ഗ്രിഗറി തടാകത്തിന്റെ അരികിലുള്ള 4X4 ലേക് ക്രോസും വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ ഹോട്ടലുകളിൽ പാർട്ടികൾ നടക്കുന്നു, നുവാര ഏലിയ റേസ്‌കോഴ്‌സിലെ ഒമ്പത് ഫർലോങ് (1811 മീറ്റർ) ഗവർണേഴ്‌സ് കപ്പ്, നുവാര ഏലിയ ഗോൾഫ് ക്ലബ്ബിലെ ഗോൾഫ് ടൂർണമെന്റുകൾ, മാസാവസാനം പുഷ്പമേള എന്നിവയോടെ സീസൺ അവസാനിക്കുന്നു. == ആകർഷണങ്ങൾ == ഗോൾഫ് കോഴ്‌സ്, ട്രൗട്ട് സ്ട്രീമുകൾ, വിക്ടോറിയ പാർക്ക്, ഗ്രിഗറി തടാകത്തിലെ ബോട്ടിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ മീൻപിടുത്തം എന്നിവ നഗരത്തിന്റെ ആകർഷണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. വിക്ടോറിയ പാർക്ക് ആകർഷകവും നന്നായി ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായ പുൽത്തകിടി ആണ്. നിബിഡമായ അടിക്കാടുകളിൽ പതിയിരിക്കുന്ന [[നിലത്തൻ|ഇന്ത്യൻ ബ്ലൂ റോബിൻ]], [[കോഴിക്കിളി|പൈഡ് ത്രഷ്]] അല്ലെങ്കിൽ [[കോഴിക്കിളി പൊന്നൻ|സ്കെലി ത്രഷ്]] എന്നിവയെ കാണാൻ നല്ല അവസരങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ ശാന്തമായ സമയങ്ങളിൽ [[പക്ഷിനിരീക്ഷണം|പക്ഷിനിരീക്ഷകർക്കിടയിൽ]] ഇത് ജനപ്രിയമാണ്. കാശ്മീർ ഫ്ലൈ ക്യാച്ചർ പാർക്കിലെ മറ്റൊരു ആകർഷകമായ [[പക്ഷി]] ഇനമാണ്. ഗ്രിഗറി തടാകത്തിന് സമീപമുള്ള [[ഗാൽവേയുടെ കരയിലെ ദേശീയോദ്യാനം|ഗാൽവേയുടെ ലാൻഡ് ബേർഡ് സാങ്ച്വറി]], പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ കിഴക്കായി മലഞ്ചെരിവുകളുടെ ഒരു പ്രദേശമാണ്. 0.6 വിസ്തീർണ്ണം km ² [[കാട്ടുപന്നി|കാട്ടുപന്നികളും]] [[കേഴമാൻ (ജനുസ്സ്)|കുരയ്ക്കുന്ന മാനുകളും]] ഉൾപ്പെടെ ശ്രീലങ്കയിൽ മാത്രം [[തദ്ദേശീയത|കാണപ്പെടുന്ന]] നിരവധി പക്ഷികളുടെയും സസ്തനികളുടെയും ആവാസകേന്ദ്രമാണിത്. [[ഹോർട്ടൻ പ്ലെയിൻസ് ദേശീയോദ്യാനം|ഹോർട്ടൺ പ്ലെയിൻസ് നാഷണൽ പാർക്ക്]] സന്ദർശിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു കേന്ദ്രമാണ് ഈ നഗരം. തുറസ്സായ പുൽമേടുള്ള വനമേഖലയിലെ പ്രധാന വന്യജീവി മേഖലയാണിത്. [[പുള്ളിപ്പുലി]], [[മ്ലാവ്|സാമ്പാർ]], എൻഡമിക് പർപ്പിൾ മുഖമുള്ള ലംഗൂർ എന്നിവ ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന പ്രദേശത്തെ പ്രാദേശിക പക്ഷികളിൽ മുഷിഞ്ഞ-നീല ഫ്ലൈകാച്ചർ, ശ്രീലങ്ക വൈറ്റ്-ഐ, യെല്ലോ-ഇയർഡ് ബൾബുൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. അവിടുത്തെ സമതലങ്ങളിൽ വിനാദ സഞ്ചാരികൾ ഒരുപാട് വരുന്ന ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമുണ്ട് - ലോകാന്ത്യ എന്ന് സിംഹള ഭാഷയിൽ വിളിക്കുന്ന (വേൾഡ്സ് എൻ്റ് എന്ന് ഇംഗ്ലീഷിൽ പേരുള്ള) 1050 മീറ്റർ കീഴാംതൂക്കായി നിൽക്കുന്ന മലഞ്ചെരിവ്‌. തിരിച്ചുള്ള നടത്തം പ്രകൃതിരമണീയമായ ബേക്കേഴ്‌സ് വെള്ളച്ചാട്ടം കടന്നുപോകുന്നു. അതിരാവിലെ അങ്ങോട്ടുള്ള സന്ദർശനങ്ങൾ മികച്ചതാണ്. ഒരുപാട് വന്യജീവികളെ കാണാനും, പുലർച്ചെ വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ മൂടൽ മഞ്ഞ് വീഴുന്നതിന് മുമ്പ് ലോകാന്ത്യ (വേൾഡ്സ് എൻഡ്) കാണാനും. സാധാരണയായി മിതശീതോഷ്ണ യൂറോപ്പിൽ കിട്ടുന്ന പച്ചക്കറികൾ, പഴങ്ങൾ, പൂക്കൾ എന്നിവയുടെ വ്യാപകമായ കൃഷിയാണ് നുവാര ഏലിയയുടെ ഗ്രാമപ്രദേശത്തിന്റെ സവിശേഷമായ സവിശേഷതകളിലൊന്ന്. ഈ "ലിറ്റിൽ ഇംഗ്ലണ്ട്", കുത്തനെയുള്ള ചരിവുകളിൽ [[ചായ|തേയില]] കുറ്റിക്കാടുകൾ ഇടകലർന്ന ഉരുളക്കിഴങ്ങ്, കാരറ്റ്, ലീക്സ്, റോസാപ്പൂക്കൾ എന്നിവ വളരുന്ന ടെറസുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ഉയർന്ന പ്രദേശത്തെ സാവധാനത്തിൽ വളരുന്ന തേയില കുറ്റിക്കാടുകൾ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഓറഞ്ച് പെക്കോ ചായ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. നുവാര ഏലിയയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള നിരവധി തേയില ഫാക്ടറികൾ ഗൈഡഡ് ടൂറുകളും അവരുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ സാമ്പിൾ ചെയ്യാനോ വാങ്ങാനോ ഉള്ള അവസരവും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. നുവാര ഏലിയ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് അൽപം നടന്നാൽ തേയിലത്തോട്ടങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള മനോഹരമായ വെള്ളച്ചാട്ടമാണ് 'ലവേഴ്‌സ് ലീപ്പ്'. ഇത് ഒരു 30 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ നിന്നു വീഴുന്നു. പാറക്കെട്ടിൽ നിന്ന് ചാടി മരണത്തിലേക്ക് എന്നെന്നേക്കുമായി ഒരുമിച്ചു ജീവിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച യുവ ദമ്പതികളുടെ പേരിലാണ് ഇതിന് പേരിട്ടതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://lonelyplanet.com/sri-lanka/nuwara-eliya/attractions/lovers-leap/a/poi-sig/1395281/357478|title=Nuwara Eliya|access-date=11 May 2017|website=lonelyplanet.com|publisher=Lonely Planet}}</ref> == മറ്റു സ്ഥലങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Hanuman_temple_Nurawa_Eliya.jpg|ലഘുചിത്രം|150x150ബിന്ദു| നുവാര ഏലിയയ്ക്കടുത്തുള്ള [[ഹനുമാൻ]] ക്ഷേത്രം]] മേജർ തോമസ് വില്യം റോജേഴ്‌സിന്റെ ( ബദുള്ള ഡിസ്ട്രിക്റ്റിന്റെ ഗവൺമെന്റ് ഏജന്റ് ) ഒരു ശവകുടീരം ഗോൾഫ് ഗ്രൗണ്ടിന്റെ മൂലയിലാണ്. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ കണക്കനുസരിച്ച് 1,400 കാട്ടാനകളെ വെടിവെച്ചതിന് അദ്ദേഹം കുപ്രസിദ്ധനാണ്. <ref name="gb">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=eUF_rS8FEoIC&q=st+mark+church+badulla&pg=PA852|title=Twentieth Century Impressions of Ceylon: Its History, People, Commerce, Industries, and Resources|last=Wright|first=Arnold|publisher=Asian Educational Services, 1907|year=1907|isbn=9788120613355|location=London|pages=851–852}}</ref> നുവാര ഏലിയയിലെ നാടോടിക്കഥകൾ പറയുന്നത്, അദ്ദേഹം ചെയ്ത മഹാപാപം കാരണം എല്ലാ വർഷവും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശവകുടീരത്തിൽ ഇടിമിന്നൽ വീഴുന്നു എന്നാണ്. ഈ സ്ഥലം സന്ദർശകർക്കായി തുറന്നിട്ടില്ല. നാടോടിക്കഥകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു സ്ഥലം സീത കോവിൽ (ഹനുമാൻ കോവിൽ) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹിന്ദു ക്ഷേത്രമാണ്. നുവാര ഏലിയയിൽ നിന്ന് ബദുള്ളയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ ഹക്ഗല ബൊട്ടാണിക്കൽ ഗാർഡനിൽ എത്തുന്നതിന് മുമ്പ് ഇത് കാണപ്പെടുന്നു. സീത ഏലിയ എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ക്ഷേത്രം. ഈ പ്രദേശം ഹിന്ദുമതത്തിലെ [[രാമായണം|രാമായണ]] കഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[രാമൻ|രാമന്റെ]] രാജ്ഞിയായ സീത രാജകുമാരിയെ [[രാവണൻ]] തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രം ഉള്ളിടത്ത് ഒളിപ്പിച്ചുവെന്ന് നാടോടിക്കഥകൾ പറയുന്നു. ചർച്ച് റോഡിൽ ഹോളി ട്രിനിറ്റി ചർച്ച് എന്ന പേരിൽ ഒരു പള്ളിയുണ്ട്, അവിടെ ഒരു പഴയ ശ്മശാനമുണ്ട്. മിക്ക ശവകുടീരങ്ങളിലും ബ്രിട്ടീഷ് പേരുകൾ ഉണ്ട്. == ഗതാഗതം == [[പ്രമാണം:Nuwara_eliya_road.jpg|ലഘുചിത്രം| പെരഡേനിയ നുവാരേലിയ റോഡ്]] ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ അകലെ നാണു ഓയയിലാണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. ഗ്രിഗറി വാട്ടർഡ്രോം തടാകത്തിൽ നിന്നുള്ള ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്ത എയർ ടാക്സി നുവാര ഏലിയയെ [[കൊളംബോ|കൊളംബോയിലേക്ക്]] ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.colombopage.com/archive_11/Apr10_1302417716CH.php|title=Nuwara Eliya new air link to Colombo|access-date=2011-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171229231639/http://www.colombopage.com/archive_11/Apr10_1302417716CH.php|archive-date=2017-12-29}}</ref> == സഹോദര നഗരങ്ങൾ == {| class="wikitable" !രാജ്യം ! നഗരം ! സംസ്ഥാനം / പ്രദേശം ! മുതലുള്ള |- |{{Flagicon|People's Republic of China}}[[ചൈന]] | Yongzhou <ref>{{Citation|last=Rajaratnam|first=P.|title=Nuwara Eliya strengthens ties with Chinese Yongzhou city|date=September 24, 2009|url=http://www.dailynews.lk/2009/09/24/news31.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605010102/http://www.dailynews.lk/2009/09/24/news31.asp|periodical=Daily News|access-date=6 September 2010|archive-date=5 June 2011}}</ref> | [[ഹുനാൻ]] | 2009 |- |{{Flagicon|Japan}}[[ജപ്പാൻ]] | ഉജി <ref>{{Citation|title=International Exchange: List of Sister Cities|url=http://www.pref.kyoto.jp/en/01-04-03.html|access-date=2022-11-28|archive-date=2018-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180919051110/http://www.pref.kyoto.jp/en/01-04-03.html|url-status=dead}}</ref> | [[ക്യോത്തോ|ക്യോട്ടോ]] | 1986 |- |{{Flag|Russia}} | വിദ്നോയേ | മോസ്കോ ഒബ്ലാസ്റ്റ് | |} == ഇതും കാണുക == * [[ശ്രീലങ്കയിലെ നഗരങ്ങളുടെ പട്ടിക]] == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} {{Wikivoyage|Nuwara Eliya}}{{Nuwara Eliya|state=collapsed}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:രാമായണത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:CS1 French-language sources (fr)]] [[വർഗ്ഗം:CS1 German-language sources (de)]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:Articles containing Tamil-language text]] [[വർഗ്ഗം:Articles containing Sinhala-language text]] [[വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്ക]] egoottunqgfsjs49osinn10fyczkk74 0 585598 4614810 4543707 2026-04-23T12:59:35Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614810 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox journal | title = ജേണൽ ഓഫ് സൈക്കോസോമാറ്റിക് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് & ഗൈനക്കോളജി | abbreviation = | discipline = സൈക്കോസോമാറ്റിക് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് & ഗൈനക്കോളജി | publisher = [[Taylor & Francis]] on behalf of the [[International Society of Psychosomatic Obstetrics and Gynaecology]] | country = | history = 1982-present | frequency = Quarterly | impact = 1.880 | impact-year = 2014 | ISSN = 1743-8942 | eISSN = 1743-8942 | LCCN = sc83001944 | OCLC = 10009972 | website = http://www.tandfonline.com/ipob | link1 = http://www.tandfonline.com/ipob | link1-name = Online access | link2 = http://www.tandfonline.com/ipob | link2-name = Online archive }} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] <div class="infobox-journal-search" style="display:none;"></div><templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> 1982-ൽ സ്ഥാപിതമായ [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്‌സ്|ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ്]], [[ഗൈനക്കോളജി]], സൈക്കോസോമാറ്റിക്‌സ് എന്നിവയിലെ ഗവേഷണങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ത്രൈമാസ [[വിദഗ്ദ്ധ നിരൂപണം|പിയർ-റിവ്യൂഡ്]] [[മെഡിക്കൽ ജേണൽ|മെഡിക്കൽ ജേണലാണ്]] '''''ജേണൽ ഓഫ് സൈക്കോസോമാറ്റിക് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് & ഗൈനക്കോളജി''''' ('''''Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology)'''''. ഇന്റർനാഷണൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് സൈക്കോസോമാറ്റിക് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിക്ക് വേണ്ടി ടെയ്‌ലർ & ഫ്രാൻസിസ് ആണ് ജേണൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=http://www.tandfonline.com/action/journalInformation?show=editorialBoard&journalCode=ipob20#.V0W3vrgrLIU|title=Editorial Board|access-date=2010-06-09|website=Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology|format=}}</ref> == അമൂർത്തീകരണവും സൂചികയും == ജേണൽ സംഗ്രഹിച്ച് സൂചികയിലാക്കിയിരിക്കുന്നു: നിലവിലെ ഉള്ളടക്കം / ക്ലിനിക്കൽ മെഡിസിൻ, നിലവിലെ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ / ലൈഫ് സയൻസസ്, EMBASE/ Excerpta Medica, Index Medicus / MEDLINE / [[പബ്മെഡ്|PubMed]], PsycINFO, സോഷ്യൽ സയൻസസ് സൈറ്റേഷൻ ഇൻഡെക്സ്, സയൻസ് അവലംബം . ''ജേണൽ സൈറ്റേഷൻ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം'', ജേണലിന് 2014-ലെ ഇംപാക്ട് ഫാക്ടർ 1.880 ഉണ്ട്. <ref name="WoS">{{Cite book|title=2014 Journal Citation Reports|title-link=Journal Citation Reports|publisher=[[Thomson Reuters]]|year=2014|edition=Science|series=[[Web of Science]]|chapter=Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology}}</ref> == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|http://www.tandfonline.com/ipob}} * [http://www.ispog.org International Society of Psychosomatic Obstetrics and Gynaecology]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 52iikxfrxpdjw8u9n77gwr15er03qm3 0 585979 4614862 4579634 2026-04-23T18:33:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614862 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox scientist | name = ഡയാന ആൻഡേഴ്‌സൺ | honorific_suffix = {{postnominals|country=GBR|size=100%|MBE}} | workplaces = [[ബ്രാഡ്‌ഫോർഡ് സർവകലാശാല]] | alma_mater = [[മാഞ്ചസ്റ്റർ സർവകലാശാല]] <br> [[വെയിൽസ് സർവകലാശാല]] | thesis_title = Drug resistant variants in mammalian cells in vitro. | thesis_url = http://www.worldcat.org/oclc/643536097 | thesis_year = 1973 }} ബ്രാഡ്‌ഫോർഡ് സർവകലാശാലയിലെ പ്രൊഫസറായ ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് [[ബയോമെഡിക്കൽ]] ശാസ്ത്രജ്ഞയാണ് '''ഡയാന ആൻഡേഴ്‌സൺ''' MBE. അവരുടെ ഗവേഷണം നേരത്തെയുള്ള കാൻസർ കണ്ടെത്തലിലും ജനിതക സ്ഥിരതയിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. കാൻസർ കണ്ടെത്താനുള്ള അവരുടെ സേവനങ്ങൾക്ക് 2022-ൽ ഓർഡർ ഓഫ് ദി ബ്രിട്ടീഷ് എംപയർ ആയി അവർ നിയമിക്കപ്പെട്ടു. == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == വെയിൽസ് സർവ്വകലാശാലയിലെ ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥിനിയായിരുന്നു ആൻഡേഴ്സൺ. അവിടെ അവർ [[ജീവശാസ്ത്രം|ജീവശാസ്ത്രത്തിൽ]] വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടി. ബിരുദ പഠനത്തിനായി മാഞ്ചസ്റ്റർ സർവകലാശാലയിലേക്ക് മാറുകയും 1971-ൽ അവിടെനിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു. ഡോക്ടറൽ ഗവേഷണത്തിനായി അവർ മാഞ്ചസ്റ്ററിൽ തുടർന്നു. 1973-ൽ ഓങ്കോളജിയിൽ പിഎച്ച്ഡി പൂർത്തിയാക്കി.<ref>{{Cite book|last=Anderson|first=Diana|url=https://www.worldcat.org/title/drug-resistant-variants-in-mammalian-cells-in-vitro/oclc/643536097|title=Drug resistant variants in mammalian cells in vitro.|last2=University of Manchester|date=1973|publisher=University of Manchester|location=Manchester|language=en|oclc=643536097}}</ref> == പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും == * 2011 യോർക്ക്ഷയർ ഫോർവേഡ് എന്റർപ്രൈസ് ഫെല്ലോ<ref>{{Cite web|title=Academics aiming to show their enterprise|url=https://www.yorkshirepost.co.uk/business/academics-aiming-show-their-enterprise-1989472|access-date=2022-01-02|website=www.yorkshirepost.co.uk|language=en}}</ref> * 2015 മികച്ച നേട്ടങ്ങൾക്കുള്ള ബ്രാഡ്‌ഫോർഡ് സർവകലാശാല വൈസ് ചാൻസലറുടെ അവാർഡ്<ref>{{Cite web|title=University Vice-Chancellor recognises outstanding achievement|url=https://www.bradford.ac.uk/news/archive/2015/university-vice-chancellor-recognises-outstanding-achievement.php|access-date=2022-01-02|website=University of Bradford|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2018 ഇംഗ്ലീഷ് വനിതാ പുരസ്‌കാരങ്ങൾ<ref>{{Cite web|title=University professor shortlisted for outstanding women award|url=https://www.thetelegraphandargus.co.uk/news/15915642.university-bradford-professor-shortlisted-outstanding-women-award/|access-date=2022-01-02|website=Bradford Telegraph and Argus|language=en}}</ref> * 2022 [[Member of the British Empire]] (MBE)<ref name=":1">{{Cite web|title=ASTEC Susan Smith - Emeritus Director|url=https://www.astec.stfc.ac.uk/Pages/Susan-Smith-Head-of-Laboratory-and-Director-of-ASTeC.aspx|access-date=2022-01-02|website=www.astec.stfc.ac.uk|archive-date=2021-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20211231203539/https://www.astec.stfc.ac.uk/Pages/Susan-Smith-Head-of-Laboratory-and-Director-of-ASTeC.aspx|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം== {{Reflist}} {{authority control}} 2goxmb5cjpym9r5n7wulpjsaggk2xi8 0 604464 4614876 4610651 2026-04-24T00:38:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614876 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group|group=Indigenous peoples of South America|image=|caption=|pop='''Approximately 18 million'''|regions=|region1={{flag|Peru}}|pop1=5.9 million (2017)|ref1=<ref name="census2017">{{cite web|url=https://www.inei.gob.pe/media/MenuRecursivo/publicaciones_digitales/Est/Lib1539/libro.pdf#page=216 |title=Perú: Perfil Sociodemográfico|page=214 |access-date= 2021-04-30 |publisher=Instituto Nacional de Estadística e Informática|language=es}}</ref>|region2={{flag|Bolivia}}|pop2=4.1 million (2012)|ref2=<ref>{{cite web|url=https://bolivia.