വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 0 1991 4616230 3739271 2026-04-29T09:19:21Z ASNA P123 217066 /* ജീവിത രേഖ */ 4616230 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|William Wordsworth}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = വില്യം വേഡ്സ്‌വർത്ത് | image = William Wordsworth 001.jpg | caption = <small>ബെഞ്ചമിൻ റോബർട്ട് രചിച്ച വേഡ്സ്‌വർ‍ത്തിന്റെ ഛായാചിത്രം (ലണ്ടനിലെ ദേശീയ ഛായാചിത്ര ഗാലറിയിലുള്ള ചിത്രം.)</small> | birth_date = {{birth date|df=yes|1770|04|07}} | birth_place = വേഡ്സ്വർത്ത് ഹൗസ്, കോക്കർമൗത്ത്, ഇംഗ്ലണ്ട് | death_date = {{death date and age|df=yes|1850|04|23|1770|04|07}} | death_place = ക്യുംബർലാൻഡ്, ഇംഗ്ലണ്ട് | occupation = [[കവി]], [[സാഹിത്യം|സാഹിത്യകാരൻ]] | movement = [[കാല്പനികത്വം]] |alma_mater = [[കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാല]] | genre = | notableworks = ''ലിറിക്കൽ ബാലഡ്‌സ്‌'', ''Poems in Two Volumes'', ''[[The Excursion]]'' | influences = | influenced = }} [[പ്രമാണം:William Wordsworth - Project Gutenberg eText 12933.jpg|thumb|150px|right|വില്യം വേഡ്സ്‌വർത്തിന്റെ ഒരു രേഖാചിത്രം]] '''വില്യം വേഡ്സ്‌വർത്ത്''' (ജനനം: 1770 ഏപ്രിൽ 7 - മരണം: 1850 ഏപ്രിൽ 23) ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ കാൽപനിക യുഗത്തിനു തുടക്കംകുറിച്ച മഹാനായ കവിയാണ്. [[സാമുവൽ ടെയ്‌ലർ കോളറിജ്|കോളറിജുമായിച്ചേർന്ന്]] 1798 -ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ലിറിക്കൽ ബാലഡ്സ്'' എന്ന കൃതിയാണ് കാൽപ്പനിക യുഗത്തിനു നാന്ദികുറിച്ചത്. ''ദ് പ്രല്യൂഡ്'' എന്ന കവിത വേഡ്‌സ്‌വർത്തിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച കൃതിയായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.<br /> == ജീവിത രേഖ == [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തുള്ള കോക്കർമൗത്ത് എന്ന പ്രകൃതിരമണീയമായ സ്ഥലത്താണ് '''വേഡ്സ്‌വർത്ത്''' ജനിച്ചത്. അഞ്ചു മക്കളിൽ രണ്ടാമനായ വില്യമിന് എട്ടു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അമ്മയും 13 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അച്ഛനും മരിച്ചു. മാതാപിതാക്കളുടെ [[മരണം]] മൂലം ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെയുണ്ടായ ഏകാന്തതാബോധം വേഡ്സ്‌വർത്തിലെ എഴുത്തുകാരനെ തട്ടിയുണർത്തി. ദീർഘകാലം അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ട് ജീവിതത്തെ സമ്പന്നമാക്കിയാണ് അദ്ദേഹം മാതാപിതാക്കളുടെ മരണം മൂലമുണ്ടായ നഷ്ടം നികത്തിയത്. 1787 -ൽ കേംബ്രിജിലെ സെന്റ് ജോൺസ് കോളജിൽ ചേർന്നു. 1790ൽ [[ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം|ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തിന്റെ]] നാളുകളിൽ [[ഫ്രാൻസ്‌]] സന്ദർശിച്ച വേഡ്സ്‌വർത്ത് അവിടത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജനാധിപത്യാഭിലാഷത്തോട് അനുഭാവം പ്രകടിപ്പിച്ചു. തൊട്ടടുത്ത വർഷം അദ്ദേഹം സാധാരണ വിജയത്തോടെ ബിരുദം നേടി. തുടർന്ന് പിൽക്കാല ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിച്ച യൂറോപ്യൻ പര്യടനം ആരംഭിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ ''അനറ്റ്വലോൺ'' എന്ന ഫ്രഞ്ച് യുവതിയെ [[വിവാഹം]] കഴിച്ചു. പക്ഷേ [[ബ്രിട്ടൺ|ബ്രിട്ടനും]] [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസും]] തമ്മിലുള്ള ശത്രുത ഇവരുടെ വിവാഹജീവിതത്തിനു തടസ്സമായി. കരോളിൻ എന്ന മകളുണ്ടായി അധികമാകും മുൻപ് ഭാര്യയേയും പുത്രിയേയും തനിച്ചാക്കി അദ്ദേഹത്തിന് ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് മടങ്ങേണ്ടിവന്നു. 1793 -ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രഥമ കവിതാ സമാഹാരം പുറത്തിറക്കി. ''An Evening Walk and Descriptive Sketches'' എന്ന ഈ കവിതാ സമാഹാരത്തിനു പ്രതിഫലമായി ലഭിച്ച 900 പൗണ്ടാണ് വേഡ്സ്‌വർത്തിന്റെ കാവ്യജീവിതത്തിന് അടിത്തറയായത്. <br /> സാമുവൽ ടെയ്ലർ കോളറിജിനെ കണ്ടുമുട്ടിയതോടെയാണ് വേഡ്സ്‌വർത്തിന്റെ സാഹിത്യ ജീവിതത്തിൽ ദിശാബോധം വന്നത്. 1797 -ൽ സഹോദരി ഡൊറോത്തിയോടൊപ്പം സോമർസെറ്റിലേക്കു താമസം മാറ്റിയതോടെ കോളറിജുമായുള്ള സമ്പർക്കം ഏറി. 1798ലാണ് ഇരുവരും ചേർന്ന് ''ലിറിക്കൽ ബാലഡ്സ്'' പുറത്തിറക്കിയത്. 1802ൽ ഇതിന്റെ രണ്ടാം പതിപ്പിൽ വേഡ്സ്‌വർത്ത് എഴുതിച്ചേർത്ത മുഖവുര ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ കാൽപ്പനിക പ്രസ്ഥാനത്തിന് വിത്തുപാകി. ഈ ആമുഖ ലേഖനത്തിൽ വേഡ്സ്‌വർത്ത് കവിതയ്ക്ക് നൽകിയ നിർവചനം "the spontaneous overflow of powerful feelings from emotions recollected in tranquility" എന്നാണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:സാഹിത്യം]] [[വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം]] {{Romanticism}} nkjp3e6bf6d1l17liz8gg6d97un82cj 0 2038 4616198 4573646 2026-04-29T06:15:01Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616198 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|N. P. Muhammad}} {{ആധികാരികത}} {{Infobox Writer | name = എൻ.പി. മുഹമ്മദ്‌ | image = npmuhammed.jpg | imagesize = | caption = എൻ.പി. മുഹമ്മദ്‌ | pseudonym = | birthdate = [[ജൂലൈ 1]], 1928 | birthplace = ഇടിയങ്ങര, [[കോഴിക്കോട്‌]] | deathdate = [[ജനുവരി 2]], 2003 | death_place = | occupation = | nationality = ഭാരതീയൻ | period = | genre = | subject = | movement = | debut_works = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = }} '''എൻ പി മുഹമ്മദ്‌''' (ജനനം. [[ജൂലൈ 1]], 1928, ഇടിയങ്ങര, [[കോഴിക്കോട്‌]]) നോവലിസ്റ്റ്‌ , കഥാകൃത്ത്‌, പത്രപ്രവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തിയാർജ്ജിച്ച മലയാളസാഹിത്യകാരനായിരുന്നു. [[കോഴിക്കോട്‌ ജില്ല|കോഴിക്കോട്‌ ജില്ലയിലെ]] കുണ്ടുങ്ങലിൽ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരസേനാനി [[എൻ. പി അബു|എൻ. പി അബുവിന്റെ]] മകനായി ജനിച്ചു. [[പരപ്പനങ്ങാടി|പരപ്പനങ്ങാടിയിലും]] കോഴിക്കോട്ടുമായി വിദ്യാഭ്യാസം. കോഴിക്കോട്‌ ഭവനനിർമ്മാണ സഹകരണസംഘം സെക്രട്ടറിയായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. [[കേരളകൗമുദി ദിനപത്രം|കേരളകൗമുദി ദിനപത്രത്തിന്റെ]] കോഴിക്കോട്‌ പതിപ്പിൽ റസിഡന്റ്‌ എഡിറ്ററായും കുറച്ചുനാൾ പ്രവർത്തിച്ചു. 2003 [[ജനുവരി 2]]-ന്‌ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. കോൺഗ്രസ് നേതാവ് [[എൻ.പി. മൊയ്തീൻ]] സഹോദരനായിരുന്നു. <ref>http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/359115{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == രചനാവഴി == ജനിച്ചു വളർന്ന ദേശത്തിന്റെയും സമൂഹത്തിന്റെയും പ്രത്യേകതകൾക്ക്‌ അക്ഷരരൂപം നല്കിയാണ്‌ എൻ പി മുഹമ്മദ്‌ സാഹിത്യരംഗത്തേക്കു കടന്നു വന്നത്‌. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ കൃതി ''തൊപ്പിയും തട്ടവും'' എന്ന വിമർശനസാഹിത്യഗ്രന്ഥമായിരുന്നു. ഇതിന്‌ അന്നത്തെ മദിരാശി സർക്കാരിന്റെ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ചിലവഴിച്ച [[പരപ്പനങ്ങാടി]] എന്ന പ്രദേശത്തിന്റെ സ്മരണകൾ വിതറി എൻ പി എഴുതിയ ''ദൈവത്തിന്റെ കണ്ണ്'' എന്ന നോവലാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ രചന. ഈ നോവലിനെ മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ ആദ്യത്തെ പരിസ്ഥിതി നോവലായി കണക്കാക്കുന്നവരുണ്ട്‌. [[മുസ്ലീം]] സമുദായത്തിന്റെ ജീവിത ചിത്രങ്ങൾ അതിന്റെ എല്ലാ പൂർണ്ണതയിലും എൻ പിയുടെ കൃതികളിൽനിന്നു തൊട്ടറിയാം. ആക്ഷേപഹാസ്യം, വിമർശസാഹിത്യം എന്നീ മേഖലകളിലും ശോഭിച്ചു. സാഹിത്യ സംഘാടകൻ എന്ന നിലയിലും വ്യക്തിമുദ്രപതിപ്പിച്ച അദ്ദേഹം മരിക്കുമ്പോൾ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി നിർവാഹകസമിതി അംഗം, [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി]] അംഗം,ഫിലിം സെൻസർബോർഡ് അംഗം എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്‌....... ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കഥയാണ് '''ലോകാവസാനം'''. ഇത് ഏറേ ശ്രദ്ധേയമായി മാറി . യാഥാർത്യവും മിത്തും ഇതിൽ നിഴലിക്കുന്നു === പ്രധാന കൃതികൾ === ==== നോവലുകൾ ==== *ദൈവത്തിന്റെ കണ്ണ് *[[എണ്ണപ്പാടം (നോവൽ)|എണ്ണപ്പാടം]]<ref name="KSANP">{{Cite web|url=http://www.keralasahityaakademi.org/Writers/PROFILES/NPMuhammed/Html/NPMuhammedgraphy.htm|title=Kerala Sahitya Akademi, Books of N.P Muhammed|access-date=13 July 2020|last=|first=|date=|website=|publisher=Kerala Sahitya Akademi}}</ref> *മരം<ref name="KSANP"/> *ഹിരണ്യകശിപു<ref name="KSANP"/> *അറബിപ്പൊന്ന് ([[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം ടി വാസുദേവൻനായരുമായി]] ചേർന്ന്)<ref name="KSANP"/> *തങ്കവാതിൽ *ഗുഹ<ref name="KSANP"/> *നാവ് *പിന്നെയും എണ്ണപ്പാടം *മുഹമ്മദ്‌ അബ്ദുറഹ്മാൻ-ഒരു നോവൽ ==== കഥാസമാഹാരങ്ങൾ ==== *[[പ്രസിഡണ്ടിന്റെ ആദ്യത്തെ മരണം]]<ref name="KSA">{{cite web |title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ |url=http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award%20Pages.pdf |accessdate=27 മാർച്ച് 2020}}</ref> *എൻ.പി മുഹമ്മദിന്റെ കഥകൾ *ഡീകോളനൈസേഷൻ *എൻറെ പ്രിയപ്പെട്ട കഥകൾ ==== നിരൂപണം ==== *പുകക്കുഴലും സരസ്വതിയും *മാനുഷ്യകം *മന്ദഹാസത്തിന്റെ മൗന രോദനം *വീരരസം സി വി കൃതികളിൽ *സെക്യുലർ ഡെമോക്രസിയുo ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലിംകളും (പഠനം) ==== ബാലസാഹിത്യം ==== *അവർ നാലു പേർ *ഉപ്പും നെല്ലും *കളിക്കോപ്പുകൾ *കളിപ്പാനീസ്‌ ==== വിവർത്തനം ==== *ഇസ്ലാം രാജമാർഗ്ഗം ([[അലിജാ അലി ഇസ്സത്ത്‌ ബെഗോവിച്ച്‌|അലി ഇസ്സത്ത് ബെഗോവിച്ച്]]) == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:1929-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2003-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 2-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുട്ടത്തു വർക്കി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മപ്രഭാ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] nc9jopufsxt177ciomduqcqm23kab1b 14 2621 4616102 4608771 2026-04-28T18:14:32Z VINIL JOSEPH VINCENT 217048 4616102 wikitext text/x-wiki {{imbox | type = notice | image = [[പ്രമാണം:Crystal Clear app kworldclock.png|50px]] | style = border-color: LightGray; | text = VINIL JOSEPH VINCENT, s/o VINCENT. J & ALICE VINCENT,}} {{Commonscat|History}} [[വർഗ്ഗം:പ്രധാന വിഷയങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം]] [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹികം]] [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം]] trgqq02ohscc0stpvkxrc703rtavkd8 0 2870 4616252 4122276 2026-04-29T09:58:03Z Kalyyanie 217081 4616252 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Oppana}} [[File:Oppana at Kerala school kalolsavam 2019 3.jpg|thumb|Oppana at Kerala school kalolsavam 2019]] '''ഒപ്പന''' കേരളത്തിലെ വിശേഷിച്ചും മുസ്ലീം സമൂഹത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ജനകീയ കലാരൂപമാണ് വിവാഹാഘോഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായുള്ള സംഘനൃത്തമാണിത്. സാധാരണ ഗതിയിൽ സ്ത്രീകളാണ് ഒപ്പന അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ പുരുഷന്മാരും(vattapaattu) ഈ നൃത്തം അവതരിപ്പിക്കാറുണ്ട്. [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]], [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] ,മലപ്പുറം തുടങ്ങി ഉത്തരകേരളത്തിലെ മുസ്ലീം വീടുകളിലാണ് ഒപ്പന പ്രധാനമായും നിലനിൽക്കുന്നത്. ''അബ്ബന'' എന്ന [[അറബി]] വാക്കിൽ നിന്നാണ് ഒപ്പന എന്ന പേരുണ്ടായത് . പത്തോ പതിനഞ്ചോ പേരുൾപ്പെടുന്ന സംഘമാണ് ഇതവതരിപ്പിക്കുന്നത്. വിവിധ താളത്തിൽ പര‍സ്പരം കൈകൾക്കൊട്ടിയാണ് ലളിതമായ ഈ നൃത്തരൂപം അരങ്ങേറുന്നത്. [[ഹാർമോണിയം]], [[തബല]], [[ഗഞ്ചിറ]], [[ഇലത്താളം] എന്നിവയുടെ പിന്നണി പാടാനും ഏതാനും പേർ അണിനിരക്കും. അറബി നാടോടി ഗാനങ്ങളുടെ താളം മലബാറിൽ ഉടലെടുത്ത [[മാപ്പിളപ്പാട്ടുകൾ|മാപ്പിളപ്പാട്ടുകളാണ്]] സാധാരണ ഗതിയിൽ ഒപ്പനയ്ക്കിടയിൽ ആലപിക്കുന്നത്. <!-- --> ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാകാൻ പോകുന്ന മണവാളന്റെ ഗുണഗണങ്ങൾ മണവാട്ടിക്കു മുന്നിലവതരിപ്പിക്കുന്ന വിധത്തിലാണ് ഒപ്പനപ്പാട്ടുകൾ തയ്യാറാക്കുന്നത്. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി നടത്തിവരുന്നതും [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ കലാസാഹിത്യ സമ്മേളനം എന്നറിയപ്പെടുന്നതുമായ [[സംസ്ഥാന യുവജനോത്സവം|സംസ്ഥാന യുവജനോത്സവത്തിലെ]] ഒരു മത്സരയിനം കൂടിയാണു ഒപ്പന. എന്നാൽ മതപരമായ യാതൊരു അടിസ്ഥാനവും ഈ കലാരൂപത്തിനില്ല. [[വർഗ്ഗം:നൃത്തങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സ്കൂൾ കലോത്സവ ഇനങ്ങൾ]] ovxy76h35slbrk2c4fc07lj9ktzt93g 0 3323 4616191 4577987 2026-04-29T06:10:30Z Sreehari lijinas 209493 4616191 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{Infobox Writer | name = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | image = Vyloppilli.jpg | imagesize = 150px | caption = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | pseudonym = | birthdate = [[1911]] [[മെയ്‌ 11]] | birthplace = [[കലൂർ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]] | deathplace = | occupation = | nationality = ഭാരതീയൻ | period = | genre = | subject = കവിത | movement = | debut_works = | notableworks = ''കുടിയൊഴിക്കൽ'', ''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്'', ''കയ്പവല്ലരി'', ''വിട'', ''മാമ്പഴം'' | influences = | influenced = | spouse = ഭാനുമതിയമ്മ | partner = | children = ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ | parents =തൃപ്പൂണിത്തറ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്ത (പിതാവ്), നാണിക്കുട്ടിയമ്മ (മാതാവ്) | signature = | website = | footnotes = |death_date=22 ഡിസംബർ 1985}} ജീവിതയാഥാർഥ്യങ്ങളെ പച്ചയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന കവിതകൾ എഴുതി ശ്രദ്ധേയനായ [[മലയാളം|മലയാള]] സാഹിത്യകാരനായിരുന്നു '''വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ''' (ജീവിതകാലം: 1911 മെയ്‌ 11 - 1985 ഡിസംബർ 22 ). <ref>ജീവചരിത്രക്കുറിപ്പ്: വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ, വാല്യം 1 , കറന്റ് ബുക്സ് , തൃശൂർ (2001 ജനുവരി )</ref> [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[തൃപ്പൂണിത്തറ]]യിൽ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്തയുടെയും നാണിക്കുട്ടിയമ്മയുടേയും പുത്രനായി ജനിച്ചു, [[സസ്യശാസ്ത്രം|സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം 1931-ൽ അദ്ധ്യാപനവൃത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഭാനുമതിയമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്തു. രണ്ട്‌ ആൺമക്കൾ, ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ. 1966-ൽ ഹൈസ്കൂൾ പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായാണ്‌ വിരമിച്ചത്‌. [[മലയാളി|മലയാളിയുടെ]] ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രഹസ്യങ്ങളിൽ രൂപകങ്ങളുടെ വിരലുകൾകൊണ്ട്‌ സ്പർശിച്ച കവിയാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളി. എല്ലാ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമികളെയും]] നാമകരണം ചെയ്തു മുന്നേറുന്ന അജ്ഞാതനായ പ്രവാചകനെപ്പോലെ മലയാളിയുടെ വയലുകൾക്കും തൊടികൾക്കും [[പശ്ചിമഘട്ടം|സഹ്യപർവ്വതത്തിനും]] കയ്പവല്ലരിയ്ക്കും മണത്തിനും മഴകൾക്കുമെല്ലാം കവിതയിലൂടെ അനശ്വരതയുടെ നാമം നൽകിയ വൈലോപ്പിള്ളി, കേരളത്തിന്റെ പുൽനാമ്പിനെ നെഞ്ചിലമർത്തിക്കൊണ്ട്‌ എല്ലാ സമുദ്രങ്ങൾക്കും മുകളിൽ വളർന്നു നിൽക്കുന്നു. മാമ്പൂവിന്റെ മണവും കൊണ്ടെത്തുന്ന വൃശ്ചികക്കാറ്റ്‌ മലയാളിയുടെ ഓർമ്മകളിലേക്ക്‌ സങ്കടത്തിന്റെ ഒരശ്രുധാരയും കൊണ്ടുവരുന്നുണ്ട്‌. വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴത്തിലൂടെ]] മലയാളി അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ ആ പുത്രദുഃഖം, ഒരു പക്ഷേ, ഭൂമിയുടെ അനശ്വരമായ മാതൃത്വത്തിലേക്ക്‌ തിരിച്ചുപോയ പുത്രന്മാരുടെയും ജനപദങ്ങളുടെയും ഖേദമുണർത്തുന്നു. ഈ മഹാകവി രക്തസ്രാവത്തെ തുടർന്ന് 1985 ഡിസംബർ 22-ന്‌ അന്തരിച്ചു. ==ജീവിത രേഖ== *1911 ജനനം *1931 ബി.എ *1947 ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരം 'കന്നിക്കൊയ്ത്ത്' *1951 അഖിൽ സുനിൽ അവാർഡ്   - 'ശ്രീരേഖ' *1952 'കുടിയൊഴിക്കൽ', 'ഓണപ്പാട്ടുകാർ' *1954 'കുന്നിമണികൾ' *1958 'കടൽക്കാക്കകൾ *1965 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'കയ്പവല്ലരി' *1969 ആൽബിൻ അവാർഡ് *1970 'വിട' *1971 ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ് - 'വിട' *1972 കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'വിട' *1980 '[[മകരക്കൊയ്ത്ത്|മകരകൊയ്ത്ത്']] *1981 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം; [[വയലാർ അവാർഡ്]] - 'മകരക്കൊയ്ത്ത്' *കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയിലെ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു *1985 മരണം == രചനാശൈലി == "ശ്രീ" എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ എഴുതിത്തുടങ്ങിയ കവിയുടെ കവിതകൾ പലതും കേരളത്തിൽ ഒരു ഭാവുകപരിവർത്തനം സൃഷ്ടിച്ചു. രണ്ട്‌ [[ലോകമഹായുദ്ധങ്ങൾ]] കണ്ട ഭൂമി, അതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ പട്ടിണിയും ദാരിദ്ര്യവും, എന്നിങ്ങനെ തികച്ചും അശാന്തമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ്‌ കവി തന്റെ യൌവനം കഴിച്ചു കൂട്ടിയത്‌. കാലവും ലോകവും മാറുന്നു എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതയുടെ ആധാരശില.വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ സമപ്രായക്കാരനും, അടുത്തടുത്ത ഗ്രാമങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരുമായിരുന്ന [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴയുടേയും]], [[ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ള|ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻപിള്ളയുടെയും]] കാൽപ്പനിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ മലയാള കവിതാ രംഗത്തിൽ വെന്നിക്കൊടി പാറിച്ച്‌ നിൽക്കുന്ന അവസരത്തിൽ അതിൽ നിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായി യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഒരു പാത വെട്ടിത്തെളിച്ചെടുത്തവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]], [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ]] മുതലായവരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമപ്രായക്കാരും സമശൈലീയരും ആയിരുന്ന ചിലർ. == ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യബോധം == തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ജീവിത ബോധം ആണ്‌ കവിയുടെ കവിതകളിൽ വായിച്ചെടുക്കാവുന്നത്. ജീവിതം പരാജയത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതും ആ കവിതകളിൽ കാണാം, പക്ഷേ ഒരു പിന്തിരിയലോ കീഴടങ്ങലോ കവിതകളിൽ കാണാൻ കഴിയില്ല. യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തിൽ അടിയുറച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട്‌ അക്കവിതകളിൽ അസാമാന്യ ദൃഢത ഉണ്ടായി, "എല്ലുറപ്പുള്ള കവിത" എന്നാണ്‌ [[വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കടൽ കാക്കകൾ|കടൽ കാക്കകൾ]] എന്ന സമാഹാരത്തിന്റെ അവതാരികയിൽ [[പി. എ. വാര്യർ]] എഴുതിയത്‌. അനാവശ്യമായി ഒരൊറ്റ വാക്കു പോലും ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ രീതി "എന്തോ വ്യത്യാസമുണ്ടാ കൃതിക്ക്‌, വെറും പാലുപോലുള്ള കവിതകളല്ല, കാച്ചിക്കുറുക്കിയ കവിത" എന്ന് [[എം.എൻ. വിജയൻ]] ആ ശൈലിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചതും മറ്റൊന്നും കൊണ്ടല്ല<br /> ഒരു തലമുറയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു തലമുറയിലേക്ക്‌ പകർന്നു കൊണ്ടു പോകുന്ന ഒരു നിരന്തരതയാണ്‌ കവിക്ക്‌ ജീവിതം. ഇന്നു വിതക്കുന്ന വിത്ത്‌ ലോകത്ത്‌ ആദ്യം നട്ട വിത്തിന്റെ നൈരന്തര്യം ആണ്‌. ഇവിടുത്തെ നാളത്തെ പാട്ട്‌ ഇന്നിന്റെ പാട്ടിന്റെ തുടർച്ച തന്നെ ആണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"കന്നിനാളിലെക്കൊയ്ത്തിനു വേണ്ടി<br />മന്നിലാദിയിൽ നട്ട വിത്തെല്ലാം<br />പൊന്നലയലച്ചെത്തുന്നു നോക്കൂ,<br />പിന്നെയെത്രയോ കൊയ്ത്തുപാടത്തിൽ<br /><br />ഹാ, വിജിഗീഷു മൃത്യുവിന്നാമോ,<br />ജീവിതത്തിൻ കൊടിപ്പടം താഴ്ത്താൻ?" <br />(''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌'')}} അതുപോലെ തന്നെ മനുഷ്യരും സകല ദുരിതങ്ങളേയും അതിജീവിച്ച്‌ പരാജയപ്പെട്ടും വിജയിച്ചുമൊക്കെ ജീവിതം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുമെന്നാണ്‌ കവി പ്രത്യാശിക്കുന്നത്‌. ദുഃഖത്തിന്റെ എല്ലാ പായൽ കറുപ്പിന്റെ മുകളിലും മനോവെളിച്ചത്തിന്റെ നെല്ലിപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതായി വൈലോപ്പിള്ളി കരുതുന്നു. സമത്വസുന്ദരമായ ലോകത്തിന്റെ [[കേരളം|കേരളീയ]] മിത്തായ [[ഓണം|ഓണവും]] വൈലോപ്പിള്ളിയെ ഏറെ ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. കവിയെന്ന നിലയിൽ അക്കാലം പുനഃസൃഷ്ടിക്കുകയാണ്‌ തന്റെ ദൌത്യമെന്നും വൈലോപ്പിള്ളി വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|"അത്രയുമല്ല പുരാതന കാഞ്ചന<br />കാലം പുൽകിയ കണ്ണാൽ ഭാവിയു-<br />രുത്തിരിയുന്ന വിദൂരതയിങ്കലു-<br />മൊരു തിരുവോണം കാണ്മൂ ഞങ്ങൾ" <br />(''ഓണപ്പാട്ടുകാർ'')}} എന്നാണ്‌ കവി പാടിയിരിക്കുന്നതും. വൈലോപ്പിള്ളികവിതകളിൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെട്ടുള്ള ചരിത്രപരത ഇഴചേർക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതായി കാണാൻ സാധിക്കും.<br />ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ ചെയ്ത തെറ്റ്‌ ജീവിതന്ത്യം വരേയും വേട്ടയാടിയേക്കാമെന്നും, അരേയും വേദനിപ്പിക്കാതെ ജീവിക്കേണ്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തെ കുറിച്ചും കവി ഏറെ ഹൃദയംഗമമായി പാടിയിട്ടുണ്ട്‌. കവിയുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കൃതികളിലൊന്നായ "[[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]]" അത്തരത്തിലൊരു കഥയാണല്ലോ പറയുന്നത്‌. മാമ്പൂക്കുല ഒടിച്ചതിന്‌ തല്ലുകൊള്ളുമെന്നു പറഞ്ഞ മാതാവിനോട്‌ "മാമ്പഴം പെറുക്കുവാൻ ഞാൻ വരുന്നില്ല" എന്നു പറഞ്ഞ്‌ "വാനവർക്കാരോമലായ്‌" പോയ മകനെ ഓർത്ത്‌ {{ഉദ്ധരണി|"അങ്കണത്തൈമാവിൽ നിന്നാദ്യത്തെ പഴം വീഴ്കെ<br />അമ്മതൻ നേത്രത്തിൽ നിന്നുതിർന്നു ചുടു കണ്ണീർ"}} വായനക്കാരുടെയും കണ്ണീരാകുന്നത്‌ കവിയുടെ ആശയങ്ങളുടെ പ്രസക്തിയും വിജയവും കാണിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ പയർ വറക്കുമ്പോൾ കുറഞ്ഞു പോകുമെന്ന പരമാർഥമറിയാതെ കുഞ്ഞിനെ കൊന്ന ചങ്ങാലി പ്രാവിന്റെ കഥയും മറ്റൊന്നല്ല തെളിയിക്കുന്നത്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ഉരിമണിപ്പയറിനു കുഞ്ഞിനെക്കൊന്നേൻ,<br />ഉലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ, മേലി-<br />ലുലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ."<br /> (''ചങ്ങാലി പ്രാവ്‌'')}}ശാസ്ത്രത്തേയും പുരോഗതിയേയും ഏറെ പ്രതീക്ഷയോടെ ആയിരുന്നു കവി കണ്ടിരുന്നത്‌, പക്ഷെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വഴിപിഴച്ചപോക്കിനെ കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹം ആകുലപ്പെട്ടിരുന്നു.<br />മഴപെയ്ത്‌ ഈറനായ ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ തീപ്പെട്ടി കത്തിച്ച്‌ ഒരു കാപ്പിപോലും കുടിക്കുവാൻ കഴിയാതെയിരുന്ന ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ കവി, [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഒരു [[അണുശക്തിരാഷ്ട്രം]] ആയതിനേക്കുറിച്ച്‌ {{ഉദ്ധരണി|"പാഴ്‌പിട്ടിനാലെ മരുന്നു പുരട്ടിയ<br />തീപ്പെട്ടി കത്തായ്കിലെന്തു ദോഷം<br />ആറാമതാമണുശക്തിയായ്‌ത്തീർന്നെന്റെ<br />വീറാർന്ന നാടുജ്ജ്വലിക്കയല്ലീ"<br />(തീപ്പെട്ടി)}} എന്നാണ്‌ വേണ്ടത്ര പുഛത്തോടെ ഓർത്തത്‌.<br />നിർഭയത ആയിരുന്നു കവിയുടെ മുഖമുദ്ര. [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]]ക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ച അപൂർവ്വം മലയാളികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ അച്ചടക്കത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചിട്ട്‌ "എല്ലാമിപ്പോൾ ഭദ്രമായി, ബ്രിട്ടീഷുകാർ വാണകാലം പോലെ" എന്നാണ്‌ കവി പരിഹസിച്ചത്‌.<br />സഹജീവിസ്നേഹവും വൈലോപ്പിള്ളിയിൽ വേണ്ടുവോളമുണ്ടായിരുന്നു. കവി പ്രകൃതിയെ വർണ്ണിക്കുന്നതിങ്ങനെയാണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ചെറുമീനിണക്കായി സാഗരം തീർപ്പൂമാതാ-<br />വിരുപൂവിനുവേണ്ടി വസന്തം ചമയ്ക്കുന്നു,<br />പുഴുവെ പൂമ്പാറ്റയായുടുപ്പിക്കുന്നു, മാനിൻ <br />വഴിയേ തിരുമണ കസ്തൂരിമണം ചേർപ്പൂ"<br />(''ഉജ്ജ്വല മുഹൂർത്തം'')}} [[സഹ്യന്റെ മകൻ]] എന്ന കവിതയിൽ മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയോടു ചെയ്യുന്ന ദ്രോഹങ്ങൾക്കു കവിക്കുള്ള രോഷം കാണാം. അമ്പലത്തിൽ എഴുന്നള്ളിപ്പിനിടെ മദം പൊട്ടിയ ആന കാട്ടിയ പരാക്രമങ്ങളെല്ലാം പണ്ട്‌ അവനെ ഇണക്കുന്നതിനു മുൻപ്‌ അവൻ കാട്ടിൽ ചെയ്തിരുന്ന വിക്രിയകളായിരുന്നു. ഒടുവിൽ പട്ടാളക്കാരന്റെ വെടിയേറ്റു നിലവിളിയോടെ വീണു.{{ഉദ്ധരണി|"ദ്യോവിനെ വിറപ്പിക്കുമാ വിളി കേട്ടോ മണി-<br />ക്കോവിലിൽ മയങ്ങുന്ന മാനവരുടെ ദൈവം!<br />എങ്കിലുമതുചെന്നു മറ്റൊലിക്കൊണ്ടു പുത്ര-<br />സങ്കടം സഹിയാത്ത സഹ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ"}}എന്നാണ്‌ കവിയും സങ്കടം സഹിക്കാതെ പാടിയത്‌. == കേരളീയത == [[കേരളം|കേരള]] ഗ്രാമജീവിതം വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ ഇഷ്ടവിഷയങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു, കൊയ്ത്തും, മെതിയും, നാട്ടുമ്പുറവും കവിയെ ഏറെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു. പ്രകൃതിയുടെ കേവലസൗന്ദര്യത്തെ വർണ്ണിക്കുന്ന മറ്റുള്ള കവികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ചേരുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സമഗ്രസൗന്ദര്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്‌ പ്രിയങ്കരം. തന്റെ വിഷുക്കണി എന്ന കവിതയിൽ ഗ്രാമത്തിന്റെ നിഷ്കളങ്കതയും നന്മയും കവി വരച്ചിടുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|ഏതു ധൂസരസങ്കൽപ്പത്തിൽ വളർന്നാലും, ഏതു യന്ത്രവത്കൃത ലോകത്തിൽ പുലർന്നാലും, <br> മനസ്സിലുണ്ടാകട്ടെ ഗ്രാമത്തിൻ വെളിച്ചവും <br> മണവും മമതയും ഇത്തിരി കൊന്നപ്പൂവും"<br> (കയ്പവല്ലരി)}} എന്നാണ്‌ കവി ആഗ്രഹിച്ചതു തന്നെ. {{ഉദ്ധരണി|"കുടങ്ങളിലിളങ്കള്ളും, കുടയണിപ്പച്ചത്തെങ്ങും, കുടമെതിർമുലതുള്ളും പെൺകിടാങ്ങളും <br> ഇടതിങ്ങും കൊച്ചിനാടെ വിടവാങ്ങുന്നിതാ പോകാൻ <br> കടലിങ്കൽ തമ്പടിച്ചു കഴിയും ഞങ്ങൾ" <br> (കടലിലെ കവിതകൾ)" }} എന്നാണ്‌ കവി ജന്മനാടിനെ വർണ്ണിക്കുന്നത്‌. എങ്കിലും കവി യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തേയും കൈവിടുന്നില്ല, {{ഉദ്ധരണി|"അതിഥികൾക്കെല്ലാമമരദേശമീ- ക്കിതവി ഞങ്ങൾക്കു നരകദേശവും <br> മദിപ്പിക്കും, കനിക്കിനാവുകൾ കാട്ടി <br> കൊതിപ്പിക്കും; പക്ഷെ കൊടുക്കയില്ലവൾ" }} കേരളീയത വൈലോപ്പിള്ളിക്ക്‌ അന്ധവും ഭ്രാന്തവും ആയിരുന്നില്ല എന്നർത്ഥം. == അടിസ്ഥാന വർഗ്ഗ പക്ഷപാതം == [[ജന്മിത്തത്തേക്കാളേറെ]] വൈലോപ്പിള്ളി ചെവികൊടുത്തത്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗക്കാരുടേയും പണിയാളരുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾക്കാണ്‌. വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകളിൽ ഏറെ തെളിഞ്ഞു കാണാവുന്ന ഒന്നാണ്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗ പക്ഷപാതം. കുടിയൊഴിക്കൽ, കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌, കാക്ക, ഓണപ്പാട്ടുകാർ, ഓണമുറ്റത്ത്, വിഷുക്കണി, അഭിവാദനം, യുഗപരിവർത്തനം, തുടങ്ങിയ കവിതകളിൽ കൂടുതലായി ഇതിന്റെ അനുരണനങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. പുരോഗമനവും മാറ്റവും കവിയെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച രണ്ട്‌ ആശയങ്ങളാണ്‌, അവ രണ്ടും അടിസ്ഥാനപരമായിത്തന്നെ മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങളാണ്‌. തൊഴിലാളി വർഗ്ഗവിപ്ലവം 'സ്നേഹസുന്ദരപാതയിലൂടാകട്ടെ" എന്ന് കുടിയൊഴിക്കലിലൂടെ ആഹ്വാനം ചെയ്തത്‌ ഏറെ പ്രസിദ്ധവുമാണ്‌. തകരുന്ന ജന്മിത്തമേടകളിലിരുന്ന് പുതിയ യുഗത്തെ ആത്മാർഥമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളെ "യുഗപരിവർത്തനം", "കുടിയൊഴിക്കൽ" മുതലായ കൃതികളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. അവരെ കവിയോടു തന്നെ സമരസപ്പെടുത്തി വായിക്കുവാനും കഴിയും. == പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളും == * സാഹിത്യനിപുണൻ ബഹുമതി * കന്നിക്കൊയ്ത്ത് എന്ന ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1947 ൽ മദ്രാസ് ഗവണ്മെന്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/indepth/world-poetry-day/poets-profiles/vyloppilli-sreedhara-menon-profile.html|title=തേനൊഴുകിയ മാമ്പഴക്കാലം|access-date=2020-09-04}}</ref> * ആശാൻ പ്രൈസ് * കുടിയൊഴിക്കൽ എന്ന കൃതിക്ക് 1969 ലെ [[സോവിയറ്റ്‌ ലാൻഡ്‌ നെഹ്രു പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * വിട എന്ന കൃതിക്ക് 1971 ലെ [[ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം]], 1972 ലെ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]], 1977 ലെ എസ്.പി.സി.എസ് അവാർഡ് എന്നിവ ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * കയ്പവല്ലരിക്ക് 1965 ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * മകരക്കൊയ്ത്ത് എന്ന കൃതിക്ക് 1981 ലെ [[വയലാർ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * വിത്തും കൈക്കോട്ടും എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1956 ലെ [[എം.പി. പോൾ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1958 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കടൽ കാക്കകൾ എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [[കല്യാണി കൃഷ്ണമേനോൻ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1931 മുതൽ പത്തു വർഷത്തോളം [[Samastha Kerala Sahithyaparishath |സമസ്ത കേരള സാഹിത്യപരിഷത്തിൻ്റെ‌]] പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. * പു.ക.സ.([[പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം]])യുടെ ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാനാധ്യക്ഷനായിരുന്നു. * 1968-71 കാലയളവിൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അംഗം ആയിരുന്നു. == കൃതികൾ == ===വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കവിതകൾ=== * [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]] ([[1947]]) *[[സഹ്യന്റെ മകൻ]] ([[1944]]) * [[ശ്രീരേഖ]] ([[1950]]) * [[കുടിയൊഴിക്കൽ]] ([[1952]]) * [[ഓണപ്പാട്ടുകാർ]] ([[1952]]) * [[Vithum kaykoyttum|വിത്തും കൈക്കോട്ടും]] ([[1956]]) * [[കടൽക്കാക്കകൾ]] ([[1958]]) * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)]] ([[1963]]) * [[വിട]] ([[1970]]) * വിഷുക്കണി * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] ([[1980]]) * പച്ചക്കുതിര ([[1981]]) * [[കുന്നിമണികൾ]]([[1954]]) * [[കുരുവികൾ]]([[1961]]) * മിന്നാമിന്നി ([[1981]]) * [[വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകൾ]]([[1984]]) * [[മുകുളമാല]]([[1984]]) * [[കൃഷ്ണമൃഗങ്ങൾ]]([[1985]]) * [[അന്തി ചായുന്നു]]([[1995]])<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|title=വൈലോപ്പിള്ളി: ജീവിതത്തിന്റെ കടലേ കവിതയ്ക്കു ഞങ്ങൾക്കു മഷിപ്പാത്രം|access-date=2020-08-19|archive-date=2021-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303023523/https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|url-status=dead}}</ref> * ആസാംപണിക്കാർ === മറ്റു കൃതികൾ === * ഋശ്യശൃംഗനും അലക്സാണ്ടറും(നാടകം-[[1956]]) * കാവ്യലോകസ്മരണകൾ (സ്മരണകൾ-[[1978]]) * അസമാഹൃത രചനകൾ(സമ്പൂണ്ണകൃതികളിൽ) * വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ - വാല്യം 1,2 ([[2001]]) == വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം == വൈലോപ്പിള്ളി സ്മാരക സമിതി ഏർപ്പെടുത്തിയ അവാർഡ് 10,001 രൂപയും പ്രശസ്തിഫലകവുമടങ്ങിയതാണ് [[വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം]] == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 11-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 22-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേനോന്മാർ]] 41kue0fc50yti6juapiqdyvq6dtbct5 4616192 4616191 2026-04-29T06:11:16Z Sreehari lijinas 209493 4616192 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{Infobox Writer | name = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | image = Vyloppilli.jpg | imagesize = 150px | caption = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | pseudonym = | birthdate = [[1911]] [[മെയ്‌ 11]] | birthplace = [[കലൂർ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]] | deathplace = | occupation = | nationality = ഭാരതീയൻ | period = | genre = | subject = കവിത | movement = | debut_works = | notableworks = ''കുടിയൊഴിക്കൽ'', ''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്'', ''കയ്പവല്ലരി'', ''വിട'', ''മാമ്പഴം'' | influences = | influenced = | spouse = ഭാനുമതിയമ്മ | partner = | children = ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ | parents =തൃപ്പൂണിത്തറ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്ത (പിതാവ്), നാണിക്കുട്ടിയമ്മ (മാതാവ്) | signature = | website = | footnotes = |death_date=22 ഡിസംബർ 1985}} ജീവിതയാഥാർഥ്യങ്ങളെ പച്ചയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന കവിതകൾ എഴുതി ശ്രദ്ധേയനായ [[മലയാളം|മലയാള]] സാഹിത്യകാരനായിരുന്നു '''വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ''' (ജീവിതകാലം: 1911 മെയ്‌ 11 - 1985 ഡിസംബർ 22 ). <ref>ജീവചരിത്രക്കുറിപ്പ്: വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ, വാല്യം 1 , കറന്റ് ബുക്സ് , തൃശൂർ (2001 ജനുവരി )</ref> [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[തൃപ്പൂണിത്തറ]]യിൽ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്തയുടെയും നാണിക്കുട്ടിയമ്മയുടേയും പുത്രനായി ജനിച്ചു, [[സസ്യശാസ്ത്രം|സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം 1931-ൽ അദ്ധ്യാപനവൃത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഭാനുമതിയമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്തു. രണ്ട്‌ ആൺമക്കൾ, ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ. 1966-ൽ ഹൈസ്കൂൾ പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായാണ്‌ വിരമിച്ചത്‌. [[മലയാളി|മലയാളിയുടെ]] ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രഹസ്യങ്ങളിൽ രൂപകങ്ങളുടെ വിരലുകൾകൊണ്ട്‌ സ്പർശിച്ച കവിയാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളി. എല്ലാ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമികളെയും]] നാമകരണം ചെയ്തു മുന്നേറുന്ന അജ്ഞാതനായ പ്രവാചകനെപ്പോലെ മലയാളിയുടെ വയലുകൾക്കും തൊടികൾക്കും [[പശ്ചിമഘട്ടം|സഹ്യപർവ്വതത്തിനും]] കയ്പവല്ലരിയ്ക്കും മണത്തിനും മഴകൾക്കുമെല്ലാം കവിതയിലൂടെ അനശ്വരതയുടെ നാമം നൽകിയ വൈലോപ്പിള്ളി, കേരളത്തിന്റെ പുൽനാമ്പിനെ നെഞ്ചിലമർത്തിക്കൊണ്ട്‌ എല്ലാ സമുദ്രങ്ങൾക്കും മുകളിൽ വളർന്നു നിൽക്കുന്നു. മാമ്പൂവിന്റെ മണവും കൊണ്ടെത്തുന്ന വൃശ്ചികക്കാറ്റ്‌ മലയാളിയുടെ ഓർമ്മകളിലേക്ക്‌ സങ്കടത്തിന്റെ ഒരശ്രുധാരയും കൊണ്ടുവരുന്നുണ്ട്‌. വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴത്തിലൂടെ]] മലയാളി അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ ആ പുത്രദുഃഖം, ഒരു പക്ഷേ, ഭൂമിയുടെ അനശ്വരമായ മാതൃത്വത്തിലേക്ക്‌ തിരിച്ചുപോയ പുത്രന്മാരുടെയും ജനപദങ്ങളുടെയും ഖേദമുണർത്തുന്നു. ഈ മഹാകവി രക്തസ്രാവത്തെ തുടർന്ന് 1985 ഡിസംബർ 22-ന്‌ അന്തരിച്ചു. ==ജീവിത രേഖ== *1911 ജനനം *1931 ബി.എ *1947 ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരം 'കന്നിക്കൊയ്ത്ത്' *1951 അഖിൽ സുനിൽ അവാർഡ്   - 'ശ്രീരേഖ' *1952 'കുടിയൊഴിക്കൽ', 'ഓണപ്പാട്ടുകാർ' *1954 'കുന്നിമണികൾ' *1958 'കടൽക്കാക്കകൾ *1965 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'കയ്പവല്ലരി' *1969 ആൽബിൻ അവാർഡ് *1970 'വിട' *1971 ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ് - 'വിട' *1972 കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'വിട' *1980 '[[മകരക്കൊയ്ത്ത്|മകരകൊയ്ത്ത്']] *1981 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം; [[വയലാർ അവാർഡ്]] - 'മകരക്കൊയ്ത്ത്' *കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയിലെ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു *1985 മരണം == രചനാശൈലി == "ശ്രീ" എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ എഴുതിത്തുടങ്ങിയ കവിയുടെ കവിതകൾ പലതും കേരളത്തിൽ ഒരു ഭാവുകപരിവർത്തനം സൃഷ്ടിച്ചു. രണ്ട്‌ [[ലോകമഹായുദ്ധങ്ങൾ]] കണ്ട ഭൂമി, അതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ പട്ടിണിയും ദാരിദ്ര്യവും, എന്നിങ്ങനെ തികച്ചും അശാന്തമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ്‌ കവി തന്റെ യൌവനം കഴിച്ചു കൂട്ടിയത്‌. കാലവും ലോകവും മാറുന്നു എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതയുടെ ആധാരശില.വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ സമപ്രായക്കാരനും, അടുത്തടുത്ത ഗ്രാമങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരുമായിരുന്ന [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴയുടേയും]], [[ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ള|ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻപിള്ളയുടെയും]] കാൽപ്പനിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ മലയാള കവിതാ രംഗത്തിൽ വെന്നിക്കൊടി പാറിച്ച്‌ നിൽക്കുന്ന അവസരത്തിൽ അതിൽ നിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായി യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഒരു പാത വെട്ടിത്തെളിച്ചെടുത്തവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]], [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ]] മുതലായവരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമപ്രായക്കാരും സമശൈലീയരും ആയിരുന്ന ചിലർ. == ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യബോധം == തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ജീവിത ബോധം ആണ്‌ കവിയുടെ കവിതകളിൽ വായിച്ചെടുക്കാവുന്നത്. ജീവിതം പരാജയത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതും ആ കവിതകളിൽ കാണാം, പക്ഷേ ഒരു പിന്തിരിയലോ കീഴടങ്ങലോ കവിതകളിൽ കാണാൻ കഴിയില്ല. യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തിൽ അടിയുറച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട്‌ അക്കവിതകളിൽ അസാമാന്യ ദൃഢത ഉണ്ടായി, "എല്ലുറപ്പുള്ള കവിത" എന്നാണ്‌ [[വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കടൽ കാക്കകൾ|കടൽ കാക്കകൾ]] എന്ന സമാഹാരത്തിന്റെ അവതാരികയിൽ [[പി. എ. വാര്യർ]] എഴുതിയത്‌. അനാവശ്യമായി ഒരൊറ്റ വാക്കു പോലും ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ രീതി "എന്തോ വ്യത്യാസമുണ്ടാ കൃതിക്ക്‌, വെറും പാലുപോലുള്ള കവിതകളല്ല, കാച്ചിക്കുറുക്കിയ കവിത" എന്ന് [[എം.എൻ. വിജയൻ]] ആ ശൈലിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചതും മറ്റൊന്നും കൊണ്ടല്ല<br /> ഒരു തലമുറയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു തലമുറയിലേക്ക്‌ പകർന്നു കൊണ്ടു പോകുന്ന ഒരു നിരന്തരതയാണ്‌ കവിക്ക്‌ ജീവിതം. ഇന്നു വിതക്കുന്ന വിത്ത്‌ ലോകത്ത്‌ ആദ്യം നട്ട വിത്തിന്റെ നൈരന്തര്യം ആണ്‌. ഇവിടുത്തെ നാളത്തെ പാട്ട്‌ ഇന്നിന്റെ പാട്ടിന്റെ തുടർച്ച തന്നെ ആണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"കന്നിനാളിലെക്കൊയ്ത്തിനു വേണ്ടി<br />മന്നിലാദിയിൽ നട്ട വിത്തെല്ലാം<br />പൊന്നലയലച്ചെത്തുന്നു നോക്കൂ,<br />പിന്നെയെത്രയോ കൊയ്ത്തുപാടത്തിൽ<br /><br />ഹാ, വിജിഗീഷു മൃത്യുവിന്നാമോ,<br />ജീവിതത്തിൻ കൊടിപ്പടം താഴ്ത്താൻ?" <br />(''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌'')}} അതുപോലെ തന്നെ മനുഷ്യരും സകല ദുരിതങ്ങളേയും അതിജീവിച്ച്‌ പരാജയപ്പെട്ടും വിജയിച്ചുമൊക്കെ ജീവിതം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുമെന്നാണ്‌ കവി പ്രത്യാശിക്കുന്നത്‌. ദുഃഖത്തിന്റെ എല്ലാ പായൽ കറുപ്പിന്റെ മുകളിലും മനോവെളിച്ചത്തിന്റെ നെല്ലിപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതായി വൈലോപ്പിള്ളി കരുതുന്നു. സമത്വസുന്ദരമായ ലോകത്തിന്റെ [[കേരളം|കേരളീയ]] മിത്തായ [[ഓണം|ഓണവും]] വൈലോപ്പിള്ളിയെ ഏറെ ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. കവിയെന്ന നിലയിൽ അക്കാലം പുനഃസൃഷ്ടിക്കുകയാണ്‌ തന്റെ ദൌത്യമെന്നും വൈലോപ്പിള്ളി വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|"അത്രയുമല്ല പുരാതന കാഞ്ചന<br />കാലം പുൽകിയ കണ്ണാൽ ഭാവിയു-<br />രുത്തിരിയുന്ന വിദൂരതയിങ്കലു-<br />മൊരു തിരുവോണം കാണ്മൂ ഞങ്ങൾ" <br />(''ഓണപ്പാട്ടുകാർ'')}} എന്നാണ്‌ കവി പാടിയിരിക്കുന്നതും. വൈലോപ്പിള്ളികവിതകളിൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെട്ടുള്ള ചരിത്രപരത ഇഴചേർക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതായി കാണാൻ സാധിക്കും.<br />ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ ചെയ്ത തെറ്റ്‌ ജീവിതന്ത്യം വരേയും വേട്ടയാടിയേക്കാമെന്നും, അരേയും വേദനിപ്പിക്കാതെ ജീവിക്കേണ്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തെ കുറിച്ചും കവി ഏറെ ഹൃദയംഗമമായി പാടിയിട്ടുണ്ട്‌. കവിയുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കൃതികളിലൊന്നായ "[[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]]" അത്തരത്തിലൊരു കഥയാണല്ലോ പറയുന്നത്‌. മാമ്പൂക്കുല ഒടിച്ചതിന്‌ തല്ലുകൊള്ളുമെന്നു പറഞ്ഞ മാതാവിനോട്‌ "മാമ്പഴം പെറുക്കുവാൻ ഞാൻ വരുന്നില്ല" എന്നു പറഞ്ഞ്‌ "വാനവർക്കാരോമലായ്‌" പോയ മകനെ ഓർത്ത്‌ {{ഉദ്ധരണി|"അങ്കണത്തൈമാവിൽ നിന്നാദ്യത്തെ പഴം വീഴ്കെ<br />അമ്മതൻ നേത്രത്തിൽ നിന്നുതിർന്നു ചുടു കണ്ണീർ"}} വായനക്കാരുടെയും കണ്ണീരാകുന്നത്‌ കവിയുടെ ആശയങ്ങളുടെ പ്രസക്തിയും വിജയവും കാണിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ പയർ വറക്കുമ്പോൾ കുറഞ്ഞു പോകുമെന്ന പരമാർഥമറിയാതെ കുഞ്ഞിനെ കൊന്ന ചങ്ങാലി പ്രാവിന്റെ കഥയും മറ്റൊന്നല്ല തെളിയിക്കുന്നത്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ഉരിമണിപ്പയറിനു കുഞ്ഞിനെക്കൊന്നേൻ,<br />ഉലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ, മേലി-<br />ലുലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ."<br /> (''ചങ്ങാലി പ്രാവ്‌'')}}ശാസ്ത്രത്തേയും പുരോഗതിയേയും ഏറെ പ്രതീക്ഷയോടെ ആയിരുന്നു കവി കണ്ടിരുന്നത്‌, പക്ഷെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വഴിപിഴച്ചപോക്കിനെ കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹം ആകുലപ്പെട്ടിരുന്നു.<br />മഴപെയ്ത്‌ ഈറനായ ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ തീപ്പെട്ടി കത്തിച്ച്‌ ഒരു കാപ്പിപോലും കുടിക്കുവാൻ കഴിയാതെയിരുന്ന ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ കവി, [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഒരു [[അണുശക്തിരാഷ്ട്രം]] ആയതിനേക്കുറിച്ച്‌ {{ഉദ്ധരണി|"പാഴ്‌പിട്ടിനാലെ മരുന്നു പുരട്ടിയ<br />തീപ്പെട്ടി കത്തായ്കിലെന്തു ദോഷം<br />ആറാമതാമണുശക്തിയായ്‌ത്തീർന്നെന്റെ<br />വീറാർന്ന നാടുജ്ജ്വലിക്കയല്ലീ"<br />(തീപ്പെട്ടി)}} എന്നാണ്‌ വേണ്ടത്ര പുഛത്തോടെ ഓർത്തത്‌.<br />നിർഭയത ആയിരുന്നു കവിയുടെ മുഖമുദ്ര. [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]]ക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ച അപൂർവ്വം മലയാളികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ അച്ചടക്കത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചിട്ട്‌ "എല്ലാമിപ്പോൾ ഭദ്രമായി, ബ്രിട്ടീഷുകാർ വാണകാലം പോലെ" എന്നാണ്‌ കവി പരിഹസിച്ചത്‌.<br />സഹജീവിസ്നേഹവും വൈലോപ്പിള്ളിയിൽ വേണ്ടുവോളമുണ്ടായിരുന്നു. കവി പ്രകൃതിയെ വർണ്ണിക്കുന്നതിങ്ങനെയാണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ചെറുമീനിണക്കായി സാഗരം തീർപ്പൂമാതാ-<br />വിരുപൂവിനുവേണ്ടി വസന്തം ചമയ്ക്കുന്നു,<br />പുഴുവെ പൂമ്പാറ്റയായുടുപ്പിക്കുന്നു, മാനിൻ <br />വഴിയേ തിരുമണ കസ്തൂരിമണം ചേർപ്പൂ"<br />(''ഉജ്ജ്വല മുഹൂർത്തം'')}} [[സഹ്യന്റെ മകൻ]] എന്ന കവിതയിൽ മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയോടു ചെയ്യുന്ന ദ്രോഹങ്ങൾക്കു കവിക്കുള്ള രോഷം കാണാം. അമ്പലത്തിൽ എഴുന്നള്ളിപ്പിനിടെ മദം പൊട്ടിയ ആന കാട്ടിയ പരാക്രമങ്ങളെല്ലാം പണ്ട്‌ അവനെ ഇണക്കുന്നതിനു മുൻപ്‌ അവൻ കാട്ടിൽ ചെയ്തിരുന്ന വിക്രിയകളായിരുന്നു. ഒടുവിൽ പട്ടാളക്കാരന്റെ വെടിയേറ്റു നിലവിളിയോടെ വീണു.{{ഉദ്ധരണി|"ദ്യോവിനെ വിറപ്പിക്കുമാ വിളി കേട്ടോ മണി-<br />ക്കോവിലിൽ മയങ്ങുന്ന മാനവരുടെ ദൈവം!<br />എങ്കിലുമതുചെന്നു മറ്റൊലിക്കൊണ്ടു പുത്ര-<br />സങ്കടം സഹിയാത്ത സഹ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ"}}എന്നാണ്‌ കവിയും സങ്കടം സഹിക്കാതെ പാടിയത്‌. == കേരളീയത == [[കേരളം|കേരള]] ഗ്രാമജീവിതം വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ ഇഷ്ടവിഷയങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു, കൊയ്ത്തും, മെതിയും, നാട്ടുമ്പുറവും കവിയെ ഏറെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു. പ്രകൃതിയുടെ കേവലസൗന്ദര്യത്തെ വർണ്ണിക്കുന്ന മറ്റുള്ള കവികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ചേരുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സമഗ്രസൗന്ദര്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്‌ പ്രിയങ്കരം. തന്റെ വിഷുക്കണി എന്ന കവിതയിൽ ഗ്രാമത്തിന്റെ നിഷ്കളങ്കതയും നന്മയും കവി വരച്ചിടുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|ഏതു ധൂസരസങ്കൽപ്പത്തിൽ വളർന്നാലും, ഏതു യന്ത്രവത്കൃത ലോകത്തിൽ പുലർന്നാലും, <br> മനസ്സിലുണ്ടാകട്ടെ ഗ്രാമത്തിൻ വെളിച്ചവും <br> മണവും മമതയും ഇത്തിരി കൊന്നപ്പൂവും"<br> (കയ്പവല്ലരി)}} എന്നാണ്‌ കവി ആഗ്രഹിച്ചതു തന്നെ. {{ഉദ്ധരണി|"കുടങ്ങളിലിളങ്കള്ളും, കുടയണിപ്പച്ചത്തെങ്ങും, കുടമെതിർമുലതുള്ളും പെൺകിടാങ്ങളും <br> ഇടതിങ്ങും കൊച്ചിനാടെ വിടവാങ്ങുന്നിതാ പോകാൻ <br> കടലിങ്കൽ തമ്പടിച്ചു കഴിയും ഞങ്ങൾ" <br> (കടലിലെ കവിതകൾ)" }} എന്നാണ്‌ കവി ജന്മനാടിനെ വർണ്ണിക്കുന്നത്‌. എങ്കിലും കവി യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തേയും കൈവിടുന്നില്ല, {{ഉദ്ധരണി|"അതിഥികൾക്കെല്ലാമമരദേശമീ- ക്കിതവി ഞങ്ങൾക്കു നരകദേശവും <br> മദിപ്പിക്കും, കനിക്കിനാവുകൾ കാട്ടി <br> കൊതിപ്പിക്കും; പക്ഷെ കൊടുക്കയില്ലവൾ" }} കേരളീയത വൈലോപ്പിള്ളിക്ക്‌ അന്ധവും ഭ്രാന്തവും ആയിരുന്നില്ല എന്നർത്ഥം. == അടിസ്ഥാന വർഗ്ഗ പക്ഷപാതം == [[ജന്മിത്തത്തേക്കാളേറെ]] വൈലോപ്പിള്ളി ചെവികൊടുത്തത്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗക്കാരുടേയും പണിയാളരുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾക്കാണ്‌. വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകളിൽ ഏറെ തെളിഞ്ഞു കാണാവുന്ന ഒന്നാണ്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗ പക്ഷപാതം. കുടിയൊഴിക്കൽ, കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌, കാക്ക, ഓണപ്പാട്ടുകാർ, ഓണമുറ്റത്ത്, വിഷുക്കണി, അഭിവാദനം, യുഗപരിവർത്തനം, തുടങ്ങിയ കവിതകളിൽ കൂടുതലായി ഇതിന്റെ അനുരണനങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. പുരോഗമനവും മാറ്റവും കവിയെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച രണ്ട്‌ ആശയങ്ങളാണ്‌, അവ രണ്ടും അടിസ്ഥാനപരമായിത്തന്നെ മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങളാണ്‌. തൊഴിലാളി വർഗ്ഗവിപ്ലവം 'സ്നേഹസുന്ദരപാതയിലൂടാകട്ടെ" എന്ന് കുടിയൊഴിക്കലിലൂടെ ആഹ്വാനം ചെയ്തത്‌ ഏറെ പ്രസിദ്ധവുമാണ്‌. തകരുന്ന ജന്മിത്തമേടകളിലിരുന്ന് പുതിയ യുഗത്തെ ആത്മാർഥമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളെ "യുഗപരിവർത്തനം", "കുടിയൊഴിക്കൽ" മുതലായ കൃതികളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. അവരെ കവിയോടു തന്നെ സമരസപ്പെടുത്തി വായിക്കുവാനും കഴിയും. == പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളും == * സാഹിത്യനിപുണൻ ബഹുമതി * കന്നിക്കൊയ്ത്ത് എന്ന ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1947 ൽ മദ്രാസ് ഗവണ്മെന്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/indepth/world-poetry-day/poets-profiles/vyloppilli-sreedhara-menon-profile.html|title=തേനൊഴുകിയ മാമ്പഴക്കാലം|access-date=2020-09-04}}</ref> * ആശാൻ പ്രൈസ് * കുടിയൊഴിക്കൽ എന്ന കൃതിക്ക് 1969 ലെ [[സോവിയറ്റ്‌ ലാൻഡ്‌ നെഹ്രു പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * വിട എന്ന കൃതിക്ക് 1971 ലെ [[ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം]], 1972 ലെ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]], 1977 ലെ എസ്.പി.സി.എസ് അവാർഡ് എന്നിവ ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * കയ്പവല്ലരിക്ക് 1965 ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] എന്ന കൃതിക്ക് 1981 ലെ [[വയലാർ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * വിത്തും കൈക്കോട്ടും എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1956 ലെ [[എം.പി. പോൾ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1958 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കടൽ കാക്കകൾ എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [[കല്യാണി കൃഷ്ണമേനോൻ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1931 മുതൽ പത്തു വർഷത്തോളം [[Samastha Kerala Sahithyaparishath |സമസ്ത കേരള സാഹിത്യപരിഷത്തിൻ്റെ‌]] പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. * പു.ക.സ.([[പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം]])യുടെ ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാനാധ്യക്ഷനായിരുന്നു. * 1968-71 കാലയളവിൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അംഗം ആയിരുന്നു. == കൃതികൾ == ===വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കവിതകൾ=== * [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]] ([[1947]]) *[[സഹ്യന്റെ മകൻ]] ([[1944]]) * [[ശ്രീരേഖ]] ([[1950]]) * [[കുടിയൊഴിക്കൽ]] ([[1952]]) * [[ഓണപ്പാട്ടുകാർ]] ([[1952]]) * [[Vithum kaykoyttum|വിത്തും കൈക്കോട്ടും]] ([[1956]]) * [[കടൽക്കാക്കകൾ]] ([[1958]]) * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)]] ([[1963]]) * [[വിട]] ([[1970]]) * വിഷുക്കണി * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] ([[1980]]) * പച്ചക്കുതിര ([[1981]]) * [[കുന്നിമണികൾ]]([[1954]]) * [[കുരുവികൾ]]([[1961]]) * മിന്നാമിന്നി ([[1981]]) * [[വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകൾ]]([[1984]]) * [[മുകുളമാല]]([[1984]]) * [[കൃഷ്ണമൃഗങ്ങൾ]]([[1985]]) * [[അന്തി ചായുന്നു]]([[1995]])<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|title=വൈലോപ്പിള്ളി: ജീവിതത്തിന്റെ കടലേ കവിതയ്ക്കു ഞങ്ങൾക്കു മഷിപ്പാത്രം|access-date=2020-08-19|archive-date=2021-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303023523/https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|url-status=dead}}</ref> * ആസാംപണിക്കാർ === മറ്റു കൃതികൾ === * ഋശ്യശൃംഗനും അലക്സാണ്ടറും(നാടകം-[[1956]]) * കാവ്യലോകസ്മരണകൾ (സ്മരണകൾ-[[1978]]) * അസമാഹൃത രചനകൾ(സമ്പൂണ്ണകൃതികളിൽ) * വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ - വാല്യം 1,2 ([[2001]]) == വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം == വൈലോപ്പിള്ളി സ്മാരക സമിതി ഏർപ്പെടുത്തിയ അവാർഡ് 10,001 രൂപയും പ്രശസ്തിഫലകവുമടങ്ങിയതാണ് [[വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം]] == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 11-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 22-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേനോന്മാർ]] lcx2oevuhlsyqikpb109iwg2zxu6e2w 4616194 4616192 2026-04-29T06:11:55Z Sreehari lijinas 209493 4616194 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{Infobox Writer | name = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | image = Vyloppilli.jpg | imagesize = 150px | caption = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | pseudonym = | birthdate = [[1911]] [[മെയ്‌ 11]] | birthplace = [[കലൂർ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]] | deathplace = | occupation = | nationality = ഭാരതീയൻ | period = | genre = | subject = കവിത | movement = | debut_works = | notableworks = ''കുടിയൊഴിക്കൽ'', ''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്'', ''കയ്പവല്ലരി'', ''വിട'', ''മാമ്പഴം'' | influences = | influenced = | spouse = ഭാനുമതിയമ്മ | partner = | children = ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ | parents =തൃപ്പൂണിത്തറ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്ത (പിതാവ്), നാണിക്കുട്ടിയമ്മ (മാതാവ്) | signature = | website = | footnotes = |death_date=22 ഡിസംബർ 1985}} ജീവിതയാഥാർഥ്യങ്ങളെ പച്ചയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന കവിതകൾ എഴുതി ശ്രദ്ധേയനായ [[മലയാളം|മലയാള]] സാഹിത്യകാരനായിരുന്നു '''വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ''' (ജീവിതകാലം: 1911 മെയ്‌ 11 - 1985 ഡിസംബർ 22 ). <ref>ജീവചരിത്രക്കുറിപ്പ്: വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ, വാല്യം 1 , കറന്റ് ബുക്സ് , തൃശൂർ (2001 ജനുവരി )</ref> [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[തൃപ്പൂണിത്തറ]]യിൽ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്തയുടെയും നാണിക്കുട്ടിയമ്മയുടേയും പുത്രനായി ജനിച്ചു, [[സസ്യശാസ്ത്രം|സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം 1931-ൽ അദ്ധ്യാപനവൃത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഭാനുമതിയമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്തു. രണ്ട്‌ ആൺമക്കൾ, ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ. 1966-ൽ ഹൈസ്കൂൾ പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായാണ്‌ വിരമിച്ചത്‌. [[മലയാളി|മലയാളിയുടെ]] ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രഹസ്യങ്ങളിൽ രൂപകങ്ങളുടെ വിരലുകൾകൊണ്ട്‌ സ്പർശിച്ച കവിയാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളി. എല്ലാ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമികളെയും]] നാമകരണം ചെയ്തു മുന്നേറുന്ന അജ്ഞാതനായ പ്രവാചകനെപ്പോലെ മലയാളിയുടെ വയലുകൾക്കും തൊടികൾക്കും [[പശ്ചിമഘട്ടം|സഹ്യപർവ്വതത്തിനും]] കയ്പവല്ലരിയ്ക്കും മണത്തിനും മഴകൾക്കുമെല്ലാം കവിതയിലൂടെ അനശ്വരതയുടെ നാമം നൽകിയ വൈലോപ്പിള്ളി, കേരളത്തിന്റെ പുൽനാമ്പിനെ നെഞ്ചിലമർത്തിക്കൊണ്ട്‌ എല്ലാ സമുദ്രങ്ങൾക്കും മുകളിൽ വളർന്നു നിൽക്കുന്നു. മാമ്പൂവിന്റെ മണവും കൊണ്ടെത്തുന്ന വൃശ്ചികക്കാറ്റ്‌ മലയാളിയുടെ ഓർമ്മകളിലേക്ക്‌ സങ്കടത്തിന്റെ ഒരശ്രുധാരയും കൊണ്ടുവരുന്നുണ്ട്‌. വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴത്തിലൂടെ]] മലയാളി അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ ആ പുത്രദുഃഖം, ഒരു പക്ഷേ, ഭൂമിയുടെ അനശ്വരമായ മാതൃത്വത്തിലേക്ക്‌ തിരിച്ചുപോയ പുത്രന്മാരുടെയും ജനപദങ്ങളുടെയും ഖേദമുണർത്തുന്നു. ഈ മഹാകവി രക്തസ്രാവത്തെ തുടർന്ന് 1985 ഡിസംബർ 22-ന്‌ അന്തരിച്ചു. ==ജീവിത രേഖ== *1911 ജനനം *1931 ബി.എ *1947 ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരം 'കന്നിക്കൊയ്ത്ത്' *1951 അഖിൽ സുനിൽ അവാർഡ്   - 'ശ്രീരേഖ' *1952 'കുടിയൊഴിക്കൽ', 'ഓണപ്പാട്ടുകാർ' *1954 'കുന്നിമണികൾ' *1958 'കടൽക്കാക്കകൾ *1965 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'കയ്പവല്ലരി' *1969 ആൽബിൻ അവാർഡ് *1970 'വിട' *1971 ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ് - 'വിട' *1972 കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'വിട' *1980 '[[മകരക്കൊയ്ത്ത്|മകരകൊയ്ത്ത്']] *1981 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം; [[വയലാർ അവാർഡ്]] - 'മകരക്കൊയ്ത്ത്' *കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയിലെ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു *1985 മരണം == രചനാശൈലി == "ശ്രീ" എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ എഴുതിത്തുടങ്ങിയ കവിയുടെ കവിതകൾ പലതും കേരളത്തിൽ ഒരു ഭാവുകപരിവർത്തനം സൃഷ്ടിച്ചു. രണ്ട്‌ [[ലോകമഹായുദ്ധങ്ങൾ]] കണ്ട ഭൂമി, അതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ പട്ടിണിയും ദാരിദ്ര്യവും, എന്നിങ്ങനെ തികച്ചും അശാന്തമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ്‌ കവി തന്റെ യൌവനം കഴിച്ചു കൂട്ടിയത്‌. കാലവും ലോകവും മാറുന്നു എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതയുടെ ആധാരശില.വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ സമപ്രായക്കാരനും, അടുത്തടുത്ത ഗ്രാമങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരുമായിരുന്ന [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴയുടേയും]], [[ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ള|ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻപിള്ളയുടെയും]] കാൽപ്പനിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ മലയാള കവിതാ രംഗത്തിൽ വെന്നിക്കൊടി പാറിച്ച്‌ നിൽക്കുന്ന അവസരത്തിൽ അതിൽ നിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായി യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഒരു പാത വെട്ടിത്തെളിച്ചെടുത്തവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]], [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ]] മുതലായവരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമപ്രായക്കാരും സമശൈലീയരും ആയിരുന്ന ചിലർ. == ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യബോധം == തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ജീവിത ബോധം ആണ്‌ കവിയുടെ കവിതകളിൽ വായിച്ചെടുക്കാവുന്നത്. ജീവിതം പരാജയത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതും ആ കവിതകളിൽ കാണാം, പക്ഷേ ഒരു പിന്തിരിയലോ കീഴടങ്ങലോ കവിതകളിൽ കാണാൻ കഴിയില്ല. യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തിൽ അടിയുറച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട്‌ അക്കവിതകളിൽ അസാമാന്യ ദൃഢത ഉണ്ടായി, "എല്ലുറപ്പുള്ള കവിത" എന്നാണ്‌ [[വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കടൽ കാക്കകൾ|കടൽ കാക്കകൾ]] എന്ന സമാഹാരത്തിന്റെ അവതാരികയിൽ [[പി. എ. വാര്യർ]] എഴുതിയത്‌. അനാവശ്യമായി ഒരൊറ്റ വാക്കു പോലും ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ രീതി "എന്തോ വ്യത്യാസമുണ്ടാ കൃതിക്ക്‌, വെറും പാലുപോലുള്ള കവിതകളല്ല, കാച്ചിക്കുറുക്കിയ കവിത" എന്ന് [[എം.എൻ. വിജയൻ]] ആ ശൈലിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചതും മറ്റൊന്നും കൊണ്ടല്ല<br /> ഒരു തലമുറയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു തലമുറയിലേക്ക്‌ പകർന്നു കൊണ്ടു പോകുന്ന ഒരു നിരന്തരതയാണ്‌ കവിക്ക്‌ ജീവിതം. ഇന്നു വിതക്കുന്ന വിത്ത്‌ ലോകത്ത്‌ ആദ്യം നട്ട വിത്തിന്റെ നൈരന്തര്യം ആണ്‌. ഇവിടുത്തെ നാളത്തെ പാട്ട്‌ ഇന്നിന്റെ പാട്ടിന്റെ തുടർച്ച തന്നെ ആണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"കന്നിനാളിലെക്കൊയ്ത്തിനു വേണ്ടി<br />മന്നിലാദിയിൽ നട്ട വിത്തെല്ലാം<br />പൊന്നലയലച്ചെത്തുന്നു നോക്കൂ,<br />പിന്നെയെത്രയോ കൊയ്ത്തുപാടത്തിൽ<br /><br />ഹാ, വിജിഗീഷു മൃത്യുവിന്നാമോ,<br />ജീവിതത്തിൻ കൊടിപ്പടം താഴ്ത്താൻ?" <br />(''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌'')}} അതുപോലെ തന്നെ മനുഷ്യരും സകല ദുരിതങ്ങളേയും അതിജീവിച്ച്‌ പരാജയപ്പെട്ടും വിജയിച്ചുമൊക്കെ ജീവിതം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുമെന്നാണ്‌ കവി പ്രത്യാശിക്കുന്നത്‌. ദുഃഖത്തിന്റെ എല്ലാ പായൽ കറുപ്പിന്റെ മുകളിലും മനോവെളിച്ചത്തിന്റെ നെല്ലിപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതായി വൈലോപ്പിള്ളി കരുതുന്നു. സമത്വസുന്ദരമായ ലോകത്തിന്റെ [[കേരളം|കേരളീയ]] മിത്തായ [[ഓണം|ഓണവും]] വൈലോപ്പിള്ളിയെ ഏറെ ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. കവിയെന്ന നിലയിൽ അക്കാലം പുനഃസൃഷ്ടിക്കുകയാണ്‌ തന്റെ ദൌത്യമെന്നും വൈലോപ്പിള്ളി വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|"അത്രയുമല്ല പുരാതന കാഞ്ചന<br />കാലം പുൽകിയ കണ്ണാൽ ഭാവിയു-<br />രുത്തിരിയുന്ന വിദൂരതയിങ്കലു-<br />മൊരു തിരുവോണം കാണ്മൂ ഞങ്ങൾ" <br />(''ഓണപ്പാട്ടുകാർ'')}} എന്നാണ്‌ കവി പാടിയിരിക്കുന്നതും. വൈലോപ്പിള്ളികവിതകളിൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെട്ടുള്ള ചരിത്രപരത ഇഴചേർക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതായി കാണാൻ സാധിക്കും.<br />ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ ചെയ്ത തെറ്റ്‌ ജീവിതന്ത്യം വരേയും വേട്ടയാടിയേക്കാമെന്നും, അരേയും വേദനിപ്പിക്കാതെ ജീവിക്കേണ്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തെ കുറിച്ചും കവി ഏറെ ഹൃദയംഗമമായി പാടിയിട്ടുണ്ട്‌. കവിയുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കൃതികളിലൊന്നായ "[[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]]" അത്തരത്തിലൊരു കഥയാണല്ലോ പറയുന്നത്‌. മാമ്പൂക്കുല ഒടിച്ചതിന്‌ തല്ലുകൊള്ളുമെന്നു പറഞ്ഞ മാതാവിനോട്‌ "മാമ്പഴം പെറുക്കുവാൻ ഞാൻ വരുന്നില്ല" എന്നു പറഞ്ഞ്‌ "വാനവർക്കാരോമലായ്‌" പോയ മകനെ ഓർത്ത്‌ {{ഉദ്ധരണി|"അങ്കണത്തൈമാവിൽ നിന്നാദ്യത്തെ പഴം വീഴ്കെ<br />അമ്മതൻ നേത്രത്തിൽ നിന്നുതിർന്നു ചുടു കണ്ണീർ"}} വായനക്കാരുടെയും കണ്ണീരാകുന്നത്‌ കവിയുടെ ആശയങ്ങളുടെ പ്രസക്തിയും വിജയവും കാണിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ പയർ വറക്കുമ്പോൾ കുറഞ്ഞു പോകുമെന്ന പരമാർഥമറിയാതെ കുഞ്ഞിനെ കൊന്ന ചങ്ങാലി പ്രാവിന്റെ കഥയും മറ്റൊന്നല്ല തെളിയിക്കുന്നത്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ഉരിമണിപ്പയറിനു കുഞ്ഞിനെക്കൊന്നേൻ,<br />ഉലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ, മേലി-<br />ലുലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ."<br /> (''ചങ്ങാലി പ്രാവ്‌'')}}ശാസ്ത്രത്തേയും പുരോഗതിയേയും ഏറെ പ്രതീക്ഷയോടെ ആയിരുന്നു കവി കണ്ടിരുന്നത്‌, പക്ഷെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വഴിപിഴച്ചപോക്കിനെ കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹം ആകുലപ്പെട്ടിരുന്നു.<br />മഴപെയ്ത്‌ ഈറനായ ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ തീപ്പെട്ടി കത്തിച്ച്‌ ഒരു കാപ്പിപോലും കുടിക്കുവാൻ കഴിയാതെയിരുന്ന ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ കവി, [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഒരു [[അണുശക്തിരാഷ്ട്രം]] ആയതിനേക്കുറിച്ച്‌ {{ഉദ്ധരണി|"പാഴ്‌പിട്ടിനാലെ മരുന്നു പുരട്ടിയ<br />തീപ്പെട്ടി കത്തായ്കിലെന്തു ദോഷം<br />ആറാമതാമണുശക്തിയായ്‌ത്തീർന്നെന്റെ<br />വീറാർന്ന നാടുജ്ജ്വലിക്കയല്ലീ"<br />(തീപ്പെട്ടി)}} എന്നാണ്‌ വേണ്ടത്ര പുഛത്തോടെ ഓർത്തത്‌.<br />നിർഭയത ആയിരുന്നു കവിയുടെ മുഖമുദ്ര. [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]]ക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ച അപൂർവ്വം മലയാളികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ അച്ചടക്കത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചിട്ട്‌ "എല്ലാമിപ്പോൾ ഭദ്രമായി, ബ്രിട്ടീഷുകാർ വാണകാലം പോലെ" എന്നാണ്‌ കവി പരിഹസിച്ചത്‌.<br />സഹജീവിസ്നേഹവും വൈലോപ്പിള്ളിയിൽ വേണ്ടുവോളമുണ്ടായിരുന്നു. കവി പ്രകൃതിയെ വർണ്ണിക്കുന്നതിങ്ങനെയാണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ചെറുമീനിണക്കായി സാഗരം തീർപ്പൂമാതാ-<br />വിരുപൂവിനുവേണ്ടി വസന്തം ചമയ്ക്കുന്നു,<br />പുഴുവെ പൂമ്പാറ്റയായുടുപ്പിക്കുന്നു, മാനിൻ <br />വഴിയേ തിരുമണ കസ്തൂരിമണം ചേർപ്പൂ"<br />(''ഉജ്ജ്വല മുഹൂർത്തം'')}} [[സഹ്യന്റെ മകൻ]] എന്ന കവിതയിൽ മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയോടു ചെയ്യുന്ന ദ്രോഹങ്ങൾക്കു കവിക്കുള്ള രോഷം കാണാം. അമ്പലത്തിൽ എഴുന്നള്ളിപ്പിനിടെ മദം പൊട്ടിയ ആന കാട്ടിയ പരാക്രമങ്ങളെല്ലാം പണ്ട്‌ അവനെ ഇണക്കുന്നതിനു മുൻപ്‌ അവൻ കാട്ടിൽ ചെയ്തിരുന്ന വിക്രിയകളായിരുന്നു. ഒടുവിൽ പട്ടാളക്കാരന്റെ വെടിയേറ്റു നിലവിളിയോടെ വീണു.{{ഉദ്ധരണി|"ദ്യോവിനെ വിറപ്പിക്കുമാ വിളി കേട്ടോ മണി-<br />ക്കോവിലിൽ മയങ്ങുന്ന മാനവരുടെ ദൈവം!<br />എങ്കിലുമതുചെന്നു മറ്റൊലിക്കൊണ്ടു പുത്ര-<br />സങ്കടം സഹിയാത്ത സഹ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ"}}എന്നാണ്‌ കവിയും സങ്കടം സഹിക്കാതെ പാടിയത്‌. == കേരളീയത == [[കേരളം|കേരള]] ഗ്രാമജീവിതം വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ ഇഷ്ടവിഷയങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു, കൊയ്ത്തും, മെതിയും, നാട്ടുമ്പുറവും കവിയെ ഏറെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു. പ്രകൃതിയുടെ കേവലസൗന്ദര്യത്തെ വർണ്ണിക്കുന്ന മറ്റുള്ള കവികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ചേരുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സമഗ്രസൗന്ദര്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്‌ പ്രിയങ്കരം. തന്റെ വിഷുക്കണി എന്ന കവിതയിൽ ഗ്രാമത്തിന്റെ നിഷ്കളങ്കതയും നന്മയും കവി വരച്ചിടുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|ഏതു ധൂസരസങ്കൽപ്പത്തിൽ വളർന്നാലും, ഏതു യന്ത്രവത്കൃത ലോകത്തിൽ പുലർന്നാലും, <br> മനസ്സിലുണ്ടാകട്ടെ ഗ്രാമത്തിൻ വെളിച്ചവും <br> മണവും മമതയും ഇത്തിരി കൊന്നപ്പൂവും"<br> (കയ്പവല്ലരി)}} എന്നാണ്‌ കവി ആഗ്രഹിച്ചതു തന്നെ. {{ഉദ്ധരണി|"കുടങ്ങളിലിളങ്കള്ളും, കുടയണിപ്പച്ചത്തെങ്ങും, കുടമെതിർമുലതുള്ളും പെൺകിടാങ്ങളും <br> ഇടതിങ്ങും കൊച്ചിനാടെ വിടവാങ്ങുന്നിതാ പോകാൻ <br> കടലിങ്കൽ തമ്പടിച്ചു കഴിയും ഞങ്ങൾ" <br> (കടലിലെ കവിതകൾ)" }} എന്നാണ്‌ കവി ജന്മനാടിനെ വർണ്ണിക്കുന്നത്‌. എങ്കിലും കവി യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തേയും കൈവിടുന്നില്ല, {{ഉദ്ധരണി|"അതിഥികൾക്കെല്ലാമമരദേശമീ- ക്കിതവി ഞങ്ങൾക്കു നരകദേശവും <br> മദിപ്പിക്കും, കനിക്കിനാവുകൾ കാട്ടി <br> കൊതിപ്പിക്കും; പക്ഷെ കൊടുക്കയില്ലവൾ" }} കേരളീയത വൈലോപ്പിള്ളിക്ക്‌ അന്ധവും ഭ്രാന്തവും ആയിരുന്നില്ല എന്നർത്ഥം. == അടിസ്ഥാന വർഗ്ഗ പക്ഷപാതം == [[ജന്മിത്തത്തേക്കാളേറെ]] വൈലോപ്പിള്ളി ചെവികൊടുത്തത്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗക്കാരുടേയും പണിയാളരുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾക്കാണ്‌. വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകളിൽ ഏറെ തെളിഞ്ഞു കാണാവുന്ന ഒന്നാണ്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗ പക്ഷപാതം. കുടിയൊഴിക്കൽ, കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌, കാക്ക, ഓണപ്പാട്ടുകാർ, ഓണമുറ്റത്ത്, വിഷുക്കണി, അഭിവാദനം, യുഗപരിവർത്തനം, തുടങ്ങിയ കവിതകളിൽ കൂടുതലായി ഇതിന്റെ അനുരണനങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. പുരോഗമനവും മാറ്റവും കവിയെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച രണ്ട്‌ ആശയങ്ങളാണ്‌, അവ രണ്ടും അടിസ്ഥാനപരമായിത്തന്നെ മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങളാണ്‌. തൊഴിലാളി വർഗ്ഗവിപ്ലവം 'സ്നേഹസുന്ദരപാതയിലൂടാകട്ടെ" എന്ന് കുടിയൊഴിക്കലിലൂടെ ആഹ്വാനം ചെയ്തത്‌ ഏറെ പ്രസിദ്ധവുമാണ്‌. തകരുന്ന ജന്മിത്തമേടകളിലിരുന്ന് പുതിയ യുഗത്തെ ആത്മാർഥമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളെ "യുഗപരിവർത്തനം", "കുടിയൊഴിക്കൽ" മുതലായ കൃതികളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. അവരെ കവിയോടു തന്നെ സമരസപ്പെടുത്തി വായിക്കുവാനും കഴിയും. == പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളും == * സാഹിത്യനിപുണൻ ബഹുമതി * കന്നിക്കൊയ്ത്ത് എന്ന ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1947 ൽ മദ്രാസ് ഗവണ്മെന്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/indepth/world-poetry-day/poets-profiles/vyloppilli-sreedhara-menon-profile.html|title=തേനൊഴുകിയ മാമ്പഴക്കാലം|access-date=2020-09-04}}</ref> * ആശാൻ പ്രൈസ് * കുടിയൊഴിക്കൽ എന്ന കൃതിക്ക് 1969 ലെ [[സോവിയറ്റ്‌ ലാൻഡ്‌ നെഹ്രു പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * വിട എന്ന കൃതിക്ക് 1971 ലെ [[ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം]], 1972 ലെ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]], 1977 ലെ എസ്.പി.സി.എസ് അവാർഡ് എന്നിവ ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)|കയ്പവല്ലരിക്ക്]] 1965 ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] എന്ന കൃതിക്ക് 1981 ലെ [[വയലാർ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * വിത്തും കൈക്കോട്ടും എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1956 ലെ [[എം.പി. പോൾ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1958 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കടൽ കാക്കകൾ എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [[കല്യാണി കൃഷ്ണമേനോൻ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1931 മുതൽ പത്തു വർഷത്തോളം [[Samastha Kerala Sahithyaparishath |സമസ്ത കേരള സാഹിത്യപരിഷത്തിൻ്റെ‌]] പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. * പു.ക.സ.([[പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം]])യുടെ ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാനാധ്യക്ഷനായിരുന്നു. * 1968-71 കാലയളവിൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അംഗം ആയിരുന്നു. == കൃതികൾ == ===വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കവിതകൾ=== * [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]] ([[1947]]) *[[സഹ്യന്റെ മകൻ]] ([[1944]]) * [[ശ്രീരേഖ]] ([[1950]]) * [[കുടിയൊഴിക്കൽ]] ([[1952]]) * [[ഓണപ്പാട്ടുകാർ]] ([[1952]]) * [[Vithum kaykoyttum|വിത്തും കൈക്കോട്ടും]] ([[1956]]) * [[കടൽക്കാക്കകൾ]] ([[1958]]) * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)]] ([[1963]]) * [[വിട]] ([[1970]]) * വിഷുക്കണി * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] ([[1980]]) * പച്ചക്കുതിര ([[1981]]) * [[കുന്നിമണികൾ]]([[1954]]) * [[കുരുവികൾ]]([[1961]]) * മിന്നാമിന്നി ([[1981]]) * [[വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകൾ]]([[1984]]) * [[മുകുളമാല]]([[1984]]) * [[കൃഷ്ണമൃഗങ്ങൾ]]([[1985]]) * [[അന്തി ചായുന്നു]]([[1995]])<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|title=വൈലോപ്പിള്ളി: ജീവിതത്തിന്റെ കടലേ കവിതയ്ക്കു ഞങ്ങൾക്കു മഷിപ്പാത്രം|access-date=2020-08-19|archive-date=2021-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303023523/https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|url-status=dead}}</ref> * ആസാംപണിക്കാർ === മറ്റു കൃതികൾ === * ഋശ്യശൃംഗനും അലക്സാണ്ടറും(നാടകം-[[1956]]) * കാവ്യലോകസ്മരണകൾ (സ്മരണകൾ-[[1978]]) * അസമാഹൃത രചനകൾ(സമ്പൂണ്ണകൃതികളിൽ) * വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ - വാല്യം 1,2 ([[2001]]) == വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം == വൈലോപ്പിള്ളി സ്മാരക സമിതി ഏർപ്പെടുത്തിയ അവാർഡ് 10,001 രൂപയും പ്രശസ്തിഫലകവുമടങ്ങിയതാണ് [[വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം]] == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 11-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 22-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേനോന്മാർ]] t9ap91ozb7ru8szlvmiycw6bndr3m5j 4616195 4616194 2026-04-29T06:12:41Z Sreehari lijinas 209493 4616195 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{Infobox Writer | name = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | image = Vyloppilli.jpg | imagesize = 150px | caption = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | pseudonym = | birthdate = [[1911]] [[മെയ്‌ 11]] | birthplace = [[കലൂർ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]] | deathplace = | occupation = | nationality = ഭാരതീയൻ | period = | genre = | subject = കവിത | movement = | debut_works = | notableworks = ''കുടിയൊഴിക്കൽ'', ''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്'', ''കയ്പവല്ലരി'', ''വിട'', ''മാമ്പഴം'' | influences = | influenced = | spouse = ഭാനുമതിയമ്മ | partner = | children = ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ | parents =തൃപ്പൂണിത്തറ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്ത (പിതാവ്), നാണിക്കുട്ടിയമ്മ (മാതാവ്) | signature = | website = | footnotes = |death_date=22 ഡിസംബർ 1985}} ജീവിതയാഥാർഥ്യങ്ങളെ പച്ചയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന കവിതകൾ എഴുതി ശ്രദ്ധേയനായ [[മലയാളം|മലയാള]] സാഹിത്യകാരനായിരുന്നു '''വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ''' (ജീവിതകാലം: 1911 മെയ്‌ 11 - 1985 ഡിസംബർ 22 ). <ref>ജീവചരിത്രക്കുറിപ്പ്: വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ, വാല്യം 1 , കറന്റ് ബുക്സ് , തൃശൂർ (2001 ജനുവരി )</ref> [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[തൃപ്പൂണിത്തറ]]യിൽ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്തയുടെയും നാണിക്കുട്ടിയമ്മയുടേയും പുത്രനായി ജനിച്ചു, [[സസ്യശാസ്ത്രം|സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം 1931-ൽ അദ്ധ്യാപനവൃത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഭാനുമതിയമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്തു. രണ്ട്‌ ആൺമക്കൾ, ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ. 1966-ൽ ഹൈസ്കൂൾ പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായാണ്‌ വിരമിച്ചത്‌. [[മലയാളി|മലയാളിയുടെ]] ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രഹസ്യങ്ങളിൽ രൂപകങ്ങളുടെ വിരലുകൾകൊണ്ട്‌ സ്പർശിച്ച കവിയാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളി. എല്ലാ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമികളെയും]] നാമകരണം ചെയ്തു മുന്നേറുന്ന അജ്ഞാതനായ പ്രവാചകനെപ്പോലെ മലയാളിയുടെ വയലുകൾക്കും തൊടികൾക്കും [[പശ്ചിമഘട്ടം|സഹ്യപർവ്വതത്തിനും]] കയ്പവല്ലരിയ്ക്കും മണത്തിനും മഴകൾക്കുമെല്ലാം കവിതയിലൂടെ അനശ്വരതയുടെ നാമം നൽകിയ വൈലോപ്പിള്ളി, കേരളത്തിന്റെ പുൽനാമ്പിനെ നെഞ്ചിലമർത്തിക്കൊണ്ട്‌ എല്ലാ സമുദ്രങ്ങൾക്കും മുകളിൽ വളർന്നു നിൽക്കുന്നു. മാമ്പൂവിന്റെ മണവും കൊണ്ടെത്തുന്ന വൃശ്ചികക്കാറ്റ്‌ മലയാളിയുടെ ഓർമ്മകളിലേക്ക്‌ സങ്കടത്തിന്റെ ഒരശ്രുധാരയും കൊണ്ടുവരുന്നുണ്ട്‌. വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴത്തിലൂടെ]] മലയാളി അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ ആ പുത്രദുഃഖം, ഒരു പക്ഷേ, ഭൂമിയുടെ അനശ്വരമായ മാതൃത്വത്തിലേക്ക്‌ തിരിച്ചുപോയ പുത്രന്മാരുടെയും ജനപദങ്ങളുടെയും ഖേദമുണർത്തുന്നു. ഈ മഹാകവി രക്തസ്രാവത്തെ തുടർന്ന് 1985 ഡിസംബർ 22-ന്‌ അന്തരിച്ചു. ==ജീവിത രേഖ== *1911 ജനനം *1931 ബി.എ *1947 ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരം 'കന്നിക്കൊയ്ത്ത്' *1951 അഖിൽ സുനിൽ അവാർഡ്   - 'ശ്രീരേഖ' *1952 'കുടിയൊഴിക്കൽ', 'ഓണപ്പാട്ടുകാർ' *1954 'കുന്നിമണികൾ' *1958 'കടൽക്കാക്കകൾ *1965 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'കയ്പവല്ലരി' *1969 ആൽബിൻ അവാർഡ് *1970 'വിട' *1971 ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ് - 'വിട' *1972 കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'വിട' *1980 '[[മകരക്കൊയ്ത്ത്|മകരകൊയ്ത്ത്']] *1981 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം; [[വയലാർ അവാർഡ്]] - 'മകരക്കൊയ്ത്ത്' *കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയിലെ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു *1985 മരണം == രചനാശൈലി == "ശ്രീ" എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ എഴുതിത്തുടങ്ങിയ കവിയുടെ കവിതകൾ പലതും കേരളത്തിൽ ഒരു ഭാവുകപരിവർത്തനം സൃഷ്ടിച്ചു. രണ്ട്‌ [[ലോകമഹായുദ്ധങ്ങൾ]] കണ്ട ഭൂമി, അതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ പട്ടിണിയും ദാരിദ്ര്യവും, എന്നിങ്ങനെ തികച്ചും അശാന്തമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ്‌ കവി തന്റെ യൌവനം കഴിച്ചു കൂട്ടിയത്‌. കാലവും ലോകവും മാറുന്നു എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതയുടെ ആധാരശില.വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ സമപ്രായക്കാരനും, അടുത്തടുത്ത ഗ്രാമങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരുമായിരുന്ന [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴയുടേയും]], [[ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ള|ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻപിള്ളയുടെയും]] കാൽപ്പനിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ മലയാള കവിതാ രംഗത്തിൽ വെന്നിക്കൊടി പാറിച്ച്‌ നിൽക്കുന്ന അവസരത്തിൽ അതിൽ നിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായി യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഒരു പാത വെട്ടിത്തെളിച്ചെടുത്തവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]], [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ]] മുതലായവരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമപ്രായക്കാരും സമശൈലീയരും ആയിരുന്ന ചിലർ. == ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യബോധം == തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ജീവിത ബോധം ആണ്‌ കവിയുടെ കവിതകളിൽ വായിച്ചെടുക്കാവുന്നത്. ജീവിതം പരാജയത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതും ആ കവിതകളിൽ കാണാം, പക്ഷേ ഒരു പിന്തിരിയലോ കീഴടങ്ങലോ കവിതകളിൽ കാണാൻ കഴിയില്ല. യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തിൽ അടിയുറച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട്‌ അക്കവിതകളിൽ അസാമാന്യ ദൃഢത ഉണ്ടായി, "എല്ലുറപ്പുള്ള കവിത" എന്നാണ്‌ [[വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കടൽ കാക്കകൾ|കടൽ കാക്കകൾ]] എന്ന സമാഹാരത്തിന്റെ അവതാരികയിൽ [[പി. എ. വാര്യർ]] എഴുതിയത്‌. അനാവശ്യമായി ഒരൊറ്റ വാക്കു പോലും ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ രീതി "എന്തോ വ്യത്യാസമുണ്ടാ കൃതിക്ക്‌, വെറും പാലുപോലുള്ള കവിതകളല്ല, കാച്ചിക്കുറുക്കിയ കവിത" എന്ന് [[എം.എൻ. വിജയൻ]] ആ ശൈലിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചതും മറ്റൊന്നും കൊണ്ടല്ല<br /> ഒരു തലമുറയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു തലമുറയിലേക്ക്‌ പകർന്നു കൊണ്ടു പോകുന്ന ഒരു നിരന്തരതയാണ്‌ കവിക്ക്‌ ജീവിതം. ഇന്നു വിതക്കുന്ന വിത്ത്‌ ലോകത്ത്‌ ആദ്യം നട്ട വിത്തിന്റെ നൈരന്തര്യം ആണ്‌. ഇവിടുത്തെ നാളത്തെ പാട്ട്‌ ഇന്നിന്റെ പാട്ടിന്റെ തുടർച്ച തന്നെ ആണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"കന്നിനാളിലെക്കൊയ്ത്തിനു വേണ്ടി<br />മന്നിലാദിയിൽ നട്ട വിത്തെല്ലാം<br />പൊന്നലയലച്ചെത്തുന്നു നോക്കൂ,<br />പിന്നെയെത്രയോ കൊയ്ത്തുപാടത്തിൽ<br /><br />ഹാ, വിജിഗീഷു മൃത്യുവിന്നാമോ,<br />ജീവിതത്തിൻ കൊടിപ്പടം താഴ്ത്താൻ?" <br />(''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌'')}} അതുപോലെ തന്നെ മനുഷ്യരും സകല ദുരിതങ്ങളേയും അതിജീവിച്ച്‌ പരാജയപ്പെട്ടും വിജയിച്ചുമൊക്കെ ജീവിതം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുമെന്നാണ്‌ കവി പ്രത്യാശിക്കുന്നത്‌. ദുഃഖത്തിന്റെ എല്ലാ പായൽ കറുപ്പിന്റെ മുകളിലും മനോവെളിച്ചത്തിന്റെ നെല്ലിപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതായി വൈലോപ്പിള്ളി കരുതുന്നു. സമത്വസുന്ദരമായ ലോകത്തിന്റെ [[കേരളം|കേരളീയ]] മിത്തായ [[ഓണം|ഓണവും]] വൈലോപ്പിള്ളിയെ ഏറെ ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. കവിയെന്ന നിലയിൽ അക്കാലം പുനഃസൃഷ്ടിക്കുകയാണ്‌ തന്റെ ദൌത്യമെന്നും വൈലോപ്പിള്ളി വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|"അത്രയുമല്ല പുരാതന കാഞ്ചന<br />കാലം പുൽകിയ കണ്ണാൽ ഭാവിയു-<br />രുത്തിരിയുന്ന വിദൂരതയിങ്കലു-<br />മൊരു തിരുവോണം കാണ്മൂ ഞങ്ങൾ" <br />(''ഓണപ്പാട്ടുകാർ'')}} എന്നാണ്‌ കവി പാടിയിരിക്കുന്നതും. വൈലോപ്പിള്ളികവിതകളിൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെട്ടുള്ള ചരിത്രപരത ഇഴചേർക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതായി കാണാൻ സാധിക്കും.<br />ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ ചെയ്ത തെറ്റ്‌ ജീവിതന്ത്യം വരേയും വേട്ടയാടിയേക്കാമെന്നും, അരേയും വേദനിപ്പിക്കാതെ ജീവിക്കേണ്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തെ കുറിച്ചും കവി ഏറെ ഹൃദയംഗമമായി പാടിയിട്ടുണ്ട്‌. കവിയുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കൃതികളിലൊന്നായ "[[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]]" അത്തരത്തിലൊരു കഥയാണല്ലോ പറയുന്നത്‌. മാമ്പൂക്കുല ഒടിച്ചതിന്‌ തല്ലുകൊള്ളുമെന്നു പറഞ്ഞ മാതാവിനോട്‌ "മാമ്പഴം പെറുക്കുവാൻ ഞാൻ വരുന്നില്ല" എന്നു പറഞ്ഞ്‌ "വാനവർക്കാരോമലായ്‌" പോയ മകനെ ഓർത്ത്‌ {{ഉദ്ധരണി|"അങ്കണത്തൈമാവിൽ നിന്നാദ്യത്തെ പഴം വീഴ്കെ<br />അമ്മതൻ നേത്രത്തിൽ നിന്നുതിർന്നു ചുടു കണ്ണീർ"}} വായനക്കാരുടെയും കണ്ണീരാകുന്നത്‌ കവിയുടെ ആശയങ്ങളുടെ പ്രസക്തിയും വിജയവും കാണിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ പയർ വറക്കുമ്പോൾ കുറഞ്ഞു പോകുമെന്ന പരമാർഥമറിയാതെ കുഞ്ഞിനെ കൊന്ന ചങ്ങാലി പ്രാവിന്റെ കഥയും മറ്റൊന്നല്ല തെളിയിക്കുന്നത്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ഉരിമണിപ്പയറിനു കുഞ്ഞിനെക്കൊന്നേൻ,<br />ഉലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ, മേലി-<br />ലുലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ."<br /> (''ചങ്ങാലി പ്രാവ്‌'')}}ശാസ്ത്രത്തേയും പുരോഗതിയേയും ഏറെ പ്രതീക്ഷയോടെ ആയിരുന്നു കവി കണ്ടിരുന്നത്‌, പക്ഷെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വഴിപിഴച്ചപോക്കിനെ കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹം ആകുലപ്പെട്ടിരുന്നു.<br />മഴപെയ്ത്‌ ഈറനായ ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ തീപ്പെട്ടി കത്തിച്ച്‌ ഒരു കാപ്പിപോലും കുടിക്കുവാൻ കഴിയാതെയിരുന്ന ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ കവി, [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഒരു [[അണുശക്തിരാഷ്ട്രം]] ആയതിനേക്കുറിച്ച്‌ {{ഉദ്ധരണി|"പാഴ്‌പിട്ടിനാലെ മരുന്നു പുരട്ടിയ<br />തീപ്പെട്ടി കത്തായ്കിലെന്തു ദോഷം<br />ആറാമതാമണുശക്തിയായ്‌ത്തീർന്നെന്റെ<br />വീറാർന്ന നാടുജ്ജ്വലിക്കയല്ലീ"<br />(തീപ്പെട്ടി)}} എന്നാണ്‌ വേണ്ടത്ര പുഛത്തോടെ ഓർത്തത്‌.<br />നിർഭയത ആയിരുന്നു കവിയുടെ മുഖമുദ്ര. [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]]ക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ച അപൂർവ്വം മലയാളികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ അച്ചടക്കത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചിട്ട്‌ "എല്ലാമിപ്പോൾ ഭദ്രമായി, ബ്രിട്ടീഷുകാർ വാണകാലം പോലെ" എന്നാണ്‌ കവി പരിഹസിച്ചത്‌.<br />സഹജീവിസ്നേഹവും വൈലോപ്പിള്ളിയിൽ വേണ്ടുവോളമുണ്ടായിരുന്നു. കവി പ്രകൃതിയെ വർണ്ണിക്കുന്നതിങ്ങനെയാണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ചെറുമീനിണക്കായി സാഗരം തീർപ്പൂമാതാ-<br />വിരുപൂവിനുവേണ്ടി വസന്തം ചമയ്ക്കുന്നു,<br />പുഴുവെ പൂമ്പാറ്റയായുടുപ്പിക്കുന്നു, മാനിൻ <br />വഴിയേ തിരുമണ കസ്തൂരിമണം ചേർപ്പൂ"<br />(''ഉജ്ജ്വല മുഹൂർത്തം'')}} [[സഹ്യന്റെ മകൻ]] എന്ന കവിതയിൽ മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയോടു ചെയ്യുന്ന ദ്രോഹങ്ങൾക്കു കവിക്കുള്ള രോഷം കാണാം. അമ്പലത്തിൽ എഴുന്നള്ളിപ്പിനിടെ മദം പൊട്ടിയ ആന കാട്ടിയ പരാക്രമങ്ങളെല്ലാം പണ്ട്‌ അവനെ ഇണക്കുന്നതിനു മുൻപ്‌ അവൻ കാട്ടിൽ ചെയ്തിരുന്ന വിക്രിയകളായിരുന്നു. ഒടുവിൽ പട്ടാളക്കാരന്റെ വെടിയേറ്റു നിലവിളിയോടെ വീണു.{{ഉദ്ധരണി|"ദ്യോവിനെ വിറപ്പിക്കുമാ വിളി കേട്ടോ മണി-<br />ക്കോവിലിൽ മയങ്ങുന്ന മാനവരുടെ ദൈവം!<br />എങ്കിലുമതുചെന്നു മറ്റൊലിക്കൊണ്ടു പുത്ര-<br />സങ്കടം സഹിയാത്ത സഹ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ"}}എന്നാണ്‌ കവിയും സങ്കടം സഹിക്കാതെ പാടിയത്‌. == കേരളീയത == [[കേരളം|കേരള]] ഗ്രാമജീവിതം വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ ഇഷ്ടവിഷയങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു, കൊയ്ത്തും, മെതിയും, നാട്ടുമ്പുറവും കവിയെ ഏറെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു. പ്രകൃതിയുടെ കേവലസൗന്ദര്യത്തെ വർണ്ണിക്കുന്ന മറ്റുള്ള കവികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ചേരുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സമഗ്രസൗന്ദര്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്‌ പ്രിയങ്കരം. തന്റെ വിഷുക്കണി എന്ന കവിതയിൽ ഗ്രാമത്തിന്റെ നിഷ്കളങ്കതയും നന്മയും കവി വരച്ചിടുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|ഏതു ധൂസരസങ്കൽപ്പത്തിൽ വളർന്നാലും, ഏതു യന്ത്രവത്കൃത ലോകത്തിൽ പുലർന്നാലും, <br> മനസ്സിലുണ്ടാകട്ടെ ഗ്രാമത്തിൻ വെളിച്ചവും <br> മണവും മമതയും ഇത്തിരി കൊന്നപ്പൂവും"<br> (കയ്പവല്ലരി)}} എന്നാണ്‌ കവി ആഗ്രഹിച്ചതു തന്നെ. {{ഉദ്ധരണി|"കുടങ്ങളിലിളങ്കള്ളും, കുടയണിപ്പച്ചത്തെങ്ങും, കുടമെതിർമുലതുള്ളും പെൺകിടാങ്ങളും <br> ഇടതിങ്ങും കൊച്ചിനാടെ വിടവാങ്ങുന്നിതാ പോകാൻ <br> കടലിങ്കൽ തമ്പടിച്ചു കഴിയും ഞങ്ങൾ" <br> (കടലിലെ കവിതകൾ)" }} എന്നാണ്‌ കവി ജന്മനാടിനെ വർണ്ണിക്കുന്നത്‌. എങ്കിലും കവി യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തേയും കൈവിടുന്നില്ല, {{ഉദ്ധരണി|"അതിഥികൾക്കെല്ലാമമരദേശമീ- ക്കിതവി ഞങ്ങൾക്കു നരകദേശവും <br> മദിപ്പിക്കും, കനിക്കിനാവുകൾ കാട്ടി <br> കൊതിപ്പിക്കും; പക്ഷെ കൊടുക്കയില്ലവൾ" }} കേരളീയത വൈലോപ്പിള്ളിക്ക്‌ അന്ധവും ഭ്രാന്തവും ആയിരുന്നില്ല എന്നർത്ഥം. == അടിസ്ഥാന വർഗ്ഗ പക്ഷപാതം == [[ജന്മിത്തത്തേക്കാളേറെ]] വൈലോപ്പിള്ളി ചെവികൊടുത്തത്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗക്കാരുടേയും പണിയാളരുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾക്കാണ്‌. വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകളിൽ ഏറെ തെളിഞ്ഞു കാണാവുന്ന ഒന്നാണ്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗ പക്ഷപാതം. കുടിയൊഴിക്കൽ, കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌, കാക്ക, ഓണപ്പാട്ടുകാർ, ഓണമുറ്റത്ത്, വിഷുക്കണി, അഭിവാദനം, യുഗപരിവർത്തനം, തുടങ്ങിയ കവിതകളിൽ കൂടുതലായി ഇതിന്റെ അനുരണനങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. പുരോഗമനവും മാറ്റവും കവിയെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച രണ്ട്‌ ആശയങ്ങളാണ്‌, അവ രണ്ടും അടിസ്ഥാനപരമായിത്തന്നെ മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങളാണ്‌. തൊഴിലാളി വർഗ്ഗവിപ്ലവം 'സ്നേഹസുന്ദരപാതയിലൂടാകട്ടെ" എന്ന് കുടിയൊഴിക്കലിലൂടെ ആഹ്വാനം ചെയ്തത്‌ ഏറെ പ്രസിദ്ധവുമാണ്‌. തകരുന്ന ജന്മിത്തമേടകളിലിരുന്ന് പുതിയ യുഗത്തെ ആത്മാർഥമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളെ "യുഗപരിവർത്തനം", "കുടിയൊഴിക്കൽ" മുതലായ കൃതികളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. അവരെ കവിയോടു തന്നെ സമരസപ്പെടുത്തി വായിക്കുവാനും കഴിയും. == പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളും == * സാഹിത്യനിപുണൻ ബഹുമതി * കന്നിക്കൊയ്ത്ത് എന്ന ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1947 ൽ മദ്രാസ് ഗവണ്മെന്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/indepth/world-poetry-day/poets-profiles/vyloppilli-sreedhara-menon-profile.html|title=തേനൊഴുകിയ മാമ്പഴക്കാലം|access-date=2020-09-04}}</ref> * ആശാൻ പ്രൈസ് * കുടിയൊഴിക്കൽ എന്ന കൃതിക്ക് 1969 ലെ [[സോവിയറ്റ്‌ ലാൻഡ്‌ നെഹ്രു പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * [[വിട (കവിത)|വിട]] എന്ന കൃതിക്ക് 1971 ലെ [[ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം]], 1972 ലെ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]], 1977 ലെ എസ്.പി.സി.എസ് അവാർഡ് എന്നിവ ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)|കയ്പവല്ലരിക്ക്]] 1965 ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] എന്ന കൃതിക്ക് 1981 ലെ [[വയലാർ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * വിത്തും കൈക്കോട്ടും എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1956 ലെ [[എം.പി. പോൾ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1958 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കടൽ കാക്കകൾ എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [[കല്യാണി കൃഷ്ണമേനോൻ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1931 മുതൽ പത്തു വർഷത്തോളം [[Samastha Kerala Sahithyaparishath |സമസ്ത കേരള സാഹിത്യപരിഷത്തിൻ്റെ‌]] പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. * പു.ക.സ.([[പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം]])യുടെ ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാനാധ്യക്ഷനായിരുന്നു. * 1968-71 കാലയളവിൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അംഗം ആയിരുന്നു. == കൃതികൾ == ===വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കവിതകൾ=== * [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]] ([[1947]]) *[[സഹ്യന്റെ മകൻ]] ([[1944]]) * [[ശ്രീരേഖ]] ([[1950]]) * [[കുടിയൊഴിക്കൽ]] ([[1952]]) * [[ഓണപ്പാട്ടുകാർ]] ([[1952]]) * [[Vithum kaykoyttum|വിത്തും കൈക്കോട്ടും]] ([[1956]]) * [[കടൽക്കാക്കകൾ]] ([[1958]]) * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)]] ([[1963]]) * [[വിട]] ([[1970]]) * വിഷുക്കണി * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] ([[1980]]) * പച്ചക്കുതിര ([[1981]]) * [[കുന്നിമണികൾ]]([[1954]]) * [[കുരുവികൾ]]([[1961]]) * മിന്നാമിന്നി ([[1981]]) * [[വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകൾ]]([[1984]]) * [[മുകുളമാല]]([[1984]]) * [[കൃഷ്ണമൃഗങ്ങൾ]]([[1985]]) * [[അന്തി ചായുന്നു]]([[1995]])<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|title=വൈലോപ്പിള്ളി: ജീവിതത്തിന്റെ കടലേ കവിതയ്ക്കു ഞങ്ങൾക്കു മഷിപ്പാത്രം|access-date=2020-08-19|archive-date=2021-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303023523/https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|url-status=dead}}</ref> * ആസാംപണിക്കാർ === മറ്റു കൃതികൾ === * ഋശ്യശൃംഗനും അലക്സാണ്ടറും(നാടകം-[[1956]]) * കാവ്യലോകസ്മരണകൾ (സ്മരണകൾ-[[1978]]) * അസമാഹൃത രചനകൾ(സമ്പൂണ്ണകൃതികളിൽ) * വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ - വാല്യം 1,2 ([[2001]]) == വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം == വൈലോപ്പിള്ളി സ്മാരക സമിതി ഏർപ്പെടുത്തിയ അവാർഡ് 10,001 രൂപയും പ്രശസ്തിഫലകവുമടങ്ങിയതാണ് [[വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം]] == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 11-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 22-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേനോന്മാർ]] il2d0dw2ziz6v4asetfixfuaohpxs5s 4616196 4616195 2026-04-29T06:13:14Z Sreehari lijinas 209493 4616196 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{Infobox Writer | name = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | image = Vyloppilli.jpg | imagesize = 150px | caption = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | pseudonym = | birthdate = [[1911]] [[മെയ്‌ 11]] | birthplace = [[കലൂർ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]] | deathplace = | occupation = | nationality = ഭാരതീയൻ | period = | genre = | subject = കവിത | movement = | debut_works = | notableworks = ''കുടിയൊഴിക്കൽ'', ''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്'', ''കയ്പവല്ലരി'', ''വിട'', ''മാമ്പഴം'' | influences = | influenced = | spouse = ഭാനുമതിയമ്മ | partner = | children = ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ | parents =തൃപ്പൂണിത്തറ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്ത (പിതാവ്), നാണിക്കുട്ടിയമ്മ (മാതാവ്) | signature = | website = | footnotes = |death_date=22 ഡിസംബർ 1985}} ജീവിതയാഥാർഥ്യങ്ങളെ പച്ചയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന കവിതകൾ എഴുതി ശ്രദ്ധേയനായ [[മലയാളം|മലയാള]] സാഹിത്യകാരനായിരുന്നു '''വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ''' (ജീവിതകാലം: 1911 മെയ്‌ 11 - 1985 ഡിസംബർ 22 ). <ref>ജീവചരിത്രക്കുറിപ്പ്: വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ, വാല്യം 1 , കറന്റ് ബുക്സ് , തൃശൂർ (2001 ജനുവരി )</ref> [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[തൃപ്പൂണിത്തറ]]യിൽ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്തയുടെയും നാണിക്കുട്ടിയമ്മയുടേയും പുത്രനായി ജനിച്ചു, [[സസ്യശാസ്ത്രം|സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം 1931-ൽ അദ്ധ്യാപനവൃത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഭാനുമതിയമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്തു. രണ്ട്‌ ആൺമക്കൾ, ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ. 1966-ൽ ഹൈസ്കൂൾ പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായാണ്‌ വിരമിച്ചത്‌. [[മലയാളി|മലയാളിയുടെ]] ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രഹസ്യങ്ങളിൽ രൂപകങ്ങളുടെ വിരലുകൾകൊണ്ട്‌ സ്പർശിച്ച കവിയാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളി. എല്ലാ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമികളെയും]] നാമകരണം ചെയ്തു മുന്നേറുന്ന അജ്ഞാതനായ പ്രവാചകനെപ്പോലെ മലയാളിയുടെ വയലുകൾക്കും തൊടികൾക്കും [[പശ്ചിമഘട്ടം|സഹ്യപർവ്വതത്തിനും]] കയ്പവല്ലരിയ്ക്കും മണത്തിനും മഴകൾക്കുമെല്ലാം കവിതയിലൂടെ അനശ്വരതയുടെ നാമം നൽകിയ വൈലോപ്പിള്ളി, കേരളത്തിന്റെ പുൽനാമ്പിനെ നെഞ്ചിലമർത്തിക്കൊണ്ട്‌ എല്ലാ സമുദ്രങ്ങൾക്കും മുകളിൽ വളർന്നു നിൽക്കുന്നു. മാമ്പൂവിന്റെ മണവും കൊണ്ടെത്തുന്ന വൃശ്ചികക്കാറ്റ്‌ മലയാളിയുടെ ഓർമ്മകളിലേക്ക്‌ സങ്കടത്തിന്റെ ഒരശ്രുധാരയും കൊണ്ടുവരുന്നുണ്ട്‌. വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴത്തിലൂടെ]] മലയാളി അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ ആ പുത്രദുഃഖം, ഒരു പക്ഷേ, ഭൂമിയുടെ അനശ്വരമായ മാതൃത്വത്തിലേക്ക്‌ തിരിച്ചുപോയ പുത്രന്മാരുടെയും ജനപദങ്ങളുടെയും ഖേദമുണർത്തുന്നു. ഈ മഹാകവി രക്തസ്രാവത്തെ തുടർന്ന് 1985 ഡിസംബർ 22-ന്‌ അന്തരിച്ചു. ==ജീവിത രേഖ== *1911 ജനനം *1931 ബി.എ *1947 ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരം 'കന്നിക്കൊയ്ത്ത്' *1951 അഖിൽ സുനിൽ അവാർഡ്   - 'ശ്രീരേഖ' *1952 'കുടിയൊഴിക്കൽ', 'ഓണപ്പാട്ടുകാർ' *1954 'കുന്നിമണികൾ' *1958 'കടൽക്കാക്കകൾ *1965 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'കയ്പവല്ലരി' *1969 ആൽബിൻ അവാർഡ് *1970 'വിട' *1971 ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ് - 'വിട' *1972 കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'വിട' *1980 '[[മകരക്കൊയ്ത്ത്|മകരകൊയ്ത്ത്']] *1981 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം; [[വയലാർ അവാർഡ്]] - 'മകരക്കൊയ്ത്ത്' *കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയിലെ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു *1985 മരണം == രചനാശൈലി == "ശ്രീ" എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ എഴുതിത്തുടങ്ങിയ കവിയുടെ കവിതകൾ പലതും കേരളത്തിൽ ഒരു ഭാവുകപരിവർത്തനം സൃഷ്ടിച്ചു. രണ്ട്‌ [[ലോകമഹായുദ്ധങ്ങൾ]] കണ്ട ഭൂമി, അതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ പട്ടിണിയും ദാരിദ്ര്യവും, എന്നിങ്ങനെ തികച്ചും അശാന്തമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ്‌ കവി തന്റെ യൌവനം കഴിച്ചു കൂട്ടിയത്‌. കാലവും ലോകവും മാറുന്നു എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതയുടെ ആധാരശില.വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ സമപ്രായക്കാരനും, അടുത്തടുത്ത ഗ്രാമങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരുമായിരുന്ന [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴയുടേയും]], [[ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ള|ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻപിള്ളയുടെയും]] കാൽപ്പനിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ മലയാള കവിതാ രംഗത്തിൽ വെന്നിക്കൊടി പാറിച്ച്‌ നിൽക്കുന്ന അവസരത്തിൽ അതിൽ നിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായി യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഒരു പാത വെട്ടിത്തെളിച്ചെടുത്തവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]], [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ]] മുതലായവരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമപ്രായക്കാരും സമശൈലീയരും ആയിരുന്ന ചിലർ. == ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യബോധം == തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ജീവിത ബോധം ആണ്‌ കവിയുടെ കവിതകളിൽ വായിച്ചെടുക്കാവുന്നത്. ജീവിതം പരാജയത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതും ആ കവിതകളിൽ കാണാം, പക്ഷേ ഒരു പിന്തിരിയലോ കീഴടങ്ങലോ കവിതകളിൽ കാണാൻ കഴിയില്ല. യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തിൽ അടിയുറച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട്‌ അക്കവിതകളിൽ അസാമാന്യ ദൃഢത ഉണ്ടായി, "എല്ലുറപ്പുള്ള കവിത" എന്നാണ്‌ [[വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കടൽ കാക്കകൾ|കടൽ കാക്കകൾ]] എന്ന സമാഹാരത്തിന്റെ അവതാരികയിൽ [[പി. എ. വാര്യർ]] എഴുതിയത്‌. അനാവശ്യമായി ഒരൊറ്റ വാക്കു പോലും ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ രീതി "എന്തോ വ്യത്യാസമുണ്ടാ കൃതിക്ക്‌, വെറും പാലുപോലുള്ള കവിതകളല്ല, കാച്ചിക്കുറുക്കിയ കവിത" എന്ന് [[എം.എൻ. വിജയൻ]] ആ ശൈലിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചതും മറ്റൊന്നും കൊണ്ടല്ല<br /> ഒരു തലമുറയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു തലമുറയിലേക്ക്‌ പകർന്നു കൊണ്ടു പോകുന്ന ഒരു നിരന്തരതയാണ്‌ കവിക്ക്‌ ജീവിതം. ഇന്നു വിതക്കുന്ന വിത്ത്‌ ലോകത്ത്‌ ആദ്യം നട്ട വിത്തിന്റെ നൈരന്തര്യം ആണ്‌. ഇവിടുത്തെ നാളത്തെ പാട്ട്‌ ഇന്നിന്റെ പാട്ടിന്റെ തുടർച്ച തന്നെ ആണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"കന്നിനാളിലെക്കൊയ്ത്തിനു വേണ്ടി<br />മന്നിലാദിയിൽ നട്ട വിത്തെല്ലാം<br />പൊന്നലയലച്ചെത്തുന്നു നോക്കൂ,<br />പിന്നെയെത്രയോ കൊയ്ത്തുപാടത്തിൽ<br /><br />ഹാ, വിജിഗീഷു മൃത്യുവിന്നാമോ,<br />ജീവിതത്തിൻ കൊടിപ്പടം താഴ്ത്താൻ?" <br />(''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌'')}} അതുപോലെ തന്നെ മനുഷ്യരും സകല ദുരിതങ്ങളേയും അതിജീവിച്ച്‌ പരാജയപ്പെട്ടും വിജയിച്ചുമൊക്കെ ജീവിതം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുമെന്നാണ്‌ കവി പ്രത്യാശിക്കുന്നത്‌. ദുഃഖത്തിന്റെ എല്ലാ പായൽ കറുപ്പിന്റെ മുകളിലും മനോവെളിച്ചത്തിന്റെ നെല്ലിപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതായി വൈലോപ്പിള്ളി കരുതുന്നു. സമത്വസുന്ദരമായ ലോകത്തിന്റെ [[കേരളം|കേരളീയ]] മിത്തായ [[ഓണം|ഓണവും]] വൈലോപ്പിള്ളിയെ ഏറെ ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. കവിയെന്ന നിലയിൽ അക്കാലം പുനഃസൃഷ്ടിക്കുകയാണ്‌ തന്റെ ദൌത്യമെന്നും വൈലോപ്പിള്ളി വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|"അത്രയുമല്ല പുരാതന കാഞ്ചന<br />കാലം പുൽകിയ കണ്ണാൽ ഭാവിയു-<br />രുത്തിരിയുന്ന വിദൂരതയിങ്കലു-<br />മൊരു തിരുവോണം കാണ്മൂ ഞങ്ങൾ" <br />(''ഓണപ്പാട്ടുകാർ'')}} എന്നാണ്‌ കവി പാടിയിരിക്കുന്നതും. വൈലോപ്പിള്ളികവിതകളിൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെട്ടുള്ള ചരിത്രപരത ഇഴചേർക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതായി കാണാൻ സാധിക്കും.<br />ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ ചെയ്ത തെറ്റ്‌ ജീവിതന്ത്യം വരേയും വേട്ടയാടിയേക്കാമെന്നും, അരേയും വേദനിപ്പിക്കാതെ ജീവിക്കേണ്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തെ കുറിച്ചും കവി ഏറെ ഹൃദയംഗമമായി പാടിയിട്ടുണ്ട്‌. കവിയുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കൃതികളിലൊന്നായ "[[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]]" അത്തരത്തിലൊരു കഥയാണല്ലോ പറയുന്നത്‌. മാമ്പൂക്കുല ഒടിച്ചതിന്‌ തല്ലുകൊള്ളുമെന്നു പറഞ്ഞ മാതാവിനോട്‌ "മാമ്പഴം പെറുക്കുവാൻ ഞാൻ വരുന്നില്ല" എന്നു പറഞ്ഞ്‌ "വാനവർക്കാരോമലായ്‌" പോയ മകനെ ഓർത്ത്‌ {{ഉദ്ധരണി|"അങ്കണത്തൈമാവിൽ നിന്നാദ്യത്തെ പഴം വീഴ്കെ<br />അമ്മതൻ നേത്രത്തിൽ നിന്നുതിർന്നു ചുടു കണ്ണീർ"}} വായനക്കാരുടെയും കണ്ണീരാകുന്നത്‌ കവിയുടെ ആശയങ്ങളുടെ പ്രസക്തിയും വിജയവും കാണിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ പയർ വറക്കുമ്പോൾ കുറഞ്ഞു പോകുമെന്ന പരമാർഥമറിയാതെ കുഞ്ഞിനെ കൊന്ന ചങ്ങാലി പ്രാവിന്റെ കഥയും മറ്റൊന്നല്ല തെളിയിക്കുന്നത്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ഉരിമണിപ്പയറിനു കുഞ്ഞിനെക്കൊന്നേൻ,<br />ഉലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ, മേലി-<br />ലുലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ."<br /> (''ചങ്ങാലി പ്രാവ്‌'')}}ശാസ്ത്രത്തേയും പുരോഗതിയേയും ഏറെ പ്രതീക്ഷയോടെ ആയിരുന്നു കവി കണ്ടിരുന്നത്‌, പക്ഷെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വഴിപിഴച്ചപോക്കിനെ കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹം ആകുലപ്പെട്ടിരുന്നു.<br />മഴപെയ്ത്‌ ഈറനായ ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ തീപ്പെട്ടി കത്തിച്ച്‌ ഒരു കാപ്പിപോലും കുടിക്കുവാൻ കഴിയാതെയിരുന്ന ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ കവി, [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഒരു [[അണുശക്തിരാഷ്ട്രം]] ആയതിനേക്കുറിച്ച്‌ {{ഉദ്ധരണി|"പാഴ്‌പിട്ടിനാലെ മരുന്നു പുരട്ടിയ<br />തീപ്പെട്ടി കത്തായ്കിലെന്തു ദോഷം<br />ആറാമതാമണുശക്തിയായ്‌ത്തീർന്നെന്റെ<br />വീറാർന്ന നാടുജ്ജ്വലിക്കയല്ലീ"<br />(തീപ്പെട്ടി)}} എന്നാണ്‌ വേണ്ടത്ര പുഛത്തോടെ ഓർത്തത്‌.<br />നിർഭയത ആയിരുന്നു കവിയുടെ മുഖമുദ്ര. [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]]ക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ച അപൂർവ്വം മലയാളികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ അച്ചടക്കത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചിട്ട്‌ "എല്ലാമിപ്പോൾ ഭദ്രമായി, ബ്രിട്ടീഷുകാർ വാണകാലം പോലെ" എന്നാണ്‌ കവി പരിഹസിച്ചത്‌.<br />സഹജീവിസ്നേഹവും വൈലോപ്പിള്ളിയിൽ വേണ്ടുവോളമുണ്ടായിരുന്നു. കവി പ്രകൃതിയെ വർണ്ണിക്കുന്നതിങ്ങനെയാണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ചെറുമീനിണക്കായി സാഗരം തീർപ്പൂമാതാ-<br />വിരുപൂവിനുവേണ്ടി വസന്തം ചമയ്ക്കുന്നു,<br />പുഴുവെ പൂമ്പാറ്റയായുടുപ്പിക്കുന്നു, മാനിൻ <br />വഴിയേ തിരുമണ കസ്തൂരിമണം ചേർപ്പൂ"<br />(''ഉജ്ജ്വല മുഹൂർത്തം'')}} [[സഹ്യന്റെ മകൻ]] എന്ന കവിതയിൽ മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയോടു ചെയ്യുന്ന ദ്രോഹങ്ങൾക്കു കവിക്കുള്ള രോഷം കാണാം. അമ്പലത്തിൽ എഴുന്നള്ളിപ്പിനിടെ മദം പൊട്ടിയ ആന കാട്ടിയ പരാക്രമങ്ങളെല്ലാം പണ്ട്‌ അവനെ ഇണക്കുന്നതിനു മുൻപ്‌ അവൻ കാട്ടിൽ ചെയ്തിരുന്ന വിക്രിയകളായിരുന്നു. ഒടുവിൽ പട്ടാളക്കാരന്റെ വെടിയേറ്റു നിലവിളിയോടെ വീണു.{{ഉദ്ധരണി|"ദ്യോവിനെ വിറപ്പിക്കുമാ വിളി കേട്ടോ മണി-<br />ക്കോവിലിൽ മയങ്ങുന്ന മാനവരുടെ ദൈവം!<br />എങ്കിലുമതുചെന്നു മറ്റൊലിക്കൊണ്ടു പുത്ര-<br />സങ്കടം സഹിയാത്ത സഹ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ"}}എന്നാണ്‌ കവിയും സങ്കടം സഹിക്കാതെ പാടിയത്‌. == കേരളീയത == [[കേരളം|കേരള]] ഗ്രാമജീവിതം വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ ഇഷ്ടവിഷയങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു, കൊയ്ത്തും, മെതിയും, നാട്ടുമ്പുറവും കവിയെ ഏറെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു. പ്രകൃതിയുടെ കേവലസൗന്ദര്യത്തെ വർണ്ണിക്കുന്ന മറ്റുള്ള കവികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ചേരുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സമഗ്രസൗന്ദര്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്‌ പ്രിയങ്കരം. തന്റെ വിഷുക്കണി എന്ന കവിതയിൽ ഗ്രാമത്തിന്റെ നിഷ്കളങ്കതയും നന്മയും കവി വരച്ചിടുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|ഏതു ധൂസരസങ്കൽപ്പത്തിൽ വളർന്നാലും, ഏതു യന്ത്രവത്കൃത ലോകത്തിൽ പുലർന്നാലും, <br> മനസ്സിലുണ്ടാകട്ടെ ഗ്രാമത്തിൻ വെളിച്ചവും <br> മണവും മമതയും ഇത്തിരി കൊന്നപ്പൂവും"<br> (കയ്പവല്ലരി)}} എന്നാണ്‌ കവി ആഗ്രഹിച്ചതു തന്നെ. {{ഉദ്ധരണി|"കുടങ്ങളിലിളങ്കള്ളും, കുടയണിപ്പച്ചത്തെങ്ങും, കുടമെതിർമുലതുള്ളും പെൺകിടാങ്ങളും <br> ഇടതിങ്ങും കൊച്ചിനാടെ വിടവാങ്ങുന്നിതാ പോകാൻ <br> കടലിങ്കൽ തമ്പടിച്ചു കഴിയും ഞങ്ങൾ" <br> (കടലിലെ കവിതകൾ)" }} എന്നാണ്‌ കവി ജന്മനാടിനെ വർണ്ണിക്കുന്നത്‌. എങ്കിലും കവി യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തേയും കൈവിടുന്നില്ല, {{ഉദ്ധരണി|"അതിഥികൾക്കെല്ലാമമരദേശമീ- ക്കിതവി ഞങ്ങൾക്കു നരകദേശവും <br> മദിപ്പിക്കും, കനിക്കിനാവുകൾ കാട്ടി <br> കൊതിപ്പിക്കും; പക്ഷെ കൊടുക്കയില്ലവൾ" }} കേരളീയത വൈലോപ്പിള്ളിക്ക്‌ അന്ധവും ഭ്രാന്തവും ആയിരുന്നില്ല എന്നർത്ഥം. == അടിസ്ഥാന വർഗ്ഗ പക്ഷപാതം == [[ജന്മിത്തത്തേക്കാളേറെ]] വൈലോപ്പിള്ളി ചെവികൊടുത്തത്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗക്കാരുടേയും പണിയാളരുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾക്കാണ്‌. വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകളിൽ ഏറെ തെളിഞ്ഞു കാണാവുന്ന ഒന്നാണ്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗ പക്ഷപാതം. കുടിയൊഴിക്കൽ, കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌, കാക്ക, ഓണപ്പാട്ടുകാർ, ഓണമുറ്റത്ത്, വിഷുക്കണി, അഭിവാദനം, യുഗപരിവർത്തനം, തുടങ്ങിയ കവിതകളിൽ കൂടുതലായി ഇതിന്റെ അനുരണനങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. പുരോഗമനവും മാറ്റവും കവിയെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച രണ്ട്‌ ആശയങ്ങളാണ്‌, അവ രണ്ടും അടിസ്ഥാനപരമായിത്തന്നെ മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങളാണ്‌. തൊഴിലാളി വർഗ്ഗവിപ്ലവം 'സ്നേഹസുന്ദരപാതയിലൂടാകട്ടെ" എന്ന് കുടിയൊഴിക്കലിലൂടെ ആഹ്വാനം ചെയ്തത്‌ ഏറെ പ്രസിദ്ധവുമാണ്‌. തകരുന്ന ജന്മിത്തമേടകളിലിരുന്ന് പുതിയ യുഗത്തെ ആത്മാർഥമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളെ "യുഗപരിവർത്തനം", "കുടിയൊഴിക്കൽ" മുതലായ കൃതികളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. അവരെ കവിയോടു തന്നെ സമരസപ്പെടുത്തി വായിക്കുവാനും കഴിയും. == പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളും == * സാഹിത്യനിപുണൻ ബഹുമതി * കന്നിക്കൊയ്ത്ത് എന്ന ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1947 ൽ മദ്രാസ് ഗവണ്മെന്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/indepth/world-poetry-day/poets-profiles/vyloppilli-sreedhara-menon-profile.html|title=തേനൊഴുകിയ മാമ്പഴക്കാലം|access-date=2020-09-04}}</ref> * ആശാൻ പ്രൈസ് * കുടിയൊഴിക്കൽ എന്ന കൃതിക്ക് 1969 ലെ [[സോവിയറ്റ്‌ ലാൻഡ്‌ നെഹ്രു പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * [[വിട (കവിത)|വിട]] എന്ന കൃതിക്ക് 1971 ലെ [[ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം]], 1972 ലെ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]], 1977 ലെ എസ്.പി.സി.എസ് അവാർഡ് എന്നിവ ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)|കയ്പവല്ലരിക്ക്]] 1965 ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] എന്ന കൃതിക്ക് 1981 ലെ [[വയലാർ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * വിത്തും കൈക്കോട്ടും എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1956 ലെ [[എം.പി. പോൾ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1958 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[കടൽ കാക്കകൾ]] എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [[കല്യാണി കൃഷ്ണമേനോൻ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1931 മുതൽ പത്തു വർഷത്തോളം [[Samastha Kerala Sahithyaparishath |സമസ്ത കേരള സാഹിത്യപരിഷത്തിൻ്റെ‌]] പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. * പു.ക.സ.([[പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം]])യുടെ ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാനാധ്യക്ഷനായിരുന്നു. * 1968-71 കാലയളവിൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അംഗം ആയിരുന്നു. == കൃതികൾ == ===വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കവിതകൾ=== * [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]] ([[1947]]) *[[സഹ്യന്റെ മകൻ]] ([[1944]]) * [[ശ്രീരേഖ]] ([[1950]]) * [[കുടിയൊഴിക്കൽ]] ([[1952]]) * [[ഓണപ്പാട്ടുകാർ]] ([[1952]]) * [[Vithum kaykoyttum|വിത്തും കൈക്കോട്ടും]] ([[1956]]) * [[കടൽക്കാക്കകൾ]] ([[1958]]) * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)]] ([[1963]]) * [[വിട]] ([[1970]]) * വിഷുക്കണി * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] ([[1980]]) * പച്ചക്കുതിര ([[1981]]) * [[കുന്നിമണികൾ]]([[1954]]) * [[കുരുവികൾ]]([[1961]]) * മിന്നാമിന്നി ([[1981]]) * [[വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകൾ]]([[1984]]) * [[മുകുളമാല]]([[1984]]) * [[കൃഷ്ണമൃഗങ്ങൾ]]([[1985]]) * [[അന്തി ചായുന്നു]]([[1995]])<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|title=വൈലോപ്പിള്ളി: ജീവിതത്തിന്റെ കടലേ കവിതയ്ക്കു ഞങ്ങൾക്കു മഷിപ്പാത്രം|access-date=2020-08-19|archive-date=2021-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303023523/https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|url-status=dead}}</ref> * ആസാംപണിക്കാർ === മറ്റു കൃതികൾ === * ഋശ്യശൃംഗനും അലക്സാണ്ടറും(നാടകം-[[1956]]) * കാവ്യലോകസ്മരണകൾ (സ്മരണകൾ-[[1978]]) * അസമാഹൃത രചനകൾ(സമ്പൂണ്ണകൃതികളിൽ) * വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ - വാല്യം 1,2 ([[2001]]) == വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം == വൈലോപ്പിള്ളി സ്മാരക സമിതി ഏർപ്പെടുത്തിയ അവാർഡ് 10,001 രൂപയും പ്രശസ്തിഫലകവുമടങ്ങിയതാണ് [[വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം]] == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 11-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 22-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേനോന്മാർ]] e6wpmgdsfds27g9sb9er1t2tq3gz93v 4616197 4616196 2026-04-29T06:13:45Z Sreehari lijinas 209493 4616197 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{Infobox Writer | name = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | image = Vyloppilli.jpg | imagesize = 150px | caption = വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ | pseudonym = | birthdate = [[1911]] [[മെയ്‌ 11]] | birthplace = [[കലൂർ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]] | deathplace = | occupation = | nationality = ഭാരതീയൻ | period = | genre = | subject = കവിത | movement = | debut_works = | notableworks = ''കുടിയൊഴിക്കൽ'', ''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്'', ''കയ്പവല്ലരി'', ''വിട'', ''മാമ്പഴം'' | influences = | influenced = | spouse = ഭാനുമതിയമ്മ | partner = | children = ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ | parents =തൃപ്പൂണിത്തറ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്ത (പിതാവ്), നാണിക്കുട്ടിയമ്മ (മാതാവ്) | signature = | website = | footnotes = |death_date=22 ഡിസംബർ 1985}} ജീവിതയാഥാർഥ്യങ്ങളെ പച്ചയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന കവിതകൾ എഴുതി ശ്രദ്ധേയനായ [[മലയാളം|മലയാള]] സാഹിത്യകാരനായിരുന്നു '''വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ''' (ജീവിതകാലം: 1911 മെയ്‌ 11 - 1985 ഡിസംബർ 22 ). <ref>ജീവചരിത്രക്കുറിപ്പ്: വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ, വാല്യം 1 , കറന്റ് ബുക്സ് , തൃശൂർ (2001 ജനുവരി )</ref> [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ [[തൃപ്പൂണിത്തറ]]യിൽ കൊച്ചുകുട്ടൻ കർത്തയുടെയും നാണിക്കുട്ടിയമ്മയുടേയും പുത്രനായി ജനിച്ചു, [[സസ്യശാസ്ത്രം|സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദമെടുത്തതിനുശേഷം 1931-ൽ അദ്ധ്യാപനവൃത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഭാനുമതിയമ്മയെ വിവാഹം ചെയ്തു. രണ്ട്‌ ആൺമക്കൾ, ശ്രീകുമാർ, വിജയകുമാർ. 1966-ൽ ഹൈസ്കൂൾ പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായാണ്‌ വിരമിച്ചത്‌. [[മലയാളി|മലയാളിയുടെ]] ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ രഹസ്യങ്ങളിൽ രൂപകങ്ങളുടെ വിരലുകൾകൊണ്ട്‌ സ്പർശിച്ച കവിയാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളി. എല്ലാ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമികളെയും]] നാമകരണം ചെയ്തു മുന്നേറുന്ന അജ്ഞാതനായ പ്രവാചകനെപ്പോലെ മലയാളിയുടെ വയലുകൾക്കും തൊടികൾക്കും [[പശ്ചിമഘട്ടം|സഹ്യപർവ്വതത്തിനും]] കയ്പവല്ലരിയ്ക്കും മണത്തിനും മഴകൾക്കുമെല്ലാം കവിതയിലൂടെ അനശ്വരതയുടെ നാമം നൽകിയ വൈലോപ്പിള്ളി, കേരളത്തിന്റെ പുൽനാമ്പിനെ നെഞ്ചിലമർത്തിക്കൊണ്ട്‌ എല്ലാ സമുദ്രങ്ങൾക്കും മുകളിൽ വളർന്നു നിൽക്കുന്നു. മാമ്പൂവിന്റെ മണവും കൊണ്ടെത്തുന്ന വൃശ്ചികക്കാറ്റ്‌ മലയാളിയുടെ ഓർമ്മകളിലേക്ക്‌ സങ്കടത്തിന്റെ ഒരശ്രുധാരയും കൊണ്ടുവരുന്നുണ്ട്‌. വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴത്തിലൂടെ]] മലയാളി അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ ആ പുത്രദുഃഖം, ഒരു പക്ഷേ, ഭൂമിയുടെ അനശ്വരമായ മാതൃത്വത്തിലേക്ക്‌ തിരിച്ചുപോയ പുത്രന്മാരുടെയും ജനപദങ്ങളുടെയും ഖേദമുണർത്തുന്നു. ഈ മഹാകവി രക്തസ്രാവത്തെ തുടർന്ന് 1985 ഡിസംബർ 22-ന്‌ അന്തരിച്ചു. ==ജീവിത രേഖ== *1911 ജനനം *1931 ബി.എ *1947 ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരം 'കന്നിക്കൊയ്ത്ത്' *1951 അഖിൽ സുനിൽ അവാർഡ്   - 'ശ്രീരേഖ' *1952 'കുടിയൊഴിക്കൽ', 'ഓണപ്പാട്ടുകാർ' *1954 'കുന്നിമണികൾ' *1958 'കടൽക്കാക്കകൾ *1965 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'കയ്പവല്ലരി' *1969 ആൽബിൻ അവാർഡ് *1970 'വിട' *1971 ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ് - 'വിട' *1972 കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് - 'വിട' *1980 '[[മകരക്കൊയ്ത്ത്|മകരകൊയ്ത്ത്']] *1981 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം; [[വയലാർ അവാർഡ്]] - 'മകരക്കൊയ്ത്ത്' *കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയിലെ മുൻ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു *1985 മരണം == രചനാശൈലി == "ശ്രീ" എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ എഴുതിത്തുടങ്ങിയ കവിയുടെ കവിതകൾ പലതും കേരളത്തിൽ ഒരു ഭാവുകപരിവർത്തനം സൃഷ്ടിച്ചു. രണ്ട്‌ [[ലോകമഹായുദ്ധങ്ങൾ]] കണ്ട ഭൂമി, അതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ പട്ടിണിയും ദാരിദ്ര്യവും, എന്നിങ്ങനെ തികച്ചും അശാന്തമായ ഒരു കാലഘട്ടത്തിലാണ്‌ കവി തന്റെ യൌവനം കഴിച്ചു കൂട്ടിയത്‌. കാലവും ലോകവും മാറുന്നു എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതയുടെ ആധാരശില.വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ സമപ്രായക്കാരനും, അടുത്തടുത്ത ഗ്രാമങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരുമായിരുന്ന [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴയുടേയും]], [[ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻ പിള്ള|ഇടപ്പള്ളി രാഘവൻപിള്ളയുടെയും]] കാൽപ്പനിക പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ മലയാള കവിതാ രംഗത്തിൽ വെന്നിക്കൊടി പാറിച്ച്‌ നിൽക്കുന്ന അവസരത്തിൽ അതിൽ നിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമായി യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഒരു പാത വെട്ടിത്തെളിച്ചെടുത്തവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. [[ഇടശ്ശേരി ഗോവിന്ദൻ നായർ]], [[എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ]] മുതലായവരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമപ്രായക്കാരും സമശൈലീയരും ആയിരുന്ന ചിലർ. == ജീവിത യാഥാർത്ഥ്യബോധം == തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഒരു ജീവിത ബോധം ആണ്‌ കവിയുടെ കവിതകളിൽ വായിച്ചെടുക്കാവുന്നത്. ജീവിതം പരാജയത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതും ആ കവിതകളിൽ കാണാം, പക്ഷേ ഒരു പിന്തിരിയലോ കീഴടങ്ങലോ കവിതകളിൽ കാണാൻ കഴിയില്ല. യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തിൽ അടിയുറച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട്‌ അക്കവിതകളിൽ അസാമാന്യ ദൃഢത ഉണ്ടായി, "എല്ലുറപ്പുള്ള കവിത" എന്നാണ്‌ [[വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കടൽ കാക്കകൾ|കടൽ കാക്കകൾ]] എന്ന സമാഹാരത്തിന്റെ അവതാരികയിൽ [[പി. എ. വാര്യർ]] എഴുതിയത്‌. അനാവശ്യമായി ഒരൊറ്റ വാക്കു പോലും ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ്‌ വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ രീതി "എന്തോ വ്യത്യാസമുണ്ടാ കൃതിക്ക്‌, വെറും പാലുപോലുള്ള കവിതകളല്ല, കാച്ചിക്കുറുക്കിയ കവിത" എന്ന് [[എം.എൻ. വിജയൻ]] ആ ശൈലിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചതും മറ്റൊന്നും കൊണ്ടല്ല<br /> ഒരു തലമുറയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു തലമുറയിലേക്ക്‌ പകർന്നു കൊണ്ടു പോകുന്ന ഒരു നിരന്തരതയാണ്‌ കവിക്ക്‌ ജീവിതം. ഇന്നു വിതക്കുന്ന വിത്ത്‌ ലോകത്ത്‌ ആദ്യം നട്ട വിത്തിന്റെ നൈരന്തര്യം ആണ്‌. ഇവിടുത്തെ നാളത്തെ പാട്ട്‌ ഇന്നിന്റെ പാട്ടിന്റെ തുടർച്ച തന്നെ ആണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"കന്നിനാളിലെക്കൊയ്ത്തിനു വേണ്ടി<br />മന്നിലാദിയിൽ നട്ട വിത്തെല്ലാം<br />പൊന്നലയലച്ചെത്തുന്നു നോക്കൂ,<br />പിന്നെയെത്രയോ കൊയ്ത്തുപാടത്തിൽ<br /><br />ഹാ, വിജിഗീഷു മൃത്യുവിന്നാമോ,<br />ജീവിതത്തിൻ കൊടിപ്പടം താഴ്ത്താൻ?" <br />(''കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌'')}} അതുപോലെ തന്നെ മനുഷ്യരും സകല ദുരിതങ്ങളേയും അതിജീവിച്ച്‌ പരാജയപ്പെട്ടും വിജയിച്ചുമൊക്കെ ജീവിതം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുമെന്നാണ്‌ കവി പ്രത്യാശിക്കുന്നത്‌. ദുഃഖത്തിന്റെ എല്ലാ പായൽ കറുപ്പിന്റെ മുകളിലും മനോവെളിച്ചത്തിന്റെ നെല്ലിപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതായി വൈലോപ്പിള്ളി കരുതുന്നു. സമത്വസുന്ദരമായ ലോകത്തിന്റെ [[കേരളം|കേരളീയ]] മിത്തായ [[ഓണം|ഓണവും]] വൈലോപ്പിള്ളിയെ ഏറെ ആകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. കവിയെന്ന നിലയിൽ അക്കാലം പുനഃസൃഷ്ടിക്കുകയാണ്‌ തന്റെ ദൌത്യമെന്നും വൈലോപ്പിള്ളി വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|"അത്രയുമല്ല പുരാതന കാഞ്ചന<br />കാലം പുൽകിയ കണ്ണാൽ ഭാവിയു-<br />രുത്തിരിയുന്ന വിദൂരതയിങ്കലു-<br />മൊരു തിരുവോണം കാണ്മൂ ഞങ്ങൾ" <br />(''ഓണപ്പാട്ടുകാർ'')}} എന്നാണ്‌ കവി പാടിയിരിക്കുന്നതും. വൈലോപ്പിള്ളികവിതകളിൽ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കുമ്പോൾ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ അടിസ്ഥാനപ്പെട്ടുള്ള ചരിത്രപരത ഇഴചേർക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതായി കാണാൻ സാധിക്കും.<br />ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ ചെയ്ത തെറ്റ്‌ ജീവിതന്ത്യം വരേയും വേട്ടയാടിയേക്കാമെന്നും, അരേയും വേദനിപ്പിക്കാതെ ജീവിക്കേണ്ടതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തെ കുറിച്ചും കവി ഏറെ ഹൃദയംഗമമായി പാടിയിട്ടുണ്ട്‌. കവിയുടെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ കൃതികളിലൊന്നായ "[[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]]" അത്തരത്തിലൊരു കഥയാണല്ലോ പറയുന്നത്‌. മാമ്പൂക്കുല ഒടിച്ചതിന്‌ തല്ലുകൊള്ളുമെന്നു പറഞ്ഞ മാതാവിനോട്‌ "മാമ്പഴം പെറുക്കുവാൻ ഞാൻ വരുന്നില്ല" എന്നു പറഞ്ഞ്‌ "വാനവർക്കാരോമലായ്‌" പോയ മകനെ ഓർത്ത്‌ {{ഉദ്ധരണി|"അങ്കണത്തൈമാവിൽ നിന്നാദ്യത്തെ പഴം വീഴ്കെ<br />അമ്മതൻ നേത്രത്തിൽ നിന്നുതിർന്നു ചുടു കണ്ണീർ"}} വായനക്കാരുടെയും കണ്ണീരാകുന്നത്‌ കവിയുടെ ആശയങ്ങളുടെ പ്രസക്തിയും വിജയവും കാണിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ പയർ വറക്കുമ്പോൾ കുറഞ്ഞു പോകുമെന്ന പരമാർഥമറിയാതെ കുഞ്ഞിനെ കൊന്ന ചങ്ങാലി പ്രാവിന്റെ കഥയും മറ്റൊന്നല്ല തെളിയിക്കുന്നത്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ഉരിമണിപ്പയറിനു കുഞ്ഞിനെക്കൊന്നേൻ,<br />ഉലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ, മേലി-<br />ലുലകത്തിലെന്തിനു ഞാനിരിപ്പൂ."<br /> (''ചങ്ങാലി പ്രാവ്‌'')}}ശാസ്ത്രത്തേയും പുരോഗതിയേയും ഏറെ പ്രതീക്ഷയോടെ ആയിരുന്നു കവി കണ്ടിരുന്നത്‌, പക്ഷെ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വഴിപിഴച്ചപോക്കിനെ കുറിച്ച്‌ അദ്ദേഹം ആകുലപ്പെട്ടിരുന്നു.<br />മഴപെയ്ത്‌ ഈറനായ ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ തീപ്പെട്ടി കത്തിച്ച്‌ ഒരു കാപ്പിപോലും കുടിക്കുവാൻ കഴിയാതെയിരുന്ന ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ കവി, [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഒരു [[അണുശക്തിരാഷ്ട്രം]] ആയതിനേക്കുറിച്ച്‌ {{ഉദ്ധരണി|"പാഴ്‌പിട്ടിനാലെ മരുന്നു പുരട്ടിയ<br />തീപ്പെട്ടി കത്തായ്കിലെന്തു ദോഷം<br />ആറാമതാമണുശക്തിയായ്‌ത്തീർന്നെന്റെ<br />വീറാർന്ന നാടുജ്ജ്വലിക്കയല്ലീ"<br />(തീപ്പെട്ടി)}} എന്നാണ്‌ വേണ്ടത്ര പുഛത്തോടെ ഓർത്തത്‌.<br />നിർഭയത ആയിരുന്നു കവിയുടെ മുഖമുദ്ര. [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]]ക്കെതിരെ പ്രതികരിച്ച അപൂർവ്വം മലയാളികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു വൈലോപ്പിള്ളി. അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ അച്ചടക്കത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചിട്ട്‌ "എല്ലാമിപ്പോൾ ഭദ്രമായി, ബ്രിട്ടീഷുകാർ വാണകാലം പോലെ" എന്നാണ്‌ കവി പരിഹസിച്ചത്‌.<br />സഹജീവിസ്നേഹവും വൈലോപ്പിള്ളിയിൽ വേണ്ടുവോളമുണ്ടായിരുന്നു. കവി പ്രകൃതിയെ വർണ്ണിക്കുന്നതിങ്ങനെയാണ്‌. {{ഉദ്ധരണി|"ചെറുമീനിണക്കായി സാഗരം തീർപ്പൂമാതാ-<br />വിരുപൂവിനുവേണ്ടി വസന്തം ചമയ്ക്കുന്നു,<br />പുഴുവെ പൂമ്പാറ്റയായുടുപ്പിക്കുന്നു, മാനിൻ <br />വഴിയേ തിരുമണ കസ്തൂരിമണം ചേർപ്പൂ"<br />(''ഉജ്ജ്വല മുഹൂർത്തം'')}} [[സഹ്യന്റെ മകൻ]] എന്ന കവിതയിൽ മനുഷ്യൻ പ്രകൃതിയോടു ചെയ്യുന്ന ദ്രോഹങ്ങൾക്കു കവിക്കുള്ള രോഷം കാണാം. അമ്പലത്തിൽ എഴുന്നള്ളിപ്പിനിടെ മദം പൊട്ടിയ ആന കാട്ടിയ പരാക്രമങ്ങളെല്ലാം പണ്ട്‌ അവനെ ഇണക്കുന്നതിനു മുൻപ്‌ അവൻ കാട്ടിൽ ചെയ്തിരുന്ന വിക്രിയകളായിരുന്നു. ഒടുവിൽ പട്ടാളക്കാരന്റെ വെടിയേറ്റു നിലവിളിയോടെ വീണു.{{ഉദ്ധരണി|"ദ്യോവിനെ വിറപ്പിക്കുമാ വിളി കേട്ടോ മണി-<br />ക്കോവിലിൽ മയങ്ങുന്ന മാനവരുടെ ദൈവം!<br />എങ്കിലുമതുചെന്നു മറ്റൊലിക്കൊണ്ടു പുത്ര-<br />സങ്കടം സഹിയാത്ത സഹ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ"}}എന്നാണ്‌ കവിയും സങ്കടം സഹിക്കാതെ പാടിയത്‌. == കേരളീയത == [[കേരളം|കേരള]] ഗ്രാമജീവിതം വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ ഇഷ്ടവിഷയങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു, കൊയ്ത്തും, മെതിയും, നാട്ടുമ്പുറവും കവിയെ ഏറെ പ്രചോദിപ്പിച്ചു. പ്രകൃതിയുടെ കേവലസൗന്ദര്യത്തെ വർണ്ണിക്കുന്ന മറ്റുള്ള കവികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ചേരുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന സമഗ്രസൗന്ദര്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്‌ പ്രിയങ്കരം. തന്റെ വിഷുക്കണി എന്ന കവിതയിൽ ഗ്രാമത്തിന്റെ നിഷ്കളങ്കതയും നന്മയും കവി വരച്ചിടുന്നു. {{ഉദ്ധരണി|ഏതു ധൂസരസങ്കൽപ്പത്തിൽ വളർന്നാലും, ഏതു യന്ത്രവത്കൃത ലോകത്തിൽ പുലർന്നാലും, <br> മനസ്സിലുണ്ടാകട്ടെ ഗ്രാമത്തിൻ വെളിച്ചവും <br> മണവും മമതയും ഇത്തിരി കൊന്നപ്പൂവും"<br> (കയ്പവല്ലരി)}} എന്നാണ്‌ കവി ആഗ്രഹിച്ചതു തന്നെ. {{ഉദ്ധരണി|"കുടങ്ങളിലിളങ്കള്ളും, കുടയണിപ്പച്ചത്തെങ്ങും, കുടമെതിർമുലതുള്ളും പെൺകിടാങ്ങളും <br> ഇടതിങ്ങും കൊച്ചിനാടെ വിടവാങ്ങുന്നിതാ പോകാൻ <br> കടലിങ്കൽ തമ്പടിച്ചു കഴിയും ഞങ്ങൾ" <br> (കടലിലെ കവിതകൾ)" }} എന്നാണ്‌ കവി ജന്മനാടിനെ വർണ്ണിക്കുന്നത്‌. എങ്കിലും കവി യാഥാർത്ഥ്യബോധത്തേയും കൈവിടുന്നില്ല, {{ഉദ്ധരണി|"അതിഥികൾക്കെല്ലാമമരദേശമീ- ക്കിതവി ഞങ്ങൾക്കു നരകദേശവും <br> മദിപ്പിക്കും, കനിക്കിനാവുകൾ കാട്ടി <br> കൊതിപ്പിക്കും; പക്ഷെ കൊടുക്കയില്ലവൾ" }} കേരളീയത വൈലോപ്പിള്ളിക്ക്‌ അന്ധവും ഭ്രാന്തവും ആയിരുന്നില്ല എന്നർത്ഥം. == അടിസ്ഥാന വർഗ്ഗ പക്ഷപാതം == [[ജന്മിത്തത്തേക്കാളേറെ]] വൈലോപ്പിള്ളി ചെവികൊടുത്തത്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗക്കാരുടേയും പണിയാളരുടെയും പ്രശ്നങ്ങൾക്കാണ്‌. വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകളിൽ ഏറെ തെളിഞ്ഞു കാണാവുന്ന ഒന്നാണ്‌ അടിസ്ഥാനവർഗ്ഗ പക്ഷപാതം. കുടിയൊഴിക്കൽ, കന്നിക്കൊയ്ത്ത്‌, കാക്ക, ഓണപ്പാട്ടുകാർ, ഓണമുറ്റത്ത്, വിഷുക്കണി, അഭിവാദനം, യുഗപരിവർത്തനം, തുടങ്ങിയ കവിതകളിൽ കൂടുതലായി ഇതിന്റെ അനുരണനങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. പുരോഗമനവും മാറ്റവും കവിയെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച രണ്ട്‌ ആശയങ്ങളാണ്‌, അവ രണ്ടും അടിസ്ഥാനപരമായിത്തന്നെ മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങളാണ്‌. തൊഴിലാളി വർഗ്ഗവിപ്ലവം 'സ്നേഹസുന്ദരപാതയിലൂടാകട്ടെ" എന്ന് കുടിയൊഴിക്കലിലൂടെ ആഹ്വാനം ചെയ്തത്‌ ഏറെ പ്രസിദ്ധവുമാണ്‌. തകരുന്ന ജന്മിത്തമേടകളിലിരുന്ന് പുതിയ യുഗത്തെ ആത്മാർഥമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളെ "യുഗപരിവർത്തനം", "കുടിയൊഴിക്കൽ" മുതലായ കൃതികളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. അവരെ കവിയോടു തന്നെ സമരസപ്പെടുത്തി വായിക്കുവാനും കഴിയും. == പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളും == * സാഹിത്യനിപുണൻ ബഹുമതി * കന്നിക്കൊയ്ത്ത് എന്ന ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1947 ൽ മദ്രാസ് ഗവണ്മെന്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/indepth/world-poetry-day/poets-profiles/vyloppilli-sreedhara-menon-profile.html|title=തേനൊഴുകിയ മാമ്പഴക്കാലം|access-date=2020-09-04}}</ref> * ആശാൻ പ്രൈസ് * കുടിയൊഴിക്കൽ എന്ന കൃതിക്ക് 1969 ലെ [[സോവിയറ്റ്‌ ലാൻഡ്‌ നെഹ്രു പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * [[വിട (കവിത)|വിട]] എന്ന കൃതിക്ക് 1971 ലെ [[ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരം]], 1972 ലെ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]], 1977 ലെ എസ്.പി.സി.എസ് അവാർഡ് എന്നിവ ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)|കയ്പവല്ലരിക്ക്]] 1965 ൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":0" /> * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] എന്ന കൃതിക്ക് 1981 ലെ [[വയലാർ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു * [[വിത്തും കൈക്കോട്ടും]] എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് 1956 ലെ [[എം.പി. പോൾ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1958 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[കടൽ കാക്കകൾ]] എന്ന കവിതാ സമാഹാരത്തിന് [[കല്യാണി കൃഷ്ണമേനോൻ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു<ref name=":1" /> * 1931 മുതൽ പത്തു വർഷത്തോളം [[Samastha Kerala Sahithyaparishath |സമസ്ത കേരള സാഹിത്യപരിഷത്തിൻ്റെ‌]] പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. * പു.ക.സ.([[പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം]])യുടെ ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാനാധ്യക്ഷനായിരുന്നു. * 1968-71 കാലയളവിൽ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] അംഗം ആയിരുന്നു. == കൃതികൾ == ===വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കവിതകൾ=== * [[മാമ്പഴം (കവിത)|മാമ്പഴം]] ([[1947]]) *[[സഹ്യന്റെ മകൻ]] ([[1944]]) * [[ശ്രീരേഖ]] ([[1950]]) * [[കുടിയൊഴിക്കൽ]] ([[1952]]) * [[ഓണപ്പാട്ടുകാർ]] ([[1952]]) * [[Vithum kaykoyttum|വിത്തും കൈക്കോട്ടും]] ([[1956]]) * [[കടൽക്കാക്കകൾ]] ([[1958]]) * [[കയ്പവല്ലരി (കവിത)]] ([[1963]]) * [[വിട]] ([[1970]]) * വിഷുക്കണി * [[മകരക്കൊയ്ത്ത്]] ([[1980]]) * പച്ചക്കുതിര ([[1981]]) * [[കുന്നിമണികൾ]]([[1954]]) * [[കുരുവികൾ]]([[1961]]) * മിന്നാമിന്നി ([[1981]]) * [[വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതകൾ]]([[1984]]) * [[മുകുളമാല]]([[1984]]) * [[കൃഷ്ണമൃഗങ്ങൾ]]([[1985]]) * [[അന്തി ചായുന്നു]]([[1995]])<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|title=വൈലോപ്പിള്ളി: ജീവിതത്തിന്റെ കടലേ കവിതയ്ക്കു ഞങ്ങൾക്കു മഷിപ്പാത്രം|access-date=2020-08-19|archive-date=2021-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303023523/https://www.mathrubhumi.com/specials/books/worldpoetryday/--1.201420|url-status=dead}}</ref> * ആസാംപണിക്കാർ === മറ്റു കൃതികൾ === * ഋശ്യശൃംഗനും അലക്സാണ്ടറും(നാടകം-[[1956]]) * കാവ്യലോകസ്മരണകൾ (സ്മരണകൾ-[[1978]]) * അസമാഹൃത രചനകൾ(സമ്പൂണ്ണകൃതികളിൽ) * വൈലോപ്പിള്ളി സമ്പൂർണ്ണകൃതികൾ - വാല്യം 1,2 ([[2001]]) == വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം == വൈലോപ്പിള്ളി സ്മാരക സമിതി ഏർപ്പെടുത്തിയ അവാർഡ് 10,001 രൂപയും പ്രശസ്തിഫലകവുമടങ്ങിയതാണ് [[വൈലോപ്പിള്ളി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം]] == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commonscat|Vyloppilli Sreedhara Menon}} {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 11-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 22-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേനോന്മാർ]] 2rlo7q6ego35iwsezoy78c3ep05zbyj 0 4185 4616258 4099132 2026-04-29T10:11:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616258 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Aung San Suu Kyi}} {{Infobox Person |name=ഓങ് സാൻ സൂ ചി |image=Aung San Suu Kyi 17 November 2011.jpg |image_size=200px |caption=Daw Aung San Suu Kyi |birth_date={{birth date |df=yes|1945|6|19}} |birth_place=[[യംഗോൺ|റംഗൂൺ]], [[മ്യാന്മാർ|ബർമ]] |death_date= |death_place= |known_for = Leader of the National League for Democracy, [[സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം|നോബൽ സമാധാനസമ്മാന]] ജേതാവ് |occupation = [[Prime Minister-elect]]<ref name="Pravda online">[http://english.pravda.ru/news/world/25-09-2007/97677-myanmar_britain-0 Pravda online] Aung San Suu Kyi should lead Myanmar: The World wants to restraint from the Myanmar authorities, and opposition leader Aung San Suu Kyi should take her place as elected leader, British Foreign Secretary [[David Miliband]] said Tuesday. 29 September 2007<br />[http://tvscripts.edt.reuters.com/2007-09-25/38a30837.html Reuters TV scripts]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} David Miliband: "it will be a hundred times better when she takes her place as the rightfully elected leader of a free and democratic Burma". 25 September 2007.</ref><ref name="equalitynow.org">[http://www.equalitynow.org/english/actions/action_1102_en.html The Next United Nations Secretary-General: Time for a Woman.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071125074021/http://www.equalitynow.org/english/actions/action_1102_en.html |date=2007-11-25 }} Qualified women; Quote: ...Aung San Suu Kyi (Burma) Prime Minister-Elect...] [[Equality Now]].org November 2005.</ref><ref name="Times of India">[http://timesofindia.indiatimes.com/India/MPs_to_Suu_Kyi_You_are_the_real_PM_of_Myanmar/rssarticleshow/2118431.cms Times of India [[13 June]] 2007:Quote: MPs to Suu Kyi: You are the real PM of Myanmar: '' Recalling that NLD had won over 80% of parliamentary seats, the MPs said, "You are the true prime minister of Myanmar.'']</ref><ref name="Book Ideas">[http://www.bookideas.com/reviews/index.cfm?fuseaction=displayReview&id=3103 Bookideas.com: Quote: ''Daw Aung San Suu Kyi is the rightfully elected prime minister of Burma, according to a 1990 election in which her National League for Democracy party took more than 80% of the popular vote. Unfortunately, the oppressive and violent military dictatorship in c....''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150630215138/http://www.bookideas.com/reviews/index.cfm?fuseaction=displayReview&id=3103 |date=2015-06-30 }} John Walsh, Shinawatra International University, February 2006.</ref><ref name="guide2womenleaders.com">[http://www.guide2womenleaders.com/Burma-Exile.htm guide2womenleaders.com: Quote: Government-in-exile, established after 1988: ''1990 Prime-Minister-Elect Daw Aung San Suu Kyi''].</ref> |residence = യംഗോൺ |religion = [[Buddhism|ബുദ്ധിസ്റ്റ്]] {{തെളിവ്}} }}{{Burmese characters}} '''ഓങ് സാൻ സൂ ചി''' (Aung San Suu Kyi) ജനാധിപത്യ പ്രക്ഷോഭത്തിനു നേതൃത്വം നൽകിയതിന്റെ പേരിൽ [[1989]] [[ജൂലൈ 20]] മുതൽ വിവിധ കാലയളവുകളിലായി 15 വർഷം വീട്ടുതടങ്കലിൽ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട് . മ്യാൻമാർ ജനതയ്ക്കൊപ്പം ലോകരാജ്യങ്ങളും മനുഷ്യാവകാശസംഘടനകളും സൂ ചിയുടെ മോചനത്തിനായി നിരന്തരം ആവശ്യപ്പെട്ടു വരികയായിരുന്നെങ്കിലും [[2010]] [[നവംബർ 13]]-നാണ് മ്യാൻമാറിലെ പട്ടാള ഭരണകൂടം ഇവരെ മോചിപ്പിക്കാൻ തയ്യാറായത് <ref>[http://www.thehindu.com/news/international/article883790.ece Myanmar junta releases Aung San Suu Kyi ]</ref><ref>{{cite news|title = റോസാദലങ്ങൾ|url = http://malayalamvaarika.com/2012/april/13/COLUMN7.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2012 ഏപ്രിൽ 13|accessdate = 2013 ഫെബ്രുവരി 27|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306051821/http://malayalamvaarika.com/2012/april/13/COLUMN7.pdf|url-status = dead}}</ref>. ജനാധിപത്യത്തിനു വേണ്ടി ഗാന്ധിയൻ ശൈലിയിൽ പോരാടുന്ന ഇവർ ഒരു [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമത]] വിശ്വാസിയാണ് {{തെളിവ്}}. [[ബർമ]]യിലെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരനായകൻ ജനറൽ ഓങ് സാൻറെയും മാ കിൻ ചിയുടെയും മകളായി [[1945]] ൽ ജനിച്ച സൂ ചിക്ക് [[1991]]-ലെ [[സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം]] ലഭിക്കുകയുണ്ടായി . == ആദ്യകാലം == [[1945]] [[ജൂൺ 19]] ബെർമയിലെ യാംഗോണിൽ (മുന്പ് റംഗൂൺ) , [[ബർമ]]യിലെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരപോരാളിയും ആധുനിക ബർമയുടെ പിതാവ് , ബർമാഗാന്ധി എന്നീ വിശേഷണങ്ങളുമുള്ള [[ആംഗ് സാൻ|ജനറൽ ഓങ് സാന്റെയും]] മാ കിൻ ചിയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് ആധിപത്യത്തിൽ നിന്നും മോചനം നേടാനായി ബർമ ഇന്ഡിപെന്ഡന്റ് ആർമി സ്ഥാപിച്ച് [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാന്റെ]] സഹായത്താൽ പോരാടിയ വ്യക്തിയാണ് ജനറൽ ഓങ് സാൻ. [[1947]] [[ജൂലൈ 19]] ന് സൂ ചിക്ക് രണ്ടു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ജനറൽ ഓങ് സാന് മറ്റ് നാല് പേർക്കൊപ്പം വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു. [[1948]] [[ജനുവരി 4]] ന് ബർമ സ്വതന്ത്രയായി . മെതഡിസ്ററ് ഇംഗ്ളീഷ് ഗേള്സ് ഹൈസ്കൂളിലായിരുന്നു (Methodist English Girls High School) സൂ ചി യുടെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം. [[1960]] ൽ മാതാവ് ഇന്ത്യയിലെ അംബാസിഡറായി നിയമിതയായതിനെത്തുടർന്ന് മാതാവ് മാ കിൻ ചിയ്ക്കൊപ്പം ദില്ലിയിൽ താമസമായി. [[ഡൽഹി]] ലേഡി ശ്രീ റാം കോളേജിൽ ചേർന്ന സൂ ചി [[1964]]ൽ ബിരുദമെടുത്തു. പിന്നീട്‌ [[ഓക്സ്ഫഡ്|ഓക്സ്‌-ഫഡിൽ]] നിന്ന് [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിലും]], [[രാഷ്ട്രതന്ത്രം|രാജ്യതന്ത്രത്തിലും]] [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്വശാസ്ത്രത്തിലും]] ബിരുദം നേടി. [[1972]] -ൽ ഭൂട്ടാനിൽ താമസമാക്കിയ മൈക്കിൾ ഏറിസുമായുള്ള വിവാഹം നടന്നു. [[1973]] -ൽ മൂത്തപുത്രൻ അലെക്സാൻഡറിനും [[1977]]-ൽ ഇളയപുത്രൻ കിമിനും ജന്മം നൽകി. == രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം == [[1948]]-ൽ പൂർണസ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ മ്യാൻമാർ [[1962]] മുതൽ പട്ടാളഭരണത്തിലാണ്. രോഗബാധിതയായി കഴിയുന്ന അമ്മയെ പരിചരിക്കാൻ [[1988]] ബർമയിൽ തിരിച്ചെത്തി. അന്നു ഭരിച്ചിരുന്ന സോഷ്യലിസ്റ്റ്‌ മുന്നണി നേതാവ്‌ രാജിവെച്ചതിനെ തുടർന്നു രാജ്യത്തെമ്പാടും സമരം പൊട്ടിപുറപ്പെടുകയും സൈനികഭരണകൂടം ജുന്റ നിലവിൽ വരുകയും ചെയ്തു. [[മഹാത്മാഗാന്ധി|ഗാന്ധിയുടെ]] അഹിംസാ തത്ത്വത്തിൽ പ്രചോദിതയായി ജുന്റക്കെതിരായുള്ള സമരത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. [[1988]] [[സെപ്റ്റംബർ 27]]ന് ജുന്റക്കെതിരായി നാഷണൽ ലീഗ്‌ ഫോർ ഡെമോക്രസി എന്ന മുന്നണി സ്ഥാപിച്ചു. [[1989]] [[ജൂലൈ 20|ജൂലായ് 20]] ന് സേനാ ഭരണകൂടത്താൽ "രാജ്യം വിട്ടുപോയാൽ സ്വാതന്ത്രയാക്കാം" എന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ വീട്ടുതടങ്കിൽ അടക്കപ്പട്ടു. എങ്കിലും ബെർമ്മ വിട്ടുപോകാൻ സൂ ചി കൂട്ടാക്കിയില്ല. [[1990]]-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ "നാഷണൽ ലീഗ്‌ ഫോർ ഡെമോക്രസി" വൻപിച്ച ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ചു എങ്കിലും ജുന്റ ഭരണകൂടം ഭരണം വിട്ടുകൊടുത്തില്ല. ഇത്‌ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധപിടിച്കു പറ്റുകയും അതിന്റെ പേരിൽ സൂ ക്യിക്ക്‌ [[1991]] സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. സൂ ക്യിക്കു വേണ്ടി അലെക്സാൻഡറും കിം ഉം നോബൽ സമ്മാനം സ്വീകരിച്ചു. [[1995]]-ൽ വീട്ടുതടങ്കിൽ നിന്ന് മോചിതയായി എങ്കിലും കുടുംബത്തെ സന്ദർശിക്കാൻ ബെർമ്മ വിട്ടുപോയാൽ തിരിച്ചു വരാൻ അനുവദിക്കില്ല എന്ന് ജുന്റ ഭരണകൂടം വ്യക്തമാക്കി. [[1997]] ഭർത്താവ്‌ മൈക്കിൾ രോഗബാധിതനായി കിടപ്പിലായപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തെ പരിചരിക്കാൻ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] പോയാൽ തിരിച്ചു വരാണുള്ള വിസാ ജുന്റ ഭരണകൂടം നിഷേധിച്ചു. പിന്നീട്‌ സൂ ചി അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടില്ല. മൈക്കിൾ [[1999]] മാർച്ചിൽ നിര്യാതനായി. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == [http://www.nldla.net/ നാഷണൽ ലീഗ് ഫോർ ഡെമോക്രസി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119101513/http://www.nldla.net/ |date=2012-01-19 }} {{wikiquote|Aung San Suu Kyi}} {{wikisource|Aung San Suu Kyi}} {{Commons|Aung San Suu Kyi}} {{start box}} {{s-off}} {{s-bef|before=Party Created}} {{s-ttl|title=[[National League for Democracy#List of General Secretaries|General Secretary of the National League for Democracy]]|years=[[27 September]] [[1988]] – [[Present time|present]]}} {{s-aft|after=[[Incumbent]]}} {{end}} {{ഫലകം:Nobel Peace Prize}} {{Bio-stub}} [[വർഗ്ഗം:സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: നോബൽ സമ്മാനം നേടിയ വനിതകൾ ]] [[വർഗ്ഗം:ലോകനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗാന്ധിയർ]] [[വർഗ്ഗം:വനിതാ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മ്യാന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1945-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:അഹിംസയുടെ വക്താക്കൾ]] acrx3c6bp9drgzbzhmq6v1byi8ndafy 0 4452 4616136 4121472 2026-04-28T21:26:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616136 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Rhacophorus_malabaricus}} {{Taxobox | name = ഇളിത്തേമ്പൻ തവള (Malabar Flying Frog) | image = Rhacophorus malabaricus.jpg | image_width = 240px | status = LC | status_system = iucn3.1 | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordata|കോർഡേറ്റ]] | subphylum = [[Vertebrata]] | classis = [[Amphibia|ഉഭയജീവികൾ]] | subclassis = [[Lissamphibia]] | ordo = [[Anura|അനുറാ]] | subordo = [[Neobatrachia]] | familia = [[Rhacophoridae]] | subfamilia = [[Rhacophorinae]] | genus = ''[[Rhacophorus]]'' | species = '''''R. malabaricus''''' | binomial = ''Rhacophorus malabaricus'' | binomial_authority = [[Thomas C. Jerdon|Jerdon]], 1870 }} [[പ്രമാണം:Rhacophorus malabaricus map-fr.svg|പകരം=|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ]] [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട]] [[മഴക്കാടുകൾ|മഴക്കാടുകളിലെ]]<nowiki/>യും [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തോട്]] ചേർന്നുള്ള നിത്യ/അർദ്ധ നിത്യഹരിത വനങ്ങളിലും സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന പറക്കും തവളയാണ് '''ഇളിത്തേമ്പൻ തവള''' അഥവാ '''പച്ചിലപ്പാറൻ''' (Malabar Flying Frog-''Rhacophorus malabaricus'') == പ്രത്യേകതകൾ == [[File:Rhacophorus malabaricus 2.jpg|thumb|200px|[[തട്ടേക്കാട് പക്ഷിസങ്കേതം|തട്ടേക്കാട്]], [[ഭൂതത്താൻ കെട്ട്|ഭൂതത്താൻകെട്ട് അണക്കെട്ടിന്റെ]] ഉൾപ്രദേശത്തുനിന്നും]] വൻവൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്ന് വൻ വൃക്ഷങ്ങളിലേക്ക്‌ ഒഴുകി പറക്കാൻ(Gliding) കഴിവുള്ള ഈ തവള അധികനേരവും ഇലക്കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ പുറംഭാഗം കടുത്ത പച്ച നിറത്തിൽ ഉള്ള ഈ ജീവികളുടെ അടിഭാഗം മുഷിഞ്ഞ വെള്ളനിറമായിരിക്കും. കൈകാലുകളും ഉരസുമായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ട ഒരു നേർത്ത സ്തരവും ശരീരത്തിന്റെ അടിഭാഗത്തുണ്ട്‌. വളരെ മെലിഞ്ഞ ശരീരമാണിവക്കുള്ളത്‌. കൈകാലുകൾ തീരെ നേർത്തതും, വിരലുകൾ വളരെ ചെറുതുമാണ്‌. ശരീരത്തിനു യോജിക്കാത്തത്ര വലിയ കണ്ണുകൾ ഇളിത്തേമ്പനു ഒരു കോമാളി രൂപം നൽകുന്നു. വിടർത്തിയ വിരലുകൾക്കിടയിലും കടും ചുവപ്പു നിറത്തിൽ ഒരു നേർത്ത പാട കാണാം. കൈകാലുകൾ വളരെ നേർത്തതെങ്കിലും വൃക്ഷങ്ങളിൽ പിടിച്ചിരിക്കാനും ഉയരങ്ങളിലേക്ക്‌ പിടിച്ചുകയാറാനും സാധിക്കുന്നത്‌, വിരലുകളുടെ അറ്റത്തുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള പരന്ന പ്രതലമാണ്‌. ഈ പ്രതലത്തിലെ സൂക്ഷ്മങ്ങളായ മുഴകളും കുഴികളും പിടുത്തം ഉറപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ വിരലുകൾക്കിടയിലെ പശിമയുള്ള സ്രവവും പിടി അയയാതിരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. പശിമയുള്ള സ്രവം ഈ ജീവികളുടെ ശരീരത്തിലും കാണാറുണ്ട്‌. ഇളിത്തേമ്പൻ പകൽസമയം ഉറങ്ങുകയും രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും ഇരപിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൈകാലുകൾ മടക്കി ഏതെങ്കിലും ഇലയുടെ അടിയിൽ ഇരിക്കുന്ന ഇവയെ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കില്ല വലിയകണ്ണിലെ കൃഷ്ണമണി ചുരുങ്ങി ഒരു വര പോലെയാകുന്നതിനാൽ കണ്ണും തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കില്ല. === പറക്കൽ === ഇളിത്തേമ്പൻ പറക്കാനായി ശരീരത്തിനടിയിലുള്ള നേർത്ത പാട ഉപയോഗിക്കുന്നു. വൃക്ഷങ്ങളുടെ ഉയരത്തിൽ നിന്ന് താഴോട്ടു പറക്കാനായി ആദ്യം തന്നെ ഒരു കുതിപ്പു നടത്തും. അതോടൊപ്പം തന്നെ ശരീരത്തിലെ പാട കാറ്റുപിടിക്കത്തക്കവണ്ണം വിടർത്തുകയും കൈകാലുകൾ വലിച്ചുനീട്ടി ശരീരം പരത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കൈകാലുകൾ ഉപയോഗിച്ച്‌ ഗതിനിയന്ത്രിക്കാനും ഇച്ചെറിയ ജീവികൾക്കു സാധിക്കും ഇരയുടെ സമീപമോ അടുത്ത മരത്തിന്റെ സമീപമോ എത്തുമ്പോൾ ശരീരം വില്ലുപോലെ വളക്കുകയും വിരലുകളിലെ പാട വേഗത കുറക്കാൻ പാകത്തിൽ പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[ആകാശക്കുട|ആകാശക്കുടയുടെ]](Parachute) പ്രവർത്തനം പോലെയുള്ള ഈ പ്രവർത്തനം കൊണ്ട്‌. വേഗത അവിശ്വസനീയമായ വിധത്തിൽ നിയന്ത്രിക്കാൻ ഇവക്കു കഴിയും. 15 മീറ്റർ ദൂരം വരെ ഇവ ഇങ്ങനെ പറക്കാറുണ്ട്‌. ഇരയെ കണ്ടെത്തിയാലുടൻ ഇളിത്തേമ്പൻ കുതിച്ചെത്തുകയും പശയുള്ള നാവുനീട്ടി ഇരയെ പിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. [[Image:Rhacophorus amplexus.jpg|thumb|Malabar Flying Frogs in [[amplexus]]Note much smaller male on top.]] [[File:Rhacophorous_malabaricus.jpg|thumb|close up of snout]] === പ്രത്യുത്പാദനം === മഴക്കാലത്തിനു തൊട്ടുമുമ്പാണ്‌ ഇവയുടെ പ്രത്യുത്പാദന കാലം. ആൺതവള ഒരു ഉയർന്ന വൃക്ഷത്തിൽ ആസനസ്ഥനായി ഉറക്കെ ശബ്ദിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ശബ്ദം കേട്ടാണ്‌ പെൺതവളയെത്തുന്നത്‌. മഴക്കാലങ്ങളിൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] മഴക്കാടുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവർക്ക്‌ ഇവയുടെ ശബ്ദം കേൾക്കാൻ കഴിയും. ഇണചേരൽ കഴിഞ്ഞാൽ പെൺതവള മുട്ടയിടാനുള്ള സ്ഥലം തിരയുന്നു. സാധാരണതവളകൾ വെള്ളത്തിലാണ്‌ മുട്ടയിടുന്നതെങ്കിലും ഇളിത്തേമ്പൻ അപ്രകാരം ചെയ്യാറില്ല ഇലക്കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിലോ പാറയിടുക്കുകളിലോ മുട്ടയിടുന്ന ഇവ സ്ഥലം കണ്ടെത്തിയാലുടൻ ശരീരദ്രവങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. അക്കൂടെ വരുന്ന പതയിലാണ്‌ മുട്ടയിടുന്നത്‌. ഇത്തരം പതക്കുള്ളിൽ ഈർപ്പം നിലനിർത്തിയിരിക്കും. മഴ ശക്തിപ്രാപിക്കുമ്പോൾ മഴവെള്ളത്തോടൊപ്പം ഒലിച്ചു പോകുന്ന മുട്ട പൊയ്കകളിലും മറ്റും എത്തുകയും [[ജീവിതചക്രം]] പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മഴക്കാടുകളുടെ നാശം ഈ ജീവികൾക്കും ദോഷകരമായി ഭവിക്കുന്നു. വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലുള്ള ഈ ജീവികളെ [[റെഡ്‌ ഡാറ്റാ ബുക്ക്‌|റെഡ്‌ ഡാറ്റാ ബുക്കിലും]] പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്‌<ref>http://www.iucnredlist.org/search/details.php/59001/summ</ref>. ==ഇതും കാണുക== [[പുള്ളിപ്പച്ചിലപ്പാറാൻ]] == ചിത്രശാല == <gallery> File:Malabar_Flying_Frog_-_ഇളിത്തേമ്പൻ_01.JPG|ഇളിത്തേമ്പൻ File:Malabar_Flying_Frog_-_ഇളിത്തേമ്പൻ_02.JPG|ഇളിത്തേമ്പൻ </gallery> == അവലംബം == {{reflist}} == കൂടുതൽ അറിവിന് == {{commonscat|Rhacophorus malabaricus}} #പുറം താളുകൾ ##http://www.amphibiaweb.org/cgi-bin/amphib_query?query_src=aw_lists_genera_&table=amphib&where-genus=Rhacophorus&where-species=malabaricus{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ##http://mampam.50megs.com/coorg/pages/malabaricus_jpg.htm ##[http://www.iucnredlist.org/search/details.php/59001/doc നാശോന്മുഖ ജീവികളുടെ പട്ടികയിൽ] #ചിത്രങ്ങൾ ##http://www.agpix.com/view_caption.php?image_id=115879&photog=1 {{Amphibian-stub‎}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ തവളകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തവളകൾ]] e3kawl6zg3ekgsp0kpfbx7j8jvxa2iu 0 4487 4616039 4500270 2026-04-28T13:01:07Z Sreehari lijinas 209493 4616039 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kunhunni Mash}}{{Infobox Writer | image =kunhunnimash.jpg|px60 | birthdate = {{birth date|1927|05|10}} | birth_place = വലപ്പാട്, [[തൃശൂർ]] | deathdate = 2006 [[മാർച്ച്]] 26 | occupation = കവി, അദ്ധ്യാപകൻ | parents = ഞായപ്പിള്ളി ഇല്ലത്ത് നീലകണ്ഠൻ മൂസത് (പിതാവ്) അതിയാരത്ത് നാരിയണി അമ്മ (മാതാവ്) | nationality = ഇന്ത്യൻ }} [[മലയാള സാഹിത്യം|മലയാളത്തിലെ]] ആധുനിക[[കവി|കവികളിലൊരാളാണ്]] '''കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്''' ([[മേയ് 10]], [[1927]] - [[മാർച്ച് 26]], [[2006]])<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2006/03/27/stories/2006032713900400.htm |title=കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് അന്തരിച്ചു, ദ ഹിന്ദുവിൽ വന്ന വാർത്ത |access-date=2008-08-03 |archive-date=2006-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060527033013/http://www.hindu.com/2006/03/27/stories/2006032713900400.htm |url-status=dead }}</ref>‍ എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''അതിയാരത്ത് കുഞ്ഞുണ്ണിനായർ'''. ദാർശനികമേമ്പൊടിയുള്ള ഹ്രസ്വകവിതകളിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനായി. ബാലസാഹിത്യമേഖലയിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ വ്യാപകമായ അംഗീകാരംനേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ കുട്ടിക്കവിതകളാ‍ണ് കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിന്റെ സവിശേഷതയെന്ന ധാരണ വേരുറച്ചുപോയിട്ടുണ്ട്. == ജീവചരിത്രം == ഞായപ്പള്ളി ഇല്ലത്തെ നീലകണ്ഠൻ മൂസതിന്റെയും അതിയാരത്തു നാരായണിയമ്മയുടെയും മകനായി 1927 [[മേയ് 10]]-ന് കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ് ജനിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.keral.com/specialnews/KunjunniMashdead.htm |title=കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് അന്തരിച്ചു. ''കേരൾ'' എന്ന വെബ്സൈറ്റിൽവന്ന വാർത്ത |access-date=2008-08-03 |archive-date=2008-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080811233306/http://www.keral.com/specialnews/KunjunniMashdead.htm |url-status=dead }}</ref>. ചേളാരി ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായി, തന്റെ ഔദ്യോഗികജീവിതമാരംഭിച്ച കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്, ജീവിതത്തിന്റെ പൂരിഭാഗവും [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോടാണു]] ചെലവഴിച്ചത്. [[1953]]ൽ [[കോഴിക്കോട്]] ശ്രീരാമകൃഷ്ണാമിഷൻ ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായിച്ചേർന്നു. 1982ൽ അദ്ധ്യാപനരംഗത്തുനിന്നു വിരമിച്ചു. [[1987]]-ൽ സ്വദേശമായ വലപ്പാട്ടേക്കു തിരിച്ചുപോകുകയും [[തൃശൂർ|തൃശൂരിൽ]] സാമൂഹിക-സാംസ്കാരികപ്രവർത്തനങ്ങളിലേർപ്പെടുകയും ചെയ്തു. [[കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ|കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുടെ]] ഭാഷാശാസ്ത്രമാണ്, കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിനെ ഏറെ സ്വാധീനിച്ചത്. കുട്ടിക്കാലത്തു വായിച്ചതേറെയും കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുടെ തുള്ളൽകൃതികളായിരുന്നു. സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ തുള്ളൽക്കഥകളെഴുതി സ്വയമവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. പത്താംതരംകഴിഞ്ഞപ്പോൾ, "യുഗപ്രപഞ്ചം" എന്ന തുള്ളലെഴുതിയതോടെ കവിയായറിയപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. ==കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ== മലയാളകവിതയിൽ വ്യതിരിക്തമായൊരു ശൈലിയവതരിപ്പിച്ച കവിയാണു കുഞ്ഞുണ്ണി. ഹ്രസ്വവും ചടുലവുമായ കവിതകളിലൂടെയാണ്, ഈ കവി ശ്രദ്ധേയനാകുന്നത്. [[അലങ്കാരം (വ്യാകരണം)|അലങ്കാരസമൃദ്ധമായ]] കാവ്യശൈലിയിൽനിന്നുമാറി, ഋജുവും കാര്യമാത്രപ്രസക്തവുമായ കവിതാരീതിയാണ് ഇദ്ദേഹമവതരിപ്പിച്ചത്. ദാർശനികമായ ചായ്‌വു പ്രകടമാക്കുന്നവയാണ്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകൾ. ഉപഹാസപരതയും ആത്മവിമർശനവുംചേർന്ന കവിതകൾ, മുതിർന്നവരെയും കുട്ടികളെയും ഒന്നുപോലെയാകർഷിച്ചു. കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിൻ്റെ 'കാൽശതംകുഞ്ഞുണ്ണി' എന്നപേരിൽ സമാഹരിക്കപ്പെട്ട ഇരുപത്തിയഞ്ചു കവിതകൾ സമകാലീനരായ മറ്റു കവികളുടേതിൽനിന്നു ഭാവുകത്വപരമായ അന്തരം വ്യക്തമാക്കുന്നവയായിരുന്നു. കുഞ്ഞുണ്ണിയുടെ ആദ്യകാല കവിതാസമാഹാരമായ കാൽശതംകുഞ്ഞുണ്ണി ആധുനികമലയാളകവിതയുടെ വളർച്ചയുടെ ദൃഷ്ടാന്തമാണ്. ഈരടികൾമുതൽ നാലുവരികൾവരെയുള്ളവയാണ്, കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളിലേറെയും. ആദ്യകാലകവിതകൾ ഇവയെയപേക്ഷിച്ച് ദൈർഘ്യമുള്ളവയാണ്. എന്നാൽ കാല്പനികമായ ഭാവചപലതയോടു പിണങ്ങിനില്ക്കുന്ന സ്വഭാവസവിശേഷത ആ ഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ പ്രകടമായിരുന്നു. രൂപപരമായ ഹ്രസ്വതയെ മുൻനിറുത്തി [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിലെ]] ഹൈക്കു കവിതകളോട് കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളെ സാദൃശ്യപ്പെടുത്താറുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥയായ ‘എന്നിലൂടെ‘ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ലാളിത്യത്തിനും ചാരുതയ്ക്കും നർമ്മബോധത്തിനും പ്രശസ്തമാണ്. == സാഹിത്യജീവിതം == [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിന്റെ]] ബാലപംക്തിയിൽ കുട്ടേട്ടൻ എന്നപേരിലെഴുതിയിരുന്നു. എഴുതിത്തുടങ്ങുന്നവർക്കു വഴികാട്ടിയായി അദ്ദേഹംനല്കിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ വളരെ വിലപ്പെട്ടതായി കുട്ടികൾ കണക്കാക്കിയിരുന്നു. മലയാളത്തിലെ പല എഴുത്തുകാരെയും കൈപിടിച്ചു വളർത്തിക്കൊണ്ടുവന്നതു കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷാണ്. [[പ്രമാണം:Kunhunni mash handwriting-post card to Balachandran Kottody.png|ഇടത്ത്‌|thumb|കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ് പോസ്റ്റ്കാർഡിൽ ബാലചന്ദ്രൻ കൊട്ടോടിക്ക് എഴുതിയ മറുപടിക്കത്ത്]] ഭാഷാശുദ്ധി കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട പരിഗണനയായിരുന്നു. എങ്ങനെ ലളിതവും വ്യക്തവുമായ ഭാഷയിലെഴുതാമെന്നു വ്യക്തമാക്കുന്ന, മാഷുടെ കുറിപ്പുകൾ [[കുട്ടികൃഷ്ണമാരാർ|കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ]] മലയാളശൈലിയോടു ചേർത്തുവയ്ക്കാവുന്നതാണ്. [[പഴഞ്ചൊല്ല്]], [[കടങ്കഥ|കടങ്കഥകൾ]] എന്നിവയിൽ പ്രകടമാകുന്ന ഭാഷാസ്വരൂപവും കാവ്യഭാവനയും അദ്ദേഹമെടുത്തുകാട്ടി. മാഷ് പഠനവിധേയമാക്കിയ മറ്റൊരു വിഷയമാണ്, [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിഭാഷയും]] ഫലിതവും. കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളും ബാലകവിതകളും വേർതിരിയുന്ന അതിർവരമ്പു നേർത്തതാണ്. അതിനാൽ അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും ബാലസാഹിത്യകാരനായാണു പരിഗണിക്കപ്പെട്ടത്. ബാലസാഹിത്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പ്രവർത്തനരംഗവുമായിരുന്നു. വലപ്പാടുള്ള അതിയാരത്തുവീട്ടിൽ കുട്ടികൾ മാഷെത്തേടിയെത്തുക പതിവായിരുന്നു. കുട്ടികളുമായി സല്ലപിക്കുകയും അവരുടെ സംശയങ്ങൾക്കു മറുപടിനല്കുകയുംചെയ്യുന്ന ഒരപ്പൂപ്പനായി വാർദ്ധക്യകാലത്ത് അദ്ദേഹം കഴിഞ്ഞു. കുട്ടികളുടെ കത്തുകൾക്കു മറുപടിയും കുട്ടികളുടെ സാഹിത്യസൃഷ്ടികൾക്കു തിരുത്തലുകളും പോസ്റ്റുകാർഡുകളിൽ അദ്ദേഹമയച്ചു. തന്റെ പൊക്കമില്ലായ്മയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹമിങ്ങനെ പറഞ്ഞു. '''പൊക്കമില്ലായ്മയാണെന്റെ പൊക്കം'''. == മരണം == അവസാനകാലത്ത് വാർദ്ധക്യസഹജമായ നിരവധി അസുഖങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്, [[വലപ്പാട്|വലപ്പാടുള്ള]], തൻ്റെ [[തറവാട്|തറവാട്ടിൽ]]വച്ച് 2006 [[മാർച്ച് 26]]-ന് ഉച്ചയ്ക്ക് 1:10-ന് അന്തരിച്ചു. അപ്പോൾ 79 വയസ്സുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹം, ആജീവനാന്തം അവിവാഹിതനായിരുന്നു. മൃതദേഹം തറവാട്ടുവളപ്പിൽ വച്ച് പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ സംസ്കരിച്ചു. അനന്തരവൻ കേശവരാജാണ് ചിതയ്ക്ക് തീകൊളുത്തിയത്. ==കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷും മലർവാടിയും== കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് ഏറ്റവുമധികംകാലം പംക്തിയെഴുത്തുനടത്തിയത് 'മലർവാടി'യെന്ന കുട്ടികളുടെ മാസികയിലായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ കോഴിക്കോടുനിന്നു പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന മലർവാടിയുടെ സ്ഥാപകപത്രാധിപരായിരുന്ന പ്രശസ്തബാലസാഹിത്യകാരൻ ഇ.വി. അബ്ദുവാണ്, അദ്ദേഹത്തെ മലർവാടിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചത്. 1981 ജനുവരി മാസംമുതൽ അദ്ദേഹം മലർവാടിയിൽ 'കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷും കുട്ട്യോളും' എന്ന പംക്തിയെഴുതിത്തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ അനേകം കുട്ടികളെ സാഹിത്യകാരന്മാരാക്കിവളർത്തിയ പ്രശസ്തമായ പംക്തിയായി അതുമാറി. 1998 ജനുവരിവരെ, നീണ്ട 17 വർഷക്കാലം ആ പംക്തി തുടർന്നു. അതു നിറുത്തിയശേഷം 2002 വരെ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷുടെ പേജ് എന്നപേരിൽ മറ്റൊരു പംക്തിയിലൂടെ 5 വർഷംകൂടെ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് മലർവാടിയിലുണ്ടായിരുന്നു. മാഷുടെ സാഹിത്യജീവിതത്തിൽ, നീണ്ട 22 വർഷം സഹചാരിയായിരുന്ന മലർവാടിയുടെ പങ്കു വിസ്മരിക്കാൻപാടില്ലാത്തതാണ്. കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷുടെ വിയോഗാനന്തരം, മലർവാടി 'കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് പതിപ്പ്' പ്രസിദ്ധീകരിച്ച്, അദ്ദേഹത്തിന് ആദരവർപ്പിച്ചു. ==രാഷ്ട്രീയദർശനം== ചെറുപ്പത്തിൽ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അദ്ദേഹത്തെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കക്ഷിരാഷ്ട്രീയത്തിനോ രാഷ്ട്രീയപ്രസംഗത്തിനോ പോയിട്ടില്ല. നേതാവ് എന്നാൽ "നീ താഴ്, നീ താഴ്" എന്ന് അണികളോടു പറയുന്നവനാണെന്നാണ് ഇദ്ദേഹമഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് നക്സലൈറ്റുകളോടും ആഭിമുഖ്യംപ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ "നക്സലൈറ്റുപോലുമിക്കേരളനാട്ടിൽക്കഷ്ടം എക്സ്ലൈറ്റായ്ത്തീർന്നിരിക്കുന്നു" എന്നദ്ദേഹം ചൊല്ലിയിരിക്കുന്നു. ബാലഗോകുലംപോലുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമയും അദ്ദേഹം ബന്ധപെട്ടിരുന്നു. വിവിധങ്ങളായ പല കാഴ്ചപ്പാടുകൾ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ മൂല്യച്യുതിയെപ്പറ്റിയും എല്ലാം കാണാം. "രാക്ഷസനിൽനിന്നു- രാ ദുഷ്ടനിൽനിന്നു- ഷ്ട പീറയിൽനിന്നു- റ ഈചയിൽനിന്ന്- ഇ മായയിൽനിന്നു- യ- രാഷ്ട്രീയം" "പ്ലേഗ് പരന്നാലുണ്ടു നിവൃത്തി, ഫ്ലാഗ് പരന്നാലില്ല നിവൃത്തി" വീടും നാടും നന്നാക്കുന്നേടത്തോളം നന്നാവും എന്നും അദ്ദേഹമെഴുതിയിട്ടുണ്ട് == പുരസ്കാരങ്ങൾ == [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ([[1974]], [[1984|1987]])<br /> [[സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ അവാർഡ്]] ([[1982]])<br /> [[വാഴക്കുന്നം അവാർഡ്]](2002)<br /> വി.എ.കേശവൻ നായർ അവാർഡ് ([[2003]])<br /> കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയും സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടും ആജീവനാന്ത സംഭാവനകളെ മുൻ‌നിർത്തി [[1988]]-ലും [[2002]] -ലും പുരസ്കാരങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു. == മറ്റു മേഖലകൾ == [[കമൽ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഭൂമിഗീതം]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട് അദ്ദേഹം. ഒരു ചിത്രകാരനുമായിരുന്നു കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്. കഥാകാരനും ചിത്രകാരനുമായ കുഞ്ഞുണ്ണി പൊതുവേ അപരിചിതനാണ്.ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രേഖാചിത്രങ്ങളും വർൺനചിത്രങ്ങളും നൂറോളം വരുമെങ്കിലും അവയെയെല്ലാം ക്രമത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുവാനോ പ്രദർശിപ്പിക്കാനോ തുനിഞ്ഞിരുന്നില്ല.എണ്ണച്ചായം,ജലച്ചായം,ഇങ്ക് തുടങ്ങിയവയവയായിരുന്നു ചിത്രം വരക്കു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.നാടോടി ചിത്രകലയെ കൂടുതൽ അവലംബിച്ചിരുന്നതായി കാണാം.പൂക്കൾ,പക്ഷികൾ,മൃഗങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ചിത്രരചനയിൽ കാണാമെങ്കിലും അവയുടെ വിശദാംശങ്ങളിലേക്കൊന്നും കടക്കാതെ ആന്തരികസൗന്ദര്യം മാത്രം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു ചിത്രരചനാശൈലി.പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കായി തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട് അവയിൽ പലതും നഷ്ടപ്പെട്ട കൂട്ടത്തിൽ പെടുന്നു. == കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിന്റെ പുസ്തകങ്ങൾ == # ഊണുതൊട്ടുറക്കംവരെ # പഴമൊഴിപ്പത്തായം # [[കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ|കുഞ്ഞുണ്ണിയുടെ കവിതകൾ]] # വിത്തും മുത്തും # കുട്ടിപ്പെൻസിൽ # നമ്പൂതിരി ഫലിതങ്ങൾ # രാഷ്ട്രീയം # കുട്ടികൾ പാടുന്നു # ഉണ്ടനും ഉണ്ടിയും # കുട്ടിക്കവിതകൾ # കളിക്കോപ്പ് # പഴഞ്ചൊല്ലുകൾ # പതിനഞ്ചും പതിനഞ്ചും. # അക്ഷരത്തെറ്റ് # നോൺസെൻസ് കവിതകൾ # മുത്തുമണി # ചക്കരപ്പാവ # കുഞ്ഞുണ്ണി രാമായണം # കദളിപ്പഴം # നടത്തം # കലികാലം # ചെറിയ കുട്ടിക്കവിതകൾ # എന്നിലൂടെ (ആത്മകഥ) == ചില കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ == [[File:കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷിന്റെ കവിതാശകലം.svg|thumb|quote by kunjunni mash]] ‘എന്നിലുണ്ടെന്തുമെല്ലാരുമെല്ലാടവും‘ എന്ന ഒറ്റ വരികവിതയിൽ മാഷ് തന്റെ സമ്പൂർണ്ണ കവിതകളുടേയും സമഗ്ര പഠനം സംക്ഷേപിച്ചിട്ടുണ്ട്. *കുഞ്ഞുണ്ണിക്കൊരു മോഹം<br />എന്നും കുഞ്ഞായിട്ടു രമിക്കാൻ<br />കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കു രസിച്ചീടുന്നൊരു<br />കവിയായിട്ടു മരിക്കാൻ. *സത്യമേ ചൊല്ലാവൂ<br>ധർമ്മമേ ചെയ്യാവൂ<br>നല്ലതേ നൽകാവൂ<br>വേണ്ടതേ വാങ്ങാവൂ *ഒരു വളപ്പൊട്ടുണ്ടെൻ കയ്യിൽ <br /> ഒരു മയിൽപ്പിലിയുണ്ടെന്നുള്ളിൽ <br /> വിരസ നിമിഷങ്ങൾ സരസമാക്കുവാ <br />നിവ ധാരാളമാണെനിക്കെന്നും. *ജീവിതം നല്ലതാണല്ലോ<br />മരണം ചീത്തയാകയാൽ *ഉടുത്ത മുണ്ടഴിച്ചിട്ടു<br />പുതച്ചങ്ങു കിടക്കുകിൽ<br />മരിച്ചങ്ങു കിടക്കുമ്പോ<br />ഴുള്ളതാം സുഖമുണ്ടിടാം. *ഞാനെന്റെ മീശ ചുമന്നതിന്റെ <br />കൂലിചോദിക്കാൻ <br />ഞാനെന്നോടു ചെന്നപ്പോൾ<br />ഞാനെന്നെ തല്ലുവാൻ വന്നു. *പൂച്ച നല്ല പൂച്ച<br />വൃത്തിയുള്ള പൂച്ച<br />പാലു വച്ച പാത്രം<br />വൃത്തിയാക്കി വച്ചു. *എത്രമേലകലാം<br />ഇനിയടുക്കാനിടമില്ലെന്നതുവരെ<br />എത്രമേലടുക്കാം<br />ഇനിയകലാനിടമില്ലെന്നതുവരെ. *എനിക്കുണ്ടൊരു ലോകം<br />നിനക്കുണ്ടൊരു ലോകം<br />നമുക്കില്ലൊരു ലോകം. *മഴ മേലോട്ട് പെയ്താലേ<br />വിണ്ണു മണ്ണുള്ളതായ് വരു<br />മണ്ണുള്ള ദിക്കിലുള്ളോർക്കേ<br />കണ്ണു കീഴോട്ടു കണ്ടിടൂ *കാലമില്ലാതാകുന്നു<br />ദേശമില്ലാതാകുന്നു<br />കവിതേ നീയെത്തുമ്പോൾ<br />ഞാനുമില്ലാതാകുന്നു *പൊക്കമില്ലാത്തതാണെന്റെ പൊക്കം *മന്ത്രിയായാൽ മന്ദനാകും<br />മഹാ മാർക്സിസ്റ്റുമീ <br />മഹാ ഭാരതഭൂമിയിൽ <li>മഴയും വേണം കുടയും വേണം കുടിയും വേണം <br /> കുടിയിലൊരിത്തിരി തീയും വേണം<br /> കരളിലൊരിത്തിരി കനിവും വേണം<br /> കൈയിലൊരിത്തിരി കാശും വേണം<br /> ജീവിതം എന്നാൽ പരമാനന്ദം <li>ആശകൊണ്ടേ മൂസ തെങ്ങുമേ കേറി<br /> മടലടർന്നു വീണു<br /> മൂസ മലർന്നു വീണു<br /> മടലടുപ്പിലായി<br /> മൂസ കിടപ്പിലായി! <li>ശ്വാസം ഒന്ന് വിശ്വാസം പലത് <li>ശ്വാസമാവശ്യം ആശ്വാസമാവശ്യം വിശ്വാസമത്യാവശ്യം <li>കപടലോകത്തിലെന്നുടെ കാപട്യം <br /> സകലരും കാണ്മതാണെൻ പരാജയം *"ആറുമലയാളിക്കു നൂറുമലയാളം<br />അരമലയാളിക്കുമൊരു മലയാളം<br />ഒരുമലയാളിക്കും മലയാളമില്ല" *കുരിശേശുവിലേശുമോ? *യേശുവിലാണെൻ വിശ്വാസം കീശയിലാണെൻ ആശ്വാസം. * പുലിക്ക് വാലേയുള്ളൂ,പുലിവാലില്ല *ഉണ്ടാലുണ്ട പോലെയാകണം,ഉണ്ട പോലെ ആകരുത്. == കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷിന്റെ ചില ഫലിത പ്രയോഗങ്ങൾ == *പൊക്കമില്ലായ്മയാണ് എന്റെ പൊക്കം *മുട്ടായിക്ക് ബുദ്ധിവച്ചാൽ ബുദ്ധിമുട്ടായി *മത്തായിക്ക് ശക്തിവച്ചാൽ ശക്തിമത്തായി *ഒരുമയുണ്ടെങ്കിൽ ഉലക്കേലും കിടക്കാല്ലോ<br> ഒരുമയില്ല്ലെങ്കിൽ കിടക്കേയും ഉലയ്ക്കാലോ *പിന്നോട്ടു മാത്രം മടങ്ങുന്ന കാലുകൊണ്ടല്ലയോ<br> മുന്നോട്ടു പായുന്നിതാളുകൾ *കട്ടിലുകണ്ട് പനിക്കുന്നോരെ<br>പട്ടിണിയിട്ടു കിടത്തീടേണം *ഇങ്ക്ലാബിലും സിന്ദ്ബാദിലും<br> ഇന്ത്യേ തോട്ടിലും. *കപടലോകത്തിലെന്നുടെ കാപട്യം<br>സകലരുംകാണുന്നതാെണെൻ പരാജയം. *ഈ ലോകം കാണുേന്നേരമോക്കാനം വന്നീടുന്നു-<br>ണ്ടെങ്കിലും ഛർദ്ദിക്കുവാൻ വയ്യെന്റെ മുഖത്താകും. == അവലംബം == <references/> കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്-ഒരോർമ്മപ്പുസ്തകം: ലത്തീഫ് പറമ്പിൽ(എഡിറ്റർ) :പൂർണ പബ്ലിക്കേഷൻസ് == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Wikiquote}} [[വർഗ്ഗം:1927-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2006-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 26-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] fo47lhtlvz90pc1ya472f9mwtbkg583 4616040 4616039 2026-04-28T13:01:50Z Sreehari lijinas 209493 4616040 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kunhunni Mash}}{{Infobox Writer | image =kunhunnimash.jpg|px60 | birthdate = {{birth date|1927|05|10}} | birth_place = വലപ്പാട്, [[തൃശൂർ]] | deathdate = 2006 [[മാർച്ച്]] 26 | occupation = കവി, അദ്ധ്യാപകൻ | parents = ഞായപ്പിള്ളി ഇല്ലത്ത് നീലകണ്ഠൻ മൂസത് (പിതാവ്) അതിയാരത്ത് നാരിയണി അമ്മ (മാതാവ്) | nationality = ഇന്ത്യൻ }} [[മലയാള സാഹിത്യം|മലയാളത്തിലെ]] ആധുനിക[[കവി|കവികളിലൊരാളാണ്]] '''കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്''' ([[മേയ് 10]], [[1927]] - [[മാർച്ച് 26]], [[2006]])<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2006/03/27/stories/2006032713900400.htm |title=കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് അന്തരിച്ചു, ദ ഹിന്ദുവിൽ വന്ന വാർത്ത |access-date=2008-08-03 |archive-date=2006-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060527033013/http://www.hindu.com/2006/03/27/stories/2006032713900400.htm |url-status=dead }}</ref>‍ എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''അതിയാരത്ത് കുഞ്ഞുണ്ണിനായർ'''. ദാർശനികമേമ്പൊടിയുള്ള ഹ്രസ്വകവിതകളിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനായി. ബാലസാഹിത്യമേഖലയിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ വ്യാപകമായ അംഗീകാരംനേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ കുട്ടിക്കവിതകളാ‍ണ് കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിന്റെ സവിശേഷതയെന്ന ധാരണ വേരുറച്ചുപോയിട്ടുണ്ട്. == ജീവചരിത്രം == ഞായപ്പള്ളി ഇല്ലത്തെ നീലകണ്ഠൻ മൂസതിന്റെയും അതിയാരത്തു നാരായണിയമ്മയുടെയും മകനായി 1927 [[മേയ് 10]]-ന് കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ് ജനിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.keral.com/specialnews/KunjunniMashdead.htm |title=കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് അന്തരിച്ചു. ''കേരൾ'' എന്ന വെബ്സൈറ്റിൽവന്ന വാർത്ത |access-date=2008-08-03 |archive-date=2008-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080811233306/http://www.keral.com/specialnews/KunjunniMashdead.htm |url-status=dead }}</ref>. ചേളാരി ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായി, തന്റെ ഔദ്യോഗികജീവിതമാരംഭിച്ച കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്, ജീവിതത്തിന്റെ പൂരിഭാഗവും [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോടാണു]] ചെലവഴിച്ചത്. [[1953]]ൽ [[കോഴിക്കോട്]] ശ്രീരാമകൃഷ്ണാമിഷൻ ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായിച്ചേർന്നു. 1982ൽ അദ്ധ്യാപനരംഗത്തുനിന്നു വിരമിച്ചു. [[1987]]-ൽ സ്വദേശമായ വലപ്പാട്ടേക്കു തിരിച്ചുപോകുകയും [[തൃശൂർ|തൃശൂരിൽ]] സാമൂഹിക-സാംസ്കാരികപ്രവർത്തനങ്ങളിലേർപ്പെടുകയും ചെയ്തു. [[കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ|കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുടെ]] ഭാഷാശാസ്ത്രമാണ്, കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിനെ ഏറെ സ്വാധീനിച്ചത്. കുട്ടിക്കാലത്തു വായിച്ചതേറെയും കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുടെ തുള്ളൽകൃതികളായിരുന്നു. സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ തുള്ളൽക്കഥകളെഴുതി സ്വയമവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. പത്താംതരംകഴിഞ്ഞപ്പോൾ, "യുഗപ്രപഞ്ചം" എന്ന തുള്ളലെഴുതിയതോടെ കവിയായറിയപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. ==കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ== മലയാളകവിതയിൽ വ്യതിരിക്തമായൊരു ശൈലിയവതരിപ്പിച്ച കവിയാണു കുഞ്ഞുണ്ണി. ഹ്രസ്വവും ചടുലവുമായ കവിതകളിലൂടെയാണ്, ഈ കവി ശ്രദ്ധേയനാകുന്നത്. [[അലങ്കാരം (വ്യാകരണം)|അലങ്കാരസമൃദ്ധമായ]] കാവ്യശൈലിയിൽനിന്നുമാറി, ഋജുവും കാര്യമാത്രപ്രസക്തവുമായ കവിതാരീതിയാണ് ഇദ്ദേഹമവതരിപ്പിച്ചത്. ദാർശനികമായ ചായ്‌വു പ്രകടമാക്കുന്നവയാണ്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകൾ. ഉപഹാസപരതയും ആത്മവിമർശനവുംചേർന്ന കവിതകൾ, മുതിർന്നവരെയും കുട്ടികളെയും ഒന്നുപോലെയാകർഷിച്ചു. കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിൻ്റെ 'കാൽശതംകുഞ്ഞുണ്ണി' എന്നപേരിൽ സമാഹരിക്കപ്പെട്ട ഇരുപത്തിയഞ്ചു കവിതകൾ സമകാലീനരായ മറ്റു കവികളുടേതിൽനിന്നു ഭാവുകത്വപരമായ അന്തരം വ്യക്തമാക്കുന്നവയായിരുന്നു. കുഞ്ഞുണ്ണിയുടെ ആദ്യകാല കവിതാസമാഹാരമായ കാൽശതംകുഞ്ഞുണ്ണി ആധുനികമലയാളകവിതയുടെ വളർച്ചയുടെ ദൃഷ്ടാന്തമാണ്. ഈരടികൾമുതൽ നാലുവരികൾവരെയുള്ളവയാണ്, കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളിലേറെയും. ആദ്യകാലകവിതകൾ ഇവയെയപേക്ഷിച്ച് ദൈർഘ്യമുള്ളവയാണ്. എന്നാൽ കാല്പനികമായ ഭാവചപലതയോടു പിണങ്ങിനില്ക്കുന്ന സ്വഭാവസവിശേഷത ആ ഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ പ്രകടമായിരുന്നു. രൂപപരമായ ഹ്രസ്വതയെ മുൻനിറുത്തി [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിലെ]] ഹൈക്കു കവിതകളോട് കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളെ സാദൃശ്യപ്പെടുത്താറുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥയായ ‘എന്നിലൂടെ‘ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ലാളിത്യത്തിനും ചാരുതയ്ക്കും നർമ്മബോധത്തിനും പ്രശസ്തമാണ്. == സാഹിത്യജീവിതം == [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിന്റെ]] ബാലപംക്തിയിൽ കുട്ടേട്ടൻ എന്നപേരിലെഴുതിയിരുന്നു. എഴുതിത്തുടങ്ങുന്നവർക്കു വഴികാട്ടിയായി അദ്ദേഹംനല്കിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ വളരെ വിലപ്പെട്ടതായി കുട്ടികൾ കണക്കാക്കിയിരുന്നു. മലയാളത്തിലെ പല എഴുത്തുകാരെയും കൈപിടിച്ചു വളർത്തിക്കൊണ്ടുവന്നതു കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷാണ്. [[പ്രമാണം:Kunhunni mash handwriting-post card to Balachandran Kottody.png|ഇടത്ത്‌|thumb|കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ് പോസ്റ്റ്കാർഡിൽ ബാലചന്ദ്രൻ കൊട്ടോടിക്ക് എഴുതിയ മറുപടിക്കത്ത്]] ഭാഷാശുദ്ധി കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട പരിഗണനയായിരുന്നു. എങ്ങനെ ലളിതവും വ്യക്തവുമായ ഭാഷയിലെഴുതാമെന്നു വ്യക്തമാക്കുന്ന, മാഷുടെ കുറിപ്പുകൾ [[കുട്ടികൃഷ്ണമാരാർ|കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ]] മലയാളശൈലിയോടു ചേർത്തുവയ്ക്കാവുന്നതാണ്. [[പഴഞ്ചൊല്ല്]], [[കടങ്കഥ|കടങ്കഥകൾ]] എന്നിവയിൽ പ്രകടമാകുന്ന ഭാഷാസ്വരൂപവും കാവ്യഭാവനയും അദ്ദേഹമെടുത്തുകാട്ടി. മാഷ് പഠനവിധേയമാക്കിയ മറ്റൊരു വിഷയമാണ്, [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിഭാഷയും]] ഫലിതവും. കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളും ബാലകവിതകളും വേർതിരിയുന്ന അതിർവരമ്പു നേർത്തതാണ്. അതിനാൽ അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും ബാലസാഹിത്യകാരനായാണു പരിഗണിക്കപ്പെട്ടത്. ബാലസാഹിത്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പ്രവർത്തനരംഗവുമായിരുന്നു. വലപ്പാടുള്ള അതിയാരത്തുവീട്ടിൽ കുട്ടികൾ മാഷെത്തേടിയെത്തുക പതിവായിരുന്നു. കുട്ടികളുമായി സല്ലപിക്കുകയും അവരുടെ സംശയങ്ങൾക്കു മറുപടിനല്കുകയുംചെയ്യുന്ന ഒരപ്പൂപ്പനായി വാർദ്ധക്യകാലത്ത് അദ്ദേഹം കഴിഞ്ഞു. കുട്ടികളുടെ കത്തുകൾക്കു മറുപടിയും കുട്ടികളുടെ സാഹിത്യസൃഷ്ടികൾക്കു തിരുത്തലുകളും പോസ്റ്റുകാർഡുകളിൽ അദ്ദേഹമയച്ചു. തന്റെ പൊക്കമില്ലായ്മയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹമിങ്ങനെ പറഞ്ഞു. '''പൊക്കമില്ലായ്മയാണെന്റെ പൊക്കം'''. == മരണം == അവസാനകാലത്ത് വാർദ്ധക്യസഹജമായ നിരവധി അസുഖങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്, [[വലപ്പാട്|വലപ്പാടുള്ള]], തൻ്റെ [[തറവാട്|തറവാട്ടിൽ]]വച്ച് 2006 [[മാർച്ച് 26]]-ന് ഉച്ചയ്ക്ക് 1:10-ന് അന്തരിച്ചു. അപ്പോൾ 79 വയസ്സുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹം, ആജീവനാന്തം അവിവാഹിതനായിരുന്നു. മൃതദേഹം തറവാട്ടുവളപ്പിൽ വച്ച് പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ സംസ്കരിച്ചു. അനന്തരവൻ കേശവരാജാണ് ചിതയ്ക്ക് തീകൊളുത്തിയത്. ==കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷും മലർവാടിയും== കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് ഏറ്റവുമധികംകാലം പംക്തിയെഴുത്തുനടത്തിയത് 'മലർവാടി'യെന്ന കുട്ടികളുടെ മാസികയിലായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ കോഴിക്കോടുനിന്നു പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന മലർവാടിയുടെ സ്ഥാപകപത്രാധിപരായിരുന്ന പ്രശസ്തബാലസാഹിത്യകാരൻ ഇ.വി. അബ്ദുവാണ്, അദ്ദേഹത്തെ മലർവാടിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചത്. 1981 ജനുവരി മാസംമുതൽ അദ്ദേഹം മലർവാടിയിൽ 'കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷും കുട്ട്യോളും' എന്ന പംക്തിയെഴുതിത്തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ അനേകം കുട്ടികളെ സാഹിത്യകാരന്മാരാക്കിവളർത്തിയ പ്രശസ്തമായ പംക്തിയായി അതുമാറി. 1998 ജനുവരിവരെ, നീണ്ട 17 വർഷക്കാലം ആ പംക്തി തുടർന്നു. അതു നിറുത്തിയശേഷം 2002 വരെ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷുടെ പേജ് എന്നപേരിൽ മറ്റൊരു പംക്തിയിലൂടെ 5 വർഷംകൂടെ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് മലർവാടിയിലുണ്ടായിരുന്നു. മാഷുടെ സാഹിത്യജീവിതത്തിൽ, നീണ്ട 22 വർഷം സഹചാരിയായിരുന്ന മലർവാടിയുടെ പങ്കു വിസ്മരിക്കാൻപാടില്ലാത്തതാണ്. കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷുടെ വിയോഗാനന്തരം, മലർവാടി 'കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് പതിപ്പ്' പ്രസിദ്ധീകരിച്ച്, അദ്ദേഹത്തിന് ആദരവർപ്പിച്ചു. ==രാഷ്ട്രീയദർശനം== ചെറുപ്പത്തിൽ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അദ്ദേഹത്തെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കക്ഷിരാഷ്ട്രീയത്തിനോ രാഷ്ട്രീയപ്രസംഗത്തിനോ പോയിട്ടില്ല. നേതാവ് എന്നാൽ "നീ താഴ്, നീ താഴ്" എന്ന് അണികളോടു പറയുന്നവനാണെന്നാണ് ഇദ്ദേഹമഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് നക്സലൈറ്റുകളോടും ആഭിമുഖ്യംപ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ "നക്സലൈറ്റുപോലുമിക്കേരളനാട്ടിൽക്കഷ്ടം എക്സ്ലൈറ്റായ്ത്തീർന്നിരിക്കുന്നു" എന്നദ്ദേഹം ചൊല്ലിയിരിക്കുന്നു. ബാലഗോകുലംപോലുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമയും അദ്ദേഹം ബന്ധപെട്ടിരുന്നു. വിവിധങ്ങളായ പല കാഴ്ചപ്പാടുകൾ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ മൂല്യച്യുതിയെപ്പറ്റിയും എല്ലാം കാണാം. "രാക്ഷസനിൽനിന്നു- രാ ദുഷ്ടനിൽനിന്നു- ഷ്ട പീറയിൽനിന്നു- റ ഈചയിൽനിന്ന്- ഇ മായയിൽനിന്നു- യ- രാഷ്ട്രീയം" "പ്ലേഗ് പരന്നാലുണ്ടു നിവൃത്തി, ഫ്ലാഗ് പരന്നാലില്ല നിവൃത്തി" വീടും നാടും നന്നാക്കുന്നേടത്തോളം നന്നാവും എന്നും അദ്ദേഹമെഴുതിയിട്ടുണ്ട് == പുരസ്കാരങ്ങൾ == [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ([[1974]], [[1984|1987]])<br /> [[സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ അവാർഡ്]] ([[1982]])<br /> [[വാഴക്കുന്നം അവാർഡ്]](2002)<br /> വി.എ.കേശവൻ നായർ അവാർഡ് ([[2003]])<br /> കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയും സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടും ആജീവനാന്ത സംഭാവനകളെ മുൻ‌നിർത്തി [[1988]]-ലും [[2002]] -ലും പുരസ്കാരങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു. == മറ്റു മേഖലകൾ == [[കമൽ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഭൂമിഗീതം]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട് അദ്ദേഹം. ഒരു ചിത്രകാരനുമായിരുന്നു കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്. കഥാകാരനും ചിത്രകാരനുമായ കുഞ്ഞുണ്ണി പൊതുവേ അപരിചിതനാണ്.ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രേഖാചിത്രങ്ങളും വർൺനചിത്രങ്ങളും നൂറോളം വരുമെങ്കിലും അവയെയെല്ലാം ക്രമത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുവാനോ പ്രദർശിപ്പിക്കാനോ തുനിഞ്ഞിരുന്നില്ല.എണ്ണച്ചായം,ജലച്ചായം,ഇങ്ക് തുടങ്ങിയവയവയായിരുന്നു ചിത്രം വരക്കു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.നാടോടി ചിത്രകലയെ കൂടുതൽ അവലംബിച്ചിരുന്നതായി കാണാം.പൂക്കൾ,പക്ഷികൾ,മൃഗങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ചിത്രരചനയിൽ കാണാമെങ്കിലും അവയുടെ വിശദാംശങ്ങളിലേക്കൊന്നും കടക്കാതെ ആന്തരികസൗന്ദര്യം മാത്രം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു ചിത്രരചനാശൈലി.പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കായി തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട് അവയിൽ പലതും നഷ്ടപ്പെട്ട കൂട്ടത്തിൽ പെടുന്നു. == കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിന്റെ പുസ്തകങ്ങൾ == # ഊണുതൊട്ടുറക്കംവരെ # പഴമൊഴിപ്പത്തായം # [[കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ|കുഞ്ഞുണ്ണിയുടെ കവിതകൾ]] # വിത്തും മുത്തും # കുട്ടിപ്പെൻസിൽ # [[നമ്പൂതിരി ഫലിതങ്ങൾ]] # രാഷ്ട്രീയം # കുട്ടികൾ പാടുന്നു # ഉണ്ടനും ഉണ്ടിയും # കുട്ടിക്കവിതകൾ # കളിക്കോപ്പ് # പഴഞ്ചൊല്ലുകൾ # പതിനഞ്ചും പതിനഞ്ചും. # അക്ഷരത്തെറ്റ് # നോൺസെൻസ് കവിതകൾ # മുത്തുമണി # ചക്കരപ്പാവ # കുഞ്ഞുണ്ണി രാമായണം # കദളിപ്പഴം # നടത്തം # കലികാലം # ചെറിയ കുട്ടിക്കവിതകൾ # എന്നിലൂടെ (ആത്മകഥ) == ചില കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ == [[File:കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷിന്റെ കവിതാശകലം.svg|thumb|quote by kunjunni mash]] ‘എന്നിലുണ്ടെന്തുമെല്ലാരുമെല്ലാടവും‘ എന്ന ഒറ്റ വരികവിതയിൽ മാഷ് തന്റെ സമ്പൂർണ്ണ കവിതകളുടേയും സമഗ്ര പഠനം സംക്ഷേപിച്ചിട്ടുണ്ട്. *കുഞ്ഞുണ്ണിക്കൊരു മോഹം<br />എന്നും കുഞ്ഞായിട്ടു രമിക്കാൻ<br />കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കു രസിച്ചീടുന്നൊരു<br />കവിയായിട്ടു മരിക്കാൻ. *സത്യമേ ചൊല്ലാവൂ<br>ധർമ്മമേ ചെയ്യാവൂ<br>നല്ലതേ നൽകാവൂ<br>വേണ്ടതേ വാങ്ങാവൂ *ഒരു വളപ്പൊട്ടുണ്ടെൻ കയ്യിൽ <br /> ഒരു മയിൽപ്പിലിയുണ്ടെന്നുള്ളിൽ <br /> വിരസ നിമിഷങ്ങൾ സരസമാക്കുവാ <br />നിവ ധാരാളമാണെനിക്കെന്നും. *ജീവിതം നല്ലതാണല്ലോ<br />മരണം ചീത്തയാകയാൽ *ഉടുത്ത മുണ്ടഴിച്ചിട്ടു<br />പുതച്ചങ്ങു കിടക്കുകിൽ<br />മരിച്ചങ്ങു കിടക്കുമ്പോ<br />ഴുള്ളതാം സുഖമുണ്ടിടാം. *ഞാനെന്റെ മീശ ചുമന്നതിന്റെ <br />കൂലിചോദിക്കാൻ <br />ഞാനെന്നോടു ചെന്നപ്പോൾ<br />ഞാനെന്നെ തല്ലുവാൻ വന്നു. *പൂച്ച നല്ല പൂച്ച<br />വൃത്തിയുള്ള പൂച്ച<br />പാലു വച്ച പാത്രം<br />വൃത്തിയാക്കി വച്ചു. *എത്രമേലകലാം<br />ഇനിയടുക്കാനിടമില്ലെന്നതുവരെ<br />എത്രമേലടുക്കാം<br />ഇനിയകലാനിടമില്ലെന്നതുവരെ. *എനിക്കുണ്ടൊരു ലോകം<br />നിനക്കുണ്ടൊരു ലോകം<br />നമുക്കില്ലൊരു ലോകം. *മഴ മേലോട്ട് പെയ്താലേ<br />വിണ്ണു മണ്ണുള്ളതായ് വരു<br />മണ്ണുള്ള ദിക്കിലുള്ളോർക്കേ<br />കണ്ണു കീഴോട്ടു കണ്ടിടൂ *കാലമില്ലാതാകുന്നു<br />ദേശമില്ലാതാകുന്നു<br />കവിതേ നീയെത്തുമ്പോൾ<br />ഞാനുമില്ലാതാകുന്നു *പൊക്കമില്ലാത്തതാണെന്റെ പൊക്കം *മന്ത്രിയായാൽ മന്ദനാകും<br />മഹാ മാർക്സിസ്റ്റുമീ <br />മഹാ ഭാരതഭൂമിയിൽ <li>മഴയും വേണം കുടയും വേണം കുടിയും വേണം <br /> കുടിയിലൊരിത്തിരി തീയും വേണം<br /> കരളിലൊരിത്തിരി കനിവും വേണം<br /> കൈയിലൊരിത്തിരി കാശും വേണം<br /> ജീവിതം എന്നാൽ പരമാനന്ദം <li>ആശകൊണ്ടേ മൂസ തെങ്ങുമേ കേറി<br /> മടലടർന്നു വീണു<br /> മൂസ മലർന്നു വീണു<br /> മടലടുപ്പിലായി<br /> മൂസ കിടപ്പിലായി! <li>ശ്വാസം ഒന്ന് വിശ്വാസം പലത് <li>ശ്വാസമാവശ്യം ആശ്വാസമാവശ്യം വിശ്വാസമത്യാവശ്യം <li>കപടലോകത്തിലെന്നുടെ കാപട്യം <br /> സകലരും കാണ്മതാണെൻ പരാജയം *"ആറുമലയാളിക്കു നൂറുമലയാളം<br />അരമലയാളിക്കുമൊരു മലയാളം<br />ഒരുമലയാളിക്കും മലയാളമില്ല" *കുരിശേശുവിലേശുമോ? *യേശുവിലാണെൻ വിശ്വാസം കീശയിലാണെൻ ആശ്വാസം. * പുലിക്ക് വാലേയുള്ളൂ,പുലിവാലില്ല *ഉണ്ടാലുണ്ട പോലെയാകണം,ഉണ്ട പോലെ ആകരുത്. == കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷിന്റെ ചില ഫലിത പ്രയോഗങ്ങൾ == *പൊക്കമില്ലായ്മയാണ് എന്റെ പൊക്കം *മുട്ടായിക്ക് ബുദ്ധിവച്ചാൽ ബുദ്ധിമുട്ടായി *മത്തായിക്ക് ശക്തിവച്ചാൽ ശക്തിമത്തായി *ഒരുമയുണ്ടെങ്കിൽ ഉലക്കേലും കിടക്കാല്ലോ<br> ഒരുമയില്ല്ലെങ്കിൽ കിടക്കേയും ഉലയ്ക്കാലോ *പിന്നോട്ടു മാത്രം മടങ്ങുന്ന കാലുകൊണ്ടല്ലയോ<br> മുന്നോട്ടു പായുന്നിതാളുകൾ *കട്ടിലുകണ്ട് പനിക്കുന്നോരെ<br>പട്ടിണിയിട്ടു കിടത്തീടേണം *ഇങ്ക്ലാബിലും സിന്ദ്ബാദിലും<br> ഇന്ത്യേ തോട്ടിലും. *കപടലോകത്തിലെന്നുടെ കാപട്യം<br>സകലരുംകാണുന്നതാെണെൻ പരാജയം. *ഈ ലോകം കാണുേന്നേരമോക്കാനം വന്നീടുന്നു-<br>ണ്ടെങ്കിലും ഛർദ്ദിക്കുവാൻ വയ്യെന്റെ മുഖത്താകും. == അവലംബം == <references/> കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്-ഒരോർമ്മപ്പുസ്തകം: ലത്തീഫ് പറമ്പിൽ(എഡിറ്റർ) :പൂർണ പബ്ലിക്കേഷൻസ് == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Wikiquote}} [[വർഗ്ഗം:1927-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2006-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 26-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] ondn1qb3vh5a0tls1ft4vjv1mcx6bty 4616041 4616040 2026-04-28T13:03:33Z Sreehari lijinas 209493 4616041 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kunhunni Mash}}{{Infobox Writer | image =kunhunnimash.jpg|px60 | birthdate = {{birth date|1927|05|10}} | birth_place = വലപ്പാട്, [[തൃശൂർ]] | deathdate = 2006 [[മാർച്ച്]] 26 | occupation = കവി, അദ്ധ്യാപകൻ | parents = ഞായപ്പിള്ളി ഇല്ലത്ത് നീലകണ്ഠൻ മൂസത് (പിതാവ്) അതിയാരത്ത് നാരിയണി അമ്മ (മാതാവ്) | nationality = ഇന്ത്യൻ }} [[മലയാള സാഹിത്യം|മലയാളത്തിലെ]] ആധുനിക[[കവി|കവികളിലൊരാളാണ്]] '''കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്''' ([[മേയ് 10]], [[1927]] - [[മാർച്ച് 26]], [[2006]])<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2006/03/27/stories/2006032713900400.htm |title=കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് അന്തരിച്ചു, ദ ഹിന്ദുവിൽ വന്ന വാർത്ത |access-date=2008-08-03 |archive-date=2006-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060527033013/http://www.hindu.com/2006/03/27/stories/2006032713900400.htm |url-status=dead }}</ref>‍ എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''അതിയാരത്ത് കുഞ്ഞുണ്ണിനായർ'''. ദാർശനികമേമ്പൊടിയുള്ള ഹ്രസ്വകവിതകളിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനായി. ബാലസാഹിത്യമേഖലയിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ വ്യാപകമായ അംഗീകാരംനേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ കുട്ടിക്കവിതകളാ‍ണ് കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിന്റെ സവിശേഷതയെന്ന ധാരണ വേരുറച്ചുപോയിട്ടുണ്ട്. == ജീവചരിത്രം == ഞായപ്പള്ളി ഇല്ലത്തെ നീലകണ്ഠൻ മൂസതിന്റെയും അതിയാരത്തു നാരായണിയമ്മയുടെയും മകനായി 1927 [[മേയ് 10]]-ന് കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ് ജനിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.keral.com/specialnews/KunjunniMashdead.htm |title=കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് അന്തരിച്ചു. ''കേരൾ'' എന്ന വെബ്സൈറ്റിൽവന്ന വാർത്ത |access-date=2008-08-03 |archive-date=2008-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080811233306/http://www.keral.com/specialnews/KunjunniMashdead.htm |url-status=dead }}</ref>. ചേളാരി ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായി, തന്റെ ഔദ്യോഗികജീവിതമാരംഭിച്ച കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്, ജീവിതത്തിന്റെ പൂരിഭാഗവും [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോടാണു]] ചെലവഴിച്ചത്. [[1953]]ൽ [[കോഴിക്കോട്]] ശ്രീരാമകൃഷ്ണാമിഷൻ ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായിച്ചേർന്നു. 1982ൽ അദ്ധ്യാപനരംഗത്തുനിന്നു വിരമിച്ചു. [[1987]]-ൽ സ്വദേശമായ വലപ്പാട്ടേക്കു തിരിച്ചുപോകുകയും [[തൃശൂർ|തൃശൂരിൽ]] സാമൂഹിക-സാംസ്കാരികപ്രവർത്തനങ്ങളിലേർപ്പെടുകയും ചെയ്തു. [[കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ|കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുടെ]] ഭാഷാശാസ്ത്രമാണ്, കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിനെ ഏറെ സ്വാധീനിച്ചത്. കുട്ടിക്കാലത്തു വായിച്ചതേറെയും കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുടെ തുള്ളൽകൃതികളായിരുന്നു. സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ തുള്ളൽക്കഥകളെഴുതി സ്വയമവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. പത്താംതരംകഴിഞ്ഞപ്പോൾ, "യുഗപ്രപഞ്ചം" എന്ന തുള്ളലെഴുതിയതോടെ കവിയായറിയപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. ==കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ== മലയാളകവിതയിൽ വ്യതിരിക്തമായൊരു ശൈലിയവതരിപ്പിച്ച കവിയാണു കുഞ്ഞുണ്ണി. ഹ്രസ്വവും ചടുലവുമായ കവിതകളിലൂടെയാണ്, ഈ കവി ശ്രദ്ധേയനാകുന്നത്. [[അലങ്കാരം (വ്യാകരണം)|അലങ്കാരസമൃദ്ധമായ]] കാവ്യശൈലിയിൽനിന്നുമാറി, ഋജുവും കാര്യമാത്രപ്രസക്തവുമായ കവിതാരീതിയാണ് ഇദ്ദേഹമവതരിപ്പിച്ചത്. ദാർശനികമായ ചായ്‌വു പ്രകടമാക്കുന്നവയാണ്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകൾ. ഉപഹാസപരതയും ആത്മവിമർശനവുംചേർന്ന കവിതകൾ, മുതിർന്നവരെയും കുട്ടികളെയും ഒന്നുപോലെയാകർഷിച്ചു. കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിൻ്റെ 'കാൽശതംകുഞ്ഞുണ്ണി' എന്നപേരിൽ സമാഹരിക്കപ്പെട്ട ഇരുപത്തിയഞ്ചു കവിതകൾ സമകാലീനരായ മറ്റു കവികളുടേതിൽനിന്നു ഭാവുകത്വപരമായ അന്തരം വ്യക്തമാക്കുന്നവയായിരുന്നു. കുഞ്ഞുണ്ണിയുടെ ആദ്യകാല കവിതാസമാഹാരമായ കാൽശതംകുഞ്ഞുണ്ണി ആധുനികമലയാളകവിതയുടെ വളർച്ചയുടെ ദൃഷ്ടാന്തമാണ്. ഈരടികൾമുതൽ നാലുവരികൾവരെയുള്ളവയാണ്, കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളിലേറെയും. ആദ്യകാലകവിതകൾ ഇവയെയപേക്ഷിച്ച് ദൈർഘ്യമുള്ളവയാണ്. എന്നാൽ കാല്പനികമായ ഭാവചപലതയോടു പിണങ്ങിനില്ക്കുന്ന സ്വഭാവസവിശേഷത ആ ഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ പ്രകടമായിരുന്നു. രൂപപരമായ ഹ്രസ്വതയെ മുൻനിറുത്തി [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിലെ]] ഹൈക്കു കവിതകളോട് കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളെ സാദൃശ്യപ്പെടുത്താറുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥയായ ‘എന്നിലൂടെ‘ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ലാളിത്യത്തിനും ചാരുതയ്ക്കും നർമ്മബോധത്തിനും പ്രശസ്തമാണ്. == സാഹിത്യജീവിതം == [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിന്റെ]] ബാലപംക്തിയിൽ കുട്ടേട്ടൻ എന്നപേരിലെഴുതിയിരുന്നു. എഴുതിത്തുടങ്ങുന്നവർക്കു വഴികാട്ടിയായി അദ്ദേഹംനല്കിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ വളരെ വിലപ്പെട്ടതായി കുട്ടികൾ കണക്കാക്കിയിരുന്നു. മലയാളത്തിലെ പല എഴുത്തുകാരെയും കൈപിടിച്ചു വളർത്തിക്കൊണ്ടുവന്നതു കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷാണ്. [[പ്രമാണം:Kunhunni mash handwriting-post card to Balachandran Kottody.png|ഇടത്ത്‌|thumb|കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ് പോസ്റ്റ്കാർഡിൽ ബാലചന്ദ്രൻ കൊട്ടോടിക്ക് എഴുതിയ മറുപടിക്കത്ത്]] ഭാഷാശുദ്ധി കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട പരിഗണനയായിരുന്നു. എങ്ങനെ ലളിതവും വ്യക്തവുമായ ഭാഷയിലെഴുതാമെന്നു വ്യക്തമാക്കുന്ന, മാഷുടെ കുറിപ്പുകൾ [[കുട്ടികൃഷ്ണമാരാർ|കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ]] മലയാളശൈലിയോടു ചേർത്തുവയ്ക്കാവുന്നതാണ്. [[പഴഞ്ചൊല്ല്]], [[കടങ്കഥ|കടങ്കഥകൾ]] എന്നിവയിൽ പ്രകടമാകുന്ന ഭാഷാസ്വരൂപവും കാവ്യഭാവനയും അദ്ദേഹമെടുത്തുകാട്ടി. മാഷ് പഠനവിധേയമാക്കിയ മറ്റൊരു വിഷയമാണ്, [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിഭാഷയും]] ഫലിതവും. കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളും ബാലകവിതകളും വേർതിരിയുന്ന അതിർവരമ്പു നേർത്തതാണ്. അതിനാൽ അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും ബാലസാഹിത്യകാരനായാണു പരിഗണിക്കപ്പെട്ടത്. ബാലസാഹിത്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പ്രവർത്തനരംഗവുമായിരുന്നു. വലപ്പാടുള്ള അതിയാരത്തുവീട്ടിൽ കുട്ടികൾ മാഷെത്തേടിയെത്തുക പതിവായിരുന്നു. കുട്ടികളുമായി സല്ലപിക്കുകയും അവരുടെ സംശയങ്ങൾക്കു മറുപടിനല്കുകയുംചെയ്യുന്ന ഒരപ്പൂപ്പനായി വാർദ്ധക്യകാലത്ത് അദ്ദേഹം കഴിഞ്ഞു. കുട്ടികളുടെ കത്തുകൾക്കു മറുപടിയും കുട്ടികളുടെ സാഹിത്യസൃഷ്ടികൾക്കു തിരുത്തലുകളും പോസ്റ്റുകാർഡുകളിൽ അദ്ദേഹമയച്ചു. തന്റെ പൊക്കമില്ലായ്മയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹമിങ്ങനെ പറഞ്ഞു. '''പൊക്കമില്ലായ്മയാണെന്റെ പൊക്കം'''. == മരണം == അവസാനകാലത്ത് വാർദ്ധക്യസഹജമായ നിരവധി അസുഖങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്, [[വലപ്പാട്|വലപ്പാടുള്ള]], തൻ്റെ [[തറവാട്|തറവാട്ടിൽ]]വച്ച് 2006 [[മാർച്ച് 26]]-ന് ഉച്ചയ്ക്ക് 1:10-ന് അന്തരിച്ചു. അപ്പോൾ 79 വയസ്സുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹം, ആജീവനാന്തം അവിവാഹിതനായിരുന്നു. മൃതദേഹം തറവാട്ടുവളപ്പിൽ വച്ച് പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ സംസ്കരിച്ചു. അനന്തരവൻ കേശവരാജാണ് ചിതയ്ക്ക് തീകൊളുത്തിയത്. ==കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷും മലർവാടിയും== കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് ഏറ്റവുമധികംകാലം പംക്തിയെഴുത്തുനടത്തിയത് 'മലർവാടി'യെന്ന കുട്ടികളുടെ മാസികയിലായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ കോഴിക്കോടുനിന്നു പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന മലർവാടിയുടെ സ്ഥാപകപത്രാധിപരായിരുന്ന പ്രശസ്തബാലസാഹിത്യകാരൻ ഇ.വി. അബ്ദുവാണ്, അദ്ദേഹത്തെ മലർവാടിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചത്. 1981 ജനുവരി മാസംമുതൽ അദ്ദേഹം മലർവാടിയിൽ 'കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷും കുട്ട്യോളും' എന്ന പംക്തിയെഴുതിത്തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ അനേകം കുട്ടികളെ സാഹിത്യകാരന്മാരാക്കിവളർത്തിയ പ്രശസ്തമായ പംക്തിയായി അതുമാറി. 1998 ജനുവരിവരെ, നീണ്ട 17 വർഷക്കാലം ആ പംക്തി തുടർന്നു. അതു നിറുത്തിയശേഷം 2002 വരെ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷുടെ പേജ് എന്നപേരിൽ മറ്റൊരു പംക്തിയിലൂടെ 5 വർഷംകൂടെ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് മലർവാടിയിലുണ്ടായിരുന്നു. മാഷുടെ സാഹിത്യജീവിതത്തിൽ, നീണ്ട 22 വർഷം സഹചാരിയായിരുന്ന മലർവാടിയുടെ പങ്കു വിസ്മരിക്കാൻപാടില്ലാത്തതാണ്. കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷുടെ വിയോഗാനന്തരം, മലർവാടി 'കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് പതിപ്പ്' പ്രസിദ്ധീകരിച്ച്, അദ്ദേഹത്തിന് ആദരവർപ്പിച്ചു. ==രാഷ്ട്രീയദർശനം== ചെറുപ്പത്തിൽ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അദ്ദേഹത്തെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കക്ഷിരാഷ്ട്രീയത്തിനോ രാഷ്ട്രീയപ്രസംഗത്തിനോ പോയിട്ടില്ല. നേതാവ് എന്നാൽ "നീ താഴ്, നീ താഴ്" എന്ന് അണികളോടു പറയുന്നവനാണെന്നാണ് ഇദ്ദേഹമഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് നക്സലൈറ്റുകളോടും ആഭിമുഖ്യംപ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ "നക്സലൈറ്റുപോലുമിക്കേരളനാട്ടിൽക്കഷ്ടം എക്സ്ലൈറ്റായ്ത്തീർന്നിരിക്കുന്നു" എന്നദ്ദേഹം ചൊല്ലിയിരിക്കുന്നു. ബാലഗോകുലംപോലുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമയും അദ്ദേഹം ബന്ധപെട്ടിരുന്നു. വിവിധങ്ങളായ പല കാഴ്ചപ്പാടുകൾ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ മൂല്യച്യുതിയെപ്പറ്റിയും എല്ലാം കാണാം. "രാക്ഷസനിൽനിന്നു- രാ ദുഷ്ടനിൽനിന്നു- ഷ്ട പീറയിൽനിന്നു- റ ഈചയിൽനിന്ന്- ഇ മായയിൽനിന്നു- യ- രാഷ്ട്രീയം" "പ്ലേഗ് പരന്നാലുണ്ടു നിവൃത്തി, ഫ്ലാഗ് പരന്നാലില്ല നിവൃത്തി" വീടും നാടും നന്നാക്കുന്നേടത്തോളം നന്നാവും എന്നും അദ്ദേഹമെഴുതിയിട്ടുണ്ട് == പുരസ്കാരങ്ങൾ == [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ([[1974]], [[1984|1987]])<br /> [[സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ അവാർഡ്]] ([[1982]])<br /> [[വാഴക്കുന്നം അവാർഡ്]](2002)<br /> വി.എ.കേശവൻ നായർ അവാർഡ് ([[2003]])<br /> കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയും സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടും ആജീവനാന്ത സംഭാവനകളെ മുൻ‌നിർത്തി [[1988]]-ലും [[2002]] -ലും പുരസ്കാരങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു. == മറ്റു മേഖലകൾ == [[കമൽ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഭൂമിഗീതം]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട് അദ്ദേഹം. ഒരു ചിത്രകാരനുമായിരുന്നു കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്. കഥാകാരനും ചിത്രകാരനുമായ കുഞ്ഞുണ്ണി പൊതുവേ അപരിചിതനാണ്.ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രേഖാചിത്രങ്ങളും വർൺനചിത്രങ്ങളും നൂറോളം വരുമെങ്കിലും അവയെയെല്ലാം ക്രമത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുവാനോ പ്രദർശിപ്പിക്കാനോ തുനിഞ്ഞിരുന്നില്ല.എണ്ണച്ചായം,ജലച്ചായം,ഇങ്ക് തുടങ്ങിയവയവയായിരുന്നു ചിത്രം വരക്കു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.നാടോടി ചിത്രകലയെ കൂടുതൽ അവലംബിച്ചിരുന്നതായി കാണാം.പൂക്കൾ,പക്ഷികൾ,മൃഗങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ചിത്രരചനയിൽ കാണാമെങ്കിലും അവയുടെ വിശദാംശങ്ങളിലേക്കൊന്നും കടക്കാതെ ആന്തരികസൗന്ദര്യം മാത്രം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു ചിത്രരചനാശൈലി.പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കായി തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട് അവയിൽ പലതും നഷ്ടപ്പെട്ട കൂട്ടത്തിൽ പെടുന്നു. == കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിന്റെ പുസ്തകങ്ങൾ == # ഊണുതൊട്ടുറക്കംവരെ # [[പഴമൊഴിപ്പത്തായം]] # [[കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ|കുഞ്ഞുണ്ണിയുടെ കവിതകൾ]] # വിത്തും മുത്തും # കുട്ടിപ്പെൻസിൽ # [[നമ്പൂതിരി ഫലിതങ്ങൾ]] # രാഷ്ട്രീയം # കുട്ടികൾ പാടുന്നു # ഉണ്ടനും ഉണ്ടിയും # കുട്ടിക്കവിതകൾ # കളിക്കോപ്പ് # പഴഞ്ചൊല്ലുകൾ # പതിനഞ്ചും പതിനഞ്ചും. # അക്ഷരത്തെറ്റ് # നോൺസെൻസ് കവിതകൾ # മുത്തുമണി # ചക്കരപ്പാവ # കുഞ്ഞുണ്ണി രാമായണം # കദളിപ്പഴം # നടത്തം # കലികാലം # ചെറിയ കുട്ടിക്കവിതകൾ # എന്നിലൂടെ (ആത്മകഥ) == ചില കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ == [[File:കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷിന്റെ കവിതാശകലം.svg|thumb|quote by kunjunni mash]] ‘എന്നിലുണ്ടെന്തുമെല്ലാരുമെല്ലാടവും‘ എന്ന ഒറ്റ വരികവിതയിൽ മാഷ് തന്റെ സമ്പൂർണ്ണ കവിതകളുടേയും സമഗ്ര പഠനം സംക്ഷേപിച്ചിട്ടുണ്ട്. *കുഞ്ഞുണ്ണിക്കൊരു മോഹം<br />എന്നും കുഞ്ഞായിട്ടു രമിക്കാൻ<br />കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കു രസിച്ചീടുന്നൊരു<br />കവിയായിട്ടു മരിക്കാൻ. *സത്യമേ ചൊല്ലാവൂ<br>ധർമ്മമേ ചെയ്യാവൂ<br>നല്ലതേ നൽകാവൂ<br>വേണ്ടതേ വാങ്ങാവൂ *ഒരു വളപ്പൊട്ടുണ്ടെൻ കയ്യിൽ <br /> ഒരു മയിൽപ്പിലിയുണ്ടെന്നുള്ളിൽ <br /> വിരസ നിമിഷങ്ങൾ സരസമാക്കുവാ <br />നിവ ധാരാളമാണെനിക്കെന്നും. *ജീവിതം നല്ലതാണല്ലോ<br />മരണം ചീത്തയാകയാൽ *ഉടുത്ത മുണ്ടഴിച്ചിട്ടു<br />പുതച്ചങ്ങു കിടക്കുകിൽ<br />മരിച്ചങ്ങു കിടക്കുമ്പോ<br />ഴുള്ളതാം സുഖമുണ്ടിടാം. *ഞാനെന്റെ മീശ ചുമന്നതിന്റെ <br />കൂലിചോദിക്കാൻ <br />ഞാനെന്നോടു ചെന്നപ്പോൾ<br />ഞാനെന്നെ തല്ലുവാൻ വന്നു. *പൂച്ച നല്ല പൂച്ച<br />വൃത്തിയുള്ള പൂച്ച<br />പാലു വച്ച പാത്രം<br />വൃത്തിയാക്കി വച്ചു. *എത്രമേലകലാം<br />ഇനിയടുക്കാനിടമില്ലെന്നതുവരെ<br />എത്രമേലടുക്കാം<br />ഇനിയകലാനിടമില്ലെന്നതുവരെ. *എനിക്കുണ്ടൊരു ലോകം<br />നിനക്കുണ്ടൊരു ലോകം<br />നമുക്കില്ലൊരു ലോകം. *മഴ മേലോട്ട് പെയ്താലേ<br />വിണ്ണു മണ്ണുള്ളതായ് വരു<br />മണ്ണുള്ള ദിക്കിലുള്ളോർക്കേ<br />കണ്ണു കീഴോട്ടു കണ്ടിടൂ *കാലമില്ലാതാകുന്നു<br />ദേശമില്ലാതാകുന്നു<br />കവിതേ നീയെത്തുമ്പോൾ<br />ഞാനുമില്ലാതാകുന്നു *പൊക്കമില്ലാത്തതാണെന്റെ പൊക്കം *മന്ത്രിയായാൽ മന്ദനാകും<br />മഹാ മാർക്സിസ്റ്റുമീ <br />മഹാ ഭാരതഭൂമിയിൽ <li>മഴയും വേണം കുടയും വേണം കുടിയും വേണം <br /> കുടിയിലൊരിത്തിരി തീയും വേണം<br /> കരളിലൊരിത്തിരി കനിവും വേണം<br /> കൈയിലൊരിത്തിരി കാശും വേണം<br /> ജീവിതം എന്നാൽ പരമാനന്ദം <li>ആശകൊണ്ടേ മൂസ തെങ്ങുമേ കേറി<br /> മടലടർന്നു വീണു<br /> മൂസ മലർന്നു വീണു<br /> മടലടുപ്പിലായി<br /> മൂസ കിടപ്പിലായി! <li>ശ്വാസം ഒന്ന് വിശ്വാസം പലത് <li>ശ്വാസമാവശ്യം ആശ്വാസമാവശ്യം വിശ്വാസമത്യാവശ്യം <li>കപടലോകത്തിലെന്നുടെ കാപട്യം <br /> സകലരും കാണ്മതാണെൻ പരാജയം *"ആറുമലയാളിക്കു നൂറുമലയാളം<br />അരമലയാളിക്കുമൊരു മലയാളം<br />ഒരുമലയാളിക്കും മലയാളമില്ല" *കുരിശേശുവിലേശുമോ? *യേശുവിലാണെൻ വിശ്വാസം കീശയിലാണെൻ ആശ്വാസം. * പുലിക്ക് വാലേയുള്ളൂ,പുലിവാലില്ല *ഉണ്ടാലുണ്ട പോലെയാകണം,ഉണ്ട പോലെ ആകരുത്. == കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷിന്റെ ചില ഫലിത പ്രയോഗങ്ങൾ == *പൊക്കമില്ലായ്മയാണ് എന്റെ പൊക്കം *മുട്ടായിക്ക് ബുദ്ധിവച്ചാൽ ബുദ്ധിമുട്ടായി *മത്തായിക്ക് ശക്തിവച്ചാൽ ശക്തിമത്തായി *ഒരുമയുണ്ടെങ്കിൽ ഉലക്കേലും കിടക്കാല്ലോ<br> ഒരുമയില്ല്ലെങ്കിൽ കിടക്കേയും ഉലയ്ക്കാലോ *പിന്നോട്ടു മാത്രം മടങ്ങുന്ന കാലുകൊണ്ടല്ലയോ<br> മുന്നോട്ടു പായുന്നിതാളുകൾ *കട്ടിലുകണ്ട് പനിക്കുന്നോരെ<br>പട്ടിണിയിട്ടു കിടത്തീടേണം *ഇങ്ക്ലാബിലും സിന്ദ്ബാദിലും<br> ഇന്ത്യേ തോട്ടിലും. *കപടലോകത്തിലെന്നുടെ കാപട്യം<br>സകലരുംകാണുന്നതാെണെൻ പരാജയം. *ഈ ലോകം കാണുേന്നേരമോക്കാനം വന്നീടുന്നു-<br>ണ്ടെങ്കിലും ഛർദ്ദിക്കുവാൻ വയ്യെന്റെ മുഖത്താകും. == അവലംബം == <references/> കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്-ഒരോർമ്മപ്പുസ്തകം: ലത്തീഫ് പറമ്പിൽ(എഡിറ്റർ) :പൂർണ പബ്ലിക്കേഷൻസ് == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Wikiquote}} [[വർഗ്ഗം:1927-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2006-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 26-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] hlibllfsi5se242nqpe8s97205qsv3e 4616042 4616041 2026-04-28T13:04:09Z Sreehari lijinas 209493 4616042 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kunhunni Mash}}{{Infobox Writer | image =kunhunnimash.jpg|px60 | birthdate = {{birth date|1927|05|10}} | birth_place = വലപ്പാട്, [[തൃശൂർ]] | deathdate = 2006 [[മാർച്ച്]] 26 | occupation = കവി, അദ്ധ്യാപകൻ | parents = ഞായപ്പിള്ളി ഇല്ലത്ത് നീലകണ്ഠൻ മൂസത് (പിതാവ്) അതിയാരത്ത് നാരിയണി അമ്മ (മാതാവ്) | nationality = ഇന്ത്യൻ }} [[മലയാള സാഹിത്യം|മലയാളത്തിലെ]] ആധുനിക[[കവി|കവികളിലൊരാളാണ്]] '''കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്''' ([[മേയ് 10]], [[1927]] - [[മാർച്ച് 26]], [[2006]])<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2006/03/27/stories/2006032713900400.htm |title=കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് അന്തരിച്ചു, ദ ഹിന്ദുവിൽ വന്ന വാർത്ത |access-date=2008-08-03 |archive-date=2006-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060527033013/http://www.hindu.com/2006/03/27/stories/2006032713900400.htm |url-status=dead }}</ref>‍ എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''അതിയാരത്ത് കുഞ്ഞുണ്ണിനായർ'''. ദാർശനികമേമ്പൊടിയുള്ള ഹ്രസ്വകവിതകളിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനായി. ബാലസാഹിത്യമേഖലയിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ വ്യാപകമായ അംഗീകാരംനേടിയിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ കുട്ടിക്കവിതകളാ‍ണ് കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിന്റെ സവിശേഷതയെന്ന ധാരണ വേരുറച്ചുപോയിട്ടുണ്ട്. == ജീവചരിത്രം == ഞായപ്പള്ളി ഇല്ലത്തെ നീലകണ്ഠൻ മൂസതിന്റെയും അതിയാരത്തു നാരായണിയമ്മയുടെയും മകനായി 1927 [[മേയ് 10]]-ന് കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ് ജനിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.keral.com/specialnews/KunjunniMashdead.htm |title=കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് അന്തരിച്ചു. ''കേരൾ'' എന്ന വെബ്സൈറ്റിൽവന്ന വാർത്ത |access-date=2008-08-03 |archive-date=2008-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080811233306/http://www.keral.com/specialnews/KunjunniMashdead.htm |url-status=dead }}</ref>. ചേളാരി ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായി, തന്റെ ഔദ്യോഗികജീവിതമാരംഭിച്ച കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്, ജീവിതത്തിന്റെ പൂരിഭാഗവും [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോടാണു]] ചെലവഴിച്ചത്. [[1953]]ൽ [[കോഴിക്കോട്]] ശ്രീരാമകൃഷ്ണാമിഷൻ ഹൈസ്കൂളിൽ അദ്ധ്യാപകനായിച്ചേർന്നു. 1982ൽ അദ്ധ്യാപനരംഗത്തുനിന്നു വിരമിച്ചു. [[1987]]-ൽ സ്വദേശമായ വലപ്പാട്ടേക്കു തിരിച്ചുപോകുകയും [[തൃശൂർ|തൃശൂരിൽ]] സാമൂഹിക-സാംസ്കാരികപ്രവർത്തനങ്ങളിലേർപ്പെടുകയും ചെയ്തു. [[കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ|കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുടെ]] ഭാഷാശാസ്ത്രമാണ്, കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിനെ ഏറെ സ്വാധീനിച്ചത്. കുട്ടിക്കാലത്തു വായിച്ചതേറെയും കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാരുടെ തുള്ളൽകൃതികളായിരുന്നു. സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ തുള്ളൽക്കഥകളെഴുതി സ്വയമവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. പത്താംതരംകഴിഞ്ഞപ്പോൾ, "യുഗപ്രപഞ്ചം" എന്ന തുള്ളലെഴുതിയതോടെ കവിയായറിയപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. ==കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ== മലയാളകവിതയിൽ വ്യതിരിക്തമായൊരു ശൈലിയവതരിപ്പിച്ച കവിയാണു കുഞ്ഞുണ്ണി. ഹ്രസ്വവും ചടുലവുമായ കവിതകളിലൂടെയാണ്, ഈ കവി ശ്രദ്ധേയനാകുന്നത്. [[അലങ്കാരം (വ്യാകരണം)|അലങ്കാരസമൃദ്ധമായ]] കാവ്യശൈലിയിൽനിന്നുമാറി, ഋജുവും കാര്യമാത്രപ്രസക്തവുമായ കവിതാരീതിയാണ് ഇദ്ദേഹമവതരിപ്പിച്ചത്. ദാർശനികമായ ചായ്‌വു പ്രകടമാക്കുന്നവയാണ്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകൾ. ഉപഹാസപരതയും ആത്മവിമർശനവുംചേർന്ന കവിതകൾ, മുതിർന്നവരെയും കുട്ടികളെയും ഒന്നുപോലെയാകർഷിച്ചു. കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിൻ്റെ 'കാൽശതംകുഞ്ഞുണ്ണി' എന്നപേരിൽ സമാഹരിക്കപ്പെട്ട ഇരുപത്തിയഞ്ചു കവിതകൾ സമകാലീനരായ മറ്റു കവികളുടേതിൽനിന്നു ഭാവുകത്വപരമായ അന്തരം വ്യക്തമാക്കുന്നവയായിരുന്നു. കുഞ്ഞുണ്ണിയുടെ ആദ്യകാല കവിതാസമാഹാരമായ കാൽശതംകുഞ്ഞുണ്ണി ആധുനികമലയാളകവിതയുടെ വളർച്ചയുടെ ദൃഷ്ടാന്തമാണ്. ഈരടികൾമുതൽ നാലുവരികൾവരെയുള്ളവയാണ്, കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളിലേറെയും. ആദ്യകാലകവിതകൾ ഇവയെയപേക്ഷിച്ച് ദൈർഘ്യമുള്ളവയാണ്. എന്നാൽ കാല്പനികമായ ഭാവചപലതയോടു പിണങ്ങിനില്ക്കുന്ന സ്വഭാവസവിശേഷത ആ ഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ പ്രകടമായിരുന്നു. രൂപപരമായ ഹ്രസ്വതയെ മുൻനിറുത്തി [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിലെ]] ഹൈക്കു കവിതകളോട് കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളെ സാദൃശ്യപ്പെടുത്താറുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥയായ ‘എന്നിലൂടെ‘ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ലാളിത്യത്തിനും ചാരുതയ്ക്കും നർമ്മബോധത്തിനും പ്രശസ്തമാണ്. == സാഹിത്യജീവിതം == [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിന്റെ]] ബാലപംക്തിയിൽ കുട്ടേട്ടൻ എന്നപേരിലെഴുതിയിരുന്നു. എഴുതിത്തുടങ്ങുന്നവർക്കു വഴികാട്ടിയായി അദ്ദേഹംനല്കിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ വളരെ വിലപ്പെട്ടതായി കുട്ടികൾ കണക്കാക്കിയിരുന്നു. മലയാളത്തിലെ പല എഴുത്തുകാരെയും കൈപിടിച്ചു വളർത്തിക്കൊണ്ടുവന്നതു കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷാണ്. [[പ്രമാണം:Kunhunni mash handwriting-post card to Balachandran Kottody.png|ഇടത്ത്‌|thumb|കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ് പോസ്റ്റ്കാർഡിൽ ബാലചന്ദ്രൻ കൊട്ടോടിക്ക് എഴുതിയ മറുപടിക്കത്ത്]] ഭാഷാശുദ്ധി കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട പരിഗണനയായിരുന്നു. എങ്ങനെ ലളിതവും വ്യക്തവുമായ ഭാഷയിലെഴുതാമെന്നു വ്യക്തമാക്കുന്ന, മാഷുടെ കുറിപ്പുകൾ [[കുട്ടികൃഷ്ണമാരാർ|കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ]] മലയാളശൈലിയോടു ചേർത്തുവയ്ക്കാവുന്നതാണ്. [[പഴഞ്ചൊല്ല്]], [[കടങ്കഥ|കടങ്കഥകൾ]] എന്നിവയിൽ പ്രകടമാകുന്ന ഭാഷാസ്വരൂപവും കാവ്യഭാവനയും അദ്ദേഹമെടുത്തുകാട്ടി. മാഷ് പഠനവിധേയമാക്കിയ മറ്റൊരു വിഷയമാണ്, [[നമ്പൂതിരി|നമ്പൂതിരിഭാഷയും]] ഫലിതവും. കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകളും ബാലകവിതകളും വേർതിരിയുന്ന അതിർവരമ്പു നേർത്തതാണ്. അതിനാൽ അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും ബാലസാഹിത്യകാരനായാണു പരിഗണിക്കപ്പെട്ടത്. ബാലസാഹിത്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പ്രവർത്തനരംഗവുമായിരുന്നു. വലപ്പാടുള്ള അതിയാരത്തുവീട്ടിൽ കുട്ടികൾ മാഷെത്തേടിയെത്തുക പതിവായിരുന്നു. കുട്ടികളുമായി സല്ലപിക്കുകയും അവരുടെ സംശയങ്ങൾക്കു മറുപടിനല്കുകയുംചെയ്യുന്ന ഒരപ്പൂപ്പനായി വാർദ്ധക്യകാലത്ത് അദ്ദേഹം കഴിഞ്ഞു. കുട്ടികളുടെ കത്തുകൾക്കു മറുപടിയും കുട്ടികളുടെ സാഹിത്യസൃഷ്ടികൾക്കു തിരുത്തലുകളും പോസ്റ്റുകാർഡുകളിൽ അദ്ദേഹമയച്ചു. തന്റെ പൊക്കമില്ലായ്മയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹമിങ്ങനെ പറഞ്ഞു. '''പൊക്കമില്ലായ്മയാണെന്റെ പൊക്കം'''. == മരണം == അവസാനകാലത്ത് വാർദ്ധക്യസഹജമായ നിരവധി അസുഖങ്ങൾ കൊണ്ട് ബുദ്ധിമുട്ടിയ കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്, [[വലപ്പാട്|വലപ്പാടുള്ള]], തൻ്റെ [[തറവാട്|തറവാട്ടിൽ]]വച്ച് 2006 [[മാർച്ച് 26]]-ന് ഉച്ചയ്ക്ക് 1:10-ന് അന്തരിച്ചു. അപ്പോൾ 79 വയസ്സുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹം, ആജീവനാന്തം അവിവാഹിതനായിരുന്നു. മൃതദേഹം തറവാട്ടുവളപ്പിൽ വച്ച് പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ സംസ്കരിച്ചു. അനന്തരവൻ കേശവരാജാണ് ചിതയ്ക്ക് തീകൊളുത്തിയത്. ==കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷും മലർവാടിയും== കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് ഏറ്റവുമധികംകാലം പംക്തിയെഴുത്തുനടത്തിയത് 'മലർവാടി'യെന്ന കുട്ടികളുടെ മാസികയിലായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ കോഴിക്കോടുനിന്നു പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന മലർവാടിയുടെ സ്ഥാപകപത്രാധിപരായിരുന്ന പ്രശസ്തബാലസാഹിത്യകാരൻ ഇ.വി. അബ്ദുവാണ്, അദ്ദേഹത്തെ മലർവാടിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചത്. 1981 ജനുവരി മാസംമുതൽ അദ്ദേഹം മലർവാടിയിൽ 'കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷും കുട്ട്യോളും' എന്ന പംക്തിയെഴുതിത്തുടങ്ങി. കേരളത്തിലെ അനേകം കുട്ടികളെ സാഹിത്യകാരന്മാരാക്കിവളർത്തിയ പ്രശസ്തമായ പംക്തിയായി അതുമാറി. 1998 ജനുവരിവരെ, നീണ്ട 17 വർഷക്കാലം ആ പംക്തി തുടർന്നു. അതു നിറുത്തിയശേഷം 2002 വരെ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷുടെ പേജ് എന്നപേരിൽ മറ്റൊരു പംക്തിയിലൂടെ 5 വർഷംകൂടെ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് മലർവാടിയിലുണ്ടായിരുന്നു. മാഷുടെ സാഹിത്യജീവിതത്തിൽ, നീണ്ട 22 വർഷം സഹചാരിയായിരുന്ന മലർവാടിയുടെ പങ്കു വിസ്മരിക്കാൻപാടില്ലാത്തതാണ്. കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷുടെ വിയോഗാനന്തരം, മലർവാടി 'കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് പതിപ്പ്' പ്രസിദ്ധീകരിച്ച്, അദ്ദേഹത്തിന് ആദരവർപ്പിച്ചു. ==രാഷ്ട്രീയദർശനം== ചെറുപ്പത്തിൽ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അദ്ദേഹത്തെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കക്ഷിരാഷ്ട്രീയത്തിനോ രാഷ്ട്രീയപ്രസംഗത്തിനോ പോയിട്ടില്ല. നേതാവ് എന്നാൽ "നീ താഴ്, നീ താഴ്" എന്ന് അണികളോടു പറയുന്നവനാണെന്നാണ് ഇദ്ദേഹമഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് നക്സലൈറ്റുകളോടും ആഭിമുഖ്യംപ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ "നക്സലൈറ്റുപോലുമിക്കേരളനാട്ടിൽക്കഷ്ടം എക്സ്ലൈറ്റായ്ത്തീർന്നിരിക്കുന്നു" എന്നദ്ദേഹം ചൊല്ലിയിരിക്കുന്നു. ബാലഗോകുലംപോലുള്ള പ്രസ്ഥാനങ്ങളുമയും അദ്ദേഹം ബന്ധപെട്ടിരുന്നു. വിവിധങ്ങളായ പല കാഴ്ചപ്പാടുകൾ രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ മൂല്യച്യുതിയെപ്പറ്റിയും എല്ലാം കാണാം. "രാക്ഷസനിൽനിന്നു- രാ ദുഷ്ടനിൽനിന്നു- ഷ്ട പീറയിൽനിന്നു- റ ഈചയിൽനിന്ന്- ഇ മായയിൽനിന്നു- യ- രാഷ്ട്രീയം" "പ്ലേഗ് പരന്നാലുണ്ടു നിവൃത്തി, ഫ്ലാഗ് പരന്നാലില്ല നിവൃത്തി" വീടും നാടും നന്നാക്കുന്നേടത്തോളം നന്നാവും എന്നും അദ്ദേഹമെഴുതിയിട്ടുണ്ട് == പുരസ്കാരങ്ങൾ == [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] ([[1974]], [[1984|1987]])<br /> [[സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ അവാർഡ്]] ([[1982]])<br /> [[വാഴക്കുന്നം അവാർഡ്]](2002)<br /> വി.എ.കേശവൻ നായർ അവാർഡ് ([[2003]])<br /> കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയും സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടും ആജീവനാന്ത സംഭാവനകളെ മുൻ‌നിർത്തി [[1988]]-ലും [[2002]] -ലും പുരസ്കാരങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു. == മറ്റു മേഖലകൾ == [[കമൽ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഭൂമിഗീതം]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട് അദ്ദേഹം. ഒരു ചിത്രകാരനുമായിരുന്നു കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്. കഥാകാരനും ചിത്രകാരനുമായ കുഞ്ഞുണ്ണി പൊതുവേ അപരിചിതനാണ്.ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രേഖാചിത്രങ്ങളും വർൺനചിത്രങ്ങളും നൂറോളം വരുമെങ്കിലും അവയെയെല്ലാം ക്രമത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുവാനോ പ്രദർശിപ്പിക്കാനോ തുനിഞ്ഞിരുന്നില്ല.എണ്ണച്ചായം,ജലച്ചായം,ഇങ്ക് തുടങ്ങിയവയവയായിരുന്നു ചിത്രം വരക്കു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.നാടോടി ചിത്രകലയെ കൂടുതൽ അവലംബിച്ചിരുന്നതായി കാണാം.പൂക്കൾ,പക്ഷികൾ,മൃഗങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ചിത്രരചനയിൽ കാണാമെങ്കിലും അവയുടെ വിശദാംശങ്ങളിലേക്കൊന്നും കടക്കാതെ ആന്തരികസൗന്ദര്യം മാത്രം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു ചിത്രരചനാശൈലി.പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കായി തന്റെ ചിത്രങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട് അവയിൽ പലതും നഷ്ടപ്പെട്ട കൂട്ടത്തിൽ പെടുന്നു. == കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷിന്റെ പുസ്തകങ്ങൾ == # ഊണുതൊട്ടുറക്കംവരെ # [[പഴമൊഴിപ്പത്തായം]] # [[കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ|കുഞ്ഞുണ്ണിയുടെ കവിതകൾ]] # വിത്തും മുത്തും # കുട്ടിപ്പെൻസിൽ # [[നമ്പൂതിരി ഫലിതങ്ങൾ]] # രാഷ്ട്രീയം # കുട്ടികൾ പാടുന്നു # ഉണ്ടനും ഉണ്ടിയും # കുട്ടിക്കവിതകൾ # കളിക്കോപ്പ് # പഴഞ്ചൊല്ലുകൾ # പതിനഞ്ചും പതിനഞ്ചും. # അക്ഷരത്തെറ്റ് # നോൺസെൻസ് കവിതകൾ # മുത്തുമണി # ചക്കരപ്പാവ # [[കുഞ്ഞുണ്ണി രാമായണം]] # കദളിപ്പഴം # നടത്തം # കലികാലം # ചെറിയ കുട്ടിക്കവിതകൾ # എന്നിലൂടെ (ആത്മകഥ) == ചില കുഞ്ഞുണ്ണിക്കവിതകൾ == [[File:കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷിന്റെ കവിതാശകലം.svg|thumb|quote by kunjunni mash]] ‘എന്നിലുണ്ടെന്തുമെല്ലാരുമെല്ലാടവും‘ എന്ന ഒറ്റ വരികവിതയിൽ മാഷ് തന്റെ സമ്പൂർണ്ണ കവിതകളുടേയും സമഗ്ര പഠനം സംക്ഷേപിച്ചിട്ടുണ്ട്. *കുഞ്ഞുണ്ണിക്കൊരു മോഹം<br />എന്നും കുഞ്ഞായിട്ടു രമിക്കാൻ<br />കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കു രസിച്ചീടുന്നൊരു<br />കവിയായിട്ടു മരിക്കാൻ. *സത്യമേ ചൊല്ലാവൂ<br>ധർമ്മമേ ചെയ്യാവൂ<br>നല്ലതേ നൽകാവൂ<br>വേണ്ടതേ വാങ്ങാവൂ *ഒരു വളപ്പൊട്ടുണ്ടെൻ കയ്യിൽ <br /> ഒരു മയിൽപ്പിലിയുണ്ടെന്നുള്ളിൽ <br /> വിരസ നിമിഷങ്ങൾ സരസമാക്കുവാ <br />നിവ ധാരാളമാണെനിക്കെന്നും. *ജീവിതം നല്ലതാണല്ലോ<br />മരണം ചീത്തയാകയാൽ *ഉടുത്ത മുണ്ടഴിച്ചിട്ടു<br />പുതച്ചങ്ങു കിടക്കുകിൽ<br />മരിച്ചങ്ങു കിടക്കുമ്പോ<br />ഴുള്ളതാം സുഖമുണ്ടിടാം. *ഞാനെന്റെ മീശ ചുമന്നതിന്റെ <br />കൂലിചോദിക്കാൻ <br />ഞാനെന്നോടു ചെന്നപ്പോൾ<br />ഞാനെന്നെ തല്ലുവാൻ വന്നു. *പൂച്ച നല്ല പൂച്ച<br />വൃത്തിയുള്ള പൂച്ച<br />പാലു വച്ച പാത്രം<br />വൃത്തിയാക്കി വച്ചു. *എത്രമേലകലാം<br />ഇനിയടുക്കാനിടമില്ലെന്നതുവരെ<br />എത്രമേലടുക്കാം<br />ഇനിയകലാനിടമില്ലെന്നതുവരെ. *എനിക്കുണ്ടൊരു ലോകം<br />നിനക്കുണ്ടൊരു ലോകം<br />നമുക്കില്ലൊരു ലോകം. *മഴ മേലോട്ട് പെയ്താലേ<br />വിണ്ണു മണ്ണുള്ളതായ് വരു<br />മണ്ണുള്ള ദിക്കിലുള്ളോർക്കേ<br />കണ്ണു കീഴോട്ടു കണ്ടിടൂ *കാലമില്ലാതാകുന്നു<br />ദേശമില്ലാതാകുന്നു<br />കവിതേ നീയെത്തുമ്പോൾ<br />ഞാനുമില്ലാതാകുന്നു *പൊക്കമില്ലാത്തതാണെന്റെ പൊക്കം *മന്ത്രിയായാൽ മന്ദനാകും<br />മഹാ മാർക്സിസ്റ്റുമീ <br />മഹാ ഭാരതഭൂമിയിൽ <li>മഴയും വേണം കുടയും വേണം കുടിയും വേണം <br /> കുടിയിലൊരിത്തിരി തീയും വേണം<br /> കരളിലൊരിത്തിരി കനിവും വേണം<br /> കൈയിലൊരിത്തിരി കാശും വേണം<br /> ജീവിതം എന്നാൽ പരമാനന്ദം <li>ആശകൊണ്ടേ മൂസ തെങ്ങുമേ കേറി<br /> മടലടർന്നു വീണു<br /> മൂസ മലർന്നു വീണു<br /> മടലടുപ്പിലായി<br /> മൂസ കിടപ്പിലായി! <li>ശ്വാസം ഒന്ന് വിശ്വാസം പലത് <li>ശ്വാസമാവശ്യം ആശ്വാസമാവശ്യം വിശ്വാസമത്യാവശ്യം <li>കപടലോകത്തിലെന്നുടെ കാപട്യം <br /> സകലരും കാണ്മതാണെൻ പരാജയം *"ആറുമലയാളിക്കു നൂറുമലയാളം<br />അരമലയാളിക്കുമൊരു മലയാളം<br />ഒരുമലയാളിക്കും മലയാളമില്ല" *കുരിശേശുവിലേശുമോ? *യേശുവിലാണെൻ വിശ്വാസം കീശയിലാണെൻ ആശ്വാസം. * പുലിക്ക് വാലേയുള്ളൂ,പുലിവാലില്ല *ഉണ്ടാലുണ്ട പോലെയാകണം,ഉണ്ട പോലെ ആകരുത്. == കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷിന്റെ ചില ഫലിത പ്രയോഗങ്ങൾ == *പൊക്കമില്ലായ്മയാണ് എന്റെ പൊക്കം *മുട്ടായിക്ക് ബുദ്ധിവച്ചാൽ ബുദ്ധിമുട്ടായി *മത്തായിക്ക് ശക്തിവച്ചാൽ ശക്തിമത്തായി *ഒരുമയുണ്ടെങ്കിൽ ഉലക്കേലും കിടക്കാല്ലോ<br> ഒരുമയില്ല്ലെങ്കിൽ കിടക്കേയും ഉലയ്ക്കാലോ *പിന്നോട്ടു മാത്രം മടങ്ങുന്ന കാലുകൊണ്ടല്ലയോ<br> മുന്നോട്ടു പായുന്നിതാളുകൾ *കട്ടിലുകണ്ട് പനിക്കുന്നോരെ<br>പട്ടിണിയിട്ടു കിടത്തീടേണം *ഇങ്ക്ലാബിലും സിന്ദ്ബാദിലും<br> ഇന്ത്യേ തോട്ടിലും. *കപടലോകത്തിലെന്നുടെ കാപട്യം<br>സകലരുംകാണുന്നതാെണെൻ പരാജയം. *ഈ ലോകം കാണുേന്നേരമോക്കാനം വന്നീടുന്നു-<br>ണ്ടെങ്കിലും ഛർദ്ദിക്കുവാൻ വയ്യെന്റെ മുഖത്താകും. == അവലംബം == <references/> കുഞ്ഞുണ്ണിമാഷ്-ഒരോർമ്മപ്പുസ്തകം: ലത്തീഫ് പറമ്പിൽ(എഡിറ്റർ) :പൂർണ പബ്ലിക്കേഷൻസ് == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Wikiquote}} [[വർഗ്ഗം:1927-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2006-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 26-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 99zhp0vktjrr27o02iu9iqjanhju8fe 0 5362 4616046 4576883 2026-04-28T13:28:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616046 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{prettyurl|Elephant}} {{for|ഈ പേരിലുള്ള ചലച്ചിത്രത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ|ആന (ചലച്ചിത്രം)}} {{Paraphyletic group | name = ആന | image = African Bush Elephant.jpg | image_alt = A female African bush elephant in Mikumi National Park, Tanzania | image_caption = A female [[African bush elephant]] in [[Mikumi National Park]], Tanzania | auto = yes | fossil_range = {{Fossil range|Pliocene|Present}} | parent = Elephantinae | includes = * ''[[African elephant|Loxodonta]]'' <small>Anonymous, 1827</small> * ''[[Elephas]]'' <small>[[Linnaeus]], 1758</small> | excludes = * {{extinct}}''[[Mammuthus]]'' <small>Brookes, 1828</small> * {{extinct}}''[[Palaeoloxodon]]'' <small>Matsumoto, 1925</small> <small>(technically part of ''Loxodonta'')</small> * {{extinct}}''[[Primelephas]]'' <small>Maglio, 1970</small> }} പ്രോബോസിഡിയ ([[w:Proboscidea|Proboscidea]]) എന്ന സസ്തനികുടുംബത്തിൽ ([[:en:Mammalia|Mammalia]]) ഉൾപ്പെടുന്ന ജീവിയാണ് '''ആന'''. ഈ ജന്തുവിഭാഗത്തിൽ ഇന്നു വംശനാശംനേരിടാതെ [[ഭൂമി|ഭൂമിയിലവശേഷിക്കുന്ന]] ഏകജീവിയാണിത്. ഇപ്പോളുപയോഗത്തിലില്ലാത്ത പാക്കിഡെർമാറ്റ ([[:en:Pachydermata|Pachydermata]]) എന്ന വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെടുത്തിയായിരുന്നു ആനയെ നേരത്തേ വർഗ്ഗീകരിച്ചിരുന്നത്. ഭൂമുഖത്ത്, മൂന്ന് ആനവംശങ്ങൾ ഇന്നു നിലവിലുണ്ട്: [[ആഫ്രിക്കൻ ബുഷ് ആന]], [[ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാന]], [[ഏഷ്യൻ ആന]] (ഈയടുത്തകാലംവരെ ആഫ്രിക്കൻ ബുഷ് ആനയും, ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാനയും ''ആ‍ഫ്രിക്കൻ ആന'' എന്ന ഒറ്റപ്പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. [[ഇന്ത്യൻ ആന]] ഏഷ്യൻ ആനയുടെ ഉപവിഭാഗമാണ്). മറ്റ് ആനവംശങ്ങൾ, കഴിഞ്ഞ [[ഹിമയുഗം|ഹിമയുഗത്തിനു]]ശേഷം, എകദേശം പതിനായിരംവർഷം മുമ്പ്, നാമാവശേഷമായിപ്പോയി. കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും സാംസ്കാരികമണ്ഡലത്തിൽ ആനകൾക്കു പ്രത്യേകസ്ഥാനമുണ്ട്.{{തെളിവ്}} ആനയെ ഇന്ത്യയുടെ പൈതൃക മൃഗമായി [[2010]] [[ഒക്ടോബർ 22|ഒക്ടോബർ 22 നു]] കേന്ദ്രസർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇത്, ആനകളുടെ സംരക്ഷണപ്രവർത്തനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ്. === പരിണാമം === [[പ്രമാണം:Comparative view of the human and elephant frame, Benjamin Waterhouse Hawkins, 1860.jpg|thumb|150px|right|വലിപ്പത്തിന്റെ താരതമ്യം, മനുഷ്യനുമായി]] മേൽച്ചുണ്ട് രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ചുണ്ടായ അവയവമായ തുമ്പിക്കൈ ഉള്ള ജന്തുവർഗ്ഗങ്ങളാണ്‌ പ്രൊബോസിഡിയ. ഇക്കൂട്ടത്തിൽപ്പെട്ട മൃഗങ്ങൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞത് ഏതാണ്ട് 75 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപാണെന്നാണ്‌ പൊതുവെ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. ആനയുടെ ചാർച്ചക്കാരായി അറിയപ്പെടുന്ന മറ്റു നാമാവശേഷമായ വർഗ്ഗങ്ങൾ ആണ്‌ [[മെറിത്തീറിയം]], [[ഡൈനോത്തീറിയം]], [[ട്രൈലോഫണോൺ]], [[പ്ലാറ്റിബിലാഡോൺ]], [[ഗൊംഫോതെറിസ്]], [[മാസ്റ്റഡോൺ]], [[സ്റ്റെഗോഡോൺ]], [[മാമത്ത്]] എന്നിവ. എന്നാൽ കടൽപ്പശുക്കൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സിറേനിയ ([[w:Sirenia|Sirenia]]), ഹൈറാക്സ് [[w:hyrax|hyrax]] എന്നീ ഗണങ്ങളുടെ വിദൂരപാരമ്പര്യക്കാരാണ് ആനകൾ എന്നും ചിലർ വാദിക്കുന്നുണ്ട്. ഹൈറാക്സ് എന്ന ആ കുടുംബത്തിലുള്ള ജീവികൾ ആനകളെപ്പോലെത്തന്നെ വളരെ വലിപ്പമുള്ളവയായിരുന്നു. അതിനാൽ തന്നെ ഈ മൂന്നു കുടുംബങ്ങളുടേയും ഉറവിടം ''ആംഫിബയസ് ഹൈറാകോയ്ഡ്'' ([[w:amphibious hyracoid|amphibious hyracoid]]) എന്ന ഒരേ വംശം ആണെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ മൃഗങ്ങൾ അധിക സമയവും വെള്ളത്തിനടിയിലാണു ചിലവഴിച്ചിരുന്നതെന്നും തുമ്പിക്കൈ വെള്ളത്തിനു മുകളിൽ ഉയർത്തിയാണ് അവ ശ്വസിച്ചിരുന്നത് എന്നും ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നു. പിന്നീടാകണം വിവിധ ഗണങ്ങളുണ്ടായത്. അവയിൽ ചിലതാണ് [[മാമോത്ത്]], [[w:stegodon|സ്റ്റെഗോഡൻ]], [[w:deinotherium|ഡൈനോതെറിയം]] എന്നിവ.{{ref|swim}} പ്രാചീനകാലത്ത്, ഏതാണ്ട് ക്രി.മു. 3000 വരെ, ഒരു [[പശു|പശുക്കിടാവിന്റേയോ]], ഒരു വലിയ [[പന്നി|പന്നിയുടേയോ]] വലിപ്പമുള്ള ആനകൾ [[w:Crete|ക്രേറ്റ്]] ദ്വീപുകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതായി ഫോസിൽ തെളിവുകളുണ്ട്. അതുപോലെ [[പോത്ത്|പോത്തിനോളം]] വലിപ്പമുള്ള [[കല്ലാന]] എന്ന ആനകൾ, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[അഗസ്ത്യമല|അഗസ്ത്യമലയിലും]] [[ആനമല|ആനമലയിലും]] ഉണ്ടെന്നു പ്രദേശത്തെ ആദിവാസികൾ അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല<ref name="mano">{{cite news | author = ഇ. സോമനാഥ് | title = കഥയ്ക്കും കാര്യത്തിനുമിടയിൽ കല്ലാന | url = http://static.manoramaonline.com/advt/Environment/18june/section91_article5.htm | publisher = മനോരമ ഓൺലൈൻ | accessdate = 2009 നവംബർ 27 | language = മലയാളം | archive-date = 2008-08-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080802005637/http://static.manoramaonline.com/advt/Environment/18june/section91_article5.htm | url-status = dead }}</ref>. == ചരിത്രത്തിൽ == ഈജിപ്തിൽ ക്രി. മു. 5000-ത്തോടെത്തന്നെ ആനകളെ വേട്ടയാടി പിടിച്ച് വളർത്തിയിരുന്നതായി നൈൽ നദീതടസംസ്കാരശിലാ ലിഖിതങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലും]] [[സിന്ധു നദീതട സംസ്കാരം]]നിലനിന്നിരുന്ന കാലത്തുതന്നെ മനുഷ്യർക്ക് ആനകളുമായി സമ്പർക്കമുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title =ആനയെപ്പറ്റി ആമുഖം- ഉണ്ണിനമ്പൂതിരി |url =http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?programId=1073753695&contentId=2161955&contentType=EDITORIAL&articleType=Malayalam%20News&BV_ID=@@@ |publisher =[[മലയാള മനോരമ]] ഓൺലൈൻ |date =2007-04-10 |accessdate =2007-04-10 |language =മലയാളം |archive-date =2007-03-20 |archive-url =https://web.archive.org/web/20070320035910/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?programId=1073753695&contentId=2161955&contentType=EDITORIAL&articleType=Malayalam%20News&BV_ID=@@@ |url-status =dead }}</ref> പിൽക്കാലത്ത് ഉടലെടുത്ത രാജ്യങ്ങളിൽ കരസൈന്യത്തിൽ ആനകളെ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. അത് കണ്ട്[[പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യവും]] ആനകളെ സൈനികാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപ`യോഗിച്ച് തുടങ്ങി. [[പോറസ്സ് രാജാവ്|പോറസ്സ് രാജാവിനെതിരായുള്ള]] യുദ്ധത്തിൽ [[മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ|മഹാനായ അലക്സാണ്ടർക്ക്]] ആനകളിൽ നിന്നാണ്‌ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ യോദ്ധാക്കൾ കൂടുതലും മരിച്ചത് ആനകളുമായി ഏറ്റുമുട്ടിയായിരുന്നു. അത്യന്തം വിനാശകാരികളായ ഈ ആനകൾ കാരണമായിരുന്നു അലക്സാണ്ടറുടെ സൈന്യത്തിന്ന് പിന്തിരിഞ്ഞോടേണ്ടിവന്നത് . അതിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്‌ മാസിഡോണിയയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോവേണ്ടതായി വന്നു. പിന്നീട് ഒരു യുദ്ധത്തിൽ ഒരു ആനയെ ആക്രമിക്കുന്നതിനിടക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്‌ സാരമായ മുറിവേൽക്കുകയുമുണ്ടായി. [[പ്രമാണം:Elephant-tracks.jpg|thumb|right|top|200px|ആനയുടെ കാൽപ്പാടുകൾ (അളക്കാനായി ചക്രത്തിന്റെ പാടുകളും)]] ആനകളെ ഉപയോഗിക്കുന്നത് വളരെ പ്രയോജനപരം എന്ന് കണ്ടതിനെത്തുടർന്ന് [[ഹെല്ലനിക]] കരസൈന്യവും ആനകളെ ഉപയോഗിച്ച് തുടങ്ങി (ഇതിന്ന്ത് തുടക്കമിട്ടത് [[ടോളമിയുടെ സാമ്രാജ്യം|ടോളമിയുടേയും]] [[സെലൂക്കിഡ്]] ഡയഡോക്കൈ സാമ്രാജ്യങ്ങളിലാണ്) . [[കാർത്തേജ്|കാർത്തജീനിയൻ]] ജനറൽ [[ഹാനിബാൾ]] [[റോമാ സാമ്രാജ്യം (നാനാർത്ഥങ്ങൾ)|റോമാക്കാരുമായുള്ള]] യുദ്ധത്തിനായി ആനകളെ കടൽ കടത്തി സ്പെയിൻ, ഫ്രഞ്ച് തീരങ്ങളിലൂടെ [[ആല്പ്സ്|ആൽപ്പ്സിനപ്പുറം]]‌ കടത്തിക്കൊണ്ട് ഇറ്റലിയിലേക്കെത്തുകയുണ്ടായി. [[ഹാനിബാൾ|ഹാനിബാളിന്റെ]] കുതിരപ്പട വളരെ ശക്തമായിരുന്നതിനാൽ ആനകളെ അധികം ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്‌ തന്നെ സ്വന്തം ആനകളെകൊണ്ട് നാശനഷ്ടമുണ്ടാവുകയും ചെയ്തു. വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലുണ്ടായിരുന്ന, ഇന്ന് നാമാവശേഷമായ ഒരു ആഫ്രിക്കൻ വംശത്തിൽപ്പെട്ട കാട്ടാനകളെയാണ് അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിരിക്കാൻ സാദ്ധ്യത. കാരണം ഈ ആനകൾ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ആനകളേക്കാൾ ചെറിയവയായിരുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവയെ മെരുക്കാൻ എളുപ്പമായിരുന്നിരിക്കണം. വലിയ ആനകൾ കാലാൾപ്പടയ്ക്ക് വ്യാപകമായ നാശമുണ്ടാക്കുമെന്നതും കുതിരകൾക്ക് ആനകളെ പേടിയാണെന്നതും വലിപ്പം കുറഞ്ഞ ഈ ഗണത്തെ യുദ്ധത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള മറ്റു കാരണങ്ങൾ ആയിരുന്നിരിക്കാം. ക്രി.മു 305 ൽ [[സെലൂക്കസ് നികേറ്റർ]] എന്ന [[യവനർ|യവന]] [[സാമ്രാട്ട്]] [[മൗര്യ സാമ്രാജ്യം|മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിലേയ്ക്ക്]] കടന്നുകയറി. എന്നാൽ [[ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ|ചന്ദ്രഗുപ്തമൗര്യൻ]] ശക്തമായ പ്രതിരോധം ഒരുക്കിയതിനാൽ രണ്ടു വർഷക്കാലം അദ്ദേഹത്തിന്ന് കാര്യമായ മുന്നേറ്റമൊന്നും ഉണ്ടാക്കനായില്ല. എന്നു മാത്രമല്ല, അവസാനം ഒരു സന്ധിയിൽ ഏർപ്പെടാൻ നിർബന്ധിതനായിത്തീരുകയും മകളെ ചന്ദ്രഗുപ്തന് വിവാഹം ചെയ്ത് കൊടുക്കുകയും വേണ്ടിവന്നു. ക്രി.മു. 303-ൽ എഴുതപ്പെട്ട ഈ സന്ധിയനുസരിച്ച് ബലൂചിസ്ഥാനും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും ഉൾപ്പെടുന്ന അന്നത്തെ [[കാംബോജം]](യവന ഭാഷയിൽ [[പാരോപാമിസദേ]] Paropamisadae), [[ഗാന്ധാരം]](ഇന്നത്തെ കാണ്ഡഹാർ യവന ഭാഷയിൽ അരാക്കോസിയ Arachosia), ബലൂചിസ്ഥാൻ(ഗെദ്രോസിയ gedrosia)എന്നിവ ചേർന്ന വലിയ ഒരു ഭൂപ്രദേശം മഗധയോട് ചേർക്കപ്പെട്ടു. 500 ആനകളെയാണ് പകരമെന്നോണം സെലൂക്കസ് കൊണ്ടുപോയത്. ഈ ആനകൾ ഹെല്ലനിക രാജാക്കന്മാരെ ഇപ്സുസ് യുദ്ധത്തിൽ തോല്പിക്കാനായതിലെ നിർണ്ണായക ഘടകമായിരുന്നു. [[ഭാരതം|ഭാരതത്തിലും]] സയ‌മിലും ([[തായ്‌ലൻഡ്|തായ്‌ലൻഡിന്റെ]] പഴയ പേര്), ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ഏതാണ്ട് മുഴുവനായും ആനകളെ മെരുക്കിയെടുത്ത് വിവിധ ജോലികൾ ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് മരങ്ങൾ പിഴുതെടുക്കാനും തടിപിടിക്കാനും കുറ്റവാളികളെ ചവുട്ടിക്കൊല്ലാനും മറ്റും. [[സഫാരി]] മാതൃകയിൽ വേട്ട നടത്താനും ആനകളെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, പ്രത്യേകിച്ചും ഭാരതീയരീതിയായ ''ഷിക്കാർ'' എന്ന വേട്ടക്ക് (മുഖ്യമായും കടുവകളിൽ). രാജകീയ സവാരികളിലും ആനകളെയാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഇന്ന് മതപരമായ ചടങ്ങുകൾക്കും, [[ഗതാഗതം|ഗതാഗതത്തിനും]], [[വിനോദം|വിനോദത്തിനും]] ആനകളെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[സർക്കസ്സ്|സർക്കസ്സിലും]] ആനകളെ ലോകവ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. == ജന്തുശാസ്ത്രം == === പ്രത്യേകതകൾ === ആനകൾ [[സസ്തനികൾ|സസ്തനികളാണ്]]. കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന ജീവികളിൽ ഏറ്റവും വലുതും ആനയാണ്.ഒരു ശരാശരി മനുഷ്യന്റെ 85 മടങ്ങ് ശരീരഭാരം ഉണ്ട് ആനക്ക്. 3.5 ഏകദേശം മീറ്റർ ഉയരവും ഉണ്ടാകും. [[1956]]-ൽ [[അങ്കോള|അങ്കോളയിൽ]] വെടിവച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ട ഒരാനയാണ് ഇതുവരെ ജീവിച്ചിരുന്നതിൽ ഏറ്റവും ഭാരമുള്ളതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. 12,000 കിലോഗ്രാം (26,400 പൗണ്ട്) തൂക്കമുള്ള ഒരു ആണാനയായിരുന്നു അത്.<ref> [http://www.sanparks.org/parks/kruger/elephants/about/faq.php Sanparks - South African National Parks official website]</ref>. 22 മാസമാണ് ആനയുടെ [[ഗർഭകാലം]]. ഇതു കരയിലെ ജീവികളിൽ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയതാണ്. ജനനസമയത്ത് ഒരു ആനക്കുട്ടിക്ക് 120 കിലോഗ്രാം ( 265 പൗണ്ട്) ഭാരമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ആനകൾ 70 വയസ്സ് വരെയും അതിനു ‍മുകളിലും ജീവിക്കാറുണ്ട്. === ശരീരപ്രകൃതി === ==== തുമ്പിക്കൈ ==== [[പ്രമാണം:Lightmatter elephanttrunk.jpg|thumb|250px|തുമ്പിക്കൈ പല ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ആന ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ആന കണ്ണ് തുടയ്ക്കുന്നതാണ് ഇത്.]] തുമ്പിക്കൈ മേൽച്ചുണ്ടും മൂക്കും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു അവയവമാണ്. നീളത്തിൽ ഉള്ള ഇത് ആനയുടെ ഏറ്റവും സവിശേഷമായ അവയവമാണ്. [[#ആഫ്രിക്കൻ ആന|ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്ക്]] തുമ്പിക്കൈയുടെ അറ്റത്ത് വിരൽ പോലെ രണ്ട് അറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ആനയ്ക്ക് തുമ്പിക്കൈയിൽ നാൽപ്പതിനായിരത്തില്പരം പേശികൾ ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് ജീവശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നത്<ref>http://www.upali.ch/trunk_en.html What does the trunk consist of?</ref>. ഇത് ആനയെ ചെറിയ പുൽനാമ്പുകൾ മുതൽ വലിയ ഭാരമുള്ള മരങ്ങൾ വരെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായി‍കുന്നു. വെള്ളം കുടിക്കാനായും ആ‍ന തുമ്പിക്കൈ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആനകൾ തുമ്പിക്കൈയിൽ പതിനാലിൽപ്പരം ലിറ്റർ വെള്ളം വലിച്ചെടുത്ത് വായിലേക്ക് ഊതാറുണ്ട്. ഈ തുമ്പിക്കൈ സാമൂഹികജീവിതത്തിലും ആന ഉപയോഗപ്പെടുന്നു. പരിചയമുള്ള ആനകൾ തമ്മിൽ മനുഷ്യർ കൈകൊടുക്കുന്നതുപോലെ തുമ്പിക്കൈ കുരുക്കിയാണ് പരിചയം കാണിക്കാറുള്ളത്. ആനകൾ തമ്മിൽ അടികൂടുമ്പോഴും, ശാരീരികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴും, സ്വന്തം മേൽക്കോയ്മ കാണിക്കുമ്പോഴും തുമ്പിക്കൈ ഉപയോഗിക്കുന്നു. (തുമ്പിക്കൈ ഉയർത്തി [[#ചിന്നംവിളി|ചിന്നം വിളിക്കുന്നത്]] ഒരു താക്കീതോ പേടിപ്പെടുത്തലോ ആകാം. തുമ്പിക്കൈ താഴ്ത്തി പിടിക്കുന്നത് പരാജയം സമ്മതിച്ച് കൊടുക്കലുമാകാം). മറ്റ് ആനകളുമായി വഴക്കുണ്ടാകുമ്പോൾ സ്വയരക്ഷയ്ക്ക് ആനകൾ തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ട് അടിക്കുകയും ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് വലിച്ചെറിയാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യും. മണം പിടിക്കുവാനും ആനകൾ തുമ്പിക്കൈ ആണ് ഉപയോഗിക്കാറ്. തുമ്പിക്കൈ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് മണം പിടിച്ച് ആനകൾ കൂട്ടുകാരേയും ശത്രുക്കളേയും ഭക്ഷണമുള്ള സ്ഥലങ്ങളേയും മനസ്സിലാക്കുന്നു. തുമ്പിക്കൈയുടെ അറ്റത്തു കാണുന്ന വിരൽപോലെയുള്ള അവയവത്തെ തൂണിക്കൈ എന്നു പറയും. ഏഷ്യൻ ആനയ്ക്ക് മുമ്പിലായി ഒരു തൂണികൈ മാത്രവും ആഫ്രിക്കൻ ആനയ്ക്ക് മുമ്പിലും പിമ്പിലും ആയി രണ്ട് തൂണിക്കൈയും കാണുന്നു. തുമ്പിക്കൈകൊണ്ട് മണം പിടിക്കുന്നതിനെ '''വാട എടുക്കുക''' എന്നാണ്‌ പറയുന്നതു്. <ref name="book 4"/> ==== കൊമ്പ് ==== {{പ്രധാന ലേഖനം|ആനക്കൊമ്പ്}} ആനയുടെ വായിലെ മുകളിലുള്ള രണ്ടാം [[ഉളിപ്പല്ലുകൾ|ഉളിപ്പല്ലാണ്]] ആനക്കൊമ്പ്. ഇത് ജീവിതാവസാനം വരെ വളർന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കും. വലിയ ഒരു ആനയുടെ കൊമ്പ് വർഷത്തിൽ ഏഴ് ഇഞ്ച് വരെ വളരും. കൊമ്പ് ആനകൾക്ക് വളരെ ഉപയോഗമുള്ള ഒന്നാണ്: മണ്ണ് കുഴിച്ച് വെള്ളമെടുക്കാനും, വേരുകൾ ധാതുലവണങ്ങൾ എന്നിവ മണ്ണിൽ നിന്ന് കുഴിച്ചെടുക്കാനും, മരങ്ങളുടെ തൊലി പൊളിച്ചെടുത്ത് കഴിക്കാനും, ചില മരങ്ങൾ ([[ബോബാബ്]]) തുരന്ന് അകത്തുള്ള പൾപ്പ് ഭക്ഷിക്കാനും മാർഗ്ഗതടസ്സമുണ്ടാക്കുന്ന മരങ്ങളും മരച്ചില്ലകളും മാറ്റാനുമൊക്കെ ഈ കൊമ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൂടാതെ, മരങ്ങളിൽ സ്വന്തം അധീശപ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്താനും ആയുധമാക്കി ഉപയോഗിക്കാനും വരെ ആനകൾ കൊമ്പുകളെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. [[പ്രമാണം:Ivans ivory throne.jpg|thumb|200px|right| റഷ്യയിലെ [[ഇവാൻ മുന്നാമൻ]] രാജാവിന്റെ സിംഹാസനം- ആനക്കൊമ്പ് കൊണ്ടാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.]] മനുഷ്യരിൽ ഇടതുകൈയ്യന്മാരും വലതുകൈയ്യന്മാരും ഉള്ളതുപോലെ, ആനകൾക്ക് ഒരു വശത്തുള്ള കൊമ്പിന് സ്വാധീനം കൂടുതലുണ്ടാകും. രണ്ട് കൊമ്പുകളിൽ വച്ച് പ്രബലമായ കൊമ്പ് (master tusk), ചെറുതും ഉപയോഗം മൂലം അറ്റം കൂടുതൽ ഉരുണ്ടതുമായിരിക്കും. ആഫ്രിക്കൻ ആനകളിൽ ആണാനയ്ക്കും പെണ്ണാനയ്ക്കും വളരെ വലിയ കൊമ്പുകൾ ഉണ്ടാകും. ഇവയ്ക്ക് പത്തടി (മൂന്ന് മീറ്റർ) നീളവും 90 കിലോഗ്രാം തൂക്കവും ഉണ്ടാകും. എന്നാൽ ഏഷ്യൻ വിഭാഗങ്ങളിൽ ആണാനയ്ക്ക് മാത്രമാണ് കൊമ്പുണ്ടാകുക. പെണ്ണാനകളിൽ ചിലതിനു ചെറിയ കൊമ്പുണ്ടാകുമെങ്കിലും പൊതുവിൽ പെണ്ണാനയ്ക്കു കൊമ്പുകൾ ഉണ്ടാകാറില്ല. ഏഷ്യൻ ആനകൾക്ക് ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്കുള്ളതിന്റെ അത്രയും വലിപ്പമുള്ള കൊമ്പുകൾ ഉണ്ടായേക്കാമെങ്കിലും, അവ വണ്ണത്തിലും ഭാരത്തിലും ചെറുതായിരിക്കും. ഇതേവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ഭാരമുള്ള കൊമ്പ് 39 കിലോ ആണ്. ആനക്കൊമ്പിന്റെ മുഖ്യമായ ഘടകം [[കാത്സ്യം ഫോസ്ഫേറ്റ്]] എന്ന ലവണമാണ്. ജീവനുള്ള കോശം ആണെന്നതിനാൽ അതു മറ്റു ലവണങ്ങളേക്കൾ (പാറ പോലുള്ള) ലോലമായിരിക്കും. ആനക്കൊമ്പ് ശിൽപ്പങ്ങളുണ്ടാക്കാൻ ധാരാളമായി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. പണ്ടുകാലം മുതൽക്കേ ആനക്കൊമ്പിനു വേണ്ടി ആനകളെ കൊന്നിരുന്നതാണ് ഇന്ന് അനകളുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞതിന്റെ മുഖ്യകാരണം. ഇന്ന് ആനക്കൊമ്പ് വില്പന നിയമപരമായി നിഷിദ്ധമാണ്‌. എങ്കിലും അനധികൃതമായി ആനക്കൊമ്പ് വില്പന ഗണ്യമായ തോതിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. <ref> മനേകാ ഗാന്ധി, ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ. ഞായർ പതിപ്പ് </ref> നാമാവശേഷമായ ചില ഗജഗണങ്ങൾക്ക് കീഴ്ത്താടിയിൽ നിന്നും മേൽത്താടിയിൽ നിന്നും കൊമ്പുകൾ വളർന്നിരുന്നു [ഉദാ: ' "[[Gomphotherium|ഗോംഫോതെറിയം]]'. മറ്റു ചിലവക്ക് കീഴ്ത്താടിയിൽ മാത്രമാണ് മുന്നോട്ട് വളർന്നിരുന്ന കൊമ്പുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നത് (ഉദാ: ''[[Tetrabelodon|ടെട്രാബെലോൺ]]''), വേറെ ചിലതിന്ന് കീഴ്ത്താടിക്ക് പകരമെന്നോണം താഴോട്ട് വളഞ്ഞ് വളർന്നിരൂന്ന കൊമ്പുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു (ഉദാ: ''[[Dinotherium|ഡിനോതെറിയം]]''). ആദ്യം താഴേക്കും പിന്നെ വശങ്ങളിലേക്ക് നീണ്ടുവളർന്ന് അറ്റം മേൽപ്പോട്ടു വളഞ്ഞ '''എടുത്തു പിടിച്ച കൊമ്പുകൾ'''ക്കാണു് കേരളത്തിൽ കൂടുതൽ ഭംഗി കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. താഴേക്കു ചാഞ്ഞ് വളർന്ന കൊമ്പുകളെ '''കീഴ്കൊമ്പ്''' എന്നും വശങ്ങളിലേക്ക് വളർന്നതിനെ '''പകച്ച കൊമ്പ്''' എന്നും വളരെ വണ്ണം കുറഞ്ഞ കൊമ്പുകളെ '''ചുള്ളികൊമ്പ്''' എന്നും പറയുന്നു<ref name="book 4">ആന എന്ന അത്ഭുത ജീവി- ഡോ.ജി. അfജിത്കുമർ, കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്‌</ref> ==== പല്ലുകൾ ==== [[പ്രമാണം:Elephant teeth.jpg|thumb|left|250px| ആനയുടെ പല്ല്]] ആനകളുടെ [[പല്ല്|പല്ലുകൾ]] മറ്റു സസ്തനികളുടേതിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. ആനയുടെ വായിൽ ഒന്നര വയസ്സിൽ പല്ലുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും, രണ്ടര വയസ്സോടെ ഇവ കൊഴിയാൻ തുടങ്ങുകയും ആറു വയസ്സോടെ രണ്ടാമത്തെ ഗണം പല്ലുകൾ വരികയും ചെയ്യും. പിന്നീട് 25- ആമത്തെ വയസ്സിൽ മൂന്നാമത്തെ ദന്ത നിരകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, 5൦- ആമത്തെ വയസ്സിൽ നാലാമത്തേതും, നൂറാമത്തെ വയസ്സില് അഞ്ചാമത്തേതുമായ ദന്തനിരകൾ വളരുന്നു. ഇതിനാൽ ആനകളുടെ പല്ലു നോക്കി അവയുടെ പ്രായം കണ്ടു പിടിക്കാവുന്നതാണ്‌. ജീവിതകാലത്ത് ആനകൾക്ക് ഒരേ സമയത്ത് 28 പല്ലുകൾ ഉണ്ടാകാം. അവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്‌: * മുകളിലുള്ള രണ്ടു പല്ലുകൾ (ഉളിപ്പല്ലുകൾ): ഇവയാണ് കൊമ്പുകളായി വരുന്നത്. * കൊമ്പുകളുടെ [[പാൽപ്പല്ല്|പാൽപ്പല്ലുകൾ]]. * പന്ത്രണ്ട് [[ചെറിയ അണപ്പല്ലുകൾ]]‍, താടിയുടെ രണ്ടു വശങ്ങളിലും മുകളിലും താഴെയുമായി മൂന്നെണ്ണം വീതം. * പന്ത്രണ്ട് [[അണപ്പല്ല്|അണപ്പല്ലുകൾ]], താടിയുടെ ഇരു വശങ്ങളിൽ മുകളിലും താഴെയുമായി മൂന്നെണ്ണം വീതം. ഒരു വലിയ അണപ്പല്ലിന്‌ ഒരടി നീളവും രണ്ടര ഇഞ്ച് വീതിയും നാല് കിലോഗ്രാം തൂക്കവും ഉണ്ടാകാം. ഇതര [[സസ്തനി|സസ്തനികൾക്ക്]] പാൽപ്പല്ലുകൾ വളർന്നുവന്ന് ക്രമേണ അതിനുപകരം സ്ഥിരമായ പല്ലുകൾ ഉണ്ടാകുകയാണ് ചെയ്യുക. ഇത് രണ്ടോ മൂന്നോ പ്രാവശ്യം മാത്രം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ. എന്നാൽ ആനകൾക്ക് ഒരു വർഷത്തിനു ശേഷം മുളക്കുന്ന പാൽപ്പല്ല് ,[[#കൊമ്പ്|ആനക്കൊമ്പ്]], സ്ഥിരമാകുമെങ്കിലും മറ്റുപല്ലുകൾ അഞ്ച് തവണ ആനയുടെ ജീവിതത്തിൽ പുതുതായി മുളക്കും. ആനയുടെ പല്ലുകൾ നമ്മുടെ പല്ലുകളേപ്പോലെ യഥാസ്ഥാനത്ത് പൊട്ടിമുളക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. മറിച്ച് അവ പിറകിൽ ഓരോന്നോന്നായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് വളർന്ന് മോണയിലൂടെ നീങ്ങി മുന്നിലെത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മുന്നിലെ പല്ലുകൾ തേഞ്ഞ് തീരുകയും കൊഴിഞ്ഞ് പോകുകയും ചെയ്യുമ്പോഴേക്കും പുതിയ പല്ലുകൾ അവയുടെ സ്ഥാനം പിടിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. വളരെ പ്രായമാകുമ്പോഴേക്ക് ആനകളുടെ ശേഷിക്കുന്ന പല്ലുകൾ ചെറിയ കുറ്റികൾ പോലെ ആയിട്ടുണ്ടാകുമെന്നതിനാൽ അധികം ചവച്ചരയ്ക്കേണ്ടാത്ത മൃദുവായ ഭക്ഷണമാണ് ആന കഴിക്കുക. അവസാനകാലത്തിലെത്തിയ ആനകൾ ചെറിയ നനുനനുത്ത പുല്ലുകൾ ഉണ്ടാകുന്ന ചതുപ്പ് നിലങ്ങളിലാണ് ഇക്കാരണത്താൽ കാണപ്പെടുന്നത്. അവസാനം ഈ പല്ലുകളും കൊഴിഞ്ഞ് പോകുന്നതോടുകൂടി ആനയ്ക്ക് ഒന്നും കഴിക്കാൻ വയ്യാതെ വരികയും തത്ഫലമായി പട്ടിണി കിടന്ന് മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്ന് ആനകളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ ചുരുങ്ങി ചുരുങ്ങി വരുന്നതിനാൽ ഭക്ഷണത്തിന്റെ കുറവ് മൂലം ചെറുപ്പത്തിലേ ആനകൾ പട്ടിണി കിടന്നു മരിക്കുന്നതായി ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കീഴ്ത്താടിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കൊമ്പുകൾക്ക് രണ്ടാം ഉളിപ്പല്ലുകൾ എന്നും പേരുണ്ട്. [[Dinotherium|ഡിനോതേറിയം]] എന്ന ഗണത്തിനും ചില [[mastodon|മാസ്റ്റോഡോൺ]] എന്ന ഗണങ്ങൾക്കും ഇവ വളരെ വലുതായി വരാറുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ ഇന്നത്തെക്കാലത്ത് ഈ കൊമ്പുകൾക്ക് തത്സ്ഥാനീയനായ പാല്പല്ല് ഉണ്ട് എങ്കിലും വളരുന്നതിനുമുന്നേ തന്നെ കൊഴിയുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. ==== ത്വക്ക് ==== [[പ്രമാണം:Skin elephant.jpg|thumb|right|250px| ആനയുടെ ത്വക്ക്]] ആനകൾ കട്ടിത്തൊലിയുള്ള ജീവികൾ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ''പാക്കിഡേർമ്സ്'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ശരീരത്തിൽ മിക്കയിടങ്ങളിലും ആനയുടെ ത്വക്കിന് ഏതാണ്ട് രണ്ടര സെന്റീമീറ്റർ കട്ടിയുണ്ടാകും. എന്നാൽ വായ്ക്കു ചുറ്റുമുള്ളതും ചെവിക്കകത്തുമുള്ളതുമായ തൊലി വളരെ കട്ടികുറഞ്ഞതായിരിക്കും. [[#ഏഷ്യൻ ആന‍|ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ]] ത്വക്കിൽ [[#ആഫ്രിക്കൻ ആന‍|ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്കുള്ളതിനേക്കാൾ]] അധികം രോമങ്ങളുണ്ടാകും. ഇത് കുട്ടിയാനകളിലാണ് കൂടുതലായി തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുക. ഏഷ്യൻ കുട്ടിയാനകൾക്ക് ശരീരമാസകലം തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള കട്ടിരോമങ്ങളാണ്. പ്രായമാകുന്തോറും ഇവ കുറയുകയും നിറം കറുപ്പായി മാറുകയും ചെയ്യും. എങ്കിലും ശരീരത്തിലും വാലിലും ഉള്ള രോമങ്ങൾ നില നിൽക്കും. ആനകൾക്ക് കടുത്ത ചാരനിറമാണെങ്കിലും, ദേഹം മുഴുവൻ മണ്ണു‌ വാരിയിടുന്നതു കാരണം തവിട്ട് അല്ലെങ്കിൽ ചുവപ്പ് നിറമാണ് തോന്നിക്കുക. മേലാസകലം പൂഴി വാരിയിടുന്നത് ആനകളുടെ സഹജസ്വഭാവമാണ്. ഇതു സാമൂഹികജീവിതത്തിന് ആവശ്യമാണെന്ന് മാത്രമല്ല, ഈ പൊടിയും മണ്ണും ആനയെ സൂര്യതാപത്തിൽ നിന്നു സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ത്വക്കിനു കട്ടിയുണ്ടെങ്കിലും സൂര്യന്റെ അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികളിൽ നിന്നും പ്രാണികളുടെ ആക്രമണത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ പൊടിവാരിയിടൽ ആവശ്യമായി വരുന്നു. ഓരോ കുളിക്കു ശേഷവും ആന മണ്ണ് ദേഹത്തു വാരിയിടുന്നത് ആവർത്തിക്കും. ആനയ്ക്ക് സ്വേദഗ്രന്ഥികൾ വളരെക്കുറവായതിനാൽ ശരീരതാപനില നിയന്ത്രി‍ക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. ഇതിനായി ദിനംമുഴുവൻ പ്രയത്നിക്കേണ്ടി വരുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ വലിപ്പവും ത്വക്കിന്റെ പ്രതലവും തമ്മിലുള്ള അനുപാതം ആനയ്ക്ക് മനുഷ്യരുടേതിനേക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്. കാലിൽ നഖത്തിനടുത്തായി സ്വേദഗ്രന്ഥികൾ ഉള്ളതിനാൽ അവിടെ വായുലഭ്യത കൂട്ടാൻ ആന കാലുകൾ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാറുമുണ്ട്. ==== കാലുകളും പാദങ്ങളും ==== [[പ്രമാണം:Asian elephant eating02 - melbourne zoo.jpg|thumb|200px|കാലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ചില ഭക്ഷണ പദാർത്ഥങ്ങൾ ഉടയ്ക്കുവാനും സാധിക്കും]] വളരെ വലിപ്പം കൂടിയ തൂണുകൾ പോലെയാണ് ആനയുടെ കാലുകൾ. കാലുകൾ നേരെയുള്ളവയായതിനാൽ ആനയ്ക്ക് നിൽക്കാൻ ആയാസപ്പെടേണ്ടി വരാറില്ല. ഇക്കാരണത്താൽ ആനകൾക്ക് തുടർച്ചയായി ഏറെനേരം ക്ഷീണമില്ലാതെ നിൽക്കാൻ കഴിയും. ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ അസുഖം വന്നാലോ മുറിവേറ്റാലോ മാത്രമേ നിലത്ത് കിടക്കാറുള്ളൂ. എന്നാൽ ഏഷ്യൻ ആനകൾ ഇടയ്ക്കിടക്ക് കിടക്കാറുണ്ട്. ആനയുടെ കാൽപ്പാദങ്ങൾക്ക് ഏകദേശം വൃത്താകൃതിയാണ്. ആഫ്രിക്കൻ സവാന ആനകൾക്ക് പിൻ‌കാലുകളിൽ മൂന്നു വീതവും മുൻ‌കാലുകളിൽ നാലു വീതവും [[നഖം|നഖങ്ങൾ]] ഉണ്ടാകും. ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാനകൾക്കും, ഏഷ്യൻ ആനകൾക്കും പിന്നിൽ നാലു വീതവും മുന്നിൽ അഞ്ചു വീതവും ആണ് നഖങ്ങൾ ഉണ്ടാകുക. പാദങ്ങളുടെ എല്ലുകൾ‍ക്കുള്ളിലുള്ള വളരെ കട്ടിയുള്ളതും [[ജെലാറ്റിൻ]] പോലുള്ളതുമായ കൊഴുപ്പ് മെത്ത പോലെ പ്രവർത്തിച്ച് ആഘാതങ്ങൾ താങ്ങാൻ സഹായിക്കുന്നു. ആനയുടെ ഭാരം കാരണം പാദങ്ങൾക്ക് വീ‍തി കൂടുതലായിരിക്കും. ഭാരമില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ പാദങ്ങൾക്ക് വീതി കാലിന്റേതിന് തുല്യമായിരിക്കും. കാൽ പൊക്കുമ്പോൾ പാദങ്ങൾ ചെറുതാകുമെന്നതിനാൽ ചളിയിൽ പൂണ്ട് പോയാലും കാല് എളുപ്പം തിരിച്ചെടുക്കാൻ സാധിക്കും. ആനയ്ക്ക് നന്നായി നീന്താനും കയറ്റങ്ങൾ കേറാനും കഴിയുമെങ്കിലും തുള്ളാനോ ചാടാനോ പെട്ടെന്ന് ഓടുമ്പോൾ നല്ല വേഗം ആർജ്ജിക്കാനോ കഴിയില്ല. ഏറ്റവും വേഗത്തിലോടുന്ന മനുഷ്യനേക്കാളും വേഗത്തിൽ ഓടാൻ ആനയ്ക്കു കഴിയുമെങ്കിലും ഒരേ വേഗതയിൽ ഓടാനേ ആനകൾക്ക് കഴിയൂ; വേഗം ഇഷ്ടം പോലെ കുറയ്ക്കാനോ കൂട്ടാനോ കഴിയില്ല. ആന ഒരു ദിവസം സഞ്ചരിക്കുന്ന അത്രയും ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്ന മൃഗങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. സാധാരണ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആനകൾ രണ്ടു മുതൽ നാലു മൈലുകൾ വരെ (മൂന്നു തൊട്ട് ആറു കിലോമീറ്റർ ) മണിക്കൂറിൽ വേഗം ആർജ്ജിക്കാറുണ്ട്. പക്ഷേ ഓടുന്ന സമയത്ത് ആനയ്ക്ക് മണിക്കൂറിൽ ഇരുപത്തിനാല് മൈൽ (നാൽപ്പത് കിലോമീറ്റർ) വരെ വേഗം ഉണ്ടാകും. ആനയുടെ മുൻകാലുകളെ '''നട''' എന്നും പിൻ കാലുകളെ '''അമരം''' എന്നും വിളിക്കും.<ref name="book1"/> ==== ചെവികൾ ==== [[പ്രമാണം:Curious elephant, Zim.jpg|thumb|200px|right|[[ആഫ്രിക്കൻ സവാന]] ആന ചെവി വട്ടം പിടിച്ച് ശ്രദ്ധിക്കുന്നു]] വലിയ [[ചെവി|ചെവികൾ]] ശരീരതാപനില ക്രമീകരിക്കുന്നതിന് ആനയെ സഹായി‍ക്കുന്നു. ആനയുടെ ചെവികൾക്ക് വളരെ കട്ടികുറവാണ്. എല്ലുകൾ ഇതിൽ ഉണ്ടാവില്ല. എന്നാൽ വളരെയധികം ധമനികളും ഞരമ്പുകളും ചെവികളിലുണ്ട്. ആന ചെവി വീശുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന കാറ്റ് ആനയുടെ ഞരമ്പുകളിൽ കൂടി ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന രക്തത്തിനെ തണുപ്പിക്കും. ഈ തണുത്ത രക്തം പിന്നീട് തിരിച്ച് ശരീരത്തിലേക്കൊഴുകി ശരീരം തണുപ്പിക്കും. ചെവിയിലേക്ക് വരുന്ന ചുടുരക്തത്തിന്റെ താപനില പത്ത് ഡിഗ്രീ ഫാരൻ‌ഹീറ്റോളം കുറയ്ക്കാൻ ഈ ചെവിയാട്ടൽ സഹായി‍ക്കും. [[#ആഫ്രിക്കൻ ആന‍|ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്കും]] [[#ഏഷ്യൻ ആന|ഏഷ്യൻ ആനകൾക്കും]] ചെവിയുടെ വലിപ്പത്തിൽ പ്രകടമായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകാൻ കാരണം അവർ അധിവസിക്കുന്ന പ്രദേശത്തെ താപനിലയിലുള്ള വ്യത്യാസമാണ്. [[ഭൂമദ്ധ്യരേഖ|ഭൂമധ്യരേഖയ്ക്കു]] തൊട്ടുകിടക്കുന്ന ആഫ്രിക്കയിൽ ചൂടു കൂടുതലും, വടക്കോട്ട് നീങ്ങി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഏഷ്യയിൽ താരതമ്യേന ചൂട് കുറവാ‍യതുമാണ് ചെവിയുടെ വലിപ്പവ്യത്യാസത്തിന് കാരണമായി കരുതപ്പെടുന്നത്. ദേഷ്യം പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോഴും ഇണ ചേരുമ്പോഴും ആന ചെവികൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ആനയ്ക്കു മറ്റൊരാനയെ പേടിപ്പിക്കണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ ചെവി വ്യാപിപ്പിച്ച് ശരീരത്തിനെ വലുതാക്കി കാണിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഇണ ചേരുന്ന മാസങ്ങളിൽ ആന തന്റെ കണ്ണിനു പിന്നിലുള്ള ഗ്രന്ഥിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യേകതരം മണം പുറപ്പെടുവിക്കും. ഈ മണം ദൂരപ്രദേശങ്ങളിലേക്കെത്തിക്കാൻ ആന ചെവികൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടെന്ന് [[ജോയസീ പൂൾ]] എന്ന പ്രശസ്ത ആനഗവേഷകൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആനയുടെ പ്രായം കൂടുന്നതനുസരിച്ച് ചെവിയുടെ മേലരിക് മുന്നിലേക്ക് വളയാറുണ്ട്. ഇതിന്റെ അളവുനോക്കി ആനയുടെ പ്രായം ഏകദേശം കണക്കാക്കാം.<ref name="book 4"/> ==== നാവ് ==== ആനയുടെ നാക്കിന്റെ അടിഭാഗം കീഴ്ത്താടിയിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന കാരണം ആനയ്ക്കു് നാക്ക് പുറത്തേക്കു് നീട്ടുവാൻ കഴിയില്ല. ഭക്ഷണ സാധനങ്ങൾ കഴിക്കുമ്പോൾ നാക്കിന്റെ മുകൾഭാഗം ഉയർന്നു കൊളുത്തു പോലെയായി ഭക്ഷണത്തെ പിടിച്ചു വായിനകത്തേക്കു തള്ളും.<ref name = "book1">ആന എന്ന അത്ഭുത ജീവി- ഡോ.ജി. അജിത്കുമർ, കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> ഭക്ഷണം നാവിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് വളച്ച് വശങ്ങളിലേക്ക് ഒതുക്കി പല്ലുകൾക്കിടയിലേക്ക് കൊണ്ടു പോകുന്നു. നാവിന്റെ നിറം ഇളം ചുവപ്പ് കലർന്ന് പിങ്ക് നിറമാണ്‌. അസുഖം ഉള്ള ആനകളുടെ നാവിന്റെ നിറം വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. ആനയുടെ നാക്കിന് 50-60 സെ.മീ. നീളവും 4 - 6 വരെ കി.ഗ്രാം വരെ തൂക്കവും ഉണ്ടായിരിക്കും.<ref name="book1"/> === മറ്റു അവയവങ്ങൾ === ==== ആമാശയം ==== ആമാശയത്തിന്‌ ഒരു അറയേ ഉള്ളൂ. . ഉടലിന്റെ ഇടതു വശത്തായാണ്‌ ആമാശയം കാണപ്പെടുന്നതു്. അയവെട്ടാത്ത ജീവിയായതു കൊണ്ട് ആമാശയത്തിനു് ഒരു അറ മാത്രമെ ഉള്ളു <ref name="book 4"/>ഒരാഫ്രിക്കൻ ആനയുടെ കുടലിന്ന് 19 മീറ്ററോളം{ഉദ്ദേശം 60 അടി} നീളമുണ്ടാകും<ref>{{Cite web |url=http://elephant.elehost.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-05-11 |archive-date=2017-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170711171808/http://elephant.elehost.com/ |url-status=dead }}</ref> ==== പിത്തസഞ്ചി ==== പിത്ത സഞ്ചി ഇല്ല. ==== കരൾ ==== [[കരൾ]] വളരെ വലുതാണ്‌. പൂർണ്ണവളർച്ചയെത്തിയ ഒരു ആനയുടെ കരളിന്‌ 40-45 കി. ഗ്രാം തൂക്കം കാണും .<ref> ആന എന്ന അത്ഭുത ജീവി- ഡോ. ജി. അജിത് കുമാർ, കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> ==== [[ഹൃദയം]] ==== മനുഷ്യനടക്കമുള്ള മറ്റു സസ്തനികളെപ്പോലെ ആനയ്ക്കും നാലറകളുള്ള ഹൃദയമാണുള്ളത്. ഹൃദയത്തിന്റെ കൂർത്ത അറ്റത്ത് ഒരു മുനമ്പിനു പകരം രണ്ടെണ്ണം കാണുന്നു. ആനയ്ക്കു് ഒരു കൊറോണറി സിരയും രണ്ടു ആന്റീരിയർ വീനാകാവ സിരകളും കാണുന്നു.(ഇതു സാധാരണ സസ്തനികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാണ്). ഹൃദയത്തിന്റെ തൂക്കം 12 - 24 കി.ഗ്രാം വരെയാണു്. നിൽക്കുമ്പോൾ ഹൃദയം 28 പ്രാവശ്യവും കിടക്കുമ്പോൾ 32 പ്രാവശ്യവും മിടിക്കും. <ref name="book 4"/> ==== വൃഷണങ്ങൾ ==== രണ്ട് വൃഷണങ്ങൾ ഉണ്ട്. വൃഷണസഞ്ചിയിലല്ലാതെ ശരീരാശയത്തിനുള്ളിൽ വൃഷണങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്ന അപൂർവം സസ്തനികളിലൊന്നാണ് ആന. കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന സസ്തനികളിൽ ആനക്കുപുറമേ ഈ പ്രത്യേകതയുള്ളത് ആരമഡില്ലോ, സ്ലോത്ത്, കണ്ടാമൃഗം എന്നിവക്കും മുട്ടയിടുന്ന സസ്തനികൾക്കും മാത്രമാണ്. താഴ്ന്ന ശരീരോഷ്മാവാണ് ഈ സസ്തനികളുടെയെല്ലാം പ്രത്യേകത.<ref>http://www.uwyo.edu/wjm/Repro/spermat.htm</ref> ==== ലൈംഗികാവയവം ==== ആണാനയുടെ ലിംഗത്തെ '''കണ''' (Penis) എന്നും വിളിക്കുന്നു. നാലര അടിയോളം നീളവും ഏഴ് കിലോഗ്രാം തൂക്കവും ഉണ്ടാകും. പിടിയാനകളുടെ യോനി '''ഈറ്റം''' എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. ഇത് പിൻ‌കാലുകൾക്കിടയിലായി കാണപ്പെടുന്നു. മുലക്കാമ്പുകൾ മുൻ‌കാലുകൾക്കിടയിലായും കാണാം. [[File:Thrissur Pooram Choorakkottukaavu Anappara 2011 DSCN2671.JPG|thumb|right|ആണാന മൂത്രം ഒഴിക്കുന്നു ലിംഗം കാണാം ]] == വകഭേദങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Elephant.pair.750pix.jpg|thumb|left|250px|ഇടതു നിന്ന് വലത്തേക്ക് - ആഫ്രിക്കൻ സവാന ആനയും ''Loxodonta africana''(ജനനം 1969) ഏഷ്യൻ ആനയും ''Elephas maximus'' (ജനനം 1970) ഒരു [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലീഷ്]] [[മൃഗശാല]]യിൽ.]] ആഫ്രിക്കൻ ആനകളും [[#ഏഷ്യൻ ആന|ഏഷ്യൻ ആനകളും]] രണ്ട് വ്യത്യസ്ത വംശങ്ങളാണ്. ഏഷ്യൻ ആനകളേക്കാൾ വലിപ്പം കൂടിയവയാണ് ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ (4 മീറ്ററോളം പൊക്കവും 7500 കിലോഗ്രാം ഭാരവും). ആഫ്രിക്കൻ ആനകളുടെ ചെവിയും വലുതായിരിക്കും. ആഫ്രിക്കൻ ആനകളിൽ ആണാനയ്ക്കും പെണ്ണാനയ്ക്കും വലിയ [[#കൊമ്പ്|കൊമ്പുകൾ]] ഉണ്ടാകും, എന്നാൽ ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ ഇവ രണ്ടിന്റേയും കൊമ്പുകൾ ചെറുതായിരിക്കും. മിക്ക ഏഷ്യൻ പിടിയാനകൾക്കും (പെണ്ണാന) കൊമ്പേ ഉണ്ടാകാറില്ല. ആഫ്രിക്കൻ ആനകളുടെ നടുവ് കുഴിഞ്ഞതും, നെറ്റി പരന്നതും, [[#തുമ്പിക്കൈ|തുമ്പിക്കൈ‍യുടെ]] അഗ്രം വിരൽ പോലെ രണ്ടായി പിളർന്നതുമാണ്. എന്നാൽ ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ നടു പുറത്തേക്ക് വളഞ്ഞതും, നെറ്റിയിൽ രണ്ട് മുഴ ഉള്ളതും, [[#തുമ്പിക്കൈ|തുമ്പിക്കൈയുടെ]] അഗ്രം ഒറ്റവിരൽ പോലെയുമാണ്. ==== ആഫ്രിക്കൻ ആന ==== [[പ്രമാണം:African Elephant in Kenya.jpg|thumb|200px|ആഫ്രിക്കൻ ആന - ഏഷ്യൻ ആനകളെ അപേക്ഷിച്ച് വലുതാണിവ]] {{Main|ആഫ്രിക്കൻ ആന}} ലോക്സൊഡൊന്റ (''[[w:Loxodonta|Loxodonta]]'') എന്ന ജനുസ്സിൽപ്പെട്ട എല്ലാ [[സസ്തനി|സസ്തനികളും]] ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ എന്ന ഒറ്റപ്പേരിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ അടുത്ത കാലത്ത് നടന്ന ജനിതകപഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് ഇവ രണ്ട് വ്യത്യസ്തസ്പീഷീസ് എന്നതാണ്*{{Ref|Recent}}; '''സവാനയും'''(ലോക്സോഡൊന്റ ആഫ്രിക്കാന Loxodonta africana) '''കാട്ടാനയും'''{ലോക്സോഡൊന്റ സൈക്ലോറ്റിസ് ; Loxodonta cyclotis). അന്യം നിന്ന് പോകുന്ന ഒരൊറ്റ വംശമായി കരുതാതെ ഇവരെ രണ്ട് വംശമായി കരുതുമ്പോൾ ഇതിൽ ഏത് വംശമാണ് കൂടുതൽ അപകടാവസ്ഥയിൽ ഉള്ളതെന്ന് മനസ്സിലാക്കാനും അവക്ക് കൂടുതൽ സംരക്ഷണം ഏർപ്പെടുത്താനും കഴിയുന്നു. എന്നു മാത്രമല്ല, കാട്ടാനകളേയും സവാന ആനകളേയും ഇണ ചേർത്ത് പുതിയ വർഗ്ഗം ഉണ്ടാക്കാൻ സാധിക്കും. പക്ഷേ ഇവ രണ്ടും രണ്ട് സ്ഥലങ്ങളിൽ അധിവസിക്കുന്നതിനാൽ ഇത് സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കാനുള്ള സാധ്യത കുറവാണ്.ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ]] വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി കാണപ്പെടുന്നു. കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളിൽ , ലോക്സൊഡൊന്റ അവയുടെ കുറഞ്ഞ് വരുന്ന എണ്ണം കൊണ്ട് ലോകശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് ഏതാണ്ട് ആറ് ലക്ഷം ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ ആണ് ലോകത്തുള്ളതെന്നാണ് കണക്ക്. {{Ref|Population}} <ref>[http://www.panda.org/about_wwf/what_we_do/species/our_solutions/endangered_species/elephants/african_elephants/index.cfm African elephants: World's largest terrestrial mammal still under threat -Global Species Programme]</ref>. ===== ആഫ്രിക്കൻ സവേന ആനകൾ (ബുഷ് ആനകൾ) ===== {{പ്രലേ|ആഫ്രിക്കൻ ബുഷ് ആന}} ലോക്സൊഡൊന്റ ആഫ്രിക്കാനാ (Loxodonta africana) എന്ന ഈ വർഗ്ഗമാണ്‌ ആനകളിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലുത്. കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ജീവികളും ഇവ തന്നെ. പതിമൂന്ന് അടി (നാല് മീറ്റർ) പൊക്കവും ഏഴായിരം കിലോ ഭാരവും ഉണ്ടാകും. ഒരു ആ‍ണാനയ്ക്കു ശരാശരി മൂന്ന് മീറ്റർ (പത്ത് അടി) പൊക്കവും അയ്യായിരത്തിനും ആറായിരത്തിനും (കിലോ) ഇടയ്ക്കു ഭാരവും ഉണ്ടാകും. പെണ്ണാനകൾ ആണാനകളേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കും. സവേന ആനകൾ അധികവും തുറസായ സ്ഥലങ്ങളിലും ചതുപ്പുകളുടേയും തടാകങ്ങളുടേയും കരയിലുമാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ആഫ്രിക്ക എമ്പാടും [[തെക്കൻ സഹാറ]] മരുഭൂമിയും ഇവരുടെ ആവാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആണ്. ===== ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാന ===== {{പ്രലേ|ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാന}} [[പ്രമാണം:Loxodonta cyclotis.jpg|thumb|200px|ലോക്സോഡോണ്ടാ സൈക്ലോട്ടിസ് എന്ന കുഞ്ഞൻ ആന]] ''Loxodonta cyclotis'' എന്നു തരംതിരിക്കപ്പെട്ട, കുഞ്ഞൻ ആന എന്ന ഇത്, ആഫ്രിക്കൻ വനാന്തരങ്ങളിൽ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. വലിപ്പക്കുറവു മൂലം പിഗ്മി ആനകൾ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. സവാന ആനകളെ അപേക്ഷിച്ചു ചെവികൾ ചെറുതും ഉരുണ്ടതുമാണ്. കൊമ്പുകൾ ചെറുതും നേരെയുള്ളതും ആണെന്ന് മാത്രമല്ല വായിൽ നിന്ന് അധികം പുറത്തേക്ക് വരാത്ത തരത്തിലുമായിരിക്കും. ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാനകൾക്ക് ഏറ്റവും കൂടിയാൽ 4,500 കിലോ (10,000 പൗണ്ട്) ഭാരവും മൂന്ന് മീറ്റർ (പത്ത് അടി) പൊക്കവും ഉണ്ടായിരിക്കും. എങ്കിലും സാധാരണയായി ഇവ രണ്ടര മീറ്ററിൽ (8 അടി) അധികം പൊക്കം വക്കാറില്ല. മധ്യ ആഫ്രിക്കയിലും പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിലും ഉള്ള മഴക്കാടുകളിലാണ് കാട്ടാനകളെ കാണപ്പെടുന്നത്. ചിലപ്പോൾ ഇവരുടെ അധിവാസം കാടിന്റെ അരികിൽ വരെ എത്തുകയും, തത്‌ഫലമായി സവാന ആനകളുടെ ആവാസമേഖലയിൽ‍ അതിക്രമിച്ച് കടക്കുകയും ചെയ്യും. പഠനത്തിനു പ്രതികൂലമായ അന്തരീക്ഷമാണ് [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] ഉള്ളത് എന്നതിനാൽ സവാനകളേക്കാൾ വളരെക്കുറച്ച് വിവരങ്ങൾ മാത്രമേ ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാനകളെക്കുറിച്ച് ലഭ്യമായിട്ടുള്ളൂ. ==== ഏഷ്യൻ ആന ==== {{പ്രലേ|ഏഷ്യൻ ആന}} [[File:Elephant wild Elephant 01.jpg|thumb|ഏഷ്യൻ ആന - മറയൂർ വനത്തിൽ നിന്നും]] [[പ്രമാണം:Elphas maximus range.png|thumb|200px|right| ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ ആവാസ വുവസ്ഥ]] എലഫസ് മാക്സിമസ് (''Elephas maximus'') എന്ന ഏഷ്യൻ ആനകൾ ([[ഇന്ത്യൻ ആനകൾ]] എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു). ഇവ ആഫ്രിക്കൻ ആനകളുടെ എണ്ണത്തിന്റെ പത്തുശതമാനത്തിലും താഴെ, അതായത് ഏകദേശം നാൽപ്പതിനായിരം എണ്ണമുണ്ടെന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണക്കാക്കുന്നത്. ഏഷ്യൻ ആനകൾക്ക് നിരവധി ഉപ‌ഗണങ്ങൾ (Subspecies) ഉണ്ട്. പൊതുവിൽ ഏഷ്യൻ ആനകൾ, ആഫ്രിക്കൻ ബുഷ് ആനകളേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കും. [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലുള്ളവയെപ്പോലെ]] ചെറിയ ചെവികൾ ഉള്ള ഈ ആനകളിൽ ആണാനകൾക്കു മാത്രമാണ് [[#കൊമ്പ്|കൊമ്പുകൾ]] ഉണ്ടാകുക‌. ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്കില്ലാത്ത ഒരു പ്രത്യേകതയായ വെളുത്ത പാടുകളും ഏഷ്യൻ ആനകളെ ആഫ്രിക്കൻ ആനകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സഹായകമാണ്. ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന നാല് ഇനങ്ങൾ (subspecies) ഉണ്ട്; അവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്. ===== ശ്രീലങ്കൻ ആനകൾ ===== [[പ്രമാണം:Elephas maximus maximus - 01.jpg|right|thumb|240px|ശ്രീലങ്കൻ ആനകൾ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കൻ‍]] ദ്വീപിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ ആദ്യ ഉപഗണമായ [[ശ്രീലങ്കൻ ആനകൾ|ശ്രീലങ്കൻ ഏഷ്യൻ ആനകൾ]] (''Elephas maximus maximus'') എന്നയിനമാണ്. ശ്രീലങ്കൻ ആനകളാണ് ഇന്നു നിലനിൽക്കുന്ന ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ ഏറ്റവും വലുത്. മൂവായിരത്തിനും നാലായിരത്തിനും ഇടയിൽ ശ്രീലങ്കൻ‍ ആനകളേ ലോകത്തുള്ളൂ എന്നു കാക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വലിയ ആണാനകൾക്ക് 12,000 പൗണ്ട് ഭാരവും പതിനൊന്ന് അടി പൊക്കവും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത് എപ്പോഴും സ്ഥിരമായിരിക്കും. ശ്രീലങ്കൻ‍ ആനകൾക്ക് തലയിലെ മുഴകൾ വളരെ വലുതായിരിക്കും. കൂടാതെ, തൊലിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വെളുത്ത പാടുകൾ ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഈ ആനകൾക്കാണ് ഉണ്ടാകുക. സാധാരണ ഇവയുടെ ചെവികൾ, മുഖം, തുമ്പിക്കൈ, വയർ എന്നീ ഭാഗങ്ങളിൽ വളരെ കൂടുതലായി ഇളം ചുവപ്പു നിറത്തിലുള്ള പാടുകൾ കാണാറുണ്ട്. {{Ref|shelter}}. ശ്രീലങ്കൻ ആനകൾക്ക് കൊമ്പുകൾ വിരളമായേ കണ്ടുവരുന്നുള്ളൂ. ശ്രീലങ്കൻ ആണാനകളിലെ 7 ശതമാനത്തിനു മാത്രമേ കൊമ്പുകളുള്ളൂ. നേരെ മറിച്ച് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ആണാനകളിൽ 80 ശതമാനത്തിനും കൊമ്പുകളുണ്ട്. ആദ്യകാലത്ത് ശ്രീലങ്കൻ ദ്വീപിലെ മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളിലും ആനക്കൂട്ടങ്ങളെ കണ്ടിരുന്നു. എന്നാൽ തേയില റബ്ബർ തുടങ്ങിയ തോട്ടവിളകളുടെ ആവിർഭാവത്തോടെ ആനകൾ, ദ്വീപിന്റെ വടക്കും, കിഴക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങി<ref name=rockliff>{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |coauthors= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE & ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter= VIII- Ceylon|pages=294|url=}}</ref>‌. ===== ഇന്ത്യൻ ആനകൾ ===== {{പ്രലേ|ഇന്ത്യൻ ആന}} [[പ്രമാണം:Male Elephas maximus hamburger zoo.JPG|thumb|200px|ഒരു ഏഷ്യൻ ആന.]] ഏഷ്യൻ ആനകളിലെ മറ്റൊരു ഉപഗണമാണിത്. [[ഇന്ത്യൻ ആന|ഇന്ത്യൻ ആനകൾ]] (''Elephas maximus indicus'') ആണ് ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ വളരെ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന ഗണം. മുപ്പത്തിയാറായിരത്തോളം എണ്ണം ഇന്ത്യൻ ആനകൾ ഇന്നു ജീവിച്ചിരുപ്പുണ്ടെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവ കടുത്ത ചാരനിറമുള്ളതും, വെള്ളപ്പാടുകൾ ചെവിയിലും തുമ്പിക്കൈയിലും മാത്രമുള്ളതുമായിരിക്കും. 11,000 പൗണ്ട് മാത്രമേ സാധാരണ ഭാരമുണ്ടാകാറുള്ളുവെങ്കിലും ശ്രീലങ്കൻ ആനകളുടെയത്ര പൊക്കം ഇന്ത്യൻ ആനകൾക്കും ഉണ്ടാകും. ഈ ആനകൾ [[ഇന്ത്യ]], [[മ്യാന്മർ]] തുടങ്ങിയ പതിനൊന്ന് ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഭക്ഷണം യഥേഷ്ടം കിട്ടുന്നതു കാരണം മഴക്കാടുകളിലും പുൽമേടുകളിലും, ഇവ രണ്ടിനുമിടയിലുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലും കഴിയാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. ===== സുമാത്രൻ ഏഷ്യൻ ആനകൾ ===== [[ഇന്തോനേഷ്യ|ഇന്തോനേഷ്യയിലെ]] [[സുമാത്ര]] എന്ന ദ്വീപിലെ കാടുകളിൽ മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന ഇവയാണ് (''Elephas maximus sumatranus'') ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ രണ്ടാമത് ഏറ്റവും ചെറുത് . മുപ്പത്തിമൂവായിരത്തിനും അൻപത്തിമൂവായിരത്തിനും ഇടയിൽ സുമാത്രൻ ആനകൾ ഭൂമിയിൽ ഉണ്ടെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇളം ചാരനിറമുള്ള ഈ ആനകൾക്ക് വെള്ള പാടുകൾ മറ്റ് ഏഷ്യൻ ആനകളേക്കാൽ വളരെക്കുറവ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാകുക; മിക്കവാറും ചെവിയിൽ മാത്രം. പ്രായപൂർത്തിയായ സുമാത്രൻ ആനകൾക്ക് ഏകദേശം പത്തടി പൊക്കം (മൂന്ന് മീറ്റർ) മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഭാരം ഏകദേശം 4000 കിലോ ഗ്രാം. ===== ബോർണിയോ പിഗ്മി ആനകൾ ===== ബോർണിയോ പിഗ്മി ആനകൾ (''Elephas maximus borneensis'') എന്ന് പേരിലുള്ള ഈ ആനകൾ [[ബോർണിയോ]] ദ്വീപിൽ കാണപ്പെടുന്നു. [[2003]]-ലാണ് കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ഗവേഷകർ [[ഡി.എൻ.എ.|ഡി.എൻ.എ]] പരിശോധന വഴി ഇതിനെ ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ മറ്റൊരു ഇനമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. ഇവ ഇതര ഏഷ്യൻ ആനകളേക്കാൾ ചെറുതും ഇണക്കമുള്ളതും ആയിരിക്കും. വലിയ [[#ചെവി|ചെവികളും]] നീളം കൂടിയ [[#വാൽ|വാലും]] നേരെയുള്ള [[#കൊമ്പ്|കൊമ്പുകളും]] ഈ ആനകളുടെ പ്രത്യേകതകളാണ്. ജനിതകപരമായി ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ ഏറ്റവും വ്യത്യസ്തതപുലർത്തുന്ന ഈ ഇനം, പുതിയ ഗവേഷണങ്ങൾ പ്രകാരം ജാവാ ദ്വീപിൽ പണ്ട് ജീവിച്ചിരുന്ന ഏഷ്യൻ ആനയാണെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. മനുഷ്യരായിരിക്കണം ഇവയെ ബോർണിയോ ദ്വീപിലെത്തിച്ചത്. ബോർണിയോ പിഗ്മി ആനകളെ വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ഇനമായാണ് [[വേൾഡ്_വൈഡ്_ഫണ്ട്_ഫോർ_നേച്ചർ|ഡബ്ല്യു.ഡബ്ല്യു.എഫ്]] കണക്കാക്കുന്നത്<ref>http://worldwildlife.org/species/borneo-pygmy-elephant</ref>. ആകെ വെറും 1500 എണ്ണം മാത്രമേ ഉള്ളൂ എന്നാണ് അവരുടെ കണക്കുകൾ. ഇവയെ കൂടാതെ ചൈനയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇളം പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള കൊമ്പുകളോടുകൂടിയ '''ചൈനീസ് ആന''' (Elephus maximus rubridens), സിറിയ, ഇറാൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്ന, ഏഷ്യൻ ആനകളിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇനമായിരുന്ന, '''സിറിയൻ ആന''' ((Elephus maximus asurus) എന്നീ ഇനങ്ങൾ മനുഷ്യരുടെ ഇടപെടലുകൾകൊണ്ട് അന്യംനിന്ന ഏഷ്യൻ ആനകളിലെ ഇനങ്ങളാണ്. ==== മിശ്രവർഗ്ഗങ്ങൾ ==== {{Main|മോട്ടി}} ഒരു സ്ഥലത്ത് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത തരം ആനകൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ വളർത്തുമൃഗങ്ങളുടേതു പോലെ മിശ്ര വർഗ്ഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത വിരളമാണ്. എങ്കിലും അപൂർവ്വമായെങ്കിലും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. മൃഗശാലകൾ, സർക്കസ് കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ഇതിന്‌ സാധ്യതയുണ്ടാവുക. [[1978]]-ൽ [[ചെസ്റ്റർ മൃഗശാല|ചെസ്റ്റെർ മൃഗശാലയിൽ]] ഒരു ആഫ്രിക്കൻ ആനയ്ക്ക് ഒരു ഏഷ്യൻ പിടിയാനയിൽ കുട്ടി ജനിച്ചതാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഒരു സം‌ഭവം. == ഭക്ഷണം == [[പ്രമാണം:ആന-പനയോല.jpg|thumb|200px|left|പനയോലയും കൊമ്പിൽ താങ്ങിയെടുത്തു വരുന്ന ആന]] ആനകൾ [[സസ്യഭുക്കുകൾ|സസ്യഭുക്കുകളാണ്]]. ദിവസത്തിൽ പതിനാറു മണിക്കൂറോളം ആനകൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കാനായി ചിലവഴിക്കും. ഇവരുടെ ഭക്ഷണത്തിൽ അൻപത് ശതമാനത്തോളം പുല്ല് വർഗ്ഗമാണ്. കൂടാതെ ഇലകൾ, [[മുള]], ചില്ലകൾ, വേരുകൾ, പഴങ്ങൾ, വിത്തുകൾ, പൂക്കൾ എന്നിവയും ആന കഴിക്കും. കഴിക്കുന്നതിൽ നാൽപ്പത് ശതമാനത്തോളം മാത്രമേ ദഹിക്കുകയുള്ളൂ. ദഹനപ്രക്രിയയിലുള്ള ഈ അപാകതമൂലം ആനകൾക്കു ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവു കൂട്ടേണ്ടി വരുന്നു. ഒരു മുതിർന്ന ആന ദിവസേന ഏകദേശം 140–270 കിലോഗ്രാം ഭക്ഷണം കഴിക്കും. ഇതിൽ അറുപത് ശതമാനം ഭക്ഷണവും ദഹിക്കാതെ പുറത്തു പോകും. == സാമൂഹിക സ്വഭാവം == {{Main|ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ}} ===ആനകളുടെ ദുഃഖവും വിരഹവും=== മനുഷ്യരെപ്പോലെ ആനങ്ങളുടെ ഇടയിലും സ്നേഹിതരുടെ മരണവും അത് നൽകുന്ന വേർപാടിന്റെ ദുഃഖം മറക്കുക എന്നതും വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളകാര്യമാണെന്ന്‌ ജന്തുശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരായ ഗോൾഡെൻബെർഗും ജോർജ്ജ് വിറ്റേമേയറും(2020) നടത്തിയ റിവ്യൂ പഠനത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ആനകൾ തങ്ങളുടെ ഘ്രാണശക്തി ഉപയോഗിച്ചാണ് പലപ്പോഴും മറ്റ്‌ ആനകൾ തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഉള്ളതാണോയെന്നു തീർച്ചപ്പെടുത്തുന്നത്, ഒരാനയുടെ മരിച്ച ശരീരം കാണുമ്പോൾ അത് തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഉള്ളതാണോയെന്നു മണത്തു നോക്കാറുമുണ്ട് ഇവ. ആഫ്രിക്കയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ പന്ത്രണ്ടു ഇടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 32 ഫീൽഡ് നീരീക്ഷണങ്ങളെ ആധാരമാക്കിയാണ് ഗോൾഡെൻബെർഗിൻറെ ഈ പഠനം തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ആനകൾ വളരെ വൈകാരികവും സഹാനുഭൂതി നിറഞ്ഞതുമായ മനോഭാവം പുലർത്തുന സസ്തിനികൾ ആണെന്നും മുൻ പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വളരെ ദീർഘകാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വൈകാരിക ബന്ധങ്ങളും, ശക്തമായ ഗോത്രബോധങ്ങളും ആനകളുടെ ഇടയിൽ കാണാറുണ്ട്. ജീവിതകാലഘട്ടത്തിൽ ഒരുപാട് അംഗങ്ങളെ ഓർത്തിരിക്കാൻ സാധിക്കുന്ന വിധത്തിലുള്ള കൊഗ്നീറ്റീവ് സംവിധാനങ്ങളും അവയ്ക്കുണ്ട്, ഇതിനു കാഴ്ച്ചയെക്കാളും ഘ്രാണശക്തിയാണ് അവ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. രണ്ടു ആനകൾ പരസ്പരം കാണുമ്പോൾ അവ പരസ്പരം മണക്കാനും സ്പർശിക്കാനും കുറച്ചധികം സമയം ചിലവഴിക്കാറുണ്ട്, സമാനമായ രീതിൽ മരണപ്പെട്ട അംഗത്തിന്റെ അടുക്കലും ആനകൾ പ്രകടനങ്ങൾ നടത്താറുണ്ട്‌. പെണ്ണാനകൾ അവരുടെ അമ്മയുടെ ശവശരീരത്തിന് മുൻപ് തങ്ങളുടെ ടെമ്പറൽ ഗ്ലാൻഡിൽ നിന്ന് സ്രവം ഉത്പാദിപ്പിച്ചു ‘കരയാറുണ്ട്’. വികാരങ്ങളും വൈകാരികപ്രകടങ്ങളും മനുഷ്യർക്കു മാത്രമല്ല മറ്റ്‌ മൃഗങ്ങളിലും ദൃശ്യം ആകാമെന്നതിൻറെ സൂചനയാണ് ഈ പഠനം, മനുഷ്യർ ആനകളെ പലപ്പോഴും കാട്ടിൽ നിന്നും ബലമായി പിടിച്ചുകൊണ്ടു വന്നു നിഷ്ഠുരമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ എല്ലാം അവയുടെ ഇത്തരം വൈകാരിക അവസ്ഥകൾ പരിഗണിക്കാറില്ല. ആനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഒരാൾ മരണപ്പെട്ടാൽ മനുഷ്യരുടേതിനു സമാനമായ ദുഃഖവും വിരഹപ്രകടനങ്ങൾ കാഴ്ചവയ്ക്കാറുണ്ട് എന്നവിധത്തിലുള്ള നീരീക്ഷണങ്ങൾ മുൻപും പെരുമാറ്റശാസ്ത്രത്തിലും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിനു വെളിയിൽ ഉള്ള ആനങ്ങളുടെ മരണത്തിലും ഉത്കണ്ഠയും കരുതലും ആനങ്ങൾ കാണിക്കാറുണ്ടെന്നു ഇപ്പോൾ പുറത്തുവന്ന റിവ്യൂ പഠനം കാണിക്കുന്നു. ആനങ്ങളുടെ മസ്തിഷ്കഘടവും പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിശോധിച്ചതിൽ നിന്നും മനുഷ്യരുടെത്തിനു സമാനമായ ഓർമ്മയും വൈകാരികവുമായ ചോദന-ഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നു ഹാർട്ടും സംഘവും (2008) നടത്തിയ മറ്റൊരു പഠനത്തിൽ സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു. മനുഷ്യരുടെ ശവസംസ്കാരചടങ്ങുകൾക്ക് സമാനമായ രീതിയിൽ ചില പ്രാഗ്ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളും ആനകളുടെ ഇടയിലുണ്ട്. ശാന്തമായി കൂട്ടം കൂടി മരിച്ച ആനയുടെ ശവശരീരത്തിൽ തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ട് തട്ടുക, ഇലകളും പുല്ലുകളും കൊണ്ട് ശവശരീരം മറവ് ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുക തുടങ്ങിയവ അതിൽ ചിലതുമാത്രമാണ്. ആഴ്ചകളോളം ചിലപ്പോൾ മാസങ്ങളോളം മരിച്ചു അഴുകി തീരുന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ശരീരത്തിന് സമീപം ആനകൾ വരികയും ചെയ്യാറുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് മരിച്ചത് പങ്കാളികളോ, നേരിട്ടുള്ള കുടുംബാംഗമോ ആണെങ്കിൽ. ചിലപ്പോൾ ഇങ്ങനെ മരിച്ചവരുടെ ശരീരത്തിൻറെ അടുക്കൽ ഭക്ഷണവും വെള്ളം കൊണ്ട് വന്നുകൊടുക്കാനും ആനകൾ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്.<ref>https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S014976340700070X</ref> വളരെ ചിട്ടയായ സാമൂഹിക ജീവിതമാണ് ആനകളുടേത്. കൊമ്പനാനകളുടേയും പിടിയാനകളുടേയും സാമൂഹിക ജീവിതം വ്യത്യസ്തമാണ്. പിടിയാനകൾ അവരുടെ മുഴുവൻ ജീവിതവും വളരെ അടുത്ത കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ കൂടെയായിരിക്കും ചിലവഴിക്കുക. ഈ കൂട്ടത്തിനെ നയിക്കുന്നത് കൂട്ടത്തിലെ മുതിർന്ന പിടിയാനയായിരിക്കും (matriarch). എന്നാൽ ആണാനകൾ അധികവും ഒറ്റയ്ക്കുള്ള ജീവിതമാണ് നയിക്കുക. പിടിയാനയുടെ സാമൂഹികചക്രം സ്വന്തം കുടുംബാംഗങ്ങളിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. മറ്റ് കൂട്ടങ്ങളിലുള്ള ആണാനകളെ നേരിടുന്നത് കൂടാതെ മറ്റ് കുടുംബക്കാരുമായും, മറ്റ് കുലങ്ങളുമായും മറ്റ് കൂട്ടങ്ങളിലെ ആനകളുമായും ഇടപെടുകയും വേണം പെണ്ണാനകൾക്ക്. വളരെ അടുത്ത കുടുബാംഗങ്ങൾ എന്നത് അഞ്ച് മുതൽ പതിനഞ്ച് വരെ മുതിർന്ന ആനകളും, പിന്നെ കുറേ കുട്ടിയാനകളും ചേർന്നതാണ്. ഈ സംഘം വളരെ വലുതാകുമ്പോൾ, കൂട്ടത്തിലെ മുതിർന്ന പെണ്ണാനകൾ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞ് പോകുകയും വേറെ കൂട്ടമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും. എന്നാലും ആ പ്രദേശത്തുള്ള കൂട്ടങ്ങളിൽ ഏതിലൊക്കെ സ്വന്തക്കാരുണ്ടെന്ന് ആനകൾക്ക് ബോധ്യമുണ്ടാകും. സാധാരണയായി വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ വളരെക്കുറച്ചേ ബന്ധപ്പെടാറുള്ളൂ. എന്നാൽ വെള്ളത്തിന്റേയും ഭക്ഷണത്തിന്റേയും ദൌർലഭ്യം മൂലം ഒരേ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കു വരേണ്ടി വരുമ്പോൾ ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ അടുത്തു പ്രവർത്തിക്കുന്നതും കാണാം. [[പ്രമാണം:ആനക്കൂട്ടം.jpg|thumb| ഒരു ആനക്കൂട്ടത്തിൽ ആനക്കുട്ടിയെ സം‍രക്ഷിക്കുന്നു]] അടുത്ത ആളുകളുടെ മരണം മനുഷ്യര്ക്ക് ദുഃഖമുണ്ടാക്കുന്ന പോലെ, ആനകളിലും ദുഃഖമുണ്ടാക്കും.<ref name="elephant1"> ഇ. ഉണ്ണില്ക്ര്ഷ്ണന്, പേജ് 23, മാത്രുഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്, 2010 ഡിസംബര് 5</ref> കൊമ്പനാനകളുടെ ജീവിതം വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. ആണാനകൾ വലുതാകുന്നതോടെ സ്വന്തം കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് അകലാൻ തുടങ്ങുകയും, പിന്നെ മണിക്കൂറുകളോളമോ ദിവസങ്ങളോളമോ സ്വന്തം കൂട്ടത്തിൽ നിന്നു മാറിനിൽക്കുകയും ചെയ്യും. തുടർന്നു ദിവസങ്ങൾ മാസങ്ങളാകുകയും, ഏകദേശം പതിനാല് വയസ്സാകുന്നതോടു കൂടി കൂട്ടത്തിൽനിന്നു പൂർണ്ണമായും അകന്ന് സ്വന്തമായി ഭക്ഷണം തേടിപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്യും. ഒറ്റയ്ക്കാണ് അധികവും ജീവിക്കുക എങ്കിലും ആണാനകൾ മറ്റ് ആണാനകളുമായി അധികം അടുത്തതല്ലാത്ത ബന്ധങ്ങളുണ്ടാക്കും. “ബ്രഹ്മചാരി കൂട്ടങ്ങൾ” എന്നാണ് ഇവ അറിയപ്പെടുന്നത്. സ്വന്തം മേൽക്കോയ്മ സ്ഥാപിച്ചെടുക്കുന്നതിനുവേണ്ടി ആണാനകൾ, പെണ്ണാനകളേക്കാൾ കൂടുതൽ സമയം ചിലവഴിക്കും. ഇതിൽ മേൽക്കോയ്മ സ്ഥാപിച്ചെടുക്കുന്ന ആണാനകൾക്ക് മാത്രമേ പെണ്ണാനകളുമായി ഇണ ചേരാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ശക്തി കുറഞ്ഞ ആനകൾക്ക് സ്വന്തം അവസരം വരാനായി കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരും. നാൽപ്പതിനും അൻപതിനും ഇടയ്ക്ക് പ്രായമുള്ള ആണാനകളാണ് കൂടുതലായി ഇണ ചേരുന്നത്. വളരെ ആപൽക്കരമായ ഒരു യുദ്ധമാണ് ആനകൾ തമ്മിൽ നടത്തുന്നതെന്ന് തോന്നാമെങ്കിലും അവർ പരസ്പരം വളരെക്കുറച്ചു മുറിവുകളേ ഏൽപ്പിക്കാറുള്ളൂ. ചിന്നം വിളിച്ചും സ്വന്തം ചെവി വിരിച്ച് ദേഷ്യം കാണിച്ചുമൊക്കെയാണ് അധികവും ആനകൾ മേൽക്കോയ്മ സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കാറ്. ചെറുതും, പ്രായം കുറഞ്ഞതും, ധൈര്യമില്ലാ‍ത്തതുമായ ആനകൾ ഇത്തരം അടയാളങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ തന്നെ പിന്മാറും. എന്നാൽ ഇണ ചേരുന്ന കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വഴക്കുകൾ വാശിയേറിയതാകുകയും ചിലപ്പോൾ ആനകൾക്കു മുറിവേൽക്കുകയും ചെയ്യും. മദപ്പാടുകാലം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ആണാനകൾ കാണുന്ന എല്ലാ ആണാനകളുമായും പൊരുതുകയും പെണ്ണാനകളുടെ ഇടയിൽ ഇണയെ തേടുകയും ചെയ്യും. മരിച്ച ആനകളുടെ കൊമ്പ് വലിച്ചൂരി അടിച്ചു തകർക്കുകയും ആനകളുടെ അഴുകിയ ശരീരത്തിൽ നിന്നു അസ്ഥികൾ ദൂരെകൊണ്ടിടുകയും മറ്റാനകൾ ചെയ്യാറുണ്ട്<ref name=" elephant"/> 124 മുതല് 156 ചതുരശ്ര കി..മീറ്റര് വരെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്, <ref name="elephant"> ഇ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്, 2010 ഡിസംബർ 5</ref> === സ്വവർഗ്ഗരതി === ആഫ്രിക്കൻ ആനകളും ഏഷ്യൻ ആനകളും [[സ്വവർഗ്ഗരതി|സ്വവർഗ്ഗരതിയിൽ]] ഏർപ്പെടാറുണ്ട്. ഈ സ്നേഹപ്രകടനം സാധാരണയായി ചുംബനം നൽകിയും, തുമ്പിക്കൈ കോർത്തും, തുമ്പിക്കൈ മറ്റേയാനയുടെ വായിൽ വച്ചും ഒക്കെയാണ് ചെയ്യാറുള്ളത്. സാധാരണ ഇണചേരൽ പോലെത്തന്നെ തുമ്പിക്കൈ മറ്റേയാനയുടെ പിറകിൽ വച്ചും കൊമ്പുകൊണ്ട് ഇണയെ തള്ളിയുമാണ് സ്വവർഗ്ഗലീലകളിലും ഏർപ്പെടുന്നത്. കുറച്ചുനേരം മാത്രം ഉണ്ടാകുന്ന ഇണചേരലിനെപ്പോലെയല്ലാതെ, സ്വവർഗ്ഗരതി‍ ആണാനകൾ ഒരു മുതിർന്ന ആനയും, ഒന്നോ രണ്ടോ ചെറിയ ആനകളും ചേരുന്ന ഒരു സംഘമായാണ് ചെയ്യാറ്. ആണാനകളിലും പെണ്ണാനകളിലും സ്വവർഗ്ഗരതി സാധാരണമാണ്. മനുഷ്യർ വളർത്തുന്ന [[ഏഷ്യൻ ആന|ഏഷ്യൻ ആനകളിലെ‍]] ലൈംഗികരീതികളിൽ നാൽപ്പത്തിയഞ്ച് ശതമാനവും സ്വവർഗ്ഗരതി ആണ്.<ref>Bruce Bagemihl, Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity, St. Martin's Press, 1999; pp.427-430</ref> === ആശയവിനിമയം === മനുഷ്യനു കേൾക്കാൻ സാധിക്കാത്ത അത്ര താഴ്ന [[ആവൃത്തി|ആവൃത്തിയിലുള്ള]] [[ഇൻഫ്രാസൗണ്ട്]] പുറപ്പെടുവിച്ചും ശ്രവിച്ചുമാണ് ആനകൾ ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നത്. ആനകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഈ ശബ്ദം വായുവിലൂടെ‍ സഞ്ചരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വേഗതയിൽ [[ഭൂമി|ഭൌമോപരിതലത്തിൽ]] ‍കൂടി സഞ്ചരിക്കും. [[ചെണ്ട|ചെണ്ടയുടെ]] തല പോലെയുള്ള കാൽപ്പാദങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ ഭൂമിക്കടിയിലൂടെയുള്ള ഈ ശബ്ദം കാലിൽക്കൂടിയും [[#തുമ്പിക്കൈ|തുമ്പിക്കൈയ്യിൽ]] കൂടിയും ശ്രവിക്കാൻ ആനക്കു കഴിയും. നന്നായി കേൾക്കാനായി ആനക്കൂട്ടം മുഴുവനും മുൻ‌കാലുകളിൽ ഒന്ന് പൊക്കി ശബ്ദത്തിന്റെ ദിശയിലേക്ക് നോക്കി നിൽക്കും, അല്ലെങ്കിൽ തുമ്പിക്കൈ നിലം തൊടീച്ച് നിൽക്കും. ഒരു കാൽ ഉയർത്തുമ്പോൾ മറ്റ് കാലുകൾ കൂടുതൽ ഭാരം വരികയും, നിലത്ത് കൂടുതൽ ദൃഢമായി അമരുകയും ചെയ്യുമെന്നതിനാലാണ് ഇപ്രകാരം ചെയ്യുന്നത്. ഇതര സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള ഇൻഫ്രാസൗണ്ട് സ്വീകരിച്ച് വഴികണ്ട് പിടിക്കാനും ആന ഈ കഴിവ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. എലിഫന്റ് ലിസണിങ്ങ് പ്രോജക്റ്റ് (Elephant Listening Project) എന്ന പദ്ധതിയിലെ [[കാത്തി പെയ്ൻ]] ആനകളുടെ ഇൻഫ്രാസൗണ്ട് ആശയവിനിമയത്തെക്കുറിച്ച് പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട് <ref>[http://www.birds.cornell.edu/brp/elephant/ Elephant Listening Project] </ref>. തന്റെ ''സൈലന്റ് തണ്ടർ'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ആനകളുടെ ആശയവിനിമയത്തെപ്പറ്റി കാത്തി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ പഠനങ്ങൾ ഇന്നും ശൈശവാവസ്ഥയിൽ തന്നെയാണെങ്കിലും പല സംശയങ്ങളും ദൂരീകരിക്കാൻ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. എങ്ങനെ ദൂരെയുള്ള ഇണകളെ ആന കണ്ടെത്തുന്നുവെന്നും വലിയൊരു സ്ഥലത്ത് ജീവിക്കുന്ന കൂട്ടങ്ങളെ ആനകൾ‍ എങ്ങനെ പരിപാലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്നും പ്രസ്തുത പഠനങ്ങളിലൂടെയാണ് തെളിയിക്കപ്പെട്ടത്. == പ്രത്യുത്പാദനം, ആനക്കുട്ടികൾ, ആനക്കുട്ടി പരിപാലനം == [[പ്രമാണം:BabyElephant.jpg|thumb|250px|[[ബന്നാർഘട്ട ദേശീയോദ്യാനം|ബന്നാർഘട്ട ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ]] ഒരു ആനക്കുട്ടി]] ==== പ്രത്യുത്പാദനം ==== പിടിയാനകൾ (പെണ്ണാനകൾ) ഒൻപതു വയസിനും പന്ത്രണ്ടു വയസ്സിനുമിടയിൽ പൂർണലൈംഗികവളർച്ച പ്രാപിക്കുന്നു. സാധാരണയായി പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ ആദ്യത്തെ [[ഗർഭം (സസ്തനികൾ)|ഗർഭം]] ധരിക്കുന്ന ആനയ്ക്ക് അൻപത്തിഅഞ്ച് മുതൽ അറുപത് വയസ്സ് വരെ പ്രസവിക്കാനുള്ള ശേഷിയുണ്ടാകും. ഓരോ അഞ്ചു വർഷത്തിലും പിടിയാനകൾ ഗർഭം ധരിക്കാറുണ്ട്. [[സസ്തനി|സസ്തനികളിൽ]] വച്ച് ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ [[ഗർഭകാലം]] ആനയുടേതാണ് (630-660 ദിനങ്ങൾ). ഒരു പ്രസവത്തിൽ ഒരാനക്കുട്ടിയാണ് സാധാരണ ഉണ്ടാകാറുള്ളത്. ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ വളരെ അപൂർവമാണ്. പ്രസവം അഞ്ച് മിനുട്ട് മുതൽ അറുപത് മണിക്കൂർ വരെ നീണ്ടേക്കാം. ശരാശരി സമയം പതിനൊന്ന് മണിക്കൂറാണ്. ജനിക്കുമ്പോൾ ആനക്കുട്ടികൾക്ക് 90–115 കിലോഗ്രാം ഭാരമുണ്ടാകും. കുട്ടിയാ‍നകൾക്ക് ഓരോ ദിവസവും ഓരോ കിലോ (2–2.5 പൗണ്ട്)ഭാരം വർദ്ധിക്കും. വനങ്ങളിൽ ജനിക്കുന്ന ആനക്കുട്ടികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ കൂട്ടത്തിലെ മുതിർന്ന പിടിയാനകളും കൂടും. കുട്ടിയാനകളെ ജനനം മുതൽ വളർത്തുന്നത് കുടുംബത്തിലെ മുഴുവൻ പിടിയാനകളും ചേർന്നാണ്. ==== മാതൃത്വവും ശിശുപരിപാലനവും ==== * ജനിച്ചയുടനെ കുട്ടിയാന ഉണ്ടാക്കുന്ന ആദ്യ ശബ്ദം തുമ്മൽ അഥവാ മൂക്ക് ചീറ്റൽ എന്ന തരത്തിലുള്ളതാണ്, ഇത് ആനയുടെ തുമ്പിക്കൈയിലുള്ള ദ്രാവകങ്ങൾ കളയുവാനാണ്. (നാട്ടാനകളിൽ ജനിക്കുന്ന കുട്ടികൾ ജനിച്ചയുടനെയുള്ള, അതിനെ പരിപാലിക്കുന്നവർ ഒന്ന് രണ്ട് മിനുറ്റുകളിൽ തന്നെ ഇങ്ങനെ ഏതെങ്കിലും ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആദ്യം ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദം എങ്ങനെ ഉള്ളതായാലും, അതിനോട് അതിന്റെ അമ്മയാന വളരെ ഉത്സാഹത്തോടും അത്ഭുതത്തോടും കൂടി പ്രതികരിക്കും.) * ജനിച്ച് അരമണിക്കൂറിനുള്ളിൽ തന്നെ കുട്ടിയാന അമ്മയാനയുടെ സഹായത്തോട് കൂടി സ്വന്തം കാലിൽ നിൽക്കാൻ പ്രാപ്തനാകും. ഒരു താങ്ങിനായി കുട്ടിയാന അമ്മയോട് ചേർന്ന് തന്നെ നിൽക്കും. * ഒരു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ തന്നെ കുട്ടിയാന പരസഹായമില്ലാതെ നിൽക്കാൻ പ്രാപ്തനാകും. കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ അമ്മയുടെ പിറകേ, പതുക്കെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആനക്കൂട്ടത്തിൽ ചേർന്ന് നടക്കാനാകും. * ആനകൾക്ക് ഒരു ജോഡി [[സ്തനങ്ങൾ]] ആണുണ്ടാകുക. മുൻ‌കാലുകളുടെ ഇടയിലാണ് ഇവയുടെ സ്ഥാ‍നം. ജനിച്ചയുടനെ ആനക്കുട്ടിക്ക് മൂന്നടിയോളം(തൊണ്ണൂറ് സെന്റീമീറ്റർ) ഉയരം ഉണ്ടാകും. അമ്മയുടെ മുലക്കണ്ണുകളിൽ എത്താൻ ഈ ഉയരം മതിയാകും. * കുട്ടിയാന വായ കൊണ്ടാണ് മുല കുടിക്കുക, തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ടല്ല, തുമ്പിക്കൈയിലെ മസ്സിലുകൾ ഉറയ്ക്കാത്തതിനാലാണ് ഇത്. മുലകുടിക്കുമ്പോൾ, കുടിക്കാൻ എളുപ്പത്തിനായി സ്വന്തം തുമ്പിക്കൈ നെറ്റിയിൽ വച്ച് വായുടെ മുന്നിലെ പ്രതിബന്ധം ഒഴിവാക്കും. * കുട്ടിയാനകൾ കുറച്ച് മിനുറ്റുകൾ മാത്രമേ തുടർച്ചയായി മുലകുടിക്കുകയുള്ളൂ. എന്നാൽ ഇങ്ങനെ ദിവസത്തിൽ പല തവണ കുട്ടിയാന മുലകുടിക്കും. ഒരു ദിവസം പതിനൊന്ന് ലിറ്റർ (3 ഗാലൻ) പാൽ വരെ കുടിക്കും. * രണ്ടു വർഷത്തേക്കോ അതിനും മുകളിലേക്കോ ഈ മുലകുടി തുടരും. അമ്മ ആന മുലയൂട്ടൽ നിർത്തുക പാലിന്റെ അളവ് കുറയുമ്പോഴോ കൂട്ടത്തിൽ മറ്റ് കുട്ടിയാനകൾ വരുമ്പോഴോ ആയിരിക്കും. * കുട്ടിയാനകൾ മുതിർന്നവരെ കണ്ടു പഠിക്കുകയാണു ചെയ്യുക. [[ജന്മവാസന]] ആനകൾക്ക് കുറവായിരിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന്, സ്വന്തം തുമ്പിക്കൈ ആന ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിക്കുന്നത് മുതിർന്ന ആനകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് കണ്ടിട്ടാണ്. * തുമ്പിക്കൈ വരുതിയിലാക്കുന്ന വിദ്യ പഠിക്കാൻ ആനകൾ മാസങ്ങൾ എടുക്കും. ആന തലകുലുക്കുമ്പോൾ തുമ്പൈക്കൈ അനങ്ങുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ചാൽ ആന തുമ്പികൈ ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിച്ചോ എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. തുമ്പിക്കൈയിലെ മസ്സിലുകൾ ഉറച്ചില്ലെങ്കിൽ ആന തലയാട്ടുമ്പോൾ, തുമ്പൈക്കൈ തൂക്കിയിട്ട വസ്ത്രം കാറ്റത്താടുന്നത് പോലെ ആടും. കൂട്ടത്തിലെ പാൽചുരയുള്ള അമ്മമാർ സ്വന്തം കുഞ്ഞിനെയും മറ്റുകുട്ടികളേയും മുലയൂട്ടും.ഒന്പതു വയസ്സായിടും മുലകുടി മാറാത്ത കുട്ടികളുണ്ടെന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name=" elephant"/> ==== കുട്ടിയാനകൾ ==== കുട്ടികളെ മുലയൂട്ടുന്നതും വളർത്തുന്നതുമായി വളരെയധികം ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നു ആനകളുടെ സാമൂഹികജീവിതം. പതിമൂന്ന് വയസ്സാകുന്നതോട് കൂടി പിടിയാനകൾ ശാരീരികമായി ബന്ധപ്പെടാൻ തയ്യാറാവുകയും, ആകർഷണീയമായ ഒരു കൊമ്പനാനയെ തിരയുകയും ചെയ്യും. പിടിയാനകൾ ആരോഗ്യം കൂടിയതും, വലിപ്പം കൂടിയതും, അതിലുമുപരി പ്രായം കൂടിയതുമായ കൊമ്പനാനകളുമായാണ് ഇണചേരാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുക. ഇത് സ്വന്തം കുട്ടി, കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കാനുള്ള സാധ്യത‍ കൂട്ടുമെന്ന് ആനകൾ കരുതുന്നു. ഇരുപത്തി രണ്ട് മാസത്തെ ഗർഭകാലത്തിനു ശേഷം, പിടിയാന ഇരുന്നൂറ്റി അൻപത് പൗണ്ട് ഭാരവും രണ്ടര അടി ഉയരവും ഉള്ള ആനക്കുട്ടിയെ പ്രസവിക്കും. ആനകളുടെ കുട്ടിക്കാലം വളരെ കൂടുതലാണ്. ഈ കുട്ടിക്കാലം കഴിഞ്ഞും ജീവിക്കാനുള്ള സാധ്യത ആനകൾക്ക് മറ്റ് മൃഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കുറവാണ്. അതിനാൽ, അവർക്ക് അവർ പഠിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാൻ മുതിർന്നവരെ ആശ്രയിച്ചേ മതിയാകൂ. മുതിർന്നവരുടെ അറിവും വിവരവും കൈമാറി കിട്ടുന്നത് ആനയുടെ അതിജീവനത്തിന് സഹായകരമാകുന്നു. ഇന്ന് മനുഷ്യർ വനം കയ്യേറ്റവും, ആനകളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുന്നതും കാരണം ആനകൾ ചെറുപ്പത്തിലേ കൊല്ലപ്പെടുന്നതിനാൽ കുട്ടിയാനകൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട മേൽപ്പറഞ്ഞ പഠനം കിട്ടാതാവുന്ന ഒരു സ്ഥിതിവിശേഷമാണുള്ളത്. കുട്ടിയാനകളെ പരിപാലിക്കാൻ ആനക്കുടുംബത്തിലെ എല്ലാ പിടിയാനകളും ഒത്ത് ചേരും. ആനക്കൂട്ടത്തിലെ എല്ലാ ആനകളും ബന്ധുക്കളായതിനാൽ ആനയെ പരിപാലിക്കാൻ [[baby-sitter|ആയകളുടെ]] ഒരു കുറവും ഉണ്ടാകാറില്ല. പൊതുവേ പറഞ്ഞാൽ, പുതുതായി വന്ന അംഗം ഈ കൂട്ടത്തിന്റെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായിരിക്കും. ജനിച്ചയുടെനെ മുതിർന്ന ആനകൾ കുട്ടിയാനയുടെ ചുറ്റുംകൂടി അതിനെ തങ്ങളുടെ തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ട് തൊട്ടും തലോടിയും സ്നേഹമറിയിക്കും. ജനിച്ചയുടെനേയുള്ള കുട്ടിയാനകൾക്ക് കണ്ണ് കാണില്ലെന്നതിനാൽ തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ട് തൊട്ടാണ് തനിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ലോകം ഈ ആന മനസ്സിലാക്കുക. ==== വളർത്തമ്മമാർ ==== [[പ്രമാണം:മദഗ്രന്ഥി.jpg|thumb|left| ആനയുടെ മദഗ്രന്ഥി]] കുട്ടി ജനിച്ച് കുറേക്കാലത്തിന് ശേഷം അമ്മയ്ക്ക് കുട്ടിയെ പരിപാലിക്കാനുള്ള താത്പര്യം കുറഞ്ഞ് വരികയും, കുട്ടികളെ മുഴുവൻ സമയം പരിപാലിക്കാനായി കൂട്ടത്തിലെ മറ്റ്ചില ആനകളെ ചുമതലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും. സിന്തിയ മോസ് എന്ന പ്രശസ്തയായ ഗവേഷക പറയുന്നത് ഈ വളർത്തമ്മമാർ ആനക്കുട്ടിപരിപാലനത്തിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും സഹായിക്കും എന്നാണ്.{{cn}}ആനക്കൂട്ടം സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ‍, ഇവർ ഈ കുട്ടിയാനയുടെ കൂടെ നടന്ന്, ഈ ആനകൾ എവിടെയെങ്കിലും കുടുങ്ങിയാലോ ചളിയിൽ പൂണ്ട് പോയാലോ അവയെ സഹായിക്കും. എത്ര വളർത്തമ്മമാർ ഈ കുട്ടിക്ക് ഉണ്ടാകുന്നുവോ അത്രകണ്ട് അധികസമയം അമ്മയ്ക്ക് ഭക്ഷണം തേടാൻ കൂടുതലായി കിട്ടും. കുട്ടിക്ക് പാൽ കൊടുക്കുവാനായി ആനകൾ ഭക്ഷണം കൂടുതലായി കഴിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ എത്ര കൂടുതൽ വളർത്തമ്മമാരുണ്ടോ അത്ര കൂടുതലായിരിക്കും ഈ കുട്ടിയാന ജീവിക്കാനുള്ള സാധ്യതകൾ. == മദപ്പാട് == <!--"ഇന്ത്യയിൽ മദപ്പാടുള്ള സമയത്ത് നാട്ടാനകളെ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും നൽകാതെ ദിവസങ്ങളോളം കെട്ടിയിടും. കുറേ കഴിയുമ്പോൾ മദപ്പാട് നിൽക്കും." it is a wrong statement here in kerala we are giving special care, food, water, fruits and medicine to eliphants in musth time --> തലയുടെ ഇരുവശത്തും ചെവിയ്ക്കും കണ്ണിനും ഇടയിലുള്ള '''കന്നപ്രദേശ'''ത്തെ '''കന്നക്കുഴി'''യിലെ തൊലിക്കടിയിലാണ് മദഗ്രന്ഥി (musth gland).ഇതിൽ നിന്നുള്ള നാളി കന്നപ്രദേശത്തെ '''കന്നത്തുള'''യിലൂടെ പുറത്തേക്ക് തുറക്കുന്നു.<ref name=" book 4"/> മുതിർന്ന കൊമ്പനാനകൾ കൊല്ലത്തിലൊരിക്കലായി മദപ്പാട് എന്ന ഒരു അവസ്ഥയിലെത്തുന്നു. വളരെ ഉത്തേജിതമായ അല്ലെങ്കിൽ ദേഷ്യം പിടിച്ച മട്ടിലുള്ള പെരുമാറ്റവും തലയുടെ വശത്തുള്ള ഗ്രന്ഥിയിൽ നിന്ന് വരുന്ന കട്ടിയുള്ള ടാർ പോലെയുള്ള ഒരു ദ്രാവകത്തിന്റെ ഒഴുക്കുമാണ് മദപ്പാടിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ. ലൈംഗികമായ ഉത്തേജനവും തന്റെ മേൽക്കോയ്മ തെളിയിക്കാനുമുള്ള ശ്രമവും ആണ് ഈ മദപ്പാട് ഉണ്ടാകാനുള്ള കാരണം. {{Fact}}മദമിളകിയ ആന, നാട്ടാനയായാലും കാട്ടാനയായാലും മനുഷ്യർക്ക് വളരെ അപകടകാരിയാണ്. ഇന്ത്യയിൽ മദപ്പാടുള്ള സമയത്ത് നാട്ടാനകളെ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും നൽകാതെ ദിവസങ്ങളോളം കെട്ടിയിടും. കുറേ കഴിയുമ്പോൾ മദപ്പാട് നിൽക്കും. മദപ്പാട് സമയത്ത് ആനകളിൽ [[reproductive hormone|പ്രത്യുത്പാദന ഹോർമോണുകൾ]] വളരെയധികം ഉണ്ടാകുന്നു. [[Testosterone|ടെസ്റ്റ്രോസ്റ്റെറോൺ]] നില എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ സമയത്ത് സാധാരണ ആനകൾക്കുണ്ടാകുന്നതിനേക്കാളും അറുപത് ഇരട്ടി ഹോർമോണുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. എങ്കിലും ഈ ഹോർമോണുകൾ കൂടുന്നതാണോ മദപ്പാടുണ്ടാക്കുന്ന ഒരേയൊരു കാരണം എന്നത് ഇന്നും തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇത് പഠിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഈ സമയത്ത് ആനകൾ വളരെ അപകടകാരികളാണെന്നതും മനുഷ്യരെ കൊന്നൊടുക്കാൻ സാധ്യത വളരെക്കൂടുതൽ ആണെന്നതും കാരണം ഫലവത്താവാറില്ല. [[പ്രമാണം:മദപ്പാടിൽ നിൽക്കുന്ന ആന.JPG|thumb|250px|left|[[ചിറക്കടവ്‌ ശ്രീമഹാദേവക്ഷേത്രം|ചിറക്കടവ് ദേവസ്വത്തിന്റെ]] നീലകണ്ഠൻ എന്ന ആന മദപ്പാടിൽ നിൽക്കെ ചങ്ങല വലിച്ചുപൊട്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.]] പിടിയാനകളുടെ [[ആർത്തവം|ആർത്തവചക്രം]] സ്ഥിരമായി ഒരു സമയത്ത് വരണമെന്നില്ല എന്നതിനാൽ മദം ലൈംഗികത്വര മൂലം ഉണ്ടാകുന്നതാണെന്നും വിശ്വസിക്കുക വയ്യ. കൂടാതെ മദമിളകിയ കൊമ്പനാനകൾ പിടിയാനകൾക്ക് ഇണചേരാനുള്ള സമയമാണോ അല്ലയോ എന്ന് നോക്കാതെ തന്നെ അവരെ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്. ഇംഗ്ലീഷിൽ മദപ്പാടിന് ‘മസ്ത്’ എന്നാണ് പറയുക. [[ഉറുദു]]വിലെ ‘മസ്റ്റ്’ എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് (‘മത്ത് പിടിച്ച’എന്നർത്ഥമുള്ള ഒരു [[പേർഷ്യൻ]] വാക്കിൽ നിന്ന്) ഹിന്ദിയിൽ എത്തിയ മസ്ത് എന്ന് വാക്കാണിതിന്റെ ഉത്ഭവം. <ref> [http://www.upali.ch/musth_en.html മദപ്പാടിനെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങൾ] </ref> [[Five (TV)|ചാനൽ 5]] എന്ന [[ബ്രിട്ടീഷ്]] [[ടെലിവിഷൻ പരിപാടി]] "The Dark Side of Elephants" (മാർച്ച് 20, 2006) ഇങ്ങനെ പറയുകയുണ്ടായി. * മദഗ്രന്ഥികൾ നീരു വച്ച് വീർക്കുന്നത് കാരണം ആ ഗ്രന്ഥി ആനയുടെ കണ്ണുകളിൽ സമ്മർദം ഉണ്ടാക്കുകയും അത് ആനയ്ക്ക് കഠിനമായ പല്ലുവേദന പോലത്തെ വല്ലാത്ത വേദന ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ വേദന കാരണം ആനകൾ തങ്ങളുടെ കൊമ്പുകൾ മണ്ണിൽ കുത്തിയിറക്കാൻ ശ്രമിക്കും. * മദം പൊട്ടിയൊലിക്കുന്ന നീരിൽ [[ketone|കെറ്റോണും]] [[aldehyde|ആൽഡെഹൈഡും]] ആണ് മുഖ്യമായും ഉണ്ടാകുക. ഇതിന് വളരെ മോശമായ കയ്പ്പ് രുചിയാണുള്ളത്. == ഒറ്റയാൻ == {{പ്രലേ|ഒറ്റയാൻ}} ആന ഒരു സമൂഹജീവിയാണ്. കുട്ടി ആനകളും, , പിടിയാനകളുമായി കൂട്ടമായി ജീവിക്കുന്ന ഇവ ആൺ ആനകളെ പ്രായപൂർത്തിയാവുന്നതോടെ സ്വന്തം കൂട്ടത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കുന്നു. കാരണം കൂട്ടത്തിലെ പിടിയാനകളുമായി ഇണചേരാതിരിക്കുവാനാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്, ഒരേ കൂട്ടത്തിലുളള പിടിയാനകളുമായി ഇണചേരുന്നപക്ഷം വൈകല്യമുളള കുട്ടികൾ ഉണ്ടാകാനുളള സാധ്യത ഉളളതിനാലാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്. കൂട്ടത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കപ്പെട്ട ആന അടുത്ത കൂട്ടത്തിലേയ്ക്ക് കയറിപ്പറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അത് അത്ര എളുപ്പമല്ല. ആ കൂട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൊമ്പനെ തോല്പിച്ചാൽ മാത്രമേ ആ കൂട്ടത്തിലേയ്ക്ക് കയറിപ്പറ്റാൻ കഴിയുകയുളളൂ. അങ്ങനെ തോൽവിയും, അവഗണനും സഹിക്കവയ്യാതെ അക്രമാസക്തനായി കാണുന്നതെല്ലാം നശിപ്പിച്ച് മുന്നേറി നഷ്ടപ്പെട്ട ആത്മവിശ്വാസം വീണ്ടെടുത്ത് അടുത്ത കൂട്ടത്തിലെ കൊമ്പനെ തോല്പിച്ച് ആ കൂട്ടത്തിൽ ചേർന്ന് ജീവിക്കുന്നു. [[File:കാട്ടാന 02.jpg|thumb|ഒറ്റയാൻ]] കൂട്ടം കൂടി നടക്കാതെ ഒറ്റയ്ക്ക് നടക്കുകയും, പ്രകോപിതനാകാനുള്ള വാസന സാധാരണയിൽ കൂടുതൽ കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കൊമ്പനാനയെയാണ് ഒറ്റയാൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷിൽ ഈ ആനയെ '''Rogue elephant''' എന്ന് വിളിക്കും. '''ഹൊറ അളിയ''' എന്ന [[സിംഹള]] വാക്കിന്റെ പദാനുപദ തർജ്ജമയാണ് ഈ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്ക്. ഒറ്റയാൻ ആനകൾ മനുഷ്യരെ ചവിട്ടിക്കൊല്ലുന്ന സംഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. <ref>[http://www.manoramaonline.com/news/just-in/2017/06/02/elephant-attacked-a-family-four-died.html Coimbatore Elephant Attack]</ref> == ആനപിടുത്തവും പരിപാലനവും == കാട്ടാനകളെ പിടിക്കുന്നതും പരിശീലിപ്പിച്ച് പരിപാലിക്കുന്നതുമാണ്‌ '''ആനപിടുത്തം''' കൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്നത്. കാട്ടിൽ ഒറ്റക്കോ കൂട്ടാമായോ അലയുന്ന ആനകളെ മനുഷ്യൻ അവന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പിടിക്കാറുണ്ട്. സാധാരണയായി ആനകളെ ഒറ്റക്കു പിടിക്കുന്നത് ആനത്താരകൾക്കടുത്ത് കാണാക്കുഴികൾ ഉണ്ടാക്കിയാണ്‌. വനത്തിലെ അനുയോജ്യമായ എതെങ്കിലും ഒരു സ്ഥലത്ത് ഒരു വലിയ കുഴി കുഴിക്കുന്നു. '''വാരിക്കുഴി''' എന്നാണ്‌ ഇതറിയപ്പെടുന്നത്. പിന്നീട് ഇലകളും, കമ്പുകളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് ഈ കുഴിയുടെ ഉപരിതലം മാത്രം മൂടും. ആനകൾ എന്നും സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴികളുടെ ഓരത്തായിരിക്കും ഇത്തരം കുഴികൾ കുഴിക്കുക. ആനകൾ വരുമ്പോൾ അത് ഈ കുഴിയിൽ വീഴുന്നു. ആനയെ പിന്നീട് മനുഷ്യൻ നാട്ടാനകളുടെ കൂടി സഹായത്താൽ കുഴിയിൽ നിന്നും കരയിലേക്ക് കയറ്റുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ സഹായിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രത്യേക പരിശീലം നേടിയ നാട്ടാനയെ '''താപ്പാന''' എന്നു വിളിക്കും. പിന്നീട് പിടിക്കപ്പെട്ട ആനയെ മരക്കൂടുകൾക്കുള്ളിൽ തളക്കുന്നു. ഏതാനും ദിവസങ്ങൾ ഇങ്ങനെ ഇടും. അതിനു ശേഷം അതിനെ മെരുക്കിയെടുക്കുന്നു. കൊട്ടും കുരവയും തീവെട്ടിയും പറയടിയുമായി ആളുകൾ സംഘം ചേർന്ന് കാട്ടിൽ ആനത്താരകളിൽ കയറി ആനകളെ ബഹളം വച്ച് ഓടിക്കുകയും കൂട്ടത്തിൽ പലതിനേയും വഴിതെറ്റിച്ച് കാട്ടിലെവിടെയെങ്കിലും മുൻ കൂട്ടി തയ്യാറാക്കിയ ബലമേറിയ മരക്കൂടുകളിൽ കൂട്ടമായി എത്തിച്ച് കൂടിന്റെ വാതിലടച്ച് ബന്ധിച്ചശേഷം മെരുക്കിയെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമ്പ്രദായം [[1950]] കൾ വരെ മൈസൂർ വനങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. '''ഖെദ്ദ''' എന്നാണ്‌ ഇതിനു പറഞ്ഞിരുന്നത്. ‌ === ആനയെ ഇണക്കൽ === {{Main|ആനയെ മെരുക്കൽ}} ആനയെ മെരുക്കിയെടുക്കൽ മാസങ്ങൾ നീണ്ടതും അതിക്രൂരവുമായ പ്രവൃത്തിയാണ്‌. എന്നാൽ അവ ഒരിക്കലും ഒരു ഇണങ്ങിയ മൃഗമാവുന്നില്ല, മറിച്ച് ചങ്ങലയിൽ ഏതു സമയവും ബന്ധിതനായതിനാൽ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളില്ലാതെ വേഗത്തിൽ നടക്കാനോ ഓടാനോ വയ്യാത്തതിനാൽ ഇണങ്ങിയതായി തോന്നുന്നത് മാത്രമാണ്. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[കോന്നി]] ആനപിടുത്തത്തിനും ആനമെരുക്കലിനും പ്രസിദ്ധമാണ്. ആനയെ മെരുക്കി പാപ്പാന് കീഴിലാക്കുന്നതിനെ '''[[കെട്ടിയഴിക്കൽ|ആനയെ മെരുക്കൽ]]''' എന്നു പറയുന്നു. ഒരു പാപ്പാൻ മാറി മറ്റൊരു പാപ്പാൻ വരുമ്പോൾ ഇത് ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നു<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1183|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 734|date = 2012 മാർച്ച് 19|accessdate = 2013 മെയ് 05|language = മലയാളം}}</ref>. [[പ്രമാണം:Elephant bathe.JPG|thumb|left|200px|വേനൽക്കാലത്ത് ആനകളുടെ ശരീരത്തിന്റെ താപനില ഉയരാതെ നോക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു കാക്കക്കുളിക്കുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്‌ ഈ ആന]] [[സിന്ധു നദീതടസംസ്കാരം|സിന്ധു നദിതട സംസ്കാര]] കാലഘട്ടത്തിൽ കാണപ്പെട്ട മുദ്രകൾ കാണിക്കുന്നത് പുരാതന ഭാരതത്തിലാണ് ആനകളെ ആ‍ദ്യം മെരുക്കി വളർത്ത് മൃഗമാക്കിയതെന്നാണ്. <ref>{{cite news|title =ആനയെപ്പറ്റി ആമുഖം- ഉണ്ണിനമ്പൂതിരി|url =http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentType=EDITORIAL&programId=1073753695&articleType=Festival&contentId=2161976&BV_ID=@@@|publisher =[[മലയാള മനോരമ]] ഓൺലൈൻ|date =2007-04-10|accessdate =2007-04-10|language =മലയാളം|archive-date =2007-04-06|archive-url =https://web.archive.org/web/20070406184522/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentType=EDITORIAL&programId=1073753695&articleType=Festival&contentId=2161976&BV_ID=@@@|url-status =dead}}</ref> ''[[മദപ്പാട്]]'' കാലത്ത് ആനകളെ നിയന്തിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്ന് മാത്രമല്ല അപകടകരവുമാണ്. അതിനാൽ മനുഷ്യർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ആനകൾ അധികവും പിടിയാനകളായിരുന്നു. പക്ഷേ പിടിയാനകൾ കൊമ്പനാനകളെക്കണ്ടാൽ തിരിഞ്ഞോടുമെന്നതിനാൽ യുദ്ധങ്ങളിൽ കൊമ്പനാനകളെയാണ് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടായിരുന്നത്. കാട്ടാനകളെ കാട്ടിൽ നിന്ന് പിടിച്ച് മെരുക്കിയെടുക്കുന്നതാണ് നാട്ടാനയ്ക്കുണ്ടാകുന്ന കുട്ടിയെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിലും ലാഭകരം. (ഇതും കാണുക [[Elephant "Crushing"|elephant "crushing"]]). ആഫ്രിക്കൻ ആനകളെ മെരുക്കാൻ പറ്റില്ലെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പക്ഷേ ചിലർ ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ [[പാപ്പാൻ|പാപ്പാന്മാരെ]] [[ശ്രീലങ്ക]]യിൽ നിന്ന് ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി മെരുക്കാൻ ശ്രമിച്ച് വിജയിച്ചിരുന്നു. [[ബോട്ട്സ്വാന|ബോട്ട്സ്വാനയിൽ]] [[Uttum Corea|ഉട്ടും കൊറിയ]] ആഫ്രിക്കൻ ആനകളേയും [[Gaborone|ഗാബോറോണിന്]] അടുത്തുള്ള മെരുക്കിയെടുത്ത പല കുട്ടിയാനകളേയും നോക്കുന്ന ജോലി ചെയ്യുന്നു. ഏഷ്യൻ ആനകളേക്കാൾ ശുണ്ഠി കൂടുതലാണ് ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്ക്, എന്നാൽ അനുസരിപ്പിക്കാൻ കൂടുതൽ എളുപ്പം ആഫ്രിക്കന്മാരെയാണ്. പെട്ടെന്ന് ശുണ്ഠിപിടിക്കുന്ന പ്രകൃതമായതിനാൽ ആഫ്രിക്കൻ ആനകളെ മെരുക്കുന്ന് രീതി ഏഷ്യൻ ആനകളെ മെരുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. മാത്രവുമല്ല ഇവയെ ചെറുപ്പം മുതൽ പരിശീലിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട് എന്നതിനാൽ കൊറീയ അനാഥരായ കുട്ടിയാനകളെയാണ് പരിശീലിപ്പിച്ചത്. ആഫ്രിക്കൻ ആനകളെ ഇപ്പോൾ സഫാരികൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഇത് കൂടാതെ, കൊറീയയുടെ ആനകളെ‍ വിനോദസഞ്ചാരികളെ രസിപ്പിക്കാനും തടിപിടിക്കാനും ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. [[പ്രമാണം:Elephant fort.JPG|thumb|200px| ഗുരുവായൂരിനടുത്തുള്ള പുന്നത്തൂർ ആനക്കോട്ടയിൽ നിന്ന് ഒരു ദൃശ്യം]] ആനകൾ [[മൃഗശാല]]കളിലും [[ദേശീയോദ്യാനം|ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിലും]] പ്രദർശിപ്പിച്ചുവരുന്നു. മൃഗശാലകളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത് വിവാദമായിട്ടുമുണ്ട്. മൃഗസംരക്ഷണപ്രവർത്തകർ പറയുന്നത് മൃഗശാ‍ലകളിലെ ആനകൾ "ശാരീരികമായ പീഡനങ്ങളും, സാമൂഹികജീവിതത്തിന്റെ നഷ്ടപ്പെടലും, വികാരപരമായ നഷ്ടപ്പെടലും, പ്രായം തികയാതെയുള്ള മരണങ്ങളും സഹിക്കേണ്ടി വരുന്നു" എന്നാണ്. [http://www.savewildelephants.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061022203620/http://www.savewildelephants.com/ |date=2006-10-22 }} എന്നാൽ മൃഗശാല അധികൃതർ എതിർവാദം ഉന്നയിക്കുന്നത് ആ‍നകളെ പരിപാലിക്കുന്നതിന്റെ എല്ലാ മാനദണ്ഡങ്ങളും കർശനമായി പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ആനകളുടെ ചുരുങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളായ ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലപരിമിതി, കൂട്ടിന്റെ രുപകൽപ്പന, പോഷകാഹാരം, പ്രജനനം, വൈദ്യസഹായം എന്നിവയെല്ലാം ഉറപ്പ് വരുത്തുണ്ടെന്നുമാണ്. === ഉത്സവങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Thrissur Pooram 2011 DSCN3133.JPG|thumb|left|200px| പ്രസിദ്ധമായ തൃശ്ശൂർ പൂരം, നിരവധി ആനകളെ ഒരുമിച്ച് എഴുന്നളിച്ചിരിക്കുന്നു]] മനുഷ്യനുമായി ഇണങ്ങിയ നാട്ടാനകളെ ഉത്സവങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ആനകളെ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുള്ള നിരവധി ഉത്സവങ്ങൾ പ്രസിദ്ധമാണ്. കേരളത്തിലെ ഉത്സവങ്ങളിൽ ആനകളെ പങ്കെടുപ്പിക്കുന്നതിന്റെ തെളിവുകളിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളത് ക്രി.വ. 583-ലെ ആറാട്ടുപുഴ പൂരത്തിന്റെ വിവരണം മുതൽ ലഭ്യമാണ്.<ref name="janmabhumidaily-ക">{{cite_news|url=http://www.janmabhumidaily.com/news407657|archiveurl=|archivedate=|title=ഉത്സവങ്ങളുടെയും ആനകളുടെയും ചരിത്രം കേരളത്തിൽ|work=janmabhumidaily.com|date=April 26, 2016|accessdate=April 26, 2016}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===മനുഷ്യർ ആനകൾക്ക് ഏൽപ്പിക്കുന്ന ഉപദ്രവങ്ങൾ=== {{Main|മനുഷ്യർ ആനകൾക്ക് ഏൽപ്പിക്കുന്ന ഉപദ്രവങ്ങൾ}} മെരുക്കാനായും ജോലിചെയ്യിക്കാനായും ആഡംബരങ്ങൾക്കായും എല്ലാം ഉപയോഗിക്കുന്ന ആനകളെ അവയുടെ സ്വാഭാവികമായ ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ നിന്നും മാറ്റുന്ന മനുഷ്യൻ അതിക്രൂരമായി പീഡനങ്ങൾ എൽപ്പിക്കാറുണ്ട്. == ആനപ്പാവ് /ആനചികിത്സ == ആനപരിചരണം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പദം. ആനചികിത്സ, ആനയെ കൊണ്ടുനടക്കൽ, മെരുക്കൽ, മർമ്മങ്ങൾ, നിയന്ത്രണം എന്നിവയെല്ലാം അതിൽ ഉൾപ്പെടും. അടുത്തകാലത്ത് പ്രശസ്തമജീഷ്യൻ [[വാഴക്കുന്നം നമ്പൂതിരി|വാഴക്കുന്നം നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരി]], [[പൂമുള്ളി നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ചെറുളപ്പുറത്ത് നമ്പൂതിരി എന്നിവർ ആനപ്പാവിൽ പ്രഗല്ഭരായിരുന്നതായി അറിയുന്നു. === ഹസ്ത്യായുർവേദം അഥവാ പാലകാപ്യം === ആന ചികിത്സ എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പാലകാപ്യമുനി എഴുതിയ ഗ്രന്ഥം.<ref>ഹ്സ്ത്യായുർവേദം പ്രസാധകർ -പൂർണ്ണാനന്ദ പബ്ലിക്കേഷൻ പൂന 1906</ref> ഉത്പത്തിസ്ഥാനം, മഹാരോഗസ്ഥാനം, ശല്യരോഗസ്ഥാനം ഉത്തരസ്ഥാനം എന്നിങ്ങനെ നാലു സ്ഥാനങ്ങൾ. വളരെ വിശദമായി ഗജോത്പത്തി, ഗജലക്ഷണം, രോഗനിദാനം രോഗലക്ഷണം,തുടങ്ങി ആനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യായുർവ്വേദം അഥവാ ചരകസംഹിത എഴുതിയ [[ചരകൻ]] മനുഷ്യശരീരത്തെ ക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചതിലധികം [[പാലകാപ്യൻ]] ആനയുടെ രോഗങ്ങളെയും ചികിത്സയെ ക്കുറിച്ചും പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് പാലകാപ്യത്തെ ക്കുറിച്ച് പഠിച്ചവർ പറയുന്നു. 171 അദ്ധ്യായങ്ങളും 12000 ശ്ലോകങ്ങളുമുള്ള പാലകാപ്യത്തിന്റെ 160 അദ്ധ്യായങ്ങളും 8000 ശ്ലോകങ്ങളും മാത്രമെ കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടുള്ളു.<ref name="vns1"> അല്പം ആനക്കാര്യം- എൻ. ജയകൃഷ്ണൻ, ജനപഥം മാസിക </ref> == മാതംഗലീല == {{main|മാതംഗലീല}} ആനയുടെ ഉത്പത്തിവിവരങ്ങളും ഗജചികിത്സാക്രമങ്ങളും മറ്റും അടങ്ങിയ ഒരു സംസ്കൃത ഗ്രന്ഥമാണ് മാതംഗലീല. തിരുമംഗലത്ത് നീലകണ്ഠൻ എന്ന ആളാണ് മാതംഗലീല എഴുതിയത്. ഗജലക്ഷണം, ഗജവിഭജനം, ചികിത്സ എന്നിവ ഇതിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. [[വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ]] ഈ കൃതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>മാതംഗലീല- വള്ളത്തോൾ പ്രകാശനം, ചെറുതുരുത്തി</ref> {{wide image|Elephants at punnathoor kotta Guruvayur.jpg|900px|ഗുരുവായൂരിനടുത്തുള്ള പുന്നത്തൂർ ആനക്കോട്ടയിൽ നിന്ന് ഒരു ദൃശ്യം'}} === ഉത്തമഗജലക്ഷണം === മാതംഗലീലയിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: {{ഉദ്ധരണി|<poem> വിംശത്യാ നഖസംഖ്യായാഞ്ചിതപദഃ സ്ഫാരോന്നതിഃ കുംഭയോഃ- രച്ഛിദ്രഞ്ചമലരക്തകർണയുഗള സുശ്ലഷ്ണകേശകരിഃ സവ്യാത്യുന്നതമൌക്തികദ്യുതിരദഃ സമ്പൂർണകുക്ഷിഃ ക്രമ- സ്ഥൂലജ്വായതചാരുബാലാധികാരഃ പൂഗീഫലസ്യാമളഃ </poem>|||<ref> {{cite book | first = ചെറുവള്ളി നാരായണൻ നമ്പൂതിരി | authorlink = **** | title = മാതംഗലീല ഗജരക്ഷണശാസ്ത്രം - ചെറുവള്ളി നാരായണൻ നമ്പൂതിരി | publisher = [[ദേവി ബുക്ക്‌ സ്റ്റാൾ]] | year = 2005 |pages = 49 | doi = | isbn = }} </ref>}} === പ്രധാന രോഗങ്ങൾ === * എരണ്ട കെട്ട് * പാദരോഗം * വിരബാധ * ക്ഷയം == പരിസ്ഥിതിക്കുള്ള ഉപകാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Elephant ornaments.jpg|thumb|250px|right|നെറ്റിപ്പട്ടം കെട്ടിയ ആ‍ന]] ആനകളുടെ ഇരതേടൽ ഇപ്രകാരങ്ങളിൽ പ്രകൃതിക്ക് സഹായകരമാണ്:- * ഇലകൾ കഴിക്കാൻ മരങ്ങൾ പിഴുതിടുകയും, ചില്ലകൾ ഒടിച്ചിടുകയും, ആനയുടെ പുറകെ വരുന്ന മാനുകൾ കാട്ടുപോത്ത് പോലുള്ള ചെറിയജീവികൾക്കെല്ലാം ഉപകാരമാകുകയും ചെയ്യുന്നു *വേരുകൾ പറിച്ചെടുക്കുകയും വഴി പുതിയ ചെടികൾ വളരാൻ ആനകൾ സൗകര്യമൊരുക്കുന്നു. ഇത് ആനകൾക്കും മറ്റ് ജീവജാലങ്ങൾക്കും ഭാവിയിൽ സഹായകരമാകും. * ആനകൾ മറ്റ് ജീവികൾക്ക് കടന്ന് ചെല്ലാനാ‍കാത്ത ഇടങ്ങളിലേക്ക് വരെ കടന്ന് ചെന്ന് അങ്ങോട്ടേക്ക് വഴി ഉണ്ടാക്കുന്നു. പല തലമുറകൾ ഈ വഴിയേ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൽ ഇത് എല്ലാവർക്കും ഉപയോഗപ്രദമായ ഒരു പാത ആയി മാറുന്നു. ഇപ്രകാരം ഉള്ള പല പാതകളും മനുഷ്യർ പിന്നീട് റോഡുകളാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. * വരൾച്ചക്കാലത്ത് ആന മണ്ണിൽ കുഴിച്ച് വെള്ളമെടുക്കും. ഇത് ഒരു പക്ഷേ ആ മേഖലയിലെ ആകെയുള്ള ജലസ്രോതസ്സായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. * ആനകളെ മറ്റ് പല ജീവികളും ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ചിതൽ|ചിതലുകൾ]] ആനപ്പിണ്ടം ഭക്ഷിക്കുകയും, ആനപ്പിണ്ടങ്ങളുടെ ചുറ്റും ചിതൽപ്പുറ്റ് ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും. == വംശനാശഭീഷണി == [[പ്രമാണം:മേളം.jpg‎|thumb|കേരളത്തിൽ ആനകളെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ എഴുന്നള്ളിപ്പിനും മറ്റും ധാരാളമായി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു]] [[പ്രമാണം:Kerala Elephant at Festival.JPG|ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌|ഉത്സവത്തിന് എഴുന്നള്ളിച്ചു നിറുത്തിയ ആന]] ഇന്നു ലോകം മുഴുവൻ ആന ഒരു സംരക്ഷിതമൃഗമാണ്. ആനകളെ പിടിക്കുന്നതിനും, വളർത്തുന്നതിനും, [[ആനക്കൊമ്പ്]] പോലെയുള്ള വസ്തുക്കൾ വ്യാപാരം ചെയ്യുന്നതിനും വിലക്കുകൾ നിലവിലുണ്ട്. മനുഷ്യർ വൻ‌തോതിൽ കൊന്നൊടുക്കുന്നത് കാരണം ആനകൾ ഇന്നു വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്. വംശനാശഭീഷണി കാരണം ആനകളെ ഭാവിയിലെ [[ദിനോസർ|ദിനോസറുകൾ]] എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. മുപ്പതുലക്ഷം ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ [[1970]]-ൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്, [[1989]]-ൽ ആറ്‌ ലക്ഷമായും പിന്നീട് 2,00,072 ആയി 2000-ലും ചുരുങ്ങുകയുണ്ടായി. [[2003]]-ൽ ഏകദേശം 40,000-നും 60,000-നും ഇടയിൽ ആണ് ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നതെന്നാണ് കണക്ക് <ref>[http://www.wwf.org.uk/core/wildlife/fs_0000000016.asp WWF-UK: Elephants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060925171003/http://www.wwf.org.uk/core/wildlife/fs_0000000016.asp |date=2006-09-25 }}; [http://www.sheldrickwildlifetrust.org/html/cites.html David Sheldrick Wildlife Trust]; [http://www.iucn.org/en/news/archive/2001_2005/press/afele.pdf IUCN – The World Conservation Union] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060921080945/http://www.iucn.org/en/news/archive/2001_2005/press/afele.pdf |date=2006-09-21 }}</ref>. [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിൽ]] ആനയും മനുഷ്യരും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം കാരണം പ്രതിവർഷം ഏകദേശം നൂറ്റിഅൻപത് ആനകളും നൂറോളം മനുഷ്യരും കൊല്ലപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://nationalzoo.si.edu/ConservationAndScience/ConservationGIS/projects/asian_elephants/conflict.cfm |title=Smithsonian National Zoological Park |access-date=2006-09-21 |archive-date=2008-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080430095559/http://nationalzoo.si.edu/ConservationAndScience/ConservationGIS/projects/asian_elephants/conflict.cfm |url-status=dead }}</ref>. ആനക്കൊമ്പ് കച്ചവടം മൂലമുള്ള വംശനാശ ഭീഷണിയാണ്‌ പ്രധാനം. ആനയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കുറവ്, മനുഷ്യർ കാട്ടിലേക്ക് കയറുന്നത് മൂലം അവരുമായി ഉണ്ടാകുന്ന സംഘർഷങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെടുന്നത് തുടങ്ങിയവയാണ്‌ മറ്റു ഭീഷണികൾ. ആഫ്രിക്കൻ ആനകള് കൊമ്പിനുവേണ്ടിയാണ്‌ കൂടുതലും കൊല്ലപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ മരണത്തിന് മുഖ്യമായും ഹേതുവാകുന്നത് ആവാസവ്യവസ്ഥിതിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കുറവ് ആണ്. {{Ref|Ecosystem}} വലിപ്പം കൂടിയ, കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കുന്ന, പതുക്കെ വളരുന്ന ആനകൾ മറ്റ് മൃഗങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതലായി വേട്ടയാടപ്പെടുന്നു. വേട്ടയാടപ്പെടുമ്പോൾ ഇവയ്ക്ക് വലിപ്പം കാരണം ഒളിക്കാൻ കഴിയില്ല. വലിപ്പം കൂടിയ ആനകളെപ്പോലുള്ള ജീവികൾ കൊല്ലപ്പെടുന്നതോട് കൂടി ചെറിയ സസ്യഭുക്കുകളുടെ എണ്ണം വളരെ കൂടുകയും ഇത് ചെടികളും മരങ്ങളും പുൽവർഗ്ഗങ്ങളും തിന്ന് മുടിക്കുകയും ചെയ്യും. {{Ref|Habitat}} എന്നാൽ ഇങ്ങനെയുള്ള വംശനാശ ഭീഷണികൾ ഒക്കെ ഉണ്ടായിട്ടും, ചില ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ ആനകളുടെ സംഖ്യ കൂടുകയാണ് ചെയ്യുന്നതെന്ന് വാദിക്കുന്നു. തെളിവിനായി ആഫ്രിക്കയിൽ ആനകളുടെ സംഖ്യ കഴിഞ്ഞ പത്ത് വർഷത്തിനിടക്ക് കൂടുകയാണ് ചെയ്തതെന്ന കാനേഷുമാരി അവർ നിരത്തുന്നു. ആഫ്രിക്കയിലെ ബോട്സ്വാനയിൽ ആനകളുടെ സംഖ്യ ക്രമാതീതമായി ഉയർന്നിട്ടാണുള്ളതെന്നും ഈ കാനേഷുമാരി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. <ref> {{cite web | url =http://www.american.edu/TED/elephbot.htm | title =TED Case Studies ELEPHANT POPULATION IN BOTSWANA. ( A case against the complete ban of ivory trade) | accessdate = 2008 | author = | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date = | year = | month = | format = | work = | publisher = | pages = | language = | archiveurl = | archivedate = | quote ="Although in the past Botswana has experienced major population reductions of some species, elephants have been an exception and have been on the increase in northern part of Botswana." }} </ref> ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലുണ്ടായിരുന്നതിൽനിന്ന് പത്തിലൊന്നായി കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആനകളുടെ എണ്ണം കഴിഞ്ഞ വ്യാഴവട്ടക്കാലത്തിനിടയ്ക്ക് അധികം വ്യതിചലിച്ചിട്ടില്ല. ആഫ്രിക്കയിലെ ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ആനകൾ വളരെക്കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ അധികം സ്ഥലങ്ങളും അങ്ങനെയല്ല. [[2002]]-ൽ 4.6 ലക്ഷത്തിനും 5.6 ലക്ഷത്തിനും ഇടയിൽ ആനകൾ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയ ഗവേഷകർ [[1998]]-ൽ 3.6 ലക്ഷത്തിനും 5 ലക്ഷത്തിനും ഇടയിലായിരുന്നു എന്നാണ്‌ കണ്ടെത്തിയത്. അതായത് ആനകളുടെ ജനസംഖ്യ കൂടിയിരിക്കുന്നു. [[2002]]-ൽ നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, നേരത്തേ പഠിച്ചതിനേക്കാൾ വലിയ മേഖല പഠനത്തിന് വിധേയമാക്കിയതുകാരണമാകാം ഈ തെറ്റ് കടന്നുകൂടിയത് എന്നു കരുതുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു കാരണങ്ങളും ഉണ്ടാകാം <ref>{{Cite web |url=http://iucn.org/themes/ssc/sgs/afesg/aed/pdfs/aesr2002.pdf |title=IUCN's African Elephant Status Report 2002, page 17: |access-date=2006-09-22 |archive-date=2009-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205123402/http://iucn.org/themes/ssc/sgs/afesg/aed/pdfs/aesr2002.pdf |url-status=dead }}</ref>. ഈ വളർച്ച ഇപ്പോഴില്ല എന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref>[http://iucn.org/themes/ssc/sgs/afesg/pachy/pachy40.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>http://iucn.org/themes/ssc/sgs/afesg/pachy/pachy40.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060818063650/http://www.iucn.org/themes/ssc/sgs/afesg/pachy/pachy40.html |date=2006-08-18 }}]</ref> ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ വച്ച് ഒരു സമ്പൂർണ്ണ വിവരണം "comprehensive African Elephant Status Report (AESR)" രണ്ടായിരത്തി ആറിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കും എന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. == ജനിതകമാറ്റങ്ങൾ == [[File:കാട്ടാന 04.jpg|thumb|പിടിയാന.]] നിയമപരമായും അല്ലാതെയും കൊന്നൊടുക്കുന്നത് മൂലം ആനകളിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ വരെ ഇടയാകുന്നുണ്ട്. ആഫ്രിക്കൻ ആനക്കൊമ്പ് വേട്ടക്കാർ കൊമ്പുള്ള ആനകളെ മാത്രം കൊന്നൊടുക്കിയതു മൂലം കൊമ്പില്ലാത്ത ആനകളുടെ എണ്ണത്തിൽ വർദ്ധനയുണ്ടായി. ഇത് പിടിയാനകൾക്ക് ഇണചേരാൻ കൊമ്പില്ലാത്ത ആനകൾ മാത്രം ലഭ്യമായ ഒരു അവസ്ഥ ഉണ്ടാക്കി. ഇങ്ങനെ കൊമ്പില്ലാത്ത ആനകളുടെ ജീനുകൾ മാത്രം കൈമാറിപ്പോകുന്നത് കാരണം പുതുതായി ജനിക്കുന്ന ആണാനകൾക്കും കൊമ്പുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതൾ വളരെ കുറഞ്ഞു. [[1930]]-ൽ വെറും ഒരു ശതമാനം മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഈ വിഭാഗം ഇപ്പോൾ മുപ്പത് ശതമാനത്തോളമായി ഉയർന്നു. ഈ സ്ഥിതിവിശേഷം തുടരുകയാണെങ്കിൽ കൊമ്പ് ഇല്ലാത്ത ആനകൾ മാത്രം ബാക്കി വരുന്ന ഒരു അവസ്ഥ ഉണ്ടാകും. ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടുണ്ടാകേണ്ട ഒരു മാറ്റമാണ് ഇങ്ങനെ മനുഷ്യർ ഇടപെടൽ മൂലം വളരെ പെട്ടെന്ന് സംഭവിക്കുന്നത്. കൊമ്പില്ലാത്ത ആനകൾ പരിസ്ഥിതിക്കും ആനകൾക്ക് തന്നെയും ഉണ്ടാക്കാൻ പോകുന്ന സ്വാധീനം ഭയങ്കരമായിരിക്കും{{തെളിവ്}}. ആനകൾ മണ്ണിൽ പലതും കുഴിച്ചെടുക്കാനും, ചെടികൾ പറിച്ചെറിയാനും, ഇണചേരാനുള്ള അവകാശത്തിനായി വഴക്കിടുമ്പോൾ കോർക്കാനും ഒക്കെ കൊമ്പ് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. കൊമ്പില്ലാതെ വരുന്ന ഒരു അവസ്ഥയിൽ ആനകളുടെ സ്വഭാവം തന്നെ വളരെയധികം മാറിപ്പോകും.<ref>[http://www.mail-archive.com/fact@tlk-lists.com/msg00030.html The Learning Kingdom]</ref> == ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Tanzanian Elephant.jpg|thumb|right|200px| [[Ngorongoro|ഗോറൻ‌ഗോറോ ക്രാറ്റർ]], [[ടാൻസാനിയ]]യിലുള്ള ഒരാന.]] ആനകൾക്കായി ഒരു ദേശീയോദ്യാനം തയ്യാറാക്കുന്നതിന് തടസ്സങ്ങൾ ഒരുപാടുണ്ട്. ഉദാഹരണമായി, ആനകൾ വളരെ വിശാലമായ ഭൂപ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്നവരാണ്, ഇവരെ‍ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ അതിരുകൾക്കുള്ളിൽ തളച്ചിടാനാകില്ല. എങ്കിലും മിക്ക ഉദ്യാനങ്ങൾക്കും മനുഷ്യനിർമ്മിതമായ അതിരുകളാണ് (രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തി) ഉണ്ടാകുക. അതിർത്തിയിൽ ഒരു മതിൽ ഉയർത്തിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ‍, അധിക മൃഗങ്ങളും അവയുടെ ശൈത്യകാല മേച്ചിൽപ്പുറങ്ങളിൽ നിന്നും വസന്തകാല പാലൂട്ടൽമേഖലകളിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായും അകന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ പല മൃഗങ്ങളും മരിച്ചു. എന്നാൽ ആനകളെപ്പോലെ മറ്റ് ചില മൃഗങ്ങൾ ഈ വേലികളെ ചവുട്ടി മെതിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. കൃഷി നശിപ്പിക്കുന്ന മൃഗങ്ങൾ എന്നൊരു ചീത്തപ്പേര് ആനകൾ ഇങ്ങനെ നേടിയെടുത്തു. ഉദ്യാനങ്ങളിൽ ആനകൾ വിഹരിക്കുന്നത് കൂടുന്തോറും, കൃഷിക്കാർ ഇവരെ വെടിവച്ചുകൊല്ലാനുള്ള സാധ്യതകളും‍ കൂട്ടി. ചെറിയ മേഖലകളിലേക്ക് ചുരുങ്ങുന്തോറും ആനകൾ അവിടത്തെ പരിതഃസ്ഥിതിക്ക് കൂടുതൽ ആഘാതം ഏൽപ്പിക്കും. ഇന്നും ഈ ഉദ്യാനങ്ങളെപ്പറ്റി ചുറ്റിപ്പറ്റി ഒരുപാട് പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും, ഈ ഉദ്യാനങ്ങൾ വേണോ എന്ന് കാര്യത്തിൽ ആർക്കും സംശയം ഉണ്ടാകാൻ വഴിയില്ല. പ്രകൃതിയേയും പരിസ്ഥിതിയേയും ശാസ്ത്രജ്ഞർ കൂടുതലായി മനസ്സിലാക്കിതോട് കൂടി, ഈ ഉദ്യാനങ്ങൾ ആനകൾക്ക് ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരേ ഒരു സ്ഥലമാണെന്ന് വ്യക്തമായി. ആഫ്രിക്കയിലെ ആദ്യ ഔദ്യോഗിക ദേശീയോദ്യാനം പിന്നീട് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തവും വിജയകരവുമായ ദേശീയോദ്യാനമായി മാറി. [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ]] [[ക്രുഗർ ദേശീയോദ്യാനം]] വളരെ എതിർപ്പുകൾക്ക് ശേഷമാണ് [[1898]]-ൽ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമായത് (മുൻപ് ഇത് സാബി റിസർവ് എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്). പലതവണ അറിയിപ്പ് ഉണ്ടാകുകയും പിന്നീടത് പിൻ‌വലിച്ചും ഒക്കെയായി [[1926]]-ലാണ്‌ സാബി റിസർവിന് ഇപ്പോഴുള്ള പേരു കൊടുത്ത് ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. ക്രുഗർ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ ആനകൾ വളരെയധികം കൂടുതലായതിന്റെ പ്രശ്നങ്ങളും ഉണ്ടാവുകയുണ്ടായി. ഇത് ഈ ഉദ്യാനത്തിലെ മറ്റ് മൃഗങ്ങളെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്തു. തൽഫലമായി ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, [[1967]]-നും [[1994]]-നും ഇടയിൽ 14,562 ആനകളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു. പ്രാദേശികവും ലോകമെമ്പാടുനിന്നുമുള്ള എതിർപ്പുകൾ കാരണം [[1995]]-ൽ ഈ കുരുതി നിർത്തി വയ്ക്കേണ്ടി വന്നു. യാതൊന്നും ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ തന്നെയും ക്രുഗർ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ആനകളുടെ എണ്ണം രണ്ടായിരത്തി ഇരുപതിൽ ഇപ്പോഴുള്ളതിന്റെ മൂന്നിരട്ടി, അതായത് 34,000 വർദ്ധിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>[[Associated Press]], "[http://www.msnbc.msn.com/id/10244771/ ദഷിണാഫ്രിക്കൻ ആനകളെ കൊന്നൊടുന്നുന്നത് വന്യജീവിസ്നേഹികളെ തമ്മിലടിപ്പിക്കുന്നു: ക്രമാതീതമായി ജനസംഖ്യാവർദ്ധന ഉണ്ടാകുമ്പോൾ എന്ത് ചെയ്യും?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100909162507/http://www.msnbc.msn.com/id/10244771 |date=2010-09-09 }}", ''[[MSNBC]]'', 2005-11-28</ref> == പ്രശസ്തരായ ആനകൾ == [[പ്രമാണം:9th asiad mascot.png|right|thumb|200px|ഏഷ്യാഡ് അപ്പു - ഒമ്പതാം ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിന്റെ ഭാഗ്യചിഹ്നം]] * [[ജമ്പോ]] എന്ന [[സർക്കസ്സ്]] ആന ‘വലുത്’ എന്ന വാക്കിന്റെ പര്യായമായി ഇംഗ്ലീഷിൽ ചേർക്കപ്പെട്ടു. ബോയിങ്ങിന്റെ [[ജമ്പോ ജറ്റ്]] എന്ന പേര്‌ ഉദാഹരണമാണ് * [[1982]]-ൽ [[ഡെൽഹി|ദില്ലിയിൽ]] നടന്ന ഒൻപതാമത് [[ഏഷ്യൻ ഗെയിംസ്|ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിന്റെ]] ഭാഗ്യ ചിഹ്നം “അപ്പു” എന്ന കുട്ടിയാനയായിരുന്നു. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള കുട്ടിനാരായണൻ എന്ന ആനയായിരുന്നു അപ്പുവായി ഗെയിംസ് വേദികളിൽ നിറഞ്ഞത്. “ഏഷ്യാഡ് അപ്പു” എന്ന ഓമനപ്പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ആന [[2005]] [[മേയ് 14]]-നു ചരിഞ്ഞു. * [[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് ഏറെ പ്രശസ്തനായ ആന. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഭക്തനായി കരുത്തപ്പെടുന്ന ആന. ഒരാളെപ്പോലും ഉപദ്രവിച്ചിട്ടില്ല. [[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ (ചലച്ചിത്രം)|ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] എന്ന പേരിൽ പിൽക്കാലത്ത് ഈ ആനയെക്കുറിച്ച് ചലച്ചിത്രവും പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. * [[തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് രാമചന്ദ്രൻ]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] തൃശ്ശൂരിലെ പേരാമംഗലത്തുള്ള തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ള ഈ ആന ഇന്ന കേരളത്തിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവയിൽ ഏറ്റവും തലയെടുപ്പുള്ളവനായി അറിയപ്പെടുന്നു. കണ്ടമ്പുള്ളീ ബാലനാരായണൻ (അവസാനകാലത്ത് നാണുഎഴുത്തശ്ശൻ ശിവശങ്കരൻ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടത്) എന്ന ആന ചരിഞ്ഞതോടെ ആണ് തെച്ചിക്കോട്ടുകാ‍വ് ഈ സ്ഥാനം കയ്യടക്കിയത്.ഉയർന്ന മസ്തകവും അഴകൊത്ത ഉടലും ഉള്ള{{തെളിവ്}} ഈ ആനയ്ക്ക് ഉത്സവസീസണുകളിൽ ആവശ്യക്കാർ ഏറെയാണ്. പലയിടത്തും റെക്കോർഡ് തുകയ്ക്കാണ് ഏക്കം. * [[ഗുരുവായൂർ പത്മനാഭൻ]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ വകയായുള്ള ആന. ഒരു ഉത്സവത്തിനു കേരളത്തിൽ ഒരു ആനക്ക് കിട്ടാവുന്നതിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഏക്കത്തുക ലഭിച്ചതും ഈ ആനക്കാണ്. [[നെന്മാറ വല്ലങ്ങി വേല|നെന്മാറ വല്ലങ്ങി ഉത്സവത്തിനോടനുബന്ധിച്ചാണ്]] ഈ ആനക്ക് രണ്ടുലക്ഷത്തിൽപരം രൂപ ഏക്കത്തുക ലഭിച്ചത്. * [[കേരളത്തിലെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിൽ പ്രശസ്തരായ ചില ആനകൾ]] [[തൃക്കടവൂർ ശിവരാജു]], [[തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് രാമചന്ദ്രൻ]], [[ഗുരുവായൂർ പത്മനാഭൻ]] ,തിരുവമ്പാടി ശിവസുന്ദർ,പാമ്പാടി രാജൻ, മംഗലാംകുന്ന് അയ്യപ്പൻ, മംഗലാംകുന്ന് കർണ്ണൻ,ഗുരുവായൂർ വലിയകേശവൻ, നാണു എഴുത്തശ്ശൻ ശ്രീനിവാസൻ, ചെർപ്പുളശ്ശേരി അനന്തപദ്മനാഭൻ, ചെർപ്പുളശ്ശേരി രാജശേഖരൻ, ചെർപ്പുളശ്ശേരി പാർത്ഥൻ.[[ഈരാറ്റുപേട്ട അയ്യപ്പൻ]], [[മലയാലപ്പുഴ രാജൻ]], [[മാവേലിക്കർ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]],പുത്തൻകുളം അനന്തപദ്മനാഭൻ * [[ഡമ്പോ]] എന്ന ആന, [[വാൾട് ഡിസ്നി കമ്പനി|വാൾട് ഡിസ്നി കമ്പനിയുടെ]] ഒരു സിനിമയിലെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രമായ പറക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ആനയാണ്. * [[Tufts University|ടഫ്റ്റ്സ് യൂണിവേർസിറ്റിയുടെ]] ചിഹ്നം [[ജമ്പോ]] എന്ന ആനയാണ്. * [[w:University of Alabama|അലബാമ യൂനിവേർസിറ്റിയുടെ]] Crimson Tide ചിഹ്നം "Big Al." എന്ന് പേരുള്ള ഒരാനയാണ്. ഈ പേര് എഴുപതുകളുടെ അന്ത്യത്തിൽ ക്യാമ്പസ്സിൽ നടത്തിയ ഒരു മത്സരം വഴി തിരഞ്ഞെടുത്തതാണ്. * ഓക്ക്‌ലാൻഡ് അത്‌ലെറ്റിക്സിന്റെ ചിഹ്നം ഒരു വെളുത്ത ആനയാണ്. [[New York Giants|ന്യൂയോർക്ക് ജയന്റ്സിന്റെ]] മാനേജർ ജോൺ മക്ഗ്രോ പത്രപ്രവർത്തകരോട്, പുതിയ ടീമിന് പണം മുടക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഫിലാഡെൽഫിയ വ്യവസായി ബെൻ‌ജമിൽ ഷൈബിന്റെ കയ്യിൽ “ഒരു വെളുത്ത ആന” ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നതോടെയാണ് ഈ ആശയം ഉണ്ടായത്. കോണീ മാക്ക് അങ്ങനെ വെളുത്ത ആനയെ തന്റെ ടീമിന്റെ ചിഹ്നമാക്കി. പിന്നീട് ഈ ആന പല നിറങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു, ഇപ്പോൾ ഈ ആനയുടെ നിറമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് കാട്ടുപച്ചയാണ്. ടീമിന്റെ ചിഹ്നത്തിനെ ചുരുക്കി സ്റ്റോമ്പർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. * [[Thai Elephant Orchestra|തായ് ആന ഗാനമേള]] എന്ന പേരിൽ സംഗീതോപകരണങ്ങൾ വായിക്കുന്ന ആനകളുടെ ഒരു സംഘം ലാം‌പാങ്ങ് എന്നയിടത്തുള്ള ദേശീയ ആന സ്ഥാപനത്തിൽ നിലവിലുണ്ട്. * ജോസഫ് മെറിക്ക് എന്ന വിക്റ്റോറിയൻ ഇംഗ്ലണ്ടിലുണ്ടായിരുന്ന ബ്രിട്ടിഷ് മനുഷ്യനെ തനിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്ന വൈകൃതങ്ങൾ കാരണം “ആന മനുഷ്യൻ” എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. * അമേരിക്കൻ സംഗീത കൂട്ടമായ “വൈറ്റ് സ്റ്റ്‌റൈപ്പ്സിന്റെ” നാലാമത്തെ ആൽബത്തിന് ''ആന'' എന്നാണ് പേരിട്ടിരുന്നത്. ഇതിന് കാരണം ഇവരുടെ മുഖ്യഗായകൻ ജാക്ക് വൈറ്റിന്റെ ആനപ്രേമമാണ്, ആനകൾക്ക് തമ്മിലുള്ള അടുപ്പവും സ്നേഹവും ജാക്ക് വൈറ്റിനെ അതിശയിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഈ ആൽബം റോള്ളിങ്ങ് സ്റ്റോൺ മാസികയുടെ “എക്കാലത്തേയും മികച്ച അഞ്ഞൂറ് ആൽബങ്ങളിൽ” മുന്നൂറ്റി തൊണ്ണൂറാം സ്ഥാനത്തെത്തുകയുണ്ടായി. == സംസ്കാരം == [[പ്രമാണം:KandyPerahara.jpg|thumb|right|150px|ശ്രീലങ്കയിലെ [[കാൻഡി|കാൻഡിയിലുള്ള]] എസൽ പെരഹെര എന്ന ഉത്സവം]] * [[White elephant (pachyderm)|വെളുത്ത ആനകളെ]] [[തായ്ലാൻഡ്|തായ്‌ലാൻഡിൽ]] വിശുദ്ധമായി കരുതുന്നു. * [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിൽ]] ആനകളെ [[എസല പെരഹെര]] പോലുള്ള ഉത്സവങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. * ആനകളെ അമ്പലങ്ങളിൽ എഴുന്നള്ളിപ്പിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== *ഹൈന്ദവ പുരാണങ്ങളിൽ ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രന്റെ വാഹനം [[ഐരാവതം]] എന്ന വെളുത്ത ആനയാണ്. * ക്രീറ്റെന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്നും ലഭിച്ച പുരാതനകാല ആ‍നകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വലിയ ഒറ്റ നാസികാദ്വാരം ഉള്ള തരത്തിൽ കണ്ടത്, ഹോമറിന്റെ [[ഒഡീസി|ഒഡീസിയിൽ]] പരാമർശിക്കുന്ന [[സിലോപ്സ്]] എന്ന ഒറ്റക്കണ്ണുള്ള അതികായരായ ആനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന വിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. * [[ഗണപതി]] എന്ന [[ഹിന്ദു]] ദൈവത്തിന് ആനയുടെ തലയാണുള്ളത്.ആനകളെ ഹിന്ദുക്കൾ ഗണപതിയുടെ പ്രതിരൂപമായിക്കണ്ട് ആരാധിക്കാറുണ്ട്. * [[അന്ധന്മാരും ആനയും]] എന്നത് യാഥാർത്ഥ്യത്തിനെ എങ്ങനെ പല ആളുകൾ പല രീതിയിൽ വിലയിരുത്തുന്നു എന്ന് വിവരിക്കുന്ന ഒരു കഥയാണ്. ഇതിന്റെ ഉറവിടം അറിയില്ല പക്ഷേ ഇത് ഉടലെടുത്തത് [[ഇന്ത്യ]]യിലെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ കഥ [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതവിശ്വാസികളേയും]], [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുക്കക്കളേയും]], [[ജൈനമതം|ജൈനമതവിശ്വാസികളേയും]] [[സൂഫിസം|സൂഫികളുമായും]] ബന്ധപ്പെടുത്തി പറയാറുണ്ട്. * [[Judeo-Christian|ജുഡിയോ-ക്രിസ്ത്യൻ]] പുരാണങ്ങളിൽ, [[Midrash]] ഉൾപ്പെടുന്ന [[അപ്പോക്രിഫ]]യുടെ [[1 Maccabees|ഒന്നാം മക്കാബീസ്]] പുസ്തകത്തിന്റെ ആറാം അദ്ധ്യായത്തിൽ, [[Hasmonean|ഹാസ്മോനിയൻ]] സഹോദരങ്ങളിൽ ഇളയവനായ [[Eleazar|എലീസർ]] ([[Maccabee|മക്കാബീ]]) ഗ്രീക്ക്-അസ്സിറിയൻ ജെനറലിന്റെ ആനയുടെ കാൽപ്പാദത്തിൽ [[കുന്തം]] കുത്തിയിറക്കുകയും അങ്ങനെ ആനയും, ജെനറലും എലീസറും കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. == രാഷ്ട്രീയം == <!-- [[ചിത്രം:Keralaseal.gif|thumb|right|150px|കേരള സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നത്തിൽ രണ്ടാനകൾ ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു]] [[ചിത്രം:EVM carried on elephant.jpg|thumb|left|175px|ഭാരതത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വേളയിൽ എത്തിച്ചേരാൻ ദുഷ്കരമായ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സാമഗ്രികൾ ആനപ്പുറത്ത് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനെപ്പറ്റി ഈ പത്രവാർത്തയിൽ വായിക്കാം.]] --> * [[പോറസ്]] എന്ന ഭാരതത്തിലെ രാജാവിനെ [[അല‍ക്സാണ്ടർ]] തോൽപ്പിച്ചതിനു ശേഷം യുദ്ധത്തിൽ പിടിക്കപ്പെട്ട ആനകൾ തങ്ങളുടെ പ്രതാപത്തിന്റെ ചിഹ്നങ്ങളായി അവർക്ക്, അവയെ സെലുസിഡ് ഡയഡോക്ക് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അടയാളമായി നാണയങ്ങളിലും മറ്റും ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. * ആന, പ്രത്യേകിച്ചും വെളുത്ത ആന (ബുദ്ധമത്തിലെ ഒരു ചിഹ്നമാണ്‌ വെളുത്ത ആന), രാജകീയ അധികാരത്തിന്റേയും ശക്തിയുടേയും പ്രതാപത്തിന്റേയും ചിഹ്നമാണ് ഏഷ്യയിൽ. ലോസ് {{Fact}}രാജധാനിയുടെ കൊടിയിൽ ആന ഉണ്ടായിരുന്നു (ഒരു കുടയെ താങ്ങി നിർത്തിയ മൂന്ന് ആനകൾ [[1975]]-ൽ ജനാധിപത്യം വരുന്നത് വരെ). ഇന്തോ-ചൈനയും തായ് രാജ്യങ്ങളും ഒന്നോ അതിലധിമോ വെളുത്ത ആനകളെ ഇതുപോലെ കൊടിയിൽ പ്രതീകമായി വയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. * അമേരിക്കയിലെ [[റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടി]]യുടെ ചിഹ്നവും ഒരാനയാണ്, [[1874]]-ഇൽ ''[[ഹാർപ്പേർസ് വീക്കിലി]]'' യിലെ [[തോമസ് നാസ്റ്റ്]] ഒരു ഏഷ്യൻ ആനയുടെ കാർട്ടൂൺ വരച്ചതോടെയാണ് അവർ ഈ ആനയെ അവരുടെ ചിഹ്നമാക്കിയത് (നാസ്റ്റ് തന്നെയാണ് [[ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് പാർട്ടി]]യുടെ ചിഹ്നമായി ഒരു കഴുതയെ വരച്ച് കൊടുത്തതും); * ഇന്ത്യയിലെ ഒരു [[ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ|ദേശീയ രാഷ്ട്രീയകക്ഷിയായ]] [[ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടി|ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടിയുടേയും]], [[ആസ്സാം]] സംസ്ഥാനത്തിലെ പ്രാദേശിക കക്ഷിയായ [[അസം ഗണപരിഷത്|അസം ഗണപരിഷത്തിന്റേയും]] തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിഹ്നമാണ്‌ ആന. * [[കേരളം]], [[കർണാടകം]], [[ഒറീസ്സ]], [[ഝാർഖണ്ഡ്‌]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഔദ്യോഗിക മൃഗമാണ് ആന. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നത്തിൽ ആനയുടെ ചിത്രം ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. == പുരാണം == ഹൈന്ദവ പുരാണങ്ങളിലും ആനകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വാസങ്ങളും സങ്കല്പങ്ങളും കാണാം. ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ആനകൾക്ക് തൂങ്ങിക്കിടന്ന വൃഷണം ശല്യമായപ്പോൾ [[ബ്രഹ്മാവ്]] അത് ഉള്ളിലാക്കി കൊടുത്തുവത്രെ.{{തെളിവ്}} സൂര്യന്റെ മുട്ടയുടെ തോടുകള് ബ്രപ്മാവു രണ്ടു കൈയിലുമെടുത്ത് ഏഴു സാമ മന്ത്രങ്ങൾ അഖണ്ഡമായി ചൊല്ലിയപ്പോൾ വലതെ കൈയിലെ തോടിൽ നിന്നും '''ഐരാവതം''' ഉണ്ടായി.ഇടതുകൈയിലെ തോടിൽ നിന്നും '''അഭ്രമു'''വുമുണ്ടായി. ഏഴുസാമമന്ത്രങ്ങൾ വെവ്വേറെ ചൊല്ലിയപ്പോൾ ഏഴു ആൺ ആനകൾ കൂടിയുണ്ടായി. അവയാണ് '''അഷ്ടദ്വിഗജങ്ങൾ'''. ഇടതുകൈയിൽ നിന്ന് എട്ട് പെണ്ണാനകളും. അവയാണ് എട്ടുദിക്കുകളെ പരിരക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നത്.{{തെളിവ്}} [[ഐരാവതം|ഐരാവതവും]] ഭാര്യ അഭ്രമുവുമായി കിഴക്കു ദിക്കിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. പുണ്ഡരീകനും കപിലയും കൂടി തെക്കു-കിഴക്കിനേയും വമനനും പിംഗളയും കൂടി തെക്കിനേയും കുമുദനും അനുപമയും കൂടി തെക്കു-പടിഞ്ഞാറിനേയും അഞ്ചാനനും തംമ്രകാമിയുമായി പടിഞ്ഞാറിനേയും പുഷ്പ ദന്ദനും ശുഭരദന്ദിയുമായി വടക്കു-പടിഞ്ഞാറിനേയും സാര്വഭൌമനും അംഗനയും കൂടി വടക്കിനേയും സുപ്രധികനും അഞജനവതിയും കൂടീ വടക്കുകിഴക്കിനേയും സംരക്ഷിക്കുന്നു. ആദ്യം ആനകൾക്ക് രണ്ട് ജോടി കൊമ്പുകളും ചിറകുകളും ഉണ്ടായിരുന്നതാണ് മറ്റൊരു പരാമർശം. ദീർഘതപസ്സ് എന്ന മുനിയുടെ ശാപത്താൽ ഒരുജോടി കൊമ്പുകളും ചിറകുകളും നഷ്ടമായി. == അവലംബം == {{reflist|2}} == ചിത്രശാല == <gallery caption="ആനയുമായി ബന്ധമുള്ള ചിത്രങ്ങൾ" widths="110px" heights="110px" align="center"> ചിത്രം:Elephant skull.jpg‎ |ആനയുടെ തലയോട്ടി. ചിത്രം:Elephant mandible.jpg‎ |കീഴ്ത്താടിയെല്ല് ചിത്രം:Fossil elephant teeth.jpg|ആനക്കുട്ടിയുടെ പല്ലുകൾ ചിത്രം:Aanayum paappanum.JPG|ആനയും പാപ്പാനും ചിത്രം:Beauty Of Wayanad.jpg|മുത്ത‍ങ്ങ വന്യ ജീവി സങ്കേതത്തിൽ നിന്നൊരു കാഴ്ച്ച File:CherpulasserySekharan.jpg|കേരളത്തിലെ ഒരു നാടൻ ആന പ്രമാണം:Elephants after their traditional (Mud) Bath.jpg|മണ്ണു വാരി ശരീരത്തിട്ടു നിൽക്കുന്ന കാട്ടാന File:Asian elephant - melbourne zoo.jpg|Melbourne Zoo, Melbourne, Victoria, Australia File:Elephant_Dung.JPG|ആനപ്പിണ്ടം File:Elephant_with_Tusks_Cut.JPG|കൊമ്പുമുറിച്ച ആന File:Elephant 11.JPG|തോട്ടി വച്ച ആന File:Elephant 12.JPG|ചെളിയിലെ കുളിയും വിശ്രമവും, തോൽപ്പെട്ടിയിൽ File:Elephants_in_Mysore_Zoo.JPG|മൈസൂർ മൃഗശാലയിലെ ആനകൾ </gallery> === കോടനാട്ടെ ഫലകങ്ങൾ === <gallery caption="കോടനാട്ട് പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള് ആനയുമായി ബന്ധമുള്ള വിവരങ്ങൾ" widths="110px" heights="110px" align="center"> File:Elephant details.JPG|ആന വിവരങ്ങൾ File:Elephent details.JPG|ആന വിശേഷങ്ങൾ File:Elephent comparison.JPG|ആന താരതമ്യം File:Elephant skin.JPG|ആന തൊലി File:Elephant tusk.JPG|ആന തുമ്പിക്കൈ File:Elephant diet.JPG|ആന അശനം File:Elephant=lifespan.JPG|ആന ജീവിതചക്രം File:Elephant group.JPG|ആന സംഘം File:Elephant reproduction.JPG|ആന പ്രത്യുല്പാദനം File:Elephant babyhood.JPG|ആന ശൈശവം File:Elephant internal parts.JPG|ആന ആന്തരികാവയവങ്ങൾ File:Elephant anatomy.JPG|ആന അനാട്ടമി File:Elephant musth.JPG|ആന മദപ്പാട് File:Elephant africa.JPG|ആഫ്രിക്കൻ ആന File:Elephant capture.JPG|ആന പിടുത്തം File:Elephant training.JPG|ആന പ്പാവ്, ആന ശിക്ഷണം File:Elephant ancesester.JPG|ആന പൂർവ്വികർ </gallery> == സ്രോതസ്സുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * ആനയ്ക്കുണ്ടൊരു കഥ പറയാൻ- ശ്രീകുമാർ അരൂക്കുറ്റി, ഓതെന്റിക് ബുക്ക്സ് *അല്പം ആനക്കാര്യം- എൻ. ജയകൃഷ്ണൻ,പേജ്39, ജനപഥം മാസിക * ഗജരക്ഷായന്ത്രം -കൊപ്പറമ്പിൽ രാമൻ നമ്പീശൻ * ആനയെ അറിയാൻ - ഡോ.ടി,പി,സേതുമാധവൻ * http://www.elephantcare.org/manfacts.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819091009/http://www.elephantcare.org/manfacts.htm |date=2009-08-19 }} * http://www.elephantspotlight.com/aid1019-album.htm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | കേരളത്തിലെ ആനകളുടെ വിശേഷങ്ങളും ചിത്രങ്ങളും </div> == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * {{Note|Recent}}ഇരുപത്താം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാ‍നം വരെ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ ''Loxodonta africana'' എന്ന ഒരേ ഒരു ഗണമേ ഉള്ളുവെന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ഇവയ്ക്ക് രണ്ട് കീഴ് ഗണങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്നതും പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അടുത്തിടെ നടന്ന [[ഡി.എൻ.എ വിശകലനം]] ഈ രണ്ട് കീഴ് ഗണങ്ങളേയും രണ്ട് ഗണങ്ങളായി തന്നെ കണക്ക് കൂട്ടേണ്ടതുണ്ടെന്ന് തെളിയിച്ചു. * {{Note|Population}}ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നത് ഇത് വളരെ സ്ഥിരമായ ഒരു ജനസംഖ്യ ആണെന്നും ഇതിനി കുറയാൻ സാധ്യതയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ സംരക്ഷിക്കപ്പെടണ്ട അവസ്ഥ ഇല്ലെന്നുമാണ്. മറ്റുള്ളവർ ഈ വാദത്തെ എതിർത്ത് കൊണ്ട് പറയുന്നത് ആനകളുടെ കൂട്ടം ചിലയിടങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് വളരെയധികം കാണപ്പെടുന്നതും, ഇവരുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള എണ്ണം കഴിഞ്ഞ കുറേക്കാലം കൊണ്ട് വളരെയധികം കുറഞ്ഞിട്ടുമുണ്ടെന്നതുമാണ്. [[1979]]-ൽ 13 ലക്ഷം ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നത് ഇപ്പോൾ അതിന്റെ പകുതി പോലുമില്ല എന്നത് അവർ തെളിവായി നിരത്തുന്നു. ഇത് ആനയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥിതി ഇല്ലാതായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടും [[ആനവേട്ട]] കൊണ്ടും ഉണ്ടായ കുറവാണ്. * {{Note|Swim}}ഇക്കാലത്തെ ആനകൾ ഈ കഴിവ് നിലനിർത്തിപ്പോരുന്നു, ഇതേ പോലെ ആണ് മണിക്കൂറോളവും അൻപത് കിലോമീറ്ററോളവും നീന്താൻ ആനകൾക്ക് കഴിയും. * {{Note|shelter}} [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലെ]] [[പിന്നവേല]] എന്ന സ്ഥലത്ത് മുറിവേറ്റതും ശാരീരികമായ അസ്വാസ്ഥ്യതകളുമുള്ളതായ ആനകൾക്ക് അഭയം നൽകുന്ന ഒരു [[അനാഥാലയം]] ഉണ്ട്. ശ്രീലങ്കൻ‍ ആനകൾ നാമാവശേഷമാകാതിരിക്കാൻ ഈ ആലയം വലിയൊരു പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. * {{Note|Ecosystem}} വനങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതോട് കൂടി, പരിസ്ഥിതിയിൽ വളരെ തീവ്രമായ ആഘാതം ഉണ്ടാകുന്നു. മണ്ണിനെ ഉറപ്പാക്കി നിർത്തുവാനും വെള്ളത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കാനും ചെടികൾ വഹിക്കുന്നത് വലിയ പങ്കാണ്. വെള്ളപ്പൊക്കവും മണ്ണൊലിപ്പും വനനശീകരണം മൂലം ഉണ്ടാകുന്നതാണ്. ആനകൾക്ക് വളരെ അധികം സ്ഥലം വേണം ജീവിക്കാൻ. കർഷകരെപ്പോലെ ഇവർ പഴയ മരങ്ങൾ പിഴുതെറിഞ്ഞും, പഴയ ചെടികൾ ചവുട്ടിമെതിച്ചും പുതിയവ വളരാൻ വഴിയൊരുക്കുന്നു. വനങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നതോട് കൂടി ആനകൾ ഒരു ചെറിയ സ്ഥലത്തേക്ക് ചുരുങ്ങുകയും അവിടെയുള്ള ചെടികളും മരങ്ങളും കൂടി കാലക്രമേണ മുഴുവനായി‍ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യും. * {{Note|Habitat}}ഒരാന വളരാനും പ്രതുത്പാദനം ചെയ്യാനും വളരെയധികം വർഷങ്ങൾ എടുക്കുന്നു. ശരാശരി മുന്നൂറ് പൗണ്ട് (നൂറ്റിനാൽപ്പത് കിലോഗ്രാം) ഭക്ഷണം ഇവയ്ക്ക് ദിവസവും വേണം ജീവിക്കാൻ. </div> == ഇതും കാണുക == * [[കല്ലാന]] * [[കോന്നി ആനക്കൂട്]] * [[റേഡിയോ കോളർ]] == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commonscat|Elephas maximus}} {{വിക്കി ചൊല്ലുകൾ}} {{Spoken Wikipedia|Ml-Aana(Elephant) Part1.ogg|2012-08-02|7.31 മെഗാ}} <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [http://blogs.nationalgeographic.com/channel/blog/2005/05/elephant_rage.html External link to national geographics elephant rage episode of Explorer] * Tim Radford, [http://www.education.guardian.co.uk/print/0,3858,4244642-103690,00.html "The elephant time forgot"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''The Guardian'' 2001-08-24, 1. Describes the discovery of the third species of elephant. * C. Johnson, [http://www.abc.net.au/science/news/stories/s24742.htm "Elephant trunks were once snorkels"], ''News in Science'' 1999-05-11, * [http://www.awf.org/wildlives/71 Elephant: Wildlife summary from the African Wildlife Foundation] * [http://www.eleaid.com/ EleAid - Elephant facts, info and pictures from Asian elephant charity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013134845/http://eleaid.com/ |date=2007-10-13 }} * [http://www.elephant.se Absolute elephant - general information] ** [http://www.elephant.se/pinnawela_elephant_orphanage_Sri_Lanka.php Pinnawala Elephant Orphanage in Sri Lanka] * [http://www.sanparks.org/parks/kruger/elephants/about/faq.php Sanparks - South African National Parks official website] * [http://www.elephantvoices.org How elephants communicate] * [http://www.elephant-news.com Elephant News - latest headlines about elephants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161207030957/http://www.elephant-news.com/ |date=2016-12-07 }} * [http://fohn.net/elephant-pictures-facts/ Elephant Pictures & Information] * [http://fsweb.berry.edu/academic/hass/jhickman/george.html Photo of Pinnewella Elephant Orphanage in Sri Lanka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011185639/http://fsweb.berry.edu/academic/hass/jhickman/george.html |date=2007-10-11 }} * [http://seekmybowl.com/elephant.php Seek My Bowl on elephants as symbols] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011132152/http://seekmybowl.com/elephant.php |date=2007-10-11 }} * [http://www.elephantreintroduction.org Elephant Reintroduction Foundation] * [http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/mammalia/proboscidea/african-elephant.htm#ec Animal info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071028103343/http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/mammalia/proboscidea/african-elephant.htm#ec |date=2007-10-28 }} * [http://www.uen.org/utahlink/activities/view_activity.cgi?activity_id=3819 List of easy-to-read articles about elephants] * [http://www.atmajyoti.org/vi_temple_elephants_medium.asp Temple Elephants in India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121021026/http://www.atmajyoti.org/vi_temple_elephants_medium.asp |date=2008-11-21 }} – A short video in Quicktime format. * [http://iucn.org/afesg/aed/ African Elephant Database - for current info on African elephant distribution and numbers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081030032132/http://iucn.org/afesg/aed/ |date=2008-10-30 }} * [http://goplett.co.za/wiki/index.php/ Elephant Sanctuary Plettenberg Bay South Africa ] * [http://www.elephants.com/ Elephant Sanctuary, Howenwald, Tenn.] * [http://www.elephantkingdom.com/ Elephant Nature Park,Northern Thailand]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** [http://www.elephantvolunteer.org Park's Volunteer Site]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.wildanimalsonline.com/mammals/africanelephant.php African Elephant facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060613010251/http://www.wildanimalsonline.com/mammals/africanelephant.php |date=2006-06-13 }} - Wild Animals Online encyclopedia * [http://www.malayalamvaarika.com/2012/june/08/essay6.pdf മലയാളം വാരിക, 2012 ജൂൺ 08]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} </div> [[വർഗ്ഗം:സസ്തനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സസ്യഭോജികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പെൺകോയ്മ ജന്തുക്കളിൽ]] [[വർഗ്ഗം:ഉപകരണങ്ങളുപയോഗിക്കുന്ന ജന്തുക്കൾ]] 6elwup8xlawu2cm7r6dbguz82hh9t4p 0 5598 4616253 4106946 2026-04-29T09:59:49Z Salmisha 217080 4616253 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Butterfly}} {{for|പൂമ്പാറ്റ എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തെക്കുറിച്ചറിയുവാൻ|പൂമ്പാറ്റ (ദ്വൈവാരിക)}} {{for|ചിത്രശലഭം എന്ന ചലച്ചിത്രത്തെക്കുറിച്ചറിയുവാൻ|ചിത്രശലഭം (ചലച്ചിത്രം)}} {{Taxobox | name = [[നിശാശലഭം|നിശാശലഭങ്ങൾ]], [[ചിത്രശലഭം|ചിത്രശലഭങ്ങൾ]] |fossil_range= {{fossilrange|199|0}} [[ജുറാസ്സിക്‌]] | image = Parthenos_sylvia_philippensis.jpg | image_width = 250px | image_caption = പാർതെനോസ് സിൽവിയ ചിത്രശലഭം(The Clipper) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | classis = [[Insect]]a | subclassis = [[Pterygota]] | infraclassis = [[Neoptera]] | superordo = [[Endopterygota]] | ordo = '''Lepidoptera''' | ordo_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[Systema Naturae|1758]] | subdivision_ranks = Subdivisions | subdivision = Suborder [[Aglossata]]<br /> Suborder [[Glossata]]<br /> Suborder [[Heterobathmiina]]<br /> Suborder [[Zeugloptera]]<br /> See [[Taxonomy of Lepidoptera]] and [[Lepidopteran diversity]]. }} [[പ്രമാണം:Viceroy Butterfly.jpg|thumb|ഒരു [[മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭം]]]] [[പ്രമാണം:Chembarathi and butterfly.ogv|thumb|ചെമ്പരത്തിപ്പൂവിലിരിക്കുന്ന പൂമ്പാറ്റ(വീഡീയോ)]] '''പൂമ്പാറ്റ''' എന്നും വിളിക്കുന്ന, പ്രാണിലോകത്തെ സൗന്ദര്യമുള്ള ജീവികളായ [[ഷഡ്‌പദം|ഷഡ്‌പദങ്ങളാണ്]] ചിത്രശലഭങ്ങൾ (Butterfly). [[English|ആംഗലേയഭാഷയിൽ]] ഇവയ്ക്ക് ബട്ടർഫ്ലൈ എന്നാണ് പേര്. മനുഷ്യൻ [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽ]] ആവിർഭവിക്കുന്നതിന് ഏകദേശം 970 ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് തന്നെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ ഭൂമിയിലുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. 1973 ൽ [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] നിന്ന് കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ട [[ഫോസിൽ|ഫോസിലുകളിൽ]] നടത്തിയ പഠനത്തിൽ നിന്നാണ് ഇങ്ങനെയൊരു കണ്ടെത്തൽ. ജന്തുലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ [[ഫൈലം|ഫൈലമായ]] (Phylum) [[Arthropoda|ആർത്രോപോഡയിലെ]] [[Insecta|ഇൻസെക്റ്റ]] എന്ന വിഭാഗത്തിൽ [[Lepidoptera|ലെപിഡോപ്റ്റീറ]] എന്ന ഗോത്രത്തിലാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ വരുന്നത്. ചിത്രശലഭങ്ങളെപ്പറ്റി പഠനം നടത്തുകയും ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആളുകളെ [[ലെപിഡോപ്റ്റിറിസ്റ്റ്]] (lepidopterists) അഥവാ [[ഔറേലിയൻസ്]](aurelians) എന്നു വിളിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861696226/lepidopterist.html/ |title=എം.എസ്.എൻ എൻകാർട്ട നിഘണ്ടുവിൽ |access-date=2006-10-03 |archive-date=2007-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071226024934/http://encarta.msn.com/dictionary_1861696226/lepidopterist.html |url-status=dead }}</ref> [[ശാന്ത മഹാസമുദ്രം|ശാന്ത മഹാസമുദ്രത്തിലെ]] [[new guinea|ന്യൂഗിനി ദ്വീപുകളിൽ]] കാണപ്പെടുന്ന [[ക്വീൻ അലക്സാൻഡ്രാ ബേഡ് വിങ്ങ് ചിത്രശലഭം]] കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ള ചിത്രശലഭങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലുതെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. വിടർത്തിവച്ച ചിറകുകളുടെ ഒരറ്റം മുതൽ അടുത്ത അറ്റം വരെ 28 സെ.മീ. ആയിരിക്കും ഇവയ്ക്കുണ്ടാവുക. ഇവയുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധുക്കളായ [[ഗരുഡശലഭം|ഗരുഡശലഭങ്ങളാണ്]] ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന പൂമ്പാറ്റകളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും വലുത്<ref>കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ(2003),ജാഫർ പാലോട്ട്,വി സി ബാലകൃഷ്ണൻ,ബാബു കാമ്പ്രത്ത്</ref>​. ഇവയുടെ ചിറകളവ് 140 മുതൽ 190 വരെ മില്ലി മീറ്ററുകൾ വരും.15 മുതൽ 22 മില്ലിമീറ്റർ മാത്രം ചിറകളവ് വരുന്ന [[രത്നനീലി|രത്നനീലി ശലഭമാണ്]] ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ചിത്രശലഭം. കിഴക്കേ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] കണ്ടുവരുന്ന [[ഡ്വാർഫ് ബ്ലൂ ചിത്രശലഭം]] ഏറ്റവും ചെറുതെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. വെറും പത്തുമില്ലീഗ്രാം ഭാരമുള്ള ഇവയുടെ ചിറകറ്റങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അകലം14 മില്ലീമീറ്റർ മാത്രമാണ്. 5 ദിവസം മാത്രമാണ് ഇവയുടെ ജീവിതകാലയളവ്. [[കൃഷ്ണശലഭം]],[[ചുട്ടിക്കറുപ്പൻ]] എന്നീ ചിത്രശലഭങ്ങളാണ് ഭാരതത്തിലെ പൂമ്പാറ്റകളിൽ വലിപ്പത്തിൽ യഥാക്രമം രണ്ടും മൂന്നും സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിൽക്കുന്നത്. ചിത്രശലഭങ്ങൾ കാഴ്ചയിൽ നല്ല ഭംഗിയുള്ള, ശൽക്കങ്ങളോട് കൂടിയ വലിയ ചിറകുകളുള്ള പറക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരു ഷഡ്‌പദമാണ്. പൂവുകളിലെ [[തേൻ|തേനാണ്]] ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ പലശലഭങ്ങളുടെയും പ്രധാനഭക്ഷണം. == ശരീരഘടന body features == [[പ്രമാണം:Butterfly parts-ml.svg|thumb|left|ചിത്രശലഭത്തിന്റെ ശരീരശാസ്ത്രം]] ഇവയ്ക്ക് ആറു കാലുകളും, മൂന്നു ഭാഗങ്ങളുള്ള ശരീരവും ( ശിരസ്സ്, [[തോറാക്സ്]](thorax) എന്ന് പറയുന്ന [[വക്ഷസ്സ്]], ഉദരഭാഗം എന്നിവയാണ് ശരീരത്തിന്റെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങൾ ‍), ഒരു ജോഡി സ്പർശിനി(ആന്റിന)അഥവാ [[ശൃംഗിക|ശൃംഗികയും]], [[സംയുക്ത നേത്രങ്ങൾ|സംയുക്ത നേത്രങ്ങളും]] (compound or multifaceted eyes), [[ബാഹ്യാസ്ഥികൂടം|ബാഹ്യാസ്ഥികൂടവും]](exoskeleton), രണ്ടു ജോടി ചിറകുകളും ഉണ്ട്. അഗ്രഭാഗം ഉരുണ്ടതോ നിവർന്നുനിൽക്കുന്നതോ ആയ ഒരു ജോടി സ്പർശിനികൾ എതിർലിംഗത്തിൽപ്പെട്ട ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ശരീരം വളരെ ചെറിയ സംവേദനശേഷിയുള്ള രോമങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവയുടെ ചിറകുകളും കാലുകളും വക്ഷസ്സ് അഥവാ തോറാക്സിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. തോറാക്സിനുള്ളിലെ പേശികളാണ് ചിറകുകളും കാലുകളും ചലിപ്പിക്കാനുള്ള ശേഷി ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് നൽകുന്നത്. ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ [[സംയുക്തനേത്രം|സംയുക്തനേത്രങ്ങളിൽ]] 17000 [[കാചം|കാചങ്ങൾ]](Lens) വരെയുണ്ടാകുമെങ്കിലും മങ്ങിയരൂപങ്ങൾ മാത്രമേ അവയ്ക്ക് കാണാനാവൂ.എങ്കിലും വളരെ വ്യക്തമായ നിറങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവുണ്ട്. ചുറ്റും നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ പെട്ടെന്നു ദൃഷ്ടിയിൽ പെടുന്നതുകൊണ്ട് അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ അതിവേഗം രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയും.ആൺചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് താരതമ്യേന വലിയ കണ്ണുകളാണുള്ളത്.നിറങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവും ഇവയ്ക്ക് കൂടുതലാണ്.[[കോൺകോശങ്ങൾ]] കൂടുതൽ ഉള്ളതിനാലാണ് ഇതു സാധ്യമാകുന്നത്.പെൺശലഭത്തെക്കണ്ടെത്താനും മറ്റ് ആൺശലഭങ്ങളെ അകറ്റിനിർത്താനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ചിറകുകൾക്ക് [[അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികൾ|അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികളോട്]] സംവേദനക്ഷമതയുള്ളതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഒരേ നിറത്തിൽപ്പെട്ട വിവിധ വർഗ്ഗങ്ങൾക്ക് അവയുടെ വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടവരെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു.മുകൾ ചിറകിന്റെ ഉപരിതലം അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും അത് ആണിനും പെണ്ണിനും പരസ്പരം തിരിച്ചറിയാനുള്ള സൂചകങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>The Book Of Indian Butterflies(2008) pp5,Issac Kehimkar</ref>സ്പർശകങ്ങളാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് മണം പിടിക്കാനും പറക്കുമ്പോഴും മറ്റും സന്തുലിതാവസ്ഥ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാനും സഹായകമാവുന്നത്. തലയുടെ വായഭാഗത്ത് ചുരുട്ടിസൂക്ഷിക്കാറുള്ള [[തുമ്പിക്കൈ]] ഉപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ തേൻ കുടിക്കുന്നത്. വക്ഷസ്സ് തലയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് നേരിയ സ്തരനിർമ്മിതമായ സുക്ഷ്മമായ കഴുത്ത് കൊണ്ടാണ്.ഒന്നായി തോന്നുന്നുവെങ്കിലും കൂടിച്ചേർന്ന മൂന്ന്ഖണ്ഡങ്ങൾകൊണ്ടാണ് വക്ഷസ്സ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.ഈ ഓരോ ഖണ്ഡങ്ങളുടെ അടിവശത്തുമായാണ് ഓരോ ജോടി കാലുകൾ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.ആദ്യത്തെ രണ്ടു ഖണ്ഡങ്ങളിലായി മുൻചിറകുകളും പിൻചിറകുകളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ കാലുകളും അനേകം ഖണ്ഡങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്നതാണ്.ചില ഇനങ്ങൾക്ക് കാലുകളുടെ അടിവശത്ത് ബ്രഷുപോലുള്ള ഭാഗങ്ങൾ കാണുന്നു.ഇവ സ്പർശകങ്ങൾ ശുചിയാക്കാനും മറ്റും ഉപയോഗിക്കുന്നു.കാലുകളുടെ അഗ്രഭാഗം ഉപയോഗിച്ച് ഇവ രുചിയറിയുന്നു. ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ചിറകുകൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് പരസ്പരം ചേർത്തുവെച്ചിരിക്കുന്ന വളരെ നേർത്ത രണ്ടു സ്തരങ്ങൾ ചേർന്നാണ്.ഈ സ്തരങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള സിരാജാലം ഇവയ്ക്ക് ഉറപ്പുനൽകുന്നു.ഈ സ്തരങ്ങളെ പൊതിഞ്ഞുകൊണ്ട് വിവിധ ആകൃതിയിലും നിറങ്ങളിലും ഉള്ള ശൽക്കങ്ങളുണ്ട്.ഈ ശൽക്കങ്ങളാണ് ചിറകുകളുടെ മനോഹരമായ വർണ്ണവൈവിധ്യത്തിന് അടിസ്ഥാനം.വളരെ സൂക്ഷമമായ ശൽക്കങ്ങൾ ഒന്നിനോട് ചേർന്ന് മറ്റൊന്ന് എന്ന നിലയിൽ അടുക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നു.ശൽക്കങ്ങളിലുള്ള വർണ്ണകണങ്ങളും അവയിൽത്തന്നെയുള്ള വിവിധ വരകളും ചെരിവുകളും നിറങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.ശൽക്കങ്ങളിലെ വരമ്പുകളിലും ചെരിവുകളിലും വിവിധ കോണുകളിൽ പ്രകാശം പതിക്കുമ്പോൾ ചിറകുകൾക്ക് പലനിറങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു.ചിറകുകൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന നീല നിറത്തിന്റെയും പച്ച നിറത്തിന്റെയും കാരണം ശൽക്കങ്ങളുടെ പ്രത്യേക ഘടനയാണ്.ചില ഇനങ്ങളിലെ ആൺശലഭങ്ങൾക്ക് ഗന്ധം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന പ്രത്യേകതരം ശൽക്കങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു.ചിത്രശലഭങ്ങളിലെ ആൺ പെൺ വിഭാഗങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ ഈ പ്രത്യേകത ഏറെ സഹായകമാണ്.<ref>The Book Of Indian Butterflies(2008)pp6-8,Issac Kehimkar,BNHS</ref> == ജീവിതചക്രം == [[പ്രമാണം:Butter2.jpg‎ |thumb|right|ഇണചേരുന്ന ശലഭങ്ങൾ]] ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ജീവിതചക്രം പൂർണ്ണ രൂപാന്തരത്തിലൂടെയാണ് (Complete metamorphosis) നടക്കുന്നത് . നാലു ദശകളാണ് ചിത്രശലഭത്തിന്റെ ജീവിത ചക്രത്തിലുള്ളത് * [[മുട്ട]] (egg) * [[ശലഭപ്പുഴു]] - ലാർവ (larvae) * [[പ്യൂപ്പ]] (pupa) * ചിത്രശലഭം (imago) എന്നിവയാണ് ആ നാലു [[ദശ|ദശകൾ]]. === മുട്ട === [[പ്രമാണം:Ariadne merione egg sec.jpg|thumb|150px|ഒരിനം ചിത്രശലഭത്തിന്റെ മുട്ട]] ഇണചേരലിനു ശേഷം പൂമ്പാറ്റകൾ തളിരിലകളിലോ, മുകുളങ്ങളിലോ മുട്ടകൾ നിക്ഷേപിക്കുന്നു. സാധാരണയായി ഇലയുടെ അടിവശത്താണ് ഇവ മുട്ടയിടാറുള്ളത്.കൂട്ടമായി മുട്ടയിടുന്ന ശലഭങ്ങളും തനിച്ച് മുട്ടയിടുന്ന ശലഭങ്ങളും ഉണ്ട്.ഒന്നിനു മുകളിൽ മറ്റൊന്നായി മാലകൾ പോലെ മുട്ടകളിടുന്നവയും ഉണ്ട്.മുട്ടകൾ പല ആകൃതിയും നിറങ്ങളും ഉള്ളവയാണ്.കൂടുതൽ മുട്ടകളും പച്ചയോ മഞ്ഞയോ നിറങ്ങളോടു കൂടിയവയായിരിക്കും.അവ വിരിയുന്നതിനു മുന്നെ ഇരുണ്ട നിറത്തിലേക്ക് മാറുന്നു.ഗോളാകൃതിയിലും ദീർഘവുത്താകൃതിയിലും മുട്ടകൾ കാണാറുണ്ട്.ചിത്രശലഭത്തിന്റെ മുട്ടകൾ സാധാരണയായി രണ്ടു മുതൽ ആറു ദിവസം കൊണ്ടു വിരിയുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.learnaboutbutterflies.com/Lifecycle.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-05-03 |archive-date=2012-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120510121548/http://www.learnaboutbutterflies.com/Lifecycle.htm |url-status=dead }}</ref>. ലാർവ്വയുടെ ഭക്ഷണസസ്യം(Larval Food Plants) കണ്ടെത്തി മുട്ടയിടാനുള്ള ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ കഴിവ് ശ്രദ്ധേയമാണ്.മുട്ട വിരിഞ്ഞുണ്ടാവുന്ന [[ശലഭപ്പുഴു|ശലഭപ്പുഴുവിന്ന്]]ആഹാരമാക്കാനുള്ള സസ്യങ്ങളുടെ ഇലകളിലാണ് അവ മുട്ടകൾ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്. ലാർവ്വയുടെ ഭക്ഷണസസ്യങ്ങളിലും ചില സമയങ്ങളിൽ സമീപത്തുള്ള മറ്റു സസ്യങ്ങളിലും പൂമ്പാറ്റകൾ മുട്ടയിടാറുണ്ട്. തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നൂറിവരുന്ന പശയുള്ള ദ്രാവകമുപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രശലഭം താനിടുന്ന മുട്ടകൾ ഇലകളിൽ ഒട്ടിച്ചുവെയ്ക്കുന്നത്. മുട്ടയുടെ ഉപരിതലത്തിലുണ്ടാവാറുള്ള ഒരു സൂക്ഷ്മദ്വാരത്തിലൂടെയാണ് വളരുന്ന ലാർവക്ക് ആവശ്യത്തിന് വായുവും ഈർപ്പവും ലഭിക്കുന്നത്. 'കോറിയോൺ'(Chorion) എന്ന കഠിനമായ ഒരു പാളി ചിത്രശലഭത്തിന്റെ മുട്ടയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഇതിനു പുറമേ ഉള്ള മെഴുകുകൊണ്ടുള്ള ഒരു നേരിയ ആവരണം ലാർവ വളർച്ചയെത്തുംമുൻപ് മുട്ട ഉണങ്ങിപ്പോകില്ല എന്ന് ഉറപ്പുരുത്തുന്നു. ഓരോ മുട്ടയ്ക്കും അതിനെ ഒരു വശത്ത് ചോർപ്പിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള 'മൈക്രോപൈൽസ്'(Micropyles) എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ചെറിയ ദ്വാരങ്ങളുണ്ട്. ബീജം മുട്ടയുടെ അകത്തുകടക്കാനാണ് ഈ ദ്വാരങ്ങൾ. മുട്ടകളുടെ വലിപ്പത്തിൽ ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ വിവിധ ഇനങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറ്റം വരാമെങ്കിലും രൂപത്തിൽ അവ ഉരുണ്ടിട്ടായിരിക്കും. ഈ ദശ ഏതാനും ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിൽക്കും. പക്ഷേ, ശൈത്യകാലത്ത് ഇടുന്ന മുട്ടകൾ വിരിഞ്ഞ് ലാർവ പുറത്തുവരുന്നത് ഒരു വിശ്രമ ദശക്ക്(diapause) ശേഷം വസന്തകാലത്തിൽ ആയിരിക്കും. ഇതു പ്രധാനമായും മിതശീതോ​ഷ്ണമേ​ഖലയിലെ ചിത്രശലഭങ്ങളിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. മറ്റ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ വസന്തകാലത്ത് മുട്ടയിട്ട് വേനൽക്കാലത്ത് അവ വിരിയിക്കും. === ലാർവ്വ === പ്രധാന ലേഖനം : [[ശലഭപ്പുഴു]] [[പ്രമാണം:monarchcatterpillarsm.jpg|right|thumb|[[മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭം|മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭത്തിന്റെ]] ലാർവ]] രണ്ട് തൊട്ട് അഞ്ച് ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മുട്ടകൾ വിരിഞ്ഞ് പൂമ്പാറ്റപ്പുഴുക്കൾ പുറത്തിറങ്ങും, ഈ പുഴുക്കളെയാണ് ലാർവ എന്നു പറയുന്നത്. ലാർവയുടെ ആദ്യഭക്ഷണം മുട്ടയുടെ പുറന്തോട് തന്നെയാണ്. ഇലകളാണ് പിന്നീടുള്ള ഭക്ഷണം. തങ്ങളുടെ മുഴുവൻ സമയവും ഭക്ഷണത്തിനു വേണ്ടിയാണ് ലാർവകൾ ചെലവഴിക്കുന്നത്. [[സസ്യഭുക്ക്|സസ്യഭുക്കുകളാണ്]] മിക്ക ലാർവകളും, ചുരുക്കം ചിലത് മറ്റ് ചെറുപ്രാണികളുടെ മുട്ടയും മറ്റും ഭക്ഷിക്കും. മുട്ടവിരിഞ്ഞുപുറത്തു വരുന്ന ലാർവയുടെ ഭാരം ഏതാനും ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ടുതന്നെ ആയിരം മടങ്ങ് ഭാരം വയ്ക്കും. തലഭാഗമടക്കം പതിനാലുഖണ്ഡങ്ങളായാണ് ലാർവയുടെ ശരീരം. തലയിൽ ഒരുജോടി സ്പർശകങ്ങളും [[കേവലനേത്രം|കേവലനേത്രങ്ങളുമുണ്ടാവും]] ചിത്രശലഭങ്ങളുടെയും [[നിശാശലഭങ്ങൾ|നിശാശലഭങ്ങളുടെയും]] ലാർവയ്ക്ക് [[ആംഗലേയം|ആംഗലേയഭാഷയിൽ]] കാറ്റർപില്ലർ(Caterpillar) എന്നും പറയും. === പ്യൂപ്പ === {{main|പ്യൂപ്പ}} [[പ്രമാണം:Inachis io poczwarka.JPG|thumb|right|150px|പ്യൂപ്പ]] ലാർവ്വ പൂർണ്ണവളർച്ചയിലെത്തുമ്പോൾ പ്രോതൊറാസിക്കോട്രോപ്പിക് [[ഹോർമോൺ]] പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. ഈ സമയത്ത് ലാർവ്വയുടെ ഭാരം ഒരു പരിധിയിലധികം വർദ്ധിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കും. ഇതോടെ ലാർവ ഭക്ഷണം നിർത്തുന്നു, അതിനുശേഷം പ്യൂപ്പ അവസ്ഥയിൽ സമാധിയിരിക്കാൻ പറ്റിയ ഒരു സ്ഥലം അന്വേഷിച്ചു കണ്ടുപിടിക്കും .അഞ്ച് തൊട്ട് പതിനഞ്ച് ദിവസങ്ങൾക്കകം ലാർവ ഇലയുടെ അടിയിലോ, കമ്പുകളിലോ, സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു ഉറയിൽ (puparium) സമാധിയിലിരിക്കുന്നു, ഈ അവസ്ഥയ്ക്കാണ് പ്യൂപ്പ എന്നു പറയുന്നത്. [[പ്രമാണം:Butterfly's_chrysalis.jpg|thumb|200px|left|ക്രിസലിസ്]] ചിത്രശലഭത്തിന്റെ പ്യൂപ്പദശക്ക് ആംഗലേയഭാഷയിൽ ക്രിസലിസ് (chrysalis) എന്നാണ് പറയുക. ഈ അവസ്ഥയിൽ പ്യൂപ്പക്ക് സാധാരണയായി ചലിക്കാൻ സാധിക്കുകയില്ല. എന്നാൽ ചില ഇനം പ്യൂപ്പകൾക്ക് അടിവയറ്റിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ തുടരെ തുടരെ ചലിപ്പിച്ച് ശത്രുക്കളെ അകറ്റാനായി ശബ്ദങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കാൻ സാധിക്കും. രൂപാന്തരീകരണത്തിലൂടെ പ്യൂപ്പ ചിത്രശലഭമായി മാറുന്നത് മനുഷ്യർ ശ്രദ്ധയോടെയാണ് നോക്കിക്കണ്ടിട്ടുള്ളത്. പ്യൂപ്പയുടെ പുറത്തുള്ള ചെറിയ ചിറകുകൾ പറക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന വലിയ ചിറകുകളായി മാറുന്നതിന് വളരെയധികം പോഷകങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പ്യൂപ്പയുടെ ചിറകുകളിലെ കോശങ്ങൾ മീറ്റോസിസിലൂടെ അതിവേഗം വിഭജിച്ച് ആണ് ചിത്രശലഭത്തിന്റെ ചിറകുകളുടെ വലിപ്പത്തിൽ എത്തുന്നത്. പ്യൂപ്പയായിരിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും ഒരു ചിറക് ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ നീക്കം ചെയ്താൽ ബാക്കി മൂന്നെണ്ണം കുറച്ചുകൂടി വലുതായി ചിത്രശലഭത്തിന് പറക്കാൻ സാധിക്കും === ചിത്രശലഭം === [[പ്രമാണം:Butterfly-Newly_emerged.JPG|thumb|പറക്കാൻ തയ്യാറായ ചിത്രശലഭം]] പ്യൂപ്പ അവസ്ഥയിലെത്തിയ ലാർവകൾ ഒന്നു രണ്ടാഴ്ചകൾ കൊണ്ട് പൂർണ്ണവളർച്ചയെത്തുകയും ചിത്രശലഭം കൂടു പൊട്ടിച്ചു പുറത്തുവരികയും ചെയ്യും. സാധാരണയായി പ്രഭാതസമയങ്ങളിലാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ പുറത്തുവരുന്നത്. പ്യൂപ്പയുടെ ലോലമായ പാർശ്വങ്ങൾ അടർത്തി ആദ്യം തലഭാഗവും, പിന്നെ മദ്ധ്യഭാഗവും ചിറകുകളും, ഒടുവിൽ ഉദരവും എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പുറത്തു വരുന്നത്. പുറത്തു വരുന്ന ചിത്രശലഭത്തിന്റെ ചിറകുകൾ ചുരുട്ടിക്കൂട്ടപ്പെട്ട രീതിയിലാണുണ്ടാവുക. ഏതാനും മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ അതു നിവർന്ന് വരുന്നതോടെ ശലഭം ആദ്യത്തെ പറക്കലിനു തയ്യാറെടുക്കുകയായി. ഈ ദശക്ക് ആഗ്ലേയഭാഷയിൽ ഇമാഗോ(Imago) എന്നാണ് പറയുന്നത്. ഇമാഗോയ്ക്ക് നാലു ചിറകുകളുണ്ട്. ഈ ദശയിൽ ചിത്രശലഭത്തിന് 6 കാലുകളുണ്ട്. ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് ആയുസ്സ് വളരെ കുറവാണ്, വലിയ ഇനം ചിത്രശലഭങ്ങൾ രണ്ട് മാസത്തോളം ജീവിക്കുമ്പോൾ, ചെറിയ ഇനങ്ങൾ രണ്ട് തൊട്ട് മൂന്ന് ആഴ്ചകൾ മാത്രമാണ് ജീവിക്കുന്നത്. == ആയുർദൈർഘ്യം == [[പ്രമാണം:Mob.ogg|thumb|പൂന്തേൻ നുകരുന്ന പൂമ്പാറ്റ, ഒരു ചലച്ചിത്രം]] ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ആയുർദൈർഘ്യത്തെക്കുറിച്ച് സമഗ്രമായ പഠനങ്ങളൊന്നും നടന്നിട്ടില്ല. രണ്ടാഴ്ച മുതൽ ആറാഴ്ചവരെയാണ് മിക്ക ശലഭങ്ങളുടേയും ആയുർദൈർഘ്യം. ദേശാടനശലഭങ്ങൾ മാസങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് == ശീലങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:antennae ctb.png|thumb|ചിത്രശലഭങ്ങളിലെ വിവിധ തരം ശൃംഗികകൾ.]] [[പ്രമാണം:Australian painted lady feeding.jpg|thumb|manjappathi <br />]] ചിത്രശലഭങ്ങൾ പ്രധാനമായും പൂന്തേൻ ആണ് ഭക്ഷണമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ചിലയിനം പൂമ്പാറ്റകൾ പൂമ്പൊടിയും <ref>{{cite journal|author=Gilbert LE|year=1972|title= Pollen feeding and reproductive biology of ''Heliconius'' butterflies|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=69|pages=1402–1407|url=http://www.pnas.org/content/69/6/1403.abstract|doi=10.1073/pnas.69.6.1403 | issn=0027-8424 }}</ref> മരത്തിന്റെ നീരും ചീഞ്ഞുപോകാറായ പഴങ്ങളും അഴുകിയ മാംസവും മണലിലും ചെളിയിലും മറ്റും അലിഞ്ഞുചേർന്ന ധാതുക്കളും ആഹാരമാക്കുന്നു. തേനീച്ചകൾക്കൊപ്പം എത്തില്ലെങ്കിലും പരാഗണത്തിൽ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് ചിത്രശലഭങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു. പക്ഷേ കൂടുതൽ ദൂരങ്ങളിൽ പൂമ്പൊടി എത്തിക്കാൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾക്കാവില്ല. .<ref>{{cite journal|author=Herrera, C.M.|year=1987|title=Components of pollinator "quality": comparative analysis of a diverse insect assemblage.|journal=Oikos|volume=50|pages=79–90|url=http://ebd06.ebd.csic.es/pdfs/Herrera.1987.Oikos.pdf|doi=10.2307/3565403|jstor=3565403|issue=1|publisher=Oikos, Vol. 50, No. 1|access-date=2011-03-13|archive-date=2009-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090225100931/http://ebd06.ebd.csic.es/pdfs/Herrera.1987.Oikos.pdf|url-status=dead}}</ref> സോഡിയവും മറ്റ് ചില ധാതുക്കളും ചിത്രശലഭത്തിന് പ്രത്യുദ്പാദനത്തിന് അത്യാവശ്യമാണ്. പലയിനം ചിത്രശലഭങ്ങൾക്കും പൂന്തേനിലെ പഞ്ചസാരയേക്കാൾ കൂടുതൽ സോഡിയം ആവശ്യമാണ്. ഉപ്പിലെ സോഡിയം ഇത്തരം ചിത്രശലഭങ്ങളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ഇതാണ് വിയർത്തിരിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ ശരീരത്തിൽ ചിത്രശലഭങ്ങൾ വന്ന് പറ്റിയിരിക്കാൻ കാരണം. ചെളിയിൽ ചിത്രശലഭങ്ങൾ കളിക്കുന്നത് വിവിധ പോഷകങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനാണ്. <ref>{{cite journal | doi = 10.1111/j.1095-8312.2005.00539.x | last1 = Molleman |first1=Freerk | last2 = Grunsven |first2=Roy H. A. | last3 = Liefting |first3= Maartje | last4 = Zwaan | year = 2005 | first4 = BAS J. | last5 = Brakefield | first5 = Paul M. | title = Is male puddling behaviour of tropical butterflies targeted at sodium for nuptial gifts or activity? | url = | journal = Biol. J. Linn. Soc. | volume = 86 | issue = 3| pages = 345–361 }}</ref> ശരീരത്തിലെ ആന്റീന ഉപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രശലഭം കാറ്റിന്റെ ഗതിയും പൂന്തേനും കണ്ടുപിടിക്കുന്നത്. ആന്റിനയുടെ ആകൃതി പല ഇനങ്ങളിലും വ്യത്യസ്തമാണ്. കാലുകളിലെ 'കീമോറിസപ്റ്റേർസ്'(Chemoreceptors) ഉപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രശലഭം രുചി തിരിച്ചറിയുന്നത്. .<ref>{{cite web|url=http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-butterfly.html |title=Article on San Diego Zoo website |publisher=Sandiegozoo.org |date= |accessdate=2009-03-30}}</ref> ശ്രവണോപാധികൾ ചിലയിനം ചിത്രശലഭങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ഉള്ളത്. ചില ഇനങ്ങൾക്ക് ശബ്ദങ്ങളും പുറപ്പെടുവിക്കാൻ സാധിക്കും. <ref>{{cite journal | last1 = Swihart | first1 = S. L | year = 1967 | title = Hearing in butterflies | url = | journal = J. Insect Physiol | volume = 13 | issue = 3| pages = 469–472 | doi = 10.1016/0022-1910(67)90085-6 }}</ref> ഫെറമോൺ പോലുള്ള രാസപദാർഥങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രശലഭങ്ങൾ ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നു. == ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ == ചിത്രശലഭങ്ങളെ പല സ്ഥലങ്ങളിലും, പല [[കാലാവസ്ഥ|കാലാവസ്ഥകളിലും]] കാണാൻ സാധിക്കും. ചതുപ്പ് നിലങ്ങളിലും, പുൽമേടുകളിലും, [[മഴക്കാടുകൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലൊക്കെ ഇവയെ കാണാൻ സാധിക്കും. മിക്ക ഇനം ചിത്രശലഭങ്ങളേയും [[ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങൾ|ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലാണ്]] കണ്ട് വരുന്നത്. [[പ്രമാണം:ആൽബട്രോസ്ശലഭം.jpg|thumb|'കോമൺ ആൽബട്രോസ്' ശലഭങ്ങൾ ദേശാടനത്തിനിടയിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു.]] === ദേശാടനം === പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയെ നേരിടാൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ [[ജന്തുക്കളിലെ ദേശാടനം|ദേശാടനം]] നടത്താറുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://ifoundbutterflies.org/butterfly-biology/butterfly-biology-butterfly-migration |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-05-02 |archive-date=2012-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120322222626/http://ifoundbutterflies.org/butterfly-biology/butterfly-biology-butterfly-migration |url-status=dead }}</ref>. ചില ഇനം ചിത്രശലഭങ്ങൾ വളരെ ചെറിയ ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നു മറ്റു ചിലത് കൂടുതൽ ദൂരവും. മെക്സിക്കോയിൽനിന്നും വടക്കേ അമേരിക്കയിലേക്കും ദക്ഷിണ കാനഡയിലേക്കും ദേശാടനം നടത്തുന്ന [[രാജശലഭം|മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭങ്ങളാണ്]] ഏറ്റവും ദൂരം സഞ്ചരിക്കാറുള്ളത്, അവ ഏകദേശം 4000 മൈലുകളോളം സഞ്ചരിക്കുന്നു. മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭത്തിന് നിർത്താതെ ആയിരം കിലോമീറ്റർ വരെ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite journal | last1 = Williams | first1 = C. B. | year = 1927 | title = A study of butterfly migration in south India and Ceylon, based largely on records by Messrs. G Evershed, E.E.Green, J.C.F. Fryer and W. Ormiston | url = | journal = Trans. Ent. Soc. London | volume = 75 | issue = | pages = 1–33 }}</ref> ഇന്ത്യൻ ഉപദ്വീപിൽ മഴക്കാലത്ത് കാണാൻ ഭംഗിയുള്ളതും വലിയ തോതിലുള്ളതുമായ ദേശാടനങ്ങൾ കാണപ്പെടാറുണ്ട്.<ref>{{cite journal | last1 = Williams | first1 = C. B. | year = 1927 | title = A study of butterfly migration in south India and Ceylon, based largely on records by Messrs. G Evershed, E.E.Green, J.C.F. Fryer and W. Ormiston | url = | journal = Trans. Ent. Soc. London | volume = 75 | issue = | pages = 1–33 }}</ref>കേരളത്തിൽ [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ ന്യൂഅമരമ്പലം സംരക്ഷിതവനമേഖലയിൽ നടന്ന പഠനങ്ങളിൽ [[വെള്ളപഫിൻ]],[[ആൽബട്രോസ് ശലഭം|ആൽബട്രോസ് ശലഭങ്ങൾ]],[[കാട്ടുപാത്ത]],[[നീലക്കുടുക്ക]] എന്നീ ചിത്രശലഭങ്ങൾ കൂട്ടത്തോടെ ദേശാടനത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>www.zoosprint.org/ZooPrintJournal/2002/August/844-847.pdf</ref>ഒരു മിനിട്ടിൽ പരമാവധി നൂറ്റിഅറുപത് ശലഭങ്ങൾ വരെ തുടർച്ചയായി ദേശാടനത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.[[ആറളം വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം|ആറളം വന്യജീവിസങ്കേതത്തിൽ]] 2000 ഡിസംബർ മുതൽ ശലഭദേശാടനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.malabarnhs.org/programmes.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-05-03 |archive-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120420085422/http://malabarnhs.org/programmes.html |url-status=dead }}</ref>.[[ആൽബട്രോസ് ശലഭം|ആൽബട്രോസ് ശലഭങ്ങൾ]] നവംബർ ,ഡിസംബർ മാസങ്ങളിൽ കൂർഗ് മലനിരകളിൽനിന്നും ദേശാടനം ആരംഭിച്ച് [[ആറളം വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം]] വഴി വയനാടൻ കാടുകളിലേക്കും അവിടെ നിന്നും മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നിലമ്പൂർ വനങ്ങളിലൂടെ [[സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനം|സൈലന്റ്‌വാലി]] വഴി [[നീലഗിരി]] കുന്നുകളിലേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്നായിരുന്നു കരുതിയിരുന്നത്. എന്നാൽ പുതിയ പഠനങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഇവ പക്ഷികളെപ്പോലെ കാലാവസ്ഥ അനുസരിച്ച് ഒരു സ്ഥലത്ത് നിന്ന് മറ്റൊരിടത്തിലേക്കു സഞ്ചരിക്കുന്നതല്ല എന്നും ഇവ തിരിച്ച് പോകുന്നില്ല എന്നും കണ്ടെത്തീട്ടുണ്ട്. ചൂടു കൂടിയ മലയുടെ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് താഴോട്ട് കൂട്ടമായി പറക്കുന്നതായി മാത്രമാണ് മനസ്സിലക്കീട്ടുള്ളത് കൃത്മ്മായും ഇവ ആറളം ചീങ്കണ്ണിപ്പുഴയ്ക്കരികിലേക്ക് എവിടെ നിന്നാൺ` വരുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്ക്കൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. 2016 ജനുവരി 15,16 തീയതികളിൽ മലബാർ നാച്വറൽ ഹിസ്റ്ററി സൊസൈറ്റിയും വനം വകുപ്പും സമ്യുക്തമായി നടത്തിയ പൂമ്പാറ്റ സർവേയിൽ അഞ്ചു മിനുട്ടിൽ പതിനായിരത്തിലേറെ എന്ന തോതിൽ അൽബ്രട്ടോസ് ശലഭങ്ങൾ മൈഗ്രേഷൻ നടത്തുന്നതായി കണ്ടെത്തി. .നീർച്ചാലുകളുടെയും അരുവികളുടെയും ഓരം ചേർന്നാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നത്.കാട്ടുപാതകൾക്ക് സമാന്തരമായും ഇവ കൂട്ടത്തോടെ സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്.സഞ്ചാര സമയം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ സൂര്യന് പ്രാധാന്യമുണ്ട്.വെയിലിനു ചുടുപിടിക്കുന്നതോടെ ദൃശ്യമാകുന്ന ദേശാടനം ഉച്ചസമയത്തോടെ ദ്രുതഗതിയിലാവുകയും വെയിൽ താഴുന്നതോടെ നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.ആകാശം മേഘാവൃതമാകുമ്പോൾ ഇവയുടെ സഞ്ചാരം നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സമീപകാലങ്ങളിൽ [[ഹൈഡ്രജൻ|ഹൈഡ്രജന്റെ]] ഐസോടോപ്പുകളും ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ദേശാടനത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{cite journal | doi = 10.4039/Ent1091583-12 | last1 = Urquhart | first1 = F. A. | last2 = Urquhart | first2 = N. R. | author-separator =, | author-name-separator= | year = 1977 | title = Overwintering areas and migratory routes of the Monarch butterfly (''Danaus p. plexippus'', Lepidoptera: Danaidae) in North America, with special reference to the western population | url =https://archive.org/details/sim_canadian-entomologist_1977-12_109_12/page/1583| journal = Can. Ent. | volume = 109 | issue = | pages = 1583–1589 }}</ref><ref>{{cite journal | doi = 10.1073/pnas.95.26.15436 | last1 = Wassenaar | first1 = L.I. | last2 = Hobson | first2 = K.A. | author-separator =, | author-name-separator= | year = 1998 | title = Natal origins of migratory monarch butterflies at wintering colonies in Mexico: new isotopic evidence | url = http://www.pnas.org/cgi/content/full/95/26/15436 | journal = Proc Natl Acad Sci U S A. | volume = 95 | issue = 26| pages = 15436–9 | pmid = 9860986 | pmc = 28060 }}</ref> സൂര്യപ്രകാശം ഉപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ ദിശ മനസ്സിലാക്കുന്നത്. മേഘങ്ങൾ സൂര്യപ്രകാശം പൂർണ്ണമായി തടയുമ്പോഴും ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് അവശേഷിക്കുന്ന സൂര്യപ്രകാശം ഉപയോഗിച്ച് ദിശ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും.<ref>{{cite journal | doi = 10.1016/j.neuron.2005.03.014 | last1 = Sauman | first1 = Ivo | last2 = Briscoe | first2 = Adriana D. | last3 = Zhu | first3 = Haisun | last4 = Shi | first4 = Dingding | last5 = Froy | first5 = Oren | last6 = Stalleicken | first6 = Julia | last7 = Yuan | first7 = Quan | last8 = Casselman | first8 = Amy | last9 = Reppert | first9 = Steven M. ''et al.'' | author-separator = , | author-name-separator = | year = 2005 | title = Connecting the Navigational Clock to Sun Compass Input in Monarch Butterfly Brain | url = http://www.neuron.org/content/article/abstract?uid=PIIS0896627305002369 | journal = Neuron | volume = 46 | issue = 3 | pages = 457–467 | pmid = 15882645 | access-date = 2011-03-12 | archive-date = 2006-12-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061209111242/http://www.neuron.org/content/article/abstract?uid=PIIS0896627305002369 | url-status = dead }}</ref> ശലഭങ്ങളുടെ ദേശാടനത്തിനു പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല<ref>The Book of Indian Butterflies(2008),pp 28,Issac Kehimkar,BNHS</ref>.ആഹാരദൗർലഭ്യവും കാലാവസ്ഥാ മാറ്റങ്ങളുമാണ് പൊതുവെയുള്ള കാരണങ്ങളായി പറയുന്നത്.അർദ്ധതരിശുനിലങ്ങളിലാണ് ദേശാടനം നടത്തുന്ന ചിത്രശലഭങ്ങളെ അധികവും കണ്ടുവരുന്നത്. ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ പെറ്റുപെരുകുന്ന കാലം ഹ്രസ്വമായതിനാലാണ് ഇവിടുത്തെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ ദേശാടനം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite journal | doi = 10.1111/j.1469-185X.1962.tb01609.x | last1 = Southwood | first1 = T. R. E. | year = 1962 | title = Migration of terrestrial arthropods in relation to habitat | url = | journal = Biol. Rev. | volume = 37 | issue = | pages = 171–214 }}</ref> വാസസ്ഥലമായ ചെടികളുടെ ആയുർദൈർഘ്യവും ദേശാടനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നതായി കണ്ടുവരുന്നു.<ref>{{cite journal | doi = 10.1007/s10841-005-5660-x | last1 = Dennis | first1 = R L H | last2 = Shreeve | first2 = Tim G. | last3 = Arnold | first3 = Henry R. | last4 = Roy | first4 = David B. | author-separator =, | author-name-separator= | year = 2005 | title = Does diet breadth control herbivorous insect distribution size? Life history and resource outlets for specialist butterflies | url = | journal = Journal of Insect Conservation | volume = 9 | issue = 3| pages = 187–200 }}</ref> == സ്വയരക്ഷ == രൂപാന്തരീകരണത്തിന്റെ വിവിധ ദശകളിൽ പല ഭീഷണികളും നേരിടേണ്ടതുണ്ട്. പാരാസൈറ്റുകൾ, രോഗങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾ ഈ ഭീഷണികളിൽ ചിലതാണ്. ഇവയിൽനിന്നും രക്ഷ നേടാൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ വിവിധ വഴികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Citrus Swallowtail Papilio demodocus.jpg|right|thumb|കണ്ണുപോലെ തോന്നിക്കുന്ന ചിറകിന്റെ ഭാഗം]] [[File:Papilio clytia by Shagil Kannur 06.jpg|thumb|right|[[വഴന ശലഭം|വഴന ശലഭത്തന്റെ]] നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം]] വിവിധതരം രാസപദാർഥങ്ങളാണ് സ്വയരക്ഷയ്ക്കായി കൂടുതൽ ചിത്രശലഭങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ രാസപദാർഥങ്ങൾ ചെടികളിൽ നിന്നാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്നത്. ചില ചെടികൾ സസ്യഭുക്കുകളായ മൃഗങ്ങളിൽനിന്ന് രക്ഷപെടാൻ ചില വിഷപദാർഥങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിൽനിന്നാവാം ചിത്രശലഭങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സുരക്ഷക്കായി സംവിധാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite journal | doi = 10.1146/annurev.ento.47.091201.145121 | last1 = Nishida | first1 = Ritsuo | year = 2002 | title = Sequestration of defensive substances from plants by Lepidoptera | url =https://archive.org/details/sim_annual-review-of-entomology_2002_47/page/57| journal = Annu. Rev. Entomol | volume = 47 | issue = | pages = 57–92 | pmid = 11729069 }}</ref> ഇലകളുടെ നിറങ്ങളുള്ള ചിത്രശലഭങ്ങൾ ശത്രുക്കളിൽനിന്ന് രക്ഷപെടാൻ ഇലകളിൽ ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നു. ഓക്ക്ലീഫ് ചിത്രശലഭം ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്.<ref>{{cite journal | doi = 10.1086/283868 | last1 = Robbins | first1 = Robert K. | year = 1981 | title = The "False Head" Hypothesis: Predation and Wing Pattern Variation of Lycaenid Butterflies | url =https://archive.org/details/sim_american-naturalist_1981-11_118_5/page/770| journal = American Naturalist | volume = 118 | issue = 5| pages = 770–775 }}</ref> ഇതുപോലെ വിഷമയമല്ലാത്തവയും ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ [[വഴന ശലഭം]] ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത [[നീലക്കടുവ|നീലക്കടുവയെയും]] [[അരളി ശലഭം|അരളി ശലഭത്തെയും]] അനുകരിക്കുന്നതും കാണാം. കണ്ണുപോലെ തോന്നിക്കുന്ന ചില ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ചിറകിലെ ഭാഗങ്ങളും സ്വയരക്ഷക്ക് വേണ്ടിയുള്ളതാണ്. ഇതു ശത്രുക്കളുടെ ശ്രദ്ധ തിരിച്ചുവിടാൻ സഹായിക്കുന്നു. മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം പറയുന്നത് ചിലന്തിയെപ്പോലുള്ള ജീവികളിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനാണെന്നാണ്. കണ്ണാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ച് മുന്നോട്ട് അടുക്കുന്ന ചിലന്തികളെ അടുത്തെത്തുന്നതിന് മുൻപ് കാണാനും അവയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാനും ഇതുവഴി ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് സാധിക്കുന്നു..<ref>William E. Cooper, Jr. (1998) Conditions favoring anticipatory and reactive displays deflecting predatory attack. ''Behavioral Ecology''</ref> ചിത്രശലഭത്തിന്റെ ചിറകുകൾ ശത്രുക്കളെ ഒഴിവാക്കാനായി പെട്ടെന്ന് പറക്കുന്നതിന്റെ ഗതി മാറ്റാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>[http://newswise.com/articles/view/547899/ Hind Wings Help Butterflies Make Swift Turns to Evade Predators] Newswise, Retrieved on January 8, 2008.</ref> == വർഗീകരണം == {{main|ചിത്രശലഭ കുടുംബങ്ങൾ}} [[ചിത്രശലഭങ്ങൾ]] ലെപിഡോപ്ടെറാ(Lepidoptera) എന്ന ഗോത്രത്തിൽ(order) പെടുന്നു. ഈ ഗോത്രത്തിൽ പെടുന്ന 1800 ഓളം വർഗം(species) ശലഭങ്ങളെ 128 കുടുംബങ്ങളിലായി(families) പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. 128 കുടുംബങ്ങളെ 47 തറവാടുകളിൽ(superfamilies) പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ചിത്രശലഭങ്ങൾ റൊപലോസീറ(Rhopalocera)എന്ന ഉപഗോത്രത്തിൽ (suborder) പെടുന്നു. പ്രധാനപ്പെട്ട 5 ചിത്രശലഭകുടുംബങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ് 1. പാപ്പിലിയോനി ടെ 2. നിംഫാലിടെ 3.ലൈക്കെനിടെ 4.ഹെസ്പെരിടെ 5.പീയറിടെ == നിശാശലഭങ്ങൾ == {{main| നിശാശലഭങ്ങൾ}} ചിത്രശലഭങ്ങൾ, [[നിശാശലഭങ്ങൾ]](Moth) എന്നിവയെപ്പറ്റി പലപ്പോഴും ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവയെ തമ്മിൽ തിരിച്ചറിയാൻ പല മാർഗ്ഗങ്ങളുണ്ട്. നിശാശലഭങ്ങളെ സാധാരണ രാത്രികാലങ്ങളിലാണ് കാണാറുള്ളത് ചിത്രശലഭങ്ങളെ പകലും. നിശാശലഭങ്ങളുടെ സ്പർശിനികളിലും ശരീരത്തിലും‍ സൂക്ഷ്മങ്ങളായ രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. എന്നാൽ ചിത്രശലഭങ്ങളിൽ അങ്ങനെ തന്നെ രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറില്ല. നിശാശലഭങ്ങൾ സ്പർശകങ്ങൾ തറക്ക് സമാന്തരമായി പിടിക്കുമ്പോൾ ചിത്രശലഭങ്ങൾ അവ കുത്തനെ പിടിക്കുന്നു. നിശാശലഭങ്ങൾ എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുമ്പോൾ ചിറകുവിടർത്തിയിരിക്കുന്നു. ചിത്രശലഭങ്ങളാകട്ടെ ചിറകുകൾ മുകളിലേയ്ക്ക് കൂട്ടിവയ്ക്കുന്നു. ==മറ്റു വിശേഷങ്ങൾ== നിശാശലഭങ്ങളിലും ചിത്രശലഭങ്ങള്ലുിലും കൂടി 1,40,000 ഇനങ്ങളുണ്ട്.അതിൽ 17,200 എണ്ണം ചിത്രശലഭങ്ങളാണ്. ഇന്ത്യയിൽ അഞ്ചു കുടുംബങ്ങളിലായി ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറീലേറെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ കണ്ടുവരുന്നു. കേരളത്തിൽ ഏതാണ്ട് 322 ഇനങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ശലഭമായ രത്നനീലിയും ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചിത്രശലഭമായ ഗരുഡശലഭവും കാണപ്പെടുന്നതും കേരളത്തിലാണ്. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചിത്രശലഭങ്ങളെ കാണുന്നത് ആറളം വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലാണു്. ആഗസ്റ്റ് - സെപ്തമ്പർ മാസങ്ങളിലാണു് ഇവ ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നതു്.<ref name="vns1">ജീവന്റെ സ്വരലയം- ഡോ. മുഹമ്മദ് ജാഫര് പാളോട്ട്, കൂട് മാസിക, സെപ്റ്റെംബര്2013.</ref> == ചിത്രശാല == <gallery widths="140" heights="100" caption="ചിത്രങ്ങൾ"> പ്രമാണം:Butterfly34.jpg പ്രമാണം:Butterfly22.JPG പ്രമാണം:Pyupa.JPG പ്രമാണം:ചിത്രശലഭം1.jpg പ്രമാണം:Butterfly21.jpg പ്രമാണം:Butterflya2.jpg പ്രമാണം:പ്യൂപ.JPG പ്രമാണം:NSRW Mexican Butterflies.jpg|മെക്സിക്കോയിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ പ്രമാണം:പൂമ്പാറ്റ5.JPG പ്രമാണം:സീനിയ പൂവിൽ പൂന്തേൻ നുകരുന്ന മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭം.jpg|മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭം സീനിയ പൂവിൽ പ്രമാണം:B fly chalakudy.jpg പ്രമാണം:Do not disturb me.jpg|കേരളത്തിൽ പൊതുവെ കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ചിത്രശലഭം പ്രമാണം:Comon mormon1.jpeg|[[നാരകക്കാളി]] പ്രമാണം:Hypolimnas bolina (Linnaeus, 1758).jpg പ്രമാണം:ഇലമുങ്ങി.jpeg|[[ഇലമുങ്ങിശലഭം]] പ്രമാണം:Butterfly - ചിത്രശലഭം 01.jpg|ചിത്രശലഭം </gallery> <gallery caption="ലാർവ‍" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:Chenille de Grand porte queue (macaon).jpg|പാപ്പിലിയോ മാചൊൻ Image:Nachtkerzenschwaermer_Raupe.jpg|പ്രൊസെർപിനസ് പ്രൊസെർപിന Image:Pieris brassicae 06.JPG|പീരിസ് ബ്രാസികെ Image:Phalera bucephala.JPG|ഫലെറ ബുസെഫല Image:Inachis io 1.JPG|ഇനാചിസ് ഐഒ Image:Sphinx ligustri 1.JPG|സ്പിങ്ക്സ് ലിങുസ്റ്റ്രി Image:Ceramica pisi 01.jpg|[സെറാമികാ പിസി Image:Acronicta leporina 01.jpg|അക്രൊനിക്ട ലെപൊറിന Image:Zmrocznik gładysz Deilephila elpenor.jpg|ഡീൽപ്പിയ എല്പെനൊർ Image:Common mormon.jpeg|നാരകക്കാളി(Common Mormon) File:കാറ്റർപില്ലർ.jpg|മഴനനഞ്ഞിരിക്കുന്ന ലാർവ </gallery> <gallery caption="പൂമ്പാറ്റ ചെടി" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:ButterFly_Plant.JPG|ചിത്രശലഭത്തിന്റെ രൂപമുള്ള ഇലകളുള്ള ചെടി </gallery> == ഇതും കാണുക == * [[ചിത്രശലഭ കുടുംബങ്ങൾ]] * [[ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ പട്ടിക‎]] * [[ശലഭനിരീക്ഷണം]] == അവലംബം == {{reflist}} {{ശലഭം}} {{ചിത്രശലഭം}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Wikispecies|Lepidoptera}} {{Commons category|Lepidoptera}} [[വർഗ്ഗം:ഷഡ്‌പദങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശലഭങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചിത്രശലഭങ്ങൾ]] s3olfjxevytn28br5cvg8lqk65ed6ya 4616255 4616253 2026-04-29T10:06:52Z Salmisha 217080 /* ചിത്രശലഭം */ 4616255 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Butterfly}} {{for|പൂമ്പാറ്റ എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തെക്കുറിച്ചറിയുവാൻ|പൂമ്പാറ്റ (ദ്വൈവാരിക)}} {{for|ചിത്രശലഭം എന്ന ചലച്ചിത്രത്തെക്കുറിച്ചറിയുവാൻ|ചിത്രശലഭം (ചലച്ചിത്രം)}} {{Taxobox | name = [[നിശാശലഭം|നിശാശലഭങ്ങൾ]], [[ചിത്രശലഭം|ചിത്രശലഭങ്ങൾ]] |fossil_range= {{fossilrange|199|0}} [[ജുറാസ്സിക്‌]] | image = Parthenos_sylvia_philippensis.jpg | image_width = 250px | image_caption = പാർതെനോസ് സിൽവിയ ചിത്രശലഭം(The Clipper) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | classis = [[Insect]]a | subclassis = [[Pterygota]] | infraclassis = [[Neoptera]] | superordo = [[Endopterygota]] | ordo = '''Lepidoptera''' | ordo_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[Systema Naturae|1758]] | subdivision_ranks = Subdivisions | subdivision = Suborder [[Aglossata]]<br /> Suborder [[Glossata]]<br /> Suborder [[Heterobathmiina]]<br /> Suborder [[Zeugloptera]]<br /> See [[Taxonomy of Lepidoptera]] and [[Lepidopteran diversity]]. }} [[പ്രമാണം:Viceroy Butterfly.jpg|thumb|ഒരു [[മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭം]]]] [[പ്രമാണം:Chembarathi and butterfly.ogv|thumb|ചെമ്പരത്തിപ്പൂവിലിരിക്കുന്ന പൂമ്പാറ്റ(വീഡീയോ)]] '''പൂമ്പാറ്റ''' എന്നും വിളിക്കുന്ന, പ്രാണിലോകത്തെ സൗന്ദര്യമുള്ള ജീവികളായ [[ഷഡ്‌പദം|ഷഡ്‌പദങ്ങളാണ്]] ചിത്രശലഭങ്ങൾ (Butterfly). [[English|ആംഗലേയഭാഷയിൽ]] ഇവയ്ക്ക് ബട്ടർഫ്ലൈ എന്നാണ് പേര്. മനുഷ്യൻ [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽ]] ആവിർഭവിക്കുന്നതിന് ഏകദേശം 970 ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് തന്നെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ ഭൂമിയിലുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. 1973 ൽ [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] നിന്ന് കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ട [[ഫോസിൽ|ഫോസിലുകളിൽ]] നടത്തിയ പഠനത്തിൽ നിന്നാണ് ഇങ്ങനെയൊരു കണ്ടെത്തൽ. ജന്തുലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ [[ഫൈലം|ഫൈലമായ]] (Phylum) [[Arthropoda|ആർത്രോപോഡയിലെ]] [[Insecta|ഇൻസെക്റ്റ]] എന്ന വിഭാഗത്തിൽ [[Lepidoptera|ലെപിഡോപ്റ്റീറ]] എന്ന ഗോത്രത്തിലാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ വരുന്നത്. ചിത്രശലഭങ്ങളെപ്പറ്റി പഠനം നടത്തുകയും ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആളുകളെ [[ലെപിഡോപ്റ്റിറിസ്റ്റ്]] (lepidopterists) അഥവാ [[ഔറേലിയൻസ്]](aurelians) എന്നു വിളിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://encarta.msn.com/dictionary_1861696226/lepidopterist.html/ |title=എം.എസ്.എൻ എൻകാർട്ട നിഘണ്ടുവിൽ |access-date=2006-10-03 |archive-date=2007-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071226024934/http://encarta.msn.com/dictionary_1861696226/lepidopterist.html |url-status=dead }}</ref> [[ശാന്ത മഹാസമുദ്രം|ശാന്ത മഹാസമുദ്രത്തിലെ]] [[new guinea|ന്യൂഗിനി ദ്വീപുകളിൽ]] കാണപ്പെടുന്ന [[ക്വീൻ അലക്സാൻഡ്രാ ബേഡ് വിങ്ങ് ചിത്രശലഭം]] കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ള ചിത്രശലഭങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലുതെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. വിടർത്തിവച്ച ചിറകുകളുടെ ഒരറ്റം മുതൽ അടുത്ത അറ്റം വരെ 28 സെ.മീ. ആയിരിക്കും ഇവയ്ക്കുണ്ടാവുക. ഇവയുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധുക്കളായ [[ഗരുഡശലഭം|ഗരുഡശലഭങ്ങളാണ്]] ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന പൂമ്പാറ്റകളിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും വലുത്<ref>കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ(2003),ജാഫർ പാലോട്ട്,വി സി ബാലകൃഷ്ണൻ,ബാബു കാമ്പ്രത്ത്</ref>​. ഇവയുടെ ചിറകളവ് 140 മുതൽ 190 വരെ മില്ലി മീറ്ററുകൾ വരും.15 മുതൽ 22 മില്ലിമീറ്റർ മാത്രം ചിറകളവ് വരുന്ന [[രത്നനീലി|രത്നനീലി ശലഭമാണ്]] ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ചിത്രശലഭം. കിഴക്കേ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] കണ്ടുവരുന്ന [[ഡ്വാർഫ് ബ്ലൂ ചിത്രശലഭം]] ഏറ്റവും ചെറുതെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. വെറും പത്തുമില്ലീഗ്രാം ഭാരമുള്ള ഇവയുടെ ചിറകറ്റങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അകലം14 മില്ലീമീറ്റർ മാത്രമാണ്. 5 ദിവസം മാത്രമാണ് ഇവയുടെ ജീവിതകാലയളവ്. [[കൃഷ്ണശലഭം]],[[ചുട്ടിക്കറുപ്പൻ]] എന്നീ ചിത്രശലഭങ്ങളാണ് ഭാരതത്തിലെ പൂമ്പാറ്റകളിൽ വലിപ്പത്തിൽ യഥാക്രമം രണ്ടും മൂന്നും സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിൽക്കുന്നത്. ചിത്രശലഭങ്ങൾ കാഴ്ചയിൽ നല്ല ഭംഗിയുള്ള, ശൽക്കങ്ങളോട് കൂടിയ വലിയ ചിറകുകളുള്ള പറക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരു ഷഡ്‌പദമാണ്. പൂവുകളിലെ [[തേൻ|തേനാണ്]] ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ പലശലഭങ്ങളുടെയും പ്രധാനഭക്ഷണം. == ശരീരഘടന body features == [[പ്രമാണം:Butterfly parts-ml.svg|thumb|left|ചിത്രശലഭത്തിന്റെ ശരീരശാസ്ത്രം]] ഇവയ്ക്ക് ആറു കാലുകളും, മൂന്നു ഭാഗങ്ങളുള്ള ശരീരവും ( ശിരസ്സ്, [[തോറാക്സ്]](thorax) എന്ന് പറയുന്ന [[വക്ഷസ്സ്]], ഉദരഭാഗം എന്നിവയാണ് ശരീരത്തിന്റെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങൾ ‍), ഒരു ജോഡി സ്പർശിനി(ആന്റിന)അഥവാ [[ശൃംഗിക|ശൃംഗികയും]], [[സംയുക്ത നേത്രങ്ങൾ|സംയുക്ത നേത്രങ്ങളും]] (compound or multifaceted eyes), [[ബാഹ്യാസ്ഥികൂടം|ബാഹ്യാസ്ഥികൂടവും]](exoskeleton), രണ്ടു ജോടി ചിറകുകളും ഉണ്ട്. അഗ്രഭാഗം ഉരുണ്ടതോ നിവർന്നുനിൽക്കുന്നതോ ആയ ഒരു ജോടി സ്പർശിനികൾ എതിർലിംഗത്തിൽപ്പെട്ട ശലഭത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ശരീരം വളരെ ചെറിയ സംവേദനശേഷിയുള്ള രോമങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവയുടെ ചിറകുകളും കാലുകളും വക്ഷസ്സ് അഥവാ തോറാക്സിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. തോറാക്സിനുള്ളിലെ പേശികളാണ് ചിറകുകളും കാലുകളും ചലിപ്പിക്കാനുള്ള ശേഷി ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് നൽകുന്നത്. ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ [[സംയുക്തനേത്രം|സംയുക്തനേത്രങ്ങളിൽ]] 17000 [[കാചം|കാചങ്ങൾ]](Lens) വരെയുണ്ടാകുമെങ്കിലും മങ്ങിയരൂപങ്ങൾ മാത്രമേ അവയ്ക്ക് കാണാനാവൂ.എങ്കിലും വളരെ വ്യക്തമായ നിറങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവുണ്ട്. ചുറ്റും നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ പെട്ടെന്നു ദൃഷ്ടിയിൽ പെടുന്നതുകൊണ്ട് അപകടഘട്ടങ്ങളിൽ അതിവേഗം രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിയും.ആൺചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് താരതമ്യേന വലിയ കണ്ണുകളാണുള്ളത്.നിറങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവും ഇവയ്ക്ക് കൂടുതലാണ്.[[കോൺകോശങ്ങൾ]] കൂടുതൽ ഉള്ളതിനാലാണ് ഇതു സാധ്യമാകുന്നത്.പെൺശലഭത്തെക്കണ്ടെത്താനും മറ്റ് ആൺശലഭങ്ങളെ അകറ്റിനിർത്താനും ഇത് സഹായിക്കുന്നു.ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ചിറകുകൾക്ക് [[അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികൾ|അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികളോട്]] സംവേദനക്ഷമതയുള്ളതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഒരേ നിറത്തിൽപ്പെട്ട വിവിധ വർഗ്ഗങ്ങൾക്ക് അവയുടെ വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടവരെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു.മുകൾ ചിറകിന്റെ ഉപരിതലം അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും അത് ആണിനും പെണ്ണിനും പരസ്പരം തിരിച്ചറിയാനുള്ള സൂചകങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>The Book Of Indian Butterflies(2008) pp5,Issac Kehimkar</ref>സ്പർശകങ്ങളാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് മണം പിടിക്കാനും പറക്കുമ്പോഴും മറ്റും സന്തുലിതാവസ്ഥ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാനും സഹായകമാവുന്നത്. തലയുടെ വായഭാഗത്ത് ചുരുട്ടിസൂക്ഷിക്കാറുള്ള [[തുമ്പിക്കൈ]] ഉപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ തേൻ കുടിക്കുന്നത്. വക്ഷസ്സ് തലയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് നേരിയ സ്തരനിർമ്മിതമായ സുക്ഷ്മമായ കഴുത്ത് കൊണ്ടാണ്.ഒന്നായി തോന്നുന്നുവെങ്കിലും കൂടിച്ചേർന്ന മൂന്ന്ഖണ്ഡങ്ങൾകൊണ്ടാണ് വക്ഷസ്സ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.ഈ ഓരോ ഖണ്ഡങ്ങളുടെ അടിവശത്തുമായാണ് ഓരോ ജോടി കാലുകൾ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.ആദ്യത്തെ രണ്ടു ഖണ്ഡങ്ങളിലായി മുൻചിറകുകളും പിൻചിറകുകളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ കാലുകളും അനേകം ഖണ്ഡങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്നതാണ്.ചില ഇനങ്ങൾക്ക് കാലുകളുടെ അടിവശത്ത് ബ്രഷുപോലുള്ള ഭാഗങ്ങൾ കാണുന്നു.ഇവ സ്പർശകങ്ങൾ ശുചിയാക്കാനും മറ്റും ഉപയോഗിക്കുന്നു.കാലുകളുടെ അഗ്രഭാഗം ഉപയോഗിച്ച് ഇവ രുചിയറിയുന്നു. ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ചിറകുകൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് പരസ്പരം ചേർത്തുവെച്ചിരിക്കുന്ന വളരെ നേർത്ത രണ്ടു സ്തരങ്ങൾ ചേർന്നാണ്.ഈ സ്തരങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള സിരാജാലം ഇവയ്ക്ക് ഉറപ്പുനൽകുന്നു.ഈ സ്തരങ്ങളെ പൊതിഞ്ഞുകൊണ്ട് വിവിധ ആകൃതിയിലും നിറങ്ങളിലും ഉള്ള ശൽക്കങ്ങളുണ്ട്.ഈ ശൽക്കങ്ങളാണ് ചിറകുകളുടെ മനോഹരമായ വർണ്ണവൈവിധ്യത്തിന് അടിസ്ഥാനം.വളരെ സൂക്ഷമമായ ശൽക്കങ്ങൾ ഒന്നിനോട് ചേർന്ന് മറ്റൊന്ന് എന്ന നിലയിൽ അടുക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നു.ശൽക്കങ്ങളിലുള്ള വർണ്ണകണങ്ങളും അവയിൽത്തന്നെയുള്ള വിവിധ വരകളും ചെരിവുകളും നിറങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ പങ്കുവഹിക്കുന്നു.ശൽക്കങ്ങളിലെ വരമ്പുകളിലും ചെരിവുകളിലും വിവിധ കോണുകളിൽ പ്രകാശം പതിക്കുമ്പോൾ ചിറകുകൾക്ക് പലനിറങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു.ചിറകുകൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന നീല നിറത്തിന്റെയും പച്ച നിറത്തിന്റെയും കാരണം ശൽക്കങ്ങളുടെ പ്രത്യേക ഘടനയാണ്.ചില ഇനങ്ങളിലെ ആൺശലഭങ്ങൾക്ക് ഗന്ധം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന പ്രത്യേകതരം ശൽക്കങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു.ചിത്രശലഭങ്ങളിലെ ആൺ പെൺ വിഭാഗങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ ഈ പ്രത്യേകത ഏറെ സഹായകമാണ്.<ref>The Book Of Indian Butterflies(2008)pp6-8,Issac Kehimkar,BNHS</ref> == ജീവിതചക്രം == [[പ്രമാണം:Butter2.jpg‎ |thumb|right|ഇണചേരുന്ന ശലഭങ്ങൾ]] ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ജീവിതചക്രം പൂർണ്ണ രൂപാന്തരത്തിലൂടെയാണ് (Complete metamorphosis) നടക്കുന്നത് . നാലു ദശകളാണ് ചിത്രശലഭത്തിന്റെ ജീവിത ചക്രത്തിലുള്ളത് * [[മുട്ട]] (egg) * [[ശലഭപ്പുഴു]] - ലാർവ (larvae) * [[പ്യൂപ്പ]] (pupa) * ചിത്രശലഭം (imago) എന്നിവയാണ് ആ നാലു [[ദശ|ദശകൾ]]. === മുട്ട === [[പ്രമാണം:Ariadne merione egg sec.jpg|thumb|150px|ഒരിനം ചിത്രശലഭത്തിന്റെ മുട്ട]] ഇണചേരലിനു ശേഷം പൂമ്പാറ്റകൾ തളിരിലകളിലോ, മുകുളങ്ങളിലോ മുട്ടകൾ നിക്ഷേപിക്കുന്നു. സാധാരണയായി ഇലയുടെ അടിവശത്താണ് ഇവ മുട്ടയിടാറുള്ളത്.കൂട്ടമായി മുട്ടയിടുന്ന ശലഭങ്ങളും തനിച്ച് മുട്ടയിടുന്ന ശലഭങ്ങളും ഉണ്ട്.ഒന്നിനു മുകളിൽ മറ്റൊന്നായി മാലകൾ പോലെ മുട്ടകളിടുന്നവയും ഉണ്ട്.മുട്ടകൾ പല ആകൃതിയും നിറങ്ങളും ഉള്ളവയാണ്.കൂടുതൽ മുട്ടകളും പച്ചയോ മഞ്ഞയോ നിറങ്ങളോടു കൂടിയവയായിരിക്കും.അവ വിരിയുന്നതിനു മുന്നെ ഇരുണ്ട നിറത്തിലേക്ക് മാറുന്നു.ഗോളാകൃതിയിലും ദീർഘവുത്താകൃതിയിലും മുട്ടകൾ കാണാറുണ്ട്.ചിത്രശലഭത്തിന്റെ മുട്ടകൾ സാധാരണയായി രണ്ടു മുതൽ ആറു ദിവസം കൊണ്ടു വിരിയുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.learnaboutbutterflies.com/Lifecycle.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-05-03 |archive-date=2012-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120510121548/http://www.learnaboutbutterflies.com/Lifecycle.htm |url-status=dead }}</ref>. ലാർവ്വയുടെ ഭക്ഷണസസ്യം(Larval Food Plants) കണ്ടെത്തി മുട്ടയിടാനുള്ള ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ കഴിവ് ശ്രദ്ധേയമാണ്.മുട്ട വിരിഞ്ഞുണ്ടാവുന്ന [[ശലഭപ്പുഴു|ശലഭപ്പുഴുവിന്ന്]]ആഹാരമാക്കാനുള്ള സസ്യങ്ങളുടെ ഇലകളിലാണ് അവ മുട്ടകൾ നിക്ഷേപിക്കുന്നത്. ലാർവ്വയുടെ ഭക്ഷണസസ്യങ്ങളിലും ചില സമയങ്ങളിൽ സമീപത്തുള്ള മറ്റു സസ്യങ്ങളിലും പൂമ്പാറ്റകൾ മുട്ടയിടാറുണ്ട്. തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നൂറിവരുന്ന പശയുള്ള ദ്രാവകമുപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രശലഭം താനിടുന്ന മുട്ടകൾ ഇലകളിൽ ഒട്ടിച്ചുവെയ്ക്കുന്നത്. മുട്ടയുടെ ഉപരിതലത്തിലുണ്ടാവാറുള്ള ഒരു സൂക്ഷ്മദ്വാരത്തിലൂടെയാണ് വളരുന്ന ലാർവക്ക് ആവശ്യത്തിന് വായുവും ഈർപ്പവും ലഭിക്കുന്നത്. 'കോറിയോൺ'(Chorion) എന്ന കഠിനമായ ഒരു പാളി ചിത്രശലഭത്തിന്റെ മുട്ടയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഇതിനു പുറമേ ഉള്ള മെഴുകുകൊണ്ടുള്ള ഒരു നേരിയ ആവരണം ലാർവ വളർച്ചയെത്തുംമുൻപ് മുട്ട ഉണങ്ങിപ്പോകില്ല എന്ന് ഉറപ്പുരുത്തുന്നു. ഓരോ മുട്ടയ്ക്കും അതിനെ ഒരു വശത്ത് ചോർപ്പിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള 'മൈക്രോപൈൽസ്'(Micropyles) എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ചെറിയ ദ്വാരങ്ങളുണ്ട്. ബീജം മുട്ടയുടെ അകത്തുകടക്കാനാണ് ഈ ദ്വാരങ്ങൾ. മുട്ടകളുടെ വലിപ്പത്തിൽ ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ വിവിധ ഇനങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറ്റം വരാമെങ്കിലും രൂപത്തിൽ അവ ഉരുണ്ടിട്ടായിരിക്കും. ഈ ദശ ഏതാനും ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിൽക്കും. പക്ഷേ, ശൈത്യകാലത്ത് ഇടുന്ന മുട്ടകൾ വിരിഞ്ഞ് ലാർവ പുറത്തുവരുന്നത് ഒരു വിശ്രമ ദശക്ക്(diapause) ശേഷം വസന്തകാലത്തിൽ ആയിരിക്കും. ഇതു പ്രധാനമായും മിതശീതോ​ഷ്ണമേ​ഖലയിലെ ചിത്രശലഭങ്ങളിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. മറ്റ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ വസന്തകാലത്ത് മുട്ടയിട്ട് വേനൽക്കാലത്ത് അവ വിരിയിക്കും. === ലാർവ്വ === പ്രധാന ലേഖനം : [[ശലഭപ്പുഴു]] [[പ്രമാണം:monarchcatterpillarsm.jpg|right|thumb|[[മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭം|മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭത്തിന്റെ]] ലാർവ]] രണ്ട് തൊട്ട് അഞ്ച് ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മുട്ടകൾ വിരിഞ്ഞ് പൂമ്പാറ്റപ്പുഴുക്കൾ പുറത്തിറങ്ങും, ഈ പുഴുക്കളെയാണ് ലാർവ എന്നു പറയുന്നത്. ലാർവയുടെ ആദ്യഭക്ഷണം മുട്ടയുടെ പുറന്തോട് തന്നെയാണ്. ഇലകളാണ് പിന്നീടുള്ള ഭക്ഷണം. തങ്ങളുടെ മുഴുവൻ സമയവും ഭക്ഷണത്തിനു വേണ്ടിയാണ് ലാർവകൾ ചെലവഴിക്കുന്നത്. [[സസ്യഭുക്ക്|സസ്യഭുക്കുകളാണ്]] മിക്ക ലാർവകളും, ചുരുക്കം ചിലത് മറ്റ് ചെറുപ്രാണികളുടെ മുട്ടയും മറ്റും ഭക്ഷിക്കും. മുട്ടവിരിഞ്ഞുപുറത്തു വരുന്ന ലാർവയുടെ ഭാരം ഏതാനും ദിവസങ്ങൾ കൊണ്ടുതന്നെ ആയിരം മടങ്ങ് ഭാരം വയ്ക്കും. തലഭാഗമടക്കം പതിനാലുഖണ്ഡങ്ങളായാണ് ലാർവയുടെ ശരീരം. തലയിൽ ഒരുജോടി സ്പർശകങ്ങളും [[കേവലനേത്രം|കേവലനേത്രങ്ങളുമുണ്ടാവും]] ചിത്രശലഭങ്ങളുടെയും [[നിശാശലഭങ്ങൾ|നിശാശലഭങ്ങളുടെയും]] ലാർവയ്ക്ക് [[ആംഗലേയം|ആംഗലേയഭാഷയിൽ]] കാറ്റർപില്ലർ(Caterpillar) എന്നും പറയും. === പ്യൂപ്പ === {{main|പ്യൂപ്പ}} [[പ്രമാണം:Inachis io poczwarka.JPG|thumb|right|150px|പ്യൂപ്പ]] ലാർവ്വ പൂർണ്ണവളർച്ചയിലെത്തുമ്പോൾ പ്രോതൊറാസിക്കോട്രോപ്പിക് [[ഹോർമോൺ]] പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു. ഈ സമയത്ത് ലാർവ്വയുടെ ഭാരം ഒരു പരിധിയിലധികം വർദ്ധിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കും. ഇതോടെ ലാർവ ഭക്ഷണം നിർത്തുന്നു, അതിനുശേഷം പ്യൂപ്പ അവസ്ഥയിൽ സമാധിയിരിക്കാൻ പറ്റിയ ഒരു സ്ഥലം അന്വേഷിച്ചു കണ്ടുപിടിക്കും .അഞ്ച് തൊട്ട് പതിനഞ്ച് ദിവസങ്ങൾക്കകം ലാർവ ഇലയുടെ അടിയിലോ, കമ്പുകളിലോ, സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു ഉറയിൽ (puparium) സമാധിയിലിരിക്കുന്നു, ഈ അവസ്ഥയ്ക്കാണ് പ്യൂപ്പ എന്നു പറയുന്നത്. [[പ്രമാണം:Butterfly's_chrysalis.jpg|thumb|200px|left|ക്രിസലിസ്]] ചിത്രശലഭത്തിന്റെ പ്യൂപ്പദശക്ക് ആംഗലേയഭാഷയിൽ ക്രിസലിസ് (chrysalis) എന്നാണ് പറയുക. ഈ അവസ്ഥയിൽ പ്യൂപ്പക്ക് സാധാരണയായി ചലിക്കാൻ സാധിക്കുകയില്ല. എന്നാൽ ചില ഇനം പ്യൂപ്പകൾക്ക് അടിവയറ്റിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ തുടരെ തുടരെ ചലിപ്പിച്ച് ശത്രുക്കളെ അകറ്റാനായി ശബ്ദങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കാൻ സാധിക്കും. രൂപാന്തരീകരണത്തിലൂടെ പ്യൂപ്പ ചിത്രശലഭമായി മാറുന്നത് മനുഷ്യർ ശ്രദ്ധയോടെയാണ് നോക്കിക്കണ്ടിട്ടുള്ളത്. പ്യൂപ്പയുടെ പുറത്തുള്ള ചെറിയ ചിറകുകൾ പറക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന വലിയ ചിറകുകളായി മാറുന്നതിന് വളരെയധികം പോഷകങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. പ്യൂപ്പയുടെ ചിറകുകളിലെ കോശങ്ങൾ മീറ്റോസിസിലൂടെ അതിവേഗം വിഭജിച്ച് ആണ് ചിത്രശലഭത്തിന്റെ ചിറകുകളുടെ വലിപ്പത്തിൽ എത്തുന്നത്. പ്യൂപ്പയായിരിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും ഒരു ചിറക് ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ നീക്കം ചെയ്താൽ ബാക്കി മൂന്നെണ്ണം കുറച്ചുകൂടി വലുതായി ചിത്രശലഭത്തിന് പറക്കാൻ സാധിക്കും === ചിത്രശലഭം === [[പ്രമാണം:Butterfly-Newly_emerged.JPG|thumb|പറക്കാൻ തയ്യാറായ ചിത്രശലഭം]] പ്യൂപ്പ അവസ്ഥയിലെത്തിയ ലാർവകൾ ഒന്നു രണ്ടാഴ്ചകൾ കൊണ്ട് പൂർണ്ണവളർച്ചയെത്തുകയും ചിത്രശലഭം കൂടു പൊട്ടിച്ചു പുറത്തുവരികയും ചെയ്യും. സാധാരണയായി പ്രഭാതസമയങ്ങളിലാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ പുറത്തുവരുന്നത്. പ്യൂപ്പയുടെ ലോലമായ പാർശ്വങ്ങൾ അടർത്തി ആദ്യം തലഭാഗവും, പിന്നെ മദ്ധ്യഭാഗവും ചിറകുകളും, ഒടുവിൽ ഉദരവും എന്ന ക്രമത്തിലാണ് പുറത്തു വരുന്നത്. പുറത്തു വരുന്ന ചിത്രശലഭത്തിന്റെ ചിറകുകൾ ചുരുട്ടിക്കൂട്ടപ്പെട്ട രീതിയിലാണുണ്ടാവുക. ഏതാനും മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ അതു നിവർന്ന് വരുന്നതോടെ ശലഭം ആദ്യത്തെ പറക്കലിനു തയ്യാറെടുക്കുകയായി. ഈ ദശക്ക് ആംഗലേയ ഭാഷയിൽ ഇമാഗോ(Imago) എന്നാണ് പറയുന്നത്. ഇമാഗോയ്ക്ക് നാലു ചിറകുകളുണ്ട്. ഈ ദശയിൽ ചിത്രശലഭത്തിന് 6 കാലുകളുണ്ട്. ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് ആയുസ്സ് വളരെ കുറവാണ്, വലിയ ഇനം ചിത്രശലഭങ്ങൾ രണ്ട് മാസത്തോളം ജീവിക്കുമ്പോൾ, ചെറിയ ഇനങ്ങൾ രണ്ട് തൊട്ട് മൂന്ന് ആഴ്ചകൾ മാത്രമാണ് ജീവിക്കുന്നത്. == ആയുർദൈർഘ്യം == [[പ്രമാണം:Mob.ogg|thumb|പൂന്തേൻ നുകരുന്ന പൂമ്പാറ്റ, ഒരു ചലച്ചിത്രം]] ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ആയുർദൈർഘ്യത്തെക്കുറിച്ച് സമഗ്രമായ പഠനങ്ങളൊന്നും നടന്നിട്ടില്ല. രണ്ടാഴ്ച മുതൽ ആറാഴ്ചവരെയാണ് മിക്ക ശലഭങ്ങളുടേയും ആയുർദൈർഘ്യം. ദേശാടനശലഭങ്ങൾ മാസങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് == ശീലങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:antennae ctb.png|thumb|ചിത്രശലഭങ്ങളിലെ വിവിധ തരം ശൃംഗികകൾ.]] [[പ്രമാണം:Australian painted lady feeding.jpg|thumb|manjappathi <br />]] ചിത്രശലഭങ്ങൾ പ്രധാനമായും പൂന്തേൻ ആണ് ഭക്ഷണമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ചിലയിനം പൂമ്പാറ്റകൾ പൂമ്പൊടിയും <ref>{{cite journal|author=Gilbert LE|year=1972|title= Pollen feeding and reproductive biology of ''Heliconius'' butterflies|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=69|pages=1402–1407|url=http://www.pnas.org/content/69/6/1403.abstract|doi=10.1073/pnas.69.6.1403 | issn=0027-8424 }}</ref> മരത്തിന്റെ നീരും ചീഞ്ഞുപോകാറായ പഴങ്ങളും അഴുകിയ മാംസവും മണലിലും ചെളിയിലും മറ്റും അലിഞ്ഞുചേർന്ന ധാതുക്കളും ആഹാരമാക്കുന്നു. തേനീച്ചകൾക്കൊപ്പം എത്തില്ലെങ്കിലും പരാഗണത്തിൽ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് ചിത്രശലഭങ്ങൾ വഹിക്കുന്നു. പക്ഷേ കൂടുതൽ ദൂരങ്ങളിൽ പൂമ്പൊടി എത്തിക്കാൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾക്കാവില്ല. .<ref>{{cite journal|author=Herrera, C.M.|year=1987|title=Components of pollinator "quality": comparative analysis of a diverse insect assemblage.|journal=Oikos|volume=50|pages=79–90|url=http://ebd06.ebd.csic.es/pdfs/Herrera.1987.Oikos.pdf|doi=10.2307/3565403|jstor=3565403|issue=1|publisher=Oikos, Vol. 50, No. 1|access-date=2011-03-13|archive-date=2009-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090225100931/http://ebd06.ebd.csic.es/pdfs/Herrera.1987.Oikos.pdf|url-status=dead}}</ref> സോഡിയവും മറ്റ് ചില ധാതുക്കളും ചിത്രശലഭത്തിന് പ്രത്യുദ്പാദനത്തിന് അത്യാവശ്യമാണ്. പലയിനം ചിത്രശലഭങ്ങൾക്കും പൂന്തേനിലെ പഞ്ചസാരയേക്കാൾ കൂടുതൽ സോഡിയം ആവശ്യമാണ്. ഉപ്പിലെ സോഡിയം ഇത്തരം ചിത്രശലഭങ്ങളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ഇതാണ് വിയർത്തിരിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ ശരീരത്തിൽ ചിത്രശലഭങ്ങൾ വന്ന് പറ്റിയിരിക്കാൻ കാരണം. ചെളിയിൽ ചിത്രശലഭങ്ങൾ കളിക്കുന്നത് വിവിധ പോഷകങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനാണ്. <ref>{{cite journal | doi = 10.1111/j.1095-8312.2005.00539.x | last1 = Molleman |first1=Freerk | last2 = Grunsven |first2=Roy H. A. | last3 = Liefting |first3= Maartje | last4 = Zwaan | year = 2005 | first4 = BAS J. | last5 = Brakefield | first5 = Paul M. | title = Is male puddling behaviour of tropical butterflies targeted at sodium for nuptial gifts or activity? | url = | journal = Biol. J. Linn. Soc. | volume = 86 | issue = 3| pages = 345–361 }}</ref> ശരീരത്തിലെ ആന്റീന ഉപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രശലഭം കാറ്റിന്റെ ഗതിയും പൂന്തേനും കണ്ടുപിടിക്കുന്നത്. ആന്റിനയുടെ ആകൃതി പല ഇനങ്ങളിലും വ്യത്യസ്തമാണ്. കാലുകളിലെ 'കീമോറിസപ്റ്റേർസ്'(Chemoreceptors) ഉപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രശലഭം രുചി തിരിച്ചറിയുന്നത്. .<ref>{{cite web|url=http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-butterfly.html |title=Article on San Diego Zoo website |publisher=Sandiegozoo.org |date= |accessdate=2009-03-30}}</ref> ശ്രവണോപാധികൾ ചിലയിനം ചിത്രശലഭങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ഉള്ളത്. ചില ഇനങ്ങൾക്ക് ശബ്ദങ്ങളും പുറപ്പെടുവിക്കാൻ സാധിക്കും. <ref>{{cite journal | last1 = Swihart | first1 = S. L | year = 1967 | title = Hearing in butterflies | url = | journal = J. Insect Physiol | volume = 13 | issue = 3| pages = 469–472 | doi = 10.1016/0022-1910(67)90085-6 }}</ref> ഫെറമോൺ പോലുള്ള രാസപദാർഥങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രശലഭങ്ങൾ ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നു. == ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ == ചിത്രശലഭങ്ങളെ പല സ്ഥലങ്ങളിലും, പല [[കാലാവസ്ഥ|കാലാവസ്ഥകളിലും]] കാണാൻ സാധിക്കും. ചതുപ്പ് നിലങ്ങളിലും, പുൽമേടുകളിലും, [[മഴക്കാടുകൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിലൊക്കെ ഇവയെ കാണാൻ സാധിക്കും. മിക്ക ഇനം ചിത്രശലഭങ്ങളേയും [[ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങൾ|ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങളിലാണ്]] കണ്ട് വരുന്നത്. [[പ്രമാണം:ആൽബട്രോസ്ശലഭം.jpg|thumb|'കോമൺ ആൽബട്രോസ്' ശലഭങ്ങൾ ദേശാടനത്തിനിടയിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു.]] === ദേശാടനം === പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയെ നേരിടാൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ [[ജന്തുക്കളിലെ ദേശാടനം|ദേശാടനം]] നടത്താറുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://ifoundbutterflies.org/butterfly-biology/butterfly-biology-butterfly-migration |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-05-02 |archive-date=2012-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120322222626/http://ifoundbutterflies.org/butterfly-biology/butterfly-biology-butterfly-migration |url-status=dead }}</ref>. ചില ഇനം ചിത്രശലഭങ്ങൾ വളരെ ചെറിയ ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നു മറ്റു ചിലത് കൂടുതൽ ദൂരവും. മെക്സിക്കോയിൽനിന്നും വടക്കേ അമേരിക്കയിലേക്കും ദക്ഷിണ കാനഡയിലേക്കും ദേശാടനം നടത്തുന്ന [[രാജശലഭം|മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭങ്ങളാണ്]] ഏറ്റവും ദൂരം സഞ്ചരിക്കാറുള്ളത്, അവ ഏകദേശം 4000 മൈലുകളോളം സഞ്ചരിക്കുന്നു. മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭത്തിന് നിർത്താതെ ആയിരം കിലോമീറ്റർ വരെ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite journal | last1 = Williams | first1 = C. B. | year = 1927 | title = A study of butterfly migration in south India and Ceylon, based largely on records by Messrs. G Evershed, E.E.Green, J.C.F. Fryer and W. Ormiston | url = | journal = Trans. Ent. Soc. London | volume = 75 | issue = | pages = 1–33 }}</ref> ഇന്ത്യൻ ഉപദ്വീപിൽ മഴക്കാലത്ത് കാണാൻ ഭംഗിയുള്ളതും വലിയ തോതിലുള്ളതുമായ ദേശാടനങ്ങൾ കാണപ്പെടാറുണ്ട്.<ref>{{cite journal | last1 = Williams | first1 = C. B. | year = 1927 | title = A study of butterfly migration in south India and Ceylon, based largely on records by Messrs. G Evershed, E.E.Green, J.C.F. Fryer and W. Ormiston | url = | journal = Trans. Ent. Soc. London | volume = 75 | issue = | pages = 1–33 }}</ref>കേരളത്തിൽ [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ ന്യൂഅമരമ്പലം സംരക്ഷിതവനമേഖലയിൽ നടന്ന പഠനങ്ങളിൽ [[വെള്ളപഫിൻ]],[[ആൽബട്രോസ് ശലഭം|ആൽബട്രോസ് ശലഭങ്ങൾ]],[[കാട്ടുപാത്ത]],[[നീലക്കുടുക്ക]] എന്നീ ചിത്രശലഭങ്ങൾ കൂട്ടത്തോടെ ദേശാടനത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>www.zoosprint.org/ZooPrintJournal/2002/August/844-847.pdf</ref>ഒരു മിനിട്ടിൽ പരമാവധി നൂറ്റിഅറുപത് ശലഭങ്ങൾ വരെ തുടർച്ചയായി ദേശാടനത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.[[ആറളം വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം|ആറളം വന്യജീവിസങ്കേതത്തിൽ]] 2000 ഡിസംബർ മുതൽ ശലഭദേശാടനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.malabarnhs.org/programmes.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-05-03 |archive-date=2012-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120420085422/http://malabarnhs.org/programmes.html |url-status=dead }}</ref>.[[ആൽബട്രോസ് ശലഭം|ആൽബട്രോസ് ശലഭങ്ങൾ]] നവംബർ ,ഡിസംബർ മാസങ്ങളിൽ കൂർഗ് മലനിരകളിൽനിന്നും ദേശാടനം ആരംഭിച്ച് [[ആറളം വന്യജീവി സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം]] വഴി വയനാടൻ കാടുകളിലേക്കും അവിടെ നിന്നും മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നിലമ്പൂർ വനങ്ങളിലൂടെ [[സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനം|സൈലന്റ്‌വാലി]] വഴി [[നീലഗിരി]] കുന്നുകളിലേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്നായിരുന്നു കരുതിയിരുന്നത്. എന്നാൽ പുതിയ പഠനങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഇവ പക്ഷികളെപ്പോലെ കാലാവസ്ഥ അനുസരിച്ച് ഒരു സ്ഥലത്ത് നിന്ന് മറ്റൊരിടത്തിലേക്കു സഞ്ചരിക്കുന്നതല്ല എന്നും ഇവ തിരിച്ച് പോകുന്നില്ല എന്നും കണ്ടെത്തീട്ടുണ്ട്. ചൂടു കൂടിയ മലയുടെ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് താഴോട്ട് കൂട്ടമായി പറക്കുന്നതായി മാത്രമാണ് മനസ്സിലക്കീട്ടുള്ളത് കൃത്മ്മായും ഇവ ആറളം ചീങ്കണ്ണിപ്പുഴയ്ക്കരികിലേക്ക് എവിടെ നിന്നാൺ` വരുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാക്ക്കൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. 2016 ജനുവരി 15,16 തീയതികളിൽ മലബാർ നാച്വറൽ ഹിസ്റ്ററി സൊസൈറ്റിയും വനം വകുപ്പും സമ്യുക്തമായി നടത്തിയ പൂമ്പാറ്റ സർവേയിൽ അഞ്ചു മിനുട്ടിൽ പതിനായിരത്തിലേറെ എന്ന തോതിൽ അൽബ്രട്ടോസ് ശലഭങ്ങൾ മൈഗ്രേഷൻ നടത്തുന്നതായി കണ്ടെത്തി. .നീർച്ചാലുകളുടെയും അരുവികളുടെയും ഓരം ചേർന്നാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നത്.കാട്ടുപാതകൾക്ക് സമാന്തരമായും ഇവ കൂട്ടത്തോടെ സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്.സഞ്ചാര സമയം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ സൂര്യന് പ്രാധാന്യമുണ്ട്.വെയിലിനു ചുടുപിടിക്കുന്നതോടെ ദൃശ്യമാകുന്ന ദേശാടനം ഉച്ചസമയത്തോടെ ദ്രുതഗതിയിലാവുകയും വെയിൽ താഴുന്നതോടെ നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.ആകാശം മേഘാവൃതമാകുമ്പോൾ ഇവയുടെ സഞ്ചാരം നിലയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.സമീപകാലങ്ങളിൽ [[ഹൈഡ്രജൻ|ഹൈഡ്രജന്റെ]] ഐസോടോപ്പുകളും ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ദേശാടനത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{cite journal | doi = 10.4039/Ent1091583-12 | last1 = Urquhart | first1 = F. A. | last2 = Urquhart | first2 = N. R. | author-separator =, | author-name-separator= | year = 1977 | title = Overwintering areas and migratory routes of the Monarch butterfly (''Danaus p. plexippus'', Lepidoptera: Danaidae) in North America, with special reference to the western population | url =https://archive.org/details/sim_canadian-entomologist_1977-12_109_12/page/1583| journal = Can. Ent. | volume = 109 | issue = | pages = 1583–1589 }}</ref><ref>{{cite journal | doi = 10.1073/pnas.95.26.15436 | last1 = Wassenaar | first1 = L.I. | last2 = Hobson | first2 = K.A. | author-separator =, | author-name-separator= | year = 1998 | title = Natal origins of migratory monarch butterflies at wintering colonies in Mexico: new isotopic evidence | url = http://www.pnas.org/cgi/content/full/95/26/15436 | journal = Proc Natl Acad Sci U S A. | volume = 95 | issue = 26| pages = 15436–9 | pmid = 9860986 | pmc = 28060 }}</ref> സൂര്യപ്രകാശം ഉപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾ ദിശ മനസ്സിലാക്കുന്നത്. മേഘങ്ങൾ സൂര്യപ്രകാശം പൂർണ്ണമായി തടയുമ്പോഴും ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് അവശേഷിക്കുന്ന സൂര്യപ്രകാശം ഉപയോഗിച്ച് ദിശ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും.<ref>{{cite journal | doi = 10.1016/j.neuron.2005.03.014 | last1 = Sauman | first1 = Ivo | last2 = Briscoe | first2 = Adriana D. | last3 = Zhu | first3 = Haisun | last4 = Shi | first4 = Dingding | last5 = Froy | first5 = Oren | last6 = Stalleicken | first6 = Julia | last7 = Yuan | first7 = Quan | last8 = Casselman | first8 = Amy | last9 = Reppert | first9 = Steven M. ''et al.'' | author-separator = , | author-name-separator = | year = 2005 | title = Connecting the Navigational Clock to Sun Compass Input in Monarch Butterfly Brain | url = http://www.neuron.org/content/article/abstract?uid=PIIS0896627305002369 | journal = Neuron | volume = 46 | issue = 3 | pages = 457–467 | pmid = 15882645 | access-date = 2011-03-12 | archive-date = 2006-12-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061209111242/http://www.neuron.org/content/article/abstract?uid=PIIS0896627305002369 | url-status = dead }}</ref> ശലഭങ്ങളുടെ ദേശാടനത്തിനു പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല<ref>The Book of Indian Butterflies(2008),pp 28,Issac Kehimkar,BNHS</ref>.ആഹാരദൗർലഭ്യവും കാലാവസ്ഥാ മാറ്റങ്ങളുമാണ് പൊതുവെയുള്ള കാരണങ്ങളായി പറയുന്നത്.അർദ്ധതരിശുനിലങ്ങളിലാണ് ദേശാടനം നടത്തുന്ന ചിത്രശലഭങ്ങളെ അധികവും കണ്ടുവരുന്നത്. ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ പെറ്റുപെരുകുന്ന കാലം ഹ്രസ്വമായതിനാലാണ് ഇവിടുത്തെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ ദേശാടനം നടത്തുന്നത്.<ref>{{cite journal | doi = 10.1111/j.1469-185X.1962.tb01609.x | last1 = Southwood | first1 = T. R. E. | year = 1962 | title = Migration of terrestrial arthropods in relation to habitat | url = | journal = Biol. Rev. | volume = 37 | issue = | pages = 171–214 }}</ref> വാസസ്ഥലമായ ചെടികളുടെ ആയുർദൈർഘ്യവും ദേശാടനത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്നതായി കണ്ടുവരുന്നു.<ref>{{cite journal | doi = 10.1007/s10841-005-5660-x | last1 = Dennis | first1 = R L H | last2 = Shreeve | first2 = Tim G. | last3 = Arnold | first3 = Henry R. | last4 = Roy | first4 = David B. | author-separator =, | author-name-separator= | year = 2005 | title = Does diet breadth control herbivorous insect distribution size? Life history and resource outlets for specialist butterflies | url = | journal = Journal of Insect Conservation | volume = 9 | issue = 3| pages = 187–200 }}</ref> == സ്വയരക്ഷ == രൂപാന്തരീകരണത്തിന്റെ വിവിധ ദശകളിൽ പല ഭീഷണികളും നേരിടേണ്ടതുണ്ട്. പാരാസൈറ്റുകൾ, രോഗങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി സംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾ ഈ ഭീഷണികളിൽ ചിലതാണ്. ഇവയിൽനിന്നും രക്ഷ നേടാൻ ചിത്രശലഭങ്ങൾ വിവിധ വഴികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Citrus Swallowtail Papilio demodocus.jpg|right|thumb|കണ്ണുപോലെ തോന്നിക്കുന്ന ചിറകിന്റെ ഭാഗം]] [[File:Papilio clytia by Shagil Kannur 06.jpg|thumb|right|[[വഴന ശലഭം|വഴന ശലഭത്തന്റെ]] നീലകടുവയെ അനുകരിക്കുന്ന രൂപം]] വിവിധതരം രാസപദാർഥങ്ങളാണ് സ്വയരക്ഷയ്ക്കായി കൂടുതൽ ചിത്രശലഭങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ രാസപദാർഥങ്ങൾ ചെടികളിൽ നിന്നാണ് ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്നത്. ചില ചെടികൾ സസ്യഭുക്കുകളായ മൃഗങ്ങളിൽനിന്ന് രക്ഷപെടാൻ ചില വിഷപദാർഥങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതിൽനിന്നാവാം ചിത്രശലഭങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സുരക്ഷക്കായി സംവിധാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite journal | doi = 10.1146/annurev.ento.47.091201.145121 | last1 = Nishida | first1 = Ritsuo | year = 2002 | title = Sequestration of defensive substances from plants by Lepidoptera | url =https://archive.org/details/sim_annual-review-of-entomology_2002_47/page/57| journal = Annu. Rev. Entomol | volume = 47 | issue = | pages = 57–92 | pmid = 11729069 }}</ref> ഇലകളുടെ നിറങ്ങളുള്ള ചിത്രശലഭങ്ങൾ ശത്രുക്കളിൽനിന്ന് രക്ഷപെടാൻ ഇലകളിൽ ചേർന്ന് നിൽക്കുന്നു. ഓക്ക്ലീഫ് ചിത്രശലഭം ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്.<ref>{{cite journal | doi = 10.1086/283868 | last1 = Robbins | first1 = Robert K. | year = 1981 | title = The "False Head" Hypothesis: Predation and Wing Pattern Variation of Lycaenid Butterflies | url =https://archive.org/details/sim_american-naturalist_1981-11_118_5/page/770| journal = American Naturalist | volume = 118 | issue = 5| pages = 770–775 }}</ref> ഇതുപോലെ വിഷമയമല്ലാത്തവയും ഭക്ഷണയോഗ്യവുമായ [[വഴന ശലഭം]] ഇരപിടിയൻമാരിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ ഭക്ഷണയോഗ്യമല്ലാത്ത [[നീലക്കടുവ|നീലക്കടുവയെയും]] [[അരളി ശലഭം|അരളി ശലഭത്തെയും]] അനുകരിക്കുന്നതും കാണാം. കണ്ണുപോലെ തോന്നിക്കുന്ന ചില ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ ചിറകിലെ ഭാഗങ്ങളും സ്വയരക്ഷക്ക് വേണ്ടിയുള്ളതാണ്. ഇതു ശത്രുക്കളുടെ ശ്രദ്ധ തിരിച്ചുവിടാൻ സഹായിക്കുന്നു. മറ്റൊരു സിദ്ധാന്തം പറയുന്നത് ചിലന്തിയെപ്പോലുള്ള ജീവികളിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനാണെന്നാണ്. കണ്ണാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ച് മുന്നോട്ട് അടുക്കുന്ന ചിലന്തികളെ അടുത്തെത്തുന്നതിന് മുൻപ് കാണാനും അവയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാനും ഇതുവഴി ചിത്രശലഭങ്ങൾക്ക് സാധിക്കുന്നു..<ref>William E. Cooper, Jr. (1998) Conditions favoring anticipatory and reactive displays deflecting predatory attack. ''Behavioral Ecology''</ref> ചിത്രശലഭത്തിന്റെ ചിറകുകൾ ശത്രുക്കളെ ഒഴിവാക്കാനായി പെട്ടെന്ന് പറക്കുന്നതിന്റെ ഗതി മാറ്റാനും ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>[http://newswise.com/articles/view/547899/ Hind Wings Help Butterflies Make Swift Turns to Evade Predators] Newswise, Retrieved on January 8, 2008.</ref> == വർഗീകരണം == {{main|ചിത്രശലഭ കുടുംബങ്ങൾ}} [[ചിത്രശലഭങ്ങൾ]] ലെപിഡോപ്ടെറാ(Lepidoptera) എന്ന ഗോത്രത്തിൽ(order) പെടുന്നു. ഈ ഗോത്രത്തിൽ പെടുന്ന 1800 ഓളം വർഗം(species) ശലഭങ്ങളെ 128 കുടുംബങ്ങളിലായി(families) പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. 128 കുടുംബങ്ങളെ 47 തറവാടുകളിൽ(superfamilies) പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ചിത്രശലഭങ്ങൾ റൊപലോസീറ(Rhopalocera)എന്ന ഉപഗോത്രത്തിൽ (suborder) പെടുന്നു. പ്രധാനപ്പെട്ട 5 ചിത്രശലഭകുടുംബങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ് 1. പാപ്പിലിയോനി ടെ 2. നിംഫാലിടെ 3.ലൈക്കെനിടെ 4.ഹെസ്പെരിടെ 5.പീയറിടെ == നിശാശലഭങ്ങൾ == {{main| നിശാശലഭങ്ങൾ}} ചിത്രശലഭങ്ങൾ, [[നിശാശലഭങ്ങൾ]](Moth) എന്നിവയെപ്പറ്റി പലപ്പോഴും ആശയക്കുഴപ്പം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവയെ തമ്മിൽ തിരിച്ചറിയാൻ പല മാർഗ്ഗങ്ങളുണ്ട്. നിശാശലഭങ്ങളെ സാധാരണ രാത്രികാലങ്ങളിലാണ് കാണാറുള്ളത് ചിത്രശലഭങ്ങളെ പകലും. നിശാശലഭങ്ങളുടെ സ്പർശിനികളിലും ശരീരത്തിലും‍ സൂക്ഷ്മങ്ങളായ രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. എന്നാൽ ചിത്രശലഭങ്ങളിൽ അങ്ങനെ തന്നെ രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറില്ല. നിശാശലഭങ്ങൾ സ്പർശകങ്ങൾ തറക്ക് സമാന്തരമായി പിടിക്കുമ്പോൾ ചിത്രശലഭങ്ങൾ അവ കുത്തനെ പിടിക്കുന്നു. നിശാശലഭങ്ങൾ എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുമ്പോൾ ചിറകുവിടർത്തിയിരിക്കുന്നു. ചിത്രശലഭങ്ങളാകട്ടെ ചിറകുകൾ മുകളിലേയ്ക്ക് കൂട്ടിവയ്ക്കുന്നു. ==മറ്റു വിശേഷങ്ങൾ== നിശാശലഭങ്ങളിലും ചിത്രശലഭങ്ങള്ലുിലും കൂടി 1,40,000 ഇനങ്ങളുണ്ട്.അതിൽ 17,200 എണ്ണം ചിത്രശലഭങ്ങളാണ്. ഇന്ത്യയിൽ അഞ്ചു കുടുംബങ്ങളിലായി ആയിരത്തി അഞ്ഞൂറീലേറെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ കണ്ടുവരുന്നു. കേരളത്തിൽ ഏതാണ്ട് 322 ഇനങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ ശലഭമായ രത്നനീലിയും ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചിത്രശലഭമായ ഗരുഡശലഭവും കാണപ്പെടുന്നതും കേരളത്തിലാണ്. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ചിത്രശലഭങ്ങളെ കാണുന്നത് ആറളം വന്യജീവി സങ്കേതത്തിലാണു്. ആഗസ്റ്റ് - സെപ്തമ്പർ മാസങ്ങളിലാണു് ഇവ ധാരാളമായി കാണപ്പെടുന്നതു്.<ref name="vns1">ജീവന്റെ സ്വരലയം- ഡോ. മുഹമ്മദ് ജാഫര് പാളോട്ട്, കൂട് മാസിക, സെപ്റ്റെംബര്2013.</ref> == ചിത്രശാല == <gallery widths="140" heights="100" caption="ചിത്രങ്ങൾ"> പ്രമാണം:Butterfly34.jpg പ്രമാണം:Butterfly22.JPG പ്രമാണം:Pyupa.JPG പ്രമാണം:ചിത്രശലഭം1.jpg പ്രമാണം:Butterfly21.jpg പ്രമാണം:Butterflya2.jpg പ്രമാണം:പ്യൂപ.JPG പ്രമാണം:NSRW Mexican Butterflies.jpg|മെക്സിക്കോയിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ പ്രമാണം:പൂമ്പാറ്റ5.JPG പ്രമാണം:സീനിയ പൂവിൽ പൂന്തേൻ നുകരുന്ന മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭം.jpg|മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭം സീനിയ പൂവിൽ പ്രമാണം:B fly chalakudy.jpg പ്രമാണം:Do not disturb me.jpg|കേരളത്തിൽ പൊതുവെ കണ്ടുവരുന്ന ഒരു ചിത്രശലഭം പ്രമാണം:Comon mormon1.jpeg|[[നാരകക്കാളി]] പ്രമാണം:Hypolimnas bolina (Linnaeus, 1758).jpg പ്രമാണം:ഇലമുങ്ങി.jpeg|[[ഇലമുങ്ങിശലഭം]] പ്രമാണം:Butterfly - ചിത്രശലഭം 01.jpg|ചിത്രശലഭം </gallery> <gallery caption="ലാർവ‍" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:Chenille de Grand porte queue (macaon).jpg|പാപ്പിലിയോ മാചൊൻ Image:Nachtkerzenschwaermer_Raupe.jpg|പ്രൊസെർപിനസ് പ്രൊസെർപിന Image:Pieris brassicae 06.JPG|പീരിസ് ബ്രാസികെ Image:Phalera bucephala.JPG|ഫലെറ ബുസെഫല Image:Inachis io 1.JPG|ഇനാചിസ് ഐഒ Image:Sphinx ligustri 1.JPG|സ്പിങ്ക്സ് ലിങുസ്റ്റ്രി Image:Ceramica pisi 01.jpg|[സെറാമികാ പിസി Image:Acronicta leporina 01.jpg|അക്രൊനിക്ട ലെപൊറിന Image:Zmrocznik gładysz Deilephila elpenor.jpg|ഡീൽപ്പിയ എല്പെനൊർ Image:Common mormon.jpeg|നാരകക്കാളി(Common Mormon) File:കാറ്റർപില്ലർ.jpg|മഴനനഞ്ഞിരിക്കുന്ന ലാർവ </gallery> <gallery caption="പൂമ്പാറ്റ ചെടി" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:ButterFly_Plant.JPG|ചിത്രശലഭത്തിന്റെ രൂപമുള്ള ഇലകളുള്ള ചെടി </gallery> == ഇതും കാണുക == * [[ചിത്രശലഭ കുടുംബങ്ങൾ]] * [[ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ പട്ടിക‎]] * [[ശലഭനിരീക്ഷണം]] == അവലംബം == {{reflist}} {{ശലഭം}} {{ചിത്രശലഭം}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Wikispecies|Lepidoptera}} {{Commons category|Lepidoptera}} [[വർഗ്ഗം:ഷഡ്‌പദങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശലഭങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചിത്രശലഭങ്ങൾ]] ldgc1w92qcspfecw9mlw11a2nh0qza3 0 5673 4616229 3999355 2026-04-29T09:14:19Z Fathimathul nada kp 217064 /* ആദ്യകാലം */ 4616229 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|William Shakespeare}} {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = വില്യം ഷേക്സ്പിയർ | image = Shakespeare.jpg | caption = ലണ്ടനിലെ നാഷണൽ പൊർട്രേയ്റ്റ് ഗാലറിയിലെ ഷേക്സ്പിയറിന്റേതെന്ന് കരുതുന്ന ചിത്രം | birthdate = ഏപ്രിൽ 1564 (exact date unknown)<!-- Please don't change it to 23 April. See the section below on Early Life. --> | birthplace = [[സ്ട്രേറ്റ്‌ഫോഡ് അപോൺ എയ്‌വൻ]], വാർ‌വിക്‌ഷയർ, [[ഇംഗ്ലണ്ട്]] | deathdate = {{death date|1616|4|23|df=y}} | deathplace = [[സ്ട്രേറ്റ്‌ഫോഡ് അപോൺ എയ്‌വൻ]], വാർ‌വിക്‌ഷയർ, [[ഇംഗ്ലണ്ട്]] | occupation = നാടകകൃത്ത്, [[കവി]], [[അഭിനേതാവ്]] | signature = Shakespeare-WillSignature3.png }} ലോകചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മഹാനായ എഴുത്തുകാരനും നാടകകൃത്തുമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് കവിയാണ് '''വില്യം ഷേക്സ്പിയർ''' (26 ഏപ്രിൽ 1564 – മരണം 23 ഏപ്രിൽ 1616).<ref>[[Stephen Greenblatt|Greenblatt, Stephen]] (2005). ''Will in the World: How Shakespeare Became Shakespeare''. London: Pimlico, 11. ISBN 0-7126-0098-1.<br /> • [[David Bevington|Bevington, David]] (2002) ''Shakespeare'', 1–3. Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-22719-9.<br /> • [[Stanley Wells|Wells, Stanley]] (1997). ''Shakespeare: A Life in Drama.'' New York: W. W. Norton, 399. ISBN 0-393-31562-2.</ref> ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ രാഷ്ട്രകവിയെന്നും ‘ബാർഡ്’ എന്നും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. 38 [[നാടകം|നാടകങ്ങളും]] 154 ഗീതകങ്ങളും ചില കാവ്യങ്ങളും ഇദ്ദേഹത്തിന്റേതായി നമുക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അത്രയൊന്നും പ്രസിദ്ധനായിരുന്നില്ല എങ്കിലും, മരണശേഷം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി വളരെയധികമായി വർദ്ധിച്ചു. സാഹിത്യ ലോകത്തു പൊതുവേയും [[ഇംഗ്ലീഷ്|ആംഗലേയ]] സാഹിത്യലോകത്തു പ്രത്യേകിച്ചും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള കവി ആണ് ഇദ്ദേഹം. ദുരന്ത നാടകങ്ങളിലും ശുഭാന്ത നാടകങ്ങളിലും ഒരുപോലെ മികവുകാട്ടി. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ കൃതികൾ എല്ലാം തന്നെ ലോകത്തിലെ പ്രധാന [[ഭാഷ|ഭാഷകളിലേക്ക്]] പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് മാത്രമല്ല അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ലോകമെമ്പാടും അവതരിക്കപ്പെടുന്നുമുണ്ട്. ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ ആണ്. <ref>{{cite book |last=Craig |first=Leon Harold |authorlink= |coauthors= |title=Of Philosophers and Kings: Political Philosophy in Shakespeare's "Macbeth" and "King Lear" |url=https://archive.org/details/ofphilosopherski0000leon |year=2003 |publisher=University of Toronto Press |location=Toronto |pages=[https://archive.org/details/ofphilosopherski0000leon/page/3 3] |isbn=0802086055 }}</ref> അതുപോലെ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല ഉദ്ധരിണികളും ആംഗലേയ ഭാഷയുൾപ്പെടെ പല ഭാഷകളിലും ദൈനംദിന ഉപയോഗത്തിൽ കടന്നു കൂടിയിട്ടുണ്ട്. ''കിങ് ലിയർ'', ''ഹാം‌ലെറ്റ്'', ''[[മാക്ബെത്ത്]]'' തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ [[ഇംഗ്ലീഷ്]] ഭാഷയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ദുരന്തനാടകങ്ങളായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് റൊമാൻസസ് എന്നുകൂടി പേരുള്ള ഹാസ്യാത്മകമായ ദുരന്തനാടകങ്ങൾ എഴുതുകയും മറ്റ് നാടകകൃത്തുകളുമായി സഹകരിച്ച് എഴുതുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പലകൃതികളും ജീവിതകാലത്ത് തന്നെ പല ഗുണനിലവാരത്തിലും കൃത്യതയിലും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. 1623-ൽ ഷേക്സ്പിയറുടെ രണ്ട് മുൻ‌കാല നാടകസഹപ്രവർത്തകർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ ഒരു സമാഹാരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഇതിൽ രണ്ടെണ്ണമൊഴികെയുള്ള എല്ലാ നാടകങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റേതായിത്തന്നെയാണ് ഇന്നും കണക്കാക്കുന്നത്. ഷേക്പിയറുടെ ജീവിതകാലത്തുതന്നെ അദ്ദേഹം വളരെ ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു കവിയും നാടകകൃത്തുമായിരുന്നെങ്കിലും പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി ഇന്നത്തെ നിലയിലേക്ക് ഉയർന്നത്. റൊമാന്റിക്കുകൾ ഇദ്ദേഹത്തെ ഒരു അത്ഭുതപ്രതിഭയായിക്കണക്കാക്കിയിരുന്നു. വിക്റ്റോറിയൻസ് ആകട്ടെ ഷേക്പിയറെ ഒരു താരാരാധനയോടെ നോക്കിക്കണ്ടു. പരിഹാസപൂ‌ർ‌വം [[ജോർജ്ജ് ബർണാർഡ് ഷാ|ബർനാഡ് ഷാ]] അതിനെ ‘ബാർഡൊലേറ്ററി’ എന്ന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. <!-- In the twentieth century, his work was repeatedly adopted and rediscovered by new movements in scholarship and performance. His plays remain highly popular today and are consistently performed and reinterpreted in diverse cultural and political contexts throughout the world. --> == ജീവിതരേഖ == === ആദ്യകാലം === [[പ്രമാണം:William Shakespeares birthplace, Stratford-upon-Avon 26l2007.jpg|thumb|സ്റ്റ്രാറ്റ്ഫോർഡ്-അപോൺ-ഏവോണിലെ ജോൺ ഷേക്സ്പിയറുടെ വീട്]] [[പ്രമാണം:Shakespeare1COA.png|thumb|ഷേക്സ്പിയറിന്റെ കോട്ട് ഓഫ് ആർമ്സ്]] ഏപ്രിൽ 1564-ൽ സ്നിറ്റർഫീൽഡിലെ കയ്യുറനിർമ്മാതാവും ആൽഡർമാനുമായിരുന്ന ജോൺ ഷേക്സ്പിയറിന്റെയും മേരി ആർഡന്റെയും മകനായി ജനിച്ചു..<ref>Schoenbaum (1987), ''William Shakespeare: A Compact Documentary Life'', Revised edition, Oxford: Oxford University Press, 14–22. ISBN 0-19-505161-0.</ref> ഹെൻലീ സ്ട്രീറ്റിലെ കുടുംബ വീട്ടിലാണ് ജനിച്ചത് എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. പള്ളി രേഖ അനുസരിച്ച് ഏപ്രിൽ 26 1564-ഇനാണ് ഷേക്സ്പിയർ മാമ്മോദീസ മുങ്ങിയത്. അത് കൊണ്ട് സെ. ജോർജ്ജ് ദിനം കൂടിയായ 1564 ഏപ്രിൽ 23 നാണ് ഷേക്സ്പിയർ ജനിച്ചത് എന്നാണ്‌ വിശ്വസിച്ച് പോരുന്നത്. ഇത് പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു പണ്ഡിതന്‌ സംഭവിച്ച പിഴവ് ആണെങ്കിലും ഈ ദിവസം തന്നെയാണ് ഷേക്സ്പിയർ മരിച്ചത് എന്നത് കൗതുകകരമായ ഒരു വസ്തുതമൂലം ആ തിയതി ആണ്‌ പ്രസിദ്ധമായത്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 24, 296.<br />• Honan, 15–16.</ref> അദ്ദേഹം എട്ട് ഷേക്സ്പിയർ സഹോദരങ്ങളിൽ മൂന്നാമനും ജിവിച്ചിരുന്നവരിൽ ഏറ്റവും മുതിർന്നവനും ആയിരുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 23–24.</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറുപ്പകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും അദ്ദേഹം സ്ട്രാറ്റ്ഫോർഡിലെ കിങ് എഡ്വേർഡ് VI സ്കൂളിൽ ആണ് പഠിച്ചത് എന്നാണ് മിക്ക ജീവചരിത്രകാരന്മാരും അനുമാനിക്കുന്നത്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 62–63.<br /> • [[Peter Ackroyd|Ackroyd, Peter]] (2006). ''Shakespeare: The Biography''. London: Vintage, 53. ISBN 0749386558.<br /> • [[Stanley Wells|Wells, Stanley]], ''et al'' (2005). ''The Oxford Shakespeare: The Complete Works'', 2nd Edition. Oxford: Oxford University Press, xv–xvi. ISBN 0-19-926717-0.</ref>അന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ സ്കൂളുകളിലെ പതിവനുസരിച്ച് ലത്തിൻ ഭാഷയിലും ക്ലാസിക്കൽ സാഹിത്യത്തിലും തീവ്രമായ പഠനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടാവാം.<ref>Baldwin, 164–66.<br />• Cressy, 80–82.<br />• Ackroyd, 545.<br />• Wells, ''Oxford Shakespeare'', xvi.</ref> ഷേക്സ്പിയർ തന്റെ പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ ഇരുപത്തിയാറുകാരിയായ ആൻ ഹാതവേ എന്ന യുവതിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. വോർസെസ്റ്ററിലെ ആംഗ്ലിക്കൻ ഭദ്രാസനം ഈ വിവാഹത്തിന് 27 നവംബർ 1582 എന്ന തിയതിയിൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 77–78.</ref> വിവാഹത്തിന് ആറുമാസത്തിന് ശേഷം ആൻ തന്റെ ആദ്യ പുത്രിയായ സുസന്ന ഹാളിന് ജന്മം നൽകി. സൂസന്നയുടെ മാമോദീസ 26 മേയ് 1583-ആം തിയതിയിലാണ് നടത്തിയത്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 93</ref> രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം ഹാംനെറ്റ് എന്നും ജൂഡിത്ത് എന്നും പേരുള്ള രണ്ട് ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ കൂടി ഷേക്സ്പിയറിന് ഉണ്ടായി. 1585 ഫെബ്രുവരി 2-നാണ് ഇവരുടെ മാമോദീസ നൽകിയത്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 94.</ref> എന്നാൽ ഹാംനെറ്റ് തന്റെ 11-ആം വയസ്സിൽ എന്തോ കാരണത്താൽ മരിച്ചു പോവുകയും ഓഗസ്റ്റ് 11-ന് ശവമടക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 224.</ref> ഇരട്ടക്കുട്ടികളുടെ ജനനത്തിന് ശേഷം 1592 വരെയുള്ള ഷേക്സ്പിയറിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ആധികാരിക രേഖകൾ കുറവാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ 1585 തൊട്ട് 1592 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തെ പണ്ഡിതർ ‘നഷ്ടപ്പെട്ട വർഷങ്ങൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 95.</ref> ഈ കാലഘട്ടത്തെക്കുറിച്ച് അപ്പോക്രിഫൽ കഥകൾ ഉണ്ട്. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ ആദ്യ ജീവചരിത്രകാരനായ നിക്കോളാസ് റോ ഷേക്സ്പിയർ [[മാൻ]] വേട്ട കാരണമുണ്ടായ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടുവാൻ സ്ട്രാറ്റ്ഫോർഡിൽ നിന്ന് പലായനം ചെയ്തതായി പറയുന്നുണ്ട്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 97–108.<br />• [[Nicholas Rowe (dramatist)|Rowe, Nicholas]] (1709). ''Some Account of the Life &c. of Mr. William Shakespear''. [http://shakespeare.palomar.edu/rowe.htm Reproduced by Terry A. Gray (1997) at: Mr. William Shakespeare and the Internet.] Retrieved [[30 July]] [[2007]].</ref> മറ്റൊരു കഥയനുസരിച്ച് ഷേക്സ്പിയർ ലണ്ടനിലെ നാടകസമിതി ഉടമകളുടെ [[കുതിര]]യെ മേയിക്കുന്ന ആളുമായിരുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 144–45.</ref> <br /> <!-- 1596 ആയപ്പോഴേക്കും ഷേക്സ്പിയർ ബിഷപ്സ്ഗേറ്റിലെ വി. ഹെലൻ ഇടവകയിലേക്ക് താമസം മാറി. 1598-ൽ ബെൻ ജോൺസൺ എഴുതിയ “എവരി മാൻ ഇൻ ഹിസ് ഹ്യൂമർ“ എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വന്നു തുടങ്ങി. വളരെയേറെ നാടകങ്ങൾ എഴുതിയത് കൂടാതെ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. സ്വന്തം നാടകമായ 'ഹാം‌ലെറ്റിൽ' കഥാനായകന്റെ പിതാവിന്റെ പ്രേതമായും “ആസ് യൂ ലൈക് ഇറ്റിലെ” ആഡം ആയും ഷേക്സ്പിയർ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. --> [[ജോൺ ഓബ്രി]]യുടെ ഷേക്സ്പിയർ ഒരു സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകൻ ആയിരുന്നു എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 110–11.</ref> ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചില പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ലങ്കാഷയറിലെ ഭൂവുടമയായ അലെക്സാണ്ടർ ഹോഗ്റ്റൺ ഷേക്സ്പിയറിനെ സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായി നിയമിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വില്പത്രത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ‘വില്യം ഷേക്സ്ഷാഫ്റ്റ്’ ഷേക്സ്പിയർ തന്നെയാണ് എന്ന് ഇവർ വാദിക്കുന്നു.<ref>Honigmann, E. A. J. (1999). ''Shakespeare: The Lost Years.'' Revised Edition. Manchester: Manchester University Press, 1. ISBN 0-7190-5425-7.<br /> • Wells, ''Oxford Shakespeare'', xvii.</ref> ഇത്തരം കേട്ടുകേഴ്വികളല്ലാതെ ആധികാരികമായ തെളിവുകൾ ഒന്നും തന്നെ ഈ കാലഘട്ടത്തേക്കുറിച്ച് ലഭ്യമല്ല.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 95–117.<br />• Wood, 97–109.</ref> === പിൽക്കാലം === [[പ്രമാണം:ShakespeareMonument cropped.jpg|thumb|125px|left|സ്ട്രാറ്റ്ഫോർഡിലെ ഷേക്സ്പിയറിന്റെ സ്മാരകം]] 1606-1607 കാലഘട്ടത്തിന് ശേഷം ഷേക്സ്പിയർ വളരെക്കുറച്ച് നാടകങ്ങൾ മാത്രമേ എഴുതിയിട്ടുള്ളു. 1613-ലാണ് ഷേക്സ്പിയർ തന്റെ അവസാനത്തെ രണ്ട് നാടകങ്ങൾ എഴുതിയത്. അവയുടെ രചന അദ്ദേഹം വിരമിച്ച് സ്ട്രാറ്റ്ഫോർഡിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോഴായിരുന്നു. 1613 ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെതായി ഒരു നാടകങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 279.</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന മൂന്ന് നാടകങ്ങൾ ജോൺ ഫ്ലെറ്റ്ചർ <ref>Honan, 375–78.</ref> എന്ന നാടകകൃത്തുമായി ചേർന്ന് എഴുതിയവയാണ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 276.</ref> റോവ് എന്ന ജീവചരിത്രകാരനാണ് ഷേക്സ്പിയർ തന്റെ മരണത്തിന് മുൻപ് വിരമിക്കുകയും സ്റ്റ്രാറ്റ്ഫോർഡിലേക്ക് താമസം മാറുകയും ചെയ്തു എന്ന് ആദ്യമായി എഴുതിയത്. <ref name="Ac">Ackroyd, 476.</ref> എങ്കിലും ഷേക്സ്പിയർ ലണ്ടൻ ഇടക്കിടെ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു.<ref name="Ac">Ackroyd, 476.</ref> 1612 മൌണ്ട്ജോയ്‌യുടെ മകളുടെ വിവാഹവ്യവഹാരത്തിന് കോടതിയിൽ സാക്ഷിയായി ഷേക്സ്പിയർ എത്തിയിരുന്നു.<ref>Honan, 326.<br />• Ackroyd, 462–464.</ref> 1613 മാർച്ചിൽ ബ്ലാക്ക്ഫ്രയേർസിൽ ഒരു ഗേറ്റ്‌ഹൌസ് വാങ്ങുകയും 1614 നവംബറിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരുമകനായ ജോൺ ഹാളിനൊപ്പം ലണ്ടൻ സന്ദർശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>Honan, 387.</ref> 1616 ഏപ്രിൽ ഇരുപത്തിമൂന്നിനാണ് ഷേക്സ്പിയർ മരിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് മക്കളിൽ സൂസന്ന ജോൺ ഹാളിനെയും,<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 287.</ref> ജൂഡിത്ത് തോമസ് ക്യുയ്നീയെയും വിവാഹം കഴിച്ചു. ജൂഡിത്തിന്റെ വിവാ‍ഹം നടന്നത് ഷേക്സ്പിയർ മരിക്കുന്നതിന് രണ്ട് മാസം മുൻപായിരുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 292, 294.</ref> {| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:23em; max-width: 25%;" cellspacing="5" | style="text-align: left;" | Good frend for Jesvs sake forbeare, To digg the dust encloased heare. Blest be ye man yt spares thes stones, And curst be he yt moves my bones. അർത്ഥം: സുഹൃത്തേ, യേശുവിനെ ഓർത്ത്, ഈ പൊടിമണ്ണ് ഇളക്കിമറിക്കാതിരിക്കുക; ഈ കല്ലുകളെ വെറുതേവിടുന്നവൻ അനുഗൃഹീതൻ, ഈ അസ്ഥികൾ എടുത്തുമാറ്റുന്നവന് ശാപം.<ref>വിശ്വോത്തരമായ കാവ്യശില്പങ്ങൾ തീർത്ത കവിയുടെ ശവകുടീരത്തിലെ ഈ മൂന്നാംകിട നാൽവരി(wretched doggerel), ഷേക്സ്പിയറുടെ അന്ത്യവിശ്രമസ്ഥാനം, മറ്റേതെങ്കിലും മാന്യന്റെ സംസ്കാരസ്ഥാനമായി പിൽക്കാലത്ത് മാറുന്നത് തടയുക എന്ന സദുദ്ദേശത്തോടെ എഴുതപ്പെട്ടതാണ് - william J. Long - English Literature - Its History and its significance for the Life of the English-speaking World</ref> |- | style="text-align: left;" | ---- ''ഷേക്സ്പിയറീന്റെ ശവകൂടീരത്തിൽ ആലേഖനം ചെയ്തിരിക്കുന്ന വരികൾ'' |} ഷേക്സ്പിയർ തന്റെ വില്പത്രത്തിൽ സൂസന്ന എന്ന മൂത്തമകൾക്ക് അവരുടെ ആദ്യമകന് നൽകും എന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ തന്റെ വലിയ എസ്റ്റേറ്റിന്റെ ഏറിയപങ്കും നൽകി. എന്നാൽ സൂസന്നക്ക് എലിസബത്ത് എന്ന മകൾ ജനിക്കുകയും മക്കൾ ഇല്ലാതെ എലിസബത്ത് 1670-ൽ മരിക്കുകയും ചെയ്തു. ജൂഡിത്തിന് ഉണ്ടായ മൂന്ന് മക്കളും വിവാഹത്തിന് മുൻപ് മരിച്ചു പോയി. അങ്ങനെ ഷേക്സ്പിയറിന്റെ നേരിട്ടുള്ള വംശാവലി അവസാനിച്ചു. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ വില്പത്രം ആൻ എന്ന തന്റെ ഭാര്യയെക്കുറിച്ച് വളരെക്കുറച്ച് മാത്രമേ പ്രതിപാദിക്കുന്നുള്ളു. എങ്കിലും അവർക്ക് ഷേക്സ്പിയറിന്റെ എസ്റ്റേറ്റിന്റെ മൂന്നിലൊന്നിന് നിയമാനുസൃതം അവകാശം ഉണ്ട്. വില്പത്രത്തിൽ ഷേക്സ്പിയർ തന്റെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ച കട്ടിൽ തന്റെ ഭാര്യക്ക് അവകാശമായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ചില പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ആനിനേ അധിക്ഷേപിക്കുവാനാണ് അങ്ങനെ ചെയ്തത്. എന്നാൽ ചിലർ പറയുന്നത് രണ്ടാമത്തെ മികച്ച കട്ടിൽ എന്നത് കല്യാണക്കട്ടിൽ ആണെന്നും അത് പ്രാധാന്യമേറിയതായതിനാലുമാണ് ഷേക്സ്പിയർ അങ്ങനെ ചെയ്തത് എന്നാണ്. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ ശവകൂടീരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് സ്ട്രാറ്റ്ഫോർഡിലെ ഹോളി ട്രിനിറ്റി പള്ളിയിലെ ചാൻസലിൽ ആണ്‌. 1623 മുൻപായി ആ പള്ളിയുടെ കിഴക്കേ ഭിത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അർദ്ധകായ പ്രതിമകൂടി ഉൾപ്പെട്ട ഒരു സ്മാരകം പണിതിരുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 306–07.<br />• Wells, ''Oxford Shakespeare'', xviii.</ref> സ്മാരക ശിലയിൽ ഷേക്സ്പിയറിനേ [[നെസ്തോർ(ഇതിഹാസം)|നെസ്തോർ]], [[സോക്രറ്റീസ്]], [[വിർജിൽ]] തുടങ്ങിയവരുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 308–10.</ref> ശവകൂടിരത്തിലെ ശിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അസ്ഥികൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെ ഒരു ശാപവും കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. == കൃതികൾ == സാഹിത്യ ചരിത്രകാരന്മാർ ഷേക്സ്പിയറുടെ രചനാകാലയളവിനെ നാലു ഘട്ടമായി വിഭജിക്കുന്നു.ആദ്യ ഘട്ടമായ 1590 ൻറെ മധ്യം വരെ അദ്ദേഹം റോമൻ,ഇറ്റാലിയൻ മാതൃകകളിൽ നിന്നും ചരിത്ര നാടകങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ട് പ്രധാനമായും ശുഭാന്തനാടകങ്ങളാണ് എഴുതിയത്. രണ്ടാം ഘട്ടമായ 1595 മുതൽ 1599 വരെയുള്ള കാലയളവ് ആരംഭിക്കുന്നതും അവസാനിക്കുന്നതും രണ്ട് ദുരന്തനാടകങ്ങളോടെയാണ്.[[റോമിയോ ആൻറ് ജൂലിയറ്റ്|റോമിയോ ആൻറ് ജൂലിയറ്റും]] [[ജൂലിയസ് സീസർ (നാടകം)|ജൂലിയസ് സീസറും]]. അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമെന്ന് കണക്കാക്കുന്ന ശുഭാന്ത-ചരിത്ര നാടകങ്ങളും രചിക്കപ്പെട്ടത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്.1600 മുതൽ 1608 വരെയുള്ള കാലയളവിലാണ് ദുരന്ത നാടകങ്ങൾ രചിച്ചത്. ഈ സമയത്താണദ്ദേഹം ലോകോത്തരങ്ങളായ ദുരന്ത നാടകങ്ങളായ [[ഹാംലറ്റ്]], [[ഒഥല്ലോ]], [[കിങ്ങ് ലിയര്]]‍, [[മാക് ബത്ത്]], [[ആൻറണി ആൻറ് ക്ലിയോപാട്ര]], [[കൊറിയോലനസ്]] എന്നിവ എഴുതിയത്.1608 മുതൽ 1613 വരെ അവസാന കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം ശുഭാന്ത - ദുരന്ത മിശ്രിതമായ കാൽപ്പനികങ്ങൾ (Romances)എന്ന് വിളിക്കുന്ന ലാജി കോമഡികൾ എഴുതി [[സിംബെലൈൻ]], [[3 വിൻറേഴ്സ് ടെയില്]]‍, [[ദ ടെംപസ്റ്റ്]] എന്നിവ ഇവയിൽ പ്രധാനമാണ്.<ref> തേജസ് പാഠശാല,28 ഏപ്രിൽ 2008 </ref> === നാടകങ്ങൾ === ഷേക്സ്പിയറിന്റെ നാടകങ്ങൾ പാശ്ചാത്യസാഹിത്യത്തിലേയും ആംഗലേയ സാഹിത്യത്തിലേയും എക്കാലത്തേയും മികച്ച കൃതികളിൽ ചിലതായിയാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ ദുരന്തം, ചരിത്രം, ഹാസ്യം , പ്രണയം എന്നിവയായി തരം തിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ രചനകളായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതിൽ ഏറ്റവും ആദ്യതെത് റിച്ചാർഡ് മൂന്നാമൻ എന്ന രചനയും ഹെന്റി നാലാമൻ എന്ന കൃതിയുടെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളും ആണ്. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ നാടകങ്ങളുടെ കാലഗണനം പ്രയാസമേറിയതാണെങ്കിലും കോമഡി ഓഫ് എറഴ്സ്, ദി റ്റേയ്മിങ് ഓഫ് ദി ഷ്രൂ, റ്റൈറ്റസ് അൻഡ്രിയോനിക്കസ്, ജെന്റിൽമെൻ ഓഫ് വെറോണ എന്നീ കൃതികൾ ഷേക്സ്പിയറിന്റെ ആദ്യ കൃതികളാണ് എന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിരിക്കുന്നു. === ഹാസ്യനാടകങ്ങൾ === # ഓൾ ഈസ് വെൽ ദാറ്റ് എൻഡ്സ് വെൽ # ആസ് യു ലൈക് ഇറ്റ് # ദ കോമഡി ഓഫ് ഇറേഴ്സ് # # ലവ്സ് ലേബേഴ്സ് ലോസ്റ്റ് # മെഷർ ഫോർ മെഷർ # ദ മെറി വൈവ്സ് ഓഫ് അവിൻഡ്സർ # ദ മെർച്ചൻറ് ഓഫ് വെനീസ് # എ മിഡ് സമ്മർ നൈറ്റ്സ് ഡ്രീം # മച്ച് അഡോ എബൗട്ട് നത്തിങ്ങ് # പെരിക്സ് പ്രിൻസ് ഓഫ് ടൈർ # ടേമിങ്ങ് ഓഫ് ദ ഷ്രൂ # # ട്രോയിലസ് ആൻറ് ക്രസിഡ # ട്വൽത്ത് നൈറ്റ് # ടു ജെൻറിൽമാൻ ഓഫ് വെറോണ # === ചരിത്രനാടകങ്ങൾ === # ഹെൻറി IV,പാർട്ട് 1 # ഹെൻറി IV,പാർട്ട് 2 # ഹെൻറി V # ഹെൻറി VI,പാർട്ട് 1 # ഹെൻറി VI,പാർട്ട് 2 # ഹെൻറി VI,പാർട്ട് 3 # ഹെൻറി VIII # കിങ്ങ് ജോൺ # റിച്ചാർഡ് II # റിച്ചാർഡ് III === ദുരന്തനാടകങ്ങൾ === # [[ആൻറണി ആൻറ് ക്ലിയോപാട്ര]] # [[കൊറിയോലനസ്]] # [[ഹാംലറ്റ്]] # [[ജൂലിയസ് സീസർ]] # കിങ്ങ് ലയർ # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # [[മാക്ബെത്ത്]] # [[ഒഥല്ലോ|<span lang="ml" dir="ltr">ഒഥല്ലോ</span>]] # [[റോമിയോ ആന്റ് ജൂലിയറ്റ്]] # [[ടിമൺ ഓഫ് ഏഥൻസ്]] # [[ടൈറ്റസ് അൻഡോണിക്കസ്]] == വിവാദം == {{main|ഷേക്സ്പിയർ വിവാദം}} ജീവിച്ചിരുന്നകാലത്ത് ഏറെയൊന്നും അറിയപ്പെടാതിരുന്ന ഷേക്സ്പിയറുടെ പ്രശസ്തി അതിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തിയത് 19ആം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്. ആരാധനപൂർവ്വം വാഴ്ത്തപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയെ വിശേഷിപ്പിക്കാൻ Bardolatory അഥവാ ബാർഡാരാധന എന്ന പദം ഭാഷയ്ക്ക് സംഭാവന ചെയ്തത് [[ബർണാർഡ് ഷാ]] തന്നെയാണ്.പ്രശസ്തി കത്തി നിന്നിരുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ വിവാദവും പൊട്ടി പുറപ്പെട്ടു. ഷേക്സ്പിയർ കൃതികളുടെ കർത്താവ് സ്ട്രാറ്റ്ഫോഡ് കാരനായ വില്യം അല്ലെന്നും ഉന്നതന്മാരായ മറ്റാരോ ആണെന്നും ആരോപിക്കപ്പെട്ടു. അനേകം ആളുകളുടെ പേരുകൾ അപരന്മാരായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നും. വിവാദം ഇപ്പോഴും തുടർന്നു കൊണ്ടേയിരിക്കുകയാണ്. == അവലംബം == {{reflist|2}} {{Bio-stub|William Shakespeare}} [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് നാടകകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് കവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വില്യം ഷെയ്ക്സ്പിയർ]] {{William_Shakespeare}} kumxtnmss8xxrxu77j8eb5tabti5pbf 4616234 4616229 2026-04-29T09:21:37Z Fathimathul nada kp 217064 4616234 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|William Shakespeare}} {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = വില്യം ഷേക്സ്പിയർ | image = Shakespeare.jpg | caption = ലണ്ടനിലെ നാഷണൽ പൊർട്രേയ്റ്റ് ഗാലറിയിലെ ഷേക്സ്പിയറിന്റേതെന്ന് കരുതുന്ന ചിത്രം | birthdate = ഏപ്രിൽ 1564 (exact date unknown)<!-- Please don't change it to 23 April. See the section below on Early Life. --> | birthplace = [[സ്ട്രേറ്റ്‌ഫോഡ് അപോൺ എയ്‌വൻ]], വാർ‌വിക്‌ഷയർ, [[ഇംഗ്ലണ്ട്]] | deathdate = {{death date|1616|4|23|df=y}} | deathplace = [[സ്ട്രേറ്റ്‌ഫോഡ് അപോൺ എയ്‌വൻ]], വാർ‌വിക്‌ഷയർ, [[ഇംഗ്ലണ്ട്]] | occupation = നാടകകൃത്ത്, [[കവി]], [[അഭിനേതാവ്]] | signature = Shakespeare-WillSignature3.png }} ലോകചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മഹാനായ എഴുത്തുകാരനും നാടകകൃത്തുമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് കവിയാണ് '''വില്യം ഷേക്സ്പിയർ''' (26 ഏപ്രിൽ 1564 – മരണം 23 ഏപ്രിൽ 1616).<ref>[[Stephen Greenblatt|Greenblatt, Stephen]] (2005). ''Will in the World: How Shakespeare Became Shakespeare''. London: Pimlico, 11. ISBN 0-7126-0098-1.<br /> • [[David Bevington|Bevington, David]] (2002) ''Shakespeare'', 1–3. Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-22719-9.<br /> • [[Stanley Wells|Wells, Stanley]] (1997). ''Shakespeare: A Life in Drama.'' New York: W. W. Norton, 399. ISBN 0-393-31562-2.</ref> ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ രാഷ്ട്രകവിയെന്നും ‘ബാർഡ്’ എന്നും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. 38 [[നാടകം|നാടകങ്ങളും]] 154 ഗീതകങ്ങളും ചില കാവ്യങ്ങളും ഇദ്ദേഹത്തിന്റേതായി നമുക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോൾ അത്രയൊന്നും പ്രസിദ്ധനായിരുന്നില്ല എങ്കിലും, മരണശേഷം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി വളരെയധികമായി വർദ്ധിച്ചു. സാഹിത്യ ലോകത്തു പൊതുവേയും [[ഇംഗ്ലീഷ്|ആംഗലേയ]] സാഹിത്യലോകത്തു പ്രത്യേകിച്ചും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള കവി ആണ് ഇദ്ദേഹം. ദുരന്ത നാടകങ്ങളിലും ശുഭാന്ത നാടകങ്ങളിലും ഒരുപോലെ മികവുകാട്ടി. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ കൃതികൾ എല്ലാം തന്നെ ലോകത്തിലെ പ്രധാന [[ഭാഷ|ഭാഷകളിലേക്ക്]] പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്ന് മാത്രമല്ല അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ലോകമെമ്പാടും അവതരിക്കപ്പെടുന്നുമുണ്ട്. ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ ആണ്. <ref>{{cite book |last=Craig |first=Leon Harold |authorlink= |coauthors= |title=Of Philosophers and Kings: Political Philosophy in Shakespeare's "Macbeth" and "King Lear" |url=https://archive.org/details/ofphilosopherski0000leon |year=2003 |publisher=University of Toronto Press |location=Toronto |pages=[https://archive.org/details/ofphilosopherski0000leon/page/3 3] |isbn=0802086055 }}</ref> അതുപോലെ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല ഉദ്ധരിണികളും ആംഗലേയ ഭാഷയുൾപ്പെടെ പല ഭാഷകളിലും ദൈനംദിന ഉപയോഗത്തിൽ കടന്നു കൂടിയിട്ടുണ്ട്. ''കിങ് ലിയർ'', ''ഹാം‌ലെറ്റ്'', ''[[മാക്ബെത്ത്]]'' തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാടകങ്ങൾ [[ഇംഗ്ലീഷ്]] ഭാഷയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ദുരന്തനാടകങ്ങളായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് റൊമാൻസസ് എന്നുകൂടി പേരുള്ള ഹാസ്യാത്മകമായ ദുരന്തനാടകങ്ങൾ എഴുതുകയും മറ്റ് നാടകകൃത്തുകളുമായി സഹകരിച്ച് എഴുതുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പലകൃതികളും ജീവിതകാലത്ത് തന്നെ പല ഗുണനിലവാരത്തിലും കൃത്യതയിലും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. 1623-ൽ ഷേക്സ്പിയറുടെ രണ്ട് മുൻ‌കാല നാടകസഹപ്രവർത്തകർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികളുടെ ഒരു സമാഹാരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഇതിൽ രണ്ടെണ്ണമൊഴികെയുള്ള എല്ലാ നാടകങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റേതായിത്തന്നെയാണ് ഇന്നും കണക്കാക്കുന്നത്. ഷേക്പിയറുടെ ജീവിതകാലത്തുതന്നെ അദ്ദേഹം വളരെ ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു കവിയും നാടകകൃത്തുമായിരുന്നെങ്കിലും പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി ഇന്നത്തെ നിലയിലേക്ക് ഉയർന്നത്. റൊമാന്റിക്കുകൾ ഇദ്ദേഹത്തെ ഒരു അത്ഭുതപ്രതിഭയായിക്കണക്കാക്കിയിരുന്നു. വിക്റ്റോറിയൻസ് ആകട്ടെ ഷേക്പിയറെ ഒരു താരാരാധനയോടെ നോക്കിക്കണ്ടു. പരിഹാസപൂ‌ർ‌വം [[ജോർജ്ജ് ബർണാർഡ് ഷാ|ബർനാഡ് ഷാ]] അതിനെ ‘ബാർഡൊലേറ്ററി’ എന്ന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. <!-- In the twentieth century, his work was repeatedly adopted and rediscovered by new movements in scholarship and performance. His plays remain highly popular today and are consistently performed and reinterpreted in diverse cultural and political contexts throughout the world. --> == ജീവിതരേഖ == === ആദ്യകാലം === [[പ്രമാണം:William Shakespeares birthplace, Stratford-upon-Avon 26l2007.jpg|thumb|സ്റ്റ്രാറ്റ്ഫോർഡ്-അപോൺ-ഏവോണിലെ ജോൺ ഷേക്സ്പിയറുടെ വീട്]] [[പ്രമാണം:Shakespeare1COA.png|thumb|ഷേക്സ്പിയറിന്റെ കോട്ട് ഓഫ് ആർമ്സ്]] ഏപ്രിൽ 1564-ൽ സ്നിറ്റർഫീൽഡിലെ കയ്യുറനിർമ്മാതാവും ആൽഡർമാനുമായിരുന്ന ജോൺ ഷേക്സ്പിയറിന്റെയും മേരി ആർഡന്റെയും മകനായി ജനിച്ചു..<ref>Schoenbaum (1987), ''William Shakespeare: A Compact Documentary Life'', Revised edition, Oxford: Oxford University Press, 14–22. ISBN 0-19-505161-0.</ref> ഹെൻലീ സ്ട്രീറ്റിലെ കുടുംബ വീട്ടിലാണ് ജനിച്ചത് എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. പള്ളി രേഖ അനുസരിച്ച് ഏപ്രിൽ 26 1564-ഇനാണ് ഷേക്സ്പിയർ മാമ്മോദീസ മുങ്ങിയത്. അത് കൊണ്ട് സെ. ജോർജ്ജ് ദിനം കൂടിയായ 1564 ഏപ്രിൽ 23 നാണ് ഷേക്സ്പിയർ ജനിച്ചത് എന്നാണ്‌ വിശ്വസിച്ച് പോരുന്നത്. ഇത് പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു പണ്ഡിതന്‌ സംഭവിച്ച പിഴവ് ആണെങ്കിലും ഈ ദിവസം തന്നെയാണ് ഷേക്സ്പിയർ മരിച്ചത് എന്നത് കൗതുകകരമായ ഒരു വസ്തുതമൂലം ആ തിയതി ആണ്‌ പ്രസിദ്ധമായത്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 24, 296.<br />• Honan, 15–16.</ref> അദ്ദേഹം എട്ട് ഷേക്സ്പിയർ സഹോദരങ്ങളിൽ മൂന്നാമനും ജിവിച്ചിരുന്നവരിൽ ഏറ്റവും മുതിർന്നവനും ആയിരുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 23–24.</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറുപ്പകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും അദ്ദേഹം സ്ട്രാറ്റ്ഫോർഡിലെ കിങ് എഡ്വേർഡ് VI സ്കൂളിൽ ആണ് പഠിച്ചത് എന്നാണ് മിക്ക ജീവചരിത്രകാരന്മാരും അനുമാനിക്കുന്നത്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 62–63.<br /> • [[Peter Ackroyd|Ackroyd, Peter]] (2006). ''Shakespeare: The Biography''. London: Vintage, 53. ISBN 0749386558.<br /> • [[Stanley Wells|Wells, Stanley]], ''et al'' (2005). ''The Oxford Shakespeare: The Complete Works'', 2nd Edition. Oxford: Oxford University Press, xv–xvi. ISBN 0-19-926717-0.</ref>അന്ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ സ്കൂളുകളിലെ പതിവനുസരിച്ച് ലത്തിൻ ഭാഷയിലും ക്ലാസിക്കൽ സാഹിത്യത്തിലും തീവ്രമായ പഠനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടാവാം.<ref>Baldwin, 164–66.<br />• Cressy, 80–82.<br />• Ackroyd, 545.<br />• Wells, ''Oxford Shakespeare'', xvi.</ref> ഷേക്സ്പിയർ തന്റെ പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ ഇരുപത്തിയാറുകാരിയായ ആൻ ഹാതവേ എന്ന യുവതിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. വോർസെസ്റ്ററിലെ ആംഗ്ലിക്കൻ ഭദ്രാസനം ഈ വിവാഹത്തിന് 27 നവംബർ 1582 എന്ന തിയതിയിൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 77–78.</ref> വിവാഹത്തിന് ആറുമാസത്തിന് ശേഷം ആണ് തന്റെ ആദ്യ പുത്രിയായ സുസന്ന ഹാളിന് ജന്മം നൽകി. സൂസന്നയുടെ മാമോദീസ 26 മേയ് 1583-ആം തിയതിയിലാണ് നടത്തിയത്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 93</ref> രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം ഹാംനെറ്റ് എന്നും ജൂഡിത്ത് എന്നും പേരുള്ള രണ്ട് ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ കൂടി ഷേക്സ്പിയറിന് ഉണ്ടായി. 1585 ഫെബ്രുവരി 2-നാണ് ഇവരുടെ മാമോദീസ നൽകിയത്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 94.</ref> എന്നാൽ ഹാംനെറ്റ് തന്റെ 11-ആം വയസ്സിൽ എന്തോ കാരണത്താൽ മരിച്ചു പോവുകയും ഓഗസ്റ്റ് 11-ന് ശവമടക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 224.</ref> ഇരട്ടക്കുട്ടികളുടെ ജനനത്തിന് ശേഷം 1592 വരെയുള്ള ഷേക്സ്പിയറിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ആധികാരിക രേഖകൾ കുറവാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ 1585 തൊട്ട് 1592 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തെ പണ്ഡിതർ ‘നഷ്ടപ്പെട്ട വർഷങ്ങൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 95.</ref> ഈ കാലഘട്ടത്തെക്കുറിച്ച് അപ്പോക്രിഫൽ കഥകൾ ഉണ്ട്. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ ആദ്യ ജീവചരിത്രകാരനായ നിക്കോളാസ് റോ ഷേക്സ്പിയർ [[മാൻ]] വേട്ട കാരണമുണ്ടായ ശിക്ഷയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടുവാൻ സ്ട്രാറ്റ്ഫോർഡിൽ നിന്ന് പലായനം ചെയ്തതായി പറയുന്നുണ്ട്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 97–108.<br />• [[Nicholas Rowe (dramatist)|Rowe, Nicholas]] (1709). ''Some Account of the Life &c. of Mr. William Shakespear''. [http://shakespeare.palomar.edu/rowe.htm Reproduced by Terry A. Gray (1997) at: Mr. William Shakespeare and the Internet.] Retrieved [[30 July]] [[2007]].</ref> മറ്റൊരു കഥയനുസരിച്ച് ഷേക്സ്പിയർ ലണ്ടനിലെ നാടകസമിതി ഉടമകളുടെ [[കുതിര]]യെ മേയിക്കുന്ന ആളുമായിരുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 144–45.</ref> <br /> <!-- 1596 ആയപ്പോഴേക്കും ഷേക്സ്പിയർ ബിഷപ്സ്ഗേറ്റിലെ വി. ഹെലൻ ഇടവകയിലേക്ക് താമസം മാറി. 1598-ൽ ബെൻ ജോൺസൺ എഴുതിയ “എവരി മാൻ ഇൻ ഹിസ് ഹ്യൂമർ“ എന്ന നാടകത്തിലെ അഭിനേതാക്കളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വന്നു തുടങ്ങി. വളരെയേറെ നാടകങ്ങൾ എഴുതിയത് കൂടാതെ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. സ്വന്തം നാടകമായ 'ഹാം‌ലെറ്റിൽ' കഥാനായകന്റെ പിതാവിന്റെ പ്രേതമായും “ആസ് യൂ ലൈക് ഇറ്റിലെ” ആഡം ആയും ഷേക്സ്പിയർ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. --> [[ജോൺ ഓബ്രി]]യുടെ ഷേക്സ്പിയർ ഒരു സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകൻ ആയിരുന്നു എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 110–11.</ref> ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ചില പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ലങ്കാഷയറിലെ ഭൂവുടമയായ അലെക്സാണ്ടർ ഹോഗ്റ്റൺ ഷേക്സ്പിയറിനെ സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായി നിയമിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വില്പത്രത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ‘വില്യം ഷേക്സ്ഷാഫ്റ്റ്’ ഷേക്സ്പിയർ തന്നെയാണ് എന്ന് ഇവർ വാദിക്കുന്നു.<ref>Honigmann, E. A. J. (1999). ''Shakespeare: The Lost Years.'' Revised Edition. Manchester: Manchester University Press, 1. ISBN 0-7190-5425-7.<br /> • Wells, ''Oxford Shakespeare'', xvii.</ref> ഇത്തരം കേട്ടുകേഴ്വികളല്ലാതെ ആധികാരികമായ തെളിവുകൾ ഒന്നും തന്നെ ഈ കാലഘട്ടത്തേക്കുറിച്ച് ലഭ്യമല്ല.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 95–117.<br />• Wood, 97–109.</ref> === പിൽക്കാലം === [[പ്രമാണം:ShakespeareMonument cropped.jpg|thumb|125px|left|സ്ട്രാറ്റ്ഫോർഡിലെ ഷേക്സ്പിയറിന്റെ സ്മാരകം]] 1606-1607 കാലഘട്ടത്തിന് ശേഷം ഷേക്സ്പിയർ വളരെക്കുറച്ച് നാടകങ്ങൾ മാത്രമേ എഴുതിയിട്ടുള്ളു. 1613-ലാണ് ഷേക്സ്പിയർ തന്റെ അവസാനത്തെ രണ്ട് നാടകങ്ങൾ എഴുതിയത്. അവയുടെ രചന അദ്ദേഹം വിരമിച്ച് സ്ട്രാറ്റ്ഫോർഡിൽ താമസിച്ചിരുന്നപ്പോഴായിരുന്നു. 1613 ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെതായി ഒരു നാടകങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 279.</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന മൂന്ന് നാടകങ്ങൾ ജോൺ ഫ്ലെറ്റ്ചർ <ref>Honan, 375–78.</ref> എന്ന നാടകകൃത്തുമായി ചേർന്ന് എഴുതിയവയാണ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 276.</ref> റോവ് എന്ന ജീവചരിത്രകാരനാണ് ഷേക്സ്പിയർ തന്റെ മരണത്തിന് മുൻപ് വിരമിക്കുകയും സ്റ്റ്രാറ്റ്ഫോർഡിലേക്ക് താമസം മാറുകയും ചെയ്തു എന്ന് ആദ്യമായി എഴുതിയത്. <ref name="Ac">Ackroyd, 476.</ref> എങ്കിലും ഷേക്സ്പിയർ ലണ്ടൻ ഇടക്കിടെ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു.<ref name="Ac">Ackroyd, 476.</ref> 1612 മൌണ്ട്ജോയ്‌യുടെ മകളുടെ വിവാഹവ്യവഹാരത്തിന് കോടതിയിൽ സാക്ഷിയായി ഷേക്സ്പിയർ എത്തിയിരുന്നു.<ref>Honan, 326.<br />• Ackroyd, 462–464.</ref> 1613 മാർച്ചിൽ ബ്ലാക്ക്ഫ്രയേർസിൽ ഒരു ഗേറ്റ്‌ഹൌസ് വാങ്ങുകയും 1614 നവംബറിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരുമകനായ ജോൺ ഹാളിനൊപ്പം ലണ്ടൻ സന്ദർശിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>Honan, 387.</ref> 1616 ഏപ്രിൽ ഇരുപത്തിമൂന്നിനാണ് ഷേക്സ്പിയർ മരിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് മക്കളിൽ സൂസന്ന ജോൺ ഹാളിനെയും,<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 287.</ref> ജൂഡിത്ത് തോമസ് ക്യുയ്നീയെയും വിവാഹം കഴിച്ചു. ജൂഡിത്തിന്റെ വിവാ‍ഹം നടന്നത് ഷേക്സ്പിയർ മരിക്കുന്നതിന് രണ്ട് മാസം മുൻപായിരുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 292, 294.</ref> {| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:23em; max-width: 25%;" cellspacing="5" | style="text-align: left;" | Good frend for Jesvs sake forbeare, To digg the dust encloased heare. Blest be ye man yt spares thes stones, And curst be he yt moves my bones. അർത്ഥം: സുഹൃത്തേ, യേശുവിനെ ഓർത്ത്, ഈ പൊടിമണ്ണ് ഇളക്കിമറിക്കാതിരിക്കുക; ഈ കല്ലുകളെ വെറുതേവിടുന്നവൻ അനുഗൃഹീതൻ, ഈ അസ്ഥികൾ എടുത്തുമാറ്റുന്നവന് ശാപം.<ref>വിശ്വോത്തരമായ കാവ്യശില്പങ്ങൾ തീർത്ത കവിയുടെ ശവകുടീരത്തിലെ ഈ മൂന്നാംകിട നാൽവരി(wretched doggerel), ഷേക്സ്പിയറുടെ അന്ത്യവിശ്രമസ്ഥാനം, മറ്റേതെങ്കിലും മാന്യന്റെ സംസ്കാരസ്ഥാനമായി പിൽക്കാലത്ത് മാറുന്നത് തടയുക എന്ന സദുദ്ദേശത്തോടെ എഴുതപ്പെട്ടതാണ് - william J. Long - English Literature - Its History and its significance for the Life of the English-speaking World</ref> |- | style="text-align: left;" | ---- ''ഷേക്സ്പിയറീന്റെ ശവകൂടീരത്തിൽ ആലേഖനം ചെയ്തിരിക്കുന്ന വരികൾ'' |} ഷേക്സ്പിയർ തന്റെ വില്പത്രത്തിൽ സൂസന്ന എന്ന മൂത്തമകൾക്ക് അവരുടെ ആദ്യമകന് നൽകും എന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ തന്റെ വലിയ എസ്റ്റേറ്റിന്റെ ഏറിയപങ്കും നൽകി. എന്നാൽ സൂസന്നക്ക് എലിസബത്ത് എന്ന മകൾ ജനിക്കുകയും മക്കൾ ഇല്ലാതെ എലിസബത്ത് 1670-ൽ മരിക്കുകയും ചെയ്തു. ജൂഡിത്തിന് ഉണ്ടായ മൂന്ന് മക്കളും വിവാഹത്തിന് മുൻപ് മരിച്ചു പോയി. അങ്ങനെ ഷേക്സ്പിയറിന്റെ നേരിട്ടുള്ള വംശാവലി അവസാനിച്ചു. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ വില്പത്രം ആൻ എന്ന തന്റെ ഭാര്യയെക്കുറിച്ച് വളരെക്കുറച്ച് മാത്രമേ പ്രതിപാദിക്കുന്നുള്ളു. എങ്കിലും അവർക്ക് ഷേക്സ്പിയറിന്റെ എസ്റ്റേറ്റിന്റെ മൂന്നിലൊന്നിന് നിയമാനുസൃതം അവകാശം ഉണ്ട്. വില്പത്രത്തിൽ ഷേക്സ്പിയർ തന്റെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ച കട്ടിൽ തന്റെ ഭാര്യക്ക് അവകാശമായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ചില പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ആനിനേ അധിക്ഷേപിക്കുവാനാണ് അങ്ങനെ ചെയ്തത്. എന്നാൽ ചിലർ പറയുന്നത് രണ്ടാമത്തെ മികച്ച കട്ടിൽ എന്നത് കല്യാണക്കട്ടിൽ ആണെന്നും അത് പ്രാധാന്യമേറിയതായതിനാലുമാണ് ഷേക്സ്പിയർ അങ്ങനെ ചെയ്തത് എന്നാണ്. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ ശവകൂടീരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് സ്ട്രാറ്റ്ഫോർഡിലെ ഹോളി ട്രിനിറ്റി പള്ളിയിലെ ചാൻസലിൽ ആണ്‌. 1623 മുൻപായി ആ പള്ളിയുടെ കിഴക്കേ ഭിത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അർദ്ധകായ പ്രതിമകൂടി ഉൾപ്പെട്ട ഒരു സ്മാരകം പണിതിരുന്നു.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 306–07.<br />• Wells, ''Oxford Shakespeare'', xviii.</ref> സ്മാരക ശിലയിൽ ഷേക്സ്പിയറിനേ [[നെസ്തോർ(ഇതിഹാസം)|നെസ്തോർ]], [[സോക്രറ്റീസ്]], [[വിർജിൽ]] തുടങ്ങിയവരുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.<ref>Schoenbaum, ''Compact'', 308–10.</ref> ശവകൂടിരത്തിലെ ശിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അസ്ഥികൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനെതിരെ ഒരു ശാപവും കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. == കൃതികൾ == സാഹിത്യ ചരിത്രകാരന്മാർ ഷേക്സ്പിയറുടെ രചനാകാലയളവിനെ നാലു ഘട്ടമായി വിഭജിക്കുന്നു.ആദ്യ ഘട്ടമായ 1590 ൻറെ മധ്യം വരെ അദ്ദേഹം റോമൻ,ഇറ്റാലിയൻ മാതൃകകളിൽ നിന്നും ചരിത്ര നാടകങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രചോദനമുൾക്കൊണ്ട് പ്രധാനമായും ശുഭാന്തനാടകങ്ങളാണ് എഴുതിയത്. രണ്ടാം ഘട്ടമായ 1595 മുതൽ 1599 വരെയുള്ള കാലയളവ് ആരംഭിക്കുന്നതും അവസാനിക്കുന്നതും രണ്ട് ദുരന്തനാടകങ്ങളോടെയാണ്.[[റോമിയോ ആൻറ് ജൂലിയറ്റ്|റോമിയോ ആൻറ് ജൂലിയറ്റും]] [[ജൂലിയസ് സീസർ (നാടകം)|ജൂലിയസ് സീസറും]]. അദ്ദേഹത്തിൻറെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമെന്ന് കണക്കാക്കുന്ന ശുഭാന്ത-ചരിത്ര നാടകങ്ങളും രചിക്കപ്പെട്ടത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്.1600 മുതൽ 1608 വരെയുള്ള കാലയളവിലാണ് ദുരന്ത നാടകങ്ങൾ രചിച്ചത്. ഈ സമയത്താണദ്ദേഹം ലോകോത്തരങ്ങളായ ദുരന്ത നാടകങ്ങളായ [[ഹാംലറ്റ്]], [[ഒഥല്ലോ]], [[കിങ്ങ് ലിയര്]]‍, [[മാക് ബത്ത്]], [[ആൻറണി ആൻറ് ക്ലിയോപാട്ര]], [[കൊറിയോലനസ്]] എന്നിവ എഴുതിയത്.1608 മുതൽ 1613 വരെ അവസാന കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം ശുഭാന്ത - ദുരന്ത മിശ്രിതമായ കാൽപ്പനികങ്ങൾ (Romances)എന്ന് വിളിക്കുന്ന ലാജി കോമഡികൾ എഴുതി [[സിംബെലൈൻ]], [[3 വിൻറേഴ്സ് ടെയില്]]‍, [[ദ ടെംപസ്റ്റ്]] എന്നിവ ഇവയിൽ പ്രധാനമാണ്.<ref> തേജസ് പാഠശാല,28 ഏപ്രിൽ 2008 </ref> === നാടകങ്ങൾ === ഷേക്സ്പിയറിന്റെ നാടകങ്ങൾ പാശ്ചാത്യസാഹിത്യത്തിലേയും ആംഗലേയ സാഹിത്യത്തിലേയും എക്കാലത്തേയും മികച്ച കൃതികളിൽ ചിലതായിയാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ ദുരന്തം, ചരിത്രം, ഹാസ്യം , പ്രണയം എന്നിവയായി തരം തിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ രചനകളായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതിൽ ഏറ്റവും ആദ്യതെത് റിച്ചാർഡ് മൂന്നാമൻ എന്ന രചനയും ഹെന്റി നാലാമൻ എന്ന കൃതിയുടെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളും ആണ്. ഷേക്സ്പിയറിന്റെ നാടകങ്ങളുടെ കാലഗണനം പ്രയാസമേറിയതാണെങ്കിലും കോമഡി ഓഫ് എറഴ്സ്, ദി റ്റേയ്മിങ് ഓഫ് ദി ഷ്രൂ, റ്റൈറ്റസ് അൻഡ്രിയോനിക്കസ്, ജെന്റിൽമെൻ ഓഫ് വെറോണ എന്നീ കൃതികൾ ഷേക്സ്പിയറിന്റെ ആദ്യ കൃതികളാണ് എന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചിരിക്കുന്നു. === ഹാസ്യനാടകങ്ങൾ === # ഓൾ ഈസ് വെൽ ദാറ്റ് എൻഡ്സ് വെൽ # ആസ് യു ലൈക് ഇറ്റ് # ദ കോമഡി ഓഫ് ഇറേഴ്സ് # # ലവ്സ് ലേബേഴ്സ് ലോസ്റ്റ് # മെഷർ ഫോർ മെഷർ # ദ മെറി വൈവ്സ് ഓഫ് അവിൻഡ്സർ # ദ മെർച്ചൻറ് ഓഫ് വെനീസ് # എ മിഡ് സമ്മർ നൈറ്റ്സ് ഡ്രീം # മച്ച് അഡോ എബൗട്ട് നത്തിങ്ങ് # പെരിക്സ് പ്രിൻസ് ഓഫ് ടൈർ # ടേമിങ്ങ് ഓഫ് ദ ഷ്രൂ # # ട്രോയിലസ് ആൻറ് ക്രസിഡ # ട്വൽത്ത് നൈറ്റ് # ടു ജെൻറിൽമാൻ ഓഫ് വെറോണ # === ചരിത്രനാടകങ്ങൾ === # ഹെൻറി IV,പാർട്ട് 1 # ഹെൻറി IV,പാർട്ട് 2 # ഹെൻറി V # ഹെൻറി VI,പാർട്ട് 1 # ഹെൻറി VI,പാർട്ട് 2 # ഹെൻറി VI,പാർട്ട് 3 # ഹെൻറി VIII # കിങ്ങ് ജോൺ # റിച്ചാർഡ് II # റിച്ചാർഡ് III === ദുരന്തനാടകങ്ങൾ === # [[ആൻറണി ആൻറ് ക്ലിയോപാട്ര]] # [[കൊറിയോലനസ്]] # [[ഹാംലറ്റ്]] # [[ജൂലിയസ് സീസർ]] # കിങ്ങ് ലയർ # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # # [[മാക്ബെത്ത്]] # [[ഒഥല്ലോ|<span lang="ml" dir="ltr">ഒഥല്ലോ</span>]] # [[റോമിയോ ആന്റ് ജൂലിയറ്റ്]] # [[ടിമൺ ഓഫ് ഏഥൻസ്]] # [[ടൈറ്റസ് അൻഡോണിക്കസ്]] == വിവാദം == {{main|ഷേക്സ്പിയർ വിവാദം}} ജീവിച്ചിരുന്നകാലത്ത് ഏറെയൊന്നും അറിയപ്പെടാതിരുന്ന ഷേക്സ്പിയറുടെ പ്രശസ്തി അതിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തിയത് 19ആം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്. ആരാധനപൂർവ്വം വാഴ്ത്തപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയെ വിശേഷിപ്പിക്കാൻ Bardolatory അഥവാ ബാർഡാരാധന എന്ന പദം ഭാഷയ്ക്ക് സംഭാവന ചെയ്തത് [[ബർണാർഡ് ഷാ]] തന്നെയാണ്.പ്രശസ്തി കത്തി നിന്നിരുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ വിവാദവും പൊട്ടി പുറപ്പെട്ടു. ഷേക്സ്പിയർ കൃതികളുടെ കർത്താവ് സ്ട്രാറ്റ്ഫോഡ് കാരനായ വില്യം അല്ലെന്നും ഉന്നതന്മാരായ മറ്റാരോ ആണെന്നും ആരോപിക്കപ്പെട്ടു. അനേകം ആളുകളുടെ പേരുകൾ അപരന്മാരായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നും. വിവാദം ഇപ്പോഴും തുടർന്നു കൊണ്ടേയിരിക്കുകയാണ്. == അവലംബം == {{reflist|2}} {{Bio-stub|William Shakespeare}} [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് നാടകകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് കവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:വില്യം ഷെയ്ക്സ്പിയർ]] {{William_Shakespeare}} htx7bppahbi3h1e7w3swc2orpx9kgun 0 6090 4616097 4602229 2026-04-28T18:00:04Z Malikaveedu 16584 4616097 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kalady}} {{Infobox settlement | name = കാലടി | official_name = | other_name = | nickname = | settlement_type = Small town in Kochi | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2/1 | caption_align = center | image1 = Sanskrit university building kalady.jpg | caption1 = [[കാലടി സംസ്കൃത സർവ്വകലാശാല]] | image2 = Sri Adi Shankara Janmabhoomi Kshetram.jpg | caption2 = ശ്രീ ആദിശങ്കര ജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രം | image3 = Sree Ramkrishna Ashram Kalady.jpg | caption3 = കാലടി ശ്രീരാമകൃഷ്ണ ആശ്രമം | image4 = Sree Krishna Temple Kalady Small.jpg | caption4 = കാലടി ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം | image5 = Kalady Sri Sankara Tower - കാലടി ആദിശങ്കര സ്തൂപം-2.JPG | caption5 = കാലടി ആദിശങ്കര സ്തൂപം | image6 = | caption6 = | image7 = | caption7 = }} | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|10.1661|N|76.4389|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[എറണാകുളം]] | subdivision_type3 = [[List of million-plus agglomerations in India|City UA]] | subdivision_name3 = [[കൊച്ചി]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = 1956 | founder = | named_for = | government_type = കാലടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | governing_body = UDF | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 16.44 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 24707 | population_as_of = 2001 Census | population_rank = | population_density_km2 = 1503 | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = 683574 | registration_plate = KL 40, KL 63 | website = | footnotes = }} {{toDisambig|കാലടി}}[[File:Kalady Sri Sankara Tower - കാലടി ആദിശങ്കര സ്തൂപം-2.JPG|thumb|കാലടി ആദിശങ്കര സ്തൂപം]] [[File:Kalady Sri Sankara Tower - കാലടി ആദിശങ്കര സ്തൂപം-1.JPG|thumb|ആദിശങ്കര സ്തൂപത്തിന്റെ കവാടം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ [[മലയാറ്റൂർ|മലയാറ്റൂരിനു]] സമീപം [[പെരിയാർ നദി|പെരിയാറിന്റെ]] തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പട്ടണമാണ് '''കാലടി'''. 9-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ [[അദ്വൈതസിദ്ധാന്തം|അദ്വൈത സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ]] പ്രചാരകനായിരുന്ന ശ്രീ [[ശങ്കരാചാര്യർ|ശങ്കരാചാര്യരുടെ]] ജന്മസ്ഥലമായ കാലടി [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു പ്രധാന [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടക കേന്ദ്രമാണ്]]. ശശലം എന്നായിരുന്നു കാലടിയുടെ പഴയ നാമം എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. [[പെരുമ്പാവൂർ|പെരുമ്പാവൂരിനും]] [[അങ്കമാലി|അങ്കമാലിക്കും]] മധ്യത്തിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] കാലടിക്ക് വളരെയടുത്താണ്‌. ഈ പട്ടണത്തിൽ പ്രശസ്തമായ [[കാലടി സംസ്കൃത സർ‌വകലാശാല|സംസ്കൃത സർ‌വ്വകലാശാല]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സ്വാമി ആഗമാനന്ദൻ സ്ഥാപിച്ച ശ്രീ ശങ്കരാ കോളേജ് (1964), ബ്രഹമാനന്ദോദയ സ്‌കൂൾ (1934) എന്നിവ ഈ പട്ടണത്തിലെ ആദ്യകാല വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്. പ്രശസ്ത ക്രിസ്തീയ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമായ [[മലയാറ്റൂർ പള്ളി]] കാലടിയ്ക്ക് ഏകദേശം 10 കി.മീ. അകലെയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. മലഞ്ചരക്ക് വ്യാപാരം, [[കൃഷി]], അരി വ്യവസായം എന്നിവക്ക് പ്രശസ്തിയാർജ്ജിച്ചതാണ് കാലടി. ശ്രീരാമകൃഷ്ണ അദ്വൈതാശ്രമവും, ശൃംഗേരി ക്ഷേത്രവും, കാഞ്ചി ശ്രീ ശങ്കര സ്തൂപവും, മുതലക്കടവും കാലടിയുടെ ആകർഷണങ്ങളിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. ഹിന്ദു , കൃസ്ത്യൻ, ഇസ്ളാം, മത വിഭാഗങ്ങളിൽ പെട്ട ജനങ്ങൾ ഒത്തൊരുമയോടെ ഈ ദേശത്തു കഴിഞ്ഞു വരുന്നു. കാലടി ശിവരാത്രി പ്രസിദ്ധമാണ്. ആധുനിക കാലടിയുടെ പിതാവ് എന്ന് സ്വാമി ആഗമാനന്ദൻ അറിയപ്പെടുന്നു. == പേരിനു പിന്നിൽ == [[ശൈവമതം|ശൈവമത]]<nowiki/>പ്രഭാവകാലത്തിനു മുമ്പ്, ഇത് ഒരു [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമത]] കേന്ദ്രമായിരുന്നുവെന്ന് പല ചരിത്രകാരന്മാരും കരുതുന്നു. ബുദ്ധ-ജൈന വിശ്വാസികൾ പാദ-പത്മ ആരാധന ചെയ്യുന്നവരാണ്. പ്രാചീനകാലത്ത് ബുദ്ധ സന്യാസിമാർ [[ഗൗതമബുദ്ധൻ|ശ്രീബുദ്ധന്റെ]] കാല്പാദം [[ശില|ശിലകളിൽ]] കൊത്തി വയ്ക്കുകയും അതിനെ ആരാധിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite book |last=പി.ഒ. |first=പുരുഷോത്തമൻ |authorlink=പി.ഒ. പുരുഷോത്തമൻ |coauthors= |title=ബുദ്ധന്റെ കാല്പാടുകൾ-പഠനം |year=2006 |publisher=പ്രൊഫ. വി. ലൈല |location= കേരളം |isbn= 81-240-1640-2 }}</ref> ഇങ്ങനെ [[ഗൗതമബുദ്ധൻ|ശ്രീബുദ്ധന്റെ]] പാദത്തെ ആരാധിച്ചിരുന്ന സ്ഥലമായതിനാൽ ശ്രീശങ്കരാചാര്യർക്ക് മുമ്പു തന്നെ ഈ സ്ഥലത്തിനു കാലടി എന്ന പേർ വീണിരിക്കാമെന്നാണ്‌ ചരിത്രകാരനായ [[വി.വി.കെ. വാലത്ത്]]<nowiki/>വാദിക്കുന്നത്.<ref>{{cite book |last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }}</ref> കേരളത്തിൽ ഇത്തരത്തിൽ ഒന്നിലധികം സ്ഥലനാമങ്ങൾ ഉള്ളത് മേൽ‍പറഞ്ഞ നിഗമനങ്ങളെ സാധൂകരിക്കുന്നു. ((ഉദാ: [[പൊന്നാനി]]- [[കാലടി, മലപ്പുറം|കാലടി]] ([[ഭാരതപ്പുഴ|ഭാരതപ്പുഴയുടെ]] തീരത്ത്). <nowiki/><!--ഉദാ: മലയാറ്റൂർ പള്ളിക്കടുത്തുള്ള പാറയിലെ കാൽ പാദം സെൻറ്. തോമസിൻറേതാണെന്നാണ് ഒരു കൂട്ടം വിശ്വാസികൾ കരുതുന്നത്. --> === ഐതിഹ്യം === [[ചിത്രം:അദ്വൈത‍ആശ്രമം.jpg|thumb|300px|രാമകൃഷ്ണ അദ്വൈതാശ്രമം]] കാലടി എന്ന പേരിനു പിന്നിൽ [[ശങ്കരാചാര്യർ|ശങ്കരാചാര്യരെ]] ബന്ധപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യമുണ്ട്. '''ശശലം''' എന്ന പേരായിരുന്നു ഈ ഗ്രാമത്തിന് ആദ്യമുണ്ടായിരുന്നത്.<ref>ശിവരഹസ്യം- ശങ്കരജനനം</ref> ശ്രീ ശങ്കരന്റെ അമ്മ 3 കിലോമീറ്റർ മാറി ഒഴുകിയിരുന്ന പൂ‍ർണാനദിയിൽ കുളിച്ച് ഇല്ലപ്പറമ്പിൽ തന്നെയുള്ള കുലദേവനായ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനം നടത്തുക പതിവായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം ക്ഷീണം താങ്ങാനാവാതെ മാതാവ് വഴിയിൽ കുഴഞ്ഞ് വീണു. നിസ്സഹായത തോന്നിയ കൊച്ചു ശങ്കരൻ ശ്രീകൃഷ്ണനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു. ശങ്കരന്റെ പ്രാർത്ഥനയിൽ മനമലിഞ്ഞ [[കൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണൻ]] "ഉണ്ണീ കാലടി വരയുന്നിട്ത്തു നദി ഗതി ആവും " എന്ന വരം കൊടുത്തു. ശങ്കരൻ തന്നെ ഇല്ലപ്പറമ്പിൽ കാലടികൊണ്ട് വരയുകയും [[പൂർണാനദി]] അന്നുമുതൽ ഗതിമാറി ഇല്ലപ്പറമ്പിലൂടെ ഒഴുകാനാരംഭിയ്ക്കയും ചെയ്തു.<ref>പ്രബോധസുധാകരം 243 - ശ്രീശങ്കരാചാര്യർ</ref> കാലടി വരഞ്ഞു നദി ഗതി മാറ്റിയ ഇടം ശശലം എന്ന പേരു മാറി കാലടി ആയി അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. 'കാലടി' എന്നത് നിഷ്കളങ്കനായ ഒരു കുട്ടിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ട അമ്മയോടുള്ള സ്നേഹത്തെയും ശ്രീകൃഷ്ണൻ്റെ അനുഗ്രഹത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കാലടി ആദ്യം [[പെരുമ്പടപ്പു സ്വരൂപം|കൊച്ചി രാജ്യത്തിനു]] കീഴിലായിരുന്നു. ശേഷം [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവതാംകൂറിൽ]] ഉൾപ്പെട്ടു. ഇവിടെയുള്ള അദ്വൈതാശ്രമം 1937 ൽ ആഗമാനന്ദ സ്വാമികളാണ് നിർമ്മിച്ചത്.. <!-- == ചരിത്രം == == ഭൂമിശാസ്ത്രം == --> == എത്തിച്ചേരുവാനുള്ള വഴി == [[അങ്കമാലി|അങ്കമാലിയിൽ]] നിന്ന് കാലടി പട്ടണത്തിലേയ്ക്ക് ബസുകളും ടാക്സികളും ലഭ്യമാണ്. എം.സി. റോഡ് അങ്കമാലിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് കാലടിയെ തൃശൂർ, തിരുവനന്തപുരം, പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട് എന്നിവയുൾപ്പെടെ കേരളത്തിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. *[[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|നെടുമ്പാശ്ശേരി വിമാനത്താവത്തിൽ]] നിന്ന് 7 കിലോമീറ്റർ അകലെയണ് കാലടി. *[[അങ്കമാലി]] റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും 9 കിലോമീറ്റർ അകലെയണ് കാലടി. '''കാലടിക്കുവേണ്ടി അങ്കമാലി''' (Angamaly for Kalady - AFK)എന്നാണ് ആ റെയിൽവേസ്റ്റേഷന്റെ പേര് *[[പെരുമ്പാവൂർ]] നിന്ന് 7 കിലോമീറ്റർ അകലെയണ് കാലടി. *[[ആലുവ]]-യിൽ നിന്ന് 20 കിലോമീറ്റർ അകലെയണ് കാലടി. *[[മലയാറ്റൂർ]] നിന്ന് 10 കിലോമീറ്റർ അകലെയണ് കാലടി. *[[മഞ്ഞപ്ര|മഞ്ഞപ്രയിൽ]] നിന്ന് 6 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് കാലടി. കാഞ്ഞൂരിൽനിന്ന് 3 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് കാലടി. == വ്യാപാരം, വ്യവസായം == കേരളത്തിലെ അരി വ്യാപാരത്തിന്റെ സിരാകേന്ദ്രവും, ആധുനിക കമ്പ്യുട്ടറൈസ്ഡ് അരി മില്ലുകളുടെ കേന്ദ്രവും കൂടിയാണ് കാലടി. (കേരളത്തിലെ ഇരുന്നൂറ്റിയമ്പതോളം അരിമില്ലുകളിൽ 80 എണ്ണവും കാലടിയിലാണ്)<ref name=hindu>{{cite news|title=Give us this day our daily branded rice|url=http://www.hindu.com/mp/2003/09/15/stories/2003091500660100.htm|accessdate=19 സെപ്റ്റംബർ 2011|newspaper=ദ ഹിന്ദു|date=2003 സെപ്റ്റംബർ 15|archive-date=2008-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20081105202426/http://www.hindu.com/mp/2003/09/15/stories/2003091500660100.htm|url-status=dead}}</ref> കേരളത്തിൽ ആദ്യമായി ബ്രാൻഡ് ചെയ്ത അരി പുറത്തിറക്കിയതും [[സോർട്ടെക്സ് അരിമില്ല്|സോർട്ടെക്സ് അരിമില്ലുകൾ]] അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടതും കാലടിയിലാണ്. മലഞ്ചരക്കു വ്യാപാരത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് [[ജാതിക്ക|ജാതിക്കയുടെ]] വ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട കേന്ദ്രമാണ് കാലടി. [[ജാതിക്ക|ജാതിക്കയുടെ]] പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്ന് എന്ന നിലയിലും കാലടിയ്ക്ക് പ്രശസ്തിയുണ്ട്. == സാംസ്കാരികം == {{പ്രലേ|കാലടിയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ}} ശങ്കരാചാര്യരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യങ്ങളുള്ള നിരവധി പൗരാണികക്ഷേത്രങ്ങൾ കാലടിക്ക് പരിസരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇതിനുപുറമേ [[ശൃംഗേരി മഠം|ശൃംഗേരി മഠത്തിന്റെ]] ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ശങ്കരാചാര്യർ ജന്മഭൂമി ക്ഷേത്രം ഒരു തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണ്. [[രാമകൃഷ്ണ അദ്വൈതാശ്രമം]], [[ആദിശങ്കര കീർത്തിസ്തംഭം]] തുടങ്ങിയവ മറ്റ് ആധുനികസാംസ്കാരികകേന്ദ്രങ്ങളാണ്. === ഉത്സവങ്ങൾ === ശങ്കര ജയന്തി എല്ലാ വർഷവും [[ഏപ്രിൽ]]-[[മേയ്|മെയ്]] മാസങ്ങളിലായി 5 ദിവസം കൊണ്ടാടുന്നു. ആഘോഷത്തിൽ നിരവധി മതപരമായ ചടങ്ങുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു [[സെപ്റ്റംബർ]]-[[ഒക്ടോബർ]] മാസങ്ങളിൽ 9 ദിവസങ്ങളിലായി സംഗീതം, രഥോത്സവം, മറ്റ് ആഘോഷങ്ങൾ എന്നിവയോടെ [[നവരാത്രി]] മഹോത്സവവും ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. സംഗീത സദസ്സുകളും രഥോത്സവവും മറ്റു ചടങ്ങുകളും നവരാത്രിക്ക് മാറ്റുകൂട്ടുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. === മുസ്ലിം ആരാധനാലയങ്ങൾ === കാലടിയുടെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മുസ്ലീം ആരാധനാലയമാണ് കാലടി മുസ്ലിം ജമാ‍അത്ത്. കാലടിയിൽ നിന്നും രണ്ടു കിലോമീറ്റർ ദൂരെ, [[മലയാറ്റൂർ]] റോഡിലാണ് മേക്കാലടി മുസ്ലിം ജമാ‍അത്ത് പള്ളി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. === ക്രിസ്തീയ ദേവാലയങ്ങൾ === '''കൈപ്പട്ടൂർ പള്ളി''' 130 ഓളം വർഷങ്ങൾ മുൻപ്{{എന്ന്}}, ശങ്കരസങ്കേതത്തിൽ ക്രിസ്തീയ ദേവാലയം പാടില്ലാ എന്ന 60 വർഷം നീണ്ട തെക്കേമഠം ശാസനക്കെതിരെ സമരം ചെയ്ത് സ്ഥാപിച്ച പള്ളിയാണു ഇത്. അന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ പോലും ശങ്കരസങ്കേതത്തിന്ന് പുറത്തേ പള്ളി സ്ഥാപിക്കാവൂ എന്ന് വിധിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ സങ്കേതത്തിനകത്ത് പുറത്ത് പള്ളിക്കൂടം സ്ഥാപിക്കാം എന്ന് വിധി വാങ്ങുകയും അതനുസരിച്ച് പള്ളിക്കൂടത്തിൽ തുടങ്ങി പള്ളിയാക്കി മാറ്റുകയായിരുന്നു. മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ അകലത്തിൽ പുരാതനവും പ്രസിദ്ധവുമായ കാഞ്ഞൂർ സെന്റ് മേരീസ് പള്ളിയും. ഇവിടുത്തെ പെരുന്നാൾ (ജനുവരി 19,20) പ്രസിദ്ധമാണ്. 5 കിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുമാറി കാഞ്ഞൂർ പഞ്ചായത്തിലെ തുറവുംകരയിൽ പുരണപ്രസിദ്ധമായ പുളിയാമ്പിള്ളി നമ്പൂരിച്ചൻ നടയും, ഭഗവതീ ക്ഷേത്രവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. === പുരാതന കടവുകൾ === മൂന്ന് കടവുകൾ പാർശ്വസ്ഥമായി, പടിഞ്ഞാറ് മുതൽ കിഴക്ക് വരെ കാലഗണനാക്രമത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. === കാലടി കടവ് (ആറാട്ടുകടവ്) === കാലടി കടവിൽവച്ചാണ് നദി തിരിഞ്ഞൊഴുകുന്നതു കാലടി പിറവിയെടുക്കുന്നതും. തൻറെ പൂർവികദേവതയെ യഥാസ്ഥാനത്തു പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നിനുമുമ്പായി ശ്രീശങ്കരൻ ആറാട്ടുനടത്തിയത് (വിഗ്രഹത്തെ നദിയിൽ നിമഞ്ജനം ചെയ്യൽ) കാലടി കടവിൽവച്ചായിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിലെ ആഘോഷവേളയിൽ ആറാട്ട് ഈ കടവിൽവച്ചാണ് നടത്താറുള്ളത്. === മുതലക്കടവ് === "മുതലക്കടവ്" അഥവാ "ക്രോക്കോഡൈൽ ഘട്ട്" ആണ് ശ്രീങ്കരൻറെ ജീവിതം സന്യാസത്തിലേയ്ക്ക് (താപസൻ) തിരിയുവാനുള്ള കാരണമായത്. സന്യാസിയാകാനുള്ള ശങ്കരൻറെ ആഗ്രഹത്തോട് അമ്മ ആര്യാദേവി അനുകൂലമല്ലായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം ശങ്കരനെ ഒരു നായ സ്പർശിച്ചെന്നും സമൂഹം പിന്തുടരുന്ന ആചാരപ്രകാരം ശങ്കരന് കുളിക്കേണ്ടിവന്നുവെന്നുമാണ് ഐതിഹ്യം. അമ്മയുടെ അകമ്പടിയോടെ ശങ്കരൻ പൂർണ്ണ നദിയിൽ കുളിക്കാൻ പോയി. വെള്ളത്തിലായിരുന്നപ്പോൾ ഒരു മുതല അവൻ്റെ കാലിൽ കടിച്ചുവലിച്ചു. സന്യാസം സ്വീകരിക്കാൻ അനുവദിച്ചാൽ മുതല തന്നെ വെറുതെ വിടുമെന്ന് ശങ്കരൻ അമ്മയോട് പറഞ്ഞു. നിസ്സഹായയാ, അവൻ്റെ അമ്മ സമ്മതിച്ചതോടെ മുതല ശങ്കരനെ മോചിപ്പിച്ചു. '''അമ്മ ആര്യാദേവിയുടെ ശവസംസ്കാരാനന്തര ചടങ്ങുകളുടെ കടവ്:''' ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യൻ തൻ്റെ അമ്മയായ ആര്യാദേവിക്ക് വേണ്ടി ആചാര ക്രിയകൾ (നമ്പൂതിരി ആചാരപ്രകാരമുള്ള മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളും ശവസംസ്കാരവും) നടത്തിയ കടവാണിത്. ഇന്ന്, ശ്രീ ശൃംഗേരി മഠത്തിൻ്റെ ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിനുള്ളിലാണ് ഈ കടവ്. == വിദ്യാഭ്യാസം == താഴെപ്പറയുന്ന വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഈ പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. * [[കേരള സംസ്കൃത സർവകലാശാല]] * [[ശ്രീ ശങ്കര കോളേജ് കാലടി|ശ്രീ ശങ്കര കോളേജ്]], * ശ്രീ കാഞ്ചി ശങ്കര പബ്ലിക സ്കൂൾ, കാലടി * [[ആദി ശങ്കര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി‎|ആദിശങ്കര കോളേജ്]] * [[ബ്രഹ്മാനന്ദോദയം ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ]], * [[ശ്രീ ശാരദാ വിദ്യാലയ]] എന്നിവയാണ് കാലടിയിലുള്ള സ്കൂളുകൾ. * ആദി ശങ്കര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എൻജിനീയറിംഗ് ആന്റ് ടെക്നോളജി. * NSS HSS മാണിക്ക്യമംഗലം * സെന്റ് ജോസഫ്സ് ഗേൾസ് ഹൈസ്ക്കൂൾ, ചെങ്ങൽ. * സെന്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് ഹൈസ്കൂൾ, കാഞ്ഞൂർ. * അനിത വിദ്യാലയ, [[താന്നിപ്പുഴ]] * SN ഹൈയർ സെക്കൻററി സ്കൂൾ, [[ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒക്കൽ]]. * സെൻറ് തോമസ് ഹയർ സെക്കൻററി സ്കൂൾ, [[മലയാറ്റൂർ]] * SNDP ഹൈയർ സെക്കൻററി സ്കൂൾ, നീലേശ്വരം. {{Panorama |image = Image:Sanskrit university building kalady.jpg |fullwidth = 6310 |fullheight = 1640 |caption = <center> കേരള സംസ്കൃത സർവകലാശാല </center> |height = 200 }} == ചിത്രശാ‍ല== <gallery widths="110px" heights="110px" perrow="4" caption="ചിത്രങ്ങൾ"> പ്രമാണം:Kaladi Bus Stand - കാലടി ബസ് സ്റ്റാൻഡ്.JPG|കാലടി ബസ് സ്റ്റാൻഡ് പ്രമാണം:കാലടി.jpg|കാലടി ജങ്ഷൻ </gallery> == അവലംബം == {{commonscat|Kalady}} <references/> {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] nt1bc9gvybf70ryvzexnbp8bswckaua 0 7387 4616073 4563482 2026-04-28T16:57:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616073 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Namboothiri (artist)}}{{Infobox artist|name=ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരി|image=Nampoothiri DSC 0318.jpg|image_size=|alt=|caption=ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരി 2011 ൽ|birth_name=കെ.എം.വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരി|birth_date={{Birth date|df=yes|1925|9|13}}|birth_place=[[പൊന്നാനി]], [[മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]]|death_date={{Death date and age|df=yes|2023|7|7|1925|9|13}}|death_place=[[കോട്ടക്കൽ]], [[മലപ്പുറം ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ|nationality=|spouse=മൃണാളിനി|field=ചിത്രകാരൻ, ശിൽപി|training=|movement=|works=|patrons=[[കെ. സി.എസ്. പണിക്കർ]], [[ദേബി പ്രസാദ് റോയ് ചൗധരി]]|awards={{ubl|1974&nbsp;[[Kerala State Film Award for Best Art Director]]|2003&nbsp;[[Raja Ravi Varma]] Award|2004&nbsp;Bala Sahitya Award}}|elected=|website=<!-- {{URL|Example.com}} -->|bgcolour=}}[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രശസ്തനായ ചിത്രകാരനും ശില്പിയുമാണ് '''കെ.എം. വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരി''' അഥവാ '''ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരി'''(ജീവിതകാലം: 15 സെപ്റ്റംബർ 1925 - 7 ജൂലൈ 2023). [[2003]]-ലെ [[രാജാ രവിവർമ്മ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചത് ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരിക്കായിരുന്നു. [[മലയാളം]] ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലെ സാഹിത്യ സൃഷ്ടികൾക്ക് നമ്പൂതിരിയുടെ ചിത്രങ്ങൾ പലപ്പോഴും അകമ്പടി തീർക്കാറുണ്ട്. വളരെ ജനപ്രിയമാണ് നമ്പൂതിരിയുടെ വരകൾ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഉറപ്പുള്ള വരകളുള്ളവയും കഥാപാത്രത്തിന്റെ രൂപസവിശേഷതകൾ അറിഞ്ഞ് ഭാവങ്ങൾ നിറഞ്ഞവയുമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രകലാ രീതി ധാരാളം പേർ ഇന്ന് അനുകരിക്കുന്നു. {{തെളിവ്}} ലോഹത്തകിടിൽ ശില്പങ്ങൾ കൊത്തിയുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ശില്പിയുമാണ് ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരി<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/photogallery/life/ramayanam-ramayana-masam-2020-artist-namboothiri-pics1-rv-tv-acv-260961.html|title=Ramayana Masam 2020 {{!}} വിരൽ കൊണ്ടു രാമായണം വരച്ച ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരി; രാമ ലക്ഷ്മണന്മാരെ മാറ്റി വരച്ച ശിൽപി|access-date=2020-12-28|date=2020-08-10}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[കഥകളി]] നർത്തകരെ കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രശേഖരം ഈ അടുത്ത കാലത്ത് പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2003/05/12/stories/2003051200190400.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2006-11-30 |archive-date=2007-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001065056/http://www.hindu.com/thehindu/mp/2003/05/12/stories/2003051200190400.htm |url-status=dead }}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവചരിത്രം [[ഡി.സി. ബുക്സ്]] പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു. ആത്മകഥാംശമുള്ള "രേഖകൾ‌" എന്ന പുസ്തകം റെയിൻ‌ബോ ബുക്സ് ചെങ്ങന്നൂർ‌ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. നമ്പൂതിരിയുടെ തെരെഞ്ഞെടുത്ത 101 സ്ത്രീ ചിത്രങ്ങൾ ''നമ്പൂതിരിയുടെ സ്ത്രീകൾ'' എന്ന പേരിൽ മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/books/interview/--1.177921|title=നമ്പൂതിരിയുടെ സ്ത്രീകൾ|access-date=2020-12-28|last=വിജയകൃഷ്ണൻ|publisher=മാതൃഭൂമി|date=27 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20201228063459/https://www.mathrubhumi.com/books/interview/--1.177921|archive-date=28 December 2020|first=എൻ പി|language=en}}</ref> == ജീവിതരേഖ == 1101-ലെ ചിങ്ങം 4നു (1925 ആഗസ്റ്റ് 19) [[ആയില്യം]]- [[അമാവാസി]] നാളിൽ [[പൊന്നാനി]] കരുവാട്ടില്ലത്ത് പരമേശ്വരൻ നമ്പൂതിരിയുടേയും ശ്രീദേവി അന്തർജ്ജനത്തിന്റേയും മകനായി ജനിച്ചു. [[കെ.സി.എസ്. പണിക്കർ]] [[ഡി.പി. റോയ് ചൗധരി]] തുടങ്ങിയ ഗുരുക്കന്മാരിലൂടെ മദ്രാസ് ഫൈൻ‌ ആർ‌ട്സ് കോളജിൽ‌ നിന്നു [[ചിത്രകല]] അഭ്യസിച്ച നമ്പൂതിരി 1960ലാണു രേഖാചിത്രകാരനായി മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ‌<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1742|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 767|date = 2012 നവംബർ 05|accessdate = 2013 മെയ് 15|language = മലയാളം}}</ref> ചേർ‌ന്നതു. പിന്നീട് കലാകൗമുദി, സമകാലീക മലയാളം തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ‌ ആയിരക്കണക്കിനു രേഖാചിത്രങ്ങൾ‌‌ വരച്ചു. നമ്പൂതിരിച്ചിത്രങ്ങൾ എന്ന ശൈലി തന്നെ പ്രശസ്തമായി. പ്രശസ്ത നിരൂപകനായിരുന്ന എം.കൃഷ്ണൻ‌ നായർ‌ നമ്പൂതിരിച്ചിത്രം മാതിരി സുന്ദരിയായിരുന്നു എന്നു സ്ത്രീകളെ വിശേഷിപ്പിക്കുമായിരുന്നു. എം.ടിയുടെ രണ്ടാമൂഴത്തിലെ ദ്രൗപദി, വി.കെ.എൻ‌. കഥകൾ‌ക്കു വരച്ച രേഖാചിത്രങ്ങൾ എന്നിവ പ്രസിദ്ധമാണ്.[[അരവിന്ദൻ|അരവിന്ദന്റെ]] [[ഉത്തരായനം (ചലച്ചിത്രം)|ഉത്തരായനം]], [[കാഞ്ചനസീത]] എന്നീ സിനിമകളുടെ ആർട്ട് ഡയറക്ടറായിരുന്നു. കാഞ്ചനസീതയിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ വസ്ത്ര രൂപകൽപ്പന ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. സഹധർമ്മിണി മൃണാളിനി. മക്കൾ പരമേശ്വരൻ, വാസുദേവൻ == മരണം == നമ്പൂതിരി 2023 ജൂലൈ 7-ന് 97-ആം വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു.<ref>{{cite news|title=Artist Namboothiri, doyen of line sketches, passes away|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2023/07/06/artist-namboothiri-dies.html|access-date=6 July 2023|publisher=On Manorama|date=7 July 2023}}</ref> == നമ്പൂതിരി ചിത്രങ്ങളുടെ ഗ്യാലറി == ആര്ട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരിയുടെ ഒറിജിനൽ രേഖാ ചിത്രങ്ങൾ സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന് കൈമാറിയിട്ടുണ്ട്. ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരിയുടെ രേഖ ചിത്രങ്ങളുടെ ഒറിജിനലുകൾ കേരള സർക്കാരിൻ്റെ സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന് വേണ്ടി കെ. എം. വാസുദേവനിൽ ( ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരിയുടെ മകൻ ) നിന്ന് സാംസ്കാരിക വകുപ്പ് മന്ത്രി സജി ചെറിയാൻ ഏറ്റുവാങ്ങി. ചിത്രങ്ങൾ കേരളത്തിലെ വിവിധ ഇടങ്ങളിൽ കേരള ലളിത കലാ അക്കാദമി പ്രദർശിപ്പിക്കും. പാലക്കാട് പണി പൂർത്തിയാകുന്ന വി.ടി. ഭട്ടത്തിരിപ്പാട് സാംസ്കാരിക സമുച്ചയത്തിൽ ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരിയുടെ രചനകളുടെ സ്ഥിരം ആർട്ട് ഗ്യാലറിയിൽ ചിത്രങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കും. == ജന്മശതാബ്ദി == ആര്ട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരിയുടെ ശതാബ്ദി ആഘോഷത്തിന്  പൊന്നാനി  നടുവട്ടം കരുവാട്ട്മനയിൽ നൂറാം ജൻമദിനമായ സെപ്തംബർ 13 നാണ് തുടക്കമായത്. എത്രയും ചിത്രം ചിത്രം എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു വർഷം നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന പരിപാടി ദി ആർട്ടിസ്റ്റ് നമ്പൂതിരി സമ്മാൻ ട്രസ്റ്റും, കേരള ലളിതകലാ അക്കാദമിയും സംയുക്തമായാണ് ഒരുക്കുന്നത്. {{commonscat|K. M. Vasudevan Namboothiri}} == അവലംബം == <references /> {{Painters from Kerala}} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:1925-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] {{DEFAULTSORT:നമ്പൂതിരി, ആർട്ടിസ്റ്റ്}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചിത്രകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2023-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 7-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആയില്യം നക്ഷത്രജാതർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2023-ൽ മരിച്ചവർ]] 0zzmz2mp507wqqq251oafsamqhzm2rr 0 7899 4616188 3343814 2026-04-29T05:52:25Z ~2026-25933-23 217025 4616188 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Parappurath}} {{Infobox Writer | name = കെ.ഇ. മത്തായി (പാറപ്പുറത്ത്) | image = Parappurath.jpg | imagesize = | caption = കെ.ഇ. മത്തായി | pseudonym = | birthdate = | birthplace = | deathdate = | deathplace = | occupation = നോവലിസ്റ്റ്, ചെറുകഥാകൃത്ത് | nationality = {{IND}} | period = | genre = | subject = | movement = | debutworks = | influences = | influenced = | signature = | website = | footnotes = | notableworks =[[അരനാഴിക നേരം (നോവൽ)|അരനാഴിക നേരം]], ആകാശത്തിലെ പറവകൾ, നിണമണിഞ്ഞ കാല്പാടുകൾ, അന്വേഷിച്ചു; കണ്ടെത്തിയില്ല, [[പണിതീരാത്ത വീട് (നോവൽ)|പണിതീരാത്ത വീട്]] }} '''പാറപ്പുറത്ത്''' എന്ന തൂലികാനാമത്തിൽ എഴുതിയ '''കെ.ഈശോ മത്തായി''' (നവംബർ 14, 1924-ഡിസംബർ 30, 1981) [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] പ്രശസ്തനായ നോവലിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും ആയിരുന്നു. രണ്ടുതവണ [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്]] അദ്ദേഹത്തിന്‌ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാറപ്പുറത്തിന്റെ പല പ്രശസ്തമായ നോവലുകളും മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ ആക്കിയിട്ടുണ്ട്. == ജീവിതരേഖ == [[മാവേലിക്കര താലൂക്ക്|മാവേലിക്കര താലൂക്കിലെ]] കുന്നം ഗ്രാമത്തിൽ 1924 നവംബർ 14-ന്‌ കിഴക്കേ പൈനും‌മൂട്ടിൽ കുഞ്ഞുനൈനാ ഈശോയുടെയും ശോശാമ്മയുടെയും മകനായാണ്‌ കെ.ഇ. മത്തായിയുടെ ജനനം. കുന്നം സി.എം.എസ്. എൽ.പി. സ്കൂൾ, ഗവണ്മെന്റ് മിഡിൽ സ്കൂൾ, ചെട്ടികുളങ്ങര ഹൈസ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം. 1944-ൽ തന്റെ 19-ആം വയസ്സിൽ പട്ടാളത്തിൽ ചേർന്നു. പയനിയർ കോറിൽ ഹവിൽദാർ ക്ലർക്കായിട്ടായിരുന്നു നിയമനം. പട്ടാള ക്യാമ്പിലെ കലാപരിപാടികളിൽ അവതരിപ്പിക്കുവാൻ നാടകങ്ങൾ എഴുതിയിരുന്ന മത്തായിക്ക് ഇക്കാര്യത്തിൽ മേലുദ്യോഗസ്ഥരുടെ അഭിനന്ദനങ്ങൾ നേടാനായി. ഇരുപത്തിയൊന്നു വർഷത്തെ പട്ടാളജീവിതത്തിനു ശേഷം 1965-ൽ നാട്ടിൽ മടങ്ങിയെത്തി. [[സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം|സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘത്തിന്റെ]] ഡയറക്ടർ ബോർഡ് അംഗം, വൈസ് പ്രസിഡണ്ട്, പ്രസിഡണ്ട് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1981 ഡിസംബർ 31-ന് അന്തരിച്ചു. == കൃതികൾ == === ചെറുകഥാസമാഹാരം === *പ്രകാശധാര (1952) *ഒരമ്മയും മൂന്നു പെൺമക്കളും (1956) *കുരുക്കൻ കീവറീത് മരിച്ചു (1957) *ആ പൂമൊട്ടു വിരിഞ്ഞില്ല (1957) *തോക്കും തൂലികയും (1959) *ദിനാന്ത്യക്കുറിപ്പുകൾ (1960) *ജീവിതത്തിന്റെ ആൽബത്തിൽനിന്ന് (1962) *[[നാലാൾ നാലുവഴി]] (1965) *സൂസന്ന (1968) *തെരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ (1968) *കൊച്ചേച്ചിയുടെ കല്യാണം (1969) *അളിയൻ (1974) *വഴിയറിയാതെ (1980) *കീഴടങ്ങൽ (1982) === നോവൽ === *[[നിണമണിഞ്ഞ കാല്പാടുകൾ (നോവൽ)|നിണമണിഞ്ഞ കാല്പാടുകൾ]] (1955) *[[അന്വേഷിച്ചു; കണ്ടെത്തിയില്ല (നോവൽ)|അന്വേഷിച്ചു; കണ്ടെത്തിയില്ല]] (1958) *[[ആദ്യകിരണങ്ങൾ (നോവൽ)|ആദ്യകിരണങ്ങൾ]] (1961) *[[മകനേ, നിനക്കുവേണ്ടി]] (1962) *[[പണിതീരാത്ത വീട് (നോവൽ)|പണിതീരാത്ത വീട്]] (1964) *[[ഓമന (നോവൽ)|ഓമന]] (1965) *[[തേൻ വരിക്ക]] (1966) *[[അരനാഴിക നേരം (നോവൽ)|അരനാഴിക നേരം]] - (1967) *[[വെളിച്ചം കുറഞ്ഞ വഴികൾ]] (1968) *[[ചന്ത (നോവൽ)|ചന്ത]] (1969) *[[പ്രയാണം (നോവൽ)|പ്രയാണം]] (1970) *[[നന്മയുടെ പൂക്കൾ]] (1972) *[[വഴിയമ്പലം (നോവൽ)|വഴിയമ്പലം]] (972) *[[അച്ഛന്റെ കാമുകി]] (1975) *[[ധർമ്മസങ്കടം (നോവൽ)|ധർമ്മസങ്കടം]] (1975) *[[അവസ്ഥാന്തരം (നോവൽ)|അവസ്ഥാന്തരം]] (1976) *[[മനസ്സുകൊണ്ട് ഒരു മടക്കയാത്ര]] (1976) *[[ആകാശത്തിലെ പറവകൾ (നോവൽ)|ആകാശത്തിലെ പറവകൾ]] (1979) *[[ഇവനെ ഞാൻ അറിയുന്നില്ല]] (1979) *[[കാണാപ്പൊന്ന് (1982-ലെ നോവൽ)|കാണാപ്പൊന്ന്]] (1982) (പാറപ്പുറത്തിന്റെ മരണശേഷം ഈ നോവൽ പൂർത്തീകരിച്ചത് [[കെ. സുരേന്ദ്രൻ|കെ. സുരേന്ദ്രനാണ്]]) === സ്മരണ === *മരിക്കാത്ത ഓർമ്മകൾ (1982) == പുരസ്കാരങ്ങൾ == ചെറുകഥ, നോവൽ എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിൽ രണ്ടുതവണ ഇദ്ദേഹം [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1966-ൽ ''നാലാൾ നാലുവഴി''<ref>{{cite web | url = http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw1.htm | title = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ചെറുകഥ പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ | accessdate = മേയ് 15, 2010 | publisher = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി | language = }}</ref><ref name="KSA">{{cite web |title=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ |url=http://www.keralasahityaakademi.org/pdf/Award%20Pages.pdf |accessdate=27 മാർച്ച് 2020}}</ref> എന്ന ചെറുകഥയ്ക്കും 1971-ൽ ''അരനാഴികനേരം''<ref>{{cite web | url = http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw3.htm | title = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി നോവൽ പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ | accessdate = മേയ് 15, 2010 | publisher = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി | language = }}</ref> എന്ന നോവലിലുമാണ് പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചത്. == അവലംബം == <references/> [[വർഗ്ഗം:1924-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1981-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 14-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 30-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലെഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകഥക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{kerala-writer-stub}} tsc14o0fozkvb9vek6dtze5jtrq555r 0 8442 4616251 4559544 2026-04-29T09:57:16Z ASNA P123 217066 4616251 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Prithviraj Sukumaran}} {{Otheruses}} {{Infobox person | name = പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ | image = Prithviraj in Thirakkatha (2008).jpg | caption = പൃഥ്വിരാജ് 2019-ൽ | birth_name = Prithvi | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1982|10|16}}<ref name=birthday>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|title=Prithviraj on a Roll (Turns 27)|date=15 October 2009|work=The Hindu|location=Chennai, India|access-date=2011-10-05|archive-date=2009-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20091017220827/http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|url-status=dead}}</ref> | birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | death_date = | death_place = | alma_mater = | children = അലംകൃത | nationality = ഇന്ത്യ | occupation = [[ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്]], സിനിമാ നിർമാതാവ്, പിന്നണിഗായകൻ, സംവിധായകൻ | parents = [[സുകുമാരൻ]]<br>[[മല്ലിക സുകുമാരൻ]] | relatives = [[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]] (സഹോദരൻ)<br>[[പൂർണ്ണിമ മോഹൻ]] | residence = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കൊച്ചി]] | years_active = 2002–മുതൽ | height = {{height|feet=6|inch=0}} | spouse = {{marriage|[[സുപ്രിയ മേനോൻ]]|2011}} }} കേരളത്തിലെ ഒരു ചലച്ചിത്രനടനാണ് '''പൃഥ്വിരാജ്''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 16 1982<ref name=birthday>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|title=Prithviraj on a Roll (Turns 27)|date=2009 October 15|work=The Hindu|location=Chennai, India}}</ref>). [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[ഹിന്ദി]], തെലുഗു, കന്നഡ സിനിമകളിലെ അഭിനയത്തോടൊപ്പം, പിഞ്ഞണിഗായകനും സിനിമാ നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമാണ് ഇദ്ദേഹം. 2002 സെപ്റ്റംബർ 13 ന് റിലീസ് ആയ [[രാജസേനൻ ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അഭിനയരംഗത്തെത്തിയ പൃഥ്വിരാജ് ഇതുവരെ നൂറിൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങളിലഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. നാല് തവണ മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടി.ഒരു തവണ തമിഴ് നാട് സ്റ്റേറ്റ് അവാർഡ് മികച്ച വില്ലന് നേടി.2006ൽ ''[[വാസ്തവം]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിനായിരുന്നു ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം, 2013 ൽ രണ്ടാമത്തെ സംസ്ഥാന ചലചിത്ര പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു. [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയിഡ്]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിനായിരുന്നു പുരസ്കാരം. 2005-ൽ ''കനാ കണ്ടേൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിലഭിനയിച്ചുകൊണ്ട് തമിഴ് ചലച്ചിത്രരംഗത്തും അഭിനയിച്ചു തുടങ്ങി. 2010-ൽ ''പോലീസ് പോലീസ്'' എന്ന [[തെലുഗു]] ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. 2012ൽ [[അയ്യ]] എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ച് ബോളിവുഡിൽ അരങ്ങേറി. [[സന്തോഷ് ശിവൻ]], ഷാജി നടേശൻ എന്നിവരുമായ് ചേർന്ന് '''ഓഗസ്റ്റ് സിനിമ''' എന്ന സിനിമാനിർമ്മാണ കമ്പനി നടത്തി. പിന്നീട് 2017ൽ '''പൃഥ്വിരാജ് പ്രൊഡക്ഷൻസ്''' എന്ന പേരിൽ സ്വന്തമായി ചലച്ചിത്ര നിർമാണ കമ്പനി തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഓഗസ്റ്റ് സിനിമയിൽ നിന്നും പിന്മാറി. പൃഥ്വിരാജിന്റെ കന്നി സംവിധാന സംരംഭമായ [[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]] എന്ന ചിത്രം 2019-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹാസ്യ ചിത്രമായ [[ബ്രോ ഡാഡി]] ആണ് രണ്ടാമത് സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം. മൂന്നാമതായി സംവിധാനം ചെയതത് ലൂസിഫറിൻറെ രണ്ടാം ഭാഗമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡ ചിത്രം [[L2: എംപുരാൻ]] ആണ്. മൂന്ന് ചിത്രങ്ങളിലും [[മോഹൻലാൽ]] നായക കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചു. പൃഥ്വിരാജും പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ എത്തി. == ജീവിത പശ്ചാത്തലം == മലയാളചലച്ചിത്രനടൻ [[സുകുമാരൻ|സുകുമാരന്റെയും]] നടി [[മല്ലിക സുകുമാരൻ|മല്ലികയുടെയും]] മകനായി 1982-ൽ ജനിച്ചു.<ref>[http://www.imdb.com/name/nm1335387/bio ഐ.എം.ഡി.ബി.ൽ നിന്നുള്ള ജീവചരിത്രം]</ref> നടൻ [[ഇന്ദ്രജിത്ത് (ചലച്ചിത്രനടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത്]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനാണ്. [[തിരുവനന്തപുരം]] സൈനിക് സ്കൂളിലും ഭാരതീയ വിദ്യാഭവനിലും പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിൽ]] വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യയിൽ ബിരുദ കോഴ്സിനു ചേർന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.prithviraj.co.in/about.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-05-12 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721154450/http://www.prithviraj.co.in/about.html |url-status=dead }}</ref> പഠനം പൂർത്തികരിക്കുന്നതിനു മുൻപേ ചലച്ചിത്രവേദിയിലെത്തി. അഭിനയശൈലിയിൽ പിതാവിനെ മാതൃകയാക്കാതെ തൻ്റേതായ ശൈലി സ്വീകരിച്ചു [[ബി.ബി.സി.| ബി.ബി.സി.യിൽ]] റിപ്പോർട്ടറായ '''സുപ്രിയ'''യാണ്‌ ഭാര്യ. 2011 ഏപ്രിൽ 25നായിരുന്നു വിവാഹം. == ചലചിത്ര മേഖല == === മലയാള സിനിമ === 2002-ൽ [[രഞ്ജിത്ത്]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നന്ദനം (ചലച്ചിത്രം)|നന്ദനം]]'' ആയിരുന്നു ആദ്യ ചിത്രം.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2004/05/10/stories/2004051002190100.htm |title=ഹിന്ദുവിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട് |access-date=2010-08-08 |archive-date=2010-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101015103119/http://hindu.com/thehindu/mp/2004/05/10/stories/2004051002190100.htm |url-status=dead }}</ref> സാങ്കേതിക കാരണങ്ങൾ മൂലം ഈ ചിത്രത്തിന്റെ റിലീസ് വൈകി. [[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]], [[സ്റ്റോപ്പ് വയലൻസ്]] എന്നിവയ്ക്കു ശേഷമാണ് നന്ദനം പുറത്തിറങ്ങിയത്. 2009 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ "പുതിയ മുഖം" എന്ന ചിത്രം വളരെയധികം ശ്രദ്ധ നേടീരുന്നു, അതിന് ശേഷം യംഗ് സൂപ്പർ സ്റ്റാർ (മലയാള സിനിമാ ലോകത്തെ ഭാവി സൂപ്പർ സ്റ്റാർ) എന്ന വിശേഷണത്തിന് അദ്ദേഹം അർഹനായി. സിനിമാ താരങ്ങളുടെ സംഘടനയായ [[അമ്മ താരസംഘടന|അമ്മയും]] ചലച്ചിത്രവ്യവസായികളുടെ സംഘടനകളും തമ്മിൽ 2004-ൽ രൂക്ഷമായ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ടായ വേളയിൽ [[തിലകൻ]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] തുടങ്ങിയ താരങ്ങൾക്കൊപ്പം വിമത ചേരിയിൽ നിലയുറപ്പിച്ച് പൃഥ്വിരാജ് വാർത്തകളിൽ ഇടംപിടിച്ചിരുന്നു.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/649023.cms ടൈംസ് ഓഫ്‌ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട്]</ref> വിമതരെ അണിനിരത്തി [[വിനയൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[സത്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സത്യം]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായകനും പൃഥ്വിയായിരുന്നു. 2006ൽ [[വാസ്തവം]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന ചലചിത്ര പുരസ്കാരം നേടുമ്പോൾ ആ പുരസ്കാരം നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തി എന്ന നേട്ടത്തിനും കൂടി അദ്ദേഹം അർഹനായി. 2013 ൽ [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയിഡ്]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് തന്റെ രണ്ടാമത്തെ സംസ്ഥാന ചലചിത്ര പുരസ്കാരത്തിലൂടെ ഈ അവാർഡ് രണ്ട് തവണ നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തിയായി പൃഥ്വിരാജ്.<ref>http://www.asianetnews.tv/news-updates/94-entertainment/5514-prithviraj-got-state-film-award {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130225052229/http://www.asianetnews.tv/news-updates/94-entertainment/5514-prithviraj-got-state-film-award |date=2013-02-25 }} പൃഥ്വിരാജും പ്രേക്ഷകരും തമ്മിൽ</ref> === തമിഴ് സിനിമ === 2005 ൽ കനാകണ്ടേൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ തമിഴ് ചലചിത്ര മേഖലയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. 2007 ൽ 3 തമിഴ് ചിത്രങ്ങളാണ് പൃഥ്വിയുടേതായ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. ഇതിൽ [[മൊഴി]]യിലെ പ്രകടനം ജനശ്രദ്ധ നേടി. 2008 ൽ ഉദയനാണ് താരം എന്ന മലയാളചിത്രത്തിന്റെ തമിഴ് റീമേക്കായ വെള്ളിത്തിരെയിൽ നായകനായി പൃഥ്വി എത്തി. 2009 ൽ ക്ലാസ്മേറ്റ്സിന്റെ തമിഴ് പതിപ്പായ നിനയ്ത്താലെ ഇനിയിക്കും പുറത്തിറങ്ങി. വസന്തബാലന്റെ ബിഗ് ബജറ്റ് ചിത്രമായ [[കാവ്യതലൈവൻ]] ആണ് പൃഥ്വിയുടെ മറ്റൊരു തമിഴ് ചിത്രം. === തെലുഗു സിനിമ === 2010 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പോലീസ് പോലീസ് എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് തെലുംഗ് ചലചിത്ര മേഖലയിൽ അരങ്ങേറുന്നത്. പിന്നീട് [[അനന്തഭദ്രം]], [[റോബിൻഹുഡ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|റോബിൻഹുഡ്]], [[ഉറുമി (ചലച്ചിത്രം)|ഉറുമി]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ തെലുംഗിലേയ്ക്ക് ഡബ്ബ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. === ഹിന്ദി സിനിമ === പൃഥ്വീരാജിന്റെ ആദ്യ ഹിന്ദി ചിത്രമായ ''[[അയ്യ]]'' 2012 ഒക്ടോബർ 12 ന് പുറത്തിറങ്ങി. [[റാണി മുഖർജി]]യെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രമാക്കി [[സച്ചിൻ കുന്ദാൾക്കർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം പക്ഷെ ബോക്സോഫീസിൽ പ്രതീക്ഷിച്ച വിജയം നേടിയിരുന്നില്ല. ആദ്യ ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് തന്നെ തന്റെ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിനു പൃഥ്വിരാജ് തയ്യാറായിരുന്നു. [[അതുൽ സബർവാൾ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''ഔറംഗസേബ്'' ആണ് ചിത്രം. [[Yashraj Films|യാഷ് രാജ് ഫിലിംസ്]] നിർമ്മിച്ച ചിത്രത്തിൽ [[Arjun Kapoor|അർജുൻ കപൂറാണ്]] മറ്റൊരു പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/1451751/Prithviraj-to-star-in-YRFs-Aurangzeb |title=Prithviraj to star in YRF's Aurangzeb |publisher=BollywoodHungama.com |date=2012-06-12 |accessdate=2012-07-17}}</ref> ==സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രങ്ങൾ== *2019 - [[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]] <ref>https://www.asianetnews.com/entertainment-news/lucifer-enters-in-200-crore-club-prkx8v</refref>https://www.asianetnews.com/special-entertainment/first-malayalam-movie-which-collected-one-crore-in-box-office-qhsiuj</ref> *2022 - [[ബ്രോ ഡാഡി]] *2025 - [[L2: എംപുരാൻ]] <ref>https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/mohanlal-prithviraj-lucifer-2-announcement-live-updates/</ref> == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം - 2006, ([[വാസ്തവം]]) * മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം - 2012 ''([[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയ്ഡ്]])''<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-22 |archive-date=2013-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130222175252/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ |url-status=deviated |archivedate=2013-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130222175252/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ }}</ref> ==അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" cellpadding="6" style="font-size:95%; text-align:center;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! ക്രമ <br>നമ്പർ<br> !! വർഷം !! സിനിമ !! സംവിധായകൻ !! വേഷം !! ഭാഷ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 1 || rowspan=3|2002 || ''[[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി|നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ <br>അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]]'' || [[രാജസേനൻ]] ||അനന്തു || [[മലയാളം]]|| |- | 2 || ''[[സ്റ്റോപ്പ് വയലൻസ്]]'' || എ. കെ. സാജൻ ||സാത്താൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 3 || ''[[നന്ദനം (ചലച്ചിത്രം)|നന്ദനം]]'' || [[രഞ്ജിത്ത്]] || മനു || [[മലയാളം]]|| |- | 4 ||rowspan=5| 2003 || ''വെള്ളിത്തിര'' || [[ഭദ്രൻ]] ||രഘുറാം (സ്റ്റൈൽ രാജ്) || [[മലയാളം]]|| |- | 5 || ''മീരയുടെ ദുഃഖവും <br>മുത്തുവിന്റെ സ്വപ്നവും'' || [[വിനയൻ]] || മുത്തു || [[മലയാളം]]|| |- | 6 || ''[[സ്വപ്നക്കൂട്]]'' || [[കമൽ]] || കുഞ്ഞുണ്ണി || [[മലയാളം]]|| |- | 7 || ''അമ്മക്കിളിക്കൂട്'' || പത്മകുമാർ || വിവേക്‌ || [[മലയാളം]]|| |- | 8 || ''[[ചക്രം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചക്രം]]'' || [[എ.കെ. ലോഹിതദാസ്]] || ചന്ദ്രഹാസൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 9 || rowspan=4|2004 || ''[[വെള്ളിനക്ഷത്രം (2004-ലെ ചലച്ചിത്രം)|വെള്ളിനക്ഷത്രം]]'' || [[വിനയൻ]] ||വിനോദ് || [[മലയാളം]]|| |- | 10 || ''കഥ'' || സുന്ദർ ദാസ്‌ || നന്ദൻ മേനോൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 11 || ''[[സത്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സത്യം]]'' || [[വിനയൻ]]|| സഞ്ജീവ് കുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 12 || ''[[അകലെ]]'' || [[ശ്യാമപ്രസാദ്]] || നീൽ || [[മലയാളം]]|| |- | 13 || rowspan=6| 2005 || ''[[അത്ഭുതദ്വീപ്]]'' || [[വിനയൻ]] || ഹരി || [[മലയാളം]]|| |- | 14 || ''കനാ കണ്ടേൻ'' || കെ. വി. ആനന്ദ് || മദൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 15 || ''[[കൃത്യം (ചലച്ചിത്രം)|കൃത്യം]]'' || വിജി തമ്പി || സത്യ, <br>ക്രിസ്റ്റി ലോപ്പസ് || [[മലയാളം]]|| |- | 16 || ''[[പോലീസ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|പോലീസ്]]'' || വി. കെ. പ്രകാശ്‌ || ശേഖർ|| [[മലയാളം]]|| |- | 17 ||''[[ദൈവനാമത്തിൽ]]'' || [[ജയരാജ്]] || അൻവർ || [[മലയാളം]]|| |- | 18 || ''[[അനന്തഭദ്രം]]'' || [[സന്തോഷ് ശിവൻ]] || ആനന്ദൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 19 || rowspan=7| 2006 || ''[[അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്]]'' || [[ലാൽ ജോസ്‌]] || ഹരികൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 20 || ''വർഗ്ഗം'' || പത്മകുമാർ || സോളമൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 21 ||'' [[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ക്ലാസ്മേറ്റ്സ്]]'' || [[ലാൽ ജോസ്‌]] || സുകുമാരൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 22 || ''[[വാസ്തവം]]'' || പത്മകുമാർ || ബാലചന്ദ്രൻ|| [[മലയാളം]]|| Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2006 |- | 23 || ''പാരിജാതം'' || കെ. ഭാഗ്യരാജ് || സുരേന്ദർ, ശ്രീധർ || [[തമിഴ്]]|| |- | 24 || ''പകൽ'' || എം. എ. നിഷാദ് || നന്ദകുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 25 ||''[[ഒരുവൻ]]'' || ജീവൻ || വിന്നോ ആനന്ദ് || [[മലയാളം]] || |- | 26 || rowspan=9|2007 || ''മൊഴി'' || രാധാ മോഹൻ || കാർത്തിക്ക് || [[തമിഴ്]] || |- | 27 ||''അവൻ ചാണ്ടിയുടെ മകൻ'' || [[തുളസീദാസ് (ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ)|തുളസീദാസ്]] || കുര്യൻ ചാണ്ടി|| [[മലയാളം]] || |- | 28 ||''കാക്കി'' || ബിപിൻ പ്രഭാകർ || ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 29 ||''[[വീരാളിപ്പട്ട്]]'' || കുക്കു സുരേന്ദർ || ഹരി || [[മലയാളം]] || |- | 30 ||''സത്തം പോടാതെ''|| വസന്ത്‌ || രവിചന്ദ്രൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 31 ||''കണ്ണാമൂച്ചി ഏനടാ'' || വി. പ്രിയ ||ഹരിഷ് വെങ്കടരാമൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 32 ||''[[നാദിയ കൊല്ലപ്പെട്ട രാത്രി]]'' || കെ. മധു || സിയ മുസാഫിർ || [[മലയാളം]] || |- | 33 ||''[[ചോക്കലേറ്റ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചോക്കലേറ്റ്]]'' || ഷാഫി || ശ്യാം ബാലഗോപാൽ || [[മലയാളം]] || |- | 34 ||''[[കങ്കാരു (മലയാളചലച്ചിത്രം)|കങ്കാരു]]'' || രാജ് ബാബു || ജോസ്കുട്ടി|| [[മലയാളം]]|| |- | 35 || rowspan=8| 2008 || ''വെള്ളിതിരയ് '' || വിജി || സർവണൻ|| [[തമിഴ്]] || |- | 36 ||''വൺ വെ ടിക്കെറ്റ് ''|| ബിപിൻ പ്രഭാകർ || കുഞ്ഞാപ്പു <br> (ജഹാംഗീർ)|| [[മലയാളം]] || |- | 37 ||''[[തലപ്പാവ്]]'' || [[മധുപാൽ]] || നക്സൽ ജോസഫ് || [[മലയാളം]] || |- | 38 ||''[[തിരക്കഥ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|തിരക്കഥ]]'' || [[രഞ്ജിത്ത്]] || അക്ബർ അഹ്മെദ് || [[മലയാളം]]|| |- | 39 ||''[[ട്വന്റി20 (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ട്വന്റി 20]]'' || [[ജോഷി]] || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 40 ||''അഭിയും നാനും''|| രാധാ മോഹൻ || സുധാകർ || [[തമിഴ്]] || |- | 41 ||''[[മഞ്ചാടിക്കുരു (ചലച്ചിത്രം)|മഞ്ചാടിക്കുരു]]'' || [[അഞ്ജലി മേനോൻ]] || വിക്കി || [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 42 || ''[[ലോലിപോപ്പ്]]'' || ഷാഫി || ഫ്രാങ്കോ || [[മലയാളം]] || |- | 43 || rowspan=6|2009 || ''[[നമ്മൾ തമ്മിൽ]]'' || വിജി തമ്പി || വിക്കി || [[മലയാളം]]|| |- | 44 ||''കലണ്ടർ ''|| മഹേഷ്‌ ||ഒള്ളിക്കര സോജപ്പൻ || [[മലയാളം]] || |- | 45 || ''[[പുതിയ മുഖം]]''|| ദിപൻ || കൃഷ്ണ കുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 46 ||''നിനൈത്താലേ ഇനിക്കും''|| കുമാരവേൽ || ശിവ || [[തമിഴ്]] || |- | 47 ||''[[റോബിൻഹുഡ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|റോബിൻഹുഡ്]]'' || [[ജോഷി]] || വെങ്കി <br> (വെങ്കടേഷ്) || [[മലയാളം]] || |- | 48 ||''[[കേരള കഫെ]]''|| ശങ്കർ രാമകൃഷ്നൻ, [[രഞ്ജിത്ത്]] || Leon || [[മലയാളം]] || |- | 49 || rowspan=7|2010 || ''[[പുണ്യം അഹം]]''|| രാജ് നായർ || നാരായണൻ ഉണ്ണി || [[മലയാളം]]|| |- | 50 || ''താന്തോന്നി'' || ഷീല, ജോർജ്‌ വർഗ്ഗിസ് || വടക്കൻവീട്ടിൽ കൊച്ചുതോമ || [[മലയാളം]] || |- | 51 ||''പോലീസ്‌ പോലീസ്‌'' || മൻമോഹൻ || രവികാന്ത് || [[തെലുഗു]]|| |- | 52 || ''[[പോക്കിരി രാജ]]'' || വൈശാഖ് എബ്രഹാം || സൂര്യ || [[മലയാളം]]|| |- | 53 || ''[[രാവണൻ (തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രം)|രാവണൻ]]'' || [[മണിരത്നം]] || ദേവ് പ്രകാശ് || [[തമിഴ്]] || |- | 54 || ''[[അൻവർ]]'' || [[അമൽ നീരദ്]] || അൻവർ || [[മലയാളം]] || |- | 55 || ''ദി ത്രില്ലർ '' || ബി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ || നിരനജൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 56 || rowspan=9| 2011 || ''[[അർജുനൻ സാക്ഷി]]'' || രഞ്ജിത്ത് ശങ്കർ || റോയ്‌ മാത്യു || [[മലയാളം]] || |- | 57 || ''[[മേക്കപ്പ്മാൻ]]'' || ഷാഫി || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]] || |- | 58 || [[ഉറുമി (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഉറുമി]] || [[സന്തോഷ് ശിവൻ]] || കേലു നായനാർ || [[മലയാളം]] || |- |59 || ''സിറ്റി ഓഫ് ഗോഡ്'' || ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി|| ജ്യോതിലാൽ|| [[മലയാളം]] || |- |60 ||''[[മാണിക്ക്യക്കല്ല്]]'' || എം. മോഹനൻ || വിനയചന്ദ്രൻ || [[മലയാളം]]|| |- |61|| ''[[മനുഷ്യമൃഗം]]'' || [[ബാബുരാജ്]] || ഡേവിഡ് || [[മലയാളം]]|| |- |62 || ''[[വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴി]]'' || [[ഡി. ബിജു]] || ഡോക്ടർ || [[മലയാളം]]|| |- |63|| ''[[തേജാഭായ് & ഫാമിലി]]'' || ദീപു കരുണാകരൻ || തേജാഭായ്/റോഷൻ വർമ || [[മലയാളം]]|| |- |64 || ''[[ഇന്ത്യൻ റുപ്പി (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ റുപ്പി]]'' ||[[രഞ്ജിത്ത്]]|| ജെ.പി. (ജയപ്രകാശ്) || [[മലയാളം]]|| |- |65|| rowspan=8|2012 || ''[[മാസ്റ്റേഴ്സ്]]'' || [[ജോണി ആന്റണി]] || ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- |66 || ''[[ഹീറോ (ചലച്ചിത്രം)|ഹീറോ]]'' || [[ദീപൻ]] || ടാർസൻ ആന്റണി|| [[മലയാളം]]|| |- |67 || ''[[ബാച്ച്‌ലർ പാർട്ടി]]'' || [[അമൽ നീരദ്]] || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]]|| |- |68 || ''[[ആകാശത്തിന്റെ നിറം]]'' || [[ഡി. ബിജു]] || ഡോക്ടർ || [[മലയാളം]]|| |- |69 || [[സിംഹാസനം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സിംഹാസനം]] || [[ഷാജി കൈലാസ്]] || അർജ്ജുൻ മാധവ് || [[മലയാളം]]|| |- |70 || [[മോളി ആന്റി റോക്ക്സ്]] || [[രഞ്ജിത്ത് ശങ്കർ]] || പ്രണവ് ഐ.ആർ.എസ്. || [[മലയാളം]]|| |- |71 || [[അയ്യ]] || [[സച്ചിൻ കുന്ദാൾകർ]] || സൂര്യ ‌‌|| [[ഹിന്ദി]]|| |- |72 || [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]] || [[ലാൽ ജോസ്]] || രവി തരംഗൻ || [[മലയാളം]]||Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2012 |- | 73 ||rowspan=4|2013 || [[സെല്ലുലോയിഡ്]]<ref>{{cite news|title = സിനിമ|url = http://malayalamvaarika.com/2013/march/08/essay4.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013 മാർച്ച് 08|accessdate = 2013 ജൂൺ 10|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306112038/http://malayalamvaarika.com/2013/march/08/essay4.pdf|url-status = dead}}</ref> || [[കമൽ]] || ജെ.സി. ഡാനിയൽ || മലയാളം||Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2012 |- | 74 || [[മുംബൈ പോലീസ്]] || [[റോഷൻ ആൻഡ്രൂസ്]] || ആന്റണി മോസസ് || മലയാളം|| |- | 75 || [[ഔറംഗസേബ് (ചലച്ചിത്രം)|ഔറംഗസേബ്]] || [[അതുൽ സബർവാൾ]] || ആര്യ ഫൊഗട്ട് || ഹിന്ദി|| |- | 76 || [[മെമ്മറീസ്]] || [[ജിത്തു ജോസഫ്]] || സാം അലക്സ് || മലയാളം|| |- | 77 || rowspan=6|2014 || [[ലണ്ടൻ ബ്രിഡ്ജ്(ചലച്ചിത്രം)|ലണ്ടൻ ബ്രിഡ്ജ്]] || അനിൽ സി മേനോൻ || വിജയ് ദാസ് || മലയാളം|| |- | 78 || [[സെവൻത് ഡേ (ചലച്ചിത്രം)|സെവൻത് ഡേ]] || ശ്യാംധർ || ഡേവിഡ് എബ്രഹാം / ക്രിസ്റ്റഫർ മോറിയാർട്ടി || [[മലയാളം]]|| |- | 79 || [[മുന്നറിയിപ്പ്]] || [[വേണു]] || ചാക്കോച്ചൻ|| [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 80 || [[സപ്തമ.ശ്രീ. തസ്കരാഃ]] || [[അനിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ മേനോൻ]] || കൃഷ്ണനുണ്ണി|| [[മലയാളം]]|| |- | 80 || [[ടമാർ പഠാർ]] || [[ദിലീഷ് നായർ]] || ACP പൗരൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 81 || [[കാവ്യതലൈവൻ]] || [[വസന്തബാലൻ]] || Melachivilberi Gomathinayagam Pillai || [[തമിഴ്]]|| |- | 82 || rowspan=5|2015 || [[പിക്കറ്റ് 43]] || [[മേജർ രവി]] || ഹവിൽദാർ ഹരീന്ദ്രൻ നായർ || മലയാളം|| |- | 83 || [[ഇവിടെ]] || [[ശ്യാമപ്രസാദ്]] || വരുൺ ബ്ലൈക് || [[മലയാളം]]|| |- | 84 || [[ഡബിൾ ബാരൽ]] || [[ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി]] || പാഞ്ചോ || [[മലയാളം]]|| |- | 85 || [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] || [[ആർ.എസ്. വിമൽി]] || മൊയ്തീൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 86 || [[അനാർക്കലി (2015- ലെ ചലച്ചിത്രം)|അനാർക്കലി]] || [[സച്ചി]] || ശന്തനു|| [[മലയാളം]]|| [[87.]] [[അമർ അക്ബർ അന്തോണി]] (2015-ലെ ചലച്ചിത്രം) നാദിർഷാ |- | 87 || rowspan=4|2016 || [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] || [[ജി.മാർത്താണ്ഡൻ]] ||'പാമ്പ്' ജോയ് || [[മലയാളം]]|| |- | 88 || [[ഡാർവിന്റെ പരിണാമം]] || [[ജിജോ ആൻ്റണി]] || അനിൽ ആന്റോ|| [[മലയാളം]]|| |- | 89 || [[ജെയിംസ് & ആലീസ്]] || [[സുജിത് വാസുദേവ്]] ||ജെയിംസ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 90 || [[ഊഴം (ചലച്ചിത്രം)|ഊഴം]] || [[ജിത്തു ജോസഫ്]] ||സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തി|| [[മലയാളം]]|| |- | 91 || rowspan=5|2017 || [[എസ്ര (ചലച്ചിത്രം)| എസ്ര]] || [[ജെയ് കെ.]] ||രഞ്ജൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 92 || [[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]] || [[ജിയെൻ കൃഷ്ണകുമാർ]] ||അസ്ലൻ മുഹമ്മദ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 93 || [[ആദം ജോൺ]] || [[ജിനു വി. എബ്രഹാം ]] ||ആദം ജോൺ പോത്തൻ|| [[മലയാളം]]|| |- | 94 || [[നാം ശബാന]] || [[ശിവം നായർ]] ||ടോണി / മിഖായിൽ || [[ഹിന്ദി]]|| |- | 95 || [[വിമാനം (ചലച്ചിത്രം)|വിമാനം]] || [[പ്രദീപ് എം നായർ]] ||സജി തോമസ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 96 || rowspan=3|2018 || [[മൈ സ്റ്റോറി]] || [[റോഷ്‌നി ദിനകർ ]] ||ജയ് കൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 97 || [[കൂടെ]] || [[അഞ്ജലി മേനോൻ]] ||ജോഷ്വ|| [[മലയാളം]]|| |- | 98 || രണം || [[നിർമൽ സഹദേവ്‌]] ||ആദി || [[മലയാളം]]|| |- | 98 ||rowspan=5|2019 ||[[9 (2018 ചലച്ചിത്രം)|9]] || [[ജെനുസ് മുഹമ്മദ്]] ||Dr.ആൽബർട്ട് ലൂയിസ് || [[മലയാളം]]|| |- | 99||''[[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]]''||പൃഥ്വിരാജ് || സായിദ് മസൂദ് ||[[മലയാളം]]|| |- |100||''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''||[[ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ]] || അശ്വിൻ വാസുദേവ് (അതിഥി വേഷം)|| [[മലയാളം]]|| |- |101|| ''[[ബ്രദേഴ്സ് ഡേ]]''|| || റോണി || [[മലയാളം]]|| |- |102|| ''ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്''||ലാൽ ജൂനിയർ || സൂപ്പർസ്റ്റാർ ഹരീന്ദ്രൻ || [[മലയാളം]]|| |- |103|| 2020 || ''[[അയ്യപ്പനും കോശിയും]]'' ||[[സച്ചി]]|| കോശി കുര്യൻ || [[മലയാളം]]|| |- |104|| rowspan="4" | 2021 || ''[[കോൾഡ് കേസ്]]''||തനു ബാലക് || എ.സി.പി. സത്യജിത്ത് ||[[മലയാളം]]||rowspan=3|[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോയിൽ]] റിലീസ് |- |105|| ''കുരുതി''||മനു വാര്യർ|| ലാക്ക്||[[മലയാളം]]|| |- |106||''[[ഭ്രമം]]'' ||രവി കെ. ചന്ദ്രൻ||റേ മാത്യൂസ് ||[[മലയാളം]]|| |- |107||''സ്റ്റാർ''||ഡോമിൻ ഡിസിൽവ|| ഡോ. ഡെറിക്ക്||[[മലയാളം]]|| അതിഥി സാന്നിധ്യം |- |108|| rowspan="6" | 2022||''[[ബ്രോ ഡാഡി]]''||പൃഥ്വിരാജ്||ഈശോ കാറ്റാടി||[[മലയാളം]]||[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി+ ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]-ൽ റിലീസ് |- |109||''[[ജനഗണമന (ചലച്ചിത്രം)|ജനഗണമന]]''||ഡിജോ ജോസ് ആന്റണി||അരവിന്ദ് സ്വാമിനാഥൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |110||''[[കടുവ (ചലച്ചിത്രം)|കടുവ]]''||[[ഷാജി കൈലാസ്]]||കടുവക്കുന്നേൽ കുര്യാച്ചൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |111||''തീർപ്പ്''||രതീഷ് അമ്പാട്ട്||അബ്ദുള്ള മരക്കാർ||[[മലയാളം]]|||| |- |112||''[[ഗോൾഡ് (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|ഗോൾഡ്]]''||[[അൽഫോൺസ് പുത്രൻ]]||ജോഷി എസ്. കുഞ്ഞൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |113||''കാപ്പ''||[[ഷാജി കൈലാസ്]]||കോട്ട മധു||[[മലയാളം]]|||| |- |114||2023||''[[സലാർ: ഭാഗം 1]]''||പ്രശാന്ത് നീൽ||വർദ്ധരാജ മാന്നാർ / ശിവ മാന്നാർ||[[തെലുങ്ക്]]|||| |- |115|| rowspan="3" | 2024||''[[ബഡേ മിയാൻ ചോട്ടെ മിയാൻ (2024ലെ ചലച്ചിത്രം)|ബഡേ മിയാൻ ഛോട്ടേ മിയാൻ]]''||അലി അബ്ബാസ് സഫർ||കബീർ||[[ഹിന്ദി]]|||| |- |116 |[[ആടുജീവിതം (ചലച്ചിത്രം)|ആടുജീവിതം]]<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-reviews/2024/03/28/aadujeevitham-movie-review-in-malayalam.html|title=‘ഇതിഹാസ’ ജീവിതം; ‘ആടുജീവിതം’ റിവ്യു|access-date=2024-03-28|language=ml}}</ref> |ബ്ലെസി |നജീബ് |മലയാളം | | |- |117 |[[ഗുരുവായൂർ അമ്പലനടയിൽ]] |വിപിൻ ദാസ് |ആനന്ദ് |മലയാളം | | |- | 118||2025||''[[L2: എംപുരാൻ]]''||പൃഥ്വിരാജ് || സായിദ് മസൂദ് ||[[മലയാളം]]|||| |- |} == പിന്നണിഗായകൻ == ഉറുമി പോലുള്ള നിരവധി ഹിറ്റ് സിനിമകൾ നിർമിച്ചു ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Prithviraj Sukumaran}} * {{imdb|id=1335387}} * [[ട്വിറ്റർ|ട്വിറ്റരിൽ]] നിന്ന് [http://twitter.com/#!/lionheart_ps പൃഥ്വിരാജ്] [[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] {{actor-stub}} bhksodir5x21rj7336nuhnap2apceqe 4616254 4616251 2026-04-29T10:05:35Z ASNA P123 217066 4616254 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Prithviraj Sukumaran}} {{Otheruses}} {{Infobox person | name = പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ | image = Prithviraj in Thirakkatha (2008).jpg | caption = പൃഥ്വിരാജ് 2019-ൽ | birth_name = Prithvi | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1982|10|16}}<ref name=birthday>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|title=Prithviraj on a Roll (Turns 27)|date=15 October 2009|work=The Hindu|location=Chennai, India|access-date=2011-10-05|archive-date=2009-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20091017220827/http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|url-status=dead}}</ref> | birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | death_date = | death_place = | alma_mater = | children = അലംകൃത | nationality = ഇന്ത്യ | occupation = [[ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്]], സിനിമാ നിർമാതാവ്, പിന്നണിഗായകൻ, സംവിധായകൻ | parents = [[സുകുമാരൻ]]<br>[[മല്ലിക സുകുമാരൻ]] | relatives = [[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]] (സഹോദരൻ)<br>[[പൂർണ്ണിമ മോഹൻ]] | residence = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കൊച്ചി]] | years_active = 2002–മുതൽ | height = {{height|feet=6|inch=0}} | spouse = {{marriage|[[സുപ്രിയ മേനോൻ]]|2011}} }} കേരളത്തിലെ ഒരു ചലച്ചിത്രനടനാണ് '''പൃഥ്വിരാജ്''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 16 1982<ref name=birthday>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|title=Prithviraj on a Roll (Turns 27)|date=2009 October 15|work=The Hindu|location=Chennai, India}}</ref>). [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[ഹിന്ദി]], തെലുഗു, കന്നഡ സിനിമകളിലെ അഭിനയത്തോടൊപ്പം, പിഞ്ഞണിഗായകനും സിനിമാ നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമാണ് ഇദ്ദേഹം. 2002 സെപ്റ്റംബർ 13 ന് റിലീസ് ആയ [[രാജസേനൻ ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അഭിനയരംഗത്തെത്തിയ പൃഥ്വിരാജ് ഇതുവരെ നൂറിൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങളിലഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. നാല് തവണ മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടി.ഒരു തവണ തമിഴ് നാട് സ്റ്റേറ്റ് അവാർഡ് മികച്ച വില്ലന് നേടി.2006ൽ ''[[വാസ്തവം]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിനായിരുന്നു ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം, 2013 ൽ രണ്ടാമത്തെ സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു. [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയിഡ്]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിനായിരുന്നു പുരസ്കാരം. 2005-ൽ ''കനാ കണ്ടേൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിലഭിനയിച്ചുകൊണ്ട് തമിഴ് ചലച്ചിത്രരംഗത്തും അഭിനയിച്ചു തുടങ്ങി. 2010-ൽ ''പോലീസ് പോലീസ്'' എന്ന [[തെലുഗു]] ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. 2012ൽ [[അയ്യ]] എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ച് ബോളിവുഡിൽ അരങ്ങേറി. [[സന്തോഷ് ശിവൻ]], ഷാജി നടേശൻ എന്നിവരുമായ് ചേർന്ന് '''ഓഗസ്റ്റ് സിനിമ''' എന്ന സിനിമാനിർമ്മാണ കമ്പനി നടത്തി. പിന്നീട് 2017ൽ '''പൃഥ്വിരാജ് പ്രൊഡക്ഷൻസ്''' എന്ന പേരിൽ സ്വന്തമായി ചലച്ചിത്ര നിർമാണ കമ്പനി തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഓഗസ്റ്റ് സിനിമയിൽ നിന്നും പിന്മാറി. പൃഥ്വിരാജിന്റെ കന്നി സംവിധാന സംരംഭമായ [[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]] എന്ന ചിത്രം 2019-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹാസ്യ ചിത്രമായ [[ബ്രോ ഡാഡി]] ആണ് രണ്ടാമത് സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം. മൂന്നാമതായി സംവിധാനം ചെയതത് ലൂസിഫറിൻറെ രണ്ടാം ഭാഗമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡ ചിത്രം [[L2: എംപുരാൻ]] ആണ്. മൂന്ന് ചിത്രങ്ങളിലും [[മോഹൻലാൽ]] നായക കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചു. പൃഥ്വിരാജും പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ എത്തി. == ജീവിത പശ്ചാത്തലം == മലയാളചലച്ചിത്രനടൻ [[സുകുമാരൻ|സുകുമാരന്റെയും]] നടി [[മല്ലിക സുകുമാരൻ|മല്ലികയുടെയും]] മകനായി 1982-ൽ ജനിച്ചു.<ref>[http://www.imdb.com/name/nm1335387/bio ഐ.എം.ഡി.ബി.ൽ നിന്നുള്ള ജീവചരിത്രം]</ref> നടൻ [[ഇന്ദ്രജിത്ത് (ചലച്ചിത്രനടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത്]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനാണ്. [[തിരുവനന്തപുരം]] സൈനിക് സ്കൂളിലും ഭാരതീയ വിദ്യാഭവനിലും പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിൽ]] വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യയിൽ ബിരുദ കോഴ്സിനു ചേർന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.prithviraj.co.in/about.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-05-12 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721154450/http://www.prithviraj.co.in/about.html |url-status=dead }}</ref> പഠനം പൂർത്തികരിക്കുന്നതിനു മുൻപേ ചലച്ചിത്രവേദിയിലെത്തി. അഭിനയശൈലിയിൽ പിതാവിനെ മാതൃകയാക്കാതെ തൻ്റേതായ ശൈലി സ്വീകരിച്ചു [[ബി.ബി.സി.| ബി.ബി.സി.യിൽ]] റിപ്പോർട്ടറായ '''സുപ്രിയ'''യാണ്‌ ഭാര്യ. 2011 ഏപ്രിൽ 25നായിരുന്നു വിവാഹം. == ചലചിത്ര മേഖല == === മലയാള സിനിമ === 2002-ൽ [[രഞ്ജിത്ത്]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നന്ദനം (ചലച്ചിത്രം)|നന്ദനം]]'' ആയിരുന്നു ആദ്യ ചിത്രം.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2004/05/10/stories/2004051002190100.htm |title=ഹിന്ദുവിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട് |access-date=2010-08-08 |archive-date=2010-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101015103119/http://hindu.com/thehindu/mp/2004/05/10/stories/2004051002190100.htm |url-status=dead }}</ref> സാങ്കേതിക കാരണങ്ങൾ മൂലം ഈ ചിത്രത്തിന്റെ റിലീസ് വൈകി. [[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]], [[സ്റ്റോപ്പ് വയലൻസ്]] എന്നിവയ്ക്കു ശേഷമാണ് നന്ദനം പുറത്തിറങ്ങിയത്. 2009 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ "പുതിയ മുഖം" എന്ന ചിത്രം വളരെയധികം ശ്രദ്ധ നേടീരുന്നു, അതിന് ശേഷം യംഗ് സൂപ്പർ സ്റ്റാർ (മലയാള സിനിമാ ലോകത്തെ ഭാവി സൂപ്പർ സ്റ്റാർ) എന്ന വിശേഷണത്തിന് അദ്ദേഹം അർഹനായി. സിനിമാ താരങ്ങളുടെ സംഘടനയായ [[അമ്മ താരസംഘടന|അമ്മയും]] ചലച്ചിത്രവ്യവസായികളുടെ സംഘടനകളും തമ്മിൽ 2004-ൽ രൂക്ഷമായ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ടായ വേളയിൽ [[തിലകൻ]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] തുടങ്ങിയ താരങ്ങൾക്കൊപ്പം വിമത ചേരിയിൽ നിലയുറപ്പിച്ച് പൃഥ്വിരാജ് വാർത്തകളിൽ ഇടംപിടിച്ചിരുന്നു.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/649023.cms ടൈംസ് ഓഫ്‌ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട്]</ref> വിമതരെ അണിനിരത്തി [[വിനയൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[സത്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സത്യം]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായകനും പൃഥ്വിയായിരുന്നു. 2006ൽ [[വാസ്തവം]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന ചലചിത്ര പുരസ്കാരം നേടുമ്പോൾ ആ പുരസ്കാരം നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തി എന്ന നേട്ടത്തിനും കൂടി അദ്ദേഹം അർഹനായി. 2013 ൽ [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയിഡ്]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് തന്റെ രണ്ടാമത്തെ സംസ്ഥാന ചലചിത്ര പുരസ്കാരത്തിലൂടെ ഈ അവാർഡ് രണ്ട് തവണ നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തിയായി പൃഥ്വിരാജ്.<ref>http://www.asianetnews.tv/news-updates/94-entertainment/5514-prithviraj-got-state-film-award {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130225052229/http://www.asianetnews.tv/news-updates/94-entertainment/5514-prithviraj-got-state-film-award |date=2013-02-25 }} പൃഥ്വിരാജും പ്രേക്ഷകരും തമ്മിൽ</ref> === തമിഴ് സിനിമ === 2005 ൽ കനാകണ്ടേൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ തമിഴ് ചലചിത്ര മേഖലയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. 2007 ൽ 3 തമിഴ് ചിത്രങ്ങളാണ് പൃഥ്വിയുടേതായ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. ഇതിൽ [[മൊഴി]]യിലെ പ്രകടനം ജനശ്രദ്ധ നേടി. 2008 ൽ ഉദയനാണ് താരം എന്ന മലയാളചിത്രത്തിന്റെ തമിഴ് റീമേക്കായ വെള്ളിത്തിരെയിൽ നായകനായി പൃഥ്വി എത്തി. 2009 ൽ ക്ലാസ്മേറ്റ്സിന്റെ തമിഴ് പതിപ്പായ നിനയ്ത്താലെ ഇനിയിക്കും പുറത്തിറങ്ങി. വസന്തബാലന്റെ ബിഗ് ബജറ്റ് ചിത്രമായ [[കാവ്യതലൈവൻ]] ആണ് പൃഥ്വിയുടെ മറ്റൊരു തമിഴ് ചിത്രം. === തെലുഗു സിനിമ === 2010 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പോലീസ് പോലീസ് എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് തെലുംഗ് ചലചിത്ര മേഖലയിൽ അരങ്ങേറുന്നത്. പിന്നീട് [[അനന്തഭദ്രം]], [[റോബിൻഹുഡ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|റോബിൻഹുഡ്]], [[ഉറുമി (ചലച്ചിത്രം)|ഉറുമി]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ തെലുംഗിലേയ്ക്ക് ഡബ്ബ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. === ഹിന്ദി സിനിമ === പൃഥ്വീരാജിന്റെ ആദ്യ ഹിന്ദി ചിത്രമായ ''[[അയ്യ]]'' 2012 ഒക്ടോബർ 12 ന് പുറത്തിറങ്ങി. [[റാണി മുഖർജി]]യെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രമാക്കി [[സച്ചിൻ കുന്ദാൾക്കർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം പക്ഷെ ബോക്സോഫീസിൽ പ്രതീക്ഷിച്ച വിജയം നേടിയിരുന്നില്ല. ആദ്യ ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് തന്നെ തന്റെ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിനു പൃഥ്വിരാജ് തയ്യാറായിരുന്നു. [[അതുൽ സബർവാൾ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''ഔറംഗസേബ്'' ആണ് ചിത്രം. [[Yashraj Films|യാഷ് രാജ് ഫിലിംസ്]] നിർമ്മിച്ച ചിത്രത്തിൽ [[Arjun Kapoor|അർജുൻ കപൂറാണ്]] മറ്റൊരു പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/1451751/Prithviraj-to-star-in-YRFs-Aurangzeb |title=Prithviraj to star in YRF's Aurangzeb |publisher=BollywoodHungama.com |date=2012-06-12 |accessdate=2012-07-17}}</ref> ==സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രങ്ങൾ== *2019 - [[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]] <ref>https://www.asianetnews.com/entertainment-news/lucifer-enters-in-200-crore-club-prkx8v</refref>https://www.asianetnews.com/special-entertainment/first-malayalam-movie-which-collected-one-crore-in-box-office-qhsiuj</ref> *2022 - [[ബ്രോ ഡാഡി]] *2025 - [[L2: എംപുരാൻ]] <ref>https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/mohanlal-prithviraj-lucifer-2-announcement-live-updates/</ref> == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം - 2006, ([[വാസ്തവം]]) * മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം - 2012 ''([[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയ്ഡ്]])''<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-22 |archive-date=2013-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130222175252/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ |url-status=deviated |archivedate=2013-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130222175252/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ }}</ref> ==അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" cellpadding="6" style="font-size:95%; text-align:center;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! ക്രമ <br>നമ്പർ<br> !! വർഷം !! സിനിമ !! സംവിധായകൻ !! വേഷം !! ഭാഷ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 1 || rowspan=3|2002 || ''[[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി|നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ <br>അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]]'' || [[രാജസേനൻ]] ||അനന്തു || [[മലയാളം]]|| |- | 2 || ''[[സ്റ്റോപ്പ് വയലൻസ്]]'' || എ. കെ. സാജൻ ||സാത്താൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 3 || ''[[നന്ദനം (ചലച്ചിത്രം)|നന്ദനം]]'' || [[രഞ്ജിത്ത്]] || മനു || [[മലയാളം]]|| |- | 4 ||rowspan=5| 2003 || ''വെള്ളിത്തിര'' || [[ഭദ്രൻ]] ||രഘുറാം (സ്റ്റൈൽ രാജ്) || [[മലയാളം]]|| |- | 5 || ''മീരയുടെ ദുഃഖവും <br>മുത്തുവിന്റെ സ്വപ്നവും'' || [[വിനയൻ]] || മുത്തു || [[മലയാളം]]|| |- | 6 || ''[[സ്വപ്നക്കൂട്]]'' || [[കമൽ]] || കുഞ്ഞുണ്ണി || [[മലയാളം]]|| |- | 7 || ''അമ്മക്കിളിക്കൂട്'' || പത്മകുമാർ || വിവേക്‌ || [[മലയാളം]]|| |- | 8 || ''[[ചക്രം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചക്രം]]'' || [[എ.കെ. ലോഹിതദാസ്]] || ചന്ദ്രഹാസൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 9 || rowspan=4|2004 || ''[[വെള്ളിനക്ഷത്രം (2004-ലെ ചലച്ചിത്രം)|വെള്ളിനക്ഷത്രം]]'' || [[വിനയൻ]] ||വിനോദ് || [[മലയാളം]]|| |- | 10 || ''കഥ'' || സുന്ദർ ദാസ്‌ || നന്ദൻ മേനോൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 11 || ''[[സത്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സത്യം]]'' || [[വിനയൻ]]|| സഞ്ജീവ് കുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 12 || ''[[അകലെ]]'' || [[ശ്യാമപ്രസാദ്]] || നീൽ || [[മലയാളം]]|| |- | 13 || rowspan=6| 2005 || ''[[അത്ഭുതദ്വീപ്]]'' || [[വിനയൻ]] || ഹരി || [[മലയാളം]]|| |- | 14 || ''കനാ കണ്ടേൻ'' || കെ. വി. ആനന്ദ് || മദൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 15 || ''[[കൃത്യം (ചലച്ചിത്രം)|കൃത്യം]]'' || വിജി തമ്പി || സത്യ, <br>ക്രിസ്റ്റി ലോപ്പസ് || [[മലയാളം]]|| |- | 16 || ''[[പോലീസ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|പോലീസ്]]'' || വി. കെ. പ്രകാശ്‌ || ശേഖർ|| [[മലയാളം]]|| |- | 17 ||''[[ദൈവനാമത്തിൽ]]'' || [[ജയരാജ്]] || അൻവർ || [[മലയാളം]]|| |- | 18 || ''[[അനന്തഭദ്രം]]'' || [[സന്തോഷ് ശിവൻ]] || ആനന്ദൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 19 || rowspan=7| 2006 || ''[[അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്]]'' || [[ലാൽ ജോസ്‌]] || ഹരികൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 20 || ''വർഗ്ഗം'' || പത്മകുമാർ || സോളമൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 21 ||'' [[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ക്ലാസ്മേറ്റ്സ്]]'' || [[ലാൽ ജോസ്‌]] || സുകുമാരൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 22 || ''[[വാസ്തവം]]'' || പത്മകുമാർ || ബാലചന്ദ്രൻ|| [[മലയാളം]]|| Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2006 |- | 23 || ''പാരിജാതം'' || കെ. ഭാഗ്യരാജ് || സുരേന്ദർ, ശ്രീധർ || [[തമിഴ്]]|| |- | 24 || ''പകൽ'' || എം. എ. നിഷാദ് || നന്ദകുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 25 ||''[[ഒരുവൻ]]'' || ജീവൻ || വിന്നോ ആനന്ദ് || [[മലയാളം]] || |- | 26 || rowspan=9|2007 || ''മൊഴി'' || രാധാ മോഹൻ || കാർത്തിക്ക് || [[തമിഴ്]] || |- | 27 ||''അവൻ ചാണ്ടിയുടെ മകൻ'' || [[തുളസീദാസ് (ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ)|തുളസീദാസ്]] || കുര്യൻ ചാണ്ടി|| [[മലയാളം]] || |- | 28 ||''കാക്കി'' || ബിപിൻ പ്രഭാകർ || ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 29 ||''[[വീരാളിപ്പട്ട്]]'' || കുക്കു സുരേന്ദർ || ഹരി || [[മലയാളം]] || |- | 30 ||''സത്തം പോടാതെ''|| വസന്ത്‌ || രവിചന്ദ്രൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 31 ||''കണ്ണാമൂച്ചി ഏനടാ'' || വി. പ്രിയ ||ഹരിഷ് വെങ്കടരാമൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 32 ||''[[നാദിയ കൊല്ലപ്പെട്ട രാത്രി]]'' || കെ. മധു || സിയ മുസാഫിർ || [[മലയാളം]] || |- | 33 ||''[[ചോക്കലേറ്റ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചോക്കലേറ്റ്]]'' || ഷാഫി || ശ്യാം ബാലഗോപാൽ || [[മലയാളം]] || |- | 34 ||''[[കങ്കാരു (മലയാളചലച്ചിത്രം)|കങ്കാരു]]'' || രാജ് ബാബു || ജോസ്കുട്ടി|| [[മലയാളം]]|| |- | 35 || rowspan=8| 2008 || ''വെള്ളിതിരയ് '' || വിജി || സർവണൻ|| [[തമിഴ്]] || |- | 36 ||''വൺ വെ ടിക്കെറ്റ് ''|| ബിപിൻ പ്രഭാകർ || കുഞ്ഞാപ്പു <br> (ജഹാംഗീർ)|| [[മലയാളം]] || |- | 37 ||''[[തലപ്പാവ്]]'' || [[മധുപാൽ]] || നക്സൽ ജോസഫ് || [[മലയാളം]] || |- | 38 ||''[[തിരക്കഥ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|തിരക്കഥ]]'' || [[രഞ്ജിത്ത്]] || അക്ബർ അഹ്മെദ് || [[മലയാളം]]|| |- | 39 ||''[[ട്വന്റി20 (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ട്വന്റി 20]]'' || [[ജോഷി]] || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 40 ||''അഭിയും നാനും''|| രാധാ മോഹൻ || സുധാകർ || [[തമിഴ്]] || |- | 41 ||''[[മഞ്ചാടിക്കുരു (ചലച്ചിത്രം)|മഞ്ചാടിക്കുരു]]'' || [[അഞ്ജലി മേനോൻ]] || വിക്കി || [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 42 || ''[[ലോലിപോപ്പ്]]'' || ഷാഫി || ഫ്രാങ്കോ || [[മലയാളം]] || |- | 43 || rowspan=6|2009 || ''[[നമ്മൾ തമ്മിൽ]]'' || വിജി തമ്പി || വിക്കി || [[മലയാളം]]|| |- | 44 ||''കലണ്ടർ ''|| മഹേഷ്‌ ||ഒള്ളിക്കര സോജപ്പൻ || [[മലയാളം]] || |- | 45 || ''[[പുതിയ മുഖം]]''|| ദിപൻ || കൃഷ്ണ കുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 46 ||''നിനൈത്താലേ ഇനിക്കും''|| കുമാരവേൽ || ശിവ || [[തമിഴ്]] || |- | 47 ||''[[റോബിൻഹുഡ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|റോബിൻഹുഡ്]]'' || [[ജോഷി]] || വെങ്കി <br> (വെങ്കടേഷ്) || [[മലയാളം]] || |- | 48 ||''[[കേരള കഫെ]]''|| ശങ്കർ രാമകൃഷ്നൻ, [[രഞ്ജിത്ത്]] || Leon || [[മലയാളം]] || |- | 49 || rowspan=7|2010 || ''[[പുണ്യം അഹം]]''|| രാജ് നായർ || നാരായണൻ ഉണ്ണി || [[മലയാളം]]|| |- | 50 || ''താന്തോന്നി'' || ഷീല, ജോർജ്‌ വർഗ്ഗിസ് || വടക്കൻവീട്ടിൽ കൊച്ചുതോമ || [[മലയാളം]] || |- | 51 ||''പോലീസ്‌ പോലീസ്‌'' || മൻമോഹൻ || രവികാന്ത് || [[തെലുഗു]]|| |- | 52 || ''[[പോക്കിരി രാജ]]'' || വൈശാഖ് എബ്രഹാം || സൂര്യ || [[മലയാളം]]|| |- | 53 || ''[[രാവണൻ (തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രം)|രാവണൻ]]'' || [[മണിരത്നം]] || ദേവ് പ്രകാശ് || [[തമിഴ്]] || |- | 54 || ''[[അൻവർ]]'' || [[അമൽ നീരദ്]] || അൻവർ || [[മലയാളം]] || |- | 55 || ''ദി ത്രില്ലർ '' || ബി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ || നിരനജൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 56 || rowspan=9| 2011 || ''[[അർജുനൻ സാക്ഷി]]'' || രഞ്ജിത്ത് ശങ്കർ || റോയ്‌ മാത്യു || [[മലയാളം]] || |- | 57 || ''[[മേക്കപ്പ്മാൻ]]'' || ഷാഫി || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]] || |- | 58 || [[ഉറുമി (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഉറുമി]] || [[സന്തോഷ് ശിവൻ]] || കേലു നായനാർ || [[മലയാളം]] || |- |59 || ''സിറ്റി ഓഫ് ഗോഡ്'' || ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി|| ജ്യോതിലാൽ|| [[മലയാളം]] || |- |60 ||''[[മാണിക്ക്യക്കല്ല്]]'' || എം. മോഹനൻ || വിനയചന്ദ്രൻ || [[മലയാളം]]|| |- |61|| ''[[മനുഷ്യമൃഗം]]'' || [[ബാബുരാജ്]] || ഡേവിഡ് || [[മലയാളം]]|| |- |62 || ''[[വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴി]]'' || [[ഡി. ബിജു]] || ഡോക്ടർ || [[മലയാളം]]|| |- |63|| ''[[തേജാഭായ് & ഫാമിലി]]'' || ദീപു കരുണാകരൻ || തേജാഭായ്/റോഷൻ വർമ || [[മലയാളം]]|| |- |64 || ''[[ഇന്ത്യൻ റുപ്പി (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ റുപ്പി]]'' ||[[രഞ്ജിത്ത്]]|| ജെ.പി. (ജയപ്രകാശ്) || [[മലയാളം]]|| |- |65|| rowspan=8|2012 || ''[[മാസ്റ്റേഴ്സ്]]'' || [[ജോണി ആന്റണി]] || ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- |66 || ''[[ഹീറോ (ചലച്ചിത്രം)|ഹീറോ]]'' || [[ദീപൻ]] || ടാർസൻ ആന്റണി|| [[മലയാളം]]|| |- |67 || ''[[ബാച്ച്‌ലർ പാർട്ടി]]'' || [[അമൽ നീരദ്]] || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]]|| |- |68 || ''[[ആകാശത്തിന്റെ നിറം]]'' || [[ഡി. ബിജു]] || ഡോക്ടർ || [[മലയാളം]]|| |- |69 || [[സിംഹാസനം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സിംഹാസനം]] || [[ഷാജി കൈലാസ്]] || അർജ്ജുൻ മാധവ് || [[മലയാളം]]|| |- |70 || [[മോളി ആന്റി റോക്ക്സ്]] || [[രഞ്ജിത്ത് ശങ്കർ]] || പ്രണവ് ഐ.ആർ.എസ്. || [[മലയാളം]]|| |- |71 || [[അയ്യ]] || [[സച്ചിൻ കുന്ദാൾകർ]] || സൂര്യ ‌‌|| [[ഹിന്ദി]]|| |- |72 || [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]] || [[ലാൽ ജോസ്]] || രവി തരംഗൻ || [[മലയാളം]]||Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2012 |- | 73 ||rowspan=4|2013 || [[സെല്ലുലോയിഡ്]]<ref>{{cite news|title = സിനിമ|url = http://malayalamvaarika.com/2013/march/08/essay4.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013 മാർച്ച് 08|accessdate = 2013 ജൂൺ 10|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306112038/http://malayalamvaarika.com/2013/march/08/essay4.pdf|url-status = dead}}</ref> || [[കമൽ]] || ജെ.സി. ഡാനിയൽ || മലയാളം||Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2012 |- | 74 || [[മുംബൈ പോലീസ്]] || [[റോഷൻ ആൻഡ്രൂസ്]] || ആന്റണി മോസസ് || മലയാളം|| |- | 75 || [[ഔറംഗസേബ് (ചലച്ചിത്രം)|ഔറംഗസേബ്]] || [[അതുൽ സബർവാൾ]] || ആര്യ ഫൊഗട്ട് || ഹിന്ദി|| |- | 76 || [[മെമ്മറീസ്]] || [[ജിത്തു ജോസഫ്]] || സാം അലക്സ് || മലയാളം|| |- | 77 || rowspan=6|2014 || [[ലണ്ടൻ ബ്രിഡ്ജ്(ചലച്ചിത്രം)|ലണ്ടൻ ബ്രിഡ്ജ്]] || അനിൽ സി മേനോൻ || വിജയ് ദാസ് || മലയാളം|| |- | 78 || [[സെവൻത് ഡേ (ചലച്ചിത്രം)|സെവൻത് ഡേ]] || ശ്യാംധർ || ഡേവിഡ് എബ്രഹാം / ക്രിസ്റ്റഫർ മോറിയാർട്ടി || [[മലയാളം]]|| |- | 79 || [[മുന്നറിയിപ്പ്]] || [[വേണു]] || ചാക്കോച്ചൻ|| [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 80 || [[സപ്തമ.ശ്രീ. തസ്കരാഃ]] || [[അനിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ മേനോൻ]] || കൃഷ്ണനുണ്ണി|| [[മലയാളം]]|| |- | 80 || [[ടമാർ പഠാർ]] || [[ദിലീഷ് നായർ]] || ACP പൗരൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 81 || [[കാവ്യതലൈവൻ]] || [[വസന്തബാലൻ]] || Melachivilberi Gomathinayagam Pillai || [[തമിഴ്]]|| |- | 82 || rowspan=5|2015 || [[പിക്കറ്റ് 43]] || [[മേജർ രവി]] || ഹവിൽദാർ ഹരീന്ദ്രൻ നായർ || മലയാളം|| |- | 83 || [[ഇവിടെ]] || [[ശ്യാമപ്രസാദ്]] || വരുൺ ബ്ലൈക് || [[മലയാളം]]|| |- | 84 || [[ഡബിൾ ബാരൽ]] || [[ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി]] || പാഞ്ചോ || [[മലയാളം]]|| |- | 85 || [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] || [[ആർ.എസ്. വിമൽി]] || മൊയ്തീൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 86 || [[അനാർക്കലി (2015- ലെ ചലച്ചിത്രം)|അനാർക്കലി]] || [[സച്ചി]] || ശന്തനു|| [[മലയാളം]]|| [[87.]] [[അമർ അക്ബർ അന്തോണി]] (2015-ലെ ചലച്ചിത്രം) നാദിർഷാ |- | 87 || rowspan=4|2016 || [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] || [[ജി.മാർത്താണ്ഡൻ]] ||'പാമ്പ്' ജോയ് || [[മലയാളം]]|| |- | 88 || [[ഡാർവിന്റെ പരിണാമം]] || [[ജിജോ ആൻ്റണി]] || അനിൽ ആന്റോ|| [[മലയാളം]]|| |- | 89 || [[ജെയിംസ് & ആലീസ്]] || [[സുജിത് വാസുദേവ്]] ||ജെയിംസ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 90 || [[ഊഴം (ചലച്ചിത്രം)|ഊഴം]] || [[ജിത്തു ജോസഫ്]] ||സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തി|| [[മലയാളം]]|| |- | 91 || rowspan=5|2017 || [[എസ്ര (ചലച്ചിത്രം)| എസ്ര]] || [[ജെയ് കെ.]] ||രഞ്ജൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 92 || [[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]] || [[ജിയെൻ കൃഷ്ണകുമാർ]] ||അസ്ലൻ മുഹമ്മദ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 93 || [[ആദം ജോൺ]] || [[ജിനു വി. എബ്രഹാം ]] ||ആദം ജോൺ പോത്തൻ|| [[മലയാളം]]|| |- | 94 || [[നാം ശബാന]] || [[ശിവം നായർ]] ||ടോണി / മിഖായിൽ || [[ഹിന്ദി]]|| |- | 95 || [[വിമാനം (ചലച്ചിത്രം)|വിമാനം]] || [[പ്രദീപ് എം നായർ]] ||സജി തോമസ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 96 || rowspan=3|2018 || [[മൈ സ്റ്റോറി]] || [[റോഷ്‌നി ദിനകർ ]] ||ജയ് കൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 97 || [[കൂടെ]] || [[അഞ്ജലി മേനോൻ]] ||ജോഷ്വ|| [[മലയാളം]]|| |- | 98 || രണം || [[നിർമൽ സഹദേവ്‌]] ||ആദി || [[മലയാളം]]|| |- | 98 ||rowspan=5|2019 ||[[9 (2018 ചലച്ചിത്രം)|9]] || [[ജെനുസ് മുഹമ്മദ്]] ||Dr.ആൽബർട്ട് ലൂയിസ് || [[മലയാളം]]|| |- | 99||''[[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]]''||പൃഥ്വിരാജ് || സായിദ് മസൂദ് ||[[മലയാളം]]|| |- |100||''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''||[[ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ]] || അശ്വിൻ വാസുദേവ് (അതിഥി വേഷം)|| [[മലയാളം]]|| |- |101|| ''[[ബ്രദേഴ്സ് ഡേ]]''|| || റോണി || [[മലയാളം]]|| |- |102|| ''ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്''||ലാൽ ജൂനിയർ || സൂപ്പർസ്റ്റാർ ഹരീന്ദ്രൻ || [[മലയാളം]]|| |- |103|| 2020 || ''[[അയ്യപ്പനും കോശിയും]]'' ||[[സച്ചി]]|| കോശി കുര്യൻ || [[മലയാളം]]|| |- |104|| rowspan="4" | 2021 || ''[[കോൾഡ് കേസ്]]''||തനു ബാലക് || എ.സി.