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/Caracteristicas_de_Poblacion_2012.pdf#page=105 |title=Características de la Población – Censo 2012 |page=103 |access-date= 2021-04-30|publisher=Instituto Nacional de Estadística|language=es}}</ref>|region3={{flag|Chile}}|pop3=2.4 million(2017)|ref3=<ref>{{cite web|url=http://www.censo2017.cl/descargas/home/sintesis-de-resultados-censo2017.pdf#page=16 |title=Síntesis de Resultados Censo 2017 |page=16 |access-date=2021-04-30 |publisher=Instituto Nacional de Estadísticas |language=es}}</ref>|region4={{flag|Colombia}}|pop4=1.9 million (2018)|ref4=<ref name="dane.gov.co">{{cite web|url=https://www.dane.gov.co/files/investigaciones/boletines/grupos-etnicos/presentacion-grupos-etnicos-2019.pdf#page=8 |title=Población Indígena de Colombia |access-date= 2021-05-01 |publisher=Departamento Administrativo Nacional de Estadística |language=es}}</ref>|region5={{flag|Ecuador}}|pop5=1 million (2010)|ref5=<ref>{{cite web |url=https://www.habitatyvivienda.gob.ec/wp-content/uploads/downloads/2017/05/Informe-Pais-Ecuador-Enero-2016_vf.pdf#page=23 |title=Informe Nacional del Ecuador |page=16 |access-date=2021-04-29 |publisher=Ministerio de Desarrollo Urbano y Vivienda |language=es |archive-date=2021-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210429223247/https://www.habitatyvivienda.gob.ec/wp-content/uploads/downloads/2017/05/Informe-Pais-Ecuador-Enero-2016_vf.pdf#page=23 |url-status=dead }}</ref>|region6={{flag|Argentina}}|pop6=955,032 (2010)|ref6=<ref>{{cite web|url=https://www.indec.gob.ar/ftp/cuadros/poblacion/censo2010_tomo1.pdf#page=282 |title=Censo Nacional de Población Hogares y Viviendas 2010 |page=281 |access-date=2021-05-02 |publisher=Instituto Nacional de Estadística y Censos |language=es}}</ref>|region7={{flag|Brazil}}|pop7=817,963 (2010)|ref7=<ref>{{cite web|url=https://indigenas.ibge.gov.br/graficos-e-tabelas-2.html|title=População residente, segundo a situação do domicílio e condição de indígena|publisher=Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística|access-date=2021-05-02}}</ref>|region8={{flag|Venezuela}}|pop8=724,592 (2011)|ref8=<ref>{{cite web|url=http://www.ine.gov.ve/documentos/Demografia/CensodePoblacionyVivienda/pdf/ResultadosBasicos.pdf#page=7|title=Resultados Población Indígena|publisher=Instituto Nacional de Estadística|access-date=2021-05-01|language=es|archive-date=2018-11-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181123112140/http://www.ine.gov.ve/documentos/Demografia/CensodePoblacionyVivienda/pdf/ResultadosBasicos.pdf#page=7|url-status=dead}}</ref>|region9={{flag|Paraguay}}|pop9=117,150 (2012)|ref9=<ref>{{cite web |url=https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/0b43_Tierra%20y%20territorio.%20Fundamentos%20de%20vida%20de%20los%20pueblos%20indigenas.pdf#page=20 |title=Tierra y territorio, fundamentos de vida de los pueblos indígenas, 2012 |page=20 |access-date=2021-04-30 |publisher=Dirección General de Estadística, Encuestas y Censos |language=es |archive-date=2021-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210430225906/https://www.ine.gov.py/Publicaciones/Biblioteca/documento/0b43_Tierra%20y%20territorio.%20Fundamentos%20de%20vida%20de%20los%20pueblos%20indigenas.pdf#page=20 |url-status=dead }}</ref>|region10={{flag|Guyana}}|pop10=78,492 (2012)|ref10=<ref>{{cite web|url=https://statisticsguyana.gov.gy/wp-content/uploads/2019/11/Final_2012_Census_Compendium2.pdf#page=5|title=Final 2012 Census Compendium 2|page=5|publisher=Bureau of Statistics|access-date=2021-05-02|archive-date=2021-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210105002255/https://statisticsguyana.gov.gy/wp-content/uploads/2019/11/Final_2012_Census_Compendium2.pdf#page=5|url-status=dead}}</ref>|region11={{flag|Uruguay}}|pop11=~100|ref11=<ref>{{cite web|url=https://www.ine.gub.uy/c/document_library/get_file?uuid=80122e2a-ce2e-490b-921a-618f74fd8141&groupId=10181|title=Población por sexo y principal ascendencia étnico racial, según departamento|publisher=Instituto Nacional de Estadística|format=XLS|access-date=2021-05-02}}</ref>|region12={{flag|Suriname}}|pop12=20,344 (2012)|ref12=<ref>{{cite web|url=https://statistics-suriname.org/wp-content/uploads/2019/05/Publicatie-Census-8-Volume-1-Demografische-en-Sociale-Karakteristieken-en-Migratie.pdf#page=46|title=Demografische en Sociale Karakteristieken en Migratie|page=46|publisher=Algemeen Bureau voor de Statistiek|access-date=2021-05-02|language=nl}}</ref>|region13={{flag|French Guiana}}|pop13=~19,000|ref13=<ref>{{cite web|url=https://www.mediaterre.org/actu,20200831192428,8.html|title=Les populations indigènes de la Guyane française : une mémoire environnementale essentielle à protéger|first=Mathilde|last=Aupetit|language=fr|access-date=2021-05-03|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503054145/https://www.mediaterre.org/actu,20200831192428,8.html|url-status=dead}}</ref>|languages=[[Indigenous languages of the Americas]], Quechua, Aymara, Guarani, Mapuche|religions={{plainlist| *[[Native American religion]] *[[Christianity]] *Others }}|related=[[Indigenous people of the Americas]]}} <references /> [[File:Macri_con_Félix_Diaz.jpg|ലഘുചിത്രം|തദ്ദേശീയ അവകാശ പ്രവർത്തകൻ ഫെലിക്സ് ഡിയാസ് അർജന്റീന പ്രസിഡന്റ് മൗറിസിയോ മാക്രിയുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുന്നു.]] [[File:Baile_de_cortejo_Wayuu.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊളംബിയയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] '''തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ [[ആദിവാസി|തദ്ദേശീയ]] ജനത''' അല്ലെങ്കിൽ '''തെക്കേ അമേരിക്കൻ തദ്ദേശീയ ജനത''' [[തെക്കേ അമേരിക്ക|തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ]] കൊളംബിയർക്ക് മുമ്പുള്ള ജനങ്ങളും അവരുടെ പിൻഗാമികളുമാണ്. ഈ വംശജർ യൂറോപ്യൻ വംശജരായ തെക്കേ അമേരിക്കക്കാരിൽ നിന്നും ആഫ്രിക്കൻ വംശജരിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തരാണ്. സ്പാനിഷിൽ തദ്ദേശീയരെ പലപ്പോഴും ''ഇൻഡിജെനസ്'' അല്ലെങ്കിൽ ''പ്യൂബ്ലോസ് ഇൻഡിജെനസ്'' എന്ന് വിളിക്കുന്നു (ലിറ്റ്. തദ്ദേശവാസികൾ). അവരെ ''പ്യൂബ്ലോസ് നാറ്റിവോസ്'' അല്ലെങ്കിൽ ''നാറ്റിവോസ്'' എന്നും വിളിക്കാം (ലിറ്റ്. തദ്ദേശവാസികൾ). ''അബോറിജൻ'' (ലിറ്റ്. അബോറിജിൻ) എന്ന പദം [[അർജന്റീന|അർജന്റീനയിലും]] ''പ്യൂബ്ലോസ് അബോറിജനുകൾ'' (ലിറ്റ്. ആദിവാസികൾ) [[കൊളംബിയ|കൊളംബിയയിലും]] സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. "അമേരിൻഡിയൻ" ("ഇന്ത്യൻ ഓഫ് ദി അമേരിക്കസ്" എന്നതിന്റെ ചുരുക്കം) എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പദം ഗയാനകളിൽ പലപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. മിക്സഡ് യൂറോപ്യൻ തദ്ദേശീയ വംശജരായ ലാറ്റിൻ അമേരിക്കക്കാരെ സാധാരണയായി [[മെസ്റ്റിസോ|മെസ്റ്റിസോസ്]] (സ്പാനിഷ്), മെസ്റ്റിക്കോസ് (പോർച്ചുഗീസ്) എന്നും മിക്സഡ് ആഫ്രിക്കൻ തദ്ദേശീയ വംശജരെ സാംബോസ് എന്നും വിളിക്കുന്നു. തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ ആദ്യത്തെ മനുഷ്യസമൂഹം ഒന്നുകിൽ [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിൽ]] നിന്ന് [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയിലേക്ക്]] ബെറിംഗ് ലാൻഡ് ബ്രിഡ്ജ് വഴി എത്തി തെക്കോട്ട് അല്ലെങ്കിൽ പോളിനേഷ്യയിൽ നിന്ന് [[പോളിനേഷ്യ|പസഫിക്കിന്]] കുറുകെ കുടിയേറി. <ref>{{Cite web|url=http://cyberwest.com/v9scwst1/|title=Study confirms Bering land bridge flooded later than previously believed|access-date=2017-02-22|website=cyberwest.com|language=en}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://cyberwest.com/v9scwst1/ "Study confirms Bering land bridge flooded later than previously believed"]. ''cyberwest.com''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> <ref>{{Cite journal|last=Gongora|first=J.|last2=Rawlence|first2=N. J.|last3=Mobegi|first3=V. A.|last4=Jianlin|first4=H.|last5=Alcalde|first5=J. A.|last6=Matus|first6=J. T.|last7=Hanotte|first7=O.|last8=Moran|first8=C.|last9=Austin|first9=J. J.|title=Indo-European and Asian origins for Chilean and Pacific chickens revealed by mtDNA|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=105|issue=30|date=Jul 28, 2008|issn=0027-8424|doi=10.1073/pnas.0801991105|pages=10308–10313|pmid=18663216|pmc=2492461|display-authors=1}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGongoraRawlenceMobegiJianlin2008">Gongora, J.; et&nbsp;al. </cite></ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.jps.auckland.ac.nz/document/?wid=1242|title=Journal of the Polynesian Society: Notes And Queries, P 255-258|website=www.jps.auckland.ac.nz|access-date=2023-09-02|archive-date=2017-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20170520233112/http://www.jps.auckland.ac.nz/document/?wid=1242|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.jps.auckland.ac.nz/document/?wid=1242 "Journal of the Polynesian Society: Notes And Queries, P 255-258"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170520233112/http://www.jps.auckland.ac.nz/document/?wid=1242 |date=2017-05-20 }}. ''www.jps.auckland.ac.nz''.</cite></ref> തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ മനുഷ്യവാസത്തിനുള്ള ആദ്യകാല പൊതുവെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ 14,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പാണ് തെക്കൻ [[ചിലി|ചിലിയിലെ]] മോണ്ടെ വെർഡെ സൈറ്റ്. <ref>{{Cite journal|last=Hey|first=Jody|date=2005-05-24|title=On the Number of New World Founders: A Population Genetic Portrait of the Peopling of the Americas|journal=PLOS Biology|volume=3|issue=6|pages=e193|doi=10.1371/journal.pbio.0030193|issn=1545-7885|pmc=1131883|pmid=15898833}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFHey2005">Hey, Jody (2005-05-24). </cite></ref> ഈ ആദ്യ നിവാസികളുടെ പിൻഗാമികൾ തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ ജനവിഭാഗങ്ങളായി മാറും. അമേരിക്കയിലെ സ്പാനിഷ് കോളനിവൽക്കരണത്തിന് മുമ്പ് തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ പല തദ്ദേശീയരും [[ഹണ്ടർ ഗാതറർ|വേട്ടയാടുന്നവരായിരുന്നു]]. വാസ്തവത്തിൽ ഇവരിൽ പലരും ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് [[ആമസോൺ മഴക്കാടുകൾ|ആമസോണിയൻ പ്രദേശത്ത്]] . മറ്റുചിലർ പ്രത്യേകിച്ച് [[ഇൻക സാമ്രാജ്യം|ആൻഡിയൻ സംസ്കാരങ്ങൾ]] അത്യാധുനിക [[കൃഷി|കൃഷിരീതികൾ]] പരിശീലിക്കുകയും [[ജലസേചനം|നൂതന ജലസേചനം]] ഉപയോഗിക്കുകയും [[ല്ലാമ|ലാമ]], [[അൽപക|അൽപാക്കസ്]] തുടങ്ങിയ [[ഇണക്കി വളർത്തൽ|വളർത്തുമൃഗങ്ങളെ]] പരിപാലിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=http://macareo.pucp.edu.pe/~jearls/documentosPDF/theCharacter.PDF|title=The Character of Inca and Andean Agriculture|access-date=22 February 2017|last=Earls|first=John|archive-url=https://web.archive.org/web/20170517014832/http://macareo.pucp.edu.pe/~jearls/documentosPDF/theCharacter.PDF|archive-date=17 May 2017}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFEarls">Earls, John. </cite></ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.oas.org/dsd/publications/Unit/oea59e/ch27.htm|title=4.1 Raised beds and waru waru cultivation|access-date=2017-02-22|website=www.oas.org}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.oas.org/dsd/publications/Unit/oea59e/ch27.htm "4.1 Raised beds and waru waru cultivation"]. ''www.oas.org''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.rlc.fao.org/es/tierra/pdf/capta/siste5.pdf|title=AGRICULTURA DE LADERAS A TRAVÉS DE ANDENES, PERÚ|access-date=22 February 2017|last=Pinedo|first=Javier Blossiers|archive-url=https://web.archive.org/web/20101214103311/http://www.rlc.fao.org/es/tierra/pdf/capta/siste5.pdf|archive-date=14 December 2010}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFPinedo">Pinedo, Javier Blossiers. </cite></ref> ഇന്നത്തെ കാലത്ത് തദ്ദേശീയർ ഏറ്റവും വലിയ വംശീയ വിഭാഗമായ രണ്ട് തെക്കേ അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുണ്ട്. ഇവ പെറുവാണ് അവിടെ 45% തദ്ദേശീയരും ബൊളീവിയയുമാണ്. അവിടെ 62% ആളുകൾ ഏതെങ്കിലും തദ്ദേശീയ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗമായി തോന്നുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/peru/|title=The World Factbook — Central Intelligence Agency|access-date=2017-02-24|website=www.cia.gov|language=en|archive-date=2021-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119135020/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/peru/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/peru/ "The World Factbook — Central Intelligence Agency"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211119135020/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/peru/ |date=2021-11-19 }}. ''www.cia.gov''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/|title=The World Factbook — Central Intelligence Agency|access-date=2017-02-24|website=www.cia.gov|language=en|archive-date=2021-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210927041747/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/ "The World Factbook — Central Intelligence Agency"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927041747/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/bolivia/ |date=2021-09-27 }}. ''www.cia.gov''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> തെക്കേ അമേരിക്കൻ തദ്ദേശീയ ജനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു: * [[Indigenous peoples in Argentina|അർജന്റീനയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Indigenous peoples in Bolivia|ബൊളീവിയയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Indigenous peoples in Brazil|ബ്രസീലിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Indigenous peoples in Chile|ചിലിയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Indigenous peoples in Colombia|കൊളംബിയയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Indigenous peoples in Ecuador|ഇക്വഡോറിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Demographics of French Guiana|ഫ്രഞ്ച് ഗയാനയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Indigenous peoples in Guyana|ഗയാനയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Indigenous peoples in Paraguay|പരാഗ്വേയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Indigenous peoples in Peru|പെറുവിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Indigenous peoples in Suriname|സുരിനാമിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Indigenous peoples in Uruguay|ഉറുഗ്വേയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] * [[Indigenous peoples in Venezuela|വെനിസ്വേലയിലെ തദ്ദേശവാസികൾ]] ==അവലംബം== c4nvfsa30pd6gdn78ecu4q50s3o4z0f 0 605534 4614879 4602921 2026-04-24T01:09:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614879 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Tejasswi Prakash | image = Tejasswi Prakash in 2023.jpg | caption = Prakash in 2022 | birth_name = Tejasswi Prakash Wayangankar | birth_date = {{Birth date and age|1993|6|10|df=yes}} | birth_place = [[Jeddah]], Saudi Arabia | nationality = Indian | alma_mater = [[Rajiv Gandhi Institute of Technology, Mumbai]] ([[B.E]]) | occupation = Actress | years_active = 2012–present }} [[ഹിന്ദി]] ടെലിവിഷനിലും [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] സിനിമകളിലും അഭിനയിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടിയാണ് '''തേജസ്വി പ്രകാശ് വയങ്കങ്കർ''' (ജനനം 10 ജൂൺ 1993). ''സ്വരഗിണി - ജോഡിൻ റിഷ്‌ടൺ കേ സൂർ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ രാഗിണി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയും ''[[നാഗകന്യക (2015 ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)|നാഗിൻ 6]]'' ലെ പ്രത, പ്രാർത്ഥന, പ്രഗതി എന്നിവരുടെ ട്രിപ്പിൾ റോളിലൂടെയുമാണ് അവർ കൂടുതലായും അറിയപ്പെടുന്നത്. 2020-ൽ [[കളേഴ്സ്|കളേഴ്‌സ് ടിവിയുടെ]] സ്റ്റണ്ട് അധിഷ്ഠിത ഷോ ആയ ''ഫിയർ ഫാക്ടർ: ഖട്രോൺ കെ ഖിലാഡി 10-'' ൽ അവർ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.thelivemirror.com/khatron-ke-khiladi-10-shvin-narang-cast/|title=Khatron Ke Khiladi 10: Shivin Narang, Tejasswi Prakash and Others Roped In|access-date=16 July 2019|date=16 July 2019|publisher=Thelivemirror.com}}</ref>2021-ൽ അവർ [[കളേഴ്സ്|കളേഴ്‌സ് ടിവിയുടെ]] വിവാദ റിയാലിറ്റി ഷോ ''ബിഗ് ബോസ് 15'' <ref>{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/article/storyboard18/inside-bigg-boss-fandom-and-what-brands-can-learn-from-it/74513/1|title=Tejasswi Prakash huge fanfollowing|website=Forbes India}}</ref> ൽ പങ്കെടുത്ത് വിജയിയായി ഉയർന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indianexpress.com/article/entertainment/television/tejasswi-prakash-wins-bigg-boss-15-pratik-sehajpal-and-karan-kundrra-are-runners-up-7748644/lite/|title=Tejasswi Prakash wins Bigg Boss 15, Pratik Sehajpal and Karan Kundrra are runners-up|access-date=31 January 2022|date=31 January 2022|website=[[The Indian Express]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/tv-actor-tejasswi-prakash-is-the-winner-of-big-boss-15-2738791|title=TV Actor Tejasswi Prakash Is The Winner Of Bigg Boss 15|access-date=31 January 2022|publisher=Ndtv.com}}</ref> ''മാൻ കസ്തൂരി റേ എന്ന'' ചിത്രത്തിലൂടെ മറാത്തി സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അവർക്ക് ഫിലിംഫെയർ മറാത്തി അവാർഡുകളിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള നാമനിർദ്ദേശം കിട്ടിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/features/nominations-announced-for-the-planet-marathi-filmfare-awards-marathi-2022_-57599.html|title=Nominations announced for the Planet Marathi presents Filmfare Awards Marathi 2022|access-date=31 March 2023|website=Planet Marathi Filmfare Marathi Awards 2022}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == 1993 ജൂൺ 10 ന് <ref name="indiatvnew-DOB">{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/tv/tejasswi-prakash-celebrates-her-birthday-with-beau-karan-kundrra-in-goa-latest-pics-videos-2022-06-10-783397|title=Tejasswi Prakash celebrates her birthday with beau Karan Kundrra in Goa|access-date=10 June 2022|date=10 June 2022|website=Indiatvnews}}</ref> <ref name="mid-day-DOB">{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/entertainment/television-news/photo/tejasswi-prakashs-29th-birthday-celebration-with-karan-kundrra-in-goa-was-a-night-to-remember-93477/1|title=Tejasswi Prakash's 29th birthday celebration with Karan Kundrra in Goa was a night to remember|access-date=10 June 2022|website=Mid-day}}</ref> <ref name="indianexpress-DOB">{{Cite web|url=https://www.indianexpress.com/article/entertainment/television/tejasswi-prakash-29-birthday-video-photos-goa-midnight-birthday-celebration-with-karan-kundrra-7961652/lite/|title=Tejasswi Prakash turns 29: Her midnight birthday celebration with Karan Kundrra is 'pure goals'|access-date=10 June 2022|date=10 June 2022|website=Theindianexpress}}</ref> [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] [[ജിദ്ദ|ജിദ്ദയിൽ]] ജനിച്ച അവർ ഒരു [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]] കുടുംബത്തിലാണ് വളർന്നത്. <ref name="pioneer">{{Cite web|url=http://www.dailypioneer.com/vivacity/thats-how-they-run-a-show.html|title=That's how they run a show|access-date=13 April 2016|date=28 February 2015|website=[[The Pioneer (newspaper)|The Pioneer]]}}</ref> അവർ വിദ്യാഭ്യാസം കൊണ്ട് ഒരു എഞ്ചിനീയർ ആണ്. [[മുംബൈ സർവകലാശാല|മുംബൈ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ]] നിന്ന് അവർ ഇലക്‌ട്രോണിക്‌സ് ആൻഡ് ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് എഞ്ചിനീയറിങ്ങിൽ ബിരുദം നേടി. == കരിയർ == == സ്വകാര്യ ജീവിതം == നടനും അവതാരകനുമായ കരൺ കുന്ദ്രയുമായി പ്രകാശ് ഡേറ്റിംഗ് നടത്തുകയാണ്. ''ബിഗ് ബോസ് 15ലെ'' റിയാലിറ്റി ഷോയിൽ പങ്കെടുത്ത ഇരുവരും അതിന് ശേഷമാണ് ഡേറ്റിംഗ് ആരംഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/tejasswi-prakash-shares-couple-goals-pics-boyfriend-karan-kundrra-leaves-surprise-him-it-1177424%3famp|title=Tejasswi Prakash shares 'couple goals' PICS with boyfriend Karan Kundrra; Leaves a surprise for him in it|access-date=16 August 2022|publisher=[[Pinkvilla]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416181009/https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/tejasswi-prakash-shares-couple-goals-pics-boyfriend-karan-kundrra-leaves-surprise-him-it-1177424?amp|archive-date=2023-04-16|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tv/karan-kundrra-tejasswi-is-the-best-girlfriend-in-the-world-hands-down-101653675937382.html|title=Karan Kundrra: Tejasswi is the best girlfriend in the world hands down|access-date=27 May 2022|date=27 May 2022|website=[[Hindustan Times]]}}</ref> == ഫിലിമോഗ്രഫി == [[File:Tejasswi Prakash at Grazia Millennial Awards, 2022.jpg|Tejasswi_Prakash_at_Grazia_Millennial_Awards,_2022]] [[File:Tejasswi Prakash Grace the Lokmat Most Stylish Awards 2022 (cropped).jpg|Tejasswi_Prakash_Grace_the_Lokmat_Most_Stylish_Awards_2022_(cropped)]] === സിനിമകൾ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |വർഷം ! scope="col" |തലക്കെട്ട് ! scope="col" |കഥാപാത്രം ! scope="col" |ഭാഷ ! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- |2022 |''മാൻ കസ്തൂരി റേ'' |ശ്രുതി സർനായിക് | rowspan="2" |[[Marathi language|മറാത്തി]] |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/mann-kasturi-re-director-sanket-mane-happy-that-tejasswi-prakash-has-won-bigg-boss-we-shall-announce-the-release-date-of-film-soon/articleshow/89245787.cms|title=Mann Kasturi Re director Sanket Mane: Happy that Tejasswi Prakash has won Bigg Boss; we shall announce film's release date soon|access-date=31 January 2022|website=[[The Times of India]]}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> |- |2023 |''[[School College Ani Life|സ്കൂൾ കോളേജ് അനി ലൈഫ്]]'' |ഇന്ദു |<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/exclusive-tejasswi-prakash-school-college-ani-life-choosing-marathi-film-over-bollywood-supporting-role-517832|title=EXCLUSIVE: Tejasswi Prakash on School College Ani Life, choosing Marathi film over Bollywood supporting role|access-date=16 July 2022|date=21 March 2020|website=PINKVILLA|language=en|archive-date=2023-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230411174025/https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/exclusive-tejasswi-prakash-school-college-ani-life-choosing-marathi-film-over-bollywood-supporting-role-517832|url-status=dead}}</ref> |- |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable" ! scope="col" |വർഷം ! scope="col" |തലക്കെട്ട് ! scope="col" |കഥാപാത്രം ! scope="col" |കുറിപ്പുകൾ ! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- |2012–2013 |''2612'' |രശ്മി ഭാർഗവ | |<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/newstags/tejasvi/256287/2612-show-wake-mumbai-says-actress-tejasvi|title='2612', a show to wake up Mumbai, says actress Tejasvi|access-date=22 November 2012|website=pinkvilla|archive-url=https://web.archive.org/web/20190511045012/https://www.pinkvilla.com/newstags/tejasvi/256287/2612-show-wake-mumbai-says-actress-tejasvi|archive-date=2019-05-11|url-status=dead}}</ref> |- |2013–2014 |''[[Sanskaar - Dharohar Apnon Ki|സംസ്‌കാർ ധരോഹർ അപ്നോൻ കി 2]]'' |ധാര | | |- |2015-2016 |''[[Swaragini - Jodein Rishton Ke Sur|സ്വരാഗിണി - ജോഡിൻ റിഷ്ടൺ കെ സുർ]]'' |രാഗിണി ഗഡോഡിയ | |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/swaragini-actor-tejaswi-prakash-wayangankar-new-show-is-inspired-by-lamhe-4615174/|title=Swaragini actor Tejaswi Prakash Wayangankar's new show is inspired by Lamhe?|access-date=1 July 2020|date=16 April 2017|website=The Indian Express|language=en}}</ref> |- |2017 |''[[Pehredaar Piya Ki|പെഹ്രെദാർ പിയ കി]]'' | rowspan="2" |ദിയ സിംഗ് | |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/pehredaar-piya-ki-actor-tejaswi-prakash-defends-her-show-here-are-top-six-controversial-things-she-said/articleshow/60003321.cms|title=Pehredaar Piya Ki actor Tejaswi Prakash defends her show; here are top six controversial things she said|access-date=10 August 2017|website=[[The Times of India]]}}</ref> |- |2017–2018 |''[[Rishta Likhenge Hum Naya|റിഷ്ട ലിഖേംഗെ ഹം നയാ]]'' | |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/pics-tejasswi-prakashs-5-must-follow-looks-from-rishta-likhenge-hum-naya/articleshow/62655405.cms|title=PICS: Tejasswi Prakash's 5 must follow looks from Rishta Likhenge Hum Naya|access-date=25 January 2018|website=The Times of India}}</ref> |- |2018–2019 |''[[Karn Sangini|കർൺ സംഗിനി]]'' |ഉർവി | | |- |2020 |''[[Fear Factor: Khatron Ke Khiladi 10|ഭയം ഘടകം: ഖത്രോൺ കെ ഖിലാഡി 10]]'' |മത്സരാർത്ഥി |ആറാം സ്ഥാനം (ഇഞ്ചുറി എക്സിറ്റ്) | |- |2021 |''[[Zee Comedy Show|സീ കോമഡി ഷോ]]'' |ഹാസ്യനടൻ | |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/tejasswi-prakash-on-doing-comedy-show-wanted-to-do-something-different-have-been-away-from-tv-for-one-and-a-half-year/articleshow/84892539.cms|title=Tejasswi Prakash on doing 'Comedy Show': Wanted to do something different; have been away from TV for one and a half year|access-date=31 July 2021|website=The Times of India}}</ref> |- |2021–2022 |''[[Bigg Boss (Hindi season 15)|ബിഗ് ബോസ് 15]]'' |മത്സരാർത്ഥി |വിജയി |<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/tv-actor-tejasswi-prakash-is-the-winner-of-big-boss-15-2738791|title=TV Actor Tejasswi Prakash Is The Winner Of Bigg Boss 15|access-date=31 January 2022|publisher=[[NDTV]]|language=en}}</ref> |- | rowspan="3" |2022–2023 | rowspan="3" |''[[Naagin 6|നാഗിൻ 6]]'' |പ്രത ഗുജ്‌റാൾ | |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/tejasswi-prakash-confirmed-to-play-the-lead-role-on-naagin-6-1906513-2022-01-30|title=Tejasswi Prakash confirmed to play the lead role on Naagin 6|access-date=31 January 2022|website=[[India Today]]|language=en}}</ref> |- |പ്രാർത്ഥന അഹ്ലാവത് | | |- |പ്രഗതി അയ്യർ | | |} ==== പ്രത്യേക ഭാവങ്ങൾ ==== {| class="wikitable" ! scope="col" |വർഷം ! scope="col" |തലക്കെട്ട് ! scope="col" |പങ്ക് ! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- | rowspan="2" |2014 |''[[Beintehaa|ബെയിന്തെഹാ]]'' | | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://movies.ndtv.com/television/this-holi-is-a-special-day-on-tv-638008|title=This Holi is a special day on TV|date=16 March 2014|publisher=NDTV}}</ref> |- |''[[Parichay (TV series)|പരിചയ്]]'' | | |- |2015 |''[[Comedy Nights with Kapil|കപിലിനൊപ്പം കോമഡി നൈറ്റ്‌സ്]]'' | rowspan="9" |രാഗിണി | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/comedy-nights-with-kapil-mahashivratri-episode-20514.html|title='Comedy Nights With Kapil' special episode for Mahashivratri|date=6 February 2016|website=INDIA TV NEWS}}</ref> |- |2015-2016 |''[[Sasural Simar Ka|സസുരൽ സിമർ കാ]]'' | |- | rowspan="8" |2016 |''[[Krishnadasi (2016 TV series)|കൃഷ്ണദാസി]]'' | style="text-align:center;" | |- |''[[Balika Vadhu|ബാലിക വധു]]'' | |- |''[[Ishq Ka Rang Safed|ഇഷ്ക് കാ രംഗ് സഫേദ്]]'' | |- |''[[Thapki Pyar Ki|തപ്കി പ്യാർ കി]]'' | |- |''[[Udaan (2014 TV series)|ഉദാൻ]]'' | |- |''[[Comedy Nights Live|കോമഡി നൈറ്റ്‌സ് ലൈവ്]]'' | style="text-align:center;" | |- |''[[Comedy Nights Bachao|കോമഡി നൈറ്റ്സ് ബച്ചാവോ]]'' | style="text-align:center;" | |- |''[[Box Cricket League#Team members: Season 2|ബോക്സ് ക്രിക്കറ്റ് ലീഗ് 2]]'' |അവർ തന്നെ | style="text-align:center;" | |- |2018 |''സ്വിസ്വാലെ ദുൽഹനിയ ലേ ജായേംഗേ 2'' |സിമ്രാൻ | style="text-align:center;" | |- | rowspan="3" |2019 |''[[Ace of Space 2|ഏസ് ഓഫ് സ്പേസ് 2]]'' | rowspan="2" |അവർ തന്നെ | |- |''അടുക്കള ചാമ്പ്യൻ 5'' | |- |''ഷാദി ഹോ തോ ഐസി'' |ജിയ | |- |2020 |''[[Bigg Boss 13|ബിഗ് ബോസ് 13]]'' | rowspan="2" |അവർ തന്നെ | |- |2021 |''[[Chala Hawa Yeu Dya|ചല ഹവാ യൂ ദയാ]]'' | |- | rowspan="6" |2022 |''[[Spy Bahu|സ്പൈ ബഹു - രംഗ് ബാർസെ 2022]]'' |പ്രത | |- |''[[Khatra Khatra Khatra|ഖത്ര ഖത്ര ഖത്ര]]'' | rowspan="3" |അവർ തന്നെ | |- |''[[Dance Deewane Juniors (season 1)|ഡാൻസ് ദിവാനെ ജൂനിയേഴ്സ് 1]]'' | |- |''[[Lock Upp|ലോക്ക് അപ്പ്]]'' |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/lock-upp-tejasswi-prakash-warden-jailor-karan-kundrra-kangana-ranaut-show-video-7901740/|title=Lock Upp: Warden Tejasswi Prakash to unleash 'atyaachaar' with jailor Karan Kundrra on Kangana's show|date=5 May 2022}}</ref> |- |''[[Saavi Ki Savaari|സാവി കി സവാരി - ഗണേഷ് ഉത്സവ്]]'' |പ്രത | |- |''[[Fu Bai Fu (TV series)|ഫു ബായ് ഫു]]'' | rowspan="3" |അവർ തന്നെ | |- | rowspan="3" |2023 |''[[Chala Hawa Yeu Dya|ചല ഹവാ യൂ ദയാ]]'' | |- |''[[Entertainment Ki Raat Housefull|വിനോദം കി രാത്ത് ഹൗസ്ഫുൾ]]'' | |- |''[[Bekaboo|ബെക്കാബൂ]]'' |പ്രാർത്ഥന | |} === വെബ് സീരീസ് === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !തലക്കെട്ട് !പങ്ക് !പ്ലാറ്റ്ഫോം !റഫ. |- |2019 |''[[Silsila Badalte Rishton Ka|സിൽസില ബദാൽറ്റെ റിഷ്ടൺ കാ 2]]'' |മിഷ്തി ഖന്ന |[[Voot|വോട്ട്]] | |} === സംഗീത വീഡിയോകൾ === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" |വർഷം ! scope="col" |തലക്കെട്ട് ! scope="col" |ഗായകൻ(കൾ) ! class="unsortable" scope="col" |{{Abbr|Ref.|Reference(s)}} |- | rowspan="4" |2020 |''ഇന്റസാർ'' |ഇക്ക, തെംക്സക്സൻലൈറ്റ് | |- |''സുൻ സാറ'' |ജൽരാജ് |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/sunn-zara-song-out-shivin-narang-and-tejasswi-prakash-sizzle-in-new-romantic-number-1728485-2020-10-05|title=Sunn Zara song out: Shivin Narang and Tejasswi Prakash sizzle in new romantic number|access-date=16 July 2022|last=Roy Chowdhury|first=Rishita|date=October 5, 2020|website=India Today|language=en}}</ref> |- |''ഏ മേരെ ദിൽ'' |[[Abhay Jodhpurkar|അഭയ് ജോധ്പുർക്കർ]] |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/shaheer-sheikh-to-romance-tejasswi-prakash-in-new-music-video-ae-mere-dil-1732534-2020-10-17|title=Shaheer Sheikh to romance Tejasswi Prakash in new music video Ae Mere Dil|access-date=16 July 2022|last=Keshri|first=Shweta|date=October 17, 2020|website=India Today|language=en}}</ref> |- |''കലാകാർ'' |[[Kulwinder Billa|കുൽവിന്ദർ ബില്ല]] | |- | rowspan="2" |2021 |''ഫക്കീറ'' |[[Amit Mishra (singer)|അമിത് മിശ്ര]] | |- |''മേരാ പെഹ്‌ല പ്യാർ'' |ജാവേദ് അലി, നിഖിത ഗാന്ധി |<ref>{{Citation|title=Mera Pehla Pyaar|url=https://www.hungama.com/song/mera-pehla-pyaar/76380011/|language=en|access-date=18 October 2021|archive-date=2021-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018111608/https://www.hungama.com/song/mera-pehla-pyaar/76380011/|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="4" |2022 |''ദുആ ഹേ'' |വിനീത് സിംഗ് | |- |''ക്യൂൻ നാ ആയേ'' |[[Pranav Vatsa|പ്രണവ് വത്സ]] | |- |''രുലാ ദേതി ഹൈ'' |[[Yasser Desai|യാസർ ദേശായി]] |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/rula-deti-hai-break-up-song-karan-kundrra-tejasswi-prakash-watch-7798900/|title=Rula Deti Hai is the break-up song|access-date=16 July 2022|date=3 March 2022|website=The Indian Express|language=en}}</ref> |- |''ബാരിഷ് ആയി ഹേ'' |സ്റ്റെബിൻ ബെൻ, [[ശ്രേയ ഘോഷാൽ]] |<ref>{{Cite web|url=https://hindi.news18.com/news/entertainment/youtube-karan-kundrra-and-tejasswi-prakash-new-song-baarish-aayi-hai-is-out-now-watch-video-noddv-4390611.html|title=Baarish Aayi Hai song OUT: करण कुंद्रा और तेजस्‍वी प्रकाश की ये रोमांट‍िक केम‍िस्‍ट्री देख द‍िल से न‍िकलेगा 'हाय...'|access-date=16 July 2022|date=14 July 2022|website=News18 हिंदी|language=hi|archive-date=2023-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20230602094120/https://hindi.news18.com/news/entertainment/youtube-karan-kundrra-and-tejasswi-prakash-new-song-baarish-aayi-hai-is-out-now-watch-video-noddv-4390611.html|url-status=dead}} [[വർഗ്ഗം:CS1 Hindi-language sources (hi)]]</ref> |- |2023 |''ഡോർ ഹോവ ഗേ'' |[[Jassie Gill|ജാസി ഗിൽ]] |<ref>{{Cite web|url=https://www.businessupturn.com/entertainment/music/door-hova-gey-by-jassie-gill-featuring-tejasswi-prakash-music-video-out-now-watch/|title='Door Hova Gey' by Jassie Gill, featuring Tejasswi Prakash music video out now: WATCH|date=17 April 2023|website=Upturn Business}}</ref> |- |} === നേരത്തെയുള്ള ജോലി (2012–2018) === ലൈഫ് ഓകെയുടെ ത്രില്ലർ ''2612-'' ൽ രശ്മി ഭാർഗവയെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് 2012-ൽ പ്രകാശ് തന്റെ അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. 2013-ൽ, [[കളേഴ്സ്|കളേഴ്‌സ് ടിവിയുടെ]] സോപ്പ് ഓപ്പറയായ ''സംസ്‌കാർ - ധാരോഹർ അപ്നോൻ കിയിൽ'' ജയ് സോണിയ്‌ക്കൊപ്പം ധാരാ വൈഷ്ണവായി അഭിനയിക്കുന്നത് അവർ കണ്ടു. 2015 മുതൽ 2016 വരെ, [[കളേഴ്സ്|കളേഴ്‌സ് ടിവിയുടെ]] ജനപ്രിയ നാടക പ്രണയമായ ''സ്വരാഗിണി - ജോഡിൻ റിഷ്‌ടൺ കെ സൂരിൽ'' രാഗിണി മഹേശ്വരിയുടെ പ്രധാന വേഷം അവർ അവതരിപ്പിച്ചു, ഇത് ഇന്ത്യൻ ടെലി അവാർഡുകൾക്കും ഗോൾഡൻ പെറ്റൽ അവാർഡുകൾക്കും നോമിനേഷനുകൾ നേടി. 2017-ൽ, സോണി ടിവിയുടെ മിസ്റ്ററി നാടകമായ ''പെഹ്രെദാർ പിയാ കിയിൽ'' ദിയ സിംഗിനെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് അവർ കണ്ടു. പെഹ്രെദാർ പിയ കി അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം, പ്രകാശ് ''റിഷ്താ ലിഖേംഗേ ഹം നയായിൽ'' ദിയ സിംഗ് ആയി വീണ്ടും അഭിനയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/pehredaar-piya-ki-producer-my-new-show-with-same-star-cast-will-have-a-better-story/articleshow/60276995.cms|title=Exclusive: My new show with same star cast will have a better story, says Pehredaar Piya Ki producer|date=29 August 2017|website=[[The Times of India]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/tv/pehredaar-piya-ki-makers-on-new-show-tejasswi-prakash-is-doing-her-stunts-really-well/story-r1yV7qdkx9oQ6lb9pplLjI.html|title=Tejasswi Prakash pulls off stunts 'really well' on her new show with Pehredaar Piya Ki cast|date=6 October 2017|website=[[Hindustan Times]]}}</ref> 2018-ൽ, [[സ്റ്റാർ പ്ലസ്|സ്റ്റാർ പ്ലസിന്റെ]] പുരാണ നാടകമായ ''കർൺ സംഗിനിയിൽ'' ആഷിം ഗുലാത്തിയ്‌ക്കൊപ്പം ഉരുവിയെ അവർ അവതരിപ്പിച്ചു. === വിജയവും സമീപകാല പ്രവർത്തനവും (2019–ഇന്ന്) === [[File:Tejasswi_Prakash_Grace_the_Lokmat_Most_Stylish_Awards_2022.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ലോക്മത് മോസ്റ്റ് സ്റ്റൈലിഷ് അവാർഡ് 2022-ൽ പ്രകാശ്]] 2019-ൽ, കുനാൽ ജയ്‌സിംഗ്, അനേരി വജാനി എന്നിവർക്കൊപ്പം വൂട്ടിന്റെ റൊമാന്റിക് നാടകമായ ''സിൽസില ബദാൽട്ടെ റിഷ്‌ടൺ കായുടെ'' രണ്ടാം സീസണിൽ മിഷ്തി ഖന്നയെ പ്രകാശ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത് കണ്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/television/report-silsila-badalte-rishton-ka-2-aneri-vajani-kunal-jaisingh-tejasswi-prakash-s-promo-piques-twitterati-s-interest-2725420|title=Silsila Badalte Rishton Ka 2: Aneri Vajani, Kunal Jaisingh, Tejasswi Prakash's promo piques Twitterati's interest|access-date=18 April 2019|date=1 March 2019|website=DNA India|language=en}}</ref> 2020-ൽ, [[കളേഴ്സ്|കളേഴ്‌സ് ടിവിയുടെ]] ജനപ്രിയ സ്റ്റണ്ട് അധിഷ്‌ഠിത ഷോയായ ''ഫിയർ ഫാക്ടർ: ഖട്രോൺ കെ ഖിലാഡി 10-ൽ'' പങ്കെടുത്തതിലൂടെ അവൾ റിയാലിറ്റി ടിവിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. ഏറ്റവും ശക്തരായ മത്സരാർത്ഥികളിൽ ഒരാളായിരുന്നിട്ടും, കണ്ണിന് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റതിനെത്തുടർന്ന് അവൾക്ക് ഷോ പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടിവന്നു, ഇത് അവളുടെ യാത്ര ആറാം സ്ഥാനത്തേക്ക് അവസാനിപ്പിച്ചു. 