പി. സത്യജിത്ത് ||[[മലയാളം]]||rowspan=3|[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോയിൽ]] റിലീസ് |- |105|| ''കുരുതി''||മനു വാര്യർ|| ലാക്ക്||[[മലയാളം]]|| |- |106||''[[ഭ്രമം]]'' ||രവി കെ. ചന്ദ്രൻ||റേ മാത്യൂസ് ||[[മലയാളം]]|| |- |107||''സ്റ്റാർ''||ഡോമിൻ ഡിസിൽവ|| ഡോ. ഡെറിക്ക്||[[മലയാളം]]|| അതിഥി സാന്നിധ്യം |- |108|| rowspan="6" | 2022||''[[ബ്രോ ഡാഡി]]''||പൃഥ്വിരാജ്||ഈശോ കാറ്റാടി||[[മലയാളം]]||[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി+ ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]-ൽ റിലീസ് |- |109||''[[ജനഗണമന (ചലച്ചിത്രം)|ജനഗണമന]]''||ഡിജോ ജോസ് ആന്റണി||അരവിന്ദ് സ്വാമിനാഥൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |110||''[[കടുവ (ചലച്ചിത്രം)|കടുവ]]''||[[ഷാജി കൈലാസ്]]||കടുവക്കുന്നേൽ കുര്യാച്ചൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |111||''തീർപ്പ്''||രതീഷ് അമ്പാട്ട്||അബ്ദുള്ള മരക്കാർ||[[മലയാളം]]|||| |- |112||''[[ഗോൾഡ് (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|ഗോൾഡ്]]''||[[അൽഫോൺസ് പുത്രൻ]]||ജോഷി എസ്. കുഞ്ഞൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |113||''കാപ്പ''||[[ഷാജി കൈലാസ്]]||കോട്ട മധു||[[മലയാളം]]|||| |- |114||2023||''[[സലാർ: ഭാഗം 1]]''||പ്രശാന്ത് നീൽ||വർദ്ധരാജ മാന്നാർ / ശിവ മാന്നാർ||[[തെലുങ്ക്]]|||| |- |115|| rowspan="3" | 2024||''[[ബഡേ മിയാൻ ചോട്ടെ മിയാൻ (2024ലെ ചലച്ചിത്രം)|ബഡേ മിയാൻ ഛോട്ടേ മിയാൻ]]''||അലി അബ്ബാസ് സഫർ||കബീർ||[[ഹിന്ദി]]|||| |- |116 |[[ആടുജീവിതം (ചലച്ചിത്രം)|ആടുജീവിതം]]<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-reviews/2024/03/28/aadujeevitham-movie-review-in-malayalam.html|title=‘ഇതിഹാസ’ ജീവിതം; ‘ആടുജീവിതം’ റിവ്യു|access-date=2024-03-28|language=ml}}</ref> |ബ്ലെസി |നജീബ് |മലയാളം | | |- |117 |[[ഗുരുവായൂർ അമ്പലനടയിൽ]] |വിപിൻ ദാസ് |ആനന്ദ് |മലയാളം | | |- | 118||2025||''[[L2: എംപുരാൻ]]''||പൃഥ്വിരാജ് || സായിദ് മസൂദ് ||[[മലയാളം]]|||| |- |} == പിന്നണിഗായകൻ == ഉറുമി പോലുള്ള നിരവധി ഹിറ്റ് സിനിമകൾ നിർമിച്ചു ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Prithviraj Sukumaran}} * {{imdb|id=1335387}} * [[ട്വിറ്റർ|ട്വിറ്റരിൽ]] നിന്ന് [http://twitter.com/#!/lionheart_ps പൃഥ്വിരാജ്] [[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] {{actor-stub}} mnodywdhzmuxoq6qpuontczj316w3tj 4616256 4616254 2026-04-29T10:08:29Z ASNA P123 217066 4616256 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Prithviraj Sukumaran}} {{Otheruses}} {{Infobox person | name = പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ | image = Prithviraj in Thirakkatha (2008).jpg | caption = പൃഥ്വിരാജ് 2019-ൽ | birth_name = Prithvi | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1982|10|16}}<ref name=birthday>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|title=Prithviraj on a Roll (Turns 27)|date=15 October 2009|work=The Hindu|location=Chennai, India|access-date=2011-10-05|archive-date=2009-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20091017220827/http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|url-status=dead}}</ref> | birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | death_date = | death_place = | alma_mater = | children = അലംകൃത | nationality = ഇന്ത്യ | occupation = [[ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്]], സിനിമാ നിർമാതാവ്, പിന്നണിഗായകൻ, സംവിധായകൻ | parents = [[സുകുമാരൻ]]<br>[[മല്ലിക സുകുമാരൻ]] | relatives = [[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]] (സഹോദരൻ)<br>[[പൂർണ്ണിമ മോഹൻ]] | residence = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കൊച്ചി]] | years_active = 2002–മുതൽ | height = {{height|feet=6|inch=0}} | spouse = {{marriage|[[സുപ്രിയ മേനോൻ]]|2011}} }} കേരളത്തിലെ ഒരു ചലച്ചിത്രനടനാണ് '''പൃഥ്വിരാജ്''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 16 1982<ref name=birthday>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|title=Prithviraj on a Roll (Turns 27)|date=2009 October 15|work=The Hindu|location=Chennai, India}}</ref>). [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[ഹിന്ദി]], തെലുഗു, കന്നഡ സിനിമകളിലെ അഭിനയത്തോടൊപ്പം, പിഞ്ഞണിഗായകനും സിനിമാ നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമാണ് ഇദ്ദേഹം. 2002 സെപ്റ്റംബർ 13 ന് റിലീസ് ആയ [[രാജസേനൻ ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അഭിനയരംഗത്തെത്തിയ പൃഥ്വിരാജ് ഇതുവരെ നൂറിൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങളിലഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. നാല് തവണ മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടി.ഒരു തവണ തമിഴ് നാട് സ്റ്റേറ്റ് അവാർഡ് മികച്ച വില്ലന് നേടി.2006ൽ ''[[വാസ്തവം]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിനായിരുന്നു ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം, 2013 ൽ രണ്ടാമത്തെ സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു. [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയിഡ്]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിനായിരുന്നു പുരസ്കാരം. 2005-ൽ ''കനാ കണ്ടേൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിലഭിനയിച്ചുകൊണ്ട് തമിഴ് ചലച്ചിത്രരംഗത്തും അഭിനയിച്ചു തുടങ്ങി. 2010-ൽ ''പോലീസ് പോലീസ്'' എന്ന [[തെലുഗു]] ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. 2012ൽ [[അയ്യ]] എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ച് ബോളിവുഡിൽ അരങ്ങേറി. [[സന്തോഷ് ശിവൻ]], ഷാജി നടേശൻ എന്നിവരുമായ് ചേർന്ന് '''ഓഗസ്റ്റ് സിനിമ''' എന്ന സിനിമാനിർമ്മാണ കമ്പനി നടത്തി. പിന്നീട് 2017ൽ '''പൃഥ്വിരാജ് പ്രൊഡക്ഷൻസ്''' എന്ന പേരിൽ സ്വന്തമായി ചലച്ചിത്ര നിർമാണ കമ്പനി തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഓഗസ്റ്റ് സിനിമയിൽ നിന്നും പിന്മാറി. പൃഥ്വിരാജിന്റെ കന്നി സംവിധാന സംരംഭമായ [[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]] എന്ന ചിത്രം 2019-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹാസ്യ ചിത്രമായ [[ബ്രോ ഡാഡി]] ആണ് രണ്ടാമത് സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം. മൂന്നാമതായി സംവിധാനം ചെയതത് ലൂസിഫറിൻറെ രണ്ടാം ഭാഗമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡ ചിത്രം [[L2: എംപുരാൻ]] ആണ്. മൂന്ന് ചിത്രങ്ങളിലും [[മോഹൻലാൽ]] നായക കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചു. പൃഥ്വിരാജും പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ എത്തി. == ജീവിത പശ്ചാത്തലം == മലയാളചലച്ചിത്രനടൻ [[സുകുമാരൻ|സുകുമാരന്റെയും]] നടി [[മല്ലിക സുകുമാരൻ|മല്ലികയുടെയും]] മകനായി 1982-ൽ ജനിച്ചു.<ref>[http://www.imdb.com/name/nm1335387/bio ഐ.എം.ഡി.ബി.ൽ നിന്നുള്ള ജീവചരിത്രം]</ref> നടൻ [[ഇന്ദ്രജിത്ത് (ചലച്ചിത്രനടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത്]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനാണ്. [[തിരുവനന്തപുരം]] സൈനിക് സ്കൂളിലും ഭാരതീയ വിദ്യാഭവനിലും പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിൽ]] വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യയിൽ ബിരുദ കോഴ്സിനു ചേർന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.prithviraj.co.in/about.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-05-12 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721154450/http://www.prithviraj.co.in/about.html |url-status=dead }}</ref> പഠനം പൂർത്തികരിക്കുന്നതിനു മുൻപേ ചലച്ചിത്രവേദിയിലെത്തി. അഭിനയശൈലിയിൽ പിതാവിനെ മാതൃകയാക്കാതെ തൻ്റേതായ ശൈലി സ്വീകരിച്ചു [[ബി.ബി.സി.| ബി.ബി.സി.യിൽ]] റിപ്പോർട്ടറായ '''സുപ്രിയ'''യാണ്‌ ഭാര്യ. 2011 ഏപ്രിൽ 25നായിരുന്നു വിവാഹം. == ചലച്ചിത്ര മേഖല == === മലയാള സിനിമ === 2002-ൽ [[രഞ്ജിത്ത്]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നന്ദനം (ചലച്ചിത്രം)|നന്ദനം]]'' ആയിരുന്നു ആദ്യ ചിത്രം.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2004/05/10/stories/2004051002190100.htm |title=ഹിന്ദുവിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട് |access-date=2010-08-08 |archive-date=2010-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101015103119/http://hindu.com/thehindu/mp/2004/05/10/stories/2004051002190100.htm |url-status=dead }}</ref> സാങ്കേതിക കാരണങ്ങൾ മൂലം ഈ ചിത്രത്തിന്റെ റിലീസ് വൈകി. [[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]], [[സ്റ്റോപ്പ് വയലൻസ്]] എന്നിവയ്ക്കു ശേഷമാണ് നന്ദനം പുറത്തിറങ്ങിയത്. 2009 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ "പുതിയ മുഖം" എന്ന ചിത്രം വളരെയധികം ശ്രദ്ധ നേടീരുന്നു, അതിന് ശേഷം യംഗ് സൂപ്പർ സ്റ്റാർ (മലയാള സിനിമാ ലോകത്തെ ഭാവി സൂപ്പർ സ്റ്റാർ) എന്ന വിശേഷണത്തിന് അദ്ദേഹം അർഹനായി. സിനിമാ താരങ്ങളുടെ സംഘടനയായ [[അമ്മ താരസംഘടന|അമ്മയും]] ചലച്ചിത്രവ്യവസായികളുടെ സംഘടനകളും തമ്മിൽ 2004-ൽ രൂക്ഷമായ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ടായ വേളയിൽ [[തിലകൻ]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] തുടങ്ങിയ താരങ്ങൾക്കൊപ്പം വിമത ചേരിയിൽ നിലയുറപ്പിച്ച് പൃഥ്വിരാജ് വാർത്തകളിൽ ഇടംപിടിച്ചിരുന്നു.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/649023.cms ടൈംസ് ഓഫ്‌ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട്]</ref> വിമതരെ അണിനിരത്തി [[വിനയൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[സത്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സത്യം]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായകനും പൃഥ്വിയായിരുന്നു. 2006ൽ [[വാസ്തവം]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന ചലചിത്ര പുരസ്കാരം നേടുമ്പോൾ ആ പുരസ്കാരം നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തി എന്ന നേട്ടത്തിനും കൂടി അദ്ദേഹം അർഹനായി. 2013 ൽ [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയിഡ്]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് തന്റെ രണ്ടാമത്തെ സംസ്ഥാന ചലചിത്ര പുരസ്കാരത്തിലൂടെ ഈ അവാർഡ് രണ്ട് തവണ നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തിയായി പൃഥ്വിരാജ്.<ref>http://www.asianetnews.tv/news-updates/94-entertainment/5514-prithviraj-got-state-film-award {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130225052229/http://www.asianetnews.tv/news-updates/94-entertainment/5514-prithviraj-got-state-film-award |date=2013-02-25 }} പൃഥ്വിരാജും പ്രേക്ഷകരും തമ്മിൽ</ref> === തമിഴ് സിനിമ === 2005 ൽ കനാകണ്ടേൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ തമിഴ് ചലചിത്ര മേഖലയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. 2007 ൽ 3 തമിഴ് ചിത്രങ്ങളാണ് പൃഥ്വിയുടേതായ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. ഇതിൽ [[മൊഴി]]യിലെ പ്രകടനം ജനശ്രദ്ധ നേടി. 2008 ൽ ഉദയനാണ് താരം എന്ന മലയാളചിത്രത്തിന്റെ തമിഴ് റീമേക്കായ വെള്ളിത്തിരെയിൽ നായകനായി പൃഥ്വി എത്തി. 2009 ൽ ക്ലാസ്മേറ്റ്സിന്റെ തമിഴ് പതിപ്പായ നിനയ്ത്താലെ ഇനിയിക്കും പുറത്തിറങ്ങി. വസന്തബാലന്റെ ബിഗ് ബജറ്റ് ചിത്രമായ [[കാവ്യതലൈവൻ]] ആണ് പൃഥ്വിയുടെ മറ്റൊരു തമിഴ് ചിത്രം. === തെലുഗു സിനിമ === 2010 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പോലീസ് പോലീസ് എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് തെലുംഗ് ചലചിത്ര മേഖലയിൽ അരങ്ങേറുന്നത്. പിന്നീട് [[അനന്തഭദ്രം]], [[റോബിൻഹുഡ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|റോബിൻഹുഡ്]], [[ഉറുമി (ചലച്ചിത്രം)|ഉറുമി]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ തെലുംഗിലേയ്ക്ക് ഡബ്ബ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. === ഹിന്ദി സിനിമ === പൃഥ്വീരാജിന്റെ ആദ്യ ഹിന്ദി ചിത്രമായ ''[[അയ്യ]]'' 2012 ഒക്ടോബർ 12 ന് പുറത്തിറങ്ങി. [[റാണി മുഖർജി]]യെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രമാക്കി [[സച്ചിൻ കുന്ദാൾക്കർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം പക്ഷെ ബോക്സോഫീസിൽ പ്രതീക്ഷിച്ച വിജയം നേടിയിരുന്നില്ല. ആദ്യ ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് തന്നെ തന്റെ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിനു പൃഥ്വിരാജ് തയ്യാറായിരുന്നു. [[അതുൽ സബർവാൾ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''ഔറംഗസേബ്'' ആണ് ചിത്രം. [[Yashraj Films|യാഷ് രാജ് ഫിലിംസ്]] നിർമ്മിച്ച ചിത്രത്തിൽ [[Arjun Kapoor|അർജുൻ കപൂറാണ്]] മറ്റൊരു പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/1451751/Prithviraj-to-star-in-YRFs-Aurangzeb |title=Prithviraj to star in YRF's Aurangzeb |publisher=BollywoodHungama.com |date=2012-06-12 |accessdate=2012-07-17}}</ref> ==സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രങ്ങൾ== *2019 - [[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]] <ref>https://www.asianetnews.com/entertainment-news/lucifer-enters-in-200-crore-club-prkx8v</refref>https://www.asianetnews.com/special-entertainment/first-malayalam-movie-which-collected-one-crore-in-box-office-qhsiuj</ref> *2022 - [[ബ്രോ ഡാഡി]] *2025 - [[L2: എംപുരാൻ]] <ref>https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/mohanlal-prithviraj-lucifer-2-announcement-live-updates/</ref> == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം - 2006, ([[വാസ്തവം]]) * മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം - 2012 ''([[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയ്ഡ്]])''<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-22 |archive-date=2013-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130222175252/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ |url-status=deviated |archivedate=2013-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130222175252/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ }}</ref> ==അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" cellpadding="6" style="font-size:95%; text-align:center;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! ക്രമ <br>നമ്പർ<br> !! വർഷം !! സിനിമ !! സംവിധായകൻ !! വേഷം !! ഭാഷ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 1 || rowspan=3|2002 || ''[[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി|നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ <br>അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]]'' || [[രാജസേനൻ]] ||അനന്തു || [[മലയാളം]]|| |- | 2 || ''[[സ്റ്റോപ്പ് വയലൻസ്]]'' || എ. കെ. സാജൻ ||സാത്താൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 3 || ''[[നന്ദനം (ചലച്ചിത്രം)|നന്ദനം]]'' || [[രഞ്ജിത്ത്]] || മനു || [[മലയാളം]]|| |- | 4 ||rowspan=5| 2003 || ''വെള്ളിത്തിര'' || [[ഭദ്രൻ]] ||രഘുറാം (സ്റ്റൈൽ രാജ്) || [[മലയാളം]]|| |- | 5 || ''മീരയുടെ ദുഃഖവും <br>മുത്തുവിന്റെ സ്വപ്നവും'' || [[വിനയൻ]] || മുത്തു || [[മലയാളം]]|| |- | 6 || ''[[സ്വപ്നക്കൂട്]]'' || [[കമൽ]] || കുഞ്ഞുണ്ണി || [[മലയാളം]]|| |- | 7 || ''അമ്മക്കിളിക്കൂട്'' || പത്മകുമാർ || വിവേക്‌ || [[മലയാളം]]|| |- | 8 || ''[[ചക്രം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചക്രം]]'' || [[എ.കെ. ലോഹിതദാസ്]] || ചന്ദ്രഹാസൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 9 || rowspan=4|2004 || ''[[വെള്ളിനക്ഷത്രം (2004-ലെ ചലച്ചിത്രം)|വെള്ളിനക്ഷത്രം]]'' || [[വിനയൻ]] ||വിനോദ് || [[മലയാളം]]|| |- | 10 || ''കഥ'' || സുന്ദർ ദാസ്‌ || നന്ദൻ മേനോൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 11 || ''[[സത്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സത്യം]]'' || [[വിനയൻ]]|| സഞ്ജീവ് കുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 12 || ''[[അകലെ]]'' || [[ശ്യാമപ്രസാദ്]] || നീൽ || [[മലയാളം]]|| |- | 13 || rowspan=6| 2005 || ''[[അത്ഭുതദ്വീപ്]]'' || [[വിനയൻ]] || ഹരി || [[മലയാളം]]|| |- | 14 || ''കനാ കണ്ടേൻ'' || കെ. വി. ആനന്ദ് || മദൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 15 || ''[[കൃത്യം (ചലച്ചിത്രം)|കൃത്യം]]'' || വിജി തമ്പി || സത്യ, <br>ക്രിസ്റ്റി ലോപ്പസ് || [[മലയാളം]]|| |- | 16 || ''[[പോലീസ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|പോലീസ്]]'' || വി. കെ. പ്രകാശ്‌ || ശേഖർ|| [[മലയാളം]]|| |- | 17 ||''[[ദൈവനാമത്തിൽ]]'' || [[ജയരാജ്]] || അൻവർ || [[മലയാളം]]|| |- | 18 || ''[[അനന്തഭദ്രം]]'' || [[സന്തോഷ് ശിവൻ]] || ആനന്ദൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 19 || rowspan=7| 2006 || ''[[അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്]]'' || [[ലാൽ ജോസ്‌]] || ഹരികൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 20 || ''വർഗ്ഗം'' || പത്മകുമാർ || സോളമൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 21 ||'' [[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ക്ലാസ്മേറ്റ്സ്]]'' || [[ലാൽ ജോസ്‌]] || സുകുമാരൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 22 || ''[[വാസ്തവം]]'' || പത്മകുമാർ || ബാലചന്ദ്രൻ|| [[മലയാളം]]|| Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2006 |- | 23 || ''പാരിജാതം'' || കെ. ഭാഗ്യരാജ് || സുരേന്ദർ, ശ്രീധർ || [[തമിഴ്]]|| |- | 24 || ''പകൽ'' || എം. എ. നിഷാദ് || നന്ദകുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 25 ||''[[ഒരുവൻ]]'' || ജീവൻ || വിന്നോ ആനന്ദ് || [[മലയാളം]] || |- | 26 || rowspan=9|2007 || ''മൊഴി'' || രാധാ മോഹൻ || കാർത്തിക്ക് || [[തമിഴ്]] || |- | 27 ||''അവൻ ചാണ്ടിയുടെ മകൻ'' || [[തുളസീദാസ് (ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ)|തുളസീദാസ്]] || കുര്യൻ ചാണ്ടി|| [[മലയാളം]] || |- | 28 ||''കാക്കി'' || ബിപിൻ പ്രഭാകർ || ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 29 ||''[[വീരാളിപ്പട്ട്]]'' || കുക്കു സുരേന്ദർ || ഹരി || [[മലയാളം]] || |- | 30 ||''സത്തം പോടാതെ''|| വസന്ത്‌ || രവിചന്ദ്രൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 31 ||''കണ്ണാമൂച്ചി ഏനടാ'' || വി. പ്രിയ ||ഹരിഷ് വെങ്കടരാമൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 32 ||''[[നാദിയ കൊല്ലപ്പെട്ട രാത്രി]]'' || കെ. മധു || സിയ മുസാഫിർ || [[മലയാളം]] || |- | 33 ||''[[ചോക്കലേറ്റ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചോക്കലേറ്റ്]]'' || ഷാഫി || ശ്യാം ബാലഗോപാൽ || [[മലയാളം]] || |- | 34 ||''[[കങ്കാരു (മലയാളചലച്ചിത്രം)|കങ്കാരു]]'' || രാജ് ബാബു || ജോസ്കുട്ടി|| [[മലയാളം]]|| |- | 35 || rowspan=8| 2008 || ''വെള്ളിതിരയ് '' || വിജി || സർവണൻ|| [[തമിഴ്]] || |- | 36 ||''വൺ വെ ടിക്കെറ്റ് ''|| ബിപിൻ പ്രഭാകർ || കുഞ്ഞാപ്പു <br> (ജഹാംഗീർ)|| [[മലയാളം]] || |- | 37 ||''[[തലപ്പാവ്]]'' || [[മധുപാൽ]] || നക്സൽ ജോസഫ് || [[മലയാളം]] || |- | 38 ||''[[തിരക്കഥ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|തിരക്കഥ]]'' || [[രഞ്ജിത്ത്]] || അക്ബർ അഹ്മെദ് || [[മലയാളം]]|| |- | 39 ||''[[ട്വന്റി20 (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ട്വന്റി 20]]'' || [[ജോഷി]] || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 40 ||''അഭിയും നാനും''|| രാധാ മോഹൻ || സുധാകർ || [[തമിഴ്]] || |- | 41 ||''[[മഞ്ചാടിക്കുരു (ചലച്ചിത്രം)|മഞ്ചാടിക്കുരു]]'' || [[അഞ്ജലി മേനോൻ]] || വിക്കി || [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 42 || ''[[ലോലിപോപ്പ്]]'' || ഷാഫി || ഫ്രാങ്കോ || [[മലയാളം]] || |- | 43 || rowspan=6|2009 || ''[[നമ്മൾ തമ്മിൽ]]'' || വിജി തമ്പി || വിക്കി || [[മലയാളം]]|| |- | 44 ||''കലണ്ടർ ''|| മഹേഷ്‌ ||ഒള്ളിക്കര സോജപ്പൻ || [[മലയാളം]] || |- | 45 || ''[[പുതിയ മുഖം]]''|| ദിപൻ || കൃഷ്ണ കുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 46 ||''നിനൈത്താലേ ഇനിക്കും''|| കുമാരവേൽ || ശിവ || [[തമിഴ്]] || |- | 47 ||''[[റോബിൻഹുഡ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|റോബിൻഹുഡ്]]'' || [[ജോഷി]] || വെങ്കി <br> (വെങ്കടേഷ്) || [[മലയാളം]] || |- | 48 ||''[[കേരള കഫെ]]''|| ശങ്കർ രാമകൃഷ്നൻ, [[രഞ്ജിത്ത്]] || Leon || [[മലയാളം]] || |- | 49 || rowspan=7|2010 || ''[[പുണ്യം അഹം]]''|| രാജ് നായർ || നാരായണൻ ഉണ്ണി || [[മലയാളം]]|| |- | 50 || ''താന്തോന്നി'' || ഷീല, ജോർജ്‌ വർഗ്ഗിസ് || വടക്കൻവീട്ടിൽ കൊച്ചുതോമ || [[മലയാളം]] || |- | 51 ||''പോലീസ്‌ പോലീസ്‌'' || മൻമോഹൻ || രവികാന്ത് || [[തെലുഗു]]|| |- | 52 || ''[[പോക്കിരി രാജ]]'' || വൈശാഖ് എബ്രഹാം || സൂര്യ || [[മലയാളം]]|| |- | 53 || ''[[രാവണൻ (തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രം)|രാവണൻ]]'' || [[മണിരത്നം]] || ദേവ് പ്രകാശ് || [[തമിഴ്]] || |- | 54 || ''[[അൻവർ]]'' || [[അമൽ നീരദ്]] || അൻവർ || [[മലയാളം]] || |- | 55 || ''ദി ത്രില്ലർ '' || ബി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ || നിരനജൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 56 || rowspan=9| 2011 || ''[[അർജുനൻ സാക്ഷി]]'' || രഞ്ജിത്ത് ശങ്കർ || റോയ്‌ മാത്യു || [[മലയാളം]] || |- | 57 || ''[[മേക്കപ്പ്മാൻ]]'' || ഷാഫി || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]] || |- | 58 || [[ഉറുമി (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഉറുമി]] || [[സന്തോഷ് ശിവൻ]] || കേലു നായനാർ || [[മലയാളം]] || |- |59 || ''സിറ്റി ഓഫ് ഗോഡ്'' || ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി|| ജ്യോതിലാൽ|| [[മലയാളം]] || |- |60 ||''[[മാണിക്ക്യക്കല്ല്]]'' || എം. മോഹനൻ || വിനയചന്ദ്രൻ || [[മലയാളം]]|| |- |61|| ''[[മനുഷ്യമൃഗം]]'' || [[ബാബുരാജ്]] || ഡേവിഡ് || [[മലയാളം]]|| |- |62 || ''[[വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴി]]'' || [[ഡി. ബിജു]] || ഡോക്ടർ || [[മലയാളം]]|| |- |63|| ''[[തേജാഭായ് & ഫാമിലി]]'' || ദീപു കരുണാകരൻ || തേജാഭായ്/റോഷൻ വർമ || [[മലയാളം]]|| |- |64 || ''[[ഇന്ത്യൻ റുപ്പി (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ റുപ്പി]]'' ||[[രഞ്ജിത്ത്]]|| ജെ.പി. (ജയപ്രകാശ്) || [[മലയാളം]]|| |- |65|| rowspan=8|2012 || ''[[മാസ്റ്റേഴ്സ്]]'' || [[ജോണി ആന്റണി]] || ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- |66 || ''[[ഹീറോ (ചലച്ചിത്രം)|ഹീറോ]]'' || [[ദീപൻ]] || ടാർസൻ ആന്റണി|| [[മലയാളം]]|| |- |67 || ''[[ബാച്ച്‌ലർ പാർട്ടി]]'' || [[അമൽ നീരദ്]] || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]]|| |- |68 || ''[[ആകാശത്തിന്റെ നിറം]]'' || [[ഡി. ബിജു]] || ഡോക്ടർ || [[മലയാളം]]|| |- |69 || [[സിംഹാസനം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സിംഹാസനം]] || [[ഷാജി കൈലാസ്]] || അർജ്ജുൻ മാധവ് || [[മലയാളം]]|| |- |70 || [[മോളി ആന്റി റോക്ക്സ്]] || [[രഞ്ജിത്ത് ശങ്കർ]] || പ്രണവ് ഐ.ആർ.എസ്. || [[മലയാളം]]|| |- |71 || [[അയ്യ]] || [[സച്ചിൻ കുന്ദാൾകർ]] || സൂര്യ ‌‌|| [[ഹിന്ദി]]|| |- |72 || [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]] || [[ലാൽ ജോസ്]] || രവി തരംഗൻ || [[മലയാളം]]||Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2012 |- | 73 ||rowspan=4|2013 || [[സെല്ലുലോയിഡ്]]<ref>{{cite news|title = സിനിമ|url = http://malayalamvaarika.com/2013/march/08/essay4.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013 മാർച്ച് 08|accessdate = 2013 ജൂൺ 10|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306112038/http://malayalamvaarika.com/2013/march/08/essay4.pdf|url-status = dead}}</ref> || [[കമൽ]] || ജെ.സി. ഡാനിയൽ || മലയാളം||Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2012 |- | 74 || [[മുംബൈ പോലീസ്]] || [[റോഷൻ ആൻഡ്രൂസ്]] || ആന്റണി മോസസ് || മലയാളം|| |- | 75 || [[ഔറംഗസേബ് (ചലച്ചിത്രം)|ഔറംഗസേബ്]] || [[അതുൽ സബർവാൾ]] || ആര്യ ഫൊഗട്ട് || ഹിന്ദി|| |- | 76 || [[മെമ്മറീസ്]] || [[ജിത്തു ജോസഫ്]] || സാം അലക്സ് || മലയാളം|| |- | 77 || rowspan=6|2014 || [[ലണ്ടൻ ബ്രിഡ്ജ്(ചലച്ചിത്രം)|ലണ്ടൻ ബ്രിഡ്ജ്]] || അനിൽ സി മേനോൻ || വിജയ് ദാസ് || മലയാളം|| |- | 78 || [[സെവൻത് ഡേ (ചലച്ചിത്രം)|സെവൻത് ഡേ]] || ശ്യാംധർ || ഡേവിഡ് എബ്രഹാം / ക്രിസ്റ്റഫർ മോറിയാർട്ടി || [[മലയാളം]]|| |- | 79 || [[മുന്നറിയിപ്പ്]] || [[വേണു]] || ചാക്കോച്ചൻ|| [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 80 || [[സപ്തമ.ശ്രീ. തസ്കരാഃ]] || [[അനിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ മേനോൻ]] || കൃഷ്ണനുണ്ണി|| [[മലയാളം]]|| |- | 80 || [[ടമാർ പഠാർ]] || [[ദിലീഷ് നായർ]] || ACP പൗരൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 81 || [[കാവ്യതലൈവൻ]] || [[വസന്തബാലൻ]] || Melachivilberi Gomathinayagam Pillai || [[തമിഴ്]]|| |- | 82 || rowspan=5|2015 || [[പിക്കറ്റ് 43]] || [[മേജർ രവി]] || ഹവിൽദാർ ഹരീന്ദ്രൻ നായർ || മലയാളം|| |- | 83 || [[ഇവിടെ]] || [[ശ്യാമപ്രസാദ്]] || വരുൺ ബ്ലൈക് || [[മലയാളം]]|| |- | 84 || [[ഡബിൾ ബാരൽ]] || [[ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി]] || പാഞ്ചോ || [[മലയാളം]]|| |- | 85 || [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] || [[ആർ.എസ്. വിമൽി]] || മൊയ്തീൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 86 || [[അനാർക്കലി (2015- ലെ ചലച്ചിത്രം)|അനാർക്കലി]] || [[സച്ചി]] || ശന്തനു|| [[മലയാളം]]|| [[87.]] [[അമർ അക്ബർ അന്തോണി]] (2015-ലെ ചലച്ചിത്രം) നാദിർഷാ |- | 87 || rowspan=4|2016 || [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] || [[ജി.മാർത്താണ്ഡൻ]] ||'പാമ്പ്' ജോയ് || [[മലയാളം]]|| |- | 88 || [[ഡാർവിന്റെ പരിണാമം]] || [[ജിജോ ആൻ്റണി]] || അനിൽ ആന്റോ|| [[മലയാളം]]|| |- | 89 || [[ജെയിംസ് & ആലീസ്]] || [[സുജിത് വാസുദേവ്]] ||ജെയിംസ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 90 || [[ഊഴം (ചലച്ചിത്രം)|ഊഴം]] || [[ജിത്തു ജോസഫ്]] ||സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തി|| [[മലയാളം]]|| |- | 91 || rowspan=5|2017 || [[എസ്ര (ചലച്ചിത്രം)| എസ്ര]] || [[ജെയ് കെ.]] ||രഞ്ജൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 92 || [[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]] || [[ജിയെൻ കൃഷ്ണകുമാർ]] ||അസ്ലൻ മുഹമ്മദ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 93 || [[ആദം ജോൺ]] || [[ജിനു വി. എബ്രഹാം ]] ||ആദം ജോൺ പോത്തൻ|| [[മലയാളം]]|| |- | 94 || [[നാം ശബാന]] || [[ശിവം നായർ]] ||ടോണി / മിഖായിൽ || [[ഹിന്ദി]]|| |- | 95 || [[വിമാനം (ചലച്ചിത്രം)|വിമാനം]] || [[പ്രദീപ് എം നായർ]] ||സജി തോമസ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 96 || rowspan=3|2018 || [[മൈ സ്റ്റോറി]] || [[റോഷ്‌നി ദിനകർ ]] ||ജയ് കൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 97 || [[കൂടെ]] || [[അഞ്ജലി മേനോൻ]] ||ജോഷ്വ|| [[മലയാളം]]|| |- | 98 || രണം || [[നിർമൽ സഹദേവ്‌]] ||ആദി || [[മലയാളം]]|| |- | 98 ||rowspan=5|2019 ||[[9 (2018 ചലച്ചിത്രം)|9]] || [[ജെനുസ് മുഹമ്മദ്]] ||Dr.ആൽബർട്ട് ലൂയിസ് || [[മലയാളം]]|| |- | 99||''[[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]]''||പൃഥ്വിരാജ് || സായിദ് മസൂദ് ||[[മലയാളം]]|| |- |100||''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''||[[ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ]] || അശ്വിൻ വാസുദേവ് (അതിഥി വേഷം)|| [[മലയാളം]]|| |- |101|| ''[[ബ്രദേഴ്സ് ഡേ]]''|| || റോണി || [[മലയാളം]]|| |- |102|| ''ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്''||ലാൽ ജൂനിയർ || സൂപ്പർസ്റ്റാർ ഹരീന്ദ്രൻ || [[മലയാളം]]|| |- |103|| 2020 || ''[[അയ്യപ്പനും കോശിയും]]'' ||[[സച്ചി]]|| കോശി കുര്യൻ || [[മലയാളം]]|| |- |104|| rowspan="4" | 2021 || ''[[കോൾഡ് കേസ്]]''||തനു ബാലക് || എ.സി.പി. സത്യജിത്ത് ||[[മലയാളം]]||rowspan=3|[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോയിൽ]] റിലീസ് |- |105|| ''കുരുതി''||മനു വാര്യർ|| ലാക്ക്||[[മലയാളം]]|| |- |106||''[[ഭ്രമം]]'' ||രവി കെ. ചന്ദ്രൻ||റേ മാത്യൂസ് ||[[മലയാളം]]|| |- |107||''സ്റ്റാർ''||ഡോമിൻ ഡിസിൽവ|| ഡോ. ഡെറിക്ക്||[[മലയാളം]]|| അതിഥി സാന്നിധ്യം |- |108|| rowspan="6" | 2022||''[[ബ്രോ ഡാഡി]]''||പൃഥ്വിരാജ്||ഈശോ കാറ്റാടി||[[മലയാളം]]||[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി+ ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]-ൽ റിലീസ് |- |109||''[[ജനഗണമന (ചലച്ചിത്രം)|ജനഗണമന]]''||ഡിജോ ജോസ് ആന്റണി||അരവിന്ദ് സ്വാമിനാഥൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |110||''[[കടുവ (ചലച്ചിത്രം)|കടുവ]]''||[[ഷാജി കൈലാസ്]]||കടുവക്കുന്നേൽ കുര്യാച്ചൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |111||''തീർപ്പ്''||രതീഷ് അമ്പാട്ട്||അബ്ദുള്ള മരക്കാർ||[[മലയാളം]]|||| |- |112||''[[ഗോൾഡ് (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|ഗോൾഡ്]]''||[[അൽഫോൺസ് പുത്രൻ]]||ജോഷി എസ്. കുഞ്ഞൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |113||''കാപ്പ''||[[ഷാജി കൈലാസ്]]||കോട്ട മധു||[[മലയാളം]]|||| |- |114||2023||''[[സലാർ: ഭാഗം 1]]''||പ്രശാന്ത് നീൽ||വർദ്ധരാജ മാന്നാർ / ശിവ മാന്നാർ||[[തെലുങ്ക്]]|||| |- |115|| rowspan="3" | 2024||''[[ബഡേ മിയാൻ ചോട്ടെ മിയാൻ (2024ലെ ചലച്ചിത്രം)|ബഡേ മിയാൻ ഛോട്ടേ മിയാൻ]]''||അലി അബ്ബാസ് സഫർ||കബീർ||[[ഹിന്ദി]]|||| |- |116 |[[ആടുജീവിതം (ചലച്ചിത്രം)|ആടുജീവിതം]]<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-reviews/2024/03/28/aadujeevitham-movie-review-in-malayalam.html|title=‘ഇതിഹാസ’ ജീവിതം; ‘ആടുജീവിതം’ റിവ്യു|access-date=2024-03-28|language=ml}}</ref> |ബ്ലെസി |നജീബ് |മലയാളം | | |- |117 |[[ഗുരുവായൂർ അമ്പലനടയിൽ]] |വിപിൻ ദാസ് |ആനന്ദ് |മലയാളം | | |- | 118||2025||''[[L2: എംപുരാൻ]]''||പൃഥ്വിരാജ് || സായിദ് മസൂദ് ||[[മലയാളം]]|||| |- |} == പിന്നണിഗായകൻ == ഉറുമി പോലുള്ള നിരവധി ഹിറ്റ് സിനിമകൾ നിർമിച്ചു ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Prithviraj Sukumaran}} * {{imdb|id=1335387}} * [[ട്വിറ്റർ|ട്വിറ്റരിൽ]] നിന്ന് [http://twitter.com/#!/lionheart_ps പൃഥ്വിരാജ്] [[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] {{actor-stub}} mb13xycf5k6mqyw0cdmm7cxalbu0lz6 4616257 4616256 2026-04-29T10:11:00Z ASNA P123 217066 4616257 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Prithviraj Sukumaran}} {{Otheruses}} {{Infobox person | name = പൃഥ്വിരാജ് സുകുമാരൻ | image = Prithviraj in Thirakkatha (2008).jpg | caption = പൃഥ്വിരാജ് 2019-ൽ | birth_name = Prithvi | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1982|10|16}}<ref name=birthday>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|title=Prithviraj on a Roll (Turns 27)|date=15 October 2009|work=The Hindu|location=Chennai, India|access-date=2011-10-05|archive-date=2009-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20091017220827/http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|url-status=dead}}</ref> | birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | death_date = | death_place = | alma_mater = | children = അലംകൃത | nationality = ഇന്ത്യ | occupation = [[ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്]], സിനിമാ നിർമാതാവ്, പിന്നണിഗായകൻ, സംവിധായകൻ | parents = [[സുകുമാരൻ]]<br>[[മല്ലിക സുകുമാരൻ]] | relatives = [[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]] (സഹോദരൻ)<br>[[പൂർണ്ണിമ മോഹൻ]] | residence = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കൊച്ചി]] | years_active = 2002–മുതൽ | height = {{height|feet=6|inch=0}} | spouse = {{marriage|[[സുപ്രിയ മേനോൻ]]|2011}} }} കേരളത്തിലെ ഒരു ചലച്ചിത്രനടനാണ് '''പൃഥ്വിരാജ്''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 16 1982<ref name=birthday>{{cite news|url=http://www.hindu.com/mp/2009/10/15/stories/2009101550960100.htm|title=Prithviraj on a Roll (Turns 27)|date=2009 October 15|work=The Hindu|location=Chennai, India}}</ref>). [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[ഹിന്ദി]], തെലുഗു, കന്നഡ സിനിമകളിലെ അഭിനയത്തോടൊപ്പം, പിഞ്ഞണിഗായകനും സിനിമാ നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനുമാണ് ഇദ്ദേഹം. 2002 സെപ്റ്റംബർ 13 ന് റിലീസ് ആയ [[രാജസേനൻ ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അഭിനയരംഗത്തെത്തിയ പൃഥ്വിരാജ് ഇതുവരെ നൂറിൽ ഏറെ ചിത്രങ്ങളിലഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. നാല് തവണ മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടി.ഒരു തവണ തമിഴ് നാട് സ്റ്റേറ്റ് അവാർഡ് മികച്ച വില്ലന് നേടി.2006ൽ ''[[വാസ്തവം]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിനായിരുന്നു ആദ്യത്തെ സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം, 2013 ൽ രണ്ടാമത്തെ സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു. [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയിഡ്]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിനായിരുന്നു പുരസ്കാരം. 2005-ൽ ''കനാ കണ്ടേൻ'' എന്ന ചിത്രത്തിലഭിനയിച്ചുകൊണ്ട് തമിഴ് ചലച്ചിത്രരംഗത്തും അഭിനയിച്ചു തുടങ്ങി. 2010-ൽ ''പോലീസ് പോലീസ്'' എന്ന [[തെലുഗു]] ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. 2012ൽ [[അയ്യ]] എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ച് ബോളിവുഡിൽ അരങ്ങേറി. [[സന്തോഷ് ശിവൻ]], ഷാജി നടേശൻ എന്നിവരുമായ് ചേർന്ന് '''ഓഗസ്റ്റ് സിനിമ''' എന്ന സിനിമാനിർമ്മാണ കമ്പനി നടത്തി. പിന്നീട് 2017ൽ '''പൃഥ്വിരാജ് പ്രൊഡക്ഷൻസ്''' എന്ന പേരിൽ സ്വന്തമായി ചലച്ചിത്ര നിർമാണ കമ്പനി തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഓഗസ്റ്റ് സിനിമയിൽ നിന്നും പിന്മാറി. പൃഥ്വിരാജിന്റെ കന്നി സംവിധാന സംരംഭമായ [[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]] എന്ന ചിത്രം 2019-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹാസ്യ ചിത്രമായ [[ബ്രോ ഡാഡി]] ആണ് രണ്ടാമത് സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം. മൂന്നാമതായി സംവിധാനം ചെയതത് ലൂസിഫറിൻറെ രണ്ടാം ഭാഗമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡ ചിത്രം [[L2: എംപുരാൻ]] ആണ്. മൂന്ന് ചിത്രങ്ങളിലും [[മോഹൻലാൽ]] നായക കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചു. പൃഥ്വിരാജും പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ എത്തി. == ജീവിത പശ്ചാത്തലം == മലയാളചലച്ചിത്രനടൻ [[സുകുമാരൻ|സുകുമാരന്റെയും]] നടി [[മല്ലിക സുകുമാരൻ|മല്ലികയുടെയും]] മകനായി 1982-ൽ ജനിച്ചു.<ref>[http://www.imdb.com/name/nm1335387/bio ഐ.എം.ഡി.ബി.ൽ നിന്നുള്ള ജീവചരിത്രം]</ref> നടൻ [[ഇന്ദ്രജിത്ത് (ചലച്ചിത്രനടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത്]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനാണ്. [[തിരുവനന്തപുരം]] സൈനിക് സ്കൂളിലും ഭാരതീയ വിദ്യാഭവനിലും പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിൽ]] വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യയിൽ ബിരുദ കോഴ്സിനു ചേർന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.prithviraj.co.in/about.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-05-12 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721154450/http://www.prithviraj.co.in/about.html |url-status=dead }}</ref> പഠനം പൂർത്തികരിക്കുന്നതിനു മുൻപേ ചലച്ചിത്രവേദിയിലെത്തി. അഭിനയശൈലിയിൽ പിതാവിനെ മാതൃകയാക്കാതെ തൻ്റേതായ ശൈലി സ്വീകരിച്ചു [[ബി.ബി.സി.| ബി.ബി.സി.യിൽ]] റിപ്പോർട്ടറായ '''സുപ്രിയ'''യാണ്‌ ഭാര്യ. 2011 ഏപ്രിൽ 25നായിരുന്നു വിവാഹം. == ചലച്ചിത്ര മേഖല == === മലയാള സിനിമ === 2002-ൽ [[രഞ്ജിത്ത്]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നന്ദനം (ചലച്ചിത്രം)|നന്ദനം]]'' ആയിരുന്നു ആദ്യ ചിത്രം.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/thehindu/mp/2004/05/10/stories/2004051002190100.htm |title=ഹിന്ദുവിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട് |access-date=2010-08-08 |archive-date=2010-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101015103119/http://hindu.com/thehindu/mp/2004/05/10/stories/2004051002190100.htm |url-status=dead }}</ref> സാങ്കേതിക കാരണങ്ങൾ മൂലം ഈ ചിത്രത്തിന്റെ റിലീസ് വൈകി. [[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]], [[സ്റ്റോപ്പ് വയലൻസ്]] എന്നിവയ്ക്കു ശേഷമാണ് നന്ദനം പുറത്തിറങ്ങിയത്. 2009 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ "പുതിയ മുഖം" എന്ന ചിത്രം വളരെയധികം ശ്രദ്ധ നേടീരുന്നു, അതിന് ശേഷം യംഗ് സൂപ്പർ സ്റ്റാർ (മലയാള സിനിമാ ലോകത്തെ ഭാവി സൂപ്പർ സ്റ്റാർ) എന്ന വിശേഷണത്തിന് അദ്ദേഹം അർഹനായി. സിനിമാ താരങ്ങളുടെ സംഘടനയായ [[അമ്മ താരസംഘടന|അമ്മയും]] ചലച്ചിത്രവ്യവസായികളുടെ സംഘടനകളും തമ്മിൽ 2004-ൽ രൂക്ഷമായ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ടായ വേളയിൽ [[തിലകൻ]], [[ലാലു അലക്സ്]], [[സുരേഷ് കൃഷ്ണ]] തുടങ്ങിയ താരങ്ങൾക്കൊപ്പം വിമത ചേരിയിൽ നിലയുറപ്പിച്ച് പൃഥ്വിരാജ് വാർത്തകളിൽ ഇടംപിടിച്ചിരുന്നു.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/649023.cms ടൈംസ് ഓഫ്‌ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ട്]</ref> വിമതരെ അണിനിരത്തി [[വിനയൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[സത്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സത്യം]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ നായകനും പൃഥ്വിയായിരുന്നു. 2006ൽ [[വാസ്തവം]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന ചലചിത്ര പുരസ്കാരം നേടുമ്പോൾ ആ പുരസ്കാരം നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തി എന്ന നേട്ടത്തിനും കൂടി അദ്ദേഹം അർഹനായി. 2013 ൽ [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയിഡ്]] എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് തന്റെ രണ്ടാമത്തെ സംസ്ഥാന ചലചിത്ര പുരസ്കാരത്തിലൂടെ ഈ അവാർഡ് രണ്ട് തവണ നേടുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ വ്യക്തിയായി പൃഥ്വിരാജ്.<ref>http://www.asianetnews.tv/news-updates/94-entertainment/5514-prithviraj-got-state-film-award {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130225052229/http://www.asianetnews.tv/news-updates/94-entertainment/5514-prithviraj-got-state-film-award |date=2013-02-25 }} പൃഥ്വിരാജും പ്രേക്ഷകരും തമ്മിൽ</ref> === തമിഴ് സിനിമ === 2005 ൽ കനാകണ്ടേൻ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ തമിഴ് ചലച്ചിത്ര മേഖലയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. 2007 ൽ 3 തമിഴ് ചിത്രങ്ങളാണ് പൃഥ്വിയുടേതായ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. ഇതിൽ [[മൊഴി]]യിലെ പ്രകടനം ജനശ്രദ്ധ നേടി. 2008 ൽ ഉദയനാണ് താരം എന്ന മലയാളചിത്രത്തിന്റെ തമിഴ് റീമേക്കായ വെള്ളിത്തിരെയിൽ നായകനായി പൃഥ്വി എത്തി. 2009 ൽ ക്ലാസ്മേറ്റ്സിന്റെ തമിഴ് പതിപ്പായ നിനയ്ത്താലെ ഇനിയിക്കും പുറത്തിറങ്ങി. വസന്തബാലന്റെ ബിഗ് ബജറ്റ് ചിത്രമായ [[കാവ്യതലൈവൻ]] ആണ് പൃഥ്വിയുടെ മറ്റൊരു തമിഴ് ചിത്രം. === തെലുഗു സിനിമ === 2010 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ പോലീസ് പോലീസ് എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് തെലുംഗ് ചലചിത്ര മേഖലയിൽ അരങ്ങേറുന്നത്. പിന്നീട് [[അനന്തഭദ്രം]], [[റോബിൻഹുഡ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|റോബിൻഹുഡ്]], [[ഉറുമി (ചലച്ചിത്രം)|ഉറുമി]] തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ തെലുംഗിലേയ്ക്ക് ഡബ്ബ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. === ഹിന്ദി സിനിമ === പൃഥ്വീരാജിന്റെ ആദ്യ ഹിന്ദി ചിത്രമായ ''[[അയ്യ]]'' 2012 ഒക്ടോബർ 12 ന് പുറത്തിറങ്ങി. [[റാണി മുഖർജി]]യെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രമാക്കി [[സച്ചിൻ കുന്ദാൾക്കർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം പക്ഷെ ബോക്സോഫീസിൽ പ്രതീക്ഷിച്ച വിജയം നേടിയിരുന്നില്ല. ആദ്യ ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് തന്നെ തന്റെ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിനു പൃഥ്വിരാജ് തയ്യാറായിരുന്നു. [[അതുൽ സബർവാൾ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''ഔറംഗസേബ്'' ആണ് ചിത്രം. [[Yashraj Films|യാഷ് രാജ് ഫിലിംസ്]] നിർമ്മിച്ച ചിത്രത്തിൽ [[Arjun Kapoor|അർജുൻ കപൂറാണ്]] മറ്റൊരു പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/1451751/Prithviraj-to-star-in-YRFs-Aurangzeb |title=Prithviraj to star in YRF's Aurangzeb |publisher=BollywoodHungama.com |date=2012-06-12 |accessdate=2012-07-17}}</ref> ==സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രങ്ങൾ== *2019 - [[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]] <ref>https://www.asianetnews.com/entertainment-news/lucifer-enters-in-200-crore-club-prkx8v</refref>https://www.asianetnews.com/special-entertainment/first-malayalam-movie-which-collected-one-crore-in-box-office-qhsiuj</ref> *2022 - [[ബ്രോ ഡാഡി]] *2025 - [[L2: എംപുരാൻ]] <ref>https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/mohanlal-prithviraj-lucifer-2-announcement-live-updates/</ref> == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം - 2006, ([[വാസ്തവം]]) * മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം - 2012 ''([[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]], [[സെല്ലുലോയ്ഡ്]])''<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-22 |archive-date=2013-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130222175252/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ |url-status=deviated |archivedate=2013-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130222175252/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/341777/ }}</ref> ==അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" cellpadding="6" style="font-size:95%; text-align:center;" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! ക്രമ <br>നമ്പർ<br> !! വർഷം !! സിനിമ !! സംവിധായകൻ !! വേഷം !! ഭാഷ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 1 || rowspan=3|2002 || ''[[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി|നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ <br>അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]]'' || [[രാജസേനൻ]] ||അനന്തു || [[മലയാളം]]|| |- | 2 || ''[[സ്റ്റോപ്പ് വയലൻസ്]]'' || എ. കെ. സാജൻ ||സാത്താൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 3 || ''[[നന്ദനം (ചലച്ചിത്രം)|നന്ദനം]]'' || [[രഞ്ജിത്ത്]] || മനു || [[മലയാളം]]|| |- | 4 ||rowspan=5| 2003 || ''വെള്ളിത്തിര'' || [[ഭദ്രൻ]] ||രഘുറാം (സ്റ്റൈൽ രാജ്) || [[മലയാളം]]|| |- | 5 || ''മീരയുടെ ദുഃഖവും <br>മുത്തുവിന്റെ സ്വപ്നവും'' || [[വിനയൻ]] || മുത്തു || [[മലയാളം]]|| |- | 6 || ''[[സ്വപ്നക്കൂട്]]'' || [[കമൽ]] || കുഞ്ഞുണ്ണി || [[മലയാളം]]|| |- | 7 || ''അമ്മക്കിളിക്കൂട്'' || പത്മകുമാർ || വിവേക്‌ || [[മലയാളം]]|| |- | 8 || ''[[ചക്രം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചക്രം]]'' || [[എ.കെ. ലോഹിതദാസ്]] || ചന്ദ്രഹാസൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 9 || rowspan=4|2004 || ''[[വെള്ളിനക്ഷത്രം (2004-ലെ ചലച്ചിത്രം)|വെള്ളിനക്ഷത്രം]]'' || [[വിനയൻ]] ||വിനോദ് || [[മലയാളം]]|| |- | 10 || ''കഥ'' || സുന്ദർ ദാസ്‌ || നന്ദൻ മേനോൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 11 || ''[[സത്യം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സത്യം]]'' || [[വിനയൻ]]|| സഞ്ജീവ് കുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 12 || ''[[അകലെ]]'' || [[ശ്യാമപ്രസാദ്]] || നീൽ || [[മലയാളം]]|| |- | 13 || rowspan=6| 2005 || ''[[അത്ഭുതദ്വീപ്]]'' || [[വിനയൻ]] || ഹരി || [[മലയാളം]]|| |- | 14 || ''കനാ കണ്ടേൻ'' || കെ. വി. ആനന്ദ് || മദൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 15 || ''[[കൃത്യം (ചലച്ചിത്രം)|കൃത്യം]]'' || വിജി തമ്പി || സത്യ, <br>ക്രിസ്റ്റി ലോപ്പസ് || [[മലയാളം]]|| |- | 16 || ''[[പോലീസ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|പോലീസ്]]'' || വി. കെ. പ്രകാശ്‌ || ശേഖർ|| [[മലയാളം]]|| |- | 17 ||''[[ദൈവനാമത്തിൽ]]'' || [[ജയരാജ്]] || അൻവർ || [[മലയാളം]]|| |- | 18 || ''[[അനന്തഭദ്രം]]'' || [[സന്തോഷ് ശിവൻ]] || ആനന്ദൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 19 || rowspan=7| 2006 || ''[[അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്]]'' || [[ലാൽ ജോസ്‌]] || ഹരികൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 20 || ''വർഗ്ഗം'' || പത്മകുമാർ || സോളമൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 21 ||'' [[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ക്ലാസ്മേറ്റ്സ്]]'' || [[ലാൽ ജോസ്‌]] || സുകുമാരൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 22 || ''[[വാസ്തവം]]'' || പത്മകുമാർ || ബാലചന്ദ്രൻ|| [[മലയാളം]]|| Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2006 |- | 23 || ''പാരിജാതം'' || കെ. ഭാഗ്യരാജ് || സുരേന്ദർ, ശ്രീധർ || [[തമിഴ്]]|| |- | 24 || ''പകൽ'' || എം. എ. നിഷാദ് || നന്ദകുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 25 ||''[[ഒരുവൻ]]'' || ജീവൻ || വിന്നോ ആനന്ദ് || [[മലയാളം]] || |- | 26 || rowspan=9|2007 || ''മൊഴി'' || രാധാ മോഹൻ || കാർത്തിക്ക് || [[തമിഴ്]] || |- | 27 ||''അവൻ ചാണ്ടിയുടെ മകൻ'' || [[തുളസീദാസ് (ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ)|തുളസീദാസ്]] || കുര്യൻ ചാണ്ടി|| [[മലയാളം]] || |- | 28 ||''കാക്കി'' || ബിപിൻ പ്രഭാകർ || ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 29 ||''[[വീരാളിപ്പട്ട്]]'' || കുക്കു സുരേന്ദർ || ഹരി || [[മലയാളം]] || |- | 30 ||''സത്തം പോടാതെ''|| വസന്ത്‌ || രവിചന്ദ്രൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 31 ||''കണ്ണാമൂച്ചി ഏനടാ'' || വി. പ്രിയ ||ഹരിഷ് വെങ്കടരാമൻ || [[തമിഴ്]] || |- | 32 ||''[[നാദിയ കൊല്ലപ്പെട്ട രാത്രി]]'' || കെ. മധു || സിയ മുസാഫിർ || [[മലയാളം]] || |- | 33 ||''[[ചോക്കലേറ്റ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ചോക്കലേറ്റ്]]'' || ഷാഫി || ശ്യാം ബാലഗോപാൽ || [[മലയാളം]] || |- | 34 ||''[[കങ്കാരു (മലയാളചലച്ചിത്രം)|കങ്കാരു]]'' || രാജ് ബാബു || ജോസ്കുട്ടി|| [[മലയാളം]]|| |- | 35 || rowspan=8| 2008 || ''വെള്ളിതിരയ് '' || വിജി || സർവണൻ|| [[തമിഴ്]] || |- | 36 ||''വൺ വെ ടിക്കെറ്റ് ''|| ബിപിൻ പ്രഭാകർ || കുഞ്ഞാപ്പു <br> (ജഹാംഗീർ)|| [[മലയാളം]] || |- | 37 ||''[[തലപ്പാവ്]]'' || [[മധുപാൽ]] || നക്സൽ ജോസഫ് || [[മലയാളം]] || |- | 38 ||''[[തിരക്കഥ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|തിരക്കഥ]]'' || [[രഞ്ജിത്ത്]] || അക്ബർ അഹ്മെദ് || [[മലയാളം]]|| |- | 39 ||''[[ട്വന്റി20 (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ട്വന്റി 20]]'' || [[ജോഷി]] || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 40 ||''അഭിയും നാനും''|| രാധാ മോഹൻ || സുധാകർ || [[തമിഴ്]] || |- | 41 ||''[[മഞ്ചാടിക്കുരു (ചലച്ചിത്രം)|മഞ്ചാടിക്കുരു]]'' || [[അഞ്ജലി മേനോൻ]] || വിക്കി || [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 42 || ''[[ലോലിപോപ്പ്]]'' || ഷാഫി || ഫ്രാങ്കോ || [[മലയാളം]] || |- | 43 || rowspan=6|2009 || ''[[നമ്മൾ തമ്മിൽ]]'' || വിജി തമ്പി || വിക്കി || [[മലയാളം]]|| |- | 44 ||''കലണ്ടർ ''|| മഹേഷ്‌ ||ഒള്ളിക്കര സോജപ്പൻ || [[മലയാളം]] || |- | 45 || ''[[പുതിയ മുഖം]]''|| ദിപൻ || കൃഷ്ണ കുമാർ || [[മലയാളം]]|| |- | 46 ||''നിനൈത്താലേ ഇനിക്കും''|| കുമാരവേൽ || ശിവ || [[തമിഴ്]] || |- | 47 ||''[[റോബിൻഹുഡ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|റോബിൻഹുഡ്]]'' || [[ജോഷി]] || വെങ്കി <br> (വെങ്കടേഷ്) || [[മലയാളം]] || |- | 48 ||''[[കേരള കഫെ]]''|| ശങ്കർ രാമകൃഷ്നൻ, [[രഞ്ജിത്ത്]] || Leon || [[മലയാളം]] || |- | 49 || rowspan=7|2010 || ''[[പുണ്യം അഹം]]''|| രാജ് നായർ || നാരായണൻ ഉണ്ണി || [[മലയാളം]]|| |- | 50 || ''താന്തോന്നി'' || ഷീല, ജോർജ്‌ വർഗ്ഗിസ് || വടക്കൻവീട്ടിൽ കൊച്ചുതോമ || [[മലയാളം]] || |- | 51 ||''പോലീസ്‌ പോലീസ്‌'' || മൻമോഹൻ || രവികാന്ത് || [[തെലുഗു]]|| |- | 52 || ''[[പോക്കിരി രാജ]]'' || വൈശാഖ് എബ്രഹാം || സൂര്യ || [[മലയാളം]]|| |- | 53 || ''[[രാവണൻ (തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രം)|രാവണൻ]]'' || [[മണിരത്നം]] || ദേവ് പ്രകാശ് || [[തമിഴ്]] || |- | 54 || ''[[അൻവർ]]'' || [[അമൽ നീരദ്]] || അൻവർ || [[മലയാളം]] || |- | 55 || ''ദി ത്രില്ലർ '' || ബി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ || നിരനജൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 56 || rowspan=9| 2011 || ''[[അർജുനൻ സാക്ഷി]]'' || രഞ്ജിത്ത് ശങ്കർ || റോയ്‌ മാത്യു || [[മലയാളം]] || |- | 57 || ''[[മേക്കപ്പ്മാൻ]]'' || ഷാഫി || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]] || |- | 58 || [[ഉറുമി (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഉറുമി]] || [[സന്തോഷ് ശിവൻ]] || കേലു നായനാർ || [[മലയാളം]] || |- |59 || ''സിറ്റി ഓഫ് ഗോഡ്'' || ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി|| ജ്യോതിലാൽ|| [[മലയാളം]] || |- |60 ||''[[മാണിക്ക്യക്കല്ല്]]'' || എം. മോഹനൻ || വിനയചന്ദ്രൻ || [[മലയാളം]]|| |- |61|| ''[[മനുഷ്യമൃഗം]]'' || [[ബാബുരാജ്]] || ഡേവിഡ് || [[മലയാളം]]|| |- |62 || ''[[വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴി]]'' || [[ഡി. ബിജു]] || ഡോക്ടർ || [[മലയാളം]]|| |- |63|| ''[[തേജാഭായ് & ഫാമിലി]]'' || ദീപു കരുണാകരൻ || തേജാഭായ്/റോഷൻ വർമ || [[മലയാളം]]|| |- |64 || ''[[ഇന്ത്യൻ റുപ്പി (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ റുപ്പി]]'' ||[[രഞ്ജിത്ത്]]|| ജെ.പി. (ജയപ്രകാശ്) || [[മലയാളം]]|| |- |65|| rowspan=8|2012 || ''[[മാസ്റ്റേഴ്സ്]]'' || [[ജോണി ആന്റണി]] || ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- |66 || ''[[ഹീറോ (ചലച്ചിത്രം)|ഹീറോ]]'' || [[ദീപൻ]] || ടാർസൻ ആന്റണി|| [[മലയാളം]]|| |- |67 || ''[[ബാച്ച്‌ലർ പാർട്ടി]]'' || [[അമൽ നീരദ്]] || അതിഥി വേഷം || [[മലയാളം]]|| |- |68 || ''[[ആകാശത്തിന്റെ നിറം]]'' || [[ഡി. ബിജു]] || ഡോക്ടർ || [[മലയാളം]]|| |- |69 || [[സിംഹാസനം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സിംഹാസനം]] || [[ഷാജി കൈലാസ്]] || അർജ്ജുൻ മാധവ് || [[മലയാളം]]|| |- |70 || [[മോളി ആന്റി റോക്ക്സ്]] || [[രഞ്ജിത്ത് ശങ്കർ]] || പ്രണവ് ഐ.ആർ.എസ്. || [[മലയാളം]]|| |- |71 || [[അയ്യ]] || [[സച്ചിൻ കുന്ദാൾകർ]] || സൂര്യ ‌‌|| [[ഹിന്ദി]]|| |- |72 || [[അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ]] || [[ലാൽ ജോസ്]] || രവി തരംഗൻ || [[മലയാളം]]||Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2012 |- | 73 ||rowspan=4|2013 || [[സെല്ലുലോയിഡ്]]<ref>{{cite news|title = സിനിമ|url = http://malayalamvaarika.com/2013/march/08/essay4.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2013 മാർച്ച് 08|accessdate = 2013 ജൂൺ 10|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306112038/http://malayalamvaarika.com/2013/march/08/essay4.pdf|url-status = dead}}</ref> || [[കമൽ]] || ജെ.സി. ഡാനിയൽ || മലയാളം||Won: [[Kerala State Film Award for Best Actor]] - 2012 |- | 74 || [[മുംബൈ പോലീസ്]] || [[റോഷൻ ആൻഡ്രൂസ്]] || ആന്റണി മോസസ് || മലയാളം|| |- | 75 || [[ഔറംഗസേബ് (ചലച്ചിത്രം)|ഔറംഗസേബ്]] || [[അതുൽ സബർവാൾ]] || ആര്യ ഫൊഗട്ട് || ഹിന്ദി|| |- | 76 || [[മെമ്മറീസ്]] || [[ജിത്തു ജോസഫ്]] || സാം അലക്സ് || മലയാളം|| |- | 77 || rowspan=6|2014 || [[ലണ്ടൻ ബ്രിഡ്ജ്(ചലച്ചിത്രം)|ലണ്ടൻ ബ്രിഡ്ജ്]] || അനിൽ സി മേനോൻ || വിജയ് ദാസ് || മലയാളം|| |- | 78 || [[സെവൻത് ഡേ (ചലച്ചിത്രം)|സെവൻത് ഡേ]] || ശ്യാംധർ || ഡേവിഡ് എബ്രഹാം / ക്രിസ്റ്റഫർ മോറിയാർട്ടി || [[മലയാളം]]|| |- | 79 || [[മുന്നറിയിപ്പ്]] || [[വേണു]] || ചാക്കോച്ചൻ|| [[മലയാളം]]||അതിഥി താരം |- | 80 || [[സപ്തമ.ശ്രീ. തസ്കരാഃ]] || [[അനിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ മേനോൻ]] || കൃഷ്ണനുണ്ണി|| [[മലയാളം]]|| |- | 80 || [[ടമാർ പഠാർ]] || [[ദിലീഷ് നായർ]] || ACP പൗരൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 81 || [[കാവ്യതലൈവൻ]] || [[വസന്തബാലൻ]] || Melachivilberi Gomathinayagam Pillai || [[തമിഴ്]]|| |- | 82 || rowspan=5|2015 || [[പിക്കറ്റ് 43]] || [[മേജർ രവി]] || ഹവിൽദാർ ഹരീന്ദ്രൻ നായർ || മലയാളം|| |- | 83 || [[ഇവിടെ]] || [[ശ്യാമപ്രസാദ്]] || വരുൺ ബ്ലൈക് || [[മലയാളം]]|| |- | 84 || [[ഡബിൾ ബാരൽ]] || [[ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി]] || പാഞ്ചോ || [[മലയാളം]]|| |- | 85 || [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] || [[ആർ.എസ്. വിമൽി]] || മൊയ്തീൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 86 || [[അനാർക്കലി (2015- ലെ ചലച്ചിത്രം)|അനാർക്കലി]] || [[സച്ചി]] || ശന്തനു|| [[മലയാളം]]|| [[87.]] [[അമർ അക്ബർ അന്തോണി]] (2015-ലെ ചലച്ചിത്രം) നാദിർഷാ |- | 87 || rowspan=4|2016 || [[പാവാട (ചലച്ചിത്രം)|പാവാട]] || [[ജി.മാർത്താണ്ഡൻ]] ||'പാമ്പ്' ജോയ് || [[മലയാളം]]|| |- | 88 || [[ഡാർവിന്റെ പരിണാമം]] || [[ജിജോ ആൻ്റണി]] || അനിൽ ആന്റോ|| [[മലയാളം]]|| |- | 89 || [[ജെയിംസ് & ആലീസ്]] || [[സുജിത് വാസുദേവ്]] ||ജെയിംസ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 90 || [[ഊഴം (ചലച്ചിത്രം)|ഊഴം]] || [[ജിത്തു ജോസഫ്]] ||സൂര്യ കൃഷ്ണമൂർത്തി|| [[മലയാളം]]|| |- | 91 || rowspan=5|2017 || [[എസ്ര (ചലച്ചിത്രം)| എസ്ര]] || [[ജെയ് കെ.]] ||രഞ്ജൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 92 || [[ടിയാൻ (ചലച്ചിത്രം)|ടിയാൻ]] || [[ജിയെൻ കൃഷ്ണകുമാർ]] ||അസ്ലൻ മുഹമ്മദ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 93 || [[ആദം ജോൺ]] || [[ജിനു വി. എബ്രഹാം ]] ||ആദം ജോൺ പോത്തൻ|| [[മലയാളം]]|| |- | 94 || [[നാം ശബാന]] || [[ശിവം നായർ]] ||ടോണി / മിഖായിൽ || [[ഹിന്ദി]]|| |- | 95 || [[വിമാനം (ചലച്ചിത്രം)|വിമാനം]] || [[പ്രദീപ് എം നായർ]] ||സജി തോമസ്|| [[മലയാളം]]|| |- | 96 || rowspan=3|2018 || [[മൈ സ്റ്റോറി]] || [[റോഷ്‌നി ദിനകർ ]] ||ജയ് കൃഷ്ണൻ || [[മലയാളം]]|| |- | 97 || [[കൂടെ]] || [[അഞ്ജലി മേനോൻ]] ||ജോഷ്വ|| [[മലയാളം]]|| |- | 98 || രണം || [[നിർമൽ സഹദേവ്‌]] ||ആദി || [[മലയാളം]]|| |- | 98 ||rowspan=5|2019 ||[[9 (2018 ചലച്ചിത്രം)|9]] || [[ജെനുസ് മുഹമ്മദ്]] ||Dr.ആൽബർട്ട് ലൂയിസ് || [[മലയാളം]]|| |- | 99||''[[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]]''||പൃഥ്വിരാജ് || സായിദ് മസൂദ് ||[[മലയാളം]]|| |- |100||''[[പതിനെട്ടാം പടി]]''||[[ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ]] || അശ്വിൻ വാസുദേവ് (അതിഥി വേഷം)|| [[മലയാളം]]|| |- |101|| ''[[ബ്രദേഴ്സ് ഡേ]]''|| || റോണി || [[മലയാളം]]|| |- |102|| ''ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്''||ലാൽ ജൂനിയർ || സൂപ്പർസ്റ്റാർ ഹരീന്ദ്രൻ || [[മലയാളം]]|| |- |103|| 2020 || ''[[അയ്യപ്പനും കോശിയും]]'' ||[[സച്ചി]]|| കോശി കുര്യൻ || [[മലയാളം]]|| |- |104|| rowspan="4" | 2021 || ''[[കോൾഡ് കേസ്]]''||തനു ബാലക് || എ.സി.പി. സത്യജിത്ത് ||[[മലയാളം]]||rowspan=3|[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ|ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോയിൽ]] റിലീസ് |- |105|| ''കുരുതി''||മനു വാര്യർ|| ലാക്ക്||[[മലയാളം]]|| |- |106||''[[ഭ്രമം]]'' ||രവി കെ. ചന്ദ്രൻ||റേ മാത്യൂസ് ||[[മലയാളം]]|| |- |107||''സ്റ്റാർ''||ഡോമിൻ ഡിസിൽവ|| ഡോ. ഡെറിക്ക്||[[മലയാളം]]|| അതിഥി സാന്നിധ്യം |- |108|| rowspan="6" | 2022||''[[ബ്രോ ഡാഡി]]''||പൃഥ്വിരാജ്||ഈശോ കാറ്റാടി||[[മലയാളം]]||[[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി+ ഹോട്ട്സ്റ്റാർ]]-ൽ റിലീസ് |- |109||''[[ജനഗണമന (ചലച്ചിത്രം)|ജനഗണമന]]''||ഡിജോ ജോസ് ആന്റണി||അരവിന്ദ് സ്വാമിനാഥൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |110||''[[കടുവ (ചലച്ചിത്രം)|കടുവ]]''||[[ഷാജി കൈലാസ്]]||കടുവക്കുന്നേൽ കുര്യാച്ചൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |111||''തീർപ്പ്''||രതീഷ് അമ്പാട്ട്||അബ്ദുള്ള മരക്കാർ||[[മലയാളം]]|||| |- |112||''[[ഗോൾഡ് (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|ഗോൾഡ്]]''||[[അൽഫോൺസ് പുത്രൻ]]||ജോഷി എസ്. കുഞ്ഞൻ||[[മലയാളം]]|||| |- |113||''കാപ്പ''||[[ഷാജി കൈലാസ്]]||കോട്ട മധു||[[മലയാളം]]|||| |- |114||2023||''[[സലാർ: ഭാഗം 1]]''||പ്രശാന്ത് നീൽ||വർദ്ധരാജ മാന്നാർ / ശിവ മാന്നാർ||[[തെലുങ്ക്]]|||| |- |115|| rowspan="3" | 2024||''[[ബഡേ മിയാൻ ചോട്ടെ മിയാൻ (2024ലെ ചലച്ചിത്രം)|ബഡേ മിയാൻ ഛോട്ടേ മിയാൻ]]''||അലി അബ്ബാസ് സഫർ||കബീർ||[[ഹിന്ദി]]|||| |- |116 |[[ആടുജീവിതം (ചലച്ചിത്രം)|ആടുജീവിതം]]<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-reviews/2024/03/28/aadujeevitham-movie-review-in-malayalam.html|title=‘ഇതിഹാസ’ ജീവിതം; ‘ആടുജീവിതം’ റിവ്യു|access-date=2024-03-28|language=ml}}</ref> |ബ്ലെസി |നജീബ് |മലയാളം | | |- |117 |[[ഗുരുവായൂർ അമ്പലനടയിൽ]] |വിപിൻ ദാസ് |ആനന്ദ് |മലയാളം | | |- | 118||2025||''[[L2: എംപുരാൻ]]''||പൃഥ്വിരാജ് || സായിദ് മസൂദ് ||[[മലയാളം]]|||| |- |} == പിന്നണിഗായകൻ == ഉറുമി പോലുള്ള നിരവധി ഹിറ്റ് സിനിമകൾ നിർമിച്ചു ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Prithviraj Sukumaran}} * {{imdb|id=1335387}} * [[ട്വിറ്റർ|ട്വിറ്റരിൽ]] നിന്ന് [http://twitter.com/#!/lionheart_ps പൃഥ്വിരാജ്] [[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 16-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] {{actor-stub}} 68bz0yc64s36oyc1wot7bf7rcny4vrg 0 10113 4616053 4078821 2026-04-28T14:14:38Z ~2026-25947-57 217042 4616053 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Karl Marx}} {{Featured article}} {{Infobox person | name = കാൾ മാർക്സ് | image = Karl Marx_001.jpg | caption = കാൾ മാർക്സ് 1875 ൽ | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=yes|1818|05|05}} | birth_place = [[ട്രിയർ]],[[റൈൻലാൻഡ്]], [[പ്രഷ്യ |കിങ്ഡം ഓഫ് പ്രഷ്യ ]] ഇപ്പോഴത്തെ [[ജർമ്മനി]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1883|03|14|1818|05|05}} | death_place = [[ലണ്ടൻ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]], [[ബ്രിട്ടൻ]] | children = [[ജെന്നി ലോംഗ്വെറ്റ്|ജെന്നി]], [[ലോറാ മാക്സ്|ലോറ]], [[എലീനർ മാർക്സ്|എലനോർ]] | nationality = [[പ്രഷ്യ |പ്രഷ്യൻ ]] (1818–1845) | occupation = | honorific_suffix = {{postnominals|country=GBR|size=100|FRSA}}<ref name=rsa1>{{cite web | title = Letter from Karl Marx accepting membership of the Society 1862 | url = http://www.calmview2.eu/RSA/CalmViewA/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=RSA%2fSC%2fIM%2f701%2fS1000&pos=9 | publisher = Royal school of London | accessdate = 2020-02-13 | archive-date = 2018-04-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180416202116/http://www.calmview2.eu/RSA/CalmViewA/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=RSA%2fSC%2fIM%2f701%2fS1000&pos=9 | url-status = dead }}</ref> | module = {{Infobox philosopher|embed=yes | alma_mater = {{unbulleted list|[[ബോൺ സ‍ർവകലാശാല]]|[ബർലിൻ സർവകലാശാല]]|[[ജെന സർവകലാശാല]] ([[ഡോക്ടറേറ്റ്]])<ref name="willamette1">{{cite web | title = Karl Marx Education | url = https://willamette.edu/cla/classics/careers/marx/index.html | accessdate = 2020-02-13 | archive-date = 2020-01-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200104063225/https://willamette.edu/cla/classics/careers/marx/index.html | url-status = bot: unknown }}</ref>}} | era = പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ട് | region = [[പാശ്ചാത്യ തത്ത്വജ്ഞാനം]] | school_tradition = [[Continental philosophy]] </br> [[മാർക്സിസം]]</br> [[Correspondence theory of truth]] <ref name=marxtheor3>{{cite book | first = Bhikhu | last = Parekh | title = ''Marx's Theory of Ideology'' | publisher = Routledge | pages = 2015 203.}}</ref>}} | main_interests = തത്ത്വജ്ഞാനം,സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം,ചരിത്രം, രാഷ്ട്രീയം | notable_ideas = [[:Template:Marxism|Marxist terminology]], [[surplus value]], contributions to the [[labour theory of value]], [[class struggle]], [[Marx's theory of alienation|alienation]] and exploitation of the worker, [[historical materialism|materialist conception of history]] | signature = Karl Marx Signature.svg | relatives = {{unbulleted list|ലൂയീസ് ജൂത (സഹോദരി)|[[ജീൻ ലോംഗ്വെറ്റ്|ഷോൺ ലോങ്കറ്റ്]] (കൊച്ചുമകൻ)}} | residence = [[ജ‍ർമ്മനി]], [[ഫ്രാൻസ്]], [[ബെൽജിയം]], [[ബ്രിട്ടൻ]] | resting_place = [[കാൾ മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം|മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം]], [[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി]], [[ലണ്ടൻ]], [[ബ്രിട്ടൻ]] | spouse = [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ|ജെന്നി]] | father = [[ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ് | ഹെൻട്രിക്ക് മാർക്സ്]] | mother = [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്]] }} [[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ]] ജീവിച്ചിരുന്ന ചിന്തകന്മാരിലെ ഒരു പ്രമുഖ [[വ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു]] [[മാർക്സിസം|മാർക്സിയൻ തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] [[ശില്പകല|ശില്പിയായി]] അറിയപ്പെടുന്ന '''കാൾ ഹെൻറിച്ച് മാർക്സ്''' (<small>[[ബെർലിൻ]] </small>{{IPA-de|kaːɐ̯l ˈhaɪnʀɪç ˈmaːɐ̯ks}} ([[മേയ് 5]], 1818 – [[മാർച്ച് 14]], 1883). [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തകൻ]], [[ചരിത്രകാരൻ]], രാഷ്ട്രീയസാമ്പത്തികവിദഗ്ദ്ധൻ, [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയ]] സൈദ്ധാന്തികൻ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ നിലകളിൽ ഇദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായിരുന്നു. ലോകമെങ്ങുമുള്ള [[കമ്മ്യൂണിസം|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ]] ഇന്നു പിന്തുടരുന്ന കാഴ്ചപ്പാടുകളുടെ ഒരു പ്രധാന അടിത്തറ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങളാണ്. [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ]] പരിണാമചരിത്രത്തെ [[ശാസ്ത്രീയ സമീപനം|ശാസ്ത്രീയമായി]] അപഗ്രഥിക്കുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്തതിലൂടെ [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസവും]] [[കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസവും]] ഭാവിയിലെ സമൂഹ്യവ്യവസ്ഥിതിയായി വിഭാവനം ചെയ്യാൻ ഇദ്ദേഹത്തിന്‌ സാധിച്ചു. [[ലോകം|ലോകത്തിലെ]] തന്നെ മികച്ച ഒരു [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തിക]] വിദഗ്ദ്ധനായാണ് കാൾ മാർക്സ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.<ref name=robert2>{{cite book | author =റോബർട്ടോ മാംഗാബെയ്രാ. | title = ''ഫ്രീ ട്രേഡ് റീ ഇമാജിൻഡ്: ദ വേൾഡ് ഡിവിഷൻ ഓഫ് ലേബർ ആന്റ് മെത്തേഡ് ഓഫ് ഇക്കോണോമിക്സ്''. | publisher = പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് | year= 2007}}</ref> തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് ഇദ്ദേഹം ധാരാളം [[പുസ്തകം|പുസ്തകങ്ങൾ]] രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ]] ([[1848]]), [[മൂലധനം (ഗ്രന്ഥം)|മൂലധനം]] (1867–1894) എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. സാമ്പത്തികമായി മികച്ച നിലയിലുള്ള ഒരു മധ്യവർഗ്ഗ [[കുടുംബം|കുടുംബത്തിലാണ്]] കാൾ മാർക്സ് ജനിച്ചത്. [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബോൺ]], [[ഹംബോൾട്ട് സർവ്വകലാശാല, ബെർലീൻ|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബെർലിൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[വിദ്യാഭ്യാസം]] പൂർത്തിയാക്കി. [[സർവ്വകലാശാല]] [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തിനിടയ്ക്കു]] വെച്ച് "യുവ [[ഹേഗൽ|ഹേഗേലിയന്മാർ]]" എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] ബുദ്ധിജീവികളുടെ [[ആശയവാദം|ആശയങ്ങളിൽ]] അദ്ദേഹം ആകൃഷ്ടനായി. 1843-ൽ [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ|ജെന്നി വോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലനെ]] [[വിവാഹം]] കഴിച്ചു. [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു]] ശേഷം ഒരു [[ദിനപത്രം|വർത്തമാന]] പത്രത്തിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. പിൽക്കാലത്തെ പ്രശസ്തമായ [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്ന പ്രമാണത്തിനു വേണ്ടി കാൾ മാക്സ് ചിന്തിക്കാനും പ്രവർത്തിക്കാനും തുടങ്ങിയത് അക്കാലത്തായിരുന്നു. 1843-ൽ തന്റെ കർമ്മരംഗം [[പാരീസ്|പാരീസിലേക്കു]] മാറുകയും അവിടത്തെ രണ്ട് പത്രങ്ങൾക്കു വേണ്ടി എഴുതുവാനും തുടങ്ങി. [[പാരിസ്|പാരീസിൽ]] വെച്ചാണ് കാൾ മാർക്സ് സുഹൃത്തായ [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസിനെ]] ആദ്യമായി കണ്ടുമുട്ടുന്നത്. പിന്നീട് ഇരുവരും ചേർന്ന് [[പുസ്തകം|പുസ്തകങ്ങൾ]] എഴുതാനും ഒരുമിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനും തുടങ്ങി. [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസൽസിലേക്കു]] [[നാടുകടത്തൽ|നാടുകടത്തപ്പെട്ട]] കാൾ മാർക്സ് അവിടെ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗി]]ന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[വ്യക്തിത്വം]] ആയിമാറി. 1849-ൽ അവിടുത്തെ സർക്കാർ കാൾമാർക്സിനെ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്ക്]] [[നാടുകടത്തൽ|നാടുകടത്തി]]. ഇത്തവണ അദ്ദേഹം തന്റെ ഭാര്യയേയും കുട്ടികളേയും കൂടെ കൂട്ടിയിരുന്നു. [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിന്റെ]] അടിസ്ഥാനശിലയായി [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളിവർഗ്ഗത്തെ]] കാണുകയും അവരോട് സംഘടിക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയും വഴി ലോകത്തെങ്ങുമുള്ള [[കമ്യൂണിസം|കമ്യൂണിസ്റ്റ്]] പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ആധാരമായ [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്താ]] പദ്ധതിയായ ശാസ്ത്രീയ [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസത്തിന്]] അദ്ദേഹം അടിത്തറയിട്ടു. ഭാവിയിൽ മനുഷ്യസമൂഹം എന്തെല്ലാം മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമാവാൻ പോകുന്നു എന്ന് മാർക്സ് മുൻകൂട്ടി [[പ്രവചനം|പ്രവചിക്കുകയും]], തന്റെ ഇത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങളെ [[യുക്തി|യുക്തിപൂർവം]] സമർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="sep">{{cite web|url=https://plato.stanford.edu/entries/marx/|title=കാൾ മാർക്സ്– സ്റ്റാൻഫോർഡ് എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ഫിലോസഫി|access-date=2020-02-13|archive-date=2020-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116010243/https://plato.stanford.edu/entries/marx/|url-status=bot: unknown}}. ശേഖരിച്ചത് 4 മാർച്ച് 2011.</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ [[സമൂഹം|സാമൂഹ്യ]], സാമ്പത്തിക ആശയങ്ങളെ പൊതുവേ [[മാർക്സിസം]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ചൂഷകവർഗ്ഗവും ചൂഷിതവർഗ്ഗവും തമ്മിലുള്ള [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗസമരത്തിലൂടെയാണ്]] എല്ലാ [[സമൂഹം|സമൂഹവും]] മുന്നോട്ടു പോകുന്നതെന്ന് കാൾ മാർക്സ് പറയുന്നു. അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന സാമൂഹ്യ രീതിയെ [[മുതലാളിത്തം]] എന്ന് കാൾ മാർക്സ് വിശേഷിപ്പിച്ചു. മുതലാളിത്തത്തെ ഒരു ഉൽപാദന സമ്പ്രദായമായാണ് മാർക്സ് കരുതിയിരുന്നത്. [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] സാമൂഹ്യ വ്യവസ്ഥിതിയിലെ സ്വേച്ഛാധിപതികളും സ്വന്തം ലാഭത്തിനായി മാത്രം ജീവിച്ചുവരുന്നവരുമായ [[ബൂർഷ്വാസി|ബൂർഷ്വാസികൾ]] അഥവാ മുതലാളിവർഗ്ഗവും, അവരാൽ [[ചൂഷണം]] ചെയ്യപ്പെടുന്ന [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളികളും]] തമ്മിൽ നിരന്തര സംഘർഷത്തിൽ അഥവാ [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗസമരത്തിൽ]] ആയിരിക്കും. ആ സംഘർഷത്തിനൊടുവിൽ [[മുതലാളിത്തം]] തകർക്കപ്പെടുകയും പകരം [[സോഷ്യലിസം]] എന്ന പുതിയ സാമൂഹ്യ രീതി നടപ്പിൽ വരുകയും ചെയ്യുമെന്ന് കാൾ മാർക്സ് പ്രത്യാശിച്ചു. [[സോഷ്യലിസം]] നടപ്പിലാകുന്ന ഒരു [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിൽ]] [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗം]] ആയിരിക്കും സമൂഹത്തെ ഭരിക്കുക.<ref name=gotha1>{{cite web | title = Critique of the Gotha Programme | url = https://www.marxists.org/archive/marx/works/1875/gotha/index.htm | publisher = Progress Publishers | place = Moscow | access-date = 2020-02-13 | archive-date = 2019-10-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191011143915/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1875/gotha/index.htm | url-status = bot: unknown }}</ref><ref name=letter34>{{cite book | title = ലെറ്റർ ഫ്രം കാൾ മാർക്സ് ടു ജോസഫ് വെയ്ഡെമെർ | publisher= എംഇസി ഖണ്‌ഡം 39 | page = 58}}</ref> [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസത്തിന്റെ]] അടുത്ത ഘട്ടമായി വർഗ്ഗരഹിതമായ, മനുഷ്യരെല്ലാം സമന്മാരായി ജീവിക്കുന്ന, [[കമ്മ്യൂണിസം]] എന്ന ഒരു സാമൂഹ്യ സംവിധാനം നിലവിൽ വരും. [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസവും]], [[കമ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസവും]] സാമൂഹ്യവികാസത്തിന്റെ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഘട്ടങ്ങളാണെന്ന് മാർക്സ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ [[സോഷ്യലിസം]] ആദ്യം നടപ്പിലാക്കാനാണ് കാൾ മാർക്സ് പരിശ്രമിച്ചിരുന്നത്. മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടികൾ പിന്നീട് പല രാജ്യങ്ങളിലും അധികാരത്തിലെത്തുകയുണ്ടായി. 1917-ൽ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനും]], 1949 ൽ [[ചൈന|പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് ചൈനയും]] ഇതിന് ഉത്തമോദാഹരണങ്ങളാണ്. ലോകത്തെമ്പാടും പല തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളും, [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ]] പാർട്ടികളും മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നവയാണ്. [[ലെനിനിസം]], [[ജോസഫ് സ്റ്റാലിൻ | സ്റ്റാലിനിസം]], [[മാവോയിസം]], എന്നിവയെല്ലാം പിന്നീട് മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്നും രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ചവയാണ്. ആധുനിക [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ശിൽപികളായ, [[എമിലി ദുർക്കെയിം|എമിലി ദുർക്കെയിമും]], [[മാക്സ് വെബർ|മാക്സ് വെബറും]] തങ്ങൾ പിന്നീട് രൂപപ്പെടുത്തിയെടുത്ത ആശയങ്ങൾക്ക് ആധികാരികമായി കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് കാൾ മാർക്സിനോടാണത്രെ. [[ലോകചരിത്രം|ലോകചരിത്രത്തെ]] ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച നൂറു വ്യക്തികളുടെ ഹ്രസ്വ ചരിത്രമാണ് [[ദ ഹൻഡ്രഡ് (ഗ്രന്ഥം)|ദ ഹൻഡ്രഡ്]] എന്ന പേരിൽ മൈക്കിൾ ഹാർട്ട് 1978-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[പുസ്തകം]]. ഈ [[പുസ്തകം|പുസ്തകത്തിലെ]] നൂറുപേരുടെ പട്ടികയിൽ ഇരുപത്തിയേഴാം സഥാനം കാൾ മാർക്സിനു നൽകിയിരിക്കുന്നു. == ജീവചരിത്രം == ===ചെറുപ്പകാലം 1818–1835=== [[File:Trier BW 2014-06-21 11-11-49.jpg|thumb|150px|[[ട്രിയർ|ട്രിയറിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ ജന്മവീട്,പിന്നീട് ഇത് മാർക്സിനോടുള്ള ആദരപൂർവ്വം മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റി.]] പഴയ [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] രാജ്യമായിരുന്ന [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലായിരുന്നു]] കാൾ മാർക്സിന്റെ [[ജനനം]]. [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലെ]] [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയുടെ]] പടിഞ്ഞാറും [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിന്റെ]] കിഴക്കുഭാഗത്തെയും അതിർത്തിക്കടുത്തുള്ള [[റൈൻലാൻഡ്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് [[ട്രിയർ]] എന്ന [[പട്ടണം|പട്ടണത്തിൽ]] 1818 [[മേയ് 5]]-ന് [[ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ്|ഹെൻറിക്ക് മാർക്]]<nowiki/>സ് (1777-1838) [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്|ഹെൻറിയെറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്]] (1788-1863) എന്നിവരുടെ പുത്രനായാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]] [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA8 പുറം. 8] ,[http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA12 പുറം. 12]</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ [[കുടുംബം]] പരമ്പരാഗതമായി [[യഹൂദമതം|ജൂതമതത്തിൽ]] വിശ്വസിക്കുന്നവരായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തച്ഛൻ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[ഡച്ച് ഭാഷ|ഡച്ച്]] [[യഹൂദമതം | യഹൂദഗുരു]] ആയിരുന്നു. അതേസമയം പിതാവിന്റെ പരമ്പരയിലുള്ളവർ 1723 മുതൽ [[ട്രിയർ]] നഗരത്തിലേയ്ക്കുള്ള റാബിമാരെ സംഭാവന നൽകിയിരുന്നു. മുത്തച്ഛനെപ്പോലെതന്നെ അച്ഛനും മതപരമായ [[വിദ്യാഭ്യാസം]] ലഭിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കാളിന്റെ പിതാവ് ഹെർഷൽ മാർക്സ്, കാൾ മാർക്സ് ജനിക്കുന്നതിനു മുൻപുതന്നെ [[യഹൂദമതം]] ഉപേക്ഷിച്ച് [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്‌ സഭകൾ|പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്]] സഭയിലേയ്ക്കു മാറിയിരുന്നു. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം ഹെൻറിച്ച് എന്ന പേരുകൂടി തന്റെ പേരിനൊപ്പം ചേർക്കുകയുണ്ടായി. സാമ്പത്തികമായി ഭേദപ്പെട്ട, മദ്ധ്യവർഗ്ഗ കുടുംബമായിരുന്നു മാർക്സിന്റേത്. ഈ കുടുംബത്തിന് [[മുന്തിരി]]ത്തോട്ടങ്ങൾ സ്വന്തമായുണ്ടായിരുന്നു. 1815-ൽ പിതാവ് ഹെർഷൽ മാർക്സ് ഒരു [[വക്കീൽ|അഭിഭാഷകനായി]] ജോലി നോക്കാൻ തുടങ്ങുകയും 1819-ൽ കുടുംബത്തെ പോർട്ട നിഗ്രയ്ക്ക് സമീപമുള്ള പത്ത് മുറികളുള്ള ഒരു ഭവനത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA10 പുറം. 10].</ref> [[യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാനകാലം|നവോത്ഥാന]] മൂല്യങ്ങളിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് [[ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്|ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റിന്റേയും]], [[വോൾട്ടയർ|വോൾട്ടയറിന്റേയും]] ആശയങ്ങളിലും താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു. സ്വദേശമായ [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലെ]] [[രാജവാഴ്ച|രാജവാഴ്ചയ്ക്ക്]] അറുതിവരുത്താനും ഭരണമാറ്റം വരുത്താനുമായി നടന്ന പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ കാളിന്റെ പിതാവും പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു. കാളിന്റെ മാതാവ് [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്|ഹെൻറിറ്റ പ്രെസ്ബർഗ്]] (20 ജൂലൈ 1788 – 30 നവംബർ 1863), [[പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം|പ്രാഥമികവിദ്യാഭ്യാസം]] മാത്രം ലഭിച്ച ഒരു [[ഡച്ച് ഭാഷ|ഡച്ച്]] [[യഹൂദമതം|യഹൂദ]] സ്ത്രീ ആയിരുന്നു. കുടുംബവും അതിലെ അംഗങ്ങളുടെ ക്ഷേമവും മാത്രമായിരുന്നു ആ സ്ത്രീയുടെ വികാരവിചാരങ്ങൾ. ഒരു വൻ [[വ്യവസായം|വ്യവസായ]] കുടുംബത്തിലെ അംഗമായിട്ടായിരുന്നു അവരുടെ [[ജനനം]]. ഈ കുടുംബമാണ് പിന്നീട് വൻകിട [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] കമ്പനിയായ [[ഫിലിപ്സ്]] [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] സ്ഥാപിച്ചത്. [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്|ഹെൻറിറ്റ പ്രെസ്ബർഗിന്റെ]] സഹോദരി സോഫി പ്രസ്ബർഗ് (1797–1854) ലയൺ ഫിലിപ്സിനെ (1794–1866) വിവാഹം കഴിക്കുകയും [[ഫിലിപ്സ്]] കമ്പനിയുടെ സ്ഥാപകരായിരുന്ന ജെറാർഡിന്റെയും ആന്റൺ ഫിലിപ്സിന്റെയും മുത്തശ്ശിയും ഫ്രിറ്റ്സ് ഫിലിപ്സിന്റെ മുതുമുത്തശ്ശിയുമായിരുന്നു. ലയൺ ഫിലിപ്സ് ഒരു സമ്പന്ന ഡച്ച് [[പുകയില]] ഉത്പാദകനും വ്യവസായിയുമായിരുന്നു. കാൾ മാർക്സിന്റെ മാതാവിന്റെ സഹോദരൻ ഒരു ധനികനായ ബാങ്കർ ആയിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് കാൾ മാർക്സ് സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ട് നേരിട്ടപ്പോഴൊക്കെ [[പണം]] കൊടുത്തു സഹായിച്ചിരുന്നത് ഈ അമ്മാവനായിരുന്നു.<ref>''ഫ്രാൻസിസ് വീൻ, കാൾ മാർക്സ് : എ ലൈഫ്'', (ഫോർത്ത് എസ്റ്റേറ്റ്, 1999), ISBN 1-85702-637-3</ref> ഹെൻറിച്ച് മാർക്സ്, [[മാർട്ടിൻ ലൂഥർ|ലൂഥർ]] സ്ഥാപിച്ച [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് നവീകരണം|പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതം]] സ്വീകരിച്ചു. 1817-ൽ [[ജൂതൻ|ജൂതൻമാർക്ക്]] [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] കോടതികളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു വിലക്ക് നിലവിൽ വന്നപ്പോഴായിരുന്നു ഇത്. 1818-ൽ ആണ് കാൾ മാർക്സ് ജനിച്ചത്, [[ജ്ഞാനസ്നാനം|മാമോദീസ]] കർമ്മം നടന്നത് 1824 ലും. എന്നാൽ 1825 വരെ കാൾ മാർക്സിന്റെ മാതാവ്, പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതം സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലായിരുന്നു. മാർക്സിന്റെ കുടുംബം പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതം സ്വീകരിച്ചതിന് വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ ഇപ്പോഴുമില്ല. എന്നാൽ കാൾ മാർക്സ് താൻ ഒരു [[നിരീശ്വരവാദം|നിരീശ്വരവാദി]] ആയിട്ടാണ് സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ടായിരുന്നത്.<ref>എൻസോ ട്രാവേഴ്സോ , ''ദ മാർക്സിസ്റ്റ് ആന്റ് ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ'', (ഹ്യുമാനിറ്റീസ് പ്രസ്സ്, 1994): "ബോൺ ഇൻറ്റു എ ജൂയിഷ് ഫാമിലി ദാറ്റ് വാസ് കൺവർട്ടഡ് ടു ലൂഥറിനിസം (പുറം14)</ref><ref >ദ ഫേമസ് മാർക്സിസ്റ്റ് ഹിസ്റ്റോറിയൻ ആന്റ് ഹിസ് ഹിസ്റ്റോറിയോഗ്രാഫർ എറിക്സ് ഹോബ്സാം വ്യൂസ് മാർക്സ് സിംപ്ലി അസ് ജ്യൂ, [http://www.lrb.co.uk/v27/n20/eric-hobsbawm/benefits-of-diaspora ദിസ് ഒക്ടോബർ എസ്സേ ഓൺ ദ "ബെനഫിറ്റ്സ് ഓഫ് ഡയസ്പോറ"] ഇൻ ദ ''ലണ്ടൻ റിവ്യൂ ഓഫ് ബുക്ക്സ്''</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ ബാല്യത്തെക്കുറിച്ച് വളരെ പരിമിതമായ അറിവുകളേ ലഭ്യമായിട്ടുള്ളു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA13 പുറം. 13].</ref> മാതാപിതാക്കളുടെ ഒൻപത് മക്കളിൽ മൂന്നാമനായി ജനിച്ച കാൾ, തന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ മോറിറ്റ്സ് 1819 ൽ മരണമടഞ്ഞപ്പോൾ മൂത്ത പുത്രന്റെ സ്ഥാനത്തായി.<ref>{{harvnb|McLellan|2006|p=7}}.</ref> യുവാവായ മാർക്സും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവശേഷിച്ച സഹോദരങ്ങളായിരുന്ന സോഫിയ, ഹെർമാൻ, ഹെൻറിയെറ്റ്, ലൂയിസ്, എമിലി, കരോലിൻ എന്നിവർ 1824 ആഗസ്തിലും 1825 നവംബറിൽ മാതാവും [[ലൂഥറനിസം|ലൂഥറൻ സഭയിലിൽനിന്നു]] [[ജ്ഞാനസ്നാനം]] സ്വീകരിച്ചു.<ref>{{cite book|title=Karl Marx: Dictionary of National Biography. Volume 37|publisher=Oxford University Press|year=2004|isbn=978-0-19-861387-9|pp=57–58}}</ref> 1830 വരെ പിതാവിന്റെ ശിക്ഷണത്തിൽ കാൾ വീട്ടിലിരുന്നാണ് [[വിദ്യാഭ്യാസം]] ചെയ്തത്. എന്നാൽ ഹൈസ്ക്കൂൾ [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി]] അദ്ദേഹം [[ട്രിയർ|ട്രയർ]] ഹൈസ്ക്കൂളിൽ ചേർന്നു. സ്കൂളിലെ പ്രധാന [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകനായിരുന്ന]] ഹ്യൂഗോ വിറ്റൻബാച്ച് കാളിന്റ പിതാവിന്റെ ഒരു സുഹൃത്തായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ധാരാളം ലിബറൽ ഹ്യൂമാനിസ്റ്റുകളെ തന്റെ സ്കൂളിൽ [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകരായി]] നിയമിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് അന്നത്തെ സർക്കാരിനെ രോഷാകുലരാക്കി. പിന്നീട് 1832 ൽ [[പോലീസ്]] വിദ്യാലയത്തിൽ റെയ്ഡ് നടത്തുകയും രാഷ്ട്രീയ ലിബറലിസത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[സാഹിത്യം]] വിദ്യാർഥികൾക്കിടയിൽ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നതായി കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. അത്തരം വസ്തുക്കളുടെ വിതരണം ഒരു വിനാശകരമായ പ്രവൃത്തിയാണെന്ന് കണക്കിലെടുത്ത അധികാരികൾ വിദ്യാലയത്തിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയും മാർക്സിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ നിരവധി ജീവനക്കാരെ മാറ്റി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|pp=12–15}}; {{harvnb|Wheen|2001|p=13}}; {{harvnb|McLellan|2006|pp=7–11}}.</ref> 1835-ൽ കാൾ [[തത്വശാസ്ത്രം|തത്വശാസ്ത്രവും]], [[സാഹിത്യം|സാഹിത്യവും]] പഠിക്കുന്നതിനായി [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബോൺ|ബോൺ സർവ്വകലാശാലയിൽ]] ചേർന്നു. എന്നാൽ കാളിന്റെ പിതാവിന് തൻറെ മകൻ [[നിയമം]] പഠിക്കുന്നതിലായിരുന്നു താൽപര്യം. ഒരു ജോലി ലഭിക്കുവാനായി നിയമപഠനമാണ് നല്ലതെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വാസം.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA14 പുറം. 14].</ref> [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിൽ]] അക്കാലത്ത് [[നിർബന്ധിത സൈനിക സേവനം]] ഉണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള ഒരു അസുഖം കാരണം കാളിന് ഇതിൽ നിന്നും ഒഴിവാകാൻ സാധിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 15.</ref>. സർവ്വകലാശാലാ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്ത് കാൾ മദ്യപാനത്തോട് അത്യാസക്തിയുള്ളവനായി കാണപ്പെട്ടു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 16.</ref> മാർക്സ് ട്രയർ ടാവെൺ ക്ലബ് ഡ്രിങ്കിംഗ് സൊസൈറ്റിയിൽ ({{Lang-de|Landsmannschaft der Treveraner|link=no}}) ചേരുകയും ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ക്ലബ്ബിന്റെ സഹ-പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{harvnb|Wheen|2001|p=16}}; {{harvnb|McLellan|2006|p=14}}.</ref> കൂടാതെ, മാർക്സ് അക്കാലത്ത് ചില തർക്കങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുകയും അവയിൽ ചിലത് ഗുരുതരമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. ഇതിലൊന്ന് 1836 ഓഗസ്റ്റിൽ അദ്ദേഹം സർവകലാശാലയിലെ ബോറുഷ്യൻ കോർപ്സിലെ ഒരു അംഗവുമായി ഒരു മല്ലയുദ്ധത്തിലേർപ്പെട്ടതാണ്. ആദ്യ ടേമിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗ്രേഡുകൾ മികച്ചതായിരുന്നുവെങ്കിലും, പെട്ടെന്നുതന്നെ അവ വഷളായിത്തീർന്നു. [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള]] താൽപര്യം കുറഞ്ഞതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് കുറച്ചുകൂടെ മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം കിട്ടുന്നതിനായി [[ഹംബോൾട്ട് സർവ്വകലാശാല, ബെർലീൻ|ബെർലിൻ സർവകലാശാലയിലേക്കു]] കാളിനെ മാറ്റി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 16–17.</ref> അവിടെ കാൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധവെച്ചത് [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വശാസ്ത്രവും]], [[ചരിത്രം|ചരിത്രവും]] പഠിക്കാനായിരുന്നു. ===ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ 1836–1843=== [[ട്രിയർ|ട്രിയറിൽ]] 1836 ലെ വേനൽക്കാലവും [[ശരത്കാലം|ശരത്കാലവും]] ചെലവഴിച്ച കാൾ മാർക്സ് തന്റെ പഠനത്തെക്കുറിച്ചും ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും കൂടുതൽ ഗൗരവതരമായി ചിന്തിച്ചുതുടങ്ങി. 1836 ഒക്ടോബറിൽ മാർക്സ് [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിൽ]] എത്തുകയും സർവകലാശാലയുടെ നിയമ വൈജ്ഞാനികശാഖയിൽ ചേരുകയും മിത്തൽസ്ട്രാസിൽ ഒരു മുറി വാടകയ്ക്ക് എടുക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|p=31}}; {{harvnb|McLellan|2006|p=15}}.</ref> പഠനത്തിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ എഡ്വേർഡ് ഗാൻസിന്റേയും (പുരോഗമനപരമായ ഹെഗലിയൻ നിലപാടിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം ചരിത്രത്തിലെ യുക്തിസഹമായ വികസനം, പ്രത്യേകിച്ച് അതിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവാദി വശങ്ങൾ, സാമൂഹിക ചോദ്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം എന്നിവ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞുകൊണ്ട് വിശദീകരിച്ചു) &nbsp;കാൾ വോൺ സാവിഗ്നിയുടേയും (ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ സ്‌കൂൾ ഓഫ് ലോയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച വ്യക്തി) പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു.<ref>{{harvnb|McLellan|2006|p=21}}</ref> [[നിയമം|നിയമമാണ്]] പഠിക്കുന്നതെങ്കിലും [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തയിൽ]] ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം തത്ത്വചിന്തയില്ലാതെ ഒന്നുംതന്നെ പൂർത്തീകരിക്കുകയില്ല എന്ന് വിശ്വസിച്ച് രണ്ടും സമ്മിശ്രണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള വഴി തേടി.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|p=33}}; {{harvnb|McLellan|2006|p=21}}.</ref> അടുത്തിടെ അന്തരിച്ച [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തകനായ]] [[ഹേഗൽ|ജോർജ്ജ് വിൽഹെം ഫ്രീഡ്രിക്ക് ഹേഗലിന്റെ]] ആശയങ്ങളോട് വിമർശനബുദ്ധിയോടെയെങ്കിലും മാർക്സ് ആകൃഷ്ടനായി. [[ഹേഗൽ|ഹേഗലിന്റെ]] പുരോഗമനപരമായ ആശയങ്ങൾ അക്കാലത്ത് [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലാകമാനം]] ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 21–22.</ref> മാർക്സ് ഹെഗേലിയൻ ആശയങ്ങളോട് ആഭിമുഖ്യം പുലർത്തുന്ന യങ് ഹെഗേലിയൻസ് എന്ന രാഷ്ട്രീയ സംഘടയിൽ ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. കാൾ മാർക്സിനെ പോലെ തന്നെയായിരുന്നു സംഘടനയിലെ മറ്റുള്ളവരെല്ലാം. ഹെഗേലിയൻ ചിന്താഗതികളോടെ ഒരു വിമർശനബുദ്ധിയോടെയാണ് എല്ലാവരും സമീപിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ [[ഹേഗൽ]] അവതരിപ്പിച്ച [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം|വൈരുദ്ധ്യാത്മകത]] എന്ന ആശയത്തെ അവരെല്ലാവരും ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് മാർക്സ് കൂടുതലും ഹെഗേലിയൻ ആശയങ്ങളെ വിമർശന ബുദ്ധിയോടെ വ്യാഖ്യാനിക്കാനും, പഠിക്കാനുമാണ് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധപുലർത്തിയിരുന്നത്. കാൾ മാർക്സ് തന്റെ സ്വയം സംതൃപ്തിക്കായി ധാരാളം എഴുതുമായിരുന്നു. 1837-ൽ മാർക്സ് തന്റെ ആദ്യത്തെ [[നോവൽ]] എഴുതി പൂർത്തിയാക്കി. ''സ്കോർപിയൺ ആന്റ് ഫെലിക്സ്'' എന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ പേര്.<ref name=scorpion34>{{cite web | title = Scorpion and Felix | publisher = Marxist.org | url = https://www.marxists.org/archive/marx/works/1837-pre/verse/verse41.htm | accessdate = 2020-02-13 | archive-date = 2018-07-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180716154730/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1837-pre/verse/verse41.htm | url-status = bot: unknown }}</ref> പിന്നീട് ചില [[കവിത|കവിതകളും]] എഴുതിയിരുന്നുവെങ്കിലും അതിലൊന്നും തന്നെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായില്ല. 1971-ൽ മാർക്സിന്റെ [[ഏകാങ്കനാടകങ്ങൾ|ഏകാംഗനാടകമായ]] ഔലാനെ പിന്നീട് രംഗത്തവതരിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>''റോബർട്ട് പെയിൻ, ദ അൺനോൺ കാറൽ മാർക്സ്'', (യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് , 1971) ഹി സൂൺ ഗിവ് അപ് ഫിക്ഷൻ റൈറ്റിംഗ്</ref><ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 25–26.</ref> പിന്നീടുള്ള കുറച്ചുകാലം കാൾ മാർക്സ് തന്റെ [[ഡോക്ടറേറ്റ്]] പ്രബന്ധത്തിന്റെ പണിപ്പുരയിലായിരുന്നു. ''ദ ഡിഫറൻസ് ബിറ്റ്വീൻ ദ ഡെമോക്രൈറ്റിയൻ ആന്റ് എപിക്യൂറിയൻ ഫിലോസഫി ഓഫ് നേച്വർ'' എന്നതായിരുന്നു വിഷയം. 1841-ൽ കാൾ ഈ പ്രബന്ധം പൂർത്തിയാക്കി. ബെർലിൻ സർവ്വകലാശാലയിലെ ചില [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകരുടെ]] എതിർപ്പുമൂലം, അദ്ദേഹത്തിന് അത് ജെന സർവ്വകലാശാലയിലാണ് സമർപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്. അവിടെനിന്നാണ് പ്രസ്തുത വിഷയത്തിൽ കാളിന് [[ഡോക്ടറേറ്റ്]] ലഭിക്കുന്നത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 33.</ref> ഒരു ജോലിക്കു വേണ്ടി മാർക്സ് [[പത്രപ്രവർത്തനം|പത്രപ്രവർത്തനത്തിലേക്കു]] തിരിഞ്ഞു. 1842-ൽ അദ്ദേഹം [[കൊളോൺ|കൊളോണിലേക്കു]] പോയി, അവിടെ ''റൈനിഷെ സൈറ്റുങ്'' എന്ന പത്രസ്ഥാപനത്തിൽ ചേർന്നു. ഇവിടെ വെച്ച് [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയ]] ആശയങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം നിലയിൽ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നൽകാൻ തുടങ്ങി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 34–36.</ref> [[യൂറോപ്|യൂറോപ്യൻ]] സർക്കാരുകളുടെ പിന്തിരിപ്പൻ നയങ്ങളെ മാർക്സ് അതിനിശിതമായി വിമർശിച്ചു. കൂടാതെ നിലവിലുള്ള സോഷ്യലിസ്റ്റ് ആശയങ്ങൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണെന്ന് കാൾ വാദിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 42–44.</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന [[പത്രം]] പ്രഷ്യൻ സർക്കാർ വളരെ സൂക്ഷ്മമായി ശ്രദ്ധിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഓരോ ലക്കവും പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് വളരേയെറെ മുറിച്ചു നീക്കലുകൾ സർക്കാർ നടത്തിത്തുടങ്ങി. [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ]] രാജാധികാരത്തെ കഠിനമായി വിമർശിച്ച ഒരു ലക്കത്തിനുശേഷം, [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] [[നിക്കോളാസ് രണ്ടാമൻ]] ഈ പത്രം നിരോധിക്കണം എന്ന് സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. 1843-ൽ പ്രഷ്യൻ സർക്കാർ ഈ പത്രം നിരോധിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 47–48.</ref> എന്നാൽ ഇതിനെ കഠിനമായി വിമർശിച്ച് കാൾ മാർക്സ് ഹെഗെൽ ആശയങ്ങളോട് അനുഭാവം പുലർത്തുന്ന മറ്റൊരു മാസികയിൽ ലേഖനം എഴുതി. ഈ ലേഖനം മൂലം ഈ [[മാസിക|മാസികയും]] [[സർക്കാർ]] നിരോധിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 36.</ref> 1843-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ഓൺ ദ ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ<ref name=jquestion>[http://www.marxists.org/archive/marx/works/download/pdf/On%20The%20Jewish%20Question.pdf ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ] മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ്</ref> എന്ന [[പുസ്തകം|പുസ്തകത്തിൽ]], [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയത്തേയും]] [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യന്റെ]] വിമോചനത്തെക്കുറിച്ചും വളരെ വ്യക്തമായി താരതമ്യ പഠനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ [[കൊളോൺ]] വിട്ടു പോരുന്നതിനു മുമ്പ് ഏതാനും ചില [[പുസ്തകം|പുസ്തകങ്ങൾ]] കൂടി മാർക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. {{Quote box|width=25em|align=right|bgcolor=#ACE1AF|quote='ഞങ്ങളുടെ പത്രം [[പോലീസ്]] വളരെ സൂക്ഷ്മമായി നോക്കാൻ തുടങ്ങി, പ്രഷ്യൻ സർക്കാരിനെതിരേയോ, [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതത്തിനെതിരേയോ]] എന്തെങ്കിലും കണ്ടാൽ പിന്നെ ചവറ്റു കുട്ടയിലായിരിക്കും ആ പത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം'' | source = പത്രപ്രവർത്തന കാലഘട്ടത്തെക്കുറിച്ച് മാർക്സ് <ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 47.</ref> }} ===പാരീസ്: 1843–1845=== നിലവിൽ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന [[പത്രം]] സർക്കാർ നിരോധിച്ചപ്പോൾ കാൾ മറ്റൊരു പത്രത്തിലേക്ക് മാറി ജോലി ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതനായി. ഈ പത്രവും സമാന ചിന്താഗതിയോടെ പുറത്തിറങ്ങുന്നതു തന്നെയായിരുന്നു.<ref name=kmparis>[http://www.historyguide.org/intellect/marx.html കാൾ പാരീസിൽ] ഹിസ്റ്ററിഗൈഡ് - നാലും,ഏഴും ഖണ്ഡികകൾ</ref><ref name=marx1>[http://www.marxists.org/archive/marx/works/1871/civil-war-france/ch05.htm പാരീസിൽ] മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ്-</ref> ആർനോൾഡ് എന്ന [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] സാമൂഹ്യ പരിഷ്കർത്താവിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതായിരുന്നു ഈ പത്രം.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]] പുറം. 48.</ref> പത്രം പുറത്തിറങ്ങിയിരുന്നത് [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] നിന്നല്ല മറിച്ച് [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] നിന്നായിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് മാർക്സും ഭാര്യയും [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്ക്]] അവരുടെ താമസം മാറി.<ref name="kmparis൧">[http://www.fsmitha.com/h3/karl_marx1871.htm മാർക്സിന്റെ പാരീസിലെ ജീവിതം മാർക്കോ ഹിസ്റ്ററി- മൂന്നാം ഖണ്ഡിക</ref> തുടക്കത്തിൽ ഇരുവരും പത്രമുടമയോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭവനത്തിൽത്തന്നെയായിരുന്നു താമസം, എന്നാൽ ആദ്യത്തെ മകൾ ജനിച്ചതോടെ കാളും കുടുംബവും താമസം മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്കു താമസം മാറ്റി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 62–66.</ref> [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] നിന്നും [[ജർമ്മനി]]യിൽ നിന്നുമുള്ള എഴുത്തുകാരെ ആകർഷിക്കുക എന്നതായിരുന്നു പത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഉദ്ദേശ്യം. കൂടുതലും ആ പത്രത്തിലുണ്ടായിരുന്നത് [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിക്കാരായിരുന്നു]]. ജർമ്മനിക്കാരാനല്ലാത്ത ഒരു എഴുത്തുകാരൻ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു, അയാളാകട്ടെ [[റഷ്യ|റഷ്യയിൽ]] നിന്നും നാടുകടത്തപ്പെട്ട മൈക്കിൾ ബാക്കുനിൻ ആയിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. pp. 64–65.</ref> ''[[മതം]] മനുഷ്യനെ മയക്കുന്ന [[കറുപ്പ് (സസ്യം)|കറുപ്പാണ്]]'' എന്ന തന്റെ വിഖ്യാതമായ വരികൾ ഈ പത്രത്തിൽ ജോലിചെയ്യുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം എഴുതുന്നത്. 28 ഓഗസ്റ്റ് 1844 ൽ [[പാരിസ്|പാരീസിൽ]] വെച്ചാണ് കാൾ [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസിനെ]] കണ്ടുമുട്ടുന്നത്. ഏംഗൽസ് അപ്പോഴേക്കും മാർക്സിന്റെ രചനകളിൽ ആകൃഷ്ടനായിരുന്നു. 1842 ൽ മാർക്സ് ആദ്യം ജോലി ചെയ്തിരുന്ന പത്രത്തിന്റെ ഓഫീസിൽ വെച്ച് അവർ ഒരിക്കൽ ഹ്രസ്വമായി പരിചയപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] വെച്ചാണ് ഇരുവരുടേയും ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന [[സൗഹൃദം|സൗഹൃദത്തിന്]] ആഴം വെച്ചത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. p. 75.</ref> അക്കാലത്ത് ഏംഗൽസ് താൻ എഴുതിയ ''ദ കണ്ടീഷൻ ഓഫ് ദ വർക്കിംഗ് ക്ലാസ്സ് ഇൻ ലണ്ടൻ ഇൻ 1844'' എന്ന പുസ്തകം മാർക്സിനെ കാണിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>മാൻസെൽ, ഫിലിപ്പ്: ''പാരീസ് ബിറ്റ്വീൻ എംപയേഴ്സ്'', പുറങ്ങൾ.390 (സെന്റ് മാർട്ടിൻ പ്രസ്സ് , ന്യൂയോർക്ക്) 2001</ref> താൻ വിഭാവനം ചെയ്ത [[വിപ്ലവം|വിപ്ലവത്തിലെ]] അവസാന ഉപകരണം [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗമാണെന്ന]] മാർക്സിന്റെ വിശ്വാസത്തിന് ആക്കം കൂടി. പിന്നീട് ഇരുവരും ചേർന്ന് ഹെഗലിന്റെ ആശയങ്ങളെ വിമർശിച്ച് ഒരു [[പുസ്തകം]] തയ്യാറാക്കാനായി തുടങ്ങി. ''ദ ഹോളി ഫാമിലി'' എന്നതായിരുന്നു ആ പുസ്തകത്തിന്റെ പേര്.<ref name="brtnca൨">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/367265/Karl-Marx/35432/Brussels-period ദ ഹോളി ഫാമിലിയുടെ രചന] ബ്രിട്ടാനിക്ക</ref> മാർക്സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇതുവരെ ദാർശനികർ ലോകത്തെ വ്യാഖാനിച്ചിട്ടേയുള്ളു, എന്നാൽ ലോകത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടാക്കേണ്ടതെങ്ങിനെയെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ആശയങ്ങൾകൊണ്ട് [[ലോകം|ലോകത്തെ]] മാറ്റാൻ കഴിയില്ല, മറിച്ച് പ്രവൃത്തികൾ തന്നെ വേണം അതിന്. യാതൊരുവിധ നിയന്ത്രണങ്ങളുമില്ലാതെ എഴുതാൻ കഴിയുന്ന മറ്റൊരു [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] പത്രത്തിലേക്കു കാൾ പിന്നീട് മാറി. ഫോർവാട്ട്സ് എന്ന ഈ പത്രം, [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] ഭാഷയിൽ പുറത്തിറങ്ങുന്നതായിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 66–67.</ref> [[പാരിസ്|പാരീസിൽ]] നിന്നും പുറത്തു വന്നിരുന്ന ഈ [[പത്രം]] പല പ്രമുഖ സാമൂഹ്യപരിഷ്കർത്താക്കളുമായി നേരിട്ടു ബന്ധമുള്ളതായിരുന്നു. എന്നാൽ ചുരുങ്ങിയ കാലംകൊണ്ടു തന്നെ ഈ 'സാമൂഹ്യം' എന്നത് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്]] എന്ന ആശയത്തിലേക്കു പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 112.</ref> വോർവാർട്ട്സിൽ മാർക്സ് ഹെഗെലിന്റെ ആശയങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക വാദം|വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്നതിനെ സ്ഫുടം ചെയ്തെടുക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇതോടൊപ്പം തന്നെ പല [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] സാമൂഹ്യപരിഷ്കർത്താക്കളേയും കഠിനമായി വിമർശിക്കാനും തുടങ്ങി. [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] സർക്കാരിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ഒരു അഭ്യർത്ഥനയെ മാനിച്ച് സർക്കാർ ഫോർവാട്ട്സ് അടച്ചു പൂട്ടാൻ കൽപിച്ചു. അതോടൊപ്പം തന്നെ, മാർക്സിനെ [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] നിന്നും പുറത്താക്കാനും ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം തീരുമാനിച്ചു. ===ബ്രസ്സൽസ്: 1845–1847=== [[File:Communist-manifesto.png|thumb|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയുടെ]] ആദ്യ പതിപ്പ് - [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ ഭാഷയിലുള്ളത്]] 1848]] [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലോ]], [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലോ]] ജീവിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്ന മാർക്സ് അവസാനം [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയത്തിലുള്ള]] [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസ്സിലേക്ക്]] പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു. എന്നാൽ [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയപരമായി]] എന്തെങ്കിലും എഴുതുന്നതിൽ നിന്നും മാർക്സിനെ വിലക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ഒരു സമ്മതപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചതിനുശേഷം മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിന് [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസിലേക്കു]] പ്രവേശനം നൽകപ്പെട്ടുള്ളു. [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസിൽ]] വെച്ച് സമാനചിന്താഗതിക്കാരായ ധാരാളം പേരുമായി കാൾ മാർക്സ് കൂടുതൽ ബന്ധപ്പെട്ടു. ''മോസസ് ഹെസ്'', ''കാൾ ഹെൻസൺ'', ''ജോസഫ് വെയ്ദെമെയർ'' എന്നിവർ അതിൽ ചിലരായിരുന്നു. ഉടൻ തന്നെ [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസും]] ഈ സംഘത്തിൽ വന്നു ചേർന്നു.<ref name=brtnca1>[https://web.archive.org/web/20191010053732/https://www.britannica.com/biography/Karl-Marx ബ്രസൽസിൽ ഏംഗൽസുമായി കൂടിച്ചേർന്നു പ്രവർത്തിക്കുന്നു] ബ്രിട്ടാനിക്ക-</ref> 1845 ൽ [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടനിലുള്ള]] ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാക്കളെ സന്ദർശിക്കാനായി മാർക്സും [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസും]] [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|ബ്രിട്ടനിലേക്കു]] പോയി. [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലും]], [[മാഞ്ചസ്റ്റർ|മാഞ്ചെസ്റ്ററിലുമുള്ള]] [[ഗ്രന്ഥശാല|ഗ്രന്ഥശാലകൾ]] സന്ദർശിക്കാനാണ് ഈ അവസരം ഇരുവരും വിനിയോഗിച്ചത്.<ref name="വീൻ 2001. പുറം. 92">[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 92.</ref> ഇക്കാലത്ത് [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസുമായി]] ചേർന്ന് ചരിത്രപരമായ [[ഭൗതികവാദം]] എന്ന വിഷയത്തെ ആസ്പദമാക്കി ഒരു [[പുസ്തകം]] രചിക്കുകയുണ്ടായി. മറ്റു പല പുസ്തകങ്ങളേയും പോലെ ഇതും മാർക്സിന്റെ ജീവിതകാലത്ത് വെളിച്ചം കണ്ടില്ല, മറിച്ച് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നത് 1932 ലാണ്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 93.</ref><ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 107.</ref> [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ]] എന്ന തങ്ങളുടെ കൃതിയുടെ അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ ഇത്തരം കൃതികളിലൂടെ ഇരുവർക്കും കഴിഞ്ഞു. 1848 [[ഫെബ്രുവരി]] 21 നാണ് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയുടെ]] ആദ്യ പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്]] എന്ന അവരുടെ [[സ്വപ്നം|സ്വപ്നത്തിന്]] നിറം നൽകാൻ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോക്കു]] സാധിച്ചു. മുൻകാലങ്ങളിൽ ചെയ്തിരുന്നതുപോലെ, പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്നും ഈ സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളും മാർഗ്ഗങ്ങളും ഒളിച്ചു പിടിക്കേണ്ടതില്ല എന്ന് ഇവർ തീരുമാനിച്ചു. മറിച്ച് എല്ലാം തന്നെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാവുന്ന രീതിയിൽ വ്യാഖ്യാനിച്ചു കൊടുക്കുകയാണ് വേണ്ടത് എന്ന് ഇരുവരും വിശ്വസിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]].പുറം. 115.</ref> ഇതുവരെയുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം എന്നത് [[തൊഴിലാളി വർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെ]] ചരിത്രമാണ് എന്ന് ആദ്യപതിപ്പിന്റെ ആമുഖത്തിൽ ഇരുവരും ചേർന്നെഴുതി. [[ബൂർഷ്വാസി]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന സമ്പന്ന വർഗ്ഗവും, [[പ്രോലിറ്റേറിയറ്റ്]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗവും]] തമ്മിലുള്ള [[വർഗ്ഗസമരം]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന [[വിപ്ലവം]] ആണ് ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാവാൻ പോകുന്നത് എന്ന് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയിൽ]] പറയുന്നു. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] പ്രസക്തി എന്താണെന്നും ഇതിൽ ഇരുവരും ചേർന്നു പറയുന്നു. ഇതുവരെയുള്ള സോഷ്യലിസ്റ്റ് നീക്കങ്ങൾ എന്നതെല്ലാം തന്നെ ചരിത്രത്തേയും സാമൂഹ്യസ്ഥിതിയെയും വ്യാഖ്യാനിക്കൽ മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്]] നടപടികളിൽ ആണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്, മാത്രമല്ല നിലവിലുള്ള [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] സംസ്കാരം തച്ചുടച്ച്, ഒരു തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ സംസ്കാരം നിലവിൽ വരും എന്നും മാർക്സും, ഏംഗൽസും ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു.<ref>[[#Mar48|മാർക്സ് ആന്റ് ഏംഗൽസ് 1848]].</ref> 1848 ന്റെ അവസാനം, [[യൂറോപ്|യൂറോപിൽ]] കുറെ ചെറിയ സമരങ്ങളും ചിലപ്പോഴൊക്കെ അക്രമാസക്തമായ ജാഥകളും ഒക്കെ നടക്കുകയുണ്ടായി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 125.</ref> [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] അതേ സമയം രാജാധികാരത്തെ പുറംതള്ളി ഒരു ഫ്രഞ്ച് സെക്കണ്ട് റിപ്പബ്ലിക്ക് സ്ഥാപിക്കാൻ ഇത്തരം നടപടികൾക്കു കഴിഞ്ഞു.<ref name="വീൻ 2001. പുറം. 92"/> മാർക്സ് ഇത്തരം നീക്കങ്ങളിൽ സന്തുഷ്ടനായിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് തന്റെ പിതാവിന്റെ സ്വത്തിൽ മാർക്സിന്റെ അവകാശമായ ഏതാണ്ട് 6000 ഫ്രാങ്ക് അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>സോൾ പാദോവർ, ''കാൾ മാർക്സ്, ആൻ ഇന്റിമേറ്റ് ബയോഗ്രഫി'', മഗ്രോ-ഹിൽ, 1978, താൾ 205</ref> ഈ പണത്തിന്റെ മൂന്നിലൊരു ഭാഗം, ആയിടക്ക് ഒരു സമരമുന്നേറ്റത്തിനു തയ്യാറെടുക്കുകയായിരുന്ന [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയത്തിലെ]] ഒരു തൊഴിലാളി സംഘടനയ്ക്കായി അദ്ദേഹം സംഭാവന നൽകി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 126–127.</ref> എന്നാൽ ഈ സംഭാവനയുടെ സത്യാവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ധാരാളം വാദപ്രതിവാദങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. ഇതറിഞ്ഞ [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയൻ]] സർക്കാർ കാളിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. അദ്ദേഹം [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലേക്ക്]] തിരിച്ചു പോകാൻ നിർബന്ധിതനായി. [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] പുതിയ റിപ്പബ്ലിക്കൻ സർക്കാരിനു കീഴിൽ താൻ സുരക്ഷിതനായിരിക്കുമെന്ന് കാൾ വിശ്വസിച്ചു.<ref>{{Cite journal |last1=ഫെലിക്സ് |first1=ഡേവിഡ് |last2= |first2= |year=1982 |title=ഹ്യൂറ്റേ ഡച്ച് ലാൻഡ്! മാർക്സ് അസ് പ്രൊവിൻഷ്യൽ പൊളിറ്റീഷ്യൻ |journal=സെൻട്രൽ യൂറോപ്യൻ ഹിസ്റ്ററി |publisher=കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് |volume= 15 |issue= 4 |pages=332–350 }}</ref> [[File:Marx+Family_and_Engels.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marx+Family_and_Engels.jpg|ലഘുചിത്രം|മാർക്സ്, ഏംഗൽസ്,എന്നിവർ മാർക്സിന്റെ പെൺമക്കളോടൊപ്പം.]] === കൊളോൺ: 1848–1849 === താൽക്കാലികമായി താമസം [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്ക്]] മാറിയതോടുകൂടി, കാൾ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] ആസ്ഥാനവും അങ്ങോട്ടേക്ക് മാറ്റി. അതോടൊപ്പം തന്നെ ജർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് ക്ലബ് എന്ന [[തൊഴിലാളി സംഘടന]] സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 128.</ref> [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] ഒരു പരിവർത്തനം നടപ്പിലാക്കാനായി 1848 ൽ കാൾ [[കൊളോൺ|കൊളോണിലേക്കു]] പോയി. [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലെ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ലഘുലേഖ അദ്ദേഹം സർക്കാരിന്റെ മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചു. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയിലെ]] പത്തു നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ നാലു മാത്രമാണ് ഈ ലഘുലേഖയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗം]] അഥവാ പ്രോലിറ്റേറിയറ്റ്, [[മുതലാളിത്തം]] അഥവാ [[ബൂർഷ്വാസി|ബൂർഷ്വാസിയെ]] നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുമ്പ് തന്നെ [[ബൂർഷ്വാസി]] [[ജന്മി|ജന്മിത്തത്തെ]] ഉന്മൂലനം ചെയ്യണമെന്ന് കാൾ മാർക്സ് ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. p. 129.</ref> ജൂൺ ഒന്നാം തീയതി മുതൽ നേരത്തേ പ്രസാധനം നിന്നുപോയ ''നോയെ റൈനിഷെ സൈറ്റുങ്'' എന്ന പേരിലുള്ള പത്രം മാർക്സ് പുനരാരംഭിച്ചു. ആയിടക്ക് ലഭിച്ച പിതൃസ്വത്തിന്റെ ഓഹരിയിൽ നിന്നാണ് ഇതിനുവേണ്ട പണം അദ്ദേഹം സ്വരൂപിച്ചത്. തന്റെ ആശയങ്ങളും കാഴ്ചപ്പാടുകളും [[യൂറോപ്|യൂറോപിലാകമാനം]] പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി പത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന എഴുത്തുകാരനായി കാൾ സ്വയം മാറി. അതോടൊപ്പം തന്നെ മറ്റു പ്രമുഖ എഴുത്തുകാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. ''മാർക്സിന്റെ ലഘുവായ സ്വേച്ഛാധിപത്യം'' എന്നാണ് [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക്ക് ഏംഗൽസ്]] ഇതിനെപ്പറ്റി തമാശരൂപേണ പറഞ്ഞിരുന്നത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 130–132.</ref> ചുരുങ്ങിയകാലത്തേയ്ക്കു മാത്രമേ പത്രത്തിന്റെ എഡിറ്ററായി ഇരുന്നുള്ളുവെങ്കിലും, മാർക്സിനേയും സഹപ്രവർത്തകരേയും [[പോലീസ്]] തുടർച്ചയായി പീഡിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്നിലേറെ തവണ മാർക്സിന് വിചാരണ നേരിടേണ്ടി വന്നു. ചീഫ് പബ്ലിക്ക് പ്രോസിക്യൂട്ടറോട് മോശമായി പെരുമാറി, [[വിപ്ലവം]] നടത്താൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു, [[നികുതി]] അടക്കാതിരിക്കാൻ ജനങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു എന്നിങ്ങനെ പലവിധ കുറ്റങ്ങൾ മാർക്സിന്റെ മേൽ ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, എന്നാൽ എല്ലാ തവണയും അദ്ദേഹം കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു. ഈ സമയത്ത് [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] രാജാധികാരം തകർക്കപ്പെട്ടു. പക്ഷേ ഫ്രെഡറിക് വില്ല്യം നാലാമൻ തന്നെ പിന്തുണക്കുന്നവരെ ചേർത്ത് ഒരു മന്ത്രിസഭ ഉണ്ടാക്കി. ഇവർ [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിൽ]] നിന്നും ഇടതുപക്ഷ പ്രവർത്തകരേയും, സമാനചിന്താഗതിക്കാരേയും തുടച്ചു നീക്കുവാനുള്ള പ്രവർത്തനമാണ് ആദ്യം നടപ്പിൽ വരുത്തിയത്. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം, മാർക്സിന്റെ പത്രം നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. കൂടാതെ, മാർക്സിനോട് രാജ്യം വിട്ടുപോകാനും ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 137–146.</ref> [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്കു]] തിരികെ ചെന്ന മാർക്സിനെ അത്ര സന്തോഷകരമായ കാലാവസ്ഥ അല്ല എതിരേറ്റത്. അധികാരം എതിരാളികളിലേക്കു കൈമറിഞ്ഞുപോയിരുന്നു, കൂടാതെ നഗരത്തൽ [[കോളറ]] പടർന്നു പിടിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ മാർക്സ് രാജ്യത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന കാരണം പറഞ്ഞ് സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ നിർബന്ധപൂർവ്വം അവിടെനിന്നു പലായനം ചെയ്യിപ്പിച്ചു. മാർക്സിന്റെ ഭാര്യ ഈ സമയത്ത് തങ്ങളുടെ നാലാമത്തെ കുഞ്ഞിനെ [[ഗർഭം]] ധരിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. അവർക്ക് [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയത്തിലേക്കോ]], [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലേക്കോ]] പോകാൻ സാധ്യമല്ലായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഒരു അഭയാർത്ഥിയായി [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്കു]] പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]].പുറങ്ങൾ. 147–148.</ref> ===ലണ്ടൻ: 1849–1883=== [[File:Karl and jenny marx 1866.jpg|thumb|150px|കാൾ തന്റെ മകളായ ജെന്നിയോടൊപ്പം 1864]] 1849 ൽ മാർക്സ് [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്ക്]] പാലായനം ചെയ്തു<ref>[[Karl Marx#Whe00|Wheen 2001]]. pp. 147–48.</ref> പീന്നീട് തന്റെ ജീവിതാവസാനം വരെ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടൻ]] ആയിരുന്നു മാർക്സിന്റെ പ്രവൃത്തികേന്ദ്രം. [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] താമസമാക്കിയതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] ആസ്ഥാനം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്കു]] മാറ്റുകയും, ജർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് എഡ്യുക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റിയിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ പതിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, 1849–1850 കളിലെ ശൈത്യകാലത്ത് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] അണികൾക്കിടയിൽ ഭിന്നതയുണ്ടാകുകയും ഓഗസ്റ്റ് വില്ലിച്ച്, കാൾ ഷാപ്പർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിലെ ഒരു വിഭാഗം അടിയന്തര വിപ്ലവത്തിനായി സമരം ആരംഭിച്ചു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ് ഒരു പ്രക്ഷോഭത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, യൂറോപ്പിലുടനീളമുള്ള മുഴുവൻ തൊഴിലാളിവർഗവും അതിൽ ചേരാൻ "സ്വമേധയാ" അണിചേരുമെന്നും യൂറോപ്പിലുടനീളം ഒരു വിപ്ലവം സൃഷ്ടിക്കുമെന്നും വില്ലിച്ചും ഷാപ്പറും വിശ്വസിച്ചു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ആസൂത്രിതമല്ലാത്ത ഇത്തരം ഒരു പ്രക്ഷോഭം അതിസാഹസികതയാണെന്നും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന് ഇത് ആത്മഹത്യാപരമായിരിക്കുമന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ടെ മാർക്സും ഏംഗൽസും ഇതിൽ പ്രതിഷേധിച്ചു.<ref name="N. Fedoseyev, p. 233">P.N. Fedoseyev, ''Karl Marx: A Biography'', p. 233.</ref> ഷാപ്പർ / വില്ലിച്ച് ഗ്രൂപ്പ് ശുപാർശ ചെയ്യുന്ന തരത്തിലൊരു പ്രക്ഷോഭം പൊലീസും [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലെ]] പിന്തിരിപ്പൻ സർക്കാരുകളുടെ സായുധ സേനയും എളുപ്പത്തിൽ തകർക്കുമായിരുന്നു. ഇത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന് തന്നെ നാശമുണ്ടാക്കുമെന്നുവാദിച്ച് മാർക്സ്, സമൂഹത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് ഒരുപിടി മനുഷ്യരുടെ ഇച്ഛാശക്തികൊണ്ട് നേടാനാവില്ലെന്നും വാദിച്ചു.<ref name="N. Fedoseyev, p. 2332">P.N. Fedoseyev, ''Karl Marx: A Biography'', p. 233.</ref> സെൻട്രൽ ലണ്ടൻ എന്റർടെയിൻമെന്റ് ജില്ലയിലെ ഗ്രേറ്റ് വിൻഡ്മിൽ സ്ട്രീറ്റിലാണ് ഈ സംഘടയുടെ യോഗങ്ങൾ കൂടിയിരുന്നത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 151–155.</ref><ref name="infed1">{{cite web | title = ഗ്രേറ്റ് വിൻഡ്മിൽ സ്ട്രീറ്റ്, ഇൻഫെഡ് ഓർഗ്, നാലാം ഖണ്ഡിക | url = http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/ | accessdate = 2020-02-14 | archive-date = 2019-08-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190822035056/http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/ | url-status = bot: unknown }}</ref> രണ്ട് കാര്യങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയാണ് മാർക്സ് തന്റെ ജീവിതം ഉഴിഞ്ഞുവെച്ചത്, ഒന്നാമതായി രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയെയും, [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തെയും]] കൂടുതലായി മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും, രണ്ടാമതായി വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ ഈ മേഖലയിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും. ലണ്ടനിലെ ആദ്യ കാലഘട്ടത്തിൽ വിപ്ലവകരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മാത്രമായി സ്വയം പ്രതിജ്ഞാബദ്ധനായിരുന്നതിനാൽ മാർക്സും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബവും കടുത്ത [[ദാരിദ്ര്യം|ദാരിദ്ര്യത്തിലാണ്]] ജീവിച്ചിരുന്നത്. സമ്പന്നനായ വ്യവസായിയുടെ പുത്രനായിരുന്ന ഏംഗൽസ് അക്കാലത്തു നൽകിയിരുന്ന ഒരു ചെറിയ തുകയായിരുന്നു അക്കാലത്ത് മാർക്സിന്റെ പ്രധാന വരുമാനം. ന്യൂയോർക്ക് ട്രിബ്യൂൺ എന്ന പത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേക ലേഖകനായും മാർക്സ് ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="infed5">{{cite web| title = ന്യൂയോർക്ക് ട്രിബ്യൂൺ കാലഘട്ടം| url = http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/| publisher = ഇൻഫെഡ് ഓർഗ്, ഒന്നാം ഖണ്ഡിക നാലാം വാചകം| accessdate = 2020-02-14| archive-date = 2019-08-22| archive-url = https://web.archive.org/web/20190822035056/http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/| url-status = bot: unknown}}</ref> 1851 [[ഡിസംബർ]] മുതൽ 1852 മാർച്ച് വരെ മാർക്സ് [[ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം|ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള]] ഒരു ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ പണിപ്പുരയിലായിരുന്നു. ''ദ എയ്റ്റീൻത് ബ്രൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ''<ref name=marxorg1>[https://web.archive.org/web/20191105231209/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1852/18th-brumaire/ch06.htm ദ എയ്റ്റീൻത് ബ്രൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ] മാർക്സിസ്റ്റ് ഓർഗ്</ref> എന്നതായിരുന്നു പുസ്തകത്തിന്റെ പേര്. ഈ [[പുസ്തകം|ഗ്രന്ഥത്തിൽ]] [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗസമരവും]], തൊഴിലാളി സ്വേച്ഛാധിപത്യവും ഉൾപ്പെടുന്ന ചരിത്രപരമായ ഭൗതികവാദത്തെക്കുറിച്ച് ആധികാരികമായി അപഗ്രഥിക്കുന്നു. വരും ഭാവിയിൽ പ്രോലിറ്റേറിയറ്റ് എന്നു വിളിക്കുന്ന ഈ തൊഴിലാളി സമൂഹം, [[ബൂർഷ്വാസി]] എന്ന [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തെ]] ഉന്മൂലനം ചെയ്യുമെന്നും മാർക്സ് ആണയിട്ടു പറയുന്നു.<ref name=pgb1>[https://web.archive.org/web/20160120060629/http://www.gutenberg.org/dirs/1/3/4/1346/1346.txt%E0%B4%A6 എയ്റ്റീൻത് ബ്രൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ] പ്രൊജക്ട് ഗുട്ടൻബർഗ്</ref> 1850-1860 കാലമായപ്പോഴേക്കും മാർക്സിലെ എഴുത്തുകാരന് പക്വത വന്നിരുന്നുവെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നു. സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയത് ഈ കാലത്താണത്രെ. എന്നാൽ എല്ലാ പണ്ഡിതരും ഈ വാദത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. 1864-ൽ മാർക്സ് ഇന്റർനാഷണൽ വർക്കിംഗ് മെൻ അസോസിയേഷനിൽ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name=marxorg2>[https://web.archive.org/web/20200212073142/http://www.marxists.org/archive/marx/works/1864/10/27.htm ഇന്റർനാഷണൽ വർക്കിംഗ് മെൻ അസ്സോസ്സിയേഷൻ ആദ്യ സമ്മേളനത്തിലെ മാർക്സിന്റെ പ്രസംഗം] മാർക്സിസ്റ്റ് ഓർഗ്</ref> ഈ സംഘടനയിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ മാർക്സ് മിഖായേൽ ബാക്കുനിന്റെ ചുറ്റും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന [[അരാജകത്വവാദം|അരാജകവാദികളുടെ]] സ്വാധീനത്തിനെതിരേ സമരം ചെയ്യുകയായിരുന്നു.<ref name=bakunnin>[https://web.archive.org/web/20190715212805/http://www.marxists.org/archive/marx/works/download/Marx_Conflict_with_Bukunin.pdf ബാക്കുനിനുമായി അസ്വാരസ്യങ്ങൾ] മാർക്സിസ്റ്റ് ആർക്കെവ്]</ref> ഇത്തരം സമരങ്ങളുടെ ശ്രമഫലമായി, ഈ സംഘടനയുടെ നേതൃത്വം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] നിന്നും [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്കു]] മാറ്റാൻ മാർക്സിനു കഴിഞ്ഞു. ഈ മാറ്റം കൊണ്ടുണ്ടായ ഒരു നേട്ടം 1871-ലെ [[പാരീസ് കമ്മ്യൂൺ]] ആയിരുന്നു. തങ്ങളുടെ സർക്കാരിന്റെ മോശം നയങ്ങൾക്കെതിരേ [[പാരിസ്|പാരീസിലെ]] വിമതന്മാരായ ജനങ്ങൾ സംഘടിക്കുകയും നഗരം രണ്ടുമാസത്തേക്ക് കീഴ്പ്പെടുത്തിവെക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സർക്കാർ ഈ നീക്കത്തെ അടിച്ചമർത്തി. ഈ അടിച്ചമർത്തൽ നീക്കത്തിൽ നിരാശനായിരുന്ന മാർക്സ് പുറത്തിറക്കിയ ലഘുലേഖയാണ് ''ദ സിവിൽ വാർ ഇൻ ഫ്രാൻസ്''.<ref name=civilwarf>[https://web.archive.org/web/20190714220552/http://www.marxists.org/archive/marx/works/download/pdf/civil_war_france.pdf ദ സിവിൽ വാർ ഇൻ ഫ്രാൻസ്] മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ് - പി.ഡി.എഫ്</ref> ആയിടക്കു നടന്ന [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ]] സമരങ്ങളുടെ പരാജയങ്ങളിൽ മാർക്സ് വളരെ നിരാശാഭരിതനായിരുന്നു. മാർക്സ് പിന്നീട് [[മുതലാളിത്തം]] എന്ന ആശയത്തെ കൂടുതൽ പഠിക്കാനായി ശ്രമിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചു പഠിച്ചും എഴുതിയും അദ്ദേഹം [[ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം|ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ]] മുറികളിൽ ചിലവഴിച്ചു. 1857 ആയപ്പോഴേക്കും മാർക്സ് ഏതാണ്ട് 800 പേജുകളോളം വരുന്ന കുറിപ്പുകളും, ലഘു ഉപന്യാസങ്ങളും വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ എഴുതിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. [[മുതലാളിത്തം]], ജോലി, വേതനം, ഉടമസ്ഥാവകാശം, സ്റ്റേറ്റ്, [[അന്താരാഷ്ട്രവാണിജ്യം|വിദേശവ്യാപാരം]], ലോകവിപണി എന്നിവയെക്കുറിച്ചായിരുന്നു ഈ ലേഖനങ്ങളെല്ലാം. 1941 വരെ ഇവയൊന്നും തന്നെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടില്ല. 1859-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ സമാഹാരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''കോൺട്രിബ്യൂഷൻ ടു ദ ക്രിട്ടിക്ക് ഓഫ് പൊളിറ്റിക്കൽ എക്കോണമി'' എന്നതായിരുന്നു സമാഹാരത്തിന്റെ പേര്. 1860 ൽ രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥിതിയുടെ ഉപഞ്ജാതാക്കളായ [[ആഡം സ്മിത്ത്|ആഡം സ്മിത്തിനേയും]], [[ഡേവിഡ്‌ റിക്കാർഡോ|ഡേവിഡ് റിക്കാർഡോയും]] എല്ലാം ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് ''തിയറീസ് ഓഫ് സർപ്ലസ് വാല്യൂ'' എന്ന മൂന്നു ഖണ്ഡങ്ങൾ ഉള്ള ഒരു [[പുസ്തകം|ഗ്രന്ഥം]] പുറത്തിറക്കുകയുണ്ടായി. സാമ്പത്തിക ചരിത്രത്തിന്റെ ഒരു സമഗ്രമായ, മനോഹരമായ രചനയായിരുന്നു ഈ പുസ്തകം. 1867 ൽ [[മൂലധനം (ഗ്രന്ഥം)|മൂലധനത്തിന്റെ]] ആദ്യ ഖണ്ഡം പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തേയും, മൂന്നാമത്തേയും ഖണ്ഡങ്ങൾ മാർക്സിന്റെ മരണശേഷം ഏംഗൽസ് ആണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.{{cn}} [[File:Marx old.jpg|thumb|150px|മാർക്സ് 1882 ൽ]] മാർക്സിന്റെ ജീവിതത്തിലെ അവസാന പത്തുകൊല്ലക്കാലം കൂടുതൽ ജോലി ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തിനു സാധിച്ചിരുന്നില്ല. ആരോഗ്യകാരണങ്ങളാൽ മുൻവർഷങ്ങളിലെന്നപോലെ കഠിനജോലി ചെയ്യുവാൻ അദ്ദേഹത്തിനാവുമായിരുന്നില്ല. എന്നിരിക്കിലും, ദൈനംദിന രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വളരെയധികം ബോധവാനായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലും]], [[റഷ്യ|റഷ്യയിലും]] നടക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയസംഭവവികാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വളരെ ജിജ്ഞാസുവായിരുന്നു.{{cn}} [[റഷ്യ|റഷ്യയിൽ]] [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] രീതിയെ മാറ്റിനിർത്തിക്കൊണ്ട് [[കമ്മ്യൂണിസം]] നടപ്പിൽ വരുത്തുവാനുള്ള സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് മാർക്സ് ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി. പൊതു ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള [[ഭൂമി]] എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ കാതൽ. ഇതേക്കുറിച്ച് മാർച്ചിൽ [[വേറ സാസിലിച്ച്|വേറ സാസുലിച്ചിന്]] എഴുതിയ കത്തിൽ അദ്ദേഹം ഗൗരവമായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>കാൾ മാർക്സ് & ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്, ''കളക്ടഡ് വർക്ക്സ് വോള്യം 46'' (ഇന്റർനാഷണൽ പബ്ലിഴേഴ്സ്: ന്യൂയോർക്ക്, 1992) പുറം. 71.</ref> [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമീണ]]സമൂഹമാണ് [[റഷ്യ|റഷ്യയുടെ]] പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ ശക്തിസ്രോതസ്സ് എന്ന് മാർക്സ് മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] വ്യവസ്ഥിതിയിലൂടെ അല്ലാതെ [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസത്തിലേക്ക്]] എത്തിച്ചേരാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന്റെ അപകടത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പു നൽകിയിരുന്നു. ഉടനടിയുള്ള ഒരു മാറ്റത്തിനു മുമ്പ്, സമൂഹത്തിലുള്ള എല്ലാത്തരം മോശപ്പെട്ട സ്വാധീനങ്ങളും തുടച്ചു നീക്കണം എന്ന് മാർക്സ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു. മാറ്റത്തിനു തടസ്സം നിന്നേക്കാവുന്ന ഇത്തരം സ്വാധീനങ്ങളെ നീക്കം ചെയ്തതോടെ, ത്വരിതഗതിയിലുള്ള ഒരു മാറ്റത്തിന് ഗ്രാമീണ സമുദായങ്ങൾക്ക് മാർക്സ് അനുവാദം നൽകി. ഉൽപാദനത്തിൽ നിന്നും ഉൽപാദകൻ പൂർണ്ണമായും വേറിട്ടു നിൽക്കേണ്ടിവരുന്നതാണ് [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തിന്റെ]] അന്തഃസത്ത എന്നു മാർക്സ് കണ്ടെത്തി. മാർക്സിന്റെ ചില എഴുത്തുകളിൽ നിന്നും, [[നരവംശശാസ്ത്രം|നരവംശശാസ്ത്രത്തിൽ]] അദ്ദേഹത്തിനുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശം വ്യക്തമായിരുന്നു. ചരിത്രാതീക കാലത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രീതി ആയിരിക്കല്ല ഭാവിയിലുണ്ടാവാൻ പോവുന്നത് എന്ന് മാർക്സ് ഇത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ മനസ്സിലാക്കി. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലും]], [[യൂറോപ്|യൂറോപിലും]] നിലവിലിരിക്കുന്ന [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തിൽ]] അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ഉൽപാദനരീതി അതിന്റെ പാരമ്യത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു എന്നും, അത് ഒരു തകർച്ചയെ നേരിടാൻ പോവുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം മുൻകൂട്ടി പ്രവചിച്ചിരുന്നു.<ref>കാൾ മാർക്സ് ഫസ്റ്റ് ഡ്രാഫ്റ്റ് ഓഫ് ലെറ്റർ ടു വേറ സാസുലിച്ച് [1881]. ഇൻ മാർക്സ്-ഏംഗൽസ് 'കളക്ടഡ് വർക്സ്', ഖണ്ഡം 24, p. 346.</ref> == വ്യക്തിഗതവിവരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Karl Marx Frau.jpg|thumb|150px| കാൾ മാർക്സിന്റെ പത്നി - ജെന്നി.]] 1836-ൽ, കുട്ടിക്കാലം മുതൽ തന്നെ മാർക്സിനെ അറിയുന്ന [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലെ]] ഭരണവർഗ്ഗകുടുംബത്തിലെ വിദ്യാസമ്പന്നനായ ഒരു പ്രഭ്വി ആയിരുന്നു കാൾ മാർക്സിന്റെ ഭാര്യ ജെന്നി വോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ. [[ട്രിയർ|ട്രയർ]] എന്ന ദേശത്തെ ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ യുവതി ആയിരുന്നു [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ]] എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അക്കാലത്ത് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന സാമൂഹ്യ ഭ്രഷ്ടുകളെ തകർത്തെറിഞ്ഞതായിരുന്നു അവരുടെ [[വിവാഹം]]. മാർക്സിനൊപ്പം ജീവിക്കുന്നതിനായി ഒരു യുവ പ്രഭുവുമായുള്ള വിവാഹനിശ്ചയം അവൾ വിച്ഛേദിച്ചതിനാൽ, മതപരവും വർഗ്ഗപരവുമായ ഉത്ഭവങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം അവരുടെ ബന്ധം സാമൂഹികമായി ഒരു വിവാദമായിരുന്നു. സമൂഹത്തിന്റെ ഉന്നതനിലയിൽ ജീവിക്കുന്ന കുടുംബത്തിലുള്ള ഒരു യുവതിയും, ഒരു [[ജൂതൻ|ജൂതനുമായിട്ടുള്ള]] [[വിവാഹം]] അന്നത്തെക്കാലത്ത് ആലോചിക്കാൻ പോലും പറ്റില്ലായിരുന്നു. ഇത്തരം എതിർപ്പുകളെല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഇവരുടെ [[വിവാഹം|വിവാഹത്തിനു]] ജെന്നിയുടെ പിതാവ് അനുകൂലമായിരുന്നു. ഉദാരമായ ചിന്താഗതികളുള്ള ഒരു വ്യവസായിയായിരുന്നു ജെന്നിയുടെ പിതാവ് ഒരു ലിബറൽ പ്രഭുവായ ലുഡ്വിഗ് വോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ. അദ്ദേഹവുമായി ചങ്ങാത്തം കൂടിയ മാർക്,സ് തന്റെ [[ഡോക്ടറേറ്റ്|ഡോക്ടറേറ്റിനു]] വേണ്ടിയുള്ള പ്രബന്ധം സമർപ്പിച്ചിരുന്നത് അദ്ദേഹത്തിനായിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 17–21, 33.</ref> വിവാഹനിശ്ചയത്തിന് നീണ്ട ഏഴുവർഷങ്ങൾക്കുശേഷം 1843 ജൂൺ 19 ന് ക്രൂസ്നാച്ചിലെ ഒരു പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് പള്ളിയിൽ വച്ചാണ് ഈ ദമ്പതികൾ വിവാഹിതരായത്.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|pp=70–71}}; {{harvnb|Wheen|2001|pp=52–53}}; {{harvnb|McLellan|2006|pp=61–62}}.</ref> [[File:Jenny laura marx.jpg|thumb|150px|[[ജെന്നി ലോംഗ്വെറ്റ്|ജെന്നി കരോളിനയും]] [[ലോറാ മാക്സ്|ജെന്നി ലോറ മാർക്സും]] (1869). എല്ലാ മക്കൾക്കും ജെന്നി എന്നു തന്നെയായിരുന്നു പേര്]] 1ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഏഴു മക്കളുണ്ടായി, പക്ഷേ കുറേ നാളത്തേക്കെങ്കിലും അവർക്ക് മോശം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ജീവിക്കേണ്ടി വന്നു. മൂന്നുമക്കൾ മാത്രമാണ് ഈ സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിച്ചത്, ബാക്കി നാലുപേരും മരണമടയുകയാണുണ്ടായത്.<ref>പീറ്റർ സിംഗർ (2000). മാർക്സ് എ വെരി ഷോർട്ട് ഇൻട്രോഡക്ഷൻ. പുറങ്ങൾ. 5. ISBN 0-19-285405-4</ref> [[ജെന്നി ലോംഗ്വെറ്റ്|ജെന്നി കരോലിൻ]] (വിവാഹനാമം. ലോംഗുറ്റ്; 1844–1883); [[ലോറാ മാക്സ്|ജെന്നി ലോറ]] (വിവാഹനാമം. ലഫാർഗ്; 1845-1911); എഡ്ഗർ (1847–1855); ഹെൻ‌റി എഡ്വേർഡ് ഗൈ ("ഗൈഡോ"; 1849-1850); ജെന്നി എവ്‌ലൈൻ ഫ്രാൻസെസ് ("ഫ്രാൻസിസ്ക"; 1851–1852); [[എലീനർ മാർക്സ്|ജെന്നി ജൂലിയ എലനോർ]] (1855–1898), നാമകരണത്തിനു മുമ്പ് മരിച്ച ഒരാൾ (1857 ജൂലൈ) എന്നിവരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തന്റെ മക്കൾ. തന്റെ വീട്ടുവേലക്കാരിയായിരുന്ന ഹെലെൻ ഡിമത് എന്ന വനിതയിൽ ഫ്രെഡ്ഡി എന്നൊരു മകനു കൂടി മാർക്സ് ജന്മം നൽകി എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.<ref name=Montefiore>{{cite news|last=മോണ്ടെഫൊയോർ|first=സൈമണ സെബാഗ|title=ദ മീൻസ് ഓഫ് റീപ്രൊഡക്ഷൻ|url=https://www.nytimes.com/2011/09/25/books/review/love-and-capital-by-mary-gabriel-book-review.html|publisher=ദ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|accessdate=2011-09-25|archive-date=2019-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220034629/https://www.nytimes.com/2011/09/25/books/review/love-and-capital-by-mary-gabriel-book-review.html|url-status=bot: unknown}}</ref> 1962 മുതൽ മാർക്സ് ഹെലൻ ഡമത്തിന്റെ അവിഹിത പുത്രന്റെ പിതാവാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, ടെറൽ കാർവർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, "ലഭ്യമായ ഡോക്യുമെന്ററി സാമഗ്രികളിൽ ഈ [അവകാശവാദം] ശരിയായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടില്ല".<ref name="Carver, 1991">{{cite book|title=The Cambridge Companion to Marx|last=Carver|first=Terrell|date=1991|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-36694-6|editor-last=Carver|editor-first=Terrell|location=Cambridge, United Kingdom|page=11|chapter=Reading Marx: Life and Works|accessdate=30 May 2014|chapter-url=https://www.google.com/books?id=6VrfmJOEzZsC&lpg=PA11&dq=The%20Cambridge%20Companion%20to%20Marx%20Demuth&pg=PA11#v=onepage&q&f=false}}</ref> [[File:Eleanor Marx.jpg|thumb|100px|left|[[എലീനർ മാർക്സ്|എലെനോർ മാർക്സ്]]]] പലപ്പോഴും അധികാരികളിൽ നിന്നും മറഞ്ഞിരിക്കുവാനായി മാർക്സ് വ്യാജപേരുകൾ ഉപയോഗിക്കുമായിരുന്നു. മെസ്സ്യുർ റാംബോസ് എന്ന പേരാണ് [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചതെങ്കിൽ, [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] എ. വില്ല്യംസ് എന്നാണ് എഴുത്തുകുത്തുകൾക്കായി മാർക്സ് സ്വീകരിച്ചിരുന്ന പേര്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ ''മൂർ'' എന്ന പേരിലാണ് മാർക്സിനെ വിളിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കറുത്ത നിറവും, ചുരുണ്ട മുടിയും [[ഉത്തരാഫ്രിക്ക|വടക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ]] [[മൂർസ്]] എന്ന നീഗ്രോ വംശജരെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചിരുന്നുവത്രെ. തന്റെ മക്കൾ തന്നെ ഓൾഡ് നിക്ക്, അല്ലെങ്കിൽ ചാർലി എന്നു വിളിക്കാനാണ് മാർക്സ് താൽപര്യപ്പെട്ടിരുന്നത്. തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളേയും ബന്ധുക്കളെപോലും ചെല്ലപ്പേരിട്ടു വിളിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന് ഇഷ്ടമായിരുന്നത്രെ. [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക്ക് ഏംഗൽസിനെ]] ജനറൽ എന്നും, തന്റെ വീട്ടുവേലക്കാരിയെ നിം എന്നുമൊക്കെ അദ്ദേഹം വിളിച്ചിരുന്നു. മക്കളെയും ഇതുപോലെ മാർക്സ് അഭിസംബോധന ചെയ്തിരുന്നു.{{cn}} ==മരണം== [[File:KarlMarx Tomb.JPG|thumb|150px|[[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി|ഹൈഗേറ്റ് സിമിത്തേരിയിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം, ലണ്ടൻ]] [[File:Grave_of_Karl_Marx_Highgate_Cemetery_in_London_2016_(10).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Grave_of_Karl_Marx_Highgate_Cemetery_in_London_2016_(10).jpg|ലഘുചിത്രം|ലണ്ടനിലെ [[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി|ഈസ്റ്റ് ഹൈഗേറ്റ് സിമിത്തേരിയിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരത്തിൻറെ മറ്റൊരു വീക്ഷണം.]] 1881-ൽ മാർക്സിന്റെ ഭാര്യ [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ]] അന്തരിച്ചു. മാർക്സിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന മാസങ്ങൾ അദ്ദേഹം രോഗാതുരനായിരുന്നു. ഇത് ക്രമേണ [[ബ്രോങ്കൈറ്റിസ്]] എന്ന [[രോഗം|രോഗമായി]] പരിണമിക്കുകയും 1883 മാർച്ച് 14 ന് അദ്ദേഹം അന്തരിക്കുകയും ചെയ്തു. മാർക്സിന്റെ മക്കളും, മരുമക്കളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യസമയത്ത് കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളും, സുഹൃത്തുക്കളും കൂടി മൃതദേഹം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലുള്ള]] [[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി|ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരിയിൽ]] ''(ആജ്ഞേയവാദികൾക്കും നിരീശ്വരവാദികൾക്കുമായി നീക്കിവച്ചിരുന്ന ഭാഗം, [[ജോർജ്ജ് ഇലിയറ്റ്|ജോർജ്ജ് എലിയറ്റിന്റെ]] ശവക്കുഴി സമീപത്താണ്)'' അടക്കം ചെയ്തു. വളരെക്കുറച്ചു ആളുകൾ മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളിൽ സംബന്ധിച്ചുള്ളു. ബന്ധുക്കളല്ലാതെ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ കൂടെ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു ചില [[സഖാവ്|സഖാക്കളും]], ഏതാനും തൊഴിലാളികളുമായി ഒമ്പത് മുതൽ പതിനൊന്ന് വരെ ആളുകൾ മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാരചടങ്ങുകൾക്കായി ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു.<ref>[[Karl Marx#Whe00|Wheen 2001]]. [https://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA382 p. 382].</ref> സമകാലിക സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള [[ഗവേഷണം|ഗവേഷണങ്ങൾ]] പേരറിയാവുന്ന പതിമൂന്ന് പേർ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നുവെന്നു കാണിക്കുന്നു. [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക്ക് ഏംഗൽസ്]], [[എലീനർ മാർക്സ്]], എഡ്വേർഡ് അവെലിംഗ്, പോൾ ലഫാർഗ്, ചാൾസ് ലോംഗുറ്റ്, ഹെലൻ ഡെമത്ത്, വിൽഹെം ലിബ്നെക്റ്റ്, ഗോട്‌ലീബ് ലെംകെ, ഫ്രെഡറിക് ലെസ്നർ, ജി ലോക്നർ, സർ റേ ലങ്കെസ്റ്റർ, കാൾ ഷോർലെമ്മർ, ഏണസ്റ്റ് റാഡ്ഫോർഡ് എന്നിവരായിരുന്നു അവർ.<ref>John Shepperd, ‘Who was really at Marx's funeral?’, in "Friends of Highgate Cemetery Newsletter ", April (2018), pp. 10–11. https://highgatecemetery.org/uploads/2018-04_Newsletter_final_web.pdf</ref> മാർക്സിന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനുമായിരുന്ന ഏംഗൽസിന്റെ വാക്കുകൾ {{quote|''ലോകം കണ്ട എക്കാലത്തേയും മഹാനായ ചിന്തകൻ നമ്മോടു വിട പറഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു. ഏതാനും മിനിട്ടുകൾക്കു മുമ്പ് അദ്ദേഹം ഇനി ഉണരാത്തവണ്ണം സമാധാനപൂർണ്ണമായ നിദ്രയിലേക്കു പ്രവേശിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു''.}} മാർക്സിന്റെ മരണശേഷം, ഏംഗൽസ് തന്റെ സ്വത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് 4.8 ദശലക്ഷം ഡോളർ വരുന്ന സമ്പാദ്യം മാർക്സിന്റെ പെൺമക്കളുടെ പേരിൽ എഴുതിവെച്ചു. മാർക്സിനെയും കുടുംബത്തെയും 1954 നവംബറിൽ അടുത്തുള്ള ഒരു പുതിയ സ്ഥലത്ത് പുനരടക്കം ചെയ്തിരുന്നു. പുതിയ സ്ഥലത്തെ ശവകുടീരം 1956 മാർച്ച് 14 ന് അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://thelondondead.blogspot.co.uk/2014/07/the-posthumous-life-of-karl-marx.html|title=The posthumous life of Karl Marx, Highgate Cemetery|accessdate=14 July 2015|date=7 July 2014|website=The London Dead}}</ref> ''സർവ്വരാജ്യതൊഴിലാളികളേ സംഘടിക്കുവിൻ'' എന്നുള്ള [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയുടെ]] അവസാന വരികൾ മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ദാർശനികർ ലോകത്തെ പല വിധത്തിൽ വ്യാഖ്യാനിച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാൽ ഇതിൽ പ്രധാനം ലോകത്തെ എങ്ങനെ മാറ്റാം എന്നുള്ളതാണ്, ഈ വരികളും ആ സ്മാരകത്തിൽ കാണാം. സാധാരണരീതിയിലുള്ള ഒരു ശവകുടീരത്തിലാണ് മാർക്സിന്റെ മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. 1970 ൽ മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം ഒരു ബോംബാക്രമണത്തിലൂടെ തകർക്കാനുള്ള ശ്രമം നടന്നിരുന്നു.<ref name=camd>[http://www.camdennewjournal.co.uk/111705/cn111705_11.htm മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരത്തിനുനേരെ ആക്രമണം "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190611005203/http://www.camdennewjournal.co.uk/111705/cn111705_11.htm |date=2019-06-11 }}, ''കാംടൺ ന്യൂ ജേണൽ''</ref> മാർക്സിന്റെ ജീവിതകാലഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകൾക്ക് [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിൽ]] വേണ്ടത്ര മാറ്റം വരുത്താൻ സാധിച്ചിട്ടില്ലായിരുന്നു. ഈ കാരണം കൊണ്ട് മാർക്സ് ഒരു പരാജയമായിരുന്നു എന്നർത്ഥമില്ല എന്ന് [[ചരിത്രകാരൻ|ചരിത്രകാരനായ]] [[എറിക് ഹോബ്സ്ബാം|എറിക് ഹോക്സ് ബാം]] പറയുന്നു. മാർക്സ് വിഭാവനം ചെയ്ത സോഷ്യലിസ്റ്റ് സമൂഹത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന് ചില നീക്കങ്ങൾ തുടങ്ങിയിരുന്നുവെങ്കിലും അത് നിലവിലുള്ള സംവിധാനങ്ങൾക്ക് ഒരു ബദലായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് മാർക്സിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം വളരെ കാലം കഴിഞ്ഞിട്ടാണ്. ==ചിന്തകൾ== ===സ്വാധീനിച്ച വ്യക്തികൾ=== {{double image|right|G.W.F. Hegel (by Sichling, after Sebbers).jpg|140|Feuerbach Ludwig.jpg|120|[[ഹെഗൽ]], ഫ്യൂവർബാക്ക് ലുഡ്വിഗ്, മാർക്സിനെ ഏറ്റവും അധികം സ്വാധീനിച്ച ദാർശനികർ}} [[File:Engels 1856.jpg|thumb|150px|[[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്]]]] കുറേയെറെ ചിന്തകരുടെ ആശയങ്ങൾ മാർക്സിനെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. * [[ഹേഗൽ|ജോർജ്ജ് വിലേം ഫ്രിഡറിച്ച് ഹേഗൽ]] *[[ആഡം സ്മിത്ത്|ആദം സ്മിത്ത്]], [[ഡേവിഡ്‌ റിക്കാർഡോ|ഡേവിഡ് റിക്കാർഡോ]] - ഇവരുടെ രാഷ്ട്രീയസമ്പദ് വ്യവസ്ഥ എന്ന ആശയം മാർക്സിന് വളരെയധികം താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു. *[[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] [[ഇടതുപക്ഷം|ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ]] ചരിത്രം - [[റുസ്സോ|റൂസ്സോ]], [[ഹെൻറി സൈമൺ]], [[പിയറി ജോസഫ്]], [[ചാൾസ് ഫ്യൂരിയർ]]. * ലുഡ്വിഗിന്റെ ദാർശനികമായ ഭൗതികവാദം * [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസിന്റെ]] [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള]] വിലയിരുത്തലുകൾ. ചരിത്രപരമായ [[ഭൗതികവാദം]] എന്ന മാർക്സിന്റെ ആശയമാണ് പിന്നീട് [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്നതിന്റെ അന്തഃസത്ത ആയി മാറിയത്. [[ഹേഗൽ|ഹേഗലിന്റെ]] ചിന്താധാരകളായിരുന്നു മാർക്സിന്റെ ഈ ആശയത്തിനു പിന്നിൽ. ആദർശങ്ങളിൽ ഊന്നി നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു [[ഹേഗൽ|ഹേഗലിന്റെ]] ആശയങ്ങൾ. എന്നാൽ മാർക്സ് വസ്തുനിഷ്ഠമായി ആശയങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കണം എന്ന ചിന്താഗതിക്കാരനായിരുന്നു. അതിനുവേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതും. ഹെഗലിന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിഗൂഢത ഉള്ളതായി മാർക്സ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു, കൂടാതെ മൂർത്തമായ നടപടികൾക്കു മാത്രമാണ് ലോകത്തിന്റെ ഗതിയെ മാറ്റിമറിക്കാൻ കരുത്തുള്ളത് എന്നും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസ്]] എഴുതിയ ''കണ്ടീഷൻസ് ഓഫ് ദ വർക്കിംഗ് ക്ലാസ്സ് ഇൻ ലണ്ടൻ'' എന്ന [[പുസ്തകം|പുസ്തകവും]] മാർക്സിന്റെ സാരമായി സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗ സമരം]] എന്ന വിപ്ലവത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകം എന്നത് [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം]] ആണെന്ന് മാർക്സ് കണ്ടെത്തിയത് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള പഠനത്തിലൂടെയാണ്. ===ദാർശനിക സാമൂഹ്യചിന്തകൾ=== അക്കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന പല ചിന്തകരോടും മാർക്സ് ഒരു വിമർശനബുദ്ധിയോടെ മാത്രമേ സമീപിച്ചിട്ടുള്ളു. ഇത് അദ്ദേഹത്തെ സമകാലീകരായ ആ തത്ത്വജ്ഞാനികളിൽ നിന്നും വേറിട്ടു നിർത്തി.<ref name="Calhoun2002-20-23">{{Cite book|author=ക്രെയ്ഗ് ജെ കാൽഹൗൻ|title=ക്ലാസ്സിക്കൽ സോഷ്യോളജിക്കൽ തിയറി|url=http://books.google.com/books?id=6mq-H3EcUx8C&pg=PA20|accessdate=2011-03-05|year=2002|publisher=വിലി ബ്ലാക്ക് വെൽ|isbn=978-0-631-21348-2|pages=20–23}}</ref><ref name="Bannerji2001">{{cite book|author=ഹിമാനി ബാനർജി|title=ഇൻവെന്റിംഗ് സബ്ജക്ട്സ്: സ്റ്റഡീസ് ഇൻ ഹെജിമണി, പേട്രിയാർക്കി ആന്റ് കൊളോണിയലിസം|url=http://books.google.com/books?id=rQqos58kEPwC&pg=PA27|accessdate=2011-05-02|year=2001|publisher=ആൻഥം പ്രസ്സ്|isbn=978-1-84331-072-3|page=27}}</ref> [[അതിഭൗതികം|അതിഭൗതികതയെയും]] ആദർശങ്ങളേയും ഒരേ തലത്തിലാണ് മാർക്സ് വ്യാഖ്യാനിച്ചിരുന്നത്. ഇതുമൂലം മാർക്സിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ ആദർശശാലികളായ മറ്റു ചിന്തകരുടെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്നു തികച്ചും വേറിട്ടുനിന്നു.<ref name="Sherman1995">{{Cite book|author=ഹോവാർഡ്.ജെ.ഷെർമാൻ|title=റീ ഇൻവെന്റിംഗ് മാർക്സിസം|url=http://books.google.com/books?id=TTZf31HIJKsC&pg=PA5|accessdate=7 മാർച്ച് 2011|year=1995|publisher=ജെ.എച്ച്.യു.പ്രസ്സ്|isbn=978-0-8018-5077-6|page=5}}</ref> ==മരണാനന്തരം== ===സ്വാധീനം=== [[File:Marx-Engels-Forum01.jpg|thumb|150px|കാൾ മാർക്സിന്റെയും [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസിന്റേയും]] [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിലുള്ള]] സ്മാരകം]] [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിൽ]] ഏറ്റവും സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ചിന്തകരിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാനമാണ് കാൾ മാർക്സിനുള്ളത്. ലോകത്തിന്റെ [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയ]] കാഴ്ചപ്പാടുകളിലും, ബൗദ്ധിക ചിന്തകളിലും മാർക്സിന്റെ സ്വാധീനം വളരെ വലുതത്രെ. സഹസ്രാബ്ദത്തിലെ മികച്ച ചിന്തകനായി കാൾ മാർക്സിനെ [[ബ്രിട്ടീഷ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ]] തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടുണ്ട്. [[ചരിത്രം]], സാമൂഹികം, [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തികം]], [[രാഷ്ട്രീയം]] എന്നിങ്ങനെ വിവിധ മേഖലകളിൽ കാൾ മാർക്സ് സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Allan2010">{{Cite book|author=കെന്നത്ത് അലൻ|title=ദ സോഷ്യൽ ലെൻസ്: ആൻ ഇൻവിറ്റേഷൻ ടു സോഷ്യൽ ആന്റ് സോഷ്യോളജിക്കൽ തിയറി|url=http://books.google.com/books?id=KEgg5g0d-fgC&pg=PA68|accessdate=2011-03-25|date=2010-05-11|publisher=പൈൻ ഫോർജ് പ്രസ്സ്|isbn=978-1-4129-7834-7|page=68}}</ref> കാൾ മാർക്സ് ഈ മേഖലകളിൽ നൽകിയ സേവനങ്ങൾ ആയിരിക്കും [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ]] [[ചരിത്രം]] എന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[ജീവചരിത്രം|ജീവചരിത്രകാരൻ]] അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. [[പീറ്റർ സിങ്ങർ|പീറ്റർ സിംഗറിനെപ്പോലുള്ള]] ചിന്തകർ മാർക്സിനെ [[യേശു|യേശുക്രിസ്തുവിനോടും]], [[മുഹമ്മദ് നബി|മുഹമ്മദ് നബിയോടും]] ഒപ്പം താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name="gr">{{Cite book|author1=പീറ്റർ സിംഗർ |title=മാർക്സ് എ വെരി ഷോർട്ട് ഇൻട്രോഡക്ഷൻ|date=2001-01-18|publisher=ഓക്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്|isbn=9780192854056|page=68}}</ref> [[എറിക് ഫ്രോം]] എന്ന [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]] [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തകൻ]] മാർക്സിനെ [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീനോടും]] [[സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡ്|ഫ്രോയിഡിനോടുമൊപ്പം]] ആധുനികകാലഘട്ടത്തിന്റെ ശിൽപികളുടെ ഗണത്തിൽപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref name="ericfromm">{{Cite book|author1=എറിക് ഫ്രോം |title=മാർക്സ് കൺസപ്റ്റ് ഓഫ് മാൻ |date=2003|publisher=കോണ്ടിനം പബ്ലിഷിംഗ കമ്പനി|isbn=0826477917|page=80}}</ref> അതോടൊപ്പം തന്നെ, മാർക്സും [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ഐൻസ്റ്റീനും]] തുല്യരാണെന്നുള്ള വാദം അദ്ദേഹം തള്ളിക്കളയുന്നു. [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീനേക്കാൾ]] എന്തുകൊണ്ടും ഒരുപടി മുന്നിലാണ് മാർക്സ് എന്നും അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു. ===മാർക്സിസം=== {{main|മാർക്സിസം}} [[File:Karl-Marx-Monument in Chemnitz.jpg|thumb|150px|[[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ സ്മാരകം]] [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്ന സിദ്ധാന്തമാണ് മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങളുടെ അടിത്തറ. ഈ കാഴ്ചപ്പാടിനനുസരിച്ച് [[ചരിത്രം|ചരിത്രത്തെ]] അപഗ്രഥിക്കുന്നതും വിവക്ഷിക്കുന്നതുമാണ് മാർക്സിയൻ ചരിത്ര വീക്ഷണം. [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്ന കാഴ്ചപ്പാടിനനുസരിച്ച് സാമ്പത്തിക രംഗത്തെ അപഗ്രഥിക്കുന്നതും വിവക്ഷിക്കുന്നതുമാണ് മാർക്സിയൻ സാമ്പത്തിക വീക്ഷണം. സാമ്പത്തികവും ചരിത്രപരവുമായ വീക്ഷണങ്ങളാണ് ഒരു സമൂഹത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ രണ്ട് വീക്ഷണങ്ങൾക്ക് മാർക്സിസം പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. കാൾ മാർക്സ് ലോകത്തിനു നൽകിയ സംഭാവനകളെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾ [[മാർക്സിസം]] എന്നു വിളിച്ചു. [[മാർക്സിസം]] പിന്നീട് [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയത്തിലും]], [[ശാസ്ത്രം|ശാസ്ത്രത്തിലും]] വളരെ വലിയ സ്വാധീനം ഉണ്ടാക്കി.<ref name="AndersenKaspersen2000">{{Cite book|author1=ആനഡേഴ്സൺ|author2=ലാർസ് കാസ്പെഴ്സൺ|title=ക്ലാസ്സിക്കൽ ആന്റ് മോഡേൺ സോഷ്യൽ തിയറി|url=http://books.google.com/books?id=_PeGtsC2Hp4C&pg=PA123|accessdate=9 മാർച്ച് 2011|year=2000|publisher=വിലി-ബ്ലാക്ക്വെൽ|isbn=978-0-631-21288-1|pages=123–}}</ref> മാർക്സിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ പിന്നീട് ധാരാളം ചർച്ചകൾക്കും പുതിയ ആശയരൂപീകരണങ്ങൾക്കും കാരണമായിത്തീർന്നു. മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങൾത്തന്നെ പിന്നീട് പലരും തങ്ങളുടെ സ്വന്തം നിലയിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കുകയുണ്ടായി. മാർക്സിന്റെ ചിന്തകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് പിന്നീട് [[മാവോയിസം]], [[ലെനിനിസം]], [[സ്റ്റാലിനിസം]] എന്നിവ ഉയർന്നുവന്നത്. അവരോരുത്തരും തങ്ങളുടേതാണ് ശരിയായ [[മാർക്സിസം]] എന്നു വാദിക്കുകയുണ്ടായി. മാർക്സിസ്റ്റ് വിപ്ലവകാരിയായിരുന്ന [[ചെ ഗുവേര|ചെഗുവേരയുടെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ, ''മാർക്സിസം സമൂഹത്തിൽ വളരെ വലിയ ഒരു മാറ്റം കൊണ്ടുവന്നു. ചരിത്രത്തെ അദ്ദേഹം വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും അതിന്റെ ശക്തിയിൽ വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്തു. സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവിയെ വെറുതെ വ്യാഖ്യാനിക്കുക എന്നതിലുപരി അതിനെ എങ്ങനെ മാറ്റിമറിക്കാം എന്നു കൂടി മാർക്സ് വിശദീകരിച്ചു''.<ref name=marx23>[http://www.marxists.org/archive/guevara/1960/10/08.htm "നോട്ട്സ് ഫോർ ദ സ്റ്റഡി ഓഫ് ദ ഐഡിയോളജി ഓഫ് ദ ക്യൂബൻ റെവല്യൂഷൻ"] [[ചെ ഗുവേര]], 8 ഒക്ടോബർ 1960</ref> എന്നാൽ മാർക്സ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നതിൽ നിന്നും മാറി തന്റെ ആശയങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിൽ നിരാശയുളവാക്കി. അവസാനം [[ഫ്രെഞ്ച് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ഫ്രഞ്ച് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] രണ്ടായി പിളർന്നതിന്റെ നിരാശ അദ്ദേഹത്തിനു മറച്ചുവെക്കാനാകുമായിരുന്നില്ല. ''എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇക്കാണുന്നതാണ് മാർക്സിസം എങ്കിൽ ഞാൻ ഒരു മാർക്സിസ്റ്റല്ല'', എന്നിങ്ങനെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിച്ചത്. ഈ നിരാശയും ദുഃഖവും തന്റെ മകളുടെ ഭർത്താവിനയച്ച എഴുത്തുകളിൽ നിന്നും വ്യക്തമായിരുന്നു.<ref name=marx24>[http://www.marxists.org/archive/marx/works/1882/letters/82_11_02.htm. ലെറ്റർ ടു എഡ്വേർഡ് ബേൺസ്റ്റൈൻ] മാർക്സ് ഓർഗ്</ref> {{Quote box|width=25em|align=right|bgcolor=#ACE1AF|quote='ഇതുവരെയുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം എന്നു പറയുന്നത് വർഗ്ഗസമരങ്ങളുടെ ചരിത്രമാണ്' | source = മാർക്സ് <ref name=hitherto>[https://web.archive.org/web/20200211203851/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1848/communist-manifesto/ch01.htm കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ] മാർക്സിസ്റ്റ് ഓർഗ്</ref>}} ===സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഉപഞ്ജാതാവ്=== ആധുനിക [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ഉപജ്ഞാതാക്കളിലൊരാളായി കാൾ മാർക്സ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആശയങ്ങളെ കാൾ മാർക്സ് ശാസ്ത്രീയപരമായ അപഗ്രഥിച്ചാണ് അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നത്. പുതിയ കാലഘട്ടത്തിലെ [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളെ സുപ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായി പരിഗണിക്കുന്നു. [[ഇസൈയ്യ ബെർലിൻ]] മാർക്സിനെ ആധുനിക [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ഉപഞ്ജാതാവായി ഉയർത്തിക്കാണിക്കുന്നു കൂടാതെ, ആ സ്ഥാനത്തേക്ക് പകരം വെക്കാൻ മറ്റാരുമില്ലെന്നും പറയുന്നു.<ref>ബെർലിൻ ഇസൈയ്യ. 1967. ''കാൾ മാർക്സ് ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് എൻവിറോൺമെന്റ്''. ടൈം ഇൻക് ബുക്ക്സ് ഡിവിഷൻ,ന്യൂയോർക്ക്. പുറങ്ങൾ 130</ref> ==പ്രധാനകൃതികൾ== {{Marxist theory}} * ''ദ ഫിലോസഫിക്കൽ മാനിഫെസ്റ്റോ ഓഫ് ദ ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ലോ'' (1842) * ''ക്രിട്ടിക്ക് ഓഫ് ഹെഗൽസ് ഫിലോസഫി ഓഫ് റൈറ്റ്'', 1843 * ''ഓൺ ദ ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ'', 1843 * ''നോട്ട്സ് ഓൺ ജെയിംസ് മിൽ'', 1844 * ''ഇക്കണോമിക് ആന്റ് ഫിലോസഫിക് മാനുസ്ക്രിപ്ട ഓഫ് 1844'', 1844 * ''ദ ഹോളി ഫാമിലി'', 1845 * ''ദ ജെർമ്മൻ ഐഡിയോളജി'', 1845 * ''ദ പോവർട്ടി ഓഫ് ഫിലോസഫി'', 1847 * ''വേജ്, ലേബർ ആന്റ് ക്യാപിറ്റൽ'', 1847 * ''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ]]'', 1848 * ''ദ ക്ലാസ്സ് സ്ട്രഗ്ഗിൾസ് ഇൻ ഫ്രാൻസ്'', 1850 * ''ദ എയ്റ്റീൻത് ബ്ര്യൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ'', 1852 * ''റൈറ്റിംഗ്സ് ഓൺ ദ യു.എസ്.സിവിൽ വാർ'', 1861 * ''തിയറീസ് ഓഫ് സർപ്ലസ് വാല്യൂ'', 3 ഖണ്ഡങ്ങൾ, 1862 * ''വാല്യൂ,പ്രൈസ് ആന്റ് പ്രോഫിറ്റ്'', 1865 * [[മൂലധനം]] , 1867 * ''ദ സിവിൽ വാർ ഇൻ ഫ്രാൻസ്'', 1871 * ''ക്രിട്ടിക്ക് ഓഫ് ദ ഗോഥ പ്രോഗ്രാം'', 1875 * ''നോട്ട്സ് ഓൺ വാഗ്നർ'', 1883 ==അവലംബം== {{reflist|3}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== {{refbegin|colwidth=25em}} * ലൂയിസ്, അൽതുസ്സർ. ''ഫോർ മാർക്സ്''. ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2005. * ലൂയിസ്, അൽതുസ്സർ & എറ്റ്യേൻ ബാലിബാർ. ''റീഡിംഗ് ക്യാപിറ്റൽ''. ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2009. * [http://faculty.rsu.edu/~felwell/Theorists/Marx/Presentation/Marx.pdf റോഗേഴ്സ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229202826/http://www.faculty.rsu.edu/~felwell/Theorists/Marx/Presentation/Marx.pdf |date=2010-12-29 }} * അവിനേരി ഷ്ളോമോ . ''ദ സോഷ്യൽ ആന്റ് പൊളിറ്റിക്കൽ തോട്ട്സ് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്'' (കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1968) ISBN 0521096197 * കോസ്റ്റാസ്, അക്സെലോസ്. ''ഏലിയനേഷൻ, പ്രാക്സിസ്, ആന്റ് ടെക്ക്ൻ ഇൻ ദ തോട്ട് ഓഫ് മാർക്സ്'' (പരിഭാഷ, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സാസ് പ്രസ്, 1976). * വിൻസെന്റ് ബാർനെറ്റ്. ''മാർക്സ്'' (2009) * ഈസ ബെർലിൻ. ''കാൾ മാർക്സ്: ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് എൻവിറോൺമെന്റ്'' (ഓക്സ്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1963) ISBN 0-19-520052-7 * പോൾ ബ്ലാക്കെഡ്ജ്. ''റിഫ്ലക്ഷൻസ് ഓൺ ദ മാർക്സിസ്റ്റ് തിയറി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി'' (മാഞ്ചെസ്റ്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 2006) * ടോം ബോട്ടോമോർ. ''എ ഡിക്ഷണറി ഓഫ് മാർക്സിസ്റ്റ് തോട്ട്''. ഓക്സ്ഫോർഡ്: ബ്ലാക്ക് വെൽ, 1998. * അലക്സ് കല്ലിനിക്കോസ്. ''ദ റെവല്യൂഷണറി ഐഡിയാസ് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്'' (ബുക്ക്മാർക്സ്, 1983) * ഹാരി ക്ലെവർ. ''റീഡിംഗ് ക്യാപിറ്റൽ പൊളിറ്റിക്കലി'' (എ.കെ.പ്രസ്സ്, 2000) * ജെറാൾഡ് കോഹൻ. ''കാൾ മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി: എ ഡിഫൻസ്'' (പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1978) ISBN 0-691-07068-7 * ആൻഡ്രൂ കോളിയർ. ''മാർക്സ്'' (വൺവേൾഡ്, 2004) * ഹാൾ ഡ്രേപർ, ''കാൾ മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് റെവല്യൂഷൻ'' (4 ഖണ്ഡങ്ങൾ). * റൊണാൾഡ് ഡങ്കൻ & കോളിൻ വിൽസൺ. ''മാർക്സ് റെഫ്യൂട്ടഡ്'', (ബാത്ത് , യുണൈറ്റഡ് കിംങ്ഡം, 1987) ISBN 0-906798-71-X * ബെൻ ഫൈൻ. ''മാർക്സ് ക്യാപിറ്റൽ'' 5 ആം പതിപ്പ്, ലണ്ടൻ: പ്ലൂട്ടോ, 2010. * ജോൺ ബെല്ലാമി ഫോസ്റ്റർ. ''മാർക്സ് ഇക്കോളജി: മെറ്റീരിയലിസം & നേച്വർ''. ന്യൂയോർക്ക്: റിവ്യൂ പ്രസ്സ്, 2000. * സ്റ്റീഫൻ ജെ ഗോൾഡ്. ''[http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1134/is_7_108/ai_55698600/pg_1 എ ഡാർവീനിയൻ ജെന്റിൽമാൻ അറ്റ് മാർക്സ് ഫ്യൂനറൽ – ലങ്കെസ്റ്റർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130726155808/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1134/is_7_108/ai_55698600/pg_1 |date=2013-07-26 }}'', പേജ് 1, [http://www.findarticles.com/ ഫൈൻഡ്ആർട്ടിക്കിൾസ്.കോം] (1999) * ഡേവിഡ് ഹാർവേ. ''എ കമ്പാനിയൻ ടു മാർക്സ് ക്യാപിറ്റൽ.'' ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2010. * ഡേവിഡ് ഹാർവേ. ''ദ ലിമിറ്റ്സ് ഓഫ് ക്യാപിറ്റൽ''. ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2006. * ഇഗ്ഗേർസ് ജോർജ്ജ്. "ഹിസ്റ്റോറിയോഗ്രാഫി: ഫ്രം സയന്റിഫിക്ക് ഒബ്ജക്ടിവിറ്റി ടു ദ പോസ്റ്റ്മോഡേൺ ചലഞ്ച്"(വെസ്ലെയൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1997, 2005) * കൊളാക്കോസ്ക്കി. ''മെയിൻ കറന്റ്സ് ഓഫ് മാർക്സിസം'' ഓക്സ്ഫോർഡ്: ക്ലാരന്റെൻ പ്രസ്സ്, 1978 * ലിറ്റിൽ ഡാനിയേൽ. ''ദ സയന്റിഫിക് മാർക്സ്'', (യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിന്നോസേട്ട പ്രസ്സ്, 1986) ISBN 0-8166-1505-5 * ഏണസ്റ്റ് മാൻഡൽ. ''മാർക്സിസ്റ്റ് എക്കണോമിക്സ് തിയറി''. ന്യൂയോർക്ക്: റിവ്യൂ പ്രസ്സ്, 1970. * ഏണസ്റ്റ് മാൻഡൽ. ''ദ ഫോർമേഷൻ ഓഫ് എക്കണോമിക്ക് തോട്ട് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്''. ന്യൂയോർക്ക്: റിവ്യൂ പ്രസ്സ്,, 1977. * ഡേവിഡ് മക്ലെൻ. ''മാർക്സ് ബിഫോർ മാർക്സിസം'' (1980), മക്മില്ലൻ, ISBN 978-0-333-27882-6 * [http://mises.org/books/karlmarx.pdf കാൾ മാർക്സ് ആന്റ് ക്ലോസ് ഓഫ് ഹിസ് സിസ്റ്റം] മൈസസ്.ഓർഗ് * ഡേവിഡ് മക്ലെൻ. ''കാൾ മാർക്സ്: ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് തോട്ട്'' ഹാർപ്പർ & റോ, 1973 ISBN 978-0-06-012829-6 * ഫ്രാൻസ് മെഹ്രിങ്. ''കാൾ മാർക്സ്: ദ സ്റ്റോറി ഓഫ് ഹിസ് ലൈഫ്'' (റൗട്ട്ലഡ്ജ്, 2003) * ഇസ്തവാൻ. ''മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് എലിയനേഷൻ'' (ദ മെർലിൻ പ്രസ്സ്, 1970) * മില്ലർ, റിച്ചാർഡ് ''അനാലൈസിംഗ് മാർക്സ്: മൊറാലിറ്റി, പവർ, & ഹിസ്റ്ററി''. പ്രിൻസ്ടൺ, എൻ.ജെ: പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി, 1984. * പോസ്റ്റൺ മോയിഷ്. ''ടൈം, ലേബർ, & സോഷ്യൽ ഡോമിനേഷൻ: എ റീ ഇൻട്രപ്രെട്ടേഷൻ ഓഫ് മാർക്സ് ക്രിട്ടിക്കൽ തിയറി.'' കേംബ്രിഡ്ജ് [ഇംഗ്ലണ്ട്]: കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1993. * റോത്ബാർഡ് മുറേ. ''ആൻ ഓസ്ട്രിയൻ പെർസ്പെക്ടീവ് ഓൺ ദ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ഇക്കോണോമിക് തോട്ട് ഖണ്ഡം ;II: ക്ലാസിക്കൽ ഇക്കോണോമിക്സ്'' (എഡ്വാഡ് എൽഗാർ പബ്ലിഷിംഗ് ലിമിറ്റഡ്., 1995) ISBN 0-945466-48-X * മാക്സ്മില്ലൻ . ''മാർക്സ് വിത്തൗട്ട് മിത്: എ ക്രോണോളോജിക്കൽ സ്റ്റഡി ഓഫ് ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് വർക്ക്'' (ബ്ലാക്ക്വെൽ, 1975) ISBN 0-631-15780-8 * ആൽഫ്രെഡോ സാദ്. ''ദ വാല്യൂ ഓഫ് മാർക്സ്: പൊളിറ്റിക്കൽ എക്കോണോമി ഫോർ കോണ്ടംമ്പററി ക്യാപിറ്റലിസം''. ലണ്ടൻ: റൗട്ട്ലഡ്ജ്, 2002. * ആൽഫ്രഡ് ഷ്മിഡ്ത്. ''ദ കൺസപ്റ്റ് ഓഫ് നേച്ച്വർ ഇൻ മാർക്സ്''. ലണ്ടൻ: എൻ.എൽ.ബി, 1971. * സീഗൽ,ജെറാൾഡ് ''മാർക്സ് ഫേറ്റ്: ദ ഷേപ്പ് ഓഫ് ലൈഫ്'' (പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1978) ISBN 0-271-00935-7 * തോമസ്.ടി.സെക്കിൻ ''ദ ഡയലക്ടിക് ഓഫ് ക്യാപിറ്റൽ. എ സ്റ്റഡി ഓഫ് ദ ഇന്നർ ലോജിക്ക് ഓഫ് ക്യാപിറ്റലിസം'', ടോക്കിയോ 1986; ISBN 978-4-924750-44-9 (ഖണ്ഡം. 1), ISBN 4-924750-34-4 (ഖണഡം. 2) {{refend}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.zeno.org/Philosophie/M/Marx,%20Karl കാൾ മാർക്സിന്റെ കൃതികൾ] സെനോ.ഓർഗ് * [http://libcom.org/tags/karl-marx കാൾ മാർക്സ് - ലിബ്കോം] * [http://www.marxists.org/archive/marx/ മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ് - മാർക്സിസ്റ്റ് കൃതികളുടെ ഇന്റർനെറ്റ് നിലവറ] * [http://www.counterpunch.org/roberts10072009.html ഡെഡ് ലേബർ: മാർക്സ് ആന്റ് ലെനിൻ റീ കൺസിഡേഡ് - പോൾ ക്രെയ്ഗ് റോബർട്ട്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110805112206/http://www.counterpunch.org/roberts10072009.html |date=2011-08-05 }} * [http://www.wsws.org/articles/2006/may2006/rock-m02.shtml ഹേഗൽ, മാർക്സ്, ഏംഗൽസ് ആന്റ് ഒറിജിൻസ് ഓഫ് മാർക്സിസം - ഡേവിഡ് നോർത്ത്] * [http://chronicle.com/article/In-Praise-of-Marx/127027 ''ഇൻ പാരീസ് ഓഫ് മാർക്സ്'' ടെറി ഈഗിൾടൺ] * [http://www.marxists.org/archive/mandel/19xx/marx/ ''കാൾ മാർക്സ്'', ഏണസ്റ്റ് മണ്ടേൽ ] * [http://libcom.org/library/karl-marx-iroquois-franklin-rosemont ''കാൾ മാർക്സ് ആന്റ് ഇറോക്വോയിസ് - ഫ്രാങ്ക്ളിൻ റോസ്മോണ്ട്''] * [http://www.cato.org/pubs/journal/cj11n3/cj11n3-6.pdf ലിബറലിസം, മാർക്സിസം ആന്റ് സ്റ്റേറ്റ് - റാഫ് റൈക്കോ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214101824/http://www.cato.org/pubs/journal/cj11n3/cj11n3-6.pdf |date=2012-02-14 }} * [http://www.emis.ams.org/journals/DMJDMV/xvol-icm/19/Dauben.MAN.html മാർക്സ് മാവോ ആന്റ് മാത്തമാറ്റിക്സ് - ജോസഫ് ഡൗബൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190130183822/http://www.emis.ams.org/journals/DMJDMV/xvol-icm/19/Dauben.MAN.html |date=2019-01-30 }} * [http://www.socialistalternative.com/publications/s21/ch3.html മാർക്സ് വാസ് റൈറ്റ്] * [http://www.isj.org.uk/index.php4?id=486&issue=120 മാർക്സിസം ആന്റ് എത്തിക്സ് - പോൾ - ഐ.എസ്.ജെ ജേണൽ] * [http://marxmyths.org/ മാർക്സ്മിത്ത് - വേരിയസ് എസ്സേയ്സ് ഓൺ മിസ് ഇന്റപ്രെട്ടേഷൻ ഓഫ് മാർക്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140427181835/http://marxmyths.org/ |date=2014-04-27 }} * [http://www.iisg.nl/collections/marx/ പോർട്രെയിറ്റ്സ് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്] * [http://www.runmuki.com/paul/writing/marx.html പാരിസ് കമ്മ്യൂൺ ആന്റ് മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് റെവല്യൂഷൻ - പോൾ ഡോൺ] * [http://www.commondreams.org/views05/0717-28.htm വൈ മാർക്സ് ഈസ് ദ മാൻ ഓഫ് ദ മൊമന്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205075254/http://www.commondreams.org/views05/0717-28.htm |date=2008-12-05 }} {{Commons|Karl Marx}} [[വർഗ്ഗം:1818-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1883-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 5-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 14-ന് മരിച്ചവർ]] {{Communism}} {{Social and political philosophy}} [[വർഗ്ഗം:1818-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസം]] [[വർഗ്ഗം:കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചിന്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മത വിമർശകർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസ്റ്റ് പത്രപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ തത്ത്വചിന്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസ്റ്റ് സാമ്പത്തികശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസ്റ്റ് സൈദ്ധാന്തികർ]] [[വർഗ്ഗം:കാൾ മാർക്സ്]] [[വർഗ്ഗം:മുൻ ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസികൾ]] kvzfeovcbiha6e1fd2ppm8t4aee4s4g 4616055 4616053 2026-04-28T14:31:16Z Malikaveedu 16584 4616055 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Karl Marx}} {{Featured article}} {{Infobox person | name = കാൾ മാർക്സ് | image = Karl Marx_001.jpg | caption = കാൾ മാർക്സ് 1875 ൽ | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=yes|1818|05|05}} | birth_place = [[ട്രിയർ]],[[റൈൻലാൻഡ്]], [[പ്രഷ്യ |കിങ്ഡം ഓഫ് പ്രഷ്യ ]] ഇപ്പോഴത്തെ [[ജർമ്മനി]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1883|03|14|1818|05|05}} | death_place = [[ലണ്ടൻ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]], [[ബ്രിട്ടൻ]] | children = [[ജെന്നി ലോംഗ്വെറ്റ്|ജെന്നി]], [[ലോറാ മാക്സ്|ലോറ]], [[എലീനർ മാർക്സ്|എലനോർ]] | nationality = [[പ്രഷ്യ |പ്രഷ്യൻ ]] (1818–1845) | occupation = | honorific_suffix = {{postnominals|country=GBR|size=100|FRSA}}<ref name=rsa1>{{cite web | title = Letter from Karl Marx accepting membership of the Society 1862 | url = http://www.calmview2.eu/RSA/CalmViewA/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=RSA%2fSC%2fIM%2f701%2fS1000&pos=9 | publisher = Royal school of London | accessdate = 2020-02-13 | archive-date = 2018-04-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180416202116/http://www.calmview2.eu/RSA/CalmViewA/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=RSA%2fSC%2fIM%2f701%2fS1000&pos=9 | url-status = dead }}</ref> | module = {{Infobox philosopher|embed=yes | alma_mater = {{unbulleted list|[[ബോൺ സ‍ർവകലാശാല]]|[ബർലിൻ സർവകലാശാല]]|[[ജെന സർവകലാശാല]] ([[ഡോക്ടറേറ്റ്]])<ref name="willamette1">{{cite web | title = Karl Marx Education | url = https://willamette.edu/cla/classics/careers/marx/index.html | accessdate = 2020-02-13 | archive-date = 2020-01-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200104063225/https://willamette.edu/cla/classics/careers/marx/index.html | url-status = bot: unknown }}</ref>}} | era = പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ട് | region = [[പാശ്ചാത്യ തത്ത്വജ്ഞാനം]] | school_tradition = [[Continental philosophy]] </br> [[മാർക്സിസം]]</br> [[Correspondence theory of truth]] <ref name=marxtheor3>{{cite book | first = Bhikhu | last = Parekh | title = ''Marx's Theory of Ideology'' | publisher = Routledge | pages = 2015 203.}}</ref>}} | main_interests = തത്ത്വജ്ഞാനം,സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം,ചരിത്രം, രാഷ്ട്രീയം | notable_ideas = [[:Template:Marxism|Marxist terminology]], [[surplus value]], contributions to the [[labour theory of value]], [[class struggle]], [[Marx's theory of alienation|alienation]] and exploitation of the worker, [[historical materialism|materialist conception of history]] | signature = Karl Marx Signature.svg | relatives = {{unbulleted list|ലൂയീസ് ജൂത (സഹോദരി)|[[ജീൻ ലോംഗ്വെറ്റ്|ഷോൺ ലോങ്കറ്റ്]] (കൊച്ചുമകൻ)}} | residence = [[ജ‍ർമ്മനി]], [[ഫ്രാൻസ്]], [[ബെൽജിയം]], [[ബ്രിട്ടൻ]] | resting_place = [[കാൾ മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം|മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം]], [[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി]], [[ലണ്ടൻ]], [[ബ്രിട്ടൻ]] | spouse = [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ|ജെന്നി]] | father = [[ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ് | ഹെൻട്രിക്ക് മാർക്സ്]] | mother = [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്]] }} [[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ]] ജീവിച്ചിരുന്ന ചിന്തകന്മാരിലെ ഒരു പ്രമുഖ [[വ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു]] [[മാർക്സിസം|മാർക്സിയൻ തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] [[ശില്പകല|ശില്പിയായി]] അറിയപ്പെടുന്ന '''കാൾ ഹെൻറിച്ച് മാർക്സ്''' (<small>[[ബെർലിൻ]] </small>{{IPA-de|kaːɐ̯l ˈhaɪnʀɪç ˈmaːɐ̯ks}} ([[മേയ് 5]], 1818 – [[മാർച്ച് 14]], 1883). [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തകൻ]], [[ചരിത്രകാരൻ]], രാഷ്ട്രീയസാമ്പത്തികവിദഗ്ദ്ധൻ, [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയ]] സൈദ്ധാന്തികൻ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ നിലകളിൽ ഇദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായിരുന്നു. ലോകമെങ്ങുമുള്ള [[കമ്മ്യൂണിസം|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ]] ഇന്നു പിന്തുടരുന്ന കാഴ്ചപ്പാടുകളുടെ ഒരു പ്രധാന അടിത്തറ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങളാണ്. [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ]] പരിണാമചരിത്രത്തെ [[ശാസ്ത്രീയ സമീപനം|ശാസ്ത്രീയമായി]] അപഗ്രഥിക്കുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്തതിലൂടെ [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസവും]] [[കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസവും]] ഭാവിയിലെ സമൂഹ്യവ്യവസ്ഥിതിയായി വിഭാവനം ചെയ്യാൻ ഇദ്ദേഹത്തിന്‌ സാധിച്ചു. [[ലോകം|ലോകത്തിലെ]] തന്നെ മികച്ച ഒരു [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തിക]] വിദഗ്ദ്ധനായാണ് കാൾ മാർക്സ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.<ref name=robert2>{{cite book | author =റോബർട്ടോ മാംഗാബെയ്രാ. | title = ''ഫ്രീ ട്രേഡ് റീ ഇമാജിൻഡ്: ദ വേൾഡ് ഡിവിഷൻ ഓഫ് ലേബർ ആന്റ് മെത്തേഡ് ഓഫ് ഇക്കോണോമിക്സ്''. | publisher = പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് | year= 2007}}</ref> തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് ഇദ്ദേഹം ധാരാളം [[പുസ്തകം|പുസ്തകങ്ങൾ]] രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ]] ([[1848]]), [[മൂലധനം (ഗ്രന്ഥം)|മൂലധനം]] (1867–1894) എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. സാമ്പത്തികമായി മികച്ച നിലയിലുള്ള ഒരു മധ്യവർഗ്ഗ [[കുടുംബം|കുടുംബത്തിലായിരുന്നു]] കാൾ മാർക്സിന്റെ ജനനം. [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബോൺ]], [[ഹംബോൾട്ട് സർവ്വകലാശാല, ബെർലീൻ|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബെർലിൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[വിദ്യാഭ്യാസം]] പൂർത്തിയാക്കി. [[സർവ്വകലാശാല]] [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തിനിടയ്ക്കു]] വെച്ച് "യുവ [[ഹേഗൽ|ഹേഗേലിയന്മാർ]]" എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] ബുദ്ധിജീവികളുടെ [[ആശയവാദം|ആശയങ്ങളിൽ]] അദ്ദേഹം ആകൃഷ്ടനായി. 1843-ൽ [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ|ജെന്നി വോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലനെ]] [[വിവാഹം]] കഴിച്ചു. [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു]] ശേഷം ഒരു [[ദിനപത്രം|വർത്തമാന]] പത്രത്തിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. പിൽക്കാലത്തെ പ്രശസ്തമായ [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്ന പ്രമാണത്തിനു വേണ്ടി കാൾ മാക്സ് ചിന്തിക്കാനും പ്രവർത്തിക്കാനും തുടങ്ങിയത് അക്കാലത്തായിരുന്നു. 1843-ൽ തന്റെ കർമ്മരംഗം [[പാരീസ്|പാരീസിലേക്കു]] മാറ്റിക്കൊണ്ട് അവിടത്തെ രണ്ട് പത്രങ്ങൾക്കു വേണ്ടി എഴുതുവാനും തുടങ്ങി. [[പാരിസ്|പാരീസിൽ]] വെച്ചാണ് കാൾ മാർക്സ് പിൽക്കാല സുഹൃത്തായ [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസിനെ]] ആദ്യമായി കണ്ടുമുട്ടുന്നത്. പിന്നീട് ഇരുവരും ചേർന്ന് [[പുസ്തകം|പുസ്തകങ്ങൾ]] എഴുതാനും ഒരുമിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനും തുടങ്ങി. [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസൽസിലേക്കു]] [[നാടുകടത്തൽ|നാടുകടത്തപ്പെട്ട]] കാൾ മാർക്സ് അവിടെ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗി]]ന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[വ്യക്തിത്വം]] ആയിമാറി. 1849-ൽ അവിടുത്തെ സർക്കാർ കാൾമാർക്സിനെ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്ക്]] [[നാടുകടത്തൽ|നാടുകടത്തി]]. ഇത്തവണ അദ്ദേഹം തന്റെ ഭാര്യയേയും കുട്ടികളേയും കൂടെ കൂട്ടിയിരുന്നു. [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിന്റെ]] അടിസ്ഥാനശിലയായി [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളിവർഗ്ഗത്തെ]] കാണുകയും അവരോട് സംഘടിക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയും വഴി ലോകത്തെങ്ങുമുള്ള [[കമ്യൂണിസം|കമ്യൂണിസ്റ്റ്]] പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ആധാരമായ [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്താ]] പദ്ധതിയായ ശാസ്ത്രീയ [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസത്തിന്]] അദ്ദേഹം അടിത്തറയിട്ടു. ഭാവിയിൽ മനുഷ്യസമൂഹം എന്തെല്ലാം മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമാവാൻ പോകുന്നു എന്ന് മാർക്സ് മുൻകൂട്ടി [[പ്രവചനം|പ്രവചിക്കുകയും]], തന്റെ ഇത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങളെ [[യുക്തി|യുക്തിപൂർവം]] സമർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="sep">{{cite web|url=https://plato.stanford.edu/entries/marx/|title=കാൾ മാർക്സ്– സ്റ്റാൻഫോർഡ് എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ഫിലോസഫി|access-date=2020-02-13|archive-date=2020-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116010243/https://plato.stanford.edu/entries/marx/|url-status=bot: unknown}}. ശേഖരിച്ചത് 4 മാർച്ച് 2011.</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ [[സമൂഹം|സാമൂഹ്യ]], സാമ്പത്തിക ആശയങ്ങളെ പൊതുവേ [[മാർക്സിസം]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ചൂഷകവർഗ്ഗവും ചൂഷിതവർഗ്ഗവും തമ്മിലുള്ള [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗസമരത്തിലൂടെയാണ്]] എല്ലാ [[സമൂഹം|സമൂഹവും]] മുന്നോട്ടു പോകുന്നതെന്ന് കാൾ മാർക്സ് പറയുന്നു. അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന സാമൂഹ്യ രീതിയെ [[മുതലാളിത്തം]] എന്ന് കാൾ മാർക്സ് വിശേഷിപ്പിച്ചു. മുതലാളിത്തത്തെ ഒരു ഉൽപാദന സമ്പ്രദായമായാണ് മാർക്സ് കരുതിയിരുന്നത്. [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] സാമൂഹ്യ വ്യവസ്ഥിതിയിലെ സ്വേച്ഛാധിപതികളും സ്വന്തം ലാഭത്തിനായി മാത്രം ജീവിച്ചുവരുന്നവരുമായ [[ബൂർഷ്വാസി|ബൂർഷ്വാസികൾ]] അഥവാ മുതലാളിവർഗ്ഗവും, അവരാൽ [[ചൂഷണം]] ചെയ്യപ്പെടുന്ന [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളികളും]] തമ്മിൽ നിരന്തര സംഘർഷത്തിൽ അഥവാ [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗസമരത്തിൽ]] ആയിരിക്കും. ആ സംഘർഷത്തിനൊടുവിൽ [[മുതലാളിത്തം]] തകർക്കപ്പെടുകയും പകരം [[സോഷ്യലിസം]] എന്ന പുതിയ സാമൂഹ്യ രീതി നടപ്പിൽ വരുകയും ചെയ്യുമെന്ന് കാൾ മാർക്സ് പ്രത്യാശിച്ചു. [[സോഷ്യലിസം]] നടപ്പിലാകുന്ന ഒരു [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിൽ]] [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗം]] ആയിരിക്കും സമൂഹത്തെ ഭരിക്കുക.<ref name=gotha1>{{cite web | title = Critique of the Gotha Programme | url = https://www.marxists.org/archive/marx/works/1875/gotha/index.htm | publisher = Progress Publishers | place = Moscow | access-date = 2020-02-13 | archive-date = 2019-10-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191011143915/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1875/gotha/index.htm | url-status = bot: unknown }}</ref><ref name=letter34>{{cite book | title = ലെറ്റർ ഫ്രം കാൾ മാർക്സ് ടു ജോസഫ് വെയ്ഡെമെർ | publisher= എംഇസി ഖണ്‌ഡം 39 | page = 58}}</ref> [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസത്തിന്റെ]] അടുത്ത ഘട്ടമായി വർഗ്ഗരഹിതമായ, മനുഷ്യരെല്ലാം സമന്മാരായി ജീവിക്കുന്ന, [[കമ്മ്യൂണിസം]] എന്ന ഒരു സാമൂഹ്യ സംവിധാനം നിലവിൽ വരും. [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസവും]], [[കമ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസവും]] സാമൂഹ്യവികാസത്തിന്റെ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഘട്ടങ്ങളാണെന്ന് മാർക്സ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ [[സോഷ്യലിസം]] ആദ്യം നടപ്പിലാക്കാനാണ് കാൾ മാർക്സ് പരിശ്രമിച്ചിരുന്നത്. മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടികൾ പിന്നീട് പല രാജ്യങ്ങളിലും അധികാരത്തിലെത്തുകയുണ്ടായി. 1917-ൽ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനും]], 1949 ൽ [[ചൈന|പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് ചൈനയും]] ഇതിന് ഉത്തമോദാഹരണങ്ങളാണ്. ലോകത്തെമ്പാടും പല തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളും, [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ]] പാർട്ടികളും മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നവയാണ്. [[ലെനിനിസം]], [[ജോസഫ് സ്റ്റാലിൻ | സ്റ്റാലിനിസം]], [[മാവോയിസം]], എന്നിവയെല്ലാം പിന്നീട് മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്നും രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ചവയാണ്. ആധുനിക [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ശിൽപികളായ, [[എമിലി ദുർക്കെയിം|എമിലി ദുർക്കെയിമും]], [[മാക്സ് വെബർ|മാക്സ് വെബറും]] തങ്ങൾ പിന്നീട് രൂപപ്പെടുത്തിയെടുത്ത ആശയങ്ങൾക്ക് ആധികാരികമായി കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് കാൾ മാർക്സിനോടാണത്രെ. [[ലോകചരിത്രം|ലോകചരിത്രത്തെ]] ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച നൂറു വ്യക്തികളുടെ ഹ്രസ്വ ചരിത്രമാണ് [[ദ ഹൻഡ്രഡ് (ഗ്രന്ഥം)|ദ ഹൻഡ്രഡ്]] എന്ന പേരിൽ മൈക്കിൾ ഹാർട്ട് 1978-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[പുസ്തകം]]. ഈ [[പുസ്തകം|പുസ്തകത്തിലെ]] നൂറുപേരുടെ പട്ടികയിൽ ഇരുപത്തിയേഴാം സഥാനം കാൾ മാർക്സിനു നൽകിയിരിക്കുന്നു. == ജീവചരിത്രം == ===ചെറുപ്പകാലം 1818–1835=== [[File:Trier BW 2014-06-21 11-11-49.jpg|thumb|150px|[[ട്രിയർ|ട്രിയറിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ ജന്മവീട്,പിന്നീട് ഇത് മാർക്സിനോടുള്ള ആദരപൂർവ്വം മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റി.]] പഴയ [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] രാജ്യമായിരുന്ന [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലായിരുന്നു]] കാൾ മാർക്സിന്റെ [[ജനനം]]. [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലെ]] [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയുടെ]] പടിഞ്ഞാറും [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിന്റെ]] കിഴക്കുഭാഗത്തെയും അതിർത്തിക്കടുത്തുള്ള [[റൈൻലാൻഡ്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് [[ട്രിയർ]] എന്ന [[പട്ടണം|പട്ടണത്തിൽ]] 1818 [[മേയ് 5]]-ന് [[ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ്|ഹെൻറിക്ക് മാർക്]]<nowiki/>സ് (1777-1838) [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്|ഹെൻറിയെറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്]] (1788-1863) എന്നിവരുടെ പുത്രനായാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]] [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA8 പുറം. 8] ,[http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA12 പുറം. 12]</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ [[കുടുംബം]] പരമ്പരാഗതമായി [[യഹൂദമതം|ജൂതമതത്തിൽ]] വിശ്വസിക്കുന്നവരായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തച്ഛൻ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[ഡച്ച് ഭാഷ|ഡച്ച്]] [[യഹൂദമതം | യഹൂദഗുരു]] ആയിരുന്നു. അതേസമയം പിതാവിന്റെ പരമ്പരയിലുള്ളവർ 1723 മുതൽ [[ട്രിയർ]] നഗരത്തിലേയ്ക്കുള്ള റാബിമാരെ സംഭാവന നൽകിയിരുന്നു. മുത്തച്ഛനെപ്പോലെതന്നെ അച്ഛനും മതപരമായ [[വിദ്യാഭ്യാസം]] ലഭിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കാളിന്റെ പിതാവ് ഹെർഷൽ മാർക്സ്, കാൾ മാർക്സ് ജനിക്കുന്നതിനു മുൻപുതന്നെ [[യഹൂദമതം]] ഉപേക്ഷിച്ച് [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്‌ സഭകൾ|പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്]] സഭയിലേയ്ക്കു മാറിയിരുന്നു. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം ഹെൻറിച്ച് എന്ന പേരുകൂടി തന്റെ പേരിനൊപ്പം ചേർക്കുകയുണ്ടായി. സാമ്പത്തികമായി ഭേദപ്പെട്ട, മദ്ധ്യവർഗ്ഗ കുടുംബമായിരുന്നു മാർക്സിന്റേത്. ഈ കുടുംബത്തിന് [[മുന്തിരി]]ത്തോട്ടങ്ങൾ സ്വന്തമായുണ്ടായിരുന്നു. 1815-ൽ പിതാവ് ഹെർഷൽ മാർക്സ് ഒരു [[വക്കീൽ|അഭിഭാഷകനായി]] ജോലി നോക്കാൻ തുടങ്ങുകയും 1819-ൽ കുടുംബത്തെ പോർട്ട നിഗ്രയ്ക്ക് സമീപമുള്ള പത്ത് മുറികളുള്ള ഒരു ഭവനത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA10 പുറം. 10].</ref> [[യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാനകാലം|നവോത്ഥാന]] മൂല്യങ്ങളിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് [[ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്|ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റിന്റേയും]], [[വോൾട്ടയർ|വോൾട്ടയറിന്റേയും]] ആശയങ്ങളിലും താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു. സ്വദേശമായ [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലെ]] [[രാജവാഴ്ച|രാജവാഴ്ചയ്ക്ക്]] അറുതിവരുത്താനും ഭരണമാറ്റം വരുത്താനുമായി നടന്ന പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ കാളിന്റെ പിതാവും പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു. കാളിന്റെ മാതാവ് [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്|ഹെൻറിറ്റ പ്രെസ്ബർഗ്]] (20 ജൂലൈ 1788 – 30 നവംബർ 1863), [[പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം|പ്രാഥമികവിദ്യാഭ്യാസം]] മാത്രം ലഭിച്ച ഒരു [[ഡച്ച് ഭാഷ|ഡച്ച്]] [[യഹൂദമതം|യഹൂദ]] സ്ത്രീ ആയിരുന്നു. കുടുംബവും അതിലെ അംഗങ്ങളുടെ ക്ഷേമവും മാത്രമായിരുന്നു ആ സ്ത്രീയുടെ വികാരവിചാരങ്ങൾ. ഒരു വൻ [[വ്യവസായം|വ്യവസായ]] കുടുംബത്തിലെ അംഗമായിട്ടായിരുന്നു അവരുടെ [[ജനനം]]. ഈ കുടുംബമാണ് പിന്നീട് വൻകിട [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] കമ്പനിയായ [[ഫിലിപ്സ്]] [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] സ്ഥാപിച്ചത്. [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്|ഹെൻറിറ്റ പ്രെസ്ബർഗിന്റെ]] സഹോദരി സോഫി പ്രസ്ബർഗ് (1797–1854) ലയൺ ഫിലിപ്സിനെ (1794–1866) വിവാഹം കഴിക്കുകയും [[ഫിലിപ്സ്]] കമ്പനിയുടെ സ്ഥാപകരായിരുന്ന ജെറാർഡിന്റെയും ആന്റൺ ഫിലിപ്സിന്റെയും മുത്തശ്ശിയും ഫ്രിറ്റ്സ് ഫിലിപ്സിന്റെ മുതുമുത്തശ്ശിയുമായിരുന്നു. ലയൺ ഫിലിപ്സ് ഒരു സമ്പന്ന ഡച്ച് [[പുകയില]] ഉത്പാദകനും വ്യവസായിയുമായിരുന്നു. കാൾ മാർക്സിന്റെ മാതാവിന്റെ സഹോദരൻ ഒരു ധനികനായ ബാങ്കർ ആയിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് കാൾ മാർക്സ് സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ട് നേരിട്ടപ്പോഴൊക്കെ [[പണം]] കൊടുത്തു സഹായിച്ചിരുന്നത് ഈ അമ്മാവനായിരുന്നു.<ref>''ഫ്രാൻസിസ് വീൻ, കാൾ മാർക്സ് : എ ലൈഫ്'', (ഫോർത്ത് എസ്റ്റേറ്റ്, 1999), ISBN 1-85702-637-3</ref> ഹെൻറിച്ച് മാർക്സ്, [[മാർട്ടിൻ ലൂഥർ|ലൂഥർ]] സ്ഥാപിച്ച [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് നവീകരണം|പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതം]] സ്വീകരിച്ചു. 1817-ൽ [[ജൂതൻ|ജൂതൻമാർക്ക്]] [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] കോടതികളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു വിലക്ക് നിലവിൽ വന്നപ്പോഴായിരുന്നു ഇത്. 1818-ൽ ആണ് കാൾ മാർക്സ് ജനിച്ചത്, [[ജ്ഞാനസ്നാനം|മാമോദീസ]] കർമ്മം നടന്നത് 1824 ലും. എന്നാൽ 1825 വരെ കാൾ മാർക്സിന്റെ മാതാവ്, പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതം സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലായിരുന്നു. മാർക്സിന്റെ കുടുംബം പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതം സ്വീകരിച്ചതിന് വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ ഇപ്പോഴുമില്ല. എന്നാൽ കാൾ മാർക്സ് താൻ ഒരു [[നിരീശ്വരവാദം|നിരീശ്വരവാദി]] ആയിട്ടാണ് സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ടായിരുന്നത്.<ref>എൻസോ ട്രാവേഴ്സോ , ''ദ മാർക്സിസ്റ്റ് ആന്റ് ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ'', (ഹ്യുമാനിറ്റീസ് പ്രസ്സ്, 1994): "ബോൺ ഇൻറ്റു എ ജൂയിഷ് ഫാമിലി ദാറ്റ് വാസ് കൺവർട്ടഡ് ടു ലൂഥറിനിസം (പുറം14)</ref><ref >ദ ഫേമസ് മാർക്സിസ്റ്റ് ഹിസ്റ്റോറിയൻ ആന്റ് ഹിസ് ഹിസ്റ്റോറിയോഗ്രാഫർ എറിക്സ് ഹോബ്സാം വ്യൂസ് മാർക്സ് സിംപ്ലി അസ് ജ്യൂ, [http://www.lrb.co.uk/v27/n20/eric-hobsbawm/benefits-of-diaspora ദിസ് ഒക്ടോബർ എസ്സേ ഓൺ ദ "ബെനഫിറ്റ്സ് ഓഫ് ഡയസ്പോറ"] ഇൻ ദ ''ലണ്ടൻ റിവ്യൂ ഓഫ് ബുക്ക്സ്''</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ ബാല്യത്തെക്കുറിച്ച് വളരെ പരിമിതമായ അറിവുകളേ ലഭ്യമായിട്ടുള്ളു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA13 പുറം. 13].</ref> മാതാപിതാക്കളുടെ ഒൻപത് മക്കളിൽ മൂന്നാമനായി ജനിച്ച കാൾ, തന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ മോറിറ്റ്സ് 1819 ൽ മരണമടഞ്ഞപ്പോൾ മൂത്ത പുത്രന്റെ സ്ഥാനത്തായി.<ref>{{harvnb|McLellan|2006|p=7}}.</ref> യുവാവായ മാർക്സും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവശേഷിച്ച സഹോദരങ്ങളായിരുന്ന സോഫിയ, ഹെർമാൻ, ഹെൻറിയെറ്റ്, ലൂയിസ്, എമിലി, കരോലിൻ എന്നിവർ 1824 ആഗസ്തിലും 1825 നവംബറിൽ മാതാവും [[ലൂഥറനിസം|ലൂഥറൻ സഭയിലിൽനിന്നു]] [[ജ്ഞാനസ്നാനം]] സ്വീകരിച്ചു.<ref>{{cite book|title=Karl Marx: Dictionary of National Biography. Volume 37|publisher=Oxford University Press|year=2004|isbn=978-0-19-861387-9|pp=57–58}}</ref> 1830 വരെ പിതാവിന്റെ ശിക്ഷണത്തിൽ കാൾ വീട്ടിലിരുന്നാണ് [[വിദ്യാഭ്യാസം]] ചെയ്തത്. എന്നാൽ ഹൈസ്ക്കൂൾ [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി]] അദ്ദേഹം [[ട്രിയർ|ട്രയർ]] ഹൈസ്ക്കൂളിൽ ചേർന്നു. സ്കൂളിലെ പ്രധാന [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകനായിരുന്ന]] ഹ്യൂഗോ വിറ്റൻബാച്ച് കാളിന്റ പിതാവിന്റെ ഒരു സുഹൃത്തായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ധാരാളം ലിബറൽ ഹ്യൂമാനിസ്റ്റുകളെ തന്റെ സ്കൂളിൽ [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകരായി]] നിയമിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് അന്നത്തെ സർക്കാരിനെ രോഷാകുലരാക്കി. പിന്നീട് 1832 ൽ [[പോലീസ്]] വിദ്യാലയത്തിൽ റെയ്ഡ് നടത്തുകയും രാഷ്ട്രീയ ലിബറലിസത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[സാഹിത്യം]] വിദ്യാർഥികൾക്കിടയിൽ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നതായി കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. അത്തരം വസ്തുക്കളുടെ വിതരണം ഒരു വിനാശകരമായ പ്രവൃത്തിയാണെന്ന് കണക്കിലെടുത്ത അധികാരികൾ വിദ്യാലയത്തിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയും മാർക്സിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ നിരവധി ജീവനക്കാരെ മാറ്റി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|pp=12–15}}; {{harvnb|Wheen|2001|p=13}}; {{harvnb|McLellan|2006|pp=7–11}}.</ref> 1835-ൽ കാൾ [[തത്വശാസ്ത്രം|തത്വശാസ്ത്രവും]], [[സാഹിത്യം|സാഹിത്യവും]] പഠിക്കുന്നതിനായി [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബോൺ|ബോൺ സർവ്വകലാശാലയിൽ]] ചേർന്നു. എന്നാൽ കാളിന്റെ പിതാവിന് തൻറെ മകൻ [[നിയമം]] പഠിക്കുന്നതിലായിരുന്നു താൽപര്യം. ഒരു ജോലി ലഭിക്കുവാനായി നിയമപഠനമാണ് നല്ലതെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വാസം.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA14 പുറം. 14].</ref> [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിൽ]] അക്കാലത്ത് [[നിർബന്ധിത സൈനിക സേവനം]] ഉണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള ഒരു അസുഖം കാരണം കാളിന് ഇതിൽ നിന്നും ഒഴിവാകാൻ സാധിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 15.</ref>. സർവ്വകലാശാലാ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്ത് കാൾ മദ്യപാനത്തോട് അത്യാസക്തിയുള്ളവനായി കാണപ്പെട്ടു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 16.</ref> മാർക്സ് ട്രയർ ടാവെൺ ക്ലബ് ഡ്രിങ്കിംഗ് സൊസൈറ്റിയിൽ ({{Lang-de|Landsmannschaft der Treveraner|link=no}}) ചേരുകയും ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ക്ലബ്ബിന്റെ സഹ-പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{harvnb|Wheen|2001|p=16}}; {{harvnb|McLellan|2006|p=14}}.</ref> കൂടാതെ, മാർക്സ് അക്കാലത്ത് ചില തർക്കങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുകയും അവയിൽ ചിലത് ഗുരുതരമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. ഇതിലൊന്ന് 1836 ഓഗസ്റ്റിൽ അദ്ദേഹം സർവകലാശാലയിലെ ബോറുഷ്യൻ കോർപ്സിലെ ഒരു അംഗവുമായി ഒരു മല്ലയുദ്ധത്തിലേർപ്പെട്ടതാണ്. ആദ്യ ടേമിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗ്രേഡുകൾ മികച്ചതായിരുന്നുവെങ്കിലും, പെട്ടെന്നുതന്നെ അവ വഷളായിത്തീർന്നു. [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള]] താൽപര്യം കുറഞ്ഞതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് കുറച്ചുകൂടെ മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം കിട്ടുന്നതിനായി [[ഹംബോൾട്ട് സർവ്വകലാശാല, ബെർലീൻ|ബെർലിൻ സർവകലാശാലയിലേക്കു]] കാളിനെ മാറ്റി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 16–17.</ref> അവിടെ കാൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധവെച്ചത് [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വശാസ്ത്രവും]], [[ചരിത്രം|ചരിത്രവും]] പഠിക്കാനായിരുന്നു. ===ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ 1836–1843=== [[ട്രിയർ|ട്രിയറിൽ]] 1836 ലെ വേനൽക്കാലവും [[ശരത്കാലം|ശരത്കാലവും]] ചെലവഴിച്ച കാൾ മാർക്സ് തന്റെ പഠനത്തെക്കുറിച്ചും ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും കൂടുതൽ ഗൗരവതരമായി ചിന്തിച്ചുതുടങ്ങി. 1836 ഒക്ടോബറിൽ മാർക്സ് [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിൽ]] എത്തുകയും സർവകലാശാലയുടെ നിയമ വൈജ്ഞാനികശാഖയിൽ ചേരുകയും മിത്തൽസ്ട്രാസിൽ ഒരു മുറി വാടകയ്ക്ക് എടുക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|p=31}}; {{harvnb|McLellan|2006|p=15}}.</ref> പഠനത്തിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ എഡ്വേർഡ് ഗാൻസിന്റേയും (പുരോഗമനപരമായ ഹെഗലിയൻ നിലപാടിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം ചരിത്രത്തിലെ യുക്തിസഹമായ വികസനം, പ്രത്യേകിച്ച് അതിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവാദി വശങ്ങൾ, സാമൂഹിക ചോദ്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം എന്നിവ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞുകൊണ്ട് വിശദീകരിച്ചു) &nbsp;കാൾ വോൺ സാവിഗ്നിയുടേയും (ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ സ്‌കൂൾ ഓഫ് ലോയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച വ്യക്തി) പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു.<ref>{{harvnb|McLellan|2006|p=21}}</ref> [[നിയമം|നിയമമാണ്]] പഠിക്കുന്നതെങ്കിലും [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തയിൽ]] ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം തത്ത്വചിന്തയില്ലാതെ ഒന്നുംതന്നെ പൂർത്തീകരിക്കുകയില്ല എന്ന് വിശ്വസിച്ച് രണ്ടും സമ്മിശ്രണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള വഴി തേടി.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|p=33}}; {{harvnb|McLellan|2006|p=21}}.</ref> അടുത്തിടെ അന്തരിച്ച [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തകനായ]] [[ഹേഗൽ|ജോർജ്ജ് വിൽഹെം ഫ്രീഡ്രിക്ക് ഹേഗലിന്റെ]] ആശയങ്ങളോട് വിമർശനബുദ്ധിയോടെയെങ്കിലും മാർക്സ് ആകൃഷ്ടനായി. [[ഹേഗൽ|ഹേഗലിന്റെ]] പുരോഗമനപരമായ ആശയങ്ങൾ അക്കാലത്ത് [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലാകമാനം]] ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 21–22.</ref> മാർക്സ് ഹെഗേലിയൻ ആശയങ്ങളോട് ആഭിമുഖ്യം പുലർത്തുന്ന യങ് ഹെഗേലിയൻസ് എന്ന രാഷ്ട്രീയ സംഘടയിൽ ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. കാൾ മാർക്സിനെ പോലെ തന്നെയായിരുന്നു സംഘടനയിലെ മറ്റുള്ളവരെല്ലാം. ഹെഗേലിയൻ ചിന്താഗതികളോടെ ഒരു വിമർശനബുദ്ധിയോടെയാണ് എല്ലാവരും സമീപിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ [[ഹേഗൽ]] അവതരിപ്പിച്ച [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം|വൈരുദ്ധ്യാത്മകത]] എന്ന ആശയത്തെ അവരെല്ലാവരും ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് മാർക്സ് കൂടുതലും ഹെഗേലിയൻ ആശയങ്ങളെ വിമർശന ബുദ്ധിയോടെ വ്യാഖ്യാനിക്കാനും, പഠിക്കാനുമാണ് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധപുലർത്തിയിരുന്നത്. കാൾ മാർക്സ് തന്റെ സ്വയം സംതൃപ്തിക്കായി ധാരാളം എഴുതുമായിരുന്നു. 1837-ൽ മാർക്സ് തന്റെ ആദ്യത്തെ [[നോവൽ]] എഴുതി പൂർത്തിയാക്കി. ''സ്കോർപിയൺ ആന്റ് ഫെലിക്സ്'' എന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ പേര്.<ref name=scorpion34>{{cite web | title = Scorpion and Felix | publisher = Marxist.org | url = https://www.marxists.org/archive/marx/works/1837-pre/verse/verse41.htm | accessdate = 2020-02-13 | archive-date = 2018-07-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180716154730/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1837-pre/verse/verse41.htm | url-status = bot: unknown }}</ref> പിന്നീട് ചില [[കവിത|കവിതകളും]] എഴുതിയിരുന്നുവെങ്കിലും അതിലൊന്നും തന്നെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായില്ല. 1971-ൽ മാർക്സിന്റെ [[ഏകാങ്കനാടകങ്ങൾ|ഏകാംഗനാടകമായ]] ഔലാനെ പിന്നീട് രംഗത്തവതരിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>''റോബർട്ട് പെയിൻ, ദ അൺനോൺ കാറൽ മാർക്സ്'', (യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് , 1971) ഹി സൂൺ ഗിവ് അപ് ഫിക്ഷൻ റൈറ്റിംഗ്</ref><ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 25–26.</ref> പിന്നീടുള്ള കുറച്ചുകാലം കാൾ മാർക്സ് തന്റെ [[ഡോക്ടറേറ്റ്]] പ്രബന്ധത്തിന്റെ പണിപ്പുരയിലായിരുന്നു. ''ദ ഡിഫറൻസ് ബിറ്റ്വീൻ ദ ഡെമോക്രൈറ്റിയൻ ആന്റ് എപിക്യൂറിയൻ ഫിലോസഫി ഓഫ് നേച്വർ'' എന്നതായിരുന്നു വിഷയം. 1841-ൽ കാൾ ഈ പ്രബന്ധം പൂർത്തിയാക്കി. ബെർലിൻ സർവ്വകലാശാലയിലെ ചില [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകരുടെ]] എതിർപ്പുമൂലം, അദ്ദേഹത്തിന് അത് ജെന സർവ്വകലാശാലയിലാണ് സമർപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്. അവിടെനിന്നാണ് പ്രസ്തുത വിഷയത്തിൽ കാളിന് [[ഡോക്ടറേറ്റ്]] ലഭിക്കുന്നത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 33.</ref> ഒരു ജോലിക്കു വേണ്ടി മാർക്സ് [[പത്രപ്രവർത്തനം|പത്രപ്രവർത്തനത്തിലേക്കു]] തിരിഞ്ഞു. 1842-ൽ അദ്ദേഹം [[കൊളോൺ|കൊളോണിലേക്കു]] പോയി, അവിടെ ''റൈനിഷെ സൈറ്റുങ്'' എന്ന പത്രസ്ഥാപനത്തിൽ ചേർന്നു. ഇവിടെ വെച്ച് [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയ]] ആശയങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം നിലയിൽ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നൽകാൻ തുടങ്ങി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 34–36.</ref> [[യൂറോപ്|യൂറോപ്യൻ]] സർക്കാരുകളുടെ പിന്തിരിപ്പൻ നയങ്ങളെ മാർക്സ് അതിനിശിതമായി വിമർശിച്ചു. കൂടാതെ നിലവിലുള്ള സോഷ്യലിസ്റ്റ് ആശയങ്ങൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണെന്ന് കാൾ വാദിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 42–44.</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന [[പത്രം]] പ്രഷ്യൻ സർക്കാർ വളരെ സൂക്ഷ്മമായി ശ്രദ്ധിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഓരോ ലക്കവും പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് വളരേയെറെ മുറിച്ചു നീക്കലുകൾ സർക്കാർ നടത്തിത്തുടങ്ങി. [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ]] രാജാധികാരത്തെ കഠിനമായി വിമർശിച്ച ഒരു ലക്കത്തിനുശേഷം, [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] [[നിക്കോളാസ് രണ്ടാമൻ]] ഈ പത്രം നിരോധിക്കണം എന്ന് സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. 1843-ൽ പ്രഷ്യൻ സർക്കാർ ഈ പത്രം നിരോധിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 47–48.</ref> എന്നാൽ ഇതിനെ കഠിനമായി വിമർശിച്ച് കാൾ മാർക്സ് ഹെഗെൽ ആശയങ്ങളോട് അനുഭാവം പുലർത്തുന്ന മറ്റൊരു മാസികയിൽ ലേഖനം എഴുതി. ഈ ലേഖനം മൂലം ഈ [[മാസിക|മാസികയും]] [[സർക്കാർ]] നിരോധിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 36.</ref> 1843-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ഓൺ ദ ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ<ref name=jquestion>[http://www.marxists.org/archive/marx/works/download/pdf/On%20The%20Jewish%20Question.pdf ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ] മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ്</ref> എന്ന [[പുസ്തകം|പുസ്തകത്തിൽ]], [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയത്തേയും]] [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യന്റെ]] വിമോചനത്തെക്കുറിച്ചും വളരെ വ്യക്തമായി താരതമ്യ പഠനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ [[കൊളോൺ]] വിട്ടു പോരുന്നതിനു മുമ്പ് ഏതാനും ചില [[പുസ്തകം|പുസ്തകങ്ങൾ]] കൂടി മാർക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. {{Quote box|width=25em|align=right|bgcolor=#ACE1AF|quote='ഞങ്ങളുടെ പത്രം [[പോലീസ്]] വളരെ സൂക്ഷ്മമായി നോക്കാൻ തുടങ്ങി, പ്രഷ്യൻ സർക്കാരിനെതിരേയോ, [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതത്തിനെതിരേയോ]] എന്തെങ്കിലും കണ്ടാൽ പിന്നെ ചവറ്റു കുട്ടയിലായിരിക്കും ആ പത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം'' | source = പത്രപ്രവർത്തന കാലഘട്ടത്തെക്കുറിച്ച് മാർക്സ് <ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 47.</ref> }} ===പാരീസ്: 1843–1845=== നിലവിൽ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന [[പത്രം]] സർക്കാർ നിരോധിച്ചപ്പോൾ കാൾ മറ്റൊരു പത്രത്തിലേക്ക് മാറി ജോലി ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതനായി. ഈ പത്രവും സമാന ചിന്താഗതിയോടെ പുറത്തിറങ്ങുന്നതു തന്നെയായിരുന്നു.<ref name=kmparis>[http://www.historyguide.org/intellect/marx.html കാൾ പാരീസിൽ] ഹിസ്റ്ററിഗൈഡ് - നാലും,ഏഴും ഖണ്ഡികകൾ</ref><ref name=marx1>[http://www.marxists.org/archive/marx/works/1871/civil-war-france/ch05.htm പാരീസിൽ] മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ്-</ref> ആർനോൾഡ് എന്ന [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] സാമൂഹ്യ പരിഷ്കർത്താവിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതായിരുന്നു ഈ പത്രം.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]] പുറം. 48.</ref> പത്രം പുറത്തിറങ്ങിയിരുന്നത് [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] നിന്നല്ല മറിച്ച് [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] നിന്നായിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് മാർക്സും ഭാര്യയും [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്ക്]] അവരുടെ താമസം മാറി.<ref name="kmparis൧">[http://www.fsmitha.com/h3/karl_marx1871.htm മാർക്സിന്റെ പാരീസിലെ ജീവിതം മാർക്കോ ഹിസ്റ്ററി- മൂന്നാം ഖണ്ഡിക</ref> തുടക്കത്തിൽ ഇരുവരും പത്രമുടമയോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭവനത്തിൽത്തന്നെയായിരുന്നു താമസം, എന്നാൽ ആദ്യത്തെ മകൾ ജനിച്ചതോടെ കാളും കുടുംബവും താമസം മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്കു താമസം മാറ്റി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 62–66.</ref> [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] നിന്നും [[ജർമ്മനി]]യിൽ നിന്നുമുള്ള എഴുത്തുകാരെ ആകർഷിക്കുക എന്നതായിരുന്നു പത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഉദ്ദേശ്യം. കൂടുതലും ആ പത്രത്തിലുണ്ടായിരുന്നത് [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിക്കാരായിരുന്നു]]. ജർമ്മനിക്കാരാനല്ലാത്ത ഒരു എഴുത്തുകാരൻ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു, അയാളാകട്ടെ [[റഷ്യ|റഷ്യയിൽ]] നിന്നും നാടുകടത്തപ്പെട്ട മൈക്കിൾ ബാക്കുനിൻ ആയിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. pp. 64–65.</ref> ''[[മതം]] മനുഷ്യനെ മയക്കുന്ന [[കറുപ്പ് (സസ്യം)|കറുപ്പാണ്]]'' എന്ന തന്റെ വിഖ്യാതമായ വരികൾ ഈ പത്രത്തിൽ ജോലിചെയ്യുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം എഴുതുന്നത്. 28 ഓഗസ്റ്റ് 1844 ൽ [[പാരിസ്|പാരീസിൽ]] വെച്ചാണ് കാൾ [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസിനെ]] കണ്ടുമുട്ടുന്നത്. ഏംഗൽസ് അപ്പോഴേക്കും മാർക്സിന്റെ രചനകളിൽ ആകൃഷ്ടനായിരുന്നു. 1842 ൽ മാർക്സ് ആദ്യം ജോലി ചെയ്തിരുന്ന പത്രത്തിന്റെ ഓഫീസിൽ വെച്ച് അവർ ഒരിക്കൽ ഹ്രസ്വമായി പരിചയപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] വെച്ചാണ് ഇരുവരുടേയും ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന [[സൗഹൃദം|സൗഹൃദത്തിന്]] ആഴം വെച്ചത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. p. 75.</ref> അക്കാലത്ത് ഏംഗൽസ് താൻ എഴുതിയ ''ദ കണ്ടീഷൻ ഓഫ് ദ വർക്കിംഗ് ക്ലാസ്സ് ഇൻ ലണ്ടൻ ഇൻ 1844'' എന്ന പുസ്തകം മാർക്സിനെ കാണിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>മാൻസെൽ, ഫിലിപ്പ്: ''പാരീസ് ബിറ്റ്വീൻ എംപയേഴ്സ്'', പുറങ്ങൾ.390 (സെന്റ് മാർട്ടിൻ പ്രസ്സ് , ന്യൂയോർക്ക്) 2001</ref> താൻ വിഭാവനം ചെയ്ത [[വിപ്ലവം|വിപ്ലവത്തിലെ]] അവസാന ഉപകരണം [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗമാണെന്ന]] മാർക്സിന്റെ വിശ്വാസത്തിന് ആക്കം കൂടി. പിന്നീട് ഇരുവരും ചേർന്ന് ഹെഗലിന്റെ ആശയങ്ങളെ വിമർശിച്ച് ഒരു [[പുസ്തകം]] തയ്യാറാക്കാനായി തുടങ്ങി. ''ദ ഹോളി ഫാമിലി'' എന്നതായിരുന്നു ആ പുസ്തകത്തിന്റെ പേര്.<ref name="brtnca൨">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/367265/Karl-Marx/35432/Brussels-period ദ ഹോളി ഫാമിലിയുടെ രചന] ബ്രിട്ടാനിക്ക</ref> മാർക്സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇതുവരെ ദാർശനികർ ലോകത്തെ വ്യാഖാനിച്ചിട്ടേയുള്ളു, എന്നാൽ ലോകത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടാക്കേണ്ടതെങ്ങിനെയെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ആശയങ്ങൾകൊണ്ട് [[ലോകം|ലോകത്തെ]] മാറ്റാൻ കഴിയില്ല, മറിച്ച് പ്രവൃത്തികൾ തന്നെ വേണം അതിന്. യാതൊരുവിധ നിയന്ത്രണങ്ങളുമില്ലാതെ എഴുതാൻ കഴിയുന്ന മറ്റൊരു [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] പത്രത്തിലേക്കു കാൾ പിന്നീട് മാറി. ഫോർവാട്ട്സ് എന്ന ഈ പത്രം, [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] ഭാഷയിൽ പുറത്തിറങ്ങുന്നതായിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 66–67.</ref> [[പാരിസ്|പാരീസിൽ]] നിന്നും പുറത്തു വന്നിരുന്ന ഈ [[പത്രം]] പല പ്രമുഖ സാമൂഹ്യപരിഷ്കർത്താക്കളുമായി നേരിട്ടു ബന്ധമുള്ളതായിരുന്നു. എന്നാൽ ചുരുങ്ങിയ കാലംകൊണ്ടു തന്നെ ഈ 'സാമൂഹ്യം' എന്നത് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്]] എന്ന ആശയത്തിലേക്കു പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 112.</ref> വോർവാർട്ട്സിൽ മാർക്സ് ഹെഗെലിന്റെ ആശയങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക വാദം|വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്നതിനെ സ്ഫുടം ചെയ്തെടുക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇതോടൊപ്പം തന്നെ പല [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] സാമൂഹ്യപരിഷ്കർത്താക്കളേയും കഠിനമായി വിമർശിക്കാനും തുടങ്ങി. [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] സർക്കാരിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ഒരു അഭ്യർത്ഥനയെ മാനിച്ച് സർക്കാർ ഫോർവാട്ട്സ് അടച്ചു പൂട്ടാൻ കൽപിച്ചു. അതോടൊപ്പം തന്നെ, മാർക്സിനെ [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] നിന്നും പുറത്താക്കാനും ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം തീരുമാനിച്ചു. ===ബ്രസ്സൽസ്: 1845–1847=== [[File:Communist-manifesto.png|thumb|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയുടെ]] ആദ്യ പതിപ്പ് - [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ ഭാഷയിലുള്ളത്]] 1848]] [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലോ]], [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലോ]] ജീവിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്ന മാർക്സ് അവസാനം [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയത്തിലുള്ള]] [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസ്സിലേക്ക്]] പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു. എന്നാൽ [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയപരമായി]] എന്തെങ്കിലും എഴുതുന്നതിൽ നിന്നും മാർക്സിനെ വിലക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ഒരു സമ്മതപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചതിനുശേഷം മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിന് [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസിലേക്കു]] പ്രവേശനം നൽകപ്പെട്ടുള്ളു. [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസിൽ]] വെച്ച് സമാനചിന്താഗതിക്കാരായ ധാരാളം പേരുമായി കാൾ മാർക്സ് കൂടുതൽ ബന്ധപ്പെട്ടു. ''മോസസ് ഹെസ്'', ''കാൾ ഹെൻസൺ'', ''ജോസഫ് വെയ്ദെമെയർ'' എന്നിവർ അതിൽ ചിലരായിരുന്നു. ഉടൻ തന്നെ [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസും]] ഈ സംഘത്തിൽ വന്നു ചേർന്നു.<ref name=brtnca1>[https://web.archive.org/web/20191010053732/https://www.britannica.com/biography/Karl-Marx ബ്രസൽസിൽ ഏംഗൽസുമായി കൂടിച്ചേർന്നു പ്രവർത്തിക്കുന്നു] ബ്രിട്ടാനിക്ക-</ref> 1845 ൽ [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടനിലുള്ള]] ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാക്കളെ സന്ദർശിക്കാനായി മാർക്സും [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസും]] [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|ബ്രിട്ടനിലേക്കു]] പോയി. [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലും]], [[മാഞ്ചസ്റ്റർ|മാഞ്ചെസ്റ്ററിലുമുള്ള]] [[ഗ്രന്ഥശാല|ഗ്രന്ഥശാലകൾ]] സന്ദർശിക്കാനാണ് ഈ അവസരം ഇരുവരും വിനിയോഗിച്ചത്.<ref name="വീൻ 2001. പുറം. 92">[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 92.</ref> ഇക്കാലത്ത് [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസുമായി]] ചേർന്ന് ചരിത്രപരമായ [[ഭൗതികവാദം]] എന്ന വിഷയത്തെ ആസ്പദമാക്കി ഒരു [[പുസ്തകം]] രചിക്കുകയുണ്ടായി. മറ്റു പല പുസ്തകങ്ങളേയും പോലെ ഇതും മാർക്സിന്റെ ജീവിതകാലത്ത് വെളിച്ചം കണ്ടില്ല, മറിച്ച് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നത് 1932 ലാണ്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 93.</ref><ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 107.</ref> [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ]] എന്ന തങ്ങളുടെ കൃതിയുടെ അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ ഇത്തരം കൃതികളിലൂടെ ഇരുവർക്കും കഴിഞ്ഞു. 1848 [[ഫെബ്രുവരി]] 21 നാണ് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയുടെ]] ആദ്യ പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്]] എന്ന അവരുടെ [[സ്വപ്നം|സ്വപ്നത്തിന്]] നിറം നൽകാൻ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോക്കു]] സാധിച്ചു. മുൻകാലങ്ങളിൽ ചെയ്തിരുന്നതുപോലെ, പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്നും ഈ സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളും മാർഗ്ഗങ്ങളും ഒളിച്ചു പിടിക്കേണ്ടതില്ല എന്ന് ഇവർ തീരുമാനിച്ചു. മറിച്ച് എല്ലാം തന്നെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാവുന്ന രീതിയിൽ വ്യാഖ്യാനിച്ചു കൊടുക്കുകയാണ് വേണ്ടത് എന്ന് ഇരുവരും വിശ്വസിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]].പുറം. 115.</ref> ഇതുവരെയുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം എന്നത് [[തൊഴിലാളി വർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെ]] ചരിത്രമാണ് എന്ന് ആദ്യപതിപ്പിന്റെ ആമുഖത്തിൽ ഇരുവരും ചേർന്നെഴുതി. [[ബൂർഷ്വാസി]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന സമ്പന്ന വർഗ്ഗവും, [[പ്രോലിറ്റേറിയറ്റ്]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗവും]] തമ്മിലുള്ള [[വർഗ്ഗസമരം]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന [[വിപ്ലവം]] ആണ് ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാവാൻ പോകുന്നത് എന്ന് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയിൽ]] പറയുന്നു. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] പ്രസക്തി എന്താണെന്നും ഇതിൽ ഇരുവരും ചേർന്നു പറയുന്നു. ഇതുവരെയുള്ള സോഷ്യലിസ്റ്റ് നീക്കങ്ങൾ എന്നതെല്ലാം തന്നെ ചരിത്രത്തേയും സാമൂഹ്യസ്ഥിതിയെയും വ്യാഖ്യാനിക്കൽ മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്]] നടപടികളിൽ ആണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്, മാത്രമല്ല നിലവിലുള്ള [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] സംസ്കാരം തച്ചുടച്ച്, ഒരു തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ സംസ്കാരം നിലവിൽ വരും എന്നും മാർക്സും, ഏംഗൽസും ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു.<ref>[[#Mar48|മാർക്സ് ആന്റ് ഏംഗൽസ് 1848]].</ref> 1848 ന്റെ അവസാനം, [[യൂറോപ്|യൂറോപിൽ]] കുറെ ചെറിയ സമരങ്ങളും ചിലപ്പോഴൊക്കെ അക്രമാസക്തമായ ജാഥകളും ഒക്കെ നടക്കുകയുണ്ടായി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 125.</ref> [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] അതേ സമയം രാജാധികാരത്തെ പുറംതള്ളി ഒരു ഫ്രഞ്ച് സെക്കണ്ട് റിപ്പബ്ലിക്ക് സ്ഥാപിക്കാൻ ഇത്തരം നടപടികൾക്കു കഴിഞ്ഞു.<ref name="വീൻ 2001. പുറം. 92"/> മാർക്സ് ഇത്തരം നീക്കങ്ങളിൽ സന്തുഷ്ടനായിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് തന്റെ പിതാവിന്റെ സ്വത്തിൽ മാർക്സിന്റെ അവകാശമായ ഏതാണ്ട് 6000 ഫ്രാങ്ക് അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>സോൾ പാദോവർ, ''കാൾ മാർക്സ്, ആൻ ഇന്റിമേറ്റ് ബയോഗ്രഫി'', മഗ്രോ-ഹിൽ, 1978, താൾ 205</ref> ഈ പണത്തിന്റെ മൂന്നിലൊരു ഭാഗം, ആയിടക്ക് ഒരു സമരമുന്നേറ്റത്തിനു തയ്യാറെടുക്കുകയായിരുന്ന [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയത്തിലെ]] ഒരു തൊഴിലാളി സംഘടനയ്ക്കായി അദ്ദേഹം സംഭാവന നൽകി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 126–127.</ref> എന്നാൽ ഈ സംഭാവനയുടെ സത്യാവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ധാരാളം വാദപ്രതിവാദങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. ഇതറിഞ്ഞ [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയൻ]] സർക്കാർ കാളിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. അദ്ദേഹം [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലേക്ക്]] തിരിച്ചു പോകാൻ നിർബന്ധിതനായി. [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] പുതിയ റിപ്പബ്ലിക്കൻ സർക്കാരിനു കീഴിൽ താൻ സുരക്ഷിതനായിരിക്കുമെന്ന് കാൾ വിശ്വസിച്ചു.<ref>{{Cite journal |last1=ഫെലിക്സ് |first1=ഡേവിഡ് |last2= |first2= |year=1982 |title=ഹ്യൂറ്റേ ഡച്ച് ലാൻഡ്! മാർക്സ് അസ് പ്രൊവിൻഷ്യൽ പൊളിറ്റീഷ്യൻ |journal=സെൻട്രൽ യൂറോപ്യൻ ഹിസ്റ്ററി |publisher=കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് |volume= 15 |issue= 4 |pages=332–350 }}</ref> [[File:Marx+Family_and_Engels.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marx+Family_and_Engels.jpg|ലഘുചിത്രം|മാർക്സ്, ഏംഗൽസ്,എന്നിവർ മാർക്സിന്റെ പെൺമക്കളോടൊപ്പം.]] === കൊളോൺ: 1848–1849 === താൽക്കാലികമായി താമസം [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്ക്]] മാറിയതോടുകൂടി, കാൾ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] ആസ്ഥാനവും അങ്ങോട്ടേക്ക് മാറ്റി. അതോടൊപ്പം തന്നെ ജർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് ക്ലബ് എന്ന [[തൊഴിലാളി സംഘടന]] സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 128.</ref> [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] ഒരു പരിവർത്തനം നടപ്പിലാക്കാനായി 1848 ൽ കാൾ [[കൊളോൺ|കൊളോണിലേക്കു]] പോയി. [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലെ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ലഘുലേഖ അദ്ദേഹം സർക്കാരിന്റെ മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചു. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയിലെ]] പത്തു നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ നാലു മാത്രമാണ് ഈ ലഘുലേഖയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗം]] അഥവാ പ്രോലിറ്റേറിയറ്റ്, [[മുതലാളിത്തം]] അഥവാ [[ബൂർഷ്വാസി|ബൂർഷ്വാസിയെ]] നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുമ്പ് തന്നെ [[ബൂർഷ്വാസി]] [[ജന്മി|ജന്മിത്തത്തെ]] ഉന്മൂലനം ചെയ്യണമെന്ന് കാൾ മാർക്സ് ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. p. 129.</ref> ജൂൺ ഒന്നാം തീയതി മുതൽ നേരത്തേ പ്രസാധനം നിന്നുപോയ ''നോയെ റൈനിഷെ സൈറ്റുങ്'' എന്ന പേരിലുള്ള പത്രം മാർക്സ് പുനരാരംഭിച്ചു. ആയിടക്ക് ലഭിച്ച പിതൃസ്വത്തിന്റെ ഓഹരിയിൽ നിന്നാണ് ഇതിനുവേണ്ട പണം അദ്ദേഹം സ്വരൂപിച്ചത്. തന്റെ ആശയങ്ങളും കാഴ്ചപ്പാടുകളും [[യൂറോപ്|യൂറോപിലാകമാനം]] പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി പത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന എഴുത്തുകാരനായി കാൾ സ്വയം മാറി. അതോടൊപ്പം തന്നെ മറ്റു പ്രമുഖ എഴുത്തുകാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. ''മാർക്സിന്റെ ലഘുവായ സ്വേച്ഛാധിപത്യം'' എന്നാണ് [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക്ക് ഏംഗൽസ്]] ഇതിനെപ്പറ്റി തമാശരൂപേണ പറഞ്ഞിരുന്നത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 130–132.</ref> ചുരുങ്ങിയകാലത്തേയ്ക്കു മാത്രമേ പത്രത്തിന്റെ എഡിറ്ററായി ഇരുന്നുള്ളുവെങ്കിലും, മാർക്സിനേയും സഹപ്രവർത്തകരേയും [[പോലീസ്]] തുടർച്ചയായി പീഡിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്നിലേറെ തവണ മാർക്സിന് വിചാരണ നേരിടേണ്ടി വന്നു. ചീഫ് പബ്ലിക്ക് പ്രോസിക്യൂട്ടറോട് മോശമായി പെരുമാറി, [[വിപ്ലവം]] നടത്താൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു, [[നികുതി]] അടക്കാതിരിക്കാൻ ജനങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു എന്നിങ്ങനെ പലവിധ കുറ്റങ്ങൾ മാർക്സിന്റെ മേൽ ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, എന്നാൽ എല്ലാ തവണയും അദ്ദേഹം കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു. ഈ സമയത്ത് [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] രാജാധികാരം തകർക്കപ്പെട്ടു. പക്ഷേ ഫ്രെഡറിക് വില്ല്യം നാലാമൻ തന്നെ പിന്തുണക്കുന്നവരെ ചേർത്ത് ഒരു മന്ത്രിസഭ ഉണ്ടാക്കി. ഇവർ [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിൽ]] നിന്നും ഇടതുപക്ഷ പ്രവർത്തകരേയും, സമാനചിന്താഗതിക്കാരേയും തുടച്ചു നീക്കുവാനുള്ള പ്രവർത്തനമാണ് ആദ്യം നടപ്പിൽ വരുത്തിയത്. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം, മാർക്സിന്റെ പത്രം നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. കൂടാതെ, മാർക്സിനോട് രാജ്യം വിട്ടുപോകാനും ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 137–146.</ref> [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്കു]] തിരികെ ചെന്ന മാർക്സിനെ അത്ര സന്തോഷകരമായ കാലാവസ്ഥ അല്ല എതിരേറ്റത്. അധികാരം എതിരാളികളിലേക്കു കൈമറിഞ്ഞുപോയിരുന്നു, കൂടാതെ നഗരത്തൽ [[കോളറ]] പടർന്നു പിടിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ മാർക്സ് രാജ്യത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന കാരണം പറഞ്ഞ് സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ നിർബന്ധപൂർവ്വം അവിടെനിന്നു പലായനം ചെയ്യിപ്പിച്ചു. മാർക്സിന്റെ ഭാര്യ ഈ സമയത്ത് തങ്ങളുടെ നാലാമത്തെ കുഞ്ഞിനെ [[ഗർഭം]] ധരിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. അവർക്ക് [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയത്തിലേക്കോ]], [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലേക്കോ]] പോകാൻ സാധ്യമല്ലായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഒരു അഭയാർത്ഥിയായി [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്കു]] പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]].പുറങ്ങൾ. 147–148.</ref> ===ലണ്ടൻ: 1849–1883=== [[File:Karl and jenny marx 1866.jpg|thumb|150px|കാൾ തന്റെ മകളായ ജെന്നിയോടൊപ്പം 1864]] 1849 ൽ മാർക്സ് [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്ക്]] പാലായനം ചെയ്തു<ref>[[Karl Marx#Whe00|Wheen 2001]]. pp. 147–48.</ref> പീന്നീട് തന്റെ ജീവിതാവസാനം വരെ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടൻ]] ആയിരുന്നു മാർക്സിന്റെ പ്രവൃത്തികേന്ദ്രം. [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] താമസമാക്കിയതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] ആസ്ഥാനം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്കു]] മാറ്റുകയും, ജർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് എഡ്യുക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റിയിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ പതിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, 1849–1850 കളിലെ ശൈത്യകാലത്ത് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] അണികൾക്കിടയിൽ ഭിന്നതയുണ്ടാകുകയും ഓഗസ്റ്റ് വില്ലിച്ച്, കാൾ ഷാപ്പർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിലെ ഒരു വിഭാഗം അടിയന്തര വിപ്ലവത്തിനായി സമരം ആരംഭിച്ചു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ് ഒരു പ്രക്ഷോഭത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, യൂറോപ്പിലുടനീളമുള്ള മുഴുവൻ തൊഴിലാളിവർഗവും അതിൽ ചേരാൻ "സ്വമേധയാ" അണിചേരുമെന്നും യൂറോപ്പിലുടനീളം ഒരു വിപ്ലവം സൃഷ്ടിക്കുമെന്നും വില്ലിച്ചും ഷാപ്പറും വിശ്വസിച്ചു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ആസൂത്രിതമല്ലാത്ത ഇത്തരം ഒരു പ്രക്ഷോഭം അതിസാഹസികതയാണെന്നും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന് ഇത് ആത്മഹത്യാപരമായിരിക്കുമന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ടെ മാർക്സും ഏംഗൽസും ഇതിൽ പ്രതിഷേധിച്ചു.<ref name="N. Fedoseyev, p. 233">P.N. Fedoseyev, ''Karl Marx: A Biography'', p. 233.</ref> ഷാപ്പർ / വില്ലിച്ച് ഗ്രൂപ്പ് ശുപാർശ ചെയ്യുന്ന തരത്തിലൊരു പ്രക്ഷോഭം പൊലീസും [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലെ]] പിന്തിരിപ്പൻ സർക്കാരുകളുടെ സായുധ സേനയും എളുപ്പത്തിൽ തകർക്കുമായിരുന്നു. ഇത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന് തന്നെ നാശമുണ്ടാക്കുമെന്നുവാദിച്ച് മാർക്സ്, സമൂഹത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് ഒരുപിടി മനുഷ്യരുടെ ഇച്ഛാശക്തികൊണ്ട് നേടാനാവില്ലെന്നും വാദിച്ചു.<ref name="N. Fedoseyev, p. 2332">P.N. Fedoseyev, ''Karl Marx: A Biography'', p. 233.</ref> സെൻട്രൽ ലണ്ടൻ എന്റർടെയിൻമെന്റ് ജില്ലയിലെ ഗ്രേറ്റ് വിൻഡ്മിൽ സ്ട്രീറ്റിലാണ് ഈ സംഘടയുടെ യോഗങ്ങൾ കൂടിയിരുന്നത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 151–155.</ref><ref name="infed1">{{cite web | title = ഗ്രേറ്റ് വിൻഡ്മിൽ സ്ട്രീറ്റ്, ഇൻഫെഡ് ഓർഗ്, നാലാം ഖണ്ഡിക | url = http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/ | accessdate = 2020-02-14 | archive-date = 2019-08-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190822035056/http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/ | url-status = bot: unknown }}</ref> രണ്ട് കാര്യങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയാണ് മാർക്സ് തന്റെ ജീവിതം ഉഴിഞ്ഞുവെച്ചത്, ഒന്നാമതായി രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയെയും, [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തെയും]] കൂടുതലായി മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും, രണ്ടാമതായി വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ ഈ മേഖലയിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും. ലണ്ടനിലെ ആദ്യ കാലഘട്ടത്തിൽ വിപ്ലവകരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മാത്രമായി സ്വയം പ്രതിജ്ഞാബദ്ധനായിരുന്നതിനാൽ മാർക്സും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബവും കടുത്ത [[ദാരിദ്ര്യം|ദാരിദ്ര്യത്തിലാണ്]] ജീവിച്ചിരുന്നത്. സമ്പന്നനായ വ്യവസായിയുടെ പുത്രനായിരുന്ന ഏംഗൽസ് അക്കാലത്തു നൽകിയിരുന്ന ഒരു ചെറിയ തുകയായിരുന്നു അക്കാലത്ത് മാർക്സിന്റെ പ്രധാന വരുമാനം. ന്യൂയോർക്ക് ട്രിബ്യൂൺ എന്ന പത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേക ലേഖകനായും മാർക്സ് ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="infed5">{{cite web| title = ന്യൂയോർക്ക് ട്രിബ്യൂൺ കാലഘട്ടം| url = http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/| publisher = ഇൻഫെഡ് ഓർഗ്, ഒന്നാം ഖണ്ഡിക നാലാം വാചകം| accessdate = 2020-02-14| archive-date = 2019-08-22| archive-url = https://web.archive.org/web/20190822035056/http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/| url-status = bot: unknown}}</ref> 1851 [[ഡിസംബർ]] മുതൽ 1852 മാർച്ച് വരെ മാർക്സ് [[ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം|ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള]] ഒരു ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ പണിപ്പുരയിലായിരുന്നു. ''ദ എയ്റ്റീൻത് ബ്രൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ''<ref name=marxorg1>[https://web.archive.org/web/20191105231209/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1852/18th-brumaire/ch06.htm ദ എയ്റ്റീൻത് ബ്രൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ] മാർക്സിസ്റ്റ് ഓർഗ്</ref> എന്നതായിരുന്നു പുസ്തകത്തിന്റെ പേര്. ഈ [[പുസ്തകം|ഗ്രന്ഥത്തിൽ]] [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗസമരവും]], തൊഴിലാളി സ്വേച്ഛാധിപത്യവും ഉൾപ്പെടുന്ന ചരിത്രപരമായ ഭൗതികവാദത്തെക്കുറിച്ച് ആധികാരികമായി അപഗ്രഥിക്കുന്നു. വരും ഭാവിയിൽ പ്രോലിറ്റേറിയറ്റ് എന്നു വിളിക്കുന്ന ഈ തൊഴിലാളി സമൂഹം, [[ബൂർഷ്വാസി]] എന്ന [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തെ]] ഉന്മൂലനം ചെയ്യുമെന്നും മാർക്സ് ആണയിട്ടു പറയുന്നു.<ref name=pgb1>[https://web.archive.org/web/20160120060629/http://www.gutenberg.org/dirs/1/3/4/1346/1346.txt%E0%B4%A6 എയ്റ്റീൻത് ബ്രൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ] പ്രൊജക്ട് ഗുട്ടൻബർഗ്</ref> 1850-1860 കാലമായപ്പോഴേക്കും മാർക്സിലെ എഴുത്തുകാരന് പക്വത വന്നിരുന്നുവെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നു. സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയത് ഈ കാലത്താണത്രെ. എന്നാൽ എല്ലാ പണ്ഡിതരും ഈ വാദത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. 1864-ൽ മാർക്സ് ഇന്റർനാഷണൽ വർക്കിംഗ് മെൻ അസോസിയേഷനിൽ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name=marxorg2>[https://web.archive.org/web/20200212073142/http://www.marxists.org/archive/marx/works/1864/10/27.htm ഇന്റർനാഷണൽ വർക്കിംഗ് മെൻ അസ്സോസ്സിയേഷൻ ആദ്യ സമ്മേളനത്തിലെ മാർക്സിന്റെ പ്രസംഗം] മാർക്സിസ്റ്റ് ഓർഗ്</ref> ഈ സംഘടനയിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ മാർക്സ് മിഖായേൽ ബാക്കുനിന്റെ ചുറ്റും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന [[അരാജകത്വവാദം|അരാജകവാദികളുടെ]] സ്വാധീനത്തിനെതിരേ സമരം ചെയ്യുകയായിരുന്നു.<ref name=bakunnin>[https://web.archive.org/web/20190715212805/http://www.marxists.org/archive/marx/works/download/Marx_Conflict_with_Bukunin.pdf ബാക്കുനിനുമായി അസ്വാരസ്യങ്ങൾ] മാർക്സിസ്റ്റ് ആർക്കെവ്]</ref> ഇത്തരം സമരങ്ങളുടെ ശ്രമഫലമായി, ഈ സംഘടനയുടെ നേതൃത്വം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] നിന്നും [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്കു]] മാറ്റാൻ മാർക്സിനു കഴിഞ്ഞു. ഈ മാറ്റം കൊണ്ടുണ്ടായ ഒരു നേട്ടം 1871-ലെ [[പാരീസ് കമ്മ്യൂൺ]] ആയിരുന്നു. തങ്ങളുടെ സർക്കാരിന്റെ മോശം നയങ്ങൾക്കെതിരേ [[പാരിസ്|പാരീസിലെ]] വിമതന്മാരായ ജനങ്ങൾ സംഘടിക്കുകയും നഗരം രണ്ടുമാസത്തേക്ക് കീഴ്പ്പെടുത്തിവെക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സർക്കാർ ഈ നീക്കത്തെ അടിച്ചമർത്തി. ഈ അടിച്ചമർത്തൽ നീക്കത്തിൽ നിരാശനായിരുന്ന മാർക്സ് പുറത്തിറക്കിയ ലഘുലേഖയാണ് ''ദ സിവിൽ വാർ ഇൻ ഫ്രാൻസ്''.<ref name=civilwarf>[https://web.archive.org/web/20190714220552/http://www.marxists.org/archive/marx/works/download/pdf/civil_war_france.pdf ദ സിവിൽ വാർ ഇൻ ഫ്രാൻസ്] മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ് - പി.ഡി.എഫ്</ref> ആയിടക്കു നടന്ന [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ]] സമരങ്ങളുടെ പരാജയങ്ങളിൽ മാർക്സ് വളരെ നിരാശാഭരിതനായിരുന്നു. മാർക്സ് പിന്നീട് [[മുതലാളിത്തം]] എന്ന ആശയത്തെ കൂടുതൽ പഠിക്കാനായി ശ്രമിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചു പഠിച്ചും എഴുതിയും അദ്ദേഹം [[ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം|ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ]] മുറികളിൽ ചിലവഴിച്ചു. 1857 ആയപ്പോഴേക്കും മാർക്സ് ഏതാണ്ട് 800 പേജുകളോളം വരുന്ന കുറിപ്പുകളും, ലഘു ഉപന്യാസങ്ങളും വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ എഴുതിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. [[മുതലാളിത്തം]], ജോലി, വേതനം, ഉടമസ്ഥാവകാശം, സ്റ്റേറ്റ്, [[അന്താരാഷ്ട്രവാണിജ്യം|വിദേശവ്യാപാരം]], ലോകവിപണി എന്നിവയെക്കുറിച്ചായിരുന്നു ഈ ലേഖനങ്ങളെല്ലാം. 1941 വരെ ഇവയൊന്നും തന്നെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടില്ല. 1859-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ സമാഹാരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''കോൺട്രിബ്യൂഷൻ ടു ദ ക്രിട്ടിക്ക് ഓഫ് പൊളിറ്റിക്കൽ എക്കോണമി'' എന്നതായിരുന്നു സമാഹാരത്തിന്റെ പേര്. 1860 ൽ രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥിതിയുടെ ഉപഞ്ജാതാക്കളായ [[ആഡം സ്മിത്ത്|ആഡം സ്മിത്തിനേയും]], [[ഡേവിഡ്‌ റിക്കാർഡോ|ഡേവിഡ് റിക്കാർഡോയും]] എല്ലാം ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് ''തിയറീസ് ഓഫ് സർപ്ലസ് വാല്യൂ'' എന്ന മൂന്നു ഖണ്ഡങ്ങൾ ഉള്ള ഒരു [[പുസ്തകം|ഗ്രന്ഥം]] പുറത്തിറക്കുകയുണ്ടായി. സാമ്പത്തിക ചരിത്രത്തിന്റെ ഒരു സമഗ്രമായ, മനോഹരമായ രചനയായിരുന്നു ഈ പുസ്തകം. 1867 ൽ [[മൂലധനം (ഗ്രന്ഥം)|മൂലധനത്തിന്റെ]] ആദ്യ ഖണ്ഡം പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തേയും, മൂന്നാമത്തേയും ഖണ്ഡങ്ങൾ മാർക്സിന്റെ മരണശേഷം ഏംഗൽസ് ആണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.{{cn}} [[File:Marx old.jpg|thumb|150px|മാർക്സ് 1882 ൽ]] മാർക്സിന്റെ ജീവിതത്തിലെ അവസാന പത്തുകൊല്ലക്കാലം കൂടുതൽ ജോലി ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തിനു സാധിച്ചിരുന്നില്ല. ആരോഗ്യകാരണങ്ങളാൽ മുൻവർഷങ്ങളിലെന്നപോലെ കഠിനജോലി ചെയ്യുവാൻ അദ്ദേഹത്തിനാവുമായിരുന്നില്ല. എന്നിരിക്കിലും, ദൈനംദിന രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വളരെയധികം ബോധവാനായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലും]], [[റഷ്യ|റഷ്യയിലും]] നടക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയസംഭവവികാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വളരെ ജിജ്ഞാസുവായിരുന്നു.{{cn}} [[റഷ്യ|റഷ്യയിൽ]] [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] രീതിയെ മാറ്റിനിർത്തിക്കൊണ്ട് [[കമ്മ്യൂണിസം]] നടപ്പിൽ വരുത്തുവാനുള്ള സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് മാർക്സ് ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി. പൊതു ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള [[ഭൂമി]] എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ കാതൽ. ഇതേക്കുറിച്ച് മാർച്ചിൽ [[വേറ സാസിലിച്ച്|വേറ സാസുലിച്ചിന്]] എഴുതിയ കത്തിൽ അദ്ദേഹം ഗൗരവമായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>കാൾ മാർക്സ് & ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്, ''കളക്ടഡ് വർക്ക്സ് വോള്യം 46'' (ഇന്റർനാഷണൽ പബ്ലിഴേഴ്സ്: ന്യൂയോർക്ക്, 1992) പുറം. 71.</ref> [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമീണ]]സമൂഹമാണ് [[റഷ്യ|റഷ്യയുടെ]] പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ ശക്തിസ്രോതസ്സ് എന്ന് മാർക്സ് മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] വ്യവസ്ഥിതിയിലൂടെ അല്ലാതെ [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസത്തിലേക്ക്]] എത്തിച്ചേരാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന്റെ അപകടത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പു നൽകിയിരുന്നു. ഉടനടിയുള്ള ഒരു മാറ്റത്തിനു മുമ്പ്, സമൂഹത്തിലുള്ള എല്ലാത്തരം മോശപ്പെട്ട സ്വാധീനങ്ങളും തുടച്ചു നീക്കണം എന്ന് മാർക്സ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു. മാറ്റത്തിനു തടസ്സം നിന്നേക്കാവുന്ന ഇത്തരം സ്വാധീനങ്ങളെ നീക്കം ചെയ്തതോടെ, ത്വരിതഗതിയിലുള്ള ഒരു മാറ്റത്തിന് ഗ്രാമീണ സമുദായങ്ങൾക്ക് മാർക്സ് അനുവാദം നൽകി. ഉൽപാദനത്തിൽ നിന്നും ഉൽപാദകൻ പൂർണ്ണമായും വേറിട്ടു നിൽക്കേണ്ടിവരുന്നതാണ് [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തിന്റെ]] അന്തഃസത്ത എന്നു മാർക്സ് കണ്ടെത്തി. മാർക്സിന്റെ ചില എഴുത്തുകളിൽ നിന്നും, [[നരവംശശാസ്ത്രം|നരവംശശാസ്ത്രത്തിൽ]] അദ്ദേഹത്തിനുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശം വ്യക്തമായിരുന്നു. ചരിത്രാതീക കാലത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രീതി ആയിരിക്കല്ല ഭാവിയിലുണ്ടാവാൻ പോവുന്നത് എന്ന് മാർക്സ് ഇത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ മനസ്സിലാക്കി. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലും]], [[യൂറോപ്|യൂറോപിലും]] നിലവിലിരിക്കുന്ന [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തിൽ]] അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ഉൽപാദനരീതി അതിന്റെ പാരമ്യത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു എന്നും, അത് ഒരു തകർച്ചയെ നേരിടാൻ പോവുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം മുൻകൂട്ടി പ്രവചിച്ചിരുന്നു.<ref>കാൾ മാർക്സ് ഫസ്റ്റ് ഡ്രാഫ്റ്റ് ഓഫ് ലെറ്റർ ടു വേറ സാസുലിച്ച് [1881]. ഇൻ മാർക്സ്-ഏംഗൽസ് 'കളക്ടഡ് വർക്സ്', ഖണ്ഡം 24, p. 346.</ref> == വ്യക്തിഗതവിവരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Karl Marx Frau.jpg|thumb|150px| കാൾ മാർക്സിന്റെ പത്നി - ജെന്നി.]] 1836-ൽ, കുട്ടിക്കാലം മുതൽ തന്നെ മാർക്സിനെ അറിയുന്ന [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലെ]] ഭരണവർഗ്ഗകുടുംബത്തിലെ വിദ്യാസമ്പന്നനായ ഒരു പ്രഭ്വി ആയിരുന്നു കാൾ മാർക്സിന്റെ ഭാര്യ ജെന്നി വോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ. [[ട്രിയർ|ട്രയർ]] എന്ന ദേശത്തെ ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ യുവതി ആയിരുന്നു [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ]] എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അക്കാലത്ത് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന സാമൂഹ്യ ഭ്രഷ്ടുകളെ തകർത്തെറിഞ്ഞതായിരുന്നു അവരുടെ [[വിവാഹം]]. മാർക്സിനൊപ്പം ജീവിക്കുന്നതിനായി ഒരു യുവ പ്രഭുവുമായുള്ള വിവാഹനിശ്ചയം അവൾ വിച്ഛേദിച്ചതിനാൽ, മതപരവും വർഗ്ഗപരവുമായ ഉത്ഭവങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം അവരുടെ ബന്ധം സാമൂഹികമായി ഒരു വിവാദമായിരുന്നു. സമൂഹത്തിന്റെ ഉന്നതനിലയിൽ ജീവിക്കുന്ന കുടുംബത്തിലുള്ള ഒരു യുവതിയും, ഒരു [[ജൂതൻ|ജൂതനുമായിട്ടുള്ള]] [[വിവാഹം]] അന്നത്തെക്കാലത്ത് ആലോചിക്കാൻ പോലും പറ്റില്ലായിരുന്നു. ഇത്തരം എതിർപ്പുകളെല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഇവരുടെ [[വിവാഹം|വിവാഹത്തിനു]] ജെന്നിയുടെ പിതാവ് അനുകൂലമായിരുന്നു. ഉദാരമായ ചിന്താഗതികളുള്ള ഒരു വ്യവസായിയായിരുന്നു ജെന്നിയുടെ പിതാവ് ഒരു ലിബറൽ പ്രഭുവായ ലുഡ്വിഗ് വോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ. അദ്ദേഹവുമായി ചങ്ങാത്തം കൂടിയ മാർക്,സ് തന്റെ [[ഡോക്ടറേറ്റ്|ഡോക്ടറേറ്റിനു]] വേണ്ടിയുള്ള പ്രബന്ധം സമർപ്പിച്ചിരുന്നത് അദ്ദേഹത്തിനായിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 17–21, 33.</ref> വിവാഹനിശ്ചയത്തിന് നീണ്ട ഏഴുവർഷങ്ങൾക്കുശേഷം 1843 ജൂൺ 19 ന് ക്രൂസ്നാച്ചിലെ ഒരു പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് പള്ളിയിൽ വച്ചാണ് ഈ ദമ്പതികൾ വിവാഹിതരായത്.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|pp=70–71}}; {{harvnb|Wheen|2001|pp=52–53}}; {{harvnb|McLellan|2006|pp=61–62}}.</ref> [[File:Jenny laura marx.jpg|thumb|150px|[[ജെന്നി ലോംഗ്വെറ്റ്|ജെന്നി കരോളിനയും]] [[ലോറാ മാക്സ്|ജെന്നി ലോറ മാർക്സും]] (1869). എല്ലാ മക്കൾക്കും ജെന്നി എന്നു തന്നെയായിരുന്നു പേര്]] 1ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഏഴു മക്കളുണ്ടായി, പക്ഷേ കുറേ നാളത്തേക്കെങ്കിലും അവർക്ക് മോശം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ജീവിക്കേണ്ടി വന്നു. മൂന്നുമക്കൾ മാത്രമാണ് ഈ സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിച്ചത്, ബാക്കി നാലുപേരും മരണമടയുകയാണുണ്ടായത്.<ref>പീറ്റർ സിംഗർ (2000). മാർക്സ് എ വെരി ഷോർട്ട് ഇൻട്രോഡക്ഷൻ. പുറങ്ങൾ. 5. ISBN 0-19-285405-4</ref> [[ജെന്നി ലോംഗ്വെറ്റ്|ജെന്നി കരോലിൻ]] (വിവാഹനാമം. ലോംഗുറ്റ്; 1844–1883); [[ലോറാ മാക്സ്|ജെന്നി ലോറ]] (വിവാഹനാമം. ലഫാർഗ്; 1845-1911); എഡ്ഗർ (1847–1855); ഹെൻ‌റി എഡ്വേർഡ് ഗൈ ("ഗൈഡോ"; 1849-1850); ജെന്നി എവ്‌ലൈൻ ഫ്രാൻസെസ് ("ഫ്രാൻസിസ്ക"; 1851–1852); [[എലീനർ മാർക്സ്|ജെന്നി ജൂലിയ എലനോർ]] (1855–1898), നാമകരണത്തിനു മുമ്പ് മരിച്ച ഒരാൾ (1857 ജൂലൈ) എന്നിവരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തന്റെ മക്കൾ. തന്റെ വീട്ടുവേലക്കാരിയായിരുന്ന ഹെലെൻ ഡിമത് എന്ന വനിതയിൽ ഫ്രെഡ്ഡി എന്നൊരു മകനു കൂടി മാർക്സ് ജന്മം നൽകി എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.<ref name=Montefiore>{{cite news|last=മോണ്ടെഫൊയോർ|first=സൈമണ സെബാഗ|title=ദ മീൻസ് ഓഫ് റീപ്രൊഡക്ഷൻ|url=https://www.nytimes.com/2011/09/25/books/review/love-and-capital-by-mary-gabriel-book-review.html|publisher=ദ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|accessdate=2011-09-25|archive-date=2019-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220034629/https://www.nytimes.com/2011/09/25/books/review/love-and-capital-by-mary-gabriel-book-review.html|url-status=bot: unknown}}</ref> 1962 മുതൽ മാർക്സ് ഹെലൻ ഡമത്തിന്റെ അവിഹിത പുത്രന്റെ പിതാവാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, ടെറൽ കാർവർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, "ലഭ്യമായ ഡോക്യുമെന്ററി സാമഗ്രികളിൽ ഈ [അവകാശവാദം] ശരിയായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടില്ല".<ref name="Carver, 1991">{{cite book|title=The Cambridge Companion to Marx|last=Carver|first=Terrell|date=1991|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-36694-6|editor-last=Carver|editor-first=Terrell|location=Cambridge, United Kingdom|page=11|chapter=Reading Marx: Life and Works|accessdate=30 May 2014|chapter-url=https://www.google.com/books?id=6VrfmJOEzZsC&lpg=PA11&dq=The%20Cambridge%20Companion%20to%20Marx%20Demuth&pg=PA11#v=onepage&q&f=false}}</ref> [[File:Eleanor Marx.jpg|thumb|100px|left|[[എലീനർ മാർക്സ്|എലെനോർ മാർക്സ്]]]] പലപ്പോഴും അധികാരികളിൽ നിന്നും മറഞ്ഞിരിക്കുവാനായി മാർക്സ് വ്യാജപേരുകൾ ഉപയോഗിക്കുമായിരുന്നു. മെസ്സ്യുർ റാംബോസ് എന്ന പേരാണ് [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചതെങ്കിൽ, [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] എ. വില്ല്യംസ് എന്നാണ് എഴുത്തുകുത്തുകൾക്കായി മാർക്സ് സ്വീകരിച്ചിരുന്ന പേര്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ ''മൂർ'' എന്ന പേരിലാണ് മാർക്സിനെ വിളിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കറുത്ത നിറവും, ചുരുണ്ട മുടിയും [[ഉത്തരാഫ്രിക്ക|വടക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ]] [[മൂർസ്]] എന്ന നീഗ്രോ വംശജരെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചിരുന്നുവത്രെ. തന്റെ മക്കൾ തന്നെ ഓൾഡ് നിക്ക്, അല്ലെങ്കിൽ ചാർലി എന്നു വിളിക്കാനാണ് മാർക്സ് താൽപര്യപ്പെട്ടിരുന്നത്. തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളേയും ബന്ധുക്കളെപോലും ചെല്ലപ്പേരിട്ടു വിളിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന് ഇഷ്ടമായിരുന്നത്രെ. [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക്ക് ഏംഗൽസിനെ]] ജനറൽ എന്നും, തന്റെ വീട്ടുവേലക്കാരിയെ നിം എന്നുമൊക്കെ അദ്ദേഹം വിളിച്ചിരുന്നു. മക്കളെയും ഇതുപോലെ മാർക്സ് അഭിസംബോധന ചെയ്തിരുന്നു.{{cn}} ==മരണം== [[File:KarlMarx Tomb.JPG|thumb|150px|[[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി|ഹൈഗേറ്റ് സിമിത്തേരിയിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം, ലണ്ടൻ]] [[File:Grave_of_Karl_Marx_Highgate_Cemetery_in_London_2016_(10).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Grave_of_Karl_Marx_Highgate_Cemetery_in_London_2016_(10).jpg|ലഘുചിത്രം|ലണ്ടനിലെ [[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി|ഈസ്റ്റ് ഹൈഗേറ്റ് സിമിത്തേരിയിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരത്തിൻറെ മറ്റൊരു വീക്ഷണം.]] 1881-ൽ മാർക്സിന്റെ ഭാര്യ [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ]] അന്തരിച്ചു. മാർക്സിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന മാസങ്ങൾ അദ്ദേഹം രോഗാതുരനായിരുന്നു. ഇത് ക്രമേണ [[ബ്രോങ്കൈറ്റിസ്]] എന്ന [[രോഗം|രോഗമായി]] പരിണമിക്കുകയും 1883 മാർച്ച് 14 ന് അദ്ദേഹം അന്തരിക്കുകയും ചെയ്തു. മാർക്സിന്റെ മക്കളും, മരുമക്കളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യസമയത്ത് കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളും, സുഹൃത്തുക്കളും കൂടി മൃതദേഹം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലുള്ള]] [[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി|ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരിയിൽ]] ''(ആജ്ഞേയവാദികൾക്കും നിരീശ്വരവാദികൾക്കുമായി നീക്കിവച്ചിരുന്ന ഭാഗം, [[ജോർജ്ജ് ഇലിയറ്റ്|ജോർജ്ജ് എലിയറ്റിന്റെ]] ശവക്കുഴി സമീപത്താണ്)'' അടക്കം ചെയ്തു. വളരെക്കുറച്ചു ആളുകൾ മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളിൽ സംബന്ധിച്ചുള്ളു. ബന്ധുക്കളല്ലാതെ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ കൂടെ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു ചില [[സഖാവ്|സഖാക്കളും]], ഏതാനും തൊഴിലാളികളുമായി ഒമ്പത് മുതൽ പതിനൊന്ന് വരെ ആളുകൾ മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാരചടങ്ങുകൾക്കായി ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു.<ref>[[Karl Marx#Whe00|Wheen 2001]]. [https://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA382 p. 382].</ref> സമകാലിക സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള [[ഗവേഷണം|ഗവേഷണങ്ങൾ]] പേരറിയാവുന്ന പതിമൂന്ന് പേർ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നുവെന്നു കാണിക്കുന്നു. [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക്ക് ഏംഗൽസ്]], [[എലീനർ മാർക്സ്]], എഡ്വേർഡ് അവെലിംഗ്, പോൾ ലഫാർഗ്, ചാൾസ് ലോംഗുറ്റ്, ഹെലൻ ഡെമത്ത്, വിൽഹെം ലിബ്നെക്റ്റ്, ഗോട്‌ലീബ് ലെംകെ, ഫ്രെഡറിക് ലെസ്നർ, ജി ലോക്നർ, സർ റേ ലങ്കെസ്റ്റർ, കാൾ ഷോർലെമ്മർ, ഏണസ്റ്റ് റാഡ്ഫോർഡ് എന്നിവരായിരുന്നു അവർ.<ref>John Shepperd, ‘Who was really at Marx's funeral?’, in "Friends of Highgate Cemetery Newsletter ", April (2018), pp. 10–11. https://highgatecemetery.org/uploads/2018-04_Newsletter_final_web.pdf</ref> മാർക്സിന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനുമായിരുന്ന ഏംഗൽസിന്റെ വാക്കുകൾ {{quote|''ലോകം കണ്ട എക്കാലത്തേയും മഹാനായ ചിന്തകൻ നമ്മോടു വിട പറഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു. ഏതാനും മിനിട്ടുകൾക്കു മുമ്പ് അദ്ദേഹം ഇനി ഉണരാത്തവണ്ണം സമാധാനപൂർണ്ണമായ നിദ്രയിലേക്കു പ്രവേശിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു''.}} മാർക്സിന്റെ മരണശേഷം, ഏംഗൽസ് തന്റെ സ്വത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് 4.8 ദശലക്ഷം ഡോളർ വരുന്ന സമ്പാദ്യം മാർക്സിന്റെ പെൺമക്കളുടെ പേരിൽ എഴുതിവെച്ചു. മാർക്സിനെയും കുടുംബത്തെയും 1954 നവംബറിൽ അടുത്തുള്ള ഒരു പുതിയ സ്ഥലത്ത് പുനരടക്കം ചെയ്തിരുന്നു. പുതിയ സ്ഥലത്തെ ശവകുടീരം 1956 മാർച്ച് 14 ന് അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://thelondondead.blogspot.co.uk/2014/07/the-posthumous-life-of-karl-marx.html|title=The posthumous life of Karl Marx, Highgate Cemetery|accessdate=14 July 2015|date=7 July 2014|website=The London Dead}}</ref> ''സർവ്വരാജ്യതൊഴിലാളികളേ സംഘടിക്കുവിൻ'' എന്നുള്ള [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയുടെ]] അവസാന വരികൾ മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ദാർശനികർ ലോകത്തെ പല വിധത്തിൽ വ്യാഖ്യാനിച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാൽ ഇതിൽ പ്രധാനം ലോകത്തെ എങ്ങനെ മാറ്റാം എന്നുള്ളതാണ്, ഈ വരികളും ആ സ്മാരകത്തിൽ കാണാം. സാധാരണരീതിയിലുള്ള ഒരു ശവകുടീരത്തിലാണ് മാർക്സിന്റെ മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. 1970 ൽ മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം ഒരു ബോംബാക്രമണത്തിലൂടെ തകർക്കാനുള്ള ശ്രമം നടന്നിരുന്നു.<ref name=camd>[http://www.camdennewjournal.co.uk/111705/cn111705_11.htm മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരത്തിനുനേരെ ആക്രമണം "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190611005203/http://www.camdennewjournal.co.uk/111705/cn111705_11.htm |date=2019-06-11 }}, ''കാംടൺ ന്യൂ ജേണൽ''</ref> മാർക്സിന്റെ ജീവിതകാലഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകൾക്ക് [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിൽ]] വേണ്ടത്ര മാറ്റം വരുത്താൻ സാധിച്ചിട്ടില്ലായിരുന്നു. ഈ കാരണം കൊണ്ട് മാർക്സ് ഒരു പരാജയമായിരുന്നു എന്നർത്ഥമില്ല എന്ന് [[ചരിത്രകാരൻ|ചരിത്രകാരനായ]] [[എറിക് ഹോബ്സ്ബാം|എറിക് ഹോക്സ് ബാം]] പറയുന്നു. മാർക്സ് വിഭാവനം ചെയ്ത സോഷ്യലിസ്റ്റ് സമൂഹത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന് ചില നീക്കങ്ങൾ തുടങ്ങിയിരുന്നുവെങ്കിലും അത് നിലവിലുള്ള സംവിധാനങ്ങൾക്ക് ഒരു ബദലായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് മാർക്സിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം വളരെ കാലം കഴിഞ്ഞിട്ടാണ്. ==ചിന്തകൾ== ===സ്വാധീനിച്ച വ്യക്തികൾ=== {{double image|right|G.W.F. Hegel (by Sichling, after Sebbers).jpg|140|Feuerbach Ludwig.jpg|120|[[ഹെഗൽ]], ഫ്യൂവർബാക്ക് ലുഡ്വിഗ്, മാർക്സിനെ ഏറ്റവും അധികം സ്വാധീനിച്ച ദാർശനികർ}} [[File:Engels 1856.jpg|thumb|150px|[[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്]]]] കുറേയെറെ ചിന്തകരുടെ ആശയങ്ങൾ മാർക്സിനെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. * [[ഹേഗൽ|ജോർജ്ജ് വിലേം ഫ്രിഡറിച്ച് ഹേഗൽ]] *[[ആഡം സ്മിത്ത്|ആദം സ്മിത്ത്]], [[ഡേവിഡ്‌ റിക്കാർഡോ|ഡേവിഡ് റിക്കാർഡോ]] - ഇവരുടെ രാഷ്ട്രീയസമ്പദ് വ്യവസ്ഥ എന്ന ആശയം മാർക്സിന് വളരെയധികം താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു. *[[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] [[ഇടതുപക്ഷം|ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ]] ചരിത്രം - [[റുസ്സോ|റൂസ്സോ]], [[ഹെൻറി സൈമൺ]], [[പിയറി ജോസഫ്]], [[ചാൾസ് ഫ്യൂരിയർ]]. * ലുഡ്വിഗിന്റെ ദാർശനികമായ ഭൗതികവാദം * [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസിന്റെ]] [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള]] വിലയിരുത്തലുകൾ. ചരിത്രപരമായ [[ഭൗതികവാദം]] എന്ന മാർക്സിന്റെ ആശയമാണ് പിന്നീട് [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്നതിന്റെ അന്തഃസത്ത ആയി മാറിയത്. [[ഹേഗൽ|ഹേഗലിന്റെ]] ചിന്താധാരകളായിരുന്നു മാർക്സിന്റെ ഈ ആശയത്തിനു പിന്നിൽ. ആദർശങ്ങളിൽ ഊന്നി നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു [[ഹേഗൽ|ഹേഗലിന്റെ]] ആശയങ്ങൾ. എന്നാൽ മാർക്സ് വസ്തുനിഷ്ഠമായി ആശയങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കണം എന്ന ചിന്താഗതിക്കാരനായിരുന്നു. അതിനുവേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതും. ഹെഗലിന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിഗൂഢത ഉള്ളതായി മാർക്സ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു, കൂടാതെ മൂർത്തമായ നടപടികൾക്കു മാത്രമാണ് ലോകത്തിന്റെ ഗതിയെ മാറ്റിമറിക്കാൻ കരുത്തുള്ളത് എന്നും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസ്]] എഴുതിയ ''കണ്ടീഷൻസ് ഓഫ് ദ വർക്കിംഗ് ക്ലാസ്സ് ഇൻ ലണ്ടൻ'' എന്ന [[പുസ്തകം|പുസ്തകവും]] മാർക്സിന്റെ സാരമായി സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗ സമരം]] എന്ന വിപ്ലവത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകം എന്നത് [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം]] ആണെന്ന് മാർക്സ് കണ്ടെത്തിയത് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള പഠനത്തിലൂടെയാണ്. ===ദാർശനിക സാമൂഹ്യചിന്തകൾ=== അക്കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന പല ചിന്തകരോടും മാർക്സ് ഒരു വിമർശനബുദ്ധിയോടെ മാത്രമേ സമീപിച്ചിട്ടുള്ളു. ഇത് അദ്ദേഹത്തെ സമകാലീകരായ ആ തത്ത്വജ്ഞാനികളിൽ നിന്നും വേറിട്ടു നിർത്തി.<ref name="Calhoun2002-20-23">{{Cite book|author=ക്രെയ്ഗ് ജെ കാൽഹൗൻ|title=ക്ലാസ്സിക്കൽ സോഷ്യോളജിക്കൽ തിയറി|url=http://books.google.com/books?id=6mq-H3EcUx8C&pg=PA20|accessdate=2011-03-05|year=2002|publisher=വിലി ബ്ലാക്ക് വെൽ|isbn=978-0-631-21348-2|pages=20–23}}</ref><ref name="Bannerji2001">{{cite book|author=ഹിമാനി ബാനർജി|title=ഇൻവെന്റിംഗ് സബ്ജക്ട്സ്: സ്റ്റഡീസ് ഇൻ ഹെജിമണി, പേട്രിയാർക്കി ആന്റ് കൊളോണിയലിസം|url=http://books.google.com/books?id=rQqos58kEPwC&pg=PA27|accessdate=2011-05-02|year=2001|publisher=ആൻഥം പ്രസ്സ്|isbn=978-1-84331-072-3|page=27}}</ref> [[അതിഭൗതികം|അതിഭൗതികതയെയും]] ആദർശങ്ങളേയും ഒരേ തലത്തിലാണ് മാർക്സ് വ്യാഖ്യാനിച്ചിരുന്നത്. ഇതുമൂലം മാർക്സിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ ആദർശശാലികളായ മറ്റു ചിന്തകരുടെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്നു തികച്ചും വേറിട്ടുനിന്നു.<ref name="Sherman1995">{{Cite book|author=ഹോവാർഡ്.ജെ.ഷെർമാൻ|title=റീ ഇൻവെന്റിംഗ് മാർക്സിസം|url=http://books.google.com/books?id=TTZf31HIJKsC&pg=PA5|accessdate=7 മാർച്ച് 2011|year=1995|publisher=ജെ.എച്ച്.യു.പ്രസ്സ്|isbn=978-0-8018-5077-6|page=5}}</ref> ==മരണാനന്തരം== ===സ്വാധീനം=== [[File:Marx-Engels-Forum01.jpg|thumb|150px|കാൾ മാർക്സിന്റെയും [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസിന്റേയും]] [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിലുള്ള]] സ്മാരകം]] [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിൽ]] ഏറ്റവും സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ചിന്തകരിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാനമാണ് കാൾ മാർക്സിനുള്ളത്. ലോകത്തിന്റെ [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയ]] കാഴ്ചപ്പാടുകളിലും, ബൗദ്ധിക ചിന്തകളിലും മാർക്സിന്റെ സ്വാധീനം വളരെ വലുതത്രെ. സഹസ്രാബ്ദത്തിലെ മികച്ച ചിന്തകനായി കാൾ മാർക്സിനെ [[ബ്രിട്ടീഷ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ]] തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടുണ്ട്. [[ചരിത്രം]], സാമൂഹികം, [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തികം]], [[രാഷ്ട്രീയം]] എന്നിങ്ങനെ വിവിധ മേഖലകളിൽ കാൾ മാർക്സ് സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Allan2010">{{Cite book|author=കെന്നത്ത് അലൻ|title=ദ സോഷ്യൽ ലെൻസ്: ആൻ ഇൻവിറ്റേഷൻ ടു സോഷ്യൽ ആന്റ് സോഷ്യോളജിക്കൽ തിയറി|url=http://books.google.com/books?id=KEgg5g0d-fgC&pg=PA68|accessdate=2011-03-25|date=2010-05-11|publisher=പൈൻ ഫോർജ് പ്രസ്സ്|isbn=978-1-4129-7834-7|page=68}}</ref> കാൾ മാർക്സ് ഈ മേഖലകളിൽ നൽകിയ സേവനങ്ങൾ ആയിരിക്കും [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ]] [[ചരിത്രം]] എന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[ജീവചരിത്രം|ജീവചരിത്രകാരൻ]] അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. [[പീറ്റർ സിങ്ങർ|പീറ്റർ സിംഗറിനെപ്പോലുള്ള]] ചിന്തകർ മാർക്സിനെ [[യേശു|യേശുക്രിസ്തുവിനോടും]], [[മുഹമ്മദ് നബി|മുഹമ്മദ് നബിയോടും]] ഒപ്പം താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name="gr">{{Cite book|author1=പീറ്റർ സിംഗർ |title=മാർക്സ് എ വെരി ഷോർട്ട് ഇൻട്രോഡക്ഷൻ|date=2001-01-18|publisher=ഓക്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്|isbn=9780192854056|page=68}}</ref> [[എറിക് ഫ്രോം]] എന്ന [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]] [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തകൻ]] മാർക്സിനെ [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീനോടും]] [[സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡ്|ഫ്രോയിഡിനോടുമൊപ്പം]] ആധുനികകാലഘട്ടത്തിന്റെ ശിൽപികളുടെ ഗണത്തിൽപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref name="ericfromm">{{Cite book|author1=എറിക് ഫ്രോം |title=മാർക്സ് കൺസപ്റ്റ് ഓഫ് മാൻ |date=2003|publisher=കോണ്ടിനം പബ്ലിഷിംഗ കമ്പനി|isbn=0826477917|page=80}}</ref> അതോടൊപ്പം തന്നെ, മാർക്സും [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ഐൻസ്റ്റീനും]] തുല്യരാണെന്നുള്ള വാദം അദ്ദേഹം തള്ളിക്കളയുന്നു. [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീനേക്കാൾ]] എന്തുകൊണ്ടും ഒരുപടി മുന്നിലാണ് മാർക്സ് എന്നും അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു. ===മാർക്സിസം=== {{main|മാർക്സിസം}} [[File:Karl-Marx-Monument in Chemnitz.jpg|thumb|150px|[[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ സ്മാരകം]] [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്ന സിദ്ധാന്തമാണ് മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങളുടെ അടിത്തറ. ഈ കാഴ്ചപ്പാടിനനുസരിച്ച് [[ചരിത്രം|ചരിത്രത്തെ]] അപഗ്രഥിക്കുന്നതും വിവക്ഷിക്കുന്നതുമാണ് മാർക്സിയൻ ചരിത്ര വീക്ഷണം. [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്ന കാഴ്ചപ്പാടിനനുസരിച്ച് സാമ്പത്തിക രംഗത്തെ അപഗ്രഥിക്കുന്നതും വിവക്ഷിക്കുന്നതുമാണ് മാർക്സിയൻ സാമ്പത്തിക വീക്ഷണം. സാമ്പത്തികവും ചരിത്രപരവുമായ വീക്ഷണങ്ങളാണ് ഒരു സമൂഹത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ രണ്ട് വീക്ഷണങ്ങൾക്ക് മാർക്സിസം പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. കാൾ മാർക്സ് ലോകത്തിനു നൽകിയ സംഭാവനകളെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾ [[മാർക്സിസം]] എന്നു വിളിച്ചു. [[മാർക്സിസം]] പിന്നീട് [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയത്തിലും]], [[ശാസ്ത്രം|ശാസ്ത്രത്തിലും]] വളരെ വലിയ സ്വാധീനം ഉണ്ടാക്കി.<ref name="AndersenKaspersen2000">{{Cite book|author1=ആനഡേഴ്സൺ|author2=ലാർസ് കാസ്പെഴ്സൺ|title=ക്ലാസ്സിക്കൽ ആന്റ് മോഡേൺ സോഷ്യൽ തിയറി|url=http://books.google.com/books?id=_PeGtsC2Hp4C&pg=PA123|accessdate=9 മാർച്ച് 2011|year=2000|publisher=വിലി-ബ്ലാക്ക്വെൽ|isbn=978-0-631-21288-1|pages=123–}}</ref> മാർക്സിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ പിന്നീട് ധാരാളം ചർച്ചകൾക്കും പുതിയ ആശയരൂപീകരണങ്ങൾക്കും കാരണമായിത്തീർന്നു. മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങൾത്തന്നെ പിന്നീട് പലരും തങ്ങളുടെ സ്വന്തം നിലയിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കുകയുണ്ടായി. മാർക്സിന്റെ ചിന്തകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് പിന്നീട് [[മാവോയിസം]], [[ലെനിനിസം]], [[സ്റ്റാലിനിസം]] എന്നിവ ഉയർന്നുവന്നത്. അവരോരുത്തരും തങ്ങളുടേതാണ് ശരിയായ [[മാർക്സിസം]] എന്നു വാദിക്കുകയുണ്ടായി. മാർക്സിസ്റ്റ് വിപ്ലവകാരിയായിരുന്ന [[ചെ ഗുവേര|ചെഗുവേരയുടെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ, ''മാർക്സിസം സമൂഹത്തിൽ വളരെ വലിയ ഒരു മാറ്റം കൊണ്ടുവന്നു. ചരിത്രത്തെ അദ്ദേഹം വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും അതിന്റെ ശക്തിയിൽ വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്തു. സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവിയെ വെറുതെ വ്യാഖ്യാനിക്കുക എന്നതിലുപരി അതിനെ എങ്ങനെ മാറ്റിമറിക്കാം എന്നു കൂടി മാർക്സ് വിശദീകരിച്ചു''.<ref name=marx23>[http://www.marxists.org/archive/guevara/1960/10/08.htm "നോട്ട്സ് ഫോർ ദ സ്റ്റഡി ഓഫ് ദ ഐഡിയോളജി ഓഫ് ദ ക്യൂബൻ റെവല്യൂഷൻ"] [[ചെ ഗുവേര]], 8 ഒക്ടോബർ 1960</ref> എന്നാൽ മാർക്സ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നതിൽ നിന്നും മാറി തന്റെ ആശയങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിൽ നിരാശയുളവാക്കി. അവസാനം [[ഫ്രെഞ്ച് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ഫ്രഞ്ച് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] രണ്ടായി പിളർന്നതിന്റെ നിരാശ അദ്ദേഹത്തിനു മറച്ചുവെക്കാനാകുമായിരുന്നില്ല. ''എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇക്കാണുന്നതാണ് മാർക്സിസം എങ്കിൽ ഞാൻ ഒരു മാർക്സിസ്റ്റല്ല'', എന്നിങ്ങനെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിച്ചത്. ഈ നിരാശയും ദുഃഖവും തന്റെ മകളുടെ ഭർത്താവിനയച്ച എഴുത്തുകളിൽ നിന്നും വ്യക്തമായിരുന്നു.<ref name=marx24>[http://www.marxists.org/archive/marx/works/1882/letters/82_11_02.htm. ലെറ്റർ ടു എഡ്വേർഡ് ബേൺസ്റ്റൈൻ] മാർക്സ് ഓർഗ്</ref> {{Quote box|width=25em|align=right|bgcolor=#ACE1AF|quote='ഇതുവരെയുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം എന്നു പറയുന്നത് വർഗ്ഗസമരങ്ങളുടെ ചരിത്രമാണ്' | source = മാർക്സ് <ref name=hitherto>[https://web.archive.org/web/20200211203851/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1848/communist-manifesto/ch01.htm കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ] മാർക്സിസ്റ്റ് ഓർഗ്</ref>}} ===സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഉപഞ്ജാതാവ്=== ആധുനിക [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ഉപജ്ഞാതാക്കളിലൊരാളായി കാൾ മാർക്സ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആശയങ്ങളെ കാൾ മാർക്സ് ശാസ്ത്രീയപരമായ അപഗ്രഥിച്ചാണ് അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നത്. പുതിയ കാലഘട്ടത്തിലെ [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളെ സുപ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായി പരിഗണിക്കുന്നു. [[ഇസൈയ്യ ബെർലിൻ]] മാർക്സിനെ ആധുനിക [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ഉപഞ്ജാതാവായി ഉയർത്തിക്കാണിക്കുന്നു കൂടാതെ, ആ സ്ഥാനത്തേക്ക് പകരം വെക്കാൻ മറ്റാരുമില്ലെന്നും പറയുന്നു.<ref>ബെർലിൻ ഇസൈയ്യ. 1967. ''കാൾ മാർക്സ് ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് എൻവിറോൺമെന്റ്''. ടൈം ഇൻക് ബുക്ക്സ് ഡിവിഷൻ,ന്യൂയോർക്ക്. പുറങ്ങൾ 130</ref> ==പ്രധാനകൃതികൾ== {{Marxist theory}} * ''ദ ഫിലോസഫിക്കൽ മാനിഫെസ്റ്റോ ഓഫ് ദ ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ലോ'' (1842) * ''ക്രിട്ടിക്ക് ഓഫ് ഹെഗൽസ് ഫിലോസഫി ഓഫ് റൈറ്റ്'', 1843 * ''ഓൺ ദ ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ'', 1843 * ''നോട്ട്സ് ഓൺ ജെയിംസ് മിൽ'', 1844 * ''ഇക്കണോമിക് ആന്റ് ഫിലോസഫിക് മാനുസ്ക്രിപ്ട ഓഫ് 1844'', 1844 * ''ദ ഹോളി ഫാമിലി'', 1845 * ''ദ ജെർമ്മൻ ഐഡിയോളജി'', 1845 * ''ദ പോവർട്ടി ഓഫ് ഫിലോസഫി'', 1847 * ''വേജ്, ലേബർ ആന്റ് ക്യാപിറ്റൽ'', 1847 * ''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ]]'', 1848 * ''ദ ക്ലാസ്സ് സ്ട്രഗ്ഗിൾസ് ഇൻ ഫ്രാൻസ്'', 1850 * ''ദ എയ്റ്റീൻത് ബ്ര്യൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ'', 1852 * ''റൈറ്റിംഗ്സ് ഓൺ ദ യു.എസ്.സിവിൽ വാർ'', 1861 * ''തിയറീസ് ഓഫ് സർപ്ലസ് വാല്യൂ'', 3 ഖണ്ഡങ്ങൾ, 1862 * ''വാല്യൂ,പ്രൈസ് ആന്റ് പ്രോഫിറ്റ്'', 1865 * [[മൂലധനം]] , 1867 * ''ദ സിവിൽ വാർ ഇൻ ഫ്രാൻസ്'', 1871 * ''ക്രിട്ടിക്ക് ഓഫ് ദ ഗോഥ പ്രോഗ്രാം'', 1875 * ''നോട്ട്സ് ഓൺ വാഗ്നർ'', 1883 ==അവലംബം== {{reflist|3}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== {{refbegin|colwidth=25em}} * ലൂയിസ്, അൽതുസ്സർ. ''ഫോർ മാർക്സ്''. ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2005. * ലൂയിസ്, അൽതുസ്സർ & എറ്റ്യേൻ ബാലിബാർ. ''റീഡിംഗ് ക്യാപിറ്റൽ''. ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2009. * [http://faculty.rsu.edu/~felwell/Theorists/Marx/Presentation/Marx.pdf റോഗേഴ്സ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229202826/http://www.faculty.rsu.edu/~felwell/Theorists/Marx/Presentation/Marx.pdf |date=2010-12-29 }} * അവിനേരി ഷ്ളോമോ . ''ദ സോഷ്യൽ ആന്റ് പൊളിറ്റിക്കൽ തോട്ട്സ് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്'' (കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1968) ISBN 0521096197 * കോസ്റ്റാസ്, അക്സെലോസ്. ''ഏലിയനേഷൻ, പ്രാക്സിസ്, ആന്റ് ടെക്ക്ൻ ഇൻ ദ തോട്ട് ഓഫ് മാർക്സ്'' (പരിഭാഷ, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സാസ് പ്രസ്, 1976). * വിൻസെന്റ് ബാർനെറ്റ്. ''മാർക്സ്'' (2009) * ഈസ ബെർലിൻ. ''കാൾ മാർക്സ്: ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് എൻവിറോൺമെന്റ്'' (ഓക്സ്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1963) ISBN 0-19-520052-7 * പോൾ ബ്ലാക്കെഡ്ജ്. ''റിഫ്ലക്ഷൻസ് ഓൺ ദ മാർക്സിസ്റ്റ് തിയറി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി'' (മാഞ്ചെസ്റ്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 2006) * ടോം ബോട്ടോമോർ. ''എ ഡിക്ഷണറി ഓഫ് മാർക്സിസ്റ്റ് തോട്ട്''. ഓക്സ്ഫോർഡ്: ബ്ലാക്ക് വെൽ, 1998. * അലക്സ് കല്ലിനിക്കോസ്. ''ദ റെവല്യൂഷണറി ഐഡിയാസ് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്'' (ബുക്ക്മാർക്സ്, 1983) * ഹാരി ക്ലെവർ. ''റീഡിംഗ് ക്യാപിറ്റൽ പൊളിറ്റിക്കലി'' (എ.കെ.പ്രസ്സ്, 2000) * ജെറാൾഡ് കോഹൻ. ''കാൾ മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി: എ ഡിഫൻസ്'' (പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1978) ISBN 0-691-07068-7 * ആൻഡ്രൂ കോളിയർ. ''മാർക്സ്'' (വൺവേൾഡ്, 2004) * ഹാൾ ഡ്രേപർ, ''കാൾ മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് റെവല്യൂഷൻ'' (4 ഖണ്ഡങ്ങൾ). * റൊണാൾഡ് ഡങ്കൻ & കോളിൻ വിൽസൺ. ''മാർക്സ് റെഫ്യൂട്ടഡ്'', (ബാത്ത് , യുണൈറ്റഡ് കിംങ്ഡം, 1987) ISBN 0-906798-71-X * ബെൻ ഫൈൻ. ''മാർക്സ് ക്യാപിറ്റൽ'' 5 ആം പതിപ്പ്, ലണ്ടൻ: പ്ലൂട്ടോ, 2010. * ജോൺ ബെല്ലാമി ഫോസ്റ്റർ. ''മാർക്സ് ഇക്കോളജി: മെറ്റീരിയലിസം & നേച്വർ''. ന്യൂയോർക്ക്: റിവ്യൂ പ്രസ്സ്, 2000. * സ്റ്റീഫൻ ജെ ഗോൾഡ്. ''[http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1134/is_7_108/ai_55698600/pg_1 എ ഡാർവീനിയൻ ജെന്റിൽമാൻ അറ്റ് മാർക്സ് ഫ്യൂനറൽ – ലങ്കെസ്റ്റർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130726155808/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1134/is_7_108/ai_55698600/pg_1 |date=2013-07-26 }}'', പേജ് 1, [http://www.findarticles.com/ ഫൈൻഡ്ആർട്ടിക്കിൾസ്.കോം] (1999) * ഡേവിഡ് ഹാർവേ. ''എ കമ്പാനിയൻ ടു മാർക്സ് ക്യാപിറ്റൽ.'' ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2010. * ഡേവിഡ് ഹാർവേ. ''ദ ലിമിറ്റ്സ് ഓഫ് ക്യാപിറ്റൽ''. ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2006. * ഇഗ്ഗേർസ് ജോർജ്ജ്. "ഹിസ്റ്റോറിയോഗ്രാഫി: ഫ്രം സയന്റിഫിക്ക് ഒബ്ജക്ടിവിറ്റി ടു ദ പോസ്റ്റ്മോഡേൺ ചലഞ്ച്"(വെസ്ലെയൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1997, 2005) * കൊളാക്കോസ്ക്കി. ''മെയിൻ കറന്റ്സ് ഓഫ് മാർക്സിസം'' ഓക്സ്ഫോർഡ്: ക്ലാരന്റെൻ പ്രസ്സ്, 1978 * ലിറ്റിൽ ഡാനിയേൽ. ''ദ സയന്റിഫിക് മാർക്സ്'', (യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിന്നോസേട്ട പ്രസ്സ്, 1986) ISBN 0-8166-1505-5 * ഏണസ്റ്റ് മാൻഡൽ. ''മാർക്സിസ്റ്റ് എക്കണോമിക്സ് തിയറി''. ന്യൂയോർക്ക്: റിവ്യൂ പ്രസ്സ്, 1970. * ഏണസ്റ്റ് മാൻഡൽ. ''ദ ഫോർമേഷൻ ഓഫ് എക്കണോമിക്ക് തോട്ട് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്''. ന്യൂയോർക്ക്: റിവ്യൂ പ്രസ്സ്,, 1977. * ഡേവിഡ് മക്ലെൻ. ''മാർക്സ് ബിഫോർ മാർക്സിസം'' (1980), മക്മില്ലൻ, ISBN 978-0-333-27882-6 * [http://mises.org/books/karlmarx.pdf കാൾ മാർക്സ് ആന്റ് ക്ലോസ് ഓഫ് ഹിസ് സിസ്റ്റം] മൈസസ്.ഓർഗ് * ഡേവിഡ് മക്ലെൻ. ''കാൾ മാർക്സ്: ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് തോട്ട്'' ഹാർപ്പർ & റോ, 1973 ISBN 978-0-06-012829-6 * ഫ്രാൻസ് മെഹ്രിങ്. ''കാൾ മാർക്സ്: ദ സ്റ്റോറി ഓഫ് ഹിസ് ലൈഫ്'' (റൗട്ട്ലഡ്ജ്, 2003) * ഇസ്തവാൻ. ''മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് എലിയനേഷൻ'' (ദ മെർലിൻ പ്രസ്സ്, 1970) * മില്ലർ, റിച്ചാർഡ് ''അനാലൈസിംഗ് മാർക്സ്: മൊറാലിറ്റി, പവർ, & ഹിസ്റ്ററി''. പ്രിൻസ്ടൺ, എൻ.ജെ: പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി, 1984. * പോസ്റ്റൺ മോയിഷ്. ''ടൈം, ലേബർ, & സോഷ്യൽ ഡോമിനേഷൻ: എ റീ ഇൻട്രപ്രെട്ടേഷൻ ഓഫ് മാർക്സ് ക്രിട്ടിക്കൽ തിയറി.'' കേംബ്രിഡ്ജ് [ഇംഗ്ലണ്ട്]: കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1993. * റോത്ബാർഡ് മുറേ. ''ആൻ ഓസ്ട്രിയൻ പെർസ്പെക്ടീവ് ഓൺ ദ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ഇക്കോണോമിക് തോട്ട് ഖണ്ഡം ;II: ക്ലാസിക്കൽ ഇക്കോണോമിക്സ്'' (എഡ്വാഡ് എൽഗാർ പബ്ലിഷിംഗ് ലിമിറ്റഡ്., 1995) ISBN 0-945466-48-X * മാക്സ്മില്ലൻ . ''മാർക്സ് വിത്തൗട്ട് മിത്: എ ക്രോണോളോജിക്കൽ സ്റ്റഡി ഓഫ് ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് വർക്ക്'' (ബ്ലാക്ക്വെൽ, 1975) ISBN 0-631-15780-8 * ആൽഫ്രെഡോ സാദ്. ''ദ വാല്യൂ ഓഫ് മാർക്സ്: പൊളിറ്റിക്കൽ എക്കോണോമി ഫോർ കോണ്ടംമ്പററി ക്യാപിറ്റലിസം''. ലണ്ടൻ: റൗട്ട്ലഡ്ജ്, 2002. * ആൽഫ്രഡ് ഷ്മിഡ്ത്. ''ദ കൺസപ്റ്റ് ഓഫ് നേച്ച്വർ ഇൻ മാർക്സ്''. ലണ്ടൻ: എൻ.എൽ.ബി, 1971. * സീഗൽ,ജെറാൾഡ് ''മാർക്സ് ഫേറ്റ്: ദ ഷേപ്പ് ഓഫ് ലൈഫ്'' (പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1978) ISBN 0-271-00935-7 * തോമസ്.ടി.സെക്കിൻ ''ദ ഡയലക്ടിക് ഓഫ് ക്യാപിറ്റൽ. എ സ്റ്റഡി ഓഫ് ദ ഇന്നർ ലോജിക്ക് ഓഫ് ക്യാപിറ്റലിസം'', ടോക്കിയോ 1986; ISBN 978-4-924750-44-9 (ഖണ്ഡം. 1), ISBN 4-924750-34-4 (ഖണഡം. 2) {{refend}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.zeno.org/Philosophie/M/Marx,%20Karl കാൾ മാർക്സിന്റെ കൃതികൾ] സെനോ.ഓർഗ് * [http://libcom.org/tags/karl-marx കാൾ മാർക്സ് - ലിബ്കോം] * [http://www.marxists.org/archive/marx/ മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ് - മാർക്സിസ്റ്റ് കൃതികളുടെ ഇന്റർനെറ്റ് നിലവറ] * [http://www.counterpunch.org/roberts10072009.html ഡെഡ് ലേബർ: മാർക്സ് ആന്റ് ലെനിൻ റീ കൺസിഡേഡ് - പോൾ ക്രെയ്ഗ് റോബർട്ട്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110805112206/http://www.counterpunch.org/roberts10072009.html |date=2011-08-05 }} * [http://www.wsws.org/articles/2006/may2006/rock-m02.shtml ഹേഗൽ, മാർക്സ്, ഏംഗൽസ് ആന്റ് ഒറിജിൻസ് ഓഫ് മാർക്സിസം - ഡേവിഡ് നോർത്ത്] * [http://chronicle.com/article/In-Praise-of-Marx/127027 ''ഇൻ പാരീസ് ഓഫ് മാർക്സ്'' ടെറി ഈഗിൾടൺ] * [http://www.marxists.org/archive/mandel/19xx/marx/ ''കാൾ മാർക്സ്'', ഏണസ്റ്റ് മണ്ടേൽ ] * [http://libcom.org/library/karl-marx-iroquois-franklin-rosemont ''കാൾ മാർക്സ് ആന്റ് ഇറോക്വോയിസ് - ഫ്രാങ്ക്ളിൻ റോസ്മോണ്ട്''] * [http://www.cato.org/pubs/journal/cj11n3/cj11n3-6.pdf ലിബറലിസം, മാർക്സിസം ആന്റ് സ്റ്റേറ്റ് - റാഫ് റൈക്കോ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214101824/http://www.cato.org/pubs/journal/cj11n3/cj11n3-6.pdf |date=2012-02-14 }} * [http://www.emis.ams.org/journals/DMJDMV/xvol-icm/19/Dauben.MAN.html മാർക്സ് മാവോ ആന്റ് മാത്തമാറ്റിക്സ് - ജോസഫ് ഡൗബൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190130183822/http://www.emis.ams.org/journals/DMJDMV/xvol-icm/19/Dauben.MAN.html |date=2019-01-30 }} * [http://www.socialistalternative.com/publications/s21/ch3.html മാർക്സ് വാസ് റൈറ്റ്] * [http://www.isj.org.uk/index.php4?id=486&issue=120 മാർക്സിസം ആന്റ് എത്തിക്സ് - പോൾ - ഐ.എസ്.ജെ ജേണൽ] * [http://marxmyths.org/ മാർക്സ്മിത്ത് - വേരിയസ് എസ്സേയ്സ് ഓൺ മിസ് ഇന്റപ്രെട്ടേഷൻ ഓഫ് മാർക്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140427181835/http://marxmyths.org/ |date=2014-04-27 }} * [http://www.iisg.nl/collections/marx/ പോർട്രെയിറ്റ്സ് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്] * [http://www.runmuki.com/paul/writing/marx.html പാരിസ് കമ്മ്യൂൺ ആന്റ് മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് റെവല്യൂഷൻ - പോൾ ഡോൺ] * [http://www.commondreams.org/views05/0717-28.htm വൈ മാർക്സ് ഈസ് ദ മാൻ ഓഫ് ദ മൊമന്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205075254/http://www.commondreams.org/views05/0717-28.htm |date=2008-12-05 }} {{Commons|Karl Marx}} [[വർഗ്ഗം:1818-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1883-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 5-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 14-ന് മരിച്ചവർ]] {{Communism}} {{Social and political philosophy}} [[വർഗ്ഗം:1818-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസം]] [[വർഗ്ഗം:കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചിന്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മത വിമർശകർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസ്റ്റ് പത്രപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ തത്ത്വചിന്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസ്റ്റ് സാമ്പത്തികശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസ്റ്റ് സൈദ്ധാന്തികർ]] [[വർഗ്ഗം:കാൾ മാർക്സ്]] [[വർഗ്ഗം:മുൻ ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസികൾ]] fgczv20yxem3ifm2qblh2pt33y3gxz3 4616056 4616055 2026-04-28T14:32:46Z Malikaveedu 16584 4616056 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Karl Marx}} {{Featured article}} {{Infobox person | name = കാൾ മാർക്സ് | image = Karl Marx_001.jpg | caption = കാൾ മാർക്സ് 1875 ൽ | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=yes|1818|05|05}} | birth_place = [[ട്രിയർ]],[[റൈൻലാൻഡ്]], [[പ്രഷ്യ |കിങ്ഡം ഓഫ് പ്രഷ്യ ]] ഇപ്പോഴത്തെ [[ജർമ്മനി]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1883|03|14|1818|05|05}} | death_place = [[ലണ്ടൻ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]], [[ബ്രിട്ടൻ]] | children = [[ജെന്നി ലോംഗ്വെറ്റ്|ജെന്നി]], [[ലോറാ മാക്സ്|ലോറ]], [[എലീനർ മാർക്സ്|എലനോർ]] | nationality = [[പ്രഷ്യ |പ്രഷ്യൻ ]] (1818–1845) | occupation = | honorific_suffix = {{postnominals|country=GBR|size=100|FRSA}}<ref name=rsa1>{{cite web | title = Letter from Karl Marx accepting membership of the Society 1862 | url = http://www.calmview2.eu/RSA/CalmViewA/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=RSA%2fSC%2fIM%2f701%2fS1000&pos=9 | publisher = Royal school of London | accessdate = 2020-02-13 | archive-date = 2018-04-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180416202116/http://www.calmview2.eu/RSA/CalmViewA/Record.aspx?src=CalmView.Catalog&id=RSA%2fSC%2fIM%2f701%2fS1000&pos=9 | url-status = dead }}</ref> | module = {{Infobox philosopher|embed=yes | alma_mater = {{unbulleted list|[[ബോൺ സ‍ർവകലാശാല]]|[ബർലിൻ സർവകലാശാല]]|[[ജെന സർവകലാശാല]] ([[ഡോക്ടറേറ്റ്]])<ref name="willamette1">{{cite web | title = Karl Marx Education | url = https://willamette.edu/cla/classics/careers/marx/index.html | accessdate = 2020-02-13 | archive-date = 2020-01-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200104063225/https://willamette.edu/cla/classics/careers/marx/index.html | url-status = bot: unknown }}</ref>}} | era = പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ട് | region = [[പാശ്ചാത്യ തത്ത്വജ്ഞാനം]] | school_tradition = [[Continental philosophy]] </br> [[മാർക്സിസം]]</br> [[Correspondence theory of truth]] <ref name=marxtheor3>{{cite book | first = Bhikhu | last = Parekh | title = ''Marx's Theory of Ideology'' | publisher = Routledge | pages = 2015 203.}}</ref>}} | main_interests = തത്ത്വജ്ഞാനം,സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം,ചരിത്രം, രാഷ്ട്രീയം | notable_ideas = [[:Template:Marxism|Marxist terminology]], [[surplus value]], contributions to the [[labour theory of value]], [[class struggle]], [[Marx's theory of alienation|alienation]] and exploitation of the worker, [[historical materialism|materialist conception of history]] | signature = Karl Marx Signature.svg | relatives = {{unbulleted list|ലൂയീസ് ജൂത (സഹോദരി)|[[ജീൻ ലോംഗ്വെറ്റ്|ഷോൺ ലോങ്കറ്റ്]] (കൊച്ചുമകൻ)}} | residence = [[ജ‍ർമ്മനി]], [[ഫ്രാൻസ്]], [[ബെൽജിയം]], [[ബ്രിട്ടൻ]] | resting_place = [[കാൾ മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം|മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം]], [[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി]], [[ലണ്ടൻ]], [[ബ്രിട്ടൻ]] | spouse = [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ|ജെന്നി]] | father = [[ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ് | ഹെൻട്രിക്ക് മാർക്സ്]] | mother = [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്]] }} [[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ]] ജീവിച്ചിരുന്ന ചിന്തകന്മാരിലെ ഒരു പ്രമുഖ [[വ്യക്തിത്വം|വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു]] [[മാർക്സിസം|മാർക്സിയൻ തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] [[ശില്പകല|ശില്പിയായി]] അറിയപ്പെടുന്ന '''കാൾ ഹെൻറിച്ച് മാർക്സ്''' (<small>[[ബെർലിൻ]] </small>{{IPA-de|kaːɐ̯l ˈhaɪnʀɪç ˈmaːɐ̯ks}} ([[മേയ് 5]], 1818 – [[മാർച്ച് 14]], 1883). [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തകൻ]], [[ചരിത്രകാരൻ]], രാഷ്ട്രീയസാമ്പത്തികവിദഗ്ദ്ധൻ, [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയ]] സൈദ്ധാന്തികൻ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ നിലകളിൽ ഇദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായിരുന്നു. ലോകമെങ്ങുമുള്ള [[കമ്മ്യൂണിസം|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ]] ഇന്നു പിന്തുടരുന്ന കാഴ്ചപ്പാടുകളുടെ ഒരു പ്രധാന അടിത്തറ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങളാണ്. [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ]] പരിണാമചരിത്രത്തെ [[ശാസ്ത്രീയ സമീപനം|ശാസ്ത്രീയമായി]] അപഗ്രഥിക്കുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്തതിലൂടെ [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസവും]] [[കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസവും]] ഭാവിയിലെ സമൂഹ്യവ്യവസ്ഥിതിയായി വിഭാവനം ചെയ്യാൻ ഇദ്ദേഹത്തിന്‌ സാധിച്ചു. [[ലോകം|ലോകത്തിലെ]] തന്നെ മികച്ച ഒരു [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തിക]] വിദഗ്ദ്ധനായാണ് കാൾ മാർക്സ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.<ref name=robert2>{{cite book | author =റോബർട്ടോ മാംഗാബെയ്രാ. | title = ''ഫ്രീ ട്രേഡ് റീ ഇമാജിൻഡ്: ദ വേൾഡ് ഡിവിഷൻ ഓഫ് ലേബർ ആന്റ് മെത്തേഡ് ഓഫ് ഇക്കോണോമിക്സ്''. | publisher = പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് | year= 2007}}</ref> തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് ഇദ്ദേഹം ധാരാളം [[പുസ്തകം|പുസ്തകങ്ങൾ]] രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ]] ([[1848]]), [[മൂലധനം (ഗ്രന്ഥം)|മൂലധനം]] (1867–1894) എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്. സാമ്പത്തികമായി മികച്ച നിലയിലുള്ള ഒരു മധ്യവർഗ്ഗ [[കുടുംബം|കുടുംബത്തിലായിരുന്നു]] കാൾ മാർക്സിന്റെ ജനനം. [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബോൺ]], [[ഹംബോൾട്ട് സർവ്വകലാശാല, ബെർലീൻ|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബെർലിൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[വിദ്യാഭ്യാസം]] പൂർത്തിയാക്കി. [[സർവ്വകലാശാല]] [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തിനിടയ്ക്കു]] വെച്ച് "യുവ [[ഹേഗൽ|ഹേഗേലിയന്മാർ]]" എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] ബുദ്ധിജീവികളുടെ [[ആശയവാദം|ആശയങ്ങളിൽ]] അദ്ദേഹം ആകൃഷ്ടനായി. 1843-ൽ [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ|ജെന്നി വോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലനെ]] [[വിവാഹം]] കഴിച്ചു. [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു]] ശേഷം ഒരു [[ദിനപത്രം|വർത്തമാന]] പത്രത്തിൽ ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. പിൽക്കാലത്തെ പ്രശസ്തമായ [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്ന പ്രമാണത്തിനു വേണ്ടി കാൾ മാക്സ് ചിന്തിക്കാനും പ്രവർത്തിക്കാനും തുടങ്ങിയത് അക്കാലത്തായിരുന്നു. 1843-ൽ തന്റെ കർമ്മരംഗം [[പാരീസ്|പാരീസിലേക്കു]] മാറ്റിക്കൊണ്ട് അവിടത്തെ രണ്ട് പത്രങ്ങൾക്കു വേണ്ടി എഴുതുവാനും തുടങ്ങി. [[പാരിസ്|പാരീസിൽ]] വെച്ചാണ് കാൾ മാർക്സ് പിൽക്കാല സുഹൃത്തായ [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസിനെ]] ആദ്യമായി കണ്ടുമുട്ടുന്നത്. പിന്നീട് ഇരുവരും ചേർന്ന് [[പുസ്തകം|പുസ്തകങ്ങൾ]] എഴുതാനും ഒരുമിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാനും തുടങ്ങി. [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസൽസിലേക്കു]] [[നാടുകടത്തൽ|നാടുകടത്തപ്പെട്ട]] കാൾ മാർക്സ് അവിടെ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗി]]ന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[വ്യക്തിത്വം]] ആയിമാറി. 1849-ൽ അവിടുത്തെ സർക്കാർ കാൾമാർക്സിനെ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്ക്]] [[നാടുകടത്തൽ|നാടുകടത്തി]]. ഇത്തവണ അദ്ദേഹം തന്റെ ഭാര്യയേയും കുട്ടികളേയും കൂടെ കൂട്ടിയിരുന്നു. [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിന്റെ]] അടിസ്ഥാനശിലയായി [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളിവർഗ്ഗത്തെ]] കാണുകയും അവരോട് സംഘടിക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയും വഴി ലോകത്തെങ്ങുമുള്ള [[കമ്യൂണിസം|കമ്യൂണിസ്റ്റ്]] പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ആധാരമായ [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്താ]] പദ്ധതിയായ ശാസ്ത്രീയ [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസത്തിന്]] അദ്ദേഹം അടിത്തറയിട്ടു. ഭാവിയിൽ മനുഷ്യസമൂഹം എന്തെല്ലാം മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയമാവാൻ പോകുന്നു എന്ന് മാർക്സ് മുൻകൂട്ടി [[പ്രവചനം|പ്രവചിക്കുകയും]], തന്റെ ഇത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങളെ [[യുക്തി|യുക്തിപൂർവം]] സമർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="sep">{{cite web|url=https://plato.stanford.edu/entries/marx/|title=കാൾ മാർക്സ്– സ്റ്റാൻഫോർഡ് എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ഫിലോസഫി|access-date=2020-02-13|archive-date=2020-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116010243/https://plato.stanford.edu/entries/marx/|url-status=bot: unknown}}. ശേഖരിച്ചത് 4 മാർച്ച് 2011.</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ [[സമൂഹം|സാമൂഹ്യ]], സാമ്പത്തിക ആശയങ്ങളാണ് പൊതുവേ [[മാർക്സിസം]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. ചൂഷകവർഗ്ഗവും ചൂഷിതവർഗ്ഗവും തമ്മിലുള്ള [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗസമരത്തിലൂടെയാണ്]] എല്ലാ [[സമൂഹം|സമൂഹവും]] മുന്നോട്ടു പോകുന്നതെന്ന് കാൾ മാർക്സ് പറയുന്നു. അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന സാമൂഹ്യ രീതിയെ [[മുതലാളിത്തം]] എന്ന് കാൾ മാർക്സ് വിശേഷിപ്പിച്ചു. മുതലാളിത്തത്തെ ഒരു ഉൽപാദന സമ്പ്രദായമായാണ് മാർക്സ് കരുതിയിരുന്നത്. [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] സാമൂഹ്യ വ്യവസ്ഥിതിയിലെ സ്വേച്ഛാധിപതികളും സ്വന്തം ലാഭത്തിനായി മാത്രം ജീവിച്ചുവരുന്നവരുമായ [[ബൂർഷ്വാസി|ബൂർഷ്വാസികൾ]] അഥവാ മുതലാളിവർഗ്ഗവും, അവരാൽ [[ചൂഷണം]] ചെയ്യപ്പെടുന്ന [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളികളും]] തമ്മിൽ നിരന്തര സംഘർഷത്തിൽ അഥവാ [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗസമരത്തിൽ]] ആയിരിക്കും. ആ സംഘർഷത്തിനൊടുവിൽ [[മുതലാളിത്തം]] തകർക്കപ്പെടുകയും പകരം [[സോഷ്യലിസം]] എന്ന പുതിയ സാമൂഹ്യ രീതി നടപ്പിൽ വരുകയും ചെയ്യുമെന്ന് കാൾ മാർക്സ് പ്രത്യാശിച്ചു. [[സോഷ്യലിസം]] നടപ്പിലാകുന്ന ഒരു [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിൽ]] [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗം]] ആയിരിക്കും സമൂഹത്തെ ഭരിക്കുക.<ref name=gotha1>{{cite web | title = Critique of the Gotha Programme | url = https://www.marxists.org/archive/marx/works/1875/gotha/index.htm | publisher = Progress Publishers | place = Moscow | access-date = 2020-02-13 | archive-date = 2019-10-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191011143915/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1875/gotha/index.htm | url-status = bot: unknown }}</ref><ref name=letter34>{{cite book | title = ലെറ്റർ ഫ്രം കാൾ മാർക്സ് ടു ജോസഫ് വെയ്ഡെമെർ | publisher= എംഇസി ഖണ്‌ഡം 39 | page = 58}}</ref> [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസത്തിന്റെ]] അടുത്ത ഘട്ടമായി വർഗ്ഗരഹിതമായ, മനുഷ്യരെല്ലാം സമന്മാരായി ജീവിക്കുന്ന, [[കമ്മ്യൂണിസം]] എന്ന ഒരു സാമൂഹ്യ സംവിധാനം നിലവിൽ വരും. [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസവും]], [[കമ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസവും]] സാമൂഹ്യവികാസത്തിന്റെ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഘട്ടങ്ങളാണെന്ന് മാർക്സ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ [[സോഷ്യലിസം]] ആദ്യം നടപ്പിലാക്കാനാണ് കാൾ മാർക്സ് പരിശ്രമിച്ചിരുന്നത്. മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടികൾ പിന്നീട് പല രാജ്യങ്ങളിലും അധികാരത്തിലെത്തുകയുണ്ടായി. 1917-ൽ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനും]], 1949 ൽ [[ചൈന|പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് ചൈനയും]] ഇതിന് ഉത്തമോദാഹരണങ്ങളാണ്. ലോകത്തെമ്പാടും പല തൊഴിലാളി യൂണിയനുകളും, [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ]] പാർട്ടികളും മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നവയാണ്. [[ലെനിനിസം]], [[ജോസഫ് സ്റ്റാലിൻ | സ്റ്റാലിനിസം]], [[മാവോയിസം]], എന്നിവയെല്ലാം പിന്നീട് മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്നും രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ചവയാണ്. ആധുനിക [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ശിൽപികളായ, [[എമിലി ദുർക്കെയിം|എമിലി ദുർക്കെയിമും]], [[മാക്സ് വെബർ|മാക്സ് വെബറും]] തങ്ങൾ പിന്നീട് രൂപപ്പെടുത്തിയെടുത്ത ആശയങ്ങൾക്ക് ആധികാരികമായി കടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് കാൾ മാർക്സിനോടാണത്രെ. [[ലോകചരിത്രം|ലോകചരിത്രത്തെ]] ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച നൂറു വ്യക്തികളുടെ ഹ്രസ്വ ചരിത്രമാണ് [[ദ ഹൻഡ്രഡ് (ഗ്രന്ഥം)|ദ ഹൻഡ്രഡ്]] എന്ന പേരിൽ മൈക്കിൾ ഹാർട്ട് 1978-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[പുസ്തകം]]. ഈ [[പുസ്തകം|പുസ്തകത്തിലെ]] നൂറുപേരുടെ പട്ടികയിൽ ഇരുപത്തിയേഴാം സഥാനം കാൾ മാർക്സിനു നൽകിയിരിക്കുന്നു. == ജീവചരിത്രം == ===ചെറുപ്പകാലം 1818–1835=== [[File:Trier BW 2014-06-21 11-11-49.jpg|thumb|150px|[[ട്രിയർ|ട്രിയറിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ ജന്മവീട്,പിന്നീട് ഇത് മാർക്സിനോടുള്ള ആദരപൂർവ്വം മ്യൂസിയമാക്കി മാറ്റി.]] പഴയ [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] രാജ്യമായിരുന്ന [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലായിരുന്നു]] കാൾ മാർക്സിന്റെ [[ജനനം]]. [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലെ]] [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയുടെ]] പടിഞ്ഞാറും [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിന്റെ]] കിഴക്കുഭാഗത്തെയും അതിർത്തിക്കടുത്തുള്ള [[റൈൻലാൻഡ്]] എന്ന സ്ഥലത്ത് [[ട്രിയർ]] എന്ന [[പട്ടണം|പട്ടണത്തിൽ]] 1818 [[മേയ് 5]]-ന് [[ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ്|ഹെൻറിക്ക് മാർക്]]<nowiki/>സ് (1777-1838) [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്|ഹെൻറിയെറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്]] (1788-1863) എന്നിവരുടെ പുത്രനായാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]] [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA8 പുറം. 8] ,[http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA12 പുറം. 12]</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ [[കുടുംബം]] പരമ്പരാഗതമായി [[യഹൂദമതം|ജൂതമതത്തിൽ]] വിശ്വസിക്കുന്നവരായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാവു വഴിയുള്ള മുത്തച്ഛൻ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[ഡച്ച് ഭാഷ|ഡച്ച്]] [[യഹൂദമതം | യഹൂദഗുരു]] ആയിരുന്നു. അതേസമയം പിതാവിന്റെ പരമ്പരയിലുള്ളവർ 1723 മുതൽ [[ട്രിയർ]] നഗരത്തിലേയ്ക്കുള്ള റാബിമാരെ സംഭാവന നൽകിയിരുന്നു. മുത്തച്ഛനെപ്പോലെതന്നെ അച്ഛനും മതപരമായ [[വിദ്യാഭ്യാസം]] ലഭിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കാളിന്റെ പിതാവ് ഹെർഷൽ മാർക്സ്, കാൾ മാർക്സ് ജനിക്കുന്നതിനു മുൻപുതന്നെ [[യഹൂദമതം]] ഉപേക്ഷിച്ച് [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്‌ സഭകൾ|പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ്]] സഭയിലേയ്ക്കു മാറിയിരുന്നു. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം ഹെൻറിച്ച് എന്ന പേരുകൂടി തന്റെ പേരിനൊപ്പം ചേർക്കുകയുണ്ടായി. സാമ്പത്തികമായി ഭേദപ്പെട്ട, മദ്ധ്യവർഗ്ഗ കുടുംബമായിരുന്നു മാർക്സിന്റേത്. ഈ കുടുംബത്തിന് [[മുന്തിരി]]ത്തോട്ടങ്ങൾ സ്വന്തമായുണ്ടായിരുന്നു. 1815-ൽ പിതാവ് ഹെർഷൽ മാർക്സ് ഒരു [[വക്കീൽ|അഭിഭാഷകനായി]] ജോലി നോക്കാൻ തുടങ്ങുകയും 1819-ൽ കുടുംബത്തെ പോർട്ട നിഗ്രയ്ക്ക് സമീപമുള്ള പത്ത് മുറികളുള്ള ഒരു ഭവനത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA10 പുറം. 10].</ref> [[യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാനകാലം|നവോത്ഥാന]] മൂല്യങ്ങളിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് [[ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്|ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റിന്റേയും]], [[വോൾട്ടയർ|വോൾട്ടയറിന്റേയും]] ആശയങ്ങളിലും താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു. സ്വദേശമായ [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലെ]] [[രാജവാഴ്ച|രാജവാഴ്ചയ്ക്ക്]] അറുതിവരുത്താനും ഭരണമാറ്റം വരുത്താനുമായി നടന്ന പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ കാളിന്റെ പിതാവും പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു. കാളിന്റെ മാതാവ് [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്|ഹെൻറിറ്റ പ്രെസ്ബർഗ്]] (20 ജൂലൈ 1788 – 30 നവംബർ 1863), [[പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം|പ്രാഥമികവിദ്യാഭ്യാസം]] മാത്രം ലഭിച്ച ഒരു [[ഡച്ച് ഭാഷ|ഡച്ച്]] [[യഹൂദമതം|യഹൂദ]] സ്ത്രീ ആയിരുന്നു. കുടുംബവും അതിലെ അംഗങ്ങളുടെ ക്ഷേമവും മാത്രമായിരുന്നു ആ സ്ത്രീയുടെ വികാരവിചാരങ്ങൾ. ഒരു വൻ [[വ്യവസായം|വ്യവസായ]] കുടുംബത്തിലെ അംഗമായിട്ടായിരുന്നു അവരുടെ [[ജനനം]]. ഈ കുടുംബമാണ് പിന്നീട് വൻകിട [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] കമ്പനിയായ [[ഫിലിപ്സ്]] [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] സ്ഥാപിച്ചത്. [[ഹെൻറിയറ്റ് പ്രസ്ബർഗ്|ഹെൻറിറ്റ പ്രെസ്ബർഗിന്റെ]] സഹോദരി സോഫി പ്രസ്ബർഗ് (1797–1854) ലയൺ ഫിലിപ്സിനെ (1794–1866) വിവാഹം കഴിക്കുകയും [[ഫിലിപ്സ്]] കമ്പനിയുടെ സ്ഥാപകരായിരുന്ന ജെറാർഡിന്റെയും ആന്റൺ ഫിലിപ്സിന്റെയും മുത്തശ്ശിയും ഫ്രിറ്റ്സ് ഫിലിപ്സിന്റെ മുതുമുത്തശ്ശിയുമായിരുന്നു. ലയൺ ഫിലിപ്സ് ഒരു സമ്പന്ന ഡച്ച് [[പുകയില]] ഉത്പാദകനും വ്യവസായിയുമായിരുന്നു. കാൾ മാർക്സിന്റെ മാതാവിന്റെ സഹോദരൻ ഒരു ധനികനായ ബാങ്കർ ആയിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് കാൾ മാർക്സ് സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ട് നേരിട്ടപ്പോഴൊക്കെ [[പണം]] കൊടുത്തു സഹായിച്ചിരുന്നത് ഈ അമ്മാവനായിരുന്നു.<ref>''ഫ്രാൻസിസ് വീൻ, കാൾ മാർക്സ് : എ ലൈഫ്'', (ഫോർത്ത് എസ്റ്റേറ്റ്, 1999), ISBN 1-85702-637-3</ref> ഹെൻറിച്ച് മാർക്സ്, [[മാർട്ടിൻ ലൂഥർ|ലൂഥർ]] സ്ഥാപിച്ച [[പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് നവീകരണം|പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതം]] സ്വീകരിച്ചു. 1817-ൽ [[ജൂതൻ|ജൂതൻമാർക്ക്]] [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] കോടതികളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു വിലക്ക് നിലവിൽ വന്നപ്പോഴായിരുന്നു ഇത്. 1818-ൽ ആണ് കാൾ മാർക്സ് ജനിച്ചത്, [[ജ്ഞാനസ്നാനം|മാമോദീസ]] കർമ്മം നടന്നത് 1824 ലും. എന്നാൽ 1825 വരെ കാൾ മാർക്സിന്റെ മാതാവ്, പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതം സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലായിരുന്നു. മാർക്സിന്റെ കുടുംബം പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതം സ്വീകരിച്ചതിന് വ്യക്തമായ തെളിവുകൾ ഇപ്പോഴുമില്ല. എന്നാൽ കാൾ മാർക്സ് താൻ ഒരു [[നിരീശ്വരവാദം|നിരീശ്വരവാദി]] ആയിട്ടാണ് സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ടായിരുന്നത്.<ref>എൻസോ ട്രാവേഴ്സോ , ''ദ മാർക്സിസ്റ്റ് ആന്റ് ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ'', (ഹ്യുമാനിറ്റീസ് പ്രസ്സ്, 1994): "ബോൺ ഇൻറ്റു എ ജൂയിഷ് ഫാമിലി ദാറ്റ് വാസ് കൺവർട്ടഡ് ടു ലൂഥറിനിസം (പുറം14)</ref><ref >ദ ഫേമസ് മാർക്സിസ്റ്റ് ഹിസ്റ്റോറിയൻ ആന്റ് ഹിസ് ഹിസ്റ്റോറിയോഗ്രാഫർ എറിക്സ് ഹോബ്സാം വ്യൂസ് മാർക്സ് സിംപ്ലി അസ് ജ്യൂ, [http://www.lrb.co.uk/v27/n20/eric-hobsbawm/benefits-of-diaspora ദിസ് ഒക്ടോബർ എസ്സേ ഓൺ ദ "ബെനഫിറ്റ്സ് ഓഫ് ഡയസ്പോറ"] ഇൻ ദ ''ലണ്ടൻ റിവ്യൂ ഓഫ് ബുക്ക്സ്''</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ ബാല്യത്തെക്കുറിച്ച് വളരെ പരിമിതമായ അറിവുകളേ ലഭ്യമായിട്ടുള്ളു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA13 പുറം. 13].</ref> മാതാപിതാക്കളുടെ ഒൻപത് മക്കളിൽ മൂന്നാമനായി ജനിച്ച കാൾ, തന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ മോറിറ്റ്സ് 1819 ൽ മരണമടഞ്ഞപ്പോൾ മൂത്ത പുത്രന്റെ സ്ഥാനത്തായി.<ref>{{harvnb|McLellan|2006|p=7}}.</ref> യുവാവായ മാർക്സും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവശേഷിച്ച സഹോദരങ്ങളായിരുന്ന സോഫിയ, ഹെർമാൻ, ഹെൻറിയെറ്റ്, ലൂയിസ്, എമിലി, കരോലിൻ എന്നിവർ 1824 ആഗസ്തിലും 1825 നവംബറിൽ മാതാവും [[ലൂഥറനിസം|ലൂഥറൻ സഭയിലിൽനിന്നു]] [[ജ്ഞാനസ്നാനം]] സ്വീകരിച്ചു.<ref>{{cite book|title=Karl Marx: Dictionary of National Biography. Volume 37|publisher=Oxford University Press|year=2004|isbn=978-0-19-861387-9|pp=57–58}}</ref> 1830 വരെ പിതാവിന്റെ ശിക്ഷണത്തിൽ കാൾ വീട്ടിലിരുന്നാണ് [[വിദ്യാഭ്യാസം]] ചെയ്തത്. എന്നാൽ ഹൈസ്ക്കൂൾ [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി]] അദ്ദേഹം [[ട്രിയർ|ട്രയർ]] ഹൈസ്ക്കൂളിൽ ചേർന്നു. സ്കൂളിലെ പ്രധാന [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകനായിരുന്ന]] ഹ്യൂഗോ വിറ്റൻബാച്ച് കാളിന്റ പിതാവിന്റെ ഒരു സുഹൃത്തായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ധാരാളം ലിബറൽ ഹ്യൂമാനിസ്റ്റുകളെ തന്റെ സ്കൂളിൽ [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകരായി]] നിയമിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് അന്നത്തെ സർക്കാരിനെ രോഷാകുലരാക്കി. പിന്നീട് 1832 ൽ [[പോലീസ്]] വിദ്യാലയത്തിൽ റെയ്ഡ് നടത്തുകയും രാഷ്ട്രീയ ലിബറലിസത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന [[സാഹിത്യം]] വിദ്യാർഥികൾക്കിടയിൽ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നതായി കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. അത്തരം വസ്തുക്കളുടെ വിതരണം ഒരു വിനാശകരമായ പ്രവൃത്തിയാണെന്ന് കണക്കിലെടുത്ത അധികാരികൾ വിദ്യാലയത്തിൽ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയും മാർക്സിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ നിരവധി ജീവനക്കാരെ മാറ്റി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|pp=12–15}}; {{harvnb|Wheen|2001|p=13}}; {{harvnb|McLellan|2006|pp=7–11}}.</ref> 1835-ൽ കാൾ [[തത്വശാസ്ത്രം|തത്വശാസ്ത്രവും]], [[സാഹിത്യം|സാഹിത്യവും]] പഠിക്കുന്നതിനായി [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബോൺ|ബോൺ സർവ്വകലാശാലയിൽ]] ചേർന്നു. എന്നാൽ കാളിന്റെ പിതാവിന് തൻറെ മകൻ [[നിയമം]] പഠിക്കുന്നതിലായിരുന്നു താൽപര്യം. ഒരു ജോലി ലഭിക്കുവാനായി നിയമപഠനമാണ് നല്ലതെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വാസം.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. [http://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA14 പുറം. 14].</ref> [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിൽ]] അക്കാലത്ത് [[നിർബന്ധിത സൈനിക സേവനം]] ഉണ്ടായിരുന്നു, എന്നാൽ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള ഒരു അസുഖം കാരണം കാളിന് ഇതിൽ നിന്നും ഒഴിവാകാൻ സാധിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 15.</ref>. സർവ്വകലാശാലാ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്ത് കാൾ മദ്യപാനത്തോട് അത്യാസക്തിയുള്ളവനായി കാണപ്പെട്ടു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 16.</ref> മാർക്സ് ട്രയർ ടാവെൺ ക്ലബ് ഡ്രിങ്കിംഗ് സൊസൈറ്റിയിൽ ({{Lang-de|Landsmannschaft der Treveraner|link=no}}) ചേരുകയും ഒരു ഘട്ടത്തിൽ ക്ലബ്ബിന്റെ സഹ-പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{harvnb|Wheen|2001|p=16}}; {{harvnb|McLellan|2006|p=14}}.</ref> കൂടാതെ, മാർക്സ് അക്കാലത്ത് ചില തർക്കങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുകയും അവയിൽ ചിലത് ഗുരുതരമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. ഇതിലൊന്ന് 1836 ഓഗസ്റ്റിൽ അദ്ദേഹം സർവകലാശാലയിലെ ബോറുഷ്യൻ കോർപ്സിലെ ഒരു അംഗവുമായി ഒരു മല്ലയുദ്ധത്തിലേർപ്പെട്ടതാണ്. ആദ്യ ടേമിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗ്രേഡുകൾ മികച്ചതായിരുന്നുവെങ്കിലും, പെട്ടെന്നുതന്നെ അവ വഷളായിത്തീർന്നു. [[വിദ്യാഭ്യാസം|വിദ്യാഭ്യാസത്തോടുള്ള]] താൽപര്യം കുറഞ്ഞതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് കുറച്ചുകൂടെ മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം കിട്ടുന്നതിനായി [[ഹംബോൾട്ട് സർവ്വകലാശാല, ബെർലീൻ|ബെർലിൻ സർവകലാശാലയിലേക്കു]] കാളിനെ മാറ്റി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 16–17.</ref> അവിടെ കാൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധവെച്ചത് [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വശാസ്ത്രവും]], [[ചരിത്രം|ചരിത്രവും]] പഠിക്കാനായിരുന്നു. ===ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങൾ 1836–1843=== [[ട്രിയർ|ട്രിയറിൽ]] 1836 ലെ വേനൽക്കാലവും [[ശരത്കാലം|ശരത്കാലവും]] ചെലവഴിച്ച കാൾ മാർക്സ് തന്റെ പഠനത്തെക്കുറിച്ചും ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചും കൂടുതൽ ഗൗരവതരമായി ചിന്തിച്ചുതുടങ്ങി. 1836 ഒക്ടോബറിൽ മാർക്സ് [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിൽ]] എത്തുകയും സർവകലാശാലയുടെ നിയമ വൈജ്ഞാനികശാഖയിൽ ചേരുകയും മിത്തൽസ്ട്രാസിൽ ഒരു മുറി വാടകയ്ക്ക് എടുക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|p=31}}; {{harvnb|McLellan|2006|p=15}}.</ref> പഠനത്തിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ എഡ്വേർഡ് ഗാൻസിന്റേയും (പുരോഗമനപരമായ ഹെഗലിയൻ നിലപാടിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം ചരിത്രത്തിലെ യുക്തിസഹമായ വികസനം, പ്രത്യേകിച്ച് അതിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവാദി വശങ്ങൾ, സാമൂഹിക ചോദ്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം എന്നിവ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞുകൊണ്ട് വിശദീകരിച്ചു) &nbsp;കാൾ വോൺ സാവിഗ്നിയുടേയും (ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ സ്‌കൂൾ ഓഫ് ലോയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച വ്യക്തി) പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു.<ref>{{harvnb|McLellan|2006|p=21}}</ref> [[നിയമം|നിയമമാണ്]] പഠിക്കുന്നതെങ്കിലും [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തയിൽ]] ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം തത്ത്വചിന്തയില്ലാതെ ഒന്നുംതന്നെ പൂർത്തീകരിക്കുകയില്ല എന്ന് വിശ്വസിച്ച് രണ്ടും സമ്മിശ്രണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള വഴി തേടി.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|p=33}}; {{harvnb|McLellan|2006|p=21}}.</ref> അടുത്തിടെ അന്തരിച്ച [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തകനായ]] [[ഹേഗൽ|ജോർജ്ജ് വിൽഹെം ഫ്രീഡ്രിക്ക് ഹേഗലിന്റെ]] ആശയങ്ങളോട് വിമർശനബുദ്ധിയോടെയെങ്കിലും മാർക്സ് ആകൃഷ്ടനായി. [[ഹേഗൽ|ഹേഗലിന്റെ]] പുരോഗമനപരമായ ആശയങ്ങൾ അക്കാലത്ത് [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലാകമാനം]] ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 21–22.</ref> മാർക്സ് ഹെഗേലിയൻ ആശയങ്ങളോട് ആഭിമുഖ്യം പുലർത്തുന്ന യങ് ഹെഗേലിയൻസ് എന്ന രാഷ്ട്രീയ സംഘടയിൽ ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. കാൾ മാർക്സിനെ പോലെ തന്നെയായിരുന്നു സംഘടനയിലെ മറ്റുള്ളവരെല്ലാം. ഹെഗേലിയൻ ചിന്താഗതികളോടെ ഒരു വിമർശനബുദ്ധിയോടെയാണ് എല്ലാവരും സമീപിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ [[ഹേഗൽ]] അവതരിപ്പിച്ച [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം|വൈരുദ്ധ്യാത്മകത]] എന്ന ആശയത്തെ അവരെല്ലാവരും ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് മാർക്സ് കൂടുതലും ഹെഗേലിയൻ ആശയങ്ങളെ വിമർശന ബുദ്ധിയോടെ വ്യാഖ്യാനിക്കാനും, പഠിക്കാനുമാണ് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധപുലർത്തിയിരുന്നത്. കാൾ മാർക്സ് തന്റെ സ്വയം സംതൃപ്തിക്കായി ധാരാളം എഴുതുമായിരുന്നു. 1837-ൽ മാർക്സ് തന്റെ ആദ്യത്തെ [[നോവൽ]] എഴുതി പൂർത്തിയാക്കി. ''സ്കോർപിയൺ ആന്റ് ഫെലിക്സ്'' എന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ പേര്.<ref name=scorpion34>{{cite web | title = Scorpion and Felix | publisher = Marxist.org | url = https://www.marxists.org/archive/marx/works/1837-pre/verse/verse41.htm | accessdate = 2020-02-13 | archive-date = 2018-07-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180716154730/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1837-pre/verse/verse41.htm | url-status = bot: unknown }}</ref> പിന്നീട് ചില [[കവിത|കവിതകളും]] എഴുതിയിരുന്നുവെങ്കിലും അതിലൊന്നും തന്നെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായില്ല. 1971-ൽ മാർക്സിന്റെ [[ഏകാങ്കനാടകങ്ങൾ|ഏകാംഗനാടകമായ]] ഔലാനെ പിന്നീട് രംഗത്തവതരിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>''റോബർട്ട് പെയിൻ, ദ അൺനോൺ കാറൽ മാർക്സ്'', (യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് , 1971) ഹി സൂൺ ഗിവ് അപ് ഫിക്ഷൻ റൈറ്റിംഗ്</ref><ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 25–26.</ref> പിന്നീടുള്ള കുറച്ചുകാലം കാൾ മാർക്സ് തന്റെ [[ഡോക്ടറേറ്റ്]] പ്രബന്ധത്തിന്റെ പണിപ്പുരയിലായിരുന്നു. ''ദ ഡിഫറൻസ് ബിറ്റ്വീൻ ദ ഡെമോക്രൈറ്റിയൻ ആന്റ് എപിക്യൂറിയൻ ഫിലോസഫി ഓഫ് നേച്വർ'' എന്നതായിരുന്നു വിഷയം. 1841-ൽ കാൾ ഈ പ്രബന്ധം പൂർത്തിയാക്കി. ബെർലിൻ സർവ്വകലാശാലയിലെ ചില [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപകരുടെ]] എതിർപ്പുമൂലം, അദ്ദേഹത്തിന് അത് ജെന സർവ്വകലാശാലയിലാണ് സമർപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്. അവിടെനിന്നാണ് പ്രസ്തുത വിഷയത്തിൽ കാളിന് [[ഡോക്ടറേറ്റ്]] ലഭിക്കുന്നത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 33.</ref> ഒരു ജോലിക്കു വേണ്ടി മാർക്സ് [[പത്രപ്രവർത്തനം|പത്രപ്രവർത്തനത്തിലേക്കു]] തിരിഞ്ഞു. 1842-ൽ അദ്ദേഹം [[കൊളോൺ|കൊളോണിലേക്കു]] പോയി, അവിടെ ''റൈനിഷെ സൈറ്റുങ്'' എന്ന പത്രസ്ഥാപനത്തിൽ ചേർന്നു. ഇവിടെ വെച്ച് [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയ]] ആശയങ്ങൾക്ക് സ്വന്തം നിലയിൽ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നൽകാൻ തുടങ്ങി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 34–36.</ref> [[യൂറോപ്|യൂറോപ്യൻ]] സർക്കാരുകളുടെ പിന്തിരിപ്പൻ നയങ്ങളെ മാർക്സ് അതിനിശിതമായി വിമർശിച്ചു. കൂടാതെ നിലവിലുള്ള സോഷ്യലിസ്റ്റ് ആശയങ്ങൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണെന്ന് കാൾ വാദിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 42–44.</ref> കാൾ മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന [[പത്രം]] പ്രഷ്യൻ സർക്കാർ വളരെ സൂക്ഷ്മമായി ശ്രദ്ധിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഓരോ ലക്കവും പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് വളരേയെറെ മുറിച്ചു നീക്കലുകൾ സർക്കാർ നടത്തിത്തുടങ്ങി. [[റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|റഷ്യൻ]] രാജാധികാരത്തെ കഠിനമായി വിമർശിച്ച ഒരു ലക്കത്തിനുശേഷം, [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] [[നിക്കോളാസ് രണ്ടാമൻ]] ഈ പത്രം നിരോധിക്കണം എന്ന് സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. 1843-ൽ പ്രഷ്യൻ സർക്കാർ ഈ പത്രം നിരോധിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 47–48.</ref> എന്നാൽ ഇതിനെ കഠിനമായി വിമർശിച്ച് കാൾ മാർക്സ് ഹെഗെൽ ആശയങ്ങളോട് അനുഭാവം പുലർത്തുന്ന മറ്റൊരു മാസികയിൽ ലേഖനം എഴുതി. ഈ ലേഖനം മൂലം ഈ [[മാസിക|മാസികയും]] [[സർക്കാർ]] നിരോധിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 36.</ref> 1843-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ഓൺ ദ ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ<ref name=jquestion>[http://www.marxists.org/archive/marx/works/download/pdf/On%20The%20Jewish%20Question.pdf ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ] മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ്</ref> എന്ന [[പുസ്തകം|പുസ്തകത്തിൽ]], [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയത്തേയും]] [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യന്റെ]] വിമോചനത്തെക്കുറിച്ചും വളരെ വ്യക്തമായി താരതമ്യ പഠനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ [[കൊളോൺ]] വിട്ടു പോരുന്നതിനു മുമ്പ് ഏതാനും ചില [[പുസ്തകം|പുസ്തകങ്ങൾ]] കൂടി മാർക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. {{Quote box|width=25em|align=right|bgcolor=#ACE1AF|quote='ഞങ്ങളുടെ പത്രം [[പോലീസ്]] വളരെ സൂക്ഷ്മമായി നോക്കാൻ തുടങ്ങി, പ്രഷ്യൻ സർക്കാരിനെതിരേയോ, [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതത്തിനെതിരേയോ]] എന്തെങ്കിലും കണ്ടാൽ പിന്നെ ചവറ്റു കുട്ടയിലായിരിക്കും ആ പത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം'' | source = പത്രപ്രവർത്തന കാലഘട്ടത്തെക്കുറിച്ച് മാർക്സ് <ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 47.</ref> }} ===പാരീസ്: 1843–1845=== നിലവിൽ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന [[പത്രം]] സർക്കാർ നിരോധിച്ചപ്പോൾ കാൾ മറ്റൊരു പത്രത്തിലേക്ക് മാറി ജോലി ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിതനായി. ഈ പത്രവും സമാന ചിന്താഗതിയോടെ പുറത്തിറങ്ങുന്നതു തന്നെയായിരുന്നു.<ref name=kmparis>[http://www.historyguide.org/intellect/marx.html കാൾ പാരീസിൽ] ഹിസ്റ്ററിഗൈഡ് - നാലും,ഏഴും ഖണ്ഡികകൾ</ref><ref name=marx1>[http://www.marxists.org/archive/marx/works/1871/civil-war-france/ch05.htm പാരീസിൽ] മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ്-</ref> ആർനോൾഡ് എന്ന [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] സാമൂഹ്യ പരിഷ്കർത്താവിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതായിരുന്നു ഈ പത്രം.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]] പുറം. 48.</ref> പത്രം പുറത്തിറങ്ങിയിരുന്നത് [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] നിന്നല്ല മറിച്ച് [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] നിന്നായിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് മാർക്സും ഭാര്യയും [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്ക്]] അവരുടെ താമസം മാറി.<ref name="kmparis൧">[http://www.fsmitha.com/h3/karl_marx1871.htm മാർക്സിന്റെ പാരീസിലെ ജീവിതം മാർക്കോ ഹിസ്റ്ററി- മൂന്നാം ഖണ്ഡിക</ref> തുടക്കത്തിൽ ഇരുവരും പത്രമുടമയോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭവനത്തിൽത്തന്നെയായിരുന്നു താമസം, എന്നാൽ ആദ്യത്തെ മകൾ ജനിച്ചതോടെ കാളും കുടുംബവും താമസം മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്കു താമസം മാറ്റി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 62–66.</ref> [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] നിന്നും [[ജർമ്മനി]]യിൽ നിന്നുമുള്ള എഴുത്തുകാരെ ആകർഷിക്കുക എന്നതായിരുന്നു പത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഉദ്ദേശ്യം. കൂടുതലും ആ പത്രത്തിലുണ്ടായിരുന്നത് [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിക്കാരായിരുന്നു]]. ജർമ്മനിക്കാരാനല്ലാത്ത ഒരു എഴുത്തുകാരൻ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു, അയാളാകട്ടെ [[റഷ്യ|റഷ്യയിൽ]] നിന്നും നാടുകടത്തപ്പെട്ട മൈക്കിൾ ബാക്കുനിൻ ആയിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. pp. 64–65.</ref> ''[[മതം]] മനുഷ്യനെ മയക്കുന്ന [[കറുപ്പ് (സസ്യം)|കറുപ്പാണ്]]'' എന്ന തന്റെ വിഖ്യാതമായ വരികൾ ഈ പത്രത്തിൽ ജോലിചെയ്യുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം എഴുതുന്നത്. 28 ഓഗസ്റ്റ് 1844 ൽ [[പാരിസ്|പാരീസിൽ]] വെച്ചാണ് കാൾ [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസിനെ]] കണ്ടുമുട്ടുന്നത്. ഏംഗൽസ് അപ്പോഴേക്കും മാർക്സിന്റെ രചനകളിൽ ആകൃഷ്ടനായിരുന്നു. 1842 ൽ മാർക്സ് ആദ്യം ജോലി ചെയ്തിരുന്ന പത്രത്തിന്റെ ഓഫീസിൽ വെച്ച് അവർ ഒരിക്കൽ ഹ്രസ്വമായി പരിചയപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] വെച്ചാണ് ഇരുവരുടേയും ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന [[സൗഹൃദം|സൗഹൃദത്തിന്]] ആഴം വെച്ചത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. p. 75.</ref> അക്കാലത്ത് ഏംഗൽസ് താൻ എഴുതിയ ''ദ കണ്ടീഷൻ ഓഫ് ദ വർക്കിംഗ് ക്ലാസ്സ് ഇൻ ലണ്ടൻ ഇൻ 1844'' എന്ന പുസ്തകം മാർക്സിനെ കാണിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>മാൻസെൽ, ഫിലിപ്പ്: ''പാരീസ് ബിറ്റ്വീൻ എംപയേഴ്സ്'', പുറങ്ങൾ.390 (സെന്റ് മാർട്ടിൻ പ്രസ്സ് , ന്യൂയോർക്ക്) 2001</ref> താൻ വിഭാവനം ചെയ്ത [[വിപ്ലവം|വിപ്ലവത്തിലെ]] അവസാന ഉപകരണം [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗമാണെന്ന]] മാർക്സിന്റെ വിശ്വാസത്തിന് ആക്കം കൂടി. പിന്നീട് ഇരുവരും ചേർന്ന് ഹെഗലിന്റെ ആശയങ്ങളെ വിമർശിച്ച് ഒരു [[പുസ്തകം]] തയ്യാറാക്കാനായി തുടങ്ങി. ''ദ ഹോളി ഫാമിലി'' എന്നതായിരുന്നു ആ പുസ്തകത്തിന്റെ പേര്.<ref name="brtnca൨">[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/367265/Karl-Marx/35432/Brussels-period ദ ഹോളി ഫാമിലിയുടെ രചന] ബ്രിട്ടാനിക്ക</ref> മാർക്സിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇതുവരെ ദാർശനികർ ലോകത്തെ വ്യാഖാനിച്ചിട്ടേയുള്ളു, എന്നാൽ ലോകത്തിൽ മാറ്റമുണ്ടാക്കേണ്ടതെങ്ങിനെയെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ആശയങ്ങൾകൊണ്ട് [[ലോകം|ലോകത്തെ]] മാറ്റാൻ കഴിയില്ല, മറിച്ച് പ്രവൃത്തികൾ തന്നെ വേണം അതിന്. യാതൊരുവിധ നിയന്ത്രണങ്ങളുമില്ലാതെ എഴുതാൻ കഴിയുന്ന മറ്റൊരു [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] പത്രത്തിലേക്കു കാൾ പിന്നീട് മാറി. ഫോർവാട്ട്സ് എന്ന ഈ പത്രം, [[ജർമ്മനി|ജർമ്മൻ]] ഭാഷയിൽ പുറത്തിറങ്ങുന്നതായിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 66–67.</ref> [[പാരിസ്|പാരീസിൽ]] നിന്നും പുറത്തു വന്നിരുന്ന ഈ [[പത്രം]] പല പ്രമുഖ സാമൂഹ്യപരിഷ്കർത്താക്കളുമായി നേരിട്ടു ബന്ധമുള്ളതായിരുന്നു. എന്നാൽ ചുരുങ്ങിയ കാലംകൊണ്ടു തന്നെ ഈ 'സാമൂഹ്യം' എന്നത് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്]] എന്ന ആശയത്തിലേക്കു പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 112.</ref> വോർവാർട്ട്സിൽ മാർക്സ് ഹെഗെലിന്റെ ആശയങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക വാദം|വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്നതിനെ സ്ഫുടം ചെയ്തെടുക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇതോടൊപ്പം തന്നെ പല [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] സാമൂഹ്യപരിഷ്കർത്താക്കളേയും കഠിനമായി വിമർശിക്കാനും തുടങ്ങി. [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] സർക്കാരിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ഒരു അഭ്യർത്ഥനയെ മാനിച്ച് സർക്കാർ ഫോർവാട്ട്സ് അടച്ചു പൂട്ടാൻ കൽപിച്ചു. അതോടൊപ്പം തന്നെ, മാർക്സിനെ [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] നിന്നും പുറത്താക്കാനും ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം തീരുമാനിച്ചു. ===ബ്രസ്സൽസ്: 1845–1847=== [[File:Communist-manifesto.png|thumb|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയുടെ]] ആദ്യ പതിപ്പ് - [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ ഭാഷയിലുള്ളത്]] 1848]] [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലോ]], [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലോ]] ജീവിക്കാൻ കഴിയാതെ വന്ന മാർക്സ് അവസാനം [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയത്തിലുള്ള]] [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസ്സിലേക്ക്]] പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു. എന്നാൽ [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയപരമായി]] എന്തെങ്കിലും എഴുതുന്നതിൽ നിന്നും മാർക്സിനെ വിലക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ഒരു സമ്മതപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചതിനുശേഷം മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിന് [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസിലേക്കു]] പ്രവേശനം നൽകപ്പെട്ടുള്ളു. [[ബ്രസൽസ്|ബ്രസ്സൽസിൽ]] വെച്ച് സമാനചിന്താഗതിക്കാരായ ധാരാളം പേരുമായി കാൾ മാർക്സ് കൂടുതൽ ബന്ധപ്പെട്ടു. ''മോസസ് ഹെസ്'', ''കാൾ ഹെൻസൺ'', ''ജോസഫ് വെയ്ദെമെയർ'' എന്നിവർ അതിൽ ചിലരായിരുന്നു. ഉടൻ തന്നെ [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസും]] ഈ സംഘത്തിൽ വന്നു ചേർന്നു.<ref name=brtnca1>[https://web.archive.org/web/20191010053732/https://www.britannica.com/biography/Karl-Marx ബ്രസൽസിൽ ഏംഗൽസുമായി കൂടിച്ചേർന്നു പ്രവർത്തിക്കുന്നു] ബ്രിട്ടാനിക്ക-</ref> 1845 ൽ [[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടനിലുള്ള]] ഒരു സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതാക്കളെ സന്ദർശിക്കാനായി മാർക്സും [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസും]] [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|ബ്രിട്ടനിലേക്കു]] പോയി. [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലും]], [[മാഞ്ചസ്റ്റർ|മാഞ്ചെസ്റ്ററിലുമുള്ള]] [[ഗ്രന്ഥശാല|ഗ്രന്ഥശാലകൾ]] സന്ദർശിക്കാനാണ് ഈ അവസരം ഇരുവരും വിനിയോഗിച്ചത്.<ref name="വീൻ 2001. പുറം. 92">[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 92.</ref> ഇക്കാലത്ത് [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസുമായി]] ചേർന്ന് ചരിത്രപരമായ [[ഭൗതികവാദം]] എന്ന വിഷയത്തെ ആസ്പദമാക്കി ഒരു [[പുസ്തകം]] രചിക്കുകയുണ്ടായി. മറ്റു പല പുസ്തകങ്ങളേയും പോലെ ഇതും മാർക്സിന്റെ ജീവിതകാലത്ത് വെളിച്ചം കണ്ടില്ല, മറിച്ച് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നത് 1932 ലാണ്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 93.</ref><ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 107.</ref> [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ]] എന്ന തങ്ങളുടെ കൃതിയുടെ അടിസ്ഥാന ആശയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ ഇത്തരം കൃതികളിലൂടെ ഇരുവർക്കും കഴിഞ്ഞു. 1848 [[ഫെബ്രുവരി]] 21 നാണ് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയുടെ]] ആദ്യ പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്]] എന്ന അവരുടെ [[സ്വപ്നം|സ്വപ്നത്തിന്]] നിറം നൽകാൻ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോക്കു]] സാധിച്ചു. മുൻകാലങ്ങളിൽ ചെയ്തിരുന്നതുപോലെ, പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്നും ഈ സംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളും മാർഗ്ഗങ്ങളും ഒളിച്ചു പിടിക്കേണ്ടതില്ല എന്ന് ഇവർ തീരുമാനിച്ചു. മറിച്ച് എല്ലാം തന്നെ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാവുന്ന രീതിയിൽ വ്യാഖ്യാനിച്ചു കൊടുക്കുകയാണ് വേണ്ടത് എന്ന് ഇരുവരും വിശ്വസിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]].പുറം. 115.</ref> ഇതുവരെയുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം എന്നത് [[തൊഴിലാളി വർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തിന്റെ]] ചരിത്രമാണ് എന്ന് ആദ്യപതിപ്പിന്റെ ആമുഖത്തിൽ ഇരുവരും ചേർന്നെഴുതി. [[ബൂർഷ്വാസി]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന സമ്പന്ന വർഗ്ഗവും, [[പ്രോലിറ്റേറിയറ്റ്]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗവും]] തമ്മിലുള്ള [[വർഗ്ഗസമരം]] എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന [[വിപ്ലവം]] ആണ് ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാവാൻ പോകുന്നത് എന്ന് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയിൽ]] പറയുന്നു. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] പ്രസക്തി എന്താണെന്നും ഇതിൽ ഇരുവരും ചേർന്നു പറയുന്നു. ഇതുവരെയുള്ള സോഷ്യലിസ്റ്റ് നീക്കങ്ങൾ എന്നതെല്ലാം തന്നെ ചരിത്രത്തേയും സാമൂഹ്യസ്ഥിതിയെയും വ്യാഖ്യാനിക്കൽ മാത്രമായിരുന്നു. എന്നാൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്]] നടപടികളിൽ ആണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്, മാത്രമല്ല നിലവിലുള്ള [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] സംസ്കാരം തച്ചുടച്ച്, ഒരു തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ സംസ്കാരം നിലവിൽ വരും എന്നും മാർക്സും, ഏംഗൽസും ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചു.<ref>[[#Mar48|മാർക്സ് ആന്റ് ഏംഗൽസ് 1848]].</ref> 1848 ന്റെ അവസാനം, [[യൂറോപ്|യൂറോപിൽ]] കുറെ ചെറിയ സമരങ്ങളും ചിലപ്പോഴൊക്കെ അക്രമാസക്തമായ ജാഥകളും ഒക്കെ നടക്കുകയുണ്ടായി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 125.</ref> [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിൽ]] അതേ സമയം രാജാധികാരത്തെ പുറംതള്ളി ഒരു ഫ്രഞ്ച് സെക്കണ്ട് റിപ്പബ്ലിക്ക് സ്ഥാപിക്കാൻ ഇത്തരം നടപടികൾക്കു കഴിഞ്ഞു.<ref name="വീൻ 2001. പുറം. 92"/> മാർക്സ് ഇത്തരം നീക്കങ്ങളിൽ സന്തുഷ്ടനായിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് തന്റെ പിതാവിന്റെ സ്വത്തിൽ മാർക്സിന്റെ അവകാശമായ ഏതാണ്ട് 6000 ഫ്രാങ്ക് അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>സോൾ പാദോവർ, ''കാൾ മാർക്സ്, ആൻ ഇന്റിമേറ്റ് ബയോഗ്രഫി'', മഗ്രോ-ഹിൽ, 1978, താൾ 205</ref> ഈ പണത്തിന്റെ മൂന്നിലൊരു ഭാഗം, ആയിടക്ക് ഒരു സമരമുന്നേറ്റത്തിനു തയ്യാറെടുക്കുകയായിരുന്ന [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയത്തിലെ]] ഒരു തൊഴിലാളി സംഘടനയ്ക്കായി അദ്ദേഹം സംഭാവന നൽകി.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 126–127.</ref> എന്നാൽ ഈ സംഭാവനയുടെ സത്യാവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ധാരാളം വാദപ്രതിവാദങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. ഇതറിഞ്ഞ [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയൻ]] സർക്കാർ കാളിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. അദ്ദേഹം [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലേക്ക്]] തിരിച്ചു പോകാൻ നിർബന്ധിതനായി. [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] പുതിയ റിപ്പബ്ലിക്കൻ സർക്കാരിനു കീഴിൽ താൻ സുരക്ഷിതനായിരിക്കുമെന്ന് കാൾ വിശ്വസിച്ചു.<ref>{{Cite journal |last1=ഫെലിക്സ് |first1=ഡേവിഡ് |last2= |first2= |year=1982 |title=ഹ്യൂറ്റേ ഡച്ച് ലാൻഡ്! മാർക്സ് അസ് പ്രൊവിൻഷ്യൽ പൊളിറ്റീഷ്യൻ |journal=സെൻട്രൽ യൂറോപ്യൻ ഹിസ്റ്ററി |publisher=കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ് |volume= 15 |issue= 4 |pages=332–350 }}</ref> [[File:Marx+Family_and_Engels.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marx+Family_and_Engels.jpg|ലഘുചിത്രം|മാർക്സ്, ഏംഗൽസ്,എന്നിവർ മാർക്സിന്റെ പെൺമക്കളോടൊപ്പം.]] === കൊളോൺ: 1848–1849 === താൽക്കാലികമായി താമസം [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്ക്]] മാറിയതോടുകൂടി, കാൾ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] ആസ്ഥാനവും അങ്ങോട്ടേക്ക് മാറ്റി. അതോടൊപ്പം തന്നെ ജർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് ക്ലബ് എന്ന [[തൊഴിലാളി സംഘടന]] സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറം. 128.</ref> [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] ഒരു പരിവർത്തനം നടപ്പിലാക്കാനായി 1848 ൽ കാൾ [[കൊളോൺ|കൊളോണിലേക്കു]] പോയി. [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലെ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ലഘുലേഖ അദ്ദേഹം സർക്കാരിന്റെ മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചു. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയിലെ]] പത്തു നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ നാലു മാത്രമാണ് ഈ ലഘുലേഖയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിൽ]] [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗം]] അഥവാ പ്രോലിറ്റേറിയറ്റ്, [[മുതലാളിത്തം]] അഥവാ [[ബൂർഷ്വാസി|ബൂർഷ്വാസിയെ]] നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുമ്പ് തന്നെ [[ബൂർഷ്വാസി]] [[ജന്മി|ജന്മിത്തത്തെ]] ഉന്മൂലനം ചെയ്യണമെന്ന് കാൾ മാർക്സ് ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. p. 129.</ref> ജൂൺ ഒന്നാം തീയതി മുതൽ നേരത്തേ പ്രസാധനം നിന്നുപോയ ''നോയെ റൈനിഷെ സൈറ്റുങ്'' എന്ന പേരിലുള്ള പത്രം മാർക്സ് പുനരാരംഭിച്ചു. ആയിടക്ക് ലഭിച്ച പിതൃസ്വത്തിന്റെ ഓഹരിയിൽ നിന്നാണ് ഇതിനുവേണ്ട പണം അദ്ദേഹം സ്വരൂപിച്ചത്. തന്റെ ആശയങ്ങളും കാഴ്ചപ്പാടുകളും [[യൂറോപ്|യൂറോപിലാകമാനം]] പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി പത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന എഴുത്തുകാരനായി കാൾ സ്വയം മാറി. അതോടൊപ്പം തന്നെ മറ്റു പ്രമുഖ എഴുത്തുകാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. ''മാർക്സിന്റെ ലഘുവായ സ്വേച്ഛാധിപത്യം'' എന്നാണ് [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക്ക് ഏംഗൽസ്]] ഇതിനെപ്പറ്റി തമാശരൂപേണ പറഞ്ഞിരുന്നത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 130–132.</ref> ചുരുങ്ങിയകാലത്തേയ്ക്കു മാത്രമേ പത്രത്തിന്റെ എഡിറ്ററായി ഇരുന്നുള്ളുവെങ്കിലും, മാർക്സിനേയും സഹപ്രവർത്തകരേയും [[പോലീസ്]] തുടർച്ചയായി പീഡിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഒന്നിലേറെ തവണ മാർക്സിന് വിചാരണ നേരിടേണ്ടി വന്നു. ചീഫ് പബ്ലിക്ക് പ്രോസിക്യൂട്ടറോട് മോശമായി പെരുമാറി, [[വിപ്ലവം]] നടത്താൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു, [[നികുതി]] അടക്കാതിരിക്കാൻ ജനങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു എന്നിങ്ങനെ പലവിധ കുറ്റങ്ങൾ മാർക്സിന്റെ മേൽ ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു, എന്നാൽ എല്ലാ തവണയും അദ്ദേഹം കുറ്റവിമുക്തനാക്കപ്പെട്ടു. ഈ സമയത്ത് [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യൻ]] രാജാധികാരം തകർക്കപ്പെട്ടു. പക്ഷേ ഫ്രെഡറിക് വില്ല്യം നാലാമൻ തന്നെ പിന്തുണക്കുന്നവരെ ചേർത്ത് ഒരു മന്ത്രിസഭ ഉണ്ടാക്കി. ഇവർ [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിൽ]] നിന്നും ഇടതുപക്ഷ പ്രവർത്തകരേയും, സമാനചിന്താഗതിക്കാരേയും തുടച്ചു നീക്കുവാനുള്ള പ്രവർത്തനമാണ് ആദ്യം നടപ്പിൽ വരുത്തിയത്. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയെന്നോണം, മാർക്സിന്റെ പത്രം നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. കൂടാതെ, മാർക്സിനോട് രാജ്യം വിട്ടുപോകാനും ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 137–146.</ref> [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്കു]] തിരികെ ചെന്ന മാർക്സിനെ അത്ര സന്തോഷകരമായ കാലാവസ്ഥ അല്ല എതിരേറ്റത്. അധികാരം എതിരാളികളിലേക്കു കൈമറിഞ്ഞുപോയിരുന്നു, കൂടാതെ നഗരത്തൽ [[കോളറ]] പടർന്നു പിടിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ മാർക്സ് രാജ്യത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന കാരണം പറഞ്ഞ് സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ നിർബന്ധപൂർവ്വം അവിടെനിന്നു പലായനം ചെയ്യിപ്പിച്ചു. മാർക്സിന്റെ ഭാര്യ ഈ സമയത്ത് തങ്ങളുടെ നാലാമത്തെ കുഞ്ഞിനെ [[ഗർഭം]] ധരിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്നു. അവർക്ക് [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയത്തിലേക്കോ]], [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലേക്കോ]] പോകാൻ സാധ്യമല്ലായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഒരു അഭയാർത്ഥിയായി [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്കു]] പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]].പുറങ്ങൾ. 147–148.</ref> ===ലണ്ടൻ: 1849–1883=== [[File:Karl and jenny marx 1866.jpg|thumb|150px|കാൾ തന്റെ മകളായ ജെന്നിയോടൊപ്പം 1864]] 1849 ൽ മാർക്സ് [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്ക്]] പാലായനം ചെയ്തു<ref>[[Karl Marx#Whe00|Wheen 2001]]. pp. 147–48.</ref> പീന്നീട് തന്റെ ജീവിതാവസാനം വരെ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടൻ]] ആയിരുന്നു മാർക്സിന്റെ പ്രവൃത്തികേന്ദ്രം. [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] താമസമാക്കിയതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] ആസ്ഥാനം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലേക്കു]] മാറ്റുകയും, ജർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് എഡ്യുക്കേഷണൽ സൊസൈറ്റിയിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ പതിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, 1849–1850 കളിലെ ശൈത്യകാലത്ത് [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ്|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ]] അണികൾക്കിടയിൽ ഭിന്നതയുണ്ടാകുകയും ഓഗസ്റ്റ് വില്ലിച്ച്, കാൾ ഷാപ്പർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിലെ ഒരു വിഭാഗം അടിയന്തര വിപ്ലവത്തിനായി സമരം ആരംഭിച്ചു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ് ഒരു പ്രക്ഷോഭത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, യൂറോപ്പിലുടനീളമുള്ള മുഴുവൻ തൊഴിലാളിവർഗവും അതിൽ ചേരാൻ "സ്വമേധയാ" അണിചേരുമെന്നും യൂറോപ്പിലുടനീളം ഒരു വിപ്ലവം സൃഷ്ടിക്കുമെന്നും വില്ലിച്ചും ഷാപ്പറും വിശ്വസിച്ചു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ആസൂത്രിതമല്ലാത്ത ഇത്തരം ഒരു പ്രക്ഷോഭം അതിസാഹസികതയാണെന്നും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന് ഇത് ആത്മഹത്യാപരമായിരിക്കുമന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ടെ മാർക്സും ഏംഗൽസും ഇതിൽ പ്രതിഷേധിച്ചു.<ref name="N. Fedoseyev, p. 233">P.N. Fedoseyev, ''Karl Marx: A Biography'', p. 233.</ref> ഷാപ്പർ / വില്ലിച്ച് ഗ്രൂപ്പ് ശുപാർശ ചെയ്യുന്ന തരത്തിലൊരു പ്രക്ഷോഭം പൊലീസും [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലെ]] പിന്തിരിപ്പൻ സർക്കാരുകളുടെ സായുധ സേനയും എളുപ്പത്തിൽ തകർക്കുമായിരുന്നു. ഇത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗിന് തന്നെ നാശമുണ്ടാക്കുമെന്നുവാദിച്ച് മാർക്സ്, സമൂഹത്തിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് ഒരുപിടി മനുഷ്യരുടെ ഇച്ഛാശക്തികൊണ്ട് നേടാനാവില്ലെന്നും വാദിച്ചു.<ref name="N. Fedoseyev, p. 2332">P.N. Fedoseyev, ''Karl Marx: A Biography'', p. 233.</ref> സെൻട്രൽ ലണ്ടൻ എന്റർടെയിൻമെന്റ് ജില്ലയിലെ ഗ്രേറ്റ് വിൻഡ്മിൽ സ്ട്രീറ്റിലാണ് ഈ സംഘടയുടെ യോഗങ്ങൾ കൂടിയിരുന്നത്.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 151–155.</ref><ref name="infed1">{{cite web | title = ഗ്രേറ്റ് വിൻഡ്മിൽ സ്ട്രീറ്റ്, ഇൻഫെഡ് ഓർഗ്, നാലാം ഖണ്ഡിക | url = http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/ | accessdate = 2020-02-14 | archive-date = 2019-08-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190822035056/http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/ | url-status = bot: unknown }}</ref> രണ്ട് കാര്യങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയാണ് മാർക്സ് തന്റെ ജീവിതം ഉഴിഞ്ഞുവെച്ചത്, ഒന്നാമതായി രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയെയും, [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തെയും]] കൂടുതലായി മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും, രണ്ടാമതായി വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ ഈ മേഖലയിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും. ലണ്ടനിലെ ആദ്യ കാലഘട്ടത്തിൽ വിപ്ലവകരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മാത്രമായി സ്വയം പ്രതിജ്ഞാബദ്ധനായിരുന്നതിനാൽ മാർക്സും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബവും കടുത്ത [[ദാരിദ്ര്യം|ദാരിദ്ര്യത്തിലാണ്]] ജീവിച്ചിരുന്നത്. സമ്പന്നനായ വ്യവസായിയുടെ പുത്രനായിരുന്ന ഏംഗൽസ് അക്കാലത്തു നൽകിയിരുന്ന ഒരു ചെറിയ തുകയായിരുന്നു അക്കാലത്ത് മാർക്സിന്റെ പ്രധാന വരുമാനം. ന്യൂയോർക്ക് ട്രിബ്യൂൺ എന്ന പത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേക ലേഖകനായും മാർക്സ് ഈ കാലയളവിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="infed5">{{cite web| title = ന്യൂയോർക്ക് ട്രിബ്യൂൺ കാലഘട്ടം| url = http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/| publisher = ഇൻഫെഡ് ഓർഗ്, ഒന്നാം ഖണ്ഡിക നാലാം വാചകം| accessdate = 2020-02-14| archive-date = 2019-08-22| archive-url = https://web.archive.org/web/20190822035056/http://infed.org/mobi/karl-marx-and-education/| url-status = bot: unknown}}</ref> 1851 [[ഡിസംബർ]] മുതൽ 1852 മാർച്ച് വരെ മാർക്സ് [[ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവം|ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള]] ഒരു ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ പണിപ്പുരയിലായിരുന്നു. ''ദ എയ്റ്റീൻത് ബ്രൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ''<ref name=marxorg1>[https://web.archive.org/web/20191105231209/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1852/18th-brumaire/ch06.htm ദ എയ്റ്റീൻത് ബ്രൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ] മാർക്സിസ്റ്റ് ഓർഗ്</ref> എന്നതായിരുന്നു പുസ്തകത്തിന്റെ പേര്. ഈ [[പുസ്തകം|ഗ്രന്ഥത്തിൽ]] [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗസമരവും]], തൊഴിലാളി സ്വേച്ഛാധിപത്യവും ഉൾപ്പെടുന്ന ചരിത്രപരമായ ഭൗതികവാദത്തെക്കുറിച്ച് ആധികാരികമായി അപഗ്രഥിക്കുന്നു. വരും ഭാവിയിൽ പ്രോലിറ്റേറിയറ്റ് എന്നു വിളിക്കുന്ന ഈ തൊഴിലാളി സമൂഹം, [[ബൂർഷ്വാസി]] എന്ന [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തെ]] ഉന്മൂലനം ചെയ്യുമെന്നും മാർക്സ് ആണയിട്ടു പറയുന്നു.<ref name=pgb1>[https://web.archive.org/web/20160120060629/http://www.gutenberg.org/dirs/1/3/4/1346/1346.txt%E0%B4%A6 എയ്റ്റീൻത് ബ്രൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ] പ്രൊജക്ട് ഗുട്ടൻബർഗ്</ref> 1850-1860 കാലമായപ്പോഴേക്കും മാർക്സിലെ എഴുത്തുകാരന് പക്വത വന്നിരുന്നുവെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നു. സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി വിശകലനം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയത് ഈ കാലത്താണത്രെ. എന്നാൽ എല്ലാ പണ്ഡിതരും ഈ വാദത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. 1864-ൽ മാർക്സ് ഇന്റർനാഷണൽ വർക്കിംഗ് മെൻ അസോസിയേഷനിൽ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name=marxorg2>[https://web.archive.org/web/20200212073142/http://www.marxists.org/archive/marx/works/1864/10/27.htm ഇന്റർനാഷണൽ വർക്കിംഗ് മെൻ അസ്സോസ്സിയേഷൻ ആദ്യ സമ്മേളനത്തിലെ മാർക്സിന്റെ പ്രസംഗം] മാർക്സിസ്റ്റ് ഓർഗ്</ref> ഈ സംഘടനയിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ മാർക്സ് മിഖായേൽ ബാക്കുനിന്റെ ചുറ്റും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന [[അരാജകത്വവാദം|അരാജകവാദികളുടെ]] സ്വാധീനത്തിനെതിരേ സമരം ചെയ്യുകയായിരുന്നു.<ref name=bakunnin>[https://web.archive.org/web/20190715212805/http://www.marxists.org/archive/marx/works/download/Marx_Conflict_with_Bukunin.pdf ബാക്കുനിനുമായി അസ്വാരസ്യങ്ങൾ] മാർക്സിസ്റ്റ് ആർക്കെവ്]</ref> ഇത്തരം സമരങ്ങളുടെ ശ്രമഫലമായി, ഈ സംഘടനയുടെ നേതൃത്വം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] നിന്നും [[പാരിസ്|പാരീസിലേക്കു]] മാറ്റാൻ മാർക്സിനു കഴിഞ്ഞു. ഈ മാറ്റം കൊണ്ടുണ്ടായ ഒരു നേട്ടം 1871-ലെ [[പാരീസ് കമ്മ്യൂൺ]] ആയിരുന്നു. തങ്ങളുടെ സർക്കാരിന്റെ മോശം നയങ്ങൾക്കെതിരേ [[പാരിസ്|പാരീസിലെ]] വിമതന്മാരായ ജനങ്ങൾ സംഘടിക്കുകയും നഗരം രണ്ടുമാസത്തേക്ക് കീഴ്പ്പെടുത്തിവെക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സർക്കാർ ഈ നീക്കത്തെ അടിച്ചമർത്തി. ഈ അടിച്ചമർത്തൽ നീക്കത്തിൽ നിരാശനായിരുന്ന മാർക്സ് പുറത്തിറക്കിയ ലഘുലേഖയാണ് ''ദ സിവിൽ വാർ ഇൻ ഫ്രാൻസ്''.<ref name=civilwarf>[https://web.archive.org/web/20190714220552/http://www.marxists.org/archive/marx/works/download/pdf/civil_war_france.pdf ദ സിവിൽ വാർ ഇൻ ഫ്രാൻസ്] മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ് - പി.ഡി.എഫ്</ref> ആയിടക്കു നടന്ന [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ]] സമരങ്ങളുടെ പരാജയങ്ങളിൽ മാർക്സ് വളരെ നിരാശാഭരിതനായിരുന്നു. മാർക്സ് പിന്നീട് [[മുതലാളിത്തം]] എന്ന ആശയത്തെ കൂടുതൽ പഠിക്കാനായി ശ്രമിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചു പഠിച്ചും എഴുതിയും അദ്ദേഹം [[ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയം|ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിന്റെ]] മുറികളിൽ ചിലവഴിച്ചു. 1857 ആയപ്പോഴേക്കും മാർക്സ് ഏതാണ്ട് 800 പേജുകളോളം വരുന്ന കുറിപ്പുകളും, ലഘു ഉപന്യാസങ്ങളും വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ എഴുതിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. [[മുതലാളിത്തം]], ജോലി, വേതനം, ഉടമസ്ഥാവകാശം, സ്റ്റേറ്റ്, [[അന്താരാഷ്ട്രവാണിജ്യം|വിദേശവ്യാപാരം]], ലോകവിപണി എന്നിവയെക്കുറിച്ചായിരുന്നു ഈ ലേഖനങ്ങളെല്ലാം. 1941 വരെ ഇവയൊന്നും തന്നെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടില്ല. 1859-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ സമാഹാരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ''കോൺട്രിബ്യൂഷൻ ടു ദ ക്രിട്ടിക്ക് ഓഫ് പൊളിറ്റിക്കൽ എക്കോണമി'' എന്നതായിരുന്നു സമാഹാരത്തിന്റെ പേര്. 1860 ൽ രാഷ്ട്രീയ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥിതിയുടെ ഉപഞ്ജാതാക്കളായ [[ആഡം സ്മിത്ത്|ആഡം സ്മിത്തിനേയും]], [[ഡേവിഡ്‌ റിക്കാർഡോ|ഡേവിഡ് റിക്കാർഡോയും]] എല്ലാം ഉദ്ധരിച്ചുകൊണ്ട് ''തിയറീസ് ഓഫ് സർപ്ലസ് വാല്യൂ'' എന്ന മൂന്നു ഖണ്ഡങ്ങൾ ഉള്ള ഒരു [[പുസ്തകം|ഗ്രന്ഥം]] പുറത്തിറക്കുകയുണ്ടായി. സാമ്പത്തിക ചരിത്രത്തിന്റെ ഒരു സമഗ്രമായ, മനോഹരമായ രചനയായിരുന്നു ഈ പുസ്തകം. 1867 ൽ [[മൂലധനം (ഗ്രന്ഥം)|മൂലധനത്തിന്റെ]] ആദ്യ ഖണ്ഡം പുറത്തിറങ്ങി. രണ്ടാമത്തേയും, മൂന്നാമത്തേയും ഖണ്ഡങ്ങൾ മാർക്സിന്റെ മരണശേഷം ഏംഗൽസ് ആണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.{{cn}} [[File:Marx old.jpg|thumb|150px|മാർക്സ് 1882 ൽ]] മാർക്സിന്റെ ജീവിതത്തിലെ അവസാന പത്തുകൊല്ലക്കാലം കൂടുതൽ ജോലി ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തിനു സാധിച്ചിരുന്നില്ല. ആരോഗ്യകാരണങ്ങളാൽ മുൻവർഷങ്ങളിലെന്നപോലെ കഠിനജോലി ചെയ്യുവാൻ അദ്ദേഹത്തിനാവുമായിരുന്നില്ല. എന്നിരിക്കിലും, ദൈനംദിന രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വളരെയധികം ബോധവാനായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലും]], [[റഷ്യ|റഷ്യയിലും]] നടക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയസംഭവവികാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വളരെ ജിജ്ഞാസുവായിരുന്നു.{{cn}} [[റഷ്യ|റഷ്യയിൽ]] [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] രീതിയെ മാറ്റിനിർത്തിക്കൊണ്ട് [[കമ്മ്യൂണിസം]] നടപ്പിൽ വരുത്തുവാനുള്ള സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് മാർക്സ് ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി. പൊതു ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള [[ഭൂമി]] എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ കാതൽ. ഇതേക്കുറിച്ച് മാർച്ചിൽ [[വേറ സാസിലിച്ച്|വേറ സാസുലിച്ചിന്]] എഴുതിയ കത്തിൽ അദ്ദേഹം ഗൗരവമായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>കാൾ മാർക്സ് & ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്, ''കളക്ടഡ് വർക്ക്സ് വോള്യം 46'' (ഇന്റർനാഷണൽ പബ്ലിഴേഴ്സ്: ന്യൂയോർക്ക്, 1992) പുറം. 71.</ref> [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമീണ]]സമൂഹമാണ് [[റഷ്യ|റഷ്യയുടെ]] പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ ശക്തിസ്രോതസ്സ് എന്ന് മാർക്സ് മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്ത]] വ്യവസ്ഥിതിയിലൂടെ അല്ലാതെ [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസത്തിലേക്ക്]] എത്തിച്ചേരാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിന്റെ അപകടത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പു നൽകിയിരുന്നു. ഉടനടിയുള്ള ഒരു മാറ്റത്തിനു മുമ്പ്, സമൂഹത്തിലുള്ള എല്ലാത്തരം മോശപ്പെട്ട സ്വാധീനങ്ങളും തുടച്ചു നീക്കണം എന്ന് മാർക്സ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു. മാറ്റത്തിനു തടസ്സം നിന്നേക്കാവുന്ന ഇത്തരം സ്വാധീനങ്ങളെ നീക്കം ചെയ്തതോടെ, ത്വരിതഗതിയിലുള്ള ഒരു മാറ്റത്തിന് ഗ്രാമീണ സമുദായങ്ങൾക്ക് മാർക്സ് അനുവാദം നൽകി. ഉൽപാദനത്തിൽ നിന്നും ഉൽപാദകൻ പൂർണ്ണമായും വേറിട്ടു നിൽക്കേണ്ടിവരുന്നതാണ് [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തിന്റെ]] അന്തഃസത്ത എന്നു മാർക്സ് കണ്ടെത്തി. മാർക്സിന്റെ ചില എഴുത്തുകളിൽ നിന്നും, [[നരവംശശാസ്ത്രം|നരവംശശാസ്ത്രത്തിൽ]] അദ്ദേഹത്തിനുള്ള അടങ്ങാത്ത അഭിനിവേശം വ്യക്തമായിരുന്നു. ചരിത്രാതീക കാലത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് രീതി ആയിരിക്കല്ല ഭാവിയിലുണ്ടാവാൻ പോവുന്നത് എന്ന് മാർക്സ് ഇത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ മനസ്സിലാക്കി. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലും]], [[യൂറോപ്|യൂറോപിലും]] നിലവിലിരിക്കുന്ന [[മുതലാളിത്തം|മുതലാളിത്തത്തിൽ]] അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു ഉൽപാദനരീതി അതിന്റെ പാരമ്യത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു എന്നും, അത് ഒരു തകർച്ചയെ നേരിടാൻ പോവുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം മുൻകൂട്ടി പ്രവചിച്ചിരുന്നു.<ref>കാൾ മാർക്സ് ഫസ്റ്റ് ഡ്രാഫ്റ്റ് ഓഫ് ലെറ്റർ ടു വേറ സാസുലിച്ച് [1881]. ഇൻ മാർക്സ്-ഏംഗൽസ് 'കളക്ടഡ് വർക്സ്', ഖണ്ഡം 24, p. 346.</ref> == വ്യക്തിഗതവിവരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Karl Marx Frau.jpg|thumb|150px| കാൾ മാർക്സിന്റെ പത്നി - ജെന്നി.]] 1836-ൽ, കുട്ടിക്കാലം മുതൽ തന്നെ മാർക്സിനെ അറിയുന്ന [[പ്രഷ്യ|പ്രഷ്യയിലെ]] ഭരണവർഗ്ഗകുടുംബത്തിലെ വിദ്യാസമ്പന്നനായ ഒരു പ്രഭ്വി ആയിരുന്നു കാൾ മാർക്സിന്റെ ഭാര്യ ജെന്നി വോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ. [[ട്രിയർ|ട്രയർ]] എന്ന ദേശത്തെ ഏറ്റവും സുന്ദരിയായ യുവതി ആയിരുന്നു [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ]] എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അക്കാലത്ത് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന സാമൂഹ്യ ഭ്രഷ്ടുകളെ തകർത്തെറിഞ്ഞതായിരുന്നു അവരുടെ [[വിവാഹം]]. മാർക്സിനൊപ്പം ജീവിക്കുന്നതിനായി ഒരു യുവ പ്രഭുവുമായുള്ള വിവാഹനിശ്ചയം അവൾ വിച്ഛേദിച്ചതിനാൽ, മതപരവും വർഗ്ഗപരവുമായ ഉത്ഭവങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം അവരുടെ ബന്ധം സാമൂഹികമായി ഒരു വിവാദമായിരുന്നു. സമൂഹത്തിന്റെ ഉന്നതനിലയിൽ ജീവിക്കുന്ന കുടുംബത്തിലുള്ള ഒരു യുവതിയും, ഒരു [[ജൂതൻ|ജൂതനുമായിട്ടുള്ള]] [[വിവാഹം]] അന്നത്തെക്കാലത്ത് ആലോചിക്കാൻ പോലും പറ്റില്ലായിരുന്നു. ഇത്തരം എതിർപ്പുകളെല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഇവരുടെ [[വിവാഹം|വിവാഹത്തിനു]] ജെന്നിയുടെ പിതാവ് അനുകൂലമായിരുന്നു. ഉദാരമായ ചിന്താഗതികളുള്ള ഒരു വ്യവസായിയായിരുന്നു ജെന്നിയുടെ പിതാവ് ഒരു ലിബറൽ പ്രഭുവായ ലുഡ്വിഗ് വോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ. അദ്ദേഹവുമായി ചങ്ങാത്തം കൂടിയ മാർക്,സ് തന്റെ [[ഡോക്ടറേറ്റ്|ഡോക്ടറേറ്റിനു]] വേണ്ടിയുള്ള പ്രബന്ധം സമർപ്പിച്ചിരുന്നത് അദ്ദേഹത്തിനായിരുന്നു.<ref>[[#Whe00|വീൻ 2001]]. പുറങ്ങൾ. 17–21, 33.</ref> വിവാഹനിശ്ചയത്തിന് നീണ്ട ഏഴുവർഷങ്ങൾക്കുശേഷം 1843 ജൂൺ 19 ന് ക്രൂസ്നാച്ചിലെ ഒരു പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് പള്ളിയിൽ വച്ചാണ് ഈ ദമ്പതികൾ വിവാഹിതരായത്.<ref>{{harvnb|Nicolaievsky|Maenchen-Helfen|1976|pp=70–71}}; {{harvnb|Wheen|2001|pp=52–53}}; {{harvnb|McLellan|2006|pp=61–62}}.</ref> [[File:Jenny laura marx.jpg|thumb|150px|[[ജെന്നി ലോംഗ്വെറ്റ്|ജെന്നി കരോളിനയും]] [[ലോറാ മാക്സ്|ജെന്നി ലോറ മാർക്സും]] (1869). എല്ലാ മക്കൾക്കും ജെന്നി എന്നു തന്നെയായിരുന്നു പേര്]] 1ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ഏഴു മക്കളുണ്ടായി, പക്ഷേ കുറേ നാളത്തേക്കെങ്കിലും അവർക്ക് മോശം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ജീവിക്കേണ്ടി വന്നു. മൂന്നുമക്കൾ മാത്രമാണ് ഈ സാഹചര്യങ്ങളെ അതിജീവിച്ചത്, ബാക്കി നാലുപേരും മരണമടയുകയാണുണ്ടായത്.<ref>പീറ്റർ സിംഗർ (2000). മാർക്സ് എ വെരി ഷോർട്ട് ഇൻട്രോഡക്ഷൻ. പുറങ്ങൾ. 5. ISBN 0-19-285405-4</ref> [[ജെന്നി ലോംഗ്വെറ്റ്|ജെന്നി കരോലിൻ]] (വിവാഹനാമം. ലോംഗുറ്റ്; 1844–1883); [[ലോറാ മാക്സ്|ജെന്നി ലോറ]] (വിവാഹനാമം. ലഫാർഗ്; 1845-1911); എഡ്ഗർ (1847–1855); ഹെൻ‌റി എഡ്വേർഡ് ഗൈ ("ഗൈഡോ"; 1849-1850); ജെന്നി എവ്‌ലൈൻ ഫ്രാൻസെസ് ("ഫ്രാൻസിസ്ക"; 1851–1852); [[എലീനർ മാർക്സ്|ജെന്നി ജൂലിയ എലനോർ]] (1855–1898), നാമകരണത്തിനു മുമ്പ് മരിച്ച ഒരാൾ (1857 ജൂലൈ) എന്നിവരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തന്റെ മക്കൾ. തന്റെ വീട്ടുവേലക്കാരിയായിരുന്ന ഹെലെൻ ഡിമത് എന്ന വനിതയിൽ ഫ്രെഡ്ഡി എന്നൊരു മകനു കൂടി മാർക്സ് ജന്മം നൽകി എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.<ref name=Montefiore>{{cite news|last=മോണ്ടെഫൊയോർ|first=സൈമണ സെബാഗ|title=ദ മീൻസ് ഓഫ് റീപ്രൊഡക്ഷൻ|url=https://www.nytimes.com/2011/09/25/books/review/love-and-capital-by-mary-gabriel-book-review.html|publisher=ദ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|accessdate=2011-09-25|archive-date=2019-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220034629/https://www.nytimes.com/2011/09/25/books/review/love-and-capital-by-mary-gabriel-book-review.html|url-status=bot: unknown}}</ref> 1962 മുതൽ മാർക്സ് ഹെലൻ ഡമത്തിന്റെ അവിഹിത പുത്രന്റെ പിതാവാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും, ടെറൽ കാർവർ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, "ലഭ്യമായ ഡോക്യുമെന്ററി സാമഗ്രികളിൽ ഈ [അവകാശവാദം] ശരിയായി സ്ഥാപിച്ചിട്ടില്ല".<ref name="Carver, 1991">{{cite book|title=The Cambridge Companion to Marx|last=Carver|first=Terrell|date=1991|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-36694-6|editor-last=Carver|editor-first=Terrell|location=Cambridge, United Kingdom|page=11|chapter=Reading Marx: Life and Works|accessdate=30 May 2014|chapter-url=https://www.google.com/books?id=6VrfmJOEzZsC&lpg=PA11&dq=The%20Cambridge%20Companion%20to%20Marx%20Demuth&pg=PA11#v=onepage&q&f=false}}</ref> [[File:Eleanor Marx.jpg|thumb|100px|left|[[എലീനർ മാർക്സ്|എലെനോർ മാർക്സ്]]]] പലപ്പോഴും അധികാരികളിൽ നിന്നും മറഞ്ഞിരിക്കുവാനായി മാർക്സ് വ്യാജപേരുകൾ ഉപയോഗിക്കുമായിരുന്നു. മെസ്സ്യുർ റാംബോസ് എന്ന പേരാണ് [[പാരീസ്|പാരീസിൽ]] അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചതെങ്കിൽ, [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] എ. വില്ല്യംസ് എന്നാണ് എഴുത്തുകുത്തുകൾക്കായി മാർക്സ് സ്വീകരിച്ചിരുന്ന പേര്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾ ''മൂർ'' എന്ന പേരിലാണ് മാർക്സിനെ വിളിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കറുത്ത നിറവും, ചുരുണ്ട മുടിയും [[ഉത്തരാഫ്രിക്ക|വടക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ]] [[മൂർസ്]] എന്ന നീഗ്രോ വംശജരെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചിരുന്നുവത്രെ. തന്റെ മക്കൾ തന്നെ ഓൾഡ് നിക്ക്, അല്ലെങ്കിൽ ചാർലി എന്നു വിളിക്കാനാണ് മാർക്സ് താൽപര്യപ്പെട്ടിരുന്നത്. തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളേയും ബന്ധുക്കളെപോലും ചെല്ലപ്പേരിട്ടു വിളിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന് ഇഷ്ടമായിരുന്നത്രെ. [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക്ക് ഏംഗൽസിനെ]] ജനറൽ എന്നും, തന്റെ വീട്ടുവേലക്കാരിയെ നിം എന്നുമൊക്കെ അദ്ദേഹം വിളിച്ചിരുന്നു. മക്കളെയും ഇതുപോലെ മാർക്സ് അഭിസംബോധന ചെയ്തിരുന്നു.{{cn}} ==മരണം== [[File:KarlMarx Tomb.JPG|thumb|150px|[[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി|ഹൈഗേറ്റ് സിമിത്തേരിയിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം, ലണ്ടൻ]] [[File:Grave_of_Karl_Marx_Highgate_Cemetery_in_London_2016_(10).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Grave_of_Karl_Marx_Highgate_Cemetery_in_London_2016_(10).jpg|ലഘുചിത്രം|ലണ്ടനിലെ [[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി|ഈസ്റ്റ് ഹൈഗേറ്റ് സിമിത്തേരിയിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരത്തിൻറെ മറ്റൊരു വീക്ഷണം.]] 1881-ൽ മാർക്സിന്റെ ഭാര്യ [[ജെന്നി ഫോൺ വെസ്റ്റ്ഫാലൻ]] അന്തരിച്ചു. മാർക്സിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന മാസങ്ങൾ അദ്ദേഹം രോഗാതുരനായിരുന്നു. ഇത് ക്രമേണ [[ബ്രോങ്കൈറ്റിസ്]] എന്ന [[രോഗം|രോഗമായി]] പരിണമിക്കുകയും 1883 മാർച്ച് 14 ന് അദ്ദേഹം അന്തരിക്കുകയും ചെയ്തു. മാർക്സിന്റെ മക്കളും, മരുമക്കളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യസമയത്ത് കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളും, സുഹൃത്തുക്കളും കൂടി മൃതദേഹം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലുള്ള]] [[ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരി|ഹൈഗേറ്റ് സെമിത്തേരിയിൽ]] ''(ആജ്ഞേയവാദികൾക്കും നിരീശ്വരവാദികൾക്കുമായി നീക്കിവച്ചിരുന്ന ഭാഗം, [[ജോർജ്ജ് ഇലിയറ്റ്|ജോർജ്ജ് എലിയറ്റിന്റെ]] ശവക്കുഴി സമീപത്താണ്)'' അടക്കം ചെയ്തു. വളരെക്കുറച്ചു ആളുകൾ മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണാനന്തര ചടങ്ങുകളിൽ സംബന്ധിച്ചുള്ളു. ബന്ധുക്കളല്ലാതെ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ കൂടെ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു ചില [[സഖാവ്|സഖാക്കളും]], ഏതാനും തൊഴിലാളികളുമായി ഒമ്പത് മുതൽ പതിനൊന്ന് വരെ ആളുകൾ മാത്രമേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാരചടങ്ങുകൾക്കായി ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു.<ref>[[Karl Marx#Whe00|Wheen 2001]]. [https://books.google.com/books?id=3KOyuSakn80C&pg=PA382 p. 382].</ref> സമകാലിക സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള [[ഗവേഷണം|ഗവേഷണങ്ങൾ]] പേരറിയാവുന്ന പതിമൂന്ന് പേർ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നുവെന്നു കാണിക്കുന്നു. [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഫ്രെഡറിക്ക് ഏംഗൽസ്]], [[എലീനർ മാർക്സ്]], എഡ്വേർഡ് അവെലിംഗ്, പോൾ ലഫാർഗ്, ചാൾസ് ലോംഗുറ്റ്, ഹെലൻ ഡെമത്ത്, വിൽഹെം ലിബ്നെക്റ്റ്, ഗോട്‌ലീബ് ലെംകെ, ഫ്രെഡറിക് ലെസ്നർ, ജി ലോക്നർ, സർ റേ ലങ്കെസ്റ്റർ, കാൾ ഷോർലെമ്മർ, ഏണസ്റ്റ് റാഡ്ഫോർഡ് എന്നിവരായിരുന്നു അവർ.<ref>John Shepperd, ‘Who was really at Marx's funeral?’, in "Friends of Highgate Cemetery Newsletter ", April (2018), pp. 10–11. https://highgatecemetery.org/uploads/2018-04_Newsletter_final_web.pdf</ref> മാർക്സിന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് സുഹൃത്തും സഹപ്രവർത്തകനുമായിരുന്ന ഏംഗൽസിന്റെ വാക്കുകൾ {{quote|''ലോകം കണ്ട എക്കാലത്തേയും മഹാനായ ചിന്തകൻ നമ്മോടു വിട പറഞ്ഞുപോയിരിക്കുന്നു. ഏതാനും മിനിട്ടുകൾക്കു മുമ്പ് അദ്ദേഹം ഇനി ഉണരാത്തവണ്ണം സമാധാനപൂർണ്ണമായ നിദ്രയിലേക്കു പ്രവേശിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു''.}} മാർക്സിന്റെ മരണശേഷം, ഏംഗൽസ് തന്റെ സ്വത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് 4.8 ദശലക്ഷം ഡോളർ വരുന്ന സമ്പാദ്യം മാർക്സിന്റെ പെൺമക്കളുടെ പേരിൽ എഴുതിവെച്ചു. മാർക്സിനെയും കുടുംബത്തെയും 1954 നവംബറിൽ അടുത്തുള്ള ഒരു പുതിയ സ്ഥലത്ത് പുനരടക്കം ചെയ്തിരുന്നു. പുതിയ സ്ഥലത്തെ ശവകുടീരം 1956 മാർച്ച് 14 ന് അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://thelondondead.blogspot.co.uk/2014/07/the-posthumous-life-of-karl-marx.html|title=The posthumous life of Karl Marx, Highgate Cemetery|accessdate=14 July 2015|date=7 July 2014|website=The London Dead}}</ref> ''സർവ്വരാജ്യതൊഴിലാളികളേ സംഘടിക്കുവിൻ'' എന്നുള്ള [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോയുടെ]] അവസാന വരികൾ മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ദാർശനികർ ലോകത്തെ പല വിധത്തിൽ വ്യാഖ്യാനിച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാൽ ഇതിൽ പ്രധാനം ലോകത്തെ എങ്ങനെ മാറ്റാം എന്നുള്ളതാണ്, ഈ വരികളും ആ സ്മാരകത്തിൽ കാണാം. സാധാരണരീതിയിലുള്ള ഒരു ശവകുടീരത്തിലാണ് മാർക്സിന്റെ മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. 1970 ൽ മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരം ഒരു ബോംബാക്രമണത്തിലൂടെ തകർക്കാനുള്ള ശ്രമം നടന്നിരുന്നു.<ref name=camd>[http://www.camdennewjournal.co.uk/111705/cn111705_11.htm മാർക്സിന്റെ ശവകുടീരത്തിനുനേരെ ആക്രമണം "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190611005203/http://www.camdennewjournal.co.uk/111705/cn111705_11.htm |date=2019-06-11 }}, ''കാംടൺ ന്യൂ ജേണൽ''</ref> മാർക്സിന്റെ ജീവിതകാലഘട്ടത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകൾക്ക് [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിൽ]] വേണ്ടത്ര മാറ്റം വരുത്താൻ സാധിച്ചിട്ടില്ലായിരുന്നു. ഈ കാരണം കൊണ്ട് മാർക്സ് ഒരു പരാജയമായിരുന്നു എന്നർത്ഥമില്ല എന്ന് [[ചരിത്രകാരൻ|ചരിത്രകാരനായ]] [[എറിക് ഹോബ്സ്ബാം|എറിക് ഹോക്സ് ബാം]] പറയുന്നു. മാർക്സ് വിഭാവനം ചെയ്ത സോഷ്യലിസ്റ്റ് സമൂഹത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന് ചില നീക്കങ്ങൾ തുടങ്ങിയിരുന്നുവെങ്കിലും അത് നിലവിലുള്ള സംവിധാനങ്ങൾക്ക് ഒരു ബദലായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് മാർക്സിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം വളരെ കാലം കഴിഞ്ഞിട്ടാണ്. ==ചിന്തകൾ== ===സ്വാധീനിച്ച വ്യക്തികൾ=== {{double image|right|G.W.F. Hegel (by Sichling, after Sebbers).jpg|140|Feuerbach Ludwig.jpg|120|[[ഹെഗൽ]], ഫ്യൂവർബാക്ക് ലുഡ്വിഗ്, മാർക്സിനെ ഏറ്റവും അധികം സ്വാധീനിച്ച ദാർശനികർ}} [[File:Engels 1856.jpg|thumb|150px|[[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്]]]] കുറേയെറെ ചിന്തകരുടെ ആശയങ്ങൾ മാർക്സിനെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. * [[ഹേഗൽ|ജോർജ്ജ് വിലേം ഫ്രിഡറിച്ച് ഹേഗൽ]] *[[ആഡം സ്മിത്ത്|ആദം സ്മിത്ത്]], [[ഡേവിഡ്‌ റിക്കാർഡോ|ഡേവിഡ് റിക്കാർഡോ]] - ഇവരുടെ രാഷ്ട്രീയസമ്പദ് വ്യവസ്ഥ എന്ന ആശയം മാർക്സിന് വളരെയധികം താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു. *[[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] [[ഇടതുപക്ഷം|ഇടതുപക്ഷത്തിന്റെ]] ചരിത്രം - [[റുസ്സോ|റൂസ്സോ]], [[ഹെൻറി സൈമൺ]], [[പിയറി ജോസഫ്]], [[ചാൾസ് ഫ്യൂരിയർ]]. * ലുഡ്വിഗിന്റെ ദാർശനികമായ ഭൗതികവാദം * [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസിന്റെ]] [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം|തൊഴിലാളി വർഗ്ഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള]] വിലയിരുത്തലുകൾ. ചരിത്രപരമായ [[ഭൗതികവാദം]] എന്ന മാർക്സിന്റെ ആശയമാണ് പിന്നീട് [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്നതിന്റെ അന്തഃസത്ത ആയി മാറിയത്. [[ഹേഗൽ|ഹേഗലിന്റെ]] ചിന്താധാരകളായിരുന്നു മാർക്സിന്റെ ഈ ആശയത്തിനു പിന്നിൽ. ആദർശങ്ങളിൽ ഊന്നി നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു [[ഹേഗൽ|ഹേഗലിന്റെ]] ആശയങ്ങൾ. എന്നാൽ മാർക്സ് വസ്തുനിഷ്ഠമായി ആശയങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കണം എന്ന ചിന്താഗതിക്കാരനായിരുന്നു. അതിനുവേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നതും. ഹെഗലിന്റെ ആശയങ്ങളിൽ നിഗൂഢത ഉള്ളതായി മാർക്സ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു, കൂടാതെ മൂർത്തമായ നടപടികൾക്കു മാത്രമാണ് ലോകത്തിന്റെ ഗതിയെ മാറ്റിമറിക്കാൻ കരുത്തുള്ളത് എന്നും അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസ്]] എഴുതിയ ''കണ്ടീഷൻസ് ഓഫ് ദ വർക്കിംഗ് ക്ലാസ്സ് ഇൻ ലണ്ടൻ'' എന്ന [[പുസ്തകം|പുസ്തകവും]] മാർക്സിന്റെ സാരമായി സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[വർഗ്ഗസമരം|വർഗ്ഗ സമരം]] എന്ന വിപ്ലവത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകം എന്നത് [[തൊഴിലാളിവർഗ്ഗം]] ആണെന്ന് മാർക്സ് കണ്ടെത്തിയത് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള പഠനത്തിലൂടെയാണ്. ===ദാർശനിക സാമൂഹ്യചിന്തകൾ=== അക്കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന പല ചിന്തകരോടും മാർക്സ് ഒരു വിമർശനബുദ്ധിയോടെ മാത്രമേ സമീപിച്ചിട്ടുള്ളു. ഇത് അദ്ദേഹത്തെ സമകാലീകരായ ആ തത്ത്വജ്ഞാനികളിൽ നിന്നും വേറിട്ടു നിർത്തി.<ref name="Calhoun2002-20-23">{{Cite book|author=ക്രെയ്ഗ് ജെ കാൽഹൗൻ|title=ക്ലാസ്സിക്കൽ സോഷ്യോളജിക്കൽ തിയറി|url=http://books.google.com/books?id=6mq-H3EcUx8C&pg=PA20|accessdate=2011-03-05|year=2002|publisher=വിലി ബ്ലാക്ക് വെൽ|isbn=978-0-631-21348-2|pages=20–23}}</ref><ref name="Bannerji2001">{{cite book|author=ഹിമാനി ബാനർജി|title=ഇൻവെന്റിംഗ് സബ്ജക്ട്സ്: സ്റ്റഡീസ് ഇൻ ഹെജിമണി, പേട്രിയാർക്കി ആന്റ് കൊളോണിയലിസം|url=http://books.google.com/books?id=rQqos58kEPwC&pg=PA27|accessdate=2011-05-02|year=2001|publisher=ആൻഥം പ്രസ്സ്|isbn=978-1-84331-072-3|page=27}}</ref> [[അതിഭൗതികം|അതിഭൗതികതയെയും]] ആദർശങ്ങളേയും ഒരേ തലത്തിലാണ് മാർക്സ് വ്യാഖ്യാനിച്ചിരുന്നത്. ഇതുമൂലം മാർക്സിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ ആദർശശാലികളായ മറ്റു ചിന്തകരുടെ ആശയങ്ങളിൽ നിന്നു തികച്ചും വേറിട്ടുനിന്നു.<ref name="Sherman1995">{{Cite book|author=ഹോവാർഡ്.ജെ.ഷെർമാൻ|title=റീ ഇൻവെന്റിംഗ് മാർക്സിസം|url=http://books.google.com/books?id=TTZf31HIJKsC&pg=PA5|accessdate=7 മാർച്ച് 2011|year=1995|publisher=ജെ.എച്ച്.യു.പ്രസ്സ്|isbn=978-0-8018-5077-6|page=5}}</ref> ==മരണാനന്തരം== ===സ്വാധീനം=== [[File:Marx-Engels-Forum01.jpg|thumb|150px|കാൾ മാർക്സിന്റെയും [[ഫ്രെഡറിക് ഏംഗൽസ്|ഏംഗൽസിന്റേയും]] [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിലുള്ള]] സ്മാരകം]] [[സമൂഹം|സമൂഹത്തിൽ]] ഏറ്റവും സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ ചിന്തകരിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാനമാണ് കാൾ മാർക്സിനുള്ളത്. ലോകത്തിന്റെ [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയ]] കാഴ്ചപ്പാടുകളിലും, ബൗദ്ധിക ചിന്തകളിലും മാർക്സിന്റെ സ്വാധീനം വളരെ വലുതത്രെ. സഹസ്രാബ്ദത്തിലെ മികച്ച ചിന്തകനായി കാൾ മാർക്സിനെ [[ബ്രിട്ടീഷ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ]] തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടുണ്ട്. [[ചരിത്രം]], സാമൂഹികം, [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തികം]], [[രാഷ്ട്രീയം]] എന്നിങ്ങനെ വിവിധ മേഖലകളിൽ കാൾ മാർക്സ് സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Allan2010">{{Cite book|author=കെന്നത്ത് അലൻ|title=ദ സോഷ്യൽ ലെൻസ്: ആൻ ഇൻവിറ്റേഷൻ ടു സോഷ്യൽ ആന്റ് സോഷ്യോളജിക്കൽ തിയറി|url=http://books.google.com/books?id=KEgg5g0d-fgC&pg=PA68|accessdate=2011-03-25|date=2010-05-11|publisher=പൈൻ ഫോർജ് പ്രസ്സ്|isbn=978-1-4129-7834-7|page=68}}</ref> കാൾ മാർക്സ് ഈ മേഖലകളിൽ നൽകിയ സേവനങ്ങൾ ആയിരിക്കും [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ]] [[ചരിത്രം]] എന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[ജീവചരിത്രം|ജീവചരിത്രകാരൻ]] അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. [[പീറ്റർ സിങ്ങർ|പീറ്റർ സിംഗറിനെപ്പോലുള്ള]] ചിന്തകർ മാർക്സിനെ [[യേശു|യേശുക്രിസ്തുവിനോടും]], [[മുഹമ്മദ് നബി|മുഹമ്മദ് നബിയോടും]] ഒപ്പം താരതമ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name="gr">{{Cite book|author1=പീറ്റർ സിംഗർ |title=മാർക്സ് എ വെരി ഷോർട്ട് ഇൻട്രോഡക്ഷൻ|date=2001-01-18|publisher=ഓക്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്|isbn=9780192854056|page=68}}</ref> [[എറിക് ഫ്രോം]] എന്ന [[ജർമ്മൻ ഭാഷ|ജർമ്മൻ]] [[തത്ത്വശാസ്ത്രം|തത്ത്വചിന്തകൻ]] മാർക്സിനെ [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീനോടും]] [[സിഗ്മണ്ട് ഫ്രോയിഡ്|ഫ്രോയിഡിനോടുമൊപ്പം]] ആധുനികകാലഘട്ടത്തിന്റെ ശിൽപികളുടെ ഗണത്തിൽപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref name="ericfromm">{{Cite book|author1=എറിക് ഫ്രോം |title=മാർക്സ് കൺസപ്റ്റ് ഓഫ് മാൻ |date=2003|publisher=കോണ്ടിനം പബ്ലിഷിംഗ കമ്പനി|isbn=0826477917|page=80}}</ref> അതോടൊപ്പം തന്നെ, മാർക്സും [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ഐൻസ്റ്റീനും]] തുല്യരാണെന്നുള്ള വാദം അദ്ദേഹം തള്ളിക്കളയുന്നു. [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റൈൻ|ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീനേക്കാൾ]] എന്തുകൊണ്ടും ഒരുപടി മുന്നിലാണ് മാർക്സ് എന്നും അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു. ===മാർക്സിസം=== {{main|മാർക്സിസം}} [[File:Karl-Marx-Monument in Chemnitz.jpg|thumb|150px|[[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലുള്ള]] മാർക്സിന്റെ സ്മാരകം]] [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്ന സിദ്ധാന്തമാണ് മാർക്സിയൻ ആശയങ്ങളുടെ അടിത്തറ. ഈ കാഴ്ചപ്പാടിനനുസരിച്ച് [[ചരിത്രം|ചരിത്രത്തെ]] അപഗ്രഥിക്കുന്നതും വിവക്ഷിക്കുന്നതുമാണ് മാർക്സിയൻ ചരിത്ര വീക്ഷണം. [[വൈരുദ്ധ്യാത്മക ഭൗതികവാദം]] എന്ന കാഴ്ചപ്പാടിനനുസരിച്ച് സാമ്പത്തിക രംഗത്തെ അപഗ്രഥിക്കുന്നതും വിവക്ഷിക്കുന്നതുമാണ് മാർക്സിയൻ സാമ്പത്തിക വീക്ഷണം. സാമ്പത്തികവും ചരിത്രപരവുമായ വീക്ഷണങ്ങളാണ് ഒരു സമൂഹത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ രണ്ട് വീക്ഷണങ്ങൾക്ക് മാർക്സിസം പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. കാൾ മാർക്സ് ലോകത്തിനു നൽകിയ സംഭാവനകളെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾ [[മാർക്സിസം]] എന്നു വിളിച്ചു. [[മാർക്സിസം]] പിന്നീട് [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയത്തിലും]], [[ശാസ്ത്രം|ശാസ്ത്രത്തിലും]] വളരെ വലിയ സ്വാധീനം ഉണ്ടാക്കി.<ref name="AndersenKaspersen2000">{{Cite book|author1=ആനഡേഴ്സൺ|author2=ലാർസ് കാസ്പെഴ്സൺ|title=ക്ലാസ്സിക്കൽ ആന്റ് മോഡേൺ സോഷ്യൽ തിയറി|url=http://books.google.com/books?id=_PeGtsC2Hp4C&pg=PA123|accessdate=9 മാർച്ച് 2011|year=2000|publisher=വിലി-ബ്ലാക്ക്വെൽ|isbn=978-0-631-21288-1|pages=123–}}</ref> മാർക്സിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ പിന്നീട് ധാരാളം ചർച്ചകൾക്കും പുതിയ ആശയരൂപീകരണങ്ങൾക്കും കാരണമായിത്തീർന്നു. മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങൾത്തന്നെ പിന്നീട് പലരും തങ്ങളുടെ സ്വന്തം നിലയിൽ വ്യാഖ്യാനിക്കുകയുണ്ടായി. മാർക്സിന്റെ ചിന്തകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് പിന്നീട് [[മാവോയിസം]], [[ലെനിനിസം]], [[സ്റ്റാലിനിസം]] എന്നിവ ഉയർന്നുവന്നത്. അവരോരുത്തരും തങ്ങളുടേതാണ് ശരിയായ [[മാർക്സിസം]] എന്നു വാദിക്കുകയുണ്ടായി. മാർക്സിസ്റ്റ് വിപ്ലവകാരിയായിരുന്ന [[ചെ ഗുവേര|ചെഗുവേരയുടെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ, ''മാർക്സിസം സമൂഹത്തിൽ വളരെ വലിയ ഒരു മാറ്റം കൊണ്ടുവന്നു. ചരിത്രത്തെ അദ്ദേഹം വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും അതിന്റെ ശക്തിയിൽ വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്തു. സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവിയെ വെറുതെ വ്യാഖ്യാനിക്കുക എന്നതിലുപരി അതിനെ എങ്ങനെ മാറ്റിമറിക്കാം എന്നു കൂടി മാർക്സ് വിശദീകരിച്ചു''.<ref name=marx23>[http://www.marxists.org/archive/guevara/1960/10/08.htm "നോട്ട്സ് ഫോർ ദ സ്റ്റഡി ഓഫ് ദ ഐഡിയോളജി ഓഫ് ദ ക്യൂബൻ റെവല്യൂഷൻ"] [[ചെ ഗുവേര]], 8 ഒക്ടോബർ 1960</ref> എന്നാൽ മാർക്സ് വിശ്വസിച്ചിരുന്നതിൽ നിന്നും മാറി തന്റെ ആശയങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിൽ നിരാശയുളവാക്കി. അവസാനം [[ഫ്രെഞ്ച് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ഫ്രഞ്ച് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] രണ്ടായി പിളർന്നതിന്റെ നിരാശ അദ്ദേഹത്തിനു മറച്ചുവെക്കാനാകുമായിരുന്നില്ല. ''എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇക്കാണുന്നതാണ് മാർക്സിസം എങ്കിൽ ഞാൻ ഒരു മാർക്സിസ്റ്റല്ല'', എന്നിങ്ങനെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിച്ചത്. ഈ നിരാശയും ദുഃഖവും തന്റെ മകളുടെ ഭർത്താവിനയച്ച എഴുത്തുകളിൽ നിന്നും വ്യക്തമായിരുന്നു.<ref name=marx24>[http://www.marxists.org/archive/marx/works/1882/letters/82_11_02.htm. ലെറ്റർ ടു എഡ്വേർഡ് ബേൺസ്റ്റൈൻ] മാർക്സ് ഓർഗ്</ref> {{Quote box|width=25em|align=right|bgcolor=#ACE1AF|quote='ഇതുവരെയുള്ള സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രം എന്നു പറയുന്നത് വർഗ്ഗസമരങ്ങളുടെ ചരിത്രമാണ്' | source = മാർക്സ് <ref name=hitherto>[https://web.archive.org/web/20200211203851/https://www.marxists.org/archive/marx/works/1848/communist-manifesto/ch01.htm കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ] മാർക്സിസ്റ്റ് ഓർഗ്</ref>}} ===സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഉപഞ്ജാതാവ്=== ആധുനിക [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ഉപജ്ഞാതാക്കളിലൊരാളായി കാൾ മാർക്സ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആശയങ്ങളെ കാൾ മാർക്സ് ശാസ്ത്രീയപരമായ അപഗ്രഥിച്ചാണ് അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നത്. പുതിയ കാലഘട്ടത്തിലെ [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] മാർക്സിന്റെ ആശയങ്ങളെ സുപ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നായി പരിഗണിക്കുന്നു. [[ഇസൈയ്യ ബെർലിൻ]] മാർക്സിനെ ആധുനിക [[സാമൂഹികശാസ്ത്രം|സാമൂഹ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ഉപഞ്ജാതാവായി ഉയർത്തിക്കാണിക്കുന്നു കൂടാതെ, ആ സ്ഥാനത്തേക്ക് പകരം വെക്കാൻ മറ്റാരുമില്ലെന്നും പറയുന്നു.<ref>ബെർലിൻ ഇസൈയ്യ. 1967. ''കാൾ മാർക്സ് ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് എൻവിറോൺമെന്റ്''. ടൈം ഇൻക് ബുക്ക്സ് ഡിവിഷൻ,ന്യൂയോർക്ക്. പുറങ്ങൾ 130</ref> ==പ്രധാനകൃതികൾ== {{Marxist theory}} * ''ദ ഫിലോസഫിക്കൽ മാനിഫെസ്റ്റോ ഓഫ് ദ ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ സ്ക്കൂൾ ഓഫ് ലോ'' (1842) * ''ക്രിട്ടിക്ക് ഓഫ് ഹെഗൽസ് ഫിലോസഫി ഓഫ് റൈറ്റ്'', 1843 * ''ഓൺ ദ ജൂയിഷ് ക്വസ്റ്റ്യൻ'', 1843 * ''നോട്ട്സ് ഓൺ ജെയിംസ് മിൽ'', 1844 * ''ഇക്കണോമിക് ആന്റ് ഫിലോസഫിക് മാനുസ്ക്രിപ്ട ഓഫ് 1844'', 1844 * ''ദ ഹോളി ഫാമിലി'', 1845 * ''ദ ജെർമ്മൻ ഐഡിയോളജി'', 1845 * ''ദ പോവർട്ടി ഓഫ് ഫിലോസഫി'', 1847 * ''വേജ്, ലേബർ ആന്റ് ക്യാപിറ്റൽ'', 1847 * ''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ]]'', 1848 * ''ദ ക്ലാസ്സ് സ്ട്രഗ്ഗിൾസ് ഇൻ ഫ്രാൻസ്'', 1850 * ''ദ എയ്റ്റീൻത് ബ്ര്യൂമിയർ ഓഫ് ലൂയിസ് നെപ്പോളിയൻ'', 1852 * ''റൈറ്റിംഗ്സ് ഓൺ ദ യു.എസ്.സിവിൽ വാർ'', 1861 * ''തിയറീസ് ഓഫ് സർപ്ലസ് വാല്യൂ'', 3 ഖണ്ഡങ്ങൾ, 1862 * ''വാല്യൂ,പ്രൈസ് ആന്റ് പ്രോഫിറ്റ്'', 1865 * [[മൂലധനം]] , 1867 * ''ദ സിവിൽ വാർ ഇൻ ഫ്രാൻസ്'', 1871 * ''ക്രിട്ടിക്ക് ഓഫ് ദ ഗോഥ പ്രോഗ്രാം'', 1875 * ''നോട്ട്സ് ഓൺ വാഗ്നർ'', 1883 ==അവലംബം== {{reflist|3}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== {{refbegin|colwidth=25em}} * ലൂയിസ്, അൽതുസ്സർ. ''ഫോർ മാർക്സ്''. ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2005. * ലൂയിസ്, അൽതുസ്സർ & എറ്റ്യേൻ ബാലിബാർ. ''റീഡിംഗ് ക്യാപിറ്റൽ''. ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2009. * [http://faculty.rsu.edu/~felwell/Theorists/Marx/Presentation/Marx.pdf റോഗേഴ്സ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229202826/http://www.faculty.rsu.edu/~felwell/Theorists/Marx/Presentation/Marx.pdf |date=2010-12-29 }} * അവിനേരി ഷ്ളോമോ . ''ദ സോഷ്യൽ ആന്റ് പൊളിറ്റിക്കൽ തോട്ട്സ് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്'' (കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1968) ISBN 0521096197 * കോസ്റ്റാസ്, അക്സെലോസ്. ''ഏലിയനേഷൻ, പ്രാക്സിസ്, ആന്റ് ടെക്ക്ൻ ഇൻ ദ തോട്ട് ഓഫ് മാർക്സ്'' (പരിഭാഷ, യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സാസ് പ്രസ്, 1976). * വിൻസെന്റ് ബാർനെറ്റ്. ''മാർക്സ്'' (2009) * ഈസ ബെർലിൻ. ''കാൾ മാർക്സ്: ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് എൻവിറോൺമെന്റ്'' (ഓക്സ്ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1963) ISBN 0-19-520052-7 * പോൾ ബ്ലാക്കെഡ്ജ്. ''റിഫ്ലക്ഷൻസ് ഓൺ ദ മാർക്സിസ്റ്റ് തിയറി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി'' (മാഞ്ചെസ്റ്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 2006) * ടോം ബോട്ടോമോർ. ''എ ഡിക്ഷണറി ഓഫ് മാർക്സിസ്റ്റ് തോട്ട്''. ഓക്സ്ഫോർഡ്: ബ്ലാക്ക് വെൽ, 1998. * അലക്സ് കല്ലിനിക്കോസ്. ''ദ റെവല്യൂഷണറി ഐഡിയാസ് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്'' (ബുക്ക്മാർക്സ്, 1983) * ഹാരി ക്ലെവർ. ''റീഡിംഗ് ക്യാപിറ്റൽ പൊളിറ്റിക്കലി'' (എ.കെ.പ്രസ്സ്, 2000) * ജെറാൾഡ് കോഹൻ. ''കാൾ മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി: എ ഡിഫൻസ്'' (പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1978) ISBN 0-691-07068-7 * ആൻഡ്രൂ കോളിയർ. ''മാർക്സ്'' (വൺവേൾഡ്, 2004) * ഹാൾ ഡ്രേപർ, ''കാൾ മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് റെവല്യൂഷൻ'' (4 ഖണ്ഡങ്ങൾ). * റൊണാൾഡ് ഡങ്കൻ & കോളിൻ വിൽസൺ. ''മാർക്സ് റെഫ്യൂട്ടഡ്'', (ബാത്ത് , യുണൈറ്റഡ് കിംങ്ഡം, 1987) ISBN 0-906798-71-X * ബെൻ ഫൈൻ. ''മാർക്സ് ക്യാപിറ്റൽ'' 5 ആം പതിപ്പ്, ലണ്ടൻ: പ്ലൂട്ടോ, 2010. * ജോൺ ബെല്ലാമി ഫോസ്റ്റർ. ''മാർക്സ് ഇക്കോളജി: മെറ്റീരിയലിസം & നേച്വർ''. ന്യൂയോർക്ക്: റിവ്യൂ പ്രസ്സ്, 2000. * സ്റ്റീഫൻ ജെ ഗോൾഡ്. ''[http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1134/is_7_108/ai_55698600/pg_1 എ ഡാർവീനിയൻ ജെന്റിൽമാൻ അറ്റ് മാർക്സ് ഫ്യൂനറൽ – ലങ്കെസ്റ്റർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130726155808/http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1134/is_7_108/ai_55698600/pg_1 |date=2013-07-26 }}'', പേജ് 1, [http://www.findarticles.com/ ഫൈൻഡ്ആർട്ടിക്കിൾസ്.കോം] (1999) * ഡേവിഡ് ഹാർവേ. ''എ കമ്പാനിയൻ ടു മാർക്സ് ക്യാപിറ്റൽ.'' ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2010. * ഡേവിഡ് ഹാർവേ. ''ദ ലിമിറ്റ്സ് ഓഫ് ക്യാപിറ്റൽ''. ലണ്ടൻ: വെർസോ, 2006. * ഇഗ്ഗേർസ് ജോർജ്ജ്. "ഹിസ്റ്റോറിയോഗ്രാഫി: ഫ്രം സയന്റിഫിക്ക് ഒബ്ജക്ടിവിറ്റി ടു ദ പോസ്റ്റ്മോഡേൺ ചലഞ്ച്"(വെസ്ലെയൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1997, 2005) * കൊളാക്കോസ്ക്കി. ''മെയിൻ കറന്റ്സ് ഓഫ് മാർക്സിസം'' ഓക്സ്ഫോർഡ്: ക്ലാരന്റെൻ പ്രസ്സ്, 1978 * ലിറ്റിൽ ഡാനിയേൽ. ''ദ സയന്റിഫിക് മാർക്സ്'', (യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിന്നോസേട്ട പ്രസ്സ്, 1986) ISBN 0-8166-1505-5 * ഏണസ്റ്റ് മാൻഡൽ. ''മാർക്സിസ്റ്റ് എക്കണോമിക്സ് തിയറി''. ന്യൂയോർക്ക്: റിവ്യൂ പ്രസ്സ്, 1970. * ഏണസ്റ്റ് മാൻഡൽ. ''ദ ഫോർമേഷൻ ഓഫ് എക്കണോമിക്ക് തോട്ട് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്''. ന്യൂയോർക്ക്: റിവ്യൂ പ്രസ്സ്,, 1977. * ഡേവിഡ് മക്ലെൻ. ''മാർക്സ് ബിഫോർ മാർക്സിസം'' (1980), മക്മില്ലൻ, ISBN 978-0-333-27882-6 * [http://mises.org/books/karlmarx.pdf കാൾ മാർക്സ് ആന്റ് ക്ലോസ് ഓഫ് ഹിസ് സിസ്റ്റം] മൈസസ്.ഓർഗ് * ഡേവിഡ് മക്ലെൻ. ''കാൾ മാർക്സ്: ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് തോട്ട്'' ഹാർപ്പർ & റോ, 1973 ISBN 978-0-06-012829-6 * ഫ്രാൻസ് മെഹ്രിങ്. ''കാൾ മാർക്സ്: ദ സ്റ്റോറി ഓഫ് ഹിസ് ലൈഫ്'' (റൗട്ട്ലഡ്ജ്, 2003) * ഇസ്തവാൻ. ''മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് എലിയനേഷൻ'' (ദ മെർലിൻ പ്രസ്സ്, 1970) * മില്ലർ, റിച്ചാർഡ് ''അനാലൈസിംഗ് മാർക്സ്: മൊറാലിറ്റി, പവർ, & ഹിസ്റ്ററി''. പ്രിൻസ്ടൺ, എൻ.ജെ: പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി, 1984. * പോസ്റ്റൺ മോയിഷ്. ''ടൈം, ലേബർ, & സോഷ്യൽ ഡോമിനേഷൻ: എ റീ ഇൻട്രപ്രെട്ടേഷൻ ഓഫ് മാർക്സ് ക്രിട്ടിക്കൽ തിയറി.'' കേംബ്രിഡ്ജ് [ഇംഗ്ലണ്ട്]: കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1993. * റോത്ബാർഡ് മുറേ. ''ആൻ ഓസ്ട്രിയൻ പെർസ്പെക്ടീവ് ഓൺ ദ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ഇക്കോണോമിക് തോട്ട് ഖണ്ഡം ;II: ക്ലാസിക്കൽ ഇക്കോണോമിക്സ്'' (എഡ്വാഡ് എൽഗാർ പബ്ലിഷിംഗ് ലിമിറ്റഡ്., 1995) ISBN 0-945466-48-X * മാക്സ്മില്ലൻ . ''മാർക്സ് വിത്തൗട്ട് മിത്: എ ക്രോണോളോജിക്കൽ സ്റ്റഡി ഓഫ് ഹിസ് ലൈഫ് ആന്റ് വർക്ക്'' (ബ്ലാക്ക്വെൽ, 1975) ISBN 0-631-15780-8 * ആൽഫ്രെഡോ സാദ്. ''ദ വാല്യൂ ഓഫ് മാർക്സ്: പൊളിറ്റിക്കൽ എക്കോണോമി ഫോർ കോണ്ടംമ്പററി ക്യാപിറ്റലിസം''. ലണ്ടൻ: റൗട്ട്ലഡ്ജ്, 2002. * ആൽഫ്രഡ് ഷ്മിഡ്ത്. ''ദ കൺസപ്റ്റ് ഓഫ് നേച്ച്വർ ഇൻ മാർക്സ്''. ലണ്ടൻ: എൻ.എൽ.ബി, 1971. * സീഗൽ,ജെറാൾഡ് ''മാർക്സ് ഫേറ്റ്: ദ ഷേപ്പ് ഓഫ് ലൈഫ്'' (പ്രിൻസ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 1978) ISBN 0-271-00935-7 * തോമസ്.ടി.സെക്കിൻ ''ദ ഡയലക്ടിക് ഓഫ് ക്യാപിറ്റൽ. എ സ്റ്റഡി ഓഫ് ദ ഇന്നർ ലോജിക്ക് ഓഫ് ക്യാപിറ്റലിസം'', ടോക്കിയോ 1986; ISBN 978-4-924750-44-9 (ഖണ്ഡം. 1), ISBN 4-924750-34-4 (ഖണഡം. 2) {{refend}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.zeno.org/Philosophie/M/Marx,%20Karl കാൾ മാർക്സിന്റെ കൃതികൾ] സെനോ.ഓർഗ് * [http://libcom.org/tags/karl-marx കാൾ മാർക്സ് - ലിബ്കോം] * [http://www.marxists.org/archive/marx/ മാർക്സിസ്റ്റ്.ഓർഗ് - മാർക്സിസ്റ്റ് കൃതികളുടെ ഇന്റർനെറ്റ് നിലവറ] * [http://www.counterpunch.org/roberts10072009.html ഡെഡ് ലേബർ: മാർക്സ് ആന്റ് ലെനിൻ റീ കൺസിഡേഡ് - പോൾ ക്രെയ്ഗ് റോബർട്ട്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110805112206/http://www.counterpunch.org/roberts10072009.html |date=2011-08-05 }} * [http://www.wsws.org/articles/2006/may2006/rock-m02.shtml ഹേഗൽ, മാർക്സ്, ഏംഗൽസ് ആന്റ് ഒറിജിൻസ് ഓഫ് മാർക്സിസം - ഡേവിഡ് നോർത്ത്] * [http://chronicle.com/article/In-Praise-of-Marx/127027 ''ഇൻ പാരീസ് ഓഫ് മാർക്സ്'' ടെറി ഈഗിൾടൺ] * [http://www.marxists.org/archive/mandel/19xx/marx/ ''കാൾ മാർക്സ്'', ഏണസ്റ്റ് മണ്ടേൽ ] * [http://libcom.org/library/karl-marx-iroquois-franklin-rosemont ''കാൾ മാർക്സ് ആന്റ് ഇറോക്വോയിസ് - ഫ്രാങ്ക്ളിൻ റോസ്മോണ്ട്''] * [http://www.cato.org/pubs/journal/cj11n3/cj11n3-6.pdf ലിബറലിസം, മാർക്സിസം ആന്റ് സ്റ്റേറ്റ് - റാഫ് റൈക്കോ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214101824/http://www.cato.org/pubs/journal/cj11n3/cj11n3-6.pdf |date=2012-02-14 }} * [http://www.emis.ams.org/journals/DMJDMV/xvol-icm/19/Dauben.MAN.html മാർക്സ് മാവോ ആന്റ് മാത്തമാറ്റിക്സ് - ജോസഫ് ഡൗബൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190130183822/http://www.emis.ams.org/journals/DMJDMV/xvol-icm/19/Dauben.MAN.html |date=2019-01-30 }} * [http://www.socialistalternative.com/publications/s21/ch3.html മാർക്സ് വാസ് റൈറ്റ്] * [http://www.isj.org.uk/index.php4?id=486&issue=120 മാർക്സിസം ആന്റ് എത്തിക്സ് - പോൾ - ഐ.എസ്.ജെ ജേണൽ] * [http://marxmyths.org/ മാർക്സ്മിത്ത് - വേരിയസ് എസ്സേയ്സ് ഓൺ മിസ് ഇന്റപ്രെട്ടേഷൻ ഓഫ് മാർക്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140427181835/http://marxmyths.org/ |date=2014-04-27 }} * [http://www.iisg.nl/collections/marx/ പോർട്രെയിറ്റ്സ് ഓഫ് കാൾ മാർക്സ്] * [http://www.runmuki.com/paul/writing/marx.html പാരിസ് കമ്മ്യൂൺ ആന്റ് മാർക്സ് തിയറി ഓഫ് റെവല്യൂഷൻ - പോൾ ഡോൺ] * [http://www.commondreams.org/views05/0717-28.htm വൈ മാർക്സ് ഈസ് ദ മാൻ ഓഫ് ദ മൊമന്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205075254/http://www.commondreams.org/views05/0717-28.htm |date=2008-12-05 }} {{Commons|Karl Marx}} [[വർഗ്ഗം:1818-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1883-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 5-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 14-ന് മരിച്ചവർ]] {{Communism}} {{Social and political philosophy}} [[വർഗ്ഗം:1818-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസം]] [[വർഗ്ഗം:കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചിന്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മത വിമർശകർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസ്റ്റ് പത്രപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ തത്ത്വചിന്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസ്റ്റ് സാമ്പത്തികശാസ്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർക്സിസ്റ്റ് സൈദ്ധാന്തികർ]] [[വർഗ്ഗം:കാൾ മാർക്സ്]] [[വർഗ്ഗം:മുൻ ക്രിസ്തുമതവിശ്വാസികൾ]] ovvv76leoqy4a26xtbinsf7mnc56qi3 0 10320 4616087 4396489 2026-04-28T17:35:28Z Malikaveedu 16584 4616087 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Congress}} {{Infobox Indian political party |party_name = കേരള കോൺഗ്രസ്‌ |party_logo = [[File: Kerala-Congress-flag.svg|250x250px]] |colorcode = പകുതി വെള്ളയും പകുതി ചുവപ്പും |leader = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |working = [[പി.സി. തോമസ്]] |vice-chairman = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] |ppchairman = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |loksabha_leader = [[കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] |rajyasabha_leader = |foundation = 1964 ഒക്ടോബർ 9 |predecessor = [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] |dissolution = |headquarters = കുമാരനാശാൻ നഗർ , [[കടവന്ത്ര]], എറണാകുളം, കേരളം.<ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf|accessdate=14 നവംബർ 2015}}</ref> |publication = |students = കേരള സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫ്രണ്ട് |youth = കേരള യൂത്ത് ഫ്രണ്ട് |women = |labour = കെ.ടി.യു.സി |international = |colours = |position = |eci = |alliance = [[ഐക്യജനാധിപത്യ മുന്നണി]] ([[യു.ഡി.എഫ്]]) |state_seats = 02/140 [[കേരള നിയമസഭ]] |loksabha_seats = {{Composition bar|1|543|{{party color|Kerala Congress}}}} |rajyasabha_seats = {{Composition bar|0|245|{{party color|Kerala Congress}}}} |state_seats_name = [[Kerala Legislative Assembly]] |state_seats = {{Composition bar|2|140|{{party color|Kerala Congress}}}} |website = |country = ഇന്ത്യ |flag = [[File : Kerala-Congress-flag.svg|125x125px]] |symbol=[[File:Auto Rickshaw Election Symbol.svg|100px]]|Political position=[[Centrism|Centre]] }} 1964-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] വിട്ടുപോന്ന [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു വിഭാഗം കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൻമാർ രൂപം കൊടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ് ''' കേരള കോൺഗ്രസ്. ''' കോൺഗ്രസ് വിട്ടുപോന്നവരുടെ നേതാവായിരുന്ന [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴക്കടുത്ത്]] [[വാഴക്കുളം]] സ്വദേശി, [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (രാഷ്ട്രീയനേതാവ്)|കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] ആണ് കേരളാ കോണ്ഗ്രസ്സിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. കോട്ടയം, ഇടുക്കി, പത്തനംതിട്ട, എറണാകുളം കൊല്ലം ജില്ലകളിലാണ് ഇതിന് കൂടുതൽ വേരോട്ടം. വടക്കൻ ജില്ലകളിലെ മലയോര മേഖലകളിലും കേരള കോൺഗ്രസിന് വേരുകളുണ്ട്. 1964 ഒക്ടോബർ എട്ടിനായിരുന്നു കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പുതിയ ഒരു പാർട്ടി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് |കെ.എം. ജോർജ്ജ്]], [[വയലാ ഇടിക്കുള]], മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ, [[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ് ]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]], [[ടി. കൃഷ്ണൻ]], എം.എം. ജോസഫ്, [[സി.എ. മാത്യു]], [[ജോസഫ് പുലിക്കുന്നേൽ]] തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർ. കെ.എം. ജോർജ്ജായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക ചെയർമാൻ. മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ ആദ്യ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. ധനാഢ്യനായിരുന്ന മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേലിനായിരുന്നു കോട്ടയത്തെ പാർട്ടി ഓഫീസിൻ്റെയും ഓഫീസിലെ ജീപ്പിൻ്റെയും ചുമതല. 1965 മാർച്ച് 4ന് നടന്ന കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26 സീറ്റ് കിട്ടിയ കേരള കോൺഗ്രസ് ഉറച്ച കാൽവെപ്പോടെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു വരികയായിരുന്നു. അന്ന് കോൺഗ്രസിന് കിട്ടിയത് 40 സീറ്റ്. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് 36 സീറ്റും. ആർക്കും ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്തതിനാൽ 1965-ൽ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞില്ല<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/news/bar-scam/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സംസ്ഥാന ഭാരവാഹി ലിസ്റ്റ് 2023 == ''' ചെയർമാൻ ''' * [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ.ജോസഫ്]]<ref>https://www.deepika.com/News_Cat2_sub.aspx?catcode=Cat2&newscode=653538</ref> ''' വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ ''' * [[പി.സി. തോമസ്|പി.സി.തോമസ്]] ''' എക്സിക്യൂട്ടിവ് ചെയർമാൻ ''' * [[മോൻസ് ജോസഫ്]] ''' സെക്രട്ടറി ജനറൽ ''' * [[ജോയി എബ്രഹാം]] ''' ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാൻ ''' * [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] * [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] ''' ചീഫ് കോ-ഓർഡിനേറ്റർ ''' * [[ടി.യു. കുരുവിള|ടി.യു.കുരുവിള]] ''' വൈസ് ചെയർമാൻമാർ ''' * വക്കച്ചൻ മറ്റത്തിൽ * [[ജോസഫ് എം. പുതുശ്ശേരി|ജോസഫ് എം.പുതുശേരി]] * ഇ.ജെ.അഗസ്റ്റി * എം.പി.പോളി * കൊട്ടാരക്കര പൊന്നച്ചൻ * ഡി.കെ.ജോൺ * ജോൺ.കെ.മാത്യൂസ് * കെ.എഫ്.വർഗീസ് * മാത്യു ജോർജ് * രാജൻ കണ്ണാട്ട് * അഹമ്മദ് തോട്ടത്തിൽ * വി.സി.ചാണ്ടി * കെ.എ.ഫിലിപ്പ് * ഡോ.ഗ്രേസമ്മ മാത്യു ''' സംസ്ഥാന ഉപദേശകസമിതി ''' * സി.മോഹനൻ പിള്ള * ജോർജ് കുന്നപ്പുഴ * തോമസ് കണ്ണാന്തറ ''' സീനിയർ ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ ''' * കുഞ്ഞുകോശി പോൾ * ജോർജ് ജോസഫ് ''' ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി ''' * എ.കെ.ജോസഫ് '''സംസ്ഥാന ട്രഷറർ ''' * ഡോ.എബ്രഹാം കലമണ്ണിൽ<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/p-j-joseph-elected-kerala-congress-chairman-1.8563094</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/05/16/pj-joseph-elected-again-as-kerala-congress-chairman.html</ref> == പാർട്ടി ചിഹ്നം == കേരള കോൺഗ്രസ് രൂപീകരണകാലത്ത് കുതിരയായിരുന്നു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിഹ്നം. 1979-ൽ ജോസഫ് മാണിയുമായി പിരിഞ്ഞപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം കോടതി വിധി വഴി മാണിക്ക് ലഭിച്ചു. ജോസഫിന് ആനയായിരുന്നു ചിഹ്നം. 1984-ൽ മാണിയും ജോസഫും ചേർന്നപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുത്തു. 1987-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്നതർക്കത്തിൽ കോടതി കുതിര ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. മാണി രണ്ടില ചിഹ്നമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. പിന്നീട് ജോസഫ് കുതിര ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ചു. 1990ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ പക്ഷി മൃഗാദികളെ ചിഹ്നത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിയതുകൊണ്ട് ജോസഫ് പുതിയ ചിഹ്നമായി സൈക്കിൾ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2010-ൽ ജോസഫ് കോൺഗ്രസ് (എം.) ൽ ലയിച്ചു. മാണിയുടെ മരണശേഷം 2020-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്ന തർക്കമുണ്ടായെങ്കിലും ജോസ് കെ. മാണി നയിക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം ലഭിച്ചു. 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ എല്ലാ സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്കും ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകനാണ് ചിഹ്നമായി അനുവദിച്ചത്. പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപനത്തെ തുടർന്നു വന്ന വർഷങ്ങളിൽ അനേകം പിളർപ്പുകളിലൂടെ കടന്നു പോയ ഈ കക്ഷിയിൽ ഇന്ന് പല വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഇത്തരം പിളർപ്പുകൾക്ക് പിന്നിൽ ആശയപരമായ ഭിന്നതക്ക് പകരം, വിവിധ സമ്മർദ്ദ വിഭാഗങ്ങളുടേയും നേതാക്കളുടേയും താത്പര്യങ്ങളായിരുന്നു എന്ന് ആക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, നിരന്തരമായ പിളർപ്പുകൾ കക്ഷിയെ ബലഹീനമാക്കുന്നതിന് പകരം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്തതെന്ന [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ നിരീക്ഷണം ഇടക്ക് കൗതുകമുണർത്തി. പിളരും തോറും വളരുന്ന കക്ഷി എന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ കോൺഗ്രസിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്<ref name=weblokam>{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-03-21 |archive-date=2007-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070106174649/http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |url-status=dead }}</ref>. ==കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം== 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് രൂപികൃതമായ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] ഏതെങ്കിലും മുന്നണിയിൽ അംഗമാകുന്നത് അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷമാണ്. [[സി.പി.ഐ]] നേതാവായിരുന്ന [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] നയിച്ച ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ 1969-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധിയായി [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] അംഗമായതോടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ മുന്നണി ബന്ധത്തിന് തുടക്കമായത്. [[കോൺഗ്രസ്]] പുറത്ത് നിന്ന് പിന്തുണച്ച [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[സി.പി.ഐ]], [[മുസ്ലീംലീഗ്]], എസ്.എസ്.പി എന്നീ പാർട്ടികൾക്കൊപ്പം [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] അധികാരം പങ്കിട്ടു. 1970-ൽ സീറ്റുകളെ ചൊല്ലി ഉള്ള തർക്കത്തിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് ഐക്യമുന്നണി വിട്ടു. 1970-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. 1971-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിനൊപ്പം ഐക്യമുന്നണിയിൽ ചേർന്നെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഈ സഖ്യം തുടർന്നില്ല. 1975-ൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ ചേർന്നു. കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുമായി [[കെ.എം. മാണി]] ആദ്യമായി മന്ത്രിയായി. ഒപ്പം [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1977-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൽ ആദ്യ പിളർപ്പ്. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] എന്ന പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച് [[ഇടതുമുന്നണി]]യിലേയ്ക്ക് ചേർന്നു. 1977-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാണി വിഭാഗം [[യു.ഡി.എഫ്]] ലും പിള്ള വിഭാഗം [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ലും മത്സരിച്ചു. 1979-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായി പിളർന്നു. ഇരുവരും സ്വന്തം പേരിൽ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ൻ്റെ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]]. 1979-ൽ [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിനിധിയെ മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. 1979 നവംബർ 14 ന് [[കെ.എം. മാണി]] [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1980-ൽ നടന്ന [[ലോകസഭ]], [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]ക്ക് ഒപ്പം ചേർന്ന് മത്സരിച്ചു. ഇതോടെ നീണ്ട പതിനൊന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം 1980-ൽ [[ഇടതുമുന്നണി]] കേരളത്തിൽ വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ എത്തി. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിലെ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി [[കെ.എം. മാണി]] അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. 1981 ഒക്ടോബർ 20ന് നായനാർ മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് ഉള്ള പിന്തുണ [[കെ.എം. മാണി]]യും ആ സമയത്ത് കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിലെ വിമത വിഭാഗമായിരുന്ന [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും പിൻവലിച്ചു. ഇതോടെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭ രാജിവയ്ച്ചു. [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ച മാണി വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തിരിച്ചെത്തി. മാണിക്കൊപ്പം ജോസഫും [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ അംഗമായി. 1981-ൽ [[കോൺഗ്രസ്]] ലെ [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും കേരള കോൺഗ്രസിലെ മാണി വിഭാഗവും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ മടങ്ങിയെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 1981 ഡിസംബർ 28ന് [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1982 മാർച്ച് 17 വരെ തുടർന്ന കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലക്കാരനായി [[കെ.എം. മാണി]] വീണ്ടും മന്ത്രിയായി. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] വിജയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1985-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ തന്നെ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനു വേണ്ടി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് കക്ഷികളെല്ലാം തമ്മിൽ ലയിച്ചു. 1982-1987 ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[കെ.എം. മാണി]], [[പി.ജെ. ജോസഫ്]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് പിളർന്നു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിനെ ചൊല്ലി ഉണ്ടായ തർക്കത്തിന് ഒടുവിൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1991 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ ഘടകകക്ഷിയായി ജോസഫ് തുടർന്നു. 1993-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട് പുതിയ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] രൂപീകരിച്ചു. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും പിളർന്ന് മാറി. തർക്കത്തിനൊടുവിൽ മൂന്ന് കൂട്ടരും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തുടർന്നു. 2010 ഏപ്രിൽ 30ന് [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധവും മന്ത്രിസ്ഥാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 2011, 2016 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[യു.ഡി.എഫ്]] ൻ്റെ ഘടകകക്ഷിയായി മത്സരിച്ചു. 2016 ഓഗസ്റ്റ് 7ന് [[ബാർ കോഴ]] വിവാദത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രതിഛായ നഷ്ടമായതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. നിയമസഭയിൽ പ്രത്യേക ബ്ലോക്ക്. [[കോട്ടയം]] ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതു മുന്നണിയ്ക്ക് പിന്തുണ അറിയിച്ചു. 2018 ജൂൺ 8ന് ഒഴിവ് വന്ന [[രാജ്യസഭ]] സീറ്റ് മാണി ഗ്രൂപ്പിന് നൽകാൻ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ധാരണ ആയതിനെ തുടർന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ചേർന്നു. 2019-ൽ നടന്ന [[പാല]] ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]]യുടെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിച്ച [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് പരാജയം. 2020 ജൂൺ 20ന് കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം രാജിവയ്ക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തെ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിൽ ചേർന്നു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref> കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിധിച്ച ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് 2021 മാർച്ച് 15-ന് സുപ്രീം കോടതി ശരിവച്ചതോടെ 2021 മാർച്ച് 17-ന് പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായിട്ടുള്ള ജോസഫ് വിഭാഗം ലയിച്ചു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref>. കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി ലീഡർ, പാർട്ടി ചെയർമാൻ എന്നീ പദവികൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. പി.സി. തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാണ്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/16/kerala-congress-pj-joseph-pc-thomas-factions-may-merge-reports.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകൻ ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു<ref>{{Cite web |url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-26 |archive-date=2021-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731230910/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |url-status=dead }}</ref>. [[യു.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആകെ പത്ത് സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് തൊടുപുഴയിലും കടുത്തുരുത്തിയിലും മാത്രമാണ് ജയിക്കാനായത്. * തൊടുപുഴ : [[പി.ജെ. ജോസഫ്]]<ref>https://www.manoramaonline.com/news/indepth/assembly-elections-2021/kerala-idukki/2021/05/02/thodupuzha-constituency-election-results.html</ref> * കടുത്തുരുത്തി : [[മോൻസ് ജോസഫ്]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 12 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)|കേരള കോൺഗ്രസ് എമ്മിന്]] 5 സീറ്റിൽ ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. പാലായിൽ മത്സരിച്ച [[ജോസ് കെ. മാണി]] [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായ നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് കേരള (എൻ.സി.കെ)യിലെ [[മാണി സി. കാപ്പൻ|മാണി സി.കാപ്പനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/05/02/future-of-jose-k-mani-and-pj-joseph.html</ref>. * ഇടുക്കി : റോഷി അഗസ്റ്റിൻ * കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി : എൻ. ജയരാജ് * ചങ്ങനാശ്ശേരി : ജോബ് മൈക്കിൾ * പൂഞ്ഞാർ : സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ * റാന്നി : പ്രമോദ് നാരായണൻ<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-congress-election-result-2021.html</ref> 2024-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് മത്സരിച്ച് ജയിച്ചതോടെ പി.ജെ.ജോസഫ് നയിക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയ്ക്ക് സംസ്ഥാന പാർട്ടി പദവി ലഭിച്ചു. എൽ.ഡി.എഫിലെ സിറ്റിംഗ് എം.പിയായ മാണി ഗ്രൂപ്പ് നേതാവായ തോമസ് ചാഴിക്കാടനെയാണ് യു.ഡി.എഫിൽ നിൽക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസിലെ കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/01/14/kerala-congress-joseph-auto-rickshaw-symbol.html</ref> == വിവിധ കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ == തെരെഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേപ്പെട്ട കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ <ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf}}</ref> * കേരള കോൺഗ്രസ്‌ * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] - * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ്)]] * [[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്]] == അവലംബം == {{reflist}} {{commonscat|Kerala Congress}} {{party-stub}} [[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ| ]] * https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201019232744/https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 |date=2020-10-19 }} hit09z15shpw7ssyftk5wppv5kfi25e 0 11028 4616182 4608595 2026-04-29T05:28:33Z Kamalvengara 88838 content added 4616182 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Erattupetta}} {{ആധികാരികത}} {{കേരളത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ |സ്ഥലപ്പേർ= ഈരാറ്റുപേട്ട |അപരനാമം = | ചിത്രം =erattupetta central junction.jpg | ചിത്രം തലക്കെട്ട് = ഈരാറ്റുപേട്ട സെൻട്രൽ ജംഗ്ഷൻ |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം=പട്ടണം |അക്ഷാംശം = 9.6794 |രേഖാംശം = 76.7806 |ജില്ല = കോട്ടയം |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ =നഗരസഭ |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ =ചെയർപേഴ്‌സണൺ |ഭരണനേതൃത്വം = സുഹ്‌റ അബ്ദുൾഖാദർ (മുസ്ലിം ലീഗ്) (UDF) |വൈസ് ചെയർമാൻ = അഡ്വ:മുഹമ്മദ് ഇല്ല്യാസ് (കോണ്ഗ്രസ്) |വിസ്തീർണ്ണം = 18.29 |ജനസംഖ്യ = 34,814 |ജനസാന്ദ്രത = 1903 |Pincode/Zipcode = 686121, 686122, 686124 |TelephoneCode = 914822 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ =ഈരാറുകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന രണ്ടു പാലങ്ങൾ |}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] കിഴക്കൻ മേഖലയിലെ [[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിലാറിന്റെ]] കരകളിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന പട്ടണമാണ് '''[[ഈരാറ്റുപേട്ട]]'''. [[പൂഞ്ഞാർ]] നിയമസഭാ നിയോജക മണ്ഡലത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായ ഈരാറ്റുപേട്ടയിലേക്ക് കോട്ടയത്തുനിന്ന് 38 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണുള്ളത്. [[പാലാ]] (12 കി.മീ), [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] (17 കി.മീ), [[തൊടുപുഴ]] (30 കി.മീ) എന്നിവയാണ് സമീപ പട്ടണങ്ങൾ. പ്രസിദ്ധ ടൂറിസ്റ് കേന്ദ്രമായ [[വാഗമൺ|വാഗമണിലേക്ക്]] ഇവിടെനിന്ന് 28 കി.മീ ദൂരമുണ്ട്. പ്രമുഖ [[ഹിന്ദു]] തീർഥാടന കേന്ദ്രമായ [[ശബരിമല]]യിലേക്കുള്ള ഒരു പ്രധാന വഴിയാണിത്. ഇവിടെനിന്ന് 120 കി.മീ ദുരമാണ് ശബരിമലയിലേക്കുള്ളത്. എരുമേലിയിലേക്ക് 31 കി.മീറ്ററും. കോട്ടയമാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. [[നെടുമ്പാശ്ശേരി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|നെടുമ്പാശ്ശേരിയാണ്]] അടുത്തുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം. 2015 ജനുവരി 13 ന് ചേർന്ന മന്ത്രിസഭാ തീരുമാന പ്രകാരം ഈരാറ്റുപേട്ട പഞ്ചായത്തിനെ മുനിസിപ്പാലിറ്റി ആയി ഉയർത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന അതിർത്തികൾ മാറ്റാതെ തന്നെയായിരുന്നു മുനിസിപ്പാലിറ്റി ആക്കി ഉയർത്താനുള്ള തീരുമാനം. 2016 ലെ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പോടെ ഓദ്യോഗികമായി മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ നിലവിൽ വന്നു. മൂന്ന് പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകളാണ് നിലവിലുള്ളത് . ഈരാറ്റുപേട്ട ഹെഡ് പോസ്റ്റ് ഓഫീസിനു കീഴിൽ ഈരാറ്റുപേട്ട 2 ( അരുവിത്തുറ) ,നടക്കൽ എന്നീ മറ്റു രണ്ടു പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകൾ കൂടി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.  == ഭൂമിശാസ്ത്രം == വടക്കനാറും തെക്കനാറും കൂടിച്ചേർന്ന മീനച്ചിലാറായി ഒഴുകുന്നത് ഈരാറ്റുപേട്ടയുടെ ടൗണിനോട് ചേർന്ന ഭാഗത്തുനിന്നാണ് തെക്കേക്കര, കിഴക്കേക്കര, വടക്കേകര എന്നീ മൂന്നു കരകളിലായി ഈരാറ്റുപേട്ട പട്ടണം വ്യപിച്ചു കിടക്കുന്നു. അക്ഷാംശം 9.7 വടക്കും രേഖാംശം 76.78 കിഴക്കും ആയി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. {{coor d|9.7|N|76.78|E|}}<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/13/Erattupetta.html Falling Rain Genomics, Inc - Erattupetta]</ref>. കടൽ നിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം 24 മീറ്റർ ആണ് (78 അടി). വടക്കേക്കര, തെക്കേക്കര പാലങ്ങളാണ്‌ ഈരാറ്റുപേട്ടയുടെ മൂന്ന്‌ കരകളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്‌. നഗരത്തിലെ ഗതാഗതക്കുരുക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ ടൗണിൽ കുരിക്കൾ നഗറിൽനിന്ന് തെക്കേക്കരയിലേക്കും (മുഹിയുദ്ദിൻ പള്ളിയുടെ വശത്തു കൂടി) തോട്ടുമുക്കിൽനിന്ന് നടക്കലേക്കും, പുത്തൻപള്ളിക്കു സമീപത്തുനിന്ന് തടവനാൽ ഭാഗത്തേക്കും മൂന്ന് കോസ്‌വേകൾ നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാലാ റോഡിൽനിന്ന് സെൻ്റ് ജോർജ് കോളേജിന് മുന്നിലൂടെ മറ്റൊരു പാലവും ഉണ്ട്. == ചരിത്രം == പൂഞ്ഞാർ ആറും (തെക്കനാറ്) തീക്കോയി ആറും (വടക്കനാറ്) സംഗമിച്ച് മീനച്ചിലാർ രൂപംകൊള്ളുന്ന ഈ സ്ഥലം, ഈരാറുകൾക്ക് ഇടയിലുള്ള സ്ഥലം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഈരാറ്റിട എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഈരാപൊലി, ഈരാപ്പുഴ, ഈരാറ്റുപുഴ ഇവയെല്ലാം ഈ പേരിന്റെ രൂപ പരിണാമങ്ങളായിരുന്നു. (ഇവിടത്തെ പ്രസിദ്ധമായ ക്രിസ്ത്യൻ ദേവാലയമായ സെന്റ് ജോർജ് ഫെറോനാ പള്ളിയിൽ പുതുതായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ഭാരവാഹികളുടെ പേര് പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ പ്രധാന കാർമികൻ ഈരാറ്റുപുഴ എന്ന പേര് തന്നെയാണ് ഇപ്പോഴും വിളിച്ചുപറയുന്നത്). ഈരാറ്റുകൾ യോജിച്ച് പുഴയായിത്തീരുന്ന ഈരാറ്റു'പുഴ' ഈരാറ്റു'പേട്ട ആയി മാറിയത് ഈ നാടിന്റെ കേവലം കുഗ്രാമത്തിൽനിന്നും വാണിജ്യ കേന്ദ്രത്തിലേക്കുള്ള പുരോഗതിയുടെ സൂചന കൂടിയാണ്. 'പേട്ട' എന്ന വാക്കിന് ശബ്ദതാരാവലി നൽകിയിരിക്കുന്ന അർത്ഥം പ്രത്യേക കച്ചവട സ്ഥലം, അങ്ങാടി, നഗര പ്രാന്തത്തിലെ ചന്ത, താവളം എന്നൊക്കെയാണ്. ഈ എല്ലാ അർത്ഥത്തിലും ഇത് പേട്ടയായിത്തീരുകയായിരുന്നു. {{തെളിവ്}} പ്രകൃതിദത്തമായ ഒരു ഉൾനാടൻ തുറമുഖത്തിന്റെ പ്രൗഢിയുള്ള വാണിജ്യ കേന്ദ്രമായതോടൊപ്പം തമിഴ്‌നാട്ടിൽനിന്നും പതിനെട്ടാം ശതകം വരെ കച്ചവട ചരക്കുകളുമായെത്താറുണ്ടായിരുന്ന കാളവണ്ടികളുടെ താവളവുമായിരുന്നു ഈരാറ്റുപേട്ട. നാട്ടുരാജ്യമായിരുന്ന പൂഞ്ഞാറിന്റെ സൈനികരെ വിന്യസിച്ചിരുന്ന സൈനികത്താവളവും ഇതു തന്നെയായിരുന്നു. ഈരാറ്റുപേട്ടയിൽ പാലങ്ങൾ വരുന്നതിന് മുമ്പ് മീനച്ചിലാറും പോഷക നദികളും ചേർന്ന് മൂന്നായി കീറിമുറിച്ച പ്രദേശമായിരുന്ന് ഇത്. വർഷകാലങ്ങളിലുണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങളിൽ കിഴക്കേക്കര ഒരു ദ്വീപ് പോലെ ഒറ്റപ്പെടുമായിരുന്നു. അതി സാഹസികൻമാർ വെള്ളം നീന്തി കടന്ന് ലക്ഷ്യത്തിലെത്തുമായിരുന്നു. നിശ്ചിത ഇടവേളകളിൽ കരകവിയാറുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും മീനച്ചിലാർ ഈരാറ്റുപേട്ടയുടെ ജീവനാഡിയായിരുന്നു. വർഷകാലങ്ങളിൽ കടത്തുവള്ളങ്ങളും ചങ്ങാടങ്ങളും മൂന്നു കരകളേയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന രണ്ടാറ്റും മുന്നി ഇന്ന് ഒരോർമ മാത്രമാണ്. പടിഞ്ഞാറുനിന്നും പലചരക്കുകളുമായെത്തി തിരികെ മലഞ്ചരക്കുകളുമായി പോകാൻ നിരനിരയായി കാത്തുകെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കെട്ടുവള്ളങ്ങൾ മുക്കടയുടെ വാണിജ്യ മേൽക്കോയ്മ വിളിച്ചോതുന്നുവയായിരുന്നു. ഹരിക്കലാമ്പും കത്തിച്ചുവെച്ച് നിരനിരയായി പടിഞ്ഞാറോട്ട് നീങ്ങുന്ന തടിച്ചങ്ങാടങ്ങൾ രാത്രികാലങ്ങളിലെ പതിവു കാഴ്ചകളായിരുന്നു. പുറംനാടുകളിലേക്ക് തടികൾ എത്തിച്ചിരുന്ന പ്രകൃതിദത്തമായ മാർഗ്ഗമായിരുന്നു അത്. ആലപ്പുഴ തുറമുഖം വികസിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഒരു ഉൾനാടൻ തുറമുഖം തന്നെയായിരുന്നു ഈരാറ്റുപേട്ട ചന്ത വളരെയധികം പ്രശസ്തമായ ചന്ത ആയിരുന്നു. വേനൽക്കാലമായിക്കഴിഞ്ഞാൽ ചാലിട്ടൊഴുകുന്ന കൊച്ചരുവിയായി മാറുന്ന ആ തെളിനീർ പ്രവാഹത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലും ശുഭ്രസുന്ദരമായ മണൽപ്പുറം രൂപംകൊള്ളും. പിന്നീടത് ഈരാറ്റുപേട്ടയുടെ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രമാണ്. നിരവധി താൽക്കാലിക കച്ചവട പീടികകൾ ഉയർന്നുവരുന്നു. അതോടെ ഉത്സവങ്ങളുടേയും മേളകളുടേയും മഹാസമ്മേളനങ്ങളുടേയും വേദിയായിമാറുകയായി. ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഉത്തേജനം പകരാൻ മകൾ ഇന്ദിരയുമൊത്ത് വന്ന ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിന് ആതിഥ്യമരുളിയത് ഈ ഈരാറ്റുപേട്ട മണപ്പുറത്തായിരുന്നു. മനുഷ്യന്റെ കൈകടത്തൽ മൂലം ഇന്ന് മണൽപ്പുറമെല്ലാം അപ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്നു. ഈരാറ്റുപേട്ടയിൽ ജനവാസം എന്നു തുടങ്ങിയെന്നനുമാനിക്കാൻ പറ്റിയ രേഖകളൊന്നുമില്ല. എങ്കിലും ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പു തന്നെ ഇവിടെ ജനവാസമുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. മണ്ണിന്റെ മക്കളായ അവർ ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക ജാതിവിഭാഗത്തിൽ പെട്ടവരായിരുന്നു എന്ന് കരുതാൻ നിർവാഹമില്ല. വ്യത്യസ്ത ജാതികളും ഉപജാതികളും ഉണ്ടായിരുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി നിലനിൽക്കുന്ന ചില വീട്ടുപേരുകൾ ഈ വസ്തുതയിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നു. കൊല്ലൻപറമ്പ്,ആശാരിപറമ്പ്, തട്ടാൻപറമ്പ്, മനയ്ക്കപ്പറമ്പ്, കണിയാൻകുന്ന്, വയലിൽ തുടങ്ങിയവ ഉദാഹണം. ഈ ജാതികളിൽ പെട്ടവർ സ്ഥിര താമസമാക്കിയിരുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ മുസ്ലിംകളുടെ കൈവശമെത്തിയപ്പോഴും ഒരു മേൽവിലാസമെന്ന നിലയിൽ അതേ പേരുകൾ തന്നെ നിലനിർത്തിയതായിരിക്കാം എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു. അന്ന് ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രബല കുടുംബങ്ങൾ ആണ് കൊല്ലംപറമ്പ് , തട്ടാം പറമ്പു, മുണ്ടക്കയ പറമ്പു, മാറ്റകൊമ്പനാൽ, നാകുന്നത്, ആശാരി പറമ്പു, മനയ്ക്കപ്പറമ്പ്, കണിയാൻകുന്ന്. ഇന്നു ഈ തലമുറ വളർന്നു പല പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. [[കൊട്ടാരത്തിൽ ശങ്കുണ്ണി]]യുടെ [[ഐതിഹ്യമാല]]യിൽ ഈരാറ്റുപേട്ടയെക്കുറിച്ചും വ്യക്തമായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. എ.ഡി 600 കളിൽ തന്നെ ഇസ്ലാം മത പ്രചാരകർ ഇവിടെയെത്തിയതായി കരുതപ്പെടുന്നു. {{തെളിവ്}}ക്രിസ്തുമത പ്രചാരകനായ '''സെന്റ് തോമസും''' ഇവിടം സന്ദർശിച്ചിരുന്നു. {{തെളിവ്}} ==== ജനവിഭാഗങ്ങൾ ==== തദ്ദേശീയരായ ജനസമൂഹത്തെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കാം. # മണ്ണിന്റെ മക്കളായ അടിസ്ഥാന വർഗം -ഹൈന്ദവ വിഭാഗങ്ങളും അവരിൽനിന്നും പരിവർത്തനം ചെയ്ത ക്രൈസ്തവ മുസ്ലിം വിഭാഗങ്ങളും ഇതിൽപെടുന്നു. # തമിഴ് കുടിയേറ്റക്കാർ -പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ മധുരയിൽനിന്നെത്തിയ പൂഞ്ഞാർ രാജകുടുംബത്തോടൊപ്പം അവരുടെ വിശ്വസ്ത സേവകരും അംഗരക്ഷകരുമായെത്തിയ ഖാൻ കുടുംബക്കാരായ മുസ്ലിംകളാണ് ഇതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഇന്നും ഈരാറ്റുപേട്ടയിലെ പ്രധാന കുടുംബമാണ് ഖാൻ കുടുംബം. ചെട്ടി വിഭാഗത്തിൽപെട്ട ഹിന്ദുക്കളും പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നത്തം, പുളിയൻകുടി തുടങ്ങിയ തമിഴ് പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്നും റാവുത്തൻമാരും. ഇവർ ഇപ്പോഴും തമിഴ് കലർന്ന മലയാളമാണ് സംസാരിക്കുന്നത്. തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നും വന്നു തോമാശ്ലീഹായാൽ ക്രിസ്തു മതം സ്വീകരിച്ച തമിഴ് നാട്ടിലെ ബ്രാഹ്മണ കുടുംബങ്ങളും തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നും ചേക്കറി ക്രിസ്തു മതം സ്വീകരിച്ച അനേകം യഹൂദ കുടുംബങ്ങളും ഇതിൽ പെടുന്നു. # മലയാളി കുടിയേറ്റക്കാർ -ക്രിസ്തു മതത്തിന്റെ ആഗമനത്തോടൊപ്പം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽനിന്നും പതിനാലാം ശതകത്തിൽ നിലയ്ക്കലിൽനിന്നും കുടിയേറിയ ക്രൈസ്തവവരും ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ ആഗമനത്തെ തുടർന്ന് കൊച്ചിക്കടുത്തുള്ള ഇടപ്പള്ളിയിൽനിന്നെത്തിയ മുസ്ലിംകളായ മേത്തർ വിഭാഗത്തിൽപെട്ടവരും പിൽക്കാലത്ത് മലപ്പുറം, എറണാകുളം ജില്ലകളിൽനിന്നെത്തിയ വിവിധ കുടുംബക്കാരായ മുസ്ലിംകളും ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നു. ഇതിനു പുറമേ സൗദി അറേബ്യയിൽ വേരുകളുള്ള മറ്റൊരു വിഭാഗം കൂടിയുണ്ട്. മുമ്പ് പരാമർശിച്ച ശൈഖ് സഈദ് ബാവയുടെ സന്താനപരമ്പരയായ ലബ്ബമാരാണ് അവർ. ഈ വിഭാഗങ്ങളിൽ കച്ചവടത്തെ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന മുസ്ലിംകൾ ഈരാറ്റുപേട്ടയിൽ തന്നെ സ്ഥിരവാസമുറപ്പിച്ചപ്പോൾ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ കൃഷിയിടങ്ങൾ തേടി ക്രൈസ്തവ വിഭാഗം സമീപസ്ഥങ്ങളായ മലയോരങ്ങളിലേക്ക് ചേക്കേറുകയുണ്ടായി. തൊഴിലാളികളായ മറ്റുള്ളവർ തൊഴിലിന്റെ ലഭ്യതയനുസരിച്ച് വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് താമസം മാറ്റുകയും ചെയ്തു. ഇതാണ് ഈരാറ്റുപേട്ട മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമായിത്തീരാൻ കാരണം. <ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/towns/erattupetta-population-kottayam-kerala-628138|title=Erattupetta Population, Caste Data Kottayam Kerala - Census India|access-date=2023-10-01|language=en-US|archive-date=2023-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231216145755/https://www.censusindia.co.in/towns/erattupetta-population-kottayam-kerala-628138|url-status=dead}}</ref> ==ഗതാഗതം== ;ഇതുവഴി പോകുന്ന സംസ്ഥാന പാതകൾ *ഏറ്റുമാനൂർ-പൂഞ്ഞാർ ഹൈവേ *ഈരാറ്റുപേട്ട-പീരുമേട്‌ ഹൈവേ *പുനലൂർ-മൂവാറ്റുപുഴ ഹൈവേ == മതങ്ങൾ == === ഹൈന്ദവർ === ഈരാറ്റുപേട്ടയിലെ ആദ്യത്തെ ആരാധനാലയം ഈരാറുകളുടെ സംഗമ സ്ഥാനത്ത് നിലകൊള്ളുന്ന അങ്കാളമ്മൻ കോവിലാണ്. നടയ്ക്കൽ ഭഗവതി ക്ഷേത്രമാണ് ഇവിടത്തെ മറ്റൊരു ഹൈന്ദവ ആരാധനാലയം. പൂഞ്ഞാർ കോയിക്കൽ തമ്പുരാക്കൻമാർ നിർമിച്ചതാണിത്. ഇപ്പോഴും അവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തന്നെയാണ് അതിന്റെ നടത്തിപ്പ്. അങ്കാളമ്മൻ കോവിലിലെ ശിവരാത്രി ആഘോഷവും ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെ മീനഭരണിയും ജാതിമത ഭേദമെന്യേ നിരവധി പേരെ ആകർഷിക്കുന്ന ഉത്സവങ്ങളാണ്. === ക്രൈസ്തവർ === എ.ഡി 50-72 കാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ സുവിശേഷ പ്രചാരണം നടത്തിയ തോമാശ്ളീഹ (സെന്റ് തോമസ്) ഈരാറ്റുപേട്ട സന്ദർശിച്ചിരുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു{{തെളിവ്}}. അദ്ദേഹത്താൽ മാനസാന്തരപ്പെട്ടവരും കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽനിന്നും നിലയ്ക്കലിൽനിന്നും കുടിയേറിയവരുമാണ് ഇവിടത്തെ ക്രൈസ്തവ സമൂഹം. ക്രിസ്താബ്ദത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ശതകങ്ങളിൽ ആരാധനാ കർമങ്ങൾക്കായി പള്ളികൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല എന്ന് ക്രൈസ്തവ ചരിത്രം പറയുന്നു. ഏതെങ്കിലും ഒരു സ്ഥലത്ത് വിശ്വാസികൾ ഒത്തുകൂടി കുരിശിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പ്രാർത്ഥിക്കലായിരുന്നു അക്കാലത്ത് പതിവ്. അതിനാൽ മൂന്നാം ശതകത്തിലായിരിക്കാം [[അരുവിത്തുറ പള്ളി|സെന്റ് ജോർജ് ഫെറോനാ പള്ളി]] സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു{{തെളിവ്}}. ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്ര മാതൃകയിലായിരുന്നു നിർമ്മാണം. ഇതിനെകം മൂന്നോ നാലോ തവണ പുതുക്കിപ്പണിതിട്ടുണ്ട്. 120 അടി ഉയരമുള്ള പള്ളി മാളികയുടെ മുകളിൽ 15 അടി പൊക്കമുള്ള ക്രിസ്തുരാജ പ്രതിമയോടുകൂടിയുള്ള പള്ളി 1952 ലാണ് പണി പൂർത്തിയാക്കിയത്. ഇവിടത്തെ പ്രസിദ്ധമായ ക്രിസ്ത്യൻ ദേവാലയമായ സെന്റ് ജോർജ് ഫെറോനാ പള്ളിയിൽ പുതുതായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ഭാരവാഹികളുടെ പേര് പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ പ്രധാന കാർമികൻ ഈരാറ്റുപുഴ എന്ന പേര് തന്നെയാണ് ഇപ്പോഴും വിളിച്ചുപറയുന്നത്. ഈരാറുകൾ യോജിച്ച് പുഴയായിത്തീരുന്ന ഈരാറ്റു'പുഴ' ഈരാറ്റു'പേട്ട'യായി മാറിയത്. === മുസ്ലിംകൾ === ഹിജ്റ ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തന്നെ ഈരാറ്റുപേട്ടയിൽ ഇസ്ലാം എത്തിയതായി ചരിത്രം പറയുന്നു{{തെളിവ്}}. മുഹമ്മദ് നബിയുടെ സ്വഹാബിയായ (ശിഷ്യൻ) മാലിക്ബിനു ദിനാറും സംഘവും ഹിജ്റ 21 (എ.ഡി 613) ൽ (ഖലീഫാ ഉമറിന്റെ ഭരണ കാലം) കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ കപ്പലിറങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരീ പുത്രൻ മാലിക്ബിനു ഹബീബ് ഇസ്ലാം മത പ്രചാരണാർഥം തെക്കോട്ടുള്ള യാത്രക്കിടയിൽ ഈരാറ്റുപേട്ടയിലും എത്തുകയുണ്ടായി.{{തെളിവ്}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉദ്ബോധനങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരായ തദ്ദേശവാസികളായ നിരവധി പേർ ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ചു. ==== നൈനാർ പള്ളി ==== ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ ആഗമനത്തോടൊപ്പം തന്നെയാണ് നൈനാർ പള്ളിയുടെ സ്ഥാപനവും{{തെളിവ്}}. പൗരാണിക സംസ്കൃതിയുടെ പ്രഭവ കേന്ദ്രമായ അങ്കാളമ്മൻ കോവിലിനും ഭാരതപ്രേക്ഷിതനായ തോമാശ്ളീഹായുടെ സ്മരണകളുതിർക്കുന്ന അരുവിത്തുറ പള്ളിക്കും സമീപത്തായി ഏകദൈവ സന്ദേശം വിളംബരം ചെയ്യുന്ന മസ്ജിദിന്റെ നിർമ്മാണം ഗതകാല സമൂഹത്തിന്റെ സഹിഷ്ണുതയുടേയും സഹവർത്തിത്വത്തിന്റേയും ഊഷ്മള ഭാവങ്ങളെ ധ്വനിപ്പിക്കുന്നു. ആദ്യം കേവലം ഒരു ഷെഡ് മാത്രമായിരുന്ന പള്ളി പന്നീട് ഘട്ടം ഘട്ടങ്ങളായി പുതുക്കിപ്പണിതിട്ടുണ്ട്. 1951 ൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന പള്ളി നിശ്ശേഷം പൊളിച്ചുമാറ്റി ആധുനിക രീതിയിൽ നിർമിച്ച കോൺക്രീറ്റ് സൗധമാണ് നിലവിലുള്ള പള്ളി. ജനബാഹുല്യം നിമിത്തം പിന്നീട് പല ഘട്ടങ്ങളിലും അത് വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ശാഫി, ഹനഫി ഭേദമെന്യേ എല്ലാ മുസ്ലിംകളും നമസ്‌കാരത്തിനും ഖബറടക്കത്തിനും നൈനാർ പള്ളിയും അതിന്റെ ഖബർസ്ഥാനുമാണ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തിവന്നിരുന്നത്. എന്നാൽ സ്ഥലപരിമിതിക്ക് പരിഹാരം എന്ന നിലയിലും ശാഫി മദ്ഹബുകാർക്ക് സ്വന്തമായ പള്ളി എന്ന വീക്ഷണത്തിലും പുതുപ്പള്ളി മഖാം വക സ്ഥലത്ത് ഒരു പള്ളി നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി. എ.ഡി 1911 ൽ പണിപൂർത്തിയായ പള്ളി പുത്തൻപള്ളി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. 1953 ൽ പുതുക്കിപ്പണിത പള്ളി പിന്നീട് 2016 ൽ ഒരിക്കൽ കൂടി പുതുക്കിപ്പണിയുകയുണ്ടായി. തെക്കേക്കരയിൽ മുമ്പു തന്നെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന നമസ്കാര പള്ളി പുതുക്കി വിശാലമാക്കുകയും മുഹ്യിദ്ദീൻ പള്ളി എന്ന പേരിൽ ജുമുഅത്ത് പള്ളിയാക്കുകയും ചെയ്തു. കോട്ടയം ജില്ലയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ പള്ളികളിലൊന്നാണിത്. ഈരാറ്റുപേട്ടയിലെ മൂന്ന് മഹല്ല് ജമാഅത്തുകളാണിവ. ഇപ്പോൾ ഈരാറ്റുപേട്ടയിൽ 12 ജുമുഅത്ത് പള്ളികളും ഇരുപത്തഞ്ചോളം നമസ്കാര പള്ളികളുമുണ്ട്. ==== ശൈഖ് ഫരീദ് വലിയുല്ലാഹ് ==== അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ മുൾത്താനിൽ ജനിച്ച ശൈഖ് ഫരീദുദ്ദീൻ ഗഞ്ചശക്കർ വലിയുല്ലാഹ് ഇസ്ലാമിക പ്രബോധനാർഥം ഉപദ്വീപിലങ്ങോളമിങ്ങോളം സഞ്ചരിക്കുകയുണ്ടായി. അതിനിടെ എ.ഡി 1240 കളിൽ ഈരാറ്റുപേട്ടയിലും എത്തിച്ചേർന്നു{{തെളിവ്}}. അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ആദരസൂചകമായി പൂഞ്ഞാർ രാജാവ് കരമൊഴിവാക്കി നൽകിയ സ്ഥലത്താണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മാരകമായി പുതുപ്പള്ളി മഖാം നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്{{തെളിവ്}}. ==== ശൈഖ് സഈദ് ബാവ ==== മുഹമ്മദ് നബിയുടെ അനുചരനായിരുന്ന ഉക്കാശത്തുബ്നുമിഹ്സന്റെ സന്താന പരമ്പരയിൽപെട്ട ശൈഖ് അലി കുടുംബ സഹിതം ലക്ഷദ്വീപ് സമൂഹത്തിൽ പെട്ട ആന്ത്രോത്ത് ദ്വീപിൽ കുടിയേറുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രൻ ശൈഖ് സഈദ് ബാവ ഹിജ്റ 720 ൽ (എ.ഡി 1320) കൊച്ചി വഴി ഈരാറ്റുപേട്ടയിൽ എത്തിച്ചേർന്നു{{തെളിവ്}}. അഗാധപണ്ഡിതനും സൂഫിവര്യനുമായിരുന്ന അദ്ദേഹം പ്രബോധന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിരതനായി. മേത്തർ കുടുംബത്തിൽനിന്നും വിവാഹം കഴിക്കുകയും ഇവിടെ സ്ഥിര താമസമാക്കുകയും ചെയ്തു. ഈരാറ്റുപേട്ടയിലെ ഏക മസ്ജിദായിരുന്ന നൈനാർ പള്ളിയിലെ ഖത്തീബ് സ്ഥാനം നൽകി ജനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു. മരണപ്പെട്ടപ്പോൾ പള്ളിയോടനുബന്ധിച്ചു തന്നെ ഖബറടക്കുകയും മഖ്ബറ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തോടുള്ള സ്നേഹാദരവുകളാൽ പിൽക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്താനപരമ്പരയിൽപെട്ടവർ മാത്രമാണ് (ലബ്ബമാർ) നൈനാർ പള്ളിയിൽ ഖത്തീബായി നിയമിക്കപ്പെട്ടുവരുന്നത്. === ആരാധനാലയങ്ങൾ === ==== [[മുസ്ലിം]] ==== *പുത്തൻപള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]], ഈരാറ്റുപേട്ട *നൈനാർ ജുമാ [[മസ്ജിദ്]], ടൗൺ, ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദുൽ മനാർ, തോട്ടുമുക്ക്,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദുൽ ഹുദാ, നടയ്ക്കൽ,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദുൽ അമാൻ, നടയ്ക്കൽ,ഈരാറ്റുപേട്ട *മുഹ്യുദ്ദീൻ മസ്ജിദ്, തെക്കേക്കര, ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദ് ജീലാനി, തെക്കേക്കര,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദ് സ്വഹാബ, തെക്കേക്കര,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദ് മദീന, തെക്കേക്കര,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദ് ദെറസ്‌ തെക്കേക്കര,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദ് സലഫി തെക്കേക്കര,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദുന്നൂർ, കടുവാമുഴി, ഈരാറ്റുപേട്ട PO, ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദുൽ അഖ്സാ തലപ്പുലം,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദുൽ റഹ്മത്ത് വക്കാപറമ്പ്,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദുസ്സലാം, മാർക്കറ്റ് റോഡ്,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദ് ജബലുന്നൂർ, തേവരുപാറ,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദ് തൗഹീദ്, നടയ്ക്കൽ,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദു ഫുർഖാൻ, മറ്റയ്ക്കാട്,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദ് ഇജാബാ തോട്ട്മുക്ക്,ഈരാറ്റുപേട്ട *മസ്ജിദ് അൻസാർ, മുരിക്കോലി, ഈരാറ്റുപേട്ട *മക്ക മസ്ജിദ്, മുനിസിപ്പൽ ഓഫീസ് റോഡ് *കൂടാതെ ഇരുപത്തഞ്ചോളം നമസ്കാര പള്ളികളും ഉണ്ട്. * മസ്ജിദുൽ ഇസ് ലാം കടുവാമുഴി ==== ഹിന്ദു ==== *അങ്കാളമ്മൻ കോവിൽ, ടൗൺ, ഈരാറ്റുപേട്ട *ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, നടയ്ക്കൽ PO, ഈരാറ്റുപേട്ട ==== ക്രിസ്ത്യൻ ==== * സെന്റ് ജോർജ് ഫെറോനാ ചർച്ച്,അരുവിത്തുറ,ഈരാറ്റുപേട്ട *അരുവിത്തുറ വല്യച്ഛൻ മല,ഈരാറ്റുപേട്ട <br /> == രാഷ്ട്രീയം == എല്ലാ പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കും ഇവിടെ യൂനിറ്റുകളുണ്ട്. പഞ്ചായത്തിന്റെ രൂപവത്കരണ നാൾ മുതൽ ഇടക്കാലത്തെ ഒന്നര വർഷം ഒഴിച്ചു നിർത്തിയാൽ 2015 ലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വരെ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണ സമിതിയാണ് പഞ്ചായത്ത് ഭരിച്ചിരുന്നത്. നഗരസഭയായി ഉയർത്തിയ ശേഷം ആദ്യമായി നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫിൽനിന്നും എൽ.ഡി.എഫ് ഭരണം തിരിച്ചുപിടിച്ചു. എന്നാൽ 2018 ൽ നടന്ന അവിശ്വാസത്തിൽ മുസ്ലിം ലീഗ് പക്ഷത്തിനു ഭരണം ലഭിക്കുകയും Ldf വിമതൻ വി.കെ കബീറ് നഗരസഭ ചെയർമാൻ ആവുകയും ചെയ്തു. 2020 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് അധികാരത്തിലെത്തുകയും മുസ്‌ലിം ലീഗിലെ സുഹ്‌റ അബ്ദുൽ ഖാദർ ചെയർപേഴസനാവുകയും ചെയ്തു. എസ്.ഡി.പി.ഐ, സി.പി.എം, കോൺഗ്രസ്, വെൽഫെയർ പാർട്ടി തുടങ്ങിയ പാർട്ടികളും ഇവിടെ ശക്തമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല് തവണയായി [[പൂഞ്ഞാർ]] നിയോജക മണ്ഡലത്തിന്റെ എം.എൽ.എയായിരുന്ന ശ്രീ. പി.സി. ജോർജ് ഈരാറ്റുപേട്ട സ്വദേശിയാണ്.എന്നാൽ പിസി ജോർജിന്റ അഴിമതിയിലും വർഗീയ വിദ്വേഷ പ്രചാരണത്തിലും ഈരാറ്റുപേട്ടയിലെ മുസ്ലിങ്ങൾ എതിരാവുകയും അദ്ദേഹത്തെ വീട്ടിൽ ഇരുത്താൻ ഇടത് വലത് രാഷ്ട്രീയം നോക്കാതെ എൽ ഡി എഫ്‌ സ്ഥാനാർഥി സെബാറ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കലിനെ വിജയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈരാറ്റുപേട്ടയിൽ നടക്കുന്ന സാധാരണ സംഭവങ്ങളെപ്പോലും സാമുദായിക ധ്രുവീകരണത്തിനായി തീവ്രവാദബന്ധം ആരോപിച്ച് ചില ഓൺലൈൻ മാധ്യമങ്ങളും വ്യക്തികളും വക്രീകരിക്കുന്നു. പൂഞ്ഞാർ പള്ളിയിലെ അപകടവും വാഹനാപകട തർക്കങ്ങളും 'മിനി താലിബാൻ' എന്ന മുദ്രകുത്തി രാഷ്ട്രീയ ലാഭത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നതായി അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ, 2017 മുതൽ പ്രദേശത്ത് മതസ്പർദ്ധയോ തീവ്രവാദ കേസുകളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന് പോലീസിന്റെ വിവരാവകാശ രേഖകൾ തന്നെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. വിദ്വേഷം പ്രചരിപ്പിച്ച മാത്യു സാമുവൽ അടക്കമുള്ളവർക്കെതിരെ നിയമനടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇസ്‌ലാമോഫോബിക് അജണ്ടയുടെ ഭാഗമായി ഒരു നാടിനെയാകെ ക്രിമിനൽ കേന്ദ്രമായി ചിത്രീകരിക്കാനുള്ള നീക്കത്തിനെതിരെ ജനപ്രതിനിധികളും സർക്കാരും രംഗത്തുവന്നു. വസ്തുതകൾക്ക് നിരക്കാത്ത ഇത്തരം പ്രചാരണങ്ങൾക്കെതിരെ ശക്തമായ നിയമ നടപടികൾ തുടരുമെന്ന് നഗരസഭ അറിയിച്ചു. https://islamophobiawatch.org/hate-campaigns-against-erattupetta-2024-2026/ <!-- == കലാരംഗം == --> == വിദ്യാഭ്യാസ രംഗം == വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വളരെ പിന്നോക്കംനിന്നിരുന്ന പ്രദേശമാണ് ഈരാറ്റുപേട്ട. ഇരുപതാം ശതകത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ 10 ശതമാനത്തിൽ താഴെയായിരുന്നു സാക്ഷരതാ നിരക്ക്. ഇപ്പോൾ ടി.ബി നിലകൊള്ളുന്ന കുറ്റിപ്പാറയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന സർക്കാർ മലയാളം മിഡിൽ സ്കൂൾ എന്ന ഗവൺമെന്റ് യു.പി സ്കൂളായിരുന്നു ഏക വിദ്യാലയം. സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ പോലും ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുളള സൌകര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ തേഡ് ഫോറം (ഏഴാം ക്ളാസ്) പാസായവരായിരുന്നു അന്നത്തെ അഭ്യസ്തവിദ്യർ. അതുതന്നെ വിരലിലെണ്ണാവുന്നവർ. പിന്നീട് പൂഞ്ഞാർ ഇംഗ്ളീഷ് മിഡിൽ സ്കൂൾ ശ്രീമൂലവിലാസം സ്കൂൾ എന്ന പേരിൽ ഹൈസ്കൂളായി ഉയർത്തപ്പെട്ടതോടെയാണ് ഇതിന് ഒരളവെങ്കിലും പരിഹാരമായത്. 1939 ൽ നാട്ടിലെ വിദ്യാഭ്യാസ തൽപരരായ ഉദാരമതികൾ മുസ്ലിം ലോവർ പ്രൈമറി ഗേൾസ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചു. പെൺകുട്ടികൾക്ക് മാത്രമായുണ്ടായിരുന്ന ഈ സ്കൂൾ പിന്നീട് സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും ആൺകുട്ടികൾക്ക് കൂടി പ്രവേശനം അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗവൺമെന്റ് മുസ്ലിം എൽ.പി സ്കൂൾ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ട ഈ സ്കൂൾ ഇന്ന് ജില്ലയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ഗവൺമെന്റ് എൽ.പി സ്കൂളാണ്. ഈ സ്കൂൾ നാട്ടിലെ വിദ്യാഭ്യാസ പുരോഗതിയുടെ നാഴികക്കല്ലായി മാറുകയുണ്ടായി. 1952 ൽ സെന്റ് ജോർജ് ഹൈസ്കൂൾ അരുവിത്തുറ,സ്ഥാപിതമായി.ഈരാറ്റുപേട്ടയുടെ വിദ്യാഭ്യാസ പുരോഗതിയിൽ നെടുനായകത്വം വഹിക്കാൻ ഈ വിദ്യാലയത്തിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ പെൺകുട്ടികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം അപ്പോഴും അപ്രാപ്യമായിരുന്നു. ഇതിന് പരിഹാരമെന്നോണം നാട്ടിലെ ചില പ്രമുഖ വ്യക്തികളുടെ ശ്രമഫലമായി 1964 ൽ മുസ്ലിം ഗേൾസ് റസിഡൻഷ്യൽ ഹൈസ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായി. പരേതരായ എം.കെ. കൊച്ചുമക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ഹാജി വി.എം.എ. കരീം സാഹിബ് സെക്രട്ടറിയുമായുള്ള കമ്മിറ്റിയായിരുന്നു സ്കൂൾ സ്ഥാപിക്കാൻ മുൻകൈയെടുത്തത്. ഇവയൊക്കെയാണ് ആദ്യകാല വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ. ഇപ്പോൾ ഇതു കൂടാതെ നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുണ്ട്. === വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ === ==== ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==== * എം.ഇ.എസ്. കോളേജ്<ref>{{cite news|title=ഈരാറ്റുപേട്ട എം.ഇ.എസ്.കോളേജ്|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2283878/2013-05-16/kerala|accessdate=2013 ഓഗസ്റ്റ് 24|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013 മേയ് 16|archive-date=2013-08-24|archive-url=https://archive.today/20130824054050/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2283878/2013-05-16/kerala|url-status=bot: unknown}}</ref>,ഈരാറ്റുപേട്ട *സെന്റ്‌ ജോർജ്‌ കോളേജ് അരുവിത്തുറ,ഈരാറ്റുപേട്ട ==== സ്കൂളുകൾ ==== *മുസ്ലിം ഗേൾസ്‌ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, എം.ഇ.എസ് കവല,ഈരാറ്റുപേട്ട *[[അൽ മനാർ സീനിയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ]] ([[സി.ബി.എസ്‌.ഇ]]), തോട്ടുമുക്ക്,ഈരാറ്റുപേട്ട *സെന്റ്‌ ജോർജ്‌ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ,അരുവിത്തുറ,ഈരാറ്റുപേട്ട *ഗവമെന്റ്‌ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, തെക്കേക്കര,ഈരാറ്റുപേട്ട *കരീം സാഹിബ്‌ മെമ്മോറിയൽ ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂൾ, കാരയ്ക്കാട്‌,ഈരാറ്റുപേട്ട *അൽഫോൺസ ഇംഗ്ളീഷ്‌ മീഡിയം സ്കൂൾ,അരുവിത്തുറ,ഈരാറ്റുപേട്ട *ഗവമെന്റ്‌ മുസ്ലിം എൽ.പി. സ്കൂൾ, എം.ഇ.എസ് കവല,ഈരാറ്റുപേട്ട *സെന്റ്‌ മേരീസ്‌ എൽ.പി. സ്കൂൾ, അരുവിത്തുറ,ഈരാറ്റുപേട്ട *കടുവാമൂഴി എൽ.പി സ്കൂൾ,ഈരാറ്റുപേട്ട *ഗൈഡൻസ്‌ പബ്ളിക്‌ സ്കൂൾ, കുഴിവേലി,ഈരാറ്റുപേട്ട *ഹയാത്തുദ്ദീൻ എൽ.പി.സ്കൂൾ, തെക്കേക്കര,ഈരാറ്റുപേട്ട == സർക്കാർ/അർദ്ധ സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ == *ഗവൺമെന്റ്‌ ആശുപത്രി,ഈരാറ്റുപേട്ട *ഫയർ സ്റ്റേഷൻ,ഈരാറ്റുപേട്ട *കെ.എസ്‌.ആർ.ടി.സി സബ്‌ ഡിപ്പോ, ഈരാറ്റുപേട്ട *പോലീസ്‌ സർക്കിൾ ഇന്സ്പെക്ടർ ഓഫീസ്‌,വടക്കേക്കര,ഈരാറ്റുപേട്ട , *110 കെ.വി സബ്‌ സ്റ്റേഷൻ,ഈരാറ്റുപേട്ട *മജിസ്ട്രേറ്റ്‌ കോടതി,ഈരാറ്റുപേട്ട *സബ്‌ രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ്‌,ഈരാറ്റുപേട്ട *കൃഷി ഓഫീസ്‌,ഈരാറ്റുപേട്ട *വില്ലേജ്‌ ഓഫീസ്‌,ഈരാറ്റുപേട്ട *ബ്ളോക്ക്‌ ഓഫീസ്‌,ഈരാറ്റുപേട്ട *സബ് ട്രഷറി,ഈരാറ്റുപേട്ട *മൃഗാശുപത്രി,ഈരാറ്റുപേട്ട *ടെലിഫോൺ എക്സ്ചേഞ്ച്‌,വടക്കേക്കര ,ഈരാറ്റുപേട്ട *പി.ഡബ്ള്യു.ഡി ഓഫീസ്,‌ഈരാറ്റുപേട്ട *ട്രാവലേഴ്സ്‌ ബംഗ്ളാവ്‌,ഈരാറ്റുപേട്ട *കേരള വാട്ടർ അതോറിറ്റി,ഈരാറ്റുപേട്ട *ഓഡിയോ വിഷ്വൽ ആന്റ്‌ റിപ്രോഗ്രാഫിക്‌ സെന്റർ,ഈരാറ്റുപേട്ട == ആശുപത്രികൾ == *സൺറൈസ് ഹോസ്പിറ്റൽ ഈരാറ്റുപേട്ട *ഡി.ഇ നഴ്സിംഗ് ഹോം,ഈരാറ്റുപേട്ട *ബിസ്മി ഹോസ്പിറ്റൽ,ഈരാറ്റുപേട്ട *മെഡി കെയർ,ഈരാറ്റുപേട്ട *തെക്കേക്കര ഹോസ്പിറ്റൽ,ഈരാറ്റുപേട്ട *അലിഫ് ഹോസ്പിറ്റൽ,ഈരാറ്റുപേട്ട * പി.എം.സി. മൾട്ടി സ്പെഷ്യൽ ഹോസ്പിറ്റൽ,ഈരാറ്റുപേട്ട == സാംസ്കാരിക സംഘടനകൾ == *ലയൺസ്‌ ക്ലബ്ബ് ഈരാറ്റുപേട്ട *ജെ സി ഐ ഈരാറ്റുപേട്ട *ഫെയ്സ് സാംസ്കാരിക വേദി *ഫൈൻ ആർട്സ് ക്ലബ്ബ് ഈരാറ്റുപേട്ട :ഈരാറ്റുപേട്ടയിൽ നിലവിലുള്ള സാംസ്കാരിക സംഘടനകളിൽ പ്രധാന സ്ഥാനം മേൽ പറഞ്ഞവക്കാണ്. മറ്റ് വിവിധ സംഘടനകളുണ്ടെങ്കിലും മതപാരമായോ രാഷ്ട്രീയമായോ ഏതെങ്കിലും ബന്ധം അവയ്ക്കുള്ളതായി കാണാം.. == അടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിലെ വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ == *[[വാഗമൺ]] *കോലാഹലമേട് *[[അയ്യമ്പാറ]], തലനാട് * [[മാർമല അരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം]], അടുക്കം *ഇലവീഴാപ്പൂഞ്ചിറ *[[ഇല്ലിക്കൽകല്ല്|ഇല്ലിക്കൽ കല്ല്]] *ചേന്നാട് അരുവി == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:Another View.jpg|ടി.ബി റോഡ്/കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി റോഡ്‌ പ്രമാണം:Erattupeta town.jpg|പി.ബി റോഡ്‌ പ്രമാണം:Aruvithura church.jpg|alt=അരുവിത്തുറ പള്ളി|ARUVITHURA CHURCH </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} 2. എം.എം. എം.യു. എം. യു.പി സ്കൂൾ രജതജൂബിലി സ്മരണിക == പുറത്തുനിന്നുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Erattupetta}} *[http://www.ktm.kerala.gov.in/admin.htm ജില്ലാ ഭരണകൂടത്തിന്റെ വെബ് വിലാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311140748/http://www.ktm.kerala.gov.in/admin.htm |date=2007-03-11 }} {{കോട്ടയം ജില്ല}} {{Kottayam-geo-stub}} [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] inm72yvdulbdm30c3l8ltgsve092gkp 0 11619 4616092 4579391 2026-04-28T17:48:54Z Malikaveedu 16584 4616092 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jagadish}} {{Infobox actor | name = ജഗദീഷ് | image =Jagadish_-_Thriller_Express_-_Asianet_Tour_-_Atlanata.jpg | caption = | birthname = പി. വി. ജഗദീഷ് കുമാർ | birthdate = {{birth date and age|1955|6|12}} | birthplace = ചെങ്കൽ, [[നെയ്യാറ്റിൻകര]], [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | deathdate = | deathplace = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = കോളേജ് പ്രൊഫസർ, [[ചലച്ചിത്രനടൻ]]<br />[[തിരക്കഥാകൃത്ത്]]<br />[[അവതാരകൻ]] | yearsactive = 1984 - ഇതുവരെ | spouse = ഡോ. പി. രമ | domesticpartner = | children = രമ്യ<br />സൗമ്യ | parents = കെ. പരമേശ്വരൻ നായർ<br />പി. ഭാസുരാംഗി അമ്മ | influences = | influenced = | website = | academyawards = | filmfareawards = | nationalfilmawards = | awards = }} ഒരു [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രനടനാണ്‌]] '''ജഗദീഷ്'''. [[1955]] [[ജൂൺ 12]]-ന് [[നെയ്യാറ്റിൻകര|നെയ്യാറ്റിൻകരയിൽ]] ജനനം. തങ്കു എന്നാൺ ചെല്ലപ്പേർ. കോളേജ് പ്രൊഫസറയിരുന്നു. 1984 നവോദയയുടെ '[[മൈ ഡിയർ കുട്ടിച്ചാത്തൻ|മൈ ഡിയർ കുട്ടിച്ചാത്തനിലൂടെ]]' അഭിനയ രംഗത്തെത്തി. ''[[സ്ഥലത്തെ പ്രധാന പയ്യൻസ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സ്ഥലത്തെ പ്രധാന പയ്യൻസ്]], [[ഭാര്യ (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഭാര്യ]] , [[സ്ത്രീധനം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സ്ത്രീധനം]], [[മിമിക്സ് പരേഡ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|മിമിക്സ് പരേഡ്]]'' തുടങ്ങി 250-ഓളം സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/47489/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-06 |archive-date=2013-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219054056/http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/47489/ |url-status=dead }}</ref> .‍ രണ്ടു മക്കൾ - രമ്യ, സൗമ്യ. വെള്ളിത്തിരയിലും മിനിസ്ക്രീനിലും സജീവസാന്നിദ്ധ്യമുള്ള ഇദ്ദേഹം പ്രധാനമായും ഹാസ്യപ്രധാനമായ വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. [[ഏഷ്യാനെറ്റ്|ഏഷ്യാനെറ്റിലെ]] മിന്നും താരം എന്ന ഹാസ്യതാരങ്ങൾക്കായുള്ള മൽസരവേദിയുടെ അവതാരകൻ ആയിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് എത്തുന്നതിനു മുൻപ് കലാലയാദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു ജഗദീഷ്. 'ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ' പരമ്പരയിലെ പുറത്തിറങ്ങിയ എല്ലാ ചിത്രങ്ങളിലും അപ്പുക്കുട്ടൻ എന്ന കഥാ പാത്രത്തിലൂടെ ജഗദീഷ് നർമ്മ രസ പ്രധാനമായ കയ്യൊപ്പ് പതിച്ചിരുന്നു. ജഗദീഷ് ഓസ്‌ലറിൽ ശ്രദ്ധനേടുന്ന താരം ആണ് എന്ന് മനോരമ ഓൺലൈൻ രേഖപ്പെടുത്തി <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-reviews/2024/01/11/abraham-ozler-movie-review-jayaram-starrer-crime-thriller-midhun-manuel-thomas.html|title=തിരിച്ചടികൾക്കൊടുവിൽ ‘ജയറാംസ് ഒാൾട്ടർണേറ്റിവ്’: ഓസ്‌ലർ റിവ്യു|access-date=2024-01-11|language=ml}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ! വർഷം !!മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016|| [[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ.ബി. ഗണേശ് കുമാർ]]||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[ജഗദീഷ്]]||[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.ൻ.സി]] ,[[യു.ഡി.എഫ്.]] |} ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *{{IMDb name|0415538}} *[http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Jagadeesh&limit=249 Jagadeesh at MSI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304031630/http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Jagadeesh&limit=249 |date=2016-03-04 }} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:1958-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 12-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മിമിക്രി കലാകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ടെലിവിഷൻ നടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ടെലിവിഷൻ അവതാരകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]] 7v015jsdobvz55s6398qiz1edi4xw76 3 14375 4616116 4612921 2026-04-28T20:06:54Z MediaWiki message delivery 53155 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616116 wikitext text/x-wiki {{Notice|'''Wikis on which [[User:DragonBot|DragonBot]] has an approved Bot flag''': 203 wikipedias, including but not limited to: ''Arabic(ar), Assamese(as), Samogitian(bat-smg), Bulgarian(bg), Bengali(bn), Manipuri(bpy), Catalan(ca), Czech(cs), Danish(da), German(de), Greek(el), English(en), Esperanto(eo), Spanish(es), Estonian(et), Basque(eu), Finnish(fi), French(fr), Galician(gl), Gujarati(gu), Hebrew(he), Hindi(hi), Croatian(hr), Hungarian(hu), Indonesian(id), Icelandic(is), Italian(it), Japanese(ja), Kannada(kn), Korean(ko), Kashmiri(ks), Lombard(lmo), Lithuanian(lt), Malayalam(ml), Marathi(mr), Nepali(ne), Newar/Nepal Bhasa(new), Dutch(nl), Norwegian(no), Punjabi(pa), Polish(pl), Romanian(ro), Russian(ru), Sanskrit(sa), Simple English(simple), Sindhi(sd), Slovak(sk), Albanian(sq), Serbian(sr), Swedish(sv), Tamil(ta), Telugu(te), Slovak(sl), Turkish(tr), Urdu(ur), Volapük(vo), Chinese(zh)''}} <!--{{Notice|'''Wikis on which Bot flag has been applied for [[User:DragonBot|DragonBot]] ''': ''Welsh(cy), Portugese(pt)'' }}--> {| border="0" cellpadding="5" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 350px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center; font-size: medium;"| '''സംവാദ താളിന്റെ </br>പഴയ ലക്കങ്ങൾ''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | * [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose/Archive 1|2007, ജൂൺ 18 മുതൽ 2007, സെപ്റ്റംബർ 30 വരെയുള്ളവ]] * [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose/Archive 2|2007, ഒക്ടോബർ 1 മുതൽ 2007, ഒക്ടോബർ 30 വരെയുള്ളവ]] * [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose/Archive 3|2007, നവംബർ 1 മുതൽ 2008, ജനുവരി 31 വരെയുള്ളവ]] * [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose/Archive 4|2008, ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ 2009, ഓഗസ്റ്റ് 16 വരെയുള്ളവ]] * [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose/Archive5|2008, ഓഗസ്റ്റ് 17 മുതൽ 2012, മാർച്ച് 31 വരെയുള്ളവ]] * [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose/Archive6|2012, ഏപ്രിൽ 1 മുതൽ 2014, ഒക്ടോബർ 15 വരെയുള്ളവ]] |} == Convert & Pagetype == രണ്ടും നോക്കാം. --<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 20:11, 16 ഒക്ടോബർ 2014 (UTC) ഫ്രഞ്ച് പേരുകളിൽ ആ ഭാഷയിലെ ഉച്ചാരണം അനുസരിച്ച് തലക്കെട്ട് നൽകുന്നതല്ലേ നല്ലത്? ഇല്ലാത്ത ഒരു പേർ ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമാലയ്ക്കനുസരിച്ച് ചേർക്കാൻ കഴിയുമോ ?---[[ഉപയോക്താവ്:Mpmanoj|Mpmanoj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Mpmanoj|സംവാദം]]) 13:48, 20 ഒക്ടോബർ 2014 (UTC) ഉദാ: വിക്ടർ യൂഗോ. - കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യപരിഷത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ശാസ്ത്രചരിത്രം ജീവച്ചരിത്രങ്ങളിലൂടെ'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ മലയാളം പേരാണ് ഞാൻ അവലംബിക്കുന്നത്. ഡാൻ ഇഞ്ചെൻഹൗസ് എന്നാണ് ആ പുസ്തകത്തിൽ ഉള്ളത്. അതതു ഭാഷയിലെ ഉച്ചാരണം നോക്കി പേരുകൊടുക്കുന്നത് നല്ലത് തന്നെ. പക്ഷെ, അതിനായൊരു ബഹുഭാഷാപണ്ഡിതനെ നിയമിക്കേണ്ടി വരും. [[ഉപയോക്താവ്:Shagil Kannur|Shagil Kannur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shagil Kannur|സംവാദം]]) 15:54, 2 നവംബർ 2016 (UTC) == Authority control == Hi Jacob, do you have time to write a short article (two or three sentences would be enough) about the [[Integrated Authority File]] (GND), see [[:en:Integrated Authority File]]? This would be of great help. Cheers --[[ഉപയോക്താവ്:Kolja21|Kolja21]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kolja21|സംവാദം]]) 23:58, 20 ഒക്ടോബർ 2014 (UTC) ==[[:gl:Wikipedia:Bots/Peticións de aprobación]]== Ola Jacob.jose. Comunícoche que, debido a túa inactividade como [[Wikipedia:Bots|bot]], propúxose a revogación do teus status como tal. Podes ver a votación en: [[:gl:Wikipedia:Bots/Peticións de aprobación]]. Saúdos. --[[ഉപയോക്താവ്:HombreDHojalata|HombreDHojalata]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:HombreDHojalata|സംവാദം]]) 22:28, 15 ജനുവരി 2015 (UTC) ==നന്ദി== വീണ്ടും കാണാനായതിൽ സന്തോഷം ജേക്കബ്! --[[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫</b>}]] 09:27, 29 മേയ് 2015 (UTC) == ഏലപ്പീടിക == [[ഏലപ്പീടിക ഗ്രാമം]] [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%8F%E0%B4%B2%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%95_%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%AE%E0%B4%82&offset=&limit=500&action=history ഇതിന്റെ പഴയ നാൾവഴി മുഴുവൻ] നഷ്ടപ്പെടുത്തിയില്ലെ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%8F%E0%B4%B2%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%95&action=history ഈ തിരിച്ചു വിടലിലൂടെ].. ([[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker]]) --[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/122.174.232.10|122.174.232.10]] 07:29, 1 ജൂൺ 2015 (UTC) ::അതെ, ഇങ്ങനെയാണോ തിരിച്ചുവിടേണ്ടത്? ഇത് തെറ്റായ രീതിയല്ലേ?--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 14:12, 1 ജൂൺ 2015 (UTC) : പഴയ നാൾവഴി മുഴുവൻ ഏലപ്പീടിക ഗ്രാമം എന്ന താളിൽ ഞാൻ ലയിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഒരേ ഉള്ളടക്കത്തിൽ രണ്ടു താൾ ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്, @[[ഉ:Vinayaraj]] ഗ്രാമത്തിനെ ഏലപ്പീടികയിലേക്ക് ലയിപ്പിക്കട്ടെ? --<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 09:44, 2 ജൂൺ 2015 (UTC) ഒരേ ഉള്ളടക്കത്തിൽ രണ്ടു താളുകൾ ഇല്ല. ഏലപ്പീടിക ഗ്രാമത്തെ ഏലപ്പീടികയിലേക്ക് തിരിച്ചു വിട്ടിരിക്കുകയാണ്. [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%8F%E0%B4%B2%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%95_%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%AE%E0%B4%82&action=history ഇതു നോക്കൂ] '''ഏലപ്പീടിക''' മായ്ച്ചിട്ട് '''ഏലപ്പീടിക ഗ്രാമം''' എന്നതിനെ '''ഏലപ്പീടിക''' എന്ന തലക്കെട്ടിലാക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. ([[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker]]) --[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/117.218.66.74|117.218.66.74]] 10:27, 2 ജൂൺ 2015 (UTC) : ഇതു മതിയോ? --<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 11:16, 2 ജൂൺ 2015 (UTC) ::സൂപ്പർ, ഇപ്പൊഴാണ് ശരിയായത്.--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/117.218.66.74|117.218.66.74]] 12:43, 2 ജൂൺ 2015 (UTC) :::{{കൈ}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 13:15, 2 ജൂൺ 2015 (UTC) മനു, വിനയരാജ്, ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതിനും സഹായത്തിനും വളരെ നന്ദി. യാത്രയിലായിരുന്നതിനാൽ നേരത്തെ മറുപടി നൽകാൻ സാധിച്ചില്ല. രണ്ടു താളുകളിലും ഒരേ ഉള്ളടക്കം കണ്ടപ്പോൾ ഏലപ്പീടിക ഗ്രാമം വെറും പകർപ്പാണെന്ന് പെട്ടെന്ന് അനുമാനിച്ചതാണ് തെറ്റായിപ്പോയത്. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 20:28, 2 ജൂൺ 2015 (UTC) == Disambig template == [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:ToDisambig Please see]] --[[ഉപയോക്താവ്:Harshanh|Harshanh]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Harshanh|സംവാദം]]) 00:54, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2015 (UTC) == ഫലകം:Cite web == ഫലകം:Cite web shows error;s every page wich includes"<nowiki><ref>{{cite web" template shows error "'''സ്ക്രിപ്റ്റ് പിഴവ്: ഒരു nil വിലയാണ് ഘടകം നൽകിയത്. കയറ്റുമതി പട്ടിക നൽകണം എന്നാണ് കരുതിയിരുന്നത്.'''".</nowiki>{{ഒപ്പുവെക്കാത്തവ|117.213.31.154}} :[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%98%E0%B4%9F%E0%B4%95%E0%B4%82:Citation/CS1&diff=2243685&oldid=2242395 ഇതല്ലാതെ] മറ്റു പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടോ? ഈ വാൻഡലിസം Revert ചെയ്തതിനു നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 00:24, 30 സെപ്റ്റംബർ 2015 (UTC) == ഘടകം:Citation/CS1/Date validation== [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%98%E0%B4%9F%E0%B4%95%E0%B4%82%3ACitation%2FCS1%2FDate_validation&type=revision&diff=2242399&oldid=2064860 മലയാളം] എല്ലാം പോയല്ലോ! --<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 05:43, 30 സെപ്റ്റംബർ 2015 (UTC) :മനു, ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതിനു നന്ദി. ഇത്തവണ പഴയ പതിപ്പിലേയ്ക്ക് റിവേർട്ട് ചെയ്യാതെ വിവർത്തനങ്ങൾ മെർജ് ചെയ്യാം. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 18:51, 30 സെപ്റ്റംബർ 2015 (UTC) ::മനു, [[ഉപയോക്താവ്:Razimantv|റസിമാൻ]] ചെയ്ത [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Razimantv/%E0%B4%8E%E0%B4%B4%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BF&curid=93320&diff=2244584&oldid=2244583 ഫിക്സ്] വച്ച് തിയതിയുടെ പ്രശ്നം ഒഴിവായി എന്നു കരുതുന്നു. മറ്റെന്തെങ്കിലും പ്രശ്നം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ? --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 22:28, 30 സെപ്റ്റംബർ 2015 (UTC) സൈറ്റേഷനുകളുടെ തീയതി ഭാഗവും പൊളിഞ്ഞുകിടക്കുകയാണല്ലോ. (ഉദാ: [[രാജൻ_കേസ്#.E0.B4.85.E0.B4.B5.E0.B4.B2.E0.B4.82.E0.B4.AC.E0.B4.82|രാജൻ_കേസ്]]). ഇതും അനാവശ്യ ഇറക്കുമതി ഭ്രാന്താൽ വന്ന പ്രശ്നമാണോ?--[[User:Praveenp|പ്രവീൺ]]''':'''[[User talk:Praveenp|<span style="font-size: 70%; color='green';">സംവാദം</span>]] 02:08, 10 ഒക്ടോബർ 2015 (UTC) :[[User:Praveenp|പ്രവീൺ]], [[ഉപയോക്താവ്:Razimantv|റസിമാൻ]] അതു നോക്കിയിരുന്നു. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ അവലംബങ്ങളിൽ മാസങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു രീതി ഉപയോഗിക്കുന്നതു നിർത്തലാക്കിയെന്നും ആ രീതിയിലുള്ള പ്രയോഗങ്ങൾ ലേഖനങ്ങളിലെല്ലാം ബോട്ടുപയോഗിച്ച് മാറ്റിയിരിക്കാമെന്നുമാണ് അനുമാനം. ഇത് തീർച്ചപ്പെടുത്താനായി മലയാളത്തിൽ അവലംബം കൊടുക്കുന്ന പോലെ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ കൊടുത്താൽ ഇതേ പ്രശ്നങ്ങൾ കാണാം. ഈ മാറ്റങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ എന്തിനു വരുത്തിയെന്ന് അന്വേഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പെട്ടെന്നുള്ള solution പഴയ ഫലകങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുക എന്നതാണെന്ന് തോന്നാം, പക്ഷേ ഇത് എത്രമാത്രം പ്രായോഗികമാണ് എന്നെനിക്കറിയില്ല, കാരണം പുതുതായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫലകങ്ങളെല്ലാംതന്നെ ലുവ ഉപയോഗിക്കുന്നു. പല ഫലകങ്ങളും അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട് താനും. എന്തായാലും സൈറ്റേഷൻ മാത്രം പഴയ പതിപ്പിലേയ്ക്ക് താത്കാലികമായി ഒന്നു മാറ്റി നോക്കട്ടെ. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 04:41, 10 ഒക്ടോബർ 2015 (UTC) ::[[User:Praveenp|പ്രവീൺ]], ഘടകം:Citation/CS1‎, ഘടകം:Citation/CS1/Configuration‎, ഘടകം:Citation/CS1/Date validation, ഘടകം:Citation/CS1/Whitelist‎ എന്നിവ മലയാളത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ മെർജ് ചെയ്ത പുതിയ പതിപ്പിൽനിന്നും ഏതാണ്ട് ഒരു കൊല്ലം പഴയ പതിപ്പിലേയ്ക്ക് മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. അങ്ങിങ്ങ് ഒരു cite book അവലംബത്തിൽ അല്ലാതെ മറ്റൊന്നിലും നിലവിൽ പ്രശ്നം കാണുന്നില്ല. ഈ ഘടകങ്ങൾ പഴയ പതിപ്പ് ഉപയോഗിക്കാതെ പുതിയ പതിപ്പിലേയ്ക്ക് മാറാൻ സഹായിക്കാമെങ്കിൽ ഉപകാരമായിരുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 05:08, 10 ഒക്ടോബർ 2015 (UTC) == ലുവ പിഴവ് package.lua-ൽ 80 വരിയിൽ : module 'module:Gapnum' not found == There is an error [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?search=ലുവ_പിഴവ്_package.lua-ൽ_80_വരിയിൽ_:_module_'module:Gapnum'_not_found ലുവ പിഴവ് package.lua-ൽ 80 വരിയിൽ : module 'module:Gapnum' not found] found in [[മോൾ (യൂണിറ്റ്)]] and some other articles.--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/117.208.218.224|117.208.218.224]] :ഫിക്സ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. എന്തോ സിസ്റ്റം എറർ മൂലം module:Gapnum മലയാളം വിക്കിയിൽ ഉണ്ടെങ്കിലും അതു കണ്ടെത്താൻ മറ്റു ഘടകങ്ങൾക്ക് സാധിച്ചിരുന്നില്ല. module:Gapnum മായ്ച്ച് വീണ്ടും ഇറക്കുമതി ചെയ്തപ്പോൾ ആ പ്രശ്നം മാറി. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 17:06, 11 ഒക്ടോബർ 2015 (UTC) ::{{Thumbs up}}--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/117.221.228.223|117.221.228.223]] == which one to keep == [[ഫലകം:Infobox planet]] or [[ഫലകം:Infobox Planet]]. --[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/117.221.229.176|117.221.229.176] :Let me merge [[ഫലകം:Infobox Planet]] into [[ഫലകം:Infobox planet]] --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 17:44, 12 ഒക്ടോബർ 2015 (UTC) ::{{കഴിഞ്ഞു}}--[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 18:19, 12 ഒക്ടോബർ 2015 (UTC) :::{{Thumbs up}}-- [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/117.221.229.176|117.221.229.176]] == ലേഖനത്തിൽ ചിത്രം == എങ്ങിനെയാണ് ഒരു ലേഖനത്തിൽ ചിത്രം ചേർക്കുന്നത് [[ഉപയോക്താവ്:Padmachandran koodali|Padmachandran koodali]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Padmachandran koodali|സംവാദം]]) 23:17, 18 നവംബർ 2015 (UTC) == Notice of removal of global bot status from one or various accounts of yours == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hello <includeonly>{{subst:PAGENAME}}</includeonly>. You are being contacted as owner of one or more accounts flagged with [[m:Global bots|global bot]] status. This is to inform you that pursuant [[m:Bot_policy#Removal_of_global_bot_status|§1.1.4 of the global bot policy]] as amended by [[m:Requests for comment/Inactive Global bot accounts|this RFC]] one or various of the global bots which you operate are inactive in the terms laid out by the global bot policy. As such, global bot status from those account(s) have been removed. This message is being left on Meta-Wiki and on your homewiki. We thank you for your work as global bot operator. If you have any questions or concerns, you can raise them at the [[m:Stewards noticeboard|Stewards' Noticeboard]] on Meta-Wiki. Best regards. &mdash;[[m:User:MarcoAurelio|Marco]][[m:User talk:MarcoAurelio|Aurelio]] ~<includeonly>~~</includeonly>~~<br /><small>''This message has been automatically delivered by <includeonly>~~</includeonly> on behalf of [[m:User:MarcoAurelio|MarcoAurelio]].</small> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Savh/inactive_global_bot_owners&oldid=15279820 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:MarcoAurelio@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Global bot == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> : <small>''This message is being left on your talk page at Meta-Wiki and those of your home wiki(s). Sorry for the duplicates.''</small> Dear global bot operator: Some days ago you received a message in which you were informed that one or various accounts you hold lost a global bot flag because of inactivity. Due to a mistake, messages informing about this were not sent before removal took place as policy mandates. As such, if you think your bot will be active again on global bot duties, you can request the restoration of the global bot flag on the [[m:Stewards' noticeboard|stewards' noticeboard]] at Meta-Wiki within the next two (2) weeks after this message has been posted. Please note that this removal was purely procedural based on inactivity. If you have any questions, you can reach me on my [[m:User talk:MarcoAurelio|talk page at Meta-Wiki]]. Please accept my apologies in advance for this. Best regards. -- [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on behalf of [[m:User:MarcoAurelio|MarcoAurelio]] at 18:11, 2 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Savh/inactive_global_bot_owners&oldid=15305438 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:MarcoAurelio@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==പുറത്തേക്ക്== പുറത്തേക്ക് ആണ് ശരി. [https://2.bp.blogspot.com/-s6nCtSgKONk/Vuldw_2blSI/AAAAAAAAKA0/1Ykt-5Nf0SwkXh2FJX4R47WBEN14PkBcQ/s1600/purath.jpg ഇത്] കാണുക. ശബ്ദതാരാവലി. താൾ 1397 ഡി.സി ബുക്സ് സെക്കന്റ് എഡിഷൻ നവംബർ 2010.--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 13:24, 16 മാർച്ച് 2016 (UTC) :'''പുറത്തേയ്ക്ക്''' തന്നെയാണു ശരി. ശബ്ദതാരാവലിയുടെ ആദ്യത്തെ പതിപ്പുകളും മറ്റു മലയാളപുസ്തകങ്ങളും പരിശോധിക്കുക. ഡി.സി.യുടെ വക പടച്ചിറക്കിയിട്ടുള്ള ഒരു നിഘണ്ടുവിന്റേയും 'ആധുനിക' എഡിഷനുകൾ ആധികാരികമായി എടുക്കാനാവില്ല. മുറിവൈദ്യന്മാർ അവരുടെ മുറിവിവരം ചേർത്തു് കുത്തിക്കോർത്ത അബദ്ധപഞ്ചാംഗങ്ങളാണവ. 'യ'കാരത്തിന്റെ കാര്യം മുമ്പ് വിക്കിയിലെവിടെയോ ചർച്ച ചെയ്തു് ഉറപ്പിച്ചിട്ടുള്ളതാണു്. [[User:Viswaprabha|ഒപ്പു്: {{font|text='''വിശ്വപ്രഭ'''|font=Chilanka|size=2|color=green|bgcolor=yellow}}{{font|text='''Viswa'''|font=Vivaldi|size=2|color=blue}}{{font|text='''Prabha'''|font=Vivaldi|size=2|color=red}}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Viswaprabha |^{{{font|text=സം‌വാദം|font=Vivaldi|size=1|color=purple}}}]] 04:54, 21 മാർച്ച് 2016 (UTC) ::ഇതിൽ അങ്ങനെ അബ്‌സൊല്യൂട്ട് ശരി ഉണ്ടെന്ന് തോന്നുന്നില്ല, വാശിക്കാണേൽ ആവാം. [https://3.bp.blogspot.com/-WCPErXxAlNk/VvCks9WoMcI/AAAAAAAAKBU/IhG9uV-IkpkoPY_-GZzOML2wGmFMNyF6w/s1600/puram.jpg ഇതും] കാണുക.--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 01:50, 22 മാർച്ച് 2016 (UTC) == Your bot in Ukrainian Wikipedia == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi. You have received this message, because you have a bot in Ukrainian Wikipedia. For a long time, your bot has not committed any actions in our project. Currently, Ukrainian Wikipedia community decides what to do with inactive bots. We encourage you to visit [[m:w:uk:Вікіпедія:Боти/Неактивні боти|this page]] and inform the community whether you would need the bot flag in the future, and if so, why. If you no longer need the flag, we would be grateful if you inform the community. If you have any questions, feel free to contact me on [[m:w:uk:User talk:Максим Підліснюк|my talk page]], or place them on the page to which I have referred. Unfortunately, I cannot look at all the pages, so if you ask the question here, most likely, I can not answer. We expect a response from you within a week of receiving this message. Thank you for attention. Best regards, bureaucrat of Ukrainian Wikipedia [[m:w:uk:User:Максим Підліснюк|Максим Підліснюк]] ([[m:w:uk:User talk:Максим Підліснюк|talk]]) 19:37, 30 മാർച്ച് 2016 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC_%D0%9F%D1%96%D0%B4%D0%BB%D1%96%D1%81%D0%BD%D1%8E%D0%BA/Targets&oldid=15481257 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Base@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Template:AT&T == ടെമ്പ്ലേറ്റുകളും വിക്കിഡാറ്റയുമായി ലിങ്കുചെയ്യാൻ കഴിയും--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 02:57, 28 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) ==Support== Sir, Please support the event here [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D#Multi_Lingual_Contentent_Development_Workshop] and also comment please.--[[ഉപയോക്താവ്:Drcenjary|Drcenjary]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Drcenjary|സംവാദം]]) 02:49, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) == വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016 അവസാന ഘട്ടം == <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 32px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">[[Wikipedia:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം]]<div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:WAM_2016_Banner.png|450px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ, '''[[Wikipedia:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016]]''' പങ്കെടുക്കാനായി പേരു ചേർത്തിരുന്നുവല്ലോ. തിരുത്തൽ യജ്ഞം അവസാനിക്കാനായി ഇനി 5 ദിവസം കൂടിയേയുള്ളൂ. ഇനിയും ലേഖനങ്ങൾ തുടങ്ങിയിട്ടില്ലെങ്കിൽ ഇനിയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ എഴുതുക. 4ലേഖനങ്ങൾ 300 വാക്കുകൾ ഉള്ളതായിരിക്കണം. ഏഷ്യയിലെ ഏതെങ്കിലും വിഷയത്തെപ്പറ്റിയായിരിക്കണം ഇന്ത്യയ്ക്കുവെളിയിലുള്ള വിഷയമായിരിക്കണം എന്നിവയാണ് നിബന്ധനകൾ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ എന്ന് --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:37, 25 നവംബർ 2016 (UTC) </div> </div> </div> == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref group=survey>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref group=survey>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now!]'''</big> You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 22:01, 13 ജനുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> <references group=survey /> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == (''Sorry for writing in English'') <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now.]''' If you already took the survey - thank you! We won't bother you again. '''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 19:39, 21 ഫെബ്രുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Template:Sortname == {{tb|ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം:Sortname}} == 機械人權限撤銷預告/ Notification of pending suspension of bot permissions due to inactivity == [[Image:Information.svg|25px|alt=Information icon]] 根據中文維基百科[[:zh:Wikipedia:機械人方針#活躍度要求|機械人方針]]，任何機械人及其操作者如超過兩年沒有活動，就會遭到[[:zh:Wikipedia:机器人/申请/覆核/逾兩年沒有任何編輯活動|提請取消機械人權限]]。所以，如果在1週內兩個帳戶均沒有任何編輯紀錄，則將會撤銷機械人權限。如欲保留機械人權限，請[[:zh:Wikipedia:机器人/申请/覆核/逾兩年沒有任何編輯活動|至此告知]]。如欲恢復機械人權限，歡迎[[:zh:Wikipedia:机器人/申请|再次申請]]。最後謹此感謝以往良多貢獻。<br />According [[:zh:Wikipedia:機械人方針#活躍度要求|the Bot Policy]] of Chinese Wikipedia, bot accounts that have had no edits for two years, where the listed operator has also had no edits for two years, will be deauthorized. Prior to deauthorization, the bot will be [[:zh:Wikipedia:机器人/申请/覆核/逾兩年沒有任何編輯活動|nominated]] for review and a one-week notification will be issued. If you wish to have these permissions retained, please post to [[:zh:Wikipedia:机器人/申请/覆核/逾兩年沒有任何編輯活動|this page]] within a week. Re-application of the permissions is needed if you remain inactive for the notice period. Thank you for your past efforts.—[[user:Wong128hk|'''J.''']][[user_talk:Wong128hk|'''Wong''']]18:22, 7 ജൂൺ 2017 (UTC) :Thanks, kindly disable the bot on zh wiki. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 03:31, 8 ജൂൺ 2017 (UTC) == സജ്ജീവനി == [[സജ്ജീവനി]] എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് മാറ്റി മറ്റൊരു ലേഖനം ആ താളിൽ എഴുതുന്നതല്ലേ നല്ലത്. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 01:48, 18 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) == സമരസപ്പെടായ്ക == ഞാൻ എഴുതുന്ന താളുകളുടെയെല്ലാം ആദ്യത്തെ വരിയിലെ സ്റ്റൈൽ മാറ്റുന്നത് എന്തിനാണ്. ഓരോരുത്തർക്കും ഓരോ സ്റ്റൈൽ അല്ലേ. ഞാൻ ഇംഗ്ലീഷ് താളിനെ ബേസ് ചെയ്ത് എഴുതുന്നു. ഞാൻ എഴുതുമ്പോൾ മിക്കപ്പോഴും സമരസപ്പെടായ്ക വരാറുണ്ട്. എനിയ്ക്ക് പലപ്പോഴും ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ ഞാൻ ചെയ്യുന്നത് ഞാൻ എഴുതികൊണ്ടിരുന്ന താളിൽ നിന്നും പുതിയ താളിലേയ്ക്ക് എളുപ്പത്തിന് ഫുൾ കട്ട് കോപ്പി പേസ്റ്റ് ചെയ്യുകയാണ്. പിന്നീട് ഒരു ഇഷ്യൂ ഉണ്ടാകേണ്ട എന്നു കരുതി വരുത്തുന്ന മാറ്റം ചേർക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 03:34, 26 മാർച്ച് 2018 (UTC) :താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് വളരെ നന്ദി. തീർച്ചയായും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് അവ വലിയൊരു മുതൽക്കൂട്ടാണ്. ആദ്യ വാക്യം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കാലാകാലങ്ങളായി പിന്തുടർന്നു പോരുന്ന ശൈലിയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി എന്നു മാത്രം. പിന്നെ പൊതുവേയുള്ള മലയാള ഭാഷാ വ്യാകരണ ശൈലിയോട് കുറച്ചുകൂടി യോജിച്ചു പോവുന്നെന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു. അതല്ലാതെ പ്രസ്തുത ശൈലിയോട് എനിക്കു പ്രത്യേക മമതയൊന്നുമില്ല. എന്നാൽ പൊതുവേ ആദ്യ വാക്യത്തിന്റെ ശൈലിയിൽ ഏകീകരണം ഉണ്ടെങ്കിൽ വായനക്കാർക്കു സുഖകരമാവും എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ശൈലി മാറ്റുന്നത് അരോചകമായി തോന്നുന്നെങ്കിൽ മാറ്റാതിരിക്കാം. ഏകീകൃത ശൈലി ഉണ്ടെങ്കിൽ നല്ലത്. :മറ്റൊരു കാര്യം &mdash; '''പുറത്തേയ്ക്കുള്ള''' എന്നത് 'യ' കാരം ഇല്ലാതെ എഴുതുന്നത് ഭാഷാപരമായി ശരിയല്ല, എന്നാൽ 'യ' കാരം ഇല്ലാത്ത ഉച്ചാരണഭേദം ശീലിച്ച പലരും അതിനെ എതിർക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ '''പുറം കണ്ണികൾ''' എന്ന തലക്കെട്ടാണ് പൊതുവേ ഉപയോഗിക്കാറ്. :ഒരു കാര്യം കൂടി &mdash; prettyurl ചേർത്തു കഴിഞ്ഞ് പ്രസ്തുത ഇംഗ്ലീഷ് താൾ മലയാളം താളിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു വിടേണ്ടതാണ്. ഇല്ലെങ്കിൽ ലിങ്ക് പ്രവർത്തിക്കില്ല. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 13:58, 26 മാർച്ച് 2018 (UTC) മുകളിൽ ശ്രീ ജേക്കബ് ജോസ് പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളോടു പൂർണ്ണമായും യോജിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 14:04, 26 മാർച്ച് 2018 (UTC) :ഞാനും യോജിക്കുന്നു. {{ഫ|Prettyurl}} കാര്യം ഞാനും പറയാനിരുന്നതാണ്. കുറച്ചു ലേഖനങ്ങളായിരുന്നെങ്കിൽ ഞാൻ തന്നെ അത് ശരിയാക്കിയേനെ. ധാരാളം ലേഖനങ്ങളുള്ളതുകൊണ്ട് കൈവയ്ക്കാൻ നിന്നില്ല! നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന മീനാക്ഷിക്ക് എല്ലാവിധ ആശംസകളും നേരുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 14:48, 26 മാർച്ച് 2018 (UTC) ശ്രീ ജേക്കബ് ജോസ്, താങ്കളുടെ സന്ദേശത്തിന് ഞാൻ വിലകൽപ്പിക്കുന്നു. എനിയ്ക്ക് അറിവില്ലാത്ത ഒരു കാര്യമാണ് താങ്കൾ പകർന്നുതന്നത്. ഇതുപോലെ പരസ്പര കൂട്ടായ്മയിലൂടെ നമുക്കു മുമ്പോട്ടുപോകാം. എന്നാൽ മാത്രമേ വിക്കിപീഡിയയുടെ നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുകയുള്ളൂ. ഈ സന്ദേശം ഞാൻ കുറിയ്ക്കുമ്പോൾ ആദ്യത്തെ വരിതുടങ്ങിയപ്പോൾ താങ്കളുടെ പേരിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി. അതുപോലെയാണ് ഞാൻ തലക്കെട്ടിന്റെ പേരിൽ ലേഖനം തുടങ്ങുന്നത്. ഈ അടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ രാത്രി മൂന്നുമണിവരെ ഇരിയ്ക്കേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്. ഒരു ഫസ്റ്റ് റൈറ്റിംഗ് മാത്രമായിരുന്നു മിക്കതും. അതുകൊണ്ട് ഒരു ഫിനിഷിംഗ് ഇല്ല. ഇനിവേണം ശരിയാക്കാൻ. അത് എനിയ്ക്ക് ചെയ്യാവുന്ന ജോലിയല്ലേ. വലിയ കാലതാമസമില്ലാതെ ഞാൻ ഫിനിഷ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യും. പക്ഷെ ആരുടെയും കണ്ണുകൾ എത്താത്ത ധാരാളം ലേഖനങ്ങൾ കിടക്കുന്നു. പക്ഷെ ഞാനതിനു ശ്രമിച്ചാൽ ഒരു താളിലെ പകുതിയോളം മാറ്റേണ്ടിവരും.എനിയ്ക്ക് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. അപ്പോൾ ആ അധികാരം ഉള്ളവർ ഓരോ താളിലെയും ആവശ്യമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ മാറ്റിത്തരാമെങ്കിൽ ആ താളിനെ വീണ്ടും നിലവാരമുള്ളതാക്കാൻ കഴിയും. ഒരു കൂട്ടായ്മയിലൂടെ മാത്രമേ നമുക്ക് ഇത് സാധിക്കുകയുള്ളൂ. അതുകൊണ്ട് താങ്കളുടെ ശ്രദ്ധ ആ ഭാഗത്തേയ്ക്ക് തിരിയണമെന്നാണ് എന്റെ അപേക്ഷ.എന്റെ ലേഖനങ്ങളെ ശ്രദ്ധിക്കുക. അതിലെ പിഴവുകളെ ചൂണ്ടികാണിക്കുക. തുടർന്നും താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 15:13, 26 മാർച്ച് 2018 (UTC) :പൊതുവേ ഒരു പതിനഞ്ച് മിനിറ്റ് തിരുത്തൊന്നും വരാത്ത പുതിയ താളുകൾ സാധാരണ ഇന്ത്യൻ സമയം അർദ്ധരാത്രിയോടെയേ മാത്രമേ തിരുത്താൻ ശ്രമിക്കാറുള്ളൂ. എങ്കിലും edit conflict (തിരുത്തലുകൾ സമരസപ്പെടായ്ക) വന്നതിൽ ഖേദിക്കുന്നു. താങ്കൾ രാത്രി വൈകിയും തിരുത്തുന്നത് ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തിയതിനു നന്ദി. ഏറ്റവും പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് തിരുത്തുന്നത് ഒഴിവാക്കി കഴിവതും എഡിറ്റ് കോൺഫ്ലിക്റ്റ് ഇല്ലാതെ തിരുത്താൻ ഞാൻ തുടർന്ന് ശ്രമിക്കാം. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്കും നല്ല വാക്കുകൾക്കും ഏറെ നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 17:47, 27 മാർച്ച് 2018 (UTC) ==[[Wikipedia:Criteria for speedy deletion|Speedy deletion]] nomination of [[:പ്രമാണം:Nadia Ali Queen of Clubs.jpeg]]== [[File:Ambox warning pn.svg|48px|left|alt=|link=]] A tag has been placed on [[:പ്രമാണം:Nadia Ali Queen of Clubs.jpeg]] requesting that it be speedily deleted from Wikipedia. This has been done under [[WP:CSD#F7|section F7 of the criteria for speedy deletion]], because it is a [[Wikipedia:Non-free content|non-free file]] with a clearly invalid licensing tag; or it otherwise fails some part of the [[Wikipedia:Non-free content criteria|non-free content criteria]]. If you can find a valid tag that expresses why the file can be used under the [[Wikipedia:Non-free content|fair use guidelines]], please replace the current tag with that tag. If no such tag exists, please add the {{tl|Non-free fair use}} tag, ''along with'' a brief explanation of why this constitutes fair use of the file. If the file has been deleted, you can re-upload it, but please ensure you place the correct tag on it. If you think this page should not be deleted for this reason, you may '''contest the nomination''' by [[:പ്രമാണം:Nadia Ali Queen of Clubs.jpeg|visiting the page]] and clicking the button labelled "Contest this speedy deletion". This will give you the opportunity to explain why you believe the page should not be deleted. However, be aware that once a page is tagged for speedy deletion, it may be deleted without delay. Please do not remove the speedy deletion tag from the page yourself, but do not hesitate to add information in line with [[Wikipedia:List of policies|Wikipedia's policies and guidelines]]. <!-- Template:Db-badfairuse-notice --> <!-- Template:Db-csd-notice-custom --> [[ഉപയോക്താവ്:Sreejithk2000|ശ്രീജിത്ത് കെ]] ^{([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreejithk2000|സം‌വാദം]])} 21:51, 27 മാർച്ച് 2018 (UTC) :ചിത്രത്തിന്റെ ന്യായോപയോഗ ഫലകത്തിൽ ലേഖനത്തിന്റെ പേര് ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. speedily deletionന്റെ ആവശ്യമുണ്ടോ? ഇത് promo materialഉം ആണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 14:51, 28 മാർച്ച് 2018 (UTC) == സംവാദം:പഞ്ചരത്നകൃതികൾ == പഞ്ചരത്നകൃതികൾ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 05:33, 1 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) == ബാബിലോൺ == ബാബിലോൺ എന്ന അജ്ഞാത ഉപയോക്താവ് താങ്കളാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ബാബിലോൺ ന്റെ പിന്നിൽ സംഗീതമാണെന്ന് ഞാൻ കണ്ടുപിടിച്ചിരുന്നു. ബാബിലോൺന്റെ സംഗീതപാരമ്പര്യം എനിയ്ക്കുമുണ്ട്.(1992(my marriage)- 2007) എന്റെ സ്നാനപ്പേര് റബേക്ക എന്നാണ്. ''സങ്കീർത്തനങ്ങളുടെ വാനമ്പാടി '' എന്ന താളിന് ഉചിതമായ അവലംബം ഇട്ടുതരാൻ താല്പര്യപ്പെടുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 00:32, 8 മേയ് 2018 (UTC) :അതേത് ഉപയോക്താവായാലും ഞാൻ അല്ല.. :) മേൽപ്പറഞ്ഞ തമാശയൊട്ട് എനിക്ക് ഒരു പിടിയും കിട്ടിയുമില്ല.. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 15:39, 8 മേയ് 2018 (UTC) == അവലംബ ഫലകം == [[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്ലറുടെ മരണം]] എന്ന ലേഖനത്തിൽ കുറിപ്പുകൾ ചേർക്കുവാനായി ഉപയോഗിച്ച {{ഫ|efn}}, {{ഫ|sfn}} ഫലകങ്ങൾക്ക് എന്തോ പ്രശ്നമുണ്ടെന്നു തോന്നുന്നു. ഒന്നു നോക്കാമോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 08:12, 13 മേയ് 2018 (UTC) :<s>വേണ്ട കേട്ടോ.. ഞാൻ ഫലകത്തിൽ ചെറിയൊരു മാറ്റം വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ വലിയ കുഴപ്പമില്ല.</s>--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 15:14, 13 മേയ് 2018 (UTC) ::കുഴപ്പമുണ്ട്. കുറിപ്പുകൾ ^{[lower-alpha 1][lower-alpha 2][lower-alpha 3]} എന്ന രീതിയിലാണ് കാണിക്കുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷിൽ ഇത് ^[a][b][c] എന്നു കൃത്യമായി കാണിക്കുന്നുണ്ട്. അതുപോലെ ഒന്നാക്കി തരാമൊ?--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 15:24, 13 മേയ് 2018 (UTC) :::അനുബന്ധ ഫലകങ്ങൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്തതുമൂലമാവാം, {{ഫ|sfn}} ശരിയായി എന്നു തോന്നുന്നു. {{ഫ|efn}} ഫലകം ശരിയാക്കാമോന്നു നോക്കട്ടെ.. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 21:47, 14 മേയ് 2018 (UTC) ::{{ഫ|sfn}} ശരിയായി.{{കൈ}}. efn കൂടി ശരിയാക്കിയാൽ നന്നായിരുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 11:48, 17 മേയ് 2018 (UTC) == Bot activity on the Dutch Wikipedia == Dear, Your bot account hasn't made any edits on the Dutch Wikipedia for at least three years. In accordance with the [[:nl:Wikipedia:Bots/English|local bot policy]] the bot flag will be removed in three months. To avoid losing the bot flag, you can confirm you want to retain the bot flag by going to [[:nl:Wikipedia:Bots/Bevestigingen|this page]]. With kind regards, [[ഉപയോക്താവ്:Kippenvlees1|Kippenvlees1]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kippenvlees1|സംവാദം]]) 18:31, 29 മേയ് 2018 (UTC) == ട്വിങ്കിൾ ടൂൾ == ട്വിങ്കിൾ വഴി പല കാര്യങ്ങളും വേഗത്തിൽ ചെയ്യാൻ സാധിക്കും എന്നതിനാൽ ഈ ടൂൾ എല്ലാവരെപോലെ ഞാനും ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. നിലവിൽ ട്വിങ്കിൾ ഉപയോഗിച്ച് AFD യ്ക്ക് മറ്റും നിർദ്ദേശിക്കുന്ന താളുകൾ ഒന്നും തന്നെ [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നില്ല. കൂടാതെ നിർദ്ദേശിച്ച ലേഖനം <nowiki>'വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/{{ലേഖനം}}' എന്നതിന് പകരം 'വിക്കിപീഡിയ:Articles for deletion/{{ലേഖനം}}</nowiki> എന്ന താളിൽ ആണ് കാണിക്കുന്നത്. error കാണിച്ചതിനാൽ ചില ഫലകങ്ങൾ ([[ഫലകം:Afdx]] [[ഫലകം:Afd]] [[ഫലകം:Afdx]] [[ഫലകം:REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD]] [[ഫലകം:Article for deletion/dated]]) തിരുത്തി നോക്കിട്ടും കാര്യമായി ഒന്നും നടന്നില്ല. Afd ഫലകങ്ങളിൽ '(ലുവ പിഴവ് ഘടകം...)' എന്ന error കാണിച്ചതിനാൽ [[ഘടകം:Find sources]] തിരുത്തി നോക്കി. എന്നിട്ടും error കാണുന്നതിനാൽ [[ഫലകം:afd]]യിൽ നിന്ന് അത് നീക്കംചെയ്തു. [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)#ട്വിങ്കിൾ വഴി നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ|ഇവിടെ പഞ്ചായത്തിൽ]] ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട് ശ്രദ്ധിക്കുമാലോ. ഇത് പരിഹരിക്കാൻ നടപടി സ്വീകരിക്കും എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ഫലങ്ങളോ ഘടകളോ തീരുത്തിയത് തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ ക്ഷമിക്കുക. -[[ഉപയോക്താവ്:Jinoytommanjaly|ജിനോയ്‌ ടോം ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jinoytommanjaly|സംവാദം]]) 07:47, 23 ജൂലൈ 2018 (UTC) :ശരിയായെന്നു തോന്നുന്നു. [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF%3A%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D_%28%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%82%29&type=revision&diff=2846753&oldid=2845873 ഇവിടെ] ഒരു കുറിപ്പിട്ടിട്ടുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 19:54, 24 ജൂലൈ 2018 (UTC) :: ഇപ്പോ ശരിയായിട്ടുണ്ട്. ''ലുവ പിഴവ് ഘടകം''... എന്ന പിശക് ഒഴിവായി.. നന്ദി {{കൈ}}.-[[ഉപയോക്താവ്:Jinoytommanjaly|ജിനോയ്‌ ടോം ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jinoytommanjaly|സംവാദം]]) 22:21, 24 ജൂലൈ 2018 (UTC) :::ഇപ്പോഴും ട്വിങ്കിൾ വഴി AfDയ്ക്കു നിർദ്ദേശിക്കുന്ന താളുകൾ [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ]] എന്ന പേജിൽ മാനുവൽ ആയി നിർദ്ദേശിക്കുന്ന താളുകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വരുന്നില്ല പകരം വിക്കിപീഡിയ:Articles for deletion/ എന്ന പേരിൽ ആണ് വരുന്നത്. ഇത്തരം താളുകൾ വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തിട്ടും നോ രക്ഷ. ഒന്ന് ശരിയാക്കാമൊ?. ഉദാ [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വിഷ്ണു പ്രസാദ്]]. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 10:37, 30 ജൂലൈ 2018 (UTC) == CS1 Verification == Citation/CS1/ enna topic umaayi bandhapett ningal chila edits revert cheythirunnu. Ningalude aa pravarthi njan redo cheythu. Eppol ath sheri aayittundo enn onn verify cheyyumo please? [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 19:11, 25 ജൂലൈ 2018 (UTC) ‎ :അത് വീണ്ടും റിവേർട്ട് ചെയ്യേണ്ടി വന്നു. [[കേരളം]] എന്ന താളിലെ അവലംബം ഒരു നല്ല test case ആണ് എന്നു തോന്നുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 19:23, 25 ജൂലൈ 2018 (UTC) Njan ith onnum koodi undo cheyth nokkatte?Endha error enn ariyuvaan?(Keralam enna article il nokkam)[[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 03:01, 26 ജൂലൈ 2018 (UTC) ::[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Adithyak1997#Citation/CS1/|ഇവിടെ]] മറുപടി ഇട്ടിട്ടുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 16:16, 26 ജൂലൈ 2018 (UTC) == Lua error == ഫലകം:User-multi enna page ile module error ozhivakkan pattunnilla. Please help. Aadhyam ഘടകം:UserLinks/shared enna module page onn visit cheyyanam. Ningal nadathiya edit onn aadhyam revert cheyyanam. Because ningal nadathiya edit inu shesham aa module oru page aayi maariyo enn oru samshayam. Pinneed enikk thonunnu updates irakkumathi cheyyendi varum. Anyway aa oru page eppol exist cheyyunnilla enna error kure pages il kaanikkunnund. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 18:36, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2018 (UTC) One more thing. Kazhiyumengil ഘടകം:User enna module il ningal nadathiya last edit onn revert cheyyuka. Appol ready aavan saadhyatha undenn thonunnu. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 19:06, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2018 (UTC) == Notification about your inactive Bot on Marathi Wikipedia == === मराठी === नमस्कार {{{1|{{PAGENAME}}}}}, [[:mr:|मराठी विकिपीडियावर]], मागील एक वर्षापासून अक्रिय सांगकाम्यांची, 'सांगकाम्या खूणपताका' काढण्याचे धोरण विकिपीडिया समाजाने बहुमताने मंजूर केले आहे. यानुसार, मागील एक वर्षापासून ज्या सांगकाम्यांनी एकही संपादन केले नाही अश्यांची 'सांगकाम्या खूणपताका' काढण्यात येत आहे. आपण वापरत असणारा सांगकाम्या या धोरणात बसतो.म्हणून हा संदेश आपणास पाठविण्यात येत आहे. जर आपणास खूणपताका पूर्ववत ठेवायची असेल किंवा नसेल तर कृपया येथील प्रचालकांना तशी [[:mr:विकिपीडिया:चावडी/प्रचालकांना निवेदन|इथे]] सूचना द्यावी. '''आपल्यातर्फे कोणतीही सूचना ७ दिवसात न आल्यास पुढील कार्यवाही करण्यात येईल याची नोंद घ्यावी ही विनंती.''' आपले योगदानाबद्दल धन्यवाद. आपला विश्वासू, [[ഉപയോക്താവ്:Tiven2240|Tiven2240]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tiven2240|സംവാദം]]) 07:49, 15 സെപ്റ്റംബർ 2018 (UTC), प्रचालक, मराठी विकिपीडिया. === English === Hello {{{1|{{PAGENAME}}}}}, A policy regarding the removal of Inactive Bot was adopted by community consensus on [[:mr:|Marathi Wikipedia]]. According to this policy, inactive UserBot accounts that didn't edit Marathi Wikipedia from last one year should be removed from Bot flag. Your Bot meets the inactivity criteria. So this message was sent to you regarding the same. If u want to retain your Bot Flag on that wiki do notify [[:mr:विकिपीडिया:चावडी/प्रचालकांना निवेदन|here]].. If u want to resign from the Bot user group inform the administrators or bureaucrat [[:mr:विकिपीडिया:चावडी/प्रचालकांना निवेदन|here]].. '''Please note. If no intimation is received within 7 days, your Bot flag will be removed automatically.''' Thankyou for your past contributions Yours faithfully, [[ഉപയോക്താവ്:Tiven2240|Tiven2240]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tiven2240|സംവാദം]]) 07:49, 15 സെപ്റ്റംബർ 2018 (UTC), Administrator, Marathi Wikipedia. == ഘടകം സംബന്ധിച്ചൊരു സഹായം == ഘടകം:citation/cs1 പോലുള്ള ഘടകങ്ങൾ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്തത് മൂലം ഉണ്ടായ പ്രശ്നം താങ്കൾ എന്റെ താളിൽ([[https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Adithyak1997 ഇവിടെ]])പറഞ്ഞിരുന്നു. ഈ ഘടകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു സഹായം താങ്കളുടെ ഭാഗത്ത്‌ നിന്നും എനിക്ക് വേണം. ഞാൻ [[https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%98%E0%B4%9F%E0%B4%95%E0%B4%82:Citation/CS1/styles.css ഈ]] താൾ പരിശോധിച്ചപ്പോൾ അതിൽ ഒരു പിഴവ് കണ്ടു(<code><nowiki>Script error: Lua error 1 വരിയിൽ: unexpected symbol near '/'.</nowiki></code> എന്നായിരുന്നു ആ പിഴവ്. എന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് നോക്കിയപ്പോൾ എനിക്ക് അത് പരിഹരിക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ Trappist the monk എന്ന ഉപയോക്താവിന്റെ താളിൽ ആ പ്രശ്നം പറഞ്ഞു. താങ്കൾ [[https://en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Trappist_the_monk#Facing_an_issue_related_to_a_module ഈ]] താളിലെ Facing an issue related to a module എന്ന ചർച്ച നോക്കി വേണ്ട മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. എനിക്ക് കാര്യനിർവാഹക അവകാശം ഇല്ലാത്തതിനാലാണ് താങ്കളെ സമീപിച്ചത്. ചിലപ്പോൾ ഈ പ്രശ്നം മൂലമാവാം citation ഘടകത്തിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാവുന്നത്.[[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 10:48, 3 ജനുവരി 2019 (UTC) == Templatestyles == ആകെ അൽകുൽത്തായതുകൊണ്ട് തൽക്കാലം സ്റ്റൈൽ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?diff=2950094&oldid=2945233&title=%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B4%82:Catalog_lookup_link&diffmode=source മറച്ചിട്ടുണ്ട്]. എന്താണ് Sanitized CSS/Scribunto പ്രശ്നം? -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 09:31, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) :[[ഉ:Adithyak1997|Adithyak1997]]യുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഘടകത്തിന്റെ Contentmodel [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%98%E0%B4%9F%E0%B4%95%E0%B4%82:Citation/CS1/styles.css&diff=2950138&oldid=2937346 മാറ്റിയപ്പോൾ] പ്രശ്നം ശരിയായിട്ടുണ്ടെന്ന് തോന്നുന്നു. നോക്കിയിടത്തോളം മറ്റ് താളുകളിലൊന്നും പ്രശ്നമില്ല. പരിശോധിക്കാമോ? -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 10:25, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) ::{{ping|Razimantv}} Citationഉമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഫലകങ്ങളുടെ പുതിയ പതിപ്പുകളൊന്നും മലയാളം വിക്കിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. മലയാളം വിക്കിയിൽ എന്തെങ്കിലും ഫീച്ചറിന് സൈറ്റ് സപ്പോർട്ട് ഇല്ലാത്തതാവാം എന്നാണ് എന്റെ അനുമാനം. ഞാൻ ഇവിടെ ഇല്ലാതിരുന്ന രണ്ടുമാസം അതിൽ പല ഫലകങ്ങളും അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതാവാം ഈയടുത്ത് കുറെ പ്രശ്നം കാണാൻ കാരണം. കുറെ മാറ്റങ്ങൾ revert ചെയ്ത് അത്യാവശ്യം പഞ്ചറൊട്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ അത്യന്തികമായി ഈ ബഗ് പരിഹരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. റസിമാന് ഒന്ന് നോക്കാൻ പറ്റുമെങ്കിൽ ഉപകാരമായിരുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 15:17, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) :::ഏത് ഫലകങ്ങൾക്കാണ് പ്രശ്നം? അതറിഞ്ഞാൽ ഒന്നൊന്നായി നോക്കാൻ ശ്രമിക്കാം -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 15:18, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) ::::{{ping|Razimantv}} താഴെ മൂന്നെണ്ണം ::::#[[:ഘടകം:Citation/CS1]] ::::#[[:ഘടകം:Citation/CS1/Configuration]] ::::#[[:ഘടകം:Citation/CS1/Date validation]] ::::നന്ദി !! --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 15:24, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) {{ping|Jacob.jose}}താങ്കൾക്ക് ഉറപ്പാണോ ഈ മൂന്ന് ഘടകങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് പ്രശ്നം എന്ന്? എന്റെ അറിവിൽ [[https://en.wikipedia.org/wiki/Module:Citation/CS1 ഈ]] താളിലെ പട്ടികയിലെ എല്ലാ ഘടകങ്ങളിലും അപ്ഡേറ്റുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്‌താൽ ശെരിയാവും എന്ന എനിക്ക് തോന്നുന്നത്. മറ്റൊരു കാര്യം. എല്ലാ അപ്ഡേറ്റുകളും ചെയ്തതിനുശേഷം മാത്രം പിഴവുകൾ ഉണ്ടോ എന്ന് നോക്കുന്നതാവും ഉചിതം.[[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 15:28, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) പ്രശ്നങ്ങൾ രണ്ടെണ്ണമാണ് ഞാൻ കാണുന്നത്: # ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഫലകത്തിലെ കൂറേ ചരങ്ങൾ deprecate ചെയ്തു. coauthors ഉദാഹരണം. ഇവയ്ക്കൊക്കെ ഇപ്പോൾ എറർ കാണിക്കുന്നു # തീയതികൾ കൊടുക്കുന്ന വിധം യൂനിഫോം ആക്കി. ഇപ്പോൾ തീയതി ലിങ്ക് ചെയ്താലും അനാവശ്യമായി എന്തെങ്കിലും ചേർത്താലുമൊക്കെ എറർ വരുന്നു. (മാസം മലയാളമാക്കുന്നതിന്റെ എററും ഉണ്ടായിരുന്നു, അത് [[പ്രത്യേകം:വ്യത്യാസം/2950645|ഇതുപോലെ]] ശരിയാക്കാം) നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങളിലെയെല്ലാം ചരങ്ങൾ ഈ നിയമങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറ്റുകയോ ഫലകങ്ങളെല്ലാം പഴയ സ്ഥിതിയിലാക്കുകയോ ആണ് പോംവഴി. അല്ലെങ്കിൽ ഇത്തരം എററുകൾ അവഗണിക്കാൻ പറയണം. ചില ചരങ്ങളെ വൈറ്റ്ലിസ്റ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയുമാകാം, ഉദാഹരണത്തിന് ഡിപ്രൊക്കേറ്റ് ചെയ്ത മാസവും വർഷവും വെവ്വേറെ ചേർത്ത രീതി [[പ്രത്യേകം:വ്യത്യാസം/2950665|നോക്കുക]]. എന്നാലും തീയതിയിൽ ലിങ്കിടുന്നതുപോലെയുള്ള (ഉദാ:<nowiki>[[2017]] [[ജനുവരി 6]]</nowiki>) പ്രശ്നങ്ങളെ ഒന്നും ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല. ഇതിനു പുറമെ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കാത്ത വേറെയും പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടോ? പ്രശ്നം അനുഭവപ്പെടുന്ന ലേഖനതാളുകൾ തന്നാൽ ശ്രമിക്കാം -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 17:58, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) :{{ping|Razimantv}} മേൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ മൂന്നു ഫലകങ്ങളുടെയും ഏറ്റവും പുതിയ പതിപ്പ് ഉപയോഗിച്ചിട്ട് [[മനുഷ്യാവകാശം]] എന്ന താൾ നോക്കുക (after hard refresh) എന്നതാണ് എന്റെ test case. ഞാൻ റസിമാൻ നോക്കിയ അത്രയും പോലും analyze ചെയ്തിട്ടില്ല. അതുകൊണ്ട് വേറെ പ്രശ്നങ്ങളെന്തെങ്കിലും ഉണ്ടോ എന്ന് അറിയില്ല. നാം ഫലകങ്ങൾക്കും ലേഖന വിവർത്തനങ്ങൾക്കും തുടർന്നും ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയെ ആശ്രയിക്കുമെന്നതിനാൽ മലയാളം വിക്കിയിലെ പഴയ ലേഖനങ്ങളിലെ ഫലക ഉപയോഗം തിരുത്തുകയാവും ഉചിതം എന്നാണെന്റെ അഭിപ്രായം. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 18:05, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) ::[[മനുഷ്യാവകാശം]] താളിൽ ഇപ്പോൾ പ്രശ്നങ്ങൾ കാണുന്നുണ്ടോ? -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 18:09, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) :::{{ping|Razimantv}}ഇല്ല, കാരണം മേൽ പറഞ്ഞ ഫലകങ്ങളുടെ പഴയ പതിപ്പാണ് നിലവിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 18:12, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) ::::സാൻഡ്ബോക്സ് വച്ച് പരീക്ഷിച്ചു നോക്കട്ടെ -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 18:22, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) :::അപ്പോൾ ആ ഘടകങ്ങൾ ഇനി അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യണ്ടേ?[[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 18:19, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) [[പ്രത്യേകം:PermaLink/2955432|എന്റെ എഴുത്തുകളരി]] നോക്കുക. [[മനുഷ്യാവകാശം]] ലേഖനത്തിലെ സൈറ്റേഷൻ ഫലകങ്ങളാണ്. ഓരോ ജോടിയിലും മുകളിലുള്ളത് സാൻഡ്ബോക്സ് വെർഷനും (ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും പുതിയ ഘടകങ്ങൾ പകർത്തിയത്) താഴെയുള്ളത് നിലവിൽ മലയാളം വിക്കിയിലുള്ള ഘടകങ്ങളുപയോഗിച്ചുള്ളതുമാണ്. തർജ്ജമ നഷ്ടപ്പെട്ടതും ഡിപ്രികേറ്റഡ് ആയ ചരങ്ങളുടെ എററും നോക്കുക. വേറെ പ്രശ്നമൊന്നും ഇല്ലല്ലോ. css ന്റെ കണ്ടന്റ് മോഡൽ [[പ്രത്യേകം:രേഖ/contentmodel|മാറ്റേണ്ടിവന്നു]] എന്നു മാത്രം. -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 19:50, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) :{{ping|Razimantv}} വളരെ നന്ദി !!! ശരിയായിട്ടുണ്ട്. [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:ChangeContentModel ഇവിടെ] നോക്കിയതനുസരിച്ച് Scribunto default ആയി ഘടകം നെയിംസ്പേസിൽ ശരിയായി പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതാണ്, എന്നാൽ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല (ബഗ്?) എന്നതാണോ പ്രശ്നം? :ഒരു കാര്യം കൂടി. റസിമാൻ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളും മലയാള മാസ തർജ്ജമകളും കൂടി [[ഘടകം:Citation/CS1/Date validation|ഇവിടെ]] ഒന്നു മെർജ് ചെയ്താൽ ഉപകാരമായിരുന്നു. :) --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 22:25, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) ::ചില css പേജുകൾക്ക് sanitized css വേണമെന്ന് തോന്നുന്നു, എന്താണ് കാര്യമെന്ന് എനിക്കും അറിയില്ല. മാസങ്ങൾ മാനുവലായി ചേർക്കാതെ ലോക്കൽ കോൺഫിഗറേഷനിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നതുകൊണ്ട് തർജ്ജമ ആവശ്യമില്ലെന്ന് കാണുന്നു -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 22:38, 8 ജനുവരി 2019 (UTC) == അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തിയാൽ നല്ലത് == [[വിക്കിപീഡിയ:സഹായമേശ]]യിൽ ഒരേ നാമമുള്ള രണ്ട് ഫലകങ്ങൾ എന്ന ചർച്ചയിൽ താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 18:37, 9 ജനുവരി 2019 (UTC) :{{കൊള്ളാം}} --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 19:35, 9 ജനുവരി 2019 (UTC) == വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018 == <div style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069"> If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018/സ്വാഗതം/en|here for the English version]] </div> <div style="padding:5px; background-color:#F1F1DE;"> <div style="border:1px solid #C2dfff; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #E7FFFF; background: -moz-linear-gradient(top, #A7D7F9 0%, #7db9e8 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; font-family:Calibri, Verdana, sans-serif;"> {| ! style="border:2px #FFA500 solid; padding:2em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- [[File:WikiSangamothsavam_2018_banner_2.svg|520px|upright|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018]] |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:.5em;" align=left |നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}, <span class="plainlinks"> മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കളുടേയും വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുടേയും വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ [[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018]], 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ വികാസ് ആഡിറ്റോറിയത്തിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു.<br> കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [http://www.facebook.com/wikisangamolsavam കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018/പങ്കെടുക്കാൻ ഇവിടെ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക. </span> സംഗമോത്സവത്തിലെ ഒന്നാം ദിനമായ ജനുവരി 19 ശനിയാഴ്ച രാവിലെ 10 ന് വിസംഗമോത്സവം ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നതാണ്. അന്നേ ദിവസം വിക്കിവിദ്യാർത്ഥി സംഗമം, വിക്കിപീഡിയ പരിചയപ്പെടുത്തൽ, വിക്കിപീഡിയ തൽസ്ഥിതി അവലോകനം, വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ മുതലായവ നടക്കും. രാത്രി മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കുറിച്ച് ഓപ്പൺ ഫോറം ഉണ്ടാകും. രണ്ടാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 20 ഞായറാഴ്ച രാവിലെ പ്രാദേശിക ചരിത്ര രചന സംബന്ധിച്ച സെമിനാറോടെ സംഗമോത്സവം ആരംഭിക്കും. അന്നേ ദിവസവും വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ നടക്കും. രാത്രി വിക്കി ചങ്ങാത്തം ഉണ്ടാകും. മൂന്നാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 21 തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെ മുതൽ വിക്കിജലയാത്രയാണ്. മുസിരിസ് പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളായ ജൂത ചരിത്ര മ്യൂസിയം പാലിയം കൊട്ടാരം മ്യൂസിയം സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ മ്യൂസിയം തുടങ്ങിയ 8 മ്യൂസിയങ്ങളും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രം, തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രം, പട്ടണം പര്യവേക്ഷണം തുടങ്ങിയ കേന്ദ്രങ്ങളും ഒരു ദിവസം നീളുന്ന ഈ ജലയാത്രയിൽ സന്ദർശിക്കും. വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു. താങ്കളെ 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ വച്ച് കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ.. സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി. [[User:Ranjithsiji|രൺജിത്ത് സിജി]] |}</div>--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:54, 15 ജനുവരി 2019 (UTC) </div> <!-- //ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%97%E0%B4%82:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@mlwiki അയച്ച സന്ദേശം --> == formatnum == formatnum പ്രശ്നങ്ങൾ കാരണം ഇൻഫോബോക്സിൽ ജനസാന്ദ്രത തെറ്റായി കൊടുത്തിരുന്നത് ശരിയാക്കാൻ [[ഫലകം:Infobox settlement/impus]], [[ഫലകം:Infobox settlement/metric]] എന്ന ഫലകങ്ങൾ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, റിവ്യൂ ചെയ്യാമോ? -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 13:43, 21 ജനുവരി 2019 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fde7ff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]][[File:Women in Red logo.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം, വിക്കിലൗസ് ലൗ പദ്ധതി എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ച് 10 ഫെബ്രുവരി 2019 - 31 മാർച്ച് 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കാനും സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചും തുല്യതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. കുറഞ്ഞത് 5 ലേഖനങ്ങളെങ്കിലും എഴുതുന്ന ലേഖകർക്ക് സമ്മാനമായി പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2019&action=edit&section=5 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) </div> </div> </div> == സൈറ്റേഷൻ ഫലകങ്ങൾ == ഫലകങ്ങളിൽ ചെയ്തിരുന്ന കസ്റ്റമൈസേഷനുകളും പരിഭാഷകളും നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്--[[User:Praveenp|പ്രവീൺ]]''':'''[[User talk:Praveenp|<font color="green" style="font-size: 70%">സം‌വാദം</font>]] 15:03, 22 ജൂൺ 2019 (UTC) :{{ping|Praveenp}} ഇദ്ദേഹം നടത്തിയ തിരുത്തൽ മൂലമാണോ? ഒരു ഉദാഹരണം കൂടി കിട്ടിയിരുന്നെങ്കിൽ നന്നായിരുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:21, 22 ജൂൺ 2019 (UTC) ::https://ml.wikipedia.org/w/index.php?diff=3141198&oldid=3039094 ?--[[User:Praveenp|പ്രവീൺ]]''':'''[[User talk:Praveenp|<font color="green" style="font-size: 70%">സം‌വാദം</font>]] 01:46, 23 ജൂൺ 2019 (UTC) :::{{ping|Praveenp}} താങ്കൾ പറഞ്ഞ ഘടകത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ ജേക്കബ് ജോസിന്റെ പഴയ തിരുത്തലിൽ നിന്നും മെർജ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അതിൽ രണ്ട് മാറ്റങ്ങൾ സംശയമുണ്ട്. ഒന്ന്, സോഴ്സ് കോഡിലെ 417 ആമത്തെ വരിയിൽ സീസൺ എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ഒരു വരിയുണ്ട്. അതിൽ fall എന്ന ഋതു ഒഴിവാക്കണോ? രണ്ട്, 407 ആമത്തെ വരിയിൽ ഒരു ചരത്തിന്റെ വാല്യൂ തുടങ്ങുന്നുണ്ട്. അതിൽ en എന്ന ചരത്തിന്ടെയും local എന്ന ചരത്തിന്ടെയും ഇടയിൽ അല്പവിരാമമാണോ അതോ പൂർണ്ണവിരാമമാണോ വേണ്ടത് എന്ന സംശയവും ഉണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 06:44, 23 ജൂൺ 2019 (UTC) ::::{{ping|Praveenp}} [[:ഘടകം:Citation/CS1/Configuration]] എന്റെ merge പട്ടികയിൽനിന്ന് നേരത്തെ വിട്ടുപോയിരുന്നു. ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതിനു നന്ദി. എത്രയും പെട്ടെന്ന് മെർജ് ചെയ്യാം. തത്‌കാലം revert കൊണ്ട് തർജ്ജമകൾ തിരിച്ചുവന്നിട്ടുണ്ടാവണം. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 01:18, 14 ജൂലൈ 2019 (UTC) == Your bot [[:fr:User:DragonBot]] on the Wikipedia in French == Hello, Your bot account on fr.wp hasn't edited fr.wp in over 6 years, now. It's likely to lose its flag. Do you have any motivated objection? Best regards, [[ഉപയോക്താവ്:Esprit Fugace|Esprit Fugace]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Esprit Fugace|സംവാദം]]) 15:28, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) <small>Bureaucrat on fr.wp, hence my interest ([[:fr:User talk:Esprit Fugace|--> My talk page there]]).</small> :Hi Esprit, You can remove the flag. Thanks for letting me know. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 03:56, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) ::Thanks for your reply! [[ഉപയോക്താവ്:Esprit Fugace|Esprit Fugace]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Esprit Fugace|സംവാദം]]) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(sasiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 15:55, 9 സെപ്റ്റംബർ 2019 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(sasia_wps,act5)&oldid=19352893 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RMaung (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(sasiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 19:35, 20 സെപ്റ്റംബർ 2019 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(sasia_wps,act5)&oldid=19397776 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RMaung (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(sasiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 17:30, 4 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(sasia_wps,act5)&oldid=19433037 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RMaung (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #e2e0ee; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|250px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> ഏഷ്യൻ‍ വിക്കിസമൂഹങ്ങളുടെ പരസ്പര സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി 1 നവംബർ 2019 - 30 നവംബർ 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. ഏഷ്യൻരാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലെ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും വികസിപ്പിക്കുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. ഓരോ വിക്കിപീഡിയയിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കുന്ന വരെ വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യ അംബാസിഡർമാരായി ആദരിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%8F%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BB_%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82_2019/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&action=edit&section=1 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 09:57, 27 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC) </div> </div> </div> == [[:en:Kunjali Marakkar|Kunjali Marakkar]] == Hi, could you be interested in developing/expanding the article [[:en:Kunjali Marakkar|Kunjali Marakkar]] in English Wikipedia. It is currently on an under developed stage without sufficient information enough to understand the history of Kerala's legendary warriors. --[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:4073:103:AD41:2501:ECE7:570E:D2E3|2409:4073:103:AD41:2501:ECE7:570E:D2E3]] 18:56, 2 ജനുവരി 2020 (UTC) == വിവർത്തനം നഷ്ടപ്പെട്ടതായി സംശയം == താങ്കൾ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B4%82:Infobox_settlement&type=revision&diff=3282806&oldid=3179183&diffmode=source ഈ] തിരുത്തൽ ഒന്ന് പരിശോദിക്കുമോ? ഈ തിരുത്തലിൽ വിവർത്തനം നഷ്ടപ്പെട്ടതായി സംശയമുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 04:18, 16 ഫെബ്രുവരി 2020 (UTC) :[https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B5%86%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%86%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B4%BE%E0%B4%82/%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B4%82:Infobox_settlement ഈ ഫലകം ഉപയോഗിക്കുന്ന കുറേ താളുകൾ] പരിശോധിച്ചതിൽ പ്രശ്നമൊന്നും ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടില്ല. ഏതു താളിലാണ് പ്രശ്നം കാണിക്കുന്നത്? --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 06:45, 16 ഫെബ്രുവരി 2020 (UTC) :ക്ഷമിക്കണം. എന്റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് വന്ന പിഴവാ. ഈ വിഷയം പൂർണമായും മായ്ക്കാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 13:48, 16 ഫെബ്രുവരി 2020 (UTC) == പുതിയ ഉപയോക്താവിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ == വളരെ കുറഞ്ഞ നിലവാരമുള്ള പേജുകൾ കാണുന്നു - തിരുത്താനേ കഴിയാത്തവിധം എഴുത്തും, ആശയങ്ങളും. ഇംഗ്ലിഷ് വിക്കിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യാനേ ആവാത്ത രീതിയിൽ. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി നന്നായി തർജ്ജമ ചെയ്താൽ കുറേ പ്രശ്നങ്ങൾ ഒഴിവാകും. [[ഉപയോക്താവ്:Oru sadhu|Oru sadhu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Oru sadhu|സംവാദം]]) 17:09, 29 ജൂൺ 2020 (UTC) :{{ping|Oru sadhu}} രണ്ടും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം നോക്കിയാൽ കൃത്യമായി കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാവും. :1)ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ ഇന്നത്തെ [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Statistics കണക്കുപ്രകാരം] 138,662 സജീവ ഉപയോക്താക്കൾ ഉണ്ട്. എന്നാൽ മലയാളം വിക്കിയിൽ [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%B0%E0%B4%82 അത്] 376 ആണ്. :2)മലയാളം വിക്കി എഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നതിൽ 99% പേരും മലയാളികൾ ആണ്. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ ലോകമെമ്പാടും അതിന് ഉപയോക്താക്കൾ ഉണ്ട്. :3)മുകളിൽ പറഞ്ഞ കാര്യം കൊണ്ടുതന്നെ വാൻഡലിസം (അഥവാ നശീകരണം) കണ്ടെത്തുവാനും ഒഴിവാക്കുവാനും പരിമിതികളുണ്ട്. എന്ന്കരുതി അത് ഒഴിവാക്കുന്നില്ല എന്നല്ല അർത്ഥം. "തിരുത്താനേ കഴിയാത്തവിധം എഴുത്തും, ആശയങ്ങളും" - ഇങ്ങനെയുള്ളവ കണ്ടുകഴിഞ്ഞാൽ മുഴുവനായും പൊളിച്ചെഴുതുകയും ചെയ്യാം. ഇതിനായി സാൻഡ്‌ബോക്സ് (കൃത്യം കണ്ണി എനിക്ക് ഓർമ്മയില്ല) പ്രയോജനപ്പെടുത്താം. "ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി നന്നായി തർജ്ജമ ചെയ്താൽ കുറേ പ്രശ്നങ്ങൾ ഒഴിവാകും" - കുറേ പേർ ഇവിടെ ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കുന്നത് [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%B7#draft തർജ്ജമ] ടൂൾ ഉപയോഗിച്ചാണ്. മറ്റ് പലരും ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഗൂഗിൾ ട്രാൻസ്ലേറ്റ് വഴിയാണ്. ഗൂഗിൾ ട്രാൻസ്ലേറ് പൂർണമായും ആശ്രയിച്ച് ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്കൊണ്ടാണ് പല ലേഖനങ്ങളും തിരുത്താനേ പറ്റാത്തവിധത്തിലുള്ളത് എന്നും എനിക്ക് തോനുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:27, 29 ജൂൺ 2020 (UTC) == ചില സ്വകാര്യ പ്രശ്നങ്ങൾ == വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ താൾ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ വരുന്ന ചില പ്രശ്നങ്ങളേപ്പറ്റി താങ്കളോട് സംസാരിക്കാനാഗ്രഹമുണ്ട്. താങ്കളുടെ മെയിൽ ഐ. ഡി. കിട്ടുന്നില്ല. ദയവായി താങ്കളുടെ മെയിൽ ഐ.ഡി. എനിക്ക് DM ചെയ്യുമോ? {{unsigned|2403:d4c0:ac:a636:a024:e4c9:5c45:94d}} :വിക്കിയിലെ [[വിക്കിപീഡിയ:സ്വകാര്യതാനയം|സ്വകാര്യതാനയം]] പ്രകാരം ഇമെയിൽ പോലെയുള്ള ഉപയോക്താവിന്റെ സ്വകാര്യ വിവരങ്ങൾ ഉപയോക്താക്കളുടെ താളുകളിൽ നല്കുന്നത് കുറവാണ്. ഈ താളിന്റെ ഇടതുവശത്ത് 'Email this user' അഥവാ 'ഈ ഉപയോക്താവിന് ഇമെയിൽ അയയ്ക്കുക' എന്നൊരു കണ്ണി കാണാം. അതിൽ താങ്കൾക്ക് സന്ദേശം അയക്കാവുന്നതാണ്. താങ്കൾക്ക് അങ്ങനെ ഒരു കണ്ണി കാണുന്നില്ലെങ്കിൽ താങ്കൾ [[സഹായം:അംഗത്വം|അംഗത്വം]] എടുക്കണം. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:37, 29 ജൂൺ 2020 (UTC) == കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ കാലാവധി == [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)#കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ_കാലാവധി]] കാണുക--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:26, 27 ജൂലൈ 2020 (UTC) :നന്ദി കിരൺ. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 06:42, 30 ജൂലൈ 2020 (UTC) == We sent you an e-mail == Hello {{PAGENAME}}, Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org. You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:53, 25 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Samuel (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == SpeciesBox- Importing == പ്രിയ {{ping|Jacob.jose}}, [[സ്ട്രൈക്നോസ് ടോക്സിഫെറ]] എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ Speciesbox ൽ ചില പിഴവുകൾ കാണുന്നു. ഇത് Import ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെയെന്ന് നല്ല ധാരണയില്ല. കാര്യനിർവാഹകർക്ക് ഇത് ചെയ്യാനാവുമെന്ന് അറിഞ്ഞു. ഒന്ന് സഹായിക്കാമോ? --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 15:31, 13 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) :പ്രിയ {{ping|Vijayanrajapuram}}, എന്തോ സാങ്കേതികപ്രശ്നമുണ്ട്. വിശദമായി ഒന്നു നോക്കട്ടെ. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 20:07, 27 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) :::{{ശരി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:41, 28 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:34, 23 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യ == സുഹൃത്തെ Jacob.jose, വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റീ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാൻ യോഗ്യതയുള്ളതിനാലാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഇമെയിൽ ലഭിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2021 ഓഗസ്റ്റ് 18 ന് ആരംഭിച്ച്, 2021 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് അവസാനിക്കും. വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്രോജക്ടുകൾ ഒരു ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻറെ തീരുമാനമെടുക്കൽ സമിതിയാണ്. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി കളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. ഈ വർഷം ഒരു സമുദായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ നാല് സീറ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഈ സീറ്റുകളിലേക്ക് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 19 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നു. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021 ലെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റി സ്ഥാനാർത്ഥികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. സമുദായത്തിലെ 70,000 അംഗങ്ങളോട് വോട്ടുചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു! വോട്ടിംഗ് 23:59 UTC ആഗസ്റ്റ് 31 വരെ മാത്രം. *[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''വോട്ട് ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ SecurePoll - ൽ പോവുക''']]. നിങ്ങൾ ഇതിനകം വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വോട്ട് ചെയ്തതിന് നന്ദി, ദയവായി ഈ ഇമെയിൽ അവഗണിക്കുക. ആളുകൾക്ക് എത്ര അക്കൗണ്ടുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഒരു തവണ മാത്രമേ വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വായിക്കുക]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 05:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21949539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ടൈപിംഗ് പ്രോബ്ലം == ടൈപ് ചെയ്യുമ്പോൾ അനാവശ്യ ചിഹ്നങ്ങൾ കടന്നു വരുന്നു. ഇതൊഴിവാക്കാൻ എന്താണ് വേണ്ടത് [[ഉപയോക്താവ്:രതീഷ് കെ കെ|രതീഷ് കെ കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:രതീഷ് കെ കെ|സംവാദം]]) 15:35, 25 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) == Snigdha AP == ഇത് നീക്കാമോ? ആത്മകഥ.--<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|<abbr title="അരയശ്ശേരിൽ">അ.</abbr><abbr title="സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ">സു.</abbr>മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 15:46, 18 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) :{{ചെയ്തു}} --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 15:47, 18 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) == Request == Hi! I couldn't publish the below message on your village pump. Could you please share it for me? Thank you very much! == താങ്കളുടെ മൂവ്മെന്റ് സ്ട്രാറ്റജി പ്ലാനുകളെ മൂവ്മെന്റ് സ്ട്രാറ്റജി ഇംപ്ലിമെന്റേഷൻ ഗ്രാന്റുകൾക്ക് എങ്ങനെ പിന്തുണയ്ക്കാമെന്ന് അറിയുക == <section begin="announcement-content"/>മൂവ്മെന്റ് സ്ട്രാറ്റജി ഇംപ്ലിമെന്റേഷൻ ഗ്രാന്റുകൾ ഇപ്പോൾ $2,000 USD-ൽ കൂടുതൽ തുക പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നത്തിന് നൽകുന്നു. [[:m:Special:MyLanguage/Grants:MSIG/About|മൂവ്മെന്റ് സ്ട്രാറ്റജി ഇംപ്ലിമെന്റേഷൻ ഗ്രാന്റുകൾ, മാനദണ്ഡങ്ങൾ, എങ്ങനെ അപേക്ഷിക്കാം]] എന്നിവയെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ കണ്ടെത്തുക<section end="annoumcent-content"/> [[ഉപയോക്താവ്:MNadzikiewicz (WMF)|MNadzikiewicz (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MNadzikiewicz (WMF)|സംവാദം]]) 09:02, 24 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 18:18, 4 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> :{{ശരി}} --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 18:33, 4 ജനുവരി 2022 (UTC) == Citation ഫലകങ്ങൾ == ലുവ പിഴവ് ഘടകം:Citation/CS1-ൽ 4162 വരിയിൽ : attempt to index field 'url_skip' (a nil value)--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 01:31, 16 മേയ് 2022 (UTC) :നന്ദി! മൂന്ന് പ്രശ്നക്കാരൻ ഫലകങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്തു. ഇപ്പോൾ നേരത്തേതിൽ കൂടുതൽ പ്രശ്നമൊന്നുമില്ലെന്ന് കരുതുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 21:57, 16 മേയ് 2022 (UTC) :നന്ദി! ഇപ്പോൾ ശരിയായിട്ടുണ്ട്.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 04:38, 17 മേയ് 2022 (UTC) == ആശംസകൾ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wikipedia_Interface_administrator.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ സമ്പർക്കമുഖ കാര്യനിർവ്വാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 15:35, 13 ജൂൺ 2022 (UTC) --ആശംസകൾ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:38, 14 ജൂൺ 2022 (UTC) --ആശംസകൾ--[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 12:44, 14 ജൂൺ 2022 (UTC) --ആശംസകൾ -- [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 16:24, 15 ജൂൺ 2022 (UTC) |} :നന്ദി കിരൺ. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 05:18, 14 ജൂൺ 2022 (UTC) == [[ഒമർ അബ്ദുള്ള]] == ദയവായി ഈ താളിലെ information box പിഴവ് ശ്രദ്ധിക്കുമൊ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) :{{കഴിഞ്ഞു}} --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 08:40, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) == ഇറക്കുമതി == ഘടകം:WikidataIB/i18n ഈ ഘടകം ഇറക്കുമതി ചെയ്യാൻ സാധിക്കുമോ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:39, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:25, 16 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 18 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[പേൾ പാലസ്]] == ദയവായി ഈ താളിലെ ലുവ പിഴവ് ശ്രദ്ധിക്കുമൊ. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 14:50, 19 നവംബർ 2022 (UTC) :{{കഴിഞ്ഞു}}--[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 05:44, 22 നവംബർ 2022 (UTC) {{ping|Jacob.jose}} {{കൈ}} [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 05:50, 22 നവംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയ സ്ട്രാറ്റജി കരട് സംബന്ധിച്ച ചർച്ച-2 == വിക്കിമീഡിയ മൂവ് മെൻറ് ചാർട്ടർ സംബന്ധിച്ച് താങ്കൾ നേരത്തെ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ.വിക്കിമീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എങ്ങിനെയെല്ലാം ആകണമെന്നാണ് താങ്കൾ കരുതുന്നത് എന്നത് സംബന്ധിച്ച സുപ്രധാനമായ ആലോചനയും ചർച്ചയും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതിൻറെ ഭാഗമായി കഴിഞ്ഞ നാലിന് (2022 ഡിസംബർ 4ന് ) മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തകരുടെ ഒരു ഓൺലൈൻ യോഗം നടന്നിരുന്നു. പ്രസ്തുത യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർക്കും വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ താൽപ്പര്യമുള്ള മറ്റുള്ളവർക്കെല്ലാം പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ ഒരു സംഗമം ഈ മാസം 16ന് നടത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതെ കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ അറിയാൻ ഈ പേജ് സന്ദർശിക്കുക https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultations/2022/Malayalam_Wikimedia_Community#Offline_Conversation ഈ സന്ദേശം പരമാവധി വിക്കിപിഡീയ എഡിറ്റർമാരിലേക്കെത്തിക്കാൻ കാര്യനിർവാഹകൻ എന്ന നിലയിൽ സമ്പർക്ക പേജിലൂടെ താങ്കൾക്ക് സാധിക്കുമല്ലോ.. ഇതിനായുള്ള ശ്രമം ഉണ്ടാവുമല്ലോ... [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|അക്ബറലി{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 04:05, 10 ഡിസംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:11, 18 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ലുവ പിഴവ് == ഘടകം:Citation/CS1/Utilities ലുവ പിഴവ് ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കുമൊ. താൾ: [[അണ്ണാമലൈയ്യർ ക്ഷേത്രം]] [[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 07:53, 28 ഡിസംബർ 2022 (UTC) ലുവ പിഴവ് ഘടകം:Citation/CS1-ൽ 1654 വരിയിൽ [[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 05:18, 6 ജനുവരി 2023 (UTC) :ഇത് ഇപ്പോഴും കാണിക്കുന്നുണ്ടോ? എനിക്ക് [[അണ്ണാമലൈയ്യർ ക്ഷേത്രം]] എന്ന താളിൽ പിഴവൊന്നും കാണാനാവുന്നില്ല, അതുകൊണ്ട് ചോദിച്ചതാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 18:23, 9 ജനുവരി 2023 (UTC) == [[കോട്ടയത്തെ മാർ ഗബ്രിയേൽ]] == ഞാൻ [[കോട്ടയത്തെ മാർ ഗബ്രിയേൽ]] എന്ന ലേഖനം സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ലേഖനം കൂടുതൽ ഉപയോക്താക്കളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക് വേണ്ടി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടാൻ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്. ഇതേ ചോദ്യം എന്റെ സംവാദത്താളിൽ താങ്കളോട് മുമ്പ് ചോദിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ മറുപടി ഉണ്ടായില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 11:45, 8 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) :താങ്കളുടെ താളിൽ മറുപടി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 04:14, 20 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) == Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear interface administrator, This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well. There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability. As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]]. Have a great day!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team</bdi> 12:08, 10 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_2&oldid=25272792 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Samuel (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:38, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Transilation == അക്വീനാസ് കോളേജ് ഇടകൊച്ചി - വിക്കിപീഡിയ Dear Jacob Jose. I am a Wikipedia user from Kochi. I came to know about your efficient and appreciable contributions to Malayalam Wikipedia. I would like to turn your attention towards the Malayalam Wikipedia page of Aquinas College Edacochin. would you please take a step to translate it to English, following the standards of English Wikipedia. i hope by translating the page it can be more accessible and available for the Wikipedia users. kindly let me know your valuable comments and reply about the same. [[ഉപയോക്താവ്:Lpraveenthomas|Lpraveenthomas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Lpraveenthomas|സംവാദം]]) 08:46, 16 നവംബർ 2024 (UTC) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിപീഡിയയിലെ നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച് == പ്രിയ @[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|Jacob.jose]],</br>RTRC feed ശ്രദ്ധിക്കുമ്പോൾ ഓരോ ദിവസവും 4ഓ 5ഓ IP addressകളിൽ നിന്നെങ്കിലും നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾ കാണാറുണ്ട്. അസഭ്യമായ വാക്കുകൾ എഴുതിച്ചേർക്കുക, ആവശ്യമില്ലാത്ത കണ്ണികൾ ചേർക്കുക, ചില ഇമോജികൾ ചേർക്കുക, ഖണ്ഡികകൾ ഒന്നാകെ നീക്കം ചെയ്യുക എന്നിവ അവയിൽ ചിലത് മാത്രമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് [[ചെമ്മനം ചാക്കോ]] എന്ന ലേഖനത്തിൽ ഇത്തരത്തിൽ ഒരു ip addressൽ നിന്നും നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉണ്ടായി. 6 തവണ '(മാറ്റം തിരസ്ക്കരിക്കുക)' എന്ന option ഉപയോഗിച്ചിട്ടാണ് ലേഖനം പഴയ അവസ്ഥയിലേക്ക് തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാൻ കഴിഞ്ഞത് ([[കാവാലം നാരായണപ്പണിക്കർ]], [[എം.എൻ. കാരശ്ശേരി]], [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഇരയായവയ്ക്ക് ചില ഉദാഹരണങ്ങളാണ്). നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്ന ലേഖനങ്ങൾ പഴയപടിയാക്കുന്നതിൽ എനിക്കു ചില പരിമിതികൾ ഉണ്ട്. അടുത്തടുത്തുനടത്തിയ നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങളെ മാത്രമേ പലതവണ '(മാറ്റം തിരസ്ക്കരിക്കുക)' എന്ന option ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് മാറ്റം സേവ് ചെയ്ത് പഴയപടി ആക്കാൻ സാധിക്കുക ഉള്ളൂ. നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങളായി ip addressകൾ ചെയ്ത തിരുത്തുകൾക്കു ശേഷം വേറെ ഒരു ഉപയോക്താവ് നല്ല ഒരു തിരുത്തൽ നടത്തിയാൽ മുൻപുനടന്ന നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങളെ 'മാറ്റം തിരസ്ക്കരിക്കുക' എന്ന option ഉപയോഗിച്ച് പഴയപടി ആക്കാൻ സാധിക്കില്ല. [restore this version], [rollback (AGF)], [rollback] തുടങ്ങിയ optionകളും ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നില്ല. എങ്കിലും manual editing വഴി ഞാൻ എന്നെക്കൊണ്ടാകുന്ന രീതിയിൽ നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾ തടയാറുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയിൽ അംഗത്വം എടുക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾ തന്നെ വ്യക്തികൾ, സ്വയം പ്രഖ്യാപിത നടന്മാരും എഴുത്തുകാരും, ഡോക്ടർമാർ, വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങൾ, മെഡിക്കൽ ക്ലിനിക്കുകൾ എന്നിവയുടെ self promotionന് വേണ്ടിയുള്ള ഒരു ഇടമായാണ് ഉപയോക്തൃതാളിനേയും വിക്കിലേഖനങ്ങളേയും കാണുന്നത്. വിക്കിപീഡിയയിൽ അംഗത്വമെടുത്ത് സ്വന്തം ചിത്രം ചേർത്ത് ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്ന ഇക്കൂട്ടർ വിക്കിപീഡിയയിൽ ആർക്കും എഡിറ്റ് ചെയ്യാം എന്ന സ്വതന്ത്രസ്വഭാവത്തെയാണ് ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നത്. ആർക്കും വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തും എഴുതിവെക്കാം എന്ന ബോധവുമായി നടക്കുന്നവരാണ് ഇക്കൂട്ടർ. ഇത്തരക്കാരെ കണ്ടെത്താനും നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും അത് തിരുത്താനും വിക്കിനയങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായ ലേഖനങ്ങളും ഉപയോക്തൃതാളുകളും നീക്കം ചെയ്യാനും വേണ്ടിവന്നാൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ip addressകളേയും ഉപയോക്താക്കളേയും തടയാനും കൂട്ടായ ഒരു പരിശ്രമം വേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 18:16, 25 ജനുവരി 2025 (UTC) :പ്രിയ ആദർശ്, ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ വരുമ്പോൾ [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള_നോട്ടീസ്_ബോർഡ്|കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള നോട്ടീസ്ബോർഡിൽ]] ഒരു കുറിപ്പിട്ടാൽ താൾ പ്രൊട്ടക്ട് ചെയ്യുകയോ, ഐ.പി. ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുകയോ ഒക്കെ ചെയ്യാനാവും. തുടക്കത്തിനു താങ്കൾ ഇട്ട ഈ കുറിപ്പ് ഞാ [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള_നോട്ടീസ്_ബോർഡ്#വിക്കിപീഡിയയിലെ_നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾ_സംബന്ധിച്ച്|ഇങ്ങോട്ട്]] മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. ::നന്ദി :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 18:56, 25 ജനുവരി 2025 (UTC) == ലേഖനങ്ങളിലെ automatic taxoboxന്റെ പിഴവ് പരിഹരിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് == [[അനോന]] എന്ന താൾ തിരുത്തുമ്പോഴാണ് automatic taxoboxന്റെ പിഴവ് ആദ്യമായി ശ്രദ്ധയിൽ വരുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ സമാനമായ ലേഖനത്തിലെ Scientific classification എന്ന infoxലെ ഭാഗം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ലേഖനത്തിൽ ദൃശ്യമല്ല. പകരം അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് Missing taxonomy template (fix): എന്നാണ് കാണിക്കുന്നത്. സമാനമായ പിഴവുകൾ മറ്റ് ലേഖനങ്ങളിലുമുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് നീർപ്പൊങ്ങല്യം എന്ന ലേഖനത്തിൽ: Taxonomy template does not specify a parent (fix):, [[മാസ്റ്റഡോൺ]] എന്ന ലേഖനത്തിൽ: action=edit&preload=Template:Taxonomy/sameas}} fix]): [[{Placeholder error message}, [[ഇയോഹിപ്പസ്]] എന്ന ലേഖനത്തിൽ: Taxonomy template does not specify a parent (fix): (എന്താണ് ഈ parent എന്നു പറഞ്ഞാൽ ?) എന്നിങ്ങനെ. ദയവായി ഇത് ശരിയാക്കാമോ ?--[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 21:03, 2 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) :എറർ മെസേജുകൾ misleading ആവാം. ഒന്നു നോക്കട്ടെ. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 04:57, 3 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) ::പലപ്പോഴും ഇത് <nowiki>{{taxonomy/...}}</nowiki> ഫലകം ഇറക്കുമതി ചെയ്യാത്തത് മൂലമാണ് ഉണ്ടാകാവുന്നത്. [[അനോന]] എന്ന താളിലെ പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 05:42, 3 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) :::മാസ്റ്റഡോൺ എന്ന താളിലെയൊഴിച്ച് മറ്റ് പ്രശ്നങ്ങൽ പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറ്റെവിടെയെങ്കിലും പ്രശ്നം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടാൽ ഇവിടെ ഒരു കുറിപ്പിട്ടാൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്യാം.--[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 05:59, 3 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) ::::മാസ്റ്റഡോൺ എന്ന താളിലെ പ്രശ്നവും പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഫലകത്തിലെ വിവരങ്ങൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്യാതെ copy-paste ചെയ്ത് പകർത്തുന്നത് ഭാവിയിൽ ഇറക്കുമതിയന്ത്രം മലയാളം വിക്കിപ്രവർത്തകർ വരുത്തിയ മാറ്റമായിട്ട് തെറ്റിധരിച്ച് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ പുതിയ മാറ്റങ്ങൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്യാതെ വരാം. അതാണ് ഇവിടെ സംഭവിച്ചത്. [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B4%82%3ATaxonomy%2FMammutoidea&diff=4441732&oldid=3148885 വ്യത്യാസം, ശ്രദ്ധിക്കുക. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽനിന്നുള്ള ഫലകത്തിലെ വിവരങ്ങൾ copy-paste ചെയ്യാതെ ഇറക്കുമതി മാത്രം ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾക്കുള്ള പരിഹാരം --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 06:14, 3 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) [[സംഗീതപൂവ്]] എന്ന ലേഖനത്തിൽക്കൂടി Missing taxonomy template (fix): എന്ന പിഴവ് കാണിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൂടി പരിഹരിക്കാമോ ? (ഈ ലേഖനത്തിന് ഇംഗ്ലിഷ് പരിഭാഷ ഇല്ല).--[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 06:25, 3 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) :|taxon = Clerodendrum എന്ന് ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഇതല്ലേ ശരി? --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 21:22, 3 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) ::ഈ സസ്യത്തിന്റെ നിലവിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയനാമം ''Rotheca microphylla'' എന്നാണ് (ഇവ കാണുക:[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77135734-1 POWO], [https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/4TG92 Catalogue of Life], [https://wfoplantlist.org/taxon/wfo-0001338020-2024-12?page=1 WFO Plant List] ). ഈ സസ്യത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയനാമമായി ലേഖനത്തിൽ കൊടുത്തിരുന്ന ''Rotheca incisa'' എന്നത് നിലവിൽ ഒരു synonym ആണ് (മുകളിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന കണ്ണികൾ കാണുക. ഉദാഹരണം: [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77135734-1 POWO]). ''Rotheca incisa'' ഒരു synonym ആയി Taxoboxൽ ഞാൻ ചേർത്തിട്ടുണ്ട് (Taxoboxൽ ചേർത്ത മറ്റ് Synonymകൾ: ''Adelosa microphylla Blume'', ''Clerodendrum incisum var. afzelii Moldenke'' എന്നിവയാണ്). നിലവിൽ ഈ സസ്യത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയനാമം ''Rotheca microphylla'' ആയതുകൊണ്ട് Taxoboxൽ |taxon = Rotheca എന്നാക്കിയിട്ടുണ്ട്.--[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 16:54, 6 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) automatic taxoboxകളിലെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ ചെയ്ത പരിശ്രമങ്ങൾക്ക് വളരെയധികം നന്ദി. :-)--[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 16:56, 6 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) == ലേഖനങ്ങളുടെ ഇൻഫോബോക്സുകളിൽ കാണുന്ന ഒരു സാങ്കേതിക പിഴവിനെ കുറിച്ച് == @[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|Jacob.jose]] ഹലോ സുഹൃത്തേ, ഏതാനും നാളുകളായി വിക്കിപീഡിയയുടെ മൊബൈൽ വേർഷനിൽ ജീവചരിത്ര ലേഖനങ്ങളുടെയും മറ്റും ഇൻഫോ ബോക്സുകളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ഇടതുവശത്തേക്ക് മാറി കിടക്കുന്നതായി കാണുന്നു. മുൻപ് ഇത് കൃത്യം നടുക്ക് ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. മൊബൈലിൽ വിക്കിപീഡിയ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്ന എന്നെപ്പോലെയുള്ള ആളുകൾക്ക് ഇത് ചെറുതല്ലാത്ത അസ്വസ്ഥത ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. ഇംഗ്ലീഷിലോ മറ്റ് ഭാഷകളിലോ ഈ പ്രശ്നം കാണുന്നുമില്ല. ഈ സാങ്കേതിക പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ എന്തെങ്കിലും മാർഗം ഉണ്ടോ. നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 16:50, 14 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) :ഒന്നു നോക്കട്ടെ! ഒരു ഉദാഹരണം താൾ നൽകാമോ? --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 23:15, 14 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) ::[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]], മറുപടി പറയാൻ വൈകിയതിൽ ഞാൻ ഖേദിക്കുന്നു. ചിത്രം അടങ്ങിയ ഇൻഫോബോക്സുകൾ ഉള്ള ഒട്ടുമിക്ക ലേഖനങ്ങളിലും സമാന പ്രശ്നമുണ്ട്. (ഒരു ഉദാഹരണത്തിന് [[അഹത്തള്ള]] കാണുവുന്നതാണ്) മൊബൈൽ രൂപത്തിൽ മാത്രമാണ് ഇത് കാണാനാവുക. ചിത്രവും മുമ്പ് ഇൻഫോബോക്സിൽ മദ്ധ്യ അലൈൻമെന്റ് ഉണ്ടായിരുന്ന മറ്റ് ഭാഗങ്ങളും ഇടതുവശത്തേക്ക് ആയിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയിലാണ്. കാണുമ്പോൾ ഒരു ഭംഗിക്കുറവ് തോന്നുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 16:11, 8 മാർച്ച് 2025 (UTC) :::{{ping|Logosx127}} യഥാർത്ഥത്തിൽ അവരുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് കാലതാമസം വന്നതല്ല. പകരം അവർ ചോദിച്ച ഒരു കാര്യം താങ്കൾ കൊടുക്കാത്തത്കൊണ്ട് കാലതാമസം വന്നതാവാം - പ്രശ്നമുള്ള ഒരു ഉദ്ദാഹരണ താൾ. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:50, 8 മാർച്ച് 2025 (UTC) ::[[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]], അതാണ് ഞാൻ ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചത് കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിച്ചതും. [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 14:33, 9 മാർച്ച് 2025 (UTC) ::: ക്ഷമിക്കണം. എനിക്ക് അർത്ഥം തെറ്റിയതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 15:49, 9 മാർച്ച് 2025 (UTC) {{ping|Logosx127}} ഉദാഹരണത്തിനു നന്ദി. ഞാൻ മൊബൈലിൽ നോക്കിയപ്പോൾ പ്രശ്നം കാണാൻ സാധിച്ചു. എങ്ങനെ പരിഹരിക്കാം എന്ന് ഒന്നു നോക്കട്ടെ. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 07:23, 10 മാർച്ച് 2025 (UTC) :[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B4%82%3AInfobox_Christian_leader&diff=4491315&oldid=4490869 ഈ മാറ്റം] കൊണ്ട് ചിത്രവും അടിക്കുറിപ്പും നടുക്കോട്ട് മാറേണ്ടതാണ്. പക്ഷേ മറ്റു ചില താളുകളിൽ അതുകൊണ്ട് അഭംഗി വരുമോ എന്നറിയില്ല. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 07:44, 10 മാർച്ച് 2025 (UTC) :: പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെട്ടതായി കാണുന്നു. വളരെ നന്ദി @[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]]. ഈ മാറ്റം കൊണ്ട് മറ്റേതെങ്കിലും ലേഖനത്തിൽ അഭംഗി വരുമെന്ന് തോന്നുന്നില്ല. അങ്ങനെ കണ്ടാൽ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്താം.[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 14:34, 10 മാർച്ച് 2025 (UTC) ::@[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]], ചില പ്രശ്നങ്ങൾ കൂടി ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇൻഫോബോക്സിൽ തന്നെ ചിത്രത്തിന് മുകളിലുള്ള title എന്ന ഭാഗം ഇപ്പോഴും ഇടതുവശത്തേക്ക് ആയിട്ടാണ് ഉള്ളത്. അതുപോലെ [[ഫലകം:about]] മുതലായ മറ്റ് ഫലകങ്ങളും മറ്റു ചില പ്രശ്നങ്ങൾ കാണിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവ പലതും ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ഇറക്കുന്നത് ചെയ്തിരിക്കുന്നതിനാൽ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾ ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. മുൻപ് ഞാൻ ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ വീണ്ടും പ്രശ്നം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 14:50, 10 മാർച്ച് 2025 (UTC) == ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നിന്നുള്ള ഇറക്കുമതി == ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നിന്നുള്ള 2021-ൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയിലേക്ക് ഇറക്കുമതി ചെയ്ത ഒരു ലേഖനമാണ് [[Economy of the Marshall Islands|''Economy of the Marshall Islands'']]. മലയാള ഭാഷയിലേക്ക് തർജ്ജമ ചെയ്യാത്ത ഈ ലേഖനം എല്ലാ വർഷവും ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നിന്ന് പതിപ്പുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നതായി ശ്രദ്ധയിൽപെട്ടു. അവസാനം ഇറക്കുമതി ചെയ്തത് താങ്കളായതിലാണ് ഇവിടെ കുറിപ്പിടുന്നത്. - [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:23, 13 മേയ് 2025 (UTC) :ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതിനു നന്ദി. നീക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈയിടെയായി ഇറക്കുമതി സജ്ജീകരണത്തിൽ ഉള്ള ബഗ് ആണെന്ന് തോന്നുന്നു പ്രധാന നാമമേഖലയിൽനിന്ന് ചില താളുകൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നത്. ഇനിയും ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടാൽ ദയവായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുക. നന്ദി! --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 15:15, 19 മേയ് 2025 (UTC) == മുഖ്യ താളിന്റെ പുതുക്കലിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിർദ്ദേശം == നമസ്കാരം, മുഖ്യ താളിന്റെ പുതുക്കൽ സംബന്ധിച്ച് ഒരു നിർദ്ദേശം Talk page-ൽ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. സമയം കിട്ടുമ്പോൾ ദയവായി അഭിപ്രായം അറിയിക്കാമോ? നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Jaisonll799|Jaisonll799]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jaisonll799|സംവാദം]]) 14:46, 14 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> 4cmcoy5vqkmzhszp64wbfxlx471qfqo 0 15379 4616083 4084414 2026-04-28T17:24:16Z Malikaveedu 16584 /* ജീവിതരേഖ */ 4616083 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P.T. Chacko}} {{distinguish|കെ.ടി. ചാക്കോ|പി.സി. ചാക്കോ}} {{Infobox officeholder | name = പി.ടി. ചാക്കോ | image = p-t-chacko.gif | birth_name = |imagesize = |caption = |office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ആഭ്യന്തരമന്ത്രി |constituency = |term_start = [[ഫെബ്രുവരി 22]] [[1960]] |term_end = [[ഫെബ്രുവരി 20]] [[1964]] |predecessor = [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |successor = [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |office1 = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] പ്രതിപക്ഷനേതാവ് |constituency = |term_start1 = [[ഏപ്രിൽ 5]] [[1957]] |term_end1 = [[ഓഗസ്റ്റ് 1]] [[1959]] |predecessor1 = |successor1 = [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |office2 = ലോക്സഭാ അംഗം |constituency2 =[[മീനച്ചിൽ ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|മീനച്ചിൽ]] |term_start2 = [[ഏപ്രിൽ 17]] [[1952]] |term_end2 = [[1953]] |predecessor2 = |successor2 = [[ജോർജ് തോമസ് കൊത്തുകപള്ളി‌]] |office3 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] |constituency3 =[[മീനച്ചിൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മീനച്ചിൽ]] |term_start3 = [[ഫെബ്രുവരി 9]] [[1960]] |term_end3 = [[ജൂലൈ 31]] [[1964]] |predecessor3 = [[പി.എം. ജോസഫ്]] |successor3 = |constituency4 =[[വാഴൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാഴൂർ]] |term_start4 = [[മാർച്ച് 16]] [[1957]] |term_end4 = [[ജൂലൈ 31]] [[1959]] |predecessor4 = |successor4 = [[വി.കെ. വേലപ്പൻ]] | salary = | birth_date = {{birth date|1915|4|9}} | birth_place =[[ചിറക്കടവ്]] | residence =[[വാഴൂർ]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1964|7|31|1915|4|9}} | death_place = [[തിരുവനന്തപുരം]] | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | religion = |father =തോമസ് |mother=അന്നമ്മ | spouse = മറിയാമ്മ | children =6 ([[പി.സി. തോമസ്]] ഉൾപ്പടെ) | website = | footnotes = | date = സെപ്റ്റംബർ 16 | year = 2020 | source =http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/p_t_chacko.php സ്റ്റേറ്റ്ഓഫ്കേരള }} കേരളത്തിലെ ഒരു [[കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്ന '''പി.ടി. ചാക്കോ''' (ആംഗലേയം : ''P.T. Chacko'')<ref>{{Cite web |url=http://www.keralalawyer.com/contents/p_t_chacko.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-03-10 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304235616/http://www.keralalawyer.com/contents/p_t_chacko.php |url-status=deviated |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304235616/http://www.keralalawyer.com/contents/p_t_chacko.php }}</ref>. [[വിമോചന സമരം|വിമോചന സമരത്തിലൂടെ]] ശ്രദ്ധേയനായ വ്യക്തിയാണ് ഇദ്ദേഹം. ഐക്യ കേരളത്തിലെ ആദ്യ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര മന്ത്രി, [[എ.ഐ.സി.സി]] അംഗം, ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന നിർമ്മാണ സമിതിയംഗം, ലോക്‌സഭാംഗം തുടങ്ങിയ പദവികൾ വഹിച്ച പി.ടി ചാക്കോ കാൽ നൂറ്റാണ്ടുകാലത്തോളം കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == ജീവിതരേഖ== കോട്ടയം ജില്ലയിൽ [[നെടുംകുന്നം]] പുതിയാപറമ്പിൽ ചാക്കോ തോമസിന്റെയും [[വാഴൂർ]] കൂട്ടുങ്കൽ കുടുംബാംഗമായിരുന്ന അന്നമ്മയുടെയും മകനായി [[1915]] ഏപ്രിൽ 9-നായിരുന്നു ജനനം. പിൽക്കാലത്ത് ചാക്കോ തോമസും കുടുംബവും [[ചിറക്കടവ്]] പുള്ളോലിൽ പുരയിടത്തിലേക്ക് താമസം മാറ്റിയതിനെ തുടർന്ന് പുള്ളോലിൽ എന്ന വീട്ടുപേരിലും അറിയപ്പെട്ടു. ചങ്ങനാശ്ശേരി എസ്.ബി. കോളേജിലും തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി സെന്റ് ജോസഫ്‌സ് കോളേജിലും പഠിച്ചു. 1938ൽ തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽനിന്ന് നിയമബിരുദം നേടി. നിയമവിദ്യാർഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ യൂണിയൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1938ൽ 23ാം വയസ്സിൽ സ്റ്റേറ്റ് കോൺഗ്രസ്സിലൂടെയായിരുന്നു രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം. തുടർന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ സജീവമായി. 1939ൽ ൽ മീനച്ചിൽ താലൂക്ക് കോൺഗ്രസ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1945ൽ കോട്ടയം ഡി.സി.സി. പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. മൂന്നുതവണ എ.ഐ.സി.സി. അംഗവുമായി. [[തിരുവിതാംകൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[തിരു-കൊച്ചി]], [[കേരള നിയമസഭ]], [[രാജ്യസഭ]] എന്നീ സഭകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഐക്യകേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വാഴൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ജയിച്ച ഇദ്ദേഹം കേരളത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രതിപക്ഷനേതാവും ആയിരുന്നു. == പൊതുരംഗത്ത് == സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മഗാന്ധിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസ ബഹിഷ്കരണവുമൊക്കെ കണ്ടുവളർന്ന ചാക്കോ വിദ്യാഭ്യാസകാലത്തുതന്നെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. 23-ആം വയസിൽ നിയമബിരുദം നേടി പൊതുരംഗത്ത് സജീവമായി. 1938-ൽ ആരംഭിച്ച സ്റ്റേറ്റ് കോൺഗ്രസായിരുന്നു ചാക്കോയുടെ ആദ്യ തട്ടകം. വൈകാതെ മുഴുവൻ സമയ രാഷ്ട്രീയക്കാരനായി മാറിയ അദ്ദേഹം സംഘടനാതലത്തിൽ പടിപടിയായി വളർന്ന് ഐ.ഐ.സി.സി അംഗംവരെയായി. ഗാംഭീര്യം തുടിക്കുന്ന മുഖഭാവവും അനർഗളമായ വാഗ്ദോരണിയും അതുല്യമായ ആജ്ഞാശക്തിയും അകമഴിഞ്ഞ സൗഹൃദ സമീപനവും ചാക്കോയുടെ വളർച്ചക്ക് വേഗം പകർന്നു. == ജനപ്രതിനിധി == 1948ൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് കോൺഗ്രസിലേക്ക് അകലുകുന്നം മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് എതിരില്ലാതെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[പട്ടം താണുപിള്ള|പട്ടം താണുപിള്ളയുടെയും]] തുടർന്ന് ടി.കെ നാരായണപിള്ളയുടെയും ഭരണകാലത്ത് നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസിന്റെ ചീഫ് വിപ്പായിരുന്നു ചാക്കോ. നിയമത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്ന അവഗാഹത്തിനുള്ള അംഗീകാരമെന്നോണം [[1949]] ൽ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സമിതിയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ന്യൂനപക്ഷാവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടി നിരന്തരം പോരാടിയ ചാക്കോ പലവട്ടം ജയിൽവാസം അനുഷ്ടിച്ചു. ദിവാൻ സർ സി.പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ വിദ്യാഭ്യാസ ദേശസാൽക്കരണത്തിനെതിരെ ജനരോഷം ആളിക്കത്തിച്ച തുറന്ന കത്തും അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിലേക്ക് നയിച്ചു. പ്രഥമ പാർലമെൻറ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[മീനച്ചിൽ]] മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് ചാക്കോ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.വൈകാതെ പാർലമെൻറ് അംഗത്വം രാജിവെച്ച് സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. 41 ദിവസം നീണ്ട പദയായാത്രയിലൂടെ അദ്ദേഹം ജനസമ്പർക്ക പരിപാടിക്ക് പുതിയ മാനം നൽകി. ഐക്യ കേരളത്തിലെ ആദ്യ പൊതു തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[വാഴൂർ]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽനിന്നും വിജയിച്ച ചാക്കോ ആദ്യത്തെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് [[ഒന്നാം കേരളനിയമസഭ|മന്ത്രിസഭയുടെ കാലത്ത്]](1957-ൽ) പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി. കേരള രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാന സംഭവങ്ങളിലൊന്നായ [[വിമോചന സമരം|വിമോചന സമരത്തിൽ]] മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ-പി.ടി ചാക്കോ-ആർ. ശങ്കർ കൂട്ടുകെട്ട് നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. 1960-ലെ പട്ടം താണുപിള്ള മന്ത്രിസഭയിൽ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയായ ചാക്കോ പിന്നീടു വന്ന [[ആർ. ശങ്കർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ റവന്യൂ വകുപ്പിന്റെകൂടി ചുമതല വഹിച്ചു. അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന കാർ അപകടത്തിൽപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ വിവാദങ്ങൾ അക്കാലത്ത് വലിയ രാഷ്ട്രീയകോളിളക്കമുണ്ടാക്കി. വിവാദങ്ങളെ തുടർന്ന് മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജിവെച്ച അദ്ദേഹം അഭിഭാഷകവൃത്തിക്കൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനവും തുടർന്നു. 1964 ജൂൺ മാസത്തിൽ കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റ്സ്ഥാനത്തേക്ക് ചാക്കോ മത്സരിച്ചെങ്കിലും [[കെ.സി. എബ്രഹാം|കെ.സി.എബ്രഹാമിനോട്]] തോറ്റു.<ref>{{cite web|first=ജാർജ് പൊടിപ്പാറ|title=പി.ടി. ചാക്കോ: കേരളരാഷ്ട്രീയത്തിലെ കരുത്തനായ പോരാളി|url=http://www.mathrubhumi.com/article.php?id=3058023|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=12 ഓഗസ്റ്റ് 2014}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1964 ഓഗസ്റ്റ് ഒന്നിന് [[കോഴിക്കോട് ജില്ല]]യിലെ [[കുറ്റ്യാടി]]യിൽ വച്ച് പെട്ടെന്നുണ്ടായ [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന്]] അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/p%20t%20chacko.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-03-10 |archive-date=2011-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111121195901/http://stateofkerala.in/niyamasabha/p%20t%20chacko.php |url-status=dead }}</ref> ഒരു കേസിന്റെ ഭാഗമായി കുറ്റ്യാടിയിലെത്തിയതായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ചാക്കോയുടെ മരണം കോൺഗ്രസ്സിൽ വലിയ പൊട്ടിത്തെറിയുണ്ടാക്കുകയും തുടർന്ന് ശങ്കർ മന്ത്രിസഭയുടെ വീഴ്ചയിലും കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പുതിയ പാർട്ടിയുടെ പിറവിയിലും ചെന്നെത്തുകയും ചെയ്തു. ;കുടുംബം ഭാര്യ മറിയാമ്മ. കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവായ [[പി.സി. തോമസ്]] അടക്കം ആറ് മക്കളുണ്ട്. ==അവലംബം== <references/> {{DEFAULTSORT:ചാക്കോ}} {{First KLA}} {{Second KLA}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവിതാംകൂർ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലി അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭാംഗമായിരിക്കെ മരണപ്പെട്ടവർ]] k1ouo86argzoucx2tbuz66whj0fzta8 0 20530 4616109 4540903 2026-04-28T20:04:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616109 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Indu Menon}} {{Infobox person | name = Indu Menon | image = Indu Menon.JPG | image_size = 220px | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth-date and age|13 June 1950}} | birth_place = [[Calicut]] | death_date = | death_place = | spouse = [[Rupesh Paul]] | children = Gouri, Maria,Aditya, | parents = Vikraman Nair,Sathyavathi | website = }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] പ്രമുഖയായ എഴുത്തുകാരിയാണു '''ഇന്ദു മേനോൻ'''. ചെറുകഥകളും നോവലുകളും എഴുതുന്നു. 2014 ൽ യുവ എഴുത്തുകാർക്കുള്ള കേന്ദ്ര സാഹിത്യ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref name="www.madhyamam.com">{{cite web|title=കെ.വി. രാമനാഥനും ഇന്ദു മേനോനും കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|url=http://www.madhyamam.com/news/304825/140822|publisher=www.madhyamam.com|accessdate=2014 ഓഗസ്റ്റ് 23|archive-date=2014-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20140826045047/http://www.madhyamam.com/news/304825/140822|url-status=dead}}</ref> ഇന്ദു വള്ളിക്കാട്ട് മേനോൻ എന്നതാണു യഥാർത്ഥ നാമം<ref name="award">[http://thatsmalayalam.oneindia.in/culture/news/121903award.html http://thatsmalayalam.oneindia.in/culture/news/121903award.html]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[രൂപേഷ് പോൾ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''മൈ മദേഴ്‌സ് ലാപ്‌ടോപ്പ്’'' എന്ന മലയാളചലച്ചിത്രത്തിനു തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും രചിച്ച് കൊണ്ട് മലയാള സിനിമയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു .<ref name="laptop">{{cite web | url = http://sify.com/malayalam/fullstory.php?id=14620011 | title = ലാപ്‌ടോപ്പ്‌ വിശേഷങ്ങൾ | accessdate = നവംബർ 15 2008}} </ref> == ജീവിതരേഖ == [[File:Indumenon 2017.jpg|thumb|ഇന്ദുമേനോൻ കേരള ലിറ്ററേച്ചർ ഫെസ്റ്റിവലിൽ(2017)]] [[സംഗീതജ്ഞൻ|സംഗീതജ്ഞനായ]] [[ഉമയനല്ലൂർ]] എസ്.വിക്രമൻ നായരുടേയും അധ്യാപികയായ വി.സത്യവതിയുടേയും മകളായി 1980 ൽ [[കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോടു]] ജനിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസം:ചാലപ്പുറം എൻ.എസ്.എസ്. സ്ക്കൂൾ..ബാഫഖിതങ്ങൾ മെമ്മോറിയൽ യുപി സ്ക്കൂൾ പേങ്ങാട്, സേവാമന്ദിർ പോസ്റ്റ് ബേസിക് [[സേവാമന്ദീർ പോസ്റ്റ്‌ ബേസിക് സ്ക്കൂൾ(SPBS)രാമനാട്ടുകര |സ്ക്കൂൾ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്തു. [[ഫാറൂഖ് കോളേജ്|ഫാറൂഖ് കോളേജിൽ]] നിന്നും സയൻസിൽ പ്രീഡിഗ്രി ചെയ്തു. [[സാമൂതിരി ഗുരുവായൂരപ്പൻ കോളേജ്|സാമൂതിരി ഗുരുവായൂരപ്പൻ കോളേജിൽ]] നിന്നും മലയാളത്തിലും [[സോഷ്യോളജി|സോഷ്യോളജിയിലും]] രണ്ടാം റാങ്കോടെ ബിരുദം നേടിയശേഷം സോഷ്യോളജിയിൽ ഒന്നാം റാങ്കോടെ ബിരുദാനന്തരബിരുദം നേടി .കണ്ണൂർ യൂനിവേർസിറ്റിയിൽ നിന്നും നരവംശശാസ്ത്രത്തിൽ പിഎച്ച്.ഡി നേടി. ഇപ്പോൾ കോഴിക്കോട് കിർറ്റാഡ്സിൽ ലെക്ചറർ ആയി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കവിയും സിനിമ സംവിധായകനുമായ [[രൂപേഷ് പോൾ]] ഭർത്താവാണ്‌.ഗൗരി മരിയ, ആദിത്യ എന്നിവർ മക്കളാണു് . [[ലെസ്ബിയൻ പശു]] എന്ന ഒറ്റ സമാഹാരത്തിലൂടെ മലയാളസാഹിത്യ ചരിത്രത്തിൽ ഇടം നേടി.<ref>{{Cite web|url=http://14.139.116.20:8080/jspui/bitstream/10603/243239/1/10_chapter3.pdf|title=ഇന്ദു മേനോൻ കഥകൾ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref>ഉത്തരാധുനികതയുടെ രണ്ടാം ഘട്ടം മലയാളസാഹിത്യത്തിലേക്ക് കടന്നു വന്നത് ലെസ്ബിയൻപശു എന്ന കഥയിലൂടെയാണ്‌. ''The first milestone of post post modernism'' എന്നറിയപ്പെടുന്നതും ഈ കഥയാണ്‌{{അവലംബം}}. ''പുതിയ കഥയുടെ സങ്കീർണവും ചലനാത്മകവുമായ പ്രതലമാണ് ഇന്ദു മേനോൻറെ കഥകളിൽ കാണുന്നത്. ബഹുമുഖമായ ദിശാബോധം, പുനർ വായനക്ക് വിധേയമായ സൌന്ദര്യ ശാസ്ത്രം, അപ്രതീക്ഷിതത്വ സ്വഭാവമുള്ള ചിന്താവിന്യാസം, നർമ്മത്തിൻറെ നിർമമത, ബലപ്പെടുത്തിയ ജീവിത നിരീക്ഷണം, പാരമ്പര്യവിമുക്തമായ മനുഷ്യബന്ധസമീപനം എന്നിവ ഇന്ദുമേനോൻറെ കഥകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്'' സക്കറിയ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. ''വലുതും ചെറുതുമായ നല്ല കലയുടെ അട്ടിമറികളിലൂടെ എഴുത്തിൻറെ സർവ്വേ കല്ലുകൾ ഇന്ദു മേനോൻ മാറ്റിക്കുത്തുന്നു'' എന്നു എൻ എസ്‌ .മാധവനും, ''പൊട്ടിത്തെറിച്ചു നിറങ്ങളും തീയും പുകയും വാരി വിതറുന്നതാണ് ഇന്ദുവിൻറെ ഭാഷ'' എന്നു എം.മുകുന്ദനും രേഖപ്പെടുത്തുന്നു <ref>{{Cite web|url=http://keralaliterature.com/malayalam-writers-%E0%B4%AE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B4%82-%E0%B4%8E%E0%B4%B4%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D/%E0%B4%87%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%81-%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%A8%E0%B5%8B%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D-2-indhu-meno/|title=ഇന്ദു മേനോൻ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> == പുരസ്കാരങ്ങൾ == *2001- [[മാതൃഭൂമി]] ചെറുകഥാ അവാർഡ് (അന്ന(അ) പൂർണയുടെ പട്ടികൾ ) *2001-മലയാള ശബ്ദം അവാർഡ് (പളുങ്ക് പാവയുടെ ഏഴാം നിഴൽ മത്സ്യം) *2002 - [[പൂർണ്ണ]] [[ഉറൂബ്]] കഥാപുരസ്കാരം (ദ അദർ വോമൺ അഥവാ ഇങ്ക് ചോദിക്കുന്ന ഊഞ്ഞാൽക്കുട്ടി ) *2003 - ജനപ്രിയ പുരസ്കാരം<ref name="award"/>(ലെസ്ബിയൻ പശു) *2004 - [[ഇ.പി സുഷമ]] എൻഡോവ്മെന്റ് ('[[യോഷിതയുറക്കങ്ങൾ]] എന്ന കഥയ്ക്ക്) *2005 - [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗീതാഹിരണ്യൻ പുരസ്കാരം ([[ഒരു ലെസ്ബിയൻ പശു]] എന്ന കഥയ്ക്ക്)<ref>{{cite web | url = http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw21.htm | title = [[ഗീതാഹിരണ്യൻ]] പുരസ്കാരം }}</ref> *2007 - അങ്കണം അവാർഡ് ([[സംഘപരിവാർ]] ) *2011-[[എസ്‌.ബി.ടി]] അവാർഡ്([[ഇന്ദു മേനോൻറെ തിരഞ്ഞെടുത്ത കഥകൾ]]) * കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ യുവ പുരസ്കാരം - 2014<ref>{{cite news|title=ഇന്ദുമേനോന് കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം|url=http://www.manoramanews.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?contentId=17422675&programId=9958837&tabId=14&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|accessdate=2014 ഓഗസ്റ്റ് 22|newspaper=മനോരമ ന്യൂസ്|date=2014 ഓഗസ്റ്റ് 22|archive-date=2014-08-22|archive-url=https://archive.today/20140822171319/http://www.manoramanews.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?contentId=17422675&programId=9958837&tabId=14&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|url-status=bot: unknown}}</ref> 2015 ഇൽ ഇംഗ്ലെസ്ഷ് ഇന്ത്യാ റ്റൊഡേ ഇന്ത്യയിലെ പുതു എഴുത്തുകാരിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2005-ഇൽ ഇന്ത്യാ ടുഡേ കേരളത്തിലെ ഇരുപത് യുവപ്രതിഭകളിൽ ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. ഇന്ദു മേനോന്റെ ചില കഥകൾ ചലച്ചിത്രങ്ങളായിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 2009-ൽ ''[[പിതാവും കന്യകയും]]'' ഫ്രാൻസ്സിലെ കാൻസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റിവലിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. 2010-ൽ ഇറ്റലിയിലെ റിവർ ടോ റിവേർ ഫെസ്ടിവലിൽ ''യു കാന്റ് സ്റ്റെപ് റ്റ്വിസ് ഇൻ റ്റൊ ദ് സൈം രിവർ'' എന്ന ഷോർട്ട് ഫിലിം പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും അവാർഡ്‌ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 2011-ൽ മൃഗം എന്ന ചലച്ചിത്രം കാൻസ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഫിലിം മാർക്കറ്റ് ( Marché du Film) ചലച്ചിത്രവിപണിയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article266513.ece?service=print |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-08-23 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305070544/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/article266513.ece?service=print |url-status=dead }}</ref> *2014 - യുവ എഴുത്തുകാർക്കുള്ള കേന്ദ്ര സാഹിത്യ പുരസ്കാരം (ചുംബന ശബ്ദതാരാവലി )<ref name="www.madhyamam.com"/> *ഗലേറിയ ഗാലെന്റ് അവാർഡ്-2015<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.oneindia.com/nri/galleria-gallant-award-ceeremony-169930.html|title=ദുബായ്; ഗലേറിയ ഗാലന്റ് സാഹിത്യ പുരസ്‌ക്കാര സമർപ്പണം 28 ന് Read more at: https://malayalam.oneindia.com/nri/galleria-gallant-award-ceeremony-169930.html|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> *എ.നാസർ അക്ഷരം പുരസ്കാരം == കൃതികൾ == ;ചെറു കഥകൾ *2002-ഒരു ലെസ്ബിയൻ പശു([[ഡി.സി. ബുക്സ്]] ) *2005-സംഘപരിവാർ [[(ഡി.സി ബുക്സ് )|(]][[ഡി.സി. ബുക്സ്]] ) *2009-ഹിന്ദു ചായയുള്ള മുസ്ലിം പുരുഷൻ ([[ഡി.സി. ബുക്സ്]] ) *2011-ഇന്ദു മേനോൻറെ കഥകൾ([[ഡി.സി. ബുക്സ്]] ) *2011-ചുംബന ശബ്ദതാരാവലി ([[ഡി.സി. ബുക്സ്]] ) *2016 - പഴരസത്തോട്ടം ([[ഡി.സി. ബുക്സ്]] )<ref>{{Cite web|url=https://www.dcbooks.com/pazharesathottam-relaesed.html|title=പഴരസത്തോട്ടം|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413073621/https://www.dcbooks.com/pazharesathottam-relaesed.html|url-status=dead}}</ref> <br /> *2020- ഇന്ദു മേനോന്റെ കഥകൾ ([[മനോരമ ബുക്സ്]] ) ;വിവർത്തനം *2003-അവർ ചായം തേക്കാത്ത ചവിട്ടു പടികളിലിരുന്നു ചോളം തിന്നുമ്പോൾ (ഒലിവ് പബ്ലിക്കേഷൻ)<ref>{{Cite web|url=http://14.139.116.20:8080/jspui/bitstream/10603/243239/1/10_chapter3.pdf|title=ഇന്ദുമേനോൻ കഥകളിലെ സ്ത്രീ കർത്തൃത്വം|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> *2006-അനുരാഗത്തിൻറെ പുസ്തകം..(ഒലിവ് ) *2007ഭൂമിയിലെ പെൺകുട്ടികൾക്ക്..(ഫാബിയൻ ബുക്സ് ) * The lesbian cow and other stories ([[westeland Amazon]] ) '''നോവൽ''' * 2015 കപ്പലിനെക്കുറിച്ചൊരു കുറിച്ചൊരു വിചിത്ര പുസ്തകം([[ഡി.സി. ബുക്സ്]] ) <ref>{{Cite web|url=https://www.kairalinewsonline.com/2015/10/08/19034.html|title=സ്ത്രീയനുഭവങ്ങൾ യഥാതഥമായി ആവിഷ്‌കരിക്കാൻ സ്ത്രീക്കു മാത്രമേ കഴിയുവെന്ന് ഷാജി എൻ കരുൺ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2015-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20151010142428/https://www.kairalinewsonline.com/2015/10/08/19034.html|url-status=dead}}</ref><ref><nowiki>{{Cite web|url=</nowiki>http://rajeshpathil.blogspot.com/2015/11/blog-post.html%7Ctitle=കപ്പലിനെ കുറിച്ചൊരു വിചിത്ര പുസ്തകം - ഒരു ഇന്ദു * ജനാഫ്രസ് ഒരു കൊടിയ കാമുകൻ ([[ഡി.സി. ബുക്സ്]] ) '''ആത്മകഥ / ഓർമ്മ''' * എൻറെ കഥ എന്റെ പെണ്ണുങ്ങളുടെയും ([[ഡി.സി. ബുക്സ്]] ) * ഞാനൊരു പാവം ഗിഥാറല്ലേ എന്തിനാണ് നീ എന്നെ കഠാര കൊണ്ട് മീട്ടുന്നത് ? ([[ മാതൃഭൂമി ബുക്സ്]] ) * എൻറെ കഥ എന്റെ ആണുങ്ങളുടെയും ([[ഡി.സി. ബുക്സ്]] ) ''' കവിത ''' * എൻറെ കവിത ;ശാന്ത +കുഞ്ഞക്കൻ =♥️ ([[ ഒലീവ് ബുക്സ്]] ) * എൻറെ തേനേ എന്റെ ആനന്ദമേ ([[ഡി.സി. ബുക്സ്]] ) '''തിരക്കഥ''' * ലാപ്ടോപ് '''<big>വിവാദങ്ങൾ</big>''' പല പി.എച്ച്.ഡി.കളും മറ്റുള്ളവരുടെ പേരിൽ എഴുതി നൽകി എന്നും ഓരോന്നിനും 3 ലക്ഷം രൂപവരെ കിട്ടിയിരുന്നെന്നും 2024 ൽ അവകാശപ്പെട്ടു; പിന്നീട് അവൾ ആ അവകാശവാദം പിൻവലിച്ചു.[https://www.onmanorama.com/news/kerala/2024/06/30/indu-menon-claim-ghostwrote-phd-protest-brew.html]<nowiki><ref></nowiki>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2024/06/30/indu-menon-claim-ghostwrote-phd-protest-brew.html|title=Protest brews against Indu Menon over her alleged claim that she ghostwrote PhDs|access-date=2025-06-24}}</ref> == അവലംബം == <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Indu Menon}} * http://www.blogger.com/profile/00196501151445756542 * http://www.thehindu.com/arts/books/article2004560.ece{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://boolokam.com/archives/47988 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120704133136/http://boolokam.com/archives/47988 |date=2012-07-04 }} * http://boolokam.com/archives/43195 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120627061833/http://boolokam.com/archives/43195 |date=2012-06-27 }} * http://www.dcbooks.com/blog/indumenon-interview-dc-books-blog/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121128060430/http://www.dcbooks.com/blog/indumenon-interview-dc-books-blog/ |date=2012-11-28 }} * http://samyukta.info/site/indexing {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120730235832/http://samyukta.info/site/indexing |date=2012-07-30 }} *https://malayalam.oneindia.com/nri/galleria-gallant-award-ceeremony-169930.html [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രതിരക്കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി എൻഡോവ്മെന്റ് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ യുവസാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1980-ൽ ജനിച്ചവർ]] aatdtsfa0tbds9vxcy2taus3xdv0hvp 0 23246 4616065 4613762 2026-04-28T15:53:36Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616065 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Asha Bhosle}} {{Infobox person | name = | honorific_suffix = | image = Ashaji.jpg | image_size = | alt = | caption = Bhosle in 2015 | birth_name = ആശാലത ദിനനാഥ് മങ്കേഷ്കർ | birth_date = {{Birth date|1933|09|08|df=y}} | birth_place = ഗോർ, [[സാംഗ്ലി സംസ്ഥാനം]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]] (ഇന്നത്തെ [[മഹാരാഷ്ട്ര]], ഇന്ത്യ) | death_date = {{Death date and age|2026|04|12|1933|09|08|df=y}} | death_place = [[മുംബൈ]], മഹാരാഷ്ട്ര, ഇന്ത്യ | occupation = {{flatlist| * [[പിന്നണിഗായിക]] * ബിസിനസുകാരി * നടി * ടെലിവിഷൻ വ്യക്തിത്വം }} | years_active = 1943–2026 | mother = | father = [[ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്കർ]] | spouse = ഗണപത്രാവു ഭോസാലെ<br>(m. 1949; died 1966)<br>{{marriage|[[ആർ. ഡി. ബർമൻ]]|1980|1994|reason=died}} | children = ([[വർഷാ ഭോസ്ലെ]]) ഉൾപ്പെടെ 3 | family = [[Mangeshkar family]] and [[Manikya dynasty]] (in-laws) | relatives = [[List of Hindi film families#Mangeshkar-Hardikar-Abhisheki-Kolhapure extended family|See list]] | works = [[List of songs recorded by Asha Bhosle|Full list]] | awards = [[List of awards and nominations received by Asha Bhosle|Full list]] | honours = [[Dadasaheb Phalke Award]] (2000)<br/> [[Padma Vibhushan]] (2008)<br/> [[Banga Bibhushan]] (2018)<ref>{{cite web|url=https://www.jagonews24.com/international/news/428839|title='বঙ্গবিভূষণ' পুরস্কার পেলেন আশা ভোঁসলে, সমরেশ, প্রসেনজিৎ|date=22 May 2018|access-date=26 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20240202143434/https://www.jagonews24.com/international/news/428839|archive-date=2 February 2024|website=jagonews24.com|language=bn|trans-title=Banga Bibhushan for Asha Bhosle, Samaresh, Prasenjit and others}}</ref><br/> [[Maharashtra Bhushan]] (2021) | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = {{flatlist| * [[Filmi]] * [[Qawwali]]<ref name="auto"/> * [[ghazal]]s<ref>{{Cite web|url=https://gaana.com/album/the-golden-collection-memorable-ghazals-and-geets-asha-bhosle|title=Asha Bhosle Songs: The Golden Collection – Memorable Ghazals And Geets – Asha Bhosle MP3 Urdu Songs by Asha Bhosle|access-date=9 February 2022|website=Gaana}}</ref> * [[Folk music|folk]] * [[bhajan]]s<ref>{{Cite web|url=https://www.saregama.com/artist/asha-bhosle_816/bhajan_33722/songs|title=Asha Bhosle Bhajan songs – Download Bhajan MP3 Song of Asha Bhosle|website=Saregama.com|access-date=9 February 2022}}</ref> * [[Pop music|pop]]<ref>{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/happy-birthday-asha-bhosle-some-lesser-known-facts-about-the-queen-of-indie-pop/articleshow/77986495.cms|title=Happy Birthday Asha Bhosle: Some lesser-known facts about the Queen of Indie Pop – Mumbai Mirror|website=Mumbaimirror.indiatimes.com|access-date=9 February 2022}}</ref> * [[Indian classical music|classical]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/special/85-unforgettable-asha-bhosle-songs/20180907.htm|title = 85 UNFORGETTABLE Asha Bhosle songs|website=Rediff.com}}</ref> * [[Gurbani]]<ref>"Gurbani Shabad By Asha Bhonsale Music Playlist: Best Gurbani Shabad By Asha Bhonsale MP3 Songs on Gaana.com" https://gaana.com/playlist/amp/dr-joginder-singh-chhabra-gurbani-shabad-by-asha-bhonsale.