2021-ൽ, [[കളേഴ്സ്|കളേഴ്‌സ് ടിവിയുടെ]] റിയാലിറ്റി ഷോ ''ബിഗ് ബോസ് 15'' ൽ അവർ പങ്കെടുത്തു, അവിടെ അവൾ 17 ആഴ്ച വീടിനുള്ളിൽ അതിജീവിച്ച് ഷോയുടെ വിജയിയായി ഉയർന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/tejasswi-prakash-is-bigg-boss-15-winner-takes-home-rs-40-lakh-prize-money-1906521-2022-01-30|title=Tejasswi Prakash is Bigg Boss 15 winner, takes home Rs 40 lakh prize money|access-date=31 January 2022|website=India Today}}</ref> ബിഗ് ബോസ് 15 അവസാനിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, 2022 ഫെബ്രുവരിയിൽ, [[ഏക്ത കപൂർ|ഏക്താ കപൂറിന്റെ]] ജനപ്രിയ അമാനുഷിക ഫ്രാഞ്ചൈസിയായ ''[[നാഗകന്യക (2015 ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)|നാഗിൻ 6]]'' -ൽ, രൂപമാറ്റം വരുത്തുന്ന സർപ്പമായ പ്രത ഗുജ്‌റാൾ എന്ന കഥാപാത്രമായി അവർ ഒപ്പുവച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/tejasswi-prakash-naagin-6-bigg-boss-15-finale-7748597/|title=Ahead of Bigg Boss 15 finale, Tejasswi Prakash bags Naagin 6|access-date=30 January 2022|date=30 January 2022|website=The Indian Express|language=en}}</ref> അതേ സീസണിലെ ലീപ്പ് ട്രാക്കുകളുടെ ഭാഗമായി, പ്രത ഗുജ്‌റാൾ, പ്രാർത്ഥന ഗുജ്‌റാൾ എന്നീ ഒരു അമ്മ-മകളുടെ ഇരട്ട വേഷം അവർ ചെയ്തു. ജനപ്രിയ ഫ്രാഞ്ചൈസിയുടെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ സീസണായി ''[[നാഗകന്യക (2015 ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)|നാഗിൻ 6]]'' മാറി. 2022 നവംബറിൽ, സങ്കേത് മാനെ സംവിധാനം ചെയ്ത റൊമാന്റിക് നാടകമായ ''മാൻ കസ്തൂരി റേയിൽ'' അഭിനയ് ബെർഡെയ്‌ക്കൊപ്പം പ്രകാശ് മറാത്തി അരങ്ങേറ്റം നടത്തി, ഇത് ഫിലിംഫെയർ മറാത്തി അവാർഡ്‌സ് 2022 ൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള നാമനിർദ്ദേശം നൽകി <ref>{{Cite web|url=https://www.dnpindia.in/videos/mann-kasturi-re-review-the-heartbreaking-love-story-of-tejasswi-prakash-and-abhinay-berde/119878/|title=Mann Kasturi Re Review: The Heartbreaking Love Story of Tejasswi Prakash and Abhinay Berde|last=Srivastava|first=Shruti|date=4 November 2022|access-date=2023-09-23|archive-date=2022-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20221231211112/https://www.dnpindia.in/videos/mann-kasturi-re-review-the-heartbreaking-love-story-of-tejasswi-prakash-and-abhinay-berde/119878/|url-status=dead}}</ref> ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{Commons category|Tejasswi Prakash}} * {{IMDb name|5684665}} * {{Instagram|tejasswiprakash}} * {{Twitter|itsmetejasswi}} ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1993-ൽ ജനിച്ചവർ]] aa3hu21ffocrillughjs1nlqtousudr 0 606021 4614837 4598955 2026-04-23T14:41:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614837 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Njattyela Sreedharan}} {{Short description|Indian lexicographer (1938–2025)}}{{Use dmy dates|date=August 2025}}{{Infobox philosopher| name = ഞാറ്റ്യേല ശ്രീധരൻ| image =| caption = 'വാക്കുകളെ സ്വപ്സം കാണുമ്പോൾ' പോസ്റ്ററിൽ ശ്രീധരൻ| birth_date = {{birth date|1938|12|20|df=y}}| birth_place = [[തലശ്ശേരി‍‍‍‍]] മദ്രാസ് പ്രെസിഡൻസി| death_date = {{death date and age|2025|08|13|1938|12|20|df=y}}| death_place = [[തലശ്ശേരി, കേരളം]], ഇന്ത്യ| occupation = [[Lexicographer]]<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-lifestyle/unique-dictionary-covering-4-dravidian-languages-ready-907987.html|title=Unique dictionary covering 4 Dravidian languages ready|date=28 October 2020|website=Deccan Herald}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.madhyamam.com/kerala/local-news/kannur/--758680 | title=ഞാറ്റ്യേല ശ്രീധരനെ ആദരിച്ചു &#124; Madhyamam | date=February 2021 }}</ref>| spouse = യശോദ}} നാല് പ്രധാന [[ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ|ദ്രാവിഡ ഭാഷകളായ]] [[മലയാളം]], [[കന്നഡ]], [[തമിഴ്]], [[തെലുങ്ക്]] എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ച് നിഘണ്ടു തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തിയാണു '''ഞാറ്റ്യേല ശ്രീധരൻ'''.<ref name="sree10">[https://www.mathrubhumi.com/literature/interviews/interview-with-njattyela-sreedharan-lexicographer-chathurbhasha-dictionary-1.8814574 ഇൻ്റെർവ്യൂ]</ref> 1938 ഡിസംബർ 20-ന് കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ [[തലശേരി|തലശേരിയിൽ]] ജനനം. യശോദയാണു ഭാര്യ. നാലാം ക്ലാസു വരെ മാത്രമേ വിദ്യാഭ്യാസം യോഗ്യതയുള്ളൂ. പിന്നീട് തുല്യതാ പരീക്ഷ ജയിച്ച് ഏഴാം ക്ലാസ് സർട്ടിഫിക്കേറ്റ് നേടിയിരുന്നു. ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ മൂലം പഠനം തുടരാനാവാതെ ബീഡിത്തൊഴിലാളിയായി പണിയെടുത്തു വരികയായിരുന്നു. സജീവ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ കൂടി ആയതിനാൽ, സാക്ഷരതാ മിഷനിൽ പങ്കെടുക്കുകയും, അതുവഴി, അന്യ നാടുകളിൽ നിന്നും വന്നവരുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ സാധിക്കുകയും തമിഴ്, കന്നഡ ഭാഷകൾ പഠിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="sree1">[https://www.mathrubhumi.com/literature/interviews/interview-with-njattyela-sreedharan-lexicographer-chathurbhasha-dictionary-1.8814574 മാതൃഭൂമി]</ref><ref name="info01">{{Cite web |url=https://chayilyam.com/njattyela-sreedharan/ |title=പ്രവർത്തനങ്ങളെ കുറിച്ച് |access-date=2023-10-03 |archive-date=2023-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231118140448/https://chayilyam.com/njattyela-sreedharan/ |url-status=dead }}</ref> 1970-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിന് ജലസേചനവകുപ്പിൽ ജോലി ലഭിച്ചു, ആ സന്ദർഭം ഭാഷാപഠനത്തിനായി കൂടുതലായി വിനിയോഗിക്കാൻ ഇദ്ദേഹത്തിനു സാധിച്ചു. [[മുംബൈ]] കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ചലചിത്രപ്രവർത്തകൻ നന്ദൻ ശ്രീധരൻ്റെ ജീവിത കഥ ഒരു ഡോക്ക്യുമെൻ്ററിയായി തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു.<ref name="sree7">[https://www.imdb.com/title/tt13150132/ imdb] </ref><ref name ="sree3">[https://malayalam.news18.com/news/life/dreaming-of-words-documentary-by-nandan-about-njattyela-sreedharan-who-made-dravida-language-dictionary-updated-jj-203007.html ഡോക്ക്യുമെൻ്ററി റിപ്പോർട്ട്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ചതുർഭാഷാ നിഘണ്ടു കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name="sree0">[https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1070846&u=local-news-kannur കേരള കൗമുദിയിൽ]</ref> പിന്നീട്, സമം<ref name="സമം">[https://samam.net സമം]</ref> എന്ന പേരിൽ ഡിജിറ്റൽ രൂപത്തിൽ ലഭ്യമാക്കി. 2025 ആഗസ്റ്റ് 13 ബുധനാഴ്ച രാത്രി സ്വവസതിയിൽ വെച്ച് അന്തരിച്ചു.<ref name="death">[https://newspaper.mathrubhumi.com/kannur/news/news-1.10832000 മാതൃഭൂമി വാർത്ത]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==കൂടുതൽ== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളത്തിലെ വ്യാകരണഗ്രന്ഥകർത്താക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:നിഘണ്ടു കർത്താക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:നിഘണ്ടു രചന]] thg7ikgsbasycuuv4yziz51j74i3wjz 0 609640 4614827 4532862 2026-04-23T13:23:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614827 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ജോളി ചിറയത്ത് | image = Actor Jolly chirayath 3.jpg | alt = | caption = ജോളി ചിറയത്ത് | birth_name = Chirayath Lona Jolly | birth_date = | birth_place = [[Nashik]], [[Maharashtra]], India | nationality = [[Indian people|Indian]] | occupation = Actress | years_active = 2017–present | children = 2 }} [[Category:Articles with hCards]] '''ജോളി ചിറയത്ത്''' <ref>{{Cite web|url=https://truecopythink.media/joly-cheriyath-writes-about-2022/|title=ആഗ്രഹിച്ച കഥാപാത്രങ്ങളാകാൻ കഴിഞ്ഞ വർഷം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/malayalam-actor-activist-jolly-chirayath-life-story-part-13-about-her-relationship-and-conflict-770458/|title=വിശ്വാസമെന്ന നൂൽപ്പാലം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/malayalam-actor-activist-jolly-chirayath-life-story-part-10-cinema-acting-career-770452/|title=സിനിമ എന്റെ പാഷനല്ല, അതിജീവനമാണ്}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2022/11/25/kerala-tv-awards-manorama-news-mazhavil-winner-no-best-serial.html|title=State TV awards: Four top honours for 'Manorama' channels; no best serial this year too}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/malayalam-actress-with-mother-throwback-photo-773482/|title=മലയാളത്തിൽ തിരക്കേറുന്ന നടി; അമ്മയ്ക്ക് ഒപ്പമുള്ള ഈ ബാലികയെ മനസ്സിലായോ?}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/malayalam-actor-activist-jolly-chirayath-life-story-part-3-love-marriage-770437/|title=love-marriage-770437/}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://time.news/not-the-horseradish-of-love-nor-the-pious-tirtha-of-sacrifice-jolly-chirayams-mother-in-katta-realai-vichitra/|title=lNot the horseradish of love, nor the pious tirtha of sacrifice; Jolly Chirayam's mother in Katta Realai Vichitra|date=19 October 2022|access-date=2023-12-16|archive-date=2023-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407151853/https://time.news/not-the-horseradish-of-love-nor-the-pious-tirtha-of-sacrifice-jolly-chirayams-mother-in-katta-realai-vichitra/|url-status=dead}}</ref> എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ചിറയത്ത് ലോന ജോളി പ്രധാനമായും മലയാളം സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടിയാണ്. [[ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[അങ്കമാലി ഡയറീസ്]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ജോളി അഭിനയരംഗത്തേക്ക് എത്തുന്നത് [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[നാസിക്|നാസിക്കിൽ]], കേരളത്തിലെ തൃശൂർ ജില്ലക്കാരിയായ ലോന ചിറയത്ത് എന്ന വ്യവസായിയുടെയും ലില്ലി ലോനയുടെയും മകളായി ചിറയത്ത് ജനിച്ചു. 2017 മുതൽ മലയാള സിനിമയിൽ അഭിനേതാവായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 1996 മുതൽ 2010 വരെ [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്‌സിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന അവർ അൽമറൈയ്‌ക്കൊപ്പം യുഎഇയിലെ ഷാർജയിലുള്ള അൽ ഫൈസൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫി സ്റ്റുഡിയോയിൽ സെയിൽസ് പ്രൊഫഷണലായും സംരംഭകയായും ജോലി ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/malayalam-actor-activist-jolly-chirayath-life-story-part-6-sharjah-life-770444/|title=സ്വപ്നങ്ങൾ പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് പ്രവാസ ജീവിതത്തിലേക്ക്}}</ref> == ഫിലിമോഗ്രഫി == {| class="wikitable sortable" !വർഷം ! തലക്കെട്ട് ! പങ്ക് ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="3" | 2017 | ''[[അങ്കമാലി ഡയറീസ്]]'' | വിൻസെന്റ് പെപ്പെയുടെ അമ്മ | അരങ്ങേറ്റ ചിത്രം |- | ''[[കാറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|കാട്ടു]]'' | | |- | ''[[ആട് 2]]'' | | |- | rowspan="5" | 2018 | ''സുവർണ പുരുഷൻ'' | | |- | ''[[ഈട]]'' | | |- | ''[[കൂടെ]]'' | | |- | ''ഇരട്ട ജീവിതം'' | | |- | ''പാതിരാകാലം'' | | |- | rowspan="5" | 2019 | ''[[ജൂൺ (ചലച്ചിത്രം)|ജൂൺ]]'' | അലക്‌സിന്റെ അമ്മ | |- | ''വികൃതി'' | | |- | ''ഓട്ടം'' | | |- | ''[[തൊട്ടപ്പൻ (ചലച്ചിത്രം)|തൊട്ടപ്പൻ]]'' | | |- | ''[[വൈറസ് (ചലച്ചിത്രം)|വൈറസ്]]'' | പ്രദീപിന്റെ അമ്മ | |- | rowspan="3" | 2020 | ''[[കപ്പേള (ചലച്ചിത്രം)|കപ്പേല]]'' | സാറാമ്മ | |- | ''[[പാപം ചെയ്യാത്തവർ കല്ലെറിയട്ടെ|പാപം ചെയ്യാത്തവർ കല്ലേരിയാട്ടെ]]'' | ലിൻഡയുടെ അമ്മ | |- | ''കോഴിപ്പോരു'' | ബീന | |- | 2021 | ''[[മാലിക് (ചലച്ചിത്രം)|മാലിക്]]'' | ജയിൽ ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ | |- | rowspan="4" | 2022 | ''വന്ദനം'' | | |- | ''[[നിഴൽ (ചലച്ചിത്രം)|നിഴൽ]]'' | വത്സല | |- | ''[[കടുവ (ചലച്ചിത്രം)|കടുവ]]'' | വിക്ടറിന്റെ അമ്മ | |- | ''വിചിത്രം'' | ജാസ്മിൻ | |- | rowspan="4" | 2023 | ''സുലൈഖ മൻസിൽ'' | ഹലീമ | <ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/mar/11/sulaikha-manzil-makers-release-new-song-40913.html|title=Sulaikha Manzil makers release new song|access-date=2023-04-20|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> |- | ''[[പാപ്പച്ചൻ ഒളിവിലാണ്|പാപ്പച്ചൻ ഒളിവിലനു]]'' | ഏലിയാമ്മ | |- | ''പുളിമട'' | ഷേർളി | <ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/oct/06/jojus-pulimada-gets-a-release-date-48357.html|title=Joju's Pulimada gets a release date|access-date=2023-10-15|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> |- | ''ഡാൻസ് പാർട്ടി'' | | <ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/nov/08/dhama-dhama-song-from-dance-party-ft-shine-tom-chacko-prayaga-martin-is-out-49350.html|title=Dhama Dhama song from Dance Party ft Shine Tom Chacko, Prayaga Martin is out|access-date=2023-11-25|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> |- |} == അവാർഡുകൾ == * 2021- [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി|കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി]], കേരള സ്റ്റേറ്റ് ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകൾ, മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടി - ''കൊമ്പൽ'' <ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/kerala-television-awards-2021-no-deserving-entries-for-best-serial-this-year-too-1.8075546|title=Kerala television awards 2021: No deserving entries for best serial this year too}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/international-award-for-best-supporting-actress-for-jolly-chirayath-ar-365127.html|title=Jolly Chirayath &#124; ജോളി ചിറയത്തിന് മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര പുരസ്ക്കാരം|date=29 March 2021|access-date=2023-12-16|archive-date=2024-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130062517/https://malayalam.news18.com/news/film/international-award-for-best-supporting-actress-for-jolly-chirayath-ar-365127.html|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{IMDb name|nm7765541}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളികൾ]] btw7abjxtamlt6apz2dyzb3pcp1b53r 0 614017 4614928 4580277 2026-04-24T09:27:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614928 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = Nirmal Palazhi | honorific_suffix = | image = | caption = | native_name = | native_name_lang = | birth_place = Kozhikkode, Kerala India | nationality = Indian | occupation = Actor | years_active = 2013 - Present | known_for = Comedy Artist, Actor | notable_works = * Puthen Panam (Malayalam Film) * Diwanji Moola Grand Prix | television = [[Comedy Express]] | spouse = Anju | children = 2 }} പ്രധാനമായി മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന നടനാണ് '''നിർമ്മൽ പാലാഴി''' (ജനനം, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ കോഴിക്കോട്]] ). <ref>{{Cite web|url=https://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Nirmal%20Palazhi|title=Profile of Malayalam Actor Nirmal Palazhi|access-date=2019-11-26|website=en.msidb.org|archive-date=2022-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119164827/https://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Nirmal%20Palazhi|url-status=dead}}</ref> പുത്തൻ പണം, ദിവാൻജി മൂല ഗ്രാൻഡ് പ്രിക്സ്, [[ഇര]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെയാണ് നിർമ്മൽ പ്രശസ്തനായത്. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] വടക്കൻ ജില്ലയായ [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട്ടാണ്]] നിർമ്മൽ ജനിച്ചതും സ്ഥിരതാമസമാക്കിയതും. അദ്ദേഹം ശ്രീമതി അഞ്ജുവിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു, അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/homestyle/spot-light/2018/11/29/nirmal-palazhi-home-memories.html|title='ഇത് തള്ള് അല്ല ബാബ്വേട്ടാ, എന്റെ ജീവിതം': നിർമൽ പാലാഴി|access-date=2019-11-26|website=ManoramaOnline}}</ref> == അഭിനയ ജീവിതം == കോഴിക്കോട് ആസ്ഥാനമായുള്ള സ്റ്റേജ് ഗ്രൂപ്പായ കാലിക്കറ്റ് V4U യുടെ ഭാഗമായി <ref>{{Cite web|url=https://www.nowrunning.com/celebrity/69293/nirmal-palazhi/index.htm|title=Nirmal Palazhi Indian Actor Profile, Pictures, Movies, Events|access-date=2019-11-26|website=NOWRUNNING|language=en}}</ref> മിമിക്രി സ്റ്റേജ് ആർട്ടിസ്റ്റായി അദ്ദേഹം തൻ്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://socialblade.com/youtube/channel/UCJvF-gYMj-nXui7OT9pXvbw|title=CALICUT V4U - FULL TIME COMEDY's YouTube Stats (Summary Profile) - Social Blade Stats|access-date=2019-11-26|website=socialblade.com}}</ref> നിർമ്മൽ വിവിധ സ്റ്റേജ് ഷോകളിൽ പ്രകടനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[മഴവിൽ മനോരമ|മഴവിൽ മനോരമയിൽ]] സംപ്രേഷണം ചെയ്ത കോമഡി റിയാലിറ്റി ഷോ കോമഡി ഫെസ്റ്റിവലിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതിന് ശേഷം ജനപ്രീതി നേടി. . കുട്ടിയും കോലും എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ബിഗ് സ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് [[സലാല മൊബൈൽസ്]], [[നോർത്ത് 24 കാതം]], [[പുത്തൻപണം|പുത്തൻ പണം]], ഒന്നാം വളവിനപ്പുറം എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. ഒരായിരം കിനാക്കളാൽ, അങ്ങനെ ഞാനും പ്രേമിച്ചു, <ref>{{Citation|title=Angane Njanum Premichu Movie Review {1.5/5}: Critic Review of Angane Njanum Premichu by Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/angane-njanum-premichu/movie-review/64323016.cms|periodical=The Times of India|access-date=2019-11-26}}</ref> [[എന്റെ മെഴുകുതിരി അത്താഴങ്ങൾ|എന്റെ മെഴുതിരി അത്താഴങ്ങൾ]], കുട്ടിമാമ, [[കക്ഷി അമ്മിണിപ്പിള്ള]] <ref>{{Cite web|url=https://in.bookmyshow.com/person/nirmal-palazhi/1081725|title=Nirmal Palazhi - Movies, Biography, News, Age & Photos|access-date=2019-11-26|website=BookMyShow}}</ref> [[എടക്കാട് ബറ്റാലിയൻ 06|എടക്കാട് ബറ്റാലിയൻ 06 എന്നിവയാണ്]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപകാല സിനിമകൾ. <ref>{{Cite web|url=http://onlookersmedia.in/latestnews/edakkad-battalion-06-set-hit-screens-tomorrow-heres-theatre-list/|title=Edakkad Battalion 06 all set to hit screens tomorrow; Here's the theatre list|access-date=2019-11-26|last=Alex|first=Tressa|date=2019-10-17|website=onlookersmedia|language=en-US}}</ref> == ഫിലിമോഗ്രഫി == === സിനിമകൾ === {{Pending films key}} * ''എല്ലാ സിനിമകളും [[മലയാളം|മലയാളത്തിലാണ്]], മറ്റുതരത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാത്ത പക്ഷം.'' {| class="wikitable sortable" |+ !