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240703212720/https://gaana.com/playlist/amp/dr-joginder-singh-chhabra-gurbani-shabad-by-asha-bhonsale.html |date=2024-07-03 }}</ref> * [[Nazrul Geeti]]<ref>{{Cite AV media |title=Nazruli Geeti by Asha Bhosle |url=https://open.spotify.com/album/5ZeiUIWeXGFWJzxfsRo9Hw |type=Album |language=Bengali |url-status=live |publisher=Super Cassettes Industries Private Limited |year=2002 |access-date=2026-04-14 |via=Spotify}}</ref><ref>{{Cite AV media |title=Nazrul Geeti Vol-2 by Asha Bhosle |url=https://open.spotify.com/album/3NF54wlhzTZfP4q0GEglau |type=Album |language=Bengali |url-status=live |publisher=Super Cassettes Industries Private Limited |year=1996 |access-date=2026-04-14 |via=Spotify}}</ref> * [[Rabindra Sangeet]]<ref>{{Cite web|url=https://gaana.com/playlist/anupam-28-asha-bhosle-rabindra-sangeet|title=Playlist ASHA BHOSLE RABINDRA SANGEET on Gaana.com|website=Gaana|access-date=9 February 2022}}</ref> }} | instrument = [[Human voice|Vocals]] }} }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പ്രശസ്ത [[ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായിക|ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായികയായ]] [[ലതാ മങ്കേഷ്കർ|ലതാ മങ്കേഷ്‌കരുടെ]] ഇളയ സഹോദരിയും ഗായികയുമാണ്‌ '''ആശാ ഭോസ്ലെ'''<ref>[https://www.manoramanews.com/india/latest/2026/04/12/noted-singer-asha-bhosle-passes-away.html ആശ ഭോസ്‌ലെ അന്തരിച്ചു]</ref><ref>Asha Bhosle has been credited variously as Asha, Asha Bhosle, Asha Bhonsale, Asha Bhonsle, Asha Bhonsley, Asha Bhosale and Asha Bhosley (See her [https://www.imdb.com/name/nm0080427/ IMDB entry] for details). She is often referred to as Ashaji&nbsp;– the [[Hindi]] suffix ''ji'' denotes respect.</ref> <ref name="britannica">{{cite book|author1=Gulzar |author2=Nihalani, Govind |author3=Chatterji, Saibal |title=Encyclopaedia of Hindi Cinema|url=https://archive.org/details/encyclopaediaofh0000unse_p6q3 |year=2003|publisher=Popular Prakashan|isbn=81-7991-066-0|pages=532–533}}</ref><ref name="monopolity">{{cite news|title=Only the best preferred|url=http://www.hindu.com/2001/05/18/stories/09180701.htm|date=18 May 2001|author=Gangadhar, v.|publisher=''[[The Hindu]]''|accessdate=2009-07-22|archive-date=2003-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20030823024402/http://www.hindu.com/2001/05/18/stories/09180701.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|title=The Garland Encyclopedia of World Music|year=2000|author=Arnold, Alison|publisher=Taylor & Francis|isbn=0-8240-4946-2|pages=420–421}}</ref> '''([[1933]] [[സെപ്റ്റംബർ 8]] - [[2026]] [[ഏപ്രിൽ]] [[12]])''' 1943-ല് ആണ് ആശാ ആദ്യമായി തൻറെ ഗാനം റെക്കോർഡ് ചെയ്തത്‌. [[എസ്.ഡി. ബർമ്മൻ]], [[നൌഷാദ്]], [[ഒ.പി.അയ്യർ]], [[എ.ആർ. റഹ്‌മാൻ]] തുടങ്ങി വിവിധ സംഗീതസം‌വിധായകരുടെ ഈണങ്ങൾക്ക്‌ ആശ പാടിയിട്ടുണ്ട്‌. ഉദ്ദേശം 12,000 പാട്ടുകൾ ആശ പാടിയിട്ടുണ്ട്‌. 1968-ൽ ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകളിലൊന്ന്‌ ലഭിച്ചത്‌ ആശയ്ക്കാണ്. 2026 ഏപ്രിൽ 12 ന് അന്തരിച്ചു. ==ജീവിതരേഖ== മറാത്ത നാടകവേദിയിലെ ഗായകനായിരുന്ന ദീനനാഥ് മങ്കേഷ്കറുടെ മകളായി 1933 -ൽഇൻഡോറിൽ ഒരു കൊങ്കണി കുടുംബത്തിൽ ലത ജനിച്ചു. അമ്മ ശുദ്ധമാതി. [[ലതാ മങ്കേഷ്കർ]],ഹൃദ്യനാഥ് മങ്കേഷ്കർ, ഉഷാ മങ്കേഷ്കർ, മീനാ മങ്കേഷ്കർ എന്നിവരാണ്‌ സഹോദരങ്ങൾ. കുടുംബത്തിന്റെ എതിർപ്പുകളെ അവഗണിച്ച് 16 ആം വയസ്സിൽ 31 വയസ്സുള്ള ഗൺപത്റാവു ഭോസ്‌ലെയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref> "Asha, 70 years, 70 landmarks". 8 September 2003. Archived from the original on 8 November 2006. Retrieved 2006-11-11. </ref> 'മാഝാ ബാൽ' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ ''ചലാ ചലാ നവ് ബാലാ'' എന്ന ഗാനം പാടി ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ തുടക്കം കുറിച്ചു. പിന്നീട് ഏറ്റവും മികച്ച ഗായികമാരിൽ ഒരാളായി. ഏതുതരം പാട്ടുകളും അനായാസേന പാടാനുള്ള കഴിവാണ് ആശയുടെ പ്രത്യേകത. ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം, നാടൻ പാട്ട്, പോപ്പ്, റോക്ക്, ഖവാലി, ഗസൽ, ഭജന എന്നിവയിലെല്ലാം ഒരുപോലെ തിളങ്ങി. വിവിധ ഭാഷകളായി ഇതുവരെ പന്തിരായിരം ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു. 1977-ൽ റിലീസായ സുജാത എന്ന സിനിമയിലെ ''സ്വയംവര ശുഭദിന മംഗളങ്ങൾ...'' എന്ന ഏക ഗാനമാണ് മലയാളത്തിൽ ആശയുടെ സംഭാവന. ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രമേഖലയ്ക്ക് നല്കിയ സംഭാവനകളെ മാനിച്ച് ഇവർക്ക് 2001-ലെ [[ദാദാസാഹിബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു. ബംഗാളിലെ പരമോന്നത ബഹുമതിയായ ബംഗാബിഭൂഷൺ അർഹയായതും ആശയാണ്. 1981, 1986 വർഷങ്ങളിൽ മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് ലഭിച്ച ആശയ്ക്ക് 2008-ൽ പത്മ വിഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. 1990-കളിൽ പിന്നണി ഗായിക രംഗത്ത് നിന്നും ഒഴിവായ ആശ ഭോസ്ലെ പിന്നീട് എ.ആർ.റഹ്‌മാൻ്റെ സംഗീത സംവിധാനത്തിലാണ് ചലച്ചിത്ര രംഗത്തേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയത്. എ.ആർ.റഹ്‌മാൻ സംഗീത സംവിധാനം നിർവഹിച്ച് ആശ ഭോസ്ലെ ആലപിച്ച 1995-ലെ രംഗീല എന്ന സിനിമയിലെ പാട്ടുകൾ സൂപ്പർ ഹിറ്റായതോടെ താൽ, ദൗഡ്, ഇരുവർ, ലഗാൻ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും റഹ്‌മാൻ - ആശ ഭോസ്‌ലെ വീണ്ടും ഒന്നിച്ചു സൂപ്പർ ഹിറ്റുകൾ സൃഷ്ടിച്ചു. വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങൾക്ക് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 92-മത്തെ വയസിൽ 2026 ഏപ്രിൽ 12ന് മുംബൈയിലെ ഒരു സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു. <ref>[https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2026/04/12/asha-bhosle-malayalam-song.html പാടിയ ഏകമലയാളഗാനം]</ref> == ഇതും കാണുക == {{Portal|Bollywood}} * [[മംഗേഷ്കർ കുടുംബം]] ==അവലംബം== {{reflist|colwidth=20em}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == {{Commons category|Asha Bhosle}} * {{IMDb name| id=0080427}} * [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=124110521 Asha Bhosle: The Voice Of Bollywood And More]&nbsp;– audio report by ''[[NPR]]'s [[50 great voices]]'' {{Navboxes | title = Awards for Asha Bhosle | list1 = {{Dadasaheb Phalke Award}} {{Padma Vibhushan Awards}} {{National Film Award Best Female Playback Singer}} {{FilmfareAwardBestFemaleSinger}} {{FilmfareLifetimeAchievementAward}} {{IIFAAwardBestFemalePlaybackSinger}} }} {{Notable singers of Rabindra Sangeet}} {{Mangeshkar family}} {{Lata Mangeshkar}} {{Authority control}} {{ദാദാസാഹിബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരം}} {{National Film Award Best Female Playback Singer}} [[വർഗ്ഗം:1933-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 8-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ദാദാസാഹിബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗായികയ്ക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായികമാർ‎]] {{bio-stub}} ffo24q1d5gp7v8eeb24mr88svglsc70 0 32236 4616059 3822385 2026-04-28T15:00:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616059 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Aranmula kannadi}} {{ToDisambig|വാക്ക്=കണ്ണാടി}} [[ചിത്രം:Aranmula_Kannadi.jpg|thumb|220px|ആറന്മുള കണ്ണാടി]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[പത്തനംതിട്ട]] ജില്ലയിലെ [[ആറന്മുള|ആറന്മുളയെന്ന]] പ്രശസ്തമായ ഗ്രാമത്തിൽ പരമ്പരാഗതമായി നിർമ്മിച്ചു വരുന്ന [[കണ്ണാടി|കണ്ണാടിയാണ്]] '''ആറന്മുളക്കണ്ണാടി'''. [[രസം]] ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന കണ്ണാടികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി [[സ്ഫടികം|ചില്ലിന്]] പകരം പ്രത്യേക ലോഹക്കൂട്ടിൽ ആണ്‌ ആറന്മുള കണ്ണാടി നിർമ്മിക്കുന്നത് <ref name="aranmulakannadionline.com">{{Cite web |url=http://www.aranmulakannadionline.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-09-21 |archive-date=2010-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101101044512/http://www.aranmulakannadionline.com/ |url-status=dead }}</ref>. ഇതിന്റെ ഒരു വശം ഉരച്ചു മിനുക്കിയെടുത്താണ് ദർപ്പണ സ്വഭാവം വരുത്തുന്നത്. കേരളത്തിന്റെ പൈതൃക ബിംബങ്ങളിലൊന്നായി ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നുണ്ട് <ref name="aranmulakannadionline.com"/>. മറ്റൊരു പ്രത്യേകത ഇതിന്റെ മുൻപ്രതലമാണ്‌ പ്രതിഫലിക്കുന്നത് എന്നതാണ്‌. സാധാരണ ചില്ലുകണ്ണാടികളിൽ പിൻപ്രതലമാണ്‌ പ്രതിഫലിക്കുക. ജൂലൈ 2011 വരെ ഇന്ത്യയിൽ ഏകദേശം 153 ഓളം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കാണ് [[ഭൂപ്രദേശ സൂചിക]] ബഹുമതി(Geographical Indication tag)ലഭിച്ചിട്ടുള്ളത് എന്ന് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ നിന്ന് ഈ ഇനത്തിലേയ്ക്ക് ആദ്യം എത്തിയത് ആറന്മുള കണ്ണാടിയാണ്. പിന്നീട് [[ആലപ്പുഴ കയർ|ആലപ്പുഴ കയറും]], [[നവര അരി|നവര അരിയും]] [[പാലക്കാടൻ മട്ട|പാലക്കാടൻ മട്ടയും]] ഒക്കെ ഈ പട്ടികയിൽ ഇടം പിടിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.ipindia.nic.in/girindia/treasures_protected/registered_GI_19July2011.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-08-24 |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721195751/http://ipindia.nic.in/girindia/treasures_protected/registered_GI_19July2011.pdf |url-status=dead }}</ref> ലണ്ടനിലെ ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിലും കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ആറന്മുളക്കണ്ണാടി സ്ഥാനംപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ചരിത്രം== പുരാതനമായ ആറന്മുള ക്ഷേത്രവും,ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ ആറന്മുള വള്ളംകളിയും ആറന്മുളയുടെ കലാസാംസ്ക്കാരിക രംഗത്തുള്ള പ്രാധാന്യം നിലനിർത്തുമ്പോൾ,ഏതാണ്ട് നാല് ശതാബ്ദത്തോളം പഴക്കമുള്ള കരകൗശല വെദഗ്ദ്ധ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണു് ലോഹനിർമ്മിതമായ ആറന്മുളക്കണ്ണാടി. ബി.സി.2000 - മാണ്ടിൽ ഇറ്റലിയിലും, ബി.സി.3000-മാണ്ടിൽ ഗ്രീസിലും, പ്രചുരപ്രചാരം നേടിയിട്ടുള്ളതും, ഇന്നേക്ക് 500 കൊല്ലങ്ങൾക്കു മുൻപ് പശ്ചിമ ഇന്ത്യയിൽ നിലവിലിരുന്നതും,ഹാരപ്പ-മോഹഞ്ജ്ദാരോയിൽ നിന്നും 1922-ൽ കുഴിച്ചെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതുമായ ലോഹക്കണ്ണാടികളുമായി ആറന്മുളകണ്ണാടിയ്ക്ക് പരസ്പരബന്ധമുള്ളതായി കാണുന്നു. ദൈവിക കാലത്തെ സുന്ദരിമാരുടെ സുഖഭോഗവസ്തുക്കളിൽ പ്രമുഖസ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ലോഹകണ്ണാടികൾ സപാതസിന്ധുവിൽ നിലനിന്നിരുന്നതും ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ എത്തിച്ചേർന്നതുമാണ്‌. 4000-വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ലോകത്തിൽ എവിടെയെങ്കിലും ഈ ലോഹകണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണം നിലനിൽക്കുന്നെങ്കിൽ അത് ആറന്മുളയിൽ മാത്രമേയുള്ളു. ചെമ്പും വെളുത്തീയവും ഒരു പ്രത്യേക അനുപാതത്തിൽ ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ കൂട്ടുലോഹമായ ആറന്മുള കണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണം ഏതാനും വിശ്വകർമ തറവാടുകളുടെ പാവന സ്വത്തായി ഇന്നും സൂക്ഷിച്ച് പോരുന്നു.ഈ ലോഹകണ്ണാടിയുടെ ഉത്ഭവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പല കഥകളും നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ ഒരു കഥ ഇങ്ങനെ പറയപ്പെടുന്നു. / ഏകദേശം ശതാബ്ദങ്ങൾക്കു മുൻപ് ആറന്മുളക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രക്രിയകൾക്കും ക്ഷേത്രത്തിലെ ദിവസവുമുള്ള മറ്റു കാര്യങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള പൂജാവിളക്കുകൾ,പൂജാപാത്രങ്ങൾ, ഓടുകൊണ്ടുള്ള മറ്റ് പാത്രങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിനും വേണ്ടി തമിഴ്നാട്ടിലെ ശങ്കരൻ കോവിൽ എന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നും ഏതാനും വിശ്വകർമ കുടുംബങ്ങളെ ആറന്മുളയിൽ വിളിച്ചുവരുത്തി താമസസൗകര്യം അടക്കം എല്ലാ ആനുകൂല്യവും അവർക്കു നൽകി. കാലക്രമേണ ജോലിയിൽ അലസരായി തീർന്ന ഇവരിൽ രാജാവിനു നീരസം തോന്നുകയും , അവർക്കു നൽകിപ്പോന്നിരുന്ന ആനുകൂല്യങ്ങൾ പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്തു. രാജാവിനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ വേണ്ടി ഒരു കിരീടം നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്‌ നൽകുവാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചു. കിരീടത്തിന്റെ അവസാന മിനുക്കു പണികൾ നടത്തുമ്പോൾ അതിന്‌ പ്രതിഫലനശേഷിയുള്ളത് കാണപ്പെട്ടു. പിന്നീടുള്ള നിരന്തരമായ പ്രയത്നത്താലും തിരുവാറന്മുളയപ്പന്റെ കാരുണ്യത്താലും കണ്ണാടി നിർമ്മാണത്തിനുള്ള ലോഹകൂട്ടിന്റെ അനുപാതം കണ്ടുപിടിച്ചു. രാജാവിന്റെ പ്രത്യേക നിർദ്ദേശാനുസരണം അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന്‌ ഉപഹാരമായി ഒരു കണ്ണാടി നിർമ്മിച്ചു നൽകി. ആദ്യ കാലങ്ങളിൽ കുങ്കുമ ചെപ്പിലായിരുന്നു കണ്ണാടി നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് വാൽക്കണ്ണാടിയുടെ രൂപത്തിൽ ഭിത്തിയിൽ തൂക്കിയിടാവുന്ന രീതിയിലും അതിനുശേഷം സ്റ്റാന്റുള്ള ഫ്രെയിമുകളിലും, പീഠത്തിലുള്ള ഫ്രയിമുകളിലും കണ്ണാടി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. എട്ടു പൂജാസാധനങ്ങളിൽ ഒന്നായി അഷ്ടമംഗല്യത്തിൽ വാൽക്കണ്ണാടി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. [[ചിത്രം:Aranmula kannadi.jpg|thumb|220px|ആറന്മുള കണ്ണാടി [[അഷ്ടമംഗല്യം|അഷ്ടമംഗല്യ]] തട്ടിൽ]] [[ചിത്രം:ARANMULA KANNADI RAW.jpg|thumb|220px| ആറന്മുള കണ്ണാടി പൂർണ്ണതയ്ക്ക് മുൻപ്]] [[ചിത്രം:Finished Metal Mirror.jpg|thumb|220px| ആറന്മുള കണ്ണാടി പൂർണ്ണതയ്ക്ക് മുൻപ്]] ==ആറന്മുള കണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണ രീതി== മറ്റ് ഓട്ടുരുപ്പടികൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ സംബ്രദായമാണ് ആറന്മുള കണ്ണാടി ഉണ്ടാക്കുന്നതിനു് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ചെമ്പും,വെളുത്തീയവും ഒരു പ്രത്യേക അനുപാതത്തിൽ ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ കൂട്ടുലോഹം പ്രത്യേകമായി കൂട്ടിയെടുത്ത് മണൽ കലരാത്ത പുഞ്ച മണ്ണും മേച്ചിൽ ഓടും പഴയ ചണചാക്കും ചേർത്ത് അരച്ചുണ്ടാക്കിയ <ref ''ed1''>വേറ്റിനാട് പി.എസ്.കുമാർ- ജനപഥം,ഫെബ്രുവരി 2012</ref> കരുവിൽ ഉരുക്കിയൊഴിച്ച് ലോഹഫലകം ഉണ്ടാക്കുന്നു. തടി ഫ്രയിമുകളിൽ അരക്കിട്ടുറപ്പിച്ച് ലോഹ ഫലകം ചാക്കുകൊണ്ടുള്ള പ്രതലത്തിൽ എണ്ണ പുരട്ടി ഉരച്ച് മിനുസപ്പെടുത്തുന്നു. അവസാന മിനുക്കുപണികൾ വെൽ വെറ്റ് പോലുള്ള മൃദുലമായ തുണി ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുന്നു. അതിനുശേഷം വിവിധ തരത്തിലുള്ള പിത്തളഫ്രയിമുകളിൽ അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കുന്നു. രസം പൂശിയ ഗ്ലാസിന്റെ(ബൽജിയം ഗ്ലാസ്)പുറകിൽ നിന്നും പ്രതിഫലനം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ആറന്മുള കണ്ണാടിയിൽ വിഭ്രംശണമില്ലാത്ത യഥാർത്ഥ രൂപം നമുക്ക് ലഭിക്കുന്നു. ആറന്മുള കണ്ണാടിയുടെ നിർമ്മാണം ഇന്ന് ഏഴു കുടുംബങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങി നിൽക്കുന്നു.വിദേശ വിപണിയിൽ ഒരു അൽഭുത കരകൗശല വസ്തുവായി മാറിയിരിക്കുന്ന ആറന്മുളക്കണ്ണാടി വിശിഷ്ട വ്യക്തികൾക്കുള്ള ഉപഹാരമായും ഇന്ത്യക്കുള്ളിലും വിദേശങ്ങളിലും സംഘടിപ്പിക്കുന്ന പ്രദർശനമേളകളിലെ പ്രധാന പ്രദർശന വസ്തുവായും മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്നു. വൈദിക കാലത്തെ ലോഹകണ്ണാടിയുടെ ഋഗ്വേദത്തിലെ പരാമർശം വളരെ ശ്രദ്ധേയമാണു. [[ഋഗ്വേദം|ഋഗ്വേദത്തിൽ]] വിവരിക്കുന്ന ഈ ലോഹകണ്ണാടിയെ പ്രൊഫസ്സർ മാക്ഡോണൽ കണ്ണാടിയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മിനുസപ്പെടുത്തിയ ലോഹം എന്നാണ്‌ വിവരിച്ചിരുന്നത്. ഈജിപ്റ്റിൽ ഇത്തരം കണ്ണാടി പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. സിന്ധു തടത്തിലെ മാഹി എന്ന സ്ഥലത്തുള്ള ശവക്കല്ലറയിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ലോഹകണ്ണാടി കരകൗശല വൈദഗ്ദ്ധ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവാണ്‌. 1920-ൽ നോവലീഷസ്(ഫിലിപ്പെൻസ്) എന്ന സ്ഥലത്തു നിന്നും കണ്ടെടുത്ത ലോഹകണ്ണാടികൾ ക്രിസ്താബ്ദ്ത്തിനു മുൻപ് ഭാരതത്തിൽ ദീർഘകാലം നില നിന്നിരുന്ന കച്ചവട ബന്ധത്തിനിടയിൽ അവിടെ എത്തിയതാണെന്ന് പുരാവസ്തു ഗവേഷകനായ ബേയർ പറയുന്നു. ഭാരതത്തിൽ ലോഹകണ്ണാടികൾ ഉപയോഗത്തിലിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവുകളാണിവ. == അവലംബം == <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commonscat|Aranmula kannadi}} * http://www.AranmulaKannadi.org * http://www.AranmulaKannadi.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100414022247/http://www.aranmulakannadi.com/ |date=2010-04-14 }} * http://www.AranmulaMirror.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190607004907/http://aranmulamirror.com/ |date=2019-06-07 }} == ഇതും കാണുക == * [[കണ്ണാടി]] * [[സ്ഫടികം]] * [[വാൽക്കണ്ണാടി]] [[വർഗ്ഗം:കേരളസംസ്കാരം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭൂപ്രദേശസൂചികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണാടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കരകൗശലവസ്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ തനത് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭൗമസൂചിക പദവി ലഭിച്ച കേരളത്തിലെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ]] {{kerala-stub}} c5lht6nzgxdmu0r4zs7wuhwll7nvz9i 0 42658 4616185 4490857 2026-04-29T05:38:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616185 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|S. Rajasekharan}}{{Infobox Person | name = ഡോ.എസ്.രാജശേഖരൻ | image = DrSRajasekharan.jpg | image_size = | caption = ഡോ.എസ്.രാജശേഖരൻ | birth_date = {{Birth date and age|1946|01|04}} | birth_place = [[ചേർത്തല]], [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]] | death_date = | death_place = | education = [[എം.എ]] , [[പി.എച്ച്.ഡി]] | occupation = കവി , സാഹിത്യനിരൂപകൻ , പ്രഫസ്സർ, മുൻ പ്രോ-വൈസ്-ചൻസിലർ. | spouse = വി.സീതമ്മാൾ ( സംസ്ഥാനപ്രസിഡന്റ് വനിതാസാഹിതി, മുൻ സെക്രട്ടറി, പുരോഗമന കലാസാഹിത്യ സംഘം; സ്ഥാപക ജനറൽ സെക്രട്ടറി, വനിതാസാഹിതി) | parents = റ്റി.കെ.ശങ്കുണ്ണി ആചാരി എൻ.ലക്ഷ്മി അമ്മ }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] ഒരു എഴുത്തുകാരനും സാഹിത്യവിമർശകനുമാണ്‌ '''ഡോ.എസ്.രാജശേഖരൻ''' . കേരളത്തിലെ നിരവധി സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക സംഘടനകളുടെ മുന്നണിപ്രവർത്തകനാണ് ഇദ്ദേഹം. മലയാളത്തിൽ അറുപതോളം പുസ്തകങ്ങളും വിവിധ ആനുകാലികങ്ങളിലായി [[നിരൂപണം]] , സാംസ്കാരികവിമർശനം, [[കവിത]] തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളിൽ എണ്ണൂറോളം രചനകളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ജീവിതരേഖ == 1946-ൽ [[ചേർത്തല|ചേർത്തലയിൽ]] ജനിച്ചു. [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ]] നിന്ന് 1970-ൽ ഒന്നാമനായി എം. എ.(മലയാളം) ബിരുദം. ‘വൈലോപ്പിള്ളിയുടെ കാവ്യ-ജീവിതദർശനം‘ എന്ന പ്രബന്ധത്തിന് 1991-ൽ [[കേരള സർവകലാശാല|കേരള സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് പി.എഛ്. ഡി. ബിരുദം. ലക്ചറർ, റീഡർ, പ്രൊഫസർ എന്നീ നിലകളിൽ വിവിധ ഗവണ്മെന്റ് കോളെജുകളിലും കാലടി ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാലയിലും മുപ്പത് വർഷത്തിലേറെക്കാലം പ്രവർത്തിച്ചു. ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാലയുടെ തിരുവനന്തപുരം പ്രാദേശികകേന്ദ്രം ഡയറക്ടറായിരുന്നു. 2006-ൽ വിരമിച്ചു. കാലടി ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാലയിൽ പ്രോ-വൈസ്-ചാൻസിലറായിരുന്നു(2008 - 2012). കേരള സർവകലാശാലയുടെ ഓറിയന്റൽ സ്റ്റഡീസ് ഫാക്കൽറ്റി, ബോർഡ് ഓഫ് സ്റ്റ്ഡീസ് എന്നിവയിലും, ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല, കേരള കലാമണ്ഡലം എന്നിവിടങ്ങളിലെ ബോർഡ് ഓഫ് സ്റ്റഡീസിലും അംഗമായിരുന്നു. കേരള സർവകലാശാല, ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല,കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാല എന്നിവിടങ്ങളിലെ അംഗീകൃത റിസർച്ച് ഗൈഡ്. കേരള സർവകലാശാല, ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല, മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല, കേരള കലാമണ്ഡലം എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഡോക്ടറൽ കമ്മിറ്റിയംഗം. കാലടി ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാലയിലെ ടീച്ചേഴ്സ് അസ്സോസിയേഷൻ ഓഫ് ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സാൻസ്ക്രിറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി(TASSU, 1996), അസ്സോസിയേഷൻ ഓഫ് ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സാൻസ്ക്രിറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ടീച്ചേഴ്സ്(ASSUT, 1998) എന്നിവയുടെ സ്ഥാപകാധ്യക്ഷൻ. തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭയിലെ ആദ്യകാല റെസിഡൻസ് അസ്സോസിയേഷനുകളിലൊന്നായ തൈക്കാട് ശാസ്താ ഗാർഡൻസ് റെസിഡൻസ് അസ്സോസിയേഷൻ്റെ (TSGRA) രൂപീകരണത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. മുൻകാലത്തെ ദേശാഭിമാനി സ്റ്റഡി സർക്കിളിന്റെ സംസ്ഥാന നിർവാഹകസമിതിയംഗം.{{തെളിവ്}} പുരോഗമന കലാസാഹിത്യസംഘത്തിന്റെ (മുൻ) സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റ്.{{തെളിവ്}} സാഹിത്യപ്രവർത്തക സഹകരണസംഘത്തിന്റെ(SPCS) മുൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്.{{തെളിവ്}} കേരളസർക്കാർ രൂപീകരിച്ച ഭാഷാവിദഗ്ധസമിതിയിലെ അംഗം. ആനുകാലികങ്ങളിലെ ഭാഷാപ്രയോഗപരിമിതികൾ നിരീക്ഷിക്കുന്ന 'മലയാളിയുടെ മലയാളം' എന്ന പംക്തി ഫേസ്ബുക്കിൽ തുടങ്ങി. അതിൻ്റെ പുതിയ രൂപമായ 'സാംസ്കാരികാലോകം' എന്ന പംക്തി തുടരുന്നു. ജർമ്മനി, ഫ്രാൻസ്, ഇറ്റലി, സ്വിറ്റ്സർലൻഡ്, ഓസ്ട്രിയ, ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്, റഷ്യ, വിയറ്റ്നാം, കംബോഡിയ, നേപ്പാൾ,ഭൂട്ടാൻ, ഓസ്ട്രേലിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == *1970 - യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളെജ് മലയാളവിഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും മികച്ച വിദ്യാർഥിക്കുള്ള എ.ആർ.രാജരാജവർമ്മ പുരസ്ക്കാരം. *കേരളഗ്രന്ഥശാലാസംഘത്തിന്റെ കവിതാപുരസ്ക്കാരം *1991 - സാഹിത്യനിരൂപണത്തിനുള്ള തായാട്ട് അവാർഡ്. *2000-ലെ കേരള സർക്കാരിന്റെ സംസ്കാരകേരളം പുരസ്കാരം *2010 - മലയാളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച എഴുത്തുകാരനുള്ള മോൻസിഞ്ഞോർ കുരീത്തടം സ്മാരക സാഹിത്യരത്നം പുരസ്ക്കാരം *2010 - മികച്ച സാഹിത്യവിമർശനത്തിനുള്ള എസ് ബി റ്റി പുരസ്ക്കാരം *2012 - മികച്ച പരിസ്ഥിതി - സാഹിത്യവിമർശനത്തിനുള്ള ഡോ സി പി മേനോൻ പുരസ്ക്കാരം *2015 - നവരസം സംഗീതസഭയുടെ കവിതയ്ക്കുള്ള ഗോവിന്ദ് രചനാ അവാർഡ്. *2018 - ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ സമഗ്ര സംഭാവനക്കുള്ള പുരസ്കാരം. <ref>http://keralasahityaakademi.org/pdf/Award_2018.pdf</ref> *2019 -ലെ സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൻറെ കവിതയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം. ഭാഷ, സാഹിത്യം, സംസ്ക്കാരം എന്നീ മേഖലകളിലുള്ള പഠനങ്ങളും കവിതകളുമുൾപ്പെടെ എണ്ണൂറിലേറെ രചനകൾ ആനുകാലികങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അറുപതിലേറെ പുസ്തകങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പഠനഗ്രന്ഥങ്ങൾ മിക്കവയും തന്നെ [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള]], [[കാലിക്കറ്റ് യൂനിവേഴ്‌സിറ്റി|കാലിക്കറ്റ്,]] [[മഹാത്മഗാന്ധി സർവകലാശാല|മഹാത്മഗാന്ധി,]] [[സംസ്കൃത സർവകലാശാല|സംസ്കൃത സർവകലാശാലകളിലും]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ - ഹയർ സെക്കന്ററി മേഖലകളിലെ വിദ്യാലയങ്ങളിലും പാഠപുസ്തകങ്ങൾ/റഫറൻസ് ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ആയിട്ടുണ്ട്. == പുസ്തകങ്ങൾ == {{Div col begin|2}} @ സാഹിത്യവിമർശനം # കവിതയുടെ ജാതകം (1977 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) # കവിത വെളിച്ചത്തിലേക്ക് (1985 എൻ.ബി.എസ്., കോട്ടയം) # ഞാനിന്നിവിടെപ്പാടും പോലെ (1989 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) # കവിത ഇന്ന് (1991 കറന്റ് ബുക്സ്, തൃശൂർ) # നോവലിന്റെ വിതാനങ്ങൾ (1994 വിദ്യാർഥിമിത്രം, കോട്ടയം) # വൈലോപ്പിള്ളി: കവിതയും ദർശനവും (1994 [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്,]] തിരുവനന്തപുരം) # ഗോപുരം തകർക്കുന്ന ശില്പി (1999 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) # വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ (2001 കേരള സർവകലാശാല, തിരുവനന്തപുരം) # പാട്ടുപ്രസ്ഥാനം: പ്രതിരോധവും സമന്വയവും (2006 കേരള സാംസ്ക്കാരികപ്രസിദ്ധീകരണ വകുപ്പ്) # നവോത്ഥാനാനന്തരകവിത (2009 എൻ.ബി.എസ്., കോട്ടയം) # പരിസ്ഥിതിദർശനം മലയാളകവിതയിൽ (2010 കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, തിരുവനന്തപുരം) #നവോത്ഥാനാനന്തര നോവൽ (2016 കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, തിരുവനന്തപുരം) @ ലഘുസാഹിത്യചരിത്രം * മലയാളം: ഭാഷയും സാഹിത്യവും (2007 ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം) @ സാംസ്ക്കാരികപഠനങ്ങൾ * മലയാളിയുടെ മലയാളം (2000 കറന്റ് ബുക്സ്, കോട്ടയം), (എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം രണ്ടാം പത്പ്പ്) *. കേരളത്തെ വീണ്ടും ഭ്രാന്താലയമാക്കുന്നുവോ (2003 ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം) *. വിദ്യാഭ്യാസം പുനർനിർവചിക്കുമ്പോൾ (2006 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) *. ഉത്സവങ്ങളിൽ നഷ്ടമാകുന്നത്. (2009 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) *. പിൻവിചാരങ്ങൾ (2013 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) * സ്ത്രീവാദം : ഉടലും പരിസരങ്ങളും (2016 പ്രഭാത് ബുക്ക് ഹൌസ്,തിരുവനന്തപുരം) *. കേരളത്തിന്റെ സാംസ്ക്കാരികപരിണാമം(2023 ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃത സർവകലാശാല കാലടി) @ കവിതകൾ * നിലാവിന്റെ ക്രൌര്യം (1988 എൻ.ബി.എസ്., കോട്ടയം) * പകലിറങ്ങുമ്പോൾ (1999 കറന്റ് ബുക്സ്, കോട്ടയം) * കുട്ടികൾ ഉറങ്ങുന്നില്ല (2010 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) * പെണ്മ (2015 ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം) * കിങ്ങിണിത്തുമ്പി (ബാലസാഹിത്യം) (2018 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) * പച്ചപ്പനംകിളി (ബാലസാഹിത്യം, സംസ്ഥാന ബാലസാഹിത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് തിരുവനന്തപുരം) @ യാത്രാവിവരണം * യൂറോപ്പിൽ മഞ്ഞുകാലത്ത് (2012 ഇൻസൈറ്റ് പബ്ലിക്ക, കോഴിക്കോട്) *ഋതുഭേദങ്ങളിൽ യൂറോപ്പിലൂടെ (എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) *ഓസ്ട്രേലിയ:അധിനിവേശങ്ങളുടെ പുതുലോകം(അച്ചടിയിൽ) വിപ്ലവശതാബ്ദിയിൽ റഷ്യയിലൂടെ (2021 സുജിലി പബ്ലിക്കേഷൻസ്, കൊല്ലം) @ എഡിറ്റു ചെയ്ത പുസ്തകങ്ങൾ * ഓയെൻവിക്കവിത (1986 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) * വൈലോപ്പിള്ളിക്കവിതാസമീക്ഷ (1986 കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, Tvpm) * കവിത: വിതയും കൊയ്ത്തും (1995 ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം) * നമ്മുടെ ഭാഷ (ഇ.എം.എസ്.നമ്പൂതിരിപ്പാട്) (1997 കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, Tvpm) * സർവകലാശാലാ വിദ്യാഭ്യാസം; പുതിയ സമീപനം (2003FUTA, തിരുവനന്തപുരം) * കാപ്സ്യൂൾ കഥകൾ (2007 മെലിൻഡ ബുക്ക്സ്, തിരുവനന്തപുരം) * പരിസ്ഥിതിക്കവിതകൾ (2006 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) * അന്റോണിയോ ഗ്രാംഷിയും സാംസ്ക്കാരികപഠനവും (2008 ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ്, തിരുവനന്തപുരം) * ഇനി ഞാനുണർന്നിരിക്കാം (2009 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) * ഇ എം എസും ആധുനികതയും (2011 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) * സാംസ്ക്കാരികതയുടെ സഞ്ചാരങ്ങൾ (2015 എസ്.പി.സി.എസ്., കോട്ടയം) * സംസ്ക്കാരരാഷ്ട്രീയം : പാഠവും പ്രയോഗവും (2016 പ്രൊഫ.ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി ഫൌണ്ടേഷൻ, തിരുവനന്തപുരം)) * മലയാളകവിത ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ (2018 ശ്രീ ശങ്കരാചാര്യ സംസ്കൃതസർവലലാശാല, കാലടി)) * വയലാർ : യുഗമുണർത്തിയ കവി (കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, തിരുവനന്തപുരം, (അച്ചടിയിൽ) *ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം - സമീപനങ്ങൾ സാധ്യതകൾ (അച്ചടിയിൽ) {{Div col end}} == പുറം കണ്ണികൾ == *[http://keralacm.gov.in/pdf/speeches/Book_Release-Dr.S.Rajasekharan27-01-07.pdf Speech by Kerala CM V.S.Achuthanandan on 'Vidyabhyasam Punarnirvachikkumbol' Book Release] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326164016/http://keralacm.gov.in/pdf/speeches/Book_Release-Dr.S.Rajasekharan27-01-07.pdf |date=2009-03-26 }} *[http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=478 Authors in Malayalam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080309103913/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/author-detail.cgi?code=478 |date=2008-03-09 }} *[http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/catalogue/cateng14.html DC books Catalogue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080619045419/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/catalogue/cateng14.html |date=2008-06-19 }} *[http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/book-detail.cgi?code=766 Malayaliyude Malayalam (Pusthakam)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070715105617/http://www.puzha.com/malayalam/bookstore/cgi-bin/book-detail.cgi?code=766 |date=2007-07-15 }} *[http://www.keralauniversity.edu/otherdepartments.htm Kerala University] {{Webarchive|url=https://archive.today/20020817024544/http://www.keralauniversity.edu/otherdepartments.htm |date=2002-08-17 }} *[http://www.collegeskerala.com/sreeshankara_university/index.htm Sanskrit University] *[http://akgct.org/ College teachers association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515003514/http://akgct.org/ |date=2008-05-15 }} {{Bio-stub}} {{DEFAULTSORT:രാജശേഖരൻ,എസ്}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളസാഹിത്യനിരൂപകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:1946-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർവ്വകലാശാലയിലെ അദ്ധ്യാപകർ]] [[വർഗ്ഗം:സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 4h6z8ogq9wsdsw5svgqv5wt23lydwdw 0 49690 4616121 3970808 2026-04-28T20:09:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616121 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Indrans}} {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ഇന്ദ്രൻസ് | honorific_suffix = | image = Indrans.jpg | image_size = | alt = | caption = ഇന്ദ്രൻസ് 2018-ൽ | native_name = | native_name_lang = | birth_name = കെ. സുരേന്ദ്രൻ | birth_date = {{birth date and age|1956|03|16|df=yes}} | birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]] | baptised = | disappeared_date = | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = | other_names = | ethnicity = | citizenship = ഇന്ത്യൻ | education = | alma_mater = | occupation = അഭിനയം, വസ്ത്രാലങ്കാരം | years_active = 1981 മുതൽ | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | height = <!-- {{height|cm=X}} OR {{height|ft=X|in=Y}}--> | weight = <!-- {{convert|X|kg|lb|0|abbr=on}} or {{convert|X|lb|kg|0|abbr=on}} --> | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | denomination = <!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --> | criminal_charge = <!-- Criminality parameters should be supported with citations from reliable sources --> | criminal_penalty = | criminal_status = | spouse = ശാന്തകുമാരി | partner = <!-- (unmarried long-term partner) --> | children = മഹിത (മകൾ), മഹേന്ദ്രൻ (മകൻ) | parents = കൊച്ചുവേലു, ഗോമതി | relatives = [[ഇന്ദ്രൻസ് ജയൻ]] | callsign = | awards = [[മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടിയവരുടെ പട്ടിക|മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] | module = | module2 = | module3 = | module4 = | module5 = | module6 = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | footnotes = | box_width = }} [[പ്രമാണം:Indrans 1.jpg|ലഘുചിത്രം|ഇന്ദ്രൻസ് ]] [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള ചലച്ചിത്രരംഗത്തെ]] ഒരു നടനാണ് '''ഇന്ദ്രൻസ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''സുരേന്ദ്രൻ കൊച്ചുവേലു''' അഥവാ '''കെ. സുരേന്ദ്രൻ.''' ആദ്യ കാലത്ത് സിനിമയിലെ വസ്ത്രാലങ്കാര രം‌ഗത്തു നിന്ന് അഭിനയ രംഗത്ത് എത്തിയ ഇദ്ദേഹം മലയാളത്തിൽ 250-ലധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[സി.പി. വിജയകുമാർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[സമ്മേളനം]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് ആദ്യമായി സ്വതന്ത്ര വസ്ത്രാലങ്കാരകനായത്. <ref>{{cite web|title=വെട്ടി തുന്നിയെടുത്ത് ഒരു ജീവിതം|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18652615&tabId=5&BV_ID=@@@|website=മനോരമ|accessdate=2015 ഏപ്രിൽ 6|archive-date=2015-04-06|archive-url=https://archive.today/20150406121554/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18652615&tabId=5&BV_ID=@@@|url-status=bot: unknown}}</ref> [[സി.ഐ.ഡി. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ ബി.എ., ബി.എഡ്.|സി.ഐ.ഡി ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ ബി.എ, ബി.എഡ്.]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷം അഭിനയ ജീവിതത്തിലെ വഴിത്തിരിവായി. 2018-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ആളൊരുക്കം]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് 2018-ൽ മികച്ച നടനുള്ള [[മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടിയവരുടെ പട്ടിക|കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]] നേടി. 2019-ൽ ''[[വെയിൽ മരങ്ങൾ|വെയിൽമരങ്ങൾ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിംഗപ്പൂർ സൗത്ത് ഏഷ്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ മികച്ച നടനുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര പുരസ്ക്കാരം നേടി.<ref>https://malayalam.news18.com/news/film/indrans-got-first-international-award-for-best-actor-at-singapore-film-festival-aa-156075.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 1956-ൽ പാലവില കൊച്ചുവേലുവിന്റെയും ഗോമതിയുടെയും ഏഴു മക്കളിൽ രണ്ടാമനായി കുമാരപുരത്ത് ജനിച്ചു. കുമാരപുരം സർക്കാർ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ പഠിച്ചു. പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അമ്മാവനോടൊപ്പം തയ്യൽക്കാരനായി ജോലി ചെയ്തു. തുടർന്ന് അമേച്വർ ആർട്സ് ക്ലബ്ബുകളിൽ ചേർന്ന അദ്ദേഹം നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങി. ദൂരദർശനിൽ ടെലിവിഷൻ സീരിയലായ ''കളിവീട്ടിലാണ്'' അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. ''ഇന്ദ്രൻസ്'' എന്ന പേരിൽ ഒരു ടെയിലറിംഗ് ഷോപ്പ് തുറന്ന അദ്ദേഹം സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോഴാണ് തന്റെ സ്റ്റേജ് നാമത്തിനായി ആ പേര് തെരഞ്ഞെടുത്തത്. 1985 ഫെബ്രുവരി 23-ന് അദ്ദേഹം ശാന്തകുമാരിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് ഒരു മകളും മകനുമുണ്ട്. മറ്റൊരു വസ്ത്രാലങ്കാരകനായ [[ഇന്ദ്രൻസ് ജയൻ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അളിയനാണ്. == പുരസ്കാരം == * മികച്ച നടനുള്ള 2019-ലെ സിംഗപ്പൂർ സൗത്ത് ഏഷ്യൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ അന്താരാഷ്ട്ര പുരസ്കാരം * മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള 2019 ഷാങ്ഹായ് അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള അവാർഡ് * 2018 [[മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടിയവരുടെ പട്ടിക|മികച്ച നടനുള്ള]] കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് <ref>{{Cite web|url=http://www.manoramaonline.com/movies/indepth/state-film-award-2017/2018/03/08/state-film-award-2018-live-updation.html|title=Kerala Film Awards 2018 Best Actor|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> * 2014 [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്]] - പ്രത്യേക പരാമർശം * 2016 [[സി പി സി സിനി അവാർഡുകൾ|സി.പി.സി സിനി അവാർഡുകൾ]] - പ്രത്യേക ഓണററി അവാർഡ് *[[എൻ.എൻ. പിള്ള|എൻ.എൻ പിള്ള]] സ്മാരക പുരാസ്‌കം[[പ്രമാണം:Indrans and Parvathy on Folm Award 2018.jpg|ലഘുചിത്രം|324x324ബിന്ദു|2017-ലെ മികച്ച നടിക്കും നടനുമുള്ള പുരസ്കാരം സ്വീകരിക്കുന്ന പാർവതിയും ഇന്ദ്രൻസും ]] ==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== ===അഭിനേതാവ്=== {{Div col|cols=3}} # ''[[ഹോം (ചലച്ചിത്രം)]] # ''[[ആളൊരുക്കം‍]](2017) # ''[[Aadu (film)|ആട് ഒരു ഭീകരജീവി]]'' 2015 # ''ലീല'' (2016) # ''[[Buddhanum Chaplinum Chirikkunnu|ബുദ്ധനും ചാപ്ലിനും ചിരിക്കുന്നു]]'' (2014) # ''ഓടും രാജ ആടും റാണി'' (2014) # ''[[Praise the Lord (film)|പ്രെയ്സ് ദ ലോർഡ്]]'' (2014) ... ചാക്കോ # ''[[Mannar Mathai Speaking 2|മാന്നാർ മത്തായി സ്പീക്കിങ് 2]]'' (2014) # ''[[Swapaanam (film)|സ്വപ്നം]]'' (2014) # ''[[David & Goliath|ഡേവിഡ് & ഗോലിയാത്ത്]]'' (2013)...ഔത # ''[[നാടോടിമന്നൻ]]'' (2013) # ''[[വെടിവഴിപാട്]]'' (2013) ... രാജപ്പൻ # ''[[Issac Newton S/O Philippose|ഐസക് ന്യൂട്ടൻ സൺ ഓഫ് ഫിലിപ്പോസ്]]'' (2013) # ''മണി ബാക്ക് പോളിസി'' (2013).... കുമാർ # ''പ്ലയേഴ്സ്'' (2013) # ''ഗുഡ്, ബാഡ്, അഗ്ലി'' (2013).... അരോഗ്യ സ്വാമി # '' പോലീസ് മാമൻ'' (2013)...ലൂക്കോസ് # '' ഫോർ സെയിൽ'' (2013)... മധു # ''ഡോൾസ്'' (2013)....സ്റ്റീഫൻ പെരേര # ''കൗബോയ്'' (2013) ... ഡ്രൈവർ കൃഷ്ണൻകുട്ടി # ''[[ഐ ലവ് മീ]]'' (2012) .... വക്കീൽ # ''മുല്ലശ്ശേരി മാധവൻകുട്ടി നേമം പി.ഒ.'' (2012) # ''[[ഈ അടുത്ത കാലത്ത്]]'' (2012) # ''ഹീറോ'' (2012) # ''പ്രഭുവിന്റെ മക്കൾ'' (2012) # ''ട്രിവാൻഡ്രം ളോഡ്ഗ്'' (2012) # ''മാന്ത്രികൻ'' (2012) # ''പറുദീസ'' (2012) # ''916'' (2012) # ''[[ഒഴിമുറി]] '' (2012) # ''പോപ്പിൻസ്'' (2012) # ''റെഡ് അലർട്ട്'' (2012) # ''ലക്ഷ്മി വിലാസം രേണുക മകൻ രഘുരാമൻ'' (2012) # ''നാടകമേ ഉലകം'' (2011) # ''ലക്കി ജോക്കേഴ്സ്'' (2011) # ''ഭക്തജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക്'' (2011) # ''യാത്ര തുടരുന്നു'' (2011) # ''[[Teja Bhai & Family|തേജാഭായ് & ഫാമിലി]]''(2011) .... രാഘവൻ നായർ # ''കുഞ്ഞേട്ടൻ'' (2011) # ''മനുഷ്യമൃഗം'' (2011) # ''ശിവപുരം'' (2011) # ''പാച്ചുവും കോവാലനും''(2011) # ''കില്ലാടിരാമൻ'' (2011) # ''[[മാണിക്ക്യക്കല്ല്]]'' (2011) # ''[[Sandwich (2011 film)|സാൻഡ്‌വിച്ച്]]'' (2011) # ''[[Innanu Aa Kalyanam|ഇന്നാണ് ആ കല്യാണം]]'' (2011) # ''[[Nanban (film)|നൻബൻ]]'' .... വിരുമാണ്ടി സന്താനത്തിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് [തമിഴ് ചിത്രം] (2012) # ''[[ചെറിയ കള്ളനും വലിയ പോലീസും]]'' (2010).... മണി # ''നന്തുണി'' (2010) # ''ഏപ്രിൽ ഫൂൾ'' (2010) # ''കടാക്ഷം'' (2010) # ''തൂവൽക്കാറ്റ്'' (2010) # ''അണ്ണാറക്കണ്ണനും തന്നാലായത്'' (2010) # ''ആകാശയാത്ര'' (2010) # ''അഡ്വക്കേറ്റ് ലക്ഷ്മണൻ ലേഡീസ് ഒൺളി'' (2010) # ''അവൻ'' (2010) # ''[[Inganeyum Oral|ഇങ്ങനെയും ഒരാൾ]]'' (2010) # ''തസ്കര ലഹള(2010) # ''[[Canvas (2010 film)|കാൻവാസ്]]'' (2010).... ശൈലൻ # ''രാമാനം'' (2010)... Eramullanikka # ''സഹസ്രം'' (2010) # ''[[Oru Small Family|ഒരു സ്മാൾ ഫാമിലി]]'' (2010).... കുട്ടൻ # ''ടൂർണമെന്റ്''(2010) # ''ചിത്രക്കുഴൽ'' (2010) # ''[[Shudharil Shudhan|ശുദ്ധരിൽ ശുദ്ധൻ]]'' (2009).... രാമൻകുഞ്ഞ് # ''ദളമർമ്മരങ്ങൾ (2009) # ''[[ഉത്തരാസ്വയംവരം]]'' (2009) .... ചെല്ലപ്പൻ # ''സ്വപ്നമാളിക'' (2009) # ''പരിഭവം'' (2009) # ''[[Patham Adhyayam|പത്താം അദ്ധ്യായം]]'' (2009) # ''കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം'' (2009) # ''ഭാര്യ ഒന്ന് മക്കൾ മൂന്ന്'' (2009) # ''പത്താം നിലയിലെ തീവണ്ടി'' (2009) # ''രഹസ്യപ്പോലീസ്'' (2009) # ''വേനൽമരം'' (2009)...ചിങ്കാരം # ''[[Twenty:20 (film)|Twenty:20]]'' (2008) # '' മായക്കാഴ്ച'' (2008)....രാമകൃഷ്ണൻ # ''റോബോ'' (2008).... വിജയൻ # ''[[Oru Pennum Randaanum|ഒരു പെണ്ണും രണ്ടാണും]]'' (2008) # ''കോവളം'' (2008) # ''ദേ ഇങ്ങോട്ട് നോക്കിയേ'' (2008) # ''[[വിലാപങ്ങൾക്കപ്പുറം]]''(2008)....ഭീരൻ # ''ബുള്ളറ്റ്'' (2008) # ''മാജിക് ലാമ്പ്''(2008).... ശങ്കരനുണ്ണി # ''കബഡി കബഡി'' (2008).... ബഷീർ # ''Crazy Gopalan'' (2008) # ''[[Athisayan]]'' (2007) # ''[[Veeralipattu (2007 film)|Veeralipattu]]'' (2007) # [[Black Cat (2007 film)|Black Cat]] (2007) ... Washington # ''[[Kangaroo]]'' (2007) .... Chellappan # ''Nanma'' (2007) .... Naanu # ''[[Panthaya Kozhi]]'' (2007) .... Rajappan # ''Mouryan'' (2007) # ''Indrajith'' (2007) # ''Novel'' (2007) # ''Drishtaantham'' (2007) # ''[[Madhuchandralekha]]'' (2006) .... Lukose # ''Pachakuthira'' (2006) # ''[[Mahasamudram]]'' (2006) # ''Narakaasuran'' (2006) # ''Vrindaavanam'' (2006) # ''[[Kilukkam Kilukilukkam]]'' (2006) .... Bakkar # ''[[Ponmudipuzhayorathu]]'' (2005) .... Supran # ''[[Udayananu Tharam]]'' (2005) .... Vijayan Varkala # ''[[Iruvattam Manavatti]]'' (2005) .... Chandrappan # ''[[Athbhutha Dweepu]]'' (2005) .... Chandrappan # ''[[Kochi Rajavu]]'' (2005) .... Canteen Manager # ''[[Pandippada]]'' (2005) .... Veeramani # ''[[Nerariyan CBI]]'' (2005) .... Devaswam # ''[[Mayookham]](2005) # ''Kalyana Kurimanam''(2005)..... Balan # ''Vacation'' (2005) # ''Bus Conductor'' (2005) # ''Hai'' (2005) # ''Finger Print'' (2005) # ''Videsi Nair Swadehi Nair'' (2005) # ''Sheelaabathi'' (2005) #''[[OK Chacko Cochin Mumbai]]'' (2005)....Kumbalam Sasi # ''Kalyana Kurimanam'' (2005) # ''[[Thalamelam]]'' (2004) .... Nakulan # ''Kusruthi'' (2004) .... Champion Bhaskaran # ''[[C.I. Mahadevan 5 Adi 4 Inchu]]'' (2004) .... Narayanan # ''[[Vellinakshatram (2004 film)|Vellinakshatram]]'' (2004) # ''Kanninum Kannadikkum'' (2004) .... M. A. Chengamangalam # ''Chathikkatha Chanthu'' (2004) .... Pappan # ''[[Kadhavaseshan]]'' (2004) # ''Govindankutty Thirakkilanu'' (2004).... Arumukham # ''Nizhalkoothu'' (2004) # ''Priyam Priyankaram'' (2004) # ''[[Vellithira]]'' (2003) .... Iyamkutty # ''[[C.I.D. Moosa]]'' (2003) .... Theekkanal Varkey # ''[[Meerayude Dukhavum Muthuvinte Swapnavum]]'' (2003) .... Chandran # ''[[Balettan]]'' (2003) .... Koya # ''[[Pattalam (2003 film)|Pattalam]](2003) .... Velayudhan # ''[[Varum Varunnu Vannu]]'' (2003) .... Echappan # ''Achante Kochumolu'' (2003).... Lucko # ''[[Kalavarkey]]'' (2003) ....Moosakka # ''The Fire'' (2003) # ''Videsi Nair Swadesi Nair'' (2002) .... Kochu Preman # ''[[Valkannadi]]'' (2002) .... Kanaran # ''Snehithan'' (2002) .... Studio Owner # ''[[Oomappenninu Uriyadappayyan]]'' (2002) .... Madhavan # ''[[Kuberan]]'' (2002) .... Abdu # ''Kakke Kakke Koodevide'' (2002) # ''Kadha'' (2002) # ''Kaattuchembakam'' (2002) # ''Pakalppooram'' (2002) # ''Kayamkulam Kanaaran'' (2002) # ''Adheena'' (2002) # ''Ee Bhargavi Nilayam'' (2002) # ''Suvarna Mohangal'' (2002) # ''Jagathi Jagadish in Town'' (2002) .... Moosa # ''[[Nizhalkkuthu]]'' (2002)'' (aka Serviteur de Kali, Le (France), aka Shadow Kill (International: English title)) .... Barber # ''[[Rakshasa Rajav]]'' (2001) # ''[[Nagaravadhu]]'' (2001) # ''[[Megasandesam]]'' (2001) .... Thommy # ''[[Uthaman (2001 film)|Uthaman]]'' (2001) .... Abdulla Haji # ''[[Bharthavudyogam]]'' (2001) .... Madhavan # ''[[Fort Kochi]]'' (2001) # ''[[One Man Show]]'' (2001) .... Achuthan # ''[[Nalacharitham Nalaam Divasam]]'' (2001) # ''[[Ennum Sambavami Yuge Yuge]]'' (2001) # ''[[Akashathe Paravakal]]'' (2001) .... Kuttappan # ''[[Korappan The Great]]'' (2001) # ''[[Kakkakkuyyil]]'' (2001) # ''[[Onnam Raagam]]'' (2001) # ''[[Vezhambal]]'' (2001) # ''[[Raajapattam]]'' (2001) # ''[[Agrahaaram]]'' (2001) # ''[[Priyam]]'' (2000) # ''[[Mark Antony]]'' (2000) # ''[[Neelakashathe Nizhal Pakshikal]]'' (2000) # ''[[Aanamuttathe Aangalamar]]'' (2000).... Manmadan # ''[[Naadan Pennum Nattu Pramaniyum]]'' (2000) # ''[[Vinayapoorvam Vidhyadharan]]'' (2000) # ''[[Summer Palace]]'' (2000) # ''[[Pilots (film)|Pilots]] (2000) # ''[[Sahayathrikakku Snehapoorvam]]'' (2000) # ''[[Sathyam Sivam Sundaram]]'' (2000) # ''[[Shayanam]]'' (2000) # ''[[Ente Priyapetta Muthuvinu]]'' (2000) # ''[[Darling Darling (2000 film)|Darling Darling]]'' (2000) # ''[[Vasanthiyum Lakshmiyum Pinne Njaanum]]'' (1999) # ''[[Swastham Grihabaranam]]'' (1999) .... Vilakkoothi Vasu # ''[[Onnam Vattam Kandappol]]'' (1999) # ''[[James Bond]]'' (1999) # '' Jananayakan''(1999).....Thottapilli Thoma # ''[[Chandranudikkunna Dikhil]]'' (1999) # ''[[American Ammayi]]'' (1999) # ''[[Pattabhishekam (1999 film)|Pattabhishekam]]'' (1999) # ''[[KusruthiKuruppu]]'' (1998) # ''[[Grama Panchayath]]'' (1998) .... Bhaskaran # ''[[Alibabayum Arara Kallanmarum]]'' (1998) .... E. T. Lukose # ''[[Vaachalam]]'' (1997) # ''[[Manthramothiram]]'' (1997) .... Sundareshan # ''[[Kalyana Unnikal]]'' (1997) # ''[[Katha Nayagan (1997 film)|Kadhanayakan]]'' (1997) .... Sreedharan # ''[[Hitler Brothers]]'' (1997) .... Balaraman # ''[[Kilukil Pambaram]]'' (1997) # ''[[My Dear Kuttichaathan]]'' (1997) # ''[[Shobhanam]]'' (1997) # ''[[Ekkareyanente Manasam]]'' (1997) .... Bhargavan # ''[[The Car (1997)]] .... Idiyan Vikraman # ''[[Swapna Lokathe Balabhaskaran]]'' (1996) .... Kunjunni # ''[[Sulthan Hyderali]]'' (1996) # ''[[Sugavaasam]]'' (1996) # ''[[April 19]]'' (1996) # ''[[King Solomon]]'' (1996) # ''[[Kudumba Kodathi]]'' (1996) # ''[[Sathyabhamakkoru Premalekhanam]]'' (1996) .... Purushothaman # ''[[Man of the Match]]'' (1996) .... 'Neerkoli' Narayanan # ''[[Mandrika Kuthira]]'' (1996) # ''[[Kinnam Katha Kallan]]'' (1996) # ''[[Kalyana Sougandhikam (1996 film)|Kalyana Sowgandhikam]]'' (1996) .... Krishnankutty # ''[[Kaathil Oru Kinnaram]]'' (1996) .... Rameshan/Rajappan # ''[[Excuse Me Ethu Collegila]]'' (1996) # ''[[Hitlist (1996 film)|Hitlist]]''(1996).... Devandarji # ''[[Dilliwala Rajakumaran]]'' (1996) # ''[[Three Men Army]]'' (1995) .... 'Basha' Surendran # ''[[Thovalapookkal]]'' (1995) # ''[[Sphadikam]]'' (1995) # ''[[Punnaram]]'' (1995) # ''[[Mazhavilkoodaram]]'' (1995) # ''[[Mannar Mathai Speaking]]'' (1995) .... Ponnappan # ''[[Mangalam Veettil Manaseswari Gupta]]'' (1995) .... Dasan # ''[[Kusruthikaatu]]'' (1995) .... Arogya Swami # ''[[Street]]'' (1995) # ''[[Kokkarakko]]'' (1995) # ''[[Kalyanji Aandaji]]'' (1995) # ''[[Radholsavam]]'' (1995) # ''[[Tom and Jerry]]'' (1995) # ''[[Thumbolikkadappuram]]'' (1995) # ''[[Parvathi Parinayam]]'' (1995) # ''[[Mangalyasoothram]]'' (1995) # ''[[Kalamasseriyil Kalyanayogam]]'' (1995) .... Palarivattam Philipose # ''[[Kakkakum Poochakkum Kalyanam]]'' (1995) .... Balakrishnan # ''[[Avittam Thirunaal Aarogya Sriman]]'' (1995) .... Mangalan Mankombu # ''[[Aniyan Bava Chetan Bava]]'' (1995) .... Balan # ''[[Sundari Neeyum Sundaran Njanum]]'' (1995) # ''[[Aadyathe Kanmani]]'' (1995) .... Narayanankutty # ''[[Vardhakya Puranam]]'' (1994) # ''[[Vadhu Doctoranu]]'' (1994) .... Natheli # ''[[Pavam Ia Ivachan]]'' (1994) # ''[[Manathe Kottaram]]'' (1994) # ''[[Moonnam Loka Pattalam]]'' (1994)....Prashna Kumaran # ''[[Malappuram Haji Mahanaya Joji]]'' (1994) # ''[[CID Unnikrishnan B.A., BEd]]'' (1994) # ''[[Kavadiyattam]]'' (1993) .... Tea Shop Employee # ''[[Janam]]'' (1993) .... Party Member # ''[[Aagneyam]]'' (1993) .... Rajappan # ''[[Utsava Melam]]'' (1992) #''[[Kaazhchakkppuram]]'' (1992) .... Teashop Worker # ''[[Ayalathe Addeham]]'' (1992) .... Abu # ''[[Adharam]]'' (1992) .... Divakaran # ''[[Maala Yogam]]'' (1990) .... Kochu Raman # ''[[Aazhikkoru Muthu]]'' (1989).... Icecream Seller # ''[[Innale]]'' (1989) .... Hospital Attendant # ''[[Aparan]]'' (1988) .... Bit role # '' [[Sammelanam]]''(1985)....Man at toddy shop #''[[Jwalanam]]'' (1985) {{Div col end}} ===വസ്ത്രാലങ്കാരം=== *''[[നമുക്കു പാർക്കാൻ മുന്തിരിത്തോപ്പുകൾ]]'' (1986) * ''[[Sarvakalasala]]'' (1987) * ''[[Season (film)|Season]]'' (1989) * ''Innale'' (1989) * ''Rajavazhcha'' (1990) * ''[[Cheriya Lokavum Valiya Manushyarum]]'' (1990) * ''Maala Yogam'' (1990) *''ഞാൻ ഗന്ധർവ്വൻ'' (1991) * ''Kaazhchakkppuram'' (1992) * ''Ayalathe Addeham'' (1992) * ''Kavadiyattam '' (1993) * ''Bhagyavan'' (1993) * ''[[Sphadikam]]'' (1995) * ''Kalyana Uniikal'' (1997) * ==ചിത്രശാല== <gallery> പ്രമാണം:Indrans 1.jpg|48ആമത് കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാര വിതരണ വേദിയിൽ പ്രമാണം:Indrans.jpg പ്രമാണം:M P Sukumaran Nair (director) and Indrans (actor) of the film “Drishtantham” Malayalam, addressing a press conference at Black Box, Kala Academy on the occasion of 37th International Film Festival (IFFI-2006) in Panaji, Goa.jpg|സംവിധായകൻ എം.പി സുകുമാരൻ നായർക്കൊപ്പം </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *{{imdb name|1428724|name=ഇന്ദ്രൻസ്}} [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രവസ്ത്രാലങ്കാരകർ]] {{actor-stub}} tf6hsgofizxxq6t914gllel8rpjcukx 3 69673 4616114 4612922 2026-04-28T20:06:54Z MediaWiki message delivery 53155 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616114 wikitext text/x-wiki {{ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi/Toc‎}} == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants and Organizers, Kindly remind you that we only collect the information for Wikipedia Asian Month postcard 15/02/2021 UTC 23:59. If you haven't filled the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform Google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Postcards and Certification|wait for the postcard and tracking emails]]. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01 </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KOKUYO@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == അപരൻ == ഏൻറെ പേരിനോടു സാമ്യമുള്ള Outlandar07 എന്ന അപരനെ ബ്ളോക്ക് ചെയ്യുവാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇയാളെ ഇംഗ്ലിഷ് വീക്കിപീഡിയയിൽ മുൻപെ ഇതേ കാരണത്താൽ ബ്ളോക്ക് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 17:09, 13 ജനുവരി 2021 (UTC) :തടഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:19, 13 ജനുവരി 2021 (UTC) Thank You.[[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 18:26, 13 ജനുവരി 2021 (UTC) == മഹാകവി പി കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ സ്മാരകം == ഈ ലേഖനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ട് കഴിയുന്നില്ല. ഈ താൾ ഒന്നു പുനഃസ്ഥാപിക്കാമോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 12:17, 14 ജനുവരി 2021 (UTC) {{section resolved|1='''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 15:24, 14 ജനുവരി 2021 (UTC)}} == തിരുത്തലുകൾ == അപരന്മാർ തുടർച്ചയായി നശീകരണവും കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളും നടത്തിയ താളുകൾ അവലംബങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ചു പഴയപടി ആക്കിമാറ്റുവാൻ ശ്രമിക്കുക്കയാണ്. അഭിപ്രായങ്ങളും തെറ്റുകളും ഉണ്ടെങ്കിൽ അറിയിക്കുവാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 17:00, 15 ജനുവരി 2021 (UTC) == അപരൻ == https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Canaanism * [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] * * [[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ഇത് രണ്ടും ഒരു user ആണ്. ക്നാനായക്കാരൻ എന്ന id യിൽ വന്നത് ഈ Outlander എന്ന നായർ ജാതി പ്രൊമോട്ടർ ആണ്. ഒരു check user file ചെയ്യുക. {{Unsigned|45.95.98.41}} ഇവിടെ മൊത്തം POV കുത്തി നിറച്ചതും പോരാഞ്ഞ് ഇനി ഇതും ഞാൻ ചെയ്യണോ Mr Adithya Kiran Chekavar? [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 09:52, 18 ജനുവരി 2021 (UTC) :[[വിക്കിപീഡിയ:ചെക്ക് യൂസർ|ചെക്ക് യൂസർ]] ഫിഷിംഗിനുള്ള ടൂൾ അല്ല, ദയവു ചെയ്ത് കാര്യകാരണ സഹിതം [[വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തി_അന്വേഷണം|ഇവിടെ]] ഒരു റിക്വസ്റ്റ് ഇടുക. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 15:25, 18 ജനുവരി 2021 (UTC) :വായിൽ തോന്നിയത് കോതക്ക് പാട്ട്.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 14:08, 22 ജനുവരി 2021 (UTC) == വിശദീകരണം == [//ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D&diff=3517798&oldid=3515713] എന്തായിരുന്നു പ്രോബ്ലം?--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 14:08, 22 ജനുവരി 2021 (UTC) :[//ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D&type=revision&diff=3515691&oldid=3507445 ഈ തിരുത്ത്] കാണുക. ഇതിൽ ബാക്കിയുള്ള ജാതികളുടെ വിവരണം നീക്കം ചെയ്തതായി കാണുന്നു. ഉള്ളടക്കത്തിൽ തിരുത്തൽ യുദ്ധം നടക്കുന്നതിനാൽ പഴയപടി ആക്കിയിട്ടുണ്ട്. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 15:01, 22 ജനുവരി 2021 (UTC) ::അതിനു കാരണം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടല്ലോ. അതിൽ താങ്കൾക്ക്കു തർക്കമുണ്ടോ ? ബാക്കി എഡിറ്റുകളുടെ കാര്യമോ ? ഭൂരിഭാഗത്തിനും റഫറൻസ് പോലും ഇല്ല. ഞാൻ തിരുത്തൽ യുദ്ധം നടത്തുന്നു എന്നാണോ ഉദ്ദേശിച്ചത് ?--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 16:10, 22 ജനുവരി 2021 (UTC) :തിരുത്തൽ യുദ്ധം നടക്കുന്ന താളായതിനാലാണ് അത് സംരക്ഷിച്ചത്, താങ്കളുടെ തിരുത്തിൽ പ്രശ്നമുള്ളതായി തോന്നിയതിനാലാണ് അത് റോൾബാക്ക് ചെയ്തത്. ദയവു ചെയ്ത് കുറച്ച് നാൾ ക്ഷമിക്കുക. സരക്ഷണം ഒരു മാസത്തേക്ക് കുറച്ചിട്ടുണ്ട്. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 18:08, 22 ജനുവരി 2021 (UTC) ::റോൾബാക്ക് ചെയ്തതും താൾ സംരക്ഷിച്ചതും എന്റെ ഉദ്ദേശശുദ്ധി ചോത്യം ചെയ്യുന്നതിന് തുല്യമാണ്. അതിന്റെ കാരണം പോലും ചോദിച്ചപ്പോൾ മാത്രമാണ് പറഞ്ഞത്. ഞാനായിട്ട് ഒന്നും ആഡ് ചെയ്തിരുന്നില്ലല്ലോ, അവലംബങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതും മോശം അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തതുമായ ഉള്ളടക്കം കളയുകയാണ് ചെയ്തത്. അവലംബം ഇല്ലാത്ത കാര്യങ്ങൾ ഇനിയുമുണ്ട് കളയാൻ. '''വിക്കിപീഡിയയുടെ ഗുണനിലവാരത്തിലും, മാനദണ്ഡത്തിലും എത്തിച്ചേരാൻ ഈ ലേഖനം വൃത്തിയാക്കി എടുക്കേണ്ടതുണ്ട്''' എന്ന് താളിന്റെമേൽ പറയുന്നുണ്ട്. അതെല്ലാം വീണ്ടും തിരിച്ചു ആഡ് ചെയ്തതിലൂടെ പ്രശ്നമുള്ള വെർഷൻ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. തിരിച്ചു ചേർക്കണമെങ്കിൽ അതിനെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന റഫറൻസുകൾ ചേർക്കുകയോ സംവാദത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയോ ആണ് ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്നത്.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 19:33, 22 ജനുവരി 2021 (UTC) :അവലംബമില്ല എന്നുള്ളതാണ് കാര്യമെങ്കിൽ താങ്കൾക്ക് അവലംബം ആവശ്യമാണെന്ന് സംവാദതാളിൽ ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്, അതല്ലാതെ ഉള്ളടക്കം ചർച്ച ചെയ്യാതെ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D&diff=prev&oldid=3515691 ഇതുപോലെ] നീക്കാവുന്നതല്ല. ഉള്ളടക്കത്തെ പറ്റിയുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ ലേഖനത്തിന്റെ സംവാദം താളിൽ ചർച്ച ചെയ്യാവുന്നതാണ്. [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള നോട്ടീസ് ബോർഡ്|കാര്യനിർവാഹകരുടെ ബോർഡിൽ]] ഒരു കുറിപ്പിട്ടിട്ടുണ്ട് --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:11, 22 ജനുവരി 2021 (UTC) ::അതായത് എന്ത് വേണമെങ്കിലും തോന്നിയപോലെ ചേർക്കാം പക്ഷെ നീക്കം ചെയ്യണമെങ്കിൽ ചർച്ച വേണമല്ലെ. ബലേബേഷ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 05:43, 23 ജനുവരി 2021 (UTC) ==നായർ ജാതിവാദി sock puppet== * [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] * * [[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ഇത് രണ്ടും ഒരു user ആണ്. ക്നാനായക്കാരൻ എന്ന id യിൽ വന്നത് ഈ Outlander എന്ന നായർ ജാതി പ്രൊമോട്ടർ ആണ്. നായർ ജാതിക്ക് വേണ്ടി ഓരോ കാരണങ്ങൾ പറഞ്ഞു പ്രൊമോട്ട് ചെയ്യാനും മറ്റ് സമുദായത്തിന്റെ കാര്യങ്ങൾ വികൃതമായി കാണിക്കാനും ആണ് ഈ ജാതിവാദി വിക്കിപീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ക്രിസ്ത്യൻ ആണ് എന്ന ലേബലിൽ നായർ ജാതി ഭ്രാന്തൻ ആണ് ഇവൻ. ഈ ജാതി ഭ്രാന്തൻ തന്നെ logged out എഡിറ്റിംഗ് നടത്തുന്നതും ഉണ്ട്. 2409:4073:486:F3B:90AE:A477:4DF5:8590 ഈ ip കൂടി ചേർത്ത് കൊടുക്കുക. സോക്ക് puppetry മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ അനുവദീയം ആണോ? ഒരു check user file ചെയ്യുക.[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/1.39.75.100|1.39.75.100]] Sock puppetry റിപ്പോർട്ട്‌ ചെയ്തതിന് ഞാൻ കൊടുത്ത പരാതി താങ്കളുടെ സംവാദം താളിൽ നിന്ന് ഇതേ സോക്ക് തന്നെ നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. 👇 https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AC%E0%B5%88%E0%B5%BD%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82/3518156 വേറൊരു കാര്യനിർവ്വാഹകൻ വന്നാണ് ആ എഡിറ്റ്‌ പുനഃസ്ഥാപിച്ചത് https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AC%E0%B5%88%E0%B5%BD%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82/3518205 ഇതേപോലെ ഞാൻ കൊടുത്ത sock puppet investigation ആരും കാണാതിരിക്കാൻ വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം എന്ന താളിൽ നിന്നും ഈ ജാതിവാദി sock puppet നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു 👇 https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AC%E0%B5%88%E0%B5%BD%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82/3518151 കൂടുതൽ നശീകരണങ്ങളും മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഈ ജാതി വാദി sock puppets നായർ ജാതിയുടെ www.nair.com ആക്കി മാറ്റുന്നതിനും മറ്റ് ജാതികളെ വികൃതം ആക്കി വിക്കിപീഡിയ ആലംകോലം ആക്കി മാറ്റുനതിനു മുൻപ് എത്രയും പെട്ടന്ന് ആ രണ്ട് sock അക്കൗണ്ടും ആ ip ചേർത്ത് ഒരു sock puppet investigation കൊടുക്കുക [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/1.39.75.45|1.39.75.45]] ഇവിടെ ആരും പൊട്ടന്മാർ അല്ല. താൻ Adhithya Kiran ആണെന്നും തിയ്യ ജാതി പ്രൊമോഷൻ ജീവിത ലക്ഷ്യമായി കൊണ്ടുനടക്കുന്നയാൾ ആണെന്നും നുണ പറയാൻ ഒരു ലജ്ജയും ഇല്ലാത്തയാൾ ആണെന്നും തുടങ്ങി തന്റെ [https://en.wikipedia.org/wiki/User:Adhithya_Kiran_Chekavar en.wiki], [https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Adhithya_Kiran_Chekavar common], [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B5%8D:Adhithya_Kiran_Chekavar ml.wiki] മുഴുവൻ ചരിത്രവും ഇവിടെ Kiran Gopi, Razimantv, Rojypala തുടങ്ങി പലർക്കും അറിയാം, അവരാണ് ഇതിന്റെ അന്വേഷണം നടത്തി തന്നെ [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%97%E0%B4%82:Wikipedia_sockpuppets_of_Adhithya_Kiran_Chekavar അടപടലം ബ്ലോക്കിയത്]. അതുകൊണ്ട് കൂടുതൽ ഇവിടെ കിടന്നു പൊട്ടൻ കളിക്കണ്ട. എഡിറ്റുകൾ ഇനിയും നീക്കം ചെയ്യപ്പെടും, കാരണം block evasion അനുവദനീയമല്ല, logged-out ആണെങ്കിലും. Outlander07, Canaanism എന്നിവരെ തെളിവുകൾ ഒന്നും ഇല്ലാതെ അടിസ്ഥാനരഹിതമായ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്നതും കണ്ണിൽകണ്ട എല്ലാ സംവാദങ്ങളിലും ചെന്ന് അത് ശർദ്ധിച്ചു വക്കുന്നതും തുടർച്ചയായ personal attack/harassment ആണ്. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ ആയിരുന്നെങ്കിൽ ഇതുമാത്രം മതി ബ്ലോക്ക് കിട്ടാൻ, മുൻപ് [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:Contributions/Othayoth_shankaran കൊടുത്തിട്ടുമുണ്ട്]. അവരെ എങ്ങനെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് ചെയ്തു കിട്ടിയാലേ ഇയാളുടെ പ്രൊപ്പഗാണ്ട നടപ്പിലാകു. ഇയാൾക്ക് range block കൊടുക്കേണ്ടതാണ്. ഒരേ വിഷയം പല IPകൾ വഴി വന്നു വീണ്ടും വീണ്ടും ചേർക്കുന്നതുവഴി കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ സംവാദ താളുകളും spam ചെയ്യുകയാണ്.--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:4073:219F:D811:444D:8394:2C9A:E6E1|2409:4073:219F:D811:444D:8394:2C9A:E6E1]] 16:05, 23 ജനുവരി 2021 (UTC) Kiran Gopi, ഇയാൾക്കെതിരെ ഞാൻ അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം എന്ന താളിൽ കൊടുത്ത പരാതി ഇയാൾ തന്നെ നീക്കം ചെയ്തതും, താങ്കളുടെ ഇതേ ടോക്ക് പേജിൽ നിന്ന് ഞാൻ രേഖപ്പെടുത്തിയ കാര്യങ്ങൾ ഇയാൾ തന്നെ നീക്കം ചെയ്തതും തന്നെ കണ്ടാൽ അറിയാം ഇയാൾ ബ്ലോക്ക്‌ ഭയക്കുന്നു എന്ന്. അത് മാത്രം മതി ഇയാൾക്കെതിരെ തെളിവായി. അയാൾക്കെതിരെ ഉള്ള എന്റെ പരാതി താങ്കൾ കാണാത്ത വിധത്തിൽ നീക്കം ചെയ്യാൻ ഇയാൾക്ക് ആരാണ് അധികാരം കൊടുത്തത്? പിന്നീട് വേറെ അഡ്മിൻ വന്നാണ് അയാൾ നീക്കം ചെയ്ത എന്റെ അഭിപ്രായം പുനഃസ്ഥാപിച്ചത്. (ഇപ്പോൾ ഈ സംവാദത്തിനു ഞാൻ കൊടുത്ത sock puppet എന്ന തലക്കെട്ടു എഡിറ്റ്‌ ചെയ്തു അത് 'റിപ്പോർട്ട്‌' എന്നാക്കി ) ഇയാൾ അടിസ്ഥാന രഹിതമായി എന്തൊക്കെയോ കാര്യങ്ങൾ പറയുന്നുണ്ട്. എന്തായാലും എന്റെ ipക്ക് ബ്ലോക്ക്‌ ഇല്ല. ഇവനെതിരെ ഉള്ള എന്റെ പരാതി താങ്കളുടെ ഇതേ സംവാദ താളിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്ത ഈ നായർ ജാതിവാദി sock puppet ന്റെ ഈ വിസർജനം ശര്ദി നോവലിനു മറുപടി നൽകി അവന്റെ താളത്തിനൊത്തു തുള്ളി ഈ സംവാദം അവന്റെ രീതിയിൽ നീട്ടി കൊണ്ട് പോകാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപെടുത്തുക. നന്ദി [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/1.39.75.45|1.39.75.45]] {{ping|1.39.75.45}} മാഷെ നിങ്ങൾക്ക് മറുപടി ഇനി ഇല്ല എന്നു കരുത്തിയതാണ് പക്ഷേ ചോതിക്കട്ടെ നിങ്ങൾ പറയുന്ന പോലെ പറയുന്ന മറ്റ് സമുദായങ്ങളെ ലേഖനത്തിൽ അവഹേളിച്ച എൻറെ ഒരു ഒറ്റ എഡിറ്റ് കാണിച്ചു തരുവോ? ഇപ്പോ കുറച്ചു ദിവസങ്ങളായി വിക്കി തുറന്നാൽ ഈ നോട്ടിഫിക്കേഷൻ ആണ് Outlander07 Cannanisam സോക്ക് ആണ് എന്ന്. കുറച്ചു കാലം ഇയാൾ ലേഖനങ്ങളിൽ എഴുതിയ വൃത്തികേടുകൾ ഒഴിവാക്കലയിരുന്നു എൻറെ ജോലി.Kalangot എന്ന പേരിലും sreyas chekavar എന്ന പേരിലും ഇയാൾ കുറെ കാലമായി പല പേജുകളിലും അശ്ലീലം അടക്കം എഴുതുന്നു.2020 may മുതലാണ് Othayoth Shankaran (വ്യാജൻ) മായി ഞാൻ തർക്കം [https://en.m.wikipedia.org/wiki/User_talk:Outlander07#Don't_throw_the_word_%22vandal%22_around_so_loosely തുടങ്ങുന്നത്].അതിനു ശേഷം ഇംഗ്ലിഷ് വിക്കിയിൽ ഒരു സീനിയർ caste based article reviewer ആയ Sitush എന്ന സീനിയർ എഡിറ്റർ കയ്യോടെ ഇയാളുടെ ഉടയിപ്പുകൾ പോക്കിയപ്പോ തെറിയും പറഞ്ഞു [https://en.m.wikipedia.org/wiki/User_talk:Othayoth_shankaran#%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%82_%E0%B4%B5%E0%B4%B4%E0%B4%BF_%E0%B4%93%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B പോയി].ഇപ്പോ ആര് എന്തു ചെയ്താലും സാറിന് ഇഷ്ടപ്പെട്ടിലെങ്കിൽ Outlander07 ആണ് എന്ന സ്ഥിതി ആയി.ഇയാൾക്ക് വേറെ എന്തോ തകരാർ ആണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 17:26, 23 ജനുവരി 2021 (UTC) == [[വിക്കിപീഡിയ:100wikidays|100 വിക്കി ദിനങ്ങൾ]] == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:100wikidays-barnstar-1.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''100 വിക്കി ദിന താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | തുടർച്ചയായി 100 ദിവസം, ഓരോ ദിവസവും ഒരോ ലേഖനമെങ്കിലും വിക്കിസംരംഭത്തിലേക്ക് സംഭാനചെയ്ത് 100 വിക്കി ദിന വെല്ലുവിളിയിൽ പങ്കെടുത്ത് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 100 ൽ പരം ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്‌തതിന് എല്ലാ വിക്കി കൂട്ടുകാരുടെ പേരിലും അഭിനന്ദനങ്ങൾ.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 15:09, 14 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) |} :നന്ദി --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 18:17, 15 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) == Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting == The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history. In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], 10:30, 8 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21198421 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == അഭിനന്ദനങ്ങൾ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" | rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" |[[പ്രമാണം:Flower_pot_(7965479110).jpg|100x100ബിന്ദു]] | style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''ആശംസകൾ''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |പുതിയ ബ്യൂറോക്രാറ്റിന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:01, 12 മേയ് 2021 (UTC) ::ആശംസകൾ {{കൈ}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 17:21, 12 മേയ് 2021 (UTC) ::ആശംസകൾ --[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 18:08, 12 മേയ് 2021 (UTC) ::ആശംസകൾ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 03:44, 13 മേയ് 2021 (UTC) ::ആശംസകൾ - --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:24, 13 മേയ് 2021 (UTC) ::ആശംസകൾ --[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 05:39, 13 മേയ് 2021 (UTC) |} ആശംസയറിയിച്ച എല്ലാവർക്കും നന്ദി. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 13:46, 26 മേയ് 2021 (UTC) == കെ. രാജൻ == കിരൺ, താങ്കളുടെ ഈ തിരുത്തിനെക്കുറിച്ചാണ്,[[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B5%86._%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B5%BB&diff=3564819&oldid=3564198]]. കെ. രാജൻ ചീഫ് വിപ്പാവുന്നത് ജൂൺ 2019-ലാണെന്ന് തോന്നുന്നു. ഇത്, [https://www.madhyamam.com/kerala/k-rajan-be-government-chief-whip-kerala-news/617448?infinitescroll=1 1], ഇത് [https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/k-rajan-to-become-next-chief-whip-1.3899310 2] നോക്കുക, നിയമിച്ച ദിവസത്തിന്റെ അവലംബം കിട്ടിയാൽ തിരുത്താമെന്ന് കരുതുന്നു. 2019 വരെ 2016-2021നിയമസഭയിൽ ചീഫ് വിപ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നാണ് തോന്നുന്നത്. അതേ വിഷയത്തേക്കുറിച്ച്, 2006-2011 നിയമസഭയിൽ ചീഫ് വിപ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് അറിയുമോ? തിരഞ്ഞിട്ടു കിട്ടിയില്ല. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചെങ്കുട്ടുവൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ചെങ്കുട്ടുവൻ|സംവാദം]]) 11:39, 26 മേയ് 2021 (UTC) :ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതിനു നന്ദി, താളിൽ ആവശ്യമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 13:44, 26 മേയ് 2021 (UTC) ::{{കൈ}} നിയമിച്ച ദിവസം കിട്ടി അവലംബം ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചെങ്കുട്ടുവൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ചെങ്കുട്ടുവൻ|സംവാദം]]) 14:02, 28 മേയ് 2021 (UTC) :::{{കൈ}}--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 14:33, 28 മേയ് 2021 (UTC) == Invitation for Functionary consultation 2021 == Greetings, I'm letting you know in advance about a meeting I'd like to invite you to regarding the [[:m:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] and the community's ownership of its future enforcement. I'm still in the process of putting together the details, but I wanted to share the date with you: 27 June, 2021. I do not have a time on this date yet, but I will let you soon. We have created a [[:m:Universal Code of Conduct/Functionary consultations/June and July 2021|meta page]] with basic information. Please take a look at the meta page and sign up your name under the appropriate section. Thank you for your time.--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] 15:06, 2 June 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/UCoC_Group&oldid=21533343 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:BAnand (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==പടിയൂർ,പടിയുർ== Padiyoor [[പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കണ്ണൂർ ജില്ല|പടിയൂർ]] ,Padiyur[[പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, തൃശ്ശൂർ ജില്ല|പടിയുർ ]] താളുകളുടെ ഡാറ്റ പേജുകൾ പരസ്പരം മാറിയിട്ടുണ്ട്. എങ്ങനെ തിരുത്താം--[[User:dvellakat|ദിനേശ് വെള്ളക്കാട്ട്]]''':'''[[User talk:dvellakat|<font color="green" style="font-size: 70%">സംവാദം</font>]] 07:41, 12 ജൂൺ 2021 (UTC) :തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പിന്റെ [http://lsgkerala.gov.in/ml/website/input/0/0 വെബ്സൈറ്റ്] പ്രകാരം രണ്ട് പ്രദേശങ്ങളും പടിയൂർ എന്നാണാല്ലൊ? പടിയുർ എന്ന് താങ്കൾക്ക് ഉറപ്പുണ്ടോ? --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:24, 12 ജൂൺ 2021 (UTC) ==മാറ് മറയ്ക്കാത്ത സ്ത്രീകൾ== തിയ്യർ പേജിലെ സ്ത്രീകൾ മുലകൾ മറയ്ക്കാത്ത ഫോട്ടോസ് റിമോവ് ആക്കിയത് restore ചെയ്തത് സംബന്ധിച്ചു, കേരളത്തിൽ എല്ലാവരും മുലകൾ മറിച്ചിരുന്നില്ല. അഡ്മിൻ, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ യയിൽ ഈ ഫോട്ടോ അഡ്മിൻ നീക്കം ചെയ്തത് പോളിസി വിരുദ്ധം ആയത് കൊണ്ടാണ് Wp photograph policy :'Those that unfairly demean or ridicule the subject' ഈ സംവാദത്തിലൂടെ പോകും എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു : https://en.m.wikipedia.org/wiki/Talk:Ezhava/Archive_9#Request_to_Remove_the_image_%22Group_of_Thiyyas_1905%22 [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/80.92.204.125|80.92.204.125]] വിക്കീ നിയമങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കുന്നയാൾ [https://www.ipqualityscore.com/vpn-ip-address-check/lookup/80.92.204.125 PROXY IP] യുമായി സംവാദത്തിനു വന്നതിനു പിന്നിലുള്ള യുക്തി വിശദീകരിച്ചാൽ നന്നായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/137.97.102.81|137.97.102.81]] 08:22, 20 ജൂൺ 2021 (UTC) == നാൾവഴി പുനസ്ഥാപിക്കൽ == പറ (വാദ്യം) എന്ന താൾ 2007 മുതൽ ഉള്ളത് ആയതിനാൽ വീക്കു ചെണ്ട താളിൽ [https://ml.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B4%B1_(%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%82)&action=history ഇങ്ങനെ] തലക്കെട്ട് മാറ്റിയെങ്കിലും നാൾ വഴി പുനസ്ഥാപിക്കാൻ ആവുന്നില്ല. ഒന്ന് ശരിയാക്കാമോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 15:17, 22 ജൂലൈ 2021 (UTC) {{section resolved|1='''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 18:00, 22 ജൂലൈ 2021 (UTC)}} == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:34, 23 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == തിരുത്തൽ == കളരിപ്പയറ്റ് എന്ന താളിൽ [[സംവാദം:കളരിപ്പയറ്റ്#വിശ്വസനീയമല്ലാത്ത അവലംബങ്ങൾ|ഇതിൻപ്രകാരം]] തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആ താളിലെ ഭൂരിപാകം ഉള്ളടക്കവും ഒന്നുകിൽ ഒരു അവലംബം പോലും ഇല്ലാത്തതോ അതോ വിശ്വസനീയമല്ലാത്ത അവലംബത്തോടുകൂടിയതോ ആണ്. ഈ കാര്യം [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:Kiran_Gopi&oldid=3518128#%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%B6%E0%B4%A6%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B4%B0%E0%B4%A3%E0%B4%82 നേരത്തെ] ഒരു തവണ ചർച്ച ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. ഇത് താങ്കൾക്കു തന്നെ പരിശോധിച്ചാൽ മനസിലാക്കാവുന്നതാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 12:40, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) ==അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം== 6 മാസം മുൻപ് കൊടുത്ത അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം ഒന്നുടെ ഇപ്പൊ കൊടുത്തു .6 മാസം മുൻപ് കൊടുത്തിട്ട് ആരും ഇടപെടുന്നില്ല . ഇതിൽ ഇടപെടും എന്ന് വിചാരിക്കുന്നു . https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/Outlander07 * സർ, ഇതാണ് നിലവിൽ സോക്ക്ന് നൽകിയിട്ടുള്ള അപേക്ഷ.[https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/%E0%B4%9C%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%BF_sock_puppetry] എത്രയും പെട്ടന്ന് ഈ Outlander07, Caananism എന്നി ആക്രമണങ്ങളും നശീകരണങ്ങളും wikipedia യിൽ അഴിച്ചു വിടുന്ന അപരന്മാരെ തടയണം എന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ആവശ്യമുള്ള തെളിവുകൾ ഇവിടെ സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട് പരിശോധിക്കുക.[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/106.203.83.17|106.203.83.17]] സർ, മുൻപേ ഏതോ ആൾ ഉണ്ടാക്കിയത് ആവാം "Outlander07 അപരമൂർത്തി പേജ്" എന്നാണ് മനസിൽ ആവുന്നത്, എന്നാൽ അപ്പുറത്ത് തന്നെ മറ്റൊരു പേജിൽ ഈ അന്വേഷണം തെളിവുകൾ സഹിതം തുറന്നിട്ടുണ്ട് ദയവ് ചെയ്ത് പരിശോധിക്കുക.[https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/%E0%B4%9C%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%BF_sock_puppetry] കുറച്ചു മുൻപ് ആണ് ഈ Outlander07 എന്ന user ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നടത്തുന്ന നശീകരണങ്ങൾ ഞാൻ ശ്രദിച്ചു തുടങ്ങിയ ഇദ്ദേഹം ചെയ്യുന്ന ചെയ്തികൾ വിശദീകരിച്ചാൽ എല്ലാം തന്നെ നായർ എഡിറ്റർ ആണ്. എന്നാൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും ഒരു ജാതി പേജ് എഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് എതിരല്ല, എന്നാൽ ഈ user മറ്റു ജാതി പേജുകൾ ഇയാളുടെ വാച് ലിസ്റ്റിൽ ഇട്ടു കൊണ്ട് വ്യാപ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുന്നു. അതിൽ ഒന്നാണ് സെന്റ് തോമസ് കൃസ്ത്യൻ പേജുകളുടെ നശീകരണം മറ്റൊന്ന് തിയ്യ related പേജുകൾ ആണ്. ഇയാൾക്ക് തോന്നുന്ന വിധം അവലംബം ഉൾപ്പെടെ നശീകരിക്കുന്നു എന്നിട്ട് പിടിക്കപ്പെടാതെ ഇരിക്കാൻ കുറെ പേജുകൾ എഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു ഉദാഹരണം- ഒഡിഷ , പാക്കിസ്ഥാൻ, നേപ്പാൾ തുടങ്ങിയ പേജുകൾ നിക്ഷ്പക്ഷം ആണ് തെളിയിക്കാൻ വേണ്ടിയും എല്ലാ പേജും എഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നവൻ ആണ് തോന്നിക്കാൻ വേണ്ടിയും എഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു ഇതാണ് ഇംഗ്ലീഷിൽ ഉള്ള കളി. ഇംഗ്ലീഷിൽ 3000 എഡിറ്റ് ആയിട്ടുണ്ട് ഇപ്പോൾ. മറ്റു ജാതി പേജുകളിൽ vandal നടത്തി കൊണ്ട് ഇയാൾ വിലസുകയാണ്. അപ്പോൾ ഞാൻ മലയാളം ശ്രദ്ധിച്ചപ്പോൾ ആണ് ഇവിടെയും ഇയാൾ ഇതേ രീതിയിൽ ആക്രമണങ്ങൾ നടക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടത്. എനിക്ക് തോന്നുന്നത് ഇയാൾ മുൻപ് ബ്ളോക് കിട്ടി പോയ ഒരു user ആണ് എന്ന് കരുതുന്നു, വിക്കിയിൽ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഉള്ള വക്രബുദ്ധി നിറഞ്ഞ എല്ലാ കളികളും നന്നായി കളിച്ചു പയറ്റി തെളിഞ്ഞ ആൾ എന്നു നിസംശയം മനസ്സിൽ ആക്കം. ഇംഗ്ലീൽ പണ്ട് Rebtman എന്ന നായർ vandal ആയ ഒരു സോക്ക് പണ്ട് ബ്ളോക് ചെയ്തിരുന്നു. അന്ന് ആ user ഒരുപാട് അപരന്മാരെ കൊണ്ട് വന്നു എല്ലാം തടഞ്ഞത് ആണ്. പണ്ട് തടഞ്ഞ Rebtman ഒരു പേജിൽ നായർ ക്ഷത്രിയർ ആണ് എന്ന് വാദിക്കുകയും അതേ സമയം ഈഴവ , കൃസ്ത്യൻ, ചാന്നാർ, തീയർ പേജുകൾ നശീകരിച്ചിരുന്നു. അതേ രീതി തന്നെ ആണ് outlander07 സ്വീകരിക്കുന്നത്. ചിലപ്പോൾ അയാൾ വീണ്ടും വിക്കിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത് ആണ് എന്ന് സംശയിക്കാം. Outlander ചെയ്യുന്ന എല്ലാ എഡിറ്റും കുറെ മറ്റു ജാതികളെ vandal ചെയ്യും എന്നിട്ട് കുറെ നിക്ഷ്പക്ഷം എഡിറ്റ് നടത്തും കുറെ നായർ തിരുകി കയറ്റലും ആണ്. മറ്റു പേജുകൾ ചോദ്യം ചെയ്ത് അവലംബം ഉൾപ്പാടെ എടുത്ത് എറിയുന്നു, എന്നിട്ട് summary vandal ന് എതിർ ആയി സംസാരിക്കും, ഒറ്റ കാഴ്ചയിൽ മാന്യൻ ആയി തോന്നും മറ്റൊരു വശത്ത് കൂടെ സ്വന്തമായി ഉള്ള ജാതി താൽപര്യങ്ങൾ Push ചെയ്ത് വക്കും ഇതാണ് സമീപനം. ഇയാളെ ഇങ്ങനെ വിക്കിയിൽ ഇനി വിലസാൻ വിടരുത്. മാത്രവുമല്ല ഇയാൾക്ക് വളരെ നന്നായി വാക് സാമർഥ്യവും check users നെ പറഞ്ഞു തെറ്റ്ധരിപ്പിച്ചു വലയിൽ വീഴുതാനം വളരെ കഴിവ് ഉള്ള ഒരാൾ ആണ് എന്ന് കാണാം, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ ഇയാൾ നടത്തിയ കോപ്രായങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റ് എന്റെ കയ്യിൽ ഉണ്ട്, സർ ആവശ്യപ്പെടുന്ന മുറക്ക് ഞാൻ ഇംഗ്ലീഷിലെ തെളിവ് ഇവിടെ നൽകാം. ഇപ്പോൾ ഇയാൾ പല തിയ്യ related പേജുകൾ speedy deletion വച്ചു കൊണ്ട് usage കുറക്കാൻ ശ്രമിച്ചു അവസാനത്തെ കളി ഇതായിരുന്നു. അനാവശ്യം ആയി പേജുകൾക്ക് speedy വച്ചാൽ ഇയാളെ തടയും എന്ന ബുദ്ധി ചിന്തിക്കാതെ ആക്രമണത്തിന്റെ അവസാന രൂപം പോലും പുറത്തെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന പല കളികള് അവിടെ ഉണ്ട്. വിക്കിയിൽ യുദ്ധം ചെയ്യേണ്ട എല്ലാ അടവുകളും കയ്യിൽ പലവിധമാണ്, ഇനി ഇവിടെ വാദഗതിയും ആയി വരുന്നത് കാണാം. എത്രയും പെട്ടന്ന് സർ ഇതിന് നടപടി എടുക്കും എന്നു പ്രദീക്ഷിക്കുന്നു.[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/106.203.83.17|106.203.83.17]] * സർ, സോക് അല്ല എന്ന് തെളിഞ്ഞ സന്തോഷത്തിൽ {{user|Canaanism}} എന്ന user വീണ്ടും ജാതി തുപ്പുകയാണ്. സോക് തെളിയാത്ത പക്ഷം പഴയ കലാപരുപാഠികളും ആയി വിക്കിയിൽ വിലസാൻ വിടുന്നതും അവലമ്പമുൾപ്പെടെ നീക്കം ചെയ്ത് vandal നടത്തുന്നത് മലയാളം വിക്കിയിൽ അനുവദനീയം ആണോ. [[കളരിപ്പയറ്റ്]] എഡിറ്റ് നോക്കുക. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/106.200.12.243|106.200.12.243]] സർ, [[കളരിപ്പയറ്റ്]] പേജ് സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ കുറഞ്ഞ പക്ഷം നശീകരണം നടത്തിയ ഭാഗങ്ങൾ revert ചെയ്യുന്ന ഒരു നിയമം എങ്കിലും ചെയ്യേണ്ടത് അല്ലെ? സർ, ഈ Canaanism നടത്തുന്ന ജാതി കളികൾ കണ്ടില്ലെന്നമട്ടിൽ കണ്ണടക്കുകയാണോ? പേജിൽ ഉള്ള ഈ ഭാഗം― "[[ബ്രാഹ്മണൻ|ബ്രാഹ്മണർ]] ഉത്തരകേരളത്തിൽ [[തീയർ|തീയ്യർ]] , [[മുസ്ലിം|മാപ്പിള]] എന്നി സമുദായങ്ങൾ ആണ്<ref name="rr12"/>പണ്ട്കാലങ്ങളിൽസമുദായമാണ് പ്രധാനമായും കളരിപ്പയറ്റ് അനുവർത്തിച്ചു വന്നിരുന്നത്.<ref name="rr12">{{cite book|last=Thomas A. Green|year=2001|title=Martial Arts of the World: An Encyclopedia .Vol-1|url= https://books.google.co.in/books?id=v32oHSE5t6cC&pg=PA176&dq=tiyya+martial+arts&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiF8tPGgZ_yAhXIxTgGHaCvAzoQ6AF6BAgIEAM#v=onepage&q=tiyya%20martial%20arts&f=false|publisher=ABC-CHO, 2001|page=176|ISBN=9781576071502}}</ref>" നീക്കം ചെയ്തത് പുനഃസ്ഥാപിക്കെണ്ടത് ആണ്. നായർ എന്ന വാക്യം നിലനിർത്തി കൊണ്ട് canaanism നടത്തിയ ആക്രമണത്തിന് പിന്നിൽ ഉള്ള യുക്തി മനസ്സിൽ ആവുന്നില്ല. പുലയർ മുതൽ കേരളത്തിലെ എല്ലാ മതങ്ങളും കളരി ഉണ്ട് എന്നാൽ നായർ ആണ് എന്ന് സ്ഥാപിക്കാൻ കളിക്കുന്ന ചില നികൃഷ്ട താൽപര്യങ്ങൾക്ക് സർ നിന്നും കൊടുക്കരുത്. അവലംബം ഉൾപ്പടെ അക്രമിച്ചിരിക്കുകയാണ് ആ user. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/27.61.12.219|27.61.12.219]] ഇയാളുടെ ഉഡായിപ്പുകൾ ഇവിടെ ഇപ്പൊ എല്ലാ അഡ്മിൻസിനും സുപരിചിതം ആയത് കൊണ്ടാണ് അടിസ്ഥാനമില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങൾക്ക് മറുപടി കൊടുത്തു സമയം പാഴാകാത്തത്. ഇയാൾക്കെതിരെ കൊടുത്തിട്ടുള്ള റിപോർട്ടുകൾതന്നെ copy paste ചെയ്താണ് ഇയാൾ മറ്റുള്ളവർക്ക് എതിരെ റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാകുന്നത്, അതും ബ്ലോക്ക് ചെയ്ത അഡ്മിന്റെ അടുത്തുതന്നെയാണ് ഈ നാടകം കളിക്കുന്നത് എന്നതാണ് തമാശ. തൊലിക്കട്ടി സമ്മതിക്കുക തന്നെ. എന്തായാലും തന്റെ ജാതി പ്രൊമോഷൻ ഇവിടെ നടക്കില്ല. Logged-out editing ചെയ്തു global lock ലംഗിച്ചതിനു ഇയാളെ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യേണ്ടതാണ്. പിന്നെ കളരിയുടെ കാര്യം, എല്ലാ ജാതിക്കാരും കളരി പരിശീലിച്ചിരുന്നു എന്ന കാര്യം തർക്കമില്ലാത്ത വിഷയമാണ്, "പ്രധാനമായും നായർ സമുദായം" എന്ന് മാത്രമാണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്, അതിനു വ്യക്തമായ academic source തന്നെ കൊടുത്തിട്ടുമുണ്ട്. ഈ വ്യക്തി മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള [https://books.google.co.in/books?id=v32oHSE5t6cC&pg=PA176#v=onepage&q&f=false അവലംബത്തിലും] അത് പറയുന്നുണ്ട് :- * ''Kalarippayattu was traditionally practised primarily by Nayars ...'' (p.176) * ''... practice of Kalarippayattu was especially associated with subgroups of Hindu Nayars whose duty it was to serve as soldiers and physical therapists ...'' (p.225). ഇനിയെന്ത് വേണം? വസ്തുതാടിസ്ഥാനത്തിൽ റിസർച്ച് നടത്തി ചരിത്രകാരന്മാരും അക്കാദമിക പണ്ഡിതരും എഴുതിയിരിക്കുന്ന പഠന റിപോർട്ടുകൾ ആണ് ഇയാൾ തിയ്യർ പ്രൊമോഷനുവേണ്ടി അട്ടിമറിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 11:39, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) {{reflist}} ==എൻറെ ഭാഗം== പല IPകളിൽ വന്നു ഒരാൾ എന്നെ പറ്റി പരാതി പറയുന്നതു കണ്ടു അതുകൊണ്ട് എൻറെ ഭാഗം ഇവിടെ ഞാൻ പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എന്നെ പറ്റി ഇയാൾ "Adithya Kiran Chekavar" എന്ന വ്യക്തി IP യിൽ വന്ന് english wikiയിൽ കൊടുത്ത അന്വേഷണം കാണുക[https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sockpuppet_investigations/Rabt_man/Archive#30_July_2021], [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sockpuppet_investigations/Outlander07/Archive#31_July_2021].ഇത് കണ്ടു നിങ്ങൾ തന്നെ വിലയിരുത്തുക. En.wiki, Commons എന്നിവിടങ്ങളിൽ എന്നെ പറ്റി അഡ്മിൻമാർക്ക് തുരുതുരാ comment അയച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു ഇയാൾ.Commonsഇൽ യഥാര്ഥത്തിൽ നടന്ന സംഭവവികാസങ്ങൾ കാണുക [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Administrators%27_noticeboard/User_problems#False_Allegations]. വ്യാജ പരാതി നല്കിയത്തിൻറെ പേരിൽ ഇയാളെ ശകാരിക്കുകയും En.wikiയിൽ IP range block ചെയ്തിരിക്കുകയാണ്.ഇയാൾ commons ഇൽ എന്നോട് വളരെ മോശമായ ഭാഷ പ്രയോഗിക്കുകയും തിരിച്ചു അതിനേക്കാൾ മോശമായി മറുപടി പറയേണ്ടി വന്നതിനാലുമാണ് എന്നെ 1 week block ചെയ്തത്.എന്നെ കാരണം മനസ്സിലാക്കാതെ block ചെയ്തതിൽ പ്രതിഷേധം അറിയിച്ചുകൊണ്ട് En.wiki admins & checkusers commons adminsഉമായി ഇപ്പോളും തർക്കത്തിലാണ്, [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Administrators%27_noticeboard/User_problems#False_Allegations കാണുക].ഇയാളുടെ ഒരാളുടെ ഇത്തരം ജാതിപരമായ വൃത്തികെട്ട പ്രവർത്തികൾ മൂലം English wikiയിൽ അടക്കം പലരും ബുദ്ധിമുട്ടുകയാണ്. ഇയാൾക്ക് ഉടൻ തന്നെ ഒരു global lock ഉറപ്പായും ഉണ്ടാകും, [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Sockpuppet_investigations/Adhithya_Kiran_Chekavar കാണുക]. നിങ്ങൾ തന്നെ സ്വയം വിലയിരുത്തുക, അവിടെ wiki admins പറയുന്നതാണോ അതോ ഓരോ മൂന്നു മാസം കൂടുതോറും 300 അക്കൌണ്ടുകളുമായിവന്നു മറ്റുള്ളവരെ ബുദ്ധിമുട്ടികുന്നവരെ ആണോ കേൾക്കേണ്ടതെന്ന്. ഇനി ഇയാളുടെ കോപ്രായങ്ങൾക്ക് നിന്നുകൊടുക്കാൻ ഞാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. അവിടേയും എന്നെ ബ്ളോക്ക് ചെയ്തു എന്നു പറഞ്ഞു വന്നിരിക്കുകയാണ്.ഇയാളുടെ നശീകരണങ്ങൾ തിരുത്തി കൊണ്ട് തന്നെ ആണ് ഞാൻ ഇവിടെ തുടങ്ങിയത്.ഇയാൾ ചെയ്യുന്നത് പോലെ അവലംബങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത POV ആയിട്ടുള്ള ഒറ്റ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ പോലും ഞാൻ നടത്തിയിട്ടില്ല. ഇയാളുടെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ എഡിറ്റുകളും caste promotion മുൻനിർത്തിയുള്ളതാണ് അതിനാൽ തന്നെ ഇയാളെ പലരും നിരീക്ഷികുന്നുണ്ട്. വ്യാജ വിവരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ച് നിങ്ങളെ അടക്കം കബളിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണിയാൾ അതിനാൽ ഉചിതമായ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ട് പോകണം എന്നു അപേക്ഷികുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Outlander07|Outlander07]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Outlander07|സംവാദം]]) 16:50, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) == അപകീർത്തിപ്പെടുത്തൽ == 117.221.191.171: ഒരു തെളിവും കൂടാതെ ഒരാളെ "ജാതി പ്രാന്തൻ", "ജാതി വാദി", "സോക്ക്" എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞു അധിഷേപിക്കുന്നയാൾക്ക് എതിരെ എന്തുകൊണ്ടാണ് നടപടി എടുക്കാത്തത് എന്ന് മനസിലാകുന്നില്ല [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D&diff=prev&oldid=3620661][https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/Outlander07][https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/Outlander07&oldid=prev&diff=3620643&markasread=1003282&markasreadwiki=mlwiki]. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ ആയിരുന്നെങ്കിൽ തുടർച്ചയായി WP:UNCIVIL, Wikipedia:Harassment ലങ്കിച്ചതിനു എപ്പോഴേ ബ്ലോക്ക് കൊടുത്തേനെ. അത് കൂടാതെ ഇയാൾ [[ഉപയോക്താവ്:Adhithya Kiran Chekavar|Adhithya Kiran Chekavar]] എന്നയാളുടെ logged-out ഐപികൾ ആയതിനാൽ WP:BLOCKEVASION-ഉം ലങ്കിച്ചിരിക്കുന്നു. പല ഐപിയിൽനിന്നു IP hopping നടത്തുന്നതിന് റേഞ്ച് ബ്ലോക്കും കിട്ടിയേനെെ. അതുകൊണ്ട് ഈ ഐപി റേഞ്ച് എത്രെയും പെട്ടെന്ന് ബ്ലോക്ക് ചെയ്യേണ്ടതാണ് നിയമപ്രകാരം. ഇയാളുടെ അക്കൗണ്ടുകൾ ഈ അടുത്ത് global lock ചെയ്ത വിവരംം അറിഞ്ഞുകാണും എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു, അതിനാൽ ഗ്ലോബൽ ലോക്കും ലങ്കിച്ചിരിക്കുന്നു. [[കളരിപ്പയറ്റ്]] എന്ന താൾ നശീകരണത്തിൽ നിന്നും sockpuppetry-ൽ നിന്നും പ്രൊട്ടക്ട് ചെയ്യേണ്ടതാണ് എന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ആവശ്യക്കാർ സംവാദം നടത്തട്ടെ, സംവാദത്തിലും എഡിറ്റ് സമ്മറിയിലും ഞാൻ ഉന്നയിച്ച പ്രശ്നങ്ങൾ ഒന്നും ഘണ്ണിക്കാതെയാണ് മാറ്റം തിരസ്കരിക്കുന്നത്, അത് തിരുത്തൽ യുദ്ധമാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ ഇയാളുടെ നശീകരണംകൊണ്ടു മാത്രം Kalaripayattu എന്ന താൾ ഒരു വർഷത്തേക്ക് [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Log&logid=113884160 ECP പ്രൊട്ടക്ഷൻ] ചെയ്തിരുന്നു. ഇവിടെയും നേരത്തെ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ നശീകരണം തുടരും.--[[ഉപയോക്താവ്:Canaanism|Canaanism]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Canaanism|സംവാദം]]) 19:35, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) == തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യ == സുഹൃത്തെ Kiran Gopi, വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റീ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാൻ യോഗ്യതയുള്ളതിനാലാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഇമെയിൽ ലഭിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2021 ഓഗസ്റ്റ് 18 ന് ആരംഭിച്ച്, 2021 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് അവസാനിക്കും. വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്രോജക്ടുകൾ ഒരു ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻറെ തീരുമാനമെടുക്കൽ സമിതിയാണ്. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി കളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. ഈ വർഷം ഒരു സമുദായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ നാല് സീറ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഈ സീറ്റുകളിലേക്ക് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 19 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നു. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021 ലെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റി സ്ഥാനാർത്ഥികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. സമുദായത്തിലെ 70,000 അംഗങ്ങളോട് വോട്ടുചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു! വോട്ടിംഗ് 23:59 UTC ആഗസ്റ്റ് 31 വരെ മാത്രം. *[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''വോട്ട് ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ SecurePoll - ൽ പോവുക''']]. നിങ്ങൾ ഇതിനകം വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വോട്ട് ചെയ്തതിന് നന്ദി, ദയവായി ഈ ഇമെയിൽ അവഗണിക്കുക. ആളുകൾക്ക് എത്ര അക്കൗണ്ടുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഒരു തവണ മാത്രമേ വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വായിക്കുക]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 05:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21949539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == BrahmShankerSrivastava == [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/BrahmShankerSrivastava]] ''Sock puppet'' ([[വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തിത്വം]]) [[:c:Special:Contributions/Johnthebaptistchrist]]? [[ഉപയോക്താവ്:79a|79a]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:79a|സംവാദം]]) 12:35, 10 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) == എന്തിന്? == ബീജീയ ജ്യാമിതി എന്ന എന്റെ ലേഖനം താങ്കൾ മായ്ച്ചതായി ഞാൻ കണ്ടിരുന്നു. എന്തിനാണ് അങ്ങനെ ചെയ്തത് എന്നറിയാൻ എനിക്ക് താൽപ്പര്യമുണ്ട്. കാരണം അത് വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വിഷയമാണ്. താങ്കൾക്കും അത് മെച്ചപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കുമായിരുന്നല്ലോ? [[ഉപയോക്താവ്:VNHRISHIKESH|VNHRISHIKESH]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:VNHRISHIKESH|സംവാദം]]) 05:37, 19 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) :പ്രസ്തുത ലേഖനം യാന്ത്രിക പരിഭാഷായായതിനാലാണ് നീക്കം ചെയ്തത്. പ്രസ്തുത ലേഖനം യാന്ത്രിക പരിഭാഷയായിരുന്നു എന്ന് താങ്കൾക്ക് അറിയിപ്പ് ലഭിച്ചതല്ലെ?--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 06:48, 19 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) == ''WLWSA-2021 Newsletter #6 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Hirok_Raja|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>07:10, 17 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- sent by [[User:Hirok Raja|Hirok Raja]] --> </div> == അമർത്യാ സെൻ == അമർത്യാ സെൻ പേജിൽ ഒരു ചോദ്യം (അമർത്യാ സെന്നിന് ഡി ലിറ്റ് നൽകി ആദരിച്ച സർവകലാശാല ഏത്) കാണുന്നുണ്ട്. അത് നീക്കേണ്ടതല്ലേ? [[ഉപയോക്താവ്:Pratheesh sreenivasan|Pratheesh sreenivasan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Pratheesh sreenivasan|സംവാദം]]) 05:46, 8 ഡിസംബർ 2021 (UTC) :{{ping|ഉപയോക്താവ്:Pratheesh sreenivasan}} ഐപി എഡിറ്റ് (പരീക്ഷണം/നശീകരണം) ആയിരുന്നു. അത് നീക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 08:22, 8 ഡിസംബർ 2021 (UTC) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 18:18, 4 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == നടപടി ഇല്ലാത്തത് എന്ത് കൊണ്ട് == [https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/Govind_achari] ഈ sock ന് അപേക്ഷിച്ചിട്ടു ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു എന്ത് കൊണ്ട് ആണ് നടപടി ഇല്ലാത്തത്..? [[ഉപയോക്താവ്:K.M.M Thomas sebastian|K.M.M Thomas sebastian]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K.M.M Thomas sebastian|സംവാദം]]) 09:34, 28 ജനുവരി 2022 (UTC) പുതിയ സോക്ക് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പരിശോധിക്കുക..വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം/Govind achari - വിക്കിപീഡിയ [https://ml.m.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF_%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B4%A3%E0%B4%82/Govind_achari#11-2-2022_ചെക്ക്_യൂസർ_പരിശോധിക്കുക] നടപടി എടുക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:K.M.M Thomas sebastian|K.M.M Thomas sebastian]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K.M.M Thomas sebastian|സംവാദം]]) 03:04, 11 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) നിങ്ങൾ എന്ത് കൊണ്ട് ആണ് govindan achari എന്ന sock 2409:4073:20A:B93:0:0:168B:60B0 വീണ്ടും വന്ന് edit നടത്തിയിട്ടും നടപടി ഇല്ലാത്തത്. ലോഗ് ഔട്ട് ചെയ്ത് കൊണ്ട് തൊട്ട്കൂടായിമ, കേരളത്തിലെ അവർണ്ണർ എന്നി പേജുകളിൽ govida achari വീണ്ടും നശീകരണമായി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു."[[തൊട്ടുകൂടായ്മ]]"[https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AC%E0%B5%88%E0%B5%BD%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82/3751232][[കേരളത്തിലെ അവർണ്ണർ]][https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AC%E0%B5%88%E0%B5%BD%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82/3751229] കാര്യനിർവഹകൻ Ajeeshkumar4u ഈ ip നടത്തിയ edit നീക്കം ചെയ്തത് വീണ്ടും ഈ ip പുനസ്ഥാപിച്ചു എന്നതും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് ആണ്,[https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B4%B1%E0%B4%BF/%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%86_%E0%B4%85%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%BC].നശീകരണം revert ചെയ്തിട്ടും വീണ്ടും ഈ അക്കൗണ്ട് പഴയ നശീകരണം തുടരുന്നു. അത് കൊണ്ട് ഈ ip നടത്തിയ edit കൾ പഴയ പടിയാക്കി പേജുകൾ edit ചെയ്യാൻ പറ്റാത്ത വിധം ലോക് അക്കേണ്ടത് ഉണ്ട് എന്നഭ്യര്ഥിക്കുന്നു. ഈ series ൽ പെട്ട എല്ലാ പേജുകളും ഈ അക്കൗണ്ട് അവരുടെ ഇഷ്ടത്തിന് നശീകരണം നടത്തും എന്നും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:K.M.M Thomas sebastian|K.M.M Thomas sebastian]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K.M.M Thomas sebastian|സംവാദം]]) :തിരുത്തകൾ നടത്തിയത് ഡൈനാമിക് ഐപി ആണ്, പേജ് തൽക്കാലം ഐപി എഡിറ്റിംഗ് പ്രൊട്ടക്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 18:35, 20 ജൂൺ 2022 (UTC) ==ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കൂ== <s>[[ഹല്ലെലൂയ്യാ]] എന്ന ലേഖനം ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കൂ.-[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 13:41, 28 ജനുവരി 2022 (UTC) :ഈ ലേഖനം ഒരു promotion ആണോ എന്നു സംശയമുണ്ട്.-[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 13:43, 28 ജനുവരി 2022 (UTC</s>) ::ലേഖനത്തിന്റെ പോരായ്മകൾ പരിഹരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.-[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 13:18, 29 ജനുവരി 2022 (UTC) == Robot == ẞddfhjlk vxc BB ñiil Robot [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2402:8100:2010:BA7B:0:0:20B2:7AE2|2402:8100:2010:BA7B:0:0:20B2:7AE2]] 08:55, 30 ജനുവരി 2022 (UTC) == ആചാരി, ആശാരി പേജുകളിലെ വിവരക്കേട് എഴുതിയത് == വിവരക്കേട് എഴുതി വച്ചത് എങ്ങനെ നില നിർത്താൻ സാധിക്കും. ഒന്നിനും അവലംബം പോലും ഇല്ല, വായിക്കുന്നവന് പേജിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഇല്ലായിമ ഒരു വിഷയമാണ്. ഏതൊക്കെ users വന്നു അവരുടെ ഇഷ്ടത്തിന് വിവരക്കേട് എഴുതിയത് മാത്രം നീക്കം ചെയ്യുന്നു[[ഉപയോക്താവ്:12345678910neerali|12345678910neerali]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:12345678910neerali|സംവാദം]]) :പ്രശ്നമുള്ള ഭാഗത്തിന് അവലംബം ചോദിക്കുക്കയാണ് ആദ്യം വേണ്ടത്, അത് സംവാദ താളിൽ ചർച്ച ചെയ്യുകയും വേണം, അല്ലാതെ ഒറ്റയടിക്ക് ലേഖനത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം ഉള്ളടക്കവും നീക്കം ചെയ്യുന്നത് ശരിയായ പ്രവണതയല്ല.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 03:57, 2 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) ==c sharp== Hello. I hope you are doing well. Are you familiar with C#? [[ഉപയോക്താവ്:Usernamekiran|Usernamekiran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Usernamekiran|സംവാദം]]) 18:51, 6 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) == ''WLWSA-2021 Newsletter #7 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Unfortunately, your information has not reached us. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Aishik_Rehman|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>13:37, 1 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MdsShakil/WLWSA2021&oldid=23091023 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:MdsShakil@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Citation/CS1/Configuration -ലെ തിരുത്ത് == [[ഘടകം:Citation/CS1/Configuration]]-ലെ തിരുത്തലിന് ഒരു മാറ്റം [[ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം:Citation/CS1/Configuration#തിരുത്തൽ നിർദ്ദേശം പുതു അപേക്ഷ|സംവാദ]] താളിൽ മറുപടി നിർദ്ദേശമായി കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്, ദയവായി പരിശോധിക്കുക. – <span style="color:#5cbe49">(<span style="color:#37279a;font-size:11px">[[ഉപയോക്താവ്:ഹരിത്|ഹരിത്]]</span><span style="color:#FE279a;font-size:13px"> &middot; </span><span style="color:#37279a;font-size:9px">[[User talk:ഹരിത്|സംവാദം]]</span>)</span> 14:58, 22 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) == Translation request == Hello. Can you translate and upload the articles [[:en:National Museum of History of Azerbaijan]] and [[:en:National Art Museum of Azerbaijan]] in Malayalam Wikipedia? Yours sincerely, [[ഉപയോക്താവ്:Multituberculata|Multituberculata]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Multituberculata|സംവാദം]]) 13:36, 9 മേയ് 2022 (UTC) ==അടിയന്തരമായി ശ്രദ്ധിക്കുക== {{ping|Kiran Gopi}} കിരൺ, ഞാൻ മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്നത് അനുസരിച്ച് താങ്കൾ ഇവിടുത്തെ ഉയർന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകരിലൊരാളാണ്. ഇവിടെ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%97%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF_%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8B%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%B8%E0%B5%8D&type=revision&diff=3790348&oldid=3784976] എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് നോക്കുക . ദയവായി താൾ പഴയ നിലയിലേക്ക് മാറ്റുക. ഈ മാറ്റം വരുത്തിയ ഉപയോക്താവിനെ വേണ്ട രീതിയിൽ നിയന്ത്രിക്കുക. ഇങ്ങനെയാണോ വിക്കിപീഡിയ തിരുത്തേണ്ടത്? ഈ തിരുത്തൽ സംസ്കാരം തന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടു വന്നത് ഈ ഉപയോക്താവാണ്. ഈ വിഷയത്തിൽ ഏറെ ഇനിയും ചർച്ച ചെയ്യാനുണ്ട്. ഇപ്പോൾ അതിനു സമയമില്ല. ദയവായി ദയവായി മുകളിൽ പറഞ്ഞ രണ്ടു കാര്യങ്ങൾ താങ്കൾ ചെയ്യേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. എനിക്കൊരു സഹായം എന്ന നിലയിലല്ല ഇത് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. താങ്കൾ പരിശോധിച്ച് സ്വയം ബോധ്യപ്പെട്ട് ചെയ്യുക.- --[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 04:36, 6 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) സത്യത്തിൽ "പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ്" എന്നത് തിരിച്ചു വിടേണ്ടത് [[പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ് (വിവക്ഷകൾ)]] എന്ന താളിലേക്കാണ് - --[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 04:47, 6 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) {{section resolved|1='''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 12:57, 6 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC)}} {{ഉ|Kiran Gopi}}, [[പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ് (കിഴക്കിന്റെ സഭ)]] എന്ന ലേഖനം 04:59, 31 ഡിസംബർ 2021ന് ഉപയോക്താവ്:Johnchacks നടത്തിയ ഏകപക്ഷീയ തിരുത്തലുകൾക്ക് മുൻപുള്ള യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ അഥവാ പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ് എന്ന പേരിലാണ് നിലനിൽക്കേണ്ടത്. ഒരു വിവക്ഷാതാളിനെ അതിന്റെ പേരിൽ കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 13:15, 6 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) :താളിന്റെ തലക്കെട്ട് ഇന്റർവിക്കി ലിങ്കിനനുസരിച്ചാണ് മാറ്റിയത്. വിവക്ഷാതാളിന്റെ തലക്കെട്ടിൽനിന്നും വിവക്ഷകൾ എന്നത് ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:44, 6 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) {{ping|Kiran Gopi}} ഞാൻ പറഞ്ഞത് ആ ലേഖനം അതിന്റെ പഴയ ശീർഷകത്തിൽ കൊണ്ടുവരുന്നതാണ് ശരി എന്നാണ്.[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 00:16, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) :കിരൺ, ഈ വിഷയത്തിലെ തലക്കെട്ടുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് താങ്കൾ ഇന്നലെ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളെല്ലാം ശരിയായ ദിശയയിലുള്ളതാണ്. സൂചിപ്പിക്കാതെ തന്നെ, കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി വിവക്ഷകൾ എന്ന വലയം ഒഴിവാക്കിയത് വളരെ ശരിയായ ഒരു നടപടി തന്നെയാണ്. [[പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ് (കിഴക്കിന്റെ സഭ)]] എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ടു പോലും ''കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ പാത്രിയർക്കീസ്'' ([[:en:Patriarch of the Church of the East|Patriarch of the Church of the East]] ) എന്നു മാറ്റേണ്ടതാണ് എന്നഭിപ്രായം ഉണ്ടെങ്കിലും ആ അഭിപ്രായം മുന്നോട്ട് വെച്ച് തർക്കവിതർക്കങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിട്ട് പലരുടെയും സമയം പാഴാക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. ഇടപെടലുകൾക്കും നടപടികൾക്കും നന്ദി. ---[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 01:16, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) അങ്ങനെയെങ്കിൽ മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്ത, പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ് (ഇന്ത്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ) എന്നീ ലഖനങ്ങൾ ലയിപ്പിച്ച് ഇന്ത്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ തലവൻ എന്നാക്കേണ്ടി വരും.[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 03:51, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) ഒരു ലേഖനത്തിൽ തർക്കമുണ്ടെങ്കിൽ ആ ലേഖനത്തിന്റെ പഴയ രൂപം പുനഃസ്ഥാപിച്ച് ചർച്ചയ്ക്ക് വഴി തുറുക്കുകയാണ് വേണ്ടത്, {{ഉ|Kiran Gopi}} [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 03:51, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) :പഴയ രൂപം ശരിയല്ലാത്തതിനാലാണ് മാറ്റിയത്, തലക്കെട്ടിൽ മാറ്റം വരുത്തണമെങ്കിൽ ദയവായി ഒരു സമവായത്തിൽ വന്നതിനു ശേഷം ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊള്ളു,--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 12:45, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) പഴയരൂപം ശരിയല്ല എന്ന് പറയുന്നതിൽ സമവായം ഉണ്ടായിരുന്നോ?[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 15:14, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) :ഇന്റർവിക്കി കണ്ണി പ്രകാരം ശരിയല്ലായിരുന്നു.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 15:17, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) ഇന്റർവിക്കി കണ്ണിയല്ലല്ലോ സമവായം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഇന്റർവിക്കി കണ്ണികൾ അതേപടി പകർത്തണമെന്ന് ഏത് ചട്ടമാണ് ഉള്ളത്. പഴയ ശീർഷകം പുനഃസ്ഥാപിച്ച് സമവായം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. ഞാൻ വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് തയ്യാറാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയതാണ്. അപ്രകാരം സംവാദം നടന്നാൽ മൂന്നാമതൊരാൾ ഇല്ലാതെതന്നെ സമവായം ഉണ്ടായേനേ.[[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 16:34, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) ::സംവാദം ഒക്കെ നടത്താം. ഇന്നു തുടങ്ങിയിട്ട സംവാദം അല്ലേ? നാളെ വരെ ക്ഷമിച്ച് ഇരിക്ക്. മറ്റ് തിരക്കുകൾക്കിടയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന സമയത്ത് മാത്രമേ ഇതൊക്കെ നടക്കുകയുള്ളൂ. - --[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 16:54, 7 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) ഹ ഹ. ഞാൻ പറഞ്ഞത് അതല്ല. പഴയ ശീർഷകം പുനഃസ്ഥാപിച്ച് സമവായം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് വേണ്ടത് എന്നാണ് പറഞ്ഞത്. [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 02:08, 8 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) {{ping|Kiran Gopi}}, ഇതു കാണുക [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%97%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF_%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8B%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%82_%E0%B4%AE%E0%B4%B2%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%B0_%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8B%E0%B4%B2%E0%B5%80%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%82&type=revision&diff=3795609&oldid=3792503], എന്താണ് വേണ്ടത് എന്ന് തീരുമാനിക്കുക.- --[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 10:29, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) {{ping|Kiran Gopi}} ഔദ്യോഗിക ശീർഷകമാണ് ചേർത്തത്. വിക്കിഡേറ്റയിൽ കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്ന താളും മറ്റ് ഭാഷകളിലെ വിക്കി ലേഖനങ്ങളും ഇതേ രൂപത്തിലാണ്. ഈ ലേഖനം മുമ്പ് ഞാൻ തന്നെ തുടങ്ങിയതാണ്. അവലംബങ്ങളിലും ഔദ്യോഗിക സ്രോതസ്സുകളിലും എല്ലാം ഈ പേരാണ് ഉള്ളത്. അനാവശ്യമായ ബ്രാക്കറ്റ് വിവക്ഷ ആവശ്യമില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 11:18, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) :ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ തത്തുല്യലേഖനങ്ങൾ : [[:en:Catholicos of the East (Indian Orthodox Church)|Catholicos of the East (Indian Orthodox Church]], [[:en:Malankara Metropolitan|Malankara Metropolitan]] ---[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 12:26, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ ലേഖനം മുമ്പ് Catholicos of the East and Malankara Metropolitan എന്നായിരുന്നു. വിക്കിഡേറ്റയിലും മറ്റ് ഭാഷകളിലെ വിക്കി ലേഖനങ്ങളിലും അതേ നിലയാണ്. ഔദ്യോഗിക ശീർഷകവും ഇതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 12:32, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) Wikidata [https://m.wikidata.org/wiki/Q5053338 Catholicos of the East and Malankara Metropolitan]<br>French Wiki [[fr:Catholicos de l'Orient et Métropolite de Malankara]] <br>Norwegian Wiki [[no:Østens katolikos og metropolitt av Malankara]] [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 12:36, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) :എന്തായലും നിലവിലെ തലക്കെട്ട് ആശയക്കുഴപ്പമുണ്ടാക്കുന്ന ഒന്നാണ്, അത് മാറ്റുക. ദയവുചെയ്ത് ലേഖനത്തിന്റെ സംവാദതാളിൽ ചർച്ച ചെയ്യുക.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 15:51, 9 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) {{ping|Kiran Gopi}} ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ശുപാർശ ചെയ്തത് മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭയുടെ തലവൻ എന്ന ശീർഷകം ആയിരുന്നു. എന്നാൽ ജോൺചാക്സ് എന്ത് ചെയ്താലും അമ്പിനും വില്ലിനും അടുക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് വിക്കിഡേറ്റയിലെ പ്രയോഗം ഉപയോഗിച്ചു എന്ന് മാത്രം. മൂന്നാമത് അഭിപ്രായം തരാൻ ആരും വരുന്നില്ലല്ലോ. പിന്നെ ഇതിൽ കൂടുതൽ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും? [[ഉപയോക്താവ്:Logosx127|Logosx127]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Logosx127|സംവാദം]]) 14:14, 11 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) == അലോപ്പതി == @[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|Kiran Gopi]] റിപ്പീറ്റ് ആയി വന്നത് വൃത്തിയാക്കിയതാണ്.[[ഉപയോക്താവ്:Davidjose365|Davidjose365]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Davidjose365|സംവാദം]]) 15:56, 20 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) :നന്ദി, തിരുത്ത് റിവർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:31, 20 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:25, 16 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 18 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയ സ്ട്രാറ്റജി കരട് സംബന്ധിച്ച ചർച്ച-2 == വിക്കിമീഡിയ മൂവ് മെൻറ് ചാർട്ടർ സംബന്ധിച്ച് താങ്കൾ നേരത്തെ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ.വിക്കിമീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എങ്ങിനെയെല്ലാം ആകണമെന്നാണ് താങ്കൾ കരുതുന്നത് എന്നത് സംബന്ധിച്ച സുപ്രധാനമായ ആലോചനയും ചർച്ചയും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതിൻറെ ഭാഗമായി കഴിഞ്ഞ നാലിന് (2022 ഡിസംബർ 4ന് ) മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തകരുടെ ഒരു ഓൺലൈൻ യോഗം നടന്നിരുന്നു. പ്രസ്തുത യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർക്കും വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ താൽപ്പര്യമുള്ള മറ്റുള്ളവർക്കെല്ലാം പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ ഒരു സംഗമം ഈ മാസം 16ന് നടത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതെ കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ അറിയാൻ ഈ പേജ് സന്ദർശിക്കുക https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultations/2022/Malayalam_Wikimedia_Community#Offline_Conversation ഈ സന്ദേശം പരമാവധി വിക്കിപിഡീയ എഡിറ്റർമാരിലേക്കെത്തിക്കാൻ കാര്യനിർവാഹകൻ എന്ന നിലയിൽ സമ്പർക്ക പേജിലൂടെ താങ്കൾക്ക് സാധിക്കുമല്ലോ.. ഇതിനായുള്ള ശ്രമം ഉണ്ടാവുമല്ലോ... [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|അക്ബറലി{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 04:05, 10 ഡിസംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:11, 18 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വാവ സുരേഷ് == Hi, I am from English Wikipedia. The page is used as an <nowiki>[[en:Wikipedia:Attack page|attack page]]</nowiki> to disparage the person. User:Linto Francis A is adding unsourced original research that violates WP:NPOV. I hope you take necessary actions. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:4073:4D0C:C1DA:E1A5:8FA7:18DF:251A|2409:4073:4D0C:C1DA:E1A5:8FA7:18DF:251A]] 18:11, 29 ഡിസംബർ 2022 (UTC) ==new socks== [[വിശ്വകർമ്മജർ]] എന്ന പേജിൽ ഇടവേളക്ക് ശേഷം നശികരണ പ്രവർത്തനവുമായി വീണ്ടും പൊന്തി വന്നിട്ടുണ്ട്. {{User|Dheeraj_L_D}}, {{user|Ajith p reji}} എന്നിവയാണ് പുതിയ സോക്കുകൾ.. ചെക്ക് യൂസർ പരിശോചിച്ചു വേണ്ട നടപടി എടുക്കുക.[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/42.108.125.68|42.108.125.68]] 04:41, 21 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) == Translation request == Hello. Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Malayalam Wikipedia? Yours sincerely, [[ഉപയോക്താവ്:Multituberculata|Multituberculata]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Multituberculata|സംവാദം]]) 07:09, 25 ജൂൺ 2023 (UTC) == Need your input on a policy impacting gadgets and UserJS == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear interface administrator, This is Samuel from the Security team and I hope my message finds you well. There is an [[m:Talk:Third-party resources policy|ongoing discussion]] on a proposed policy governing the use of external resources in gadgets and UserJS. The proposed [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] aims at making the UserJS and Gadgets landscape a bit safer by encouraging best practices around external resources. After an initial non-public conversation with a small number of interface admins and staff, we've launched a much larger, public consultation to get a wider pool of feedback for improving the policy proposal. Based on the ideas received so far, the proposed policy now includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, best practices for gadgets and UserJS developers, and exemptions requirements such as code transparency and inspectability. As an interface administrator, your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on the [[m:Talk:Third-party resources policy|policy talk page]]. Have a great day!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Samuel (WMF)|Samuel (WMF)]], on behalf of the Foundation's Security team</bdi> 12:08, 10 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/IAdmins_MassMessage_list_2&oldid=25272792 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Samuel (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Sock puppet == വിശ്വകർമ്മ പേജിലെ അപരന്റെ അന്വേഷണം പൂർത്തികരിക്കാതെയും മറുപടിയും നൽകാതെ താങ്കൾ എന്ത്‌ കൊണ്ട് ഈ അപരനെ തടയാത്തത് മറുപടി നൽകിയാലും. ഇപ്പോൾ ആശാരി പേജിൽ പോലും ലോഗ് ഔട്ട് ചെയ്ത് ഈ അപരൻ വിലസുന്നു.[[വിക്കിപീഡിയ:അപരമൂർത്തി അന്വേഷണം/Govind achari]] [[ഉപയോക്താവ്:K.M.M Thomas sebastian|K.M.M Thomas sebastian]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K.M.M Thomas sebastian|സംവാദം]]) 12:15, 3 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) == മലയാളം വായന മിത്രം == മലയാളം വായന മിത്രം ആർട്ടിക്കിളിൽ രേജിസ്റ്റേർഡ് റെഫെറെൻസ് ആകുന്നു ഇട്ടേക്കുന്നത് മാറ്റുവാൻ കഴിയാവുന്നതല്ല [[ഉപയോക്താവ്:Lovekindman|Lovekindman]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Lovekindman|സംവാദം]]) 19:01, 20 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:38, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == [[കവാടം:Current events/styles.css]] == മുകളിൽ പറഞ്ഞ കണ്ണിയിലെ സംവാദ താളിലെ അഭ്യർത്ഥന പരിഗണിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നിന്നുമുള്ള മാറ്റങ്ങൾ ഇവിടെ ഉൾക്കൊള്ളിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുള്ള മാറ്റങ്ങളാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 19:43, 27 ജനുവരി 2024 (UTC) == 14-ാം വിക്കി തിരുത്തൽ വാർഷികം == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Balloons-aj.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആദ്യ വിക്കി തിരുത്തൽ ദിനാശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ താങ്കളുടെ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/Kiran_Gopi&dir=prev&limit=1 ആദ്യ തിരുത്തലിന്റെ] 14-ാം വാർഷികം ആഘോഷിക്കുന്ന ഈ അവസരത്തിൽ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ താങ്കൾക്ക് എന്റെ ആശംസകൾ.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:42, 17 മാർച്ച് 2024 (UTC) |} == [[വിൻസ്റ്റൺ മാർഷൽ ]]== ഈ താളിലെ ടാഗ് മാറ്റിതരുമോ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 10:48, 21 മാർച്ച് 2024 (UTC) == [[വി. ഗീത]] == ഈ താളിലെ ടാഗ് മാറ്റിതരുമോ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 10:59, 21 മാർച്ച് 2024 (UTC) == [[ആശാരി]] പേജ് നശികരണം == നിങ്ങൾ കാണുന്നില്ലേ <nowiki>[[ആശാരി]]</nowiki> എന്ന പേജിൽ ചില ജാതി വെറിയന്മാർ പൊങ്ങച്ചം ഒരു വിക്കിപീഡിയ മാനദണ്ഡവുമില്ലാതെ എഡിറ്റ് ചെയ്ത് കയറ്റുന്നു. പല തവണ ഇവരേ സോക്ക് ചെയ്ത് ബ്ലോക്ക്‌ ചെയ്തിട്ടും വീണ്ടും പുതിയ അക്കൊണ്ട് എടുത്തും അല്ലാതെയും ഇവർ എഡിറ്റ് തുടരുന്നു.. ഈ പേജ് പഴയ പടിയാക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:K.M.M Thomas sebastian|K.M.M Thomas sebastian]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K.M.M Thomas sebastian|സംവാദം]]) 04:39, 5 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) {{section resolved|1='''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 03:34, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)}} == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Bot task == Hi! The files in [[:വർഗ്ഗം:Wikipedia license migration candidatest]] should be marked with "|migration=not-eligible" because they are uploaded after August 1, 2009. Can Kgsbot fix that? I have asked if [[ഉപയോക്താവ്:Shajiarikkad]] was willing to relicense and add {{tl|Cc-by-sa-4.0}}. But there was no reply so I think there is no other way than to add as not-eligible. [[ഉപയോക്താവ്:MGA73|MGA73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MGA73|സംവാദം]]) 14:51, 15 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) :Done, Bot updated the licenses with "|migration=not-eligible". Thank You!@[[ഉപയോക്താവ്:MGA73|MGA73]] '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:45, 16 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) :: Awesome! Thank you. Now I can remove a Wiki from the list. --[[ഉപയോക്താവ്:MGA73|MGA73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MGA73|സംവാദം]]) 17:47, 16 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) :::You are welcome! '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 17:51, 16 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) == ചേകവർ പേജ് സംരക്ഷണം == ചേകവർ പേജ് നിരന്തരമായി നശീകരണം നടത്തുന്നു reference content മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. പേജ് സംരക്ഷിക്കുന്നത് നല്ലതായിരിക്കും [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/87.200.2.202|87.200.2.202]] 17:57, 3 ജനുവരി 2025 (UTC) {{section resolved|1='''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:36, 7 ജനുവരി 2025 (UTC)}} :നന്ദി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/87.200.2.202|87.200.2.202]] 05:10, 9 ജനുവരി 2025 (UTC) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == തിരിച്ചുവിടൽ == റമദാൻ ക്യാംപയിന്റെ ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക തിരിച്ചുവിടൽ ശരിയാക്കിയെങ്കിലും നിലവിൽ പട്ടിക ക്ലിക്ക് ചെയ്യുമ്പോൾ ബ്ലാങ്ക് പേജ് ആണ് കാണുന്നത്. അതൊന്ന് ശരിയാക്കുമെങ്കിൽ ഉപകാരമായേനേ.. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 08:45, 6 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) :എവിടെയാണ് പ്രശ്നം ലിങ്ക് തരാമോ?--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:12, 7 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) == അപരന്മാർ? == [[ഉപയോക്താവ്:ഇ വി ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]], [[ഉപയോക്താവ്:Evunnikrishnan]] എന്നിങ്ങനെ ഒരേ പേരിലുള്ള രണ്ട് ഉപയോക്തൃ അക്കൗണ്ടുകൾ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നോക്കാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:991joseph|<span style="font-family:Chilanka; color:green;">ജോ</span><span style="font-family:Chilanka; color:purple;">സഫ്</span>]] [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:991joseph|<span style="font-size:17px">💬</span>]] 17:01, 15 നവംബർ 2025 (UTC) :{{Duck}}, എന്നിരുന്നാലും, ദുരുദ്ദേശപരമായ തിരുത്തലുകളും സോക്ക് വിളയാട്ടവും ഇല്ലാത്തതിനാൽ ചെക്ക് ചെയ്യുന്നില്ല.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:05, 17 നവംബർ 2025 (UTC) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> l1t38h6ym84ub8dn4l8dvqlip6a635l 0 71199 4616138 4104974 2026-04-28T21:42:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616138 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ismail al-Faruqi}} {{ആധികാരികത}} ഇസ്മാഈൽ റാജി അൽഫാറൂഖി. '''Ismaʻīl Rājī al-Fārūqī''' (Arabic: إسماعيل راجي الفاروقي‎ January 1, 1921 – May 27, 1986). ഇസ്ലാമിക വിഷയത്തിലും മതതാരതമ്യത്തിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്ന പലസ്തീൻ‌-അമേരിക്കൻ ചിന്തകനും ഗ്രന്ഥകാരനുമാണ്‌ '''ഇസ്മാ‌ഈൽ റാജീ ഫാറൂഖി''' എന്ന '''ഇസ്മാ‌ഈൽ ഫാറൂഖി'''. 'വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇസ്ലാമീകരണം' എന്ന ആശയം മുന്നോട്ടു വെച്ചവരിൽ പ്രധാനിയാണ്‌ റാജീ ഫാറൂഖി.[[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] [[അൽ-അസ്‌ഹർ സർ‌വ്വകലാശാല]], [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ]] [[മെക്‌ഗിൽ സർ‌വ്വകലാശാല]], [[ടെംബിൾ സർ‌വ്വകലാശാല]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിരവധി വർഷം അദ്ധ്യാപകനായി ഫാറൂഖി ജോലിചെയ്തു.ടെംബിൾ സർ‌വ്വകലാശാലയിൽ ഇസ്ലാമിക സ്റ്റഡീസ് പ്രോഗ്രാം സ്ഥാപിക്കുകയും അതിന്റെ അധ്യക്ഷനായി സേവനം ചെയ്യുകയുമുണ്ടായി. 1986 മെയ് 27 ന്‌ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] [[പെൻസിൽ‌വാനിയ|പെൻസിൽ‌വാനിയയിലുള്ള]] സ്വന്തം വസതിയിൽ ഫാറൂഖിയും തന്റെ ഭാര്യ [[ലൂയിസ് ലം‌യാ ഫാറൂഖി|ലൂയിസ് ലം‌യാ‌ ഫാറൂഖിയും]] അക്രമികളാൽ കൊലചെയ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു<ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1987/01/18/us/black-muslim-charges-in-slaying-of-islamic-scholar-and-his-wife.html|title=Black Muslim Charged in Slaying of Islamic Scholar and His Wife|date=January 18, 1987|website=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://articles.mcall.com/1987-07-08/news/2595065_1_confession-young-knife|title=Confession Details Stalking, Slaying Of Islamic Scholars|last=O'Bryan|first=Ruth|date=July 8, 1987|website=The Morning Call|access-date=2020-08-25|archive-date=2018-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20180702011159/http://articles.mcall.com/1987-07-08/news/2595065_1_confession-young-knife|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://pointdebasculecanada.ca/inside-the-capitol-joseph-louis-young-dies-of-natural-causes-on-death-row/|title=Inside the Capitol (Joseph Louis Young dies of natural causes on death row)|last=Bell|first=Adam|date=March 11, 1996|website=The Patriot News|access-date=2020-08-25|archive-date=2019-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20191022182222/https://pointdebasculecanada.ca/inside-the-capitol-joseph-louis-young-dies-of-natural-causes-on-death-row/|url-status=dead}}</ref>. == വിദ്യാഭ്യാസം == [[ഫലസ്തീൻ|ഫലസ്തീനിലെ]] ജാഫ്ഫയിലാണ്‌ ഡോ. ഫാറൂഖിയുടെ ജനനം.പിതാവ് ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതനും പ്രദേശത്തെ [[ഖാദി|ഖാദിയുമായിരുന്നു]].പിതാവിനു കീഴിലും അടുത്തുള്ള പള്ളിയിൽ നിന്നും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ഫാറൂഖി ഫ്രഞ്ച് ഡൊമിനിക്കൻ കോളേജിൽ ചേർന്നും പഠിച്ചു.[[ബ്രിട്ടൻ|ബ്രിട്ടീഷ്]] മാൻഡേറ്റിലുണ്ടായിരുന്ന [[ജെറൂസലം|ജെറൂസലേമിൽ]]. ഫ്രഞ്ച് ഡൊമനിക് സ്‌കൂളിലായിരുന്നു പ്രൈമ്രറി, സെക്കന്ററി വിദ്യാഭ്യാസം. 1941-ൽ ബൈറൂത്തിലെ അമേരിക്കൻ യൂനിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഫിലോസഫിയിൽ ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ കീഴിൽ അൽ ജലീൽ പ്രവിശ്യയുടെ ഗവർണറായി ജോലി ചെയ്തു. 1942 ൽ റെജിസ്ട്രാർ ഓഫ് കോർപറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയായിട്ടായിരുന്നു ആദ്യ നിയമനം.പിന്നീട് 1945 ൽ [[ഗലീലി|ഗലീലിയുടെ]] ജില്ലാ ഗവർണറായി നിയമനം കിട്ടി.1948 ൽ [[ഇസ്രയേൽ]] ഒരു സ്വതന്ത്ര ജൂത രാജ്യമായപ്പോൾ ഫാറൂഖി [[ലെബനോൻ|ലെബനോനിലെ]] [[ബെയ്റൂത്ത്|ബെയ്റൂത്തിലേക്ക്]] പലായനം ചെയ്യുകയും അവിടെ അമേരിക്കൻ യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ബെയ്റൂത്തിൽ ചേരുകയും ചെയ്തു. 1949 ഇന്ത്യാന യൂനിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്നും തത്ത്വജ്ഞാനത്തിൽ എം.എ ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി.1951 ൽ [[ഹാർ‌വാർഡ് യൂനിവേഴ്സിറ്റി|ഹാർ‌വാർഡ് യൂനിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] നിന്ന് 'ജസ്റ്റിഫയിംഗ് ദ ഗോഡ്:മെറ്റാഫിസിക്സ് ആൻഡ് എപിസ്റ്റമോളജി ഓഫ് വാല്യു' എന്ന തലക്കേട്ടിൽ തത്ത്വജ്ഞാനത്തിൽ തന്നെ മറ്റൊരു എം.എ ബിരുദവും നേടി.1952 ൽ ഇന്ത്യാന യൂനിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് പി.എച്.ഡിയും അദ്ദേഹം നേടി.ക്ലാസിക്കൽ ഫിലോസഫിയിലും പാശ്ചാത്യ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ചിന്താവികാസ പദ്ധതിയിലും ആഴത്തിലുള്ള അറിവ് അദ്ദേഹം സ്വായത്തമാക്കി.1953 ൽ സിറിയയിലേക്കും ശേഷം ഈജിപ്തിലേക്കും പോയ ഫാറൂഖി അൽ-അസ്‌ഹർ യൂനിവേഴ്സിറ്റിയിലും പഠനം നടത്തി.Justifying the Good: Metaphysics and Epistemology of Value&nbsp; എന്നതായിരുന്നു &nbsp;ഗവേഷണ വിഷയം == അക്കാദമിക രംഗത്ത് == അക്കാദമിക രംഗത്ത് സജീവ സാനിധ്യമായിരുന്നു ഡോ. ഫാറൂഖി. വിവിധ സർ‌വ്വകലാശാലകളിൽ അദ്ധ്യാപകനായിരിക്കുമ്പോഴും നൂറോളം ലേഖനങ്ങളും പഠനങ്ങളും ഇരുപത്തഞ്ചോളം പുസ്തകങ്ങളും എഴുതാൻ സമയം കണ്ടത്തി.കൂടാതെ അമേരിക്കൻ അക്കാദമി ഓഫ് റിലിജിയന്റെ ഇസ്ലാമിക് സ്റ്റഡീസ് ഗ്രൂപ്പ് സ്ഥാപിക്കുകയും പത്തു വഷത്തോളം അതിന്റെ അധ്യക്ഷനായി സേവനംനുഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുകയുണ്ടായി.ഇന്റർ റിലിജിയസ് പീസ് കൊളോക്കിയത്തിന്റെയും ദ മുസ്ളിം- ജ്യൂയിഷ് - ക്രിസ്ത്യൻ കോൺഫ്രൻസിന്റെ ഉപാധ്യക്ഷനായും [[ചിക്കാഗൊ|ചിക്കാഗൊയിലെ]] അമേരിക്കൻ ഇസ്ലാമിക് കോളേജിന്റെ അധ്യക്ഷനായും ഇസ്മാ‌ഈൽ ഫാറൂഖി സേവനം ചെയ്തു. [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യയിലെ]] [[അൻ‌വർ ഇബ്രാഹിം]] പോലുള്ള പ്രഗല്ഭരുമൊത്ത് ഇന്റർനാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് തോട്ട് എന്ന സ്ഥാപനവും ഫാറൂഖി സംഭാവന ചെയ്തു. == മരണം == 1986 മെയ് 27 ന് ഫാറൂഖിയുടെ വീട്ടിൽ അതിക്രമിച്ചു കടന്ന അക്രമികൾ ഫാറൂഖിയേയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയേയും കൊലപ്പെടുത്തുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾക്ക് മാരകമായ പരിക്കേൽ‌പ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.മകളുടെ മുറിവ് പൂട്ടാൻ ഇരുനൂറോളം തുന്നുകൾ വേണ്ടിവന്നു. ഫാറൂഖി അഴിച്ചു വിട്ട ഇസ്ലാമിക ചിന്തയിൽ അസ്വസ്ഥരായ ജൂത ശക്തികളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഗൂഢാലോചനയുടെ ഫലമാണ് ദാരുണമായ ഈ കൊലപാതകം എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. == പ്രധാന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ == ഇരുപത്തഞ്ചോളം ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഫാറൂഖിയുടേതായുണ്ട്. 'ഇസ്ലാമൈസേഷൻ ഓഫ് നോളജ്, 'ദ കൾചറൽ അറ്റ്‌ലസ് ഓഫ് ഇസ്ലാം', 'ഇസ്ല്ലാം' , ' ക്രിസ്ത്യൻ എത്തിക്സ്: എ സിസ്റ്റ്മാറ്റിക് ആൻഡ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ അനലൈസിസ് ഓഫ് ഇറ്റ്സ് ഡൊമിനന്റ് ഐഡിയാസ്' എന്നിവ അവയിൽ ചിലത് മാത്രമാണ്‌. == വിവർത്തന ഗ്രന്ഥം == [[മുഹമ്മദ് ഹുസൈൻ ഹൈക്കൽ]] അറബിയിൽ രചിച്ച 'ഹയാത്ത് മുഹമ്മദ്' (മുഹമ്മദിന്റെ ജീവിതം) എന്ന ഗ്രന്ഥം ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തു. == മലയാളത്തിൽ == 'കൾച്ചറൽ അറ്റ്‌ലസ് ഓഫ് ഇസ്ലാം' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലെ ഏതാനും അധ്യായങ്ങളുടെ സംഗ്രഹ വിവർത്തനം മലയാളത്തിൽ 'ഖുർ‌ആൻ കല സംഗീതം' എന്ന പേരിൽ ഇസ്ലാമിക് പബ്ലിഷിംഗ് ഹൗസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ‘ഇസ്ലാമൈസേഷൻ ഓഫ് നോളജ്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ വിവർത്തനം 'വിജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇസ്ലാമീകരണം' എന്ന പേരിലും പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ==ബാഹ്യ കണ്ണി== * [https://ismailfaruqi.com Ismail Faruqi Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206233418/https://ismailfaruqi.com/ |date=2010-02-06 }} A website on the life and works of Dr. Ismail Faruqi ==അവലംബം== {{reflist|1}} [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികപണ്ഡിതർ]] [[വർഗ്ഗം:1921-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1986-ൽ മരിച്ചവർ]] su1x8fhhyvshcwnertsua3uzk2o8h4w 0 79049 4616101 4011490 2026-04-28T18:12:11Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616101 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Igor Stravinsky}} [[പ്രമാണം:Igor Stravinsky LOC 32392u.jpg|thumb|ഇഗോർ സ്ട്രാവിൻസ്കി]] [[File:Igor Stravinsky 1946 (v).svg|right|240px|frameless|alt=സ്ട്രാവിൻസ്കിയുടെ ഒപ്പ്]] [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ]] സംഗീതത്തെ ഏറ്റവുമധികം സ്വാധീനിച്ച വ്യക്തികളിലൊരാളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന [[റഷ്യ|റഷ്യൻ]] സംഗീതജ്ഞനാണ് '''ഇഗോർ ഫ്യൊദൊറോവിച്ച് സ്ട്രാവിൻസ്കി''' ({{lang-ru|Игорь Фёдорович Стравинский}}) ({{OldStyleDate|17 June|1882|5 June}} – [[ഏപ്രിൽ 6]], 1971)<ref>Page 2006; Théodore and Denise Stravinsky 2004, vii.</ref>. നൂറ്റാണ്ടിനെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച 100 വ്യക്തികളിലൊരാളായി [[ടൈം മാസിക]] അദ്ദേഹത്തെ കണക്കാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://www.time.com/time/time100/artists/profile/stravinsky.html |title=Glass 1998 |access-date=2009-09-04 |archive-date=2000-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20000601005316/http://www.time.com/time/time100/artists/profile/stravinsky.html |url-status=live }}</ref>. പിയാനിസ്റ്റ്, ഓർക്കെസ്ട്ര നടത്തിപ്പുകാരൻ എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം പ്രശസ്തി നേടി. സെർജി ദിയാഘിലേവിന്റെ Ballets Russes അവതരിപ്പിച്ച മൂന്ന് ബാലേകളായ ''ദ ഫയർബേഡ്'' (1910), ''പെട്രൂഷ്ക'' (1911/1947), ''ദ റൈറ്റ് ഓഫ് ദ സ്പ്രിംഗ്'' (1913) എന്നിവ വഴിയാണ് സ്ട്രാവിസ്കി പ്രശസ്തിയിലേക്കുയർന്നത്. ഇതിൽ മൂന്നാമത്തേത് സംഗീതത്തിന്റെ അതിരുകൾ ഭേദിക്കുന്ന സംഗീതത്തിലെ വിപ്ലവകാരി എന്ന ഖ്യാതി അദ്ദേഹത്തിനു നൽകി. സംഗീതത്തിന്റെ ഘടനയെക്കുറിച്ച് വരും തലമുറയിലെ സംഗീതജ്ഞർ ചിന്തിക്കുന്ന രീതി തന്നെ ഇത് മാറ്റിമറിച്ചു. 1920-കളിൽ സ്ട്രാവിൻസ്കി നിയോക്ലാസ്സിക് സംഗീതത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. [[കൺസർട്ടോ ഗ്രോസ്സോ]], [[ഫ്യൂഗ്]], [[സിംഫണി]] മുതലായ സംഗീതത്തിലെ പണ്ടുതൊട്ടേയുള്ള രൂപങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കുന്നതും [[ജോഹാൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ ബാക്സ്|ബാക്സ്]], [[ചൈകോവ്സ്കി]] മുതലായവരുടെ രീതികളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നതുമായിരുന്നു ഇക്കാലഘട്ടത്തിലെ രചനകൾ. 1950-കളിൽ [[സീരിയലിസം|സീരിയൽ]] രിതികളും ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഏറെ പുസ്തകങ്ങളും രചിക്കുകയുണ്ടായി. വാൾട്ടർ നോവലിന്റെ സഹായത്തോടെ 1936-ൽ പുറത്തിറക്കിയ ''ക്രോണിക്കിൾസ് ഓഫ് മൈ ലൈഫ്'' എന്ന ആത്മകഥയിൽ ''സംഗീതം പ്രകൃത്യാലെ യാതൊന്നും തന്നെ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കാത്തതാണ്'' എന്ന തന്റെ കുപ്രസിദ്ധമായ ഉദ്ധരണി ചേർത്തു<ref>Stravinsky 1936, 91–92.</ref>. അലെക്സിസ് റോളണ്ട് മാനുവൽ, പിയേർ സൗച്ചിൻസ്കി എന്നിവരുമായ്ച്ചേർന്ന് 1939-40ൽ ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാല യിലെ ചാൾസ് എല്ലിയട്ട് നോർട്ടൺ പ്രസംഗങ്ങൾ [[ഫ്രഞ്ച്]] ഭാഷയിൽ എഴുതി. ''പൊയെറ്റിക്സ് ഓഫ് മ്യൂസിക്ക്'' (സംഗീത്തിന്റെ കാവ്യത) എന്ന പേരിൽ ഇത് പിന്നീട് പുസ്തകമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. റോബർട്ട് ക്രാഫ്റ്റ് നടത്തിയ അഭിമുഖങ്ങൾ ''കോൺവെർസേഷൻസ് വിത്ത് ഇഗോർ സ്ട്രാവിൻസ്കി'' എന്ന പേരിൽ 1959-ൽ പുസ്തകരൂപത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. == ജീവചരിത്രം == === റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ ആദ്യകാല ജീവിതം=== [[File:Stravinsky Igor Postcard-1910.jpg|thumb|upright|Igor Stravinsky, 1903]] റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്വ തലസ്ഥാനമായ [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ്|സെന്റ് പീറ്റേർസ്ബർഗിന്റെ]] {{sfn|White|1979|p=4}} പ്രാന്തപ്രദേശത്ത് ഒറനൈൻബാം എന്ന സ്ഥലത്ത് 1882 ജൂൺ 17-നാണ് ഇഗോർ ജനിച്ചത്.{{sfn|Greene|1985|p=1101}} അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ [[ഫിയോദർ സ്ട്രാവിൻസ്കി|ഫിയോദോർ സ്ട്രാവിൻസ്കി]] (1843–1902) [[നാഷണൽ ഓപ്പറ ഓഫ് ഉക്രൈൻ|കീവ് ഓപ്പറ ഹൗസിലും]] സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗിലെ [[മരിൻസ്സ്കി തിയേറ്റർ|മാരിൻസ്കി തീയേറ്ററിലെയും]] അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[ബാസ്സ്(ശബ്ദ തരം)|ബാസ്സ്]] വായനക്കാരനും അന്ന (നീ ഖോലോഡോവ്സ്കി, 1854-1939) [[കീവ്]] സ്വദേശിയും, കീവ് എസ്റ്റേറ്റ്സ് മിനിസ്ട്രിയിലെ ഒരു ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ നാല് പെൺമക്കളിൽ ഒരാളും ആയിരുന്നു. പോളിഷ് ആഡംബരരുടെയും, സെനറ്റർമാർ, ഭൂവുടമകൾ എന്നിവരുടെയും ദീർഘമായ പിൻതുടർച്ചക്കാരിൽ നിന്നുള്ളതായിരുന്നു ഫിയോഡോർ.{{sfn|Walsh|2001}}17-ഉം 18-ഉം നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ സ്ട്രാവെൻസ്കിയുടെ പൂർവ്വികർ [[സുലിമ കോട്ട് ഓഫ് ആംസ്|സൗലിമ]], സ്ട്രാവെൻസ്കി കോട്ട് ഓഫ് ആംസ് എന്നീ പദവിയിലുള്ളവരായിരുന്നുവെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു,<ref>{{cite web | last = Walsh | first = Stephen | title = Stravinsky: A Creative Spring: Russia and France, 1882-1934 (excerpt) | year = 1999 | website = The New York Times | location = [[New York City]], [[New York (state)|NEW YORK]], U.S.A. | publisher = [[The New York Times]] | url = https://www.nytimes.com/books/first/w/walsh-stravinsky.html | accessdate = 24 June 2017 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20160306110054/http://www.nytimes.com/books/first/w/walsh-stravinsky.html | archivedate = 6 March 2016 | quote = ''The Stravinsky family, like the name, is Polish, a fact which needs to be stressed in view of recent and perfectly understandable attempts by Kiev scholars to claim Stravinsky as a Ukrainian of Cossack lineage. The so-called Soulima-Stravinskys are more accurately described as &lsquo;Strawinscy Herbu Sulima,&rsquo; to adopt for the moment the old Polish spelling of the two names: that is, the Strawinscy family with the [[Sulima coat of arms|Sulima coat-of-arms]]. This simply means, for our purposes, that this branch of the Strawinscys claimed descent from the more ancient — probably German — house of Sulima. Stefan Strawinski traced the family tree back to the late sixteenth century, when the Strawinscys held high state office, in a kingdom where there were no hereditary titles and power was symbolized by honorific titles associated with purely ceremonial duties.''}}</ref> സ്ട്രാവിൻസ്കിയുടെ കുടുംബ ശാഖ ലാറ്റിനമേരിക്കടുത്തുള്ള പോളണ്ട്കാരുടെ നൃത്തപാരമ്പര്യത്തിൽപ്പെട്ട ലിത്വാനിയൻ (അല്ലെങ്കിൽ ബെലാറഷ്യൻ) സ്ട്രാവിൻസ്കാസിൽ നിന്ന് വന്ന ഭൂമി ഉടമസ്ഥരും ലിത്വാനിയയിലെ ഗ്രാന്റ് ഡച്ചി പ്രഭുക്കൻമാരും ആയിരുന്നു. സ്ട്രാവിൻസ്കിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു സൗലിമ-സ്ട്രാവിൻസ്കി സ്ഥാനപേര് ഉണ്ടായിരുന്നു, "സ്ട്രാവിൻസ്കി " എന്ന വാക്ക് "സ്ട്രാവ" എന്ന വാക്കിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിച്ചതാണ്. [[ലിത്വാനിയ]]യിലെ (ട്രാക്കായ്, കൗനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ്) [[സ്ട്രേവ നദി|സ്ട്രേവ നദി]]യുടെ വ്യതിയാനങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇത്. സൗലിമ എന്ന സ്ഥാനപേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഇപ്പോഴും അവ്യക്തമാണ്.<ref>Pisalnik. 2012. "Polski pomnik za cerkiewnym murem". Rzeczpospolita (10 November; archive from 10 September 2015, accessed 24 January 2016).</ref><ref>Walsh 2000</ref><ref> Stravinsky and Craft 1960, p. 17. </ref><ref> Stravinsky and Craft 1960, p. 6. </ref> സ്ട്രാവിൻസ്കിക്ക് തന്റെ സ്കൂൾ ദിനങ്ങൾ ഒറ്റപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ""എനിക്കു യഥാർത്ഥ ആകർഷണമുണ്ടായിരുന്ന ആരേയും ഞാൻ കണ്ടില്ല" പിന്നീട് അദ്ദേഹം പറയുകയുണ്ടായി{{sfn|Stravinsky|1962|p=8}}. യുവാവായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ സ്ട്രാവിൻസ്കി പിയാനോ പഠനമാരംഭിച്ചു. സംഗീത സിദ്ധാന്തം പഠിക്കുകയും സംഗീതരചനയ്ക്കും ശ്രമം തുടർന്നു. 1890-ൽ [[മരിൻസ്കി തിയേറ്റർ|മരിൻസ്കി തിയേറ്ററിൽ]] [[പ്യോട്ടർ ഇല്ലിച്ച് ചൈകോവ്സ്കി|ചൈകോവ്സ്കി]]യുടെ ബാലെ [[ദി സ്ലീപ്പിംഗ് ബ്യൂട്ടി (ബാലെറ്റ്)|ദ സ്ലീപ്പിംഗ് ബ്യൂട്ടി]] അദ്ദേഹം കാണാനിടയായി. പതിനഞ്ചാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം പിയാനോ കൻസെർട്ടോ ജി മൈനർ [[ഫെലിക്സ് മെൻഡൽസോൺ|ഫെലിക്സ് മെൻഡൽസോണിൻറെ]] ശിക്ഷണത്തിൽ അഭ്യസിച്ചു. [[അലക്സാണ്ടർ ഗ്ലാസുനോവ്|അലക്സാണ്ടർ ഗ്ലാസുനോവിനരികിൽ]] നിന്ന് സ്ട്രിങ് ക്വാർലെറ്റ് പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു. സ്ട്രാവിൻസ്കി അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളെ ചിലർ പറയുന്നത് അനുസരിച്ച് കണക്കാക്കുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവുകളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Dubal|2001|p=564}} സംഗീതത്തിൽ ആവേശം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, നിയമങ്ങൾ പഠിച്ചു കാണാൻ അദ്ദേഹത്തിൻറെ മാതാപിതാക്കൾ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. 1901-ൽ [[സെൻറ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗ് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] സ്ട്രാവിൻസ്കി ചേർന്നു. അമ്പതു ക്ലാസ് സെക്ഷനുകളിൽ മാത്രമേ നാലുവർഷത്തിനിടയിലെ പഠനത്തിൽ അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിരുന്നുള്ളൂ.{{sfn|Dubal|2001|p=565}} == അവലംബം == {{reflist}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== {{Refbegin}} * Cross, Jonathan. 1999. ''[http://books.google.co.uk/books?id=tIh8JVOGuDMC&lpg=PP1&dq=The%20Stravinsky%20Legacy&pg=PP1#v=onepage&q&f=false The Stravinsky Legacy]''. Cambridge and New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-56365-9. * Joseph, Charles M. 2001. ''[http://books.google.co.uk/books?id=gtYqep1IL58C&lpg=PR1&dq=Stravinsky%20Inside%20Out&pg=PR1#v=onepage&q&f=false Stravinsky Inside Out]''. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-07537-5. * Joseph, Charles M. 2002. ''[http://books.google.co.uk/books?id=7GSJYVgbXS8C&lpg=PA421&dq=Stravinsky%20and%20Balanchine%2C%20A%20Journey%20of%20Invention&pg=PA421#v=onepage&q&f=false Stravinsky and Balanchine, A Journey of Invention]''. New Haven and London: Yale University Press. ISBN 0-300-08712-8. * Kohl, Jerome. 1979–80. "Exposition in Stravinsky's Orchestral Variations". ''Perspectives of New Music'' 18, nos. 1 and 2 (Fall-Winter/Spring Summer): 391–405. {{doi|10.2307/832991}} {{jstor|832991}} (subscription access). * [[Milan Kundera|Kundera, Milan.]] 1995. ''Testaments Betrayed: An Essay in Nine Parts'', translated by Linda Asher. New York: HarperCollins. ISBN 0-06-017145-6. * Kuster, Andrew T. 2005. ''[http://books.google.co.uk/books?id=36j-03xpBh8C&lpg=PP1&dq=Stravinsky's%20Topology&pg=PP1#v=onepage&q&f=false Stravinsky's Topology]''. D.M.A. dissertation, University of Colorado at Boulder. Morrisville, NC: Lulu.com. ISBN 1-4116-6458-2. * McFarland, Mark. 2011. "Igor Stravinsky." In ''[http://oxfordbibliographiesonline.com/view/document/obo-9780199757824/obo-9780199757824-0035.xml?rskey=fakqD8&result=44&q= Oxford Bibliographies Online: Music] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110913135023/http://oxfordbibliographiesonline.com/view/document/obo-9780199757824/obo-9780199757824-0035.xml?rskey=fakqD8&result=44&q= |date=2011-09-13 }}'', edited by Bruce Gustavson. New York: Oxford University Press. * van den Toorn, Pieter C. 1987. [http://content.cdlib.org/xtf/view?docId=ft967nb647&brand=eschol "Stravinsky and ''The Rite of Spring''"] {{Refend}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category}} {{EB1922 Poster|Stravinsky, Igor|Igor Stravinsky}} * {{IMSLP|id=Stravinsky, Igor}} * [http://www.boosey.com/stravinsky Igor Stravinsky @ Boosey & Hawkes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080704205043/http://www.boosey.com/stravinsky |date=2008-07-04 }} * [http://www.fondation-igor-stravinsky.org/ The Stravinsky Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201055959/http://www.fondation-igor-stravinsky.org/ |date=2020-12-01 }} website * 'Compositions for the Pianola – Igor Stravinsky', at the [http://www.pianola.org/history/history_stravinsky.cfm Pianola Institute website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140209235054/http://www.pianola.org/history/history_stravinsky.cfm |date=2014-02-09 }} * [http://www.keepingscore.org/sites/default/files/swf/stravinsky/full A Riotous Premiere], an interactive website about ''The Rite of Spring'' from the ''Keeping Score'' series by the San Francisco Symphony * [http://www.bbc.co.uk/radio3/classical/tchaikovsky/atoz/ Stravinsky A to Z], a [http://www.bbc.co.uk/radio3/ BBC Radio 3] reference page containing links to information about Stravinsky * [http://radiom.org/detail.php?omid=C.1964.11.16.c1 An audio recording made by William Malloch] of Stravinsky rehearsing his ''Symphonies of Wind Instruments in Memory of Debussy'' (a 1947 recording, first broadcast in 1961) * An [http://www.archive.org/details/C_1964_11_radio archive recording of a radio program by William Malloch] that includes a discussion of how attitudes toward Stravinsky’s music changed through the years. Included are excepts from the ''The Firebird'', ''Petrouchka'' and ''The Rite of Spring'' recorded from the 1930s to the 1950s by a variety of conductors, including the composer himself. * {{BrahmsOnline|3071}} * [http://www.musiquecontemporaine.fr/en/search?disp=all&query=stravinski+or+stravinsky&exp_inl=on&exp_aud=on&so=ta Excerpts from sound archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090621205415/http://www.musiquecontemporaine.fr/en/search?disp=all&query=stravinski+or+stravinsky&exp_inl=on&exp_aud=on&so=ta |date=2009-06-21 }} of Stravinsky's works from the Contemporary Music Portal * [http://www.nybooks.com/articles/3999 Jews and Geniuses] On Stravinsky being a Jew or not and about his antisemitism. See also [http://www.nybooks.com/articles/4044 another response] and the [http://www.nybooks.com/articles/article-preview?article_id=4134#fn2 original media review] by Robert Craft. *{{Worldcat id|id=lccn-n79-70061}} * Igor Stravinsky at [http://www.gutenberg.org/ebooks/search/?query=Stravinsky Project Gutenberg] * [http://stravinskynumerology.yolasite.com Stravinsky and Numerology] *The [http://archiveshub.ac.uk/data/gb71-thm/7 Ekstrom Collection: Diaghilev and Stravinsky Foundation] is held by the [[Victoria and Albert Museum]] Theatre and Performance Department. {{DEFAULTSORT:Stravinsky, Igor}} {{musician-stub}} [[വർഗ്ഗം:റഷ്യൻ സംഗീതജ്ഞർ]] 2qfw25o9mzmi159k4usu4ayeatvwxpa 0 89634 4616164 3700333 2026-04-29T02:45:57Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616164 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Embedded system}} [[File:DHCOM Computer On Module - AM35x.jpg|thumb|right| പ്രോസസർ, മെമ്മറി, പവർ സപ്ലൈ, ബാഹ്യ ഇന്റർഫേസുകൾ എന്നിവയുള്ള ഒരു പ്ലഗ്-ഇൻ കാർഡിലെ എംബഡഡ് സിസ്റ്റം ]] [[പ്രമാണം:ADSL modem router internals labeled.jpg|thumb|300px|ഒരു എ.എസ്.ഡി.എൽ [[മോഡം]]/[[റൗട്ടർ|റൗട്ടറിന്റെ]] ചിത്രം. ആധുനിക എംബെഡെഡ് സിസ്റ്റത്തിന് ഒരുദാഹരണമാണിത്. [[മൈക്രോപ്രൊസസ്സർ]] (4), [[റാം]] (6), and [[ഫ്ലാഷ് മെമ്മറി]] (7). മുതലായവ കാണാം]] ഒരു മെക്കാനിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ഇലക്ട്രോണിക് സിസ്റ്റത്തിന്റെ ഭാഗമായി നിശ്ചിതമായ ഒന്നോ അതിലധികമോ ജോലികൾ ചെയ്യുവാനുപയോഗിക്കുന്ന കമ്പ്യൂട്ടർ സംവിധാനങ്ങളെയാണ് '''എംബഡഡ് സിസ്റ്റങ്ങൾ''' അഥവാ '''സംഗൂഢിതവ്യൂഹങ്ങൾ''' എന്നു വിളിക്കുന്നത്. മിക്കപ്പോഴും റിയൽ-ടൈം വിവരങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച് യഥാസമയം പ്രതികരിക്കുവാനുള്ള ജോലികളാണ് ഇവയ്ക്ക് നൽകപ്പെടുക. നേരേ മറിച്ച് സാധാരണ വിവിധാവശ്യ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ, ആവശ്യത്തിനുള്ള [[സോഫ്റ്റ്‌വേർ]] സജ്ജീകരണം ചെയ്ത് ഉപഭോക്താവിന്റെ അസംഖ്യം ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കാം. ഇന്ന് നാം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന അനവധി ഉപകരണങ്ങളിൽ എംബഡഡ് സിസ്റ്റങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[മൈക്രോകൺട്രോളർ]], [[മൈക്രോപ്രൊസസ്സർ]], [[ഡിജിറ്റൽ സിഗ്നൽ പ്രൊസസ്സർ]] മുതലായവയാണ് ഇവ നിയന്ത്രിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റം—ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രൊസസർ, കമ്പ്യൂട്ടർ മെമ്മറി, ഇൻപുട്ട്/ഔട്ട്‌പുട്ട് പെരിഫറൽ ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സംയോജനം—അത് ഒരു വലിയ മെക്കാനിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ഇലക്ട്രോണിക് സിസ്റ്റത്തിനുള്ളിൽ ഒരു സമർപ്പിത പ്രവർത്തനമുള്ളാതാണ്.<ref name="Barr-glossary">{{cite web |author=Michael Barr |title=Embedded Systems Glossary |work=Neutrino Technical Library |access-date=2007-04-21 |url=http://www.netrino.com/Embedded-Systems/Glossary |author-link=Michael Barr (software engineer) |archive-date=2012-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218063859/http://www.netrino.com/embedded-systems/glossary/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Heath |first=Steve |title=Embedded systems design|publisher=Newnes |year=2003 |edition=2 |series=EDN series for design engineers |page=[https://archive.org/details/embeddedsystemsd0000heat/page/2 2] |url=https://archive.org/details/embeddedsystemsd0000heat |url-access=registration|quote= An embedded system is a [[microprocessor]] based system that is built to control a function or a range of functions. | isbn=978-0-7506-5546-0}}</ref> ഇലക്ട്രിക്കൽ അല്ലെങ്കിൽ ഇലക്ട്രോണിക് ഹാർഡ്‌വെയറും മെക്കാനിക്കൽ ഭാഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഒരു സമ്പൂർണ്ണ ഉപകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇത് ചേർത്തിരിക്കുന്നു. ഒരു എംബഡഡ് സിസ്റ്റം സാധാരണയായി മെഷീന്റെ ഫിസിക്കൽ ഓപ്പറേഷനുകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനാൽ, അതിന് പലപ്പോഴും പരിമിതികളുണ്ട്. എംബഡഡ് സിസ്റ്റങ്ങൾ ഇന്ന് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പല ഉപകരണങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്നു.<ref name=":0">{{cite book|last=Michael Barr|author2=Anthony J. Massa|title=Programming embedded systems: with C and GNU development tools|publisher=O'Reilly|year=2006|pages=1–2|chapter=Introduction|chapter-url=https://books.google.com/books?id=nPZaPJrw_L0C&pg=PA1 | isbn=978-0-596-00983-0}}</ref> 2009-ൽ, നിർമ്മിച്ച മൈക്രോപ്രൊസസ്സറുകളിൽ തൊണ്ണൂറ്റിയെട്ട് ശതമാനവും എംബഡഡ് സിസ്റ്റങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചതായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web | title=Real men program in C | last=Barr |first=Michael | page=2 | date=1 August 2009 | work=Embedded Systems Design | publisher=TechInsights (United Business Media) | url=http://www.embedded.com/electronics-blogs/barr-code/4027479/Real-men-program-in-C | access-date=2009-12-23 }}</ref> ആധുനിക എംബഡഡ് സിസ്റ്റങ്ങൾ പലപ്പോഴും മൈക്രോകൺട്രോളറുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്(അതായത് ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് മെമ്മറിയും പെരിഫറൽ ഇന്റർഫേസുകളുമുള്ള മൈക്രോപ്രൊസസ്സറുകൾ),എന്നാൽ സാധാരണ മൈക്രോപ്രൊസസ്സറുകളും(മെമ്മറിക്കും പെരിഫറൽ ഇന്റർഫേസ് സർക്യൂട്ടുകൾക്കുമായി ബാഹ്യ ചിപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത്)സാധാരണമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ സിസ്റ്റങ്ങളിൽ. ഏത് സാഹചര്യത്തിലും, ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രോസസ്സർ(റുകൾ)പൊതുവായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ മുതൽ ഒരു നിശ്ചിത ക്ലാസ് കണക്കുകൂട്ടലുകളിൽ സ്പെഷ്യലൈസ് ചെയ്തവ വരെയോ അല്ലെങ്കിൽ കയ്യിലുള്ള ആപ്ലിക്കേഷനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിരിക്കുന്നതോ ആയ തരങ്ങളായിരിക്കാം. ഡിജിറ്റൽ സിഗ്നൽ പ്രോസസർ (ഡിഎസ്പി) ആണ് സമർപ്പിതമായ പ്രോസസ്സറുകളുടെ കോമൺ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ക്ലാസ്. എംബഡഡ് സിസ്റ്റം നിർദ്ദിഷ്ട ജോലികൾക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതിനാൽ, ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ വലുപ്പവും വിലയും കുറയ്ക്കാനും വിശ്വാസ്യതയും പ്രകടനവും വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ഡിസൈൻ എഞ്ചിനീയർമാർക്ക് ഇത് ഒപ്റ്റിമൈസ് ചെയ്യാൻ കഴിയും. ചില എംബെഡ്ഡഡ് സംവിധാനങ്ങൾ വൻതോതിൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു, അവ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഗുണം ചെയ്യുന്നു. ഡിജിറ്റൽ വാച്ചുകൾ, എംപി3 പ്ലെയറുകൾ തുടങ്ങിയ പോർട്ടബിൾ ഉപകരണങ്ങൾ മുതൽ ഗൃഹോപകരണങ്ങൾ, വ്യാവസായിക അസംബ്ലി ലൈനുകൾ, റോബോട്ടുകൾ, ഗതാഗത വാഹനങ്ങൾ, ട്രാഫിക് ലൈറ്റ് കൺട്രോളറുകൾ, മെഡിക്കൽ ഇമേജിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വലിയ മെഷീനുകൾ വരെ എംബെഡ്ഡഡ് സിസ്റ്റങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. പലപ്പോഴും അവ വിമാനത്തിലെ ഏവിയോണിക്സ് പോലെയുള്ള മറ്റ് യന്ത്രങ്ങളുടെ ഉപസിസ്റ്റം ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഫാക്ടറികൾ, പൈപ്പ് ലൈനുകൾ, ഇലക്ട്രിക്കൽ ഗ്രിഡുകൾ എന്നിവ പോലുള്ള വലിയ ഇൻസ്റ്റാളേഷനുകൾ ഒന്നിലധികം എംബഡഡ് സിസ്റ്റങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കസ്റ്റമൈസേഷനിലൂടെ പ്രോഗ്രാമബിൾ ലോജിക് കൺട്രോളറുകൾ പോലെയുള്ള എംബഡഡ് സിസ്റ്റങ്ങൾ പലപ്പോഴും അവയുടെ പ്രവർത്തന യൂണിറ്റുകളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. എംബഡഡ് സിസ്റ്റങ്ങൾ, ഒരൊറ്റ മൈക്രോകൺട്രോളർ ചിപ്പ് ഉള്ള, സങ്കീർണ്ണത കുറഞ്ഞവ മുതൽ, ഉപകരണ റാക്കുകളിലോ ദീർഘദൂര ആശയവിനിമയ ലൈനുകൾ വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന വലിയ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രദേശങ്ങളിലോ ഉള്ള പെരിഫറലുകളും നെറ്റ്‌വർക്കുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇന്നത്തെ വിമാനങ്ങളിൽ ഇനേർഷ്യൽ ഗയിഡൻസ് സംവിധാനങ്ങൾ, [[ജി.പി.എസ്.]] സ്വീകരണികൾ മുതലായ സജ്ജീകരണങ്ങൾ സുരക്ഷിതത്വം ഉറപ്പു വരുത്തുന്നു. [[ബ്രഷ് ലെസ്സ് ഡി.സി. മോട്ടോർ|ബ്രഷ് ലെസ്സ് ഡി.സി. മോട്ടോറുകൾ]], [[ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോർ|ഇൻഡക്ഷൻ മോട്ടോറുകൾ]], മറ്റു [[ഡി.സി. മോട്ടോർ|ഡി.സി. മോട്ടോറുകൾ]] മുതലായവ ഇലക്ടോണിക് മോട്ടോർ നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. സാധാരണ വാഹനങ്ങൾ, [[വൈദ്യുത വാഹനം|വൈദ്യുത വാഹനങ്ങൾ]], ഹൈബ്രിഡ് വാഹനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ മലിനീകരണം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും, കാര്യക്ഷമത വർദ്ദിപ്പിക്കുന്നതിനും എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. വാഹനങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റ് സംവിധാനങ്ങൾ ആന്റി ബ്രേക്കിങ്ങ് സംവിധാനം, 4 വീൽ ഡ്രൈവ്, ഓട്ടോമാറ്റിക് ട്രാക്ഷൻ നിയന്ത്രണം മുതലായവയാണ്. [[ഇ.സി.ജി.]],[[ഇ.ഇ.ജി.]],ഇലക്ട്രോണിക് സ്പന്ദമാപിനകൾ തുടങ്ങിയ വൈദ്യോപകരണങ്ങളിൽ തരംഗങ്ങളുടെ ഉച്ചത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും റെക്കോർഡ് ചെയ്തു വയ്ക്കുന്നതിനും എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[സി.ടി. സ്കാൻ]], [[എം.ആർ.ഐ. സ്കാൻ]] മുതലായ ഇമേജിങ്ങ് സംവിധാനങ്ങളും [[കാർഡിയാക് പേസ് മേക്കർ]] പോലുള്ള അനവധി റിയൽ ടൈം എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങളും വൈദ്യശാസ്ത്ര രംഗത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ==ചരിത്രം== ===പശ്ചാത്തലം=== മൈക്രോപ്രൊസസ്സറിന്റെയും മൈക്രോകൺട്രോളറിന്റെയും ഉത്ഭവം മോസ്(MOS) ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ടിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്താനാകും, ഇത് മോസ്ഫെറ്റ്(MOSFET)-കളിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച ഒരു ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട് ചിപ്പാണ് (മെറ്റൽ-ഓക്സൈഡ്-സെമികണ്ടക്ടർ ഫീൽഡ്-ഇഫക്റ്റ് ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ) 1960-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചതാണ്. 1964 ആയപ്പോഴേക്കും മോസ് ചിപ്പുകൾ ബൈപോളാർ ചിപ്പുകളെ അപേക്ഷിച്ച് ഉയർന്ന ട്രാൻസിസ്റ്റർ സാന്ദ്രതയിലും കുറഞ്ഞ നിർമ്മാണ ചെലവിലും എത്തി. മൂറിന്റെ നിയമം പ്രകാരം മോസ് ചിപ്പുകൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായി, 1960 കളുടെ അവസാനത്തോടെ ഒരൊറ്റ മോസ് ചിപ്പിൽ നൂറുകണക്കിന് ട്രാൻസിസ്റ്ററുകളുള്ള വലിയ തോതിലുള്ള ഏകീകരണത്തിലേക്ക് (LSI)നയിച്ചു. കമ്പ്യൂട്ടിംഗിൽ മോസ് എൽഎസ്ഐ(MOS LSI)ചിപ്പുകളുടെ പ്രയോഗമാണ് ആദ്യത്തെ മൈക്രോപ്രൊസസ്സറുകളുടെ അടിസ്ഥാനം, കാരണം ഒരു സമ്പൂർണ്ണ കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോസസ്സർ സിസ്റ്റം നിരവധി മോസ് എൽഎസ്ഐ ചിപ്പുകളിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുമെന്ന് എഞ്ചിനീയർമാർ മനസ്സിലാക്കി.<ref name="ieee">{{cite journal |last1=Shirriff |first1=Ken |title=The Surprising Story of the First Microprocessors |journal=[[IEEE Spectrum]] |volume=53 |issue=9 |pages=48–54 |date=30 August 2016 |publisher=[[Institute of Electrical and Electronics Engineers]] |url=https://spectrum.ieee.org/tech-history/silicon-revolution/the-surprising-story-of-the-first-microprocessors |access-date=13 October 2019|doi=10.1109/MSPEC.2016.7551353 |s2cid=32003640 }}</ref> ആദ്യത്തെ മൾട്ടി-ചിപ്പ് മൈക്രോപ്രൊസസ്സറുകൾ, 1969-ൽ ഫോർ-ഫേസ് സിസ്റ്റംസ് എഎൽ1(AL1), 1970-ൽ ഗാരറ്റ് ഐഐറിസർച്ച്(AiResearch) എംപി944(MP944), ഒന്നിലധികം മോസ് എൽഎസ്ഐ ചിപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. 1971-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ഇന്റൽ 4004]] ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ സിംഗിൾ-ചിപ്പ് മൈക്രോപ്രൊസസർ. [[ഇന്റൽ]] എഞ്ചിനീയർമാരായ മാർസിയൻ ഹോഫ്, സ്റ്റാൻ മസോർ, ബുസികോം എഞ്ചിനീയർ മാസതോഷി ഷിമ എന്നിവർക്കൊപ്പം ഫെഡറിക്കോ ഫാഗ്ഗിൻ തന്റെ സിലിക്കൺ-ഗേറ്റ് മോസ് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.<ref>{{cite web |title=1971: Microprocessor Integrates CPU Function onto a Single Chip |website=The Silicon Engine |url=https://www.computerhistory.org/siliconengine/microprocessor-integrates-cpu-function-onto-a-single-chip/ |publisher=[[Computer History Museum]] |access-date=22 July 2019}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == # അനവധി ജോലികൾ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ള സാധാരണ വിവിധാവശ്യ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ നിന്നും വിപരീതമായി എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങൾ രൂപകല്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത് നിശ്ചിതമായ ജോലികൾ ചെയ്യുന്നതിനു വേണ്ടിയായിരിക്കും. ചില എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങൾ റിയൽ ടൈം ജോലികൾ നിർവഹിക്കുവാൻ വേണ്ടിയുള്ളതായിരിക്കും. ചിലവയാകട്ടെ യന്ത്രഭാഗങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണത കുറക്കാൻ വേണ്ടിയുള്ളതായിരിക്കും. # എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങൾ എപ്പോഴും സ്വതന്ത്രമായി ഒറ്റക്ക് നിലനിൽക്കുന്നതും പ്രവർത്തിക്കുന്നതും ആയിരിക്കണമെന്നില്ല. മറ്റേതെങ്കിലും ജോലി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഉപകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങളും ഉണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് [[ഗ്ഗിബ്സൺ റോബോട്ട് ഗിത്താർ|ഗ്ഗിബ്സൺ റോബോട്ട് ഗിത്താറിൽ]] ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു എംബഡഡ് സംവിധാനം ചെയ്യുന്നത് ഗിത്താറിന്റെ ശ്രുതി ക്രമപ്പെടുത്തുക എന്ന ജോലിയാണ്. എന്നാൽ സംഗീതം എന്നതാണല്ലോ ഗിത്താർ എന്ന ഉപകരണം ചെയ്യുന്ന ജോലി. അതു പോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങൾ ചെറിയ ജോലികൾ ചെയ്യുന്ന ഉപ സംവിധാനങ്ങൾ ആയിരിക്കും. # എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങളിലെ പ്രോഗ്രാമുകളെ [[ഫേംവെയർ|ഫേംവേറുകൾ(firmware)]] എന്നാണ് വിളിക്കുക. റോമുകളിലോ ഫ്ലാഷ് മെമ്മറികളിലോ ആയിരിക്കും ഇവ സൂക്ഷിക്കുക. എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങൾക്ക് വളരെ ക്ലിപ്തമായ ഹാർഡ് വെയറുകളേ ഉണ്ടാകൂ. പ്രദർശിനി, കീബോർഡ് മുതലായവ ചിലപ്പോൾ മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഉണ്ടെങ്കിൽ തന്നെ മിക്കവാറും ചെറുതായിരിക്കും. അതു പോലെ തന്നെ വളരെ കുറച്ച് മാത്രം മെമ്മറിയേ ഇവക്കുണ്ടാകൂ. == അവലംബം == # [http://www.netrino.com/Embedded-Systems/Glossary എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങൾ : ചുരുക്കം ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218063859/http://www.netrino.com/embedded-systems/glossary/ |date=2012-02-18 }} # [http://books.google.com/books?id=BjNZXwH7HlkC&pg=PA2 എംബഡഡ് സംവിധാനങ്ങളുടെ രൂപകല്പന] == പുറത്തേക്കുള്ള കണികൾ == * [http://www.oreilly.com/catalog/dbhardware2/ Designing Embedded Hardware] John Catsoulis, O'Reilly, May 2005, ISBN 0-596-00755-8. * [http://www.dkrypt.com/home/embsec Security needs in embedded systems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100327091514/http://www.dkrypt.com/home/embsec |date=2010-03-27 }}, Anoop MS, Tata Elxsi, India, May 2008. {{electronics-stub}} [[വിഭാഗം:ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] [[വർഗ്ഗം:ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ]] knsiozld4g37b1lc8ufzj3xwlalra5g 0 89943 4616093 4588853 2026-04-28T17:51:24Z Malikaveedu 16584 4616093 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P. Jayachandran}} {{വിവക്ഷ|ജയചന്ദ്രൻ}} {{Infobox Musical artist|<!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --> | Name = പി. ജയചന്ദ്രൻ | Img = P jayachandranDSC 0207.jpg | Img_capt = പി. ജയചന്ദ്രൻ കൊല്ലത്തു നടന്ന ഒരു ഗാനമേളയിൽ | Birth_name = പി. ജയചന്ദ്രൻ | birth_date = {{birth date|1944|3|3}} | death_date = {{death date and age|2025|1|9|1944|3|3}} | death_place = [[തൃശൂർ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | birth_place = [[രവിപുരം]], [[കൊച്ചി]]<br /> | background = solo_singer | Instrument = ഗായകൻ | Genre = [[പിന്നണിഗായകൻ]],[[ഭജൻ]] | Occupation = ഗായകൻ | Years_active = 1965–2025 | website = }} മികച്ച ഗായകനുള്ള ദേശീയ, സംസ്ഥാന അവാർഡുകൾ നേടിയിട്ടുള്ള ഒരു മലയാളി പിന്നണിഗായകനും നടനുമായിരുന്നു പാലിയത്ത് ജയചന്ദ്രൻകുട്ടൻ എന്ന '''പി. ജയചന്ദ്രൻ'''. (ജീവിതകാലം, 3 മാർച്ച് 1944 {{ndash}} 9 ജനുവരി 2025)<ref>{{cite web |url= https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/09/veteran-singer-p-jayachandran-passes-away.html|title= Legendary singer P Jayachandran passes away at 80|website= onmanorama.com|access-date=9 January 2025}}</ref> [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[കന്നഡ]], [[തെലുഗു]], [[ഹിന്ദി]] എന്നീ ഭാഷകളിലായി 16000ലധികം ഗാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ജി. ദേവരാജൻ]], [[എം.എസ്. ബാബുരാജ്|എം. എസ്. ബാബുരാജ്]], [[വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി]], [[കെ. രാഘവൻ]], [[എം.കെ. അർജ്ജുനൻ|എം. കെ. അർജുനൻ]], [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം. എസ്. വിശ്വനാഥൻ]], [[ഇളയരാജ]], കോടി, ശ്യാം, [[എ.ആർ. റഹ്‌മാൻ|എ. ആർ. റഹ്മാൻ]], [[എം.എം. കീരവാണി|എം. എം. കീരവാണി]], [[വിദ്യാസാഗർ]], [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]] തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ സംഗീത രംഗത്തെ ഇതിഹാസ സംഗീതജ്ഞരുമായി അദ്ദേഹം സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name="1st">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/evergreen-voice/article2073653.ece|title=Evergreen voice|last=Pradeep|first=K.|date=4 June 2011|website=[[The Hindu]]}}</ref> [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ]] മികച്ച ഭാവഗായകനായി അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="jcd2">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/jc-daniel-award-for-p-jayachandran/article37946069.ece|title=J.C. Daniel Award for P. Jayachandran|date=13 December 2021|website=[[The Hindu]]}}</ref> 1965ൽ ''[[കുഞ്ഞാലിമരയ്ക്കാർ (ചലച്ചിത്രം)|കുഞ്ഞാലി മരയ്ക്കാർ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി [[പി. ഭാസ്കരൻ|പി. ഭാസ്‌കരൻ]] രചിച്ച ‘''ഒരു മുല്ലപ്പൂമാലയുമായ്''’ എന്ന ഗാനമാലപിച്ചെങ്കിലും ആദ്യം പുറത്തു വന്നത് ''[[കളിത്തോഴൻ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിനു വേണ്ടി പാടിയ-എക്കാലവും മലയാളികൾ മലയാളികൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന - ''മഞ്ഞലയിൽ മുങ്ങിത്തോർത്തി; ധനു മാസ ചന്ദ്രിക വന്നു'' എന്നു തുടങ്ങുന്ന ഗാനമാണ്. മികച്ച പിന്നണി ഗായകനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ഒരു തവണയും സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം അഞ്ചു തവണയും നാലു തവണ തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാന അവാർഡുകളും അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഏതാനും സിനിമകളിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2020-ൽ, മലയാള സിനിമയ്ക്ക് നൽകിയ മികച്ച സംഭാവനകളുടെ പേരിൽ മലയാള സിനിമയിലെ അത്യോന്നത പുരസ്കാരമായ [[ജെ.സി. ഡാനിയേൽ പുരസ്കാരം|ജെ. സി. ഡാനിയേൽ അവാർഡ്]] അദ്ദേഹത്തിന് തേടിയെത്തി. 2025 ജനുവരി 9 ന് ജയചന്ദ്രൻ അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1458450&u=legendary-playback-singer-p-jayachandran-passes-away-at-80|title=Legendary playback singer P Jayachandran passes away at 80|access-date=2025-01-09|last=Daily|first=Keralakaumudi|website=Keralakaumudi Daily|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/news/music-icon-p-jayachandran-dies-at-80-1853077|title=Music Icon P Jayachandran Dies at 80|date=9 January 2025|website=www.deccanchronicle.com|publisher=deccanchronicle|language=en}}</ref> == ആദ്യകാലജീവിതം == 1944 മാർച്ച് മൂന്നിന് [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] കൊച്ചിയ്ക്കു സമീപം രവിപുരത്ത് ഭദ്രാലയത്തിലാണ് ജയചന്ദ്രൻ ജനിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം പിന്നീട് തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലേക്ക്]] താമസം മാറ്റി.<ref>{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/15161/|title=Archived copy|accessdate=2013-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131219080124/http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/15161/|archivedate=19 December 2013|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> കൊച്ചി രാജകുടുംബത്തിലെ അംഗവും സംഗീതജ്ഞനായിരുന്ന രവിവർമ്മ കൊച്ചനിയൻ തമ്പുരന്റേയും പാലിയത്ത് സുഭദ്രക്കുഞ്ഞമ്മയുടേയും അഞ്ച് മക്കളിൽ മൂന്നാമനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web|url=https://www.jayachandransite.com/html/family.html|title=family|access-date=2020-05-22|website=www.jayachandransite.com}}</ref> പരേതനായ പി. സുധാകരൻ (1940-1989), പരേതയായ പി. സരസിജ (1942-2018), പി. കൃഷ്ണകുമാർ (ജനനം: 1946), പി. ജയന്തി (ജനനം: 1950) എന്നിവരാണ് സഹോദരങ്ങൾ. ചേ​ന്ദ​മം​ഗ​ല​ത്തെ പാ​ലി​യം സ്‌​കൂ​ൾ, ആ​ലു​വ സെ​ന്റ് മേ​രീ​സ് ഹൈ​സ്‌​കൂ​ൾ, ഇ​രി​ങ്ങാ​ല​ക്കു​ടയിലെ നാ​ഷ​ന​ൽ ഹൈ​സ്‌​കൂ​ൾ എ​ന്നി​വി​ട​ങ്ങ​ളി​ലാ​യി​രു​ന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്‌​കൂ​ൾ വിദ്യാഭ്യാസം. ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ നാഷണൽ ഹൈസ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നപ്പോൾ ജയചന്ദ്രൻ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ യുവജനോത്സവത്തിൽ മൃദംഗം വായിച്ചതിനും ലളിത സംഗീതത്തിനും നിരവധി സമ്മാനങ്ങൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news|last1=Daily|first1=Keralakaumudi|title=P Jayachandran celebrating his birthday today; gifted singer with youthful voice even in his 80s|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1260485&u=p-jayachandran-celebrating-his-birthday-today-gifted-singer-with-youthful-voice-even-in-his-80s-1260485|work=Keralakaumudi Daily|language=en}}</ref> പിന്നീട് [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ]] ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജിൽ നിന്ന് സുവോളിയിൽ ബിരുദം നേടി.<ref>{{cite news|title=Legendary singer P Jayachandran passes away at 80|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/01/09/veteran-singer-p-jayachandran-passes-away.html|language=en}}</ref> 1973 മെയ് മാസത്തിൽ [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] സ്വദേശിനിയായ ലളിതയെ അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് ലക്ഷ്മി എന്ന മകളും ദിനനാഥ് എന്ന പുത്രനുമാണുള്ളത്. പുത്രൻ ഏതാനും സിനിമകളിൽ ഗാനങ്ങൾ‌ ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.jayachandransite.com/html/famfra.html</ref> == ഔദ്യോഗികജീവിതം == [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ]] ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം 1966-ൽ ചെന്നൈയിലെ പ്യാരി കമ്പനിയിൽ കെമിസ്റ്റായി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ഇരിങ്ങാലക്കുടയിലെ]] നാഷണൽ ഹൈസ്കൂളിലെ ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം അക്കാലത്ത് സംസ്ഥാന സ്കൂൾ യുവജനോത്സവത്തിൽ [[മൃദംഗം|മൃദംഗ]] വായന, ലൈറ്റ് മ്യൂസിക് എന്നിവയിൽ നിരവധി സമ്മാനങ്ങൾ നേടിയിരുന്നു. 1958 ൽ നടന്ന ആദ്യ സംസ്ഥാന യുവജനമേളയിൽ പങ്കെടുക്കവേ ജയചന്ദ്രൻ തന്റെ സമകാലികനായ [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസിനെ]] കണ്ടുമുട്ടുകയും മികച്ച ക്ലാസിക്കൽ ഗായകനുള്ള പുരസ്കാരം യേശുദാസ് നേടിയപ്പോൾ അതേ വർഷം മികച്ച മൃദംഗവിദ്വാനുള്ള അവാർഡ് നേടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഒരു തവണ മികച്ച പിന്നണി ഗായകനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടിയ ജയചന്ദ്രന് അഞ്ചുതവണ മികച്ച പിന്നണി ഗായകനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന അവാർഡുകളും നാലു തവണ [[തമിഴ്‌നാട്]] സംസ്ഥാന അവാർഡുകളും നേടിയിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾ [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]], [[കന്നഡ]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]] ഭാഷകളിൽ റെക്കോർഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 1966 ൽ കുഞ്ഞാലിമരയ്ക്കാർ എന്ന സിനിമയ്ക്കുവേണ്ടി പി. ഭാസ്‌കരൻ-ചിദംബരനാഥ് ടീമിന്റെ ഗാനമാണ് ആദ്യമായി പാടിയതെങ്കിലും കളിത്തോഴൻ എന്ന ചിത്രത്തിലെ മഞ്ഞലയിൽ മുങ്ങിത്തോർത്തി എന്നു തുടങ്ങുന്ന ഗാനമായിരുന്നു ആദ്യം പുറത്തുവന്നത്. 1967 ൽ [[പി. വേണു]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഉദ്യോഗസ്ഥ]] എന്ന ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി [[എം.എസ്. ബാബുരാജ്]] സംഗീതം നൽകിയ "അനുരാഗ ഗാനം പോലെ" എന്ന പ്രശസ്ത ഗാനം അദ്ദേഹം ആലപിച്ചു. പിന്നീട് പി. വേണുവും ജയചന്ദ്രനും ചേർന്ന് "നിൻമണിയറയിലെ" ([[സി.ഐ.ഡി. നസീർ|സി. ഐ. ഡി. നസീർ]], 1971), "മലയാള ഭാഷതൻ മാദക ഭംഗി" ([[പ്രേതങ്ങളുടെ താഴ്വര|പ്രേതങ്ങളുടെ താഴ്‍‌വര]], 1973) തുടങ്ങിയ കൂടുതൽ ഹിറ്റുകൾ മലയാള സിനിമയ്ക്ക് സമ്മാനിച്ചു. [[പണിതീരാത്ത വീട് (ചലച്ചിത്രം)|പണിതീരാത്ത വീട്]] എന്ന ചിത്രത്തിനുവേണ്ടി ആലപിച്ച "നീലഗിരിയുടെ സഖികളേ, ജ്വാലാ മുഖികളേ” എന്ന ഗാനത്തിന് 1972 ലെ മികച്ച പിന്നണി ഗായകനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ആദ്യമായി ജയചന്ദ്രന് ലഭിച്ചു. [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ|എം എസ് വിശ്വനാഥനായിരുന്നു]] പ്രസ്തുത ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതം നിർവ്വഹിച്ചത്. എം.എസ്.​വിശ്വനാഥനാണ് അദ്ദേഹത്തെ തമിഴിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. 1973 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ 'മണിപ്പയൽ' എന്ന സിനിമയിലെ 'തങ്കച്ചിമിഴ് പോൽ...' ആയിരുന്നു ജയചന്ദ്രന്റെ ആദ്യ തമിഴ്ഗാനം.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/nostalgia/ms-viswanathan-and-p-jayachandran-hits.html|title=നന്ദി, ആ 36 പാട്ടുകൾക്ക്!|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ|എം. ബി. ശ്രീനിവാസൻ]] സംഗീതം നൽകിയ [[ബന്ധനം]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ "രാഗം ശ്രീരാഗം" എന്ന ഗാനത്തിലൂടെ 1978 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് മറ്റൊരു കേരള സംസ്ഥാന അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 1985 ൽ [[ജി. ദേവരാജൻ]] സംഗീതം നൽകിയ [[ശ്രീ നാരായണഗുരു (ചലച്ചിത്രം)|ശ്രീ നാരായണ ഗുരു]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ "ശിവശങ്കര സർവ്വ ശരണ്യ വിഭോ" എന്ന ഗാനത്തിന് മികച്ച പിന്നണി ഗായകനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. [[നിറം (ചലച്ചിത്രം)|നിറം]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ "പ്രായം നമ്മിൽ" എന്ന ഗാനം 1998 ൽ മികച്ച ഗായകനുള്ള മൂന്നാമത്തെ കേരള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരത്തിന് അദ്ദേഹത്തെ അർഹനാക്കിയിരുന്നു. 1975 ൽ [[ആർ.കെ. ശേഖർ|ആർ.‌കെ ശേഖറിന്റെ]] സംഗീത സംവിധാനത്തിൽ, അക്കാലത്ത് കേവലം 9 വയസ് പ്രായമുണ്ടായിരുന്ന ദിലീപ് ശേഖർ (ഇപ്പോൾ [[എ.ആർ. റഹ്‌മാൻ|എ. ആർ റഹ്മാൻ]]) ആദ്യമായി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ [[പെൺപട]] എന്ന മലയാള സിനിമയ്ക്കുവേണ്ടിയുള്ള "വെള്ളിത്തേൻ കിണ്ണം പോൽ" എന്ന ഗാനം അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.rahmanism.com/2007/11/ar-rahman-composed-malayalam-song-at.html|title=First song of the legendary composer A.R.Rahman|date=29 November 2007}}</ref> ജയചന്ദ്രൻ സംഗീതസംവിധായകൻ [[ഇളയരാജ|ഇളയരാജയുമായി]] അടുത്തു സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുകയും "‘രാസാത്തി ഒന്നെ കാണാതെ നെഞ്ച് കാത്താടി പോലാട്ത്...", "കാത്തിരുന്തു കാത്തിരുന്തു" (1984 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[വൈദേഹി കാത്തിരുന്താൾ]]),<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2018/01/27/rasathi-unne-kanathe-nenjam.html|title=രാസാത്തി ഒന്നെ കാണാതെ നെഞ്ചം...|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> "മയങ്കിനേൻ സൊല്ല തയങ്കിനേൻ" (1985 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നാനേ രാജ നാനേ മന്തിരിയിൽ നിന്ന്), "വാഴ്കയേ വേഷം" (1979 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ “ആറിലിരുന്തു  അറുപതു വരൈ” എന്ന ചിത്രത്തിലെ), "പൂവാ എടുത്തു ഒരു" (1986 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ  അമ്മൻ കോവിൽ കിഴക്കാലെ), "താലാട്ടുതേ വാനം" (1981 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കടൽ മീൻകൾ) എന്നിവയുൾപ്പെടെ തമിഴ് ഭാഷയിൽ നിരവധി ജനപ്രിയ ഹിറ്റുകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 1994 ൽ [[എ.ആർ. റഹ്‌മാൻ|എ. ആർ. റഹ്മാൻ]] സംഗീതം നൽകിയ കിഴക്കു ചീമയിലെ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഗാനം ആലപിച്ചതിന്റെ പേരിൽ  മികച്ച ഗായകനുള്ള തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ലഭിച്ചു. തമിഴ് ചലച്ചിത്ര സംഗീതത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്കുള്ള അംഗീകാരമെന്ന നിലയിൽ 1997 ൽ തമിഴ്‌നാട് സർക്കാരിന്റെ കലൈമാമണി അവാർഡിന് അർഹനായി. 2001 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ജയചന്ദ്രന് ‘സ്വരലയ കൈരളി യേശുദാസ് അവാർഡ്’ നൽകി ആദരിക്കുകയും ഈ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച ആദ്യ ഗായകനാകുകയും ചെയ്തു. 30 വർഷക്കാലയളവിലെ ഗായകരിൽ നിന്നും ഗാനരചയിതാക്കളിൽ നിന്നുമുള്ള മികച്ച വ്യക്തിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നതാണ് ഈ പുരസ്കാരത്തിനു പിന്നിലെ ലക്ഷ്യം. എം‌എസ്‌ഐ ഇൻഫർമേഷൻ ഡാറ്റാബേസ് അനുസരിച്ച് മലയാള സിനിമകൾക്കായി ഏകദേശം ആയിരത്തോളം ഗാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2008 ൽ [[എ.ആർ. റഹ്‌മാൻ|എ. ആർ. റഹ്മാൻ]] സംഗീതം നൽകിയ “ADA ... എ വേ ഓഫ് ലൈഫ്” എന്ന ചിത്രത്തിനായി [[അൽക യാഗ്നിക്|അൽക യാഗ്നിക്കിനൊപ്പം]] പാടിക്കൊണ്ട്  ജയചന്ദ്രൻ ആദ്യമായി ഹിന്ദി ഗാനരംഗത്തേയ്ക്കും പ്രവേശനം നടത്തി. മലയാള സിനിമയിലെ സമഗ്ര സംഭാവനയ്ക്കുള്ള 2020ലെ ജെ. സി ഡാനിയേൽ അവാർഡ് നൽകി കേരള സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥ ''‘ഏകാന്ത പഥികൻ ഞാൻ’'' എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ആലപിച്ച ഗാനങ്ങൾ == {| class="wikitable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! Year ! Film !! Song |- | rowspan="9" | 1966 | rowspan="2" | [[കളിത്തോഴൻ|കളിത്തോഴൻ]] | മഞ്ഞലയിൽ മുങ്ങിത്തോർത്തി |- | താരുണ്യം തന്നുടെ |- | rowspan="1" | [[ജയിൽ (ചലച്ചിത്രം)|ജയിൽ]] | മൈക്കലാഞ്ചലോ |- | rowspan="1" | ''കല്യാണ രാത്രിയിൽ'' | അല്ലിയാമ്പൽപ്പൂവുകളെ |- | rowspan="4" | ''മേയർ നായർ'' | വാനമ്പാടി വാനമ്പാടി |- | വൈശാഖ പൗർണ്ണമി |- | വർണ്ണപുഷ്പങ്ങൾ |- | മുടിനിറയേ പൂക്കളുമായി |- | rowspan="1" | [[കുഞ്ഞിക്കൂനൻ|കുഞ്ഞിക്കൂനൻ]] | ആമ കടലാമ |- | rowspan="11" | 1967 | rowspan="3" | ''കുഞ്ഞാലിമരയ്ക്കാർ'' | ഉദിക്കുന്ന സൂര്യനെ |- | ഒരു മുല്ലപ്പൂമാലയുമായ്‌ |- | ആറ്റിനക്കരെ |- | rowspan="1" | [[ശീലാവതി (ചലച്ചിത്രം)|ശീലാവതി]] | കാർത്തികമണിദീപ |- | rowspan="2" | [[അഗ്നിപുത്രി|അഗ്നിപുത്രി]] | ഇനിയും പുഴയൊഴുകും |- | രാജീവലോചനേ |- | rowspan="1" | [[ഉദ്യോഗസ്ഥ|ഉദ്യോഗസ്ഥ]] | അനുരാഗഗാനം പോലെ |- | rowspan="1" | ''പോസ്റ്റ്‌ മാൻ'' | അരിമുല്ലവള്ളി |- | rowspan="1" | [[മാടത്തരുവി|മാടത്തരുവി]] | ശക്തി നൽകുക |- | rowspan="1" | [[കാണാത്ത വേഷങ്ങൾ|കാണാത്ത വേഷങ്ങൾ]] | ഇന്നലത്തെ പെണ്ണല്ലല്ലോ |- | rowspan="1" | ''നാടൻപെണ്ണ്'' | നാടൻ പ്രേമം |- | rowspan="12" | 1968 | rowspan="1" | [[വിദ്യാർത്ഥി|വിദ്യാർത്ഥി]] | വാർത്തിങ്കൾ കണിവെക്കും |- | rowspan="1" | [[തോക്കുകൾ കഥ പറയുന്നു|തോക്കുകൾ കഥ പറയുന്നു]] | പൂവും പ്രസാദവും |- | rowspan="1" | ''അസുരവിത്ത്'' | ഞാനിതാ തിരിച്ചെത്തീ |- | rowspan="1" | [[ലക്ഷപ്രഭു|ലക്ഷപ്രഭു]] | മന്മഥനാം ചിത്രകാരൻ |- | rowspan="1" | [[ലവ് ഇൻ കേരള|ലവ്‌ ഇൻ കേരള]] | മധുപകർന്ന ചുണ്ടുകളിൽ |- | rowspan="1" | [[കളിയല്ല കല്ല്യാണം|കളിയല്ല കല്ല്യാണം]] | താരുണ്യ സ്വപ്നങ്ങൾ |- | rowspan="1" | [[തുലാഭാരം (ചലച്ചിത്രം)|തുലാഭാരം]] | നഷ്ടപ്പെടുവാൻ |- | rowspan="1" | [[വെളുത്ത കത്രീന|വെളുത്ത കത്രീന]] | മകരം പോയിട്ടും |- | rowspan="1" | ''ഭാര്യമാർ സൂക്ഷിയ്ക്കുക'' | മരുഭൂമിയിൽ മലർ |- | rowspan="2" | [[വഴിപിഴച്ച സന്തതി|വഴിപിഴച്ച സന്തതി]] | ഹരികൃഷ്ണ കൃഷ്ണ |- | പങ്കജദള നയനേ |- | rowspan="1" | ''വിധി'' | അളിയാ ഗുലുമാല് |- | rowspan="14" | 1969 | rowspan="2" | ''[[അനാച്ഛാദനം|അനാഛാദനം]]'' | മധുചന്ദ്രികയുടെ |- | പെണ്ണിന്റെ മനസ്സിൽ |- | rowspan="2" | ''ആൽമരം'' | പിന്നെയുമിണക്കുയിൽ |- | എല്ലാം വ്യർത്ഥം |- | rowspan="1" | [[രഹസ്യം|രഹസ്യം]] | ഹം തോ പ്യാർ കർനേ ആയേ |- | rowspan="2" | [[അടിമകൾ|അടിമകൾ]] | ഇന്ദുമുഖീ |- | നാരായണം ഭജേ |- | rowspan="1" | [[കണ്ണൂർ ഡീലക്സ്|കണ്ണൂർ ഡീലക്സ്‌]] | തുള്ളിയോടും പുള്ളിമാനെ |- | rowspan="1" | [[കള്ളിച്ചെല്ലമ്മ|കള്ളിച്ചെല്ലമ്മ]] | കരിമുകിൽക്കാട്ടിലെ |- | rowspan="1" | [[ചട്ടമ്പിക്കവല|ചട്ടമ്പിക്കവല]] | ഒരു ഹൃദയത്തളികയിൽ |- | rowspan="1" | ''ഡേയ്ഞ്ചർ ബിസ്ക്കറ്റ്‌'' | അശ്വതീനക്ഷത്രമേ |- | rowspan="1" | [[വിരുന്നുകാരി|വിരുന്നുകാരി]] | വാസന്ത സദനത്തിൻ |- | rowspan="2" | [[റസ്റ്റ് ഹൗസ്|റസ്റ്റ്‌ ഹൗസ്‌]] | മാനക്കേടായല്ലൊ |- | യമുനേ യദുകുല രതിദേവനെവിടെ |- | rowspan="16" | 1970 | rowspan="1" | [[കുരുക്ഷേത്രം (ചലച്ചിത്രം)|കുരുക്ഷേത്രം]] | പൂർണേന്ദു മുഖി |- | rowspan="1" | [[വാഴ്‌വേ മായം|വാഴ്‌വേ മായം]] | സീതാദേവി സ്വയംവരം |- | rowspan="1" | [[അമ്പലപ്രാവ് (ചലച്ചിത്രം)|അമ്പലപ്രാവ്]] | കുപ്പായക്കീശമേൽ |- | rowspan="2" | [[നാഴികക്കല്ല്|നാഴികക്കല്ല്]] | ചെമ്പവിഴച്ചുണ്ടിൽ |- | നിൻ പദങ്ങളിൽ നൃത്തമാടിടും |- | rowspan="1" | [[എഴുതാത്ത കഥ|എഴുതാത്ത കഥ]] | പ്രാണവീണ തൻ |- | rowspan="1" | [[രക്തപുഷ്പം (ചലച്ചിത്രം)|രക്തപുഷ്പം]] | മലരമ്പനറിഞ്ഞില്ല |- | rowspan="1" | [[നിലയ്ക്കാത്ത ചലനങ്ങൾ|നിലയ്ക്കാത്ത ചലനങ്ങൾ]] | ശ്രീനഗരത്തിലെ |- | rowspan="1" | [[കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി (ചലച്ചിത്രം)|കാക്കത്തമ്പുരാട്ടി]] | വെള്ളിലക്കിങ്ങിണി |- | rowspan="3" | [[ശബരിമല ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ|ശബരിമല ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ]] | ഓം നമസ്തെ സർവ്വശക്ത |- | മുദാകരാത്ത മോദകം [ഗണേശ പഞ്ചരത്നം] |- | ധ്യായേ ചാരു ജട |- | rowspan="1" | [[താര (ചലച്ചിത്രം)|താര]] | നുണക്കുഴിക്കവിളിൽ |- | rowspan="1" | ''ഡിറ്റക്റ്റീവ്‌ 909 കേരളത്തിൽ'' | പ്രേമ സാഗരത്തിൻ |- | rowspan="2" | [[അഭയം|അഭയം]] | ചുംബനങ്ങളനുമാത്രം |- | കാമ ക്രോധ ലോഭ |- | rowspan="23" | 1971 | rowspan="1" | [[മൂന്നു പൂക്കൾ|മൂന്നു പൂക്കൾ]] | വിണ്ണിലിരുന്നുറങ്ങുന്ന ദൈവമോ |- | rowspan="1" | [[ഒരു പെണ്ണിന്റെ കഥ|ഒരു പെണ്ണിന്റെ കഥ]] | കാടേഴ്‌ കടലേഴ്‌ |- | rowspan="1" | ''മകനേ നിനക്കു വേണ്ടി'' | പൊന്മാനേ |- | rowspan="1" | [[ജലകന്യക|ജലകന്യക]] | ഏഴുകടലോടി |- | rowspan="2" | [[ലങ്കാദഹനം|ലങ്കാദഹനം]] | തിരുവാഭരണം ചാർത്തി വിടർന്നു തിരുവാതിര നക്ഷത്രം |- | പഞ്ചവടിയിലെ |- | rowspan="2" | ''CID നസീർ'' | നിൻ മണിയറയിലെ |- | സങ്കൽപത്തിൻ തങ്കരഥത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[ബോബനും മോളിയും (ചലച്ചിത്രം)|ബോബനും മോളിയും]] | വിദ്യാപീഠം ഇവിടം നമ്മുടെ |- | rowspan="1" | ''അനാഥ ശിൽപങ്ങൾ'' | അച്ചൻകോവിലാറ്റിലെ |- | rowspan="1" | [[മുത്തശ്ശി (ചലച്ചിത്രം)|മുത്തശ്ശി]] | ഹർഷബാഷ്പം തൂകി |- | rowspan="1" | [[മറുനാട്ടിൽ ഒരു മലയാളി|മറുനാട്ടിൽ ഒരു മലയാളി]] | കാളി ഭദ്രകാളി കാത്തരുളു ദേവി |- | rowspan="1" | [[ഇൻക്വിലാബ് സിന്ദാബാദ്|ഇൻക്വിലാബ്‌ സിന്ദാബാദ്‌]] | ഇൻക്വിലാബ്‌ സിന്ദാബാദ്‌ |- | rowspan="1" | [[പ്രപഞ്ചം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രപഞ്ചം]] | ഇന്ദുലേഖ ഇന്നുരാത്രിയിൽ |- | rowspan="2" | [[സുമംഗലി (ചലച്ചിത്രം)|സുമംഗലി]] | മാന്മിഴികളടഞ്ഞു |- | നീലക്കരിമ്പിന്റെ |- | rowspan="2" | ''എറണാകുളം ജംൿഷൻ'' | മുല്ലമലർ തേൻകിണ്ണം |- | മുല്ലമലർതേൻ‌കിണ്ണം [Bit] |- | rowspan="1" | [[ഗംഗാസംഗമം|ഗംഗാസംഗമം]] | മുന്തിരിക്കുടിലിൽ |- | rowspan="1" | [[വിലയ്ക്കുവാങ്ങിയ വീണ|വിലയ്ക്കു വാങ്ങിയ വീണ]] | കളിയും ചിരിയും മാറി കൗമാരം വന്നു കേറി |- | rowspan="1" | [[കൊച്ചനിയത്തി|കൊച്ചനിയത്തി]] | തെയ്യാരെ തക തെയ്യാരെ |- | rowspan="1" | [[ഉമ്മാച്ചു (ചലച്ചിത്രം)|ഉമ്മാച്ചു]] | എകാന്ത പഥികൻ ഞാൻ |- | rowspan="1" | [[കളിത്തോഴി|കളിത്തോഴി]] | ഗായകാ |- | rowspan="29" | 1972 | rowspan="3" | [[സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ|സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ]] | തുടു തുടെ തുടിക്കുന്നു ഹൃദയം |- | നാടോടിമന്നന്റെ |- | അമ്മയല്ലാതൊരു ദൈവമുണ്ടോ |- | rowspan="1" | [[പണിമുടക്ക് (ചലച്ചിത്രം)|പണിമുടക്ക്]] | വിപ്ലവം ജയിക്കട്ടെ |- | rowspan="1" | [[കണ്ടവരുണ്ടോ|കണ്ടവരുണ്ടോ]] | പ്രിയേ നിനക്കുവേണ്ടി |- | rowspan="1" | [[മാപ്പുസാക്ഷി (ചലച്ചിത്രം)|മാപ്പുസാക്ഷി]] | പകലുകൾ വീണു |- | rowspan="1" | [[ദേവി|ദേവി]] | പുനർജന്മം ഇതു |- | rowspan="1" | [[മായ (ചലച്ചിത്രം)|മായ]] | സന്ധ്യയ്ക്കെന്തിനു സിന്ദൂരം |- | rowspan="3" | [[മന്ത്രകോടി (ചലച്ചിത്രം)|മന്ത്രകോടി]] | അറബിക്കടലിളകിവരുന്നു |- | കിലുക്കാതെ കിലുങ്ങുന്ന |- | മലരമ്പനെഴുതിയ |- | rowspan="1" | [[മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ|മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾ]] | കനകസ്വപ്നങ്ങൾ |- | rowspan="1" | [[പ്രീതി (ചലച്ചിത്രം)|പ്രീതി]] | കിഴക്കു പൊന്മലയിൽ |- | rowspan="1" | [[ആരോമലുണ്ണി (ചലച്ചിത്രം)|ആരോമലുണ്ണി]] | പാടാം പാടാം |- | rowspan="1" | [[ടാക്സികാർ|ടാക്സികാർ]] | പ്രാസാദ ചന്ദ്രിക |- | rowspan="1" | [[ഒരു സുന്ദരിയുടെ കഥ|ഒരു സുന്ദരിയുടെ കഥ]] | പാവനമധുരാനിലയേ |- | rowspan="2" | ''മിസ്‌ മേരി'' | മണിവർണ്ണനില്ലാത്ത |- | പൊന്നമ്പിളിയുടെ |- | rowspan="1" | [[പുനർജന്മം|പുനർജന്മം]] | കാമശാസ്ത്രമെഴുതിയ |- | rowspan="1" | [[ഗുരുവായൂരപ്പൻ|ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ]] | തിരവലിക്കും |- | rowspan="2" | [[മറവിൽ തിരിവ് സൂക്ഷിക്കുക|മറവിൽ തിരിവ് സൂക്ഷിക്കുക]] | നെഞ്ചം നിനക്കൊരു |- | കടുന്തുടി കയ്യിൽ |- | rowspan="1" | [[നൃത്തശാല|നൃത്തശാല]] | സൂര്യബിംബം |- | rowspan="1" | [[അന്വേഷണം|അന്വേഷണം]] | മഞ്ഞക്കിളി പാടും |- | rowspan="1" | [[അനന്തശയനം (ചലച്ചിത്രം)|അനന്തശയനം]] | മാനവ ഹൃദയം |- | rowspan="1" | [[പോസ്റ്റ്മാനെ കാണാനില്ല|പോസ്റ്റ്മാനെ കാണ്മാനില്ല]] | കാലം കൺകേളി പുഷ്പങ്ങൾ |- | rowspan="1" | [[നാടൻ പ്രേമം|നാടൻ പ്രേമം]] | ഉണ്ടനെന്നൊരു രാജാവിനു |- | rowspan="1" | ''ബാല്യ പ്രതിജ്ഞ (പുരുഷരത്നം)'' | മരതകപ്പട്ടുടുത്ത വിലാസിനി |- | rowspan="1" | [[തീർത്ഥയാത്ര|തീർത്ഥയാത്ര]] | തീർത്ഥയാത്ര [ബിറ്റ്] |- | rowspan="43" | 1973 | rowspan="3" | ''പണിതീരാത്ത വീടു്'' | സുപ്രഭാതം |- | കാറ്റുമൊഴുക്കും കിഴക്കോട്ട് |- | സുപ്രഭാതം [മൂവി വേർഷൻ] |- | rowspan="1" | [[അജ്ഞാതവാസം (ചലച്ചിത്രം)|അജ്ഞാതവാസം]] | മുത്തുകിലുങ്ങി മണിമുത്തുകിലുങ്ങി |- | rowspan="1" | [[ഏണിപ്പടികൾ|ഏണിപ്പടികൾ]] | സ്വാതന്ത്ര്യം |- | rowspan="1" | ''പെരിയാർ'' | ബിന്ദു ബിന്ദു |- | rowspan="2" | ''റാഗിംഗ്‌'' | ആദിത്യനണയും |- | സ്നേഹ സ്വരൂപനാം |- | rowspan="2" | [[പഞ്ചവടി (ചലച്ചിത്രം)|പഞ്ചവടി]] | നക്ഷത്രമണ്ഡല |- | സൂര്യനും ചന്ദ്രനും |- | rowspan="1" | [[തിരുവാഭരണം (ചലച്ചിത്രം)|തിരുവാഭരണം]] | തലക്കു മുകളിൽ |- | rowspan="1" | [[ഭദ്രദീപം|ഭദ്രദീപം]] | വജ്രകുണ്ഡലം മണിക്കാതിലണിയും |- | rowspan="1" | [[ഉദയം (ചലച്ചിത്രം)|ഉദയം]] | കരളിന്റെ കടലാസ്സിൽ കണ്ണിലെ വർണ്ണത്താൽ |- | rowspan="1" | [[കാലചക്രം|കാലചക്രം]] | രൂപവതി നിൻ |- | rowspan="1" | [[പൊന്നാപുരം കോട്ട|പൊന്നാപുരം കോട്ട]] | വള്ളിയൂർക്കാവിലെ |- | rowspan="1" | [[കലിയുഗം (ചലച്ചിത്രം)|കലിയുഗം]] | പാലം കടക്കുവോളം |- | rowspan="1" | [[ലേഡീസ് ഹോസ്റ്റൽ|ലേഡീസ്‌ ഹോസ്റ്റൽ]] | മുത്തുച്ചിപ്പി |- | rowspan="1" | [[അച്ചാണി|അച്ചാണി]] | മല്ലികാബാണൻ തന്റെ |- | rowspan="1" | [[മഴക്കാറ്|മഴക്കാറ്]] | മണിനാഗത്തിരുനാഗ |- | rowspan="1" | [[ഉർവ്വശി ഭാരതി|ഉർവ്വശി ഭാരതി]] | തുള്ളി തുള്ളി നടക്കുന്ന |- | rowspan="3" | [[പാവങ്ങൾ പെണ്ണുങ്ങൾ|പാവങ്ങൾ പെണ്ണുങ്ങൾ]] | കുഞ്ഞല്ലേ പിഞ്ചുകുഞ്ഞല്ലേ |- | പോകൂ മരണമേ |- | പ്രതിമകൾ |- | rowspan="3" | [[ധർമ്മയുദ്ധം|ധർമ്മയുദ്ധം]] | മംഗലാം കാവിലെ |- | സങ്കൽപ്പ മണ്ഡപത്തിൽ |- | ദുഃഖത്തിൻ കയ്പുനീർ |- | rowspan="2" | [[ചുക്ക് (ചലച്ചിത്രം)|ചുക്ക്]] | ഇഷ്ട പ്രാണേശ്വരി |- | യറുശലേമിലെ |- | rowspan="1" | [[പ്രേതങ്ങളുടെ താഴ്വര|പ്രേതങ്ങളുടെ താഴ്‌വര]] | മലയാള ഭാഷതൻ |- | rowspan="1" | [[ശാസ്ത്രം ജയിച്ചു മനുഷ്യൻ തോറ്റു|ശാസ്ത്രം ജയിച്ചു മനുഷ്യൻ തോറ്റു]] | ചന്ദനത്തിൽ കടഞ്ഞെടുത്തൊരു |- | rowspan="1" | [[തൊട്ടാവാടി (ചലച്ചിത്രം)|തൊട്ടാവാടി]] | ഉപാസനാ ഉപാസനാ |- | rowspan="1" | [[പൊയ്മുഖങ്ങൾ|പൊയ്മുഖങ്ങൾ]] | ആയിരം പൂക്കൾ വിരിയട്ടെ |- | rowspan="2" | [[ദിവ്യദർശനം|ദിവ്യദർശനം]] | സ്വർണ്ണ ഗോപുര നർത്തകീ |- | കർപ്പൂര ദീപത്തിൻ |- | rowspan="1" | ''ഇതു മനുഷ്യനോ'' | പകൽ വിളക്കണയുന്നു |- | rowspan="1" | [[തെക്കൻകാറ്റ്|തെക്കൻകാറ്റ്]] | നീലമേഘങ്ങൾ |- | rowspan="1" | [[മാധവിക്കുട്ടി (ചലച്ചിത്രം)|മാധവിക്കുട്ടി]] | മാനത്തു കണ്ണികൾ |- | rowspan="2" | [[സ്വർഗ്ഗപുത്രി|സ്വർഗ്ഗപുത്രി]] | സ്വർണ്ണമുഖീ നിൻ |- | സ്വർഗ്ഗപുത്രീ (സ്വപ്നം വിളമ്പിയ) |- | rowspan="1" | ''പത്‌മവ്യൂഹം'' | പഞ്ചവടിയിലെ |- | rowspan="2" | ''ജീസസ്‌'' | അത്യുന്നതങ്ങളിൽ വാഴ്ത്തപ്പെടും (രാജാവിൻ രാജാവെഴുന്നെള്ളുന്നു) |- | ഓശാനാ |- | rowspan="1" | [[തനിനിറം|തനിനിറം]] | എന്തൂട്ടാണെ പ്രേമം |- | rowspan="42" | 1974 | rowspan="1" | [[ചഞ്ചല|ചഞ്ചല]] | രാഗ തുന്ദില നീല |- | rowspan="1" | [[അങ്കത്തട്ട് (ചലച്ചിത്രം)|അങ്കത്തട്ട്]] | സ്വപ്നലേഖേ നിന്റെ |- | rowspan="1" | [[മാന്യശ്രീ വിശ്വാമിത്രൻ|മാന്യശ്രീ വിശ്വാമിത്രൻ]] | ഹാ സംഗീതമധുര നാദം |- | rowspan="2" | [[പട്ടാഭിഷേകം|പട്ടാഭിഷേകം]] | പ്രേമത്തിൻ വീണയിൽ |- | പൂവോടം തുള്ളി |- | rowspan="2" | [[ഒരു പിടി അരി|ഒരു പിടി അരി]] | ഇന്നു രാത്രി പൂർണ്ണിമ രാത്രി |- | അടുത്ത രംഗം |- | rowspan="1" | [[ശാപമോക്ഷം|ശാപമോക്ഷം]] | കല്യാണിയാകും അഹല്യ |- | rowspan="1" | [[ജീവിക്കാൻ മറന്നുപോയ സ്ത്രീ|ജീവിക്കാൻ മറന്നു പോയ സ്ത്രീ]] | അഷ്ടപദിയിലെ |- | rowspan="1" | [[ചന്ദ്രകാന്തം (ചലച്ചിത്രം)|ചന്ദ്രകാന്തം]] | രാജീവനയനേ നീയുറങ്ങു |- | rowspan="2" | [[സുപ്രഭാതം (ചലച്ചിത്രം)|സുപ്രഭാതം]] | ഇന്ദീവരങ്ങൾ പൂത്തു |- | തുടിക്കൂ ഹൃദയമേ |- | rowspan="2" | [[പൂന്തേനരുവി|പൂന്തേനരുവി]] | നന്ത്യാർവട്ടപ്പൂ ചിരിച്ചു |- | തങ്കക്കുടമേ |- | rowspan="1" | [[നീലക്കണ്ണുകൾ|നീലക്കണ്ണുകൾ]] | കല്ലോലിനീ വന കല്ലോലിനി |- | rowspan="2" | [[നഗരം സാഗരം|നഗരം സാഗരം]] | തെന്നലിൻ ചുണ്ടിൽ |- | ചഞ്ചലമിഴി |- | rowspan="1" | [[അശ്വതി (ചലച്ചിത്രം)|അശ്വതി]] | കാവ്യപുസ്തകമല്ലോ |- | rowspan="1" | [[കോളേജ് ഗേൾ|കോളേജ്‌ ഗേൾ]] | മുത്തിയമ്മ പോലെ വന്നു |- | rowspan="2" | [[അയലത്തെ സുന്ദരി|അയലത്തെ സുന്ദരി]] | ഹേമമാലിനി |- | സ്വർണ്ണ ചെമ്പകം |- | rowspan="1" | [[നെല്ല് (ചലച്ചിത്രം)|നെല്ല്]] | ചെമ്പാ ചെമ്പാ |- | rowspan="1" | [[ദേവി കന്യാകുമാരി|ദേവി കന്യാകുമാരി]] | ജഗദീശ്വരി ജയജഗദീശ്വരി |- | rowspan="1" | [[രാജഹംസം (ചലച്ചിത്രം)|രാജഹംസം]] | പച്ചിലയും കത്രികയും |- | rowspan="1" | ''നടീനടന്മാരെ ആവശ്യമുണ്ടു്'' | പച്ച നെല്ലിക്ക |- | rowspan="2" | [[സപ്തസ്വരങ്ങൾ‌|സപ്തസ്വരങ്ങൾ]] | ശൃംഗാര ഭാവനയോ |- | സ്വാതി തിരുനാളിൻ |- | rowspan="1" | [[ഭൂമീദേവി പുഷ്പിണിയായി|ഭൂമിദേവി പുഷ്പിണിയായി]] | തിരുനെല്ലിക്കാട്ടിലോ |- | rowspan="2" | [[വൃന്ദാവനം (ചലച്ചിത്രം)|വൃന്ദാവനം]] | പട്ടുടയാട |- | ഒരു തുള്ളി മധുതാ |- | rowspan="2" | ''അരക്കള്ളൻ മുക്കാൽക്കള്ളൻ'' | കനകസിംഹാസനത്തിൽ |- | വിനുതാസുതനേ |- | rowspan="4" | ''ഹണിമൂൺ'' | ഇന്ദ്രജാല രഥമേറി |- | സന്മാർഗം തേടുവിൻ |- | ജലതരംഗമേ പാടു |- | മല്ലികപ്പൂവിൻ മധുരഗന്ധം |- | rowspan="1" | [[തച്ചോളിമരുമകൻ ചന്തു|തച്ചോളി മരുമകൻ ചന്തു]] | തച്ചോളി ഓമന കുഞ്ഞിച്ചന്തു |- | rowspan="1" | [[ഭൂഗോളം തിരിയുന്നു|ഭൂഗോളം തിരിയുന്നു]] | ഞാനൊരു പാവം മൊറിസ്‌ മൈനർ |- | rowspan="1" | ''വസന്ത രാവുകൾ'' | ആറാം വാവിലെ ചന്ദ്രികയോ |- | rowspan="1" | ''തടവുകാർ'' | ഒരിക്കൽ നീയും |- | rowspan="2" | ''വീണ്ടും വസന്തം'' | ഇന്ത്യയല്ലേ എന്നമ്മ |- | ദൈവമെന്നാൽ ആരാണ് |- | rowspan="47" | 1975 | rowspan="3" | [[ചലനം (ചലച്ചിത്രം)|ചലനം]] | അത്യുന്നതങ്ങളിൽ |- | രാഷ്ട്രശിൽപ്പികൾ |- | സർപ്പസന്തതികളേ |- | rowspan="1" | [[പ്രവാഹം|പ്രവാഹം]] | ലൈഫ്‌ ഇസ്‌ വണ്ടർഫുൾ |- | rowspan="1" | [[മാ നിഷാദ|മാനിഷാദ]] | കണ്ടം വെച്ചൊരു കോട്ടിട്ട |- | rowspan="1" | [[ചുവന്ന സന്ധ്യകൾ|ചുവന്ന സന്ധ്യകൾ]] | നൈറ്റിംഗേലേ |- | rowspan="3" | [[പിക്‌നിക്|പിക് ‌നിക്]] | ശിൽപ്പികൾ നമ്മൾ |- | കുടു കുടു പാടി വരാം |- | തേൻപൂവേ നീയൊരൽപ്പം |- | rowspan="2" | ''ലവ്‌ മാര്യേജ്‌'' | ഈശ്വരന്മാർക്കെല്ലാം |- | ലേഡീസ്‌ ഹോസ്റ്റലിനെ |- | rowspan="1" | [[നിറമാല|നിറമാല]] | പറയാൻ നാണം |- | rowspan="1" | [[ടൂറിസ്റ്റ് ബംഗ്ലാവ്|ടൂറിസ്റ്റ്‌ ബംഗ്ലാവ്‌]] | ചെല്ലു ചെല്ലു മേനകേ |- | rowspan="2" | ''കൊട്ടാരം വിൽക്കാനുണ്ടു്'' | നീലക്കണ്ണുകളോ.. തൊട്ടേനെ ഞാൻ |- | വിസ്കി കുടിക്കാൻ |- | rowspan="2" | ''ബോയ്‌ ഫ്രണ്ട്‌'' | മാരി പൂമാരി |- | ഓ മൈ ബോയ് ഫ്രണ്ട് |- | rowspan="1" | [[പെൺപട|പെൺപട]] | വെള്ളിത്തേൻ കിണ്ണം |- | rowspan="1" | [[സമ്മാനം (ചലച്ചിത്രം)|സമ്മാനം]] | കണ്ണിനു കറുപ്പു |- | rowspan="1" | [[ഓടക്കുഴൽ|ഓടക്കുഴൽ]] | നാലില്ലം നല്ല നടുമുറ്റം |- | rowspan="2" | [[ചട്ടമ്പിക്കല്ല്യാണി|ചട്ടമ്പിക്കല്യാണി]] | തരിവളകൾ |- | കണ്ണിൽ എലിവാണം |- | rowspan="1" | ''നീലപ്പൊന്മാൻ'' | തെയ്യം തെയ്യം താരേ |- | rowspan="2" | ''ആലിബാബായും 41 കള്ളന്മാരും'' | റംസാനിലെ ചന്ദ്രികയോ |- | മാപ്പിളപ്പാട്ടിലെ മാതളക്കനി |- | rowspan="1" | [[രാസലീല|രാസലീല]] | നിശാസുരഭികൾ |- | rowspan="1" | [[പ്രിയേ നിനക്കു വേണ്ടി|പ്രിയേ നിനക്കു വേണ്ടി]] | കയറൂരിയ |- | rowspan="3" | [[അയോദ്ധ്യ (ചലച്ചിത്രം)|അയോദ്ധ്യ]] | പുത്തരി കൊയ്തപ്പോൾ |- | വണ്ടി വണ്ടി |- | രാമൻ ശ്രീരാമൻ |- | rowspan="3" | [[സ്വാമി അയ്യപ്പൻ (ചലച്ചിത്രം)|സ്വാമി അയ്യപ്പൻ]] | സ്വാമി ശരണം |- | തുമ്മിയാൽ തെറിക്കുന്ന |- | സ്വർണ്ണ കൊടിമരത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[ധർമ്മക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ|ധർമ്മക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ]] | ലൌ‌ലി ലില്ലി |- | rowspan="1" | [[സൂര്യവംശം (ചലച്ചിത്രം)|സൂര്യവംശം]] | മയിൽപ്പീലിക്കണ്ണിലെ കലയെവിടെ |- | rowspan="1" | ''വെളിച്ചം അകലേ'' | സപ്തമി ചന്ദ്രനെ |- | rowspan="2" | [[തിരുവോണം (ചലച്ചിത്രം)|തിരുവോണം]] | താരം തുടിച്ചു |- | പച്ചനെല്ലിൻ കതിരു |- | rowspan="1" | [[മക്കൾ (ചലച്ചിത്രം)|മക്കൾ]] | ആദത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു |- | rowspan="2" | ''ബാബുമോൻ'' | രക്ഷ ദൈവ [ഇവിടമാണീശ്വര] |- | പദ്‌മതീർത്ഥക്കരയിൽ |- | rowspan="1" | [[സിന്ധു (ചലച്ചിത്രം)|സിന്ധു]] | ചന്ദ്രോദയം കണ്ടു |- | rowspan="1" | [[അഭിമാനം|അഭിമാനം]] | കൺമണിയേ ഉറങ്ങു |- | rowspan="1" | ''കല്യാണ സൗഗന്ധികം'' | നീരാട്ടു കടവിലെ |- | rowspan="1" | ''എനിക്കു നീ മാത്രം'' | പുഷ്പാംഗദേ |- | rowspan="1" | [[അവൾ ഒരു തുടർക്കഥ|അവൾ ഒരു തുടർക്കഥ]] | കളഭച്ചുമരുവെച്ചമേട |- | rowspan="1" | ''നിന്നെ പിന്നെ കണ്ടോളാം'' | ഹേമന്ത രാമച്ച |- | rowspan="49" | 1976 | rowspan="2" | [[അഗ്നിപുഷ്പം|അഗ്നിപുഷ്പം]] | അനുരാഗത്തിനനുരാഗം |- | ചിങ്ങക്കുളിർക്കാറ്റേ |- | rowspan="1" | [[പാൽക്കടൽ|പാൽക്കടൽ]] | ഇന്ദ്രനീലാംബരം |- | rowspan="2" | [[അമ്മ (ചലച്ചിത്രം)|അമ്മ]] | ജനനി ജയിക്കുന്നു |- | നിധിയും കൊണ്ട് കടക്കുന്നു |- | rowspan="1" | ''അപ്പൂപ്പൻ [ചരിത്രം ആവർത്തിക്കുന്നില്ല]'' | ആറ്റിറമ്പിലേ സുന്ദരി |- | rowspan="2" | ''യുദ്ധഭൂമി'' | അരുവി പാലരുവി |- | ലവ്‌ലി പെണ്ണേ |- | rowspan="2" | [[സ്വിമ്മിംഗ്‌ പൂൾ|സ്വിമ്മിംഗ്‌ പൂൾ]] | നീലത്തടാകത്തിലെ |- | കണ്ണാലെൻ നെഞ്ചത്തു |- | rowspan="1" | [[പ്രസാദം|പ്രസാദം]] | ഹരിത കാനന |- | rowspan="1" | [[കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണിയുടെ മകൻ|കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണിയുടെ മകൻ]] | മനിശൻ മണ്ണിലു |- | rowspan="1" | [[ചെന്നായ് വളർത്തിയ കുട്ടി|ചെന്നായ വളർത്തിയ കുട്ടി]] | വൈരം പതിച്ചോരു |- | rowspan="1" | [[ചിരിക്കുടുക്ക|ചിരിക്കുടുക്ക]] | റിക്ഷാവാലാ ഓ |- | rowspan="1" | [[ഉദ്യാനലക്ഷ്മി|ഉദ്യാനലക്ഷ്മി]] | ആദിലക്ഷ്മി |- | rowspan="1" | [[പുഷ്പശരം|പുഷ്പശരം]] | എങ്ങുപോയ്‌ എങ്ങുപോയ്‌ |- | rowspan="2" | ''ഒഴുക്കിനെതിരേ'' | മണിയടി എങ്ങും |- | ഒരു പ്രേമകവിതതൻ |- | rowspan="1" | [[സെക്സില്ല സ്റ്റണ്ടില്ല|സെക്സില്ല സ്റ്റണ്ടില്ല]] | അവളൊരു പ്രേമകവിത |- | rowspan="1" | ''ഞാവൽപ്പഴങ്ങൾ'' | അമ്മേ അമ്മേ അമ്മേ മക്കൾ |- | rowspan="2" | [[പഞ്ചമി (ചലച്ചിത്രം)|പഞ്ചമി]] | വന്നാട്ടെ ഓ മൈ ഡിയർ |- | പഞ്ചമി പാലാഴി |- | rowspan="1" | [[കുറ്റവും ശിക്ഷയും (ചലച്ചിത്രം)|കുറ്റവും ശിക്ഷയും]] | ആവണി പൂർണ്ണ |- | rowspan="1" | ''സർവ്വേക്കല്ല്'' | തെന്മലയുടെ |- | rowspan="1" | ''കന്യാദാനം'' | സ്വരങ്ങൾ നിൻ പ്രിയ |- | rowspan="1" | [[രാത്രിയിലെ യാത്രക്കാർ|രാത്രിയിലെ യാത്രക്കാർ]] | കാവ്യഭാവന മഞ്ജരികൾ |- | rowspan="2" | [[ആയിരം ജന്മങ്ങൾ|ആയിരം ജന്മങ്ങൾ]] | ഡാൻസ്‌ ഫെസ്റ്റിവൽ |- | വിളിക്കുന്നു വിളിക്കുന്നു |- | rowspan="2" | [[പൊന്നി (ചലച്ചിത്രം)|പൊന്നി]] | തെങ്കാശി |- | മാട്ടുപ്പൊങ്കൽ |- | rowspan="1" | [[മല്ലനും മാതേവനും|മല്ലനും മാതേവനും]] | കണ്ടാലഴകുള്ള |- | rowspan="1" | [[രാജാങ്കണം|രാജാങ്കണം]] | സന്ധ്യതൻ കവിൾ തുടുത്തു |- | rowspan="1" | [[അമ്മിണി അമ്മാവൻ|അമ്മിണി അമ്മാവൻ]] | പെണ്ണിന്റെ |- | rowspan="2" | [[മധുരം തിരുമധുരം|മധുരം തിരുമധുരം]] | കാശായ കാശെല്ലാം |- | ഒരു നോക്കു ദേവി |- | rowspan="1" | [[മോഹിനിയാട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|മോഹിനിയാട്ടം]] | ആറന്മുള ഭഗവാന്റെ |- | rowspan="3" | [[പിക്‌ പോക്കറ്റ്‌|പിക്‌ പോക്കറ്റ്‌]] | പളനിമലക്കോവിലിലെ |- | സ്വപ്നഹാരമണിഞ്ഞെത്തും |- | ഭൂമിക്ക് ബർമ്മ വയ്ക്കും |- | rowspan="1" | [[നീല സാരി|നീലസാരി]] | ആരെടാ വലിയവൻ |- | rowspan="2" | ''ലൈറ്റ്‌ ഹൗസ്‌'' | നിശാസുന്ദരി നിൽക്കൂ |- | മത്സരിക്കാൻ ആരുണ്ട് |- | rowspan="1" | [[മിസ്സി (ചലച്ചിത്രം)|മിസ്സി]] | ഗംഗാപ്രവാഹത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[മുത്ത്|മുത്ത്]] | കണ്ണുനീരിൻ കടലിലേക്കു |- | rowspan="1" | [[പാരിജാതം (ചലച്ചിത്രം)|പാരിജാതം]] | ചുണ്ടിൽ വിരിഞ്ഞത് |- | rowspan="1" | [[അജയനും വിജയനും|അജയനും വിജയനും]] | നീലക്കരിമ്പിൻ |- | rowspan="2" | [[കാമധേനു (ചലച്ചിത്രം)|കാമധേനു]] | കണ്ണൂനീരിനു റ്റാറ്റാ |- | മലർവെണ്ണിലാവോ |- | rowspan="1" | [[ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ|ചോറ്റാനിക്കര അമ്മ]] | ആദിപരാശക്തി |- | rowspan="77" | 1977 | rowspan="2" | ''പഞ്ചാമൃതം'' | ആകാശത്തിലെ |- | ഹൃദയേശ്വരി നിൻ |- | rowspan="2" | ''ശ്രീമദ്‌ ഭഗവദ്ഗീത'' | വിലാസലോലുപയായി |- | ഊർദ്ധ്വമൂലമധഃശാഖം [ഗീതോപദേശം] |- | rowspan="2" | [[ധീരസമീരേ യമുനാ തീരേ|ധീരസമീരേ യമുനാതീരേ]] | അമ്പിളി പൊന്നമ്പിളി |- | ആനന്ദം ബ്രഹ്മാനന്ദം |- | rowspan="2" | ''തുറുപ്പു ഗുലാൻ'' | തുറുപ്പുഗുലാൻ ഇറക്കിവിടെന്റെ |- | കൊട്ടാരം ഇല്ലാത്ത |- | rowspan="2" | [[ദ്വീപ്|ദ്വീപ്]] | അല്ലിത്താമര മിഴിയാളേ |- | മണിമേഘ പല്ലക്കിൽ |- | rowspan="1" | [[പല്ലവി (ചലച്ചിത്രം)|പല്ലവി]] | കണ്ണാലേ പാരു |- | rowspan="1" | [[അകലെ ആകാശം|അകലെ ആകാശം]] | പുതുവർഷ കാഹളഗാനം |- | rowspan="2" | [[മധുരസ്വപ്നം|മധുരസ്വപ്നം]] | താരുണ്യ പുഷ്പവനത്തിൽ |- | മംഗലപ്പാലതൻ |- | rowspan="4" | [[ശംഖുപുഷ്പം (ചലച്ചിത്രം)|ശംഖുപുഷ്പം]] | പുതുനാരി വന്നല്ലോ |- | സ്വപ്നത്തിൽ നിന്നൊരാൾ |- | വിജനേ ബത[ശകലം] |- | സഖിമാരെ [ബിറ്റ്] |- | rowspan="1" | [[സരിത (ചലച്ചിത്രം)|സരിത]] | ഓർമ്മയുണ്ടോ |- | rowspan="1" | [[കണ്ണപ്പനുണ്ണി (ചലച്ചിത്രം)|കണ്ണപ്പനുണ്ണി]] | പൊന്നിൻ കട്ടയാണെന്നാലും |- | rowspan="1" | [[വിഷുക്കണി (ചലച്ചിത്രം)|വിഷുക്കണി]] | പൊന്നുഷസ്സിൻ |- | rowspan="1" | [[അഞ്ജലി (ചലച്ചിത്രം)|അഞ്ജലി]] | പുലരി തേടി പോകും |- | rowspan="2" | [[വരദക്ഷിണ|വരദക്ഷിണ]] | സ്നേഹത്തിൻ പൂവിടരും |- | ഉത്സവക്കൊടിയേറ്റ കേളി |- | rowspan="1" | [[മിനിമോൾ|മിനിമോൾ]] | ചന്ദ്രികത്തളികയിലെ |- | rowspan="1" | [[നീതിപീഠം (ചലച്ചിത്രം)|നീതിപീഠം]] | വിപ്ലവ ഗായകരേ |- | rowspan="1" | [[ലക്ഷ്മി (ചലച്ചിത്രം)|ലക്ഷ്മി]] | ജാതിമല്ലി പൂമഴയിൽ |- | rowspan="1" | [[അഭിനിവേശം|അഭിനിവേശം]] | ഒരിക്കലോമന പൊന്നാറ്റിന്നക്കരെ |- | rowspan="2" | [[പരിവർത്തനം (ചലച്ചിത്രം)|പരിവർത്തനം]] | തങ്കക്കിരീടം ചൂടിയ |- | അമാവാസിയിൽ |- | rowspan="2" | [[വീട് ഒരു സ്വർഗ്ഗം|വീട് ഒരു സ്വർഗ്ഗം]] | മുരളീലോല ഗോപാലാ |- | വെളുത്ത വാവിന്റെ |- | rowspan="1" | [[അഷ്ടമംഗല്യം (ചലച്ചിത്രം)|അഷ്ടമംഗല്യം]] | സഹ്യഗിരിയുടെ |- | rowspan="2" | [[സംഗമം (ചലച്ചിത്രം)|സംഗമം]] | ചുംബനത്തിൽ |- | സീതാദേവി ശ്രീദേവി |- | rowspan="1" | [[നിറപറയും നിലവിളക്കും|നിറപറയും നിലവിളക്കും]] | മുല്ലപ്പൂ തൈലമിട്ട് |- | rowspan="1" | [[ഇതാ ഇവിടെ വരെ|ഇതാ ഇവിടെ വരെ]] | നാടോടിപ്പാട്ടിന്റെ |- | rowspan="1" | [[ആരാധന (ചലച്ചിത്രം)|ആരാധന]] | കളിപ്പാട്ടം |- | rowspan="1" | [[ആ നിമിഷം|ആ നിമിഷം]] | പാരിലിറങ്ങിയ |- | rowspan="1" | [[യത്തീം (ചലച്ചിത്രം)|യത്തീം]] | നീലമേഘ മാളികയിൽ |- | rowspan="1" | ''അന്തർ‌ദ്ദാഹം'' | ആശതൻ ഊഞ്ഞാലിൽ |- | rowspan="1" | [[സത്യവാൻ സാവിത്രി (ചലച്ചിത്രം)|സത്യവാൻ സാവിത്രി]] | കസ്തൂരിമല്ലിക |- | rowspan="2" | [[ഭാര്യാവിജയം|ഭാര്യാവിജയം]] | കടലും കരയും |- | കാമദേവനെനിക്കു തന്ന |- | rowspan="1" | [[ശാന്ത ഒരു ദേവത|ശാന്ത ഒരു ദേവത]] | മധുവിധു രാത്രികൾ |- | rowspan="1" | [[മുറ്റത്തെ മുല്ല|മുറ്റത്തെ മുല്ല]] | ആരോമലുണ്ണിക്കു |- | rowspan="1" | [[അപരാജിത (ചലച്ചിത്രം)|അപരാജിത]] | അധരം കൊണ്ടു നീ |- | rowspan="1" | [[സമുദ്രം (ചലച്ചിത്രം)|സമുദ്രം]] | ഏഴു സ്വരങ്ങൾ |- | rowspan="1" | ''കർണ്ണപർവ്വം'' | സുഗന്ധി |- | rowspan="2" | ''ചക്രവർത്തിനി'' | സ്വപ്നത്തിൻ ലക്ഷദ്വീപിലെ |- | അരയന്നപിടയുടെ |- | rowspan="1" | [[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ|ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] | ധീംത തക്ക |- | rowspan="2" | [[രതിമന്മഥൻ|രതിമന്മഥൻ]] | ജാഗ്‌രേ ജാ (കല്പനയിടുന്നൊരു) |- | സർപ്പ സന്തതിമാരേ |- | rowspan="1" | [[തോൽക്കാൻ എനിക്കു മനസ്സില്ല|തോൽക്കാൻ എനിക്കു മനസ്സില്ല]] | പൊൻവിളയും കാടു |- | rowspan="2" | [[സൂര്യകാന്തി (ചലച്ചിത്രം)|സൂര്യകാന്തി]] | പാലാഴിത്തിര |- | മാനത്താരെ |- | rowspan="1" | ''ഊഞ്ഞാൽ'' | ആരവല്ലി താഴ്വര |- | rowspan="2" | [[പട്ടാളം ജാനകി|പട്ടാളം ജാനകി]] | മേലേ മാനത്തിലേ |- | താഴം പൂവിന്റെ |- | rowspan="1" | [[അച്ചാരം അമ്മിണി ഓശാരം ഓമന|അച്ചാരം അമ്മിണി ഓശാരം ഓമന]] | ചക്കിക്കൊത്തൊരു ചങ്കരൻ |- | rowspan="1" | ''രണ്ടു ലോകം'' | ഓർക്കാപ്പുറത്തൊരു |- | rowspan="1" | ''ഒരു ജാതി ഒരു മതം'' | ആരാധികേ ആരാധികേ |- | rowspan="3" | [[വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ് (ചലച്ചിത്രം)|വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്]] | നീലക്കടലിൻ തീരത്തിൽ |- | തന്താന .. തീർത്ഥക്കുളക്കരയിൽ |- | പേരാവൂരിലെ കൊച്ചുകുറുമ്പി |- | rowspan="5" | [[ജഗദ്ഗുരു ആദിശങ്കരൻ|ജഗദ്ഗുരു ആദിശങ്കരൻ]] | ദ്രവീനോ ദ ദ്രാവിന സസ്മരസ്യേ |- | ചന്ദ്രോൽഭാസിത ശേഖരേ [ശിവസ്തുതി] |- | ജഗ്രത്‌ സ്വപ്ന സുഷുപ്തി [ചണ്ഡാലഷ്ടകം] |- | യത്‌ഭവിതത്‌ഭവതി |- | ജന്മദുഖം ജരാദുഖം |- | rowspan="2" | ''സഖാക്കളെ മുന്നോട്ട്'' | വർണ്ണച്ചിറകുള്ള |- | അക്ഷയശക്തികളേ |- | rowspan="1" | ''സ്വർണ്ണ മെഡൽ'' | പറുദീസ [ദൈവം നമുക്കു തന്ന] |- | rowspan="2" | [[ചിലങ്ക|ചിലങ്ക]] | ചഞ്ചലനാദം |- | ഉണരുന്നു പുളകം |- | rowspan="1" | [[ആനന്ദം പരമാനന്ദം|ആനന്ദം പരമാനന്ദം]] | ആനന്ദം [ധീരസമീരേ യമുനതീരെയിൽ നിന്ന് ] |- | rowspan="88" | 1978 | rowspan="2" | ''കുടുംബം നമുക്കു ശ്രീ കോവിൽ'' | ഏറ്റുമാനൂരമ്പലത്തിൻ |- | ദൈവം ഭൂമിയിൽ |- | rowspan="1" | [[ജലതരംഗം (ചലച്ചിത്രം)|ജലതരംഗം]] | കാക്കയെന്നുള്ള വാക്കിനർത്ഥം |- | rowspan="1" | [[ആറു മണിക്കൂർ|ആറു മണിക്കൂർ]] | ഡിയർ അങ്കിൾ |- | rowspan="2" | [[ജയിക്കാനായ് ജനിച്ചവൻ(ചലച്ചിത്രം)|ജയിക്കാനായ്‌ ജനിച്ചവൻ]] | ചാലക്കമ്പോളത്തിൽ |- | ദേവി മഹാമായേ [ആലവട്ടം വെൺചാമരം] |- | rowspan="2" | [[കാത്തിരുന്ന നിമിഷം|കാത്തിരുന്ന നിമിഷം]] | കാറ്റിലോളങ്ങൾ |- | പുഞ്ചിരിച്ചാൽ |- | rowspan="1" | [[കന്യക (ചലച്ചിത്രം)|കന്യക]] | ശാരികത്തേന്മൊഴികൾ |- | rowspan="1" | [[വെല്ലുവിളി (ചലച്ചിത്രം)|വെല്ലുവിളി]] | ഓണം വന്നേ |- | rowspan="3" | [[രാജു റഹിം|രാജു റഹിം]] | ബ്രൂസ്‌ ലീ കുഞ്ഞല്ലയോ |- | ഒരു തുള്ളി അനുകമ്പ |- | ഭൂമിയിലിറങ്ങിയ |- | rowspan="1" | [[അനുമോദനം (ചലച്ചിത്രം)|അനുമോദനം]] | കാപ്പികൾ പൂക്കുന്ന |- | rowspan="1" | [[സൊസൈറ്റി ലേഡി|സൊസൈറ്റി ലേഡി]] | ആറാട്ടു മഹോത്സവം |- | rowspan="1" | ''കൽപ്പവൃക്ഷം'' | ആടു പാമ്പേ |- | rowspan="2" | ''അമർഷം'' | പവിഴമല്ലി നിന്റെ |- | ഒത്തുപിടിച്ചാൽ മലയും പോരും |- | rowspan="1" | [[മുദ്രമോതിരം|മുദ്രമോതിരം]] | ഭൂമി നമ്മുടെ പെറ്റമ്മ |- | rowspan="1" | [[രതിനിർവേദം|രതിനിർവ്വേദം]] | കാലം കുഞ്ഞുമനസ്സിൽ |- | rowspan="1" | [[സ്നേഹത്തിന്റെ മുഖങ്ങൾ|സ്നേഹത്തിന്റെ മുഖങ്ങൾ]] | ജിക്‌ ജിക്‌ തീവണ്ടി |- | rowspan="2" | [[ആൾമാറാട്ടം|ആൾമാറാട്ടം]] | കൺ കുളിർക്കേ |- | കാമിനി കാതരമിഴി |- | rowspan="3" | [[രണ്ടു പെൺകുട്ടികൾ|രണ്ടു പെൺകുട്ടികൾ]] | ഞായറും തിങ്കളും |- | ശ്രുതി മണ്ഡലം |- | എന്തറിവൂ നീ |- | rowspan="3" | ''ബ്ലാക്ക്‌ ബെൽറ്റ്‌'' | മണിവീണയുമായ്‌ |- | ശൃംഗാരം |- | മാനോടുന്ന |- | rowspan="1" | [[പോക്കറ്റടിക്കാരി|പോക്കറ്റടിക്കാരി]] | പ്രണയ ജോടികളേ |- | rowspan="1" | [[വ്യാമോഹം (ചലച്ചിത്രം)|വ്യാമോഹം]] | നീയോ ഞാനോ |- | rowspan="2" | [[ഇതാ ഒരു മനുഷ്യൻ|ഇതാ ഒരു മനുഷ്യൻ]] | ഒന്നു ചിരിക്കാൻ |- | മയിലിനെ കണ്ടൊരിക്കൽ |- | rowspan="1" | ''ആശ്രമം'' | അപ്സര കന്യകേ |- | rowspan="1" | [[ഭാര്യയും കാമുകിയും|ഭാര്യയും കാമുകിയും]] | കാടിനകം നാടാണെ |- | rowspan="1" | [[രഘുവംശം (ചലച്ചിത്രം)|രഘുവംശം]] | രഘുവംശ രാജ |- | rowspan="1" | [[വാടകയ്ക്കൊരു ഹൃദയം|വാടകയ്ക്കൊരു ഹൃദയം]] | തെയ്യാത്തി നുന്തിനുന്തോ |- | rowspan="1" | ''പത്മതീർത്ഥം'' | തിങ്കൾക്കല ചൂടിയ |- | rowspan="1" | [[വിശ്വരൂപം (ചലച്ചിത്രം)|വിശ്വരൂപം]] | നാഗ പഞ്ചമി |- | rowspan="1" | [[പടക്കുതിര (ചലച്ചിത്രം)|പടക്കുതിര]] | ഇണപിരിയാത്ത |- | rowspan="1" | [[ബലപരീക്ഷണം (ചലച്ചിത്രം)|ബലപരീക്ഷണം]] | പുള്ളിപ്പുലി പോലെ |- | rowspan="1" | [[ആനപ്പാച്ചൻ|ആനപ്പാച്ചൻ]] | സ്വർഗ്ഗമെന്നാൽ |- | rowspan="1" | ''പ്രേമശിൽപ്പി'' | വന്നു ഞാൻ ഈ വർണ്ണ |- | rowspan="2" | [[ഇതാണെന്റെ വഴി|ഇതാണെന്റെ വഴി]] | സദാചാരം സദാചാരം |- | സോമരസ ശാലകൾ |- | rowspan="2" | [[നിവേദ്യം (ചലച്ചിത്രം)|നിവേദ്യം]] | മിനിസ്കർട്ട്കാരി |- | കവിളത്തെനിക്കൊരു |- | rowspan="1" | [[അവർ ജീവിക്കുന്നു|അവർ ജീവിക്കുന്നു]] | നൃത്തകലാ ദേവിയോ |- | rowspan="1" | [[ആനയും അമ്പാരിയും|ആനയും അമ്പാരിയും]] | ഹരി ഓം ഭക്ഷണദായകനേ |- | rowspan="2" | [[മുക്കുവനെ സ്നേഹിച്ച ഭൂതം|മുക്കുവനെ സ്നേഹിച്ച ഭൂതം]] | അറബിക്കടലും അഷ്ടമുടി |- | മുല്ലപ്പൂമണമോ |- | rowspan="1" | [[ആരും അന്യരല്ല|ആരും അന്യരല്ല]] | ഇളവെയിൽ തലയിലു് കിന്നാരം |- | rowspan="2" | [[അശോകവനം (ചലച്ചിത്രം)|അശോകവനം]] | മധ്യവേനൽ രാത്രി |- | സുഖമെന്ന പൂവുതേടി |- | rowspan="1" | [[മണ്ണ് (ചലച്ചിത്രം)|മണ്ണ്]] | എവിടെയോ തകരാറ് |- | rowspan="1" | [[അനുഭൂതികളുടെ നിമിഷം|അനുഭൂതികളുടെ നിമിഷം]] | മന്ദഹാസ മധുരദളം |- | rowspan="2" | [[അഷ്ടമുടിക്കായൽ|അഷ്ടമുടിക്കായൽ]] | ചിരിക്കുന്നതെപ്പോൾ |- | കൈയ്യിൽ തൊട്ടാലും |- | rowspan="2" | ''മറ്റൊരു കർണ്ണൻ'' | കാറ്റിന്റെ കരവലയത്തിൽ |- | ചൂതുകളത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[അസ്തമയം (ചലച്ചിത്രം)|അസ്തമയം]] | പാൽ പൊഴിയും മൊഴി |- | rowspan="1" | ''രണ്ടിലൊന്ന്'' | ലവ്‌ മി ലൈക്‌ |- | rowspan="3" | [[മധുരിക്കുന്ന രാത്രി|മധുരിക്കുന്ന രാത്രി]] | രജനി ഹേമന്തരജനി |- | കുളിരണ് ദേഹം |- | ഡിംഗ്‌ ഡോങ്ങ്‌ |- | rowspan="2" | [[നിനക്കു ഞാനും എനിക്കു നീയും|നിനക്കു ഞാനും എനിക്കു നീയും]] | ആയിരം രാത്രി പുലർന്നാലും |- | കള്ളടിക്കും പൊന്നളിയാ |- | rowspan="3" | [[സുന്ദരിമാരുടെ സ്വപ്‌നങ്ങൾ|സുന്ദരിമാരുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ]] | പുരാണ കഥയിലെ |- | ആലോലം ആലോലം |- | മാരേജ് [ഒരേ മേടയിൽ] |- | rowspan="2" | [[മദാലസ (ചലച്ചിത്രം)|മദാലസ]] | മദാലസേ മനോഹരി |- | അനുരാഗ നാട്ടിലെ |- | rowspan="2" | [[സ്നേഹിക്കാൻ സമയമില്ല|സ്നേഹിക്കാൻ സമയമില്ല]] | സന്ധ്യേ നീ വാ വാ സിന്ദൂരം താ താ |- | കുട്ടപ്പാ ഞാൻ അച്ഛനല്ലെടാ |- | rowspan="1" | [[ശത്രുസംഹാരം|ശത്രുസംഹാരം]] | ആവോ മേരാ |- | rowspan="1" | [[ബന്ധനം|ബന്ധനം]] | രാഗം ശ്രീരാഗം |- | rowspan="1" | [[പാദസരം (ചലച്ചിത്രം)|പാദസരം]] | കാറ്റു വന്നു |- | rowspan="2" | [[ലിസ|ലിസ]] | പാടും രാഗത്തിൽ |- | നീൾമിഴിത്തുമ്പിൽ |- | rowspan="1" | [[അവൾ കണ്ട ലോകം|അവൾ കണ്ട ലോകം]] | ഇടവപ്പാതി കാറ്റടിച്ചാൽ |- | rowspan="1" | [[ടൈഗർ സലിം|ടൈഗർ സലിം]] | പാമ്പാടും പാറയിൽ |- | rowspan="1" | [[ഇനിയും പുഴയൊഴുകും|ഇനിയും പുഴയൊഴുകും]] | ഓടും കുതിര |- | rowspan="1" | [[ഒട്ടകം|ഒട്ടകം]] | ആറ്റിൻകരനിന്നും |- | rowspan="1" | [[നക്ഷത്രങ്ങളേ കാവൽ (ചലച്ചിത്രം)|നക്ഷത്രങ്ങളേ കാവൽ]] | ഇലകൊഴിഞ്ഞ തരുനിരകൾ |- | rowspan="1" | [[കരിമ്പുലി (അടിക്കടി)|കരിമ്പുലി [അടിക്കടി]]] | മായം സർവ്വത്ര മായം |- | rowspan="1" | [[സ്നേഹിക്കാൻ ഒരു പെണ്ണ്|സ്നേഹിക്കാൻ ഒരു പെണ്ണ്]] | ഓർമ്മയുണ്ടോ മാൻകിടാവേ |- | rowspan="1" | ''മിശിഹാ ചരിത്രം'' | ദൈവവുമിന്നൊരു കെട്ടുകഥ |- | rowspan="1" | ''കാട് ഞങ്ങളുടെ വീട്'' | ഈ നോട്ടത്തിൽ |- | rowspan="92" | 1979 | rowspan="2" | [[അവളുടെ പ്രതികാരം|അവളുടെ പ്രതികാരം]] | കാറ്റോടും മലയടിവാരം |- | അറ്റംകെട്ടിയ മുടിയിൽ |- | rowspan="1" | [[രാത്രികൾ നിനക്കു വേണ്ടി|രാത്രികൾ നിനക്കു വേണ്ടി]] | ആവണി നാളിലെ |- | rowspan="1" | [[വാളെടുത്തവൻ വാളാൽ|വാളെടുത്തവൻ വാളാൽ]] | തുലാവർഷനന്ദിനി |- | rowspan="2" | [[പിച്ചാത്തി കുട്ടപ്പൻ|പിച്ചാത്തിക്കുട്ടപ്പൻ]] | പുഞ്ചിരിയോ |- | മൂവന്തി നേരത്ത് |- | rowspan="3" | [[വെള്ളായണി പരമു (ചലച്ചിത്രം)|വെള്ളായണി പരമു]] | ശരിയേതെന്നാരറിഞ്ഞു |- | വില്ലടിച്ചാൻ പാട്ടുപാടി |- | ആലം ഉടയോനേ |- | rowspan="1" | [[ഇനിയെത്ര സന്ധ്യകൾ|ഇനിയെത്ര സന്ധ്യകൾ]] | താളം തകത്താളം |- | rowspan="1" | [[കാലം കാത്തു നിന്നില്ല|കാലം കാത്തു നിന്നില്ല]] | പുഞ്ചിരിയോ |- | rowspan="1" | [[ഇവൾ ഒരു നാടോടി|ഇവൾ ഒരു നാടോടി]] | അനുരാഗപ്രായത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[പാപത്തിനു മരണമില്ല|പാപത്തിനു മരണമില്ല]] | ഒന്നാകും അരുമലയ്ക്ക് |- | rowspan="1" | [[വാടകവീട്|വാടകവീട്]] | ആയിരം സുഗന്ധ |- | rowspan="1" | [[ലജ്ജാവതി (ചലച്ചിത്രം)|ലജ്ജാവതി]] | മഴ പെയ്തു പെയ്തു മണ്ണു |- | rowspan="1" | ''അമൃതചുംബനം'' | ആദ്യ ചുംബനം |- | rowspan="1" | [[ശരപഞ്ജരം|ശരപഞ്ജരം]] | തെയ്യക തെയ്യക |- | rowspan="1" | [[ശുദ്ധികലശം (ചലച്ചിത്രം)|ശുദ്ധികലശം]] | അന്തരംഗം ഒരു ചെന്താമര |- | rowspan="1" | [[കൗമാരപ്രായം|കൗമാരപ്രായം]] | സ്വർഗവാതിൽ തുറന്നു |- | rowspan="1" | [[ഇരുമ്പഴികൾ|ഇരുമ്പഴികൾ]] | മിണ്ടാപ്പെണ്ണേ മണ്ടിപ്പെണ്ണേ |- | rowspan="1" | [[എനിക്കു ഞാൻ സ്വന്തം|എനിക്കു ഞാൻ സ്വന്തം]] | മേളം ഉന്മാദ താളം |- | rowspan="2" | [[അനുപല്ലവി|അനുപല്ലവി]] | ആയിരം മാതളപ്പൂക്കൾ |- | നീരാട്ട് എൻ മാനസറാണി |- | rowspan="2" | [[ഇതാ ഒരു തീരം|ഇതാ ഒരു തീരം]] | താലോലം കിളി രാരീരം |- | രാജകുമാരൻ പണ്ടൊരു |- | rowspan="2" | [[രാധ എന്ന പെൺകുട്ടി|രാധ എന്ന പെൺകുട്ടി]] | കാട്ടുകുറിഞ്ഞിപ്പൂവു |- | വർണ്ണരഥങ്ങളിൾ |- | rowspan="2" | [[ഹൃദയത്തിന്റെ നിറങ്ങൾ|ഹൃദയത്തിന്റെ നിറങ്ങൾ]] | പൂ പോലെ പൂ പോലെ |- | ഒരു ഗാന വീചിക |- | rowspan="2" | ''മാണി കോയ കുറുപ്പു്'' | ചടുകുടു ചടുകുടു |- | അന്തിയിളം |- | rowspan="1" | [[നിത്യ വസന്തം|നിത്യ വസന്തം]] | കൊച്ചു കൊച്ചൊരു |- | rowspan="1" | [[കോളേജ് ബ്യൂട്ടി|കോളേജ്‌ ബ്യൂട്ടി]] | വെളുത്ത വാവൊരു |- | rowspan="1" | [[അവനോ അതോ അവളോ|അവനോ അതോ അവളോ]] | വെള്ളിമേഘം ചേല ചുറ്റിയ |- | rowspan="1" | [[അഗ്നിവ്യൂഹം|അഗ്നിവ്യൂഹം]] | മാനത്തുനിന്നും |- | rowspan="1" | [[സായൂജ്യം|സായൂജ്യം]] | സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കോ |- | rowspan="1" | [[യക്ഷിപ്പാറു|യക്ഷിപ്പാറു]] | മന്മഥപുരിയിലെ |- | rowspan="1" | [[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച|ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]] | കല്യാണി അമൃതതരംഗിണി |- | rowspan="1" | ''വാർഡ് നമ്പർ 7'' | പേരാലും കുന്നിൻ മേൽ |- | rowspan="2" | [[ഏഴാം കടലിനക്കരെ|ഏഴാം കടലിനക്കരെ]] | മധുമാസം ഭൂമിതൻ |- | സ്വർഗത്തിൻ നന്ദന |- | rowspan="2" | [[സർപ്പം (ചലച്ചിത്രം)|സർപ്പം]] | ആയിരം തലയുള്ള |- | ആയിരം തലയുള്ള [ബിറ്റ്] |- | rowspan="2" | [[ഒരു രാഗം പല താളം|ഒരു രാഗം പല താളം]] | തേടിവന്ന വസന്തമേ |- | ജനിക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ |- | rowspan="2" | [[മാനവധർമ്മം|മാനവധർമ്മം]] | കാവൽമാടം കുളിരണിഞ്ഞേ |- | ഭക്തവൽസല |- | rowspan="1" | [[പതിവ്രത (ചലച്ചിത്രം)|പതിവ്രത]] | ഇനിയൊരു നാളിൽ |- | rowspan="1" | [[ഡ്രൈവർ മദ്യപിച്ചിരുന്നു|ഡ്രൈവർ മദ്യപിച്ചിരുന്നു]] | ജീവിതമെന്നൊരു |- | rowspan="4" | [[അഗ്നിപർവ്വതം (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിപർവ്വതം]] | അഛന്റെ സ്വപ്നം |- | കുടുംബം സ്നേഹത്തിൻ |- | ഏണിപ്പടികൾ |- | യാ ദേവീ (ശ്ലോകം) |- | rowspan="2" | [[പുതിയ വെളിച്ചം|പുതിയ വെളിച്ചം]] | ആറാട്ടുകടവിൽ |- | ജിൽ ജിൽ ജിൽ ചിലമ്പനങ്ങി |- | rowspan="1" | [[ഉൾക്കടൽ (ചലച്ചിത്രം)|ഉൾക്കടൽ]] | ശരദിന്ദുമലർ ദീപ |- | rowspan="1" | ''കതിർമണ്ഡപം [M]'' | ചെമ്പകമല്ല നീ |- | rowspan="1" | ''ഒറ്റപ്പെട്ടവർ'' | നീഹാരമാലകൾ ചാർത്തി |- | rowspan="1" | [[സന്ധ്യാരാഗം|സന്ധ്യാരാഗം]] | സ്നേഹം സർവ്വസാരം |- | rowspan="1" | [[നീയോ ഞാനോ|നീയോ ഞാനോ]] | താമരപ്പൂങ്കാറ്റുപോലെ |- | rowspan="1" | [[ഇനിയും കാണാം|ഇനിയും കാണാം]] | ആലുംകൊമ്പത്താടും |- | rowspan="2" | ''ഇന്ദ്രധനുസ്സു്'' | പകൽക്കിളിയൊരുക്കിയ |- | വിജയം വിജയം |- | rowspan="2" | [[പതിനാലാം രാവ്|പതിനാലാം രാവ്]] | പനിനീര് |- | പനിനീരു [Pathos] |- | rowspan="2" | [[പ്രഭാതസന്ധ്യ|പ്രഭാതസന്ധ്യ]] | അരമണി കിങ്ങിണി |- | വസന്ത വർണ്ണമേളയിൽ |- | rowspan="2" | [[സുഖത്തിന്റെ പിന്നാലെ|സുഖത്തിന്റെ പിന്നാലെ]] | ഇണക്കുയിലെ നിനക്കിനിയും |- | വാഹിനി പ്രേമവാഹിനി |- | rowspan="2" | ''ഇഷ്ട പ്രാണേശ്വരി'' | നീരാഴിയും പൂമാനവും |- | പൂവും നീരും |- | rowspan="3" | [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)|കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്]] | അഞ്ജനശിലയിലെ |- | ജനനന്മയ്ക്കായ് |- | തൃശ്ശിവപേരൂരെ |- | rowspan="1" | ''ആറാട്ടു്'' | രോമാഞ്ചം പൂത്തു |- | rowspan="1" | [[തുറമുഖം (ചലച്ചിത്രം)|തുറമുഖം]] | കൊച്ചു കൊച്ചൊരു കൊച്ചി |- | rowspan="1" | ''മമത'' | മുറുക്കാതെ |- | rowspan="2" | ''അഭിലാഷങ്ങളേ അഭയം'' | തേന്മാവിൻ ചോട്ടിലൊരു |- | തേന്മാവിൻ ചോട്ടിലൊരു [ബേസ് ഫ്ലൂട്ട്] |- | rowspan="4" | ''അവൾ എന്റെ സ്വപ്നം'' | സ്വപ്നമേ നിനക്കു നന്ദി |- | പൂനിലാവു പുഞ്ചിരിച്ചു |- | രാസ നർത്തനം |- | മദനോത്സവം |- | rowspan="1" | ''രാഗ പൗർണമി'' | മല പെറ്റ പെണ്ണിന്റെ |- | rowspan="4" | ''ഈശ്വരാ ജഗദീശ്വരാ'' | ഓടക്കുഴലുമായി |- | വൃശ്ചികമാസ |- | ദേവീ മൂകാംബികേ |- | ശബരിമലയിലെ |- | rowspan="1" | ''അവിവാഹിതരുടെ സ്വർഗം'' | അങ്ങാടിക്കവല |- | rowspan="1" | [[പൊന്നിൽ കുളിച്ച രാത്രി|പൊന്നിൽ കുളിച്ച രാത്രി]] | ചുവന്ന കവിളിൽ |- | rowspan="1" | [[സിംഹാസനം (ചലച്ചിത്രം)|സിംഹാസനം]] | പൊലിയോ പൊലി |- | rowspan="1" | [[പഞ്ചരത്നം (ചലച്ചിത്രം)|പഞ്ചരത്നം]] | ആകാശപ്പൊയ്കയിലെ |- | rowspan="45" | 1980 | rowspan="2" | [[മുത്തുച്ചിപ്പികൾ|മുത്തുച്ചിപ്പികൾ]] | താളിക്കുരുവി തേൻ‌കുരുവി |- | രഞ്ജിനി രഞ്ജിനി |- | rowspan="2" | [[കരിപുരണ്ട ജീവിതങ്ങൾ|കരിപുരണ്ട ജീവിതങ്ങൾ]] | കുടമുല്ലക്കാവിലെ |- | പാൽ‌പ്പുഴയിൽ |- | rowspan="1" | [[ദൂരം അരികെ|ദൂരം അരികെ]] | മാൻ കിടാവേ നിൻ നെഞ്ചും |- | rowspan="4" | ''ലവ്‌ ഇൻ സിംഗപൂർ'' | ഋതുലയമുണരുന്നു |- | ചാം ചച്ച |- | ഞാൻ രാജാ |- | മദമിളകണു മെയ്യാകെ |- | rowspan="1" | [[ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി|ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി]] | കണ്ണുകൾ കണ്ണുകൾ |- | rowspan="1" | [[ബെൻസ്‌ വാസു|ബെൻസ്‌ വാസു]] | പലിശക്കാരൻ പത്രോസ്‌ |- | rowspan="1" | ''കാവൽ മാടം'' | അക്കരെ നിന്നൊരു |- | rowspan="1" | [[ഇടിമുഴക്കം|ഇടിമുഴക്കം]] | കാലം തെളിഞ്ഞു |- | rowspan="1" | [[യൗവനം ദാഹം|യൗവനം ദാഹം]] | അച്ഛനിന്നലെ |- | rowspan="1" | [[രജനീഗന്ധി|രജനീഗന്ധി]] | സ്നേഹത്തിൻ സന്ദേശഗീതമായ് |- | rowspan="1" | [[ഇതിലെ വന്നവർ|ഇതിലേ വന്നവർ]] | ശാന്തമായ് പ്രേമസാഗരം |- | rowspan="2" | [[ദിഗ്വിജയം|ദിഗ്‌വിജയം]] | ഒരു സുന്ദരി തൻ |- | പഞ്ചമിരാവിൽ (കാമന്റെ) |- | rowspan="1" | [[അവൻ ഒരു അഹങ്കാരി|അവൻ ഒരു അഹങ്കാരി]] | സാന്ദീപനിയുടെ |- | rowspan="2" | [[ലാവ (ചലച്ചിത്രം)|ലാവ]] | ഈ താരുണ്യ |- | ആശാലതയിലെ |- | rowspan="1" | [[ശക്തി (ചലച്ചിത്രം)|ശക്തി]] | ചന്ദന ശിലകളിൽ |- | rowspan="2" | [[പ്രളയം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രളയം]] | ആനന്ദം |- | ആത്മദീപം |- | rowspan="2" | [[സ്വന്തം എന്ന പദം|സ്വന്തം എന്ന പദം]] | നിറങ്ങളിൽ നീരാടുന്ന ഭൂമി |- | സർവ്വമംഗള [ബിറ്റ് |- | rowspan="1" | [[പ്രകടനം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രകടനം]] | പ്രിയനേ നിനക്കായ്‌ |- | rowspan="1" | ''ഇഷ്ടമാണു പക്ഷേ'' | വിളിക്കാതിരുന്നാലും |- | rowspan="1" | [[പപ്പു (ചലച്ചിത്രം)|പപ്പു]] | പുഷ്യരാഗം നൃത്തമാടും |- | rowspan="1" | [[ദീപം|ദീപം]] | ദൂരെ പ്രണയ കവിത |- | rowspan="1" | ''മൂർഖൻ'' | എൻ കണ്ണിൽ മന്ദാരം |- | rowspan="1" | [[തീരം തേടുന്നവർ|തീരം തേടുന്നവർ]] | വിഷാദ സാഗര |- | rowspan="1" | [[നായാട്ട് (ചലച്ചിത്രം)|നായാട്ട്]] | കണ്ണിൽ കണ്ണിൽ നോക്കിയിരിക്കാം |- | rowspan="2" | [[വൈകി വന്ന വസന്തം|വൈകി വന്ന വസന്തം]] | ഒരേ പാതയിൽ |- | ഈ വട കണ്ടോ സഖാക്കളേ |- | rowspan="1" | [[ആഗമനം|ആഗമനം]] | തപ്പു കൊട്ടി |- | rowspan="1" | [[സീത (ചലച്ചിത്രം)|സീത]] | പ്രഭാതമെനിക്കു നീ |- | rowspan="1" | [[മനുഷ്യമൃഗം|മനുഷ്യ മൃഗം]] | അജന്താ ശിൽപ്പങ്ങളിൽ |- | rowspan="1" | [[അഭിമന്യു (ചലച്ചിത്രം)|അഭിമന്യു]] | തത്തമ്മ |- | rowspan="1" | ''ശ്രീദേവി ദർശനം'' | ശ്രീമൂല ഭഗവതി |- | rowspan="1" | ''രാജനർത്തകി'' | രാഗസാമ്രാജ്യദേവാലയത്തിലേ |- | rowspan="1" | [[തിരകൾ എഴുതിയ കവിത|തിരകൾ എഴുതിയ കവിത]] | അറിയാത്ത പുഷ്പവും |- | rowspan="1" | ''വിൽക്കാനുണ്ടു് സ്വപ്നങ്ങൾ'' | ചന്ദനക്കുളിർ വീശുന്ന മണിക്കാറ്റു വന്നു |- | rowspan="1" | [[മഞ്ഞ് മൂടൽമഞ്ഞ്|മഞ്ഞ് മൂടൽ മഞ്ഞ്]] | മഞ്ഞ് മൂടൽ |- | rowspan="1" | ''മിസ്റ്റർ മൈക്കിൾ'' | നാരീമണീ നാടോടീ |- | rowspan="44" | 1981 | rowspan="1" | ''ദ്വന്ദയുദ്ധം'' | പരിപ്പുവട തിരുപ്പൻ |- | rowspan="1" | [[അഗ്നിശരം|അഗ്നിശരം]] | പൂ ചിരിച്ചു പിന്നെ നീ ചിരിച്ചു |- | rowspan="1" | [[അരയന്നം (ചലച്ചിത്രം)|അരയന്നം]] | ദൂരെ ദൂരെ ദൂരെ |- | rowspan="1" | [[ഗ്രീഷ്മജ്വാല|ഗ്രീഷ്മജ്വാല]] | പാൽക്കുടമേന്തിയ രാവു് |- | rowspan="1" | ''കലോപാസന'' | ഉഷമലരികൾ |- | rowspan="1" | [[കോളിളക്കം|കോളിളക്കം]] | ചെറുവള്ളിച്ചെമ്പല്ലി |- | rowspan="1" | [[ആക്രമണം (ചലച്ചിത്രം)|ആക്രമണം]] | ഓടും തിര ഒന്നാം തിര |- | rowspan="1" | [[തീക്കളി|തീക്കളി]] | മഴയോ മഞ്ഞോ |- | rowspan="1" | [[അരിക്കാരി അമ്മു|അരിക്കാരി അമ്മു]] | പാവുണങ്ങി കാലമൊരുങ്ങി |- | rowspan="1" | [[ദന്തഗോപുരം (ചലച്ചിത്രം)|ദന്തഗോപുരം]] | ഏതോ ഗാനം പോലേ |- | rowspan="1" | [[ഇര തേടുന്ന മനുഷ്യർ|ഇര തേടുന്ന മനുഷ്യർ]] | ഹൃദയ മോഹങ്ങൾ |- | rowspan="1" | [[സ്ഫോടനം (ചലച്ചിത്രം)|സ്ഫോടനം]] | വളകിലുക്കം കേൾക്കണല്ലോ |- | rowspan="1" | [[കാട്ടുകള്ളൻ|കാട്ടുകള്ളൻ]] | സുറുമ വരച്ചൊരു |- | rowspan="1" | ''ചൂതാട്ടം [ഇവിടെ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നു]'' | മാദക ലഹരി പതഞ്ഞു |- | rowspan="1" | [[സ്വരങ്ങൾ സ്വപ്നങ്ങൾ|സ്വരങ്ങൾ സ്വപ്നങ്ങൾ]] | അച്ഛൻ സുന്ദര സൂര്യൻ |- | rowspan="1" | [[പാതിരാസൂര്യൻ|പാതിരാസൂര്യൻ]] | സൗഗന്ധികങ്ങളേ വിടരുവിൻ |- | rowspan="1" | [[ഇണയെ തേടി|ഇണയെ തേടി]] | വിപിന വാടിക |- | rowspan="1" | [[സംഘർഷം|സംഘർഷം]] | കണ്ടു കണ്ടറിഞ്ഞു |- | rowspan="5" | [[ഗർജ്ജനം|ഗർജ്ജനം]] | എന്റെ പുലർകാലം |- | തമ്പുരാട്ടീ നിൻ കൊട്ടാരത്തിൽ |- | ഒരു മോഹത്തിൻ |- | വന്നത് നല്ലതു നല്ലദിനം |- | ഒരു തേരിൽ |- | rowspan="1" | [[ഇതിഹാസം|ഇതിഹാസം]] | ആകാശം നിറയെ ദീപാവലി |- | rowspan="1" | [[പാർവ്വതി (ചലച്ചിത്രം)|പാർവ്വതി]] | കുറു നിരയോ |- | rowspan="1" | [[അർച്ചന ടീച്ചർ|അർച്ചന ടീച്ചർ]] | ഒരോ നിമിഷവും |- | rowspan="1" | ''സ്വർണ്ണപ്പക്ഷികൾ'' | കൊല്ലം കണ്ടാൽ ഇല്ലം വേണ്ട |- | rowspan="1" | [[വാടക വീട്ടിലെ അതിഥി|വാടക വീട്ടിലെ അതിഥി]] | നിന്റെ നീലമിഴികൾ |- | rowspan="1" | [[രണ്ടു മുഖങ്ങൾ|രണ്ടു മുഖങ്ങൾ]] | എന്റെ സ്വപ്നവീണയിൽ |- | rowspan="2" | [[ഗൃഹലക്ഷ്മി (ചലച്ചിത്രം)|ഗൃഹലക്ഷ്മി]] | താളങ്ങൾ പുണ്യം തേടും |- | കണ്ണുകളിൽ കണ്ണുകൾ |- | rowspan="1" | ''വേഷങ്ങൾ'' | ലോല തന്ത്രികൾ |- | rowspan="2" | [[ചങ്ങാടം|ചങ്ങാടം]] | മകരമാസ |- | ഇരുൾ നിറയും |- | rowspan="2" | ''ജീവിക്കാൻ പഠിക്കണം'' | ആ പൂവനത്തിലും |- | അമ്പെയ്യാൻ |- | rowspan="1" | [[രജനി|രജനി]] | മയിൽപ്പീലി പ്രസവിച്ചു |- | rowspan="2" | [[പഞ്ചപാണ്ഡവർ|പഞ്ചപാണ്ഡവർ]] | തിരയുടെ ചിലങ്കകൾ |- | നിന്റെ ചിരിയോ |- | rowspan="1" | [[താളം മനസ്സിന്റെ താളം|താളം മനസ്സിന്റെ താളം]] | ആ മലർവാടിയിൽ എന്നെയും നോക്കി |- | rowspan="1" | ''ഒരു തലൈ രാഗം'' | ഈശ്വരന്റെ |- | rowspan="3" | [[കാമശാസ്ത്രം|കാമശാസ്ത്രം]] | സിന്ദൂരച്ചെപ്പ് തട്ടി മറിഞ്ഞു |- | സ്വർഗ്ഗമാർഗ്ഗം |- | പഴയൊരു ഫിയറ്റ്‌ |- | rowspan="44" | 1982 | rowspan="3" | [[പൂവിരിയും പുലരി|പൂവിരിയും പുലരി]] | ഇനിയുമേതു തീരം |- | പ്രേമത്തിൻ മണിവീണയിൽ |- | കണ്ടു നിന്നെ സുന്ദരിപ്പെണ്ണെ |- | rowspan="1" | [[നാഗമഠത്തു തമ്പുരാട്ടി|നാഗമഠത്തു തമ്പുരാട്ടി]] | മാന്മിഴിയാൽ മനം കവർന്നു |- | rowspan="1" | [[ദ്രോഹി (ചലച്ചിത്രം)|ദ്രോഹി]] | കരയിൽ പിടിച്ചിട്ട |- | rowspan="1" | [[തുറന്ന ജയിൽ|തുറന്ന ജയിൽ]] | ശാലീന ഭാവത്തിൻ |- | rowspan="1" | [[കേൾക്കാത്ത ശബ്ദം|കേൾക്കാത്ത ശബ്ദം]] | നാണം നിൻ കണ്ണിൽ |- | rowspan="2" | [[ചിലന്തിവല (ചലച്ചിത്രം)|ചിലന്തിവല]] | ഗൂഡ് മോണിംഗ് |- | കാഞ്ചന നൂപുരം കിലുങ്ങുന്നു |- | rowspan="1" | [[കഴുമരം (ചലച്ചിത്രം)|കഴുമരം]] | മുത്തുപ്പന്തൽ മുല്ലപ്പന്തൽ |- | rowspan="1" | ''പൊന്നുംപൂവും'' | നീലമലപ്പൂങ്കുയിലേ |- | rowspan="1" | ''മാറ്റുവിൻ ചട്ടങ്ങളേ'' | ജ്വലിച്ചു |- | rowspan="1" | [[എതിരാളികൾ|എതിരാളികൾ]] | മൂട്ട മൂട്ട മൂട്ട.. മൂട്ട കടിക്കുന്നേ |- | rowspan="1" | [[ധീര (ചലച്ചിത്രം)|ധീര]] | മൃദുലേ ഇതാ ഒരു ഭാവ ഗീതമിതാ |- | rowspan="3" | [[അങ്കുരം (ചലച്ചിത്രം)|അങ്കുരം]] | ഒമർ ഖയ്യാം വരു |- | മനുഷ്യൻ |- | തുയിലുണരു |- | rowspan="1" | ''ഈ നാടു്'' | അമ്പിളി മണവാട്ടി അഴകുള്ള മണവാട്ടി |- | rowspan="1" | [[കാലം|കാലം]] | പുഴയോരം കുയിൽ പാടി |- | rowspan="1" | [[അരഞ്ഞാണം (ചലച്ചിത്രം)|അരഞ്ഞാണം]] | മാസം മാധവമാസം |- | rowspan="1" | [[ആയുധം (ചലച്ചിത്രം)|ആയുധം]] | മൈലാഞ്ചി |- | rowspan="1" | [[അങ്കച്ചമയം|അങ്കച്ചമയം]] | ഇളം പെണ്ണിൻ |- | rowspan="1" | ''ഇതു ഞങ്ങളുടെ കഥ'' | എന്റെ കഥ നിന്റെ കഥ |- | rowspan="1" | [[മദ്രാസിലെ മോൻ|മദ്രാസിലെ മോൻ]] | ഇന്നലെ എന്നതു |- | rowspan="1" | [[ഇണ (ചലച്ചിത്രം)|ഇണ]] | പൂവിരിഞ്ഞില്ല |- | rowspan="2" | [[ജോൺ ജാഫർ ജനാർദ്ദനൻ|ജോൺ ജാഫർ ജനാർദ്ദനൻ]] | ജോൺ ജാഫർ ജനാർദ്ദനൻ |- | വിടർന്നു തൊഴുകൈ |- | rowspan="1" | [[അമൃതഗീതം|അമൃതഗീതം]] | അമ്പിളി മാനത്തു |- | rowspan="1" | [[ആക്രോശം (ചലച്ചിത്രം)|ആക്രോശം]] | ഈ മുഖം |- | rowspan="1" | [[ഒരു വിളിപ്പാടകലെ|ഒരു വിളിപ്പാടകലെ]] | എല്ലാം ഓർമ്മകൾ |- | rowspan="1" | ''സൂര്യൻ'' | ഉള്ളിൽ പൂക്കും പൂഞ്ചോല |- | rowspan="1" | [[വീട് (ചലച്ചിത്രം)|വീട്]] | മ്യാവൂ മ്യാവൂ കുറിഞ്ഞിപ്പൂച്ച |- | rowspan="1" | [[സിന്ദൂരസന്ധ്യയ്ക്ക് മൗനം|സിന്ദൂരസന്ധ്യയ്ക്കു മൗനം]] | ലീലാരംഗം |- | rowspan="1" | [[ചിരിയോചിരി|ചിരിയോ ചിരി]] | സമയ രഥങ്ങളിൽ |- | rowspan="1" | [[ഇന്നല്ലെങ്കിൽ നാളെ|ഇന്നല്ലെങ്കിൽ നാളെ]] | ദുഃഖത്തിൻ കയ്പില്ലാതെ |- | rowspan="2" | [[ഇരട്ടിമധുരം (ചലച്ചിത്രം)|ഇരട്ടിമധുരം]] | മധുരം മധുരം ഇരട്ടിമധുരം |- | വണ്ടി വണ്ടി വണ്ടി ഇതു വലിയ |- | rowspan="3" | ''കുട്ടികൾ സൂക്ഷിക്കുക'' | രാഗ സുസ്മിതം പോലേ |- | ഹേ ദയാകരേ |- | ശ്ലോകങ്ങൾ |- | rowspan="2" | ''റൂബി മൈ ഡാർലിംഗ്‌'' | തേന്മഴ |- | ഇലയില്ലാമരങ്ങളിൽ |- | rowspan="1" | [[പ്രേമാഭിഷേകം|പ്രേമാഭിഷേകം]] | പ്രേമാഭിഷേകം പ്രേമത്തിൻ പട്ടാഭിഷേകം |- | rowspan="1" | [[പാഞ്ചജന്യം|പാഞ്ചജന്യം]] | ആളേക്കണ്ടാൽ പാവം |- | rowspan="54" | 1983 | rowspan="1" | [[സ്വപ്നലോകം|സ്വപ്നലോകം]] | മെയ്‌ മാസ സൗവർണ്ണ പുഷ്പങ്ങളോ |- | rowspan="3" | [[വസന്തോൽസവം|വസന്തോൽസവം]] | ഉറങ്ങാതെ ചുമ്മാ |- | ഞാനായി ഞാനില്ല |- | ചുമ്മ നിന്നീടല്ലേ |- | rowspan="1" | [[എന്നെ ഞാൻ തേടുന്നു|എന്നെ ഞാൻ തേടുന്നു]] | പുലരികൾ പറവകൾ |- | rowspan="1" | [[ഭൂകമ്പം (ചലച്ചിത്രം)|ഭൂകമ്പം]] | അലഞൊറി ചൂടും |- | rowspan="1" | [[ജസ്റ്റിസ് രാജ|ജസ്റ്റിസ്‌ രാജ]] | പോലീസ്‌ നമുക്കു |- | rowspan="3" | [[ഹിമം (ചലച്ചിത്രം)|ഹിമം]] | പാടുവതെന്തേ |- | ലില്ലി പൂക്കളാടും |- | ഗോമേദകം |- | rowspan="1" | ''കുയിലിനെതേടി'' | കൃഷ്ണാ നീ വരുമോ |- | rowspan="1" | ''അരുണയുടെ പ്രഭാതം'' | ചാവു മണി ചാക്കാല മണി |- | rowspan="2" | [[പ്രശ്നം ഗുരുതരം|പ്രശ്നം ഗുരുതരം]] | പാലാഴിപ്പൂമങ്കേ |- | പൂവിൽ പൂമ്പാറ്റകളെയും [ശകലം] |- | rowspan="1" | [[ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്|ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്‌]] | പ്രഭാമയീ |- | rowspan="1" | [[കൈകേയി (ചലച്ചിത്രം)|കൈകേയി]] | സായൂജ്യം ഏകാന്ത സായൂജ്യം |- | rowspan="1" | [[ദീപാരാധന|ദീപാരാധന]] | വൈപ്പിൻ കരയിലെ |- | rowspan="3" | [[നാണയം (ചലച്ചിത്രം)|നാണയം]] | പ്രണയ സ്വരം ഹൃദയ സ്വരം |- | പോം പോം ഈ ജീപ്പിനു മദമിളകി |- | പ്രണയസ്വരം ഹൃദയസ്വരം [ബിറ്റ്] |- | rowspan="2" | [[മറക്കില്ലൊരിക്കലും|മറക്കില്ലൊരിക്കലും]] | എൻ മനസ്സിൽ [M] |- | നക്ഷത്രങ്ങൾ ചിമ്മും |- | rowspan="1" | [[വാശി (ചലച്ചിത്രം)|വാശി]] | ദീപം തിളങ്ങി |- | rowspan="1" | [[സാഗരം ശാന്തം|സാഗരം ശാന്തം]] | ഏലം പൂക്കും കാലം വന്നു |- | rowspan="2" | [[യുദ്ധം|യുദ്ധം]] | ഓണപ്പൂവുകൾ വിരുന്നു വന്നു [ദുനിയാവിൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൻ] |- | കരിമ്പോ കനിയോ |- | rowspan="1" | [[ഊമക്കുയിൽ|ഊമക്കുയിൽ]] | കാറ്റേ കാറ്റേ |- | rowspan="2" | [[ഇനിയെങ്കിലും|ഇനിയെങ്കിലും]] | സ്വർഗ്ഗ വാതിൽ തുറന്നു തന്നു |- | കവിതേ ദേവീ [ ഈ നാട് കടലും കരയും ] |- | rowspan="2" | [[സംരംഭം (ചലച്ചിത്രം)|സംരംഭം]] | പൂവും പൂമുകിലും |- | ചാവി പുതിയ ചാവി |- | rowspan="1" | [[കാട്ടരുവി|കാട്ടരുവി]] | ഗ്രാമ്പൂ മണം തൂകും കാറ്റേ |- | rowspan="1" | [[ആദ്യത്തെ അനുരാഗം (ചലച്ചിത്രം)|ആദ്യത്തെ അനുരാഗം]] | മാമ്പൂ ചൂടിയ മകരം |- | rowspan="1" | [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടൽ]] | കടലമ്മേ തിരവീശി |- | rowspan="2" | [[ഈ വഴി മാത്രം|ഈ വഴി മാത്രം]] | കന്നി വെയിലു് |- | നായിക നീ |- | rowspan="1" | [[പിൻനിലാവ്|പിൻനിലാവ്]] | നിശാ മനോഹരീ |- | rowspan="1" | [[അനന്തം അജ്ഞാതം|അനന്തം അജ്ഞാതം]] | മരാള മിഥുനങ്ങളേ |- | rowspan="1" | [[രതിലയം (ചലച്ചിത്രം)|രതിലയം]] | മോഹിനി പ്രിയരൂപിണി |- | rowspan="1" | [[ബെൽറ്റ് മത്തായി|ബെൽറ്റ്‌ മത്തായി]] | മണവാട്ടി കൊച്ചു മണവാട്ടി |- | rowspan="1" | [[തിമിംഗലം (ചലച്ചിത്രം)|തിമിംഗലം]] | താരുണ്യം തഴുകിയുണർത്തിയ |- | rowspan="1" | [[അമേരിക്ക അമേരിക്ക|അമേരിക്ക അമേരിക്ക]] | തേരിറങ്ങി ഇതിലേ വരു |- | rowspan="2" | [[അങ്കം (ചലച്ചിത്രം)|അങ്കം]] | മാൻകണ്ണു തുടിച്ചു |- | ശരൽക്കാലങ്ങളിതൾ ചൂടുന്നതോ |- | rowspan="1" | [[ആ രാത്രി|ആ രാത്രി]] | മാരോൽസവം |- | rowspan="2" | [[ആധിപത്യം|ആധിപത്യം]] | കഥപറയാം |- | ഉറങ്ങാത്ത രാവുകൾ |- | rowspan="1" | [[താവളം (ചലച്ചിത്രം)|താവളം]] | ശിലയിൽ നിന്നൊരു |- | rowspan="1" | [[ശേഷം കാഴ്ചയിൽ|ശേഷം കാഴ്ചയിൽ]] | മോഹം കൊണ്ടു ഞാൻ |- | rowspan="1" | ''രാഗ സംഗമം'' | കണ്ണൻ തന്റെ സ്വന്തമല്ലേ [യുഗ്മഗാനം] |- | rowspan="3" | ''സ്നേഹബന്ധം'' | അൻപൻപേ ശരണം |- | ജീവനേ |- | വാ വാ എൻ വീണേ നീ |- | rowspan="1" | ''കണ്ണാടിക്കൂടു്'' | മൊഞ്ചായ മൊഞ്ചെല്ലാം |- | rowspan="21" | 1984 | rowspan="1" | [[അതിരാത്രം (ചലച്ചിത്രം)|അതിരാത്രം]] | മിന്നം മിന്നം |- | rowspan="1" | ''അക്ഷരങ്ങൾ'' | കറുത്ത തോണിക്കാരാ |- | rowspan="1" | [[സ്വന്തമെവിടെ ബന്ധമെവിടെ|സ്വന്തമെവിടെ ബന്ധമെവിടെ]] | ഒരോ താഴ്‌വാരവും |- | rowspan="1" | ''ഉൽപ്പത്തി'' | കണ്ണീർക്കടലിനു |- | rowspan="2" | [[ജീവിതം (ചലച്ചിത്രം)|ജീവിതം]] | യാമം ലഹരിതൻ യാമം |- | മണിമേഘരഥമേറി |- | rowspan="1" | [[അവൾ നിരപരാധി|നിരപരാധി]] | ദേവി |- | rowspan="2" | [[അലകടലിനക്കരെ|അലകടലിനക്കരെ]] | ദൂരെ സാഗരം |- | വാനിൽ മുകിലല |- | rowspan="1" | [[കൂട്ടിനിളംകിളി|കൂട്ടിനിളംകിളി]] | കിലുക്കാം പെട്ടി |- | rowspan="1" | [[അറിയാത്ത വീഥികൾ|അറിയാത്ത വീഥികൾ]] | സിന്ദൂരമേഘങ്ങൾ |- | rowspan="3" | ''ഉമാനിലയം'' | രാധേ നിന്റെ കൃഷ്ണൻ |- | തൊട്ടുനോക്കിയാൽ |- | പെണ്ണേ നീയെൻ |- | rowspan="2" | ''കൽക്കി'' | നാവാമുകുന്ദന്റെ |- | മനസ്സും മഞ്ചലും |- | rowspan="1" | [[എങ്ങിനെയുണ്ടാശാനെ|എങ്ങനെയുണ്ടാശാനെ]] | പിണങ്ങുന്നുവോ |- | rowspan="3" | [[സാഗര സംഗമം|സാഗര സംഗമം]] | വാർമേഘവർണ്ണന്റെ |- | മൗനം പോലും മധുരം |- | തകിട തധിമി |- | rowspan="1" | [[കൃഷ്ണാ ഗുരുവായൂരപ്പാ|കൃഷ്ണാ ഗുരുവായൂരപ്പാ]] | കരാരവിന്ദേന [ബിറ്റ്] |- | rowspan="28" | 1985 | rowspan="1" | ''എന്റെ പൊന്നുമോൾ'' | ഹരേ രാമാ ഹരേ കൃഷ്ണാ |- | rowspan="1" | ''ഒറ്റയാൻ'' | വാനം തൂകും |- | rowspan="1" | [[അരം + അരം = കിന്നരം|അരം+അരം=കിന്നരം]] | പ്രേമിച്ചു പോയി നിന്നെ |- | rowspan="1" | ''കഥ ഇതു വരെ'' | ചേരുന്നു ഞങ്ങളൊന്നായ് |- | rowspan="1" | [[ഒരു സന്ദേശം കൂടി|ഒരു സന്ദേശം കൂടി]] | ഒരായിരം |- | rowspan="1" | [[അമ്പട ഞാനേ|അമ്പട ഞാനേ]] | ആണായാൽ കുടിക്കേണം |- | rowspan="1" | [[മാന്യമഹാജനങ്ങളേ|മാന്യമഹാജനങ്ങളേ]] | മാന്യമഹാജനങ്ങളേ |- | rowspan="1" | ''മുത്താരം കുന്ന് പി.ഒ'' | കുതിര പോലേ |- | rowspan="2" | ''ബിന്ദു'' | അത്തപ്പൂ വയലിലെ |- | കദളിപ്പൂവിന്റെ |- | rowspan="1" | [[അങ്ങാടിക്കപ്പുറത്ത്|അങ്ങാടിക്കപ്പുറത്ത്‌]] | പോകാതെ പോകാതെ |- | rowspan="1" | ''ചോരക്കു ചോര'' | രാഗാർദ്ര ഹംസങ്ങളാം |- | rowspan="1" | [[ഇവിടെ ഈ തീരത്ത്|ഇവിടെ ഈ തീരത്ത്‌]] | ഇല്ലിക്കൊമ്പിൽ |- | rowspan="1" | ''തൊഴിൽ അല്ലെങ്കിൽ ജയിൽ'' | കാലനില്ലാക്കാലം |- | rowspan="3" | [[കരിമ്പിൻ പൂവിനക്കരെ|കരിമ്പിൻ പൂവിനക്കരെ]] | കരിമ്പിൻ പൂവിനക്കരെ |- | മാഞ്ചോലക്കുയിലേ |- | താതിന്താ |- | rowspan="2" | [[ദൈവത്തെയോർത്ത്|ദൈവത്തെയോർത്ത്]] | മൂവന്തിപ്പൊന്നമ്പലത്തിൻ |- | കാക്കേ കാക്കേ കാവതി കാക്കേ |- | rowspan="1" | ''ജ്വലനം'' | ദാഹം |- | rowspan="4" | ''പ്രതികാരജ്വാല'' | അഴകിൽ ഒഴുകി |- | ഒരു ജ്യോതിയായ്‌ |- | എന്തിനായ്‌ വെണ്ണിലാ |- | തളാങ്കു ധിംതാ |- | rowspan="1" | ''തമ്മിൽ കണ്ടപ്പോൾ'' | പൂവിട്ടു പൂവിട്ടു പണ്ടെൻ മനസ്സിൽ നീ |- | rowspan="1" | [[പറയാനുംവയ്യ പറയാതിരിക്കാനുംവയ്യ|പറയാനും വയ്യ പറയാതിരിക്കാനും വയ്യ]] | കണ്ണിൽ വിരിഞ്ഞു മോഹം [ദുഃഖം] |- | rowspan="2" | [[രണ്ടും രണ്ടും അഞ്ച്|രണ്ടും രണ്ടും അഞ്ച്‌]] | ചൂടിക്കൂ രാജാ |- | മനസ്സിലൊരു പ്രതികാരം |- | rowspan="28" | 1986 | rowspan="2" | ''അറിയാത്ത ബന്ധം'' | പൂക്കളേ വർണ്ണ വർണ്ണ |- | പതാക ത്രിപതാക [ബിറ്റ് ] |- | rowspan="1" | [[പടയണി (ചലച്ചിത്രം)|പടയണി]] | ഹൃദയം ഒരു വല്ലകി |- | rowspan="1" | ''മൂന്ന് മാസങ്ങൾക്ക്‌ മുൻപ്‌'' | പെണ്ണുണ്ടോ പൊന്നളിയാ |- | rowspan="1" | [[ശോഭരാജ്|ശോഭരാജ്‌]] | എന്നെ തരം താഴ്‌ത്തുവാൻ |- | rowspan="2" | [[നഖക്ഷതങ്ങൾ|നഖക്ഷതങ്ങൾ]] | കേവല മർത്ത്യ |- | വ്രീളാഭരിതയായ്‌ |- | rowspan="1" | [[ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്|ക്ഷമിച്ചു എന്നൊരു വാക്ക്‌]] | ആത്മാവിൻ സംഗീതം നീ |- | rowspan="3" | [[ശ്രീനാരായണഗുരു|ശ്രീ നാരായണ ഗുരു]] | ആഴിയും തിരയും |- | ശിവശങ്കര |- | ഉണ്ണി പിറന്നു |- | rowspan="1" | ''സുരഭീ യാമങ്ങൾ'' | മദനന്റെ കൊട്ടാരം |- | rowspan="2" | [[നിന്നിഷ്ടം എന്നിഷ്ടം|നിന്നിഷ്ടം എന്നിഷ്ടം]] | നാദങ്ങളായ്‌ നീ വരു |- | തുമ്പപ്പൂകാറ്റിൽ |- | rowspan="1" | [[അഭയംതേടി|അഭയം തേടി]] | താന്തിന്ത തെയ് |- | rowspan="1" | ''ഭാര്യ ഒരു മന്ത്രി'' | കരളിന്റെയുള്ളിൽ |- | rowspan="1" | [[മഴ പെയ്യുന്നു മദ്ദളം കൊട്ടുന്നു|മഴപെയ്യുന്നു മദ്ദളം കൊട്ടുന്നു]] | ധനുമാസക്കുളിരല |- | rowspan="2" | [[ശ്യാമ (ചലച്ചിത്രം)|ശ്യാമ]] | സ്വർണ്ണമേടുകളിൽ |- | ഏകാന്തമാം |- | rowspan="2" | [[പപ്പൻ പ്രിയപ്പെട്ട പപ്പൻ|പപ്പൻ പ്രിയപ്പെട്ട പപ്പൻ]] | ശാരികേ എന്നോമൽ പൈങ്കിളി |- | അല്ലിത്താമര |- | rowspan="1" | ''ഒരായിരം ഓർമകൾ'' | മുല്ലപ്പൂകൊണ്ട്‌ |- | rowspan="1" | ''പ്രതികളേത്തേടി'' | വന്നാട്ടേ |- | rowspan="2" | ''ഭാര്യമാർക്കു മാത്രം'' | ഭൂമി പൂ ചൂടും |- | ധനന ധീം |- | rowspan="1" | [[കൊച്ചുതെമ്മാടി|കൊച്ചുതെമ്മാടി]] | എനിക്കു വേണ്ട എനിക്കു വേണ്ട |- | rowspan="2" | ''മനസിലൊരു മണിമുത്ത്‌'' | നീർമണിമുത്തുകൾ |- | അരുതരുതരുതെന്റെ മംഗല്യസൂത്രം |- | rowspan="25" | 1987 | rowspan="1" | [[ഒരു സിന്ദൂരപൊട്ടിന്റെ ഓർമയ്ക്ക്|ഒരു സിന്ദൂരപ്പൊട്ടിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്ക്]] | കുഞ്ഞാടിൻ വേഷത്തിൽ |- | rowspan="1" | [[ശ്രീധരന്റെ ഒന്നാം തിരുമുറിവ്|ശ്രീധരന്റെ ഒന്നാം തിരുമുറിവ്]] | ജാലകങ്ങൾ മൂടി |- | rowspan="1" | [[ഇത്രയും കാലം|ഇത്രയും കാലം]] | സരസ ശൃംഗാരമേ |- | rowspan="1" | ''ഇതെന്റെ നീതി'' | സ്വരം മനസ്സിലെ സ്വരം |- | rowspan="1" | ''ധീരൻ'' | കാന്താരി മുളകരച്ചു |- | rowspan="1" | [[അതിനുമപ്പുറം|അതിനുമപ്പുറം]] | മധുമാസം മണ്ണിന്റെ |- | rowspan="2" | [[കാലം മാറി കഥ മാറി|കാലം മാറി കഥ മാറി]] | പടച്ചവനെ |- | കല്യാണ രാത്രിയിൽ |- | rowspan="1" | ''വൈകി ഓടുന്ന വണ്ടി'' | സ്വപ്നങ്ങൾ സീമന്ത |- | rowspan="2" | [[വഴിയോരക്കാഴ്ചകൾ|വഴിയോരക്കാഴ്ചകൾ]] | കരിമണ്ണൂരൊരു ഭൂതത്താനുടെ |- | ഓണനാളിൽ |- | rowspan="1" | ''എല്ലാവർക്കും നന്മകൾ(പുത്തൻ തലമുറ)'' | ഡിങ്ങ് ഡോങ്ങ് (പുത്തൻ തലമുറ) |- | rowspan="9" | ''സ്വരലയം'' | വിടരും താരത്തിൻ ഒളിരൂപം |- | പൂക്കാലം തേടിപ്പോകുന്നു |- | ആദി ഭിക്ഷുവിനോടെന്തു |- | വിധാത ചേതസ്സിൽ |- | പാട്ടൊന്നു പാടി |- | ഈ കാട്ടിൽ ഈ മണ്ണിൽ |- | പ്രാണന്റെ പിറവി [ശകലം] |- | മീട്ടും കൈകൾ തൻ [ശകലം] |- | വിധാത ചേതസ്സിൽ |- | rowspan="1" | ''മിഴിയോരങ്ങളിൽ'' | ഏതോ നാദസംഗമം |- | rowspan="1" | ''ചന്തയിൽ ചൂടി വിൽക്കുന്ന പെണ്ണ്'' | ഒന്നാനാം കുന്നിന്മേൽ |- | rowspan="2" | ''കൈയ്യെത്തും ദൂരത്ത്‌ [അദ്ധ്യായം]'' | പൂവമ്പൻ |- | സോപാന നടയിലെ |- | rowspan="18" | 1988 | rowspan="1" | [[ആദ്യപാപം (ചലച്ചിത്രം)|ആദ്യപാപം]] | ദൈവത്തിൻ സൃഷ്ടിയിൽ |- | rowspan="2" | ''കനകാംബരങ്ങൾ'' | കണ്ണടച്ചാലും [M] |- | ത്രേതായുഗത്തിലെ |- | rowspan="1" | [[സൈമൺ പീറ്റർ നിനക്കുവേണ്ടി|സൈമൺ പീറ്റർ നിനക്കുവേണ്ടി]] | മണിത്തൂവൽ ചിറകുള്ള |- | rowspan="1" | [[സംഘം (ചലച്ചിത്രം)|സംഘം]] | ഇന്നല്ലേ പുഞ്ചവയൽ |- | rowspan="1" | ''ഒന്നും ഒന്നും പതിനൊന്ന്'' | സൗന്ദര്യ സാരമോ |- | rowspan="2" | ''വിട പറയാൻ മാത്രം'' | താരക ദീപാങ്കുരങ്ങൾക്കിടയിൽ |- | വിടപറയാൻ മാത്രം |- | rowspan="1" | [[സാഗര സംഗമം|സംഗീത സംഗമം]] | തന്തനന |- | rowspan="2" | ''പുതിയ നിയമം പുതിയ കോടതി'' | അഴകിൻ നറുകിരണമേ |- | മിഴിയിതളിൽ |- | rowspan="2" | ''മൃഗശാലയിൽ'' | ശാലയിൽ മൃഗശാലയിൽ |- | ജീപ്പിന്മേൽ |- | rowspan="2" | ''പട്ടോലപ്പൊന്ന്'' | കണ്ണീരാൽ അക്കരെ രാവുറങ്ങി |- | ഹേമന്തരാവിൽ ഏതോ കിനാവിൽ |- | rowspan="3" | ''എവിഡെൻസ് [പുതുമഴത്തുള്ളികൾ]'' | പുലർകാല സന്ധ്യ ഏതോ |- | ഇളം തെന്നലിൻ തളിർത്തോട്ടിലാട്ടി |- | തുലാവർഷമേ |- | rowspan="13" | 1989 | rowspan="2" | ''രതിഭാവം'' | രതിഭാവം |- | മാനത്തു പെരുമീൻ പൂത്തിരി |- | rowspan="1" | ''സീസൺ'' | പോയ് വരൂ |- | rowspan="1" | [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണി|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭഗവതി]] | കന്യാകുമാരികേ |- | rowspan="1" | ''ജീവിതം ഒരു രാഗം'' | മാരിവില്ലിൻ പൂവിരിഞ്ഞ |- | rowspan="1" | ''ക്രൂരൻ'' | യാമങ്ങൾ തോറും |- | rowspan="3" | ''ലാൽ അമേരിക്കയിൽ [ചിക്കാഗോയിൽ ചിന്തിയ രക്തം ]'' | ജന്മങ്ങൾ എന്റെ കണ്മുന്നിൽ |- | വിണ്ണിൻ |- | ജന്മങ്ങൾ എന്റെ കണ്മുന്നിൽ [D] |- | rowspan="1" | ''പ്രഭാതം ചുവന്നതെരുവിൽ'' | മധുവിധു |- | rowspan="1" | ''അഥർവ്വം'' | ഓം ഇത്യേ [ഏതതാലംബനം] (ശ്ലോകം) |- | rowspan="2" | ''കൽപ്പന ഹൗസ്'' | ഏതോ മനോഹരിയാം |- | ഏതോ മനോഹരിയാം |- | rowspan="17" | 1990 | rowspan="1" | ''ചുവന്ന കണ്ണുകൾ'' | തേൻ തുളുമ്പും |- | rowspan="2" | ''ഉർവശി'' | അകലെ ആയിരം |- | രാത്രിഗന്ധി നനഞ്ഞു |- | rowspan="1" | ''റോസ ഐ ലവ്‌ യൂ'' | പണ്ടൊരിക്കൽ പാവമൊരു |- | rowspan="2" | ''കുറുപ്പിന്റെ കണക്കു പുസ്തകം'' | പേടമാൻ |- | ഏദൻ താഴ്‌വരയിൽ |- | rowspan="1" | [[അയ്യർ ദ ഗ്രേറ്റ്|അയ്യർ ദി ഗ്രേറ്റ്‌]] | ചലനം ജ്വലനം |- | rowspan="1" | [[അപ്സരസ്സ്|അപ്സരസ്സ്‌]] | തെയ്യാരം തെയ്യാരം |- | rowspan="1" | [[കടത്തനാടൻ അമ്പാടി|കടത്തനാടൻ അമ്പാടി]] | മുളം തുമ്പി |- | rowspan="1" | [[രാജവാഴ്ച|രാജവാഴ്ച]] | ഏതൊ കൈകൾ മായ്ക്കുന്നു |- | rowspan="1" | [[ഏയ് ഓട്ടോ|ഏയ്‌ ഓട്ടോ]] | ഓട്ടോ ഓട്ടോ |- | rowspan="1" | ''മേടക്കാറ്റ്‌'' | നോട്ടം തിരനോട്ടം |- | rowspan="2" | ''സ്മൃതികൾ'' | പൂക്കാലം കളമെഴുതാൻ |- | തങ്കത്തകിടുരുക്കി |- | rowspan="2" | ''വിശ്വനാഥന്റെ പ്രവേശനം'' | ഒരു പിടി |- | അന്തിമേഘപ്പുറത്ത്‌ |- | rowspan="1" | ''ബ്യൂട്ടി പാലസ്‌'' | പുതിയൊരു പല്ലവിയെന്നുള്ളിൽ |- | rowspan="4" | 1991 | rowspan="2" | [[ഖണ്ഡകാവ്യം|ഖണ്ഡകാവ്യം]] | ഈ സംഗീതം |- | തേൻമുള്ളുകൾ |- | rowspan="1" | [[സൗഹൃദം|സൗഹൃദം]] | സ്വർലോക നായകൻ |- | rowspan="1" | [[കാദംബരി|കാദംബരി]] | അഷ്ടപദീപദ |- | rowspan="5" | 1992 | rowspan="1" | ''രാജശിൽപ്പി'' | പുനരപി ജനനം |- | rowspan="1" | [[അപാരത|അപാരത]] | കർത്താവുയർത്തെഴുന്നേറ്റ |- | rowspan="1" | ''വിജിലൻസ്'' | സുന്ദരാംഗി മന‍സ്വിനി |- | rowspan="1" | ''ഒന്നു ചിരിക്കാൻ എല്ലാം മറക്കാൻ'' | സംഗീത സുന്ദരരാവിൽ |- | rowspan="1" | ''പന്തയക്കുതിര [എന്റെ സോണിയ ]'' | തിങ്കളാഴ്ച നൊയമ്പിരുന്നും |- | rowspan="3" | 1993 | rowspan="1" | ''ഗസൽ'' | കരയും തിരയും (bit) |- | rowspan="1" | ''ഒറ്റയടിപ്പാതകൾ'' | ഗീതോപദേശം |- | rowspan="1" | [[തീരം തേടുന്ന തിരകൾ|തീരം തേടുന്ന തിരകൾ]] | ചാരായം ചാരായം |- | rowspan="10" | 1994 | rowspan="1" | [[സന്താനഗോപാലം (ചലച്ചിത്രം)|സന്താനഗോപാലം]] | താരം തൂകും |- | rowspan="2" | ''CID ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ B.A. B.ed'' | ആരറിവും |- | ആവണിപ്പൂവിൻ |- | rowspan="1" | ''കമ്പോളം'' | പൊണ്ണുക്ക് പൂമനസ്സ് |- | rowspan="2" | ''ഗോത്രം'' | അക്ഷരമൊരു |- | കതിരോൻ കണിവെക്കും |- | rowspan="1" | [[പാളയം|പാളയം]] | വാരിളം [പു] |- | rowspan="2" | ''വാർദ്ധക്യ പുരാണം'' | പാൽനിലാവിൻ |- | വീണപാടുമീണമായി |- | rowspan="1" | ''ഗീതം സംഗീതം [അനന്തപുരി]'' | പൂവണിഞ്ഞ |- | rowspan="14" | 1995 | rowspan="1" | ''സർഗ്ഗവസന്തം'' | കണ്ണീർക്കുമ്പിളിൽ |- | rowspan="1" | [[പൈ ബ്രദേഴ്സ്|പൈ ബ്രദേഴ്സ്]] | കളഭം ചാർത്തിയ |- | rowspan="1" | ''മംഗല്യസൂത്രം'' | വെള്ളാരം കിളികൾ |- | rowspan="1" | ''കർമ്മ'' | ഈ രാജ വീഥിയിൽ |- | rowspan="1" | [[അവിട്ടം തിരുനാൾ ആരോഗ്യശ്രീമാൻ|അവിട്ടം തിരുനാൾ ആരോഗ്യ ശ്രീമാൻ]] | ഊരറിയില്ല |- | rowspan="1" | ''അനിയൻ ബാവ ചേട്ടൻ ബാവ'' | പുലരി പൂക്കളാൽ |- | rowspan="1" | [[ആദ്യത്തെ കണ്മണി|ആദ്യത്തെ കണ്മണി]] | ചക്കരമുത്തേ |- | rowspan="1" | ''കീർത്തനം (അങ്കവും കാണാം പൂരവും കാണാം)'' | അന്ധത മൂടിയ |- | rowspan="1" | ''അച്ഛൻ കൊമ്പത്ത് അമ്മ വരമ്പത്ത്'' | പീലിത്തിരുമുടിയുണ്ടേ (മുത്തുമണിത്തേനിൽ) |- | rowspan="1" | ''പ്രായിക്കര പാപ്പാൻ'' | കൊമ്പുകുഴൽ |- | rowspan="1" | [[വൃദ്ധന്മാരെ സൂക്ഷിക്കുക|വൃദ്ധന്മാരെ സൂക്ഷിക്കുക]] | അന്തിമാനം |- | rowspan="1" | ''അഗ്രജൻ'' | കാളീ ഓം കാളീ |- | rowspan="1" | ''പുഷ്പമംഗല'' | തിങ്കൾ പൂവിൻ |- | rowspan="1" | ''രഥോൽസവം'' | മേട്ടുകാരതി പെണ്ണേ |- | rowspan="12" | 1996 | rowspan="2" | ''കളിവീട്'' | ദീപാങ്കുരം |- | ദീപാങ്കുരം |- | rowspan="1" | ''അരമനവീടും അഞ്ഞൂറേക്കറും'' | പൊന്നാമ്പലേ |- | rowspan="1" | ''ആകാശത്തേക്കൊരു കിളിവാതിൽ'' | മിഴികളിലഴകിൻ |- | rowspan="2" | [[ദേവരാഗം|ദേവരാഗം]] | ശിശിരകാല |- | കരിവരി വണ്ടുകൾ |- | rowspan="2" | ''സ്വപ്നലോകത്തെ ബാലഭാസ്കരൻ'' | കളഹംസം നീന്തും |- | കുരുത്തോല പെരുന്നാളിനു [ബിറ്റ്] |- | rowspan="1" | ''ഹിറ്റ്‌ ലിസ്റ്റ്'' | ആശ്രയമേകേണമേ |- | rowspan="1" | ''കുങ്കുമച്ചെപ്പ്'' | വിട പറയുകയാണെൻ ജന്മം |- | rowspan="2" | ''സംഗമസന്ധ്യ'' | കിങ്ങിണി പൂക്കൾ |- | രാജാത്തി |- | rowspan="9" | 1997 | rowspan="1" | ''കല്യാണക്കച്ചേരി'' | പൊൻകിനാവല്ലേ |- | rowspan="1" | [[ഒരു യാത്രാമൊഴി|ഒരു യാത്രാമൊഴി]] | മഞ്ഞോലും രാത്രി |- | rowspan="2" | ''അളകനന്ദ'' | ശൃംഗാര യമുനാ പുളിനം |- | നിളയുടെ |- | rowspan="1" | ''കിള്ളിക്കുറിശ്ശിയിലെ കുടുംബമേള'' | മായാ തീരമേ |- | rowspan="1" | ''ഒരു പഞ്ചതന്ത്രം കഥ'' | കള്ളു കുടിക്കാൻ മോഹം |- | rowspan="1" | ''രാരിച്ചന്റെ രാജയോഗം'' | മൊഞ്ചുള്ള മഞ്ചാടി |- | rowspan="1" | ''ഓവർ റ്റു ഡെൽഹി'' | ആനന്ദമേ |- | rowspan="1" | [[തരൂ ഒരു ജന്മം കൂടി|ഒരു ജന്മം കൂടി]] | പുഴ പോലും |- | rowspan="4" | 1998 | rowspan="1" | ''ആറാം ജാലകം'' | കാടിനേഴഴക് |- | rowspan="1" | ''സിദ്ധാർത്ഥ'' | കൈവന്ന തങ്കമല്ലേ |- | rowspan="1" | [[അമ്മ അമ്മായിയമ്മ|അമ്മ അമ്മായിയമ്മ]] | വെളിച്ചം വിളക്കിനെ |- | rowspan="1" | ''നീലാഞ്ജനം'' | കണ്ണീർ പൂവും |- | rowspan="7" | 1999 | rowspan="1" | ''പല്ലാവൂർ ദേവനാരായണൻ'' | ഏലപ്പുലയന്റെ |- | rowspan="1" | [[പ്രേം പൂജാരി|പ്രേം പൂജാരി]] | ദേവരാഗമേ |- | rowspan="1" | [[നിറം (ചലച്ചിത്രം)|നിറം]] | പ്രായം നമ്മിൽ |- | rowspan="2" | [[വീണ്ടും ചില വീട്ടുകാര്യങ്ങൾ|വീണ്ടും ചില വീട്ടുകാര്യങ്ങൾ]] | വാക്കുകൾ വേണ്ടെ |- | കണ്ണെത്താ മല മാമല മേലെ |- | rowspan="2" | ''സ്നേഹ സാമ്രാജ്യം [പുന്നാരം കുയിൽ]'' | മനസ്സിൻ തളിർ മരത്തിൽ |- | ഇന്നലെ പെയ്ത മഴത്തുള്ളികൾ [M] |- | rowspan="14" | 2000 | rowspan="2" | ''ജോക്കർ'' | ആകാശദീപമേ |- | പൊൻകസവു |- | rowspan="1" | [[ഡ്രീംസ്|ഡ്രീംസ്‌]] | കണ്ണിൽ കാശിത്തുമ്പ |- | rowspan="1" | ''ദേവദൂതൻ'' | പൂവെ പൂവെ പാലപ്പൂവെ |- | rowspan="2" | [[ദൈവത്തിന്റെ മകൻ|ദൈവത്തിന്റെ മകൻ]] | ഏദൻ പൂവേ |- | ഏദൻ പൂവേ (M) |- | rowspan="1" | [[അരയന്നങ്ങളുടെ വീട്|അരയന്നങ്ങളുടെ വീട്‌]] | കാക്കപ്പൂ കൈതപ്പൂ |- | rowspan="1" | ''വല്യേട്ടൻ'' | സ്മരാമി |- | rowspan="3" | [[മനസ്സിൽ ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളി|മനസ്സിൽ ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളി]] | പൗർണമി പൂത്തിങ്കൾ |- | മായാനയനങ്ങളിൽ |- | മഴ മഴ മഴ |- | rowspan="1" | [[സ്വയംവരപ്പന്തൽ|സ്വയംവരപ്പന്തൽ]] | ആനന്ദ ഹേമന്ത |- | rowspan="1" | [[ഇന്ദ്രിയം (ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ദ്രിയം]] | കലഗതൈ കാളിയമ്മൻ |- | rowspan="1" | [[ഇങ്ങനെ ഒരു നിലാപക്ഷി|ഇങ്ങനെ ഒരു നിലാപക്ഷി]] | ഒരു പഞ്ചവർണ്ണപ്പൈങ്കിളിയെൻ |- | rowspan="20" | 2001 | rowspan="1" | ''സ്വർണ്ണ ചിറകുമായ്‌'' | ഒന്നല്ല രണ്ടല്ല |- | rowspan="1" | ''ഷാർജ റ്റു ഷാർജ'' | നീലക്കായലിൽ നിൻമിഴിയിണകൾ |- | rowspan="1" | [[രാവണപ്രഭു|രാവണപ്രഭു]] | അറിയാതെ അറിയാതെ |- | rowspan="2" | [[രണ്ടാം ഭാവം|രണ്ടാം ഭാവം]] | മറന്നിട്ടുമെന്തിനോ |- | മറന്നിട്ടുമെന്തിനോ |- | rowspan="1" | ''വൺ മാൻ ഷോ'' | ആദ്യത്തെ |- | rowspan="1" | [[മൂക്കുത്തി|മൂക്കുത്തി]] | ചിറകു നനഞ്ഞൊരു |- | rowspan="1" | ''മേഘമൽഹാർ'' | പൊന്നുഷസ്സെന്നും നീരാടുവാൻ വരുമീ |- | rowspan="1" | ''കബനി'' | കറുകറുത്തുള്ളൊരു |- | rowspan="1" | ''ആകാശത്തിലെ പറവകൾ'' | കളഭക്കുറിയിട്ട |- | rowspan="1" | ''ഹൗസ്‌ ഓണർ'' | ഒരു വട്ടം |- | rowspan="1" | ''ആന്ദോളനം'' | വിണ്ണിൽ ചിരിക്കുന്ന വെള്ളി നക്ഷത്രമേ |- | rowspan="1" | ''എന്നും സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ'' | നെയ്യാമ്പൽ |- | rowspan="1" | [[ദുബായ്|ദുബായ്‌]] | യദുവംശയാമിനീ (m) |- | rowspan="2" | [[കരുമാടിക്കുട്ടൻ (ചലച്ചിത്രം)|കരുമാടിക്കുട്ടൻ]] | ചേലുല്ല വള്ളത്തിൽ |- | ചേലുല്ല വള്ളത്തിൽ |- | rowspan="1" | ''സായ്‌വർ തിരുമേനി'' | മുറ്റത്തെ മുല്ലത്തൈ [v2] |- | rowspan="1" | [[പൊന്ന് (ചലച്ചിത്രം)|പൊന്ന്]] | സപ്തസ്വര |- | rowspan="1" | ''രാജപട്ടം'' | തളിവിളക്കും താമരത്തേനും |- | rowspan="1" | ''ലയം'' | കാർകൂന്തൽ |- | rowspan="20" | 2002 | rowspan="1" | ''കൃഷ്ണപക്ഷക്കിളികൾ'' | പൂത്തുമ്പി |- | rowspan="1" | [[വാൽക്കണ്ണാടി|വാൽക്കണ്ണാടി]] | മകളേ |- | rowspan="1" | [[സ്നേഹിതൻ|സ്നേഹിതൻ]] | ഓമനേ പാടു നീ |- | rowspan="1" | [[ദി ഫാന്റം|ഫാന്റം]] | വിരൽ തൊട്ടാൽ |- | rowspan="1" | [[പകൽപ്പൂരം|പകൽപ്പൂരം]] | ഹേയ് ശിങ്കാരീ |- | rowspan="1" | [[മഴത്തുള്ളിക്കിലുക്കം|മഴത്തുള്ളിക്കിലുക്കം]] | തേരിറങ്ങും |- | rowspan="1" | ''എന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ ഉടമ'' | ഏകാകിയാം |- | rowspan="1" | [[നന്ദനം (ചലച്ചിത്രം)|നന്ദനം]] | ആരും |- | rowspan="1" | ''ഒന്നാമൻ'' | വാറ്റല്ല വാറ്റിയില്ല |- | rowspan="2" | ''ഞാൻ രാജാവ് [കാദംബരി]'' | പൂപോലെ പൂത്തിരിപോലെ |- | പാടാൻ കൊതിച്ചു |- | rowspan="2" | [[കാട്ടുചെമ്പകം|കാട്ടുചെമ്പകം]] | മാനേ പേടമാനേ |- | കിളിമകളെ നീ കണ്ടൊ |- | rowspan="2" | [[യാത്രക്കാരുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക്‌|യാത്രക്കാരുടെ ശ്രദ്ധക്ക്‌]] | വട്ടയില പന്തലിട്ടു |- | ഒന്നു തൊടാനുള്ളിൽ |- | rowspan="1" | ''ഗ്രാന്റ്‌ മദർ'' | കവിയാണു ഞാൻ |- | rowspan="1" | ''കനൽകിരീടം'' | അറിയാത്ത ജീവിതയാത്ര തൻ |- | rowspan="1" | ''സുവർണ്ണമോഹങ്ങൾ'' | മലരായി |- | rowspan="1" | ''ദ ഗിഫ്റ്റ്‌ ഓഫ്‌ ഗോഡ്‌'' | മണിക്കുയിലേ |- | rowspan="1" | [[കുഞ്ഞിക്കൂനൻ|കുഞ്ഞിക്കൂനൻ]] | കാറ്റേ പൂങ്കാറ്റേ |- | rowspan="22" | 2003 | rowspan="2" | ''മേൽവിലാസം ശരിയാണ്‌'' | പുഴപാടും |- | പുഴപാടും |- | rowspan="1" | [[മനസ്സിനക്കരെ|മനസ്സിനക്കരെ]] | ചെണ്ടയ്ക്കൊരു കോലുണ്ടെടാ |- | rowspan="1" | ''വെള്ളിത്തിര'' | നീ മണിമുകിലാടകൾ |- | rowspan="1" | [[തിളക്കം (ചലച്ചിത്രം)|തിളക്കം]] | നീ ഒരു പുഴയായ്‌ |- | rowspan="1" | ''ശിങ്കാരീ ബോലോന'' | അലസയാമം തരളമായ്‌ |- | rowspan="1" | [[പട്ടാളം (ചലച്ചിത്രം)|പട്ടാളം]] | ആലിലക്കാവിലെ |- | rowspan="1" | [[മിഴിരണ്ടിലും|മിഴിരണ്ടിലും]] | ആലിലത്താലിയുമായ്‌ |- | rowspan="1" | [[കസ്തൂരിമാൻ|കസ്തൂരിമാൻ]] | അഴകേ |- | rowspan="1" | [[ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ്|ഹരിഹരൻ പിള്ള ഹാപ്പിയാണ്]] | തിങ്കൾ നിലാവിൽ |- | rowspan="1" | ''ക്രോണിക്‌ ബാച്ചിലർ'' | സ്വയംവര ചന്ദ്രികേ |- | rowspan="1" | [[ചക്രം (ചലച്ചിത്രം)|ചക്രം]] | വട്ടച്ചെലവിനു് |- | rowspan="1" | ''അച്ഛന്റെ കൊച്ചുമോള്'' | മനസ്സിലെ |- | rowspan="1" | [[ഗ്രാമഫോൺ|ഗ്രാമഫോൺ]] | എന്തേ ഇന്നും വന്നീല |- | rowspan="1" | [[മത്സരം (ചലച്ചിത്രം)|മത്സരം]] | പൂനിലാ കുളിരേ വായോ |- | rowspan="1" | ''അമ്മക്കിളികൂട്‌'' | പൊൻകൂട്‌ |- | rowspan="1" | [[എന്റെ വീട് അപ്പൂന്റേം|എന്റെ വീട്‌ അപ്പൂന്റേം]] | വാവാവോ വാവേ വന്നുമ്മകൾ സമ്മാനം |- | rowspan="1" | [[പുലിവാൽ കല്ല്യാണം|പുലിവാൽ കല്യാണം]] | ആരു പറഞ്ഞു |- | rowspan="2" | ''ഗൗരീശങ്കരം'' | ഉറങ്ങാതെ |- | കണ്ണിൽ കണ്ണിൽ |- | rowspan="1" | [[തില്ലാന തില്ലാന|തില്ലാന തില്ലാന]] | ആരെയും കൊതിപ്പിക്കും |- | rowspan="1" | [[മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും|മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും]] | നിനവേ എൻ നിനവേ പൊഴിയും |- | rowspan="11" | 2004 | rowspan="1" | [[വജ്രം (ചലച്ചിത്രം)|വജ്രം]] | പൂക്കുന്നിതാ മുല്ല |- | rowspan="1" | [[പെരുമഴക്കാലം|പെരുമഴക്കാലം]] | കല്ലായിക്കടവത്തെ |- | rowspan="1" | [[മഞ്ഞുപോലൊരു പെൺകുട്ടി|മഞ്ഞുപോലൊരു പെൺകുട്ടി]] | മഞ്ഞു പോലൊരു പെൺകനവു |- | rowspan="2" | ''ജലോൽസവം'' | കേരനിരകളാടും |- | മിഴിയിലെ നാണം |- | rowspan="1" | [[അകലെ|അകലെ]] | ആരുമറിയാതെ |- | rowspan="1" | ''ചേകവൻ'' | മിന്നലായ്‌ |- | rowspan="2" | [[കഥാവശേഷൻ|കഥാവശേഷൻ]] | കണ്ണു നട്ടു കാത്തിരുന്നിട്ടും |- | കണ്ണു നട്ടു കാത്തിരുന്നിട്ടും |- | rowspan="1" | [[പ്രവാസി|പ്രവാസം]] | ചന്ദന പൊട്ടു തൊട്ടു |- | rowspan="1" | [[സിംഫണി (ചലച്ചിത്രം)|സിംഫണി]] | ചിത്രമണിക്കാട്ടിൽ [D] |- | rowspan="16" | 2005 | rowspan="1" | ''കല്യാണക്കുറിമാനം'' | മഴനിലാവിൻ |- | rowspan="1" | ''ജൂനിയർ സീനിയർ'' | എനിക്കിന്നു വേണം |- | rowspan="1" | [[ചാന്ത്‌പൊട്ട്|ചാന്തുപൊട്ട്]] | ആഴക്കടലിന്റെ |- | rowspan="2" | [[ചന്ദ്രോത്സവം (ചലച്ചിത്രം)|ചന്ദ്രോത്സവം]] | ആരാരും കാണാതെ [പുരുഷൻ] |- | ആരാരും കാണാതെ |- | rowspan="1" | ''സൗമ്യം'' | കണ്ണാടിപ്പുഴ |- | rowspan="1" | ''മഞ്ഞു പെയ്യും മുൻപെ'' | തൈമാസപ്പെണ്ണാളേ |- | rowspan="1" | [[മയൂഖം (ചലച്ചിത്രം)|മയൂഖം]] | ചുവരില്ലാതെ |- | rowspan="1" | ''ഒറ്റനാണയം'' | അസ്തമയ |- | rowspan="1" | ''പൗരൻ'' | ഒരു നുള്ള്‌ ഭസ്മമായ്‌ |- | rowspan="1" | ''രാപ്പകൽ'' | തങ്കമനസ്സു |- | rowspan="1" | [[തന്മാത്ര (ചലച്ചിത്രം)|തന്മാത്ര]] | ഇതളൂർന്നു വീണ |- | rowspan="1" | [[തൊമ്മനും മക്കളും|തൊമ്മനും മക്കളും]] | നേരിനഴകു |- | rowspan="1" | ''വെക്കേഷൻ'' | മുല്ലപ്പൂ |- | rowspan="1" | ''മേഡ്‌ ഇൻ യു.എസ്‌.എ'' | പുന്നെല്ലിൻ കതിരോല |- | rowspan="1" | [[ഭൂമിക്ക് ഒരു ചരമഗീതം|ഭൂമിക്കൊരു ചരമഗീതം]] | ആയിരമുണ്ണിക്കനികൾക്കു |- | rowspan="4" | 2006 | rowspan="1" | ''അച്ഛന്റെ പൊന്നുമക്കൾ'' | വിതച്ചതെന്നും [M] |- | rowspan="1" | [[കറുത്ത പക്ഷികൾ|കറുത്ത പക്ഷികൾ]] | വെൺമുകിലേതോ കാറ്റിൻ കയ്യിൽ |- | rowspan="1" | [[മൂന്നാമതൊരാൾ|മൂന്നാമതൊരാൾ]] | സന്ധ്യേ |- | rowspan="1" | [[പളുങ്ക്|പളുങ്ക്‌]] | പൊട്ടു തൊട്ട സുന്ദരി |- | rowspan="9" | 2007 | rowspan="1" | ''അഞ്ചിലൊരാൾ അർജുനൻ'' | പൊന്നുണ്ണി |- | rowspan="1" | [[ചങ്ങാതിപ്പൂച്ച|ചങ്ങാതിപ്പൂച്ച]] | ശരറാന്തൽ മിന്നിനിൽക്കും |- | rowspan="1" | ''മൗര്യൻ'' | പകലിൻ പടിവാതിൽക്കൽ |- | rowspan="1" | [[അനാമിക|അനാമിക]] | കരകാണാ കടലിൽ |- | rowspan="1" | ''ഭരതൻ എഫ്ഫക്റ്റ്'' | കാർത്തികപ്പൂ |- | rowspan="1" | [[ഇന്ദ്രനീലം|ഇന്ദ്രനീലം]] | ഇടയ്ക്ക കൊട്ടാം |- | rowspan="2" | ''സുഭദ്രം'' | ഇന്നെന്റെ സ്വപ്നം [M] |- | സ്വപ്നങ്ങളേ [യുഗ്മഗാനം] |- | rowspan="1" | ''യോഗി'' | പൊന്നുണ്ണി ഞാൻ |- | rowspan="5" | 2008 | rowspan="1" | [[ദേ ഇങ്ങോട്ട് നോക്കിയേ|ദേ ഇങ്ങോട്ട്‌ നോക്കിയേ]] | ഹയ്യട |- | rowspan="1" | ''ബ്രഹ്‌മാസ്‌ത്രം'' | പ്രിയ സഖി രാധേ |- | rowspan="1" | ''പോസിറ്റീവ്‌'' | കണ്ട നാൾ മുതൽ |- | rowspan="1" | [[പരുന്ത്|പരുന്ത്‌]] | നീ ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾ |- | rowspan="1" | ''അപൂർവ - The Rare School Days'' | ഒരു മാത്ര മിണ്ടാതെ |- | rowspan="7" | 2009 | rowspan="1" | ''ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ'' | കല്യാണപ്രായമാണു് |- | rowspan="1" | [[ഭാര്യ സ്വന്തം സുഹൃത്ത്|ഭാര്യ സ്വന്തം സുഹൃത്ത്]] | വീണ്ടും മകരനിലാവ്‌ |- | rowspan="2" | [[ലൗഡ്സ്പീക്കർ|ലൌഡ്സ്പീക്കർ]] | കാട്ടാറിനു തോരാത്തൊരു [D] |- | കാട്ടാറിനു |- | rowspan="1" | [[കേരള കഫെ|കേരളാ കഫേ]] | കഥയമമ |- | rowspan="1" | [[ഗുലുമാൽ - ദി എസ്കേപ്|ഗുലുമാൽ - ദി എസ്കേപ്]] | വെണ്ണിലാ |- | rowspan="1" | [[റെഡ് ചില്ലീസ്|റെഡ് ചില്ലീസ്]] | രാഗ തെന്നലേ |- | rowspan="3" | 2010 | rowspan="1" | [[തത്ത്വമസി (ചലച്ചിത്രം)|തത്ത്വമസി]] | ലോകവീരം |- | rowspan="1" | ''തൂവൽക്കാറ്റ്'' | നേരം നല്ല നേരം |- | rowspan="1" | [[ഫോർ ഫ്രണ്ട്സ്|ഫോർ ഫ്രണ്ട്സ്]] | പറയാമോ രാപ്പാടീ |- | rowspan="14" | 2011 | rowspan="1" | ''പയ്യൻസ്'' | കഥ പറയാൻ |- | rowspan="1" | ''കുടുംബശ്രീ ട്രാവത്സ്'' | കൊച്ചി കണ്ടാൽ |- | rowspan="2" | [[ഭക്തജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക്|ഭക്തജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയ്ക്ക്]] | പുന്നാക കൊമ്പത്ത് |- | പുന്നാക കൊമ്പത്ത് |- | rowspan="1" | [[സാൾട്ട് ആന്റ് പെപ്പർ|സാൾട്ട് ആന്റ് പെപ്പർ]] | പ്രേമിക്കുമ്പോൾ |- | rowspan="1" | ''ഫിലിം സ്റ്റാർ'' | തത്തേ മുത്തേ |- | rowspan="1" | [[പ്രണയം (ചലച്ചിത്രം)|പ്രണയം]] | പാട്ടിൽ ഈ പാട്ടിൽ |- | rowspan="2" | [[നായിക (ചലച്ചിത്രം)|നായിക]] | നനയും നിൻ മിഴിയോരം |- | നനയും നിൻ മിഴിയോരം |- | rowspan="1" | [[കർമ്മയോഗി|കർമ്മയോഗി]] | ഉണ്ണി ഗണപതി (ശക്തി ശിവശക്തി) |- | rowspan="1" | [[കലികാലം (ചലച്ചിത്രം)|കലികാലം]] | പ്രണയമൊരാനന്ദ |- | rowspan="2" | [[ഡാം 999|ഡാം 999]] | തൊട്ടടുത്ത് |- | തൊട്ടടുത്ത് |- | rowspan="1" | ''വെൺശംഖുപോൽ [ഏകാദശി]'' | സുന്ദരി |- | rowspan="8" | 2012 | rowspan="1" | [[പ്രഭുവിന്റെ മക്കൾ|പ്രഭുവിന്റെ മക്കൾ]] | പരമാത്മാവിൻ |- | rowspan="1" | ''ഔട്ട് സൈഡർ'' | മിഴിയിണകളിൽ |- | rowspan="1" | [[ഡോക്ടർ ഇന്നസെന്റാണ്|ഡോക്ടർ ഇന്നസെന്റാണ്]] | ദേവ ദേവ |- | rowspan="2" | ''മൈ ബോസ്സ്'' | എന്തിനെന്നറിയില്ല |- | എന്തിനെന്നറിയില്ല |- | rowspan="1" | [[പോപ്പിൻസ്|പോപ്പിൻസ്‌]] | മന്ദാനില പരിലാളിതേ |- | rowspan="1" | ''ഒരു കുടുംബചിത്രം'' | അകലുവതെന്തേ മുകിലേ |- | rowspan="1" | [[ആകസ്മികം|ആകസ്മികം]] | പുള്ളിവെയിൽ പൂക്കളമിട്ടേ |- | rowspan="18" | 2013 | rowspan="1" | ''ലില്ലീസ് ഓഫ് മാർച്ച്'' | സന്ധ്യതൻ മാറിൽ |- | rowspan="1" | ''ഇത് മന്ത്രമോ തന്ത്രമോ കുതന്ത്രമോ?'' | കണ്ണന്റെ കരളിലെ |- | rowspan="2" | ''ജംഗ്ഷൻ'' | പറഞ്ഞാലും |- | പറഞ്ഞാലും |- | rowspan="1" | [[മാഡ് ഡാഡ്|മാഡ് ഡാഡ്]] | ചെല്ല പാപ്പാ |- | rowspan="1" | ''സ്നേഹിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ'' | ഇവിടെയെൻ നിഴലുകൾ |- | rowspan="1" | ''ഐസക്ക് ന്യൂട്ടൺ S/o ഫിലിപ്പോസ്'' | പകലേ നീ ദൂരെ |- | rowspan="1" | ''ഒറീസ്സ'' | പിടയുക ഉണരുക |- | rowspan="1" | [[101 ചോദ്യങ്ങൾ|101 ചോദ്യങ്ങൾ]] | ദൂരെ ദൂരെ |- | rowspan="1" | ''ഗോഡ്‌ ഫോർ സെയിൽ - ദൈവം വിൽ‌പ്പനയ്ക്ക്'' | ഇല്ലാത്താലം കൈമാറുമ്പോൾ |- | rowspan="1" | ''അയാൾ'' | മനസിജനൊരു [പു] |- | rowspan="1" | ''പൊട്ടാസ് ബോംബ്'' | അമ്മയെ തേടി |- | rowspan="1" | ''മുഖമൂടികൾ'' | പറയാത്ത വാക്കിൻ |- | rowspan="1" | [[പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്|പുണ്യാളൻ അഗർബത്തീസ്]] | പൂരങ്ങളുടെ പൂരം |- | rowspan="2" | ''മാണിക്കത്തമ്പുരാട്ടിയും ക്രിസ്തുമസ് കാരോളും'' | കരയുന്നതാരെന്ന് |- | കദനം കവിതയാകും |- | rowspan="1" | [[ദൃശ്യം|ദൃശ്യം]] | മാരിവിൽ കുടനീർത്തും |- | rowspan="1" | ''യാത്ര തുടരുന്നു'' | പൊന്നുമോനെ താരാട്ടാം |- | rowspan="9" | 2014 | rowspan="2" | [[1983 (ചലച്ചിത്രം)|1983]] | ഓലഞ്ഞാലി കുരുവീ (ഓഡിയോ വേർഷൻ) |- | ഓലഞ്ഞാലി കുരുവി |- | rowspan="2" | ''ആലീസ് എ ട്രൂ സ്റ്റോറി'' | മഞ്ഞിൽ കുറുമ്പ് |- | ഏനോ ഇന്ത പിറവി |- | rowspan="1" | ''ഉറവ'' | ഒരു കൂടു കൂട്ടുവാനായ് |- | rowspan="1" | ''ഭയ്യാ ഭയ്യാ'' | ആരോടും |- | rowspan="1" | ''സ്റ്റഡി ടൂർ'' | കരയുന്നു ഒരു കിളിയകലെ |- | rowspan="2" | [[ഓടും രാജാ ആടും റാണി|ഓടും രാജാ ആടും റാണി]] | ഇത്തിരിപ്പൂ ചന്തം |- | പ്രണയസുധാരസ |- | rowspan="23" | 2015 | rowspan="1" | ''മൈ ഡിയർ മാമൻ'' | മനസ്സിന്റെ മണിവീണ |- | rowspan="2" | [[അമ്മയ്ക്കൊരു താരാട്ട്|അമ്മയ്ക്കൊരു താരാട്ട്]] | കൂട്ടിരിക്കാൻ പാട്ടുകളുണ്ട് |- | കാറ്റും നിൻറെ പാട്ടും |- | rowspan="1" | ''ലോകാസമസ്താ'' | ലോകാ സമസ്താ സുഖിനോ |- | rowspan="1" | ''ഡെസ്റ്റിനി'' | ഒരു വേളയെങ്കിലും |- | rowspan="1" | ''1000 - ഒരു നോട്ട് പറഞ്ഞ കഥ'' | പകലിൻ പൂമലമേലെ |- | rowspan="1" | [[മൺ‌സൂൺ|മൺസൂൺ]] | തരുമോ താരാപഥമേ |- | rowspan="1" | [[എന്നും എപ്പോഴും|എന്നും എപ്പോഴും]] | മലർവാകക്കൊമ്പത്തു് |- | rowspan="1" | [[ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ|ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ]] | നിലാക്കുടമേ |- | rowspan="1" | [[ജിലേബി|ജിലേബി]] | ഞാനൊരു മലയാളി |- | rowspan="1" | ''കിഡ്നി ബിരിയാണി'' | തേടി തേടി പോകെ |- | rowspan="1" | ''മൈ ഗോഡ്'' | പണ്ടു പണ്ടാരോ കൊണ്ട് |- | rowspan="1" | ''ഉട്ടോപ്യയിലെ രാജാവ്'' | ചന്തം തെളിഞ്ഞു |- | rowspan="1" | [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ|എന്നു നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] | ശാരദാംബരം |- | rowspan="1" | [[കളിയച്ഛൻ (ചലച്ചിത്രം)|കളിയച്ഛൻ]] | പാപലീലാ ലോലനാവാൻ |- | rowspan="1" | [[ഞാൻ സംവിധാനം ചെയ്യും|ഞാൻ സംവിധാനം ചെയ്യും]] | മറന്നോ സ്വരങ്ങൾ |- | rowspan="1" | ''ഉറുമ്പുകൾ ഉറങ്ങാറില്ല'' | മുത്തേ മുത്തേ |- | rowspan="1" | ''സു സു സുധി വാൽമീകം'' | എന്റെ ജനലരികിൽ ഇന്ന് |- | rowspan="1" | [[ആനമയിലൊട്ടകം|ആന മയിൽ ഒട്ടകം]] | വരിനെല്ലിൻ പാടത്ത് |- | rowspan="1" | ''റോക്ക് സ്റ്റാർ [ഓൺ ദി റോക്ക്സ്]'' | അരികിൽ നിന്നരികിൽ |- | rowspan="1" | ''കുക്കിലിയാർ'' | മതിലേഖ മിഴി ചാരി |- | rowspan="1" | ''ദി ബെയിൽ'' | ഒരു പാട്ടിൻ തെളിനീരായ് |- | rowspan="1" | ''സൂര്യഭദ്രം'' | പ്രപഞ്ച പൂമര |- | rowspan="13" | 2016 | rowspan="1" | ''ആടു പുലിയാട്ടം'' | വാൾമുനക്കണ്ണിലെ |- | rowspan="1" | ''നൂൽപാലം'' | പുഴയോരക്കടവത്തെ |- | rowspan="1" | ''ശിഖാമണി'' | കിഴക്കൻ മലയുടെ |- | rowspan="1" | [[സാമ്പാർ|സാമ്പാർ]] | പൂങ്കതിരുകൾ |- | rowspan="1" | ''പാ.വ പാപ്പനെക്കുറിച്ചും വർക്കിയെക്കുറിച്ചും'' | പൊടിമീശ |- | rowspan="1" | ''മരുഭൂമിയിലെ ആന'' | മണ്ണപ്പം ചുട്ടു |- | rowspan="1" | ''വികല്പം'' | തന്നാനം |- | rowspan="1" | ''സും'' | പുതുമഴ പോലെ |- | rowspan="1" | ''ഒറ്റക്കോലം'' | ഇടനെഞ്ചിടിപ്പിന്റെ |- | rowspan="1" | ''കവി ഉദ്ദേശിച്ചത്'' | കുയിലിൻ പാട്ടിനു് |- | rowspan="1" | [[കുടിപ്പള്ളിക്കൂടം|പള്ളിക്കൂടം]] | എന്നും തൊടുവിരൽ |- | rowspan="1" | ''റൊമാനോവ്'' | ഏഴു നിറങ്ങൾ മഴവില്ലു |- | rowspan="1" | ''ക്യാമ്പസ് ഡയറി'' | മറുമണലിനും |- | rowspan="9" | 2017 | rowspan="1" | ''ഗോൾഡ്‌ കോയിൻസ്'' | ഇല്ലില്ലം പുല്ലിലു് |- | rowspan="1" | ''ഉത്തരം പറയാതെ'' | സായാഹ്ന രാഗം |- | rowspan="1" | ''രക്ഷാധികാരി ബൈജു (ഒപ്പ്)'' | ഞാനീ ഊഞ്ഞാലിൽ |- | rowspan="1" | ''കാപ്പച്ചീനോ'' | എങ്ങനെ പാടേണ്ടു ഞാൻ |- | rowspan="1" | ''സർവോപരി പാലാക്കാരൻ'' | ഇക്കളിവീട്ടിൽ |- | rowspan="1" | ''റെഡ് റൺ'' | ഒരു വാക്കു മിണ്ടാതെ |- | rowspan="1" | ''ചിപ്പി'' | മുന്തിരിച്ചാറും |- | rowspan="1" | ''പുണ്യാളൻ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്'' | പൂരങ്ങളുടെ പൂരം |- | rowspan="1" | [[ചെമ്പരത്തി|ചെമ്പരത്തിപ്പൂവ്]] | അകലുവാൻ |- | rowspan="11" | 2018 | rowspan="1" | ''ഒരു തലയോട്ടി കഥ'' | കളിമുറ്റത്തമ്പിളി കളിയാടി വന്നപ്പോൾ |- | rowspan="3" | [[ക്യാപ്റ്റൻ (ചലച്ചിത്രം)|ക്യാപ്റ്റൻ]] | പെയ്തലിഞ്ഞ നിമിഷം |- | പാട്ടുപെട്ടി |- | പാട്ടുപെട്ടി [മൂവീ വേർഷൻ] |- | rowspan="2" | [[ബോൺസായ്|ബോൺസായ്]] | കാടും കാട്ടാറും |- | കാടും കാട്ടാറും |- | rowspan="1" | ''കൈതോല ചാത്തൻ'' | ഹരഹര ശങ്കര |- | rowspan="1" | ''പ്രശ്നപരിഹാരശാല'' | അത്രമേൽ അത്രമേൽ |- | rowspan="1" | ''ചാലക്കുടിക്കാരൻ ചങ്ങാതി'' | പഞ്ചാര പാട്ടുപാടും |- | rowspan="1" | ''മധുരമീ യാത്ര'' | അകത്തു നിന്നും |- | rowspan="1" | ''ആനക്കള്ളൻ'' | വെട്ടം തട്ടും |- | rowspan="16" | 2019 | rowspan="1" | ''ഇവിടെ ഈ നഗരത്തിൽ'' | മിഴികളിൽ തെളിയുമോ |- | rowspan="1" | ''1948 - കാലം പറഞ്ഞത്'' | മാനിത്തെ ചന്ദിരനെ |- | rowspan="1" | ''സൂത്രക്കാരൻ'' | പച്ചപ്പൂമ്പട്ടു് വിരിച്ചു് |- | rowspan="1" | ''സ്വർണ്ണമത്സ്യങ്ങൾ'' | പുഴ ചിതറി |- | rowspan="1" | ''ഓട്ടം'' | ആരോമൽ പൂവാലി കുരുവീ |- | rowspan="1" | [[ഇളയരാജ|ഇളയരാജ]] | എന്നാലും ജീവിതമാകെ |- | rowspan="1" | [[അതിരൻ|അതിരൻ]] | ആട്ടുതൊട്ടിൽ കൂട്ടിനുള്ളിൽ |- | rowspan="1" | ''വകതിരിവ്'' | അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീടിത് |- | rowspan="1" | ''വാർത്തകൾ ഇതുവരെ'' | കേൾക്കാം തകിലടികൾ |- | rowspan="1" | ''മാർച്ച് രണ്ടാം വ്യാഴം'' | ഒരു ദീപനാളമായ് |- | rowspan="1" | ''തെളിവ്'' | ഏതോ രാപ്പൂവിൽ |- | rowspan="1" | ''പ്രതി പൂവൻ കോഴി'' | ഏനിന്നാ ഏനിതെന്നാ |- | rowspan="1" | ''പൂഴിക്കടകൻ'' | മഴ വന്നു |- | rowspan="1" | ''ചില ന്യൂജെൻ നാട്ട് വിശേഷങ്ങൾ'' | അവൾ എന്റെ കണ്ണായി |- | rowspan="1" | ''ഒരു നല്ല കോട്ടയം കാരൻ'' | മൊഴിയണ മാന്മിഴിയെ |- | rowspan="1" | ''ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ഡയറീസ്'' | രാമഴയായ് |- | rowspan="1" | 2021 | rowspan="1" | ''കൃഷ്ണൻകുട്ടി പണി തുടങ്ങി'' | എങ്കിലുമെൻ ചന്താമാരെ |- | rowspan="10" | 2022 | rowspan="2" | [[പി.കെ. റോസി|പി കെ റോസി]] | നേരുപറഞ്ഞാൽ നിന്നെ |- | പാറിപ്പറന്നു വന്നു |- | rowspan="1" | ''കാളച്ചേകോൻ'' | താരം താനേ തിരി താഴ്ത്തിയ നേരം |- | rowspan="1" | ''സ്ക്രീൻപ്ലേ'' | കുഴലൂതും കാറ്റിൽ |- | rowspan="1" | ''ഉൾക്കനൽ'' | മന്ദാരക്കാവിൽ |- | rowspan="1" | [[കണ്ണാടി|കണ്ണാടി]] | വിടപറയാതെ നീ എങ്ങുപോയി |- | rowspan="1" | ''ഒരുത്തീ'' | കണ്ണാടി കായലിനോരം |- | rowspan="1" | ''ഹെഡ് മാസ്റ്റർ'' | മാനത്ത് പൊതിച്ചോറ് |- | rowspan="1" | [[വാമനൻ|വാമനൻ]] | ആകാശപ്പൂ ചൂടും |- | rowspan="1" | ''ഓട്ടോറിക്ഷക്കാരന്റെ ഭാര്യ'' | വാടരുതേ എന്നുയിരെ [ദുഃഖം] |- | rowspan="5" | 2023 | rowspan="1" | ''സെക്ഷൻ 306 IPC'' | സതിയുണരുന്നു ചിതയിൽ നിന്നും |- | rowspan="1" | ''അക്കുവിന്റെ പടച്ചോൻ'' | മഴയുടെ നീലയവനികക്കപ്പുറം |- | rowspan="1" | [[ഒറ്റ|ഒറ്റ]] | പെയ്നീർ പൊലേ |- | rowspan="1" | ''തൂലിക'' | ഒറ്റക്കിരിക്കുവാൻ മോഹം |- | rowspan="1" | [[ജയിലർ (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|ജയിലർ]] | ഉടയോനെ നീയേകും വരം |- | rowspan="4" | 2024 | rowspan="1" | ''മനസ്സ് (സമം)'' | ആകാശമാകും മനസ്സ് |- | rowspan="1" | ''കല്ലാമൂല'' | പാട്ടു പാടി കൂട്ട് കൂടി (ട്രാവൽ സോങ്) |- | rowspan="1" | ''അങ്കിളും കുട്ട്യോളും'' | പാതാളാഞ്ജന ശില |- | rowspan="1" | ''രാമുവിന്റെ മനൈവികൾ'' | മൂകഭാവം തരളമായ് |- | rowspan="3" | NA | rowspan="1" | ''ഉത്രാട സന്ധ്യ'' | ഋതുചക്ര |- | rowspan="2" | ''ആകാശപുഷ്പങ്ങൾ തേടി'' | പച്ച ത്തത്തേ |- | ഏതു വനപുഷ്പം |} {{cite web |url=https://www.malayalasangeetham.info/ |title=Malayalasangeetham.info |website=Malayalasangeetham |access-date={{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}} |archive-date=2025-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250207151114/https://malayalasangeetham.info/ |url-status=dead }} == മരണം == ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് അതികഠിനമായ [[അർബുദം|അർബുദരോഗം]] ബാധിച്ച് ചികിത്സയിലായിരുന്ന ജയചന്ദ്രൻ, തന്മൂലം പലതവണ ആശുപത്രിയിലാകുകയുണ്ടായി. ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ കാരണം അദ്ദേഹം 2024 മാർച്ച് മൂന്നിന് തന്റെ 80-ആം ജന്മദിനം വീട്ടിൽ വച്ചുതന്നെ ആഘോഷിയ്ക്കുകയാണുണ്ടായത്. ഇതിനിടയിലും ഏതാനും ഗാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം ആലപിയ്ക്കുകയും ചില പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുക്കുകയുമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ, 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ വീട്ടിലെ കുളിമുറിയിൽ വീണ് ഇടുപ്പെല്ല് പൊട്ടിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില വഷളാക്കി. ഒടുവിൽ 2025 ജനുവരി 9-ന് രാത്രി എട്ടുമണിയോടെ [[തൃശ്ശൂർ]] അമല ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/01/09/playback-singer-p-jayachandran-demise-updates.html|title=പാട്ടിന്റെ പൗർണമിച്ചന്ദ്രൻ അസ്തമിച്ചു; സംസ്കാരം നാളെ ചേന്ദമംഗലത്ത്; തൃശൂരിൽ പൊതുദർശനം}}</ref> മൃതദേഹം പിന്നീട് തൃശ്ശൂരിലെ വീട്ടിലും [[കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി]] ഹാളിലും പൊതുദർശനത്തിന് വച്ചശേഷം വിലാപയാത്രയായി [[വടക്കൻ പറവൂർ|വടക്കൻ പറവൂരിലെ]] [[ചേന്ദമംഗലം|ചേന്ദമംഗലത്തുള്ള]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ തറവാട്ടുവീട്ടിലെത്തിച്ച് അവിടെ പൂർണ്ണ സംസ്ഥാന ബഹുമതികളോടെ സംസ്കരിച്ചു.<ref name="Singer P. Jayachandran cremated with State honours in Chendamangalam">{{cite news|last1=|first1=|title=Singer P. Jayachandran cremated with State honours in Chendamangalam|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/singer-p-jayachandran-cremated-with-state-honours-in-chendamangalam/article69088238.ece|access-date=12 January 2025|publisher=The Hindu|date=11 January 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250112164258/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/singer-p-jayachandran-cremated-with-state-honours-in-chendamangalam/article69088238.ece|archive-date=12 January 2025|language=en-IN}}</ref> == അഭിനയരംഗം == 1979 ൽ പുറത്തിറങ്ങി, മധു നായകനായി അഭിനയിച്ച [[കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് (ചലച്ചിത്രം)|കൃഷ്ണപ്പരുന്ത്]] എന്ന സിനിമയിലെ ഒരു പ്രധാന വേഷം അവതരിപ്പിച്ചത് ജയചന്ദ്രനായിരുന്നു. [[ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്|ലേഖയുടെ മരണം ഒരു ഫ്ളാഷ് ബാക്ക്]], [[നഖക്ഷതങ്ങൾ]],<ref>[https://www.google.com/search?stick=H4sIAAAAAAAAAONgVuLSz9U3MDWsMigseMToyi3w8sc9YSmbSWtOXmM04-IKzsgvd80rySypFNLgYoOy5Lj4pJC0aTBI8XAh8Xl2MXG4ZebkOicWlyxilUgGUgr5aQp-idkZidnFGYklGYl56Yk5AMgnvV58AAAA&hl=en-IN&q=cast+of+Nakhakshathangal&kgs=590cab2ace7a27ef&shndl=17&shdeb=tbcfe&source=sh/x/kp/osrp/4&entrypoint=sh/x/kp/osrp Cast photos] Google</ref> [[ട്രിവാൻഡ്രം ലോഡ്ജ്]]<ref>{{Cite web|url=https://www.google.com/search?q=trivandrum+lodge+malayalam+movie+cast|title=trivandrum lodge Malayalam movie cast - Google Search|access-date=2021-06-10|website=www.google.com}}</ref> തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലും അദ്ദേഹം വേഷമിട്ടു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == === ദേശീയ അവാർഡ് === * മികച്ച ഗായകനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം- [[1986|1986-ൽ]] [[ശ്രീ നാരായണഗുരു (ചലച്ചിത്രം)|ശ്രീനാരായണ ഗുരു]] എന്ന സിനിമയിലെ ''ശിവശങ്കര സര്വ്വ ശരണ്യവിഭോ'' എന്ന ഗാനത്തിന്. === സംസ്ഥാന പുരസ്കാരങ്ങൾ === മികച്ച ഗായകനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം * [[1972|1972-ൽ]] ''[[പണിതീരാത്ത വീട് (ചലച്ചിത്രം)|പണിതീരാത്ത വീട്]]'' എന്ന സിനിമയിലെ ''സുപ്രഭാതം'' എന്ന ഗാനത്തിന്. * [[1978|1978-ൽ]] ''[[ബന്ധനം]]'' എന്ന സിനിമയിലെ ''രാഗം ശ്രീരാഗം'' എന്ന ഗാനത്തിന്. * [[2000|2000-ൽ]] ''[[നിറം (ചലച്ചിത്രം)|നിറം]]'' എന്ന സിനിമയിലെ ''പ്രായം നമ്മിൽ മോഹം നൽകി'' എന്ന ഗാനത്തിന്. * [[2004|2004-ൽ]] ''[[തിളക്കം (ചലച്ചിത്രം)|തിളക്കം]]'' എന്ന സിനിമയിലെ ''നീയൊരു പുഴയായ്'' എന്ന ഗാനത്തിന്. * [[2015]]-ൽ ''ഞാനൊരു മലയാളി.., മലർവാകക്കൊമ്പത്തെ.. ശാരദാംബരം..... ( [[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ|എന്നു നിന്റെ മൊയ്തീൻ]] )'' എന്നീ ഗാനങ്ങൾക്കും [[ജിലേബി (2015)|ജിലേബി]], [[എന്നും എപ്പോഴും]] എന്നീ സിനിമയിലെ ഗാനങ്ങൾക്കും<ref name=mat1>{{cite news|title='ഒഴിവു ദിവത്തെ കളി' മികച്ച ചിത്രം; ദുൽഖർ നടൻ, പാർവ്വതി നടി......|url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/film-awards-2016-malayalam-news-1.899841|accessdate=2016 മാർച്ച് 1|publisher=മാതൃഭൂമി|ref=mat1|archiveurl=https://archive.today/20160301082554/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/film-awards-2016-malayalam-news-1.899841|archivedate=2016-03-01|url-status=live}}</ref> * ജെ.സി. ഡാനിയേൽ പുരസ്കാരം (2021) മികച്ച ഗായകനുള്ള തമിഴ്നാട് സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം * [[1994|1994-ൽ]] ''കിഴക്ക് ശീമയിലെ'' എന്ന സിനിമയിലെ ''കട്ടാഴം കാട്ട്‌വഴി'' എന്ന ഗാനത്തിന്. === മറ്റ് പുരസ്കാരങ്ങൾ === * [[1997|1997-ൽ]] 30 വർഷങ്ങൾ തമിഴ് സംഗീത ലോകത്ത് പ്രവർത്തിച്ചതിന് തമിഴ്നാട് ഗവർമെന്റിന്റെ ''കലൈ മാമണി'' പുരസ്കാരം ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{Official website|http://www.jayachandransite.com}} *{{IMDb name|1172381}} {{J. C. Daniel Award}} {{National Film Award Best Male Playback Singer}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 3-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗായകനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗായകനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹരിവരാസനം പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2025-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 9-ന് മരിച്ചവർ]] dfrrnof7psq1lzpz5xc86oukpvic9uo 3 90403 4616120 4615819 2026-04-28T20:06:54Z MediaWiki message delivery 53155 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616120 wikitext text/x-wiki *[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ 1]] == ഫലകം പുനഃപരിശോധിക്കണം == താങ്കൾ [[ഇന്ത്യയിലെ തർക്ക ബാധിത മേഖലകൾ]] എന്ന താളിൽ ചേർത്ത ഫലകം ദയവായി പുനഃപരിശോധിക്കുക. ആ താളിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികളുമായി എന്താ ബന്ധം? [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 10:54, 27 മേയ് 2020 (UTC) പിഴവു പറ്റിയതാണ്. ഇപ്പോ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ടല്ലോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 14:37, 27 മേയ് 2020 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | വിക്കിപീഡിയ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള താങ്കളുടെ വിലയേറിയ സംഭാവനകൾക്കാണ് ഇത്. താങ്കളെപ്പോലെയുള്ളവരാണ് വിക്കിപീഡിയയുടെ സമ്പത്ത്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 06:00, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} * Thank You Pathu--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 10:15, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) ==[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]] നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു== <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]]''' ഒഴിവാക്കാൻ, ലയിപ്പിക്കാൻ, അഥവാ പുനഃനാമകരണം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Wikipedia:Categorization|വർഗ്ഗീകരണ]] നയങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ ഈ നിർദ്ദേശം സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നതറിയുവാൻ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് ഈ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്നതിനായി ദയവായി [[Wikipedia:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ#വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ|വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ]]''' താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുക.<!-- Template:Cfd-notify--> നന്ദി. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 02:59, 22 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) == കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ == [[കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ]] ഈ താളിലെ ജനന തീയതി ഒന്ന് പരിശോധിക്കാമോ? അതു പോലെ ശ്രീമൂലം അസംബ്ലിയാണോ പ്രജാസഭയാണോ എന്ന കാര്യത്തിലും സംശയമുണ്ട്. അസംബ്ലി എന്ന് തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:39, 5 നവംബർ 2020 (UTC) ::[http://klaproceedings.niyamasabha.org/pdf/TSMA-002-00014-00001.pdf ശ്രീമൂലം അസംബ്ലി] തന്നെ. ജനനത്തീയതി പരിശോധിക്കാം.--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 08:38, 8 നവംബർ 2020 (UTC == [[:വർഗ്ഗം:ഗോണ്ട് ചിത്ര കല]] == ഈ ചിത്രവും കലയും രണ്ടാണോ, അതോ ഒന്നോ? കുറേ കാലമായി എന്നെറിയാം, എന്തേലും ഓർമ്മവരുന്നുണ്ടോ?