വർഷം ! ഫിലിം ! class="unsortable" scope="col" | പങ്ക് ! class="unsortable" scope="col" | കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="2" | 2013 | ''കുട്ടീം കോലും'' | | |- | ''[[നോർത്ത് 24 കാതം]]'' | | |- | 2014 | ''[[സലാല മൊബൈൽസ്]]'' | | |- | rowspan="5" | 2017 | ''[[പുത്തൻപണം|പുത്തൻ പണം]]'' | ഷറഫ് | |- | ''ഒൻപതാം വളവിനപ്പുറം'' <ref>{{Cite web|url=https://www.moviebuff.com/onpatham-valavinappuram|title=Onpatham Valavinappuram on Moviebuff.com|access-date=2019-11-26|website=Moviebuff.com}}</ref> | | |- | സൺഡേ ഹോളിഡേ | വിനു | |- | ''ഫുക്രി'' | കുഞ്ഞാപ്പു | |- | ''ലവകുശ'' | സുമേഷ് | |- | rowspan="8" | 2018 | ''ഒരായിരം കിനാക്കളാൽ'' | വേണു | |- | ''[[എന്റെ മെഴുകുതിരി അത്താഴങ്ങൾ|എന്റെ മെഴുതിരി അത്താഴങ്ങൾ]]'' | ബോബി | |- | ''അങ്ങനെ ഞാനും പ്രേമിച്ചു'' | | |- | ''ദിവാൻജിമൂല ഗ്രാൻഡ് പ്രിക്സ്'' | ശിവൻ | |- | ''[[ഇര]]'' | [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|എസ്ഐ]] സുഗുണൻ | |- | ''[[ആഭാസം (ചലച്ചിത്രം)|ആഭാസം]]'' | | |- | ''[[ജോണി ജോണി യെസ് അപ്പ|ജോണി ജോണി യെസ് അപ്പാ]]'' | | |- | ''[[ക്യാപ്റ്റൻ (ചലച്ചിത്രം)|ക്യാപ്റ്റൻ]]'' | കിട്ടൻ | |- | rowspan="9" | 2019 | ''സകലകലശാല'' | | |- | ''[[കക്ഷി അമ്മിണിപ്പിള്ള|കക്ഷി: അമ്മിണിപ്പിള്ള]]'' | മുകേഷ് കുമാർ / മുകേശൻ | |- | ''കുട്ടിമാമ'' | | |- |''[[എടക്കാട് ബറ്റാലിയൻ 06]]'' <ref>{{Cite web|url=https://english.manoramaonline.com/entertainment/movie-reviews/2019/10/18/edakkad-battalion-06-tovino-thomas-malayalam-movie-review-rating.html|title=Edakkad Battalion 06 review: Tovino show of machismo and grace|access-date=2019-11-26|website=OnManorama|language=en}}</ref> | ശങ്കരൻ | |- | ''മേരെ പ്യാരേ ദേശ് വാസിയോൻ'' <ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/reviews/malayalam/2019/mar/15/mere-pyare-deshvasiyon-review-a-frustrating-film-with-too-many-loose-ends-10555.html|title=Mere Pyare Deshvasiyon Review: A frustrating film with too many loose ends|access-date=2019-11-26|website=[[Cinema Express]]}}</ref> | | |- | ''ഓൾഡ് ഈസ് ഗോൾഡ്'' <ref>{{Cite web|url=https://in.bookmyshow.com//movies/old-is-gold/ET00097694?fbrefresh=1|title=Old is Gold Movie (2019) {{!}} Reviews, Cast & Release Date in|access-date=2019-11-26|last=BookMyShow|website=BookMyShow|language=en}}</ref> | | |- | ''മേരാ നാം ഷാജി'' | ഷാജി ഉസ്മാൻ്റെ സുഹൃത്ത് | |- | ''[[മാസ്ക് (മുഹമ്മദും ആൽബിയും ശത്രുക്കളായ കഥ)|മുഖംമൂടി]]'' | അബ്ദു | |- | ''അൾട്ട'' | മദനൻ | |- | 2020 | ''[[ബിഗ് ബ്രദർ|വല്യേട്ടൻ]]'' | വേലപ്പൻ | |- | rowspan="5" | 2021 | ''[[Ice Orathi|ഐസ് ഒരതി]]'' | പാലക്ക ബൈജു | |- | ''[[വെള്ളം (2021-ലെ ചലച്ചിത്രം)|വെള്ളം]]'' | വിജയൻ | |- | ''യുവം'' | അഡ്വ. വിനോദ് ജനാർദ്ദനൻ | |- | ''അപഹാസ്യം'' | | |- |''[[ഭീമന്റെ വഴി|ഭീമൻ്റെ വഴി]]'' | മണിലാൽ | |- | rowspan="3" | 2023 | ''പ്രിയപ്പെട്ട വാപ്പി'' | റിയാസിൻ്റെ സഹോദരൻ | <ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2022/12/31/anagha-narayanan-lal-movie-dear-vaappi-teaser.html|title=Teaser of 'Dear Vaappi' starring Anagha Narayanan, Lal is out|access-date=2023-04-22|website=OnManorama}}</ref> |- | ''സുലൈഖ മൻസിൽ'' | | <ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/mar/11/sulaikha-manzil-makers-release-new-song-40913.html|title=Sulaikha Manzil makers release new song|access-date=2023-04-20|website=[[Cinema Express]]|language=en}}</ref> |- | ''നദികളിൽ സുന്ദരി യമുന'' | സുധാകരൻ | |- | 2024 | ''വയസേത്രയായൈ?'' ''മുപ്പത്തിയെ..!!'' | | |- | {{TBA}} || {{Pending film|വാമനനൻ}} || {{TBA}} | പോസ്റ്റ് പ്രൊഡക്ഷൻ |- | {{TBA}} || {{Pending film|പടച്ചോനേ ഇങ്ങള് കാത്തോളീ}} || {{TBA}} | പ്രീ പ്രൊഡക്ഷൻ <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/movies-padachone-ingalu-kaatholee-movie-wrapped-mm-525640.html|title=Padachone Ingalu Kaatholee {{!}} പാക്കപ്പ് ആയി; ഇനി 'പടച്ചോനേ... ഇങ്ങള് കാത്തോളി'; പ്രധാനവേഷത്തിൽ ശ്രീനാഥ് ഭാസിയും ആൻ ശീതളും|access-date=2022-07-27|date=2022-04-10|website=News18 Malayalam|language=ml|archive-date=2022-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727182122/https://malayalam.news18.com/news/film/movies-padachone-ingalu-kaatholee-movie-wrapped-mm-525640.html|url-status=dead}}</ref> |- |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" |+ ! വർഷം ! പേര് ! class="unsortable" | ചാനൽ ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |- | | ''കോമഡി ഉത്സവം'' | [[മഴവിൽ മനോരമ]] | V4U കാലിക്കറ്റിൻ്റെ ടീം അംഗം |- | 2015 | ''[[ഉപ്പും മുളകും]]'' | [[ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ടെലിവിഷൻ|ഫ്ലവേഴ്സ് (ടിവി ചാനൽ)]] | തന്നെപ്പോലെ (എപ്പിസോഡ് 288) |} === വെബ് സീരീസ് === {| class="wikitable sortable" |+ ! വർഷം ! തലക്കെട്ട് ! class="unsortable" | പങ്ക് ! class="unsortable" | നെറ്റ്വർക്ക് ! class="unsortable" | ഭാഷ |- | 2022 | ''പേപ്പർ റോക്കറ്റ്'' | ഉണ്ണി | ZEE5 | [[തമിഴ്]] |} == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{Facebook|id=actornirmalpalazhi/}} * {{IMDb name|id=8814704}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] o8zdqtufefd8xg87o97s91rhj2o6tzt 0 620909 4614913 4114920 2026-04-24T07:22:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614913 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] പ്രചാരത്തിലുള്ള ഒരു നാടൻ കളിയാണ് '''നാരങ്ങപ്പാല്'''. മൂന്നിലധികം കുട്ടികൾ ഒത്തുചേർന്നു കളിക്കുന്ന കളിയാണിത്. ==കളിയുടെ രീതി== ഈ [[കളി]] കളിക്കുവാനായിട്ട് [[ഉപകരണം|ഉപകരണങ്ങൾ]] ഒന്നും തന്നെ ആവശ്യമില്ല. രണ്ടുകൊട്ടികൾ കൈകൾ ചേർത്ത് ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് നിൽക്കേണ്ടതുണ്ട്. ബാക്കി വരുന്ന കുട്ടികൾ ഈ കൈകൾക്കിടയിലൂടെ ചുറ്റിലുമായി ഓടിക്കോണ്ടിരിക്കണം. കൈകൾ ചേർത്തു പിടിച്ചിരിക്കുന്ന കുട്ടികൾ അപ്പോൾ ഒരു പാട്ടു പാടുന്നു. പാട്ടിന്റെ അവസാനം [[കള്ളൻ|കള്ളനെ]] പിടിച്ചു എന്നു പറയുമ്പോൾ അവരുടെ കൈവലയത്തിനുള്ളിൽ പെടുന്ന ഒരാൾ പിടിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="nadan1">[https://malayalam.news18.com/news/buzz/can-you-recall-the-game-ips-officer-dipanshu-kabra-shared-the-image-nj-300295.html ന്യൂസ് 18 വാർത്തയിൽ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===പാട്ട്=== <poem> [[നാരങ്ങ]] പാല്, ചൂണ്ടക്ക് രണ്ട്, ഇലകൾ പച്ച, പൂക്കൾ മഞ്ഞ, ഓടി വരുന്ന ചാടി വരുന്ന കള്ളനെ പിടിച്ചു. </poem> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:പുതുമുഖലേഖനം]] {{കേരളത്തിലെ നാടൻ കളികൾ}} {{Game-stub}} [[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ നാടൻകളികൾ]] jonl3rrzwucxdkwklwel3dybxprqrjo 0 657901 4614807 4579499 2026-04-23T12:16:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614807 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:James Peace at home in Wiesbaden1.jpg|ലഘുചിത്രം|342x342ബിന്ദു|വൈസ്ബാഡനിലെ വീട്ടിൽ ജെയിംസ് പീസ്]] '''കെന്നത്ത് ജെയിംസ് പീസ്''' ([[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]]: Kenneth James Peace) [[1963]] [[സെപ്റ്റംബർ]] 28-ന് സ്കോട്ട്‌ലൻഡിലെ പെയ്‌സ്‌ലിയിൽ ജനിച്ചു. സ്കോട്ടിഷ് കമ്പോസർ''',''' കോൺസെർട്ട് പിയാനിസ്റ്റ്''',''' വിഷ്വൽ ആർട്ടിസ്റ്റ് എന്നീ നിലകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനാണ്. == ജീവചരിത്രം == 1963 സെപ്തംബർ 28 ന് സ്കോട്ട്ലൻഡിലെ പെയ്സ്ലിയിൽ ജനിച്ച ജെയിംസ് പീസ്, സ്കോട്ട്ലൻഡിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് കടൽത്തീര റിസോർട്ടായ ഹെലൻസ്ബർഗിലാണ് തന്റെ ബാല്യത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ചെലവഴിച്ചത്.<ref name=":0">Birgitta Lamparth.  ꞌꞌKeine ꞌstacheligenꞌ Klängeꞌꞌ. Wiesbadener Tagblatt (ജർമ്മൻ പത്രം), 10 ഫെബ്രുവരി 2011</ref><ref name=":1">Julia Anderton. ꞌꞌTango, wie eine süß-saure Geschichteꞌꞌ. Wiesbadener Kurier (ജർമ്മൻ പത്രം), 24 മാർച്ച് 2012</ref> അദ്ദേഹത്തിൻന്റെ കുടുംബത്തിൽ നിരവധി കലാകാരന്മാർ ഉൾപ്പെടുന്നു (ഉദാ. ജോൺ മക്ഗി, John McGhie), കൂടാതെ [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം]] നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ പകുതിയിൽ നൃത്തസംഗീതത്തിന്റെ ജനപ്രിയ സംഗീതസംവിധായകനായ ഫെലിക്സ് ബേൺസുമായിട്ടും (Felix Burns) അദ്ദേഹത്തിന് ബന്ധമുണ്ട്.<ref name=":0" /><ref name=":2">Sabine Klein. ꞌꞌMeine Musik ist wie ich - sehr romantischꞌꞌ. Wetterauer Kulturspiegel (ജർമ്മൻ പത്രം), 1992, നമ്പർ. 254, പേജ് 2</ref> എട്ടാം വയസ്സിൽ [[പിയാനോ]] അഭ്യസിക്കാൻ തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം പതിനാലാം വയസ്സിൽ സ്കോട്ട് ജോപ്ലിൻ (Scott Joplin) സംഗീതം അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ ആദ്യ സ്റ്റേജ് ഷോ നടത്തി. പതിനാറാം വയസ്സിൽ, റോയൽ സ്കോട്ടിഷ് അക്കാദമി ഓഫ് മ്യൂസിക് ആൻഡ് ഡ്രാമയിൽ (ഇപ്പോൾ അറിയപ്പെടുന്നത്: റോയൽ കൺസർവേറ്റോയർ ഓഫ് സ്കോട്ട്ലൻഡ്, Royal Conservatoire of Scotland) ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ മുഴുവൻ സമയ വിദ്യാർത്ഥിയായി അദ്ദേഹത്തിന് പ്രവേശനം ലഭിച്ചു.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">G. Müller. ꞌꞌDie Seele des Klaviers tanzt Tangoꞌꞌ. Frankfurter Rundschau (ജർമ്മൻ മാസിക). 17 മാർച്ച് 2001, പേജ് 5</ref> [[1983]]-ൽ [[ഗ്ലാസ്ഗോ|ഗ്ലാസ്‌ഗോ]] യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്ന് B.A. പിയാനോ അദ്ധ്യാപനത്തിൽ ബിരുദം നേടി.<ref name=":3" /><ref name=":4">[https://portal.dnb.de/opac/simpleSearch?query=K.+James+Peace Deutsche Nationalbibliothek. "James Peace"]</ref> അടുത്ത വർഷം, RSAMD ഓർക്കസ്ട്രയ്‌ക്കൊപ്പം മെൻഡൽസണിന്റെ പിയാനോ കൺസേർട്ടോ നമ്പർ 1 അവതരിപ്പിച്ചതിന് ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന് സംഗീത പ്രകടനത്തിൽ ഡിപ്ലോമ ലഭിച്ചു.<ref name=":0" /><ref name=":5">"James Peace". FRIZZ (ജർമ്മൻ മാസിക). ജനുവരി, 2001, പേജ് 5</ref> ഔപചാരിക പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, അദ്ദേഹം ഒരു ജനപ്രിയ പിയാനിസ്റ്റായി മാറുകയും [[1988]] മുതൽ [[1991]] വരെ എഡിൻബർഗിൽ താമസിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ജെയിംസ് പീസ് [[1991]] മുതൽ [[2009]] വരെ [[ജർമ്മനിയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായം|ജർമ്മനിയിലെ]] ബാഡ് നൗഹൈമിലാണ് താമസിച്ചത്.<ref name=":5" /><ref>Manfred Merz. ꞌꞌVirtuose, gefühlsbetonte Welt der Romantikꞌꞌ. Wetterauer Zeitung (ജർമ്മൻ പത്രം), 12 ഡിസംബർ, 1992, പേജ് 19</ref><ref name=":6">"James Peace". The Tango Times of New York (ന്യൂയോർക്കിലെ മാഗസിൻ). പതിപ്പ് 2002/2003 (39). പേജുകൾ 1 - 5</ref> [[1998]] മുതൽ അദ്ദേഹം ടാംഗോ സംഗീതത്തിൽ പഠനം നടത്തി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം ടാംഗോ-പ്രചോദിത പിയാനോ കോമ്പസിഷനുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ''Tango escocés'' (സ്കോട്ടിഷ് ടാംഗോ) എന്ന [[CD]] പ്രൊഡ്യൂസ് ചെയ്തിറക്കി.<ref name=":2" /><ref name=":6" /><ref name=":7">[https://search.nls.uk/primo-explore/fulldisplay?docid=44NLS_ALMA21615957400004341&context=L&vid=44NLS_VU1&lang=en_US&search_scope=SCOPE1&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,Tango%20escoc%C3%A9s&mode=basic National Library of Scotland. "''Tango escocés"'']</ref> [[2002]]-ൽ വിക്ടോറിയ കോളേജ് ഓഫ് മ്യൂസിക്കിൽ ഓണററി അംഗത്വം നൽകി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.<ref name=":2" /><ref name=":6" /> അതേ വർഷം, [[സെപ്റ്റംബർ]], ഒക്ടോബർ മാസങ്ങളിൽ വടക്കൻ ജർമ്മനിയിൽ അദ്ദേഹം സോളോ കൺസേർട്ട് ടൂറുകൾ നടത്തി. നവംബറിൽ, അദ്ദേഹം ഫാർ ഈസ്റ്റിൽ പര്യടനം നടത്തുകയും [[ഹോങ്കോങ്ങിന്റെ പതാക|ഹോങ്കോങ്ങിൽ]] തന്റെ ''Tango XVII''-ന്റെ ആദ്യ പ്രകടനം നടത്തുകയും ചെയ്തു.<ref name=":6" /><ref>"James Peace". La Cadena (ഡച്ച് മാസിക). സെപ്റ്റംബർ, 2002, പേജ് 26</ref><ref>''TangoTang'' (ഹോങ്കോംഗ്). വാർത്താക്കുറിപ്പ്, 8 ഒക്ടോബർ 2002</ref><ref>[https://www.scmp.com/article/393890/james-peace "ജെയിംസ് പീസ്". സൗത്ത് ചൈന മോണിംഗ് പോസ്റ്റ് (ഹോങ്കോങ്ങിലെ പത്രം). 9 ഒക്ടോബർ 2002]</ref> [[പ്രമാണം:James Peace - Idylls Op.4b.webm|നടുവിൽ|ലഘുചിത്രം|339x339ബിന്ദു|James Peace - Idylls Op.4b]] തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകടനങ്ങൾ പ്രധാനമായും [[യൂറോപ്പിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന പരമാധികാര രാജ്യങ്ങളുടെയും ആശ്രിത പ്രദേശങ്ങളുടെയും പട്ടിക|യൂറോപ്പിനെ]] കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു. [[ആംസ്റ്റർഡാം]], [[ഏതൻസ്‌|ഏഥൻസ്]],<ref>കോൺസെർട്ട് പ്രോഗ്രാം ബ്രോഷർ (ഏഥൻസ്) ''{Για σένα, Αγγελική!}''. 27 ഏപ്രിൽ 2016</ref> [[ബെർലിൻ]],<ref>Tangodanza (ജർമ്മൻ മാസിക). പതിപ്പ് 1/2002 - 9</ref> [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസ്]], [[ഹെൽസിങ്കി]],<ref>കോൺസെർട്ട് പോസ്റ്റർ (ഫിൻലാൻഡിലെ കോൺസെർട്ട് പര്യടനം, 2014).</ref> [[ലിസ്‌ബൺ|ലിസ്ബൺ]],<ref>കോൺസെർട്ട് പോസ്റ്റർ (പോർച്ചുഗലിൻ്റെ കോൺസെർട്ട് പര്യടനം, 2016).</ref> [[ലണ്ടൻ]], [[മാഡ്രിഡ്]],<ref>കോൺസെർട്ട് പോസ്റ്റർ (സ്‌പെയിനിലെ കോൺസെർട്ട് ടൂർ 2013), ''«¡Felíz Cincuenta Cumplaños!»''</ref> [[ഓസ്ലൊ|ഓസ്ലോ]],<ref>{{Cite web |url=https://listen.no/event/konsert-kl-13-00-james-peace-flygel-tangos-romanticos-musikk-av-peace-piazzolla-albeniz-utstillingssalene-er-stengt |title=Listen.no. James Peace (flygel), ꞌꞌTangos Romanticosꞌꞌ. Munch Museet, ഓസ്ലോ, 16 ഒക്ടോബർ 2004 |access-date=2025-07-29 |archive-date=2020-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200608114526/https://listen.no/event/konsert-kl-13-00-james-peace-flygel-tangos-romanticos-musikk-av-peace-piazzolla-albeniz-utstillingssalene-er-stengt |url-status=dead }}</ref> [[റെയ്ക്യവിക്|റെയ്ക്ജാവിക്]],<ref>[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/823608/ Ríkarður Ö. Pálsson. «Skozkir slaghörputangoár». Morgunblaðið (ഐസ്‌ലാൻഡിക് പത്രം). 14 ഒക്ടോബർ 2004]</ref> [[വിയന്ന]]<ref>കോൺസെർട്ട് പ്രോഗ്രാം ബ്രോഷർ (വിയന്ന). 2005 ജനുവരി 23</ref> എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള തലസ്ഥാന നഗരങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ സ്വന്തം [[ടാൻഗോ|ടാംഗോ]] കോമ്പോസിഷനുകൾ അവതരിപ്പിച്ചു. [[2008]]-ൽ, ജെയിംസ് പീസ്, [[ടാൻഗോ|ടാംഗോ]] സംഗീതത്തിന് നൽകിയ സുപ്രധാന സംഭാവനകൾക്കുള്ള അംഗീകാരമായി [[ലണ്ടൻ]] കോളേജ് ഓഫ് മ്യൂസിക് ഓണററി അംഗത്വം നൽകി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.<ref name=":8">[https://search.nls.uk/primo-explore/fulldisplay?vid=44NLS_VU1&tab=default_tab&docid=44NLS_ALMA21438757900004341&lang=en_US&context=L&adaptor=Local%20Search%20Engine&query=any,contains,K.%20James%20Peace&mode=basic National Library of Scotland. "K. James Peace in Wiesbaden"]</ref><ref name=":9">[https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D1022200380 Deutsche Nationalbibliothek."ꞌK. James Peace in Wiesbaden"]</ref><ref name=":10">[https://whittakerlive.blogspot.com/2012/05/new-dvd-interview-with-wiesbaden.html Whittaker Live. "Wiesbaden Highlander K. James Peace tango composer: new DVD"]</ref> [[എഡിൻബർഗ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്കൽ സൊസൈറ്റി|എഡിൻബർ]]<nowiki/>ഗിലെ ഹ്രസ്വമായ താമസത്തിനുശേഷം, [[2010 ഇന്ത്യൻ പ്രീമിയർ ലീഗ്|2010]] ഫെബ്രുവരിയിൽ ജെയിംസ് പീസ് തിരികെ [[ജർമ്മനിയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങൾ|ജർമ്മനിയിലെ]] വീസ്ബാഡനിലേക്ക് താമസം മാറ്റി.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> ഈ മാറ്റം അദ്ധേഹത്തിന്റെ സർഗ്ഗാത്മകതയെ പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും, സ്വന്തം ചില കോമ്പസിഷനുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിലെക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു. ''ജെയിംസ് പീസ് ഇൻ വീസ്ബാഡൻ'' (K. James Peace in Wiesbaden) എന്ന ഡോക്യുമെന്ററി ഫിലിം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ വിഭാഗത്തിലുള്ള സൃഷ്ടികളിൽ ഒന്നാണ്.<ref name=":8" /><ref name=":9" /><ref name=":10" /> == പുരസ്കാരങ്ങളും അവാർഡുകളും == [[പ്രമാണം:Tango Milonga op. 26.wav|ലഘുചിത്രം|Tango Milonga op. 26]] ●     ഒന്നാം സമ്മാനം, ''ആഗ്നസ് മില്ലർ കോമ്പറ്റിഷൻ''. [[ഗ്ലാസ്ഗോ]], [[1983]]<ref name=":3" /> ●     ഒന്നാം സമ്മാനം, ''ഡൺബാർട്ടൺഷെയർ EIS കോമ്പറ്റിഷൻ''. [[ഗ്ലാസ്ഗോ|ഗ്ലാസ്‌ഗോ]], [[1984]]<ref name=":3" /> [[പ്രമാണം:Tango XVIII by James Peace (James Peace, piano).wav|ലഘുചിത്രം|Tango XVIII by James Peace (James Peace, piano)]] ●     സിബെലിയസ് എസ്സേ പ്രൈസ്. [[ഗ്ലാസ്ഗോ]], [[1985]]<ref name=":3" /> ●     ഓണററി ഡിപ്ലോമ, ''TIM ഇന്റർനാഷണൽ കോമ്പസിഷൻ'' ''കോമ്പറ്റീഷൻ''. [[റോം]], [[2000]]<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> ●     ഓണററി ഡിപ്ലോമ, ''IBLA ഫൗണ്ടേഷൻ''. [[ന്യൂയോർക്ക്]], [[2002]]<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /> ●     സ്മാരക മെഡൽ, ''ഇന്റർനാഷണൽ പിയാനോ ഡ്യുവോ'' ''അസോസിയേഷൻ''. [[ടോക്കിയോ]], [[2002]]<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":4" /><ref name=":8" /><ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref>{{Cite web |url=http://ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html |title=ഇന്റർനാഷണൽ പിയാനോ ഡ്യുവോ അസോസിയേഷൻ, ടോക്കിയോ. സമ്മാന ജേതാക്കളുടെ പട്ടിക, 2002 |access-date=2025-07-29 |archive-date=2020-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527164059/http://www.ipda-pianoduo.com/composition-concour-list-english.html |url-status=dead }}</ref> ●     ഗോൾഡ് മെഡൽ, ''ഇന്റർനാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് "Lutèce"''. [[പാരിസ്|പാരീസ്]], [[2005]]<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == പ്രധാന കോമ്പസിഷനുകൾ == ●     ദി വാട്ടർഫോൾ (വെള്ളച്ചാട്ടം)<ref>Hessisches Staatstheater, കോൺസെർട്ട് പ്രോഗ്രാം ബ്രോഷർ 12/19 സെപ്റ്റംബർ, 2021</ref> [[പ്രമാണം:Cover page, Eternal Song Op.32 by James Peace (study score).png|ലഘുചിത്രം|353x353ബിന്ദു]] ●     ഇഡിൽസ് (ഗ്രാമീണഗാനം) ●     മോർണിംഗ് സെറനേഡ് (പ്രഭാത പ്രണയഗീതം) ●     സൈലന്റ് ടിയേഴ്സ്  (നിശബ്ദമായ കണ്ണുനീർ) ●     ഫോർഗോട്ടെൻ ലീവ്‌സ് (മറന്നുപോയ ഇലകൾ) ●     സോണാറ്റ ഫോർ ഒബോയ്‌ ആൻഡ് പിയാനോ (ഒബോയ്‌ക്കും പിയാനോയ്‌ക്കും വേണ്ടിയുള്ള സൊണാറ്റ) ●     ബല്ലാഡ് ●     സെറിമോണിയൽ മാർച്ച് നമ്പർ.൧ (ആചാരപരമായ ജാഥ നമ്പർ.1) ●     സെറിമോണിയൽ മാർച്ച് നമ്പർ.൨ (ആചാരപരമായ ജാഥ നമ്പർ.2) ●     ഓട്ടം ഗോൾഡ് (ശരത്കാല സ്വർണ്ണം)<ref>"Violine schwebt über das Orchester". Schwäbische Post (ജർമ്മൻ പത്രം). 4 ജൂൺ, 1994</ref> ●     ഇറ്റേർണൽ സോങ് (ശാശ്വത ഗാനം)<ref name=":0" /> ●      ഫോർ ജോർജിയ ("ജോർജിയയ്ക്ക്") (ജോർജിയൻ ഭാഷ: საქართველოსთვის) (വരികൾ: താമാരി ചിക്‌വൈഡ്‌സെ, സുറാബി ചിക്‌വൈഡ്‌സെ, ജെയിംസ് പീസ്) ●     സോളോ പിയാനോയ്ക്കുള്ള 24 ടാംഗോകൾ)<ref name=":0" /><ref name=":7" /><ref name=":8" /><ref name=":9" /><ref name=":10" /><ref>[https://www.britishviolasociety.co.uk/wp-content/uploads/2024/01/Latest-news-from-the-British-Viola-Society.-August-2023-compressed.pdf ബ്രിട്ടീഷ് വയല സൊസൈറ്റി വാർത്താക്കുറിപ്പ്, ഓഗസ്റ്റ് 2023] </ref> == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == [https://www.youtube.com/watch?v=ZcMRNnwNJhk Lento Lacrimoso:] [https://www.youtube.com/watch?v=_VKxG2dmQn4 Autumn Gold] [https://www.youtube.com/watch?v=UVRnWXsqxZE Souvenir de Buenos Aires] == റെഫറൻസുകൾ == <references /> [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷുകാർ]] b0i1hh02dy94w2l5adnwdtn6onf0l0p 0 658276 4614806 4553190 2026-04-23T12:05:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614806 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ജെന്നിഫർ വിൻഗെറ്റ് | image = Jennifer Winget snapped promoting her web series Code M.jpg | caption = വിൻഗെറ്റ് 2020-ൽ | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1985|5|30}} | birth_place = <!--Per Infobox instructions-->[[മുംബൈ]],<!--we indicate the name of the city at the time she was born.--> [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[ഇന്ത്യ]] | occupation = നടി | years_active = 1995–തുടരുന്നു | known_for = ''[[Kasautii Zindagii Kay (2001 TV series)|Kasautii Zindagii Kay]]''<br/>''[[Dill Mill Gayye]]''<br/>''[[Saraswatichandra (TV series)|Saraswatichandra]]''<br/>''[[Beyhadh]]''<br/>''[[Bepannah]]'' | spouse = {{marriage|[[കരൺ സിംഗ് ഗ്രോവർ]]|2012|2014|reason=divorced}} | awards = [[List of awards and nominations received by Jennifer Winget|Full list]] }} '''ജെന്നിഫർ വിൻഗെറ്റ്''' (ജനനം, 30 മെയ് 1985) പ്രധാനമായും [[ഹിന്ദി]] ടെലിവിഷനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടിയാണ്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രതിഫലം വാങ്ങുന്ന ടെലിവിഷൻ നടിമാരിൽ ഒരാളായ വിൻഗെറ്റ് രണ്ട് ഐ. ടി. എ അവാർഡുകളും രണ്ട് ഇന്ത്യൻ ടെലി അവാർഡുകളുമടക്കം നിരവധി അംഗീകാരങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/jennifer-winget-ram-kapoor-maniesh-paul-tvs-highest-paid-actors/photostory/32607841.cms|title=Jennifer Winget to Ankita Lokhande: TV's highest paid actors|access-date=10 February 2018|date=14 July 2017|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20180604231037/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/jennifer-winget-ram-kapoor-maniesh-paul-tvs-highest-paid-actors/jennifer-winget-ram-kapoor-maniesh-paul-tvs-highest-paid-actors/photostory/32607870.cms|archive-date=4 June 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/from-rupali-ganguli-to-jennifer-winget-indian-television-actresses-who-withdraw-the-biggest-paychecks--news-52000/amp|title=From Rupali Ganguli to Jennifer Winget: Five Highest Paid TV Actresses|access-date=26 June 2022|date=February 2022|website=Outlook India}}</ref> 1995ൽ ''അകെലെ ഹം അകെലെ തും'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ബാലതാരമായി കരിയർ ആരംഭിച്ച വിംഗറ്റ് 2002ൽ ''ഷാക ലാക ബൂം ബൂം'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ടെലിവിഷനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. പിന്നീട് ''കസൌട്ടി സിന്ദഗി കേ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ സ്നേഹ ബജാജ്, ദിൽ മിൽ ഗായെ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഡോ. റിദ്ധിമ ഗുപ്ത എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ അവർ അംഗീകാരം നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/on-jennifer-winget-birthday-a-look-at-her-television-journey-6434268/lite/|title=On Television star Jennifer Winget's birthday, take a look at her television journey and stardom|access-date=30 May 2020|date=30 May 2020|website=The Indian Express}}</ref> ''സരസ്വതിചന്ദ്ര'' എന്ന പരമ്പരയിലെ കുമുദ് സുന്ദരി ദേശായി, ബേഹാദ് എന്ന പരമ്പരയിലെ മായ മെഹ്രോത്ര, ബേപ്പന എന്ന പരമ്പരിയലെ സോയ സിദ്ദിഖി എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ വിൻഗെറ്റ് ഒരു പ്രമുഖ നടിയായി സ്വയം സ്ഥാപിച്ചു. ''സരസ്വതിചന്ദ്ര'', ബേഹദ് എന്നീ പരമ്പരകളിലെ വേഷത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള ഐ. ടി. എ ജൂറി പുരസ്കാരം നേടി. ''കോഡ് എം'' എന്ന വെബ് പരമ്പരയിലൂടെ വിൻഗെറ്റ് വെബിലേക്ക് തന്റെ പ്രവർത്തനം വ്യാപിപ്പിക്കുകയും അതിലൂടെ ഫിലിംഫെയർ ഒടിടി അവാർഡ് നാമനിർദ്ദേശം നേടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/bepannah-actress-jennifer-winget-believes-shes-headed-in-the-right-direction-heres-why-1857735|title=Bepannah Actress Jennifer Winget Believes She's Headed in the Right Direction. Here's Why|access-date=3 May 2019|date=16 May 2018|website=NDTV.com}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1985 മെയ് 30 ന് ബോംബെയിൽ (ഇന്നത്തെ [[മുംബൈ]]) വിംഗറ്റ് ജനിച്ചു.<ref name="DOB">{{Cite web|url=http://us.india.com/stream/jennifer-winget-birthday-bumps-10-things-to-know-about-the-indian-tv-star-67699/|title=Jennifer Winget Birthday Bumps: 10 Things to know about the Indian TV star!|access-date=16 October 2014|date=30 May 2014|publisher=India.com|archive-date=2015-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20150111182811/http://us.india.com/stream/jennifer-winget-birthday-bumps-10-things-to-know-about-the-indian-tv-star-67699/|url-status=dead}}</ref><ref name="Birth place">{{Cite web|url=http://www.thenewsreports.com/jennifer-winget-gears-up-for-cinematic-debut-with-kunal-kohlis-phir-se/10962/devrupa-rakshit|title=Jennifer Winget gears up for cinematic debut with Kunal Kohli's 'Phir Se'|access-date=20 December 2014|website=The News Reports|archive-url=https://web.archive.org/web/20150318223403/http://www.thenewsreports.com/jennifer-winget-gears-up-for-cinematic-debut-with-kunal-kohlis-phir-se/10962/devrupa-rakshit|archive-date=18 March 2015}}</ref> [[പഞ്ചാബികൾ|പഞ്ചാബി]] [[ഹിന്ദു]] അമ്മയായ പ്രഭയുടെയും മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിസ്ത്യൻ പിതാവായ ഹേമന്ത് വിംഗറ്റിന്റെയും മകളായ അവർ അവരുടെ പാശ്ചാത്യ ആദ്യനാമം കാരണം ഇന്ത്യക്കാരനല്ലാത്ത ഒരാളായി പലപ്പോഴും തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു. == കരിയർ == === തുടക്കം (1995–2009) === 1995-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''അകേലെ ഹം അകേലെ തും'' എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിലൂടെ ബാലതാരമായി തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ച വിൻഗെറ്റ്, പിന്നീട് 1997-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[റാണി മുഖർജി]] അഭിനയിച്ച ''രാജാ കി ആയേഗി ബരാത്ത്'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥിനിയായി അഭിനയിച്ചു. 15-ാം വയസ്സിൽ 2000-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''രാജാ കോ റാണി സേ പ്യാർ ഹോ ഗയ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ തനു<ref name="ToI1708">{{cite news|last=Mehrotra|first=Mohini|title=Sarees, not mini skirts for Jennifer|newspaper=The Times of India|date=17 August 2007|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Delhi_Times/Sarees_not_mini_skirts_for_Jennifer/articleshow/2285450.cms|access-date=28 February 2008}}</ref> എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതിനേത്തുടർന്ന് 18-ാം വയസ്സിൽ ''കുച്ച് നാ കഹോ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ സഹനടിയായും അഭിനയിച്ചു.<ref name="ToI1408">{{cite news|last=Unnithan|first=Chitra|title='I never plan things,' Jennifer|newspaper=The Times of India|date=14 August 2007|url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Ahmedabad_Times/I_never_plan_things_Jennifer/articleshow/2278472.cms|access-date=28 February 2008}}</ref> പിന്നീട്, വിവിധ ഇന്ത്യൻ ടിവി ഷോകളിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref name="ToI14082" /><ref name="IT1307">{{cite news|last=K|first=Prema|title=Star Plus to expand primetime with launch of 'Sangam'|publisher=Indian Television|date=23 July 2007|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k7/july/july311.php|access-date=28 February 2008}}</ref><ref name="TT2008">{{cite news|last=Roy|first=Priyanka|title=She spreads her wings|newspaper=The Telegraph|location=Kolkota|date=20 August 2007|url=http://www.telegraphindia.com/1070820/asp/entertainment/story_8214582.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430180154/http://www.telegraphindia.com/1070820/asp/entertainment/story_8214582.asp|url-status=dead|archive-date=30 April 2008|access-date=28 February 2008}}</ref> ''കാർത്തിക'' എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ അഭിനയിച്ചതാണ് വിൻഗെറ്റിന് വലിയ വഴിത്തിരിവായത്, അവിടെ വലിയ നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ സ്വപ്നം കാണുകയും പൊരുതി ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗായികയുടെ വേഷം അവർ അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/web-stories/hindi/from-a-child-artist-to-working-in-aashiqui-3-a-look-back-at-jennifer-wingets-career/photostory/94045257.cms|title=From a child artist to working in Aashiqui 3: A look back at Jennifer Winget's career|access-date=2024-03-25|website=timesofindia.indiatimes.com}}</ref> പിന്നീട് ''കസൗതി സിന്ദഗി കേ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ശ്വേത തിവാരി അവതരിപ്പിച്ച കഥാപാത്രത്തിന്റെ മകളായ സ്നേഹ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. അവരുടെ ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനം പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി.<ref name="ride2" /> തുടർന്ന് കവിത കൗശിക്കിന് പകരം ''ക്യാ ഹോഗ നിമ്മോ കാ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ നതാഷ എന്ന കഥാപാത്രമായി അഭിനയിച്ചു. 2007 ൽ സ്റ്റാർപ്ലസ് ജനപ്രിയ നാടകീയ പരമ്പരയായ ''കഹിൻ ടു ഹോഗയിൽ'' സ്വെറ്റ്‌ലാന എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. 2007 മുതൽ 2009 വരെ സ്റ്റാർപ്ലസ് പരമ്പരയായ സംഗത്തിൽ ഗംഗാ ഭാട്ടിയ എന്ന സ്ത്രീ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. 2008-ൽ, സ്റ്റാർ വണ്ണിന്റെ ഡാൻസ് റിയാലിറ്റി ഷോയായ ''സരാ നാച്ച് കെ ദിഖ 1''-ൽ പങ്കെടുക്കുകയും ഷോയിലെ വിജയിയായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/dancing-for-a-cause/articleshow/6063215.cms|title=Dancing for a cause|website=Times of India|date=19 June 2010}}</ref> ആദ്യത്തേതിൽ വിജയിച്ചതിന് ശേഷം, 2009-2010-ൽ ദേഖ് ഇന്ത്യ ദേഖിനൊപ്പം ഷോയുടെ രണ്ടാം സീസണിലും ''ലാഫർ കെ ഫട്കെ'' എന്ന കോമഡി ഷോയിലും അവതാരകയായി.<ref name="Laughterke" /> == ഇതും കാണുക == * ഹിന്ദി ടെലിവിഷൻ നടിമാരുടെ പട്ടിക * ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാരുടെ പട്ടിക * [[ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടികളുടെ പട്ടിക|ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാരുടെ പട്ടിക]] == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Commons}} * {{IMDb name|1764355}} * {{Bollywood Hungama person|jennifer-winget}} {{Navboxes}}{{Authority Control}}{{DEFAULTSORT:Winget, Jennifer}} [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 7tt6yrxv0oceupzc2kyk5pgmkejfwc1 0 663117 4614811 4614797 2026-04-23T13:04:42Z CRICKETMANIAC303 142111 4614811 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി) * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title= |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം'' * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | — || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | — || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] ly9dmkmwv75w73v7w1kbgtpi3jbfr7z 4614812 4614811 2026-04-23T13:05:02Z CRICKETMANIAC303 142111 4614812 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി) * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം'' * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | — || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | — || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] 4t9t83yq5w02xem426j4wk8l7r4umk1 4614813 4614812 2026-04-23T13:06:40Z CRICKETMANIAC303 142111 4614813 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി) * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം'' * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] t7ehnwsqqtucovdvahf6my9s1xygiv2 4614814 4614813 2026-04-23T13:07:04Z CRICKETMANIAC303 142111 4614814 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി) * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം'' * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=Namukku Paarkkuvan Munthirithoppukal: Evergreen couple Solomon-Sofia is back!}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] llmfcbij8p6l7rk22amolmdygjof7d9 4614816 4614814 2026-04-23T13:08:04Z CRICKETMANIAC303 142111 4614816 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി) * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/television/actor-kishore-peethambaran-recalls-the-dark-phase-in-life-in-flowers-oru-kodi-show-090348.html |title= |work=Filmibeat}}</ref> * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=Namukku Paarkkuvan Munthirithoppukal: Evergreen couple Solomon-Sofia is back!}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] n6qrv1cla4z7vpafncu8ugrp00vh3kq 4614817 4614816 2026-04-23T13:08:25Z CRICKETMANIAC303 142111 4614817 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി) * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/television/actor-kishore-peethambaran-recalls-the-dark-phase-in-life-in-flowers-oru-kodi-show-090348.html |title=വിറയൽ കാരണം നടക്കാൻ പറ്റില്ല, എല്ലാ മാസവും ആശുപത്രിയിൽ; മരണത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടുവെന്ന് കിഷോർ|work=Filmibeat}}</ref> * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=Namukku Paarkkuvan Munthirithoppukal: Evergreen couple Solomon-Sofia is back!}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] 7wec3y04dsvsxntijz88qhl9tywt12f 4614818 4614817 2026-04-23T13:09:33Z CRICKETMANIAC303 142111 /* ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ */ 4614818 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി)<ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/television/actor-kishore-peethambaran-recalls-the-dark-phase-in-life-in-flowers-oru-kodi-show-090348.html |title=വിറയൽ കാരണം നടക്കാൻ പറ്റില്ല, എല്ലാ മാസവും ആശുപത്രിയിൽ; മരണത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടുവെന്ന് കിഷോർ|work=Filmibeat}}</ref> * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=Namukku Paarkkuvan Munthirithoppukal: Evergreen couple Solomon-Sofia is back!}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] rkcxuuf3ialyozzi9jldna3wej65nc9 4614820 4614818 2026-04-23T13:12:24Z CRICKETMANIAC303 142111 4614820 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി)<ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/television/actor-kishore-peethambaran-recalls-the-dark-phase-in-life-in-flowers-oru-kodi-show-090348.html |title=വിറയൽ കാരണം നടക്കാൻ പറ്റില്ല, എല്ലാ മാസവും ആശുപത്രിയിൽ; മരണത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടുവെന്ന് കിഷോർ|work=Filmibeat}}</ref> * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=Namukku Paarkkuvan Munthirithoppukal: Evergreen couple Solomon-Sofia is back!}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/tv/celebrity-news/actor-kishor-peethambaran-s-life-story-he-is-struggling-with-liver-disease-and-brain-disease/articleshow/121153699.cms|title=|work=Samayam Malayalam}}</ref> || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] 6zgqnpj2tokx3lr7xkl9bdtibkwdjkf 4614821 4614820 2026-04-23T13:13:10Z CRICKETMANIAC303 142111 4614821 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി)<ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/television/actor-kishore-peethambaran-recalls-the-dark-phase-in-life-in-flowers-oru-kodi-show-090348.html |title=വിറയൽ കാരണം നടക്കാൻ പറ്റില്ല, എല്ലാ മാസവും ആശുപത്രിയിൽ; മരണത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടുവെന്ന് കിഷോർ|work=Filmibeat}}</ref> * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=Namukku Paarkkuvan Munthirithoppukal: Evergreen couple Solomon-Sofia is back!}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/tv/celebrity-news/actor-kishor-peethambaran-s-life-story-he-is-struggling-with-liver-disease-and-brain-disease/articleshow/121153699.cms|title=വില്ലനാണ് പക്ഷേ ജീവിതത്തിൽ സാധു! ലിവർ ഡിസീസും തലച്ചോറിലെ മുഴയും ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ചു; പതിനായിരങ്ങളുടെ മരുന്നിൽ ജീവിതം|work=Samayam Malayalam}}</ref> || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] 0u8kae36iinx4pwcf6552lwnibzhyk0 4614822 4614821 2026-04-23T13:14:17Z CRICKETMANIAC303 142111 4614822 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി)<ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/television/actor-kishore-peethambaran-recalls-the-dark-phase-in-life-in-flowers-oru-kodi-show-090348.html |title=വിറയൽ കാരണം നടക്കാൻ പറ്റില്ല, എല്ലാ മാസവും ആശുപത്രിയിൽ; മരണത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടുവെന്ന് കിഷോർ|work=Filmibeat}}</ref> * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/news/justin/2026/04/07/kishor-peethambaran-malayalam-serial-actor-health-struggle-story-repost.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=Namukku Paarkkuvan Munthirithoppukal: Evergreen couple Solomon-Sofia is back!}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/tv/celebrity-news/actor-kishor-peethambaran-s-life-story-he-is-struggling-with-liver-disease-and-brain-disease/articleshow/121153699.cms|title=വില്ലനാണ് പക്ഷേ ജീവിതത്തിൽ സാധു! ലിവർ ഡിസീസും തലച്ചോറിലെ മുഴയും ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ചു; പതിനായിരങ്ങളുടെ മരുന്നിൽ ജീവിതം|work=Samayam Malayalam}}</ref> || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] fnsmpnxhqrbh3urstu7ww3kq7lqzt2h 4614823 4614822 2026-04-23T13:15:10Z CRICKETMANIAC303 142111 4614823 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി)<ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/television/actor-kishore-peethambaran-recalls-the-dark-phase-in-life-in-flowers-oru-kodi-show-090348.html |title=വിറയൽ കാരണം നടക്കാൻ പറ്റില്ല, എല്ലാ മാസവും ആശുപത്രിയിൽ; മരണത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടുവെന്ന് കിഷോർ|work=Filmibeat}}</ref> * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/news/justin/2026/04/07/kishor-peethambaran-malayalam-serial-actor-health-struggle-story-repost.html|title=എന്തു പണിയെടുക്കാനും മടിയുണ്ടായിരുന്നില്ല; ആനയ്ക്ക് തടി എടുക്കാൻ പോകും, കല്ലുപണി, ടൈൽപണി, അധ്യാപനം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=Namukku Paarkkuvan Munthirithoppukal: Evergreen couple Solomon-Sofia is back!}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/tv/celebrity-news/actor-kishor-peethambaran-s-life-story-he-is-struggling-with-liver-disease-and-brain-disease/articleshow/121153699.cms|title=വില്ലനാണ് പക്ഷേ ജീവിതത്തിൽ സാധു! ലിവർ ഡിസീസും തലച്ചോറിലെ മുഴയും ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ചു; പതിനായിരങ്ങളുടെ മരുന്നിൽ ജീവിതം|work=Samayam Malayalam}}</ref> || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] 9qq3m1ydv6qybbd7dh9hdfd30rnc33i 4614824 4614823 2026-04-23T13:18:06Z CRICKETMANIAC303 142111 4614824 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി)<ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/television/actor-kishore-peethambaran-recalls-the-dark-phase-in-life-in-flowers-oru-kodi-show-090348.html |title=വിറയൽ കാരണം നടക്കാൻ പറ്റില്ല, എല്ലാ മാസവും ആശുപത്രിയിൽ; മരണത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടുവെന്ന് കിഷോർ|work=Filmibeat}}</ref> * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/news/justin/2026/04/07/kishor-peethambaran-malayalam-serial-actor-health-struggle-story-repost.html|title=എന്തു പണിയെടുക്കാനും മടിയുണ്ടായിരുന്നില്ല; ആനയ്ക്ക് തടി എടുക്കാൻ പോകും, കല്ലുപണി, ടൈൽപണി, അധ്യാപനം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു''<ref>{{cite web|url=https://nettv4u.com/celebrity/malayalam/actor/kishore-peethambaran|work=NETTV4U|title=Kishore Peethambaran}}</ref>|| — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=Namukku Paarkkuvan Munthirithoppukal: Evergreen couple Solomon-Sofia is back!}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/tv/celebrity-news/actor-kishor-peethambaran-s-life-story-he-is-struggling-with-liver-disease-and-brain-disease/articleshow/121153699.cms|title=വില്ലനാണ് പക്ഷേ ജീവിതത്തിൽ സാധു! ലിവർ ഡിസീസും തലച്ചോറിലെ മുഴയും ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ചു; പതിനായിരങ്ങളുടെ മരുന്നിൽ ജീവിതം|work=Samayam Malayalam}}</ref> || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] 0wbuq0nt1ujh7c8pfehe1imptca1afi 4614826 4614824 2026-04-23T13:21:12Z CRICKETMANIAC303 142111 4614826 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി)<ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/television/actor-kishore-peethambaran-recalls-the-dark-phase-in-life-in-flowers-oru-kodi-show-090348.html |title=വിറയൽ കാരണം നടക്കാൻ പറ്റില്ല, എല്ലാ മാസവും ആശുപത്രിയിൽ; മരണത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടുവെന്ന് കിഷോർ|work=Filmibeat}}</ref> * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/news/justin/2026/04/07/kishor-peethambaran-malayalam-serial-actor-health-struggle-story-repost.html|title=എന്തു പണിയെടുക്കാനും മടിയുണ്ടായിരുന്നില്ല; ആനയ്ക്ക് തടി എടുക്കാൻ പോകും, കല്ലുപണി, ടൈൽപണി, അധ്യാപനം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | — || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു''<ref>{{cite web|url=https://nettv4u.com/celebrity/malayalam/actor/kishore-peethambaran|work=NETTV4U|title=Kishore Peethambaran}}</ref>|| — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്''<ref>{{Cite news|title=Chempattu Serial On Asianet, Starting From 10th July 2017 At 9.00 P.M|url=https://www.keralatv.in/chempattu-serial-asianet/|website=Kerala TV}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=Namukku Paarkkuvan Munthirithoppukal: Evergreen couple Solomon-Sofia is back!}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/tv/celebrity-news/actor-kishor-peethambaran-s-life-story-he-is-struggling-with-liver-disease-and-brain-disease/articleshow/121153699.cms|title=വില്ലനാണ് പക്ഷേ ജീവിതത്തിൽ സാധു! ലിവർ ഡിസീസും തലച്ചോറിലെ മുഴയും ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ചു; പതിനായിരങ്ങളുടെ മരുന്നിൽ ജീവിതം|work=Samayam Malayalam}}</ref> || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] qew8wg0hpfkck4qu00fi6onjzcjhmyp 4614830 4614826 2026-04-23T13:48:48Z CRICKETMANIAC303 142111 /* അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ */ 4614830 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിഷോർ പീതാംബരൻ | image = | caption = | birth_place = പാലോട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരളം | occupation = അഭിനേതാവ് | years_active = 2000–നിലവിൽ }} '''കിഷോർ പീതാംബരൻ''' മലയാള ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ രംഗത്തെ ഒരു അഭിനേതാവാണ്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായ അദ്ദേഹം മുന്നൂറിലധികം ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും നിരവധി സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ ''ഹരിചന്ദനം'' എന്ന പരമ്പരയിലെ മഹാദേവൻ എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഏറെ പ്രശസ്തനായത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/tv/2024/04/10/actor-kishore-peethambaran-about-his-health-issues.html|title=ആ മുഴ ഇനിയും വളർന്നാൽ എന്റെ കാഴ്ചയും നഷ്ടപ്പെടും: നടൻ കിഷോർ പീതാംബരൻ|publisher=Manorama Online|language=ml}}</ref> == ജീവചരിത്രം == തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പാലോട് സ്വദേശിയാണ് കിഷോർ. അഭിനയത്തോടുള്ള താല്പര്യം കാരണം അദ്ദേഹം പ്രൊഫഷണൽ നാടക രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നു. നവോദയ, ഉദയ, അനന്തപുരി, ദേശാഭിമാനി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സമിതികളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി തിയേറ്റേഴ്സിന്റെ ''എ.കെ.ജി'' എന്ന നാടകത്തിൽ എ.കെ.ജിയുടെ വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. ദൂരദർശൻ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' എന്ന സീരിയലിലെ വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം മിനിസ്‌ക്രീനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കുന്നത്. വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയാണ് തുടക്കത്തിൽ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടത്. === ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ === അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച പ്രധാന പരമ്പരകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: * ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' (വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി)<ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/movies/2023/02/03/kishore-peethambaran-actor-about-his-bad-time-special.html|title=കാഴ്ച എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നഷ്ടമാകാം: കിഷോറിന്റെ സങ്കടകാലം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> * ''ഹരിചന്ദനം'' (മഹാദേവൻ)<ref>{{cite web|url=https://www.keralatv.in/harichandanam-new-serial-on-asianet/?amp|title=Harichandanam – Malayalam Television Serial On Asianet Channel |work=Kerala TV}}</ref> * ''സസ്‌നേഹം''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/television/actor-kishore-peethambaran-recalls-the-dark-phase-in-life-in-flowers-oru-kodi-show-090348.html |title=വിറയൽ കാരണം നടക്കാൻ പറ്റില്ല, എല്ലാ മാസവും ആശുപത്രിയിൽ; മരണത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടുവെന്ന് കിഷോർ|work=Filmibeat}}</ref> * ''സ്ത്രീജന്മം'' * ''ഊമക്കുയിൽ'' * ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' * ''ഭാഗ്യജാതകം'' * ''സീത'' * ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' (ഭീമൻ) * ''കുടുംബവിളക്ക്'' * ''മഴ തോരും മുൻപേ'' (ബാലചന്ദ്രൻ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/tv-actor-kishore-peethambarans-real-life-struggle-if-the-cyst-grows-eyesight-will-be-lost/articleshow/126515683.cms|title=TV actor Kishore Peethambaran's real-life struggle: "If the cyst grows, eyesight will be lost"|access-date=2026-04-12|date=2025-12-10|website=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> === ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) * ''ദി കിംഗ് ആന്റ് ദി കമ്മീഷണർ'' (2012) * ''സിംഹാസനം'' (2012) * ''തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ'' (2015) == വ്യക്തിജീവിതം == തലച്ചോറിലെ പീയൂഷ ഗ്രന്ഥിയിൽ (Pituitary Gland) ബാധിച്ച മുഴയും കരളിലെ അസുഖവും കാരണം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനാൾ അഭിനയരംഗത്തുനിന്നും വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/news/justin/2026/04/07/kishor-peethambaran-malayalam-serial-actor-health-struggle-story-repost.html|title=എന്തു പണിയെടുക്കാനും മടിയുണ്ടായിരുന്നില്ല; ആനയ്ക്ക് തടി എടുക്കാൻ പോകും, കല്ലുപണി, ടൈൽപണി, അധ്യാപനം|publisher=Vanitha|language=ml}}</ref> == അഭിനയിച്ച പരമ്പരകൾ == കിഷോർ പീതാംബരൻ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകൾ താഴെ നൽകുന്നു: {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പരമ്പര !! കഥാപാത്രം !! ചാനൽ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2002 || ''അങ്ങാടിപ്പാട്ട്'' || വിഷ്ണു നമ്പൂതിരി || — || അരങ്ങേറ്റം |- | 2010 || ''ഹരിചന്ദനം'' || മഹാദേവൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || ജനപ്രീതി നേടിയ വേഷം |- | 2008 || ''ശ്രീമഹാഭാഗവതം'' || ഭീമൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''അലകൾ'' || അച്ചു || — || |- | — || ''സാഗരം'' || — || — || |- | — || ''ഊമക്കുയിൽ'' || — || — || |- | — || ''സ്ത്രീജന്മം'' || — || — || |- | 2009 || ''അക്കരെയിക്കരെ'' || — || — || |- | 2009 || ''വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2010 || ''ലിപ്സ്റ്റിക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2010 || ''പൊന്നും പൂവും'' || — || അമൃത ടി.വി. || |- | 2012 || ''വൃന്ദാവനം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2013 || ''സരയു''<ref>https://nettv4u.com/about/malayalam/tv-serials/sarayu</ref><ref>https://www.vinodadarshan.com/2013/10/sarayu-serial-cast-actors-and-actress.html?m=1</ref> || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2014 || ''വധു''<ref>{{cite web|url=https://nettv4u.com/celebrity/malayalam/actor/kishore-peethambaran|work=NETTV4U|title=Kishore Peethambaran}}</ref>|| — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | 2015 || ''മേഘസന്ദേശം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | 2016 || ''മഞ്ഞുരുകും കാലം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | 2016 || ''പകിട പന്ത്രണ്ട്'' || — || ജനം ടി.വി. || |- | 2017 || ''ചെമ്പട്ട്''<ref>{{Cite news|title=Chempattu Serial On Asianet, Starting From 10th July 2017 At 9.00 P.M|url=https://www.keralatv.in/chempattu-serial-asianet/|website=Kerala TV}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2018 || ''ഉണ്ണിമായ''<ref>https://nettv4u.com/about/malayalam/tv-serials/unnimaya</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2020 || ''നമുക്ക് പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ''<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/namukku-paarkkuvan-munthirithoppukal-evergreen-couple-solomon-sofia-is-back/articleshow/76466471.cms|work=The Times of India|title=Namukku Paarkkuvan Munthirithoppukal: Evergreen couple Solomon-Sofia is back!}}</ref> || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2021 || ''സസ്‌നേഹം'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | 2024 || ''മഴ തോരും മുൻപേ'' || ബാലചന്ദ്രൻ || ഏഷ്യാനെറ്റ് || തിരിച്ചുവരവ് |- | — || ''ഭാഗ്യജാതകം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''സീത'' || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''ജാനി'' || — || — || |- | — || ''കുട്ടിക്കുറുമ്പൻ'' || — || — || |- | — || ''സുഖമോ ദേവി''<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/tv/celebrity-news/actor-kishor-peethambaran-s-life-story-he-is-struggling-with-liver-disease-and-brain-disease/articleshow/121153699.cms|title=വില്ലനാണ് പക്ഷേ ജീവിതത്തിൽ സാധു! ലിവർ ഡിസീസും തലച്ചോറിലെ മുഴയും ജീവിതം മാറ്റിമറിച്ചു; പതിനായിരങ്ങളുടെ മരുന്നിൽ ജീവിതം|work=Samayam Malayalam}}</ref> || — || ഫ്ലവേഴ്സ് ടി.വി. || |- | — || ''സ്നേഹതീരം'' || — || ദൂരദർശൻ || |- | — || ''മനസ്സു പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''അമ്മുവിന്റെ അമ്മ''<ref>https://www.vinodadarshan.com/2017/03/ammuvinte-amma-cast-actors-actress.html?m=1</ref> || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഭ്രമണം'' || — || മഴവിൽ മനോരമ || |- | — || ''ഡ്രാക്കുള'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ഗീതാഞ്ജലി'' || — || സൂര്യ ടി.വി. || |- | — || ''കൃത്യം'' || — || കൈരളി ടി.വി. || |- | — || ''കുഞ്ഞാലി മരക്കാർ'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''കുടുംബവിളക്ക്'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത'' || — || ഏഷ്യാനെറ്റ് || |- | — || ''മനംപോലെ മംഗല്യം'' || — || സീ കേരളം || |} == അവലംബം == {{Reflist}} [[Category:മലയാളം ടെലിവിഷൻ അഭിനേതാക്കൾ]] [[Category:മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] 4g1lwgyfou9zrsm9xs2hhgjlv48wl9e 0 663726 4614829 4614250 2026-04-23T13:40:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4614829 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Josekutty Panackal}} [[പ്രമാണം:Josekutty Panackal.jpg|ലഘുചിത്രം]] '''ജോസ്‍കുട്ടി പനയ്ക്കൽ''' മലയാള മനോരമയിലെ പിക്ചർ എഡിറ്ററും പ്രമുഖനായ ഒരു ഫോട്ടോ ജേണലിസ്റ്റുമാണ്. ഏറ്റവുമധികം വാർത്താചിത്രങ്ങൾ പകർത്തി ഇലക്ട്രോണിക് ഫോർമാറ്റിൽ ഫയൽ ചെയ്ത വ്യക്തി എന്ന നിലയിൽ തുടർച്ചയായ നാല് വർഷങ്ങളിൽ യുണീക് ബുക് ഓഫ് [https://www.uniqueworldrecords.com/records/posts/most-news-images-shot-by-an-individual റെക്കോർഡ്സ്] ലിംകാ ബുക്ക് ഓഫ് [https://www.scribd.com/document/41587006/Current-Affairs-Quiz-April#content=query:josekutty,pageNum:3,indexOnPage:0,bestMatch:false റെക്കോർഡ്സ്] (2010–2013) എന്നിവയിൽ ഇടംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. === ജീവിതരേഖ === കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കപ്പാട്ട് ജോസഫിന്റെയും സിസിലിയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. ധനതത്വശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടിയ ശേഷം മാസ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ആൻഡ് ജേണലിസത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും കമ്പ്യൂട്ടർ ആപ്ലിക്കേഷനിൽ ബിരുദാനന്തര ഡിപ്ലോമയും കരസ്ഥമാക്കി. മലേഷ്യയിൽ വെച്ച് രാജ്യാന്തര പത്രസംഘടനയായ വാൻ ഇഫ്രയുടെ (WAN-IFRA) സ്പോർട്സ് ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ പ്രത്യേക പരിശീലനം നേടിയിട്ടുണ്ട്. === ഔദ്യോഗിക ജീവിതം === മലയാള മനോരമയിൽ പിക്ചർ എഡിറ്ററായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇദ്ദേഹം, കേരള പത്രപ്രവർത്തക യൂണിയൻ (KUWJ) തൃശൂർ ജില്ലാ ഘടകം ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന നിർവാഹകസമിതി അംഗം എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചൈനയിൽ നടന്ന ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിലെ അനുഭവങ്ങൾ കോർത്തിണക്കി അദ്ദേഹം രചിച്ച പുസ്തകമാണ് '''കാണാപ്പുറം'''.[https://dcbookstore.com/books/oru-pathraphotographarude-anubhavakkurippu ] === കൃതികൾ === [http://%5Bhttps://dcbookstore.com/books/oru-pathraphotographarude-anubhavakkurippu%20%5D കാണാപ്പുറം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} === പുരസ്കാരങ്ങൾ === ഒട്ടേറെ ദേശീയ-രാജ്യാന്തര പുരസ്കാരങ്ങൾ ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്: * റെഡ് ഇങ്ക് (Red Ink) പുരസ്കാരം (2019) - മുംബൈ പ്രസ് ക്ലബ്ബ്.[https://mumbaipressclub.com/pages/redink2019-winners] * ജി.വി. രാജ സ്പോർട്സ് ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് (2023)[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2023/05/11/malayala-manorama-josekutty-panakkal-wins-gv-raja-media-award.html]. * യൂണിസെഫ് (UNICEF) ഫോട്ടോഗ്രാഫി അവാർഡ് (2018).[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2018/02/17/manorama-gets-seven-unicef-awards.html] * പ്രഥമ ഗഫൂർ മൂടാടി രാജ്യാന്തര ന്യൂസ് ഫോട്ടോ പുരസ്കാരം (2022)[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2022/12/16/malayala-manorama-photographer-josekutty-panackal-award-kuwait.html] * ലിംകാ ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സ് (2010, 2011, 2012, 2013).[https://www.scribd.com/document/41587006/Current-Affairs-Quiz-April]<ref>https://www.uniqueworldrecords.com/records/posts/most-news-images-shot-by-an-individual</ref> * യുണീക് ബുക്ക് ഓഫ് വേൾഡ് റെക്കോർഡ്സ് (2014).[https://www.uniqueworldrecords.com/records/posts/most-news-images-shot-by-an-individual] * കേരള സ്പോർട്സ് കൗൺസിൽ പുരസ്കാരം <ref>https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2023/05/10/kerala-sports-council-award-for-josekutty-panackal.html</ref> ==അവലംബം== <references/> 3. https://www.youtube.com/watch?v=DKZI_QK8x44 4. https://dcbookstore.com/books/oru-pathraphotographarude-anubhavakkurippu [[വർഗ്ഗം:നിശ്ചലചിത്ര ഛായാഗ്രാഹകർ]] [[വർഗ്ഗം:മാധ്യമ പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മാധ്യമ പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളി മാധ്യമ പ്രവർത്തകർ]] e4smchylkpq0ij0hdw8eysgnku4poes 3 666792 4614834 2026-04-23T14:31:36Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614834 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Bakjb | Bakjb | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:31, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) m1w6zdkc7zwdw2sm1j6eddqqnmvfhiu 0 666793 4614835 2026-04-23T14:38:38Z Dvellakat 4080 "[[:en:Special:Redirect/revision/1288101303|Jamni River]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4614835 wikitext text/x-wiki {{Infobox river|name=Jamni River|name_other=|name_etymology=<!---------------------- IMAGE & MAP -->|image=|image_size=250 px|image_caption=|map=India rivers and lakes map.svg|map_size=|map_caption=Map of the rivers and lakes in India|pushpin_map=India|pushpin_map_size=|pushpin_map_caption=Location of the river in India <!---------------------- LOCATION -->|subdivision_type1=Country|subdivision_name1=[[India]]|subdivision_type2=State|subdivision_name2=[[Madhya Pradesh]]|subdivision_type3=City and Towns|subdivision_name3=[[Tikamgarh]], [[Mohangarh]]|subdivision_type4=|subdivision_name4=|subdivision_type5=|subdivision_name5=<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->|length=|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg=|discharge1_max=<!---------------------- BASIN FEATURES -->|source1=|source1_location=[[Sagar District]], [[Madhya Pradesh]], [[India]]|source1_coordinates={{coord|25|13|N|78|35|E}}|source1_elevation=|mouth=[[Betwa River]]|mouth_location=[[Madhya Pradesh]], [[India]]|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|progression=|river_system=|basin_size=|tributaries_left=|tributaries_right=|custom_label=|custom_data=|extra=}}ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ഒരു [[നദി]] '''ജമിനി നദി'''. [[ബേത്വാ നദി|വേത്രാവദി നദിയുടെ]] ഒരു പ്രധാന പോഷകനദിയാണിത്. ഏകദേശം 201 കിമി നീളമുള്ള ഈ നദി വിന്ധ്യ പർവ്വതനിരയിലെ സാഗർ ജില്ല നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് മദൻപൂർ ഗ്രാമത്തിനടുത്തുള്ള ലളിത്പൂർ ജില്ലയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇത് ഓർച്ചക്ക് സമീപം [[ബേത്വാ നദി|ബെത്വ നദി]]<nowiki/>യുമായി ചേരുന്നു. == പ്രാധാന്യം == മധ്യപ്രദേശിലൂടേ 29 കി.മീ യും , ഉത്തർപ്രദേശിൽ 87 കി.മീ യും ചേർത്ത് ഒഴുകുന്ന ഇത് രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു അതിർത്തി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ടികാംഗഢ് നഗരത്തിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കുന്നതും ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് മേഖലയ്ക്ക് നിർണായകമായ ഒരു ജലസ്രോതസ്സായി വർത്തിക്കുന്നതും ഈ നദിയാണ്. {| class="wikitable" !ഇതരനാമങ്ങൾഃ |ജമ്മിനി, ജമ്മിനി നദി, ജമ്മിണി നദി, ജമ്നി നദി |- !ടൈപ്പ് ചെയ്യുകഃ |അരുവി-കരയിലെ ഒരു ചാനലിൽ താഴ്ന്ന നിലയിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന ഒഴുകുന്ന ജലത്തിന്റെ ഒരു ശേഖരം |- !Mindat.org പ്രദേശം |നിവാരി ജില്ല, മധ്യപ്രദേശ്, ഇന്ത്യ |- !പ്രദേശംഃ |മധ്യപ്രദേശ്, ഇന്ത്യ |- !അക്ഷാംശംഃ |25°22 '25 "N |- !രേഖാംശംഃ |78°39 '31 "E |- !ലാറ്റ്/ലോംഗ് (Dec: |25.37365,78.65885 |- !കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥ തരംഃ |Csa:ഉഷ്ണ-വേനൽ മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥ |} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://wikimapia.org/#lat=25.331226&lon=78.661423&z=13&l=0&m=h&v=2&search=jamni%20river വിക്കിമാപ്പിയഃ ജാംനി നദി ബെത്വ നദിയുമായി സംഗമിക്കുന്നു] * https://www.mindat.org/feature-1269310.html [[വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിലെ നദികൾ]] 35cvxkg3r0p807akjbzy2f7f10outmw 4614836 4614835 2026-04-23T14:40:45Z Dvellakat 4080 4614836 wikitext text/x-wiki {{Infobox river|name=Jamni River|name_other=|name_etymology=<!---------------------- IMAGE & MAP -->|image=|image_size=250 px|image_caption=|map=India rivers and lakes map.svg|map_size=|map_caption=Map of the rivers and lakes in India|pushpin_map=India|pushpin_map_size=|pushpin_map_caption=Location of the river in India <!---------------------- LOCATION -->|subdivision_type1=Country|subdivision_name1=[[India]]|subdivision_type2=State|subdivision_name2=[[Madhya Pradesh]]|subdivision_type3=City and Towns|subdivision_name3=[[Tikamgarh]], [[Mohangarh]]|subdivision_type4=|subdivision_name4=|subdivision_type5=|subdivision_name5=<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->|length=|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg=|discharge1_max=<!---------------------- BASIN FEATURES -->|source1=|source1_location=[[Sagar District]], [[Madhya Pradesh]], [[India]]|source1_coordinates={{coord|25|13|N|78|35|E}}|source1_elevation=|mouth=[[Betwa River]]|mouth_location=[[Madhya Pradesh]], [[India]]|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|progression=|river_system=|basin_size=|tributaries_left=|tributaries_right=|custom_label=|custom_data=|extra=}}ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ഒരു [[നദി]] '''ജമിനി നദി'''. [[ബേത്വാ നദി|വേത്രാവദി നദിയുടെ]] ഒരു പ്രധാന പോഷകനദിയാണിത്. ഏകദേശം 201 കിമി നീളമുള്ള ഈ നദി വിന്ധ്യ പർവ്വതനിരയിലെ സാഗർ ജില്ല നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് മദൻപൂർ ഗ്രാമത്തിനടുത്തുള്ള ലളിത്പൂർ ജില്ലയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇത് ഓർച്ചക്ക് സമീപം [[ബേത്വാ നദി|ബെത്വ നദി]]<nowiki/>യുമായി ചേരുന്നു. == പ്രാധാന്യം == മധ്യപ്രദേശിലൂടേ 29 കി.മീ യും , ഉത്തർപ്രദേശിൽ 87 കി.മീ യും ചേർത്ത് ഒഴുകുന്ന ഇത് രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു അതിർത്തി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ടികാംഗഢ് നഗരത്തിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കുന്നതും ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് മേഖലയ്ക്ക് നിർണായകമായ ഒരു ജലസ്രോതസ്സായി വർത്തിക്കുന്നതും ഈ നദിയാണ്.<ref>https://testbook.com/mppsc-preparation/rivers-of-madhya-pradesh</ref> {| class="wikitable" !ഇതരനാമങ്ങൾഃ |ജമ്മിനി, ജമ്മിനി നദി, ജമ്മിണി നദി, ജമ്നി നദി |- !ടൈപ്പ് ചെയ്യുകഃ |അരുവി-കരയിലെ ഒരു ചാനലിൽ താഴ്ന്ന നിലയിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന ഒഴുകുന്ന ജലത്തിന്റെ ഒരു ശേഖരം |- !Mindat.org പ്രദേശം |നിവാരി ജില്ല, മധ്യപ്രദേശ്, ഇന്ത്യ |- !പ്രദേശംഃ |മധ്യപ്രദേശ്, ഇന്ത്യ |- !അക്ഷാംശംഃ |25°22 '25 "N |- !രേഖാംശംഃ |78°39 '31 "E |- !ലാറ്റ്/ലോംഗ് (Dec: |25.37365,78.65885 |- !കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥ തരംഃ |Csa:ഉഷ്ണ-വേനൽ മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥ |} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://wikimapia.org/#lat=25.331226&lon=78.661423&z=13&l=0&m=h&v=2&search=jamni%20river വിക്കിമാപ്പിയഃ ജാംനി നദി ബെത്വ നദിയുമായി സംഗമിക്കുന്നു] * https://www.mindat.org/feature-1269310.html [[വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിലെ നദികൾ]] lrwc1jh27zxwrjr64vspybnkr2vnvfq 4614838 4614836 2026-04-23T14:42:29Z Dvellakat 4080 /* പുറംകണ്ണികൾ */ 4614838 wikitext text/x-wiki {{Infobox river|name=Jamni River|name_other=|name_etymology=<!---------------------- IMAGE & MAP -->|image=|image_size=250 px|image_caption=|map=India rivers and lakes map.svg|map_size=|map_caption=Map of the rivers and lakes in India|pushpin_map=India|pushpin_map_size=|pushpin_map_caption=Location of the river in India <!---------------------- LOCATION -->|subdivision_type1=Country|subdivision_name1=[[India]]|subdivision_type2=State|subdivision_name2=[[Madhya Pradesh]]|subdivision_type3=City and Towns|subdivision_name3=[[Tikamgarh]], [[Mohangarh]]|subdivision_type4=|subdivision_name4=|subdivision_type5=|subdivision_name5=<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->|length=|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg=|discharge1_max=<!---------------------- BASIN FEATURES -->|source1=|source1_location=[[Sagar District]], [[Madhya Pradesh]], [[India]]|source1_coordinates={{coord|25|13|N|78|35|E}}|source1_elevation=|mouth=[[Betwa River]]|mouth_location=[[Madhya Pradesh]], [[India]]|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|progression=|river_system=|basin_size=|tributaries_left=|tributaries_right=|custom_label=|custom_data=|extra=}}ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ഒരു [[നദി]] '''ജമിനി നദി'''. [[ബേത്വാ നദി|വേത്രാവദി നദിയുടെ]] ഒരു പ്രധാന പോഷകനദിയാണിത്. ഏകദേശം 201 കിമി നീളമുള്ള ഈ നദി വിന്ധ്യ പർവ്വതനിരയിലെ സാഗർ ജില്ല നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് മദൻപൂർ ഗ്രാമത്തിനടുത്തുള്ള ലളിത്പൂർ ജില്ലയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇത് ഓർച്ചക്ക് സമീപം [[ബേത്വാ നദി|ബെത്വ നദി]]<nowiki/>യുമായി ചേരുന്നു. == പ്രാധാന്യം == മധ്യപ്രദേശിലൂടേ 29 കി.മീ യും , ഉത്തർപ്രദേശിൽ 87 കി.മീ യും ചേർത്ത് ഒഴുകുന്ന ഇത് രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു അതിർത്തി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ടികാംഗഢ് നഗരത്തിലേക്ക് വെള്ളം എത്തിക്കുന്നതും ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് മേഖലയ്ക്ക് നിർണായകമായ ഒരു ജലസ്രോതസ്സായി വർത്തിക്കുന്നതും ഈ നദിയാണ്.<ref>https://testbook.com/mppsc-preparation/rivers-of-madhya-pradesh</ref> {| class="wikitable" !ഇതരനാമങ്ങൾഃ |ജമ്മിനി, ജമ്മിനി നദി, ജമ്മിണി നദി, ജമ്നി നദി |- !ടൈപ്പ് ചെയ്യുകഃ |അരുവി-കരയിലെ ഒരു ചാനലിൽ താഴ്ന്ന നിലയിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന ഒഴുകുന്ന ജലത്തിന്റെ ഒരു ശേഖരം |- !Mindat.org പ്രദേശം |നിവാരി ജില്ല, മധ്യപ്രദേശ്, ഇന്ത്യ |- !പ്രദേശംഃ |മധ്യപ്രദേശ്, ഇന്ത്യ |- !അക്ഷാംശംഃ |25°22 '25 "N |- !രേഖാംശംഃ |78°39 '31 "E |- !ലാറ്റ്/ലോംഗ് (Dec: |25.37365,78.65885 |- !കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥ തരംഃ |Csa:ഉഷ്ണ-വേനൽ മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥ |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://wikimapia.org/#lat=25.331226&lon=78.661423&z=13&l=0&m=h&v=2&search=jamni%20river വിക്കിമാപ്പിയഃ ജാംനി നദി ബെത്വ നദിയുമായി സംഗമിക്കുന്നു] * https://www.mindat.org/feature-1269310.html [[വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിലെ നദികൾ]] apltmu5wjnckch8o08y6ou9sko1xkmb 3 666794 4614848 2026-04-23T16:56:23Z J ansari 101908 J ansari എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ранко Николић]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ран-кан]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Ранко Николић|Ранко Николић]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Ран-кан|Ран-кан]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4614848 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ран-кан]] 94fwavwxfq61w7gf7bz2o9ciuv98cus 3 666795 4614852 2026-04-23T17:26:50Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614852 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Levente De Vries | Levente De Vries | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:26, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) inerq6q7d7gki9op7jhbppzs1y8q6w6 3 666796 4614856 2026-04-23T17:49:36Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614856 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Abhi jeet302 | Abhi jeet302 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:49, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) eu4blfwyikxoc3m3iqeuif6v8ewevv1 3 666797 4614864 2026-04-23T18:35:48Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614864 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: CandleWhick | CandleWhick | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 18:35, 23 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 1155a2o9og3gbngwhzlutl16ef6i0af 3 666798 4614919 2026-04-24T08:20:55Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614919 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Maris Dreshmanis | Maris Dreshmanis | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:20, 24 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) l4zzd506lb0ibmi07yon1pmf9i69dz6 3 666799 4614920 2026-04-24T08:21:23Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614920 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Babysevils | Babysevils | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:21, 24 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 7sicypowsmdqc3boinr9lnsgrgtwnbn 3 666800 4614923 2026-04-24T08:31:10Z CptViraj 125956 CptViraj എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Babulbaishya]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BabulB]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Babulbaishya|Babulbaishya]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/BabulB|BabulB]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4614923 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BabulB]] 2n9yj9pfhntpzjj16gxl1sadimrctbd 2 666801 4614926 2026-04-24T08:51:55Z Maris Dreshmanis 216890 Creating user page 4614926 wikitext text/x-wiki {{#babel:lv|ru-4}} == Maris Dreshmanis == Open data researcher. Contributor to [[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]] on Wikidata. * '''[[d:User:Maris Dreshmanis|Wikidata contributions]]''' — 37,000+ edits * '''GSCO''' — Global Standard Classification of Occupations (140 national registries, 245,000+ entries) * '''[[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]]''' — coordinating occupation label enrichment in 21 languages [[Category:Wikipedians]] bhwbuqpk2yn05lbwnfuckwjwbrdzu54 3 666802 4614933 2026-04-24T10:14:53Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614933 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: JoabLovesStuff | JoabLovesStuff | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 10:14, 24 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) iak5y19z0b33bmd5zi7k6mnyh8fphjb 3 666803 4614945 2026-04-24T11:58:44Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4614945 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Palackal2012 | Palackal2012 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:58, 24 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) lpi9fndbjv6hq4heqbvzvjel8ppevoh