--<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 11:21, 8 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) :: ഗോണ്ട് ചിത്രകലാ ശൈലി എന്നാണ് ഉദ്ദേശിച്ചത് --[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 15:27, 9 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2023 12 18|Read the full report]]''' · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] 17:15, 18 ഡിസംബർ 2023 (UTC) </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=25974255 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:40, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == Wikimedians of Kerala - March 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's third newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 30th March 2024, we had our third user group monthly meeting held online at User Group's Telegram platform. ** Shared updates about the ongoing user group activities and plans for organising some Wiki campaigns. ** Discussed about [[:c:Wiki Loves Earth 2024|Wiki loves Earth]] campaign and usergroup's interest in organising it in India level. ** Discussed about WikiFunctions and members shared updates about their views. ([[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup_/March_2024|Read more at...]]) '''Eevents & activities''' * On-going events & activities supported by User Group ** [[:ml:WP:IGE2024|Indian general election edit-a-thon 2024]] has been started on April 15th to create and updated articles in Malayalam Wikipedia related to the Lok Sabha election. ** [[:m:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]] ** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]] </div> ;Other news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * User group is planning to participate in [[:m:Software Collaboration for Wikidata/Open Call|Software Collaboration for Wikidata]] </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 27th Arp 2024 - [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/April_2024|Register for the event]]''' <hr> This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 06:18, 21 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=26496337 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #644 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br> week leading up to 2024-09-02. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]]. Missed the previous one?<br> See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#643]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/أمين|أمين]] - RfP scheduled to end 9 September 2024 11:18 (UTC). ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Next: (pt) [[:pt:Wikipédia:Edit-a-thon/Atividades_em_português/Oficina_Projeto_Saúde_Auditiva_Editatona_Wikipédia_e_Wikidata|Auditive Health Project – Workshop Wikipedia and Wikidata]] 10 September - Expand and contribute to articles and items on Audiology, this event will be held in 3 participating Universities in Brazil. [https://etherpad.wikimedia.org/p/Oficina_Projeto_Sa%C3%BAde_Auditiva_2024 Register on Etherpad]. * Upcoming: The [[m:Celtic Knot Conference 2024/Program|program for the Celtic Knot Conference 2024]] is now available to view! Whether you're interested in language preservation, digital tools for minority languages, or simply connecting with like-minded individuals, there's something for everyone. The conference will take place in Waterford City from September 25-27, 2024 ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs **(de) [https://blog.tib.eu/2024/09/04/das-tib-projekt-wikiremembrance-einladung-zur-abschlussveranstaltung/ TIB Blog:The TIB project WikiRemembrance] - The aim of the project was to develop a handout on digital culture of remembrance in a collaborative and participatory process. The project will be ending soon and you can [https://www.wikiremembrance.de/registrierung/ register] for the closing event (9 Oct 2024). ** [https://blog.anj.ai/2024/09/outdated-knowledge.html Correcting outdated facts in Wikidata] - Anj Simmons takes us through an example of finding an outdated or inaccurate fact and correcting it with supporting references. ** [https://chem-bla-ics.linkedchemistry.info/2024/09/07/wikidata-citations.html Adding citations between existing articles in Wikidata] - About a command line tool written in Groovy to enrich Wikidata with citations between journal articles and other research output with DOIs * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=eQ9fIqry7kE Wikidata Quality Toolkit:] Empowering Wikidata editors and content. Albert Meroño introduces a suite of tools to assist editors by recommending items to edit, detect poorly-supported item references and generating EntitySchemas to find items missing information. **(ar) [https://www.youtube.com/watch?v=3ukwbX__wWQ Arabic Wikidata Days 2024 - Session 3: SPARQL Query] - Houcemeddine Turki introduces how to forumlate and build SPARQL queries in the Wikidata Query Service. ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Teester/CheckShex.js|User:Teester/CheckShex.js]] - a Userscript that adds an input box to a Wikidata page wherein you can enter an EntitySchema (such as E10). When you click "Check", it uses pyshexy to validate the entity against the schema and displays whether the entity passes or fails. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * 🔥 Big changes are coming to the #WikidataQueryService. If you query for scholarly articles, please take a look at [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|this announcement]]! * Is Shakespeare in German something for you? A digital version of the Schlegel/Tieck edition (Aufbau-Verlag 1975) was released with Wikidata connections. ([https://wikis.world/@umblaetterer@chaos.social/113033900869878738 source]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes **[[:d:Property:P12949|denomination]] (<nowiki>value of a currency or type of currency</nowiki>) **[[:d:Property:P12956|exponent of base unit]] (<nowiki>a qualifier of derived from base unit (P12571) used to describe the exponent of the unit</nowiki>) **[[:d:Property:P12969|game designer]] (<nowiki>person(s) who devised and developed this game</nowiki>) **[[:d:Property:P12981|Handwriting exaple]] (<nowiki>Sample image of the person's handwriting.</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P12935|Illinois Center for the Book author ID]], [[:d:Property:P12936|Slekt og Data grave ID]], [[:d:Property:P12937|‎FolkWiki ID]], [[:d:Property:P12938|iasj article ID]], [[:d:Property:P12939|365scores football team ID]], [[:d:Property:P12940|speedrun.com series ID]], [[:d:Property:P12941|All Musicals lyrics ID]], [[:d:Property:P12942|MobyGames critic ID]], [[:d:Property:P12943|Polygon game ID]], [[:d:Property:P12944|Madain Project ID]], [[:d:Property:P12945|365scores basketball player ID]], [[:d:Property:P12946|FOLDOC ID]], [[:d:Property:P12947|GameFAQs genre ID]], [[:d:Property:P12948|Retromags game ID]], [[:d:Property:P12950|Nomes e Voces ID]], [[:d:Property:P12951|Altar of Gaming company ID]], [[:d:Property:P12952|Altar of Gaming franchise ID]], [[:d:Property:P12953|Altar of Gaming game ID]], [[:d:Property:P12954|Altar of Gaming person ID]], [[:d:Property:P12955|Ciel d'oc ID]], [[:d:Property:P12957|VideoGameGeek genre ID]], [[:d:Property:P12958|GameSpot genre ID]], [[:d:Property:P12959|FranceTerme identifier]], [[:d:Property:P12960|DOS Game Modding Wiki article ID]], [[:d:Property:P12961|monument ID in the archive of Linz]], [[:d:Property:P12963|‎Altar of Gaming character ID]], [[:d:Property:P12964|WikiYeshiva article ID]], [[:d:Property:P12965|Yediot Books book ID]], [[:d:Property:P12966|Mapcarta ID]], [[:d:Property:P12967|VIRIN]], [[:d:Property:P12968|cnkgraph person ID]], [[:d:Property:P12970|Tabletopia game ID]], [[:d:Property:P12971|cnkgraph book ID]], [[:d:Property:P12973|cnkgraph poem ID]], [[:d:Property:P12975|Lexikon der Mathematik entry ID]], [[:d:Property:P12976|‎CNES ID]], [[:d:Property:P12977|‎Tretyakov Gallery artist ID]], [[:d:Property:P12978|‎TV Maze character ID]], [[:d:Property:P12979|Say Who ID]], [[:d:Property:P12980|‎Finnish Business ID]], [[:d:Property:P12983|Prosocour person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Larval host plant|Larval host plant]] (<nowiki>Larval host plant - used only for insects - subclass of P1034</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has reading|has reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the sinogram</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/agent of action & agent class of action & agents of action have role|agent of action & agent class of action & agents of action have role]] (<nowiki>particular item that initiates this action or class of actions</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/formula weight|formula weight]] (<nowiki>molar mass of an empirical forumula unit of a chemical compound, element or isotope</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/initialism|initialism]] (<nowiki>abbreviation containing only first letters of an expression (regardless if pronounced as letters or as a word)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/magazine capacity|magazine capacity]] (<nowiki>magazine capacity or clip size of this firearm or weapon (real or fictional)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/male mean age|male mean age]] (<nowiki>male mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/female mean age|female mean age]] (<nowiki>female mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ACUM IDs|ACUM IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Brno History literature ID|Encyclopedia of Brno History literature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Board Game Arena ID|Board Game Arena ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoardGaming.com game ID|BoardGaming.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans l'annuaire de l'École des chartes|Identifiant dans l'annuaire de l'École des chartes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trakt episode ID|Trakt episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Indian Express Topic ID|The Indian Express Topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NWIS site ID|NWIS site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hindustan Times Topic ID|Hindustan Times Topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biblioteka Nauki IDs|Biblioteka Nauki IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stadtwiki Karlsruhe ID|Stadtwiki Karlsruhe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/culture.ru organization ID|culture.ru organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Encyclopédie des femmes tunisiennes|identifiant Encyclopédie des femmes tunisiennes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMFDB knowl ID|LMFDB knowl ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Athletics New Zealand athlete ID|Athletics New Zealand athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MinDat Feature ID|MinDat Feature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoardGameGeek game mechanic ID|BoardGameGeek game mechanic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Linked Open Vocabularies (LOV)|Linked Open Vocabularies (LOV)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ontobee id|Ontobee id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/newgrounds.com game ID|newgrounds.com game ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/B8to Emergency number by country size] ** [https://w.wiki/B8tp Countries with most UNESCO World Heritage Sites] ** [https://w.wiki/B8tq People with songs named after them] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Lexicographical data/Ideas of queries/list of sense properties|Lexicographical data/Ideas of queries/list of sense properties]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q7066|atheism (Q7066)]] - absence of belief in the existence of deities; the opposite of theism * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1347328|𒆠𒅅𒂵𒉘 (L1347328)]] - Sumerian verb, means 'to love' ''' Development ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/HWKBCPKPL5D4HN6TPJQ6PRCGAFHY7WFE/ (BREAKING CHANGE ANNOUNCEMENT) Wikidata Query Service graph split available in production; scholarly entity queries require migration by March 2025] * We ported many WikibaseLexeme browser tests from WebdriverIO to Cypress ([[phab:T355934]]) * We’re working on improving the MUL support in the mobile termbox ([[phab:T373088]]) * We’re updating the “label in language” constraint for MUL ([[phab:T370293]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Canada|Canada]] * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:45, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27407185 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #645 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-09-16. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]]. Missed the previous one?<br> See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#644]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Framabot 5|Framabot 5]] - Task: update a typography error in the French description of homonym pages, seen on [https://github.com/MisterSynergy/deltabot-scripts/commit/afd4c82e04ab338b54229aeec3273dd83d6cbe47 1]. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Additional rights for bureaucrats|Additional rights for bureaucrats]] - The proposal suggests allowing Wikidata bureaucrats to remove admin rights, which they currently cannot do, to streamline processes, reduce reliance on stewards, and align with practices of other wikis. * Proposal: [[d:Wikidata_talk:WikiProject_Names#Mul_labels_-_proposal_of_massive_addition|Mul labels - proposal of massive addition]] - The proposal suggests massively adding "mul" labels to Wikidata items for given and family names, using a bot to streamline the process and reduce redundant labels. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]] ''' * Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 17 September, 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, 17 September, 2024 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1726588800 Time zone converter]). Christa Strickler will be our first Project Series lead with her joint project with the Wikidata Religion & Theology Community of Practice to contribute biographical data to Wikidata from the IRFA database using the Mix’n’Match tool. We are excited to learn more about this project, provide a forum for discussion and shared learning, and lend a hand while building new skills. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/First_Project_Series#Session_2_(September_17)_-_Working_session_using_Mix%E2%80%98n%E2%80%99Match_to_add_Wikidata_items|Session 2 (September 17) - Working session using Mix‘n’Match to add Wikidata items]] * [[w:Wikipedia:Meetup/Seattle/Wikidata Day 2024|Wikidata Day 2024 (Seattle)]] - Agenda: Wikidata Twelfth Birthday, Training and Edit-a-thon. When: Saturday, October 26, from 12:30–4:30pm PDT ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2024/Contents/New Zealand report|Looking for Aotearoa's next roving Wikipedian, a Wikidata Te Papa research expeditions publication & the Wikidata WikiProject IBC follow-up workshop]] - The Aotearoa Wikipedian at Large worked with multiple institutions in 2024, contributing to Wikidata by improving museum exhibition models, creating articles, and collaborating on various projects, including biological field trips and entomology, while also engaging with the local Christchurch editing community. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2024/Contents/India report|Wikimedians-in-residence assigned to add lexicographical data of 5 endangered languages of West Bengal]] - The West Bengal Wikimedians User Group, in collaboration with Jadavpur University, has appointed five linguistics students as Wikimedians-in-residence to add lexicographical data for five endangered languages of West Bengal to Wikidata, contributing to their preservation and digital accessibility. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2024/Contents/Czech Republic report|Cooperation between National Library and Wikimedia CR was presented at Wikimania 2024]] - Wikimedia Czech Republic presented their long-standing collaboration with the National Library at Wikimania 2024, highlighting joint educational and community initiatives, along with additional sessions on media education and successful campaigns during the event. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2024/Contents/Aruba report|Vacancy Wikimedian in Residence for Wikipedia on Aruba - Aruba on Wikipedia project]] - Wikimedia Nederland is seeking a Wikimedian in Residence for the "Wikipedia on Aruba" project, which aims to make Aruban and Dutch Caribbean culture and heritage accessible on Wikimedia platforms, with applications open until 16 September 2024. * Presentations: [https://tiago.bio.br/phd%20defense/ The knowledge graph of Wikidata in the context of the Human Cell Atlas] - presentation by [[d:Q90076935|Tiago Lubiana (Q90076935)]] around their PhD defense * Essay: [[d:User:ASarabadani (WMF)/Growth of databases of Wikidata|User:ASarabadani (WMF)/Growth of databases of Wikidata]] ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Lagewi/references.js|User:Lagewi/references.js]] - "Sometimes, the data on Wikidata does not answer all your questions. Some types of information are difficult to encode in statements, or simply has not been encoded on Wikidata yet. In such cases, it might be useful to go through the references attached to claims of the entity, for additional information. To simplify this process, this user script lists all unique references based on [[d:Property:P248|stated in (P248)]] and [[d:Property:P854|reference URL (P854)]]. The references are listed in a collapsible list below the table of labels and descriptions, collapsed by default to not be obtrusive." To enable it, include the following line in your [[d:Special:MyPage/common.js|common.js]]: <code>mw.loader.load('//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Lagewi/references.js&oldid=2039248554&action=raw&ctype=text/javascript');</code> ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * Newest General datatypes **[[:d:Property:P12949|denomination]] (<nowiki>value of a currency or type of currency</nowiki>) **[[:d:Property:P12956|exponent of base unit]] (<nowiki>a qualifier of derived from base unit (P12571) used to describe the exponent of the unit</nowiki>) **[[:d:Property:P12969|game designer]] (<nowiki>person(s) who devised and developed this game</nowiki>) **[[:d:Property:P12981|handwriting example]] (<nowiki>sample image of the person's handwriting</nowiki>) **[[:d:Property:P12992|objects of occurrence have role]] (<nowiki>role that objects of this occurrence take on in the context of this occurrence. (For selectional restrictions, use "object class of occurrence" (P12913) instead.)</nowiki>) **[[:d:Property:P12993|agents of action have role]] (<nowiki>role that agents of this action take on in the context of this action. (For selectional restrictions, use "agent class of action" (P12994) instead. )</nowiki>) **[[:d:Property:P12994|agent class of action]] (<nowiki>class of items that may initiate this action or class of actions (For roles filled by agents of an action, use "agents of action have role" (P12993) instead)</nowiki>) **[[:d:Property:P12995|agent of action]] (<nowiki>particular item that initiates this action or class of actions</nowiki>) ** Newest External identifiers: [[:d:Property:P12935|Illinois Center for the Book author ID]], [[:d:Property:P12936|Slekt og Data grave ID]], [[:d:Property:P12937|‎FolkWiki ID]], [[:d:Property:P12938|iasj article ID]], [[:d:Property:P12939|365scores football team ID]], [[:d:Property:P12940|speedrun.com series ID]], [[:d:Property:P12941|All Musicals lyrics ID]], [[:d:Property:P12942|MobyGames critic ID]], [[:d:Property:P12943|Polygon game ID]], [[:d:Property:P12944|Madain Project ID]], [[:d:Property:P12945|365scores basketball player ID]], [[:d:Property:P12946|FOLDOC ID]], [[:d:Property:P12947|GameFAQs genre ID]], [[:d:Property:P12948|Retromags game ID]], [[:d:Property:P12950|Nomes e Voces ID]], [[:d:Property:P12951|Altar of Gaming company ID]], [[:d:Property:P12952|Altar of Gaming franchise ID]], [[:d:Property:P12953|Altar of Gaming game ID]], [[:d:Property:P12954|Altar of Gaming person ID]], [[:d:Property:P12955|Ciel d'oc ID]], [[:d:Property:P12957|VideoGameGeek genre ID]], [[:d:Property:P12958|GameSpot genre ID]], [[:d:Property:P12959|FranceTerme identifier]], [[:d:Property:P12960|DOS Game Modding Wiki article ID]], [[:d:Property:P12961|monument ID in the archive of Linz]], [[:d:Property:P12963|‎Altar of Gaming character ID]], [[:d:Property:P12964|WikiYeshiva article ID]], [[:d:Property:P12965|Yediot Books book ID]], [[:d:Property:P12966|Mapcarta ID]], [[:d:Property:P12967|VIRIN]], [[:d:Property:P12968|cnkgraph person ID]], [[:d:Property:P12970|Tabletopia game ID]], [[:d:Property:P12971|cnkgraph book ID]], [[:d:Property:P12973|cnkgraph poem ID]], [[:d:Property:P12975|Lexikon der Mathematik entry ID]], [[:d:Property:P12976|‎CNES ID]], [[:d:Property:P12977|‎Tretyakov Gallery artist ID]], [[:d:Property:P12978|‎TV Maze character ID]], [[:d:Property:P12979|Say Who ID]], [[:d:Property:P12980|‎Finnish Business ID]], [[:d:Property:P12983|Prosocour person ID]], [[:d:Property:P12984|Stadtwiki Karlsruhe ID]], [[:d:Property:P12985|Athletics New Zealand athlete ID]], [[:d:Property:P12986|Encyclopedia of Tunisian Women person ID]], [[:d:Property:P12987|‎LMFDB knowl ID]], [[:d:Property:P12988|ACUM performer ID]], [[:d:Property:P12989|ACUM creator/publisher ID]], [[:d:Property:P12990|ACUM Work ID]], [[:d:Property:P12991|ACUM album ID]], [[:d:Property:P12996|culture.ru organization ID]], [[:d:Property:P12997|‎Hindustan Times topic ID]], [[:d:Property:P12998|Newgrounds submission ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review **[[:d:Wikidata:Property proposal/Larval host plant|Larval host plant]] (<nowiki>Larval host plant - used only for insects - subclass of P1034</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has reading|has reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the kanji</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/formula weight|formula weight]] (<nowiki>molar mass of an empirical forumula unit of a chemical compound, element or isotope</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/initialism|initialism]] (<nowiki>abbreviation containing only first letters of an expression (regardless if pronounced as letters or as a word)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/magazine capacity|magazine capacity]] (<nowiki>magazine capacity or clip size of this firearm or weapon (real or fictional)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/male mean age|male mean age]] (<nowiki>male mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/female mean age|female mean age]] (<nowiki>female mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/publication type of scholarly article|publication type of scholarly article]] (<nowiki>Publication type of scholarly article</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/characteristic of|characteristic of]] (<nowiki>(qualifier only) statement value is a characteristic, quality, property, or state of this item</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Political foundation|Political foundation]] (<nowiki>The property allows a link between a political party (usually) and its related political foundation, as is common in Germany, in the Netherlands or at the European level. The reverse property ("political party" or "political party affiliation", still different from P102 which is for individual membership) would be useful too.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Medietilsynets filmdatabase|Medietilsynets filmdatabase]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Brno History literature ID|Encyclopedia of Brno History literature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Board Game Arena ID|Board Game Arena ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoardGaming.com game ID|BoardGaming.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans l'annuaire de l'École des chartes|Identifiant dans l'annuaire de l'École des chartes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trakt episode ID|Trakt episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Indian Express Topic ID|The Indian Express Topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NWIS site ID|NWIS site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biblioteka Nauki IDs|Biblioteka Nauki IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MinDat Feature ID|MinDat Feature ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoardGameGeek game mechanic ID|BoardGameGeek game mechanic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Linked Open Vocabularies (LOV)|Linked Open Vocabularies (LOV)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ontobee id|Ontobee id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/typeset.io journal ID|typeset.io journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LWW journal ID|LWW journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BioMed Central journal ID|BioMed Central journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Storia della civiltà europea ID|Storia della civiltà europea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NooSFere editorial collection ID|NooSFere editorial collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/e-LIS ID|e-LIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionnaire des guérilleros et résistants antifranquistes ID|Dictionnaire des guérilleros et résistants antifranquistes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Historical Encyclopedia of Siberia ID|Historical Encyclopedia of Siberia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/pomniky.npmk.cz ID|pomniky.npmk.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FightTime fighters ID|FightTime fighters ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** Map of [https://w.wiki/tb9 Karens] / [https://w.wiki/thW Johns] per million according to Wikidata ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/mmMBW6mGYYim4w6i082q8wUOwIe04oEkqGeeI0kcsQK People with a connection to Dresden who have an anniversary today] ([[d:User:Stefan_Kühn/Dresden#Personen_mit_Bezug_zu_Dresden,_die_heute_ein_Jubiläum_haben|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject Wikibooks pages|Wikibooks pages]] - The goal is to add Wikidata items for every Wikibooks page. ** [[d:Wikidata:WikiProject Couchdb|Couchdb]] - This project has the purpose to investigate how having Wikidata on CouchDb could work. ** [[d:Wikidata:WikiProject temporärhaus|Temporärhaus]] - This project is intended to document the activities in the [[d:Q27945856|temporaerhaus (Q27945856)]] with reference to Wikidata. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Cleaning Task Force/Changes|Ontology/Cleaning Task Force/Changes]] - Significant actual and proposed changes to the Wikidata ontology that have come out of the cleaning task force efforts. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://w.wiki/BD4F Wikidata Statements that use a retracted article as reference] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q96417649|Among Us (Q96417649)]] - 2018 video game developed by InnerSloth * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L45436|ਕਰਨ (L45436)]] - Punjabi verb "to do" ''' Development ''' * The development team attended the annual WMDE Software Department retreat, so there wasn't much development activity this week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:42, 16 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27450551 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikimedians of Kerala - August 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's sixth newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 17th August 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform. ** User:Gnoeee and User:Ranjithsiji shared their experience in attending Wikimania 2024 at Katowice, Poland from Kerala. The other known Malayali Wikimedians attended this years Wikimania in-person are User:Mujeebcpy, User:Jsamwrites and User:Leaderboard ** User:Ranjithsiji presented a talk on Schoolwiki project and presented the poster describing activities of Wikimedians of Kerala UG. User:Gnoeee presented the poster describing the activities of OpenDataKerala community. ** User:Ranjithsiji and User:Mujeebcpy worked on a tool named 'Vcutcli' to create small videos by cutting a large video using starting and ending timestamps during Wikimania. ** User:Gnoeee shared updates about the [[:m:Wiki loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024 campaign]]. The photography campaign in Wikimedia Commons and Edit-a-thon in Malayalam Wikipedia was discussed. ** Discussed about organising Wikidata Birthday celebration and Wikimedians of Kerala Annual Meetup this year. ** Discussed about the IndiaFOSS 2024 event at Bangalore and two representatives of User-group was planned to attend the event. ** Community members are encouraged to apply for Train the Trainer (TTT) 2024, which will be held in Odisha. ** Community members User:Gnoeee, User:Irshadpp, User:Manojk and User:Ranjithsiji shared their selection to participate in the Wiki Technology Summit taking place on 4th and 5th Oct at Hyderabad. ([[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2024|Read more...]]) '''Events & activities''' * On-going events & activities supported by User Group ** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]] ** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]] ** [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024]] - the photography campaign at Wikimedia Commons ** [[:ml:WP:വിക്കി ഓണത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2024|Wiki Loves Onam 2024]] - Edit-a-thon at Malayalam Wikipedia </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 21st September 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2024|Register for the event]]''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:34, 19 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=27485031 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata Weekly Summary #647 == <languages/> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' <translate> Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-09-30. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]]. Missed the previous one?<br> See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#646]]</translate>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''<translate>Discussions</translate>''' <translate>* Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Andrei_Stroe|Andrei Stroe]] - Success! Welcome [[d:User:Andrei_Stroe|User:Andrei Stroe]] as Wikidata's latest Admin. * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/QichwaBot|QichwaBot]] - Task(s): Creating wikidata lexemes for the Quechua languages. * Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Do_we_want_automatic_inverse_statement_creation_and_if_so,_how_should_they_happen%3F|Do we want automatic inverse statement creation and if so, how should they happen?]] - Closed due to lack of comments for longer than five years. Despite multiple suggestions, there is no clear consensus to move forward.</translate> '''<translate>[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]]</translate>''' <translate>* [[d:Wikidata:Twelfth Birthday|Wikidata's 12th birthday]] is coming up on October 29th. Have a look at the birthday parties and more planned around the world. * Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 1 October, 2024: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, 1 October, 2024 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1727798400 Time zone converter]). Christa Strickler will be our first Project Series lead with her joint project with the Wikidata Religion & Theology Community of Practice to contribute biographical data to Wikidata from the [https://irfa.paris/en/en-learn-about-a-missionary/ IRFA database] using the Mix’n’Match tool. We are excited to learn more about this project, provide a forum for discussion and shared learning, and lend a hand while building new skills. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/First_Project_Series#Session_3_(October_1)_-_Working_session_using_a_data_model_and_the_UseAsRef_user_script_to_enhance_items|Event page]].</translate> '''<translate>Press, articles, blog posts, videos</translate>''' <translate>* Papers ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-72440-4_4 A Systematic Review of Wikidata in GLAM Institutions: a Labs Approach] - Presents a systematic review of Wikidata use in GLAM institutions within the context of the work of the International GLAM Labs Community (glamlabs.io). The results summarise academic literature on Wikidata projects. By G. Candela et al. ** (es) [https://diff.wikimedia.org/es/2024/09/26/curso-de-wikidata-en-espanol-datos-para-el-conocimiento-colaborativo/ Wikidata course in Spanish: Data for collaborative knowledge] - Throughout October, the WikiLearn platform is hosting a course on Wikidata aimed especially at Latin Americans. [https://learn.wiki/courses/course-v1:WikimediaChile+WMC000+2024/about Enroll here]. ** [https://arxiv.org/html/2408.14849v2 Project SHADOW: Symbolic Higher-order Associative Deductive reasoning On Wikidata using LM probing] - SHADOW is a fine-tuned language model trained on an intermediate task using associative deductive reasoning, its performance is measured on a knowledge base construction task using Wikidata triple completion. By Hanna Abi Akl. ** [https://easychair.org/publications/preprint/MZrm Using Wikidata for Managing Cultural Heritage Information] - The present study uses model wikidata elements as a basis and explores its dynamic formation into a cultural heritage information management tool within a museum. By D. Kyriaki-Manessi and S. Vazaiou. ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-72437-4_23 Enriching Archival Linked Data Descriptions with Information from Wikidata and DBpedia] - This paper investigates the potential to use information in archival records in a larger context for ArchOnto and aims to leverage classes and properties sourced from repositories deemed informal due to their crowd-sourcing nature. By I. Koch et al. ** [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2405844024144799 A framework for integrating biomedical knowledge in Wikidata with open biological and biomedical ontologies and MeSH keywords] - This paper utilizes primary data sources of OBO ontologies and MeSH keywords classified using SPARQL queries for RDF knowledge graphs, to contribute to the robustness and accuracy of collaborative biomedical knowledge graphs. By H. Turki et al. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=OF-kq8-rO_o&t=3038s Serbian Novels on Wikidata: Project wikiELTeC & Tesla] Part of Wikimedia CEE Meeting 2024 in İstanbul, this session presented by Filip Maljković charts progress on contributing Serbian literature to Wikidata. * Dataviz ** [https://tjukanovt.github.io/notable-people Find your most famous neighbour], a world map of notable people based on Wikipedia and Wikidata.</translate> '''<translate>Tool of the week</translate>''' <translate>* [https://larsgw.blogspot.com/2023/12/three-new-userscripts-for-wikidata.html Three new Userscripts for Wikidata] - [[d:User:Lagewi|User:Lagewi]] has written 3 scripts to simplify reading references, explore property-value pairs in use for a statement or attaching a full bibliography to the end of the item page.</translate> '''<translate>Other Noteworthy Stuff</translate>''' <translate>* [https://www.opensanctions.org/datasets/wd_categories/ OpenSactions:Wikidata Persons in Relevant Categories] - Using [https://petscan.wmcloud.org/ PETScan], generates a list of profiles of politically exposed persons by querying specific categories on Wikidata and extracting the entities.</translate> '''<translate>Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review</translate>''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * <translate>Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]:</translate> ** <translate>General datatypes: </translate> ***[[:d:Property:P12969|game designer]] (<nowiki>person(s) who devised and developed this game</nowiki>) ***[[:d:Property:P12981|handwriting example]] (<nowiki>sample image of the person's handwriting</nowiki>) ***[[:d:Property:P12992|objects of occurrence have role]] (<nowiki>role that objects of this occurrence take on in the context of this occurrence. (For selectional restrictions, use "object class of occurrence" (P12913) instead.)</nowiki>) ***[[:d:Property:P12993|agents of action have role]] (<nowiki>role that agents of this action take on in the context of this action. (For selectional restrictions, use "agent class of action" (P12994) instead. )</nowiki>) ***[[:d:Property:P12994|agent class of action]] (<nowiki>class of items that may initiate this action or class of actions (For roles filled by agents of an action, use "agents of action have role" (P12993) instead)</nowiki>) ***[[:d:Property:P12995|agent of action]] (<nowiki>particular item that initiates this action or class of actions</nowiki>) ** <translate>External identifiers: </translate>[[:d:Property:P12963|‎Altar of Gaming character ID]], [[:d:Property:P12964|WikiYeshiva article ID]], [[:d:Property:P12965|Yediot Books book ID]], [[:d:Property:P12966|Mapcarta ID]], [[:d:Property:P12967|VIRIN]], [[:d:Property:P12968|cnkgraph person ID]], [[:d:Property:P12970|Tabletopia game ID]], [[:d:Property:P12971|cnkgraph book ID]], [[:d:Property:P12973|cnkgraph poem ID]], [[:d:Property:P12975|Lexikon der Mathematik entry ID]], [[:d:Property:P12976|‎CNES ID]], [[:d:Property:P12977|‎Tretyakov Gallery artist ID]], [[:d:Property:P12978|‎TV Maze character ID]], [[:d:Property:P12979|Say Who ID]], [[:d:Property:P12980|‎Finnish Business ID]], [[:d:Property:P12983|Prosocour person ID]], [[:d:Property:P12984|Stadtwiki Karlsruhe ID]], [[:d:Property:P12985|Athletics New Zealand athlete ID]], [[:d:Property:P12986|Encyclopedia of Tunisian Women person ID]], [[:d:Property:P12987|‎LMFDB knowl ID]], [[:d:Property:P12988|ACUM performer ID]], [[:d:Property:P12989|ACUM creator/publisher ID]], [[:d:Property:P12990|ACUM Work ID]], [[:d:Property:P12991|ACUM album ID]], [[:d:Property:P12996|culture.ru organization ID]], [[:d:Property:P12997|‎Hindustan Times topic ID]], [[:d:Property:P12998|Newgrounds submission ID]], [[:d:Property:P12999|Storia della civiltà europea ID]], [[:d:Property:P13000|Encyclopedia of Brno History literature ID]], [[:d:Property:P13001|Linked Open Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13002|‎Ontobee ID]], [[:d:Property:P13003|‎typeset.io journal ID]], [[:d:Property:P13004|NooSFere editorial collection ID]], [[:d:Property:P13005|pomniky.npmk.cz ID]], [[:d:Property:P13014|‎Dictionary of guerrillas and anti-Franco resistance fighters ID]], [[:d:Property:P13015|e-LIS publication ID]], [[:d:Property:P13016|GameReactor company ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> <translate>* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review:</translate> <translate>** General datatypes: </translate> ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Larval host plant|Larval host plant]] (<nowiki>Larval host plant - used only for insects - subclass of P1034</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has reading|has reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the kanji</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/chemical formula|chemical formula]] (<nowiki>Description of chemical compound giving element symbols and counts</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/magazine capacity|magazine capacity]] (<nowiki>In (real or fictional) devices like a firearm, weapon, or engineered thing, this is the default capacity or size of a devices' magazine, clip, or other container typically used to hold ammunition, bolts, cartridges, tools, etc. which pushes those items as needed usually through a spring-based mechanism into a receiver for further use by the device</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/male mean age|male mean age]] (<nowiki>male mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/female mean age|female mean age]] (<nowiki>female mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/publication type of scholarly article|publication type of scholarly article]] (<nowiki>Publication type of scholarly article</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/characteristic of|characteristic of]] (<nowiki>(qualifier only) statement value is a characteristic, quality, property, or state of this item</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Medietilsynets filmdatabase|Medietilsynets filmdatabase]] (<nowiki>identifier for a film in the Norwegian Medietilsynets database</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Western Australian Biographical Index|Western Australian Biographical Index]] (<nowiki>Card ID from the Western Australian Biographical Index, a set of handwritten index cards compiled in the 1970s.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/leased to|leased to]] (<nowiki>person or organisation that holds or was granted a lease on the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/WPBSA com player ID|WPBSA com player ID]] (<nowiki>Identifier for an athlete on the main website of WPBSA</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/JLPT level|JLPT level]] (<nowiki>difficulty of word by the level of JLPT</nowiki>) <translate>** External identifiers:</translate> [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NWIS site ID|NWIS site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biblioteka Nauki IDs|Biblioteka Nauki IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LWW journal ID|LWW journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BioMed Central journal ID|BioMed Central journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Historical Encyclopedia of Siberia ID|Historical Encyclopedia of Siberia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FightTime fighters ID|FightTime fighters ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Basketball League ID|Korean Basketball League ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant L'Humanité d’un sujet|Identifiant L'Humanité d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Basketball Association ID2|Chinese Basketball Association ID2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Koha Kütüphane ID|Koha Kütüphane ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyWaifuList character ID|MyWaifuList character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FantLab artist ID|FantLab artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Münzkabinett|Münzkabinett]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Latgales dati person ID|Latgales dati person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant inventaire Grand Est|identifiant inventaire Grand Est]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RedBA Granada authority ID|RedBA Granada authority ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com musician ID|MetalTabs.com musician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HA! ID|HA! ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Radio France d'une émission|Identifiant Radio France d'une émission]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant France Télévisions d'une émission|Identifiant France Télévisions d'une émission]], [[:d:Wikidata:Property proposal/beniabbandonati ID|beniabbandonati ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DDB person ID|DDB person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Parliament document ID|European Parliament document ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hlídač státu subject ID|Hlídač státu subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kramerius of Czech Digital Library UUID|Kramerius of Czech Digital Library UUID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense ID|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Persons and Names of the Middle Kingdom and early New Kingdom person ID|Persons and Names of the Middle Kingdom and early New Kingdom person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai encyclopedia entry ID|Cihai encyclopedia entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai dictionary entry ID|Cihai dictionary entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Duocet Wiki of Plants ID|Duocet Wiki of Plants ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> <translate>You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!</translate> '''<translate>Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/BJ2c Network of European Union Independent Fiscal Institutions] ** [https://w.wiki/BNAq Opera singers who are sopranos with an article on English Wikipedia] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Popular_items_without_claims|Popular_items_without_claims]] * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1126190|هُئَڻُ L1126190]] Sindhi verb (to be)</translate> '''<translate>Development''' * Search: The [[mediawikiwiki:Help:Extension:WikibaseCirrusSearch#Keywords|haswbstatement search magic word]] has been improved by the Search Platform Team. Previously it was limited in which Properties were indexed for it. Going forward haswbstatement:P123 will work for all Properties, regardless of their datatype. This will allow you to filter search results for Items that have a statement with a specific Property. (Searching for a specific complete statement with haswbstatement:P123=xxx will still only work for specific datatypes.) For this to work all Items have to be reindexed and this will take up to 1 month. * Design system migration: We have migrated the Special:NewLexeme page from Wikit to Codex and are working on finishing the migration for the Query Builder. * EntitySchemas: We finished the investigation about how to support search for EntitySchemas by label or alias when linking to an EntitySchema in a statement. ([[phab:T362005]]) * Wikibase REST API: We worked on integrating language fallbacks into the API ([[phab:T371605]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].</translate> <translate>'''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]</translate> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User talk:Danny Benjafield (WMDE)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 19:03, 30 September 2024 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27529326 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #648 == <languages/> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' <translate> Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-10-07. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/2024_10_07|Translate]]. Missed the previous one?<br> See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#647]]</translate>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''<translate>[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Events]]</translate>''' <translate>* Upcoming: ** [https://www.eventbrite.com/e/wikidata-day-2024-tickets-1034373879117?aff=erelexpmlt Wikidata Day 2024] at the Pratt Institute Manhattan Campus, New York - To celebrate Wikidata's 12th Birthday, a mini-conference with beginner workshops, lightning talks and keynote speeches will be held. October 26, 11am - 5pm EDT (UTC-4). More info, registration and full address on this [[w:Wikipedia:Meetup/NYC/Wikidata_Day_2024|Wikipedia event page]]. ** [[d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024|The Wikidata Days 2024 in Bologna, Italy]] will take place on November 8th and 9th. Its [[d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024/Programma|program]] revolves around Wikidata for libraries and academia, and features a wide range of Wikidata-enthusiastic librarians and researchers from Italy. [[d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024/Iscrizione|Registration]] is open until October 31st. ** The next [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, 16th October 2024 at 18:00 CEST in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. ''The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase.'' ** [[Wikidata:Scholia/Events/Hackathon October 2024|Scholia hackathon]] on Oct 18-20, aimed at addressing changes related to the Wikidata graph split ** [https://ktieb.org.mt/en/festival/intangible-cultural-heritage-on-wikidata-wikimedia-community-malta-wcm-wcm-stand-37/ Intangible Cultural Heritage on Wikidata] - Hosted by Wikimedia Community Malta (WCM), November 8, 2024 18:00 - 19:00 CEST, Malta Fairs and Conference Centre (MFCC) in Ta’ Qali, Malta ** [https://library.osu.edu/site/cartoons/2024/10/02/graphic-possibilities-research-workshop/wikidata-event-fall24_-chambliss_/ Edit-A-Thon: 50 States of Comics - Ohio], take part in this virtual event held October 10, 10:00 - 16:00 EST (UTC-5).</translate> <translate>'''Press, articles, blog posts, videos'''</translate> <translate>* Blogs ** [https://www.dbreunig.com/2024/10/04/wikidata-is-a-giant-crosswalk-file.html Wikidata is a giant crosswalk file] dbreunig.com describes how with a little DuckDB and Ruby and data from Wikidata, you can produce a cross-walk file of geographic entities. * Videos ** (ru) [https://www.youtube.com/watch?v=qMAQtaKzH1o Wikidata Reconciliation Service] - This video shows how to add QID's to a large number of person-entities, add descriptions and search by full name and years of life. [https://wikidata.reconci.link/ Wikidata reconciliation for OR] (Script: [https://gist.github.com/Podbrushkin/43053bf16640afce96f01721e2f71d6a Github:Podbrushkin]) ** (fr) [https://www.youtube.com/watch?v=luIWdG9eTG0 Data recovery on Wikidata for the DataViz project] - PhilippGam presents the various methods to extract and sort data from Wikidata and use the wikidataMultiSearch tool. ** [https://youtube.com/9pPpwrK7Qq4?t=4984 Bridging the Digital Scriptorium Data Model and Wikidata to Expand Reuse of Manuscript Metadata] Rose McCandless gives this lighning talk at the LD4 2024 Conference. * Notebooks ** [https://observablehq.com/@pac02/continental-and-country-diversity-in-wikipedia-art Continental and country diversity of Wikipedia art]</translate> '''<translate>Tool of the week</translate>''' * (fr) [https://philippegambette.github.io/wikidataMultiSearch/ wikidata MultiSearch] - search for a list of elements in Wikidata. A GPLv3 licenced tool built by Philippe Gambette allows you to search for a list of words in Wikidata and retrieve some associated Wikidata properties. '''<translate>Other Noteworthy Stuff</translate>''' * Are you building applications or services with Wikidata's data? [[d:Wikidata:Usability and usefulness/2024-Data access methods|We'd love to hear from you]] to help us figure out the future of accessing Wikidata's data. * [[d:Wikidata:Event_Organizers|Wikidata: Event Organizers]] - If you are organizing or thinking about planning a Wikidata event, this new page listing the additional User rights the user-role 'event organizer' has will be a valuable resource. Including the process for applying for permission rights. '''<translate>Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review</translate>''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> <translate>* Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes:</translate> ***[[:d:Property:P12981|handwriting example]] (<nowiki>sample image of the person's handwriting</nowiki>) ***[[:d:Property:P12992|objects of occurrence have role]] (<nowiki>role that objects of this occurrence take on in the context of this occurrence. (For selectional restrictions, use "object class of occurrence" (P12913) instead.)</nowiki>) ***[[:d:Property:P12993|agents of action have role]] (<nowiki>role that agents of this action take on in the context of this action. (For selectional restrictions, use "agent class of action" (P12994) instead. )</nowiki>) ***[[:d:Property:P12994|agent class of action]] (<nowiki>class of items that may initiate this action or class of actions (For roles filled by agents of an action, use "agents of action have role" (P12993) instead)</nowiki>) ***[[:d:Property:P12995|agent of action]] (<nowiki>particular item that initiates this action or class of actions</nowiki>) ***[[:d:Property:P13044|characteristic of]] (<nowiki>(qualifier only) statement value is a characteristic, quality, property, or state of this qualifier value</nowiki>) ***[[:d:Property:P13045|has kanji reading]] (<nowiki>phonetic reading or pronunciation of the kanji</nowiki>) ***[[:d:Property:P13046|publication type of scholarly work]] (<nowiki>Publication type of scholarly work</nowiki>) ***[[:d:Property:P13047|leased to]] (<nowiki>person or organisation that holds or was granted a lease on the subject</nowiki>) ***[[:d:Property:P13048|magazine capacity]] (<nowiki>number of projectiles or objects in the magazine feeding a weapon or tool</nowiki>) <translate>** External identifiers:</translate> [[:d:Property:P12980|‎Finnish Business ID]], [[:d:Property:P12983|Prosocour person ID]], [[:d:Property:P12984|Stadtwiki Karlsruhe ID]], [[:d:Property:P12985|Athletics New Zealand athlete ID]], [[:d:Property:P12986|Encyclopedia of Tunisian Women person ID]], [[:d:Property:P12987|‎LMFDB knowl ID]], [[:d:Property:P12988|ACUM performer ID]], [[:d:Property:P12989|ACUM creator/publisher ID]], [[:d:Property:P12990|ACUM Work ID]], [[:d:Property:P12991|ACUM album ID]], [[:d:Property:P12996|culture.ru organization ID]], [[:d:Property:P12997|‎Hindustan Times topic ID]], [[:d:Property:P12998|Newgrounds submission ID]], [[:d:Property:P12999|Storia della civiltà europea ID]], [[:d:Property:P13000|Encyclopedia of Brno History literature ID]], [[:d:Property:P13001|Linked Open Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13002|‎Ontobee ID]], [[:d:Property:P13003|‎typeset.io journal ID]], [[:d:Property:P13004|NooSFere editorial collection ID]], [[:d:Property:P13005|pomniky.npmk.cz ID]], [[:d:Property:P13014|‎Dictionary of guerrillas and anti-Franco resistance fighters ID]], [[:d:Property:P13015|e-LIS publication ID]], [[:d:Property:P13016|GameReactor company ID]], [[:d:Property:P13017|Latgales dati person ID]], [[:d:Property:P13018|‎FantLab artist ID]], [[:d:Property:P13019|RedBA Granada authority ID]], [[:d:Property:P13020|‎NWIS site ID]], [[:d:Property:P13021|MetalTabs.com band ID]], [[:d:Property:P13022|Koha Kütüphane ID]], [[:d:Property:P13023|HA! artwork ID]], [[:d:Property:P13024|France television program ID]], [[:d:Property:P13026|Radio France program ID]], [[:d:Property:P13027|Grand Est inventory ID]], [[:d:Property:P13028|Norwegian Media Authority's film rating ID]], [[:d:Property:P13029|Historical Encyclopedia of Siberia ID]], [[:d:Property:P13030|‎Münzkabinett ID]], [[:d:Property:P13031|MyWaifuList character ID]], [[:d:Property:P13032|‎Kramerius of Czech Digital Library UUID]], [[:d:Property:P13034|‎European Parliament document ID]], [[:d:Property:P13035|‎Western Australian Biographical Index]], [[:d:Property:P13037|beniabbandonati (detailed sheet) ID]], [[:d:Property:P13038|beniabbandonati (summary sheet) ID]], [[:d:Property:P13039|Biblioteka Nauki article ID]], [[:d:Property:P13040|Biblioteka Nauki journal ID]], [[:d:Property:P13041|Biblioteka Nauki book ID]], [[:d:Property:P13042|Biblioteka Nauki publisher ID]], [[:d:Property:P13043|PNM Middle Kingdom and New Kingdom person ID]], [[:d:Property:P13049|DDB person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> <translate>* New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes:</translate> ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Larval host plant|Larval host plant]] (<nowiki>Larval host plant - used only for insects - subclass of P1034</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/chemical formula|chemical formula]] (<nowiki>Description of chemical compound giving element symbols and counts</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/mode of reproduction|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/health points|health points]] (<nowiki>health or armor points of this video game, board game or role-playing game character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/damage|damage]] (<nowiki>damage value of this video game weapon, ability or character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/male mean age|male mean age]] (<nowiki>male mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/female mean age|female mean age]] (<nowiki>female mean age in a given place; qualifier of {{P|4442}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Mummy of a person|Mummy of a person]] (<nowiki>mummy of a person</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/WPBSA com player ID|WPBSA com player ID]] (<nowiki>Identifier for an athlete on the main website of WPBSA</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/JLPT level|JLPT level]] (<nowiki>difficulty of word by the level of JLPT</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/beer style|beer style]] (<nowiki>Classification of a beer based on its style</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has forks|has forks]] (<nowiki>Notable software forks of this software</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Monument Counter ID|Monument Counter ID]] (<nowiki>Digital memorial for women killed by violence</nowiki>) <translate>** External identifiers:</translate> [[:d:Wikidata:Property proposal/case id (mainland China)|case id (mainland China)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BioMed Central journal ID|BioMed Central journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FightTime fighters ID|FightTime fighters ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Basketball League ID|Korean Basketball League ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant L'Humanité d’un sujet|Identifiant L'Humanité d’un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Basketball Association ID2|Chinese Basketball Association ID2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KISTI institute ID|KISTI institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hlídač státu subject ID|Hlídač státu subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense Person ID|Acervo de Literatura Digital Mato-Grossense Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai encyclopedia entry ID|Cihai encyclopedia entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cihai dictionary entry ID|Cihai dictionary entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Duocet Wiki of Plants ID|Duocet Wiki of Plants ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dwelly entry ID|Dwelly entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indo-Tibetan Lexical Resource ID|Indo-Tibetan Lexical Resource ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A digital concordance of the R̥gveda ID|A digital concordance of the R̥gveda ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/vardnica.aizpute.lv ID|vardnica.aizpute.lv ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant CIRDOC d'un auteur ou d'une autrice|Identifiant CIRDOC d'un auteur ou d'une autrice]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant CIRDOC d'un document|Identifiant CIRDOC d'un document]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Department of Defense Identification Code|Department of Defense Identification Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un document audiovisuel dans le catalogue de l'Inathèque|Identifiant d'un document audiovisuel dans le catalogue de l'Inathèque]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LWW journal ID|LWW journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BAHRA ID|BAHRA ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Historical Gazetteer place ID|World Historical Gazetteer place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Diccionario biográfico de Castilla-La Mancha ID|Diccionario biográfico de Castilla-La Mancha ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AniSearch person ID|AniSearch person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Babelio d'un sujet|identifiant Babelio d'un sujet]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Madelen|Identifiant d'une personne sur Madelen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ITTF PTT ID|ITTF PTT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Push Square series ID|Push Square series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VG247 series ID|VG247 series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dtf.ru person ID|dtf.ru person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> <translate>You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]!</translate> '''<translate>Did you know?''' * Query examples:</translate> ** [https://w.wiki/BSj8 Winners of the Guillaume Apollinaire Prize (1941-2023)] ** [https://w.wiki/BQms Libraries in Argentina (on Wikidata)] <translate>* Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:Lingnan_University_Library_Wikidata_Pilot|Lingnan University Library: Wikidata Pilot Project]] - Creating and improving entries for Lingnan University academic staff, as well as generating entries for the Library's digital collections and Lingnan theses and dissertations. ** [[d:Wikidata:WikiProject_French_Literary_Prizes|French Literary Prizes]] - Aims to coordinate the development of a database on French literary prizes (list of prizes, jury members, list of winners) ** [[d:Wikidata:WikiProject_Cycling/2025_races|Cycling: 2025 Races]] - documenting the the planned Cycling races for 2025. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Abuse_filter_effectiveness|Abuse filter effectiveness]] - This DB report compiles a variety of statistics on combating vandalism.</translate> '''<translate>Development''' * Data access: ** We have published [[d:Wikidata:Usability and usefulness/2024-Data access methods|a survey to better understand the future needs of application developers]] who want to work with Wikidata's data. Please take part if you are developing applications or services using data from Wikidata. ** We are analyzing query logs to better understand which queries could be moved to other services in the future. * Design system: We continued migrating the Query Builder and Special:NewLexeme from Wikit to Codex</translate> <translate>[[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer].</translate> '''<translate>Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]</translate> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Help translate]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User talk:Danny Benjafield (WMDE)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 19:13, 07 October 2024 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27557411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikimedians of Kerala - September 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's eighth newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 21st Sept 2024, we had our user group monthly meeting held online at Jitsi platform. ** User:Gnoeee started the meetup welcoming everyone and shared the agenta for this months meetup as listed in the event page. ** User:Ranjithsiji shared the UG's grant proposal details and the plans for upcoming months. ** User:Ranjithsiji shared his experience in attending IndiaFOSS along with Naveen Francis. Both of them represented the reperentative of Wikimedians of Kerala UG at IndiaFOSS. User:Gnooee's workshop on OpenRefine has been accepted for IndiaFOSS, but due to his absence for personal reasons the workshop was taken by User:Ranjithsiji and Ayushi, an Outreachy intern who has worked with the OpenRefine team. ** User:Gnoeee has been reminded about the last date to submit the Technical Consultations form that was shared in the Village pump, mailing list and other social media platforms. ** User:Gnoeee shared updates about the [[:m:Wiki loves Onam 2024|Wiki Loves Onam 2024 campaign]]. ** Discussed about organising Wikidata Birthday celebration and Wikimedians of Kerala Annual Meetup this year. ** User:Ranjithsiji shared an update about the online workshop 'Introduction to Wikipedia' he did for SFLC Delhi. ** The Sacharam project idea was discussed. Participants mentioned it would good to discuss with the person who proposed it in the next meeting. ** User:Tonynirappathu shared update about his Book Digitization work. ** Shared the discussion that is going on about the planned WCI 2025 ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2024|Read more at...]]) '''Events & activities''' * On-going events & activities supported by User Group ** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]] ** [[:m:Wikimedians of Kerala/Projects/Book Digitization|Book Digitization]] </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 12th October 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2024|Register for the event]]''' <hr> <hr> This message was sent with [[m:Special:MyLanguage/Global_message_delivery|Global message delivery]] by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 18:37, 8 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=27485031 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Translation request == Hello, Fotokannan. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Malayalam Wikipedia? Yours sincerely, [[ഉപയോക്താവ്:Oirattas|Oirattas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Oirattas|സംവാദം]]) 15:44, 14 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) :: Done--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 16:30, 14 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) :::Thank you very much for the new article! [[ഉപയോക്താവ്:Oirattas|Oirattas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Oirattas|സംവാദം]]) 17:19, 14 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) == Wikimedians of Kerala - November 2024 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's tenth newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 9th Nov 2024, we had our user group monthly meeting held online at Google meet. 15 members attended the meeting. ** User:Gnoeee started the meeting welcoming everyone to the meeting and shared the agenda for this months meetup. ** User:Gnoeee shared the updates about [[:m:Wiki Loves Onam/Video documentation|Wiki Loves Onam Video documentation]], that features a collection of 10 videos documented in Commons that capture key events and customs associated with the festival. ** User Gnoeee shared the update about the selection of the [[:m:WikiConference India 2025/City Selection|Kochi venue for the WikiConference India 2025 bid proposal]] submitted by the User Group. ** User:Irvin calicut shared an update of [[:m:Wiki Loves Birds India 2024|Wiki Loves Birds in India]] photography campaign dedicated to celebrating and documenting the remarkable avian biodiversity across India. ** User:Gnoeee shared his experience participating in [[:m:WikiArabia 2024|WikiArabia 2024]] and providing training on OpenRefine to the participants. He also shared an update on his discussion with User:VSj (WMF) during the event about the Sancharam project. ** User:Akhilan shared the update on [[:s:ml:WS:Pallikkoodam|പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും (Back to School)]] campaign which focus to digitize old Malayalam textbooks in Malayalam Wikisource. Members User:Tonynirappathu and User:Manoj also part of the discussion of the project. ** User:Ranjithsiji and User:Gnoeee shared the update on celebrating [[:m:Wikimedians of Kerala/Events/Wikidata workshop and birthday celebration at Wayanad|Wikidata's 12th Birthday]] in collabration with OSM community during SoTM Kerala 2024 event. ** User:Athulvis shared his experience in attending TTT 2024 at Bhubaneswar. ** User:Ranjithsiji and User:Gnoeee shared the update on submitting Grant proposal for organsing User group events and collabrating with other communities. ** User:Ranjithsiji shared the update on starting a workspace page at Phabricator for UG. ** User:Ranjithsiji shared the update on bringing Wikivoyage Malayalam out of the Incubator. User:Gnoeee also invloved in the discussion about the futhur plans that needs to be carried out. ''([[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/November 2024|Read more at]])'' </div> ;Other news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * User:Athulvis, User:Gnoeee and User:Ranjithsiji got selected to attend [[:m:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon]] organized by Indic MediaWiki Developers User Group in collaboration with the Odia Wikimedians User Group that is being hosted at Bhubaneswar, Odisha. '''Events & activities''' * On-going events & activities supported by User Group ** [[:c:Commons:Astrophotography_Campaign_2024|Astrophotography Campaign 2024]] ** [[:ml:WP:EG2024|എന്റെ ഗ്രാമം 2024 (My Village 2024)]] - Edit-a-thon in Malayalam Wikipedia. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: Annual General Body Meetup 2024 - 29th December 2024 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2024|Register for the event]]''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 03:53, 21 ഡിസംബർ 2024 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=27645714 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #659 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-12-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 16|#658]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests for comment/P518 scope|P518 scope]] - Should scope of league or [[d:Property:P118|competition (P118)]] include forms and aspects? ** [[d:Wikidata:Project_chat#Trying_to_get_a_consensus_on_English_label_for_Q30_--_"United_States_of_America"_vs_"United_States"|Trying to get a consensus on English label for Q30 -- "United States of America" vs "United States"]] ''' Events ''' * Ongoing: [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/AATBE57724357T7QC6EAXNGO2KKBJRDE/ Wikidata Cleanup 2024] - [[d:User:Romaine|Romaine]] continues his initiative, "Wikidata Cleanup," to coordinate community efforts in addressing the problem of items missing basic properties during the last ten days of 2024, when many users have extra time due to holidays. The aim is to improve data quality by focusing on ensuring all items have essential properties like "instance of" (P31) or "subclass of" (P279), adding relevant country and location data, and maintaining consistency within item series. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [[d:Event:Data Reuse Days 2025|Data Reuse Days]] - online event focusing on projects using Wikidata's data, 18-27 February 2025. You can submit a proposal for the program [[d:Event talk:Data Reuse Days 2025|on the talk page]] until January 12th. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://www.calishat.com/2024/12/16/exploring-youtube-channels-via-wikidata/ Exploring YouTube Channels Via Wikidata], by Tara Calishain. "This time I'm playing with a way to browse YouTube channels while using Wikidata as context. And you can try it too, because it doesn't need any API keys!" ** [http://magnusmanske.de/wordpress/archives/754 Wikidata Items "described at URL" domain ranked list], by Magnus Manske * Papers: [https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9783111082486-003/html Finding Female Film Editors in Wikidata: How to Query and Visualize Filmographic Records] * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=l7sK-nFiRbM How to link a Wikipedia article to Wikidata] (Spanish) ''' Tool of the week ''' * [https://ordia.toolforge.org/flying-dehyphenator/ Flying Dehyphenator] is an Ordia game. Given the start part of a word, use the spacebar to move the word and hit the next part of the word. Only hyphenations described with the Unicode hyphenation character work. * Want a wrap of your Wikidata activities in 2024? [https://wikipediayir.netlify.app Wiki Year In Review] has it for you! (use www.wikidata.org for the project URL) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[mw:Wikibase/Suite-Contributing-Guide|Wikibase/Suite-Contributing-Guide]]: Wikibase Suite's contributing guide has been published. This guide aims to help anyone who wants to contribute and make sure they are equipped with all the relevant information to do so. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13171|bequest income]] (<nowiki>the sum a organisations receives from bequests/legacies in a timeframe</nowiki>) **[[:d:Property:P13176|taxon known by this common name]] (<nowiki>taxon item of which this common name refers</nowiki>) **[[:d:Property:P13177|homonymous taxon]] (<nowiki>taxon item of which the taxon name is an exact homonym</nowiki>) **[[:d:Property:P13187|role named as]] (<nowiki>use as qualifier to indicate how the object's role was named in the credits of its respective work</nowiki>) **[[:d:Property:P13188|meeting of]] (<nowiki>subject is a meeting or session of this organization</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13165|PCGames.de product ID]], [[:d:Property:P13166|PUG authority ID]], [[:d:Property:P13167|Three Decks class ID]], [[:d:Property:P13168|Vidas author ID]], [[:d:Property:P13169|Usito ID]], [[:d:Property:P13170|ZSL authority ID]], [[:d:Property:P13172|Collectie Nederland ID]], [[:d:Property:P13173|Hachette author ID]], [[:d:Property:P13174|CamerounWeb person ID]], [[:d:Property:P13175|Hindi Shabdamitra entry ID]], [[:d:Property:P13178|OpenSSF Practices ID]], [[:d:Property:P13179|Japanese Health Insurance System Facility ID]], [[:d:Property:P13180|Centre d'Etudes Picasso ID]], [[:d:Property:P13181|CUATM statistical code]], [[:d:Property:P13182|CUATM unique identification code]], [[:d:Property:P13183|JudaicaLink person (GND) ID]], [[:d:Property:P13184|teams.by national team ID]], [[:d:Property:P13185|Eyrolles author ID]], [[:d:Property:P13186|Mémoire des avocats ID]], [[:d:Property:P13189|BCU Kirundi-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13190|Estonian–Latvian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13191|WHL player ID]], [[:d:Property:P13192|Indo-European Lexicon ID]], [[:d:Property:P13193|Battle.net game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/About box|About box]] (<nowiki>Screenshot of the About Box of the respective software (contains important information such as authors, license, version number and year(s) and is included in almost every software)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nonprofit tax status|nonprofit tax status]] (<nowiki>country specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of wich this item is the taxonomic type</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>Number of shading units in a graphics card.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Three Decks conflict ID|Three Decks conflict ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newmark Albanian-English Dictionary ID|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norsk oversettterleksikon ID|Norsk oversettterleksikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/footballdatabase.eu match ID|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Pelajar Edisi Kedua ID|Kamus Pelajar Edisi Kedua ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Berlinische Galerie object ID|Berlinische Galerie object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Singapore Unique Entity Number|Singapore Unique Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lyricfind artist ID|Lyricfind artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant MACM d'un artisite|identifiant MACM d'un artisite]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Syrian Memory person ID|Syrian Memory person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paris Match ID|Paris Match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DOSBox Wiki|DOSBox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cimetières de France|Identifiant Cimetières de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Amsterdam Monumentenstad ID|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kyiv Independent Topic|Kyiv Independent Topic]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lutris company ID|Lutris company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Football Teams.com stadium ID|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Play:Right genre ID|Play:Right genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Football National League player ID|Russian Football National League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gaia ID|Gaia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wellcome Collection concept ID|Wellcome Collection concept ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/CVwB Countries that have had a woman serving as Minister of Defense] ** [https://w.wiki/CUKR Leonardo DiCaprio's partners] ([https://x.com/Michal_J_Spacek/status/1870053341436223745 source]) ** [https://w.wiki/CGYX Countries that have most items with Mastodon or PeerTube (ActivityPub) social networks] ([https://wikis.world/redirect/statuses/113582298631341475 source]) ** [https://w.wiki/CVwi Olympians who died during the year 2024] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Deaths_in_2024|source]]) * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject Nonprofit Organizations/Japan|Nonprofit Organizations/Japan]] ** * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://w.wiki/CVtd Items with a sitelink to Dutch Wikipedia and have no P31 and/or P279] ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/AATBE57724357T7QC6EAXNGO2KKBJRDE/ source]) (replace 2x the "nl" into the language code of your language) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q66|Boeing (Q66)]] - American global aerospace and defense corporation * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L348887|julehilsen]] - Christmas greeting in Danish ''' Development ''' * With the winter holidays upon us, the development team is taking a break, and there will be no deployments for Wikidata during this time. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 16|Previous issue]] · [[User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] ([[User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]]) · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:01, 23 ഡിസംബർ 2024 (UTC)''' </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=27940631 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Weekly Summary #660 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2024-12-30. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 23|#659]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Welcome to 2023’s Final Weekly Summary! ''' A huge thank you to everyone who contributed to the newsletter this year! 🎉 Each of your contributions, whether big or small, has made a difference and has helped us create a vibrant and informative resource for the Wikidata community. 🙏 Let's continue building and sharing knowledge together in the coming year! 🙌✨ '''Discussions''' * Open request for oversight: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Oversight/Ameisenigel|Ameisenigel]] (RfP scheduled to end at 6 January 2025 21:52 UTC) '''Press, articles, blog posts, videos''' * Papers ** [https://doi.org/10.5282/o-bib/6081 Library Data in Wikimedia Projects: Case Study from the Czech Republic] by Jansová, L., Maixnerová, L., & Š´tastná, P. (2024). ''"The paper outlines the collaboration between the National Library of the Czech Republic and Wikimedia since 2006, focusing on linking authority records with Wikipedia articles and training librarians and users. By 2023, the National Library provided most of its databases under a CC0 license, launched a "Wikimedians in Residence" program, and collaborated on projects involving linked data and using authority records in Wikidata. This partnership has enhanced their cooperation for mutual benefit, identifying key factors for their successful long-term collaboration."'' ** [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/24701475.2024.2431798 How have you modelled my gender? Reconstructing the history of gender representation in Wikidata] by Melis, B., Fioravanti, M., Paolini, C., & Metilli, D. (2024). ''"The paper traces the evolution of gender representation in Wikidata, showing how the community has moved from a binary interpretation of gender to a more inclusive model for trans and non-binary identities. The Wikidata Gender Diversity project (WiGeDi) timeline highlights the significant changes influenced by external historical events and the community's increased understanding of gender complexity."'' * Videos: Arabic Wikidata Days 2024 - Data Science Course - First Practical Session: Wikibase-CLI Tool ([https://www.youtube.com/watch?v=rTkF1Y5sOPY part 1], [https://www.youtube.com/watch?v=-fpWNtyO9Qg part 2]) by Saeed Habishan. "The Wikibase-CLI enables command-based interaction with Wikidata using shell scripts and JavaScript. The tool runs on NodeJS and enables automatic reading and editing of Wikidata." '''Tool of the week''' * [https://github.com/lubianat/wikiora WikiORA] - is a tool designed for gene over-representation analysis. It integrates data from Wikidata, Wikipedia, Gene Ontology, and PanglaoDB to help researchers identify significantly enriched gene sets in their data. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13171|bequest income]] (<nowiki>the sum a organisations receives from bequests/legacies in a timeframe</nowiki>) **[[:d:Property:P13176|taxon known by this common name]] (<nowiki>taxon item of which this common name refers</nowiki>) **[[:d:Property:P13177|homonymous taxon]] (<nowiki>taxon item of which the taxon name is an exact homonym</nowiki>) **[[:d:Property:P13187|role named as]] (<nowiki>use as qualifier to indicate how the object's role was named in the credits of its respective work</nowiki>) **[[:d:Property:P13188|meeting of]] (<nowiki>subject is a meeting or session of this organization</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13165|PCGames.de product ID]], [[:d:Property:P13166|PUG authority ID]], [[:d:Property:P13167|Three Decks class ID]], [[:d:Property:P13168|Vidas author ID]], [[:d:Property:P13169|Usito ID]], [[:d:Property:P13170|ZSL authority ID]], [[:d:Property:P13172|Collectie Nederland ID]], [[:d:Property:P13173|Hachette author ID]], [[:d:Property:P13174|CamerounWeb person ID]], [[:d:Property:P13175|Hindi Shabdamitra entry ID]], [[:d:Property:P13178|OpenSSF Practices ID]], [[:d:Property:P13179|Japanese Health Insurance System Facility ID]], [[:d:Property:P13180|Centre d'Etudes Picasso ID]], [[:d:Property:P13181|CUATM statistical code]], [[:d:Property:P13182|CUATM unique identification code]], [[:d:Property:P13183|JudaicaLink person (GND) ID]], [[:d:Property:P13184|teams.by national team ID]], [[:d:Property:P13185|Eyrolles author ID]], [[:d:Property:P13186|Mémoire des avocats ID]], [[:d:Property:P13189|BCU Kirundi-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13190|Estonian–Latvian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13191|WHL player ID]], [[:d:Property:P13192|Indo-European Lexicon ID]], [[:d:Property:P13193|Battle.net game ID]], [[:d:Property:P13194|Singapore Unique Entity Number]], [[:d:Property:P13195|AniSearch character ID]], [[:d:Property:P13196|Three Decks conflict ID]], [[:d:Property:P13197|Berlinische Galerie object ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/About box|About box]] (<nowiki>Screenshot of the About Box of the respective software (contains important information such as authors, license, version number and year(s) and is included in almost every software)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nonprofit tax status|nonprofit tax status]] (<nowiki>country specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>Number of shading units in a graphics card.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Accused of|Accused of]] (<nowiki>Crime or other misdeed a person has been accused of, but ''not proven or convicted''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/hat gespendet|hat gespendet]] (<nowiki>Amount of money donated to a person or organization</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newmark Albanian-English Dictionary ID|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norsk oversettterleksikon ID|Norsk oversettterleksikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/hockey1946.ru player id|hockey1946.ru player id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/footballdatabase.eu match ID|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Pelajar Edisi Kedua ID|Kamus Pelajar Edisi Kedua ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lyricfind artist ID|Lyricfind artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant MACM d'un artisite|identifiant MACM d'un artisite]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Syrian Memory person ID|Syrian Memory person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paris Match ID|Paris Match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DOSBox Wiki|DOSBox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cimetières de France|Identifiant Cimetières de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Amsterdam Monumentenstad ID|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kyiv Independent Topic|Kyiv Independent Topic]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lutris company ID|Lutris company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Football Teams.com stadium ID|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Play:Right genre ID|Play:Right genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Football National League player ID|Russian Football National League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gaia ID|Gaia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wellcome Collection concept ID|Wellcome Collection concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UAF match ID|UAF match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo|Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Vortex software ID|Game Vortex software ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VG247 game ID|VG247 game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Pappers d'un dirigeant|identifiant Pappers d'un dirigeant]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Canada's Early Women Writers ID|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mishramilan catalog ID|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica venue ID|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica person ID|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica film ID|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hankook Ilbo tag ID|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rijksmuseum ID|Rijksmuseum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/myCast work ID|myCast work ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/CZYW trees of motifs described in Thompson's motif index (first two levels)] ** [https://w.wiki/CZ$T Think tanks by country] ([https://x.com/AlexHinojo/status/1873636409262670255 source]) ** [https://w.wiki/Ca5f Painters that have died before 1925 but do not have a Wikimedia Commons category on their Wikidata Item] ([https://wikis.world/@magnusmanske/113583435538294677 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Uganda|Uganda]] - aims to be a central hub for the curation of any and all items (biographical, cultural, geographical, organisational, etc...) relating to [[d:Q1036|Uganda (Q1036)]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Narration/Folktales|Narration/Folktales]] - creation of Items for motifs described in Thompson's motif index completed ** [[d:Wikidata:WikiProject Nonprofit Organizations/Austria|Austria]] - concerns itself with improving data from nonprofit organizations in Austria * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[D:Wikidata:Database reports/Deleted Wikidata entities used in SDC|Deleted Wikidata entities used in SDC]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q8037764|Wressle Castle (Q8037764)]] - late 14th-century quadrangular castle in East Yorkshire, England, UK * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L750580|ਲੇਟਣ (L750580)]] - in Punjabi (pa) and "لیٹݨ" in Punjabi Shahmukhi (pnb) transliterate to "Leṭaṇ," which means "to lie down" or "to rest" in English. '''Development''' * Most of the development team staff are still taking a break, so no development happened. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Liechtenstein|Liechtenstein]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]]</div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 30|Read the full report]]''' · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 23|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:12, 30 ഡിസംബർ 2024 (UTC) · </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28042872 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #661 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-01-06. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 30|#660]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Constraints_for_Germanies|Constraints for Germanies]] - Following from a property discussion on [[d:Property_talk:P17#German_non-states|P17 (German non-states)]], this RfC aims to find consensus on how to apply constraints that exclude items of historical periods in German history. ''' [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]] ''' * [https://wikimedia.pt/eventos/oficina-lexicografia-e-sustentabilidade-linguistica-documentacao-do-mirandes-com-recurso-a-wikidata/ Workshop: Lexicography and linguistic sustainability - Mirandese documentation using Wikidata] This Portuguese-language workshop takes place Thursday 16 January, 10:00 - 17:00, Room 208, 206 at the Faculty of Letters of the University of Porto. * Please submit your proposals for the [[d:Event:Data_Reuse_Days_2025|Data Reuse Days]] online event until January 12th. See current proposals on the [[d:Event_talk:Data_Reuse_Days_2025|talk page]] and here's some ideas to inspire you: presentations/demos of tools using Wikidata's data (10mins Lightning Talk presentations), discussions and presentations connecting Wikidata editors with reusers and/or explanations and demos on how to use a specific part of the technical infrastructure to reuse Wikidata's data (APIs, dumps, etc.). * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AXIS6LCWODKBHKBBA26KTLZ2BESHWSFA/ Talk to the Search Platform / Query Service Team --January 8, 2025]. The Search Platform Team holds monthly meetings to discuss anything related to Wikimedia search, Wikidata Query Service (WDQS), Wikimedia Commons Query Service (WCQS), etc.! Time: 16:00-17:00 UTC / 08:00 PDT / 11:00 EDT / 17:00 CET * The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, 17:00 UTC, 15th January 2025 (18:00 Berlin time) in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/H266YWDOBVUZ3OMANPP7N7BLDHWDAO4N/ Wiki Workshop 2025 Announcement and Call for Papers]. Submission deadline: March 9, 2025 (23:59 AoE) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (fr) [https://george2etexte.wordpress.com/2024/12/12/autrices-au-pseudonyme-masculin/ female authors with male pseudonyms], blog post by ''Le Deuxième Texte'' including SPARQL queries to find female authors with male pseudonyms. * Websites :[https://matlaofmalta.github.io/PRA3006/ Global Dementia and Risk Factors], website by 'Students at the Maastricht Science Programme', includes data visualizations of the prevalence and current treatments of dementia across the world. It utilises data extracted as SPARQL Endpoints from Wikidata. * Papers ** [https://arxiv.org/abs/2412.20942 Ontology-grounded Automatic Knowledge Graph Construction by LLM under Wikidata schema] - This paper proposes an ontology-driven approach to KG construction using LLMs where competency questions guide ontology creation and relation extraction, leveraging Wikidata for semantic consistency. A scalable pipeline minimizes human effort while producing high-quality, interpretable KGs interoperable with Wikidata for knowledge base expansion. By Xiaohan Feng, Xixin Wu & Helen Meng (2024). ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-981-97-6995-7_39 Knowledge Incorporated Image Question Answering Using Wikidata Repository] - Proposes a Visual Question Answering (VQA) model that integrates external knowledge from Wikidata to address complex open-domain questions by combining image, question, and knowledge modalities. Evaluated on the VQAv2 dataset, the model outperforms prior state-of-the-art approaches, demonstrating improved reasoning and accuracy (Koshti et al., 2024). * Videos: (arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=Kbuks8jCyGw Part 6: SPARQL Demo Session: connecting external services] - Sparql SERVICE clause gives access to additional data such as labels via wikibase:label, interaction with MediaWiki APIs using wikibase:mwapi, and integration of data from subgraphs (such as the main graph and the scholarly articles graph). Integration of data from external SPARQL endpoints such as DBpedia. ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/thadguidry/wikidata-entity-linker Wikidata Entity Linker] - is a Microsoft Edge browser extension that creates web links for matching inner HTML text based on a regex format of Q\d+ which is the format of a Wikidata Entity ID. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/SEM4F3VBD3SJ5URR3VXRP26FGO2LSOGN/ email]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://www.leibniz-gemeinschaft.de/karriere/stellenportal/detail/job/show/Job/research-software-engineer-wikibase-expertin-mwd Vacancy: Research Software Engineer / Wikibase-Expert] - The Technische Informationsbibliothek (TIB) located in Hannover has a research position open for someone interested in the deployment, administration and maintenance of open source knowledge management software such as Mediawiki, Wikibase and OpenRefine as part of the NFDI4Culture partnership within the OSL. * January 1, 2025, marked Public Domain Day, with hundreds of 1929 films entering the public domain. [[d:User:Spinster|Sandra]] has shared [[d:User:Spinster/Work notes/202501 1929 US films for Public Domain Day|helpful notes]] to assist in making these films discoverable via [[d:Help:WikiFlix|WikiFlix]], by adding video files to Wikicommons and Wikidata. Join the effort! '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13171|bequest income]] (<nowiki>the sum a organisations receives from bequests/legacies in a timeframe</nowiki>) **[[:d:Property:P13176|taxon known by this common name]] (<nowiki>taxon item of which this common name refers</nowiki>) **[[:d:Property:P13177|homonymous taxon]] (<nowiki>taxon item of which the taxon name is an exact homonym</nowiki>) **[[:d:Property:P13187|role named in credits as]] (<nowiki>use as qualifier to indicate how the object's role was named in the credits of its respective work</nowiki>) **[[:d:Property:P13188|meeting of]] (<nowiki>subject is a meeting or session of this organization</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13165|PCGames.de product ID]], [[:d:Property:P13166|PUG authority ID]], [[:d:Property:P13167|Three Decks class ID]], [[:d:Property:P13168|Vidas author ID]], [[:d:Property:P13169|Usito ID]], [[:d:Property:P13170|ZSL authority ID]], [[:d:Property:P13172|Collectie Nederland ID]], [[:d:Property:P13173|Hachette author ID]], [[:d:Property:P13174|CamerounWeb person ID]], [[:d:Property:P13175|Hindi Shabdamitra entry ID]], [[:d:Property:P13178|OpenSSF Practices ID]], [[:d:Property:P13179|Japanese Health Insurance System Facility ID]], [[:d:Property:P13180|Centre d'Etudes Picasso ID]], [[:d:Property:P13181|CUATM statistical code]], [[:d:Property:P13182|CUATM unique identification code]], [[:d:Property:P13183|JudaicaLink person (GND) ID]], [[:d:Property:P13184|teams.by national team ID]], [[:d:Property:P13185|Eyrolles author ID]], [[:d:Property:P13186|Mémoire des avocats ID]], [[:d:Property:P13189|BCU Kirundi-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13190|Estonian–Latvian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13191|WHL player ID]], [[:d:Property:P13192|Indo-European Lexicon ID]], [[:d:Property:P13193|Battle.net game ID]], [[:d:Property:P13194|Singapore Unique Entity Number]], [[:d:Property:P13195|AniSearch character ID]], [[:d:Property:P13196|Three Decks conflict ID]], [[:d:Property:P13197|Berlinische Galerie object ID]], [[:d:Property:P13198|ThePWHL.com player ID]], [[:d:Property:P13199|Play:Right genre ID]], [[:d:Property:P13200|Resistance in Belgium ID]], [[:d:Property:P13201|Paris Match ID]], [[:d:Property:P13202|Kyiv Independent topic]], [[:d:Property:P13203|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13204|Wellcome Collection concept ID]], [[:d:Property:P13205|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Property:P13206|VG247 game ID]], [[:d:Property:P13207|DNCI label ID]], [[:d:Property:P13208|National Football Teams.com stadium ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/About box|About box]] (<nowiki>Screenshot of the About Box of the respective software (contains important information such as authors, license, version number and year(s) and is included in almost every software)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nonprofit tax status|nonprofit tax status]] (<nowiki>country specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>Number of shading units in a graphics card.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Accused of|Accused of]] (<nowiki>Crime or other misdeed a person has been accused of, but ''not proven or convicted''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/hat gespendet|hat gespendet]] (<nowiki>Amount of money donated to a person or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norsk oversettterleksikon ID|Norsk oversettterleksikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/hockey1946.ru player id|hockey1946.ru player id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/footballdatabase.eu match ID|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Pelajar Edisi Kedua ID|Kamus Pelajar Edisi Kedua ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lyricfind artist ID|Lyricfind artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant MACM d'un artisite|identifiant MACM d'un artisite]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Syrian Memory person ID|Syrian Memory person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DOSBox Wiki|DOSBox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cimetières de France|Identifiant Cimetières de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lutris company ID|Lutris company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Football National League player ID|Russian Football National League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gaia ID|Gaia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UAF match ID|UAF match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo|Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Vortex software ID|Game Vortex software ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Pappers d'un dirigeant|identifiant Pappers d'un dirigeant]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Canada's Early Women Writers ID|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mishramilan catalog ID|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica venue ID|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica person ID|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica film ID|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hankook Ilbo tag ID|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rijksmuseum ID|Rijksmuseum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/myCast work ID|myCast work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MUBI Festival ID|MUBI Festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beaux Arts ID|Beaux Arts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Park Merwestein Bomenwijzer ID|Park Merwestein Bomenwijzer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPG Maker game ID|RPG Maker game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hessian Biography person ID|Hessian Biography person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn|Kvikmyndavefurinn]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn person ID|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn company ID|Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHIS educational institution ID|EHIS educational institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Sociology entry ID|A Dictionary of Sociology entry ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Cc7k French Photographers born before 1870, who do not have a French Wikipedia article] ** [https://w.wiki/CdzY The 10 smallest countries with some kind of urban rail transit system] ** [https://w.wiki/Cdzc Last meals of people] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_French_scientific_prizes|French Scientific Prizes]] aims to list French-language awards and to ensure the mention of a source associated with each award. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Property:P641|Items with "sport (P641)" only]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q19455277|2015 Iditarod Q19455277)]] - sled dog race * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L478233|trekke (L478233)]] - Norwegian irregular verb "to pull", "to drag", or "to draw" ''' Development ''' * The development team is just settling back in after the holidays, so there haven’t been any significant updates yet. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 06|Read the full report]]''' · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2024 12 30|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:00, 6 ജനുവരി 2025 (UTC) · </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28065367 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #662 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-01-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 06|#661]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, 17:00 UTC, 15th January 2025 (18:00 Berlin time) in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [https://m.facebook.com/ActivatingBotswana/photos/-join-the-wikidata-bw-2025-training-contest-date-saturday-18012025-time-1000-am-/603821475632432/ Join the Wikidata Training Event 2025] organised by Wikimedia Botswana UG for Wikidata enthusiasts of all levels. Starts 18 Jan 10:00am CAT (UTC+2), registration required. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs **[[metawiki:BHL/Our_outcomes/WiR/Status_updates/2025-01-10|Updates on the Wikimedian-in-Residence at the Biodiversity Heritage Library focusing on Structured Data on Commons and Wikidata]] ** [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2024/Contents/New Zealand report|Wikidata module for the Hidden Figures CURE]] - The newly published Wikidata module for the Hidden Figures CURE teaches undergraduates to use Wikidata for uncovering and highlighting the contributions of hidden figures in natural history, such as women, people of color, and Indigenous peoples. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2024/Contents/Memory of the World report|Memory of the World: Ways forward]] - Efforts to improve the representation of UNESCO's Memory of the World (MOW) international register on Wikidata include new articles, enhanced data quality, and training on creating structured data. Key contributions involve updating Wikipedia and Wikidata entries, addressing data inconsistencies, and expanding the visibility of MOW inscriptions across languages. ** [[diffblog:2025/01/12/empowering-multilingual-knowledge-the-journey-behind-the-1-click-info-extension-powered-by-wikidata/|Empowering Multilingual Knowledge: The Journey Behind the 1-Click-Info Extension Powered by Wikidata]] - Introduces the [[m:Wikidata_One_click_Info_Extension%22OCI%22|1-Click Data extension]] for your browser. A project funded by the Arcadia grant through Wikimedia Deutschland and fiscally sponsored by the Dagbani Wikimedians user group. ** [https://wikimedia.cat/2025/01/09/visibilitzacio-del-domini-public-a-wikidata/ Public domain visibility on Wikidata] (in Catalan). The article discusses how Wikidata is being used to enhance the visibility of public domain works by integrating copyright information and making it easily accessible. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=_U2TDZCGBs8 Tracking Looted Art with Graphs, Graphs and Networks in the Humanities 2022 Conference] ** [https://www.youtube.com/watch?v=3hBerusj198 How Wikimedia Uses AI to Vectorize its Knowledge Base] * Presentations: ''Wikibase e Wikidata per lo studio dell'epigrafia greca'' (in Italian, i.e. Wikibase and Wikidata for the study of Greek epigraphy), presentation at SAEG (Advanced Seminar of Greek Epigraphy) IX in Rome, 10 January 2025, by [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Epìdosis|Epìdosis]] - [[:commons:File:Wikibase e Wikidata per lo studio dell'epigrafia greca - SAEG.pdf|slides]] ''' Tool of the week ''' * [https://www.johl.io/dungeonofknowledge/roguelike.html Dungeon Of Knowledge] - is a roguelike game with Items generated from Wikidata that lets you crawl through the Dungeon of Knowledge in a classic ASCII interface. ([https://wikis.world/@johl@mastodon.xyz/113537541434127802 toot]) ([https://www.johl.io/dungeonofknowledge/ blog]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:User:Zita Zage (WMDE)|Zita Ursula Zage]] has joined the [https://www.wikimedia.de/ueber-uns/ansprechpartner_innen/ Software Communication team] (SCoT) at Wikimedia Deutschland as an intern until the end of June 2025. Welcome Zita! * [https://viaf.org/ VIAF] (cf. [[:d:Q54919|Q54919]] and [[:d:Property:P214|P214]]) underwent a relevant change of interface on January 10; the way of visualizing clusters in JSON format has changed in comparison with [https://www.oclc.org/developer/api/oclc-apis/viaf/authority-cluster.en.html present OCLC documentation] and e.g. http://viaf.org/viaf/102333412/viaf.json doesn't work anymore; this broke most or all Wikidata gadgets using VIAF data; in the absence of official communications from OCLC, developers are trying to understand if the new VIAF interface is stable before changing their gadgets accordingly '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13171|bequest income]] (<nowiki>the sum a organisations receives from bequests/legacies in a timeframe</nowiki>) **[[:d:Property:P13176|taxon known by this common name]] (<nowiki>taxon item of which this common name refers</nowiki>) **[[:d:Property:P13177|homonymous taxon]] (<nowiki>taxon item of which the taxon name is an exact homonym</nowiki>) **[[:d:Property:P13187|role named in credits as]] (<nowiki>use as qualifier to indicate how the object's role was named in the credits of its respective work</nowiki>) **[[:d:Property:P13188|meeting of]] (<nowiki>subject is a meeting or session of this organization</nowiki>) **[[:d:Property:P13210|organisation tax status]] (<nowiki>jurisdiction specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13172|Collectie Nederland ID]], [[:d:Property:P13173|Hachette author ID]], [[:d:Property:P13174|CamerounWeb person ID]], [[:d:Property:P13175|Hindi Shabdamitra entry ID]], [[:d:Property:P13178|OpenSSF Practices ID]], [[:d:Property:P13179|Japanese Health Insurance System Facility ID]], [[:d:Property:P13180|Centre d'Etudes Picasso ID]], [[:d:Property:P13181|CUATM statistical code]], [[:d:Property:P13182|CUATM unique identification code]], [[:d:Property:P13183|JudaicaLink person (GND) ID]], [[:d:Property:P13184|teams.by national team ID]], [[:d:Property:P13185|Eyrolles author ID]], [[:d:Property:P13186|Mémoire des avocats ID]], [[:d:Property:P13189|BCU Kirundi-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13190|Estonian–Latvian Dictionary ID]], [[:d:Property:P13191|WHL player ID]], [[:d:Property:P13192|Indo-European Lexicon ID]], [[:d:Property:P13193|Battle.net game ID]], [[:d:Property:P13194|Singapore Unique Entity Number]], [[:d:Property:P13195|AniSearch character ID]], [[:d:Property:P13196|Three Decks conflict ID]], [[:d:Property:P13197|Berlinische Galerie object ID]], [[:d:Property:P13198|ThePWHL.com player ID]], [[:d:Property:P13199|Play:Right genre ID]], [[:d:Property:P13200|Resistance in Belgium ID]], [[:d:Property:P13201|Paris Match ID]], [[:d:Property:P13202|Kyiv Independent topic]], [[:d:Property:P13203|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13204|Wellcome Collection concept ID]], [[:d:Property:P13205|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Property:P13206|VG247 game ID]], [[:d:Property:P13207|DNCI label ID]], [[:d:Property:P13208|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Property:P13209|Kamus Pelajar ID]], [[:d:Property:P13211|Dictionary of Norwegian Translators ID]], [[:d:Property:P13212|MACM artist ID]], [[:d:Property:P13213|Lutris company ID]], [[:d:Property:P13214|hockey1946.ru player ID]], [[:d:Property:P13215|DOSBoxWiki article]], [[:d:Property:P13216|NBA G League player ID]], [[:d:Property:P13217|World Women's Snooker player ID]], [[:d:Property:P13218|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Property:P13219|GERS ID]], [[:d:Property:P13220|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Property:P13221|SBOID]], [[:d:Property:P13222|Game Vortex software ID]], [[:d:Property:P13223|Syrian Memory Institution person ID]], [[:d:Property:P13224|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Property:P13225|myCast work ID]], [[:d:Property:P13226|Hessian Biography person (GND) ID]], [[:d:Property:P13227|Beaux-Arts ID]], [[:d:Property:P13228|Gaia ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/About box|About box]] (<nowiki>Screenshot of the About Box of the respective software (contains important information such as authors, license, version number and year(s) and is included in almost every software)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>number of shading units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Accused of|Accused of]] (<nowiki>Crime or other misdeed a person has been accused of, but ''not proven or convicted''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/hat gespendet|hat gespendet]] (<nowiki>Amount of money donated to a person or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Source language|Source language]] (<nowiki>headword languge of dictionary</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Entry height|Entry height]] (<nowiki>Height of the entrance above ground level for boarding public transport vehicles.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/location code|location code]] (<nowiki>the location code of the location item. Should be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which location code system being used.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DIF historia player ID|DIF historia player ID]] (<nowiki>Identifier for a sportsperson connected to Djurgårdens IF on difhistoria.se (official site)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of texture mapping units|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of render output units|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of ray tracing cores|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lyricfind artist ID|Lyricfind artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cimetières de France|Identifiant Cimetières de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Football National League player ID|Russian Football National League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UAF match ID|UAF match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo|Identifiant d'un(e) journaliste sur Francetvinfo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Pappers d'un dirigeant|identifiant Pappers d'un dirigeant]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Canada's Early Women Writers ID|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica venue ID|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica person ID|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica film ID|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hankook Ilbo tag ID|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rijksmuseum ID|Rijksmuseum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MUBI Festival ID|MUBI Festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Park Merwestein Bomenwijzer ID|Park Merwestein Bomenwijzer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPG Maker game ID|RPG Maker game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn|Kvikmyndavefurinn]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn person ID|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn company ID|Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHIS educational institution ID|EHIS educational institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Sociology entry ID|A Dictionary of Sociology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID|A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geography entry ID|A Dictionary of Geography entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGLAi ID|DGLAi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jeune Afrique person ID|Jeune Afrique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norskeflyplasser.no-ID|norskeflyplasser.no-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/taz topic ID|taz topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (English)|Euronews topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (French)|Euronews topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Spanish)|Euronews topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Arabic)|Euronews topic ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roman Inscriptions of Britain Online ID|Roman Inscriptions of Britain Online ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Unine thesis id|Unine thesis id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enpedia ID|Enpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bahamut Animation Crazy Serial Number|Bahamut Animation Crazy Serial Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish Olympic Committee ID|Finnish Olympic Committee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Norway profile ID (new)|Team Norway profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NOC of Belarus champion ID (new)|NOC of Belarus champion ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JOC profile ID (new)|JOC profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire du patrimoine bâti de Québec|Répertoire du patrimoine bâti de Québec]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Ci3h Search for Items where description begins with capitalised letters, filter by language, country of citizenship and occupation] ** [https://w.wiki/Ci5D Wikidata Items using the 'smells of' property] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Writing Systems|Writing Systems]] aims to standardize and enhance Wikipedia's coverage of writing systems and related subjects. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Sitelink statistics|Some statistics about sitelinks]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q219831|The Night Watch (Q219831)]] - 1642 painting by Rembrandt * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L107276|дополнение (L107276)]] - Rusian noun (dopólnenie) that can mean "addition", "supplement" or an "an object" ''' Development ''' * Wikidata Query Service UI: We fixed a long-standing issue with missing edge labels in graph visualisations ([[phab:T317702]]) * Wikibase REST API: We implemented a [[d:Wikidata talk:REST API feedback round#Give us feedback on the search proof of concept in the REST API!|proof of concept for a search endpoint]] you can try out. * EntitySchemas: We’re working on language fallback for the heading on EntitySchema pages ([[phab:T228423]]) * Language codes: We cleaned up language codes in WikibaseLexeme after moving some of them to CLDR ([[phab:T352922]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[Wikidata:WikiProject Govdirectory/Greenland|Greenland]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 06|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:26, 13 ജനുവരി 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28092985 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #663 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-01-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 13|#662]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Xezbeth|Xezbeth]] - RfP scheduled to end after 26 January 2025 09:17 (UTC). ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming]]: ** [https://calendar.colorado.edu/event/black-history-month-wikidata-comics-edit-a-thon Edit-A-Thon for Black History Month]: 12 February 1300 - 1500 MST (UTC+7) is an onsite event at the University of Colorado Boulder, with a theme to add or expand items on Black and African-American comics creators. ** [[d:Event:Data Reuse Days 2025|Data Reuse Days 2025]] is from February 18 to 27, 2025! This is an online event focusing on how people and organizations use Wikidata's data to build interesting applications and tools. Don't forget to register so we can know you are coming. * Past: Missed the Q1 Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session log here: [[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2025-01-15|2025-01-15 (Q1 2025)]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://blog.rayberger.org/cleaning-up-legacy-wikipedia-links Cleaning up legacy Wikipedia links in Open Library]: The blog post discusses cleaning up outdated Wikipedia links to improve article accuracy and navigation, while highlighting the importance of integrating Wikidata for better data management. * Papers ** [https://doi.org/10.36253/jlis.it-630 Tiziana Possemato, ''Recording Gender in the Person Entity: An Ongoing Discussion'']: it compares the practices of gender-registration of person-type entities in LCNAF and ISNI with the use of P21 in Wikidata. By Ray Berger ** [https://arxiv.org/abs/2501.06699v1 Large Language Models, Knowledge Graphs and Search Engines - A Crossroads for Answering Users' Questions]: this paper seeks to establish a taxonomy of user information needs to help establish a roadmap of future research for finding synergies between LLM's, Search engines and Knowledge graphs. By Hogan et al., (2025) * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=QQRKMWFK5yE Replacing deprecated Wikipedia links with Wikidata items in Open Library] ** [https://www.youtube.com/watch?v=jjrDTHdsWOo&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D Tracking Looted Art with Wikidata Queries] - As part of ''Art History Loves Wiki 25'', Laurel Zuckerman will show how Wikidata SPARQL queries can aid provenance researchers and historians find, identify and track looted art. ** [https://www.youtube.com/watch?v=HZnAp7oovlg OpenStreetMap and Wikidata in Disaster Times]: Ormat Murat Yilmaz will speak on how Wikidata and OSM play a role in coordinating relief efforts by providing a collaborative platform for providing data about affected areas. Part of WM CEE meeting 2024 Istanbul. ** [https://www.youtube.com/watch?v=aMDO5ZMYyLg&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D Serbian Novels on Wikidata]: Presented by Filip Maljkovič on the progress and process of adding Serbian literature into Wikidata, using OCR methods to map pages and assign Properties. ** (german)[https://www.youtube.com/watch?v=tL7cj6h6YZk Wikidata for NGOs: Use and network open data sensibly]: Johan Hoelderle discusses how nonprofits can benefit from the largest free knowledge base and show what potential open data offers for non-profit projects. ** [https://www.youtube.com/watch?v=Khj5jIOeKHE Data partnerships and Libraries combating misinformation]: WMDE's [[d:User:Alan Ang (WMDE)|Alan Ang]] delivers a speech on how GLAM institutions can help prevent the spread of dis- and misinformation whether hallucinatory AI or malicious, part of the Wikimedia+Libraries International Convention 2025. ''' Tool of the week ''' * [https://fist.toolforge.org/file_candidates/#/ Wikidata file candidates📱] - This tool can show you candidate matches of Wikidata Items to files on Commons and Flickr. ([http://magnusmanske.de/wordpress/archives/509 original blog]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://github.com/OpenRefine/OpenRefine/releases/tag/3.9-beta1 OpenRefine 3.9-beta1 was released] * [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/50824818/Product-Manager-Wikibase-Suite-all-genders-?jobDbPVId=179781902&l=en Product Manager: Wikibase Suite]: Wikimedia Deutschland is looking for a PM to lead Wikibase Suite, empowering institutions like GLAMs and research groups to build customizable linked knowledge bases and contribute to the world’s largest open data graph. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13210|organisation tax status]] (<nowiki>jurisdiction specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) **[[:d:Property:P13238|entry height]] (<nowiki>height of the entrance above ground level for boarding vehicles</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13194|Singapore Unique Entity Number]], [[:d:Property:P13195|AniSearch character ID]], [[:d:Property:P13196|Three Decks conflict ID]], [[:d:Property:P13197|Berlinische Galerie object ID]], [[:d:Property:P13198|ThePWHL.com player ID]], [[:d:Property:P13199|Play:Right genre ID]], [[:d:Property:P13200|Resistance in Belgium ID]], [[:d:Property:P13201|Paris Match ID]], [[:d:Property:P13202|Kyiv Independent topic]], [[:d:Property:P13203|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13204|Wellcome Collection concept ID]], [[:d:Property:P13205|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Property:P13206|VG247 game ID]], [[:d:Property:P13207|DNCI label ID]], [[:d:Property:P13208|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Property:P13209|Kamus Pelajar ID]], [[:d:Property:P13211|Dictionary of Norwegian Translators ID]], [[:d:Property:P13212|MACM artist ID]], [[:d:Property:P13213|Lutris company ID]], [[:d:Property:P13214|hockey1946.ru player ID]], [[:d:Property:P13215|DOSBoxWiki article]], [[:d:Property:P13216|NBA G League player ID]], [[:d:Property:P13217|World Women's Snooker player ID]], [[:d:Property:P13218|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Property:P13219|GERS ID]], [[:d:Property:P13220|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Property:P13221|SBOID]], [[:d:Property:P13222|Game Vortex software ID]], [[:d:Property:P13223|Syrian Memory Institution person ID]], [[:d:Property:P13224|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Property:P13225|myCast work ID]], [[:d:Property:P13226|Hessian Biography person (GND) ID]], [[:d:Property:P13227|Beaux-Arts ID]], [[:d:Property:P13228|Gaia ID]], [[:d:Property:P13229|Franceinfo journalist ID]], [[:d:Property:P13230|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Property:P13231|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Property:P13232|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Property:P13233|Ukrainian Association of Football match ID]], [[:d:Property:P13234|Rijksmuseum ID]], [[:d:Property:P13235|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Property:P13236|Danbooru tag]], [[:d:Property:P13237|Russian Football National League player ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/About box|About box]] (<nowiki>Screenshot of the About Box of the respective software (contains important information such as authors, license, version number and year(s) and is included in almost every software)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>number of shading units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/hat gespendet|hat gespendet]] (<nowiki>Amount of money donated to a person or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Source language|Source language]] (<nowiki>headword languge of dictionary</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/location code|location code]] (<nowiki>the location code of the location item. Should be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which location code system being used.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DIF historia player ID|DIF historia player ID]] (<nowiki>Identifier for a sportsperson connected to Djurgårdens IF on difhistoria.se (official site)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of texture mapping units|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of render output units|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of ray tracing cores|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliography for subject|Bibliography for subject]] (<nowiki>Wikidata property on this item providing a link to a bibliography about the subject that is a good starting point.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/likes / dislikes|likes / dislikes]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of goals scored in penalty shootouts|number of goals scored in penalty shootouts]] (<nowiki>total number of goals scored by a team in a penalty shootout</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/broadcasting days and time|broadcasting days and time]] (<nowiki>days of the week in which a TV or radio program is broadcasted</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Pappers d'un dirigeant|identifiant Pappers d'un dirigeant]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Canada's Early Women Writers ID|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MUBI Festival ID|MUBI Festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Park Merwestein Bomenwijzer ID|Park Merwestein Bomenwijzer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPG Maker game ID|RPG Maker game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn|Kvikmyndavefurinn]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn person ID|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn company ID|Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHIS educational institution ID|EHIS educational institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Sociology entry ID|A Dictionary of Sociology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID|A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geography entry ID|A Dictionary of Geography entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGLAi ID|DGLAi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jeune Afrique person ID|Jeune Afrique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norskeflyplasser.no-ID|norskeflyplasser.no-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/taz topic ID|taz topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (English)|Euronews topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (French)|Euronews topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Spanish)|Euronews topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Arabic)|Euronews topic ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roman Inscriptions of Britain Online ID|Roman Inscriptions of Britain Online ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Unine thesis id|Unine thesis id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enpedia ID|Enpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bahamut Animation Crazy Serial Number|Bahamut Animation Crazy Serial Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish Olympic Committee ID|Finnish Olympic Committee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Norway profile ID (new)|Team Norway profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NOC of Belarus champion ID (new)|NOC of Belarus champion ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JOC profile ID (new)|JOC profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire du patrimoine bâti de Québec|Répertoire du patrimoine bâti de Québec]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (French)|RFI topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (English)|RFI topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (Spanish)|RFI topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EJU profile ID|EJU profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/University of Pécs teachers identifier|University of Pécs teachers identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ROAR id|ROAR id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPB profile ID|CPB profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TERMCAT term ID|TERMCAT term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handle prefix|Handle prefix]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Soccer player ID|U.S. Soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Celfic FC player ID|Celfic FC player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WSGF game ID|WSGF game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sutian entry ID|Sutian entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiHow article ID|wikiHow article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Graceful17 ID|Graceful17 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IATI Organisation Identifier|IATI Organisation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Suno artist ID|Suno artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VAi Archiefhub Agent ID|VAi Archiefhub Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccerbase season ID|Soccerbase season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlaymakerStats season ID|PlaymakerStats season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ESPN.com football match ID|ESPN.com football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eurosport person ID|Eurosport person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newsweek topic ID|Newsweek topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New York Post topic ID|New York Post topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RaiPlay Sound IDs|RaiPlay Sound IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Church and Organization Dictionary Identifier|Chinese Church and Organization Dictionary Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DDLC entry ID|DDLC entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fluorophores.org substance ID|Fluorophores.org substance ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/CnZG Most common eponyms] (a name or noun formed after a person) ** [https://w.wiki/FRz Number of Lexemes including recordings from Lingua Libre by language] ** [https://w.wiki/CnZP Boiling point of alkanes] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Boiling_point_of_alkanes|source]]) ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/APjvLNGJSiKismGqMmYUogq6Ieq6qgkAcSc8M2AYsKw Train station in Germany without image] ([[d:Wikidata:Request_a_query#train_stations_in_Germany_without_image|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject IIT|WikiProject IIT]] aims to describe current and former IIT faculty members. The following property schema is based on a similar schema found at [[Wikidata:WikiProject IUPUI University Library|WikiProject IUPUI University Library]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject sum of all paintings/Historic collections|Sum of all paintings/Historic collections]] - keep track of historic collections as part of the provenance of paintings * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [http://tools.wmflabs.org/wikidata-todo/project_stats.php Links per language] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q3030|4 Vesta (Q3030)]] - second largest asteroid of the main asteroid belt * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L347296|L347296]] - Tamil noun that can mean "priest", "teacher" or "preceptor" ''' Development ''' * mul language code: [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata-tech@lists.wikimedia.org/thread/CEANO2X2PMFMEBFY6ZTCUUYR4P6O54CD/ The "mul" language code for labels, descriptions and aliases will be fully enabled on #Wikidata starting 28th Jan!] * Constraint violations: ** We’re making good progress on checking format constraints more efficiently and with fewer errors ([[phab:T380751|T380751]]) ** We’re working on making distinct-values constraint checks works with the split Query Service ([[phab:T369079|T369079]]) * EntitySchemas: We’re working on making the heading on EntitySchema pages apply language fallback ([[phab:T228423|T228423]]) * Search: We’ve started working on the new search UI component which will let you search for additional entity types from the main search bar and not just Items anymore ([[phab:T338483|T338483]]) * Wikibase REST API: We're working on adding search to the API ([[phab:T383209|T383209]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[Wikidata:WikiProject Govdirectory/United States of America|United States of America]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 13|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 21:39, 20 ജനുവരി 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28136359 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #664 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-01-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 20|#663]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Xezbeth|Xezbeth]] (closed as successful). Welcome onboard \o/ ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/UYJB44NLH4SEB6QC4LDTL6T6OG3H3C7L/ Call for Proposals: IslandoraCon 2025]. ''"IslandoraCon brings together a community of librarians, archivists, cultural heritage collections managers, technologists, developers, project managers, and open source project enthusiasts in support of the Islandora framework for digital curation and asset management."'' Deadline for session proposals: February 14, 2024. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [http://simia.net/wiki/Progress_in_lexicographic_data_in_Wikidata_2024 Progress in lexicographic data in Wikidata 2024] by Denny Vrandečić. See also ** [http://simia.net/wiki/Languages_with_the_best_lexicographic_data_coverage_in_Wikidata_2024 Languages with the best lexicographic data coverage in Wikidata 2024] ** [http://simia.net/wiki/Wikidata_lexicographic_data_coverage_for_Croatian_in_2024 Wikidata lexicographic data coverage for Croatian in 2024] * Videos ** (replay) [https://www.youtube.com/playlist?list=PLs-DUSOdPkl7GiF6yPQH8vYhr8trSEY-s Arabic Wikidata Days 2024] full playlist ** [https://www.youtube.com/watch?v=faUAEZBf7dA NYC Parks on Wikidata] (Wikipedia Day NYC 22nd Birthday Bash) ** [https://www.youtube.com/watch?v=znuP1Rp_YZc From books to Bytes (10): Factgrid. A Wikibase instance for historical data] ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Bamyers99/PhotoNearby.js|PhotoNearby.js]] - a user script that checks Wikimedia Commons for a nearby photo if no [[d:Property:P18|image (P18)]] statement and has [[d:Property:P625|coordinate location (P625)]]. Displays above the Statements heading. Defaults to a 500 meter radius. Displays a link to WikiShootMe. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * As part of an effort to benchmark open source SPARQL engines on Wikidata, the page [[d:Wikidata:Scaling_Wikidata/Benchmarking/Existing_Benchmarks|Wikidata:Scaling Wikidata/Benchmarking/Existing Benchmarks]] contains some initial results and analyses of benchmarking Blazegraph, MilleniumDB, QLever, and Virtuoso on several existing SPARQL query benchmarks for Wikidata. There are some surprising results there, particularly related to different answers produced by different engines. Suggestions on how to improve the effort or provide deeper explanations of the results are particularly welcome on the discussion page. * '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13210|organisation tax status]] (<nowiki>jurisdiction specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) **[[:d:Property:P13238|entry height]] (<nowiki>height of the entrance above ground level for boarding vehicles</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13197|Berlinische Galerie object ID]], [[:d:Property:P13198|ThePWHL.com player ID]], [[:d:Property:P13199|Play:Right genre ID]], [[:d:Property:P13200|Resistance in Belgium ID]], [[:d:Property:P13201|Paris Match ID]], [[:d:Property:P13202|Kyiv Independent topic]], [[:d:Property:P13203|Newmark Albanian-English Dictionary ID]], [[:d:Property:P13204|Wellcome Collection concept ID]], [[:d:Property:P13205|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Property:P13206|VG247 game ID]], [[:d:Property:P13207|DNCI label ID]], [[:d:Property:P13208|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Property:P13209|Kamus Pelajar ID]], [[:d:Property:P13211|Dictionary of Norwegian Translators ID]], [[:d:Property:P13212|MACM artist ID]], [[:d:Property:P13213|Lutris company ID]], [[:d:Property:P13214|hockey1946.ru player ID]], [[:d:Property:P13215|DOSBoxWiki article]], [[:d:Property:P13216|NBA G League player ID]], [[:d:Property:P13217|World Women's Snooker player ID]], [[:d:Property:P13218|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Property:P13219|GERS ID]], [[:d:Property:P13220|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Property:P13221|SBOID]], [[:d:Property:P13222|Game Vortex software ID]], [[:d:Property:P13223|Syrian Memory Institution person ID]], [[:d:Property:P13224|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Property:P13225|myCast work ID]], [[:d:Property:P13226|Hessian Biography person (GND) ID]], [[:d:Property:P13227|Beaux-Arts ID]], [[:d:Property:P13228|Gaia ID]], [[:d:Property:P13229|Franceinfo journalist ID]], [[:d:Property:P13230|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Property:P13231|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Property:P13232|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Property:P13233|Ukrainian Association of Football match ID]], [[:d:Property:P13234|Rijksmuseum ID]], [[:d:Property:P13235|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Property:P13236|Danbooru tag]], [[:d:Property:P13237|Russian Football National League player ID]], [[:d:Property:P13239|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Property:P13240|taz ID]], [[:d:Property:P13241|Roman Inscriptions of Britain Online ID]], [[:d:Property:P13242|Répertoire du patrimoine bâti de Québec ID]], [[:d:Property:P13243|Game Jolt username]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of shading units|number of shading units]] (<nowiki>number of shading units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/hat gespendet|hat gespendet]] (<nowiki>Amount of money donated to a person or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Source language|Source language]] (<nowiki>headword languge of dictionary</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/location code|location code]] (<nowiki>the location code of the location item. Should be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which location code system being used.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DIF historia player ID|DIF historia player ID]] (<nowiki>Identifier for a sportsperson connected to Djurgårdens IF on difhistoria.se (official site)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of texture mapping units|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of render output units|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of ray tracing cores|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliography for subject|Bibliography for subject]] (<nowiki>Wikidata property on this item providing a link to a bibliography about the subject that is a good starting point.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/likes / dislikes|likes / dislikes]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of goals scored in penalty shootouts|number of goals scored in penalty shootouts]] (<nowiki>total number of goals scored by a team in a penalty shootout</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/broadcasting days and time|broadcasting days and time]] (<nowiki>days of the week in which a TV or radio program is broadcasted</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/reverse compound|reverse compound]] (<nowiki>compound where the parts are reversed</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/cognate-citation|cognate-citation]] (<nowiki>lexeme with with the same etymological origin and where a source supports it.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche (inventaire)|Instrument de recherche (inventaire)]] (<nowiki>{{Translate this | fr = <!-- | xx = descriptions dans d'autres langues --> }}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche|Instrument de recherche]] (<nowiki>document containing detailed information about a specific collection of papers or records within an archive</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Ratsinformationssystem|Ratsinformationssystem]] (<nowiki>Link to the council information system of the municipality</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/name with acutes|name with acutes]] (<nowiki>item name with acute accents showing stressed vowels</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HonestGamers game ID|HonestGamers game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kamus Dewan Edisi Tiga|Kamus Dewan Edisi Tiga]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Pappers d'un dirigeant|identifiant Pappers d'un dirigeant]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MUBI Festival ID|MUBI Festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPG Maker game ID|RPG Maker game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn|Kvikmyndavefurinn]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn person ID|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvikmyndavefurinn company ID|Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHIS educational institution ID|EHIS educational institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Sociology entry ID|A Dictionary of Sociology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID|A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geography entry ID|A Dictionary of Geography entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGLAi ID|DGLAi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jeune Afrique person ID|Jeune Afrique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norskeflyplasser.no-ID|norskeflyplasser.no-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (English)|Euronews topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (French)|Euronews topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Spanish)|Euronews topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Arabic)|Euronews topic ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Unine thesis id|Unine thesis id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enpedia ID|Enpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bahamut Animation Crazy Serial Number|Bahamut Animation Crazy Serial Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish Olympic Committee ID|Finnish Olympic Committee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Norway profile ID (new)|Team Norway profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NOC of Belarus champion ID (new)|NOC of Belarus champion ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JOC profile ID (new)|JOC profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (French)|RFI topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (English)|RFI topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (Spanish)|RFI topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EJU profile ID|EJU profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/University of Pécs teachers identifier|University of Pécs teachers identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ROAR id|ROAR id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPB profile ID|CPB profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TERMCAT term ID|TERMCAT term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handle prefix|Handle prefix]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Soccer player ID|U.S. Soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Celfic FC player ID|Celfic FC player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WSGF game ID|WSGF game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sutian entry ID|Sutian entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiHow article ID|wikiHow article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Graceful17 ID|Graceful17 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IATI Organisation Identifier|IATI Organisation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Suno artist ID|Suno artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VAi Archiefhub Agent ID|VAi Archiefhub Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccerbase season ID|Soccerbase season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlaymakerStats season ID|PlaymakerStats season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ESPN.com football match ID|ESPN.com football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eurosport person ID|Eurosport person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newsweek topic ID|Newsweek topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New York Post topic ID|New York Post topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RaiPlay Sound IDs|RaiPlay Sound IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Church and Organization Dictionary Identifier|Chinese Church and Organization Dictionary Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DDLC entry ID|DDLC entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fluorophores.org substance ID|Fluorophores.org substance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yahoo Knowledge Graph ID|Yahoo Knowledge Graph ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID|Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Modern China Biographical Database ID|Modern China Biographical Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Engineers Relational Database ID|Chinese Engineers Relational Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Biographical Encyclopaedia of Islamic Philosophy ID|The Biographical Encyclopaedia of Islamic Philosophy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd studio ID|Letterboxd studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Izvestia topic ID|Izvestia topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of Late Antiquity ID|The Oxford Dictionary of Late Antiquity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum Data Service museum ID|Museum Data Service museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID|BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/booru tag|booru tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de game ID|critify.de game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Iowa State University Library Vocabularies ID|Iowa State University Library Vocabularies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MikuWiki article ID|MikuWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trade register Switzerland ID|Trade register Switzerland ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JSR package|JSR package]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Storytel author ID|Storytel author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TvStar.info person ID|TvStar.info person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/CrWS Pairs of things, of different types, that smell of the same thing]. ([[:d:Wikidata:WikiProject_Smell/Tools-tasks|Source]]) ** [https://w.wiki/CrfV Literary work (1700-1830) with more than 25 sitelinks] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Old_books_that_appear_on_lots_of_wikipedias?|source]]) ** [https://w.wiki/Crfk What are the statistics for lexemes in language A that are derived from lexemes in language B?] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Lexeme_Etymological_data_for_language|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject No Longer at the Margins|No Longer at the Margins]] - aims to highlight and document the contributions of women in science, ensuring their visibility and recognition in the historical and archival record by addressing biases and gaps in representation. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/commonsmerge|Merge candidates based on same commons category]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q309988|Karlsruhe Institute of Technology (Q309988)]] - technical university and research center in Karlsruhe, Germany * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L113869|истина (L113869)]] - Russian noun (pronounced "istina"), translates to "truth", "reality" or a fact in English. ''' Development ''' * Storage growth: We are making some changes to the terms-related database table in order to scale better ([[phab:T351802]]) * Constraint violations: We’re working on making distinct-values constraint checks works with the split Query Service ([[phab:T369079]]) * EntitySchemas: We’re working on making the heading on EntitySchema pages apply language fallback ([[phab:T228423]]) * Search: We are working on the new search UI component which will let you search for additional entity types from the main search bar and not just Items anymore ([[phab:T338483]]) * Wikibase REST API: We're continuing the work on adding search to the API ([[phab:T383209]]) * Lua: We are investigating if we can increase the Entity Usage Limit on client pages ([[phab:T381098]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United States of America|United States of America]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 01 20|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 19:36, 27 ജനുവരി 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28179464 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Weekly Summary #665 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-02-03. Missed the previous one? See issue [[d:Wikidata:Status updates/2025 02 03|#664]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/WhitneyBot|WhitneyBot]] - Task: Sync artist data from the [[w:Whitney_Museum|Whitney Museum of American Art's]] collection to Wikidata. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ZLBot|ZLBot]] - Closed as unsuccessful. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Proper_names_in_multiple_languages|Proper names in multiple languages]] - This RfC seeks to address concerns regarding the recent MUL announcement for [[d:Help:Default_values_for_labels_and_aliases|default values for labels and aliases]]. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** We are excited to reveal [[d:Wikidata:WikidataCon_2025|WikidataCon 2025]] will be returning this year, keep an eye on the project page for more details to come, and block your calendar for October 31 - November 2. ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! The next [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/Starting_A_Wikidata_Project|LD4 Wikidata Affinity Group project]] series session on Tuesday, 4 February, 2025 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET [https://zonestamp.toolforge.org/1738688400 Time Zone Converter] Eric Willey will be facilitating a series of four sessions focused on starting a Wikidata project from the foundation up at your institution. The first session will focus on selling your project to administrators. ** Wikidata Indonesia is holding a [https://www.instagram.com/p/DFhh69fv7qg/ Datathon] (February 5 - 7) and [https://www.instagram.com/p/DFekzK5PCzE/ Quiz] (January 31 - February 7), take part! ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #73 February 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Taipei {{Q|61752245}} ** [[d:Event:Data Reuse Days 2025|Data Reuse Days]], February 18-27: online event dedicated to the applications using Wikidata's data and their technical setup. [[d:Event:Data_Reuse_Days_2025#Sessions|A first version of the program]] is now available. Make sure to [[d:Special:RegisterForEvent/1050|register]] to receive the event's access links. ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/DULCWTDLOMIRQYLBPSIVZZXDGTX7ZLMJ/ Talk to the Search Platform / Query Service Team - February 12].Time: 16:00-17:00 UTC / 08:00 PST / 11:00 EST / 17:00 CET ** [https://events.illinoisstate.edu/event/why-wikidata-introduction-and-edit-a-thon/ Why Wikidata? and edit-a-thon] hosted by Illinois State University on February 4, 1400 - 1600 CST (UTC-6). Eric Willey and Rebecca Fitzsimmons will hold a hands-on demonstration of Wikidata, at the Milner Library, ISU (Room 165). * Past Events ** [[m:Event:Wikimedia_Canada/Wikidata_Workshop_Jan_2025|Wikidata Workshop Jan 2025]] - Hosted by Wikimedia Canada, this workshop offered 2 sessions for English and French-speaking attendees. Subjects covered include the basics of Wikidata, intro to editing, linking photos to Commons and how to query Wikidata. The workshop took place 30 January 01:00 - 03:00 UTC. '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** Bob duCharme, author of ''Learning SPARQL'' posts a blog entry on [https://www.bobdc.com/blog/filterforeignliterals/ filtering (only) foreign labels] from a SPARQL query, using the WDQS to illustrate their example. ** (german)[https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/abitech-2025-0011/html How does library work in the Wikiverse affect the use of your own holdings?] - Wikidata enthusiast Christian Erlinger explores in this article how GLAM institutions measure their contributions to the Wikiverse and how Wikidata items and sitelinking contribute to their connectedness. * Papers ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-78952-6_48 Towards a Sustainable Community-Driven Documentation of Semantic Web Tools] A Wikidata-based toolkit to help knowledge engineers and developers find and document semantic web tools by categorizing them into a taxonomy and integrating GitHub metadata to track their maintenance status. By A. Reiz, F.J. Ekaputra & N. Mihindukulasooriya (2025). ** [[commons:File:FOSDEM-2025-Wikidata-Wikibase-JohnSamuel.pdf|From Open Collaboration to Customized Control - Transitioning from Wikidata to Wikibase]] by John Samuel at FOSDEM 2025 (Track: Collaboration and Content Management) on February 1, 2025. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=T-q8vgVOrQM Biodiversity Heritage Library Creator IDs on Wikidata via Mix'n'match] - Tiago Lubiana will demonstrate the workflow of Mix'n'Match curation and adding BHL Creator ID's to Wikidata. ** (arabic)[https://www.youtube.com/watch?v=7zmFylVYalc OpenRefine and QuickStatements] - In this 2nd session of the Arabic Wikidata Days 2024, advanced skills of OR such as improving and importing tabular data. QS will also be demonstrated and how it simplifies adding and editing Wikidata. Presented by Professor Qais Shraideh. ** [https://www.youtube.com/watch?v=v82D_Q2MFVk Resource, Description & Access & STA] - Michaela Edelmann introduces the cataloging platform that runs on Wikibase for the German-speaking DACH countries. ** (Czech) 25th Annual Conference: National Archives of Czech Republic had 2 segments for Wikibases: [https://www.youtube.com/watch?v=nssngihJCnQ&t=2098s Wikibase for Welsh Authority Control] and [https://www.youtube.com/watch?v=nssngihJCnQ&t=2896s Wikibase: a tool for creating/sharing LOD] * Presentations ** [https://zenodo.org/records/14755184 New developments of Wikibase-as-a-Service] at the Open Science Lab (part of NFDI4Culture). Presented at Art Loves History Wiki Conference, it shows developments to the WB software suite. '''Tool of the week''' * [https://holonetgalacticmap-frontend.vercel.app/ Holonet Galactic Map] - Explore information and facts of the planets that inhabit the Star Wars universe, powered by Wikidata. '''Other Noteworthy Stuff''' * ⚠️ '''Wikidata Query Service graph split''': The graph split is about 2 months away. If you are doing queries that involve scholarly articles or if you have an application that does you will be affected. Please check [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split]] for details. * We ([[d:User:Peter F. Patel-Schneider|Peter F. Patel-Schneider]] and [[User:Egezort|Egezort]]) want to run a course on the Wikidata Ontology for a limited number of participants. Designed for those already familiar with Wikidata, it will present information about ontologies and how they form the core of Wikidata, incorporating several exercises on analyses of and fixes to the Wikidata ontology. Upon successful completion (ending with a group project in consultation by us), participants will receive certificates. Please give feedback and suggestions to improve the structure and course content (found in more detail at [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|WikiProject:Ontology Course]]) which will be incorporated into our Wikimedia [[M:Grants:Project/Rapid|rapid grant application]] to support the effort. Interested in helping or want to share your thoughts? [[d:Wikidata_talk:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|Let us know]]. * Several database changes will impact Wikidata in the coming months, including the migration of the term store (<code>wbt_ tables</code>) to a dedicated cluster to improve performance and enable future growth. This move will speed up most Wikidata SQL queries but prevent direct joins between term store data and other Wikidata tables. Additionally, the wb_type table will be removed, with its mapping hardcoded in Wikibase, simplifying the codebase. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata-tech@lists.wikimedia.org/thread/7AMRB7G4CZ6BBOILAA6PK4QX44MUAHT4/ More details]. * Call for projects and mentors for Google Summer of Code 2025! Deadline: February 28th. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GQWJNAPQFXZRW2KN4AO3OV5YMVMO6SNQ/ More info]! * [https://www.wikimedia.de/presse/europaeischer-open-source-award-fuer-lydia-pintscher-auszeichnung-fuer-ihren-beitrag-zu-wikidata/ Lydia Pintscher awarded the] [[d:Q131702864|European Open Source Award]] - Wikidata Portfolio Manager for WMDE, Lydia's contributions to the development of Wikidata have been recognised in the category of ''Advocacy and Awareness''. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13210|organisation tax status]] (<nowiki>jurisdiction specific tax status of organisations like non-profits</nowiki>) ***[[:d:Property:P13238|entry height]] (<nowiki>height of the entrance above ground level for boarding vehicles</nowiki>) ***[[:d:Property:P13251|number of shading units]] (<nowiki>number of shading units in a graphics processing unit (GPU)</nowiki>) ***[[:d:Property:P13252|land acknowledgement]] (<nowiki>acknowledgement of indigenous or native people who live and whose ancestors lived at a location</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13205|Amsterdam Monumentenstad ID]], [[:d:Property:P13206|VG247 game ID]], [[:d:Property:P13207|DNCI label ID]], [[:d:Property:P13208|National Football Teams.com stadium ID]], [[:d:Property:P13209|Kamus Pelajar ID]], [[:d:Property:P13211|Dictionary of Norwegian Translators ID]], [[:d:Property:P13212|MACM artist ID]], [[:d:Property:P13213|Lutris company ID]], [[:d:Property:P13214|hockey1946.ru player ID]], [[:d:Property:P13215|DOSBoxWiki article]], [[:d:Property:P13216|NBA G League player ID]], [[:d:Property:P13217|World Women's Snooker player ID]], [[:d:Property:P13218|footballdatabase.eu match ID]], [[:d:Property:P13219|GERS ID]], [[:d:Property:P13220|Comprehensive Historical Dictionary of Ladino entry ID]], [[:d:Property:P13221|SBOID]], [[:d:Property:P13222|Game Vortex software ID]], [[:d:Property:P13223|Syrian Memory Institution person ID]], [[:d:Property:P13224|Mishramilan catalog ID]], [[:d:Property:P13225|myCast work ID]], [[:d:Property:P13226|Hessian Biography person (GND) ID]], [[:d:Property:P13227|Beaux-Arts ID]], [[:d:Property:P13228|Gaia ID]], [[:d:Property:P13229|Franceinfo journalist ID]], [[:d:Property:P13230|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Property:P13231|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Property:P13232|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Property:P13233|Ukrainian Association of Football match ID]], [[:d:Property:P13234|Rijksmuseum ID]], [[:d:Property:P13235|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Property:P13236|Danbooru tag]], [[:d:Property:P13237|Russian Football National League player ID]], [[:d:Property:P13239|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Property:P13240|taz ID]], [[:d:Property:P13241|Roman Inscriptions of Britain Online ID]], [[:d:Property:P13242|Répertoire du patrimoine bâti de Québec ID]], [[:d:Property:P13243|Game Jolt username]], [[:d:Property:P13244|Kvikmyndavefurinn work ID]], [[:d:Property:P13245|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Property:P13246|EHIS educational institution ID]], [[:d:Property:P13247|WSGF game ID]], [[:d:Property:P13248|‎Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Property:P13249|‎Museum Data Service museum ID]], [[:d:Property:P13250|HonestGamers game ID]], [[:d:Property:P13253|Pappers executive ID]], [[:d:Property:P13254|Islamic Philosophy ID]], [[:d:Property:P13255|L'Humanité topic ID]], [[:d:Property:P13256|Kamus Dewan Edisi Tiga ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/World Heritage type|World Heritage type]] (<nowiki>Propriety of World heritage site : the Type (Cultural, Natural, Mixed)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Source language|Source language]] (<nowiki>headword languge of dictionary</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/location code|location code]] (<nowiki>the location code of the location item. Should either be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which location code system being used, or be used as the qualifier of {{P|31}}.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/DIF historia player ID|DIF historia player ID]] (<nowiki>Identifier for a sportsperson connected to Djurgårdens IF on difhistoria.se (official site)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of texture mapping units|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of render output units|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of ray tracing cores|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliography for subject|Bibliography for subject]] (<nowiki>Wikidata property on this item providing a link to a bibliography about the subject that is a good starting point.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/likes / dislikes|likes / dislikes]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of goals scored in penalty shootouts|number of goals scored in penalty shootouts]] (<nowiki>total number of goals scored by a team in a penalty shootout</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/broadcasting days and time|broadcasting days and time]] (<nowiki>days of the week in which a TV or radio program is broadcasted</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reverse compound|reverse compound]] (<nowiki>compound where the parts are reversed</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/cognate-citation|cognate-citation]] (<nowiki>lexeme with with the same etymological origin and where a source supports it.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche (inventaire)|Instrument de recherche (inventaire)]] (<nowiki>{{Translate this | fr = <!-- | xx = descriptions dans d'autres langues --> }}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche|Instrument de recherche]] (<nowiki>document containing detailed information about a specific collection of papers or records within an archive</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Ratsinformationssystem|Ratsinformationssystem]] (<nowiki>Link to the council information system of the municipality</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name with acutes|name with acutes]] (<nowiki>item name with acute accents showing stressed vowels</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/doors open on the… / exit train on the…|doors open on the… / exit train on the…]] (<nowiki>side of the train where the doors open at this station or only side where this vehicle has doors</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/directs readers to|directs readers to]] (<nowiki>document or class of documents to which this item or class directs readers (aliases: is citation of {{!}} links to {{!}} refers to {{!}} target)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/items classified|items classified]] (<nowiki>class of items that this classification system classifies (aliases: items categorized {{!}} classifies {{!}} categorizes)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reason not to be used with instances of|reason not to be used with instances of]] (<nowiki>clarification for why P31 (instance of) can not be used with this property</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/dislikes of fictional character|dislikes of fictional character]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/AI-generated media prompt|AI-generated media prompt]] (<nowiki>exact prompt that was used to generate an AI-generated media</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Text-to-image software used for creation|Text-to-image software used for creation]] (<nowiki>text-to-image generation software that was used to create this media or work</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/schism|schism]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Lemmy instance URL|Lemmy instance URL]] (<nowiki>the Lemmy instance of/about the subject</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc|Identifiant d'un(e) auteurice sur le site Mille ans de littérature d'oc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Registre national des gels|identifiant Registre national des gels]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nafziger Order of Battle ID|Nafziger Order of Battle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica company ID|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MUBI Festival ID|MUBI Festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPG Maker game ID|RPG Maker game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Sociology entry ID|A Dictionary of Sociology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID|A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Geography entry ID|A Dictionary of Geography entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGLAi ID|DGLAi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jeune Afrique person ID|Jeune Afrique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norskeflyplasser.no-ID|norskeflyplasser.no-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (English)|Euronews topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (French)|Euronews topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Spanish)|Euronews topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Arabic)|Euronews topic ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Unine thesis id|Unine thesis id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enpedia ID|Enpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bahamut Animation Crazy Serial Number|Bahamut Animation Crazy Serial Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish Olympic Committee ID|Finnish Olympic Committee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Norway profile ID (new)|Team Norway profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NOC of Belarus champion ID (new)|NOC of Belarus champion ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JOC profile ID (new)|JOC profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (French)|RFI topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (English)|RFI topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (Spanish)|RFI topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EJU profile ID|EJU profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/University of Pécs teachers identifier|University of Pécs teachers identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ROAR id|ROAR id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPB profile ID|CPB profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TERMCAT term ID|TERMCAT term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handle prefix|Handle prefix]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Soccer player ID|U.S. Soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Celfic FC player ID|Celfic FC player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sutian entry ID|Sutian entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiHow article ID|wikiHow article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Graceful17 ID|Graceful17 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IATI Organisation Identifier|IATI Organisation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Suno artist ID|Suno artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VAi Archiefhub Agent ID|VAi Archiefhub Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccerbase season ID|Soccerbase season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlaymakerStats season ID|PlaymakerStats season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ESPN.com football match ID|ESPN.com football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eurosport person ID|Eurosport person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newsweek topic ID|Newsweek topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New York Post topic ID|New York Post topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RaiPlay Sound IDs|RaiPlay Sound IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Church and Organization Dictionary Identifier|Chinese Church and Organization Dictionary Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DDLC entry ID|DDLC entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fluorophores.org substance ID|Fluorophores.org substance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yahoo Knowledge Graph ID|Yahoo Knowledge Graph ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID|Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Modern China Biographical Database ID|Modern China Biographical Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Engineers Relational Database ID|Chinese Engineers Relational Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd studio ID|Letterboxd studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Izvestia topic ID|Izvestia topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of Late Antiquity ID|The Oxford Dictionary of Late Antiquity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID|BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/booru tag|booru tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de game ID|critify.de game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Iowa State University Library Vocabularies ID|Iowa State University Library Vocabularies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MikuWiki article ID|MikuWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trade register Switzerland ID|Trade register Switzerland ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JSR package|JSR package]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Storytel author ID|Storytel author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TvStar.info person ID|TvStar.info person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Amazon Music track ID|Amazon Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Trust Heritage Records ID|National Trust Heritage Records ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Toonopedia ID|Toonopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oorlogsbronnen-identifier|Oorlogsbronnen-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPC Zone game ID|CPC Zone game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Patristic Text Archive|Patristic Text Archive]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biblioteca italiana work ID|Biblioteca italiana work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'une œuvre au MACM|identifiant d'une œuvre au MACM]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nesdb.se game ID|nesdb.se game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur le site du musée du diocèse de Lyon|Identifiant d'une personne sur le site du musée du diocèse de Lyon]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Número de Identificación Tributaria|Número de Identificación Tributaria]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note trail identifier|Hiking Note trail identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note mountain identifier|Hiking Note mountain identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Video Game History Foundation Library|Video Game History Foundation Library]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex Music track ID|Yandex Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PromoDJ track ID|PromoDJ track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jamendo track ID|Jamendo track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Know Your Meme slug|Know Your Meme slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CriticDB IDs|CriticDB IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID|Euronews topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID|RFI topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service topic ID|Algeria Press Service topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note chalet identifier|Hiking Note chalet identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Marxism ID|Encyclopedia of Marxism ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Cvmf Old books (1700 - 1830) with many (+25) Sitelinks] ** [https://w.wiki/CrbD List of translated songs or musical works, with 'role named in credits' as a qualifier] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]:[[d:Wikidata:WikiProject Musée d'art contemporain de Montréal|WikiProject Musée d'art contemporain de Montréal]] - This project with the Museum of Contemporary Art of Montreal aims to share its data model. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Antiquity/Patristic_Text_Archive|Antiquity: Patristic Text Archive]] is a web archive for (mostly) Greek [[d:Q189380|Patristic]] archival texts. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|WikiProject: Ontology Course]] - as mentioned above, this WikiProject plans to be a certified course to teahc participants about proper Wikidata ontologies. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Mr._Ibrahem/Language_statistics_for_items|Language statistics for Items]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]:[[d:Q3554288|Valérie Masson-Delmotte (Q3554288)]] - French engineer and climatologist * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L30087|lasku(L30087)]] - Finnish noun, translates to "landing", "calculation" or "invoice" in English. '''Development''' * Storage growth: We are continuing to make some changes to the terms-related database table in order to scale better ([[phab:T351802]]) * Wikibase REST API: We are continuing to work on bringing search to the REST API ([[phab:T383126]]) * mul language code: Support for the language code has been rolled out fully * EntitySchemas: We finished adding language fallback to the heading of EntitySchema pages ([[phab:T228423]]) * Sitelinks: Fixed a bug that prevented linking Wikidata Items from Wikipedias ([[phab:T385261]]) * Scoped search: We continued working on improving the main search field on Wikidata in order to allow you to search for Properties, Lexemes, etc more easily with it ([[phab:T321543]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Liechtenstein|Liechtenstein]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''·[[d:Wikidata:Status updates/2025 01 27|Previous issue]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · 16:15, 3 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28182031 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #666 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-02-10. Missed the previous one? See issue [[d:Wikidata:Status updates/2025 02 03|#665]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TiagoLubianaBot_5|TiagoLubianaBot 5]] - Task(s): Add [[d:Property:P18|image]] or [[d:Property:P13162|reference illustration]] based on categories for botanical illustrations on Wikimedia Commons. Only add when only 1 or 2 files in category. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Sapper-bot|Sapper Bot]] - Task(s): Daily updates the [[d:Q126982|Sea of Galilee]]'s [[d:Property:P2044|elevation above sea level]] based on official government data. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MangadexBot|MangadexBot]] - Task(s): add metadata from mangadex to manga with Mangadex manga ID - closed as relevant Property has been deprecated and marked for deletion. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Data Reuse Days, starting on February 18th. [[d:Event:Data Reuse Days 2025#Sessions|Check out the program]] and don't forget to [[d:Special:RegisterForEvent/1050|register on wiki]] to receive the access link. ** [https://calendar.library.torontomu.ca/event/3855376 Whose (Wiki)Data is it anyway?] - Ethics & Consent when cataloguing people, places and things. An on-site Library workshop of the Toronto Metropolitan University, February 12, 1200 - 1600 EST (UTC-5). ** [https://calendar.colorado.edu/event/black-history-month-wikidata-comics-edit-a-thon Comics Edit-A-Thon for Black History month], hosted by the ''Center for Research Data and Digital Scholarship'' of the University of Colorado (onsite only & registration required). February 12, 1300 - 1500 MST (UTC-7). '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [https://www.daniel-motz.de/articles/query-by-graph Making SPARQL more accessible]: Daniel Motz's bachelor's thesis on visual query graphs, check out their project in Tool of the Week ** [https://tech-news.wikimedia.de/2025/02/05/glam-rockers/ GLAM Rockers: an interview with the creators of GLAMorous Europe] - Anne Mühlich and Gerd Müller speak about their project [https://www.glam-europe.de/ GLAMorous Europe] which uses Wikidata to enrich the digital art collection. ** [https://tech-news.wikimedia.de/2025/02/10/preserving-community-history-with-wikibase/ Preserving Community History with Wikibase] - Tan Li Qi of MyCommunity, a Singaporean nonprofit dedicated to preserving the stories of everyday people by documenting community narratives, social memories, and local heritage. ** [https://sites.harvard.edu/harvard-library-circ/2025/02/03/wikidata-edit-a-thon-for-the-black-teacher-archive/ Wikidata Edit-A-Thon for Black Teacher archive] by the Harvard Library University. A write-up of the event which saw more than 400 items edited. * Project Chat - join the discussion ** [[d:Wikidata:Project_chat#Should_we_certify_Wikidata_trainers?|Should Wikidata trainers be certified?]] '''Tool of the week''' * [https://query.daniel-motz.de/ Query by Graph] - build a SPARQL query using drag'n'drop visual elements. This is an interesting tool that provides another way to approach building SPARQL queries, especially for those that find the Query builder or raw SPARQL unintuitive or complex. * [https://cividata.org/en/ CivData] - "Cividata makes the diverse world of non-profit organizations visible. As a volunteer project, Cividata provides a comprehensive overview of non-profit organizations worldwide, based on data from Wikipedia's sister project Wikidata." '''Other Noteworthy Stuff''' * [[m:Global_Resource_Distribution_Committee/Creation_of_the_interim_GRDC|Creation of the interim Global Resource Distribution Committee]] - Call for candidates ends February 25, [[m:Midnight_deadline|midnight (AOE)]].<br />The interim GDRC is being established to oversee and adjust resource distribution for the Community Fund, aligning with the movement's evolving needs. Currently open to applications from candidates with experience in grantmaking, budgeting and knowledge of Wikimedia's grant types. Further information on the role and how to apply can be found on the [[m:Submit_your_application|GDRC Meta page]] * [https://www.curationist.org/news/curationist-is-seeking-a-part-time-remote-digital-archivist Curationist seeks Digital Archivist] - Curationist, a free online resource for cultural heritage seeks a part-time archiver who can navigate Wikidata, SPARQL and create metadata and support writers. * For the upcoming [[m:Wikidata_and_research|Wikidata and Research]] conference in July, the [https://openreview.net/group?id=wikimedia.it/Wikidata_and_Research/2025/Conference&referrer=%5BHomepage%5D(%2F)#tab-accept-paper list of accepted papers] has been posted. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13238|entry height]] (<nowiki>height of the entrance above ground level for boarding vehicles</nowiki>) ***[[:d:Property:P13251|number of shading units]] (<nowiki>number of shading units in a graphics processing unit (GPU)</nowiki>) ***[[:d:Property:P13260|romantic orientation]] (<nowiki>pattern of romantic attraction of this person or fictional character — use ONLY IF they have stated it themselves, unambiguously, or it has been widely agreed upon by historians after their death</nowiki>) ***[[:d:Property:P13262|location code]] (<nowiki>the location code of the location (please use more specific property if available)</nowiki>) ***[[:d:Property:P13269|directs readers to]] (<nowiki>document or class of documents to which this item or class directs readers</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13229|Franceinfo journalist ID]], [[:d:Property:P13230|Hankook Ilbo tag ID]], [[:d:Property:P13231|Cinema Belgica person ID]], [[:d:Property:P13232|Cinema Belgica venue ID]], [[:d:Property:P13233|Ukrainian Association of Football match ID]], [[:d:Property:P13234|Rijksmuseum ID]], [[:d:Property:P13235|Cinema Belgica film ID]], [[:d:Property:P13236|Danbooru tag]], [[:d:Property:P13237|Russian Football National League player ID]], [[:d:Property:P13239|Database of Canada's Early Women Writers ID]], [[:d:Property:P13240|taz ID]], [[:d:Property:P13241|Roman Inscriptions of Britain Online ID]], [[:d:Property:P13242|Répertoire du patrimoine bâti de Québec ID]], [[:d:Property:P13243|Game Jolt username]], [[:d:Property:P13244|Kvikmyndavefurinn work ID]], [[:d:Property:P13245|Kvikmyndavefurinn person ID]], [[:d:Property:P13246|EHIS educational institution ID]], [[:d:Property:P13247|WSGF game ID]], [[:d:Property:P13248|‎Kvikmyndavefurinn company ID]], [[:d:Property:P13249|‎Museum Data Service museum ID]], [[:d:Property:P13250|HonestGamers game ID]], [[:d:Property:P13253|Pappers executive ID]], [[:d:Property:P13254|Islamic Philosophy ID]], [[:d:Property:P13255|L'Humanité topic ID]], [[:d:Property:P13256|Kamus Dewan Edisi Tiga ID]], [[:d:Property:P13257|Izvestia topic ID]], [[:d:Property:P13258|Presisov večjezični slovar ID]], [[:d:Property:P13259|Zvuk release ID]], [[:d:Property:P13261|Mille ans de littérature d'oc author ID]], [[:d:Property:P13263|norskeflyplasser.no ID]], [[:d:Property:P13264|HCERES expert ID]], [[:d:Property:P13265|Registre national des gels ID]], [[:d:Property:P13266|A Dictionary of Geology and Earth Sciences entry ID]], [[:d:Property:P13267|DGLAi ID]], [[:d:Property:P13268|Finnish Olympic Committee athlete ID]], [[:d:Property:P13270|Cinema Belgica company ID]], [[:d:Property:P13271|RPG Maker game ID (archived)]], [[:d:Property:P13272|Chinese Church and Organization Dictionary ID]], [[:d:Property:P13273|Letterboxd studio ID]], [[:d:Property:P13274|Biblioteca Italiana work ID]], [[:d:Property:P13275|A Dictionary of Cultural Anthropology entry ID]], [[:d:Property:P13276|A Dictionary of Geography entry ID]], [[:d:Property:P13277|A Dictionary of Sociology entry ID]], [[:d:Property:P13278|Jeune Afrique person ID]], [[:d:Property:P13279|Dictionary of Late Antiquity ID]], [[:d:Property:P13280|University of Pécs Almanac ID]], [[:d:Property:P13281|TERMCAT term ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/nomenclatural type of|nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/DVD region code|DVD region code]] (<nowiki>DVD release is restricted to region code</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological National Register code|Archaeological National Register code]] (<nowiki>identifier of elements of the National archaeological register of Moldova</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/presented works|presented works]] (<nowiki>works of art performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant REGAFI|identifiant REGAFI]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Maximum beam energy|Maximum beam energy]] (<nowiki>Maximum beam energy of a particle accelerator</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name starts with|name starts with]] (<nowiki>The name that this qualifies, the full contents of which are unknown, is known to start with these characters.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/духовный сан|духовный сан]] (<nowiki>formal styles of address used for members of the clergy</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/A2B2 user ID|A2B2 user ID]] (<nowiki>User ID on a2b2.org</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Source language|Source language]] (<nowiki>headword languge of dictionary</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/DIF historia player ID|DIF historia player ID]] (<nowiki>Identifier for a sportsperson connected to Djurgårdens IF on difhistoria.se (official site)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of texture mapping units|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of render output units|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of ray tracing cores|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliography for subject|Bibliography for subject]] (<nowiki>Wikidata property on this item providing a link to a bibliography about the subject that is a good starting point.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/likes / dislikes|likes / dislikes]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of goals scored in penalty shootouts|number of goals scored in penalty shootouts]] (<nowiki>total number of goals scored by a team in a penalty shootout</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/broadcasting days and time|broadcasting days and time]] (<nowiki>days of the week in which a TV or radio program is broadcasted</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reverse compound|reverse compound]] (<nowiki>compound where the parts are reversed</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/cognate-citation|cognate-citation]] (<nowiki>lexeme with with the same etymological origin and where a source supports it.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche (inventaire)|Instrument de recherche (inventaire)]] (<nowiki>{{Translate this | fr = <!-- | xx = descriptions dans d'autres langues --> }}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Instrument de recherche|Instrument de recherche]] (<nowiki>document containing detailed information about a specific collection of papers or records within an archive</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Ratsinformationssystem|Ratsinformationssystem]] (<nowiki>Link to the council information system of the municipality</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name with acutes|name with acutes]] (<nowiki>item name with acute accents showing stressed vowels</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/doors open on the… / exit train on the…|doors open on the… / exit train on the…]] (<nowiki>side of the train where the doors open at this station or only side where this vehicle has doors</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/items classified|items classified]] (<nowiki>class of items that this classification system classifies (aliases: items categorized {{!}} classifies {{!}} categorizes)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reason not to be used with instances of|reason not to be used with instances of]] (<nowiki>clarification for why P31 (instance of) can not be used with this property</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/dislikes of fictional character|dislikes of fictional character]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/AI-generated media prompt|AI-generated media prompt]] (<nowiki>exact prompt that was used to generate an AI-generated media</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Text-to-image software used for creation|Text-to-image software used for creation]] (<nowiki>software that was used to create this media or work</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Lemmy instance URL|Lemmy instance URL]] (<nowiki>the Lemmy instance of/about the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reason for event cancellation|reason for event cancellation]] (<nowiki>circumstances leading to the cancellation of the event</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/stylized title|stylized title]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/RAM capacity|RAM capacity]] (<nowiki>amount of volatile random-access memory (RAM) modules used by this device</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/VRAM capacity|VRAM capacity]] (<nowiki>amount of dual-ported video RAM (VRAM) modules used by this device</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/nombre anterior|nombre anterior]] (<nowiki>Former official name used by an entity, organization, place, or object.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/earliest start date|earliest start date]] (<nowiki>earliest start date</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/model number|model number]] (<nowiki>Identifier for a product model</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Nation Ranking (primary) and Nation Ranking (secondary)|Nation Ranking (primary) and Nation Ranking (secondary)]] (<nowiki>Nation Ranking (primary)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has license|has license]] (<nowiki>licenses the subject have</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/representing sports team|representing sports team]] (<nowiki>a sports team or club representing this organisation or geographic area</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (French)|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (English)|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service tag ID (Arabic)|Algeria Press Service tag ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ech-Chaab tag ID|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shamela Algeria person ID|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/enterprise number (Germany)|enterprise number (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Subject ID|Ohio University ArchivesSpace Subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Progetto Euploos ID|Progetto Euploos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DataGov dataset|DataGov dataset]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ERR keyword ID|ERR keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio University ArchivesSpace Agent ID|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage site ID|Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Natural Heritage tree ID|Inventory of Natural Heritage tree ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spanish-German Dictionary ID|Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Writing Research Collaboratory ID|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SearchCulture.gr ID|SearchCulture.gr ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cinema Belgica censorship ID|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) ID|Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SOIUSA code|SOIUSA code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetalTabs.com track ID|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rutracker.org page ID|rutracker.org page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RateMyProfessors ID|RateMyProfessors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PubMed author ID|PubMed author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BodyMeasurements.org ID|BodyMeasurements.org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bluepages article ID|Bluepages article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological Cadastre (Greece) info ID|Archaeological Cadastre (Greece) info ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishia item ID|Wikishia item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bertsolaritzaren Datu Basea ID|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (English)|Euronews topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (French)|Euronews topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Spanish)|Euronews topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID (Arabic)|Euronews topic ID (Arabic)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Unine thesis id|Unine thesis id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enpedia ID|Enpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bahamut Animation Crazy Serial Number|Bahamut Animation Crazy Serial Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Norway profile ID (new)|Team Norway profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NOC of Belarus champion ID (new)|NOC of Belarus champion ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JOC profile ID (new)|JOC profile ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (French)|RFI topic ID (French)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (English)|RFI topic ID (English)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID (Spanish)|RFI topic ID (Spanish)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EJU profile ID|EJU profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ROAR id|ROAR id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPB profile ID|CPB profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Soccer player ID|U.S. Soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Celfic FC player ID|Celfic FC player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sutian entry ID|Sutian entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiHow article ID|wikiHow article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Graceful17 ID|Graceful17 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IATI Organisation Identifier|IATI Organisation Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Suno artist ID|Suno artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VAi Archiefhub Agent ID|VAi Archiefhub Agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccerbase season ID|Soccerbase season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlaymakerStats season ID|PlaymakerStats season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ESPN.com football match ID|ESPN.com football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eurosport person ID|Eurosport person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newsweek topic ID|Newsweek topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/New York Post topic ID|New York Post topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RaiPlay Sound IDs|RaiPlay Sound IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DDLC entry ID|DDLC entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fluorophores.org substance ID|Fluorophores.org substance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yahoo Knowledge Graph ID|Yahoo Knowledge Graph ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID|Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Modern China Biographical Database ID|Modern China Biographical Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chinese Engineers Relational Database ID|Chinese Engineers Relational Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID|BGSU Historical Collections of the Great Lakes vessel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/booru tag|booru tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de game ID|critify.de game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Iowa State University Library Vocabularies ID|Iowa State University Library Vocabularies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MikuWiki article ID|MikuWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JSR package|JSR package]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Storytel author ID|Storytel author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TvStar.info person ID|TvStar.info person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Amazon Music track ID|Amazon Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Trust Heritage Records ID|National Trust Heritage Records ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Toonopedia ID|Toonopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oorlogsbronnen-identifier|Oorlogsbronnen-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPC Zone game ID|CPC Zone game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Patristic Text Archive|Patristic Text Archive]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'une œuvre au MACM|identifiant d'une œuvre au MACM]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nesdb.se game ID|nesdb.se game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur le site du musée du diocèse de Lyon|Identifiant d'une personne sur le site du musée du diocèse de Lyon]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Número de Identificación Tributaria|Número de Identificación Tributaria]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note trail identifier|Hiking Note trail identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note mountain identifier|Hiking Note mountain identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Video Game History Foundation Library|Video Game History Foundation Library]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex Music track ID|Yandex Music track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PromoDJ track ID|PromoDJ track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jamendo track ID|Jamendo track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Know Your Meme slug|Know Your Meme slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CriticDB IDs|CriticDB IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID|Euronews topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI topic ID|RFI topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algeria Press Service topic ID|Algeria Press Service topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note chalet identifier|Hiking Note chalet identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Marxism ID|Encyclopedia of Marxism ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Helden van het Verzet person ID|Helden van het Verzet person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Records of Early English Drama ID|Records of Early English Drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The New Yorker topic ID|The New Yorker topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/top50|top50]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PBA.com player ID|PBA.com player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PWBA.com player ID|PWBA.com player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LEMAC ID|LEMAC ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rate Your Music music video ID|Rate Your Music music video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rate Your Music release issue ID|Rate Your Music release issue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nonbinary Wiki id|Nonbinary Wiki id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/goal.com football match ID|goal.com football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LEMAV ID|LEMAV ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllGame game ID|AllGame game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Partij)|Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Partij)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechRaptor IDs|TechRaptor IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kompass company ID|Kompass company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechSavvy.de GPU ID|TechSavvy.de GPU ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PCPartPicker hardware ID|PCPartPicker hardware ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wine AppDB ID developer ID|Wine AppDB ID developer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Memoria Chilena ID|Memoria Chilena ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Soka Gakkai Dictionary of Buddhism ID|The Soka Gakkai Dictionary of Buddhism ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/8HMC Specifiying colours for a gender representation of Scottish witches] ** [https://w.wiki/D2TF Currently active rock metal bands, their hometowns and latest release] ** [https://w.wiki/Cwm5 Map of Global Administrative Areas with links to Xeno-canto datasets in GBIF] ** [https://w.wiki/Cxfy Map of drowned places and their images] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Events_and_Role_Frames/Game_plan|Events and Role Frames]] - the goal is to enhance Wikidata’s representation of lexemes by linking lexeme senses to PropBank role sets. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/List_of_Canadian_doctors|List of Canadian doctors (WikiProject Medicine)]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/List_of_properties/1-1000|List of most used Properties]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q634873|Newton's parakeet (Q634873)]] - extinct species of bird * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L1328922|kuchapa (L1328922)]] - Swahili noun that can mean "photographic print", "print", "printer", "act of typing" or an "publishing." '''Development''' * Search in the UI: We continued the work on adding a search UI that lets you search in Properties, Lexemes and EntitySchemas more easily ([[phab:T338483]]) * Search in the API: We are continuing our work on search in the REST API ([[phab:T383126]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Wikidata:Status updates/2025_02_10|Read the full report]]''' &middot; [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] &middot; [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 18:13, 10 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28241170 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #667 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-02-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 10|#666]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for CheckUser: [[d:Wikidata:Requests for permissions/CheckUser/Lymantria|Lymantria]] (RfP scheduled to end at 19 February 2025 04:22 UTC) * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Anna's Archive|Anna's Archive]] - The RFC is about whether Wikidata should import and store metadata from Anna's Archive, considering legal, copyright, and technical challenges. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming]]: ** Data Reuse Days, starting on February 18th. [[d:Event:Data Reuse Days 2025#Sessions|Check out the program]] and don't forget to [[d:Special:RegisterForEvent/1050|register on wiki]] to receive the access link. ** How to the use the [[:w:20th Century Press Archives]] as Source ([[Wikipedia:Digitaler_Themenabend#111._DTA:_„Das_Pressearchiv_20._Jahrhundert_als_Quelle“,_18._Februar_2025,_19_Uhr|Digitaler Themenabend: Das Pressearchiv 20. Jahrhundert als Quelle]] - in German) will introduce into research in the archives and into the work of [[:de:Wikipedia:Projekt Pressearchiv|Wikipedia Projekt Pressearchiv]] - Tuesday, February 18, at 18:00 UTC (informal [[:de:Wikipedia:Digitaler_Themenabend#111._DTA:_%E2%80%9EDas_Pressearchiv_20._Jahrhundert_als_Quelle%E2%80%9C,_18._Februar_2025,_19_Uhr|registration]]) ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! We have our next LD4 Wikidata Affinity Group project series session on Tuesday, 18 February, 2025 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET [https://zonestamp.toolforge.org/1738688400 Time Zone Converter]. Eric Willey will be facilitating a series of four sessions focused on starting a Wikidata project from the foundation up at your institution. The second session will focus on choosing your project. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/Starting_A_Wikidata_Project|Event page]] ** (workshop) [[WMFdashboard:courses/Grupo de Usuários Wiki Movimento Brasil/Wikidata Lab XLIV|Wikidata Lab XLIV: Launch of QuickStatements 3.0]] on February 24 at 15:00 UTC. Register [[WMFdashboard:courses/Grupo de Usuários Wiki Movimento Brasil/Wikidata Lab XLIV|here]] and watch it on [https://www.youtube.com/watch?v=yHqyRynWGvQ WMB's YouTube channel]! ** Wikidata and Wikibase: Curriculum Transformation in the Digital Humanities. Talk on Wednesday, 5 March. By Information Services, University of Edinburgh. ([https://www.eventbrite.co.uk/e/wikidata-and-wikibase-curriculum-transformation-in-the-digital-humanities-tickets-1247440079859 register]) * Past: ** [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2025/Contents/Wikidata report|Wikidata at WikiLibCon 2025]] ** [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2025/Contents/Germany report|Exploring Wikidata & Building Community for Cultural Heritage Professionals]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://addshore.com/2025/02/visualizing-wikibase-ecosystem-using-wikibase-world/ Visualising the Wikibase ecosystem using Wikibase World] by [[d:User:Addshore|Addshore]] ** [[foundationsite:news/2025/02/12/wikipedia-recognized-as-a-digital-public-good/|Wikipedia Recognized as a Digital Public Good]] * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=CAfpEYXb2WI From Open Collaboration to Customized Control: Transitioning from Wikidata to Wikibase]. Presented by John Samuel, this talk explores Wikibase, a self-hosted platform that brings the power of Wikidata to your own infrastructure. ** (Ukranian) [https://www.youtube.com/watch?v=ROuOz8gxMoU The Role of Wikidata in the development of the Crimean Tatar Wikipedia]. This talk discusses how Wikidata has been used to support populating a small language Wikipedia with content. ** (Portuguese) [https://www.youtube.com/watch?v=7Gw0Wdh6CNQ Mapping etymology on OpenStreetMaps with Wikidata] Tiago Lubjana demonstrates how to map etymology in OpenStreetMaps with Wikidata, using the streets of the [[d:Q971299|Butantanã Institute]] as an example. * Podcasts: Between The Brackets Episode 173: [https://betweenthebrackets.libsyn.com/episode-173-adam-shorland-tom-arrow-and-ollie-hyde Adam Shorland, Tom Arrow and Ollie Hyde] ''' Tool of the week ''' * [https://rstockm.github.io/fedipol/index.html Fedipol] (Fediverse Activity Tracker) is a Wikidata-based tool used for tracking activity and analyzing accounts related to German political parties, institutions, and instances on the Fediverse. * [https://openrefine.org/blog/2025/02/13/version-3-9-0 OpenRefine 3.9.0 was released] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/N4RKFU6DYVJFJ3PIS3PEGKH7YJSRLRVJ/ Call for Projects and Mentors for Outreachy Round 30 is open!] The deadline to submit projects on the Outreachy website is March 4, 2025 at 4pm UTC and the project list will be finalized by March 14, 2025. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13282|land acknowledgement]] (<nowiki>acknowledgement of indigenous or native people who live and whose ancestors lived at a location</nowiki>) **[[:d:Property:P13296|study or design for this work]] (<nowiki>preliminary work for this finished work</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13283|Dizionario Biografico della Calabria Contemporanea ID]], [[:d:Property:P13284|ESPN.com football match ID]], [[:d:Property:P13285|WPBSA.com player ID]], [[:d:Property:P13286|World Snooker Tour tournament ID]], [[:d:Property:P13287|Bertsolaritzaren Datu Basea ID]], [[:d:Property:P13288|EJU judoka ID]], [[:d:Property:P13289|Yandex Music track ID]], [[:d:Property:P13290|Video Game History Foundation Library agent ID]], [[:d:Property:P13291|Video Game History Foundation Library subject ID]], [[:d:Property:P13292|Video Game History Foundation Library resource ID]], [[:d:Property:P13293|Toonopedia ID]], [[:d:Property:P13294|PlaymakerStats season ID]], [[:d:Property:P13295|ERR keyword ID]], [[:d:Property:P13297|El Watan topic ID]], [[:d:Property:P13298|BGSU Historical Collections of the Great Lakes entry ID]], [[:d:Property:P13299|‎CPC Zone game ID]], [[:d:Property:P13300|New York Post topic ID]], [[:d:Property:P13301|National Trust Heritage Records ID]], [[:d:Property:P13302|Records of Early English Drama ID]], [[:d:Property:P13303|Shamela Algeria person ID]], [[:d:Property:P13304|PWBA.com player ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/The College of Cardinals Report|The College of Cardinals Report]] (<nowiki>ID of the person on the The College of Cardinals Report website</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Nation Ranking (secondary)|Nation Ranking (secondary)]] (<nowiki>Nation Ranking (primary)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Peh-oe-ji|Peh-oe-ji]] (<nowiki>writing system for {{Q|36778|Taiwan Taigi}} or other {{Q|36495}} language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwanese Taigi Romanization System|Taiwanese Taigi Romanization System]] (<nowiki>romanization system for {{Q|36778|Taiwan Taigi}} or other {{Q|36495}} language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/leader of organization|leader of organization]] (<nowiki>This property identifies the top executive leader of an organization, regardless of the specific title used by the organization.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/National Gallery ID|National Gallery ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SteamDB developer ID|SteamDB developer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steam Group ID|Steam Group ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne dans le Dictionnaire de la déportation gardoise|Identifiant d'une personne dans le Dictionnaire de la déportation gardoise]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Scriptorium Catalog item ID|Digital Scriptorium Catalog item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DRTV IDs|DRTV IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cultural Heritage Online (Japan) special ID|Cultural Heritage Online (Japan) special ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hiking Note plant identifier|Hiking Note plant identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personnalité sur Calindex|Identifiant d'une personnalité sur Calindex]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice sur Calindex|Identifiant d'un(e) auteurice sur Calindex]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans le dictionnaire de la BnF|Identifiant dans le dictionnaire de la BnF]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Atlantic topic ID|The Atlantic topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturenvanteri place ID|Kulturenvanteri place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Global Energy Monitor Wiki ID|Global Energy Monitor Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGC IDs|VGC IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Audiomack artist-ID|Audiomack artist-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Audiomack album-ID|Audiomack album-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Audiomack sang-ID|Audiomack sang-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikishire Page ID|Wikishire Page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdatenbank-ID|Kulturdatenbank-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TERMDAT ID|TERMDAT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/United Nations Multilingual Terminology Database ID|United Nations Multilingual Terminology Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Homosaurus ID (V4)|Homosaurus ID (V4)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IRIS UNIL author ID|IRIS UNIL author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kantonsspital St.Gallen Author ID|Kantonsspital St.Gallen Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Platform for Taiwan Religion and Folk Culture ID|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Big Finish Release ID|Big Finish Release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TermTerm UUID|TermTerm UUID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FU-Lexikon ID|FU-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Miraheze wiki ID|Miraheze wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eurobasket.com club ID|Eurobasket.com club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/domain name|domain name]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/CweX What tropical cyclones have hit Indonesia?] ([https://x.com/4sqa/status/1887868955102228579 source]) ** [https://w.wiki/6CBD Cheeses named after towns] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q183529|Olimpiyskiy National Sports Complex (Q183529)]] - stadium in Kyiv, Ukraine * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L39182|hacer (L39182)]] - Spanish verb that can mean "do", "create", "pretend" or "play a role". ''' Development ''' * Search: We are continuing the work on the improved search that lets you limit your search more easily to other entity types besides Items like Lexemes and Properties ([[phab:T321543]]) * RDF: We are working on aligning the RDF export to the Query Service prefixes ([[phab:T384344]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Cuba|Cuba]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 17|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 10|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 21:11, 17 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28241170 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikimedians of Kerala - January 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's twelfth newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On Jan 25th 2025, we had our user groups monthly meeting held online at Google meet platfrom. 15 participants attended the meeting. ** [[:User:Ranjithsiji]] shared the updates about the grant utilization for the Wikimedians of Kerala UG activities. ** Shared the updates about [[:m:WikiConference Kerala 2024|WCK 2024]] tha was organised on 28th Dec. Shared update about the discussions happened in the UG's AGM and published report. ** Shared the updates about [[:m:WikiConference India 2025|WCI 2025]] that will be organised at Kochi in 2025. Shared the dicussion happened during UG's AGM meeting held on 28th Dec. ** The [[:ml:WP:EG2024|My Village 2024 Edit-a-thon]] has been organised in Malayalam Wikipedia. 114 articles was created. ** Shared update about [[:commons:Commons:Wiki Loves Birds India 2024|Wiki Loves Birds India 2024]] campaign. Preliminary judgement has been completed. and final judging process going on. ** [[:User:Gnoeee]] shared updates about UG's [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|initial discusssion about hosting Wikimania 2027 in India]]. Wikimania never happened in South Asia. So UG has taken initative to start the discussion and to submit the bid. The bid has been submitted on [[:Wikimania:2027:Expressions of Interest/India|Wikimania portal]] on 27th Jan 2025. ** [[:User:Akbarali]] shared update about Wiki Loves Ramadan campaign. Erfan and Muhammed Yaseen shared their interest in taking up the initiative. ''([[Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2025|Read more...]])'' </div> '''Events & activities''' <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> <!-- Your content here--> * ''On-going events & activities supported by User Group'' ** [[:ml:WP:FAF2025|Feminism and Folklore 2025]] - writing contest in Malayalam Wikipedia. ** [[commons:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st Feb to 31st Mar 2025 * ''Upcoming events'' ** [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2025 Datathon|International Mother Language Day 2025 Datathon]] - in Wikidata from 21st-28th Feb 2025 </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 22nd Feb 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1300|Meetup Registration]] ''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 16:25, 19 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #668 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-02-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 17|#667]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MatSuBot_10|MatSuBot_10]] - Task(s): Import aliases from [[d:Property:P2521|Female form of Label (P2521)]] and [[d:Property:P3321|Male form of Label(P3321)]]. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Trainers|Certify the Wikidata trainers?]] - Initially discussed in [[d:Wikidata:Project_chat#Should_we_certify_Wikidata_trainers?|Project Chat]], this RfC looks to establish a clear community-endorsed policy on how Wikidata Trainers can be appropriately certified and their skills demonstrated and recognized. ''' Events ''' * Ongoing events: Data Reuse Days, until February 28th: [[d:Event:Data_Reuse_Days_2025#Sessions|watch the sessions that you missed and check the program for this week]]. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2025 Datathon|International Mother Language Day 2025 Datathon]] - online event by [[d:Wikidata:WikiProject India|WikiProject India]] from 21-28 February 2025. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #74 March 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Taipei {{Q|61752245}} * Past: ** [[:m:Wikisource Conference 2025/Submissions/Wikidata and Bangla Wikisource: When two cool kids play together!|Wikidata and Bangla Wikisource: When two cool kids play together!]] at [[:m:Wikisource Conference 2025|Wikisource Conference 2025]] ** [https://www.youtube.com/watch?v=yHqyRynWGvQ Wiki Movimento Brasil unveil QuickStatements 3.0] - A livetsreamed workshop showcasing the latest version of QuickStatements. Discover the new features implemented based on community research. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=WmHhcBIFQAM Live Wikidata Editing] - User:Ainali and User:Abbe98 return for a Wikidata live edit session for Data Reuse Days. ** (Czech) [https://www.youtube.com/watch?v=4TMYlp9NlMU Wikibase as a tool for database operation in a memory institution] Linda Jansová presents this session on Wikibase (first streamed 9 November, 2024) at the 13th Wikiconference 2024, hosted by WM Česká republika. * Podcasts: [https://creators.spotify.com/pod/show/civichackerpodcast/episodes/Using-Wikidata-to-Connect-Constituents-With-Their-Government-e1or922/a-a963q1t Using Wikidata to connect constituents with their government] - User:Ainali (Co-founder of ''Wikimedians for Sustainable Development'' discusses their knowledge about Wikidata and how it underpins [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory|Govdirectory]], their vision for the future impact of Wikidata. ''' Tool of the week ''' * The [https://github.com/WikiEducationFoundation/wikidata-diff-analyzer WikidataDiffAnalyzer] is a Ruby gem designed to parse and analyze differences between Wikidata revisions, providing detailed statistics on changes to claims, labels, descriptions, aliases, site links, and more, while also supporting analysis of merges, redirects, and other edit types. * [https://rstockm.github.io/fedipol/index.html German Political parties and politicians tracked on the Fediverse] - Powered by Wikidata, this Fediverse tracker aggregates social media links to official channels of German politicians. ([https://chaos.social/@rstockm/113982039705706466 toot]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/53795746/Senior-UX-Designer-Wikidata-all-genders-?jobDbPVId=191749381&l=en Job Vacancy: Senior UX Designer for Wikidata] - If you have a passion for UX design and open and free knowledge, please consider applying! * [Wikibase] [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/YCM3S7ZOJL6JL3BFHOM4ILWQ4PDR42LW/ Bug Fixes: Wikibase Suite Deploy 1.0.2, 3.0.4, Wikibase 1.0.2, 3.0.3] '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13308|software used for creation]] (<nowiki>software that was used to create this media or work</nowiki>) **[[:d:Property:P13318|mode of reproduction]] (<nowiki>ways for living organisms to propagate or produce their offsprings</nowiki>) **[[:d:Property:P13326|Toki Pona headnoun]] (<nowiki>Toki Pona common noun for which the name serves as a proper modifier</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13304|PWBA.com player ID]], [[:d:Property:P13305|IATI organisation ID]], [[:d:Property:P13306|Oorlogsbronnen ID]], [[:d:Property:P13307|DIF historia player ID]], [[:d:Property:P13309|Cinema Belgica censorship ID]], [[:d:Property:P13310|critify.de game ID]], [[:d:Property:P13311|Digital Scriptorium Catalog item ID]], [[:d:Property:P13312|Patristic Text Archive author ID]], [[:d:Property:P13313|Patristic Text Archive work ID]], [[:d:Property:P13314|Patristic Text Archive manuscript ID]], [[:d:Property:P13315|Patristic Text Archive person ID]], [[:d:Property:P13316|Patristic Text Archive organization ID]], [[:d:Property:P13317|The New Yorker topic ID]], [[:d:Property:P13319|CriticDB author ID]], [[:d:Property:P13320|Rate Your Music music video ID]], [[:d:Property:P13321|Eurosport person ID]], [[:d:Property:P13322|Soccerbase season ID]], [[:d:Property:P13323|nesdb.se game ID]], [[:d:Property:P13324|Albin Michel author ID]], [[:d:Property:P13325|National Gallery ID]], [[:d:Property:P13327|Wine AppDB ID developer ID]], [[:d:Property:P13328|Brussels Inventory of Natural Heritage site ID]], [[:d:Property:P13329|Brussels Inventory of Natural Heritage tree ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Date filed|Date filed]] (<nowiki>Filing date for a document, e.g. a patent or court case. Alternative names include <code>date submitted</code>, <code>submission date</code>, <code>filing date</code>, etc. These are all distinct from dates of issuance, granting, acceptance, publication, etc. that are public-facing and have to do with the last stage in a publication process. Searches for [https://www.wikidata.org/w/index.php?search=date+filed&title=Special:Search&profile=advanced&fulltext=1&ns120=1 similar] terms yielded [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Search?search=filing&ns120=1&fulltext=Search+for+a+property&fulltext=Search no results], so apologies if this is redundant.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/API documentation|API documentation]] (<nowiki>API documentation URL</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Euronews topic ID|Euronews topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NES Directory game ID|NES Directory game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Friends of Friendless Churches ID|Friends of Friendless Churches ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bane NOR station ID|Bane NOR station ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Meine Abgeordneten ID|Meine Abgeordneten ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikidot article ID|Wikidot article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Breitbart tag ID|Breitbart tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SMB-digital asset ID|SMB-digital asset ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Authority control/Korean National Species list ID|Authority control/Korean National Species list ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FMJD person ID|FMJD person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KNDB person ID|KNDB person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Radiomuseum.org vacuum tube transitor ID|Radiomuseum.org vacuum tube transitor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lenape Talking Dictionary ID|Lenape Talking Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thinky Games database game ID|Thinky Games database game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopædia Universalis index ID|Encyclopædia Universalis index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archives in Bavaria ID|Archives in Bavaria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CBFC record ID|CBFC record ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/DBhe Show missing alias when they exist as another gendered form] ** [https://w.wiki/DACK Items with Human Settlement, but lack a Country] ** [https://w.wiki/DByA Image gallery of works by William Hogarth] [[:d:User:MartinPoulter/queries/collections#Works_of_William_Hogarth_by_collection|(source)]] ** [https://w.wiki/DC7Q Objects in Sri Lanka] (differentiated by different color icons) ([[d:Wikidata:Request_a_query#Generating_a_list_of_subjects_for_a_photo_project|source]]) ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/O3WoHEep4y0uC2cwkYkIq8WOIQKqEEqo6IkmAkUAEa8 Find a certain edit summary in page history] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Find_a_certain_edit_summary_in_page_history|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Wiki-PR Puerto Rican Cultural Heritage|Puerto Rican Cultural Heritage]] - serves as a central hub for various initiatives highlighting Puerto Ricans and Puerto Rican culture in Wikidata * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:SPARQL_query_service/Federation_report|SPARQL: Federation report]] - Check the status of different SPARQL endpoints. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q466611|The Incredible Hulk (Q466611)]] - 2008 superhero film directed by Louis Leterrier * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L743600|år (L743600)]] - Nynorsk noun that can mean "a vein", "road", "talent", "an ore", "insect wing part" or "small stripe with a different colour from its surroundings." ''' Development ''' * Hosting the Data Reuse Days * Wikibase REST API: We are continuing the work on a search endpoint for the API ([[phab:T383126]]) * Search: We are continuing to work on the search field that lets you search other entity types as well and not just Items ([[phab:T321543]] * Mobile editing: We are designing prototypes for first testing sessions [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Uganda|Uganda]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''' · [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 24|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 17|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:59, 24 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28298643 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #669 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-03-03. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 24|#668]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Other: Email Chain [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/JPY7EHO7ANRYAY7ATDZ6GR3NT2VWCU22/ "Elephant in the room"] - discussing the large number of Wikidata Items lacking Statements, Sitelinks or Labels/Descriptions. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** All the information you need to start working on your [[wikimania:2025:Program|Wikimania 2025 program]] submissions is now available on the Wiki. Deadline: March 31 st, Anywhere on Earth. ** New Wikidata Event! The upcoming [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects|"Wikidata and Sister Projects"]] event (May 29–June 1) is looking for speakers to share how Wikidata connects with other Wikimedia projects - if you are interested, request more info or [[d:Event_talk:Wikidata_and_Sister_Projects|submit your session idea here]]. ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! We have our next LD4 Wikidata Affinity Group project series session on Tuesday, March 4, 2025 at 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET [https://zonestamp.toolforge.org/1741107600 Time Zone Converter] Eric Willey will be facilitating a series of four sessions focused on starting a Wikidata project from the foundation up at your institution. The third session will focus on making the most of your time and work. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Affinity_Group_Calls/Starting_A_Wikidata_Project#Session_3_(March_4)_-_Making_the_Most_of_Your_Time_and_Work|Event page]]. ** [https://www.eventbrite.co.uk/e/wikidata-and-wikibase-curriculum-transformation-in-the-digital-humanities-tickets-1247440079859 Wikidata and Wikibase - Curriculum Transformation in the Digital Humanities] - Join for 4 free talks showcasing how linked open data can support teaching, research and collections. March 5, 1500 - 1700 GMT (UTC-0). ** [[m:Wiki_Workshop_2025/Call_for_Papers|Wiki Workshop 2025 CfP - Call for Papers]] (Submission deadline: March 9) ** [[m:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/Open Data Day Taiwan 2025|Open Data Day Taiwan 2025]] March 9 Time: 09:30-17:30 UTC+8 at Taipei [[d:Q122750631|Humanities Building (Q122750631)]] ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/U752LT3K7ZRDD6WLBB6T4IJSGH3LVQSE/ Wiki Mentor Africa (WMA) Hackathon 2025 - Registration & Scholarship Now Open]. Date: 28th - 30th March 2025. Who Can Participate? African developers, Wikimedia contributors, and anyone interested in Wikimedia projects. * Ongoing: ** [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]] - annual global contest aimed at documenting and sharing the diverse customs and traditions observed during the month of Ramadan. Date: 25 February 2025 – 16 April 2025. Register [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025|here]]! ** Items with [[d:Property:P31|P31 (instance of)]] = human settlement without a country has dropped from 7600 to below 4600 Items. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/SNG4X263GJBGFNKY5LX2WDD7KU3IICQI/ You can help to get it even lower]. ** [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/Open Data Days 2025/Datathon|Wikidata & OpenStreetMap Datathon & Mapathon as part of International Open Data Day 2025]] from 1st - 15th March 2025 by [[d:Q11037573|WikiProject India (Q11037573)]]. * Past events: Data Reuse Days 2025: you can [[d:Event:Data_Reuse_Days_2025#Sessions|watch the sessions that you missed]] at your own pace. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://www.theguardian.com/education/2025/feb/24/uk-universities-educate-the-most-national-leaders-globally-analysis-shows UK universities educate the most national leaders globally], analysis (based on Wikidata) shows. By The Guardian ** Two Wikimedians-in-Residence appointed to increase Maltese literature representation on Wikipedia and Wikidata [https://timesofmalta.com/article/national-book-council-appoints-wikimediansinresidence.1105754 Times of Malta] * Videos ** (French) PasseGares: Bug fixes and data imports from Wikidata [https://www.youtube.com/watch?v=kNhmxBAryys YouTube] ** Adding Wikidata label and descriptions, from the Wali Language Art+Feminism Editathon (Ghana 2025) [https://www.youtube.com/watch?v=Il7trmWUXv0 YouTube] ** Workshop showcasing QuickStatements 3.0! Learn how this updated tool streamlines your workflow and discover new features. [https://www.youtube.com/watch?v=yHqyRynWGvQ YouTube] ** Contributing to Wikidata 101, a series of demonstrations organised by WM Community UG Uganda [https://www.youtube.com/watch?v=8Zo8Z3_vqvM Part 1], [https://www.youtube.com/watch?v=c59Z2tpEsuU Part 2], [https://www.youtube.com/watch?v=wTWs5fCyok8 Part 3] ** Optimize SPARQL queries to avoid timeouts: Efficiently count entities sharing values [https://www.youtube.com/watch?v=ksj8n4IyOqQ YouTube] ** Data Reuse Days [https://www.youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejMPb2P_3XWnLH4K14f7wGRd playlist] and live-editing session with User:Ainali and User:Abbe98 [https://www.youtube.com/watch?v=OoRjMUP95x4 YouTube] ** LUDAP: Shared authority file for Luxembourg's Scientific and Cultural Heritage, with Wikibase [https://www.youtube.com/watch?v=qpwdTwteY5w YouTube] ''' Tool of the week ''' * [[m:QuickStatements 3.0|QuickStatements 3.0]] - new version of the original QuickStatements with enhanced functionality, performance, and user experience. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/GQ5FOALWYP6P6JXBPDQNC4RZPIPZ5VDZ/ On March 17, Vector 2022 will become the default skin on Wikidata] * Jobs ** Senior UX Designer for Wikidata - [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/53795746/Senior-UX-Designer-Wikidata-all-genders-?jobDbPVId=191749381&l=en Apply online] ** Product Manager for Wikibase Suite - [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/53665453/Product-Manager-Wikibase-Suite-all-genders-?jobDbPVId=190245769&l=en Apply online] '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13338|thesis submitted for degree]] (<nowiki>the academic degree for which a thesis or dissertation is submitted</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13330|Korean National Species list ID]], [[:d:Property:P13331|NES Directory game ID]], [[:d:Property:P13332|Miraheze wiki ID]], [[:d:Property:P13333|Global Energy Monitor Wiki ID]], [[:d:Property:P13334|FU-Lexikon ID]], [[:d:Property:P13335|MACM artwork ID]], [[:d:Property:P13336|Hiking Note chalet identifier]], [[:d:Property:P13337|domain name]], [[:d:Property:P13339|‎TechRaptor game ID]], [[:d:Property:P13340|‎TechRaptor company ID]], [[:d:Property:P13341|‎TechRaptor genre ID]], [[:d:Property:P13342|Sanzhi Dargwa dictionary ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/copy present in institution|copy present in institution]] (<nowiki>copy present in institution</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/single extrait de l'album|single extrait de l'album]] (<nowiki>indicates the album from which the item is taken</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/HelloAsso organization ID|HelloAsso organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/europlayers.com club ID|europlayers.com club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/eLIBRARY Document Number|eLIBRARY Document Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LIBRIS Library ID|LIBRIS Library ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parlament.fyi person ID|parlament.fyi person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Embryo Project Encyclopedia ID|Embryo Project Encyclopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/factordb id|factordb id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yukon Register of Historic Places ID|Yukon Register of Historic Places ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Our Campaigns container ID|Our Campaigns container ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopaedia of Islam (glossary and index of terms) ID|Encyclopaedia of Islam (glossary and index of terms) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/badmintoncn.com star ID|badmintoncn.com star ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Input Database ID|Game Input Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Historia Hispánica ID|Historia Hispánica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Coasterpedia ID|Coasterpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Captain Coaster coaster ID|Captain Coaster coaster ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Captain Coaster park ID|Captain Coaster park ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dark Ride Database IDs|Dark Ride Database IDs]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/DE5f Map of Birthplace of Polish Nationals, born after 1900 who have an article on Polish Wikipedia] ** [https://w.wiki/DGqj Items with no Statement or Sitelinks] - You can help by expanding these Items! ** [https://w.wiki/DH2r Showcase lexemes and their language/lexical category] ([https://t.me/c/1325756915/35747 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Climate Change/Policies|Climate Change Policies]] - aims to model policies related to Climate change on Wikidata. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database reports/Most linked category items|Most linked category Items]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q383541|Basshunter (Q383541)]] - Swedish singer, record producer, and DJ * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L7347|baguette (L7347)]] - French noun that can mean "elongated type of bread loaf", "elongated type of bread loaf", "conductor's baton", "chopsticks", "drum sticks" or "magic wand". ''' Development ''' * Wikibase REST API: We are continuing the work on the simple Item search ([[phab:T383126]]) * Dumps: We fixed an issue that prevented the dumps from being generated ([[phab:T386401]]) * Search: We are continuing to work on the search UI that will let you search not just Items but also other entity types ([[phab:T321543]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Australia|Australia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 03|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 02 24|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:27, 3 മാർച്ച് 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28317525 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #670 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-03-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 03|#669]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [https://www.unifi.it/it/eventi/incontro-donne-toscane-wikidata-laboratorio-di-inserimento-dati-una-memoria-condivisa Tuscan Women & Wikidata] - data entry lab for shared memory, 5 March. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://blog.wikimedia.de/2025/03/03/data-reuse-days-2025/ WMDE Blog - Highlights of Data Reuse Days]: The post showcases 3 excellent apps: WikiFlix (public domain full-length films), KDE Itinerary (travel assistant app) and Scribe Keyboard (easier writing in secondary languages). These are just some of the applications built using Wikidata; check out more at the [[d:Event:Data_Reuse_Days_2025|Data Reuse Days]] pages. ** (German) [https://blog.wikimedia.de/2025/03/05/digitale-stolpersteine/ Digital Stumbling Blocks – How the Wiki Community Drives Remembrance Culture]: User:Cookroach highlights the efforts of Wikimedians across projects (Wikidata, Wikipedia, Commons) to digitally document the [[w:Stolperstein|Stolpersteine]], brass-plaques laid to commemorate victims of the National Socialism. ** (German) [https://dhistory.hypotheses.org/9858 Digital History Berlin: Field research with LOD] - a write-up of the methods, experiences data-model and SPARQl queries of the field research conducted as part of the [[d:Wikidata:WikiProject_Field_Survey_Digital_Humanities_/_Digital_History|WikiProject: Field Survey Digital Humanities]]. ** (Italian) [https://www.sc-politiche.unifi.it/art-1343-progetto-wikipedia-e-wikidata-per-la-cesare-alfieri.html# Wikipedia & Wikidata project for Cesare Alfieri] - an introduction to the project to expand articles and data of the archives of Cesare Alfieri University of Florence. ** [https://semlab.io/blog/communicating-ontology Communicating Ontology: Technical approaches for facilitating use of our Wikibase data] (Semantic Lab at Pratt Institute) ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/acrion/zelph zelph]: A new tool for detecting logical contradictions and making inferences in Wikidata, using a rule-based system to improve data quality and derive new facts. Check it out on GitHub or explore results on the [https://zelph.org/ project website]. * New Tool for Women’s Day: [https://scheherazade-temp.toolforge.org/ Scheherazade] identifies women without articles in your Wikipedia but present in many others, helping editors prioritize creating missing biographies. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wiki-research-l@lists.wikimedia.org/thread/ZX63E4GPQC6ZQBKGLI7XJUANKT6KOKHE/ Wikimedia Research Fund had launched]. You're encourage to submit proposals around Wikidata. The deadline to submit your proposal is April 16, 2025. * The 4th iteration of the [[d:Wikidata:Open Online Course|Wikidata:Open Online Course]] will begin from March 17 until April 30. Whether you're a beginner taking your first steps, an individual in need of a refresher on Wikidata concepts, or a seasoned trainer looking to level up your skills - this course is right for you. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13351|model number]] (<nowiki>identifier for a product model</nowiki>) **[[:d:Property:P13353|provides data for property]] (<nowiki>dataset associated with this external ID usually contains data applicable to this other Wikidata property</nowiki>) **[[:d:Property:P13359|items classified]] (<nowiki>class of items that this classification system classifies</nowiki>) **[[:d:Property:P13360|presented works]] (<nowiki>works of art or creative works performed, displayed or presented at a given event</nowiki>) **[[:d:Property:P13361|number of goals scored in penalty shootouts]] (<nowiki>total number of goals scored by a team in a penalty shootout</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13343|‎Thinky Games game ID]], [[:d:Property:P13344|Lenape Talking Dictionary ID]], [[:d:Property:P13345|Biographical Dictionary of Republican China (X-Boorman) ID]], [[:d:Property:P13346|LEMAC ID]], [[:d:Property:P13347|Bane NOR station ID]], [[:d:Property:P13348|Sutian entry ID]], [[:d:Property:P13349|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture ID]], [[:d:Property:P13350|Meine Abgeordneten ID]], [[:d:Property:P13352|Hiking Note plant ID]], [[:d:Property:P13354|VGC game ID]], [[:d:Property:P13355|VGC company ID]], [[:d:Property:P13356|VGC people ID]], [[:d:Property:P13357|Archives in Bavaria ID]], [[:d:Property:P13358|VGC theme ID]], [[:d:Property:P13362|‎Steam group ID]], [[:d:Property:P13363|AllGame game ID (archived)]] * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/kigo of|kigo of]] (<nowiki>the season the sense denotes in haiku in Japanese</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Hare Psychopathy Checklist-Revised score|Hare Psychopathy Checklist-Revised score]] (<nowiki>score that the subject have received on the Hare Psychopathy Checklist-Revised psychological assessment tool as administered by a suitably qualified and experienced clinician under scientifically controlled and licensed conditions, standardized conditions</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Archaeological site (Japan) ID|Archaeological site (Japan) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hmong Studies Citations ID|Hmong Studies Citations ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GitLab topic|GitLab topic]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Christchurch City Council Park ID|Christchurch City Council Park ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Clio-online researcher ID|Clio-online researcher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Clio-online web resource ID|Clio-online web resource ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Clio-online organization ID|Clio-online organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Congress.gov committee ID|Congress.gov committee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AGORHA ID|AGORHA ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crunchyroll artist ID|Crunchyroll artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ZOOM Platform product ID|ZOOM Platform product ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GCMD keyword ID|GCMD keyword ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KnowWhereGraph entity ID|KnowWhereGraph entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VejinBooks author ID|VejinBooks author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SteamDB tech ID|SteamDB tech ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cartofaf d'une organisation|Identifiant Cartofaf d'une organisation]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Saarland Biografien ID|Saarland Biografien ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Murderpedia ID|Murderpedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Big Fish Games game ID|Big Fish Games game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danskefilmstemmer.dk work ID|Danskefilmstemmer.dk work ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/DHxF Obscure units of measurement and where to find them] ** [https://w.wiki/DNQ7 Female scientists with most number of sitelinks] (but not English Wikipedia) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject AncientCoinsAndModernMedals|AncientCoinsAndModernMedals]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Biology/List_of_mushrooms|WikiProject Biology: List of Mushrooms]] - revived by [[d:User:Prototyperspective|User:Prototyperspective]], help catalogue all known fungal friends, and join the subreddit (for all Wikidata topics): r/WData ** [[d:Wikidata:WikiProject India/Police Stations|India/Police Stations]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:WikiProject Software/List of free software without an image set|List of free software without an image set]] - This is a table of Wikidata items about a free software missing an image. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q18406872|Doctor Strange (Q18406872)]] - 2016 film directed by Scott Derrickson * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L476372|felle (L476372)]] - Bokmål verb that can mean "to make something fall", "to kill", "to force a resignation", "to prove guilt", "to let lose", "to announce" or "to join." ''' Development ''' * Search: The search team at the WMF has added a new search keyword for Lexemes. You can use the keyword "inlanguage:en" or "inlanguage:Q1860" to limit your search to Lexemes with Lexeme language English and so on. Here is an example search for "bank" within English Lexemes: https://www.wikidata.org/w/index.php?search=L%3Abank+inlanguage%3Aen ([[phab:T271776]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 03|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:02, 10 മാർച്ച് 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28349310 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #671 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-03-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|#670]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Deprecate_P642|Time to deprecate P642]] - [[d:Property:P642|of (P642)]] has spent 3 years marked as''deprecated''. Is it time to finally mark it as an [[d:Q18644427|obsolete Wikidata property(Q18644427)]]? ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/EDXCS7QM3QYJBORQUKBJ3NTIDUYIZSKU/ Call for Wikimania 2025 Programme reviewers]. Apply until Monday 17 March 12:00 UTC ** Wikidata Affinity Group Update: The fourth session of Starting a Wikidata Project, originally set for March 18, will now be an asynchronous Slack discussion in the #wikidata channel of the LD4 Slack Space. Join us at [https://zonestamp.toolforge.org/1742313600 9am PT / 16:00 UTC] to discuss Reporting Your Outcomes and Results. Join Slack [https://join.slack.com/t/ld4/shared_invite/zt-31379okvn-8IVWvbCZerKnN352sKCa2g here]. Note: April programming will pause as we prepare the next series. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [[d:outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Poland report|Training for the staff of the Museum of Photography in Krakow on Wikimedia Commons and Wikidata]] - "The training aimed to enable the MuFo staff to effectively navigate and develop skills in editing and managing the museum's digital resources within the Wikimedia projects." ** (German) [https://temporaerhaus.de/tag/wikimedia/ Wikipedia Unterwegs - this time in Neu-Ulm]: This travelling community meetup for German Wikimedians discusses the growing ecosystem of Wikipedia, Wikidata and Commons. ** [http://magnusmanske.de/wordpress/archives/757 REST in Rust] by Magnus: "A new Rust crate has been developed to simplify access to the Wikibase REST API, featuring industry-level coding standards, 248 unit tests, >97% code coverage, and high maintainability. Check out the GitHub repo and contribute via the issue tracker or pull requests!" * Videos ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibase-cloud@lists.wikimedia.org/thread/2MZ7O26YWZDLNDUU5YKW3RKQHRKR6D5C/ Useful videos that explain how to set up/make use of Wikibases]. Put together by Valerie ** [https://www.youtube.com/watch?v=uk7Lfr9mAAk&pp=ygUIV2lraWJhc2U%3D Wikidata and Wikibase - Curriculum Transformation in the Digital Humanities] ** (Chinese) [https://www.youtube.com/watch?v=1IT_dl08DMA Open Data Day Taiwan 2025]: more details and program agenda on the [[m:Wikimedia_Taiwan/Wikidata_Taiwan/Open_Data_Day_Taiwan_2025|Wikimedia Taiwan Meta Event]] page ** [https://www.youtube.com/watch?v=DQneCQUk9d8 Wikidata as an Open Data Resource]: Ian Watt at Open Source SG ** [https://www.youtube.com/watch?v=bRY2mtj1MFY Bridging GLAM and Wiki: The Khalili Perspective]: Dr. Martin Poulter, WiR at Khalili Foundation. ''' Tool of the week ''' * [https://www.expeditia.info/ Research Expeditions on Wikidata with itineraries] - Visualization tool for research expeditions itineraries and natural history collections. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * An [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata-tech@lists.wikimedia.org/thread/KDZXE3S57G34WUHHB4R5DTQ4RLOZKLCY/ update regarding the WDQS backend] has been published, about the adoption of the new endpoints and the next steps that will take place. * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/A6OR2H5UHG6CNDE4LHIXBX4KAVK2KLKZ/ Call for Projects – Wiki Mentor Africa Hackathon 2025]. Do you have a technical project that needs contributions? Or a testing initiative that could use more hands? Submit a project BY 21st March 2025. * [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Embedding_Project The Wikidata Vector Database] prototype is almost ready! Developers interested in integrating semantic search into their applications and editors looking to explore Wikidata items using natural language search are invited to reach out for more details: philippe.saade{{@}}wikimedia.de * Join the Wikimedia Deutschland software development team: [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/53665453/Product-Manager-Wikibase-Suite-all-genders-?jobDbPVId=198705093&l=en Product Manager Wikibase Suite] (all genders) '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13380|OAI formatter]] (<nowiki>formatter to generate ID compatible with Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting services</nowiki>) **[[:d:Property:P13381|AI-generation prompt]] (<nowiki>exact prompt that was used to generate this AI-generated media or work</nowiki>) **[[:d:Property:P13391|data analysis method]] (<nowiki>methods used in the main item for inspecting, cleansing, transforming, and modeling data with the goal of discovering useful information</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13364|Wikishire article ID]], [[:d:Property:P13365|HelloAsso organization ID]], [[:d:Property:P13366|Dictionnaire de la déportation gardoise person ID]], [[:d:Property:P13367|Graceful17 entity ID]], [[:d:Property:P13368|‎Game Input Database ID]], [[:d:Property:P13369|DRTV ID]], [[:d:Property:P13370|Calindex person ID]], [[:d:Property:P13371|Historia Hispánica ID]], [[:d:Property:P13372|‎TERMDAT ID]], [[:d:Property:P13373|Kulturdatenbank ID]], [[:d:Property:P13374|DDLC entry ID]], [[:d:Property:P13375|Chinese Basketball Association player ID]], [[:d:Property:P13376|‎Captain Coaster coaster ID]], [[:d:Property:P13377|Memoria Chilena ID]], [[:d:Property:P13378|Jamendo track ID]], [[:d:Property:P13379|MikuWiki article ID]], [[:d:Property:P13382|‎ZOOM Platform product ID]], [[:d:Property:P13383|Clio-online researcher ID]], [[:d:Property:P13384|Clio-online organization ID]], [[:d:Property:P13385|‎SteamDB tech ID]], [[:d:Property:P13386|‎Big Fish Games game ID]], [[:d:Property:P13387|Clio-online web resource ID]], [[:d:Property:P13388|Iowa State University Library Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13389|Newsweek topic ID]], [[:d:Property:P13390|booru tag]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/watercraft prefix|watercraft prefix]] (<nowiki>prefix applied to watercraft operated by different organisations</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/accused|accused]] (<nowiki>person or organization who has been accused of carrying out this harmful, illegal, or immoral act without having received a criminal conviction or where the accused have been acquitted in a court of law</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/applies to volume|applies to volume]] (<nowiki>volume of the item (usually edition of a work) to which the claim applies</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/oxygen endurance|oxygen endurance]] (<nowiki>The maximum time a submarine, spacecraft or enclosed vehicle can sustain life using its onboard oxygen supply.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Coefficient of thermal expansion|Coefficient of thermal expansion]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/fracture toughness|fracture toughness]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Danskefilmstemmer.dk work ID|Danskefilmstemmer.dk work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danskefilmstemmer.dk character ID|Danskefilmstemmer.dk character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Internet-Portal „Westfälische Geschichte“ person ID|Internet-Portal „Westfälische Geschichte“ person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kosovo NGO registration number|Kosovo NGO registration number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yale LUX ID|Yale LUX ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/geraldika.ru symbol ID|geraldika.ru symbol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swimcloud swimmer ID|Swimcloud swimmer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CACI company ID|CACI company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VD 16 ID|VD 16 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Higher Education Database ID|World Higher Education Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qur'an Wiki article ID|Qur'an Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JSIC code|JSIC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Macrotransactions game ID|Macrotransactions game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Landtag Tirol person ID|Landtag Tirol person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NexusMods mod ID|NexusMods mod ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thunderstore game ID|Thunderstore game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideQuest app ID|SideQuest app ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IndExs Exsiccata ID|IndExs Exsiccata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Academy of Engineering member ID|National Academy of Engineering member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGO ID|DGO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Rural Settlement of Roman Britain ID|The Rural Settlement of Roman Britain ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Audiovisual Identity Database page|Audiovisual Identity Database page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopaedia of Islam (Arabic edition) ID|Encyclopaedia of Islam (Arabic edition) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rodovid family ID|Rodovid family ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cultural Heritage Azerbaijan ID|Cultural Heritage Azerbaijan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zurich Kantonsrat and Regierungsrat member ID|Zurich Kantonsrat and Regierungsrat member ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/D4EV Location of fire stations in Spain] ([https://x.com/angelobregons/status/1889979376768614743 source]) ** [https://w.wiki/DTc9 Oldest known individual per taxon] (pre-20th century) ([https://wikis.world/@WikidataFacts@mastodon.social/114173501080142856 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject AncientMaths|AncientMaths]] * WikiProject Highlights: New country page for [[Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/Poland|Poland]] in [[Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations|WikiProject Nonprofit Organizations]], and on [https://cividata.org/en/poland/ cividata.org]. Help expanding it! * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://w.wiki/DQWP German lexemes without forms divided by lexical category] ([https://t.me/c/1325756915/35931 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q915|Perm (Q915)]] - city in Russia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L298686|Knoten (L298686)]] - German noun that can mean "knot", "fundamental unit of which graphs (in graph theory) are formed", "point where an orbit crosses a plane of reference to which it is inclined", or "hair wrapped in a circular coil around itself (bun)." ''' Development ''' * Wikibase REST API: We continued the work on adding search to the API ([[phab:T383126]]) * Search: We are continuing the work on making it easier to search for entities other than Items in the search box ([[phab:T338483]]) * Query Service: We set up the constraint checks to use the split graph instead of the full graph ([[phab:T374021]]) * Integration in the other Wikimedia projects: We are looking into how changes from Wikidata are represented on the other Wikimedia projects and how that can be improved ([[phab:T386200]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 17|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:55, 17 മാർച്ച് 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28385923 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #672 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-03-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|#670]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Deprecate_P642|Time to deprecate P642]] - [[d:Property:P642|of (P642)]] has spent 3 years marked as''deprecated''. Is it time to finally mark it as an [[d:Q18644427|obsolete Wikidata property(Q18644427)]]? ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/EDXCS7QM3QYJBORQUKBJ3NTIDUYIZSKU/ Call for Wikimania 2025 Programme reviewers]. Apply until Monday 17 March 12:00 UTC ** Wikidata Affinity Group Update: The fourth session of Starting a Wikidata Project, originally set for March 18, will now be an asynchronous Slack discussion in the #wikidata channel of the LD4 Slack Space. Join us at [https://zonestamp.toolforge.org/1742313600 9am PT / 16:00 UTC] to discuss Reporting Your Outcomes and Results. Join Slack [https://join.slack.com/t/ld4/shared_invite/zt-31379okvn-8IVWvbCZerKnN352sKCa2g here]. Note: April programming will pause as we prepare the next series. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [[d:outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Poland report|Training for the staff of the Museum of Photography in Krakow on Wikimedia Commons and Wikidata]] - "The training aimed to enable the MuFo staff to effectively navigate and develop skills in editing and managing the museum's digital resources within the Wikimedia projects." ** (German) [https://temporaerhaus.de/tag/wikimedia/ Wikipedia Unterwegs - this time in Neu-Ulm]: This travelling community meetup for German Wikimedians discusses the growing ecosystem of Wikipedia, Wikidata and Commons. ** [http://magnusmanske.de/wordpress/archives/757 REST in Rust] by Magnus: "A new Rust crate has been developed to simplify access to the Wikibase REST API, featuring industry-level coding standards, 248 unit tests, >97% code coverage, and high maintainability. Check out the GitHub repo and contribute via the issue tracker or pull requests!" * Videos ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibase-cloud@lists.wikimedia.org/thread/2MZ7O26YWZDLNDUU5YKW3RKQHRKR6D5C/ Useful videos that explain how to set up/make use of Wikibases]. Put together by Valerie ** [https://www.youtube.com/watch?v=uk7Lfr9mAAk&pp=ygUIV2lraWJhc2U%3D Wikidata and Wikibase - Curriculum Transformation in the Digital Humanities] ** (Chinese) [https://www.youtube.com/watch?v=1IT_dl08DMA Open Data Day Taiwan 2025]: more details and program agenda on the [[m:Wikimedia_Taiwan/Wikidata_Taiwan/Open_Data_Day_Taiwan_2025|Wikimedia Taiwan Meta Event]] page ** [https://www.youtube.com/watch?v=DQneCQUk9d8 Wikidata as an Open Data Resource]: Ian Watt at Open Source SG ** [https://www.youtube.com/watch?v=bRY2mtj1MFY Bridging GLAM and Wiki: The Khalili Perspective]: Dr. Martin Poulter, WiR at Khalili Foundation. ''' Tool of the week ''' * [https://www.expeditia.info/ Research Expeditions on Wikidata with itineraries] - Visualization tool for research expeditions itineraries and natural history collections. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * An [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata-tech@lists.wikimedia.org/thread/KDZXE3S57G34WUHHB4R5DTQ4RLOZKLCY/ update regarding the WDQS backend] has been published, about the adoption of the new endpoints and the next steps that will take place. * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/A6OR2H5UHG6CNDE4LHIXBX4KAVK2KLKZ/ Call for Projects – Wiki Mentor Africa Hackathon 2025]. Do you have a technical project that needs contributions? Or a testing initiative that could use more hands? Submit a project BY 21st March 2025. * [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Embedding_Project The Wikidata Vector Database] prototype is almost ready! Developers interested in integrating semantic search into their applications and editors looking to explore Wikidata items using natural language search are invited to reach out for more details: philippe.saade{{@}}wikimedia.de * Join the Wikimedia Deutschland software development team: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/53665453/Product-Manager-Wikibase-Suite-all-genders-/ Product Manager Wikibase Suite] (all genders) '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13380|OAI formatter]] (<nowiki>formatter to generate ID compatible with Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting services</nowiki>) **[[:d:Property:P13381|AI-generation prompt]] (<nowiki>exact prompt that was used to generate this AI-generated media or work</nowiki>) **[[:d:Property:P13391|data analysis method]] (<nowiki>methods used in the main item for inspecting, cleansing, transforming, and modeling data with the goal of discovering useful information</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13364|Wikishire article ID]], [[:d:Property:P13365|HelloAsso organization ID]], [[:d:Property:P13366|Dictionnaire de la déportation gardoise person ID]], [[:d:Property:P13367|Graceful17 entity ID]], [[:d:Property:P13368|‎Game Input Database ID]], [[:d:Property:P13369|DRTV ID]], [[:d:Property:P13370|Calindex person ID]], [[:d:Property:P13371|Historia Hispánica ID]], [[:d:Property:P13372|‎TERMDAT ID]], [[:d:Property:P13373|Kulturdatenbank ID]], [[:d:Property:P13374|DDLC entry ID]], [[:d:Property:P13375|Chinese Basketball Association player ID]], [[:d:Property:P13376|‎Captain Coaster coaster ID]], [[:d:Property:P13377|Memoria Chilena ID]], [[:d:Property:P13378|Jamendo track ID]], [[:d:Property:P13379|MikuWiki article ID]], [[:d:Property:P13382|‎ZOOM Platform product ID]], [[:d:Property:P13383|Clio-online researcher ID]], [[:d:Property:P13384|Clio-online organization ID]], [[:d:Property:P13385|‎SteamDB tech ID]], [[:d:Property:P13386|‎Big Fish Games game ID]], [[:d:Property:P13387|Clio-online web resource ID]], [[:d:Property:P13388|Iowa State University Library Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13389|Newsweek topic ID]], [[:d:Property:P13390|booru tag]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/watercraft prefix|watercraft prefix]] (<nowiki>prefix applied to watercraft operated by different organisations</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/accused|accused]] (<nowiki>person or organization who has been accused of carrying out this harmful, illegal, or immoral act without having received a criminal conviction or where the accused have been acquitted in a court of law</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/applies to volume|applies to volume]] (<nowiki>volume of the item (usually edition of a work) to which the claim applies</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/oxygen endurance|oxygen endurance]] (<nowiki>The maximum time a submarine, spacecraft or enclosed vehicle can sustain life using its onboard oxygen supply.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Coefficient of thermal expansion|Coefficient of thermal expansion]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/fracture toughness|fracture toughness]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Danskefilmstemmer.dk work ID|Danskefilmstemmer.dk work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danskefilmstemmer.dk character ID|Danskefilmstemmer.dk character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Internet-Portal „Westfälische Geschichte“ person ID|Internet-Portal „Westfälische Geschichte“ person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kosovo NGO registration number|Kosovo NGO registration number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yale LUX ID|Yale LUX ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/geraldika.ru symbol ID|geraldika.ru symbol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swimcloud swimmer ID|Swimcloud swimmer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CACI company ID|CACI company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VD 16 ID|VD 16 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Higher Education Database ID|World Higher Education Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qur'an Wiki article ID|Qur'an Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JSIC code|JSIC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Macrotransactions game ID|Macrotransactions game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Landtag Tirol person ID|Landtag Tirol person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NexusMods mod ID|NexusMods mod ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thunderstore game ID|Thunderstore game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SideQuest app ID|SideQuest app ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IndExs Exsiccata ID|IndExs Exsiccata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Academy of Engineering member ID|National Academy of Engineering member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DGO ID|DGO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Rural Settlement of Roman Britain ID|The Rural Settlement of Roman Britain ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Audiovisual Identity Database page|Audiovisual Identity Database page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopaedia of Islam (Arabic edition) ID|Encyclopaedia of Islam (Arabic edition) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rodovid family ID|Rodovid family ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cultural Heritage Azerbaijan ID|Cultural Heritage Azerbaijan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zurich Kantonsrat and Regierungsrat member ID|Zurich Kantonsrat and Regierungsrat member ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/D4EV Location of fire stations in Spain] ([https://x.com/angelobregons/status/1889979376768614743 source]) ** [https://w.wiki/DTc9 Oldest known individual per taxon] (pre-20th century) ([https://wikis.world/@WikidataFacts@mastodon.social/114173501080142856 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject AncientMaths|AncientMaths]] * WikiProject Highlights: New country page for [[Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/Poland|Poland]] in [[Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations|WikiProject Nonprofit Organizations]], and on [https://cividata.org/en/poland/ cividata.org]. Help expanding it! * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://w.wiki/DQWP German lexemes without forms divided by lexical category] ([https://t.me/c/1325756915/35931 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q915|Perm (Q915)]] - city in Russia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L298686|Knoten (L298686)]] - German noun that can mean "knot", "fundamental unit of which graphs (in graph theory) are formed", "point where an orbit crosses a plane of reference to which it is inclined", or "hair wrapped in a circular coil around itself (bun)." ''' Development ''' * Wikibase REST API: We continued the work on adding search to the API ([[phab:T383126]]) * Search: We are continuing the work on making it easier to search for entities other than Items in the search box ([[phab:T338483]]) * Query Service: We set up the constraint checks to use the split graph instead of the full graph ([[phab:T374021]]) * Integration in the other Wikimedia projects: We are looking into how changes from Wikidata are represented on the other Wikimedia projects and how that can be improved ([[phab:T386200]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|Previous issue]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28439177 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #672 (correct version!) == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-03-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 17|#671]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * New requests for permissions/Bot:[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/MsynABot (2025)|Request for admin flag for MsynBot]] - From 2021 through 2024, this bot has implemented the 2019 RfC “[[d:Wikidata:Requests for comment/semi-protection to prevent vandalism on most used Items|semi-protection to prevent vandalism on most used Items]]” by maintaining page protections based on the outcome, [[d:Wikidata:Protection policy#Highly used items]]. The admin flag got lost due to bot inactivity but the bot operation could be resumed immediately if the admin flag is given back. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:AAFRennes2025|AAFRennes2025, 26-28 Mars 2025]] ** 5-6 April & 12 April: [[d:Wikidata:Scholia/Events/Hackathon April 2025|Scholia Hackathon]] ** [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects|Wikidata and Sister Projects]] to take place '''May 29 - June 1'''. Please send us your session ideas, we still have lots of space for proposals. This is a great chance to highlight the benefits of Wikidata use in other WM projects. See [[d:Event_talk:Wikidata_and_Sister_Projects|Talk page]] for proposals. '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [https://professional.wiki/en/articles/wikibase-extensions Enhance Your Wikibase With Extensions] ** [https://tech-news.wikimedia.de/2025/03/21/editing-lexemes-with-your-little-finger/ Editing Lexemes with your little finger] ** [https://commonists.wordpress.com/2025/03/24/wikidata-and-the-sum-of-all-video-games-2024-edition/ Wikidata and the sum of all video games − 2024 edition] by [[User:Jean-Frédéric|Jean-Fred]] * [https://threadreaderapp.com/thread/1902026975210025181.html Thread: Who wins in a Wikipedia race between GPT-4.5, o1, Claude 3.7 Sonnet, and @OpenAI's new Computer-Using Agent?] '''Tool of the week''' * [[d:Wikidata:Lexica|Lexica]] - a mobile-friendly tool that simplifies micro contributions to lexicographical data on Wikidata, making various editing tasks accessible and intuitive for contributors of all experience levels. '''Other Noteworthy Stuff''' *[[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements | Mobile Editing of Statements]] - You have been asking for the ability to edit statements from mobile devices for years, this project will make editing statements on Wikidata Items more accessible and user-friendly for mobile users. [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply Sign up to participate in prototype testing and interviews with our UX team] *Join the Wikimedia Deutschland software development team: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/53665453/Product-Manager-Wikibase-Suite-all-genders-/ Product Manager Wikibase Suite] (all genders) '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13391|data analysis method]] (<nowiki>methods used in the main item for inspecting, cleansing, transforming, and modeling data with the goal of discovering useful information</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13390|booru tag]], [[:d:Property:P13392|Steam Group numeric ID]], [[:d:Property:P13393|Kompass company ID]], [[:d:Property:P13394|‎Macrotransactions game ID]], [[:d:Property:P13395|Thunderstore game ID]], [[:d:Property:P13396|‎JSR package ID]], [[:d:Property:P13397|‎GitLab topic ID]], [[:d:Property:P13398|Amazon Music track ID]], [[:d:Property:P13399|Crunchyroll artist ID]], [[:d:Property:P13400|SideQuest app ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/levels|levels]] (<nowiki>levels, maps, episodes, chapters or stages of this video game</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Scilit scholar ID|Scilit scholar ID]] (<nowiki>author identifier on {{Q|77125337}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/وزن صرفي عربي|وزن صرفي عربي]] (<nowiki>A feature to adjust the pattern of Arabic words in lexemes</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/باب صرفي للأفعال العربية الثلاثية المجردة|باب صرفي للأفعال العربية الثلاثية المجردة]] (<nowiki>Morphology of the Arabic triliteral verbs</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/land degradation|land degradation]] (<nowiki>The amount of land that is degraded by an object. Mainly for infrastructure projects</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Research projects that contributed to this data set|Research projects that contributed to this data set]] (<nowiki>This property allows to identify research projects that they have contributed to or created an item</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Platform height|Platform height]] (<nowiki>platform height above the top of the rail (or above the road for buses)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/extended by (addons for this item)|extended by (addons for this item)]] (<nowiki>Class of software this software is extended by</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Congressional Medal of Honor Society recipient ID|Congressional Medal of Honor Society recipient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Delfi.ee theme ID|Delfi.ee theme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Dezède d'un individu|identifiant Dezède d'un individu]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SeqCode Registry ID|SeqCode Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Openalfa street ID|Openalfa street ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of Music entry ID|The Oxford Dictionary of Music entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Education entry ID|A Dictionary of Education entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TDKIV wikibase ID|TDKIV wikibase ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/DZF7 2024 Population Census in Uganda] ([https://x.com/kateregga1/status/1900953102976512383 source]) * WikiProject Highlights: **[[d:Wikidata:WikiProject Musée d'art contemporain de Montréal/Liste des artistes de la collection|Musée d'art contemporain de Montréal/Liste des artistes de la collection]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q15046091|Cinderella (Q15046091)]] - 2015 film directed by Kenneth Branagh * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L166968|страсть (L166968)]] - Russian noun that can mean "love", "passion", "desire", or "suffering." '''Development''' * Wikibase REST API: We finished work on the simple Item search ([[phab:T383126]]) and started on the one for Properties ([[phab:T386377]]) * Vector 2022 skin: We fixed a number of the remaining issues with dark mode ([[phab:T385039]]) and sitelink positioning ([[phab:T316797]]) * Search: We continued the work on making it easier to search in other entity types (Properties, Lexemes, EntitySchemas) besides Items ([[phab:T321543]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] Anything to add? Please share! :) <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 10|Previous issue]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28449306 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikimedians of Kerala - February 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's thirteenth newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> ** On 22nd Feb 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Thirteen members attended the meeting. ** Jinoy & Manoj shared updates about [[:m:WikiConference India 2025|Wiki Conference India 2025]]. ** Jinoy shared updates about Wiki Loves Folklore photography campaign, Feminism and Folklore Edit a thon in Malayalam Wikipedia. ** Manoj shared updates about Wikisource workshop at Kannur and plans to celebrate Malayalam Source anniversary celebration. ** Akhilan shared about about Padayani documentaion project. Articles has been created in Malayalam wiki and documented. ** Jinoy shared the news about [[:m:Event:Wiki Loves Folklore Workshop 2025 Kannur|workshop and photowalk]] in association with Wiki Loves Folklore at Kannur. ** Jinoy and Manoj shared updates on behalf of the user group about the [[:Wikimania:2027:Expressions of Interest/India|submitted bid proposal to bring Wikimania to India]], the first ever Wikimania in South Asia. ** Manoj shared the updates about submiting the Annual grant proposal for next cycle for organising UG.activities and asked community members inputs. ** Kannan shared his plans to release the works under CC licence of an author and asked the community support. ** Adarsh shared his work on WP:Category project and inviting people to particpate. [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/February 2025|''(read more...)'']] </div> ;Events & activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * ''On-going events & activities supported by User Group'' ** [[:ml:WP:FAF2025|Feminism and Folklore 2025]] - writing contest in Malayalam Wikipedia. ** [[:commons:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st Feb to 31st Mar 2025 </div> ;Other news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * Manoj shared about participation in [[:m:Wikisource Conference 2025|Wikisource Conference 2025]] at Bali from Feb 14-16, 2025. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 29th Mar 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1500|Meetup Registration]] ''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 11:32, 29 മാർച്ച് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #673 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-04-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 03 24|#672]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/BRPever_2|BRPever 2]] adminship request closes tomorrow. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://www.mcls.org/news/2025/03/31/mclss-linked-data-users-group-invites-you-to-the-annual-wikidata-edit-a-thon-from-april-7-11-2025/ MCL's Linked Data Usergroup's Wikidata Edit-A-Thon] - The Midwest Collaborative for Library Services is hosting an editathon between April 7 - 11, 2025. This is an onsite event and only available to USA states: Indiana and Michigan. ** (German) [https://sammlungen.io/termine/digitale-provenienzforschung-in-universitaetssammlungen-werkstattberichte-im-sommersemester-2025/yann-legall Wikidata models on colonial looting and African cultural heritage] - June 4, 2025, 1300 UTC+2. This event will be presented in German. ** [https://www.instagram.com/wikimediauganda/p/DH3ZdaHxNo2/ Wikidata Training Workshop by WM Uganda] - on April 26, discover how Wikidata powers Wikipedia and beyond! [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScmrjO-SkG4Y1-O8G5I5dMH97PMQNaMWxJZN-kJHHSmouM-wQ/viewform Register here] '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [https://diginomica.com/wikidata-adds-ai-vectors-graph-and-knowledge-bases-heres-why Diginomica: Wikidata adds AI vectors graph and knowledge bases, here's why] ** [https://diginomica.com/something-weekend-differing-versions-reality-what-can-we-learn-how-wikidata-navigating-conflicting Diginomica: Differing versions of reality; how Wikidata navigates conflicting accounts] * Papers ** [https://www.iastatedigitalpress.com/jlsc/article/id/18295/ The New Zealand Thesis Project: Connecting a nation’s dissertations using Wikidata] ** [https://arxiv.org/abs/2503.10294v1 Wikipedia is Not a Dictionary, Delete! Text Classification as a Proxy for Analysing Wiki Deletion Discussions] - includes Wikidata. * Presentations ** [https://doi.org/10.5281/zenodo.15109700 Using chemistry data in Wikidata in AI], at the [https://www.acs.org/meetings/acs-meetings/spring.html American Chemical Society Spring 2025] meeting * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=eVI4jwmRS64&pp=ygUId2lraWRhdGE%3D Live Wikidata editing - creating Property proposals] with Jan Ainali. ** [https://www.youtube.com/watch?v=AvHVlK_3qJ8 Entity Management Cooperative meeting, with Wikidata] ** (Taiwanese) [https://www.youtube.com/watch?v=HTcKU2K-Vqw Seediq Wikimedia 2024 Annual Conference] - hosted by Wikidata Taiwan, here are the opening remarks by Principal Zhan Su'e's opening speech. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ac7laU1WH7o Open translations in mathematics (Oxford Seminar)] - This presentation from Tim Osgood discusses the utility of mathematics for translations, a community-driven approach, and how Wikidata is contributing. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=7IDUzn5sC9g Socialisation: Literary Data in Bogota 2015 - 2020] - The Colombian Publishing Observatory of the Caro y Cuervo Institute presents "Metadata Model for Independent Publishing in Bogotá", containing over 31,500 data points, all catalogued in Wikidata. ** (Italian) [https://www.youtube.com/watch?v=xaZno818m5o Tools for Visualising Wikidata] - Carlo Bianchini presents some useful tools for visualising data and queries from Wikidata, with a focus on Digital Humanities. '''Tool of the week''' * [[d:Wikidata:Twelfth_Birthday/Presents|Revisiting the Twelfth Birthday Presents]] - if you haven't seen the birthday presents already, go check them out! '''Other Noteworthy Stuff''' * '''[BREAKING CHANGE ANNOUNCEMENT]''' [https://www.youtube.com/watch?v=dQw4w9WgXcQ Please find full information here] * [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|Wikidata Ontology Course]] Peter Patel-Schneider and Ege Doğan will run a seven-week Wikidata Ontology Course starting late April / early May. It aims to expand the Wikidata community’s knowledge of the Wikidata ontology through lectures, exercises, and group projects. Participants should have prior Wikidata experience and are expected to attend lectures, complete exercises (about one hour per week), and contribute to a group project. More details [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course||available here]]. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P13399|Crunchyroll artist ID]], [[:d:Property:P13400|SideQuest app ID]], [[:d:Property:P13401|The Atlantic topic ID]], [[:d:Property:P13402|TechSavvy.de GPU ID]], [[:d:Property:P13403|‎Delfi.ee theme ID]], [[:d:Property:P13404|The College of Cardinals Report ID]], [[:d:Property:P13405|NexusMods mod ID]], [[:d:Property:P13406|Hiking Note Trail identifier]], [[:d:Property:P13407|Hiking Note mountain identifier]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/SWIS-WEM Facility Code|SWIS-WEM Facility Code]] (<nowiki>Unique identifier for facilities registered with the Australian Energy Market Operator for facilities operating in the South West Interconnected System Wholesale Electricity Market (SWIS-WEM Facility Code)</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/number of downloads (2)|number of downloads (2)]] (<nowiki>number of downloads of times this application or creative work have been downloaded</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/species protection status|species protection status]] (<nowiki>Links species, habitat or biotope type with the regulation international or national that protects this species</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Number of Heads of Families|Number of Heads of Families]] (<nowiki>number of family cards (KK) in an area</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/mother's maiden name|mother's maiden name]] (<nowiki>maiden name of this person’s mother</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/FirstCycling team season ID|FirstCycling team season ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FirstCycling race ID|FirstCycling race ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dizionario della Musica in Italia ID|Dizionario della Musica in Italia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ethnologue language family ID|Ethnologue language family ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Untappd beer ID|Untappd beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catálogo Histórico de Teses e Dissertações da Área de História ID|Catálogo Histórico de Teses e Dissertações da Área de História ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Sun topic ID|The Sun topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Databáze her platform ID|Databáze her platform ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rekhta Gujarati author ID|Rekhta Gujarati author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Itch.io tag ID|Itch.io tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Jerusalem Post topic ID|The Jerusalem Post topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DVIDS Photo ID|DVIDS Photo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUX person ID|LUX person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUX group ID|LUX group ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUX place ID|LUX place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shazoo tag ID|Shazoo tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ідентифікатор особи в Бібліометрика української науки|ідентифікатор особи в Бібліометрика української науки]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SCImago Institutions Rankings ID|SCImago Institutions Rankings ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UniRank ID|UniRank ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Climate Policy Radar ID|Climate Policy Radar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUX concept ID|LUX concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/iNaturalist photo ID|iNaturalist photo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Ordre national du Québec|identifiant Ordre national du Québec]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUX event ID|LUX event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cabinet minutes of the Federal Government ID|Cabinet minutes of the Federal Government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/R-Sport match ID|R-Sport match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sport Express football match ID|Sport Express football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPJ topic ID|CPJ topic ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Dfaf Find Good or Featured Articles in Spanish and Portuguese Wikipedia] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Rwanda|Govdirectory: Rwanda]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q252320|Pleinfeld (Q252320)]] - market municipality in Germany * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L322138|humpback (L322138)]] - English noun that can mean " kyphosis (condition of the spine)", "a person with an abnormal curvature of the spine", "humpback whale, a particular marine mammal variety", "pink salmon", "lake skygazer, a type of ray-finned fish", " type of arch bridge where the span is larger than the ramps on either side", or " humpback dolphin, a particular variety of marine mammal." '''Development''' * Search: We continued the work on making it easier to search entity types other than Items (Lexemes, Properties, EntitySchemas) in the search box ([[phab:T321543]]) * Vector 2022 theme: We are fixing remaining issues with dark mode ([[phab:T385039]]) * Wikibase REST API: We are continuing to build out the simple Item search endpoint ([[phab:T386228]]) and are looking into the one for Properties ([[phab:T386377]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Australia|Australia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] Anything to add? Please share! :) <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:Wikidata:Status updates/2025_04_01|Read the full report]]''' &middot; [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] &middot; [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 16:39, 1 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28449306 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #674 == <div class="plainlinks"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]]<div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"></div> <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata over the last week.<br>This is the Wikidata summary of the week before 2025-04-07. Please help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translate]].''</div> ''' <!--T:1--> Events ''' <!--T:2--> * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wiki-research-l@lists.wikimedia.org/thread/GQR2VT7LONW5AHMHUT7RGMZFUQBGYJCF/ Wiki Workshop Registration is Now Open!] The event will be held virtually over two days on May 21 & 22, 2025. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #75 April 14 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Special:MyLanguage/Q61752245|Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]] ** (French) [https://geographie-cites.cnrs.fr/collecte-et-usages-de-donnees-issues-de-wikipedia-et-wikidata-dans-les-recherches-en-shs/ Collection and use of Wikipedia and Wikidata data in SHS searches] - 17 June, 2025. Participation via video-conference available, [https://framaforms.org/je-collecte-et-usages-des-donnees-wikipedia-dans-les-recherches-en-shs-1741892154 register here] and [https://site-fef6fe.gitpages.huma-num.fr/journee/wikipedia.html program info here]. ''' <!--T:3--> Press, articles, blog posts, videos ''' <!--T:4--> * Blogs ** Inference, continued - Magnus Manske adds 2 new functions to WD-infernal. [http://magnusmanske.de/wordpress/archives/777 The Whelming] ** (French) Illustrious women in public spaces. Streets, buildings and other places overwhelmingly feature men [https://porte-plume.app/projet/challenge-wikidata-en-classe/blog/billet/b69566ea-713d-44d0-845c-3501d5bb5ff2 Porte Plumpe] ** [https://www.veradekok.nl/en/2025/03/kahle-receives-projectuil-from-wikipedia/ Brewster Kahle (Internet Archive) receives ProjectUil from Dutch Wikipedia] * Papers: Enabling disaggregation of Asian American subgroups: a dataset of Wikidata names for disparity estimation [https://www.nature.com/articles/s41597-025-04753-y - Paper] by Lin, Q. et al (2025). * Videos ** Curationist: What is it and how does it work? - Curationist utilises Wikidata to help discover, curate and share public-domian art and cultural heritage content. [https://www.youtube.com/watch?v=kj9FDIX0JSg YouTube] ** (Swedish) Connecting Wikidata, OpenStreetMap and the National Archives with Magnus Sälgö [https://www.youtube.com/watch?v=byqopx1aQLI YouTube] ** (French) Focus on Wikidata, Wikifying Science, a presentation from Delphine Montagne and Pierre-Yves Beaudouin. [https://www.canal-u.tv/chaines/renatis/cfe-renatis-focus-sur-wikidata-wikifier-la-science Canal-U TV: C@fé Renatis] * Other ** (Portuguese) Wikidata at School: expanding access to knowledge and tackling gender gaps! [https://www.instagram.com/p/DH9qZcENJ75/ Instagram: Projeto Mais] ''' <!--T:5--> Tool of the week ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Tools/Wikidata for Web|Wikidata:Tools/Wikidata for Web]] - <!--T:6--> also known as Wikidata for Firefox is a browser extension for Mozilla Firefox that displays data from Wikidata on various websites, enhancing the information you are already looking at, and also allows extraction of data from these websites. ''' <!--T:7--> Other Noteworthy Stuff ''' <!--T:8--> * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|Wikidata Ontology Course]] Peter Patel-Schneider and Ege Doğan will run a seven-week Wikidata Ontology Course starting late April / early May. It aims to expand the Wikidata community’s knowledge of the Wikidata ontology through lectures, exercises, and group projects. Participants should have prior Wikidata experience and are expected to attend lectures, complete exercises (about one hour per week), and contribute to a group project. More details [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|available here]]. * Job Vacancy - Are you interested in helping shape the technical future of Wikimedia's knowledge graph? We are looking for a [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/55063868/Staff-Engineer-Wikidata-all-genders-/ Staff Engineer (Wikidata)] ''' <!--T:9--> Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> <!--T:10--> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13413|beam energy]] (<nowiki>kinetic energy of elementary or composite particles moving together (for example in a particle accelerator)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13408|National Academy of Engineering member ID]], [[:d:Property:P13409|Murderpedia ID]], [[:d:Property:P13410|Cultural Heritage Azerbaijan ID]], [[:d:Property:P13411|‎TDKIV Wikibase ID]], [[:d:Property:P13412|Landtag Tirol person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * <!--T:11--> New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/interior decorator|interior decorator]] (<nowiki>A property for the interior decorator of notable buildings</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/incompatible with|incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which an entity is incompatible and indicates a significant property of this entity</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/warranty period|warranty period]] (<nowiki>warranty period of this product as covered by the original manufacturer or creator</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Trafikplatssignatur|Trafikplatssignatur]] (<nowiki>Swedish station code</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/outcome 2|outcome 2]] (<nowiki>outcome of a criminal charge or a civil complaint</nowiki>) ** <!--T:12--> External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/TechPowerup GPU ID|TechPowerup GPU ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISFDB category of an award ID|ISFDB category of an award ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/L'Expression topic ID|L'Expression topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue de la bibliothèque du Saulchoir|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue de la bibliothèque du Saulchoir]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Gallery (London) PID|National Gallery (London) PID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur Orthodox World|Identifiant sur Orthodox World]] <!-- END NEW PROPOSALS --> <!--T:13--> You can comment on [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' <!--T:14--> Did you know? ''' <!--T:15--> * Query examples: ** [https://w.wiki/DjTs Plants missing a French description] ** [https://w.wiki/DjTv Sorting Organisations by the no. of subsidiaries it owns] ** [https://w.wiki/DhPF Popular German Family names] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Chile|Govdirectory: Chile]] ** [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject_Bahamas|WikiProject: Bahamas]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Database_reports/identical_birth_and_death_dates|Items with identical Birth and Death dates]] - another way to identify duplicate items. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q23572|Game of Thrones (Q23572)]] - American fantasy drama television series * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1215369|umuyagankuba (L1215369)]] - "electricity" in Kirundi ''' <!--T:16--> Development ''' <!--T:17--> * We made some progress on the ScopedTypeaheadSearch feature by improving the UI, and making it translatable ([[phab:T390269]]) * We continued working on dark mode support ([[phab:T389633]]) * Wikibase REST API: We are almost done adding the last [[phab:T389013|few features]] on the simple item and property search endpoint. We'll be happy to get feedback on these from 15.04 when they're completed * We will begin user testing to improve Mobile Editing Experience: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Mobile editing of statements]] <!--T:18--> [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' <!--T:19--> Weekly Tasks ''' <!--T:20--> * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[Wikidata:WikiProject_Govdirectory/European Union|European Union]] * Summarize your [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 01|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:19, 7 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)''' </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28449306 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #675 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-04-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 07|#674]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, 16:00 UTC, 16th April 2025 (18:00 Berlin time) in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://lucaswerkmeister.de/posts/2025/04/12/introducing-m3api/ Introducing m3api], By Lucas Werkmeister ** [https://techblog.wikimedia.org/2025/04/08/wikidata-query-service-graph-database-reload-at-home-2025-edition/ Wikidata Query Service graph database reload at home, 2025 edition]. By Adam Baso * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=IVqCEeVuzTQ Understanding Why Your OPTIONAL Properties in Wikidata Queries Might Be Ignored] ** [https://www.youtube.com/watch?v=eh6hi94Imn8 Playing with LEGO on Wikidata]. By Tiago Lubiana * Other: [[d:User:Spinster/Wikidata references made easier|Wikidata references made easier]]. "Several tricks to make it easier and faster, using various scripts and gadgets" to add references to Wikidata statements. By [[d:User:Spinster|Spinster]] ''' Tool of the week ''' * [https://topic-curator.toolforge.org/ Wikidata Topic Curator] is a React-based web application. It’s a new and improved version of [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Tools/ItemSubjector ItemSubjector] created to help Wikimedians connect items on Wikidata to the right topics. By entering a topic QID, it finds related articles using the topic’s label, aliases, or custom terms. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Join the Wikidata development team at Wikimedia Deutschland ** [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/55063868/Staff-Engineer-Wikidata-all-genders-/ Staff Engineer Wikidata (all genders)] ** [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/53795746/Senior-UX-Designer-Wikidata-all-genders-/ Senior UX Designer Wikidata (all genders)] '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13413|beam energy]] (<nowiki>kinetic energy of elementary or composite particles moving together (for example in a particle accelerator)</nowiki>) **[[:d:Property:P13414|number of downloads]] (<nowiki>number of downloads of times this application or creative work have been downloaded</nowiki>) **[[:d:Property:P13415|Taiwanese Taigi Romanization System]] (<nowiki>Romanization system for Taiwan Taigi or other Southern Min language varieties in Fujian and South East Asia</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13408|National Academy of Engineering member ID]], [[:d:Property:P13409|Murderpedia ID]], [[:d:Property:P13410|Cultural Heritage Azerbaijan ID]], [[:d:Property:P13411|‎TDKIV Wikibase ID]], [[:d:Property:P13412|Landtag Tirol person ID]], [[:d:Property:P13416|Fluorophores.org substance ID]], [[:d:Property:P13417|Kosovo NGO registration number]], [[:d:Property:P13418|TechPowerUp GPU Specs Database ID]], [[:d:Property:P13419|iNaturalist photo ID]], [[:d:Property:P13420|Climate Policy Radar ID]], [[:d:Property:P13421|LIBRIS library ID]], [[:d:Property:P13422|Dizionario della Musica in Italia ID]], [[:d:Property:P13423|Untappd beer ID]], [[:d:Property:P13424|Bahamut Animation Crazy ID]], [[:d:Property:P13425|KnowWhereGraph entity ID]], [[:d:Property:P13426|GCMD keyword ID]], [[:d:Property:P13427|Ohio University ArchivesSpace Agent ID]], [[:d:Property:P13428|CBFC record ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/interior decorator|interior decorator]] (<nowiki>A property for the interior decorator of notable buildings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/incompatible with|incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which an entity is incompatible and indicates a significant property of this entity</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/warranty period|warranty period]] (<nowiki>warranty period of this product as covered by the original manufacturer or creator</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Trafikplatssignatur|Trafikplatssignatur]] (<nowiki>Swedish station code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/outcome 2|outcome 2]] (<nowiki>outcome of a criminal charge or a civil complaint</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/output color|output color]] (<nowiki>color of the generated images</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/proposal of|proposal of]] (<nowiki>Qualifier for the statement {{P|31}} {{Q|64728694}} to state what the proposed thing is.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/floral diagram|floral diagram]] (<nowiki>picture on commons of a floral diagram of a Taxon</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/member of sequence or class of number|member of sequence or class of number]] (<nowiki>The number is of a special form or class or member of a sequence</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ISFDB category of an award ID|ISFDB category of an award ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/L'Expression topic ID|L'Expression topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue de la bibliothèque du Saulchoir|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue de la bibliothèque du Saulchoir]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Gallery (London) PID|National Gallery (London) PID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur Orthodox World|Identifiant sur Orthodox World]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steam Deck HQ game ID|Steam Deck HQ game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hardcore gaming 101 ID|Hardcore gaming 101 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial username|torial username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BirdLife DataZone species ID|BirdLife DataZone species ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BirdLife DataZone site ID|BirdLife DataZone site ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Schleswig-Holstein|Schulnummer Schleswig-Holstein]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kunstkamera ID|Kunstkamera ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Corago singer ID|Corago singer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MoNA spectrum ID|MoNA spectrum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans La Croix|Identifiant d'un(e) auteurice dans La Croix]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Meta-Doctrinal.org|identifiant Meta-Doctrinal.org]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CvLAC ID|CvLAC ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OGDB genre ID|OGDB genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGDB genre ID|IGDB genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WSGF taxonomy term ID|WSGF taxonomy term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GameSpot platform ID|GameSpot platform ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PerformArt ID|PerformArt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Billie Jean King Cup player ID 2024|Billie Jean King Cup player ID 2024]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/Doco Top 10 items instance of Wikimedia category ordered by number of Sitelinks] ([https://t.me/c/1224298920/141683 source]) ** [https://w.wiki/Dor5 Twitter accounts of biologists] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject USC Libraries|WikiProject USC Libraries]] A WikiProject for work done at University of Southern California Libraries to connect library data with Wikidata. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject Nonprofit Organizations/Kosovo|Nonprofit Organizations/Kosovo]] - Add the most important NGOs of Kosovo * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Connectivity|User:Pasleim/Connectivity]] - Connectivity between Wikimedia projects * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q714581|Nea Salamis Famagusta FC (Q714581)]] - professional association football club based in Ammochostos (Famagusta) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L44061|Straße (L44061)]] - German noun that can mean "road", "straight", "street", "strait", "group of people inhabiting buildings along a perticular street" or "production line". ''' Development ''' * We merged and prepared changes to rename <code>wikibase:EntitySchema</code> to <code>wikibase:WikibaseEntitySchema</code> in RDF ([[phab:T371196]]) – this has been [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/AAKO2VGVKJXEDH2HPZBGMAUDVGC7SA7R/ announced as a breaking change] and will be deployed to Wikidata on 24 April * We made some more improvements to dark mode support ([[phab:T389633]]) * We’re working on tests for the <code>ScopedTypeaheadSearch</code> feature ([[phab:T385790]]) * Wikibase REST API: We're going to wrap up pagination on the simple Item and property search endpoint and are working to improve our test architecture for search ([[phab:T386691]]). We're going to pick up prefix search for Items and phrase matching next! [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Chile|Chile]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 07|Read the full report]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 07|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:33, 14 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28532948 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikimedians of Kerala - March 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's fourteenth newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 29th Mar 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Nineteen members attended the UG meeting. ** Jinoy shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]] campaign which received over 30k images. *** Jinoy shared updates about the [[:m:Event:Wiki_Loves_Folklore_Workshop_2025_Kannur|workshop and photowalk]] focusing on Theyyam organized at Kannur as part of WLF campaign. ** Jinoy shared the updates about the holding of [[:m:WikiConference India 2025|WikiConference India 2025]] due to FCRA issues faced by CIS. ** Jinoy shared the updates about the sessions organised during [[:m:Event:Open Data Days 2025 at Digital University Kerala|Open Data Days 2025 at Digital University Kerala, Thiruvananthapuram]]. ** Ranjithsiji shared updates about documenting Mudiyettu, Thiruvathirakali, and visiting museums for potential collaborations. ** Ranjithsiji & Manoj shared updates about progress on the Wikivoyage Malayalam. Two workshops were held; more contributors are encouraged to participate. Planning to take out of Incubator in another 3 months. *** Suggestions made to translate and adapt article skeleton templates for Wikivoyage Malayalam. ** Akhilan reported documentation of 10 festivals, including 5 Padayani-related ones with 1.5k images. ** Manoj shared plans to organise [[:wikisource:ml:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:വിക്കി_പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)#വിക്കിഗ്രന്ഥശാല_കമ്മ്യൂണിറ്റി_മീറ്റപ്പ്|Wikisource Community Meetup]] on April 19 and 20th. ** Ranjithsiji shared the plans of upcoming campaigns include Wiki Loves Earth India and Wiki Loves Onam 2025, gathering of Wiki Women in Kerala and finalizing UG strategy plans. ** Jinoy shared the updates of discussions happened with Grant admin regarding this behalf of the UG. ** Ranjithsiji shared plans to have training on small technical tools and increased technical capacity building was proposed. *** Jinoy shared the past activities done during the time of pandemic and discussed about kick starting it again. ** Adarsh shared the concerns raised over IP vandalism on Malayalam Wikimedia projects and discussed it. </div> ;Events & activities <div style="column-count: 1; column-gap: 30px;"> ''(On-going events & activities supported by User Group)'' *[[:wikisource:ml:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025|Wikisource Community Meetup]] - 18th and 19th April 2025. </div> ;Other news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * Six UG members has shared news about receiving scholarship to attend [[:wikimania:2025:Wikimania|Wikimania 2025]] in Nairobi, Kenya. * Jinoy shared the [[:m:Capacity Exchange|Capacity Exchange project and the tool]] introduced to share skills within the community which was shared with the UG by Nivas. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 26th Apr 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1588|Meetup Registration]] ''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 06:49, 19 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #676 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-04-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 14|#675]].<br><translate>Translations are [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|available]]</translate>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' <translate>Events</translate> ''' * <translate>[[<tvar name="1">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events</tvar>|Upcoming]]:</translate> [[Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2025年4月雲林維基街景踏查團暨工作坊| <translate>Yunlin Liu Fang Tien Shang Sheng Mu OpenStreetMap x Wikidata Workshop</translate> ]] <translate> April 27 Time: 09:30-17:00 UTC+8 at {{Q|708809}} Red Altar (Hongtan)</translate>. * <translate>Past: Missed the Q2 Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session log here: [[<tvar name="2">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2025-04-16</tvar>|2025-04-16 (Q2 2025)]]</translate> ''' <translate> Press, articles, blog posts, videos </translate>''' * <translate>Blogs</translate> ** [https://thottingal.in/blog/2025/04/15/qjson/ qjson: <translate>Fetching all properties of a Wikidata item in a single API call</translate>] <translate>By Santhosh Thottingal</translate> ** [https://olea.org/diario/2025/04/14/Wikimedia_Hackathon_2025-proposals-Wikibase.html <translate> A Wikibase call for action at the Wikimedia Hackathon 2025</translate>] <translate>By Ismael Olea </translate> ** [https://museumdata.uk/blog/putting-uk-collections-on-the-map/ <translate> Putting UK collections on the map</translate>] <translate>by the Museum Data Service</translate> ** [https://chem-bla-ics.linkedchemistry.info/2025/04/20/the-april-2025-scholia-hackathon.html The April 2025 Scholia Hackathon] by Egon Willighagen * <translate>Papers</translate> ** [https://kclpure.kcl.ac.uk/portal/en/publications/talking-wikidata-communication-patterns-and-their-impact-on-commu <translate>Talking Wikidata: Communication Patterns and Their Impact on Community Engagement in Collaborative Knowledge Graphs</translate>] - <translate> Investigative study on Wikidata discussions, revealing that the community is generally inclusive and conflict is rare, but many controversial topics lack consensus, and valuable contributors disengage early. By Koutsiana et. al., (2025)</translate> **[https://zenodo.org/records/15226371 <translate>Natural history specimens collected and/or identified and deposited</translate>] - <translate>By Latham (2025)</translate> *<translate>Videos</translate> ** [https://www.youtube.com/watch?v=vWoNZLBj7mM Wiki Workshop 2025 - Wikidata Inconsistencies with Language Models and Data Mining in a Pipeline] by Houcemeddine Turki ** (Italian) [https://youtube.com/dL9JEfHpU68?si=RXymgDS8-ZE687aE Cla-G, an instance of Wikibase as a tool to support game classification] by Carlo Bianchini * <translate>Other</translate> ** [https://x.com/afliacon/status/1908928893727211669?s=46 <translate>Wikidata & Wikibase for Authority Control & Knowledge Organization Workshop</translate>] <translate>By AfLIA</translate> ** [https://github.com/oolonek/daily-lotus <translate>Mastodon bot</translate>] <translate> that "highlights natural compounds found in plants, fungi, bacteria or animals — and includes Wikidata references and visual structure depictions."</translate> '''<translate>Tool of the week</translate>''' * <translate>[[<tvar name="3">d:Special:MyLanguage/User:Spinster/Wikidata_references_made_easier</tvar>|User:Spinster/Wikidata references made easier]]: The script helps in adding references to statements, in order to provide context for our data, make the data more reliable, transparent and trustworthy for anyone who uses it </translate>. ''' <translate>Other Noteworthy Stuff</translate>''' * <translate>Registration is open for a Wikidata ontology course led by Peter Patel-Schneider and Ege Doğan.</translate> <translate>To register, email pfpschneider{{@}}gmail.com with your Wikidata username and a brief note on your interest. The course starts 1 May, with weekly lectures on Thursdays from 1–3pm EDT (skipping 29 May and 12 June).</translate> <translate>Space may be limited; priority goes to those already interested. Participants should know Wikidata, attend sessions, complete weekly exercises (~1 hour), and join a group project</translate>. <translate>Details: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|Course page]]</translate> * [[wikifunctions:Wikifunctions:Main_Page|Wikifunctions]] is now integrated with Dagbani Wikipedia since April 15. It is the first project that will be able to call functions from Wikifunctions and integrate them in articles. * <translate>Wikidata job openings at the The Wikimedia Foundation</translate> ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/6814912 <translate>Lead Product Manager, Wikidata Platform</translate>] (<translate>remote</translate>) ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/6816145 <translate>Tech Lead, Wikidata Platform</translate>] (<translate>remote</translate>) '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13430|number of texture mapping units]] (<nowiki>number of texture mapping units in a graphics processing unit</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13429|Saarland Biografien ID]], [[:d:Property:P13431|A Dictionary of Education entry ID]], [[:d:Property:P13432|Cultural Heritage in Japan site ID]], [[:d:Property:P13433|BirdLife DataZone site ID]], [[:d:Property:P13434|BirdLife DataZone species ID]], [[:d:Property:P13435|Canadian Writing Research Collaboratory ID]], [[:d:Property:P13436|Internet-Portal „Westfälische Geschichte“ person ID]], [[:d:Property:P13437|Chtyvo author ID]], [[:d:Property:P13438|Homosaurus ID (V4)]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/terminal speaker|terminal speaker]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/organization code|organization code]] (<nowiki>the organization code of the organization item. Should either be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which system being used, or be used as the qualifier of {{P|31}}.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/organization unit code|organization unit code]] (<nowiki>the organization unit code of the organization unit/part/(sub)division item. Should either be used with qualifier property {{Q|P459}} to specify which system being used, or be used as the qualifier of {{P|31}}.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Picture composition|Picture composition]] (<nowiki>Description of a picture composition (design rules) analogous to the Commons category “[[:commons:Category:Picture composition]]”</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/MANDALA Tibetan Living Dictionary ID|MANDALA Tibetan Living Dictionary ID]] (<nowiki>entry for a lexeme in the Tibetan Living Dictionary by MANDALA</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Monarque régnant|Monarque régnant]] (<nowiki>Person who has held or is holding the role of king, queen, sultan, or other monarch at the head of a kingdom or empire.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Moure's Catalog ID|Moure's Catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MobyGames attribute ID|MobyGames attribute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Número RPJ|Número RPJ]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identificador de obra no Catálogo Mourisco|Identificador de obra no Catálogo Mourisco]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IPRESS ID|IPRESS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TeamUSA.com athlete ID|TeamUSA.com athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IEC document kind classification code|IEC document kind classification code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Europe PMC Preprint identifier|Europe PMC Preprint identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Snopes ID|Snopes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Media and Communication entry ID|A Dictionary of Media and Communication entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Black Sea Cultural Inventory ID|Black Sea Cultural Inventory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PyPI organization name|PyPI organization name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlayStation Museum product ID|PlayStation Museum product ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Concise Oxford Dictionary of Archaeology entry ID|The Concise Oxford Dictionary of Archaeology entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Public Health entry ID|A Dictionary of Public Health entry ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''<translate>Did you know?</translate> ''' *<translate> Query examples</translate>: **[https://w.wiki/Dk9f All Genres of Classical Musical Compositions and their Labels in English and German] ([[d:Wikidata:Request_a_query#All_Genres_of_Classical_Musical_Compositions_and_their_Labels_in_English_and_German|source]]) * <translate>WikiProject Highlights</translate>: <translate>[[<tvar name="51">d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject Taiwan/Travel</tvar>|Taiwan Travel]]</translate> - <translate>aims to create travel related items about Taiwan</translate> * <translate>[[<tvar name="6">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase items</tvar>|Showcase Items]] </translate>: [[d:Q18786473|Pete's Dragon (Q18786473)]] - 2016, film by David Lowery * <translate>[[<tvar name="7">d:Wikidata:Showcase lexemes</tvar>|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3855|Bill (L3855)]] - English noun (/bɪl/) that can mean "invoice", "proposed law", "bird's beak", or "a given name"</translate>: ''' <translate>Development</translate> ''' * <translate>Wikidata changes in watchlist and recent changes on Wikipedia and co: We are continuing the work on making the edit summaries more understandable </translate>([[phab:T386200]]) * <translate>Wikibase REST API: We are continuing to build out the simple search functionality</translate> ([[phab:T389011]]) * <translate>Dark mode: We are fixing a few remaining issues with dark mode support in the Vector 2022 theme</translate> ([[phab:T389633]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|<translate>You can see all open tickets related to Wikidata here</translate>]]. <translate>If you want to help, you can also have a look at</translate> [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority <translate>the tasks needing a volunteer</translate>]. ''' <translate>Weekly Tasks</translate> ''' * <translate> Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[<tvar name="8">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review</tvar>|above]] </translate>. * <translate>Contribute to the showcase Item and Lexeme [[<tvar name="9">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?</tvar>|above]]</translate>. * <translate>Govdirectory weekly focus country: [[<tvar name="10">d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Chile</tvar>|Chile]]</translate> * <translate> Summarize your [[<tvar name="11">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?</tvar>|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences</translate>. * <translate>Help [[<tvar name="11">d:Special:LanguageStats</tvar>|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language!</translate> * <translate> [[<tvar name="12">d:Special:MyLanguage/User:Pasleim/projectmerge</tvar>|Help merge identical items]] across Wikimedia projects </translate>. * <translate>Help [[<tvar name="13">d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Next</tvar>|write the next summary!]]</translate> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 14|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:23, 22 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28574345 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #677 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-04-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 22|#676]].<br> Translations are [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|available]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for bureaucrat: [[Wikidata:Requests for permissions/Bureaucrat/Wüstenspringmaus|Wüstenspringmaus]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[m:Special:MyLanguage/Wikidata_and_research|Wikidata and Research Conference]] June 5-6, 2025 at the University of Florence. ** [https://wikidataworkshop.github.io/2025/ The 5th Wikidata Workshop] taking place November 2-3, 2025 during the [https://iswc2025.semanticweb.org/ 25th International Semantic Web Conference] hosted in Nara, Japan. Call for Papers is open until 23:59 [[w:Special:MyLanguage/Anywhere_on_Earth|AoE]], August 2. This year, the program tracks are ''1. Novel Work'' and ''2. Previously Published Work''. Submission template and guidelines are [https://www.overleaf.com/read/pwspggxsbdvy available here] and you can [https://openreview.net/group?id=swsa.semanticweb.org/ISWC/2025/Workshop/Wikidata submit your topic here]. ** The [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata_and_Sister_Projects|Wikidata and Sister Projects]] online conference approaches: May 29 - July 1, 2025. Have you [[d:Special:RegisterForEvent/1291|registered]] yet? ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://datascientistsdiary.com/how-to-build-a-production-ready-knowledge-graph/ How to Build a Production-Ready Knowledge Graph(with Code): A Practical Guide ] By Amit Yadav ** [https://nearby.hypotheses.org/2478 Who are the Cardinal Electors of 2025 papal conclave? A typical question for Wikidata? ] by {{Q|67173261}} * Papers ** [https://dl.acm.org/doi/proceedings/10.1145/3696410?tocHeading=heading2 Proceedings of the Association for Computing Machinery on Web Conference 2025.] By Guodong et. al., (2025) ** [https://dl.acm.org/doi/10.1145/3696410.3714757 Passage: Ensuring Completeness and Responsiveness of Public SPARQL Endpoints with SPARQL Continuation Queries ] By Thi Hoang et. al., (2025) ''' Tool of the week ''' * [https://quarry.wmcloud.org/ quarry.wmcloud.org] is a public querying interface for Wiki Replicas, a set of live replica SQL databases of public Wikimedia Wikis. Quarry is designed to make running queries against Wiki Replicas easy. Quarry can also be used to query public databases stored in ToolsDB. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://scholia.toolforge.org/ Scholia] is running a [https://survey.wikimedia.it/index.php/179555 user survey] until the end of May . * Researchers from the University of Regina in Canada invite you to participate in the Open Data Community Survey 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/XHXV4P6DILOUG6QFAO22FEJHXAWOS7YH/ Read more]! '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13449|BEACON file URL]] (<nowiki>URL of an online service's BEACON file, a data interchange format for large numbers of uniform links.</nowiki>) **[[:d:Property:P13459|research projects that contributed to this data set]] (<nowiki>research projects that have contributed to or otherwise created an item</nowiki>) **[[:d:Property:P13464|‎terminal speaker]] (<nowiki>the last person able to speak the language fluently</nowiki>) **[[:d:Property:P13478|‎nomenclatural type of]] (<nowiki>taxon item of which this item is the taxonomic type (name-bearing type), e.g. the family for which this genus is the type, the genus for which this species is the type, the taxon for which this type specimen is the type, ect...</nowiki>) **[[:d:Property:P13497|interior designer]] (<nowiki>person responsible for the interior design of a notable building or structure</nowiki>) **[[:d:Property:P13504|‎kigo of]] (<nowiki>season which denotes the sense in haiku in Japanese</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13438|Homosaurus ID (V4)]], [[:d:Property:P13439|Helden van het Verzet person ID]], [[:d:Property:P13440|Our Campaigns container ID]], [[:d:Property:P13441|Catálogo Histórico de Tese e Dissertações da Área de História ID]], [[:d:Property:P13442|Congress.gov committee ID]], [[:d:Property:P13443|Congressional Medal of Honor Society recipient ID]], [[:d:Property:P13444|Israeli Governmental Data Repository ID]], [[:d:Property:P13445|Deutsche Genbank Obst (‎DGO) ID]], [[:d:Property:P13446|DVIDS photo ID]], [[:d:Property:P13447|FirstCycling race ID]], [[:d:Property:P13448|FirstCycling team season ID]], [[:d:Property:P13450|Hmong Studies Citations ID]], [[:d:Property:P13451|Cartofaf organization ID]], [[:d:Property:P13452|Calindex author ID]], [[:d:Property:P13453|Diocese of Lyon Museum person ID]], [[:d:Property:P13454|BnF dictionary ID]], [[:d:Property:P13455|Dezède person ID]], [[:d:Property:P13456|Meta-Doctrinal ID]], [[:d:Property:P13457|Ordre national du Québec ID]], [[:d:Property:P13458|‎Internet Game Database genre ID]], [[:d:Property:P13460|Shazoo tag ID]], [[:d:Property:P13461|‎OGDB genre ID]], [[:d:Property:P13465|Tax Identification Number (Colombia)]], [[:d:Property:P13466|‎National Gallery (London) PID]], [[:d:Property:P13467|Kunstkamera ID]], [[:d:Property:P13468|Zurich Kantonsrat and Regierungsrat member ID]], [[:d:Property:P13469|‎WSGF taxonomy term ID]], [[:d:Property:P13470|World Higher Education Database ID]], [[:d:Property:P13471|‎VD 16 ID]], [[:d:Property:P13472|United Nations Terminology Database ID]], [[:d:Property:P13473|Trafikplatssignatur]], [[:d:Property:P13474|Top50 system ID]], [[:d:Property:P13475|IndExs exsiccata ID]], [[:d:Property:P13476|Markstammdatenregister ID]], [[:d:Property:P13479|Ech-Chaab tag ID]], [[:d:Property:P13480|‎SearchCulture.gr ID]], [[:d:Property:P13481|RaiPlay Sound program ID]], [[:d:Property:P13482|RaiPlay Sound playlist ID]], [[:d:Property:P13483|Modern China Biographical Database ID]], [[:d:Property:P13484|Know Your Meme slug]], [[:d:Property:P13485|LEMAV ID]], [[:d:Property:P13486|PerformArt ID]], [[:d:Property:P13487|Chilean NPO number]], [[:d:Property:P13488|TermTerm UUID]], [[:d:Property:P13489|Steam Deck HQ game ID]], [[:d:Property:P13490|‎SeqCode Registry ID]], [[:d:Property:P13491|School ID Schleswig-Holstein]], [[:d:Property:P13492|Rodovid family ID]], [[:d:Property:P13493|Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Party)]], [[:d:Property:P13494|Captain Coaster park ID]], [[:d:Property:P13495|Scilit scholar ID]], [[:d:Property:P13496|The Rural Settlement of Roman Britain ID]], [[:d:Property:P13498|PCPartPicker product ID]], [[:d:Property:P13499|goal.com football match ID]], [[:d:Property:P13500|The Soka Gakkai Dictionary of Buddhism ID]], [[:d:Property:P13501|Cultural Heritage Online (Japan) special ID]], [[:d:Property:P13502|Eurobasket.com club ID]], [[:d:Property:P13503|europlayers.com club ID]], [[:d:Property:P13505|badmintoncn.com star ID]], [[:d:Property:P13506|‎Danskefilmstemmer.dk work or dubbing ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/defined for|defined for]] (<nowiki>the subject takes the object as parameter (or parameter tuple)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/The Long Distance Walkers Association|The Long Distance Walkers Association]] (<nowiki>External Identifier (URL slug) for a hiking route on The Long Distance Walkers Association website (United Kingdom only)</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/IEC CDD for electronics|IEC CDD for electronics]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOG Dreamlist ID|GOG Dreamlist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IEC CDD units|IEC CDD units]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Urban Dictionary ID (2)|Urban Dictionary ID (2)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RCI number|RCI number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme image ID|Portable Antiquities Scheme image ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/myCast person ID|myCast person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Personality Database category ID|Personality Database category ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.uk bill ID|parliament.uk bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bierista beer ID|Bierista beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of the Serbian National Theatre ID|Encyclopedia of the Serbian National Theatre ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/Dv$w All national parties that are members of a European party and whose country is a member of the European Union] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Query_on_national_parties_and_their_seats|source]]) **[https://w.wiki/Dw23 Related works from co-citation analysis] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Scholia's_"Related_works_from_co-citation_analysis"_as_federated_query|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]] : [[d:Wikidata:WikiProject_Saint_Mary%27s_College_(IN)|WikiProject Saint Mary's College (IN)]] aims to improve the coverage of Saint Mary's and the scholarly works being created at Saint Mary's. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L642328|Córdoba (L642328)]] - Spanish noun (kór-do-ba) that can mean "a city in Spain", "a city in Argentina", or "a Mexican city" ''' Development ''' * Bug: We fixed an issue where newly created Properties became inaccessible after adding a statement with a Property linking to an Item or Lexeme. The fix will go live on Wednesday. ([[phab:T374230]]) * Search: We continued implementing the new search that will make it easier to search for Properties and Lexemes in the UI ([[phab:T321543]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 22|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:47, 28 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28574345 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം == വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ സമ്മാനാർഹനായ താങ്കൾക്ക് അഭിനന്ദനങ്ങൾ! സമ്മാനം 3000 രൂപ വിലമതിക്കുന്ന ആമസോൺ ഗിഫ്റ്റ് കാർഡ് ആണ്. ഗിഫ്റ്റ് കാർഡ് താങ്കൾക്ക് അയച്ചു തരുന്നതിനായി nethahussain (at) gmail.com എന്ന ഈ-മെയിൽ വിലാസത്തിലേക്ക് നിങ്ങളുടെ പേരും, ഉപയോക്തൃനാമവും, ഇ-മെയിൽ വിലാസവും അയച്ച് തരുമല്ലോ. എന്ന് സംഘാടകസമിതിയ്ക്കു വേണ്ടി - [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 09:02, 4 മേയ് 2025 (UTC) :: വിവരങ്ങൾ അയച്ചിട്ടുണ്ട്. നന്ദി. --[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 09:58, 4 മേയ് 2025 (UTC) == Wikidata weekly summary #678 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-05-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 28|#677]].<br>Translations are [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|available]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Mr_Robot|Mr Robot]] - No consensus reached. '''Events''' * Past events: [[m:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon in Istanbul]] *[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events:]] **[https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Volunteer_Supporters_Network/Wikidata_pour_les_débutants_2025-05-16 Volunteer Supporters Network/Wikidata for beginners] May 16, 2025 **[[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata_and_Sister_Projects| Wikidata and Sister Projects]] May 29 - June 1, 2025. [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register here]] ** [[m:Special:MyLanguage/Wikidata_and_research|Wikidata and Research Conference]] June 5-6, 2025 at the University of Florence. ** [https://pretalx.coscup.org/coscup-2025/ Call for Proposals]:[[m:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/COSCUP 2025|Wikidata Taiwan x OpenStreetMap Taiwam @ COSCUP 2025]],Submission Deadline: May 10, 2025 (AoE). **[[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon_2025| WikidataCon 2025]] Oct 31 - Nov 2, 2025. [[d:Special:RegisterForEvent/1340|Register here]] *Ongoing event: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Coordinate_Me_2025| Coordinate Me 2025]] May 1 - May 31, 2025 '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [[d:Special:MyLanguage/Event_talk:WikidataCon_2025#WikidataCon_update_-_May_2025|WikidataCon 2025 - programme track categories are ready]] - time to start thinking about session proposals! ** [https://r.iresmi.net/posts/2025/osm_Wikidata/Cross checking OSM IDs between OSM and Wikidata] By Michaël ** [https://www.advanced-television.com/2025/05/02/wikiflix-goes-live/ WikiFlix, a new free streaming platform goes live] * Papers ** [https://hackernoon.com/how-to-develop-a-privacy-first-entity-recognition-system How to Develop a Privacy-First Entity Recognition System] By Papadopoulou et. al., (2025) ** [https://hackernoon.com/detecting-and-masking-personal-data-in-text Detecting and Masking Personal Data in Text] By Papadopoulou et. al., (2025) ** [https://ieeexplore.ieee.org/document/10840323 EA2N: Evidence-Based AMR Attention Network for Fake News Detection ] By Gupta et. al., (2025) '''Tool of the week''' * [https://wiki.openstreetmap.org/wiki/Main_Page OpenStreetMap]: OpenStreetMap, is a project that creates and distributes free geographic data for the world. It was started because most maps you think of as free actually have legal or technical restrictions on their use, holding back people from using them in creative, productive, or unexpected ways . '''Other Noteworthy Stuff''' * Ever played Redactle? [[d:User:Lucas Werkmeister|Lucas]] put together a Wikidata version of it. Can you guess the Item? Still needs a bit of work but you can [https://wdactle.toolforge.org/ try it out now]. * [https://mamot.fr/@pintoch/114449249307450950 EditGroups has a new maintainer ] '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13517|organization unit code]] (<nowiki>organization unit code of the organization unit/part/(sub)division item</nowiki>) ***[[:d:Property:P13518|likes of fictional character]] (<nowiki>particular likes which applies to this fictional character as (usually) stated in their official profile or biography</nowiki>) ***[[:d:Property:P13519|dislikes of fictional character]] (<nowiki>particular dislikes which applies to this fictional character as stated in their official profile or biography</nowiki>) ***[[:d:Property:P13522|number of render output units]] (<nowiki>number of render output units in a graphics processing unit</nowiki>) ***[[:d:Property:P13525|RAM capacity]] (<nowiki>amount of volatile random-access memory (RAM) modules used by this device</nowiki>) ***[[:d:Property:P13549|species protection status]] (<nowiki>Links species, habitat or biotope type with the regulation international or national that protects this species</nowiki>) ***[[:d:Property:P13551|Nation Ranking (primary)]] (<nowiki>main/general ranking for a cycling tournament season</nowiki>) ***[[:d:Property:P13552|Nation Ranking (secondary)]] (<nowiki>youth/U23 ranking for this cycling tournament season</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13505|badmintoncn.com star ID]], [[:d:Property:P13506|‎Danskefilmstemmer.dk work or dubbing ID]], [[:d:Property:P13507|geraldika.ru symbol ID]], [[:d:Property:P13508|‎JSIC code]], [[:d:Property:P13509|The Oxford Dictionary of Music entry ID]], [[:d:Property:P13510|Dark Ride Database ride ID]], [[:d:Property:P13511|Dark Ride Database park ID]], [[:d:Property:P13512|Dark Ride Database manufacturer ID]], [[:d:Property:P13513|‎Databáze her platform ID]], [[:d:Property:P13514|Mourisco Catalogue work ID]], [[:d:Property:P13515|Radiomuseum vacuum tube/transistor ID]], [[:d:Property:P13516|‎CAMRA pub ID]], [[:d:Property:P13520|MobyGames attribute ID]], [[:d:Property:P13521|MetalTabs.com track ID]], [[:d:Property:P13523|Moure's Catalog ID]], [[:d:Property:P13524|PromoDJ track ID]], [[:d:Property:P13526|Euronews topic ID]], [[:d:Property:P13527|Audiomack artist ID]], [[:d:Property:P13528|Audiomack album ID]], [[:d:Property:P13529|Europe PMC preprint ID]], [[:d:Property:P13531|‎SMB-digital asset ID]], [[:d:Property:P13532|Audiomack song ID]], [[:d:Property:P13533|Encyclopaedia of Islam (glossary and index of terms) ID]], [[:d:Property:P13534|Qur'an Wiki article ID]], [[:d:Property:P13535|Itch.io tag ID]], [[:d:Property:P13536|Corago singer ID]], [[:d:Property:P13537|‎MoNA spectrum ID]], [[:d:Property:P13538|La Croix author ID]], [[:d:Property:P13539|‎Billie Jean King Cup player ID 2024]], [[:d:Property:P13540|‎TeamUSA.com athlete ID]], [[:d:Property:P13541|‎Snopes ID]], [[:d:Property:P13542|A Dictionary of Media and Communication entry ID]], [[:d:Property:P13544|Black Sea Cultural Inventory ID]], [[:d:Property:P13545|‎PyPI organization name]], [[:d:Property:P13546|The Concise Oxford Dictionary of Archaeology entry ID]], [[:d:Property:P13550|‎PlayStation Museum product ID]], [[:d:Property:P13553|Urban Dictionary ID]], [[:d:Property:P13554|‎GOG Dreamlist ID]], [[:d:Property:P13555|RCI number]], [[:d:Property:P13556|‎Portable Antiquities Scheme image ID]], [[:d:Property:P13557|Orthodox World ID]], [[:d:Property:P13558|‎Coasterpedia ID]], [[:d:Property:P13559|Ethnologue language family ID]], [[:d:Property:P13560|‎factordb ID]], [[:d:Property:P13561|SCImago Institutions Rankings ID]], [[:d:Property:P13562|UniRank ID]], [[:d:Property:P13563|Bibliometrics of Ukrainian science person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Context Window|Context Window]] (<nowiki>The maximum length of an input token in the language model.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/contains nutrient|contains nutrient]] (<nowiki>Food contains nutrient</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/underlying data|underlying data]] (<nowiki>this mathematical structure has these data as part</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/échelle de Beaufort|échelle de Beaufort]] (<nowiki>empirical measure describing wind speed based on observed conditions</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/vlaamsekunstcollectie.be ID|vlaamsekunstcollectie.be ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mobility Database ID|Mobility Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Patrimonio Galego ID|Patrimonio Galego ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Substack username|Substack username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Private Enterprise Number|Private Enterprise Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ComputerLanguage.com definition|ComputerLanguage.com definition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/otzovik.com review ID|otzovik.com review ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Persoon)|Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Persoon)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know ?''' * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]] : ** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/Ukraine|Nonprofit Organisations: Ukraine]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Stockholm_Archipelago_Trail|Stockholm Archilepago Trail]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Database reports|database reports]] : [[d:Wikidata:Database_reports/Descriptions_with_Q|Descriptions with QID]] - These Item descriptions contain a QID or Item ID. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q288771|Hans van Mierlo (Q288771)]] - Dutch politician (1931–2010) * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L28956|Tribe (L28956)]] - English noun (trīb) that can mean "a social division in traditional society", "a political subdivision", or "a genre of Techno Music": '''Development''' * Wikidata Query Service: The search platform team finished the remaining work for the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|graph split]] and it is going live [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/ZLIUAGRLPQLLBVJSC2AEG7FNTTOER66I/ this week]. * We took part in the [[m:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon in Istanbul]] * Wikipedia and co: We continued working on improving how Wikidata edits are shown on the watchlist on Wikipedia and co. We are focusing on showing labels instead of IDs for the entities (Items, Properties, ...) linked in the edit summaries ([[phab:T388685]]) * UI: We continued doing small fixes for dark mode support in the UI ([[phab:T385039]]) * Wikibase REST API: We are continuing the work on the search endpoint ([[phab:T383126]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R| You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Philippines|Philippines]] * Summarize your [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2025 04 28|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:07, 5 മേയ് 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28574345 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #679 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-05-12. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#678]].<br>Translations are [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|available]]''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject Taiwan/噶哈巫 Wikidata 工作坊|Kaxabu Wikidata Workshop]] May 17 at Puli DOC, Nantou ** [[d:Wikidata:WikiProject Taiwan/賽德克 Wikidata Lexeme 工作坊|Seediq Wikidata Lexeme Workshop]] May 18 at Puli DOC, Nantou * Past: Wikimedia Hackathon happened on May 4. Check out the closing showcase that included some Wikidata-related projects: [https://etherpad.wikimedia.org/p/Wikimedia_Hackathon_2025_Closing_Showcase Etherpad (Hackaton 2025)] '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [[outreach:GLAM/Newsletter/April_2025/Contents/Serbia_report|GLAM and Wikidata: The "GLAMorous Wikidata" Campaign]]: In March 2025, Wikimedia Serbia launched a local thematic campaign called GLAMurous Wikidata, focused on improving data about cultural and heritage institutions on Wikidata. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/April_2025/Contents/Netherlands_report|Project "Open Topstukken" ("Open Collection Highlights") - Maastricht University and Radboud University]]: The "Open Topstukken" project is a collaboration between Maastricht University and Radboud University to digitize and publish rare books and manuscripts, with metadata from their Omeka S systems automatically transferred to Wikidata by Wikidata specialists. ** [[outreach:GLAM/Newsletter/April_2025/Contents/Italy_report|Wikidata and Research]]: The programme for the “Wikidata and Research” conference is now available online. Scheduled for 5–6 June 2025 at the University of Florence, this event is convened by a volunteer Scientific Committee in collaboration with Wikimedia Italia and the University of Florence. * Papers ** [https://www.researchgate.net/publication/391431150_Capacitating_Librarians_with_Wikidata_Literacy_for_Managing_Wikipedia_Information_Resources_Implications_to_Libraries Capacitating Librarians with Wikidata Literacy for Managing Wikipedia Information Resources: Implications to Libraries] By Oyighan et. al., (2025) ** [https://www.researchgate.net/publication/391461181_Social_Biases_in_Knowledge_Representations_of_Wikidata_separates_Global_North_from_Global_South Social Biases in Knowledge Representations of Wikidata separates Global North from Global South] By Das et. al., (2025) ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-89366-7_6 Automatic Curriculum Cohesion Analysis Based on Knowledge Graphs] By Gacek & Adrian (2025). * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=2i2w0L2rcRI African Wiki Women Wikidata training for the gender equality campaign] ** [https://m.youtube.com/watch?v=_8JbA1AC4yY Using Listeria tool to create Wikidata lists from Wikidata] ** [https://m.youtube.com/watch?v=OZXEtUrjJrY Using the Mix'n'match tool to match external datasets to Wikidata items.] ** [https://www.youtube.com/watch?v=a57QK4rARpw Connecting the World’s Knowledge with Abstract Wikipedia] By Denny Vrandečić '''Tool of the week''' * [https://wdactle.toolforge.org/ Wdactle game] -- is a Wikidata version of Redactle! It's a game where you are shown a Wikidata Item with all labels and words redacted and have to figure out what it is. Guessing a word reveals all the places where it is used. Built by Luca Werkmeister during the Wikimedia Hackathon 2025. '''Other Noteworthy Stuff''' * ⚠️ Wikidata Query Service graph split: As you know Wikidata Query Service was no longer able to handle the complete set of data Wikidata has. To address this the graph in Wikidata Query Service has now been split into a main graph (that continues to be at query.wikidata.org) and a scholarly graph (that is at query-scholarly.wikidata.org). For more details please see [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split]]. *Join the [[d:Wikidata:Impact stories|Wikidata:Impact stories]] global campiagn. We're celebrating the amazing Wikidata community - editors, developers, librarians, and creators - and inviting you to share how Wikidata is used. Your story can inspire others and grow the community. Submit yours or nominate a cool project by June 6. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13564|‎third-gender population]] (<nowiki>number of third-gender people inhabiting the place</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13565|Encyclopedia of the Serbian National Theatre ID]], [[:d:Property:P13566|vlaamsekunstcollectie.be ID]], [[:d:Property:P13567|Patrimonio Galego ID]], [[:d:Property:P13568|‎Substack handle]], [[:d:Property:P13569|Sport Express football match ID]], [[:d:Property:P13570|R-Sport match ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/related video|related video]] (<nowiki>less fitting video, used only because a better alternative is not available. If an appropriate video of the item is available, use P10 instead. Value should not be a generic placeholder.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/cosplay of|cosplay of]] (<nowiki>character(s) that are cosplayed in this image or video</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/RFI station ID (timetables)|RFI station ID (timetables)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/registration number of japanese invoice system|registration number of japanese invoice system]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jesuit Online Necrology ID|Jesuit Online Necrology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geographicus-cartographer|Geographicus-cartographer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Harper's tag|Harper's tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Czech Librarians ID|Database of Czech Librarians ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Location Code|Open Location Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CABR-identifier|CABR-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onsland-identifier|Onsland-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Library of Spain Alma ID (BNE v2.0)|National Library of Spain Alma ID (BNE v2.0)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PC98 Images game ID|PC98 Images game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stadtwiki Meißen ID|Stadtwiki Meißen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rhein-Neckar-Wiki-ID|Rhein-Neckar-Wiki-ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: **[https://w.wiki/E3Yi All you want to know about] [[d:Q1030833|The Blue Coats (Q1030833)]] ** [https://w.wiki/97bM Birthplace of Colombians in the Public Domain] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q18386245|Soir d'été sur la plage de Skagen – l'artiste et sa femme (Q18386245)]] - painting by Peder Severin Krøyer from 1899 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L494436|Projektion (L494436)]] - German noun (pro-yek-tsi̯oːn) that can mean "projection", "image display", or "defence mechanism in Psychoanalysis" '''Development''' * mul language code: We are fixing an issue where Items can't be found by their mul language label or alias ([[phab:T392058]]) * Wikibase REST API: We are working on phrase matching for the simple search ([[phab:T389011]]) * Dark mode: We fixed a color contrast bug with the entity selector when making new statements ([[phab:T393641]]) * Ontology: We’re working on an updated, more complete version of the wikibase.owl ontology file ([[phab:T371752]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Italy|Italy]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> '''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:02, 12 മേയ് 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28671619 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #680 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-05-19. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#679]].<br> Help with [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translations]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/THEbotIT 2|THEbotIT 2]] - New functional aspect to [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/THEbotIT 1|automatic creation of items]] describing lexicographical articles of [[s:de:Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft|Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft]] (RE). The described topics of an RE article should also link back to the article. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** On Thursday, 22 May 2025, from 10:00 to 12:00 (CEST), [https://www.digis-berlin.de/ digiS Berlin] will offer an online workshop titled "Wikidata for GLAMs." The event is free, open to all, and conducted in German. More information and registration is [https://www.digis-berlin.de/wikidata-workshop-am-22-05-2025/ here]. ** (Italian) [https://www.attoppa.it/event/introduzione-a-wikidata-e-ai-progetti-wikimedia-lm43 Introduction to Wikidata and Wikimedia projects - LM43] May 29, 2025 12:00 PM to 2:00 PM ** The [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects|Wikidata and Sister Projects]] online event is nearly here! Four days of sessions on the use of Wikidata in the Wikimedia Projects, join us from '''May 29 - June 1'''. [[d:Special:RegisterForEvent/1291|Register here]]. [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects#Sessions|See the Program schedule]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://diff.wikimedia.org/2025/05/15/wikilearn-news-may-2025/ Diff Blog: Spotlight on Wikidata in the WikiLearn newsletter]: WikiLearn's May 2025 update highlights how its online courses, including Wikidata 101, are effectively helping Wikimedians develop key skills, reduce edit reversion rates, and foster engagement across multiple language communities. ** [https://googlemapsmania.blogspot.com/2025/05/the-meaning-behind-our-place-names.html The Meaning Behind Our Place Names] - The Open Etymology Map uses Wikidata-linked etymology tags in OpenStreetMap to reveal the origins of place names, offering an interactive way to explore the historical and linguistic roots of streets, towns, and landmarks * Papers ** Preprint: [https://doi.org/10.26434/chemrxiv-2025-53n0w Scholia Chemistry: access to chemistry in Wikidata] - This study explores Wikidata's role in chemistry, highlighting how thousands of new chemicals were added, how new properties and database links enhance chemical representation, and how Scholia ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-91428-7_15 Making an Under-Resourced Language Available on the Wikidata Knowledge Graph: Quechua Language] By Huaman et. al., (2025) - This study integrates Quechua lexical data into Wikidata, adding 1,591 lexemes along with senses, forms, and pronunciation audio, demonstrating how Wikidata can support under-resourced languages in AI-driven Knowledge Graphs to promote linguistic diversity and inclusivity. ** [https://arxiv.org/html/2505.10142v1 Knowledge-Based Aerospace Engineering - A Systematic Literature Review] By Wittenborg et al., (2025) - This study systematically reviews Knowledge-Based Aerospace Engineering, analyzing over 1,000 articles, constructing a knowledge graph mapped to Wikidata, and demonstrating how structured, semantic-based approaches can enhance aerospace design, collaboration, and sustainable aviation * Videos ** (Italian) [https://m.youtube.com/watch?v=9ELzahfQqY8 Introduction to Wikidata for archives] ** (Sweden) [https://m.youtube.com/watch?v=sGbFNnZi7Pk Stockholm Archipelago Trail OSM Wikidata SDC] By Magnus Salgo ** (German) [https://m.youtube.com/watch?v=Zbq0Y0PnTE0 Instructional video on SPARQL queries in Wikidata] By OER4SDI ''' Tool of the week ''' *[https://www.npmjs.com/package/wikidata-taxonomy Wikidata-Taxonomy] is a Command-line tool and library to extract taxonomies from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * We are improving and expanding our Help and documentation pages, please tell us what you think: [[d:Wikidata:How_to_use_data_on_Wikimedia_projects/Parser_function|Parser Functions]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * Newest General datatypes **[[:d:Property:P13564|third-gender population]] (<nowiki>number of third-gender people inhabiting the place</nowiki>) **[[:d:Property:P13571|context window]] (<nowiki>maximum length of an input token in the language model</nowiki>) **[[:d:Property:P13574|‎most populous urban area]] (<nowiki>city or town with the largest population in this area (country, state, county, continent, etc.)</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13565|Encyclopedia of the Serbian National Theatre ID]], [[:d:Property:P13566|vlaamsekunstcollectie.be ID]], [[:d:Property:P13567|Patrimonio Galego ID]], [[:d:Property:P13568|‎Substack handle]], [[:d:Property:P13569|Sport Express football match ID]], [[:d:Property:P13570|R-Sport match ID]], [[:d:Property:P13572|‎ComputerLanguage.com definition]], [[:d:Property:P13573|Repertorium kleine politieke partijen 1918-1967 (Person)]], [[:d:Property:P13575|‎RFI station ID (timetables)]], [[:d:Property:P13576|Geographicus cartographer ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/related video|related video]] (<nowiki>less fitting video, used only because a better alternative is not available. If an appropriate video of the item is available, use P10 instead. Value should not be a generic placeholder.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/cosplay of|cosplay of]] (<nowiki>character(s) that are cosplayed in this image or video</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/breed belongs to taxon|breed belongs to taxon]] (<nowiki>taxon to which members of this breed (or these breeds) belong</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Reason for no value|Reason for no value]] (<nowiki>qualifier property to be used with statements having the object "no value", given to provide a reason for "no value"</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/over|over]] (<nowiki>base field of this vector space, base ring of this module, pair of base rings for this bimodule, base monoidal category of this enriched category, etc.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has WikiProject|has WikiProject]] (<nowiki>WikiProject which has this topic as its main subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/mixing engineer|mixing engineer]] (<nowiki>person responsible for mixing the different sonic elements of a piece of recorded music into a final version of a track</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/normally caused by|normally caused by]] (<nowiki>item that normally causes this effect, but that is not necessarily the cause here</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/criminal motive|criminal motive]] (<nowiki>verified reasoning behind a crime</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/registration number of japanese invoice system|registration number of japanese invoice system]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jesuit Online Necrology ID|Jesuit Online Necrology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Harper's tag|Harper's tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of Czech Librarians ID|Database of Czech Librarians ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Location Code|Open Location Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CABR-identifier|CABR-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onsland-identifier|Onsland-identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Library of Spain Alma ID (BNE v2.0)|National Library of Spain Alma ID (BNE v2.0)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PC98 Images game ID|PC98 Images game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stadtwiki Meißen ID|Stadtwiki Meißen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rhein-Neckar-Wiki-ID|Rhein-Neckar-Wiki-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/R-Sport team ID|R-Sport team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WürzburgWiki ID|WürzburgWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AW-Wiki ID|AW-Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wetzipedia ID|Wetzipedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OberpfalzWiki article ID|OberpfalzWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tüik village id|Tüik village id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/viberate.com Artist Id|viberate.com Artist Id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/African Music Library Band ID|African Music Library Band ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Delfi.lv theme ID|Delfi.lv theme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ESPN soccer team ID|ESPN soccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/15min.lt theme ID|15min.lt theme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/trove.scot ID|trove.scot ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur PRET19|Identifiant d'une personne sur PRET19]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Židovski biografski leksikon ID|Židovski biografski leksikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMDb Interest ID|IMDb Interest ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/E4T9 Map of pubs in Scotland] ([https://wikis.world/@AllyD@mastodon.online/114482324831243753 source]) ** [https://w.wiki/EC5v Data about all 60 members of the European Association for Quality Assurance in Higher Education] ([https://x.com/AlexHinojo/status/1923605850607735114 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_zelph |WikiProject_zelph]] - WikiProject zelph focuses on integrating a semantic network system with Wikidata to enhance data quality. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]:[[d:Q16857406| The Jungle Book (Q16857406)]] - 2016 film directed by Jon Favreau * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L339628|pukka (L339628)]] - English adjective (puh-kuh) that can mean "genuine", "highest class", or "complete" ''' Development ''' * UI: We are putting the finishing touches on the new search box that will make it easier to search for Properties, Lexemes and EntitySchemas as well ([[phab:T321543]]) * Dark mode: We fixed the last known issues and are getting ready to roll it out * Mobile statement editing: We are refining prototypes for testing and started technical investigations * Wikibase REST API: We are continuing the work on simple search, focusing on phrase matching now ([[phab:T389011]]) * Query Service: We are working on a small experiment to show a notification for simple queries that are better run on other APIs ([[phab:T391264]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Read the full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:46, 19 മേയ് 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28740206 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikimedians of Kerala - April 2025 Newsletter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's fifteenth newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 26th Apr 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Sixteen members attended the UG meeting. ** Manojk shared updates about Wikisource Workshop conducted at Kerala Sahitya Academy, Thrissur. ** As part of the event, prototying of Wikisource evaluation tool was done and it will be released soon. ** Jinoy shared updates about evaluation of images populated as part of Wiki Loves Folklore program. Final results are yet to be published. ** Jinoy shared updates on the scanner provided by CIS to the UG. Currently it is under the custody of Tony Nirappathu. ** Ranjithsiji shared updates about Wikivoyage workshops conducted in Tamil Nadu and Kerala. Discussion about collaboration with Tamil Wiki was also discussed. ** Jinoy shared updates on [[WikiConference India 2025]] and the possibility of postponing the same to 2026. ** Shagil raised concerns about improvement of articles generated as part of Wiki Loves Folklore. ** Vis M shared updates about Dart2Corpus which is now released under CC license. ** Ranjithsiji shared insights on lack of Lexeme support in OpenRefine and inputs on the same received as part of FOSS meetup. </div> ;Other news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * Ranjithsiji shared updates about [[mw:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon]] which is scheduled to be conducted at Istanbul, Turkey. [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]], [[User:Gnoeee|Gnoeee]], [[User:Manojk|Manojk]] received scholarships to attend the event. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 24th May 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1704|Meetup Registration]] ''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) & [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) on 14:01, 22 മേയ് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #681 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">''Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-05-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#680]].<br> Help with [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translations]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/William_Avery_Bot_12|William Avery Bot 12]] - Task(s): Add [[d:Property:P698|PubMed publication ID(P698)]] to items that lack it, but have [[d:Property:P356|DOI(P356)]], which allows it to be looked up using the [https://biopython.org/docs/1.76/api/Bio.Entrez.html PubMed API]. * [[:d:Wikidata talk:Identifiers#Novalue for missing IDs|Talk: Wikidata Identifiers (No value for missing Ids)]]: about how to indicate that a certain entity is absent in a given database ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects|Wikidata and Sister Projects]]<br/>During 4 half-days of sessions showcasing and showing how Wikidata supports and is integrated to the other Wikimedia projects<br/>From Thursday, May 29 from 16:00 UTC to Sunday, June 1 13:30 UTC.<br/> [[d:Special:RegisterForEvent/1291|Registration link]] - [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects#Sessions|Program]] - [[d:Event_talk:Wikidata_and_Sister_Projects|Questions? (Talk page)]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://www.openstreetmap.org/user/s8321414/diary/406703 Taiwan Street-view Expedition (Huwei and Tuku, Yunlin, Taiwan)] - joint OSM and Wikidata activity ** * Papers ** (Italian) [https://www.datocms-assets.com/103094/1747654189-imagines-n-12-cencetti_pellizzari_viti.pdf ''Termini, dati e collegamenti: ‘conversazioni’ tra il Thesaurus del Nuovo soggettario e Wikidata'']: This study is about the history of the cooperation between the [[:d:Q16583225|Thesaurus del Nuovo soggettario]] (the main [[:d:Q17152639|thesaurus]] used by Italian libraries for subject indexing) and Wikimedia projects, initially Wikipedia and now mainly Wikidata ** [https://arxiv.org/pdf/2505.16635 WikiDBGraph: Large-Scale Database Graph of Wikidata for Collaborative Learning] By Wu et al., (2025) — This study introduces WikiDBGraph, a network of 100,000 linked databases from Wikidata, using 17 million connections to improve AI learning and reveal challenges in handling interconnected data. ** [https://arxiv.org/pdf/2505.16383 Filling in the Blanks? A Systematic Review and Theoretical Conceptualisation for Measuring WikiData Content Gaps] By Ripoll et al., (2025) – The paper systematically reviews content gaps in Wikidata, proposing a typology of missing data and a framework to measure these gaps, highlighting their impact on knowledge quality and completeness. ** [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-91705-9_5 AI in Data Management and Analysis] By Haber et al., (2025) – This paper explores how AI streamlines academic data tasks like cleaning and analysis, whike tools like Google DataPrep, Airtable and Wikidata help researchers, but human oversight is key to maintaining accuracy and ethics in research. * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=CBCgyF-WAP4&pp=0gcJCdgAo7VqN5tD Using PetScan to create lists from Wikipedia and Wikidata] By Tamsin Braisher ([[d:User:DrThneed|Dr Thneed]]). ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=nxgB7LvG1N0 Connecting Collections: Wikidata as a Bridge between Museums and Communities] By Museo de los Museos and Carla Toro. ''' Tool of the week ''' * [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata_Toolkit|Wikidata Toolkit]] The Wikidata Toolkit is an open-source Java library for using data from Wikidata and other Wikibase sites. Its main goal is to make it easy for external developers to take advantage of this data in their own applications. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * A discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Some of the hypothesis involve Wikidata. You can read the various hypothesis and have your say at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P13576|Geographicus cartographer ID]], [[:d:Property:P13577|‎Wikibase of Czech Librarians ID]], [[:d:Property:P13578|Jesuit Online Necrology ID]], [[:d:Property:P13579|Ons Land ID]], [[:d:Property:P13580|‎VejinBooks author ID]], [[:d:Property:P13581|‎PC98 Images game ID]], [[:d:Property:P13582|Rhein-Neckar-Wiki ID]], [[:d:Property:P13583|CvLAC ID]], [[:d:Property:P13584|‎Stadtwiki Meißen ID]], [[:d:Property:P13585|‎WürzburgWiki ID]], [[:d:Property:P13586|Wetzipedia ID]], [[:d:Property:P13587|AW-Wiki ID]], [[:d:Property:P13588|‎Tüik village ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/LSF rating|LSF rating]] (<nowiki>Indonesia film classification administered by the Indonesian Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/image of cosplay|image of cosplay]] (<nowiki>cosplay that depicts this character or person</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Classificazione Guizzi degli strumenti musicali|Classificazione Guizzi degli strumenti musicali]] (<nowiki>Guizzi's classification system of musical instruments</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name translation|name translation]] (<nowiki>translation into native language</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Concertzender ID|Concertzender ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MCW-PL article ID|MCW-PL article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Polska Biblioteka Muzyczna PBM|Polska Biblioteka Muzyczna PBM]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norsk soldatregister person ID|norsk soldatregister person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Databank verkiezingsuitslagen|Databank verkiezingsuitslagen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TNT Sports soccer team ID|TNT Sports soccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK Archives Portal Broadcasting History ID|NHK Archives Portal Broadcasting History ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lithuanian lake ID|Lithuanian lake ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sierra Wiki article ID|Sierra Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fondazione Ragghianti Fototeca image ID|Fondazione Ragghianti Fototeca image ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/archive creator archieven.nl|archive creator archieven.nl]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/EFJi Exemplars of the Magna Carta] ([[d:Special:MyLanguage/Wikidata_talk:WikiProject_Manuscripts#Magna_Carta |source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[m:Special:MyLanguage/Event:Revitalizing_UK_History|Revitalizing UK History]]- A wikiproject with the aim of enriching UK historical figures. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]:[[d:Q19689203|The BFG (Q19689203)]] - 2016 film by Steven Spielberg * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L580449|trucco (L580449)]] - Italian noun (ˈtruk.ko) meaning "deceptive ploy", "makeup", or "strategic maneuver" ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:47, 27 മേയ് 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28755133 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #682 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-06-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#681]].<br> Help with [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translations]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Wikidata_Translation_Bot|Wikidata Translation Bot]] - task/s: Automate translation of Item Labels and Descriptions across supported languages and submit them using the official Wikidata API. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy|Mass-editing policy]] * Closed request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Rename_PeakFinder_ID_(P3770)|Rename PeakFinder ID (P3770)]] - Property was renamed. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Domain_name_as_data|Domain name as data]] - property [[d:Property:P13337|domain name (P13337)]] was created. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! We have our next LD4 Wikidata Affinity Group event series on the Wikidata Graph Split project. Our first event will include guests from the Wikidata Search team to discuss the recent graph split project. Join us Tuesday, June 3, 2025 at 9am PT/ 12pm ET/ 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). Please see our [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/GraphSplit project page] for more information and Zoom links. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #77 June 9 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Special:MyLanguage/Q61752245|Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]] ** Revitalizing UK History #June 7 Time 16:00 UTC [https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Revitalizing_UK_History Revitalizing UK History] * Just missed it? ** Wikidata and Sister Projects: [[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects#Sessions|full day videos and presentation slides are being made available on the program page]]. ** [https://wikimedia.es/evento/concurso-coordinate-me-2025-online/ Coordinate Me 2025], the contest to add [[d:Property:P625|geographic coordinates (P625)]] for countries with low representation has ended. Who will be declared winner? ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://osl.hypotheses.org/16774 Wikidata promotes Sister Projects through interwiki links] SLUB Open Science Lab writer Jens Bemme has put together a comprehensive article covering the recent online event and many examples of Wikidata being used. * Papers ** [https://arxiv.org/pdf/2505.21693 MAKIEVAL: A Multilingual Automatic Wikidata-based Framework for Cultural Awareness Evaluation for LLMs] By Zhao et al., (2025) - This paper presents MAKIEVAL, a framework for evaluating cultural awareness in LLMs across languages, showing that models exhibit stronger cultural awareness when prompted in English. ** [https://www.arxiv.org/pdf/2505.19971 Conversational Lexicography: Querying Lexicographic Data on Knowledge Graphs with SPARQL through Natural Language] By Sennrich & Ahmadi (2025) - This paper develops a natural language interface for retrieving lexicographic data from Wikidata, creating a taxonomy and dataset, and evaluating language models, with GPT-3.5-Turbo showing the best generalization despite scalability challenges. ** [https://arxiv.org/pdf/2505.23461 UAQFact: Evaluating Factual Knowledge Utilization of LLMs on Unanswerable Questions] By Tan et al., (2025) - This paper introduces UAQFact, a bilingual dataset for evaluating LLMs on unanswerable questions, showing that models struggle to fully utilize stored factual knowledge even with external support. * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=NC6zkOznAeM Listful Thinking:Using Wikidata to support editing workflows] By Dr Thneed ** (French) [https://m.youtube.com/watch?v=sdsPS8Af6YE Using Wikidata to gain visibility on the internet?] By Nelly Darbois ** [https://m.youtube.com/watch?v=BY_2T6yB56Q How to create a SPARQL Query to search Wikidata Item Description] By vlogize ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=1j6pHOBRqt0 Wikimedia Commons and Wikidata tutorial for the subject of Virreinal Art] By Luis Alvaz ** [https://youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejPiMknpyQFM43rivJbn33Ff&si=F7kedfs1h48e-xQ7 Wikidata and Sister Projects (YouTube Playlist)] - full daily recordings from the Wikidata and Sister Projects event. ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/brawer/wikidata-qrank Wikidata Qrank] is a ranking signal for Wikidata entities. It gets computed by aggregating page view statistics for Wikipedia, Wikitravel, Wikibooks, Wikispecies and other Wikimedia projects. For example, according to the QRank signal, the fictional character Pippi Longstocking ranks lower than Harry Potter, but still much higher than the obscure Äffle & Pferdle. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://www.should-i-watch-this.com Should I watch this?] - Enter a film title or IMDb ID to get a recommendation, uses data from Wikidata. * Job Openings - want to help shape the future of Wikidata or Wikibase? ** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/56640059/Software-Engineer-Wikidata-all-genders-?jobDbPVId=220899039&l=en Software Engineer (Wikidata)] ** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/55063868/Staff-Engineer-Wikidata-all-genders-?jobDbPVId=209936577&l=en Staff Engineer (Wikidata)] ** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/56244967/UX-Designer-Wikibase-Cloud-all-genders-?jobDbPVId=216209752&l=en UX Designer (Wikibase Cloud)] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P13589|‎reason for no value]] (<nowiki>qualifier property to be used with statements having the object "no value", given to provide a reason for "no value"</nowiki>) ***[[:d:Property:P13593|cosplay of]] (<nowiki>characters that are cosplayed in this image or video</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P13590|espn.com soccer team ID]], [[:d:Property:P13591|‎Yale LUX ID]], [[:d:Property:P13592|Židovski biografski leksikon ID]], [[:d:Property:P13594|verkiezingsuitslagen database ID]], [[:d:Property:P13595|Norwegian soldier register 1940 ID]], [[:d:Property:P13596|Polish Music Library PBM ID]], [[:d:Property:P13597|‎MCW-PL article ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/UK Mutual Registration Number|UK Mutual Registration Number]] (<nowiki>identifier for an organisation in the UK's Mutuals Public Register</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Scilit organization ID|Scilit organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/paleo.ru person ID|paleo.ru person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Assemblée nationale du Québec non-élu|identifiant Assemblée nationale du Québec non-élu]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ThinkyGames genre ID|ThinkyGames genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letopis of MSU person ID|Letopis of MSU person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MAI person ID|MAI person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/istina.msu.ru journal ID|istina.msu.ru journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MultimediaWiki page ID|MultimediaWiki page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Submarine Cable Map ID|Submarine Cable Map ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nederlands Film Festival person ID|Nederlands Film Festival person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CTS URN|CTS URN]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scientific heritage of Russia person ID|Scientific heritage of Russia person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Virtual necropolis of Ukrainian emigration person ID|Virtual necropolis of Ukrainian emigration person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Cycling Federation person ID|Russian Cycling Federation person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Memories of the Gulag and Their Authors person ID|The Memories of the Gulag and Their Authors person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex Books author ID|Yandex Books author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Theatre museums of Russia person ID|Theatre museums of Russia person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Reabilitovani istoriyeyu person ID|Reabilitovani istoriyeyu person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CARLA ID|CARLA ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Boosty author ID|Boosty author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/ELXS All lexemes in Minangkabau (sorted chronologically by their entry time)] ** [https://w.wiki/EMbF Film Directors who are still alive] * Schema examples: ** * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Status_updates/Next WikiProject WordNet] * WikiProject Highlights: ** * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]:[[Wikidata:Database reports/Most linked category items|list of the most linked category page items]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]:[[d:Q18407657| Captain America: Civil War (Q18407657)]] - 22016 film by Anthony and Joe Russo * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|(L1250690) spegnere (L1250690)]] - Italian verb "switch off" or "to die" ''' Development ''' * Vector 2022 skin: We enabled dark mode for Items, Properties and Lexemes on Wikidata ([[phab:T389330]]) * Mobile statement editing: We are continuing with the technical investigation. * Diffs: We merged a volunteer patch by Matěj Suchánek to format quantity diffs a bit more sensibly ([[phab:T394585]]) * Search in the UI: We enabled the new search on https://test.wikidata.org and https://wikidata.beta.wmflabs.org. It lets you easily search in other entity types as well now, not just Items. Please give it a try. * Wikibase REST API: We are continuing the work on integrating simple search, specifically phrase matching ([[phab:T389011]]) * Query Service: We are working on an experiment to add a small dialog to inform people about alternative access methods for very simple queries that don't require SPARQL ([[phab:T391261]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:17, 2 ജൂൺ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28806202 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #683 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-06-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#682]].<br> Help with [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Translations]].''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Coinhote|Coinhoe]] - RfP scheduled to end after 10 June 2025 23:49 (UTC) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: New Linked Data for Libraries [[d:Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! We have our next LD4 Wikidata Affinity Group event series on the Wikidata Graph Split project. Our second event will be a conversation with Daniel Mietchen and Lane Rasberry about [https://scholia.toolforge.org/ Scholia], the Wikidata frontend which generates and presents scholarly profiles based on WikiCite content. They'll speak to Scholia's current state and roadmap, with consideration for the recent Wikidata graph split. Tuesday, June 10, 2025 at 9am PT/ 12pm ET/ 16:00 UTC / 6pm CEST. More info and Zoom links: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/GraphSplit|project page]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://github.com/trokhymovych/wikidata-vandalism-detection Graph-Linguistic Fusion: Using Language Models for Wikidata Vandalism Detection]: resources to reproduce training and evaluation procedure for the paper Graph-Linguistic Fusion: Using Language Models for Wikidata Vandalism Detection ** [https://docs.google.com/document/d/1EyInxNXvz3rmmlTeYOKg6Sr5EKG--4mzBXlaz_HhYRY/edit?usp=sharing Cataloguing guidelines for representing the Memory of the World International Register on Wikidata] Google Doc to shape the process of a coming data upload: comments are open. ** [https://outreach.wikimedia.org/wiki/GLAM/Newsletter/May_2025/Contents/Memory_of_the_World_report GLAM:Memory of the World Report:] Hannah Drummen at UNESCO, alongside data expert Martin, has completed a structured dataset of 496 International Register items, ready for bulk upload to Wikidata in June, with an aim to enhance accessibility and define best practices for future updates. ** [[d:outreach:GLAM/Newsletter/May_2025/Contents/Biodiversity_Heritage_Library_report|Wikidata QID updates to BHL catalogue]]: The BHL Lead Developer, Mike Lichtenberg, is ensuring periodic Wikidata Qid refreshes in the BHL Catalogue, with the working group advising a downloadable post-refresh report for OpenRefine integration, to be sent to the BHL Metacat group for reconciliation by Siobhan or other Wikidata editors. ** [[d:outreach:GLAM/Newsletter/May_2025/Contents/Indonesia_report GLAM Wiki|Wikidata training & Datathon in Indonesia]]: Wikimedia Indonesia hosts WikiLatih Wikidata training to enhance skills in editing Indonesian cultural heritage data on Wikidata, while Datathon challenges participants to make the most edits on museum-related topics in Indonesia. * Papers ** [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40481658/ Wikidata for Botanists: Benefits of collaborating and sharing Linked Open Data] By von Mering et al., (2025) - This paper explores Wikidata as a multilingual open knowledge base for botany, highlighting its role in connecting botanical information across sources, and calling on the botanical community to enhance its content. ** [https://www.nature.com/articles/s41597-025-05200-8 CS-KG 2.0: A Large-scale Knowledge Graph of Computer Science] By Dessí et al., (2025) - This paper introduces CS-KG 2.0, an advanced AI-powered knowledge graph built from 15 million research papers, designed to enhance scientific exploration by structuring and interconnecting vast amounts of computer science literature. * Videos ** [https://www.youtube.com/watch?v=FHhvcvvFPsA Using the Wiki List tool] - GoogleSheet with formulae for retrieving Wikidata values and writing QuickStatements commands. ** [https://m.youtube.com/watch?v=0eGNxqvW89M Introduction to Wikidata] By Robin Isadora Brown and Lane Rasberry ** [https://m.youtube.com/watch?v=ijwiYthh6CY Wikidata Editing] By Kusaal Wikipedia Community ** (Portuguese) [https://m.youtube.com/watch?v=UWuRQstMm8E Federating academic SPARQL searches in Wikidata] By Tiago Lubiana ''' Tool of the week ''' * [https://phonemes.toolforge.org/ Wikidata Phonemes] This is the web application developed specifically for Wikidata IOLab. In here you can add phonemes to a whole bunch of languages, basing your work on the work that the brazilian students of their national olympiad did while editing Wikipedia. * [https://www.should-i-watch-this.com/Mission%20Imposible/2018 Should I watch this?] is a tool that helps users decide whether a movie or show is worth watching. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * Newest General datatypes **[[:d:Property:P13598|Guizzi's classification of musical instruments]] (<nowiki>Guizzi's classification system of musical instruments</nowiki>) **[[:d:Property:P13602|single taken from the album]] (<nowiki>indicates the album from which the item is taken</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13599|‎GameSpot platform ID]], [[:d:Property:P13600|‎OberpfalzWiki article ID]], [[:d:Property:P13601|‎Private Enterprise Number]], [[:d:Property:P13603|TNT Sports soccer team ID]], [[:d:Property:P13604|‎Fondazione Ragghianti Fototeca image ID]], [[:d:Property:P13605|ROAR ID]], [[:d:Property:P13606|‎15min.lt theme ID]], [[:d:Property:P13607|FMJD person ID]], [[:d:Property:P13608|NAQ non-elected person ID]], [[:d:Property:P13609|paleo.ru person ID]], [[:d:Property:P13610|‎Sierra Wiki article ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New External identifier property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Biblioteca Pública|Biblioteca Pública]] (<nowiki><nowiki>{{TranslateThis</nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Libretexts ID|Libretexts ID]] (<nowiki>the world's largest collection of free OER textbooks online</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Évêques suisses|identifiant Évêques suisses]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Galega Universal ID|Enciclopedia Galega Universal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deaf Movie Database|Deaf Movie Database]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Affiliated Dissemination of Literacy among Georgians ID|Biographical Dictionary of Affiliated Dissemination of Literacy among Georgians ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Physicians of Georgia ID|Biographical Dictionary of Physicians of Georgia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Athletes of Georgia ID|Biographical Dictionary of Athletes of Georgia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Winemakers of Georgia ID|Biographical Dictionary of Winemakers of Georgia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/matricule number|matricule number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/inn|inn]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Debian Wiki article|Debian Wiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Desura game ID (archived)|Desura game ID (archived)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Diccionario de catedráticos españoles de derecho ID|Diccionario de catedráticos españoles de derecho ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QUDT dimension ID|QUDT dimension ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/ERgB Wikisource transcriptions of texts on the Memory of the World International Register], ([[d:User:MartinPoulter/queries/memory_of_the_world#Wikisource_transcriptions_of_individual_texts|source]]) ** [https://w.wiki/4cn2 Bills and coins of Brazilian Real (with pictures)] * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProject]] highlights: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Names/be-tarask Names/Belarusian] - This WikiProject aims to add structured and linguistic data to Wikidata to enable the study of people's names across all time periods, regions, and languages. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5901134|Ant-Man (Q5901134)]] - 2015 film directed by Peyton Reed ''' Development ''' * Mobile editing of statements: We are doing initial development focusing on technical investigations and basic UI elements ([[phab:T394292]], [[phab:T394886]]) * Lexemes: We are looking into a rare error when trying to do undo certain Lexeme edits ([[phab:T392372]]) * Watchlist/Recent changes on Wikipedia: We continued working on showing labels instead of IDs in the edit summaries of Wikidata changes that are shown in the watchlist and recent changes of Wikipedia and co ([[phab:T388685]]) * Wikibase REST API: Finishing touches on simple search ([[phab:T383126]]) * Query Service UI: Added experimental popup to point people running very simple queries to other available access methods ([[phab:T391264]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:22, 10 ജൂൺ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28846270 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/May 2025|Wikimedians of Kerala - May 2025 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's sixteenth newsletter</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group updates <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 24th May 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Ranjithsiji shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Fourteen members attended the UG meeting. ** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about enabling WikiFunctions in [[:ml:wikt:വിക്കിനിഘണ്ടു:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ)#Wikifunctions will be deployed on your wiki on May 27| Malayalam Wiktionary]] on 27 May. ** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India|Wiki Loves Folklore 2025 in India]]. The results are expected to be announced by June last week. ** Ranjithsiji shared plans to conduct [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth campaign in India]] this year. ** Ranjithsiji shared updates on WikiConference India 2025 that is postponed to next year. ** [[:User:Adithyak1997|Adithya]] shared inputs on the map issue raised during the previous call. Issue is yet to be resolved. ** Ranjithsiji shared inputs on mass IP vandalism currently happening in Malayalam Wikipedia. ** Ranjithsiji shared updates that [[User:Manojk|Manojk]] is in discussion with Kole Birders Kerala to have their photos uploaded to Wikimedia Commons in CC-by-SA license. ** UG members, Ranjithsiji, Manoj, Jinoy and Akbarali attended [[:mw:Wikimedia Hackathon 2025|Wikimedia Hackathon 2025]] organized at Isthanbul. *** Ranjith and Jinoy shared their experience and shared the updates about the [[phab:T393318|Multi Gallery tool]] and [[toollabs:wdrecentchanges|Wikidata RC tool]] that were presented by them during the Hackathon. ** Ranjithsiji shared thoughts on having a new frontpage for Wikivoyage once it goes live. ** [[:User:Irshadpp|Irshad]] shared queries on missing admin action in Malayalam wiki when users with 3 vandalized edits are made. ** Ranjithsiji explained about the draft namespace we are currently having in mlwiki and about an improved policy wherein article can be moved as SD once article is moved to main namespace without needed changes. [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2025|''(read more...)'']] </div> ;Events & activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * ''On-going events & activities by User Group'' ** [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st June 2025 to 31st July 2025. </div> ;Other updates <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * Ranjithsiji shared plans on conducting a 3 month workshop on Wiki related tools at GRD College using the grant submitted by [[:User:Bhuvana Meenakshi|Bhuvana Meenakshi]]. * [[:User:Fotokannan|Kannan Shanmugham]] shared that he along with [[:User:Akhilan|Akhilan]] will be conducting basics of Wikipedia for Kollam Press club. * The new [[:mw:Extension:Chart/Project/Updates|Charts extension]] has been enabled and can be used on every Wikimedia projects. [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|''(... more tech updates)'']] * A hackathon is planned to be organised at Kochi from July 25-27, 2025 by IMDUG. The application deadline is June 14. Visit the [[:m:Indic Wikimedia Hackathon Kochi 2025|Meta-Wiki page]] for details and to apply. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 28th June 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/1785|Meetup Registration]] ''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) & [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 18:13, 13 ജൂൺ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #684 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-06-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#683]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/african-wikimedians@lists.wikimedia.org/thread/7ZEIMLZEQXFLSXPT2N6FROB2TCMMKVVW/ GLAM Wiki Conference 2025] - Program Call-for-Proposals: Deadline 15 June. ** [[d:Q134950534|COSCUP 2025 (Q134950534)]] [[m:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/COSCUP 2025|Open Street Map x Wikidata Track]] - [[d:Q699543|National Taiwan University of Science and Technology (Q699543)]] 9 August - 10 August. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://professional.wiki/en/news/wikibase-faceted-search-released Wikibase Faceted Search Released] ([https://www.youtube.com/watch?v=CxKWpTQBrqk demo video]) ** [https://github.com/watmildon/DecomissionedAircraftMap DecomissionedAircraftMap] (see tool below) - The Decommissioned Aircraft Map project uses Wikidata to enhance its mapping of historic aircraft by pulling images from linked Wikidata entries. Users can contribute by adding or correcting Wikidata tags on OpenStreetMap, ensuring accurate representation of aircraft locations and visuals. By Watmildon. * Videos: [https://m.youtube.com/watch?v=aDVeeym9Dpg Querying Wikidata using tools such as QuickStatements and Petscan] - Wikimedia Community User Group Uganda ''' Tool of the week ''' * [https://dataviz.toolforge.org/ Wikidata Visualization]: a visualization tool for Wikidata SPARQL queries * [https://overpass-ultra.us/#map&query=url:https://raw.githubusercontent.com/watmildon/DecomissionedAircraftMap/refs/heads/main/AircraftMap.ultra&m=0.87/0/0 DecomissionedAircraftMap] (as a demonstration of the power of OpenStreetMap into Wikidata): pulls geodata for displayed aircraft from OpenStreetMap and generates thumbnails from linked Wikidata entries. * [http://tiago.bio.br/query-split-tester Query split tester] (Beta): webtool to see the impact on the graph split on your SPARQL query. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Nominations for the [[m:Coolest_Tool_Award|Coolest Tools Award]] 2025 are open. Nominate your favorite tool! Nominations are due by the 25th of this month already. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * Newest General datatypes **[[:d:Property:P13612|‎breed belongs to taxon]] (<nowiki>taxon to which members of this breed (or these breeds) belong</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13611|CARLA ID]], [[:d:Property:P13613|Enciclopedia Galega Universal ID]], [[:d:Property:P13614|ThinkyGames genre ID]] * New External identifier property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/worn on|worn on]] (<nowiki>part of the body where an item of clothing, equipment, or jewelry is worn</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/rewards this type of work|rewards this type of work]] (<nowiki>kind of work for which an award is given</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/sign meaning|sign meaning]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/trailer of|trailer of]] (<nowiki>works that this trailer video represents</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Facebook image ID|Facebook image ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DE-BIAS ID|DE-BIAS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Author identifier in FragTrag|Author identifier in FragTrag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Niedersächsische Personen-ID|Niedersächsische Personen-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FBref match ID|FBref match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FBref competition ID|FBref competition ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/EKb5 A visual representation of the birthplaces and death places of women medical doctors who qualified in the UK between 1877 and 1914.] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Place_of_birth_to_Place_of_Death_-_arrow_indicator?|source]]) ** [https://w.wiki/6RiP Distinct languages of Wikidata Lexemes] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_PCC_EMCO_Wikidata_CoP|EMCO Wikidata CoP]] - EMCO promotes the discovery and use of the world’s knowledge by supporting metadata producers in library and other cultural heritage communities. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q50008|The Times (Q50008)]] - British daily national newspaper based in London * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3348|right (L3348)]] - English adjective (rīt) meaning "opposite of left", "correct/just", or "politically conservative" ''' Development ''' * Mobile editing: ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/GX3FR7E6ASLEOP7LLKXTYCJ6O34QX3QJ/ Share your feedback on the new prototype that brings statement editing on Items to mobile]. ** We continued base work for making editing statements on mobile possible. * Simple search is now available in the Wikibase REST API! You can find information and leave feedback [[d:Wikidata talk:REST API feedback round|here]]. * Lexemes: We’re working on a WikibaseLexeme error that happens when trying to revert the deletion of a form that was already undeleted ([[phab:T392372]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:29, 16 ജൂൺ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28856554 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #685 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-06-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#684]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * Join us for the third [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] event on the Wikidata Graph Split project, [https://zonestamp.toolforge.org/1750780800 Tuesday, June 24 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST]. We’ll share updates on the Query Service, tools, and SPARQL learning resources. Stanford researchers Shicheng Liu and Sina Jandaghi Semnani will present their Spinach Wikidata Agent, which translates complex questions into SPARQL queries [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/GraphSplit|Project page]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Presentations ** [https://doi.org/10.5281/zenodo.15690771 Slides of the panel] ''MediaWiki-based tools and services in Digital Humanities workflows'', part of the DARIAH-EU Annual Event 2025 in Göttingen: (the panel was about Wikibase instances, including Wikidata) * Blogs ** [https://stefan.bloggt.es/2025/06/wer-war-wie-oft-bei-lanz-schoener-leben-mit-linked-data/ Who appeared how often on Lanz?] (in German) ** [https://techinformed.com/wikidata-leader-on-open-data-in-age-of-ai/ Wikidata’s Lydia Pintscher on importance of open data in the age of AI] * Papers ** [https://www.psypost.org/scientists-uncover-surprisingly-consistent-pattern-of-scholarly-curiosity-throughout-history/ Scientists uncover surprisingly consistent pattern of scholarly curiosity throughout history] ** [https://nph.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ppp3.70050 ''The women honoured in flowering plant genera: From myth to reality''] by [[User:Ambrosia10|Ambrosia10]] and colleagues used Wikidata to publicly curate the information. * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=j8hxYuqCVm4 Holy wells and OpenData - a talk about Wikidata et al.] ** [https://m.youtube.com/watch?v=Ek629n_-2v4&pp=0gcJCfwAo7VqN5tD Wikidata Graph Split - Writing an FAQ] - By Tiago Lubiana ** [https://m.youtube.com/watch?v=mI9KmLI_NNA Taller introducción a Wikidata - Erika Guetti Suca] ** [https://m.youtube.com/watch?v=2177TktBLok Wikidata Lab XLV: Quick Statements 3.0 - Part II] By Wikimedia Brasil ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=W74pw00i4IQ ¿Qué es Wikidata y cómo se edita?] By Wikimedia Colombia ''' Tool of the week ''' * [https://femiber.upf.edu/ FEMIber]: a digital humanities tool that uses structured data aligned with Wikidata principles to document and analyze how women are represented in medieval Iberian chronicles. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13615|The Memories of the Gulag and Their Authors person ID]], [[:d:Property:P13616|Debian Wiki article]], [[:d:Property:P13617|UK Parliament bill ID]], [[:d:Property:P13618|CPJ topic ID]], [[:d:Property:P13619|Desura game ID (archived)]], [[:d:Property:P13620|Diccionario de catedráticos españoles de derecho ID]], [[:d:Property:P13621|Swiss Bishops ID]], [[:d:Property:P13622|KNDB person ID]], [[:d:Property:P13623|MAI person ID]], [[:d:Property:P13624|necropolis.uinp.gov.ua person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/état|état]] (<nowiki>state of the matrix while printing</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Federal Tax Service ID|Russian Federal Tax Service ID]] (<nowiki>identifier of Russian Tax Service for people or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/donation URL|donation URL]] (<nowiki>official URL for making donations to the subject</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Ukrainian Memorial person ID|Ukrainian Memorial person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Memorial Platform person ID|Memorial Platform person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Klimadashboard.de region ID|Klimadashboard.de region ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News topic id|Taiwan Central News Agency News topic id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant HAL d'une collection|identifiant HAL d'une collection]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CoreTennis.net player ID|CoreTennis.net player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant sujet du dictionnaire biographique du Canada|identifiant sujet du dictionnaire biographique du Canada]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AMNH entity ID|AMNH entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nasljerseys.com player ID|nasljerseys.com player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portal Decentralization hromada ID|Portal Decentralization hromada ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portal of united hromadas of Ukraine hromada ID|Portal of united hromadas of Ukraine hromada ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archive of Our Own story ID|Archive of Our Own story ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/rada.info council ID|rada.info council ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/International Tennis Federation player ID|International Tennis Federation player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Confederation of African Tennis player ID|Confederation of African Tennis player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artvee artwork ID|Artvee artwork ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/EKb5 Place of birth to Place of Death - arrow indicator] ([https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Request_a_query source]) ** [https://w.wiki/tZJ Map with place of birth and years of cartographers] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Place_of_birth_to_Place_of_Death_-_arrow_indicator?|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Personal_Collections WikiProject Personal Collections] - The WikiProject Personal Collections aims to develop standardized terms, multilingual ontologies, and best practices for consistently describing personal collections and archives on Wikidata. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q484365|David Duchovny (Q484365)]] - American actor and writer * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L183915|газ (L183915)]] - Russian noun (ɡas) meaning "gas (physical state)", "natural gas", or "accelerator pedal" ''' Development ''' * Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as GeoJSON (KML & GPX should also be available soon). Thanks to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T216601]]) * Wikidata integration in Wikipedia and co: We are continuing the work on improving how Wikidata changes show up in watchlist and recent changes, specifically showing labels instead of IDs in the future. ([[phab:T388685]]) * Search: We enabled the new search box that makes it easier to search in Properties, Lexemes and EntitySchemas as well. We are working on minor fixes based on feedback. * Mobile statement editing: We are working on showing the first statements in the new way - mostly tech demo and nothing to see yet ([[phab:T394886]]) * Federation: We are looking into measuring and better understanding queries that use SPARQL federation. * REST API: We continued working on prefix search for Items in the API ([[phab:T388209]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Norway|Norway]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Current issue]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:12, 23 ജൂൺ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28856554 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #686 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-06-30. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#685]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** 8-11 September: [https://openrefine.org/blog/2025/06/10/OpenRefine-2025-Barcamp OpenRefine Barcamp] - fully virtual, registrations and call for sessions are open ** [[d:Event:WikidataCon_2025|WikidataCon 2025]] returns this year on the theme of Connecting People through Linked Open Data...on the links below you can *** [[d:Special:RegisterForEvent/1340|Register to the event]] to get updates and news *** Submit now, the [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp Call for Proposals is open!] ** [https://www.hsozkult.de/event/id/event-155988 Wikidata for Jewish Studies], a hands-on Wikidata workshop at the Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz from September 8-9, 2025. (Registration by July 18) ** [https://wikimedia.org.au/wiki/Drop_in_and_Wikidata_-_June_2025 Drop in and Wikidata] - This regular online meeting has moved to the last Thursday of every month. [https://us06web.zoom.us/j/88415120219 Join via Zoom] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://diff.wikimedia.org/2025/06/28/visualizing-knowledge-how-indonesians-turn-wikidata-into-stories-that-matter/ Visualizing Knowledge] - how Indonesians turn Wikidata into stories that matter. This article details the efforts and winners of a WM Indonesia organised 30-day competition to create cool visualizations powered through Wikidata. ** [https://www.lpi.org/blog/2025/06/25/openrefine-data-workflow-via-open-source-collaboration/ OpenRefine: Data workflow via open source collaboration] - the Linux Professional Institute interview the project manager of OR, Martin Magdinier, on the journey developing this data manipulation tool. ''' Tool of the week ''' * [https://www.wikidata.org/wiki/User:Jon_Harald_S%C3%B8by/senseItemLabel.js User:Jon Harald Søby/senseItemLabel.js] What it does is that when you add a P5137 statement in a lexeme, it will let you add the lemma as a label to the item in one click, if the item doesn't have a label in that language yet, or if the label is different (very useful for case differences, for instance) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course Wikidata Ontology Course] has finished its course sessions. The slides for all sessions of the course are available on the course page. Part of participating in the course was to set up a project related to the Wikidata Ontology. Current information on the projects, many of which are continuing after the end of the course is now [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course#Projects available]. If you are interested in one or more of the projects please follow the project, add something to its discussion page, or contribute to it. * [https://wissenschaftlichestellenangebote.com/phd-position-in-history,i18518.html PhD Position in Digital History] at the University of Luxembourg is seeking someone with experience in Wikibase and Linked Open Data. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: none <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/defining Prolog formula|defining Prolog formula]] (<nowiki>Prolog rule expressing the intended logical behavior of a property, for use in ontology formalization and rule-based reasoning.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Codes for the administrative divisions of the People's Republic of China|Codes for the administrative divisions of the People's Republic of China]] (<nowiki>identifier for administrative divisions of People's Republic of China, published by Ministry of Civil Affairs of the People's Republic of China</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/ENTSO-E resource type|ENTSO-E resource type]] (<nowiki>ENTSO-E code for type of Power System Resource. Alias: PSR type, electrical aset type</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Film Atlas ID|Film Atlas ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FLBB player ID|FLBB player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MarathonView person ID|MarathonView person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/EYkW UNESCO Memory of the World International Register (now complete up to 2023)] ([[d:User:MartinPoulter/queries/memory_of_the_world|source]]) **[https://w.wiki/EZ9o Largest collections on the MoW International Register] ** [https://w.wiki/EcAw Featured and Good Articles in Korean or Chinese Wikipedia, with no English version] - [[d:Wikidata:Request_a_query#Articles_that_are_GA_or_FA_on_zh_or_ko_wiki_but_not_on_en|source]] ** [https://w.wiki/EcAy Ugandan Female Footballers] - [[d:Wikidata:Request_a_query#Query_on_Ugandan_female_Footballers|source]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Personal_Collections WikiProject Personal Collections] - The WikiProject Personal Collections aims to develop structured, multilingual standards and best practices for describing personal collections and archives on Wikidata. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q170599|Arctic Monkeys (Q170599)]] - English rock band * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L713097|ਸਿਫ਼ਤ (L713097)]] - Punjabi noun (si-fat) meaning "praise/glorification", "virtue", or "attribute" ''' Development ''' * Wikibase REST API: We continued working on Item prefix search ([[phab:T388209]]) and started working on stemming support ([[phab:T397605]]) * Integration in Wikipedia and co: The improved edit summaries are now live on the first wikis (ca, uk, he). We are now showing the labels for linked entities instead of just their IDs ([[phab:T388685]]) * Mobile statement editing: We are continuing working on the basics of showing statements in the new way - nothing useful to see yet ([[phab:T394886]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/New Zealand|New Zealand]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 19:57, 30 ജൂൺ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28906317 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #687 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-067-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#686]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Bovlbbot|Bovlbbot]] - Task(s): this bot request asks for admin access (or access to deleted revisions if possible) so it can move the updater task for User:Bovlb/wd-deleted. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Andrebot_3|Andrebot 3]] - Task(s): Fill in historic countries for the settlements, communes, towns and cities of Romania. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! Mark your calendars for our final session of our event series on the Wikidata graph split project and SPARQL skills! We will be diving into the mechanics of federated SPARQL queries and look forward to a hands-on and interactive session exploring how to use the scholarly article query service. Join us Tuesday, July 8th at 9am PT/ 12pm ET/ 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter https://zonestamp.toolforge.org/1751990400). Please see our [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/GraphSplit project page] for more information and Zoom links. ** Hackathon announced for Wikimania 2025, Nairobi. Call for Projects is now open! Includes a ''newcomer track'' for first-time participants. Add yourself to the ''[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2025:Hackathon/Participants_List participants list]'' or see the ''[https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2025:Hackathon/Resources resources page]'' for further event info. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Press ** [https://www.theregister.com/2025/07/04/wikidata_foss_democracy Wikidata: Attempting to bridge FOSS ideals and direct democracy] - by ''The Register'', this article highlights examples of Wikidata serving and powering a growing ecosystem of FOSS projects, outside of Wikipedia. ** (Italian) [https://en.pusc.it/article/wikilib-bibliotecari-romani-e-vaticani WikiLib: Roman+Vatican Librarians compared on Wikidata] - * Blogs ** [https://diff.wikimedia.org/2025/06/13/preserving-indonesian-galleries-libraries-archives-and-museums-glam-assets-through-wikidata-in-glam-wiki-month/ Preserving Indonesian GLAM Assets in Wikidata] - This article documents how Indonesian users collaborated in preserving Indonesian GLAM assets by adding its metadata to Wikidata during [[m:Wikimedia Indonesia/Bulan Wiki GLAM 2025|2025 GLAM Wiki Month]] organized by Wikimedia Indonesia. * Papers ** [[:d:Q135216852|''Linking Challenges for Pseudonyms: The Studies of VIAF, ISNI, Wikidata, Meridian, and Beyond'']] by Charlene Chou * Thesis ** [[:d:Q135208119|The ''Dictionary of Italian contemporary pseudonym writers'' in Wikidata. Methodology and results]]: MA thesis (discussed on 29 May) regarding the systematic addition in Wikidata of all the nearly 500 Italian writers described in a [[:d:Q130597718|biographical dictionary]], with a first introductory part, a second part describing the editing methodology, including the [[:d:Q118455746|authority work]] done both in Wikidata and in some major authority files ([[:d:Property:P396|SBN]], [[:d:Property:P227|GND]], [[:d:Property:P269|IDREF]]) to disambiguate the main homonyms, and a third part analysing through SPARQL queries the data about these writers *** full thesis (in Italian) published in the [https://etd.adm.unipi.it/theses/available/etd-05132025-160428/ University of Pisa thesis repository]; work materials available in the [[:d:User:SaraDeMonaco/Tesi magistrale|Wikidata usersubpage]] of [[:d:User:SaraDeMonaco|Sara De Monaco]]; slides (in Italian) used in the discussion available in [[:commons:File:Presentazione Tesi Magistrale - De Monaco.pdf|Wikimedia Commons]]; related datasets available in [https://doi.org/10.5281/zenodo.15474928 Zenodo] * Videos ** (mostly Italian, with some parts in English) [https://www.youtube.com/watch?v=9QdTYnBPEn4 ''Wikidata & Research'' International Conference] (video of 5 June session) - held at the University of Florence 5-6 June 2025, the conference touched on role of Wikidata in academic research (cf. [[m:Wikidata_and_research|Wikidata and research]]]), building on past initiatives such as [[:d:Wikidata:Events/Wikidata Days Bologna 2024|Wikidata Days Bologna 2024]]. ** (Portuguese) [https://www.youtube.com/watch?v=D2f3jg8LiFs How to add Wikidata-powered Infoboxes to Wikipedia] - a short tutorial video from the University of São Paolo Institute of Mathematics and Statistics. ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Kod_B/ArchiveExternaLinks.js|User:Kod B - ArchiveExternaLinks.js]] This script automatically archives external links found in the statements of Wikidata items, in order to improve source durability and reduce the risk of broken links (link rot), similar to what already exists on Wikipedia. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * What belongs where in the Wikibase Ecosystem? There is ongoing research to better understand what people are currently thinking about this and [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BUMGCMKFFNMJQVZXD4K6Z23LLBHAHCCT/ you can take part by sorting some scenarios]. * How to properly cite a Newspaper article? [[d:Wikidata:Project_chat#What's_the_right_way_to_cite_a_newspaper_article?|Project Chat discussion]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P13625|QUDT dimension ID]], [[:d:Property:P13626|istina.msu.ru journal ID]], [[:d:Property:P13627|Niedersächsische Personen ID]], [[:d:Property:P13628|Submarine Cable Map ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/MediaWiki page revision ID|MediaWiki page revision ID]] (<nowiki>ID for a MediaWiki wiki revision, Wikimedia projects should use {{P|7569}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/applies if VIN matches regular expression|applies if VIN matches regular expression]] (<nowiki>this statement is only true if the Vehicle Identification Number (VIN) of a vehicle matches this regular expression</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Cadastral areas|Cadastral areas]] (<nowiki>List of cadastral areas of municipality</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/settlement classification|settlement classification]] (<nowiki>settlement classification</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Modern Shrine Ranking|Modern Shrine Ranking]] (<nowiki>Rank in the [[Q712534|Modern system of ranked Shinto Shrines]]</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Divine Rank|Divine Rank]] (<nowiki>The [[Q11591025|Shinkai (divine rank)]] of a Shrine</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Engishiki celebration category|Engishiki celebration category]] (<nowiki>Celebration category mentioned in the engishiki</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Engishiki Rank|Engishiki Rank]] (<nowiki>Rank of a shrine in the Engishiki Jinmyocho.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Honji Buddha|Honji Buddha]] (<nowiki>Buddha that this kami is identified with</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Suijaku Kami|Suijaku Kami]] (<nowiki>Kami that this Buddha is believed to have manifested as</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Generation MSX d'une société ou d'un groupe de démo|identifiant Generation MSX d'une société ou d'un groupe de démo]] (<nowiki>company or demo group identifier in the Generation MSX database of MSX videogames</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Knowledge Graph for Irish History ID|Knowledge Graph for Irish History ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Library of Uruguay book ID|National Library of Uruguay book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kokugakuin University Shrine Database ID|Kokugakuin University Shrine Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observer tag|Observer tag]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observer contributor ID|Observer contributor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geoguessr ID|Geoguessr ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/EcBz Uganda's hydropower plants] ([https://x.com/kateregga1/status/1939789382099071298 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]] [[d:Wikidata:WikiProject_Postcards|Postcards]] was created, including a list of project-specific [[d:Wikidata:WikiProject_Postcards/Queries|Queries]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Type_watchlist|GovDirectory]] added a Type watchlist. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Taiwan/GLAM/Library_List|WikiProject Taiwan]] added a Library List. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Abuse_filter_effectiveness|Abuse Filter effectiveness]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q2740012|Stefan Löfven (Q2740012)]] - Swedish politician, Prime Minister of Sweden between 2014–2021 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L453737|sterk (L453737)]] - Norwegian Bokmål adjective (stæʁk) meaning "strong", "intense", or "durable" ''' Development ''' * Wikibase REST API: We finished the Item prefix search ([[phab:T388209]]). It'll go live later when we are also done with the Property prefix search. * Search: We are fixing a bug when pasting into the new search box ([[phab:T397608]]) * Mobile statement editing: We are working on basic viewing of statements ([[phab:T394886]]) - nothing useful to see yet * Dumps: There was an issue with the last dumps not being generated. The Data Platform SRE team is looking into it ([[phab:T398756]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Austria|Austria]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:43, 7 ജൂലൈ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28906317 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #688 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-07-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#687]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for Oversight permissions: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Oversight/Jianhui67|Jianhui67]] (RfP scheduled to end at 27 July 2025 [https://zonestamp.toolforge.org/1753623000 13:28 UTC]) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1752681600 16:00 UTC], 16th July 2025 (18:00 Berlin time) in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[m:WikiIndaba_conference_2025/Submissions|Submit Your Program Proposal for WikiIndaba 2025 by 20th July]]. Apply for a scholarship to attend the event [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform here]. ** Wikimania 2025 Hackathon kicks off on Tuesday, 5 August and a dedicated workspace will be available throughout the conference until Saturday, 9 August. Have a technical idea, tool, or project you want to build during the hackathon? Submit it now and start connecting with collaborators! Add your project [[m:https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2025:Hackathon/Project_Submissions|here]]. ** WikiCite 2025 will take place from Friday 29th to Sunday 31st of August! in Bern (Switzerland) and online! See the draft program [[m:WikiCite 2025/Programme|here]]. ** [[:d:Q134520038|2025 LD4 Conference: Linked Data in the Real World]] ([https://sites.google.com/view/2025-ld4-conference/home website]; [https://2025ld4.sched.com/list/simple schedule and registration]; [https://www.youtube.com/@LD-gy6jv streaming on Youtube]), 28th-30th July 2025, virtually on Zoom; many Wikidata-related sessions: *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753723800 July 28, 2025 1:30pm - 2:30pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eOA/has-this-been-done-before-exploring-wikidata-projects-through-diff-and-tmig-archives ''Has This Been Done Before? Exploring Wikidata Projects Through Diff and TMIG Archives''] by Silvia Gutierrez (workshop) *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753808400 July 29, 2025 1:00pm - 2:00pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eOk/wikidata-affinity-group-introduction-to-wikidata-for-entity-management ''Wikidata Affinity Group: Introduction to Wikidata for Entity Management''] by Alex Jung, Kyla Jemison, Susan Radovsky (cf. [[:d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group]]) *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753816500 July 29, 2025 3:15pm - 3:45pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eOt/scholarly-profiling-in-wikidata-creating-a-knowledge-graph-for-the-seekcommons-open-science-research-network ''Scholarly profiling in Wikidata: Creating a knowledge graph for the SEEKCommons open science research network''] by Dorothy Howard *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753818300 July 29, 2025 3:45pm - 3:55pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eOw/from-biographical-dictionary-to-linked-data ''From Biographical Dictionary to Linked Data''] by Sara De Monaco (cf. [[:d:User:SaraDeMonaco/Tesi magistrale]] and [[:d:Q135208119]]) *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753818950 July 29, 2025 3:55pm - 4:05pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eOz/lccnbot-one-year-on-an-update ''LCCNbot one year on: an update''] by Mary Muratsubaki Campany (cf. [[:d:User:LccnBot]]) *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753819500 July 29, 2025 4:05pm - 4:15pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eP2/supporting-access-to-cd-roms-while-using-and-contributing-to-wikidata ''Supporting access to CD-ROMs while using and contributing to Wikidata''] by Claire Fox *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753820100 July 29, 2025 4:15pm - 4:25pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eP5/surfacing-sociotechnical-research-with-wikidata ''Surfacing Sociotechnical Research with Wikidata''] by Kathleen Burlingame *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753820700 July 29, 2025 4:25pm - 4:35pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26eP8/wikidata-workflows-with-orcid-and-openrefine-a-binghamton-university-case-study ''Wikidata Workflows with ORCID and OpenRefine: A Binghamton University Case Study''] by Sasha Frizzell *** [https://zonestamp.toolforge.org/1753901100 July 30, 2025 2:45pm - 4:45pm EDT] - [https://2025ld4.sched.com/event/26ePc/wiles-wikidata-lexicographical-event-semantics-modeling-for-natural-languages ''WiLES: Wikidata Lexicographical Event Semantics modeling for natural languages''] by Humza Yaqoob, Mahir Morshed (workshop) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs ** [https://www.bigdatawire.com/2025/07/10/scaling-the-knowledge-graph-behind-wikipedia/ Scaling the Knowledge Graph Behind Wikipedia] By Alex Woodie ** [https://blog.tepapa.govt.nz/2025/07/14/the-power-and-potential-of-wikidata-for-botany/ The power and potential of Wikidata for botany] (see paper below) By Heidi Meudt * Papers ** [https://academic.oup.com/aob/advance-article/doi/10.1093/aob/mcaf062/8158086?login=false Wikidata for botanists: benefits of collaborating and sharing Linked Open Data] By Sabine et al., (2025). This study explores Wikidata as an open, multilingual knowledge base that connects botanical data across sources, and urges botanists to collaboratively enrich its content to support a broad spectrum of plant science. * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=ib-8YsJChmw Wikidata labels and descriptions] By Moore Wikimedia Community ** [https://m.youtube.com/watch?v=z6gNKxqhyxY Wikidata Lablar Description Stockholm Archipelago trail] By Magnus Sälgö * Presentations ** [https://zenodo.org/records/15828659 How To...Wikibase?] - Senior Partner Manager, [[m:User:Christos_Varvantakis_(WMDE)|Christos Varvantakis]] has produced this set of training and educational material to get you started with Wikibase. ''' Tool of the week ''' * [https://toolsadmin.wikimedia.org/tools/id/depictions Commons Depictions] is a tool that display depictions of Wikidata items on Wikimedia Commons ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' * New General datatypes **[[:d:Property:P13631|official donation page URL]] (<nowiki>official URL for making donations to the subject</nowiki>) **[[:d:Property:P13632|image of cosplay]] (<nowiki>cosplay that depicts this character or person</nowiki>) **[[:d:Property:P13633|‎worn on]] (<nowiki>part of the body where an item of clothing, equipment, or jewelry is worn</nowiki>) **[[:d:Property:P13635|warranty period]] (<nowiki>warranty period of this product as covered by the original manufacturer or creator</nowiki>) **[[:d:Property:P13637|‎matricule number]] (<nowiki>identifier for a football club affiliated with the Royal Belgian Football Association</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13629|CABR-identifier]], [[:d:Property:P13630|Nederlands Film Festival person ID]], [[:d:Property:P13634|The Sun topic ID]], [[:d:Property:P13636|IMDb interest ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Cyclocross24 rider ID|Cyclocross24 rider ID]] (<nowiki>identifier for a cyclo-cross cyclist in the Cyclocross24 database</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Polyhedron net|Polyhedron net]] (<nowiki>A net of attached 2D polygon created for each polyhedron</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Kanpei or Kokuhei|Kanpei or Kokuhei]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/file name|file name]] (<nowiki>name used for this entity in a computer file system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Anthologia Graeca author|Anthologia Graeca author]] (<nowiki>Author number in the Anthologia Graeca Project, an online annotated edition of the [[w:Greek Anthology]]</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/langue locale dominante|langue locale dominante]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/accomplice|accomplice]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CCCA ID|CCCA ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cover Art Archive image|Cover Art Archive image]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Athletics Podium person ID|Athletics Podium person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CESAR title ID|CESAR title ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GaultMillau-idenficatiecode Nederland|GaultMillau-idenficatiecode Nederland]], [[:d:Wikidata:Property proposal/eFloraMEX ID|eFloraMEX ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BORIS Unibe author ID|BORIS Unibe author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDBO institution code|EDBO institution code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OSHWA Identifier|OSHWA Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Personnel de l'administration préfectorale depuis 1945|identifiant Personnel de l'administration préfectorale depuis 1945]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Personnel de l'administration préfectorale au 19e siècle|identifiant Personnel de l'administration préfectorale au 19e siècle]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Traditional Ballad Index file name|The Traditional Ballad Index file name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ID edizioni CoBiS LOD|ID edizioni CoBiS LOD]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA person ID|SIK-ISEA person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA group ID|SIK-ISEA group ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA institution ID|SIK-ISEA institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA work ID|SIK-ISEA work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA document ID|SIK-ISEA document ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/speedrun.com level ID|speedrun.com level ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version)|Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Polski Petersburg encyclopedia ID (Russian version)|Polski Petersburg encyclopedia ID (Russian version)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mizuumi Wiki article ID|Mizuumi Wiki article ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/6TNS Top album languages found on Wikidata right now] [https://wikis.world/@moebeus@mastodon.online/112302638644990711 source] ** [https://w.wiki/Ej6F The names of the characters from Asterix & Obélix, in French, English, German, Latin and some other languages] ([https://wikis.world/@sukkoria@piaille.fr/114829167969170573 source]) ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/uAOfzguDGgAA6Ma2yseCsOOmGOOmaq8Go6sQQ6YEMWh Map the global distribution of periodicals in publication languages from the Eastern Mediterranean] (Arabic, Ottoman, Greek, Ladino, Coptic etc) ([https://wikis.world/@tillgrallert@digitalcourage.social/114819637083502934 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q49727|Das Erste (Q49727)]] - German public-service television channel * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L5785|reference (L5785)]] - English noun/verb (ˈɹɛf.ɹəns) meaning "source citation", "supporting document", or "relationship" ''' Development ''' * Wikibase REST API: We started work on the simple Property prefix search [[phab:(T397838]]) * Mobile statement editing: We continued the work on the basics with viewing of statements ([[phab:T394886]]]) * Search: Fixed a bug when pasting into the search box ([[phab:T397608]]) * Integration in Wikipedia and co: ** We began research into current limits for collapsing entity usage. (Basically when an article uses more data from an Item than the configured limit then we consider all data on that Item to be used. This is done for infrastructure reasons.) We’d like to improve this to further reduce unnecessary Wikidata changes showing up on watchlist and recent changes on Wikipedia and co. ** We will roll out showing labels instead of IDs in Wikidata edits in watchlist and recent changes to more wikis later this week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Chile|Chile]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:09, 14 ജൂലൈ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=28983341 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/June 2025|Wikimedians of Kerala - June 2025 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's seventeenth [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter|newsletter]].</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group updates <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 28th June 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. Eleven members attended the UG meeting. ** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about Wiki Loves Folklore. The [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025 in India/Winners|results]] of the event was announced yesterday. Shared the thanks note to each commiunity members for their support in organising the activity ** Jinoy shared updates about [[Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025 (WPWP)]] event and shared the plans about conducting a regional level program in association with [[WPWP]]. ** [[User:Manojk|Manoj]] shared updates about [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth in India]] competition. Around 4000 photos have been uploaded during the time of call and Manoj shared plans to socialize by sending mails on the same for better reach. ** Jinoy shared that, following an email from IMUG on June 5, 2025, requesting support and mentorship for a hackathon in Kochi (July 25–27, 2025), the update was communicated through community channels and included in the June newsletter. During this call, he invited inputs from UG members. ** [[User:Shajiarikkad|Shaji]] shared updates on his work related to a template to store books in pdf format. ** Manoj and Arya shared information about plans related to Ayurveda in Wikimedia projects.''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|read more...]])'' </div> ;Events & activities <div style="column-count: 1; column-gap: 30px;"> * ''On-going events & activities by User Group'' ** [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] - Regional campaign by UG in Wikipedia from 1st July to August 31st 2025. '''#WPWPINKL''' ** [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] - photography campaign in Wikimedia Commons from 1st June 2025 to 31st July 2025. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 26th July 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2025|Meeting page]] | [[Special:RegisterForEvent/1898|Meetup Registration]] ''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) & [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:49, 16 ജൂലൈ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=28196647 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #689 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-07-21. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#688]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming]]: ** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeSyLv6rBOgxzPR8DmZ0QZNPr-wQJLs0uI8t2MyuBuTj4HTpA/viewform Wikimedia and Open Knowledge Conference (survey)] is being planned for 2026 in Poland. This event is to focus on research carried out on or with Wikidata and Wikipedia. Your opinion is wanted! Please fill out the Google Forms survey to help the organisation committee plan. Also available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc83qVh7W5QWzNUW8Cg9fL549RNS-s7Qut-UCE84N1OpoQwqw/viewform?usp=sharing&ouid=116673720641417865807 Polish] and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScMdwZ-aPhckKBoT6LNlS5ukVUCqdq8pI0o3nQNjjJR5798GA/viewform?usp=header Ukrainian]. ** Wikimania [[wikimania:2025:Program|2025 Program]] is Live! This is also the time to add your Wikidata meetups. Please start marking your preferred Wikimania sessions (⭐/like) and mark to your mobile apps or calendars. If you are joining online to watch live stream and use the interactive features, please register on eventyay through wikimania.org ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/thread/6HQZ6BJ6SESOOBRWHYVHCNJX4LXXZP24/ source]) * Past: Missed the Q3 Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session log here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2025-07-16|2025-07-15 (Q3 2025)]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: [https://academic.oup.com/bioinformatics/article/41/Supplement_1/i12/8199389 An educator framework for organizing Wikipedia editathons for computational biology] (uses Wikidata to power the [https://compbio-on-wiki.toolforge.org/ compbio-on-wiki.toolforge.org/] tool) ''' Tool of the week ''' * [https://wikinity.toolforge.org/ Wikinity] A tool allowing you to find (un)photographed objects, so you can take a picture of them and send it to Wikidata. The tool was created By Martin Urbanec ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The Call for Papers is now open for the Journal of Open Humanities Data special collection: "Wikidata across the Humanities: datasets, methodologies, reuse." This editorial will explore how Wikidata is transforming research and collaboration in the humanities. If you're working on a relevant project, submit your proposal [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/collections/wikidata_across_the_humanities here] * What belongs where in the Wikibase Ecosystem? There is ongoing research to better understand what people are currently thinking about this and [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BUMGCMKFFNMJQVZXD4K6Z23LLBHAHCCT/ you can take part by sorting some scenarios]. *Wikimedia Deutschland is inviting further feedback on the Mobile Editing Experience [https://www.figma.com/proto/IdZ6rdm8FqDuLYIfQTvEer/ALICE-meets-MEX?page-id=0%3A1&node-id=3-9092&viewport=-14617%2C-894%2C0.76&t=jFYlzZdmBq4NcDU2-1&scaling=min-zoom&content-scaling=fixed prototype] (currently just a design file so not everything is clickable). Please follow the instructions below and share your thoughts at [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements]]: ** Add "business woman" as an occupation ** Add a start date to the relationship with A$AP Rocky and provide a reference ** Find the place of birth (Saint Michael) and open that page ** Add the coordinate location for Saint Michael ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> *New General datatypes: **[[:d:Property:P13637|‎matricule number]] (<nowiki>identifier for a football club affiliated with the Royal Belgian Football Association</nowiki>) **[[:d:Property:P13638|‎settlement classification]] (<nowiki>type of settlement according to a topographical classification</nowiki>) **[[:d:Property:P13642|Polyhedron net]] (<nowiki>a net of attached 2D polygon created for each polyhedron</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13639|National Library of Uruguay book ID]], [[:d:Property:P13640|The Jerusalem Post topic ID]], [[:d:Property:P13641|Physicians of Georgia Biographical Dictionary ID]], [[:d:Property:P13643|eFloraMEX ID]], [[:d:Property:P13644|Theatre museums of Russia person ID]], [[:d:Property:P13645|Georgian Athletes Biographical Dictionary ID]], [[:d:Property:P13646|Georgian Winemakers ID]], [[:d:Property:P13647|Ukrainian Book of Remembrance person ID]], [[:d:Property:P13648|BORIS Portal Unibe ID]], [[:d:Property:P13649|Society for the Promotion of Literacy among Georgians Members ID]], [[:d:Property:P13650|Deaf Movie Database title ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Generation MSX d'un matériel|identifiant Generation MSX d'un matériel]] (<nowiki>hardware identifier in the Generation MSX database of MSX videogames</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Polish Taxpayer Identification Number|Polish Taxpayer Identification Number]] (<nowiki>an identifier for an entity paying taxes in Poland</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/official roster page|official roster page]] (<nowiki>URL of a team's official page about this player</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/transistor density|transistor density]] (<nowiki>density of transistors for classifying the complexity of discrete circuits</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Historische Bildpostkarten Universität Osnabrück - Entities|Historische Bildpostkarten Universität Osnabrück - Entities]] (<nowiki>Identificator for persons and publishers of historical picture postcards</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/grave|grave]] (<nowiki>grave of a person</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/fanlore article id|fanlore article id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Afrikaregisteret ID|Afrikaregisteret ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hong Kong company ID|Hong Kong company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/California Entity Number|California Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Macanese company ID|Macanese company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Corporation Number in Canada|Corporation Number in Canada]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QCC Code|QCC Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cyprus company ID|Cyprus company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Malta company ID|Malta company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GEMI Number|GEMI Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUIT|CUIT]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jamaica company ID|Jamaica company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEC Number|SEC Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mã số doanh nghiệp|Mã số doanh nghiệp]], [[:d:Wikidata:Property proposal/movieID|movieID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Thailand company ID|Thailand company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PCPartPicker chipset ID|PCPartPicker chipset ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/gosfilmofond.ru ID|gosfilmofond.ru ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Directorio de museos del Sistema de Información Cultural|Directorio de museos del Sistema de Información Cultural]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Burmese company ID|Burmese company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Cambodian company ID|Cambodian company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Encyclopedia ID|Georgian Encyclopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vintagepostcards-Archive-ID|Vintagepostcards-Archive-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MacPorts port|MacPorts port]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Berardi Arte artist ID|Berardi Arte artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database director ID|Adult Film Database director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elonet company ID|Elonet company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dvdcompare.net film id|dvdcompare.net film id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SpaceReference.org celestial object ID|SpaceReference.org celestial object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/English solicitors ID|English solicitors ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deaf Movie Database person ID|Deaf Movie Database person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** Mathematical formulae containing HTML escapes https://w.wiki/EoeL] ** [https://w.wiki/9Ygr Most frequent objects depicted on coats of arms] ([https://wikis.world/@kvistgaard@vivaldi.net/112162949851779659 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1140439|Finding Forrester (Q1140439)]] - 2000 film directed by Gus Van Sant * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1372236|Września (L1372236)]] - Polish proper noun (ˈvʐɛɕ.ɲa) meaning "September (month)", "town in Greater Poland", or "village in Świętokrzyskie Voivodeship" ''' Development ''' * Wikibase REST API: We have enabled the new Item Prefix Search endpoint on wikidata. You can try it out now with a call like this: https://www.wikidata.org/w/rest.php/wikibase/v0/suggest/items?language=en&q=potat If you have feedback please leave it at [[d:Wikidata talk:REST API feedback round|Wikidata talk:REST API feedback round]] * Additional APIs: We are looking a bit more into GraphQL and what it could offer to make programmatic access to Wikidata's data better. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We enabled showing the labels of entities in edit summaries in recent changes and watchlist. Now you no longer have to click to get to Wikidata and check what is behind a mystery ID in an edit summary coming from Wikidata. * Mobile statement editing: We are working on formatting references, qualifiers, various data types and multiple statements for one property. We are planning to enable the new mobile UI on Beta Wikidata soon. Important: For now it is a read-only UI, as we have not started to implement editing yet, and some data types won’t have the correct appearance yet. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Vietnam|Vietnam]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Current issue]]· [[:d:User:JosefAnthony|JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] .[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:01, 21 ജൂലൈ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29005317 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #690 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-07-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#689]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Aqurs1|Aqurs1]] (RfP scheduled to end after 31 July 2025 16:35 UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/THEbotIT 3|THEbotIT 3]] - New functional aspect to automatic creation of items describing the articles of [[:w:de:Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft|Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft]] (RE). We want to model now the articles, which amends the main articles, as those information where suppressed so far. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Wikidata's 13th birthday decentralized events will take place in October and November 2025. Feel free to browse [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday|the documentation pages]] to learn how to organize an event in your area, get funding, and get in touch with other organizers. Help translate the documentation pages into your language. ** [[d:Q134950534|COSCUP 2025 (Q134950534)]] OpenStreetMap x Wikidata Track will be held at [[d:Q699543|National Taiwan University of Science and Technology (Q699543)]] on August 9-10. ** [[wikimania:2025|Wikimania]] starts next week August 6 through August 9. Check out the Wikidata related session in the [[wikimania:2025:Wikimania/Program|program]] and start marking your preferred Wikimania sessions (⭐/like) on your mobile apps or calendars. If you are joining online to watch live stream and use the interactive features, please register on eventyay through wikimania.org. Note also the Wikidata meetups organised outside the official conference hours. * Past: WikiCon Brasil 2025 happened in person in [[d:Q36947|Salvador (Q36947)]] including a [[wmbr:WikiCon_Brasil_2025/Programa/Tecnologia|technical session with two Wikidata-focused presentations]] (in Portuguese) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2025/07/23/making-question-answering-systems-smarter-with-knowledge-graphs-using-frog-a-wikidata-research-fund-2024-highlight/ Making Question-Answering Systems Smarter with Knowledge Graphs Using FrOG: A Wikidata Research Fund 2024 Highlight] - How can large language models become more accurate using structured knowledge? A research team from Universitas Indonesia and WU Vienna explored this through FrOG, a framework that integrates Wikidata into question-answering language model. This research is supported by Wikimedia Indonesia through the [[m:Wikimedia Indonesia/Hibah Riset Wikidata 2024|Wikidata Research Fund 2024]] program. ** [https://www.techradar.com/pro/wikidatas-next-leap-the-open-database-powering-tomorrows-ai-and-wikipedia Wikidata’s next leap: the open database powering tomorrow’s AI and Wikipedia] By Lydia Pintscher * Presentations: [https://zenodo.org/records/15609570 O herbário da Universidade de Coimbra na Wikidata] (Using Wikidata in Natural History Collection Management, in Portuguese) * Papers: [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40695850/ Wiki-Quantities and Wiki-Measurements: Datasets of quantities and their measurement context from Wikipedia] - Researchers developed two large, validated datasets; Wiki-Quantities and Wiki-Measurements, from Wikipedia and Wikidata to improve automated extraction of quantitative data and its context using natural language processing techniques. By Göpfert et al., (2025) * Videos: [https://m.youtube.com/shorts/MXQBNG4Wjgk Wikidata:The shadow power behind Wikipedia and AI] ''' Tool of the week ''' *[https://flashbackfiesta.app/ Flashback Fiesta] - is a trivia game that challenges players to guess the year of historical events using data from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [[:d:Wikidata:WikiProject Personal Pronouns|Wikidata:WikiProject Personal Pronouns]] drafted a new [[:d:Wikidata:Personal pronouns|Wikidata Personal Pronouns Policy]], using [[:d:Wikidata:Requests for comment/Pronouns P6553|this recent RFC]] as a basis. It's the first time a policy on this topic has been proposed, and the [[:d:Wikidata:Living people|Wikidata Living People Policy]] served as a reference. Feedback is encouraged and appreciated. * The modeling of [[:d:Q397610|agrégation]] ("the most competitive and prestigious examination for civil service in the French public education system" according to [[:w:en:Agrégation]]) has been reviewed in various aspects: a summary is available in [[:d:Talk:Q397610#Modeling agrégation]]. Suggestions are welcome. *Wikimedia Deutschland is inviting further feedback on the Mobile Editing Experience [https://www.figma.com/proto/IdZ6rdm8FqDuLYIfQTvEer/ALICE-meets-MEX?page-id=0%3A1&node-id=3-9092&viewport=-14617%2C-894%2C0.76&t=jFYlzZdmBq4NcDU2-1&scaling=min-zoom&content-scaling=fixed prototype] (currently just a design file so not everything is clickable). Please follow the instructions below and share your thoughts at [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements]]: ** Add "business woman" as an occupation ** Add a start date to the relationship with A$AP Rocky and provide a reference ** Find the place of birth (Saint Michael) and open that page ** Add the coordinate location for Saint Michael ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes: [[:d:Property:P13668|‎operating cost]] (<nowiki>estimated or average ongoing recurring cost for operating or using an object</nowiki>) *New External identifiers: [[:d:Property:P13651|Ukrainian Memorial person ID]], [[:d:Property:P13652|Portal of united hromadas of Ukraine ID]], [[:d:Property:P13653|Portal Decentralization hromada ID]], [[:d:Property:P13654|Facebook image ID]], [[:d:Property:P13655|archieven.nl creator ID]], [[:d:Property:P13656|‎Elonet company ID]], [[:d:Property:P13657|Embryo Project Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P13658|‎Film Atlas ID]], [[:d:Property:P13659|Klimadashboard.de region ID]], [[:d:Property:P13660|‎Knowledge Graph for Irish History person ID]], [[:d:Property:P13661|myCast person or character ID]], [[:d:Property:P13662|‎nasljerseys.com player ID]], [[:d:Property:P13663|‎speedrun.com level ID]], [[:d:Property:P13664|‎FBref competition ID]], [[:d:Property:P13665|‎FBref match ID]], [[:d:Property:P13666|‎parlament.fyi person ID]], [[:d:Property:P13667|Swimcloud swimmer ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> *New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/organizational chart|organizational chart]] (<nowiki>image that displays the structure of this organization or government agency and the relationships and relative ranks of it's parts and positions/jobs</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Source Shrine|Source Shrine]] (<nowiki>The shrine that the gods of this shinto shrine came from through Bunrei and Kanjo</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/botanical photographs|botanical photographs]] (<nowiki>a distinctive image of a flower, inflorescence, or a similar reproductive structure for this taxon</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Deaf Movie Database language ID|Deaf Movie Database language ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deaf Movie Database genre ID|Deaf Movie Database genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deaf Movie Database country ID|Deaf Movie Database country ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swiss Films person ID|Swiss Films person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/My Abandonware company|My Abandonware company]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Indianapolis ID|Encyclopedia of Indianapolis ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database dei fondi musicali toscani ID|Database dei fondi musicali toscani ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NeoDB Movie ID|NeoDB Movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Serbian settlement ID|Serbian settlement ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/c64.cz game ID|c64.cz game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NuGet package|NuGet package]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swiss Films company ID|Swiss Films company ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://qlever.cs.uni-freiburg.de/wikidata/Bc3bpD?exec=true Church buildings in Sweden on OpenStreetMap with links to Wikidata, but without the inverse link]. ** [https://w.wiki/EsMN Tennis tournament titles won by specific player] ([[Wikidata:Request_a_query#Tennis tournament titles won by specific player|source]]) ** [https://w.wiki/EsMS BarChart of chemical compound identifiers in Wikidata] ([https://wikis.world/@egonw@social.edu.nl/114918734141640378 source]) * WikiProject Highlights: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Sweden WikiProject Sweden] - A project to centralize, expand, and translate Sweden-related data on Wikidata while supporting the Swedish contributor community. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q43361|Harry Potter and the Philosopher's Stone (Q43361)]] - 1997 novel by J. K. Rowling * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L9436|ножницы (L9436)]] - Russian noun (nɐˈʐnʲitsɨ) meaning "cutting tool", "window hardware mechanism", or "ski position with split tips" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We finished a first version of formatting references ([[phab:T396098]]); qualifiers ([[phab:T396099]]); various data types ([[phab:T394888]], [[phab:T394890]], [[phab:T394904]], [[phab:T394907]]); and multiple statements for one property ([[phab:T396637]]) ** We enabled the new mobile editing experience on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org beta Wikidata] so you can now try the very rough version there and follow along with development * Wikibase REST API: We finished the simple Property prefix search endpoint and it will go live in the next days ([[phab:T397838]]) * Additional APIs: We are working on a prototype for GraphQL to see if that is a going to be helpful for accessing Wikidata's data ([[phab:T399452]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kenya|Kenya]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony|JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:55, 28 ജൂലൈ 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29051444 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #691 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-08-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#690]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Aqurs1|Aqurs1]] - closed as successful. Welcome onbaord \o/ * Other: [[d:Wikidata:Project_chat#Suggestion_for_splitting_out_the_WikiCite_graph_to_another_wikibase|Suggestion for splitting out the WikiCite graph to another wikibase]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Wikimania begins this week (August 6-9). Check out the Wikidata sessions and meetups in the [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ event schedule] and mark them in your calander. ** New Linked Data for Libraries [[d:Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series: Join the second session in our Intro to Wikidata/EMCO series. It will be focused on gadgets and user scripts that enhance Wikidata editing. We'll demo useful tools and invite you to share your favorites too! 🗓️ Tuesday, August 5 🕘 [https://zonestamp.toolforge.org/1754409600 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST] ℹ️ More info & Zoom link: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/IntroEMCO|Project page]] ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #79 August 9 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs **[https://addshore.com/2025/07/wikimedia-commons-depicts-statements-over-time/ Wikimedia Commons Depicts statements over time] - Looking at the user of Wikidata Items to show that Wikimedia commons images depict, since the structured data on commons feature was originally turned on. Roads currently come out on top! By Adshore ** [https://blog.johl.io/mimi-sisema-kiswahili-lakini-ninapenda-data/ Mimi sisema Kiswahili, lakini ninapenda data] (I don’t speak Swahili, but I love data). By Jens Ohlig ** [https://itbrief.asia/story/wikimedia-project-boosts-software-for-endangered-languages-worldwide Wikimedia project boosts software for endangered languages worldwide] * Videos: Ongoing Wikidata sessions at the LD4 2025 events. ([https://www.youtube.com/watch?v=fVmjHDhS-Fc&list=PLx2ZluWEZtIDTHevbzOScn1mz8-9ITTLL playlist]) ''' Tool of the week ''' *[https://whopaintedthis.toolforge.org/ Who Painted this] - is a tool developed by Francesco Negri. The tool is a game that let's you guess who created a painting, using data from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * If you are using Wikidata's APIs please be aware that the existing user agent policy will be enforced more strictly going forward. Please make sure your application sets a proper user agent. More details are in [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/APW6FQBGIVLCEN7WZ65D4NVZ6XQIWGCW/ this announcement]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> *New General datatypes: **[[:d:Property:P13668|‎operating cost]] (<nowiki>estimated or average ongoing recurring cost for operating or using an object</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13669|‎UK Mutual Registration Number]], [[:d:Property:P13670|Scientific heritage of Russia person ID]], [[:d:Property:P13671|Reabilitovani istoriyeyu person ID]], [[:d:Property:P13672|L'Expression topic ID]], [[:d:Property:P13673|Memorial Platform person ID]], [[:d:Property:P13674|‎SIK-ISEA institution ID]], [[:d:Property:P13675|‎SIK-ISEA person ID]], [[:d:Property:P13676|‎SIK-ISEA work ID]], [[:d:Property:P13677|Kokugakuin University Digital Museum entry ID]], [[:d:Property:P13678|‎FLBB player ID]], [[:d:Property:P13679|Russian Cycling Federation person ID]], [[:d:Property:P13680|Geoguessr ID]], [[:d:Property:P13681|R-Sport team ID]], [[:d:Property:P13682|‎OSHWA identifier]], [[:d:Property:P13683|Personnel de l'administration préfectorale au 19e siècle ID]], [[:d:Property:P13685|Generation MSX hardware ID]], [[:d:Property:P13686|Generation MSX company or demo group ID]], [[:d:Property:P13687|‎Fanlore article ID]], [[:d:Property:P13688|MarathonView person ID]], [[:d:Property:P13689|‎Anthologia Graeca author ID]], [[:d:Property:P13690|Museum ID from Mexico SIC directory of museums]], [[:d:Property:P13691|Georgian Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P13692|CoBiS LOD book ID]], [[:d:Property:P13693|‎c64.cz game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/DuckDuckGo bang|DuckDuckGo bang]] (<nowiki>Identifier for use of DuckDuckGo bang shortcut, do not prefix with "!"</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/algebraic closure|algebraic closure]] (<nowiki>abgebraic closure of this field</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/value of this characteristic|value of this characteristic]] (<nowiki>non-numeric value of this characteristic applied to this mathematical object</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/National Library of Nigeria ID|National Library of Nigeria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteur(ice) dans le catalogue de la médiathèque de Sceaux|Identifiant d'un(e) auteur(ice) dans le catalogue de la médiathèque de Sceaux]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parabra pal Dicionariu Extremeñu de Juan Kam|Parabra pal Dicionariu Extremeñu de Juan Kam]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EASIN ID|EASIN ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Genetics entry ID|A Dictionary of Genetics entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TEQSA Provider ID|TEQSA Provider ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TEQSA Course ID|TEQSA Course ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Registered Training Organisation code|Registered Training Organisation code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un mémoire dans XIXe siècle en mémoires|Identifiant d'un mémoire dans XIXe siècle en mémoires]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Episodes.fm ID|Episodes.fm ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ A Dictionary of Sports Studies entry ID| A Dictionary of Sports Studies entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Science Thesaurus ID|Open Science Thesaurus ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of American Family Names ID|Dictionary of American Family Names ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://qlever.cs.uni-freiburg.de/osm-planet/J9BO8v?exec=true Railway crossing waterways in Norway with associated bridges]. ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/8d9jpdjE3Mcsc66SIS8GQqYK2YYgYOsm2myy2Oma00R Chart of the nominal outputs of Uganda's hydro-power plants] ([https://x.com/kateregga1/status/1939789382099071298 source]) ** [https://w.wiki/Eoya You have a Wikidata item with few sources? Check the references of all other items linking to that Item] ([https://bsky.app/profile/magnusmanske.wikis.world.ap.brid.gy/post/3lujyuegowp32 source]) * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject sum of all paintings|Sum of all paintings]] - goal is to have a Wikidata Item for every notable painting. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q104454|Mario Götze (Q104454)]] - German association football player * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1216630|Śrem (L1216630)]] - Polish proper noun (ɕrɛm) meaning "town in Greater Poland", "rural-urban municipality", or "village in Lower Silesia" ''' Development ''' * We made progress on figuring out how to make maps on mobile work well with Kartographer ([[phab:T394906]]) * Lydia and Mohammed are attending Wikimania. We are looking forward to seeing some of you there. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kenya|Kenya]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:02, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29074255 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #692 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-08-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#691]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Dolabbot|Dolabbot]] - Mass import of module subpages from other wikis (mainly English wiktionary) to Korean wiktionary and addition of corresponding Wikidata sitelinks. ''' Events ''' * Past: Wikimania 2025 took place last week! Day-by-day playlists are available on the Wikimedia Foundation [https://www.youtube.com/@TheWikimediaFoundation/playlists YouTube channel]. ''' Tool of the week ''' * [[d:User:Midleading|Midleading]] created a a UserScript called [[d:User:Midleading/RemoveRedundantLabels.js|RemoveRedundantLabels.js]]. This user script adds a new tool Item, that can be used to remove all labels that are the same as mul label, in one click. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' *New General datatypes: **[[:d:Property:P13696|taxon aspect image]] (<nowiki>an exemplary image of a particular aspect for this taxon. Relevant for taxonomic identification</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13694|Mizuumi Wiki ID]], [[:d:Property:P13695|My Abandonware company ID]], [[:d:Property:P13697|Vintagepostcards-Archive-ID]], [[:d:Property:P13698|Historical picture postcards University of Osnabrück ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/awarded for type of work|awarded for type of work]] (<nowiki>type of work for which an award or type of award is conferred</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/display size (diagonal)|display size (diagonal)]] (<nowiki>diagonal length of a rectangular electronic display</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/non-free official cover art URL|non-free official cover art URL]] (<nowiki>URL of a copyrighted cover image for a creative work at an authorized distributor's website</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/IUPAC name|IUPAC name]] (<nowiki>Name of a chemical compound following the IUPAC nomenclature of (in)organic chemistry.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Creed|Creed]] (<nowiki></nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Artfacts artist ID|Artfacts artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nextroom building ID|nextroom building ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/USB device ID|USB device ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Caixin company ID|Caixin company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIBFRAME Work ID|BIBFRAME Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Primary Vessel Number|Primary Vessel Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Songsofy artist ID|Songsofy artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PCI vendor hexadecimal ID|PCI vendor hexadecimal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Concise Oxford Dictionary of Art Terms entry ID|The Concise Oxford Dictionary of Art Terms entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/T10 vendor ID string|T10 vendor ID string]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Essential Dictionary of the U.S. Military entry ID|The Oxford Essential Dictionary of the U.S. Military entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SPoT skater ID (new scheme)|SPoT skater ID (new scheme)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une pièce musicale dans le répertoire de la SACEM|Identifiant d'une pièce musicale dans le répertoire de la SACEM]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/9twM Mothers on Wikidata] - explore the mother and child relationships of Wikidata items. ** [https://qlever.cs.uni-freiburg.de/wikidata/tYjsyi Human with article in simple and no english article] (QLever) ([[d:Wikidata:Request_a_query#Articles_on_simple_Wikipedia_but_not_en.Wikipedia|source]]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q20683626|2016 Taiwanese presidential election (Q20683626)]] - election in Taiwan * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1334366|illing (L1334366)]] - English adjective/noun (ˈɪlɪŋ) meaning "annoyed/unhappy", "acting aggressively", or "in a difficult situation" ''' Development ''' * We attended [[Wikimania:2025:Wikimania|Wikimania 205]] in Nairobi * We continued efforts to get our new mobile statement UI for Items with the Kartographer extension, and merged a first version that mostly works ([[Phab:T394906]]) * We began work on including accessibility testing for the new mobile statement editing UI for Items ([[Phab:T400678]]) * The entity types for the new search dropdown has been updated to have Items at the top ([[Phab:T398817]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] [[:d:User talk:Mohammed Abdulai (WMDE)|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 09:51, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29104433 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #693 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-08-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#692]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! Mark your calendars for our third session of our event series, an Introduction to Wikidata/EMCO, which is meant to introduce EMCO participants and anyone interested to Wikidata and to develop frameworks and skills for entity management in the Wikidata environment. We will review searching in Wikidata and have a practical, hands-on exercise where everyone can create a new person item and add some statements. Join us Tuesday, August 19th at 9am PT/ 12pm ET/ 16:00 UTC / 6pm CEST [https://zonestamp.toolforge.org/1755619200 Time zone converter]. Please see our [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/IntroEMCO project page] for more information and Zoom links. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=rTKWoZY8I8Y What Is Wikidata? - Be App Savvy] ** [https://m.youtube.com/watch?v=IYlzoFT3Wi4&pp=0gcJCf8Ao7VqN5tD OpenStreetMap x Wikidata] - Wikidata Taiwan ''' Tool of the week ''' * Magnus Manske’s developed a [https://como.toolforge.org/#/game/autodesc Como Wikidata Game] using Autodesc, this game suggests short descriptions for Wikidata items that don't have any. Review each suggestion, improve it if needed, and submit a concise, accurate description. Additioanlly the andriod application for the game is available for download at [https://play.google.com/store/apps/details?id=org.toolforge.como Google Play Store] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Are you a developer using Wikidata's data in your application with the action API or Query Service? The Wikidata development would love to talk to you to help improve how you can get to Wikidata's data. More details [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/x2sslsjb/apply here (Great Question)]. User interview is 60-mins and you’ll receive compensation as a thank-you for your time. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New External identifiers: [[:d:Property:P13699|National Library of Nigeria ID]], [[:d:Property:P13700|Artfacts artist ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Código INE (Bolivia)|Código INE (Bolivia)]] (<nowiki>Official hierarchical identifier of the National Institute of Statistics of Bolivia for administrative entities such as departments, provinces and municipalities.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/quality for|quality for]] (<nowiki>quality that is described by this sense of adjective/grammatical modifier</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/type of quality|type of quality]] (<nowiki>qualifier of "item for this modifier" that specifies the type of quality</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has wireless capabilities|has wireless capabilities]] (<nowiki>type of wireless connectivity this device has/supports</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/designed for handedness|designed for handedness]] (<nowiki>hand(s) that this object is intended to be used with</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Valais cantonal parliament ID|Valais cantonal parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcanes ID|Arcanes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Travel and Tourism entry ID|A Dictionary of Travel and Tourism entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGDB tag ID|IGDB tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechnoMusicWorld artist ID|TechnoMusicWorld artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechnoMusicWorld release ID|TechnoMusicWorld release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechnoMusicWorld track ID|TechnoMusicWorld track ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Dentistry entry ID|A Dictionary of Dentistry entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CELL ID|CELL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flemish Community Masterpieces List item ID|Flemish Community Masterpieces List item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Environment and Conservation entry ID|A Dictionary of Environment and Conservation entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hamburger Frauenbiografien ID|Hamburger Frauenbiografien ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GamesIndustry.biz topic ID|GamesIndustry.biz topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ophardt Team Sportevent person ID|Ophardt Team Sportevent person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LINDAS ID|LINDAS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital ROC people ID|Digital ROC people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Lyon object ID|Museum of Fine Arts, Lyon object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nebraska Authors author ID|Nebraska Authors author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/InfoconDB series ID|InfoconDB series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/InfoconDB conference ID|InfoconDB conference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/setlist.fm festival ID|setlist.fm festival ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital ROC event ID|Digital ROC event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScholarGPS scholar ID|ScholarGPS scholar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScholarGPS institution ID|ScholarGPS institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScholarGPS field and discipline ID|ScholarGPS field and discipline ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScholarGPS specialty ID|ScholarGPS specialty ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Digital Ark person ID|The Digital Ark person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScholarGPS country profile ID|ScholarGPS country profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MHOBT ID|MHOBT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd person ID|Letterboxd person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/F4Fv Wikidata entities shaped like businesses] ([https://w.wiki/F4Mf Sparql source]) ** [https://w.wiki/6DJd Map of sub-categories of a Commons category] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Irish_Traditional_Music WikiProject Irish Traditional Music] - This project aims to enhance the representation of Irish traditional music on Wikidata * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q737062|Olympia (Q737062)]] - painting by Édouard Manet * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere (L1250690)]] - Italian verb (ˈspeɲ.ɲe.re) meaning "to extinguish (a fire)", "to turn off (a device)", or "to die (euphemistic)" ''' Development ''' * Mobile editing of statements: We are continuing the work - so far on the read-only mobile version. We will start looking into editing soon. You can follow along with the development on [https://wikidata.beta.wmflabs.org beta Wikidata]. * GraphQL: We are continuing some experiments with GraphQL to see if it is useful for specific types of access to Wikidata's data. * Dumps: We are starting to experiment with subset dumps to see if we can get meaningful smaller dumps for reusers. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are working on scalability issues around the number of changes from Wikidata that get sent to Wikipedia and co. As part of this we are continuing to look into how to decrease the number of changes in recent changes and watchlist on Wikipedia and co that don't actually affect an article there. ** We are investigating how the upcoming larger rollout of Parsoid affects the tracking of Wikidata usage in articles. ** We are looking into improving the Databox Lua module that is used especially in smaller Wikipedias to get Wikidata-powered infoboxes. * Federation: We are looking at the previous prototype for Federated Properties that allowed to use Wikidata's Properties on another Wikibase instance. We are checking what if anything of it can be revived for our current work to allow other Wikibase instances to use Wikidata's Items and Properties seamlessly. * Data governance: We are concluding research around the current undestanding of people about which data should go where in the Wikibase Ecosystem. * Constraint reports: We limited Special:ConstraintReport to logged-in users to avoid AI scrapers hitting the systems too hard ([[phab:T401789])) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Cyprus|Cyprus]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] . [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] . [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:20, 18 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29142512 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/July 2025|Wikimedians of Kerala - July 2025 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's eighteenth newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]] </div> ;User group updates <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 26th July 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Jinoy shared the agenda of the meeting and welcomed everyone. 13 members attended the UG meeting. ** Shared the update about the eligibility of UG to take part in the shortlisting process for the WMF Board of Trustees 2025 Election. Jinoy has been nominated as the group’s representative voter. ** Updates on the [[:m:Wikipedia Pages Wanting Photos 2025|Wikipedia Pages Wanting Photos (WPWP) 2025]] campaign on [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങൾ_ആവശ്യമുള്ള_വിക്കിപീഡിയ_താളുകൾ_2025|Malayalam Wikipedia]]. Hashtag #WPWPINKL is using to track the contributions. ** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared that [[:c:Commons:Wiki Loves Earth 2025 in India|Wiki Loves Earth 2025 in India]] is being organized again after 2017, with international team support. ** Jinoy shared the idea of organising the [[ml:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)#വിക്കിയിലെ_ഓണാഘോഷം_-_വിക്കി_ലൗവ്സ്_ഓണം_2025|Wiki Loves Onam 2025]] campaign this year with the support of UG members and the community. Plans include a longer campaign, improving Onam-related articles and media files. ** User group members will be participating in [[m:Wikimania 2025|Wikimania 2025]] at Nairobi. Four posters (UG + individual) from Kerala are selected. Feedback from last year on proper image licensing has been addressed. ** New member of UG, [[:User:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] shared about the plan to take photos of bus stops at Malappuram and uploads to Commons. ** Members suggested forming a review committee for handling UG assets. Jinoy shared that a discussion will be started on the criteria for using UG assets. ** Akbarali suggested preparing reports in Malayalam. Volunteers are welcome to help with translations. ''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2025|read more...]])'' </div> ;Events & activities <div style="column-count: 1; column-gap: 30px;"> * ''On-going events & activities by User Group'' ** [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] - Regional campaign by UG in Wikipedia from 1st July to August 31st 2025. '''#WPWPINKL''' ** [[:c:ommons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] - media campaign by UG in Wikimedia Commons from 17th Aug - 30st Sept 2025. </div> ;Other updates <div style="column-count: 1; column-gap: 30px;"> * Members were encouraged to contribute to the [[m:South Asia/Newsletter|South Asia Newsletter]]. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 23th August 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2025|Meeting page]] | [[Special:RegisterForEvent/2065|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:36, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #694 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-08-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#693]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Rubah_Hitam_Vukova|Rubah Hitam Vukova]] - RfP scheduled to end after 31 August 2025 14:16 (UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DifoolBot_7|DifoolBot 7]] - task(s): Adding a Wikipedia reference to unsourced day-precision [[d:Property:P569|date of birth (P569)]] and [[d:Property:P570|date of death (P570)]] claims. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Dolabbot|Dolabbot]] - task(s): Import module subpages from other wikis (mainly English wiktionary) to Korean wiktionary and addition of corresponding Wikidata sitelinks. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Pilot_Project_for_AI-Assisted_Wikidata_Onboarding_%26_Quality_Control|Pilot project for AI-Assisted Wikidata onboarding and Quality control]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The call for proposals deadline for [[d:Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]] is very close (end of the August). Submit your session proposals at this [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp Call for Proposals] page. ** Wikidata's 13th birthday decentralized events will take place in October and November 2025. Feel free to browse [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Run an event|the documentation pages]] to learn how to organize an event in your area and get in touch with other organizers. If you need funding support, make sure to apply for the micro-grants before the deadline of September 1st. Please help translate the documentation pages into your language. ** [[m:WikiCite_2025|WikiCite 2025]]: a 3-day (25 - 31 August 2025) conference, summit and hackathon for creating an ecosystem of bibliographical data. To attend online, please sign-up on the [[m:WikiCite_2025/Participants|Participants]] page. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://www.stephenharrison.com/p/how-wikidata-is-coding-for-humanity How Wikidata is coding for humanity] - In this interview, Lydia Pintscher of Wikimedia Deutschland speaks with Stephen Harrison on how Wikidata connects human and machine-readable knowledge and why contributing to it is having a global impact. * Papers: [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=5396411#:~:text=Abstract,and%20automated%20decision%2Dmaking%20systems. Wikidata's Worldview: A Semantic Network Analysis of an AI Knowledge Pipeline] - The paper examines Wikidata as a key AI knowledge source, showing how its structures and classifications influence machine decision-making, and calls for greater transparency in AI data systems. * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=OeiXnbpRC2A What Wikidata Reveals About the Good Side of the Internet] ** [https://m.youtube.com/watch?v=nuzw-qehCT8 Resolving the Empty Result Issue in the Wikidata Query Service] * Podcast: [https://www.iheart.com/podcast/263-tech-talks-daily-28475628/episode/3391-what-wikidata-reveals-about-the-290000631/ Tech Talks Daily - What Wikidata reveals about the good side of the internet?] - This episode features Lydia Pintscher who reveals how this massive, collaborative dataset empowers communities worldwide to build tools for the public good, and what a truly “good internet” can look like... * Presentations: [[d:File:Wikimania 2025 - Wikidata a whirlwind tour through the land of Wikidata-powered apps.pdf|Wikimania 2025 - Wikidata a whirlwind tour through the land of Wikidata-powered apps]] (slides for a talk showcasing Wikidata powered apps at Wikimania 2025) By Lydia Pintscher ''' Tool of the week ''' * The [[m:Como|Como GWAP]]<small> (''[[d:Q125832524|Q125832524]]'')</small> (games with a purpose) app has just released to the [https://apps.apple.com/us/app/como-a-crowdsourcing-game/id6686407794 iOS App Store]. Also playable in your [https://como.toolforge.org/ Web Browser] and Android ([https://play.google.com/store/apps/details?id=org.toolforge.como Google Play Store]), the latest release includes Stats tracking and Leaderboards. * A new tool [[Wikidata:Tools/SPARQL Recent Changes 2|SPARQL Recent Changes 2]] has been released and enables mass-validation of entities in Wikidata based on their recent changes. This tool enables users to ensure that whole subgraphs are valid according to any given EntitySchema! * [https://wikicrowd.toolforge.org/groups WikiCrowd] A tool for crowdsourced micro-edits on Wikimedia projects, letting users make quick contributions—like labeling images or answering simple questions—to improve data on Commons and Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[m:Wikisource reader app|Wikisource reader app]] was released. It utilizes the power of Wikidata. * [https://paulina.toolforge.org/ Paulina] won one of this year's [[m:Coolest Tool Award|Coolest Tool Awards]] = Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review = <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Property:P13713|rewards this type of work]] (<nowiki>kind of work for which an award is given</nowiki>) **[[:d:Property:P13715|‎watercraft prefix]] (<nowiki>prefix applied to watercraft operated by different organisations</nowiki>) **[[:d:Property:P13718|‎proposed entity type]] (<nowiki>what a proposed entity would be</nowiki>) **[[:d:Property:P13723|‎Modern Shrine Ranking]] (<nowiki>Rank in the Modern system of ranked Shinto Shrines</nowiki>) **[[:d:Property:P13724|‎Cyclocross24 rider ID]] (<nowiki>identifier for a cyclo-cross cyclist in the Cyclocross24 database</nowiki>) **[[:d:Property:P13732|‎DuckDuckGo bang]] (<nowiki>Identifier for use of DuckDuckGo bang shortcut</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Property:P13701|Database dei fondi musicali toscani ID]], [[:d:Property:P13702|‎Deaf Movie Database person ID]], [[:d:Property:P13703|‎Deaf Movie Database genre ID]], [[:d:Property:P13704|‎Deaf Movie Database language ID]], [[:d:Property:P13705|‎Deaf Movie Database country ID]], [[:d:Property:P13706|‎MacPorts port]], [[:d:Property:P13707|‎dvdcompare.net film ID]], [[:d:Property:P13708|‎Encyclopedia of Indianapolis ID]], [[:d:Property:P13709|Mobility Database ID]], [[:d:Property:P13712|PCPartPicker product type ID]], [[:d:Property:P13714|Library of Congress BIBFRAME Work ID]], [[:d:Property:P13716|USB device ID]], [[:d:Property:P13717|Rekhta Gujarati author ID]], [[:d:Property:P13719|A Dictionary of Public Health entry ID]], [[:d:Property:P13720|Yandex Books author ID]], [[:d:Property:P13721|CoreTennis.net player ID]], [[:d:Property:P13722|rada.info council ID]], [[:d:Property:P13725|Athletics Podium person ID]], [[:d:Property:P13726|‎CESAR title ID]], [[:d:Property:P13727|Polski Petersburg encyclopedia ID (Russian version)]], [[:d:Property:P13728|Polish Taxpayer Identification Number]], [[:d:Property:P13729|‎Berardi Arte artist ID]], [[:d:Property:P13730|Swiss Films person ID]], [[:d:Property:P13731|Swiss Films company ID]], [[:d:Property:P13733|médiathèque de Sceaux catalog author ID]], [[:d:Property:P13734|EASIN ID]], [[:d:Property:P13735|A Dictionary of Genetics entry ID]], [[:d:Property:P13736|A Dictionary of Sports Studies entry ID]], [[:d:Property:P13737|Open Science Thesaurus ID]], [[:d:Property:P13738|PCI vendor hexadecimal ID]], [[:d:Property:P13739|NuGet package]], [[:d:Property:P13740|LINDAS ID]], [[:d:Property:P13741|‎Archaeological Cadastre (Greece) ID]], [[:d:Property:P13742|Dictionary of American Family Names ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/museociclismo|museociclismo]] (<nowiki>id for museociclismo.it</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/identificativo Viario di Roma|identificativo Viario di Roma]] (<nowiki>identifier for a street in Rome</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/form factor|form factor]] (<nowiki>physical design paradigm this object is aligned with</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/implies (2)|implies (2)]] (<nowiki>axiom or conjecture that this axiom or conjecture implies</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/comes with|comes with]] (<nowiki>object which is included with this item, but is not part of it</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd person ID|Letterboxd person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU-ID|EU-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Viario di Roma ID|Viario di Roma ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kick username|Kick username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ene dilim ID|Ene dilim ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LTT Labs product ID|LTT Labs product ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Concept ID in Arab Encyclopedia|Concept ID in Arab Encyclopedia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Fayette ID|La Fayette ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivio Storico Ricordi partiture ID|Archivio Storico Ricordi partiture ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/United Methodist Church church ID|United Methodist Church church ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Record Group Number of National Archives Administration, Taiwan|Record Group Number of National Archives Administration, Taiwan]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Autostraddle topic ID|Autostraddle topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LGBTQ Nation tag ID|LGBTQ Nation tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Advocate tag ID|The Advocate tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xtra Magazine topic ID|Xtra Magazine topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Out tag ID|Out tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Queerty tag ID|Queerty tag ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/F6NR Cool beaches in Antartica] ** [https://w.wiki/F8At Airports with IATA and/or ICAO airport codes, their wikidata Item id's and the English label of the Item] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Airport_query|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_They_not_were_witches_they_were_women WikiProject They Were Not Witches, They Were Women] - A Wikidata project preserving the stories of women accused as witches in Catalonia and Andorra (1419–1796). * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q9321426|Le Monde de Dory (Q9321426)]] - 2016 American animated film directed by Andrew Stanton * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase lexemes]]: [[d:Lexeme:L8031|消す (L8031)]] - Japanese verb (けす, kesu) meaning "to erase", "to turn off", or "to delete" ''' Development ''' * Mobile editing of statements: After focusing on the initial read-only version, we are now starting the work on the actual editing mode. You can follow along with the development on [https://wikidata.beta.wmflabs.org beta Wikidata]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are continuing to work on scalability issues around the number of changes from Wikidata that get sent to Wikipedia and co. As part of this we are continuing to look into how to decrease the number of changes in recent changes and watchlist on Wikipedia and co that don't actually affect an article there. * GraphQL: We now have a prototype for GraphQL for Wikidata. We'd love to have your feedback about it, especially if you are a developer building applications with Wikidata's data. More details at [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL prototype|GraphQL prototype]] [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] . [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] . [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:32, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29142512 --> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29142512 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #695 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-08-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#694]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: [[d:wikidata:Requests for permissions/Administrator/Rubah Hitam Vukova|Rubah Hitam Vukova]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Last chance to submit a session for [[d:Event:WikidataCon_2025|WikidataCon 2025]], the proposals deadline is imminent: head to this '''[https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp Call for Proposals page]''' to submit an idea'' (drafts are welcome, they can be edited for a week after the deadline).'' ** New Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series: fourth session, ''Introduction to Wikidata/EMCO'', with a hands-on exercise creating a corporate body item and adding statements. Tuesday, September 2 – 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST ('''[https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Time zone converter]'''). [[Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/IntroEMCO|More info and Zoom links]]. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #80 September 15 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [https://www.wikidata.org/wiki/Q61752245 Mozilla Community Space Taipei]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Press: [https://www.fastcompany.com/91391335/big-tech-locks-data-away-wikidata-gives-it-back-to-the-internet Big Tech locks data away. Wikidata gives it back to the internet] * Blogs: [https://addshore.com/2025/08/wikidata-instance-of-and-subclass-of-through-time-p31-p279/ Wikidata, instance of and subclass of through time (P31 & P279)] * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=M0Bk83ZLTyw&pp=0gcJCRsBo7VqN5tD LD4 2025 - Wikidata Affinity Group Session - Introduction to Wikidata for Entity Management] ** [https://m.youtube.com/watch?v=dviYC912yQs&pp=0gcJCRsBo7VqN5tD How to create a work and edition in Wikidata] ''' Tool of the week ''' *[https://toolsadmin.wikimedia.org/tools/id/enet DerDieDas for Danish] is a Wikidata-based game to practice Danish. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland is hiring a [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/58843265?l=en Senior Software Engineer (all genders) for the Wikibase Suite], starting October 1, 2025. The role is full-time or part-time, hybrid, and based in Berlin, focused on building open-source tools for linked open data. * The [[m:Grants:Project/Rapid/Tech|Rapid Fund/Tech]] program, launched on July 24, 2025, provides up to $5,000 per project for coding tools that improve contributions to Wikimedia projects. Applications are reviewed every two months, with priority for impactful projects with clear, critical, and well-planned milestones. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes: **[[:d:Property:P13745|parts per area]] (<nowiki>average number of parts per unit of area</nowiki>) **[[:d:Property:P13749|‎display size (diagonal)]] (<nowiki>diagonal length of a rectangular electronic display</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13743|Digital ROC people ID]], [[:d:Property:P13744|Digital ROC event ID]], [[:d:Property:P13746|T10 vendor ID string]], [[:d:Property:P13747|Confederation of African Tennis player ID]], [[:d:Property:P13748|‎Nextroom building ID]], [[:d:Property:P13750|Concept ID in Arab Encyclopedia]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/game stat|game stat]] (<nowiki>metric to what extent a character in a role-playing game (or game with role-playing elements) possesses a specific natural, in-born characteristic common to all characters in the game</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/open meeting page URL|open meeting page URL]] (<nowiki>Information page describing open meetings, public meetings or town hall meetings</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Islamic calligraphy|Islamic calligraphy]] (<nowiki>property that shows the Islamic calligraphy for a person</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Minfin company ID|Minfin company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swiss Performing Arts vocabularies ID|Swiss Performing Arts vocabularies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Doha Dictionary root id|Doha Dictionary root id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sharjah Dictionary root id|Sharjah Dictionary root id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantacalcio ID|Fantacalcio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GayCities ID|GayCities ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Washington Blade tag ID|Washington Blade tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IN Magazine tag ID|IN Magazine tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Teen Vogue tag ID|Teen Vogue tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Diva tag ID|Diva tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Attitude tag ID|Attitude tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Metro Source tag ID|Metro Source tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PLUS tag ID|PLUS tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wussy Magazine tag ID|Wussy Magazine tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plant Ontology ID|Plant Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dimensions.com element ID|Dimensions.com element ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISU-Skating.com-Identifikator|ISU-Skating.com-Identifikator]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/AhtV Species of birds and their sounds] ([https://x.com/espejolento/status/1814353851253735846 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_Art_UK WikiProject Art UK] is an effort to document the various properties and volunteer (art-related) work on Wikidata. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q82069695|SARS-CoV-2 (Q82069695)]] - virus that causes COVID-19 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L303896|øye (L303896)]] - Norwegian noun (ˈœʏə) meaning "organ of sight", "gaze or look", or "point of view" ''' Development ''' * Mobile editing of statements: We developed the first pieces of the edit mode as well as the ability to add statements. You can always follow along on [https://m.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Q424242 beta Wikidata] and find more information on the [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|project page]]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to look into reducing the number of changes that show up on Wikipedia and co's Recent changes and Watchlist ([[phab:T401284]]) * Federation: We looked at previous requests to add new endpoints to the list of SPARQL endpoints you can federate with and are cleaning up the process for getting new ones added. If you have one you'd like to write federated SPARQL queries to now is a good time to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/VYCK46OQWF5IZERU5LFMHDLENI62NQJP/ request them]. * Lexicographical data: You can now limit searches to Lexemes with a Lemma in a specific spelling variant with the '''haslemma''' keywords and to Lexemes with a specific language with the '''in language''' keyword. Examples: [https://www.wikidata.org/w/index.php?search=lexeme%3Ahaslemma%3Aen-au%2Cen-ca&title=Special%3ASearch&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1&searchToken=9no6tq1pxsndwkxnvs7p8av0e 1] [https://www.wikidata.org/w/index.php?search=inlanguage%3Aoc&title=Special%3ASearch&profile=advanced&fulltext=1&ns146=1&searchToken=4zxweq7wlit9q2rhcljfk1zp5 2] ([[phab:T271776]]) * GraphQL: We are evaluating feedback we received so far. If you are developing applications with Wikidata's data it'd be great if you could [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL prototype|have a look at the current prototype and provide feedback]]. * Dumps: We are experimenting to see how we can provide smaller subset dumps for Wikidata ([[phab:T400870]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] . [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] . [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:30, 1 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29142512 --> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29142512 --> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29207107 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #696 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-09-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#695]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot:[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/IndExsBot| IndExsBot]] - Task(s): Add Subject external identifier [[d:Property:P12371|IndExs Exsiccata editor ID (P12371)]] to existing persons which are stated in the indexes of [[d:Q125246464|Exsiccatae]] database. ''' Events ''' * Past events: ** The [[:m:WikiCite 2025|WikiCite 2025]] conference took place in Berne, Switzerland. It showcased WikiCite-related efforts across multiple wikis, disciplines, languages and countries. Most of it was both streamed and recorded, and the videos are currently being processed. ** The [[:toolforge:scholia/event/Q131386723|SEMANTICS 2025]] conference took place in Vienna, Austria. Wikidata was mentioned in several keynotes and multiple other talks, posters and demos. The poster [[:commons:File:The Wikidata Query Service split and its impact on the scholarly graph - poster at the SEMANTICS 2025 conference.pdf|The Wikidata Query Service split and its impact on the scholarly graph]] zoomed in on the [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS graph split]]. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday|Wikidata's 13th Birthday]] update: Funding applications are now closed, and the review process is underway. Applicants will be notified about the status of their submissions shortly. Are you planning to organize an event for the birthday but haven’t added it to the calendar yet? You can do so here: [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Calendar|Wikidata:Thirteenth Birthday/Calendar]] 🎉 ** The deadline for the [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/EPB4LTXZA2FFUINWUC3LAGHYWG6ZED6Y/ Fall 2025 MediaWiki Users & Developers Conference] CfP is extended until September 15th. The conference will be held on October 28 - 30th, and hosted by the TIB Leibniz Centre in Hanover, Germany. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: Past, Present and Future: a Wikimedian-in-Residence at the Biodiversity Heritage Library: TiagoLubiana reflects on their tenure at the [[d:Q172266|BHL (Q172266)]], integrating the biodiversity collections into the Wikimedia projects. [https://diff.wikimedia.org/2025/08/30/past-present-and-future-a-wikimedian-in-residence-at-the-biodiversity-heritage-library/ Read on Diff Blog] * Papers: Revealing hidden figures within natural history collections by empowering students with data sleuthing skills - Mabry et al.,(2025) [https://acsess.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/nse2.70025 Read here] * Videos: ** WiLES Wikidata Lexicographical Event Semantics modeling for natural languages (LD4 2025) [https://www.youtube.com/watch?v=2JAi0p1aJzM YouTube] ** Wikidata presentations and lightning talks (LD4 2025) [https://www.youtube.com/watch?v=6Kj_QNklPbs YouTube] ** On Wikiskills 1st Wikidata Training (Africa Wiki Women) [https://m.youtube.com/watch?v=xnCOBqResik YouTube] ** (French) Lors de la 1ère formation Wikidata de Wikiskills [https://m.youtube.com/watch?v=E92TkPJvomY YouTube] ** Plugging into the WikiVerse: A Plug for a Wikidata Plug-in for ArchivesSpace [https://m.youtube.com/watch?v=2Jwlu_AXcV4 YouTube] * Presentations: ** [[m:WikiCite_2025|WikiCite 2025]] presentation slidedecks can be found linked individually from the [[m:m:WikiCite_2025/Programme|programme page]] or collectively on the [[c:Category:WikiCite_2025_presentation_slides|Commons category]]. ** [https://slides.com/wragge/wikifest-slv-2025 Wikidata / GLAM a few experiments]... by Tim Sherratt showcasing reuse of Wikidata ''' Tool of the week ''' * Dacit is a listening-training app for cochlear implant users, built as part of a Master's Thesis for LMU Munich, it is powered by Wikidata-lexicographical data. Practice with 3 different excercises; identify (German-language) speakers, words and minimal pairs in your [https://dacit.kristbaum.org/ browser] or as an [https://play.google.com/store/apps/details?id=org.kristbaum.dacit&hl=en android app] * [https://www.wikidata.org/wiki/User:TomT0m/LexToWiktionary.js LexToWiktonary]is a userscript that adds a Wiktionary links button on Wikidata Lexeme pages. It checks the lemmas of a lexeme, finds matching entries across different Wiktionary language editions, and shows them in a popup for quick access, with an option to expand to all Wiktionaries. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The submission deadline for [[d:Event:WikidataCon 2025|WikidataCon]] proposals has passed. Proposals that were submitted in time can still be edited until Sep 9. Proposals are hidden by default, but [[d:Event:WikidataCon 2025/Submissions|a page for sharing submissions]] is available and can facilitate coordination. * [[mw:Help:Growth/Tools/Help panel|Help Panel]] has been deployed on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Wikidata:Main_Page Wikidata Beta].🎉 This is a feature designed to guide contributors with quick links to relevant help pages. It currently appears in read mode across most pages and can be configured by admins. You can enable it in your Beta preferences under "Newcomer features". To help shape its future on Wikidata, we're inviting you to test it and share feedback on [[mw:Help_talk:Growth/Tools/Help_panel|this talk]] page. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes: [[:d:Property:P13768|form factor]] (<nowiki>physical design paradigm this object is aligned with</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13751|The Concise Oxford Dictionary of Art Terms entry ID]], [[:d:Property:P13752|The Oxford Essential Dictionary of the U.S. Military entry ID]], [[:d:Property:P13753|Valais cantonal parliament ID]], [[:d:Property:P13754|Arcanes ID]], [[:d:Property:P13755|A Dictionary of Travel and Tourism entry ID]], [[:d:Property:P13756|IGDB keyword ID]], [[:d:Property:P13757|A Dictionary of Dentistry entry ID]], [[:d:Property:P13758|Record Group Number of the National Archives Administration, National Development Council, Taiwan (R.O.C.)]], [[:d:Property:P13760|A Dictionary of Environment and Conservation entry ID]], [[:d:Property:P13761|Doha Dictionary root id]], [[:d:Property:P13762|Sharjah Dictionary root id]], [[:d:Property:P13763|Saulchoir library ID]], [[:d:Property:P13764|Observer tag]], [[:d:Property:P13765|‎Hamburger Frauenbiografien ID]], [[:d:Property:P13766|Ophardt Team Sportevent person ID]], [[:d:Property:P13767|Museum of Fine Arts, Lyon object ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Release date of film|Release date of film]] (<nowiki>The date when a film was first released to the public</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/part number 2|part number 2]] (<nowiki>identifier for a product or part designated by its manufacturer for inventory and ordering purposes</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/backwards compatible with|backwards compatible with]] (<nowiki>backwards compatible with the identified platform, software, or system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/level or map of|level or map of]] (<nowiki>video games that this video game level or map belongs to</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/resistance|resistance]] (<nowiki>Resistance of organisms (systems) to common adverserial influences like pests, pathogens, drugs, attack vectors, ...</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/GBFS feed URL|GBFS feed URL]] (<nowiki>URL of a GBFS feed for the bicycle-sharing system</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/GENC 3-character code|GENC 3-character code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/L'Équipe athlete ID|L'Équipe athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sancho el Sabio Foundation ID|Sancho el Sabio Foundation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Authors author ID|British Authors author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gamepadla ID|Gamepadla ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGA Legacy MKIII ID|VGA Legacy MKIII ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Noormags ID|Noormags ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/qamus.inoor.ir entry ID|qamus.inoor.ir entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RSQV ID|RSQV ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Naturalis authority ID|Naturalis authority ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Library of the Community of Madrid ID|Digital Library of the Community of Madrid ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trainspo model ID|Trainspo model ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/FG$r Number of hospital beds] ([https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Request_a_query Source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_ASBS_2025 WikiProject ASBS 2025] - Aims to Engage the botanical community at the 2025 ASBS Conference to promote and enhance contributions to Wikidata, Wikipedia, and Wikimedia Commons. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L739282|PC (L739282)]] - English noun (ˌpiːˈsiː) meaning "Personal Computer", "Printed Circuit", or "Peace Corps" ''' Development ''' * We're investigate options for improving information saved while publishing ([[phab:T403149]]) * Mobile Editing Experience: we added multi-language support ([[phab:T402630|T402630]]) * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to look into reducing the number of changes that show up on Wikipedia and co's Recent changes and Watchlist from edits to aliases ([[phab:T401288]]), [[m:m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Reduce_change_propagation_noise#More_granular_Alias_tracking|more info]] [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] . [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:41, 8 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29224612 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #697 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-09-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#696]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Project Chat: [[d:Wikidata:Project_chat#Multiple_items_linked_to_single_categories,_redux|Multiple items linked to single categories, redux]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The New Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series introduces participants to Wikidata/EMCO. The session guides attendees through creating a project and project page, followed by an open working hour for creating and editing in Wikidata and asking questions. Join on Tuesday, September 16th at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. More details and Zoom links are on the [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/IntroEMCO|project page]]. **[[w:pt:Wikipédia:Edit-a-thon/Atividades em português/Wikidata Lab XLVI|Wikidata Lab XLVI: Wikidata and semantic memory]] (in English). On September 18th, at 17UTC. Live [https://www.youtube.com/watch?v=o1blwYH68xI on Youtube]. ** '''Virtual course: Wikidata and public domain (in Spanish)'''. On September 25th start this online course until March 26, 2026. [https://www.articaonline.com/curso-en-linea-wikidata-y-dominio-publico/ Registration open on this form]. ** [[d:Event:Govdirectory US office hour September 2025|Govdirectory US office hour]], 25 September ** [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/GM6ODGJLVISTTXGSPPGS6W2TVAPI3QQA/ Apply now: Scholarships for Wikimania 2026 in Paris!] Deadline is October 31, 2025 (anywhere in the world). Notification of decisions will be sent in January 2026. ** Notifications for [[d:Wikidata:Thirteenth_Birthday|Wikidata Thirteenth Birthday]] microgrant applications are currently being sent out in batches. If you are planning to run an event but have not yet added your event to the calendar, please do so here: [[d:Wikidata:Thirteenth_Birthday/Calendar|Wikidata:Thirteenth_Birthday/Calendar]] ** [[d:Event:WikidataCon_2025|WikidataCon 2025]] proposal reviews are about to end. We are currently building an initial programme and will soon inform Speakers before publishing a first Schedule! ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: GLAM Newsletter: Biodiversity Heritage Library update, harvesting Wikidata identifiers and improving the [https://bhl2wiki.herokuapp.com/ BHL2Wiki Tool] - ''[[outreach:GLAM/Newsletter/August_2025/Contents/Biodiversity_Heritage_Library_report|Read the article]]'' * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=kArK6yf4jGA EduWiki Conference - Using AI on Wikipedia and Wikidata Editing for Health Education] ** [https://m.youtube.com/watch?v=6gjBPOXm-ak Using Duplicity: Link Wikipedia articles to Wikidata Items] ** [https://m.youtube.com/watch?v=7kNjuXnsa6c How to Get the Used Language in WIKIDATA/SPARQL with [AUTO_LANGUAGE Parameter] ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=JmGNeehrnUc Let's improve information about Carnival on Wikidata] ** Wikidata Lab XLVI: Wikidata and Semantic Memory, don't miss the workshop! (scheduled: 18.09.25, 1700 UTC) - [https://www.youtube.com/watch?v=o1blwYH68xI&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D YouTube] * WikiCite 2025 Presentations: ** Extracting citation relations from legacy publications, by David Lindeman - [[c:File:Extracting_citation_relations_from_legacy_publications.webm|watch on Commons]] ** A proposal for managing personal collections in Wikidata, by Tania Maio - [[c:File:Maio_Wikicite_2025.webm|watch on Commons]] ''' Tool of the week ''' *[https://paulina.toolforge.org/ Paulina] is a Wikidata-based tool for the GLAM community that facilitates searching for authors and works, helps identify their copyright status in different countries, and provides access to works when available. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Help us test the new [[mw:Help:Growth/Tools/Help_panel|Help Panel]] feature, now enabled on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Wikidata:Main_Page Wikidata Beta] * The Wikimedia Foundation launched a new team, the [[mw:Wikidata Platform|Wikidata Platform Team]], to lead development and maintenance of query services, aiming for stable, scalable data access in collaboration with WMDE and the community. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes: **[[:d:Property:P13769|open meeting page URL]] (<nowiki>information page describing open meetings, public meetings or town hall meetings</nowiki>) **[[:d:Property:P13773|‎LSF rating]] (<nowiki>Indonesia film classification administered by the Film Censorship Board</nowiki>) **[[:d:Property:P13783|‎designed for handedness]] (<nowiki>hand(s) that this object is intended to be used with</nowiki>) *New External identifiers: [[:d:Property:P13770|Personnel de l'administration préfectorale depuis 1945 ID]], [[:d:Property:P13771|La Fayette ID]], [[:d:Property:P13772|Harper's tag]], [[:d:Property:P13774|‎TechnoMusicWorld artist ID]], [[:d:Property:P13775|‎TechnoMusicWorld track ID]], [[:d:Property:P13776|‎Serbian settlement ID]], [[:d:Property:P13777|‎setlist.fm festival ID]], [[:d:Property:P13778|ScholarGPS scholar ID]], [[:d:Property:P13779|ScholarGPS institution ID]], [[:d:Property:P13780|ScholarGPS field and discipline ID]], [[:d:Property:P13781|ScholarGPS specialty ID]], [[:d:Property:P13782|The Digital Ark person ID]], [[:d:Property:P13784|MHOBT ID]], [[:d:Property:P13785|Gamepadla ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/NRK topic ID|NRK topic ID]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/result of addition|result of addition]] (<nowiki>mathematical result obtained by adding two or more numbers or quantities together</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap key|OpenStreetMap key]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Meetup.com Event ID|Meetup.com Event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biological Imaging Methods Ontology ID|Biological Imaging Methods Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anne Frank House persond ID|Anne Frank House persond ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PortableApps ID|PortableApps ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Maitron d'une commune|Identifiant Maitron d'une commune]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Library Board Singapore ID (new scheme)|National Library Board Singapore ID (new scheme)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NWO Project ID|NWO Project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenITI Author URI|OpenITI Author URI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DisplaySpecifications.com model ID|DisplaySpecifications.com model ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/网易云音乐专辑编号|网易云音乐专辑编号]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PnP vendor ID|PnP vendor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PnP device ID|PnP device ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mellopedia|Mellopedia]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/FLRz Artworks owned by Perls Dynasty] - see it visualised on [https://www.youtube.com/watch?v=0GPlcOvCVMo&list=PLkHbiY2yRD8rlWkuKf-Utl7GTuW37grZQ&index=5 YouTube] ** [https://w.wiki/tBr BubbleChart of Wikidata Lexeme forms by language] ** [https://w.wiki/FLUM Institutions that host the most UNESCO Memory of the World International Register inscriptions] ([[:d:User:MartinPoulter/queries/memory_of_the_world|Source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:Wikiproject_University_of_Toronto_Libraries_EMCO|University of Toronto Libraries EMCO]], [[d:Wikidata:WikiProject_Jewish_Studies_and_Jewish_Heritage|Jewish Studies and Heritage]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q6911|Diary of Anne Frank (Q6911)]] - famous diary of a 13-year old Dutch Jewish girl hiding from the Nazis to escape the Holocaust * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L4476|blow (L4476)]] - English verb (bloʊ) meaning "to push air", "to explode", or "to perform fellatio" ''' Development ''' * Scalability/sustainability: We have rolled out changes to minimize the number of entries stored in the recent changes tables of Wikipedia and co that are edits coming from Wikidata. This also reduces the number of changes from Wikidata you will see showing up in Recent changes and watchlist on Wikipedia and co further. * [https://modelcontextprotocol.io MCP] for Wikidata: We are getting it ready for first testing. * Dumps: We are continuing to investigate how to provide smaller/subset dumps. * [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile statement editing]]: We are continuing the work on making statements editable, especially qualifiers and multiple references. * [[d:Q134301689|Anubis (Q134301689)]] anti-bot software was deployed on Wikibase Cloud and XTools to prevent site outages caused by bot traffic. ([[Phab:T399851|T399851]], [[Phab:T400229|T400229]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Japan|Japan]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] . [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:51, 15 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:JosefAnthony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29224612 --> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29241745 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #698 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-09-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#697]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[Event:Exploring Seediq: A Journey through Translation and Linked Data Documentation|Exploring Seediq: A Journey through Translation and Linked Data Documentation]] 25 October .This event will showcase the Seediq communities’ translation of the OCLC white paper on Wikibase, followed by an overview of the full paper. It will conclude with an open discussion on the lessons learned during the translation project and broader reflections on linked data. ** [[d:Event:Govdirectory US office hour September 2025|Govdirectory US office hour]], 25 September ** FREE virtual 1hr Wiki webinar focusing on plant biodiversity. Open to anyone wanting to improve their digital outreach skills by enriching Wikidata. Tuesday 14th of October at 3pm NZST. [https://tepapa.zoom.us/meeting/register/_g4sKy2KTYGMIhtNIAxGeA#/registration Register to get link]. ** [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday|Wikidata’s 13th Birthday]] is just around the corner! Are you planning to host a celebration but haven’t added it to the calendar yet? Join the party! Thirty-nine (39) events are already scheduled, and yours can be too: [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Calendar|Birthday Calendar]]. It’s also the perfect time to contribute a birthday present or message to [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Presents & messages|this list]]. Gifts can be anything that celebrates Wikidata and its amazing community like a script you’ve written, a tool improvement, a visual, a poem... 🎉 ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: (French) [https://m.youtube.com/watch?v=RbxuPd7eprk Formation Wikidata 2 de WikiSkills] By Africa Wiki Women ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-todo.toolforge.org/duplicity/#/ Duplicity] This tool can pick a random article on a wiki without associated Wikidata item, and offer some possible matches on Wikidata, so you can add it to an existing item, or create a new one. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[phab:T403210|Call for Projects and Mentors for Outreachy Round 31]]! If you have some ideas for coding or non-coding (design, documentation, translation, outreach, research) projects, share them by Sept. 26, 2025, at 4 pm UTC ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * New General datatypes: **[[:d:Property:P13787|number of ray tracing cores]] (<nowiki>number of ray tracing cores in a graphics processing unit</nowiki>) **[[:d:Property:P13788|VRAM capacity]] (<nowiki>amount of dual-ported video RAM (VRAM) modules used by this device</nowiki>) **[[:d:Property:P13789|‎has wireless capabilities]] (<nowiki>type of wireless connectivity this device has/supports</nowiki>) **[[:d:Property:P13794|date filed]] (<nowiki>filing date for a document, e.g. a patent or court case</nowiki>) * New External identifiers: [[:d:Property:P13785|Gamepadla ID]], [[:d:Property:P13786|OpenStreetMap key]], [[:d:Property:P13790|EU-ID]], [[:d:Property:P13791|Roma road ID]], [[:d:Property:P13792|‎LTT Labs product ID]], [[:d:Property:P13793|Swiss Performing Arts Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13795|wikiHow article ID]], [[:d:Property:P13796|‎GamesIndustry.biz tag ID]], [[:d:Property:P13797|‎Dimensions.com element ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/image+display resolution|image+display resolution]] (<nowiki>pixel resolution of images generated or captured by this item (camera, software, etc)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/firmware|firmware]] (<nowiki>firmware installed on this hardware</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/excluding work|excluding work]] (<nowiki>work or narration for or in which this statement is <em>false</em></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has grammatical number|has grammatical number]] (<nowiki>grammatical number used in this language</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Day of Reisai|Day of Reisai]] (<nowiki>Annual Festival done by a Shinto Shrine</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/https://football.aek.com/|https://football.aek.com/]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Météo-France place ID|Météo-France place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hex package|Hex package]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maptons ID|Maptons ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BVPB catalog ID|BVPB catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dati.lnb.lv ID|dati.lnb.lv ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Needle Drop tag ID|The Needle Drop tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AfterEllen tag ID|AfterEllen tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap relation type|OpenStreetMap relation type]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Them.us tag ID|Them.us tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DOAB book ID|DOAB book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Liste unique des décorés|identifiant Liste unique des décorés]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deník tag ID|Deník tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of Architecture entry ID|The Oxford Dictionary of Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/qamus.inoor.ir root ID|qamus.inoor.ir root ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmarks ID|Filmarks ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/FLJ7 A map of IEC 60320 power connectors] - a cool SPARQL visualisation, by [[d:User:IagoQnsi|User:IagoQnsi]] ** [https://w.wiki/FN5J 350 people who were married, then married the sibling of their previous spouse] ([https://bsky.app/profile/magnusmanske.wikis.world.ap.brid.gy/post/3lz4kuxvpcn62 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q33947|Northern Sami (Q33947)]] - famoumost widely spoken of all Sámi languages * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L37547|Waage (L37547)]] – German noun (‘ˈvaːɡə’) meaning "scale (device for measuring mass)", "Libra constellation", or "equilibrium" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are working more on the editing state of statements, especially qualifiers and progress indicators during saving ([[phab:T402620]]) * Dumps: We fixed an issue with some of the dumps ([[phab:T403882]]) and are improving the monitoring * GraphQL: We are working on making it easier to get labels of linked entities in an API response, starting with Items ([[phab:T404692]]) * Sustainability: We have now rolled out improvements to the tracking of Wikidata changes on the other Wikimedia projects on all projects in order to decrease the size of the database table that tracks these changes ([[phab:T401288]]) * Bug fixes: Tacsipacsi submitted fixes for two issues in error messages on Special:SetSiteLink. Thank you! ([[phab:T404499]], [[phab:T404500]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United_States_of_America|United States of America]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] · [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:16, 22 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> [[Category:Wikidata status updates| ]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29288740 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2025|Wikimedians of Kerala - August 2025 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is Wikimedians of Kerala UG's nineteen newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;Updates / Discussions <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 23rd August 2025, we had our user group monthly meeting online via Google Meet. Sixteen members attended the UG meeting. Jinoy shared the agenda for the meeting and welcomed everyone to the meeting. ** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] initiated discussions on the need to apply for the [[Community Resources and Partnerships/India General Support Project|Annual General Support Fund (GSF)]]. The deadline for submission is 5th September 2025. ** Ranjith, Manoj, Jinoy, Tony shared the update about the received. Members emphasized finalizing pending support reports before proceeding with the new application. ** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] presented a [[:m:Talk:Wikimedians of Kerala#Drafting policy to handle the Wikimedians of Kerala UG_assets|draft policy]] for handling User Group assets. Members are invited to provide feedback and suggestions on the talk page or on the document. ** Updates on ongoing campaigns [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] and [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] were shared. ** Ranjithsiji announced that the proposal for WikiConference India 2026 will be submitted in September and plans are underway to organize WikiConference Kerala in December 2025. ** [[:User:Vijayanrajapuram|Vijayan V K]] proposed starting a campaign to create school articles from SchoolWiki to Malayalam Wikipedia, with a focus on uploading at least one photo for each school. ** Participants (Manoj, Ranjith, Jinoy and Akbarali who participated the meeting) who attended [[m:Wikimania 2025|Wikimania 2025]] shared their experiences. ** Discussions also touched upon issues in Malayalam Wiktionary’s IPA module, possible solutions for Commons uploads. ** [[:User:Vis M|Vis M]], [[:User:Tonynirappathu|Tony]] and other members discussed possible tools and workflows to ease bulk uploads to Wikimedia Commons, including Google Drive integrations.''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2025|read more...]])'' </div> ;Events & activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * ''On-going events & activities by User Group'' ** [[:c:Commons:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] – Photography campaign to document Onam culture, ongoing in Commons. ** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – Photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions, ongoing in Commons. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 27th September 2025 - [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2243|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 07:23, 26 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #699 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-09-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#698]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Empat_Tilda|Empat Tilda]]: RfP scheduled to end after 3 October 2025 18:30 (UTC) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** New Linked Data for Libraries [[d:Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] project series! Mark your calendars for our first session of our WikiProject Personal Pronouns event series, which will provide a high-level overview of WikiProject Personal Pronouns' goals, past work, and implementation plans. The session will also serve as a practical orientation to the implementation work for this project, ending with a demonstration of the workflow to be used in subsequent sessions. No previous Wikidata experience is needed to participate. This session will be recorded. Slides and recordings will be found on the project page after the session. Join us Tuesday, September 30th at 9am PT/ 12pm ET/ 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?msg=LD4+Wikidata+Affinity+Group+Project+Series+Call&iso=20250930T09&p1=234&ah=1 Time zone converter]). Please see our [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/PersonalPronouns|project page]] for more information and Zoom links. ** Wikidata are hosting a [[d:Event:Embedding_Project_Webinar|webinar on the Embedding Project]]: AI/ML Project Manager Philippe Saadé (WMDE) will introduce the project, including early experiences, wins and pitfalls, and open up the floor to your questions. *** Takes place 1600 - 1700 UTC, October 9, 2025. *** Embedding Project? [[d:Wikidata:Embedding_Project|Read about it here]] *** Want to join the Webinar? [[d:Special:EventDetails/2196|Please register here with your Wiki account]] ** 🎁 Countdown to 13!🎁 Wikidata's 13th Birthday is fast approaching and this week marks the start of the first Birthday Events! For a full rundown of all Birthday Events, please see the [[d:Wikidata:Thirteenth_Birthday/Calendar|Birthday Calendar]].<br> Starting the month of celebrations this week include: Wali Wikimedians Community, Latin America in Wikidata 2025, Hausa Wikipedians User Group and the language communities of Zambia, Twi and Kinyarwanda and regional celebrations from the Northern Nigerian, Dagbani and Ghanaians Wikimedian communities! ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://tech-news.wikimedia.de/2025/09/19/enhanced-search-for-wikibase/ Enhanced Search for Wikibase] ** [https://cthoyt.com/2025/09/25/enriching-ror-with-wikidata.html Suggesting new relations in ROR from Wikidata] By Charles Tapley Hoyt * Papers: ** [https://arxiv.org/pdf/2505.15501 Protoknowledge Shapes Behaviour of LLMs: Text-to-SPARQL] ** [https://orb.binghamton.edu/librarian_fac/117/ Wikidata Workflows: with ORCiD and OpenRefine - a Binghamton University Case Study] By Sasha Frizzell - This lightning talk outlines Binghamton University Libraries’ pilot project to convert ORCID faculty data into Wikidata entries, showcasing linked data integration, data cleaning workflows, and strategies for enhancing institutional research visibility. * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=PJSWWGuPzJE Wikidata tutorial: how to merge duplicate items] ** [https://m.youtube.com/watch?v=DeHIq3wX7GE Wikidata Wikishootme SAT] ** [https://m.youtube.com/watch?v=gEVKAoQc0jM How to Fetch Subclasses and Parent Classes in Wikidata SPARQL Queries] ** (Portuguese) [https://m.youtube.com/watch?v=41FtK-tbrK4 Black women in history through Wikidata] ** [https://www.youtube.com/watch?v=nkUjnDEZuYU Provenance and Restitution: Shared knowledge graphs as a tool in recovering looted cultural heritage] ''' Tool of the week ''' *[https://www.wikidata.org/wiki/User:Jon_Harald_S%C3%B8by/senseItemLabel.js senseItemLabel] is a UserScript by [[User:Jon Harald Søby]] The Script Lets you add the lemma for the current lexeme as a label to items added to the lexeme's senses as [https://www.wikidata.org/wiki/Property:P5137 item for this sense (P5137)] in one click. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * If you've noticed a performance issue with Magnus Manske's MixMatch gagdet, [[d:User:IagoQnsi|User:IagoQnsi]] has suggested a fix, the comment and code is available from [[d:User_talk:Magnus_Manske/mixnmatch_gadget.js#Performance_fix|Talk:Magnus Manske#MixMatch performance]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13801|‎Lemmy instance URL]] (<nowiki>the Lemmy instance of or about the subject</nowiki>) **[[:d:Property:P13802|‎part number]] (<nowiki>identifier for a product or part designated by its manufacturer for inventory and ordering purposes</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13798|Noormags ID]], [[:d:Property:P13799|PnP device ID]], [[:d:Property:P13800|PnP vendor ID]], [[:d:Property:P13803|‎GENC 3-character code]], [[:d:Property:P13804|‎Sancho el Sabio Foundation ID]], [[:d:Property:P13805|‎British Authors author ID]], [[:d:Property:P13806|VGA Legacy MKIII graphics card ID]], [[:d:Property:P13807|‎qamus.inoor.ir entry ID]], [[:d:Property:P13808|PortableApps ID]], [[:d:Property:P13809|Chinese Engineers Relational Database ID]], [[:d:Property:P13810|‎DisplaySpecifications.com model ID]], [[:d:Property:P13811|Vix Vocal work id]], [[:d:Property:P13812|Naturalis author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum supported display resolution|maximum supported display resolution]] (<nowiki>maximum pixel resolution that this computing hardware or technological standard supports</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/cookie policy|cookie policy]] (<nowiki>cookie policy of this website, software or digital product</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/yayasan ID|yayasan ID]] (<nowiki>identifier for Indonesian foundation on vervalyayasan.data.kemdikbud.go.id</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/luminance|luminance]] (<nowiki>measured quantity of photometric brightness (luminous intensity per area)</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmarks ID|Filmarks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medicin.dk disorder ID|Medicin.dk disorder ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Interaktionsdatabasen ID|Interaktionsdatabasen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A Dictionary of Food and Nutrition entry ID|A Dictionary of Food and Nutrition entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap role|OpenStreetMap role]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TechPowerUp CPU Specs Database ID|TechPowerUp CPU Specs Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GPUZoo ID|GPUZoo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CPU-World ID|CPU-World ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adebiportal author|Adebiportal author]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIA Novosti person ID|RIA Novosti person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of the Jewish Religion entry ID|The Oxford Dictionary of the Jewish Religion entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qalamger.kz author ID|Qalamger.kz author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Does the Dog Die? media ID|Does the Dog Die? media ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sultanlar Ligi player ID|Sultanlar Ligi player ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/FRz9 maps of running and closed railway stations in Denmark] ** [https://w.wiki/FUDK Formula One Teams by employee count] - source: Discord * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Piano_Rolls|Piano Rolls]] - has bee greatly expanded and subpages added. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Open_Topstukken_Maastricht_University_and_Radboud_University/Manual|Open Topstukken Maastricht University and Radboud University]] - A user manual for contributing. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1059888|Because You Left (Q1059888)]] - episode of Lost (S5 E1) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L298686|Knoten (L298686)]] - German noun (ˈknoːtn̩) meaning "tied fastening of ropes/strings", "speed unit in aviation/shipping", or "tangled clump of hair" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We continue to make good progress, which you can check out on [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/w/index.php?title=Q593112&mobileaction=toggle_view_mobile beta Wikidata]. Specifically it is now possible to ** save changes to edits made to string Properties on statements (without losing qualifier / reference information) ([[phab:T401405]]) ** change the rank of statements ([[phab:T402436]]) * Query Service UI: jhsoby submitted patches for two issues related to the example dialog. Thank you! ([[phab:T405747]], [[phab:T405720]]) * Lexicographical data: 1F616EMO submitted a patch to fix a localization issue on the Lexeme page. Thank you! ([[phab:T322526]]) * Dumps: We fixed issues with the n-triples and truthy dumps generation and set up a [https://grafana.wikimedia.org/d/6c666ea5-01de-4325-9c32-41ee09882368/wikidata-data-dumps-monitoring?orgId=1&from=now-90d&to=now&timezone=utc dashboard for monitoring] ([[phab:T403882]]) * GraphQL: We are continuing to make labels of linked entities accessible in the GraphQL endpoint ([[phab:T404692]]) * Wikidata in Wikipedia and co: We are continuing to work on improvements to how we technically track the use of Wikidata in the other Wikimedia projects in order to reduce the amount of changes from Wikidata in the watchlist and recent changes on Wikipedia and co. * Wikidata Query Service GUI: We deployed two fixes by [[:d:User:Jon Harald Søby|User:Jon Harald Søby]], thank you! ([[phab:T405720]], [[phab:T405747]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Bulgaria|Bulgaria]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:55, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29355234 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #700 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-10-06. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#699]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikidataCon_2025|WikidataCon 2025]] - The first version of the conference schedule has been released! See the Event page for links to the schedule (and to register if you haven't already). ** [[d:Wikidata:Thirteenth_Birthday/Calendar|13th Birthday Events]] - check the calendar to see which Birthday events are happening this week! ** [[d:Event:Embedding_Project_Webinar|Webinar: Embedding Project]] - join us this week, October 9 1600 ~ 1700 UTC, to hear a presentation and then pose your questions regarding the [[d:Wikidata:Embedding_Project|Embedding Project]] ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1760544000 18:00 CEST], 15th October 2025 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. * Past events: ** Wikimedia CEE Meeting 2025 - Learning Day (September 25, at the Goethe Institut in Thessaloniki): the main topic was Wikidata and libraries; the program and the materials of the hands-on session are available in the [[:meta:Wikimedia CEE Meeting 2025/Learning Day|Meta page]], the slides of the presentations are available in the [[:commons:Category:Wikimedia CEE Meeting 2025 Learning Day presentations|Commons category]] ** Convegno NILDE (October 2-3, University of Genoa; [https://convegnonilde2025.unige.it/ website]): in the first session, regarding ''Il futuro dei cataloghi'' [The future of the catalogs], many presentations (in Italian) have mentioned the use of Wikidata in collective library catalogs; the proceedings of the conference (in Italian) will be published in open access in early 2026: *** [[User:LiaFla|Lianna D'Amato]] and Emanuela Secinaro, ''Cobis LOD: integrare e aumentare i cataloghi eterogenei delle biblioteche specialistiche'' [Cobis LOD: Integrating and Enhancing the Heterogeneous Catalogs of Specialized Libraries] ([[:commons:File:Convegno NILDE 2 10 2025 CoBiSLOD Integrare e aumentare i cataloghi eterogenei delle biblioteche specialistiche.pptx.pdf|slides]]) *** [[User:Bargioni|Stefano Bargioni]], ''La catalogazione per entità, esperienze pratiche della rete URBE con Parsifal'' [Entity cataloging: practical experiences of the URBE network with Parsifal] ([[:commons:File:La catalogazione per entità - esperienze pratiche della rete URBE con Parsifal.pdf|slides]]; [[:d:Wikidata:Gruppo Wikidata per Musei, Archivi e Biblioteche/Parsifal|Wikidata project page]]) *** Elena Ravelli e [[User:Epìdosis|Camillo Pellizzari]], ''Authority file di SBN e Wikidata: un esempio di interoperabilità e riutilizzo dei dati'' [SBN Authority File and Wikidata: An Example of Data Interoperability and Reuse] ([[:commons:File:Authority file di SBN e Wikidata - un esempio di interoperabilità e riutilizzo dei dati.pdf|slides]]; [[:d:Wikidata:Gruppo Wikidata per Musei, Archivi e Biblioteche/SBN|Wikidata project page]]) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [[:diffblog:2025/09/29/building-wikidata-capacity-in-east-africa-insights-from-wikimedia-deutschlands-outreach|Diff: Building Wikidatacapacity in East Africa]] - Wikimedia Deutschland’s 2025 outreach initiative expanded Wikidata capacity in East Africa by training nearly 100 local Wikimedians across 13 countries, and fostering a new network of regional Wikidata champions * Press: [[d:Wikidata:Embedding_Project/October_1_2025_Release|A milestone for open AI: The Wikidata Embedding Project goes live]], read also in [https://blog.wikimedia.de/2025/10/01/wikidata-embedding-projekt-geht-live/ Deutsch] / [https://www.theverge.com/news/789288/wikidata-ai-friendly-database?trk=feed_main-feed-card_feed-article-content TheVerge] and [https://techcrunch.com/2025/10/01/new-project-makes-wikipedia-data-more-accessible-to-ai/ TechCrunch] blogs. * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=tHsW99zKt3s Africa Wiki Women - Wikidata Birthday Launch Celebration 2025] ** [https://m.youtube.com/watch?v=_nbI8hkRAvA SAT - Wikidata - OSM - länkade data] By Magnus Sälgö ** [https://m.youtube.com/watch?v=jdiqm8VqFQM Roman Provinces Project (RPP) WikiDataTraining (add WMC image)] ** [https://m.youtube.com/watch?v=Ztx208Nhtco Wikidata and public domain - Clase 1] (Spanish) By Wikimedistas de Uruguay ** [https://www.youtube.com/live/kJ6DyZes_rU Open Tool Registries:] Resolving the Directory Paradox with Wikidata - Livestream (today!) Oct 6, 16:00 - 17:00 CEST. (Maybe in German but description is English) ''' Tool of the week ''' *[https://www.wikidata.org/wiki/User:GZWDer/newentity.js Script newentity.js] is a UserScript by [[User:GZWDer|GZWDer]] it helps to generates new items (including lexemes) from the given JSON object. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The Wikidata Team at Wikimedia Deutschland would like to talk to developers who use Wikidata’s data dumps, or have tried using them but ran into challenges. Your feedback will help us make data dumps easier and more reliable to use. If you’re open to chatting, we’ll schedule a 60-minute user interview. As a thank-you for your time, you’ll be eligible for compensation. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/datadumpsinterviews here]. * For anyone interested in open and interoperable data, the DCMI 2025 Conference might be interesting. More information and registration [https://www.dublincore.org/conferences/2025/ here]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13814|calligraphy]] (<nowiki>calligraphy of this person</nowiki>) **[[:d:Property:P13826|cookie policy URL]] (<nowiki>cookie policy of this website, software or digital product</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13815|‎TechnoMusicWorld release ID]], [[:d:Property:P13816|Biblioteca Digital de la Comunidad de Madrid ID]], [[:d:Property:P13817|‎Trainspo model ID]], [[:d:Property:P13818|AGORHA UUID]], [[:d:Property:P13819|‎Biological Imaging Methods Ontology ID]], [[:d:Property:P13820|‎Anne Frank House person ID]], [[:d:Property:P13821|Maitron municipality ID]], [[:d:Property:P13822|National Library Board Singapore ID]], [[:d:Property:P13823|Euploos Project ID]], [[:d:Property:P13824|SpaceReference.org celestial object ID]], [[:d:Property:P13825|Hex package]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/formally denounced by|formally denounced by]] (<nowiki>person or organization which has publicly issued or enacted a denunciation of this item</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/code of conduct|code of conduct]] (<nowiki>URL of a resource that contains the Code of Conduct of a project or organization</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/award judge|award judge]] (<nowiki>judges for an award</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/start and end work|start and end work]] (<nowiki>work in which this statement begins to be valid</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Organ Index ID|Organ Index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLGBL ID|BLGBL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/American Kennel Club ID|American Kennel Club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CRT Database model ID|CRT Database model ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jeune Afrique country ID|Jeune Afrique country ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vocabulary.com word ID|Vocabulary.com word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Newegg item ID|Newegg item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catalogue of sundials ID|Catalogue of sundials ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeWeb historical or artistic asset ID|BeWeb historical or artistic asset ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PriceRunner product ID|PriceRunner product ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SofaScore sports team ID|SofaScore sports team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FootballFakts.ru football match ID|FootballFakts.ru football match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker sports match ID|Kicker sports match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BDFutbol match ID|BDFutbol match ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato players ID|Foot Mercato players ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Meetup.com Event ID|Meetup.com Event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mapillary username|Mapillary username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccerway player ID 2025|Soccerway player ID 2025]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/FZVe Lexemes in sign languages] ([https://t.me/c/1325756915/37121 source]) ** [https://query-chest.toolforge.org/redirect/CobTPdZHuKiwo8KyYsEqCSiqiSasg84AikQ8wsqE2qp List of films available for free on YouTube] ([[d:Wikidata:Request_a_query#List_of_films_available_for_free_on_YouTube|source]]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q8620|Kwame Nkrumah (Q8620)]] - Ghanaian pan-Africanist and the first Prime Minister and President of Ghana (1909-1972) * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L22859|delve (L22859)]] – English verb (/dɛlv/) meaning "to investigate thoroughly", "to dig physically", or "to discuss in detail ''' Development ''' * The <code><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> [[:mw:Help:Magic words|magic word]] is now enabled on Wikidata and Test Wikidata. It can be used to display templates in the user interface language, replacing the previous <code><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code> hack. ([[phab:T405830]]) GraphQL: We have continued working on the functionality that provides labels of linked entities * Wikidata vector embedding and MCP: We have released the [[d:Wikidata:Embedding Project|vector embedding]] and [[d:Wikidata:MCP|MCP]] * Wikidata integration in Wikipedia and co: ** We are continuing the rollout of improvements to ow we track Wikidata changes in Wikipedia's watchlist and recent changes in order to reduce the size of the database table and reduce the noise on editors' watchlists. ([[phab:T401288]], [[phab:T401290]]) ** We are working on some improvements to the Databox module and template ([[phab:T400322]]) * Mobile statement editing: ** We improved the display of qualifiers and made it possible to add qualifiers (editing will still come) as well as the value type (value/some value/no value) ([[phab:T404991]], [[phab:T404956]], [[phab:T402431]], [[phab:T403246]]) ** We are working on adding editing support for more datatypes (tabular data and geoshape) ([[phab:T403973]]) ** We are working on making it possible to edit references ([[phab:T402433]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United States of America/North Carolina|North Carolina]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:09, 6 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29377585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #701 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-10-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#700]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DifoolBot_7|DifoolBot 7]] - closed as approved. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next Linked Data for Libraries [[Wikidata: WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session: Tuesday 14 Oct, 2025 from 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://zonestamp.toolforge.org/1760457600 click for your Time zone]) WikiProject Personal Pronouns members will lead three implementation sessions to improve the data modeling and ethics of personal pronoun representation in Wikidata based on newly-established best practices and Wikidata policy by remediating legacy statements with participants. No prior Wikidata experience required. More info on the [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/PersonalPronouns|Personal Pronouns]] event page. ** Upcoming LD4 Affinity Group sessions: Oct 14, Nov 25, Dec 9, at 9am PT/ 12pm ET/ 4pm UTC / 6pm CEST. ** Wikidata + Wikibase Office Hour, join us in the [https://t.me/joinchat/AZriqUj5UajwQxn1aZ9WOg Wikidata Telegram] channel for our Quarterly roundup of what's been happening with Wikidata and Wikibase. If you can't make it, [[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2025-10-15|read the transcript later]]. Oct 15, 18:00 - 19:00 CEST (UTC 16:00 - 17:00). ** The Next Wikimedia Research Showcase is [https://zonestamp.toolforge.org/1760545800 Wednesday, October 15, at 9:30 AM PT / 16:30 UTC]. The theme is "Celebrating 13 Years: Wikidata’s Role in Learning and Culture". Watch via the [https://www.youtube.com/live/3NMOvOUCd8Q YouTube stream]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://www.nationalarchives.gov.uk/blogs/research-projects/developing-an-enhanced-dataset-for-the-history-of-photography/ Developing an enhanced dataset for the history of Photography] - National Archives researchers used Wikidata during a hackathon to link people and places from 19th-century photographic copyright records, enriching the archive’s metadata through linked open data. ** [https://mpjuhasz.com/posts/influenced_by/ Viusalisations of Philosophers Influence in history] - Take a look if you're interested in the history of philosophy, temporal graphs, or Wikidata! * Videos: ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=s1EIdotXpus How to identify and fill information gaps in Wikidata Tabernacle and Integrality] - In preparation for Latin America month on Wikidata, this tutorial will introduce the Tabernacle and Intergraality tools. ** [https://www.youtube.com/watch?v=gmCbUfx_FAg Curationist: 2024 Metadata Learning and Unlearning Summit] - Curationist researches and debates on transitioning to a Wikidata/Wikibase style of schema for its images of digital open-access collections. ** [https://www.youtube.com/watch?v=7BwXe_D_GTw Data Ethics and Open Science] - At 19:00 of the video, Lambert Heller discusses using Wikidata, and later Wikibase for the NFDI4 Culture Proposal. ** [https://www.youtube.com/watch?v=6sdbHqeZpbY Linked Open Data Location Identifiers for Pacific Archaeology] - Hardy & Leclerc at the CAA Australia conference show how Wikidata identifiers enrich Kuden and Pacific island databses. * Presentations: [[c:File:Webinar_Oct_2025_-_Wikidata_Embedding_Project.pdf|Slides for the Wikidata: Embedding Project Webinar presentation]] ''' Tool of the week ''' * [https://www.wikidata.org/wiki/User:Magnus_Manske/wikidata_useful.js Wikidata Useful] is a UserScript by [[User:Magnus_Manske|Magnus Manske]] that adds a box of quick "add statement" links to the right side of the page. Entity and phylogeny types, countries (location and citizenship). Also, tries to load and display a blurb from en or de Wikipedia. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The 2024 Wikidata Community Survey results are out! Read the full report on Commons: [[commons:File:Wikidata Community Survey 2024 Report.pdf|Wikidata Community Survey 2024 Report]]. If you have any thoughts or questions feel free to write on this discussion page: [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/2024-Community-Survey|Wikidata talk:Usability and usefulness/2024-Community-Survey]] * Wikimedia Deutschland is seeking feedback on the [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements#How_you_can_help|Mobile Editing Experience prototype]], especially from contributors who edit right-to-left (RTL) languages like Arabic, Hebrew, Persian, Urdu, etc. We’ve already received helpful input from various editors, but feedback from RTL language communities is still missing. Your perspective is important to ensure the design works well for everyone. Please go to [https://www.wikidata.beta.wmcloud.org/wiki/Wikidata:Main_Page Beta Wikidata] (in mobile view) to test the prototype with the instructions below and share your feedback on [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|this talk page]]. ** Add "businessperson" as an occupation ** Add a start date to the relationship with A$AP Rocky and provide a reference ** Find the place of birth (Saint Michael) and open that page ** Add the coordinate location for Saint Michael ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13828|luminance]] (<nowiki>measured quantity of photometric brightness (luminous intensity per area)</nowiki>) **[[:d:Property:P13829|excluding work]] (<nowiki>work or narration for or in which this statement is false</nowiki>) **[[:d:Property:P13838|intervener]] (<nowiki>name of a third-party group or person allowed to participate in a legal case</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13827|NWO project ID]], [[:d:Property:P13830|Vocabulary.com word ID]], [[:d:Property:P13831|Fnac person ID]], [[:d:Property:P13832|African Music Library band ID]], [[:d:Property:P13833|‎Spanish-German Dictionary ID]], [[:d:Property:P13834|‎Encyclopedia of Marxism ID]], [[:d:Property:P13835|Kulturenvanteri place ID]], [[:d:Property:P13836|Encyclopædia Universalis index ID]], [[:d:Property:P13837|ISFDB award category ID]], [[:d:Property:P13839|‎CCCA Canadian Art Database work ID]], [[:d:Property:P13840|‎CCCA Canadian Art Database creator ID]], [[:d:Property:P13841|CPU-World ID]], [[:d:Property:P13842|AMNH entity ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/NZ Charities Register Number|NZ Charities Register Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Memorial Book of Social Democracy-ID|Memorial Book of Social Democracy-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of Almería identifier|Biographical Dictionary of Almería identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabase (additional) ID|Operabase (additional) ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NLAI ID|NLAI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SIK-ISEA group ID|SIK-ISEA group ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimini article ID|Wikimini article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Concise Oxford Dictionary of Family Names in Britain entry ID|Concise Oxford Dictionary of Family Names in Britain entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Grove Encyclopedia of Decorative Arts ID|The Grove Encyclopedia of Decorative Arts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antique Chinese and Japanese Porcelain Dictionary and Glossary of Terms entry|Antique Chinese and Japanese Porcelain Dictionary and Glossary of Terms entry]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmfriend Movie ID|Filmfriend Movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Hessen|Schulnummer Hessen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ The Oxford Dictionary of Dance entry ID| The Oxford Dictionary of Dance entry ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/6TNS What Wikidata album languages grew the most this week?] ([https://wikis.world/@moebeus@mastodon.online/113057841265159018 source]) ** [https://edu.nl/y38rg Example query to show why papers cite each other] ([https://wikis.world/@egonw@social.edu.nl/112943938308855780 source]) * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q15625490|Biodiversity Assessment of the Fishes of Saba Bank Atoll, Netherlands Antilles (Q15625490)]] - scholarly article by Williams, Jeffrey et al., 2010 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Special:MyLanguage/Lexeme:L339628| pukka (L339628)]] - English adjective (puh-kuh) that can mean "genuine", "highest class", or "complete" ''' Development ''' * Wikidata integration on Wikipedia and co: ** We finished work on adding an icon to changes coming from Wikidata in recent changes and watchlist ([[phab:T397258]]) ** We are finishing work on a new usage aspect for qualifiers and references so their use can be tracked separately. This will lead to less Wikidata changes showing up in recent changes and watchlist that don't actually affect the article ([[phab:T397258]]) ** We are continuing the work on improving Databox ([[phab:T400322]]) * GraphQL: We are continuing to work on making labels of linked entities in the values of statements accessible ([[phab:T404692]]) * Mobile statement editing: We have been working on showing the different value types ([[phab:T404684]]) and making references editable ([[phab:T405236]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] .[[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:20, 13 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29437158 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #702 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-10-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#701]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ternera|Ternera]] - RfP scheduled to end after 23 October 2025 16:10 (UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot|Rebot]] - Task: Make changes in [https://w.wiki/Fed9 w.wiki/Fed9], such as changing [[d:Property:P180|depicts (P180)]] = [[d:Q181916|herbarium (Q181916)]] to [[d:Q61726742|herbarium specimen (Q61726742)]]. ''' Events ''' * Upcoming: ** WikidataCon 2025: [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/schedule/ Have you seen the Program yet?]<br>Available now on Pretalx, check now and plan your schedule. ** 🎉 Wikidata's 13th Birthday! Join us online, October 29 17:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1761757200 in your timezone]) for presents, birthday messages, games...and a 📣'''surprise announcement''' (don't miss it!). 🎁 Add your own gifts to the list - anything that celebrates Wikidata and its amazing community... a script you’ve written, tool improvement, visual, poem...the sky's the limit.<br>Get the call link here: [[d:Event:Wikidata Thirteenth Birthday/Presents & messages call|13th Birthday Presents & Messages call]]. ** The Dublin Core [https://www.dublincore.org/conferences/2025/ DCMI 2025] conference will take place in Barcelona, Oct 22-25. *** [https://www.dublincore.org/conferences/2025/sessions/papers-metadata-quality-bibframe/#reczeEWTeASPr4XmW Presentation]: ''Derivative Relationships and Bibliographic Families Among Creative Works: A Systematic Study of Their Application by the Wikidata Community from the FRBR and BIBFRAME Perspective'' *** [https://www.dublincore.org/conferences/2025/sessions/workshop-web-app-to-static-site/#session-information Workshop] by [[d:User:Jneubert|Jneubert]] on converting a complex web application into a large static site integrated with Wikidata *** [https://www.dublincore.org/conferences/2025/sessions/tutorial-shaping-linked-data-knowledge-graphs/#session-information Tutorial] from [[d:User:Jelabra|Jelabra]] on shaping linked data and knowledge graphs. ** [https://www.youtube.com/watch?v=LJQ7JxQ0XBg Wikidata Lab XLVII: Wiki Infographics], about a [[toolforge:infographics|tool]] for data visualization. On October 21, 17 UTC. ** [https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Scholarships Wikimania 2026 Scholarships are open]! Deadline is Friday, October 31st, 2025. ** [https://www.wikidata.org/wiki/Event:Wikidata_13th_Birthday_Celebration_in_Igbo_Wikimedians_User_Group Wikidata 13th birthday celebration in the Igbo Wikimedians User Group] on October 24 and 25, 2025 *Past: ** Missed the Q4 Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session log here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2025-10-15|2025-10-15 (Q4 2025)]] ** [https://www.wikidata.org/wiki/Event:Wikidata_13th_birthday_celebration_in_the_WUGN_Abuja_Network Wikidata 13th birthday celebration in the WUGN Abuja Network] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (Finnish) [https://piilotettuaarre.blogspot.com/2025/10/wikidatasta-vauhtia-geo-eli.html From Wikidata to GEO (AI) optimization?] by Johanna Janhonen * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=E6cYJ9kfFBE Genealogical tree creation with Wikidata] - by Thimira Sahan ** (Chinese) [https://m.youtube.com/watch?v=35Z1IoXA7t8 Wikidata 13 週年聚會暨 OpenRefine 工作坊] - by Wikidata Taiwan ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=pFWfJIEs6Bw Taller en línea: Introducción a Wikidata y Wikibase] by bibliotecasUNAM ** Wikimedia Research Showcase: [https://www.youtube.com/live/3NMOvOUCd8Q Celebrating 13 Years: Wikidata’s Role in Learning and Culture] ''' Tool of the week ''' * [https://affandymurad.github.io/wikilokal/ WikiLokal] - The tool uses your device location to find Wikidata Items and Wikipedia articles within a 3 kilometre radius of your location. Created by [[m:User:Affandy_Murad|User:Affandy Murad]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Project Chat: ** [[d:Wikidata:Project_chat#Help_us_decide_the_name_of_the_new_Abstract_Wikipedia_project|Help choose a name for the Abstract Wikipedia Project]] - combining WikiFunctions and Wikidata, a voting contest will run from Oct 20 - Nov 17, 2025. ** [[d:Wikidata:Project_chat#How_can_Wikidata_be_useful_IRL_if_it_has_less_data_than_Wikipedia?|How can Wikidata be useful IRL if it has less data than Wikipedia?]] - an ongoing discussion touching on data scraping tools such as [https://github.com/Pascalco/harvesttemplates Harvest templates (github)] and data consistency between Wikipedia and Wikidata in places such as Infoboxes. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P13847|organizational chart]] (<nowiki>image that displays the structure of this organization or government agency and the relationships and relative ranks of its parts and positions/jobs</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13843|The Oxford Dictionary of Architecture entry ID]], [[:d:Property:P13844|TechPowerUp CPU Specs Database ID]], [[:d:Property:P13845|Catalogue of sundials ID]], [[:d:Property:P13846|A Dictionary of Food and Nutrition entry ID]], [[:d:Property:P13848|GPUZoo ID]], [[:d:Property:P13849|NetEase Music album ID]], [[:d:Property:P13850|Corporation Number in Canada]], [[:d:Property:P13851|Biographical Dictionary of Almería identifier]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/image of outdoor seating|image of outdoor seating]] (<nowiki>an image of the outdoor seating</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Elo rating (rapid)|Elo rating (rapid)]] (<nowiki>Current or historical Elo rating of a player in rapid time control chess games</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ECHL profile ID|ECHL profile ID]] (<nowiki>Id (number) used by ECHL on their website ehcl.com. URL takes a slug.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/award category or rank|award category or rank]] (<nowiki>(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/public key|public key]] (<nowiki>cryptographic public key (some ASCII encoding of it)</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Sachsen|Schulnummer Sachsen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Team Austria ID|Team Austria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IFES Election Guide ID|IFES Election Guide ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BNB agent ID|BNB agent ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arte de la Argentina ID|Arte de la Argentina ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Democratic Memory Bank ID|Democratic Memory Bank ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker competition ID|Kicker competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net team ID|Soccer365.net team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUDAP|LUDAP]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Genbu.net ID|Genbu.net ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ztgd.com|ztgd.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISTAMPIE entity|ISTAMPIE entity]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MIT Press edition id|MIT Press edition id]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/FkPH List of Airports/Airstrips in Florida, USA] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Translation_Work|WikiProject IDEA (translation tasks)]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|Govdirectory South Korea]] was created. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q24101|Jagiellonian Library (Q24101)]] - library of the Jagiellonian University in Kraków * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L762994|led (L762994)]] - Norwegian Nynorsk noun (leː) meaning "a joint between bones", "a movable body part", or "a generation" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We made progress on support for more datatypes for editing. * Wikidata integration in Wikipedia and co: ** We are investigating an issue with infoboxes using data from Wikidata after some recent changes to usage tracking ([[phab:T407684]]) ** We are working on more improvements to the Databox module * Ontology federation: We are starting to work on making it possible for other Wikibase instances to use Wikidata's Items as values in their statements. This expands on previous work around federated properties. * Dumps: We have worked on fixing issues with the dumps that were failing recently. They should now be generated again and we continue to look into the cause. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Bahamas|Bahamas]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:29, 20 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29437158 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/September 2025|Wikimedians of Kerala - September 2025 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 20^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;Updates / Discussions <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 27^th September 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. Eighteen members attended the meeting. The agenda for the meeting was shared, and everyone was welcomed. ** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about the support request by the UG and the annual plan published on Meta-Wiki. ** [[:User:Irvin calicut|Irvin]] and [[:User:Manojk|Manoj]] shared plans for organizing Wiki Loves Birds this year. More updates will be shared soon. ** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates on the ongoing campaigns — [[:m:Wiki Loves Onam 2025|Wiki Loves Onam 2025]] and [[c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] — supported by the UG. More than 400 images have been uploaded for both WLO and WLS campaigns. *** [[:User:Vijayanrajapuram]] and Ranjithsiji discussed future plans for the Wiki Loves Schools campaign. ** Jinoy shared about the past [[:ml:WP:WPWP2025|Wikipedia Pages Wanting Photos 2025]] campaign on Malayalam Wikipedia, which was also supported by the UG. Twelve participants contributed to over 100 Wikimedia projects during this period, with more than 500 media files added. ** [[:User:Athulvis|Athul]] shared plans for [[:m:Wikimedians of Kerala/Events/Navarathri at Thiruvananthapuram|documenting Navarathri programs]] and invited others to join the initiative. ** Athul, Jinoy, and Ranjith shared updates and experiences from attending [[:m:Event:Wikimedians of Kerala at IndiaFOSS 2025|IndiaFOSS 2025 in Bangalore]], where they managed a Wikimedians of Kerala stall to raise awareness about Wikimedia projects. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/September 2025|Read more...]]) </div> ;Events & Activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * ''Ongoing events & activities by the User Group'' ** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions. The campaign is ongoing on Wikimedia Commons. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 25th October 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2386|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 12:20, 24 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=29132440 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #703 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-10-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#702]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Samoasambia|Samoasambia]] - RfP scheduled to end after 27 October 2025 15:10 (UTC) * Closed request for adminship: [[Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Ternera|Ternera]] - Closed as successful by [[User:Ymblanter|Ymblanter]] ([[User talk:Ymblanter|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 19:24, 23 October 2025 (UTC) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** 🎉 Wikidata's 13th Birthday! Join us online, October 29 17:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1761757200 in your timezone]) for presents, birthday messages, games...and a 📣'''surprise announcement''' (don't miss it!). 🎁 Add your own gifts to the list - anything that celebrates Wikidata and its amazing community... a script you’ve written, tool improvement, visual, poem...the sky's the limit. Get the call link here: [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Presents & messages|13th Birthday Presents & Messages call]]. ** WikidataCon 2025, October 31 - November 2, make sure to register at [[Event:WikidataCon_2025|the event page]]. ** SPARQL workshop (in German): "From Zero to SPARQL. Eine Einführung in die Abfrage von Wissensgraphen (Schwerpunkt Wikidata)", 4 Nov 2025, 10-13, free and open to all, online via Zoom. [https://www.digis-berlin.de/workshop-am-04-11-25-from-zero-to-sparql-eine-einfuehrung-in-die-abfrage-von-wissensgraphen/ more information and registration] ** The scholarship deadline for [https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Wikimania Wikimania 2026] is approaching fast: 31st of October. Apply today if you want to attend on a scholarship. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: ** (Spanish) [https://www.youtube.com/live/BuBEJYNnK2M?si=ZYo_bi9JbHCj1VWT Visualizaciones con el Servicio de Consultas de Wikidata] ** (Spanish)[https://m.youtube.com/watch?v=s1EIdotXpus ¿Cómo identificar y completar vacíos de información en Wikidata? Tabernacle e integraality] ** [https://m.youtube.com/watch?v=dMc8itXt7i0 I Have 1000s of Items in Commons – What Do I Do Now?: Utilization Opportunities on Wikimedia Commons] ** (Chinese [Trad]) [https://m.youtube.com/watch?v=v7XdRqpEU0Q&pp=0gcJCR4Bo7VqN5tD 鏈結資料文獻翻譯賽德克語成果發表會 Exploring Seediq: A Journey through Translation and Linked Data Documentation] *Presentations: Will AI Erase Us Again? The Role of Wikimedia Communities. Talk by [[User:Jsamwrites|John Samuel]], Queering Wikipedia 2025 ([[commons:File:Queering_Wikipedia_2025-JohnSamuel.pdf|Slides]]) ''' Tool of the week ''' * [https://tools.iccl.inf.tu-dresden.de/nemo/ Nemo] is a new Wikidata query tool by [[User:Markus Krötzsch|User:Markus Krötzsch]] the tool can answer queries, extracts subsets, and perform analyses in ways that SPARQL alone can't. It also lets you combine Wikidata with other data sources. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13883|start work]] (<nowiki>work in which this statement about a fictional entity begins to be valid</nowiki>) **[[:d:Property:P13884|end work]] (<nowiki>work in which this statement about a fictional entity ceases to be valid</nowiki>) **[[:d:Property:P13885|image resolution]] (<nowiki>pixel resolution of images generated or captured by this item (camera, software, etc)</nowiki>) **[[:d:Property:P13886|display device resolution]] (<nowiki>physical pixel resolution of an electronic display</nowiki>) **[[:d:Property:P13887|‎firmware]] (<nowiki>firmware installed on this hardware</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13852|MultimediaWiki page ID]], [[:d:Property:P13853|Letopis of MSU person ID]], [[:d:Property:P13854|QCC Code]], [[:d:Property:P13855|Jamaica company ID]], [[:d:Property:P13856|SEC Number]], [[:d:Property:P13857|Thailand company ID]], [[:d:Property:P13858|gosfilmofond.ru ID]], [[:d:Property:P13859|Cambodian company ID]], [[:d:Property:P13860|English solicitors ID]], [[:d:Property:P13861|Caixin company ID]], [[:d:Property:P13862|‎Nebraska Authors author ID]], [[:d:Property:P13863|‎Kick username]], [[:d:Property:P13864|‎Archivio Storico Ricordi partiture ID]], [[:d:Property:P13865|Fantacalcio ID]], [[:d:Property:P13866|‎Plant Ontology ID]], [[:d:Property:P13867|L'Équipe athlete ID]], [[:d:Property:P13868|‎RSQV ID]], [[:d:Property:P13869|NRK topic ID]], [[:d:Property:P13870|‎OpenITI author ID]], [[:d:Property:P13871|‎Mellopedia ID]], [[:d:Property:P13872|Liste unique des décorés ID]], [[:d:Property:P13873|‎Deník tag ID]], [[:d:Property:P13874|Interaktionsdatabasen ID]], [[:d:Property:P13875|‎Adebiportal author ID]], [[:d:Property:P13876|Biographische Lexikon zur Geschichte der böhmischen Länder ID]], [[:d:Property:P13877|ISLRN]], [[:d:Property:P13878|‎Danskefilmstemmer.dk character ID]], [[:d:Property:P13879|Audiovisual Identity Database page]], [[:d:Property:P13880|RIA Novosti person ID]], [[:d:Property:P13881|The Oxford Dictionary of the Jewish Religion entry ID]], [[:d:Property:P13882|‎Qalamger.kz author ID]], [[:d:Property:P13888|‎Does the Dog Die? media ID]], [[:d:Property:P13889|‎Organ Index ID]], [[:d:Property:P13890|American Kennel Club ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Responsable de departamento|Responsable de departamento]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Lämningsnummer|Lämningsnummer]] (<nowiki>{{Q|Q10498015}} is a database of archaeological monuments in Sweden, maintained by {{Q|Q631844}}. Each item in the database has an identifier containing the year of registration and a number, e.g. ''L1970:5203''.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of comments per day|number of comments per day]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Commonwealth Sport country code|Commonwealth Sport country code]] (<nowiki>Commonwealth Sport country code</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/operating humidity|operating humidity]] (<nowiki>humidity at which a device operates</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/NCL Taiwan Periodical Literature Periodical ID|NCL Taiwan Periodical Literature Periodical ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HarmonyOS NEXT APP ID|HarmonyOS NEXT APP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rechtsinformationen des Bundes-ID|Rechtsinformationen des Bundes-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNESCO Virtual Museum inventory ID|UNESCO Virtual Museum inventory ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/South Korean Business Registration Number|South Korean Business Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SetesdalWiki ID|SetesdalWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biography.com ID|Biography.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mackolik football manager ID|Mackolik football manager ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/S1 No.1 Style actress ID|S1 No.1 Style actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/biserici.org church ID|biserici.org church ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RFC|RFC]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hudobné centrum IDs|Hudobné centrum IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FAIR Epigraphic Vocabularies ID|FAIR Epigraphic Vocabularies ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NVLI ID|NVLI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SerBenfiquista.com players ID|SerBenfiquista.com players ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/E4T9 Map of pubs in Scotland] ([https://wikis.world/@AllyD@mastodon.online/114482324831243753 source]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Kazakhstan|WikiProject Kazakhstan]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]:[[d:Q22530539|Lake Zanzibar (Q22530539)]] - lake in Abitibi-Témiscamingue, Canada ''' Development ''' * Wikidata in Wikipedia and co: ** We worked on making Wikidata change summaries in recent changes and watchlist on the other Wikimedia projects more understandable by adding icons. This will be rolled out soon ([[phab:T397258]]) ** We continued the improvements to the Databox module ([[phab:T400322]], [[phab:T400318]]) * Mobile statement editing: We continued working on editing references ([[phab:T405236]]) and did clean-ups for the beta release ([[phab:T405743]]) * GraphQL: We continued work on including labels of linked entities in responses * Dumps: We are looking into why dump generation is slower than it should be recently [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/South_Korea|South Korea]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:50, 27 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29487314 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #704 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-11-03. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#703]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: [[Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Samoasambia|Samoasambia]] * New requests for permissions/Bot: [[Wikidata:Requests for permissions/Bot/langCodesBot|langCodesBot]] - Task(s): Python script to automate the cleanup of deprecated language codes (e.g., kr) from Wikidata items. Delete or move labels, descriptions, and aliases based on comparisons with fallback and related languages. The script uses the Pywikibot framework to process each item and logs cases it skips due to data inconsistencies or ambiguity to a CSV file for manual review. * New request for comments: [[Wikidata:Requests for comment/Exhibition models|Exhibition models]] by [[User:Hexatekin|Hexatekin]] - This proposal focuses on standardizing models for art exhibitions. There is not a consistent data model used for art exhibitions that factors in parent-child relationships for traveling exhibitions, show series, or biennials, despite these being important and common types of events in international art history. ''' Events ''' * Past: ** Happy Birthday, Wikidata 🎉! We celebrated Wikidata’s 13th birthday with a community call to unveil presents and play games. Check out the replay of the event and the cool gifts people made: [[d:Wikidata:Thirteenth Birthday/Presents & messages|Wikidata:Thirteenth Birthday/Presents & messages]] ** WikidataCon: You can catch up on the recordings and slides in [[d:Event:WikidataCon 2025/Program|the program]] ** [https://wikidataworkshop.github.io/2025/ Wikidata Workshop at ISWC]: You can catch up on the published papers on the website. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2025/10/29/building-an-internet-for-everyone-wikidata-recognized-as-a-digital-public-good/ Building an Internet for Everyone: Wikidata Recognized as a Digital Public Good] ** [https://tech-news.wikimedia.de/2025/10/28/enriching-wikidata-with-authoritybox/ ''Enriching Wikidata with AuthorityBox. An interview with Stefano Bargioni''] *** examples of AuthorityBox can be seen in [https://catalogo.pusc.it/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=136541 PUSC catalogue], [http://koha-urbs.reteurbs.org/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=316885 URBE catalogue] ([http://koha-urbs.reteurbs.org/opac-tmpl/lib/AuthorityBox_URBS.js code]), [https://opac.keratsini-drapetsona.gr/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=7268 Keratsini-Drapetsona catalogue]; cf. also Stefano Bargioni, [[:d:Q84951093|''From Authority Enrichment to AuthorityBox. Applying RDA in a Koha environment'']] (2020) ** [https://diff.wikimedia.org/2025/11/02/exploring-nairobi-and-building-a-global-network-the-inspiring-wikimania20-experience Exploring Nairobi and Building a Global Network: The Inspiring Wikimania@20 Experience] ** [https://wikiedu.org/blog/2025/10/31/supercharging-cultural-institution-collections-with-wikidata/ Supercharging Cultural Institution Collections with Wikidata] * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=6SkqxD9n1eY Por qué el conocimiento libre importa más que nunca | Gustavo Candela | Jornadas Anuales 2025] ** [https://m.youtube.com/watch?v=FbaII87_M84 Wikidata Ontology Course | A NotebookLM Deep Dive] ** [https://m.youtube.com/watch?v=ss6_wbK1gck Odia Wikimedians User Group Celebration of the 13th Wikidata Birthday] ** [https://m.youtube.com/watch?v=bzIknKpmIYw Como utilizar o OpenRefine para cadastrar artigos científicos na Wikidata? - WikiTutoriais #05] ** [https://m.youtube.com/watch?v=iZWKcwXNhPI Supercharging Cultural Institution Collections with Wikidata [October 2025]] ** [https://m.youtube.com/watch?v=LL93wMSFkKs&pp=0gcJCR4Bo7VqN5tD ¿Cómo es la ontología de Wikidata?] ** [https://m.youtube.com/watch?v=ZT0pvzfFeug Wikidata @13 celebration by the Tyap Wikimedians] ''' Tool of the week ''' [https://wikidata-reference-validator.toolforge.org/ The Wikidata Reference Validator] by [[User:JosefAnthony]] helps check and replace broken or outdated references — keeping Wikidata’s knowledge verifiable and trustworthy. It checks whether external references are still accessible or offline, so we can ensure that every statement on Wikidata shows how we know what we know. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://diff.wikimedia.org/2025/10/29/building-an-internet-for-everyone-wikidata-recognized-as-a-digital-public-good/ Wikidata has been recognized as a digital public good by the Digital Public Goods Alliance] * Wikimedia chapters are providing scholarships for Wikimania 2026. Apply here if you're interested: [[:de:Wikipedia:Förderung/Wikimania/English|Wikipedia:Förderung/Wikimania/English]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13891|‎Newegg item ID]], [[:d:Property:P13892|‎Hardcore Gaming 101 game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> *New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Luminous flux|Luminous flux]] (<nowiki>Numerical value of the luminous flux emitted by a lighting device or light source, measured in lumens</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/anatomical structure in view|anatomical structure in view]] (<nowiki>the anatomical structure in view in the photo, e.g. head, wing, habitus (body)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/anatomical view|anatomical view]] (<nowiki>view of an anatomical structure, e.g. ventral, dorsal, frontal</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/collector|collector]] (<nowiki>person or group who physically collected a specimen or object in the field</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Serbo-Croatian preferred project code|Serbo-Croatian preferred project code]] (<nowiki>For an interwiki article, the property points to the Serbo-Croatian project (sh, bs, hr, sr) that either has a special connection to the topic or the highest quality article.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/BG IISDA org ID|BG IISDA org ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BG NACID person ID|BG NACID person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GCatholic former diocese ID|GCatholic former diocese ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia ID|Grokipedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland ID|The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ Encyclopedia of African American History 1896 to the Present entry ID| Encyclopedia of African American History 1896 to the Present entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Davis Cup player ID 2025|Davis Cup player ID 2025]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Eiga.com drama ID|Eiga.com drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AntCat ID|AntCat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Last Address ID|Last Address ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Disney+ browse ID|Disney+ browse ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Japanese Film Database ID|Japanese Film Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Japan Location Database ID|Japan Location Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fight.ru fighters ID|Fight.ru fighters ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMI person id|IMI person id]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/Fqji Map of ~12.000 western European tram stops among their respective networks] **[https://w.wiki/FvKQ Count of Wikipedia articles about UNESCO Memory of the World inscriptions] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q167634|perestroïka (Q167634)]] - political movement for reformation within the Communist Party of the Soviet Union during the 1980s, widely associated with Soviet leader Mikhail Gorbachev and his glasnost policy reform * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]:[[d:Lexeme:L46097|baseline (L46097)]] - English noun (ˈbeɪslaɪn) meaning "a starting point for comparison", "a benchmark in budgeting", or "a reference line in typography or surveying" ''' Development ''' * Mobile editing of statements: We are continuing the work on qualifiers and reference editing * GraphQL: We are continuing the work on making labels of linked entities available in GraphQL ([[phab:T404692]]) * Dumps: We are continuing to look into improvements for the dump process [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:44, 3 നവംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29562339 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #705 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-11-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#704]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Other: Draft policy for [[d:Wikidata:Temporary account IP viewer|temporary account IP viewers]]. What requirements should be set for this user right? ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://blog.unicode.org/2025/11/introducing-unicode-inflection-library.html Introducing the Unicode Inflection Library Technical Preview Release] : The Unicode Inflection Library leverages comprehensive lexicons from Wikidata to support standardized, multilingual grammatical transformations for global software applications. * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=vwiCHKogS_8 Art+Feminism Celebrates Wikidata!] ** [https://m.youtube.com/watch?v=P0TnhpU1U9U&pp=0gcJCR4Bo7VqN5tD Day 5_Using WikiData with Spyral Notebook and Project Presentation] ** [https://m.youtube.com/watch?v=Ng89cq6ZH-o Wikidata and Wikipedia training for Art+Feminism 2025 in Uganda] ** What are Wikidata WikiProjects, and why should you join one? Watch [[c:File:What can I do on Wikidata? Examples of projects and workflows (Wikidata Leveling Up Days 2024).webm|this great explainer]] from the #LevelingUpDays2024 to see how these communities work together! Then, find your project: [[d:Wikidata:WikiProjects|Wikidata:WikiProjects]] ''' Tool of the week ''' * [[:d:User:Difool/WikidataCleanup.js|User:Difool/WikidataCleanup.js]]: gadget allowing to do, in one click, a wide series of cleanups in an item: normalize labels, descriptions, and aliases (double spaces, certain Unicode characters), remove weak references, remove weakly referenced dates when they have lower precision than a strongly referenced date and downgrade unnecessary preferred ranks; about the general issue of redundancies in Wikidata, you can check [[:d:Wikidata:WikiProject Redundancy|WikiProject Redundancy]] *[https://ghanasupremecases.toolforge.org/ Ghanasupremecases] is a webapp that dynamically pulls and displays over 2,000 Supreme Court of Ghana cases from Wikidata, allowing users to access case details linked directly to Wikidata items. The goal is to make African legal data more open, structured, and discoverable, and to demonstrate how Wikidata can serve as a foundation for national-level legal archive ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Temporary accounts rollout: Starting November 12, the community will see logged‑out edits handled through temporary accounts instead of IPs, prompting tool and bot checks. * Help shape the future WikidatCon! If you attended [[d:Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], please take 10 minutes to share your feedback in [https://wikimedia.sslsurvey.de/WikidataCon-2025-Feedback this] anonymous GDPR-compliant survey (sslsurvey) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13903|operating humidity]] (<nowiki>humidity at which a device operates</nowiki>) **[[:d:Property:P13914|collector]] (<nowiki>person or group who physically collected a specimen or object in the field</nowiki>) **[[:d:Property:P13922|Serbo-Croatian preferred project code]] (<nowiki>For an interwiki article, the property points to the Serbo-Croatian project (sh, bs, hr, sr) that either has a special connection to the topic or the highest quality article.</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P13893|CACI company ID]], [[:d:Property:P13894|AEK Football player ID]], [[:d:Property:P13895|Sultanlar Ligi player ID]], [[:d:Property:P13896|BeWeb historical or artistic asset ID]], [[:d:Property:P13897|SofaScore sports team ID]], [[:d:Property:P13898|FootballFakts.ru football match ID]], [[:d:Property:P13899|Kicker sports match ID]], [[:d:Property:P13900|BDFutbol match ID]], [[:d:Property:P13901|Foot Mercato / Fichajes / Fussball Transfers player ID]], [[:d:Property:P13902|‎Disney+ browse ID]], [[:d:Property:P13904|‎Filmarks ID]], [[:d:Property:P13905|Memorial Book of Social Democracy-ID]], [[:d:Property:P13906|NLAI ID]], [[:d:Property:P13907|Concise Oxford Dictionary of Family Names in Britain ID]], [[:d:Property:P13908|The Grove Encyclopedia of Decorative Arts ID]], [[:d:Property:P13909|Antique Chinese and Japanese Porcelain Dictionary and Glossary of Terms entry]], [[:d:Property:P13910|Filmfriend movie ID]], [[:d:Property:P13911|Hesse School ID]], [[:d:Property:P13912|The Oxford Dictionary of Dance entry ID]], [[:d:Property:P13913|Saxony School ID]], [[:d:Property:P13915|NCL Taiwan Periodical Literature periodical identifier]], [[:d:Property:P13916|NZ Charities Register Number]], [[:d:Property:P13917|IFES Election Guide ID]], [[:d:Property:P13918|Arte de la Argentina ID]], [[:d:Property:P13919|Democratic Memory Bank ID]], [[:d:Property:P13920|Kicker competition ID]], [[:d:Property:P13921|Soccer365.net team ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/time of deposition|time of deposition]] (<nowiki>date or point in time when an archaeological object or assemblage was buried, hidden, lost, or otherwise deposited.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/readiness|readiness]] (<nowiki>readiness</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/greenhouse gases emissions|greenhouse gases emissions]] (<nowiki>amount of greenhouse effect emited by a given company or industry sector</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/neuter form of label|neuter form of label]] (<nowiki>neuter form of name or title</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/current season|current season]] (<nowiki>{{TranslateThis | an identifier for the team's current season <!-- | xx = descriptions in other languages --> }}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/flag carrier of|flag carrier of]] (<nowiki>country of which the airline is the flag carrier</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/BFXC authority ID|BFXC authority ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BWB-nummer|BWB-nummer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Brandenburg|Schulnummer Brandenburg]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Shinto ID|Encyclopedia of Shinto ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Power Thesaurus ID|Power Thesaurus ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WDSF person ID|WDSF person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blu-Ray.com film ID|Blu-Ray.com film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Japanese Law Translation ID|Japanese Law Translation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/USGS Publication ID|USGS Publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Afrikaregisteret ID|Afrikaregisteret ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National cultural monument of Czechia ID|National cultural monument of Czechia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Admirable Façades styles ID|Admirable Façades styles ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage buildings ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage buildings ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage streets ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage streets ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID|Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TikTok User ID|TikTok User ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/9hdp Map of all places related to persons with layers by property of the place] ([[Wikidata:Request_a_query#Map of all places related to persons with layers by property of the place|source]]) * WikiProject Highlights: Passionate about highlighting women's achievements? [[d:Wikidata:WikiProject_Women|WikiProject Women]] is dedicated to creating and improving data about women worldwide. Help close the gender gap in knowledge! [https://wikis.world/tags/WikidataWikiProjects #WikidataWikiProjects] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1136251|Mapungubwe Cultural Landscape (Q1136251)]] - cultural landscape in South Africa * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L4479|fold (L4479)]] - English verb (foʊld) meaning "to bend over on itself", "to mix ingredients gently", or "to fail or give in" ''' Development ''' The development team were involved in roadmap planning meetings so not much happened in the past week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Paraguay|Paraguay]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:44, 10 നവംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29605325 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #706 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-11-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#705]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Che-W-bot|Che-W-bot]] - Task(s): Possible duplicate of the bot below. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CheWikibot|CheWikibot]] - Task(s): Import new articles created on Chechen Wikipedia (ce.wiki) to Wikidata. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DDResearchBot|DDResearchBot]] - Task(s): This bot will facilitate adding structured, cited data from trusted integrity sources to Wikidata for [[d:User:Deweydigital|Dewey Digital]]. * Closed request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Adapt_blocking_policy_to_IPv6_networks|Adapt blocking policy to IPv6 networks]] - While there is a general agreement for admins to block /64, no consensus to add to the blocking Policy was reached. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Documented_and_featured_SPARQL_queries|Proposal to better document featured SPARQL queries]] - Consensus was reached and a vote is planned. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Gender_neutral_labels_for_occupations_and_positions_in_French|Gender neutral Labels for occupations/positions in French]] - Majority support for using male and female forms in French labels and aliases, gender-neutral descriptions, and completing male/female label properties. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Creating_items_for_videos_at_online_video_platforms_that_are_representation_of_notable_items|Items for videos of online platforms that represent notable Items]] - No consensus could be reached. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Is_it_worth_to_import_labels_from_interlanguage_links_of_other_wikipedia_projects_to_wikidata|Should Labels of interlanguage links from other Wikipedia Projects?]] - There is general support to import labels, however there are concerns about the import as an Alias. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Signed_Statements_(T138708)|Signed Statements]] - No consensus could be reached. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Use_of_dates_in_the_descriptions_of_items_regarding_humans|Use of dates in descriptions of items regarding humans]] - Dates on Wikidata are community-specific; add only to disambiguate, don’t remove, and format per language conventions. * Project chat: [[d:Wikidata:Project_chat#Proposal:_Prohibiting_LLM-generated_content|Proposal:Prohibiting LLM-generated content]] *Other: ** [[d:Wikidata:Temporary account IP viewer|Wikidata:Temporary account IP viewer]] - users who may view IP addresses associated with temporary accounts. ** [[d:Wikidata:Self-promotion|Wikidata:Self-promotion]] - an essay on creating an Item about yourself, your organisation, or your work is a form of self-promotion and is strongly discouraged. Feel free to update this page. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[m:Event:Wikidata_Days_IWUG_and_WAFTAI_2025|Wikidata Days: IWUG and WAFTAI]] - A 4 day edit-a-thon beginning November 26, 2025, for Cameroonian and Nigerian educational institutions. ** [https://wikimedia.or.id/acara/wikilatih-wikidata-fakultas-sains-dan-teknologi-universitas-airlangga/ WikiLatih Wikidata ] - November 21, 08:50am (WIB), learning around Wikidata: how to reuse data and edit Items. Organised by the Faculty of Science and Technology Universitas Airlangga. * Just missed it: [[m:Event:First_steps_in_Wikidata_for_the_Wikimedia_LGBT_Community|First steps in Wikidata for the Wikimedia LGBT Community]] - two introductory workshops for English, French and Spanish Wikipedians with an interest in learning Wikidata. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://outreach.wikimedia.org/wiki/GLAM/Newsletter/October_2025/Contents/Netherlands_report GLAM Netherlands report] The joint Radboud–Maastricht project Open Topstukken concluded at the Dutch National Library, showcasing 30 digitized collection highlights enriched with Linked Open Data via Wikidata and supported by new tools, documentation, and visualizations to enhance digital accessibility and interoperability. ** * Videos: ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=rNlREPqT9f8 Mujeres que Inspiran: Layla Michán - Wikidata e investigación] (Women who inspire. Wikidata & research) ** [https://m.youtube.com/watch?v=CIVEYu4_C5E Wikidata Workshop: Improving African Authors and Books Items] ** (Spanish) [https://m.youtube.com/watch?v=Y-CBvDSjnjM Enriquecer, reutilizar y modelar datos y metadatos usando Wikidata. Tomás Saorín Pérez] (Enrich, reuse, and model data and metadata using Wikidata.) ** [https://m.youtube.com/watch?v=EAXd0rIl3kU Guide to the Wikidata Notability Policy] ** [https://m.youtube.com/watch?v=NnZan0XUpAc Wikidata: Wikimedia's knowledge graph in a world of generative AI] ** (Portuguese) [https://m.youtube.com/watch?v=zvIJUb4Z4r0 O que saber antes de editar no Wikidata] (What to know before editing on Wikidata) ** (Portuguese) [https://m.youtube.com/watch?v=SZRaZMkwoWc Para além da Wikipédia: como os dados estruturados conectam saberes] (Beyond Wikipedia: how structured data connect knowledge) ''' Tool of the week ''' *[https://www.wikidata.org/wiki/User:Poro26/ArchiveExternaLinks.js/Documentation ArchiveExternaLinks] is a UserScript by [[User:Poro26|Poro26]]. The UserScript automates the archiving of all external links present in an item, whether they appear in statements, references or identifiers. For each external link, the script automatically adds an archive link [archive], similar to what is done on Wikipedia for web sources cited in references ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13923|data collection method]] (<nowiki>scientific data collection procedure used in/by the subject</nowiki>) **[[:d:Property:P13926|time of deposition]] (<nowiki>point in time when an archaeological object or assemblage was buried, hidden, lost, or otherwise deposited</nowiki>) **[[:d:Property:P13939|Commonwealth Sport country code]] (<nowiki>code for countries participating in Commonwealth Sport events</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13924|Japanese Film Database ID]], [[:d:Property:P13925|GCatholic former diocese ID]], [[:d:Property:P13927|Myanmar Company Registration Number]], [[:d:Property:P13928|Team Austria athlete ID]], [[:d:Property:P13929|‎ECHL.com player ID]], [[:d:Property:P13930|‎Genbu.net ID]], [[:d:Property:P13931|ISTAMPIE ID]], [[:d:Property:P13932|HarmonyOS NEXT APP ID]], [[:d:Property:P13933|Federal Legal Information ID]], [[:d:Property:P13934|UNESCO Virtual Museum inventory ID]], [[:d:Property:P13935|South Korean Business Registration Number]], [[:d:Property:P13936|‎Lämningsnummer]], [[:d:Property:P13937|‎Mackolik football manager ID]], [[:d:Property:P13938|Biserici.org church ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/role in naming|role in naming]] (<nowiki>the role the namesake played in relation to this item, i.e. why the item is named after the namesake</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Korea Heritage Service Heritage Portal ID|Korea Heritage Service Heritage Portal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lubimyczytać version/edition ID|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UEA catalogue ID|UEA catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CRA program account number|CRA program account number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PL-AED|PL-AED]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yandex Object Answer ID|Yandex Object Answer ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/G2bz Towns named after Alexander the great] **[https://w.wiki/G8T$ Heritage added to the Memory of the World International Register in 2025] (newly added data) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[Wikidata:WikiProject LGBTQ History|WikiProject LGBTQ History]] - aims to improve and organize data related to the history, people, places, events, and organizations that have contributed to LGBTQ+ experiences across time and geography. * WikiProject Highlights: ** 👩🔬Passionate about highlighting women's achievements? WikiProject Women is dedicated to creating and improving data about women worldwide. Help close the gender gap in knowledge! [[Wikidata:WikiProject_Women|WikiProject Women]] ** 🗳️ Interested in democracy and political data? Join WikiProject Elections to model data about elections, candidates, and results from around the globe. Make electoral data open and accessible! [[Wikidata:WikiProject_Elections|WikiProject Elections]] ** 🏛️ How do you find info on government institutions? WikiProject Govdirectory has a structured data model for that! Help improve data about public agencies on Wikidata. [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory|WikiProject Govdirectory]] ** 🎵 Into music? From classical to K-pop, WikiProject Music needs your expertise to harmonize data on songs, artists, and releases. Join the band! [[d:Wikidata:WikiProject_Music|WikiProject Music]] ** 🧬 Your skills can help model lifesaving data. WikiProject Medicine works on structured data for diseases, drugs, clinical trials, and anatomy. Join a project that matters. [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine|WikiProject Medicine]] ** 🔍 Interested in how knowledge itself is structured? WikiProject Ontology delves into the fundamental classes and properties of Wikidata. Shape the backbone of the knowledge graph! [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology|WikiProject Ontology]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q12060728|Aboriginal Australians (Q12060728)]] - First Nations people of Australia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1078947|ਦਿਮਾਗ਼ (L1078947)]] - Punjabi noun (dɪ.mäːɣ) meaning "brain (organ)", "intellect/mind", or "understanding/consciousness" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We are working on editing statements that link to other entities in their value ([[phab:T403974]], [[phab:T409149]]) ** We enabled mobile statement editing as a beta feature on test.wikidata.org ([[phab:T407737]]) * GraphQL prototype: We finished the work on making labels of linked entities available ([[phab:T404692]]) * Dumps: We are continuing to work on making the dump process more robust [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:18, 17 നവംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29651461 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/October 2025|Wikimedians of Kerala - October 2025 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 21^st newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;Updates / Discussions <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 25^th October 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. Seventeen members attended and Everyone was welcomed to the meeting. The agenda for the meeting was shared by [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]]. ** [[:User:Manojk|Manoj K]] and [[:User:Irvin calicut|Irvin]] shared updates about the Wiki Loves Birds campaign in India 2025. ** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared the [[:m:User:Gnoeee/Wikipedia@25|idea behind the anniversary tool]] and wished [[:User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] and [[:User:Erfanebrahimsait|Erfanebrahimsait]] on their first edit on Commons and Malayalam Wikipedia. ** Ranjith and Manoj shared an update [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]]. Planning to organise the event on the 20^th and 21^st December in Thrissur. ** Jinoy shared an update about the celebration of [[:m:Wikipedia_25|25th birthday of Wikipedia]]. Shared some of the updates from the community ** Wikidata Birthday Celebrations *** Ranjith shared updates about [[:d:Event:Wikidata 13th Birthday Celebration in Kochi, India|Wikidata Birthday celebration at Kochi]] during Kochi FOSS Meetup *** Athul shared the plans about the [[:d:Event:Wikidata Workshop and Birthday Celebration at State of the Map Kerala 2025 Kannur|Wikidata Birthday celebration]] during 15^th & 16^th Nov 2025 along with SoTM Kerala. ** Manoj shared the ongoing work on WikiSource and Wikidata integration.. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/October 2025|Read more...]]) </div> ;Events & Activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * ''Ongoing events & activities by the User Group'' ** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images and other media of educational institutions. ** [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] – A campaign on Wikimedia Commons that aims to capture and celebrating the stunning avian diversity of India, home to approximately 1,350 bird species. ** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document International Year of Quantum Science & Technology on Wikimedia Commons. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 22^nd November 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/November 2025|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2567|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 11:56, 22 നവംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=29521954 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #707 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-11-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#706]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/News2DataBot|News2DataBot]] - Task(s): Check for new, unlinked articles on [[n:pl:|Polish Wikinews]] and create relevant Items. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/WikidataLiteraryWorksMetaDataUpload|WikidataLiteraryWorksMetaDataUpload]] - Task(s): Upload metadata for literary works from research project. * New request for comments: The [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Exhibition_models|Exhibition Models]] RfC was split into 2 Schema proposals: [[d:Wikidata:Schema_proposals/exhibition_concept|Exhibition Concept]] and [[d:Wikidata:Schema_proposals/exhibition_manifestation|Exhibition Manifestation]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Upcoming LD4 Wikidata Affinity Group session on 25 November 2025: Join the community-driven effort led by WikiProject Personal Pronouns to improve pronoun data modeling and ethics in Wikidata. This is part of a three-session series (Oct 14, Nov 25, Dec 9) focused on implementing new best practices. No prior Wikidata experience required. Join at [https://zonestamp.toolforge.org/1764090000 17:00 UTC]. [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/PersonalPronouns|Event page]]. ** [[mw:Wikimedia_Hackathon_2026|Wikimedia Hackathon 2026]] - Hosted in Milan, Italy, scholarships are now open, [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ apply on Pretix]. ** [https://www.instagram.com/p/DRNg5ldkSi6/ Art+Feminism & Whose Knowledge?] - A conversation on building a feminist data future, Dec 5, 2025, 13:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1764939600 Time zone converter]). ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://www.allmo.ai/articles/what-we-know-about-the-impact-of-wikipedia-on-chatgpt-search-results Impact of Wikipedia and Wikidata on ChatGPT search results] ** [https://christianmahnke.de/en/post/authority-data-for-private-collectors/ Wikidata as an authority data source for private collectors] ** (German) [https://www.wikimeisterei.info/umwelt-und-klimabezug-in-grossen-wissensdatenbanken-wikipedia-wikidata-und-umweltportale-im-vergleich/ Environmental and climate reference in large knowledge databases. Wikipedia, Wikidata and environmental portals in comparison] * Presentations: Wikidata as a challenge for rule systems (Declarative AI 2025 Conf.) - [[c:File:Slideshow,_Wikidata_as_a_Challenge_for_Rule_Systems_-_Declarative_AI_2025_Conference_-_24_September_2025.pdf|Slides]] / [[c:File:Wikidata_as_a_Challenge_for_Rule_Systems_-_Declarative_AI_2025_Conference_-_24_September_2025.webm|Recording]] * Papers: [https://zenodo.org/records/17658826 Snapshot of bibliographic metadata from Wikidata for all Arabic periodicals published worldwide before 1930] - Project Jarāʾid, by T. Grallert, (2025). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=4iiL9WFx2JY An introduction to Wikidata and its use for librarians and researchers]; slides available [[:commons:File:An introduction to Wikidata and its use for librarians and researchers.pdf|on Commons]] ** WikidataCon 2025 Session Playlists (YouTube):<br> [https://youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejPTAZXQTHlAElm-DZ5dohph&si=5IJr95Jrh_AyIT43 Day 1 (31.10)] / [https://youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejM0BKzQWaw_WKIBamH4DevT&si=U-sw7JMx3xsiGu-d Day 2 (01.11)] / [https://youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejNQdOCF9ztkrUktwi_UMRD5&si=0xXL60KWrhXff98F Day 3 (02.11)] ** [https://m.youtube.com/watch?v=1S4ujNG8w5M Wikidata in library catalogues: Introduction to the Primo VE linked data feature] - By Dr Thneed ** [https://m.youtube.com/watch?v=mHXIZBfft7A Wikidata Live Editing: Stolpersteine and the Holocaust victims they commemorate] ** [https://m.youtube.com/watch?v=5MKIlVJyeCw&pp=0gcJCR4Bo7VqN5tD Towards Linked Data Fluency: Takeaways from a Wikidata Workflow Pilot Program] ** [https://www.youtube.com/watch?v=dOoNMI7o_G4 Enhancing authority files through SPARQL federated queries] - Thomas Kerboul and the Bibliothèque de Genève improved person data by comparing Wikidata and IdRef, with manual checks preventing ID mix-ups. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=rNlREPqT9f8 Inspiring Women: Layla Michán - Wikidata and research] - Dr. Aguirre (UNAM) discusses Wikidata as a collaborative research tool and shared experiences in the “Women Who Inspire” series. ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-timetrail.toolforge.org/ Timetrail] is a website that visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. * The redesigned WikiProvenance is now live, featuring a new front end and backend for exploring and comparing Wikidata provenance information. Try examples like [https://wikiprovenance.toolforge.org/provenance.html?item=Q1339 Johann Sebastian Bach] or [https://wikiprovenance.toolforge.org/compare.html?compare=Q5,Q515 Human vs. City] and [https://wikiprovenance.toolforge.org/compare.html?compare=Q90,Q84 Paris vs. London]. Explore it here: [https://wikiprovenance.toolforge.org/ https://wikiprovenance.toolforge.org/] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Wikidata:Data_access#Linked_Data_Fragments_endpoint|LDF endpoint retirement considered]]: The unstable and low-traffic LDF endpoint may be retired to reduce maintenance effort and unnecessary load on WDQS. If your workflow depends on it and you would hate to see it go, please let the Wikidata development team know at [[d:Wikidata talk:Data access|Wikidata talk:Data access]]. * [[d:Wikidata:Project_chat#Reminder:_WDQS_legacy_endpoint_decommissioning|WDQS Legacy endpoint deprecation]]: The legacy endpoint (<code>query-legacy-full.wikidata.org</code>) will be fully decommissioned on 7 January 2026. Please migrate tools and workflows to the supported endpoints: <code>query.wikidata.org</code> (Main) or <code>query-scholarly.wikidata.org</code> (Scholarly). Assistance is available on the [[d:Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages. * [[c:File:Community report Data Governance Research (Q2 2025).pdf|Insights from Data Governance Research Process 2025]]: Results of the research to better understand how the communities currently think about which data and communities are best served by Wikidata, Wikibase Cloud or Wikibase Suite respectively. * [[m:Special:MyLanguage/Abstract_Wikipedia/Abstract_Wikipedia_naming_contest|Abstract Wikipedia naming contest]]: Help pick a name for the new Wikimedia wiki project which is provisionally known as Abstract Wikipedia. The second phase of voting is now open until December 1. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13940|CUIT]], [[:d:Property:P13941|REGAFI id]], [[:d:Property:P13942|Hong Kong company ID]], [[:d:Property:P13943|California Entity Number]], [[:d:Property:P13944|Mã số doanh nghiệp]], [[:d:Property:P13945|‎InfoconDB series ID]], [[:d:Property:P13946|‎InfoconDB conference ID]], [[:d:Property:P13947|‎Biography.com ID]], [[:d:Property:P13948|Hudobné centrum person ID]], [[:d:Property:P13949|Hudobné centrum group ID]], [[:d:Property:P13950|FAIR Epigraphic Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13951|NVLI ID]], [[:d:Property:P13952|SerBenfiquista.com players ID]], [[:d:Property:P13953|‎BG IISDA org ID]], [[:d:Property:P13954|‎BG NACID person ID]], [[:d:Property:P13955|The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland ID]], [[:d:Property:P13956|Encyclopedia of African American History 1896 to the Present entry ID]], [[:d:Property:P13957|National cultural monument of Czechia ID]], [[:d:Property:P13958|‎Davis Cup player ID since 2025]], [[:d:Property:P13959|‎Eiga.com drama ID]], [[:d:Property:P13960|Last Address ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/parliamentary group leader|parliamentary group leader]] (<nowiki>the identity of the leader of a parliamentary group</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/SignWriting transcription|SignWriting transcription]] (<nowiki>representation in SignWriting</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/free height|free height]] (<nowiki>vertical distance from the floor level to the lowest obstruction in the ceiling of an indoor or outdoor space</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/thumbtime|thumbtime]] (<nowiki>Time for video thumbnail in seconds</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Credibly accused of|Credibly accused of]] (<nowiki>entity (person or organization) that has been credibly accused of a crime or serious misconduct, but is not (yet) convicted</nowiki>) * New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/CHZZK streamer ID|CHZZK streamer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FC Barcelona players ID|FC Barcelona players ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qalamos person ID|Qalamos person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KISTI conference ID|KISTI conference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KaraokeTexty.cz artist ID|KaraokeTexty.cz artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KaraokeTexty.cz song ID|KaraokeTexty.cz song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DLSite dōjin circle ID|DLSite dōjin circle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DLSite person ID|DLSite person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DLSite work ID|DLSite work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Showlabs ID|Showlabs ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEUMM Online ID|DEUMM Online ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvinnehistorie.no persons ID|Kvinnehistorie.no persons ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Résultats player ID|Foot Résultats player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manga-DB person ID|Manga-DB person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manga-DB publisher ID|Manga-DB publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manga-DB magazine ID|Manga-DB magazine ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Slekt og Data cemetery ID|Slekt og Data cemetery ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/GGLu Videogames in the wrong genre] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Video_games_with_the_wrong_genre|source]]) ** [https://w.wiki/GGM2 People buried in Italian (or subregion) cemeteries] ([[d:Wikidata:Request_a_query#People_buried_in_Italian_(or_a_subregion)_cemeteries|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Bookbindings|Bookbindings]] - share metadata and images from the currently offline Database of Bookbindings at the British Library ** [[d:Wikidata:WikiProject_Irish_Traditional_Music/Projects|Irish Traditional Music:Projects]] - aims to systematically create and enhance Wikidata items for people profiled in the 2024 edition of Fintan Vallely's The Companion to Irish Traditional Music. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Basketball/Teams/Western_Illinois_Leathernecks_women's_basketball|Basketball: Western Illinois Leathernecks Women's]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Lost_Media#Subpages|Lost Media/Subpages]] - aim to list all media lost to time in Wikidata * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q118398|arXiv (Q118398)]] - online digital archive for electronic preprints of scientific papers * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1405411|Bogucin (L1405411)]] - Polish proper noun (bɔˈɡu.t͡ɕin) meaning "village in Greater Poland", "village in Kuyavian-Pomeranian Voivodeship", or "village in Lublin Voivodeship" ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:28, 24 നവംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29702952 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #707 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-11-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#706]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/News2DataBot|News2DataBot]] - Task(s): Check for new, unlinked articles on [[n:pl:|Polish Wikinews]] and create relevant Items. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/WikidataLiteraryWorksMetaDataUpload|WikidataLiteraryWorksMetaDataUpload]] - Task(s): Upload metadata for literary works from research project. * New request for comments: The [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Exhibition_models|Exhibition Models]] RfC was split into 2 Schema proposals: [[d:Wikidata:Schema_proposals/exhibition_concept|Exhibition Concept]] and [[d:Wikidata:Schema_proposals/exhibition_manifestation|Exhibition Manifestation]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Upcoming LD4 Wikidata Affinity Group session on 25 November 2025: Join the community-driven effort led by WikiProject Personal Pronouns to improve pronoun data modeling and ethics in Wikidata. This is part of a three-session series (Oct 14, Nov 25, Dec 9) focused on implementing new best practices. No prior Wikidata experience required. Join at [https://zonestamp.toolforge.org/1764090000 17:00 UTC]. [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/PersonalPronouns|Event page]]. ** [[mw:Wikimedia_Hackathon_2026|Wikimedia Hackathon 2026]] - Hosted in Milan, Italy, scholarships are now open, [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ apply on Pretix]. ** [https://www.instagram.com/p/DRNg5ldkSi6/ Art+Feminism & Whose Knowledge?] - A conversation on building a feminist data future, Dec 5, 2025, 13:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1764939600 Time zone converter]). ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://www.allmo.ai/articles/what-we-know-about-the-impact-of-wikipedia-on-chatgpt-search-results Impact of Wikipedia and Wikidata on ChatGPT search results] ** [https://christianmahnke.de/en/post/authority-data-for-private-collectors/ Wikidata as an authority data source for private collectors] ** (German) [https://www.wikimeisterei.info/umwelt-und-klimabezug-in-grossen-wissensdatenbanken-wikipedia-wikidata-und-umweltportale-im-vergleich/ Environmental and climate reference in large knowledge databases. Wikipedia, Wikidata and environmental portals in comparison] * Presentations: Wikidata as a challenge for rule systems (Declarative AI 2025 Conf.) - [[c:File:Slideshow,_Wikidata_as_a_Challenge_for_Rule_Systems_-_Declarative_AI_2025_Conference_-_24_September_2025.pdf|Slides]] / [[c:File:Wikidata_as_a_Challenge_for_Rule_Systems_-_Declarative_AI_2025_Conference_-_24_September_2025.webm|Recording]] * Papers: [https://zenodo.org/records/17658826 Snapshot of bibliographic metadata from Wikidata for all Arabic periodicals published worldwide before 1930] - Project Jarāʾid, by T. Grallert, (2025). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=4iiL9WFx2JY An introduction to Wikidata and its use for librarians and researchers]; slides available [[:commons:File:An introduction to Wikidata and its use for librarians and researchers.pdf|on Commons]] ** WikidataCon 2025 Session Playlists (YouTube):<br> [https://youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejPTAZXQTHlAElm-DZ5dohph&si=5IJr95Jrh_AyIT43 Day 1 (31.10)] / [https://youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejM0BKzQWaw_WKIBamH4DevT&si=U-sw7JMx3xsiGu-d Day 2 (01.11)] / [https://youtube.com/playlist?list=PLduaHBu_3ejNQdOCF9ztkrUktwi_UMRD5&si=0xXL60KWrhXff98F Day 3 (02.11)] ** [https://m.youtube.com/watch?v=1S4ujNG8w5M Wikidata in library catalogues: Introduction to the Primo VE linked data feature] - By Dr Thneed ** [https://m.youtube.com/watch?v=mHXIZBfft7A Wikidata Live Editing: Stolpersteine and the Holocaust victims they commemorate] ** [https://m.youtube.com/watch?v=5MKIlVJyeCw&pp=0gcJCR4Bo7VqN5tD Towards Linked Data Fluency: Takeaways from a Wikidata Workflow Pilot Program] ** [https://www.youtube.com/watch?v=dOoNMI7o_G4 Enhancing authority files through SPARQL federated queries] - Thomas Kerboul and the Bibliothèque de Genève improved person data by comparing Wikidata and IdRef, with manual checks preventing ID mix-ups. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=rNlREPqT9f8 Inspiring Women: Layla Michán - Wikidata and research] - Dr. Aguirre (UNAM) discusses Wikidata as a collaborative research tool and shared experiences in the “Women Who Inspire” series. ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-timetrail.toolforge.org/ Timetrail] is a website that visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. * The redesigned WikiProvenance is now live, featuring a new front end and backend for exploring and comparing Wikidata provenance information. Try examples like [https://wikiprovenance.toolforge.org/provenance.html?item=Q1339 Johann Sebastian Bach] or [https://wikiprovenance.toolforge.org/compare.html?compare=Q5,Q515 Human vs. City] and [https://wikiprovenance.toolforge.org/compare.html?compare=Q90,Q84 Paris vs. London]. Explore it here: [https://wikiprovenance.toolforge.org/ https://wikiprovenance.toolforge.org/] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Wikidata:Data_access#Linked_Data_Fragments_endpoint|LDF endpoint retirement considered]]: The unstable and low-traffic LDF endpoint may be retired to reduce maintenance effort and unnecessary load on WDQS. If your workflow depends on it and you would hate to see it go, please let the Wikidata development team know at [[d:Wikidata talk:Data access|Wikidata talk:Data access]]. * [[d:Wikidata:Project_chat#Reminder:_WDQS_legacy_endpoint_decommissioning|WDQS Legacy endpoint deprecation]]: The legacy endpoint (<code>query-legacy-full.wikidata.org</code>) will be fully decommissioned on 7 January 2026. Please migrate tools and workflows to the supported endpoints: <code>query.wikidata.org</code> (Main) or <code>query-scholarly.wikidata.org</code> (Scholarly). Assistance is available on the [[d:Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages. * [[c:File:Community report Data Governance Research (Q2 2025).pdf|Insights from Data Governance Research Process 2025]]: Results of the research to better understand how the communities currently think about which data and communities are best served by Wikidata, Wikibase Cloud or Wikibase Suite respectively. * [[m:Special:MyLanguage/Abstract_Wikipedia/Abstract_Wikipedia_naming_contest|Abstract Wikipedia naming contest]]: Help pick a name for the new Wikimedia wiki project which is provisionally known as Abstract Wikipedia. The second phase of voting is now open until December 1. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13940|CUIT]], [[:d:Property:P13941|REGAFI id]], [[:d:Property:P13942|Hong Kong company ID]], [[:d:Property:P13943|California Entity Number]], [[:d:Property:P13944|Mã số doanh nghiệp]], [[:d:Property:P13945|‎InfoconDB series ID]], [[:d:Property:P13946|‎InfoconDB conference ID]], [[:d:Property:P13947|‎Biography.com ID]], [[:d:Property:P13948|Hudobné centrum person ID]], [[:d:Property:P13949|Hudobné centrum group ID]], [[:d:Property:P13950|FAIR Epigraphic Vocabularies ID]], [[:d:Property:P13951|NVLI ID]], [[:d:Property:P13952|SerBenfiquista.com players ID]], [[:d:Property:P13953|‎BG IISDA org ID]], [[:d:Property:P13954|‎BG NACID person ID]], [[:d:Property:P13955|The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland ID]], [[:d:Property:P13956|Encyclopedia of African American History 1896 to the Present entry ID]], [[:d:Property:P13957|National cultural monument of Czechia ID]], [[:d:Property:P13958|‎Davis Cup player ID since 2025]], [[:d:Property:P13959|‎Eiga.com drama ID]], [[:d:Property:P13960|Last Address ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/parliamentary group leader|parliamentary group leader]] (<nowiki>the identity of the leader of a parliamentary group</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/SignWriting transcription|SignWriting transcription]] (<nowiki>representation in SignWriting</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/free height|free height]] (<nowiki>vertical distance from the floor level to the lowest obstruction in the ceiling of an indoor or outdoor space</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/thumbtime|thumbtime]] (<nowiki>Time for video thumbnail in seconds</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Credibly accused of|Credibly accused of]] (<nowiki>entity (person or organization) that has been credibly accused of a crime or serious misconduct, but is not (yet) convicted</nowiki>) * New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/CHZZK streamer ID|CHZZK streamer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FC Barcelona players ID|FC Barcelona players ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qalamos person ID|Qalamos person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KISTI conference ID|KISTI conference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KaraokeTexty.cz artist ID|KaraokeTexty.cz artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KaraokeTexty.cz song ID|KaraokeTexty.cz song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DLSite dōjin circle ID|DLSite dōjin circle ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DLSite person ID|DLSite person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DLSite work ID|DLSite work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Showlabs ID|Showlabs ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEUMM Online ID|DEUMM Online ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kvinnehistorie.no persons ID|Kvinnehistorie.no persons ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Résultats player ID|Foot Résultats player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manga-DB person ID|Manga-DB person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manga-DB publisher ID|Manga-DB publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Manga-DB magazine ID|Manga-DB magazine ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Slekt og Data cemetery ID|Slekt og Data cemetery ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/GGLu Videogames in the wrong genre] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Video_games_with_the_wrong_genre|source]]) ** [https://w.wiki/GGM2 People buried in Italian (or subregion) cemeteries] ([[d:Wikidata:Request_a_query#People_buried_in_Italian_(or_a_subregion)_cemeteries|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Bookbindings|Bookbindings]] - share metadata and images from the currently offline Database of Bookbindings at the British Library ** [[d:Wikidata:WikiProject_Irish_Traditional_Music/Projects|Irish Traditional Music:Projects]] - aims to systematically create and enhance Wikidata items for people profiled in the 2024 edition of Fintan Vallely's The Companion to Irish Traditional Music. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Basketball/Teams/Western_Illinois_Leathernecks_women's_basketball|Basketball: Western Illinois Leathernecks Women's]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Lost_Media#Subpages|Lost Media/Subpages]] - aim to list all media lost to time in Wikidata * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q118398|arXiv (Q118398)]] - online digital archive for electronic preprints of scientific papers * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1405411|Bogucin (L1405411)]] - Polish proper noun (bɔˈɡu.t͡ɕin) meaning "village in Greater Poland", "village in Kuyavian-Pomeranian Voivodeship", or "village in Lublin Voivodeship" ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:29, 24 നവംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29702952 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #708 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-12-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#707]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * A Project Chat discussion ([[d:Wikidata:Project_chat#default_for_all_languages_(mul)|here]]) on mul / fallback language for Labels, Descriptions and Aliases has continued on [[d:Help_talk:Default_values_for_labels_and_aliases#In_the_long_run,_we_should_have_separate_mul_properties_for_different_scripts|Help Talk: Default values for labels and aliases]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Mark your calendars *** [https://vsa-aas.ch/event/workshop-die-schweizer-archivlandschaft-wikidata-und-interaktive-karte/ Workshop: The Swiss archival landscape – Wikidata and interactive map]<br>February 2 & April 20 (German) / June 2 (French), 2026. Workshops are on-site and online, registration mandatory (closes January 20). *** [https://g0v.hackmd.io/@jothon/20251207 Citizen Technology Community Gathering and Taiwan Translation Launch of Linked Open Data Documents] December 7 Time: 13:30-16:50 UTC+8 at {{Q|707524}} Xi Project *** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #83 December 8 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[DiffBlog:2025/11/27/new-tools-new-contributors-new-energy-wikidata-13-celebration-in-the-philippines|Wikidata 13th celebration in the Philippines]] ** [[DiffBlog:2025/11/26/wikidata-13th-birthday-taiwan-special-event-recap-part-3|Wikidata 13th Birthday: Taiwan special event recap (part 3)]] ** [[wmbe:Newsletter/2025-11/en#WikidataCon_2025:_a_conversation_with_organizer_Danny_Benjafield|WikidataCon 2025: A conversation with Danny Benjafield]] ** [[DiffBlog:2025/11/28/wikidata-13th-birthday-celebration-in-the-igbo-wikimedians-user-group/|Wikidata 13th Birthday Celebration in the Igbo Wikimedians User Group]] ** [[DiffBlog:2025/11/28/africa-wiki-women-celebrates-wikidatas-13th-birthday/|Africa Wiki Women Celebrates Wikidata’s 13th Birthday]] * Papers: [https://ceur-ws.org/Vol-4108/paper3.pdf Benchmarking SPARQL Engines on Wikidata Queries] - Four open-source SPARQL engines were benchmarked on Wikidata, with QLever fastest, Blazegraph slower, and all showing SPARQL standard deviations. By Peter F. Patel-Schneider (2025). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=7Hda2mRjJ3Q Records in Contexts (RiC) Wikibase Working Session] - Regine Heberlein of the (SAA) Description Section Steering Committee hosts a workshop on Wikibase implementation of the Records in Context Conceptual Model (RiC-CM). ** [https://www.youtube.com/watch?v=mHXIZBfft7A Wikidata Live Editing: Stolpersteine and the Holocaust victims they commemorate] - Follow along as WMDE's Lukas Werkmeister expands Items of Berlin Stoelpersteine. ** [https://www.youtube.com/watch?v=1S4ujNG8w5M Wikidata in library catalogues: Introduction to the Primo VE linked data feature] - by Dr Thneed ''' Tool of the week ''' * [https://www.prixlitteraires.fr Prix Littéraires] lists French-speaking literary prizes and their recipients, also computing [https://www.prixlitteraires.fr/graph/Q3113738 statistics] (see also [[d:Wikidata:WikiProject French-speaking literary prizes|WikiProject]]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Nov 27: The Wikibase Community User Group met for a Wikibase Live Session and to discuss the Federated Values demonstration. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13961|Federal Taxpayer Registry ID]], [[:d:Property:P13962|WDSF athlete ID]], [[:d:Property:P13963|TikTok numeric user ID]], [[:d:Property:P13964|USGS Publication ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/concurring opinion by|concurring opinion by]] (<nowiki>judicial opinion agreed to by less than half of the members of a court agreeing with the majority's final decision but providing different or additional reasons</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/audio version of text|audio version of text]] (<nowiki>The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Hong Kong fire alarm level|Hong Kong fire alarm level]] (<nowiki>Hong Kong fire alarm levels classification system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/overnight stays|overnight stays]] (<nowiki>number of tourists that stay overnight at a place</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/specimen determiner|specimen determiner]] (<nowiki>person who assigned the identification to a specimen</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/collection date|collection date]] (<nowiki>the date-time or interval during which a specimen or object was collected in the field</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/position holder name string|position holder name string]] (<nowiki>name of person holding a position</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Crowdfunding target|Crowdfunding target]] (<nowiki>target goal of this Crowdfunding campaign</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/image sensor format|image sensor format]] (<nowiki>shape and size of a digital camera's image sensor</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/random page URL|random page URL]] (<nowiki>link to random page on website</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/translates from|translates from]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works texts from</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Twitter broadcast ID|Twitter broadcast ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Petal Maps Place ID|Petal Maps Place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MJ character glyph name|MJ character glyph name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mastercaller player ID|Mastercaller player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dartn.de player ID|dartn.de player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/darts1.de player ID|darts1.de player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/pdpa.co.uk player ID|pdpa.co.uk player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antiquitatum Thesaurus ID|Antiquitatum Thesaurus ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Theaterencyclopedie-identificatiecode|Theaterencyclopedie-identificatiecode]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Buy Me a Coffee username|Buy Me a Coffee username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GoFundMe ID|GoFundMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Maitron d'une biographie (nouvelle version)|Identifiant Maitron d'une biographie (nouvelle version)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Michaelis Portuguese-English properties|Michaelis Portuguese-English properties]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U.S. Copyright Office Public Records System name slug|U.S. Copyright Office Public Records System name slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FCC ID Database company ID|FCC ID Database company ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/GMoW Objects bearing the handwriting of Moses Maimonides] [[d:User:MartinPoulter/queries/genizah|(Source)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Uzbekistan|Uzbekistan]], [[d:Wikidata:WikiProject_Natural_History_Specimen_Data_Model|Natural History Specimen Data Model]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Popular_items_without_claims|Popular Items without Claims]] - these are the most-connected or linked Items that do not have any Statements. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q7414|The Walt Disney Company (Q7414)]] - American multinational mass media company * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L103836|девочка (L103836)]] - Russian noun (dʲɪˈvot͡ɕkə) meaning "female child", "affectionate address to a woman", or "female organism" ''' Development ''' * Mobile editing of statements: ** We have added editing support for more data types (entity IDs, geographical shapes and tabular data). ** It is now available as a beta feature on test.wikidata.org. You can enable it [https://test.wikidata.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures here]. * Wikidata integration in Wikipedia and co: We are rolling out improvements to the Databox Lua module to a number of Wikipedias to make it easier to have out-of-the-box Wikidata-powered infoboxes * Ontology federation: We are making progress with making it possible to use Wikidata Item's as statement values in other Wikibase instances * GraphQL: We are continuing the work on the prototype, focusing on getting data from a batch of Items * Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is working on benchmarking of different replacement options for Blazegraph, the software powering the Wikidata Query Service [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Togo|Togo]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:57, 1 ഡിസംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29714910 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #709 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-12-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#708]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Well,_Well,_Bot!|Well, Well, Bot!]] - Task/s: Database imports, maintenance. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/RijksBot|RijksBot]] - Task/s: Adding [[Property:P13234|Rijksmuseum IDs]] (P13234) to Wikidata items based on a CSV mapping of [[Q43649390|QIDs]] to [[Q25861166|Rijksmuseum]] [[Q61694|URIs]]. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CostamiriBot|CostamiriBot]] - Task/s: [[Q718|Chess]] related tasks such as monthly updates to the [[Q105955|elo]] [[Q105955|rating]] of [[Q10873124|chess players]]. * New draft: [[Wikidata:External identifiers/Obsolescence]] (opinions are welcome in its talk page) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://us06web.zoom.us/meeting/register/dikm7CrXSZ27EuPJA3r56w#/registration How to view #25N with Wikidata?] - a community hour with Wikimedia Chile, 21:00 UTC+1 ([https://zonestamp.toolforge.org/1765224000 Time zone converter]) ** [https://luma.com/7fs5v7os Fact-Checking with Wikidata Workshop] - January 20, 2026, 16:30 ~ 18:00 UTC+1 ([https://zonestamp.toolforge.org/1768930200 Time zone converter]) - WMDE's Philippe Saadé will show hands-on methods using the Wikidata MCP to retrieve, filter and classify Wikidata statements with semantic search, reranker LLM and NLI models, registration required. ** (Portuguese) [https://pt.wikimedia.org/wiki/Ponto_de_Encontro_Wikimedia/II Meeting Point Editatona II - Warm your hands modeling festival on Wikidata]: December 10, 2025, 15:00 - 19:00 UTC+1, Porto, Portugal. ** Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 9 December, 2025: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, 9 December, 2025 at 9am PT/ 12pm ET/ 17:00 UTC / 6pm CET ([https://zonestamp.toolforge.org/1765299600 Time zone converter]). WikiProject Personal Pronouns members will lead three implementation sessions to improve the data modeling and ethics of personal pronoun representation in Wikidata based on newly-established best practices and Wikidata policy by remediating legacy statements with participants. No previous Wikidata experience is needed to participate. Sessions will be held on October 14, November 25, and December 9, 2025 at our regular time of 9am PT/ 12pm ET/ 17:00 UTC / 6pm CET. Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/PersonalPronouns|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/PersonalPronouns]] * Past Events: [https://www.sas.ac.uk/digital-humanities-research-hub/events/documenting-epigraphic-data-wikidata-ontology-practice Digital Humanities Hub: Documenting epigraphic data, Wikidata ontology practice] - December 2 & 3, 2025, both 14:00 ~ 15:30 UTC. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2025/12/03/celebrating-wikidatas-13th-birthday-in-lafia-a-day-of-learning-community-and-open-knowledge-🎉/ Wikidata 13th Birthday Celebration in Lafia] * Papers: ** [https://arxiv.org/pdf/2512.00590 Wikontic: Constructing Wikidata-Aligned, Ontology-Aware Knowledge Graphs with Large Language Models] - Chepurova ''et al''., (2025) ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.399 Victims of Posterity. Identifying Gaps on 19th-Century French Art History with Wikidata] - first paper in the [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/collections/wikidata_across_the_humanities ''Wikidata Across the Humanities: Datasets, Methodologies, Reuse''] collection by the Journal of Open Humanities Data. Authored by Claire Dupin de Beyssat. * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=6T6_l2aEKXM GB Claude Code AI Agent: Fully Autonomous Wikidata Query & Visualization (Zero Human Intervention)] ** (Taiwanese Mandarin) [https://www.youtube.com/watch?v=2iadJst1IN8 Wikidata Taiwan translation project on "Creating Library Linked Data with Wikibase: Lessons Learned from Project Passage"] (as published by the OCLC) ''' Tool of the week ''' *[https://ranjithsiji.github.io/wikiguessr/ Wikiguessr Game] Is a Wikidata game it guess the location from Image from anywhere around the world by [[User: Ranjithsiji]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Remembering Amos Bairoch, co-contributor to [https://academic.oup.com/nar/article/52/D1/D44/7329473 Swiss Institute of Bioinformatics Semantic Web of data] and consulted often for TiagoLubiana's [[d:User:CellosaurusBot|CellosaurusBot]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> *Newest General datatypes: **[[:d:Property:P13975|‎GBFS feed URL]] (<nowiki>URL of a GBFS feed for the bicycle-sharing system</nowiki>) **[[:d:Property:P13977|code of conduct URL]] (<nowiki>URL of a resource that contains the Code of Conduct of a project or organization</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P13965|BFXC authority ID]], [[:d:Property:P13967|Out tag ID]], [[:d:Property:P13968|GayCities ID]], [[:d:Property:P13969|Fight.ru fighters ID]], [[:d:Property:P13970|Personality Database group ID]], [[:d:Property:P13971|‎Codes for the administrative divisions of the People's Republic of China]], [[:d:Property:P13972|Macanese company ID]], [[:d:Property:P13973|‎MovieID film ID]], [[:d:Property:P13974|Teen Vogue tag ID]], [[:d:Property:P13976|‎CRT Database model ID]], [[:d:Property:P13978|PriceRunner product ID]], [[:d:Property:P13979|BWB number]], [[:d:Property:P13980|Brandenburg School ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> *New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/fragrance gender|fragrance gender]] (<nowiki>category for which a fragrance is marketed</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/perfumer|perfumer]] (<nowiki>person who created a perfume</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Discharge regime|Discharge regime]] (<nowiki>The '''[[:en:Discharge regime|discharge regime]]''' can be Glacial, Nival or Pluvial. It can be a combination of 2 : Nivo-pluvial, Pluvio-nival, Nivo-glacial, etc. Be specific (e.g. pluvial tropical, meridional, etc.). Or be complex</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/minimal pair of|minimal pair of]] (<nowiki>lexeme that differ from this one in only one phonological element</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Cookpad Recipe ID|Cookpad Recipe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sector.sk game ID|Sector.sk game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Card Player ID|Card Player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragrantica perfume ID|Fragrantica perfume ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragrantica perfume brand ID|Fragrantica perfume brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/My Abandonware theme ID|My Abandonware theme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identificador Banrep Cultural|Identificador Banrep Cultural]], [[:d:Wikidata:Property proposal/izoh.uz word ID|izoh.uz word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGChartz game ID|VGChartz game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Metacritic video game genre ID|Metacritic video game genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Place Names and Places of Nova Scotia ID|Place Names and Places of Nova Scotia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taking Stock ID|Taking Stock ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Font Library ID|Game Font Library ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragrantica perfume notes ID|Fragrantica perfume notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EAGER game ID|EAGER game ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/AA7J Birthplace of French Heads of State] ** [https://w.wiki/ACWE Films starring Cary Grant, directed by Howard Hughes, available on YouTube] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Turkmenistan|WikiProject Turkmenistan]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q16994327|Goosebumps]] - 2015 film directed by Rob Letterman * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3958|course (L3958)]] - English noun (kɔːrs) meaning "direction of movement", "program of study", or "part of a meal" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** It's now possible to edit existing references ([[phab:T405236]]) ** We fixed a number of issues such as a problem when adding the first statements to an item ([[phab:T409069]]) ** We started work on showing constraint violation indicators ([[phab:T400676]]) ** We're working on showing errors in the edit form ([[phab:T408928]]) ** We're improving the edit summaries ([[phab:T411247]]) * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We continued working on improvements to the Databox Lua module and template * GraphQL: We continued working on the first version of GraphQL support [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Togo|Togo]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:41, 8 ഡിസംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29714910 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #710 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-12-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#709]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * [[d:Wikidata talk:Requests for comment/Mass-editing policy|The mass editing policy Request for Comments]] has a number of open questions looking for votes and comments to shape the mass-editing policy. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: * A [[:d:Wikidata:Scholia/Events/2025 12|Scholia hackathon]] is ongoing this week, focused on completing the transition of Scholia to [[:d:WD:QLever|QLever]] as the SPARQL backend for its Wikidata queries. * [[:meta:Wikimedia Indonesia/Pekan Data dan Teknologi 2025|Data and Technology Week 2025]] from 19th of December 2025 to 22 of December 2025, organized by {{Q|13098516}}. Consisted of a Wikidata Workshop, a Wikifunction Introductory Seminar and [[Wikidata:WikiProject Indonesia/Kegiatan/Datathon|Geodatathon]]. This event is in Indonesian. ** (English) [[d:Event:2025_SEA_Games_Datathon|WM Malaysia / 2025 SEA Games Datathon]] - 20.12.2025, 1200 ~ 1400 UTC. [[d:Special:RegisterForEvent/2677|Register]] to contribute to items about athletes competing in [[d:Q25041680|South East Asian Games 2025 ]]<small> ([[d:Q25041680|Q25041680]])</small> ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (French) [https://www.facebook.com/reel/2155010721972790/ Facebook post: ArkéoTopia]: Comité des Travaux Historiques et Scientifiques (CTHS) to begin integrating Wikidata * Papers: ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.438 Open Data Practices of Art Museums in Wikidata: A Compliance Assessment] - second paper of the [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/collections/wikidata_across_the_humanities ''Wikidata Across the Humanities: Datasets, Methodologies, Reuse''] collection. By Dişli et al., (2025). ** [https://ital.corejournals.org/index.php/ital/article/view/17384 VIAF Governance Concerns about the Refurbished VIAF Web and API Interfaces] by Stefano Bargioni (2025): a detailed account of the technical and governance issues experienced by [[:d:Q54919|VIAF]] in 2025 and its impact on its many external reusers, including Wikidata * Videos: ** (Italian) [https://m.youtube.com/watch?v=k3VZpTDOJTQ Wikidata and Wikibase for research]: Camillo Pellizzari gives an overview of Wikidata, the data model, potential as scientific research subject and tool, then a Wikibase intro and its uses beyond Wikidata, with example instance: [https://hypotheseis.wikibase.cloud/ Hypotheseis]; slides [[:commons:File:Wikidata e Wikibase per la ricerca (Seminario di cultura digitale).pdf|on Commons]] ** [https://www.youtube.com/watch?v=TM4SJeJhcvg Feminist Structured data: A Conversation with Art+Feminism and Whose Knowledge?]: How feminist values can reshape structured data on Wikidata to address gaps, representation, and opportunities for collaboration across communities. ** [https://www.youtube.com/watch?v=TwxdyWHEhpw Community Hours: Art+Feminism community in Armenia]: Former regional A+F ambassador, Arminé Aghayan-Flisch, tells us of her experiences growing the A+F Armenian community through GLAM, Wikidata and Wikipedia. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=M1sD0G2Obfw PADEP 2025: Using Wikidata in Sociocultural Research]: Dr. Luis Álvarez Azcárraga teaches the course: ''Using Wikidata in Sociocultural Research: Open Databases for Social, Artistic, and Cultural Studies'' ** [https://www.youtube.com/watch?v=k3hM9hc2tyM See something, change something Webinar]: @[https://www.youtube.com/?si=1fp2tMPLBvkNmrPJ 58:10], a presentation on the Wikidata agent plug-in for ArchivesSpace is given. ** [[c:File:Wikibase_Live_Session_November_2025_-_Federated_Values_Demo.webm|Wikibase Live Session / November 27]]: First demo presented of federation of values from Wikidata to Wikibases. ''' Tool of the week ''' * [https://broomstick.toolforge.org/ Broomstick] - Broomstick is a tool to uncover Lexemes that can be improved on Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Congratulations to [https://www.govdirectory.org Govdirectory], the [https://www.fsf.org/news/2024-free-software-awards-winners winner of the FSF's Award for Projects of Social Benefit]. * [[d:Wikidata:Tools/WikibaseJS-cli|wikibase-cli]] got [https://github.com/maxlath/wikibase-cli/blob/main/docs/write_operations.md#add-claim-unless-it-already-exists|improved support for claim reconciliation]. This is typically useful to add a claim unless it already exists. * [[m:Grants:Programs/Wikimedia Research & Technology Fund/Wikimedia Research Fund|The Wikimedia Research Fund]] is open for funding applications for research projects around the Wikimedia Projects, including Wikidata. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P13986|has grammatical number]] (<nowiki>grammatical number used in this language</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P13982|‎NLI Newspaper Collection ID]], [[:d:Property:P13983|Cabinet minutes of the German Government ID]], [[:d:Property:P13984|neodb.social ID]], [[:d:Property:P13985|Flemish Community Masterpieces List item ID]], [[:d:Property:P13987|Medicin.dk medical condition ID]], [[:d:Property:P13988|‎Mapillary username]], [[:d:Property:P13989|‎Sector.sk game ID]], [[:d:Property:P13990|‎My Abandonware theme ID]], [[:d:Property:P13991|‎Encyclopedia of Shinto ID]], [[:d:Property:P13992|‎Blu-Ray.com film ID]], [[:d:Property:P13993|‎Japanese Law Translation ID]], [[:d:Property:P13994|‎Brussels Inventory of Architectural Heritage streets ID]], [[:d:Property:P13995|‎Brussels Inventory of Architectural Heritage buildings ID]], [[:d:Property:P13996|Getty Collections Archival Component ID]], [[:d:Property:P13997|CRA program account number]], [[:d:Property:P13998|FC Barcelona player ID]], [[:d:Property:P13999|Qalamos person ID]], [[:d:Property:P14000|‎KISTI conference ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/survivalhorrors.com ID|survivalhorrors.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Diccionari de la llengua catalana entry ID|Diccionari de la llengua catalana entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GamesIndustry.biz game ID|GamesIndustry.biz game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WhatsOnStage Stage Names ID|WhatsOnStage Stage Names ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adventure Game Hotspot game ID|Adventure Game Hotspot game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Netflix titre|identifiant Netflix titre]], [[:d:Wikidata:Property proposal/4gamer.net game ID|4gamer.net game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragrantica perfumer ID|Fragrantica perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PC Guru game ID|PC Guru game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Newspaper Archive publication ID|British Newspaper Archive publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOG tag ID|GOG tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Food Facts brand ID|Open Food Facts brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Games for Change directory ID|Games for Change directory ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/GbVa All ports in Wikidata, sorted by the total number of statements] ** [https://w.wiki/Ghiv Queer and LGBT Literature that have won Literary Awards] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Improving_a_query|source]]) ** [https://w.wiki/GiaY Bubble chart with numbers shown in the bubbles: Memory of the World inscriptions from Arab states] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance|WikiProject P244 maintenance]] - For coordination and improvement of Library of Congress Name Authority File (LCNAP) via [[d:Property:P244|Library of Congress authority ID]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Museum_of_Glass|WikiProject Museum of Glass]] <small>([[d:Q2894440|Q2894440]])</small> - improving the visibility of visiting artists to the [[d:Q7896574|University of Washington Information School]] * WikiProject Highlights: Egezort's efforts in [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Mereology_Task_Force/Effort_0001:_Removing_or_migrating_part_of_statements_in_recipe_relationships|Mereology: removing/migrating part of statements in Recipe relationships]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Unauthorized_bots|34 Bots operating without a Bot flag]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q1426707|Fort George (Q1426707)]] - 18th-century fortress built in the Scottish Highlands in the aftermath of the Jacobite Rising of 1745 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L31222|mesa (L31222)]] - Spanish noun (ˈme.sa) meaning "table (furniture)", "mesa (flat-topped hill)", or "served table for dining" ''' Development ''' * Edit summaries: We made changes that will improve the automatic edit summaries of edits made using the wbeditentity API endpoint. Tools that use this endpoint to edit statements will, in some cases, now have more accurate edit summaries; this also affects how such edits are summarized in [[d:Wikidata:Edit groups|edit groups]]. ([[phab:T411247]]) * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are collecting feedback from the first wikis who got the new and improved Databox module. * Mobile statement editing: ** We are making remaining changes for the first roll-out as a beta-feature. ** We are working on showing constraint violations. ([[phab:T411602]], [[phab:T400676]]) * GraphQL: We are working on making it possible to query for Items by Property/value pair ([[phab:T403576]]) * REST API: We are improving error messages for requests that failed due to an IP block ([[phab:T404727]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Germany|Germany]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 15 ഡിസംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29770611 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/November 2025|Wikimedians of Kerala - November 2025 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 22^nd newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;Updates / Discussions <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 22^nd November 2025, we held our user group’s monthly meeting online via Google Meet. The agenda for the meeting was shared by [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] and welcomed everyone to the meeting. Fifteen members attended the meeting. ** Ranjith shared updates about the Wikidata Workshop and 13^th Birthday Celebration that has been happened during [[:OSMwiki:State of the Map Kerala 2025|State of the Map Kerala 2025]] event at Payyannur, Kannur. ** [[:User:Manojk|Manoj]] and Ranjith shared updates about the upcoming [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]] which will be held on 20^th December at Kerala Institute of Local Administration (KILA), Thrissur, Kerala. ** Ranjith shared the updates on organising the [[:m:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|Malayalam Wikipedia 23^rd Birthday Celebration]] along with the WCK 2025. ** Ranjith shared the invitation received on organising [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 at AJCE|Wikimedia Technical Workshop at Amal Jyothi College of Engineering Kanjirappally]]. ** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared the updates about the [[:m:WikiConference India 2026/Initial conversations|Initial discussions about WikiConference India 2026]]. Inviting the community members to signup and endorse the Grant proposal. ** Athul shared the plans about documenting [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] at Wikimedia Commons. ** Manoj shared the updates about 2^nd edition of Wiki Loves Birds India photography campaign in Wikimedia Commons. ** [[:User:SijiR|SijiR]] shared the idea of organising #SheSaid campaign as part of the Wiki Loves Women initiative on Malayalam Wikiquote.. ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/November 2025|Read more...]]) </div> ;Events & Activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * ''Ongoing events & activities by the User Group'' ** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16^th Sept 2025 - 31^st Mar 2026)'' ** [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] – A campaign on Wikimedia Commons that aims to capture and celebrate the stunning avian diversity of India. ''(12^th Nov 2025 – 12^th Jan 2026)'' ** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document International Year of Quantum Science & Technology on Wikimedia Commons. ** [[:q:ml:Wq:SheSaid|SheSaid]] – A campaign to celebrate leading women and their voices by encouraging the creation and improvement of Wikiquote articles that feature women’s quotations in Malayalam Wikiquote. ''(1^st Sept – 31^st Dec 2025)'' ** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi year campaign to document the Villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17^th Dec 2025 – 31^st Jan 2026)'' </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 21^st December 2025 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025|Annual General Body Meetup 2025]]''' </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Join [[:m:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|Malayalam Wikipedia 23^rd Birthday]] Celebration''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:41, 17 ഡിസംബർ 2025 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=29733777 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #711 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-12-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#710]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Vitaly Zdanevich|Vitaly Zdanevich]] * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Title markup bot|Title markup bot]] - Task(s): There is a variety of HTML markup found in , violating various constraints on the property. The following task description is for a bot that can start the required cleanup process. I would like to request permission to implement the functionality outlined here as a first iteration, on the understanding that it will be extended and refined to cover more cases. It will operate within the limitation that it will only modify values, add qualifiers and update labels to keep them in-line with altered titles. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=g-8yjmnEBUs Wikidata 13th Anniversary in the Tyap Wikimedians User Group] ** [https://m.youtube.com/watch?v=PifGSfnVGtw Remapping the Down Survey] - By OSM for History Buffs ** [https://m.youtube.com/watch?v=DxEux41PqC0 Open Data DEx Demo #1 - This week's topic: Astronomy in WikiData!] ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-timetrail.toolforge.org Timetrail] - is a website that visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland jobs: ** [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/61646562/Director-of-Engineering-all-genders-/ Director of Engineering] (all genders) ** [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/60133850/Senior-Data-Analyst-all-genders-/ Senior Data Analyst] (all genders) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14005|Japanese court rank]] (<nowiki>Japanese court rank of a person or a shrine</nowiki>) **[[:d:Property:P14006|‎value of this mathematical characteristic]] (<nowiki>non-numeric value of this characteristic applied to this mathematical object</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14001|Taking Stock ID]], [[:d:Property:P14002|Antiquitatum Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14003|The Advocate tag ID]], [[:d:Property:P14004|‎Game Font Library ID]], [[:d:Property:P14007|IMI person ID]], [[:d:Property:P14008|‎Metacritic video game genre ID]], [[:d:Property:P14009|Banrep Cultural ID]], [[:d:Property:P14013|FCC ID Database company slug]], [[:d:Property:P14016|EDBO institution code]], [[:d:Property:P14017|‎GamesIndustry.biz game ID]], [[:d:Property:P14018|‎PC Guru game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/common organism|common organism]] (<nowiki>organisms known by a common name of a biological taxon</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/part|part]] (<nowiki>exact number denoting the part of a creative work or edition</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/heir apparent|heir apparent]] (<nowiki>person designated to take on royal position after death of subject</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo perfume ID|Parfumo perfume ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo perfumer ID|Parfumo perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo perfumes ID|Parfumo perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo fragrance notes ID|Parfumo fragrance notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BoomerShooterDB game ID|BoomerShooterDB game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Rappels d'une production théâtrale|identifiant Rappels d'une production théâtrale]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfinity notes ID|Parfinity notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vandal game ID|Vandal game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Ads Transparency Center advertiser ID|Google Ads Transparency Center advertiser ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GBIF ID|GBIF ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MetroidvaniaDB game ID|MetroidvaniaDB game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Games.cz game ID|Games.cz game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Basenotes perfume brand ID|Basenotes perfume brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Basenotes perfume people ID|Basenotes perfume people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Basenotes perfume ID|Basenotes perfume ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CICAP Encyclopedia ID|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zelda Wiki ID|Zelda Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Yaba Sanshiro ID|Yaba Sanshiro ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Biblioteca Nacional de Colombia|identificador Biblioteca Nacional de Colombia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish railway station code|Finnish railway station code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fight-A-Base game ID|Fight-A-Base game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sketchfab model ID|Sketchfab model ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sketchfab channel ID|Sketchfab channel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sketchfab user ID|Sketchfab user ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DVIDS Video ID|DVIDS Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DeVuego game ID|DeVuego game ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/4N9 Number of riots per country] ([https://twitter.com/mrlogix/status/1131050728594632706 source]) ** [https://w.wiki/4NB Country having the most female politicians] ([https://twitter.com/abiatus/status/1130963180199579649 source]) * WikiProject Highlights: Niryhpr's efforts in organising the page [[d:User:Niryhpr/WikiProject_Ports|User:Niryhpr/WikiProject_Ports]] (part of [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon|WikiProject Indonesia/Geodatathon]]) ** * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Mr. Ibrahem/Language statistics for items|Language statistics for Items]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q309333|Mansa Musa]] - 14th-century ruler of the Mali Empire * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L689064|ਮਰਨ (L689064)]] - Punjabi verb (mərəɳ) meaning "to die (cease living)", "to wither or spoil", or "to give up (lose hope/energy)" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We added an indicator showing which Properties are not yet supported when creating new statements in mobile editing ([[phab:T412719|T412719]]) ** We continued working on showing constraint violations on mobile ([[phab:T411602|T411602]], [[phab:T411608|T411608]]) ** We are working on musical notation statements on mobile ([[phab:T407247|T407247]]) ** We are improving error handling for incorrectly filled and unfilled fields in mobile editing ([[phab:T408928|T408928]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:37, 22 ഡിസംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29806064 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ആദ്യ തിരുത്തൽ വാർഷികാശംസകൾ Fotokannan 🎉 == നമസ്കാരം @[[User:Fotokannan|കണ്ണൻ]] മാഷേ. മാഷിന്റെ വിക്കി തിരുത്തൽ വാർഷികം 10 ദിവസം മുമ്പായിരുന്നു. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്കുള്ള താങ്കളുടെ വിലയേറിയ സംഭാവനകളുടെ 16-ാം വർഷം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. അറിവ് പങ്കിടാനുള്ള താങ്കളുടെ അഭിനിവേശവും ശ്രദ്ധേയമായ സംഭാവനകളും പദ്ധതിയെ സമ്പന്നമാക്കിയെന്ന് മാത്രമല്ല, മറ്റ് എണ്ണമറ്റ ആളുകളെ വിക്കിയിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്യാൻ പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 36,864-ലധികം തിരുത്തലുകൾ നടത്തിയ താങ്കൾ വിക്കി സമൂഹത്തിന് പ്രചോദനമാണ്. താങ്കളുടെ അമൂല്യമായ സംഭാവനകൾക്ക് ഹൃദയംഗമമായ നന്ദി. വിക്കി യാത്രയിൽ ഇനിയും നിരവധി മനോഹരമായ വർഷങ്ങൾ ആശംസിക്കുന്നു. :) -[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:39, 26 ഡിസംബർ 2025 (UTC) :നന്ദി ജിനോയ്. ഇതൊന്നും ഓർത്തിരുന്നില്ല. ഇതു ചെയ്യുമ്പോൾ ഞാൻ ഞാനാകുന്നതു പോലെ. തുടരും...........നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 02:41, 2 ജനുവരി 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #712 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2025-12-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#711]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Ppolar bear|Ppolar bear]] - RfP scheduled to end after 3 January 2026 13:40 (UTC) **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/QubeCubeBot|QubeCubeBot]] - Task/s: Continue import of [[Q272930|Swedish Parliament]] documents inline with the modeling work in [[Wikidata:WikiProject Sweden/Swedish Riksdag documents]]. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AinaliBot 3|AinaliBot 3]] - Task/s: Continue import of [[Q272930|Swedish Parliament]] documents inline with the modeling work in [[Wikidata:WikiProject Sweden/Swedish Riksdag documents]]. ''' Events ''' * This month's [[d:Wikidata:Scholia/Events/2025 12|Scholia hackathon]] has moved Scholia closer to its planned switch to a QLever backend. Beta testers can assist by exploring the [https://qlever.scholia.wiki/ interim QLever-backed Scholia instance] and [https://github.com/WDscholia/scholia/issues reporting any issues]. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://www.swat4ls.org/workshops/amsterdam-2026/call-for-papers/ SWAT4HCLS 2026]. Amsterdam, March 23-26, with a "Wikidata in healthcare and life sciences" session and [https://www.swat4ls.org/workshops/amsterdam-2026/programme/keynotes/ Prof. Hannah Bast] as one of the keynotes ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Videos: ** (Indonesian) [https://www.youtube.com/watch?v=gl27YhKEjV0 Introduction to Wikifunctions] presented by [[:m:User:NikolasKHF|NikolasKHF]] (Niko). In this session, Niko introduced Wikifunctions project, how to edit a function, how to add an implementation and test, and demonstrated them. This is the first Wikifunctions training in Indonesian. Slides are available on [[:c:File:(Datatek) WikiLatih Wikifungsi 2025.pdf|Commons]]. ** (Indonesian) [https://www.youtube.com/watch?v=emWKbM_-V08 Wikidata for Academician] presented by Wikimedia Indonesia's Data and Technology team. They introduced Wikimedia Indonesia, and then explained Wikidata, its underlying concepts and a glance to its history, how to add statements and references, how to query with Wikidata Query Services, Wikidata and its potential in research fields, Wikiprojects and Wikidata:For development resources. Slides are available on [[:c:File:(Datatek) WikiLatih Wikidata untuk Wikimedian dan Akademisi 2025.pdf|Commons]]. ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/altilunium/wd-nearbyitems WD-NearbyItems] : browse Wikidata Items nearby * [https://quizicledaily.com Quizicle] is a daily quiz/puzzle game that's not really a quiz and not really a puzzle. Deduce the answer from crossword-style clues with hot/cold feedback. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14025|random page URL]] (<nowiki>link to random page or item on website</nowiki>) **[[:d:Property:P14026|specimen classifier]] (<nowiki>person who assigned the identification to a specimen</nowiki>) **[[:d:Property:P14027|collection date]] (<nowiki>date-time or interval during which a specimen or object was collected in the field</nowiki>) **[[:d:Property:P14028|land degradation]] (<nowiki>amount of land that is degraded by an object, mainly for infrastructure projects</nowiki>) **[[:d:Property:P14029|Hong Kong fire alarm level]] (<nowiki>Hong Kong fire alarm levels classification system</nowiki>) **[[:d:Property:P14035|page offset]] (<nowiki>difference between external page number printed on the work (P304) and the actual page in digital file (P7668)</nowiki>) **[[:d:Property:P14039|logical implication]] (<nowiki>axiom or conjecture that this axiom or conjecture implies</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14019|‎survivalhorrors.com ID]], [[:d:Property:P14020|‎VGChartz ID]], [[:d:Property:P14021|‎Adventure Game Hotspot game ID]], [[:d:Property:P14022|‎BoomerShooterDB game ID]], [[:d:Property:P14023|‎Vandal game ID]], [[:d:Property:P14024|GoFundMe fundraising ID]], [[:d:Property:P14030|Adult Film Database director ID]], [[:d:Property:P14031|S1 No.1 Style actress ID]], [[:d:Property:P14032|‎MetroidvaniaDB game ID]], [[:d:Property:P14033|EAGER game ID]], [[:d:Property:P14034|EAGER developer ID]], [[:d:Property:P14036|‎Games.cz game ID]], [[:d:Property:P14037|‎4gamer.net game ID]], [[:d:Property:P14038|‎GOG tag ID]], [[:d:Property:P14040|‎Yaba Sanshiro ID]], [[:d:Property:P14041|‎Games for Change directory ID]], [[:d:Property:P14042|DLSite work ID]], [[:d:Property:P14043|‎DLSite person ID]], [[:d:Property:P14044|‎DLSite doujin circle ID]], [[:d:Property:P14045|‎Fight-A-Base game ID]], [[:d:Property:P14046|‎DeVuego game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Erdős Problem number|Erdős Problem number]] (<nowiki>Erdős Problem number</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PixelatedArcade genre ID|PixelatedArcade genre ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BRAHMS identifier|BRAHMS identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LegiStorm person ID|LegiStorm person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Game Boy Database game ID|Game Boy Database game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK Archives Program ID|NHK Archives Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wendingen object ID|Wendingen object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wendingen person ID|Wendingen person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RetroCollect games ID|RetroCollect games ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FIP.IT basketball player ID|FIP.IT basketball player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lenta.ru person ID|Lenta.ru person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version).|Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version).]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Télérama film ID.|Télérama film ID.]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bercail ID|Bercail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Panoramax picture ID|Panoramax picture ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/InterSportStats athlete ID|InterSportStats athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Before I Play game ID|Before I Play game ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3568|turn (L3568)]] - English verb (tɜːrn) meaning "to rotate", "to change direction", or "to transform" ''' Development ''' * No development happened in the past week as the team are on holidays. Happy new year everyone! [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Czech Republic|Czech Republic]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:12, 29 ഡിസംബർ 2025 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29858034 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #713 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#712]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Morneo06|Morne06]] - RfP scheduled to end after 8 January 2026 20:35 (UTC) * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ppolar_bear|Ppolar bear]] - general consensus is to reapply after gaining more experience. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]]: first drafted in 2013, Wikidata has grown vastly since the original Notability policy was created. This first-round discussion is intended to collect ideas, comments, and reflections on how to improve the Notability Policy for what Wikidata currently is and will become. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #84 January 12 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]]: a two-day event that will take place from 13 to 14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdYOnOg1iq-8M4xWw8foHUw_7fReWTKtVH_GHzGI2_ozWww9Q/viewform?pli=1 Apply] for a grant and join the event. ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1768410000 18:00 CEST], 14th January 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://doi.org/10.59350/6t2qh-2f839 Rescuing Scholia #2: getting closer] ** [https://almedaresearch.org/about-almeda/ African Literary Metadata (ALMEDA)] ** [https://www.emergentmind.com/topics/wikontic-framework Wikontic: Ontology-Aware KG Pipeline] - this article introduces Wikontic, a pipeline that builds knowledge graphs from text by enforcing Wikidata's ontological rules and merging duplicate entities. * Papers: ** [https://www.researchgate.net/publication/399200580_Using_Wikidata's_Ontology_in_Practice_A_Neuro-Symbolic_Community-Centred_Workflow_for_Integrating_and_Reusing_Humanities_Datasets Using Wikidata’s Ontology in Practice: A Neuro-Symbolic, Community-Centred Workflow for Integrating and Reusing Humanities Datasets] - This article introduces an ontology-first, community-driven workflow that aligns humanities datasets with Wikidata to address data silos and gender inequities, offering reusable modelling patterns, SPARQL-based analysis, and a neuro-symbolic AI framework that reduces bias and supports reproducible, ontology-backed knowledge graph practices. By Velilla & Ferran-Ferrer (2025). ** [https://www.scirp.org/journal/paperinformation?paperid=148575 A Semantic Wiki for Language Learning: The Case of the Baoulé Language] - The BAOULE-WIKI project introduces a semantic wiki and homograph-detection model to preserve and teach the endangered Baoulé language, achieving high accuracy while paving the way for broader digital preservation of African languages through community collaboration and integration with knowledge bases like Wikidata and DBpedia. By Kra et al., (2026). ** [https://www.journals.uchicago.edu/doi/full/10.1086/738255 Transforming the Digital Landscape: Towards a Medieval Knowledge Graph] - Digitization has transformed medieval studies by expanding access and enabling new research methods, with future progress hinging on Linked Open Data, shareable identifiers, and collaborative knowledge graphs to truly democratize and enrich scholarship. By Burrows, (2026). ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.426 Towards a Linked Open Index: Reconciling Museum Records to Wikidata for Index of American Design Constituents] - The Index of American Design project’s reconciliation of thousands of records with Wikidata reveals both challenges and strategies for improving data alignment, while a linked Power BI tool supports ongoing monitoring of quality, access, and representation in humanities research. By Foster et al., (2026). ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.441 The “Dizionario Degli Scrittori Italiani Contemporanei Pseudonimi” in Wikidata. Pseudonymous Authors in Wikidata: Dataset and Queries] - The dataset from the MA thesis structures biographical data on 19th–20th century pseudonymous Italian authors in Wikidata, including corpus items, SPARQL queries, and analysis documents, and is reusable for further research or case studies. By De Monaco, (2025). ''' Tool of the week ''' * [https://broomstick.toolforge.org/ Broomstick] is a tool by Wikicollabs it uncover Lexemes that can be improved on Wikidata. * Explore your Wikimedia activity year in review with [https://affandymurad.github.io/wiki/ Wiki Year in Review] * Wikilokal (Android version): explore the world within a 3 km radius by [[User:Affandy Murad|Affandy Murad]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * New project: [https://iupac.org/project/2025-016-3-400/ Dissemination of polymer science through Wikipedia and Wikidata] ({{Q|33438}}) * ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14047|crowdfunding target]] (<nowiki>target goal of this crowdfunding campaign</nowiki>) **[[:d:Property:P14052|free height]] (<nowiki>vertical distance from the floor level to the lowest obstruction in the ceiling of an indoor or outdoor space</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14048|‎PixelatedArcade genre ID]], [[:d:Property:P14049|‎Game Boy Database game ID]], [[:d:Property:P14050|‎RetroCollect games ID]], [[:d:Property:P14051|MyWaifuList work ID]], [[:d:Property:P14053|Nonbinary Wiki ID]], [[:d:Property:P14054|Diccionari de la llengua catalana entry ID]], [[:d:Property:P14055|DVIDS video ID]], [[:d:Property:P14056|FIP.IT basketball player ID]], [[:d:Property:P14057|Card Player ID]], [[:d:Property:P14058|Télérama film ID]], [[:d:Property:P14059|Boosty author ID]], [[:d:Property:P14060|‎Before I Play game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Fungal Names taxon ID|Fungal Names taxon ID]] (<nowiki>ID number in the [[:w:Fungal Names]] database.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Braille transcription|Braille transcription]] (<nowiki>transcription in Braille</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Braille represents|Braille represents]] (<nowiki>graphene or phone that the Braille cell represents</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CNVD-ID|CNVD-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Trismegistos editor ID|Trismegistos editor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/woordenlijst lemma ID|woordenlijst lemma ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Vehicle Number|European Vehicle Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CourtListener person ID|CourtListener person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian railway station code|Norwegian railway station code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Australian National Kennel Council ID|Australian National Kennel Council ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museo del Marchio Italiano ID|Museo del Marchio Italiano ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Schema examples: [[d:EntitySchema:E498|(E498) district electoral division]]: Schema to describe an electoral division (small political division of Ireland). * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_IrishForges|Project IrishForges]]: Describing forges and forge buildings of Ireland using Wikidata, Wikimedia and other sources. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ireland|Project Ireland]]: A hub for all Ireland-related Wikidata activities including cross-Wikiproject tasks. ** [[d:Wikidata:WikiProject_HistoricIrishPlacenames|Project Historic Irish Placenames]]: focusing on County Kilkenny, connect historic placenames with their modern counterparts or create new items for ''"lost places"''. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Sweden/Svenska_psalmodikon|Svenska psalmodikon]]: A sub-project for the [[d:Q3354977|psalmodikon <small>(Q3354977)</small>]], a stringed-instrument popular in Sweden. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Limits_of_Wikidata/WikiProjects_as_decentralized_governance|WikiPojects as decentralized governance]] - this sub-page of the [[d:Wikidata:WikiProject_Limits_of_Wikidata|Limits of Wikidata project]] proposes WikiProjects become caretakers of collections or subgraphs of relevant items. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q717|Venezuela (Q717)]] - country in South America * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L155644|размах (L155644)]] - Russian noun (rɐzˈmax) meaning "amplitude (of a swing)", "physical span or width", or "scale/scope (of an activity)" ''' Development ''' * No development happened in the past week as the team are just returning from the holidays. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 5 ജനുവരി 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29884794 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #714 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-12. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#713]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AmeisenBot 3|AmeisenBot 3]] - '''Task/s:''' Adding descriptions (and possibly labels and aliases as well) to items based on their statements. * New CheckUser requests: [[d:Wikidata:Requests for permissions/CheckUser/Saroj|Saroj]] (RfP scheduled to end at 25 January 2026 09:31 UTC) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1768410000 18:00 CEST], 14th January 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] is launching a new office hours series starting [[:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_January_2026|'''January 27th''']], 2026 and continuing on the first Tuesday of each month. The scope of this series is be limited to [[:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Blazegraph migration]] support for the entirety of 2026. Participants are encouraged to register in advance for each session and may optionally add a brief description of their migration-related questions to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours the shared Etherpad] to help guide preparation. ''See [[:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|Blazegraph Migration office hour page]] for more details'' ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/01/05/wikidata-at-13-fante-wikimedians-joins-the-celebration/ Wikidata at 13: Fante Wikimedians Joins the Celebration] * Papers: [https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781003584155-3/structuring-sights-stories-pausanias-wikidata-john-brady-kiesling-anna-foka-kyriaki-konstantinidou-linda-talatas-elton-barker Structuring the Sights and Stories of Pausanias with Wikidata] - The Digital Periegesis project leverages Wikidata and linked open data tools to annotate, disambiguate, and connect Pausanias’s complex 2nd‑century text, enhancing accessibility, interoperability, and scholarly engagement with Greece’s historical and mythological landscape. By Kiesling et al., (2025) * Videos: (Papiamento) [https://m.youtube.com/watch?v=PukvB8Viw_0 Wikipedia on Aruba | Episode 8: How to add a new topic (item) to Wikidata] ''' Tool of the week ''' *[https://knowledgetrain.toolforge.org/ Knowledge Train] A game to create a train of knowledge with the power of Wikidata - User:Athulvis ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/MAKNPEWKTYJAJTIIDM6MWU3YMA5KHSXB/ Mobile statement editing is now available as a beta feature on Wikidata]. Enable the Beta feature in your preferences settings, head to [[d:Q4115189|Wikidata Sandbox (Q4115189)]] (in mobile view) to test it and share your feedback here: [[d:Wikidata talk:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]]. * The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}} ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14067|common organism]] (<nowiki>organisms known by this common name</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14059|Boosty author ID]], [[:d:Property:P14060|‎Before I Play game ID]], [[:d:Property:P14061|‎Korea Heritage Service Heritage Portal ID]], [[:d:Property:P14062|‎KaraokeTexty.cz artist ID]], [[:d:Property:P14063|‎KaraokeTexty.cz song ID]], [[:d:Property:P14064|‎Showlabs ID]], [[:d:Property:P14065|DEUMM Online ID]], [[:d:Property:P14066|Slekt og Data cemetery ID]], [[:d:Property:P14068|Biblioteca Nacional de Colombia ID]], [[:d:Property:P14069|EZB library ID]], [[:d:Property:P14070|topic of Dictionary of Canadian biography identifier]], [[:d:Property:P14071|Cover Art Archive image]], [[:d:Property:P14072|‎X broadcast ID]], [[:d:Property:P14073|Theaterencyclopedie ID]], [[:d:Property:P14074|Maitron biography ID (new version)]], [[:d:Property:P14075|‎Scilit organization ID]], [[:d:Property:P14076|Fragrantica perfume ID]], [[:d:Property:P14077|Fragrantica perfume brand ID]], [[:d:Property:P14078|izoh.uz word ID]], [[:d:Property:P14079|‎Place Names and Places of Nova Scotia ID]], [[:d:Property:P14080|Fragrantica perfume notes ID]], [[:d:Property:P14081|Fragrantica perfumer ID]], [[:d:Property:P14082|Parfumo perfume brand ID]], [[:d:Property:P14083|Parfumo perfumer ID]], [[:d:Property:P14084|Parfumo perfume ID]], [[:d:Property:P14085|Parfumo fragrance notes ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Artistagraph ID|Artistagraph ID]] (<nowiki>Identifies the Artistagraph for an artistIdentifier for creative works on Artistagraph, a platform for documenting and discovering artist information and creative work connections</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/number of tunnel tubes|number of tunnel tubes]] (<nowiki>Number of parallel tubes in a tunnel.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/Mapillary sequence ID|Mapillary sequence ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/People's Graphic Design Archive creator ID|People's Graphic Design Archive creator ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uni24k indentifier|Uni24k indentifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress municipality ID|Brussels BeStAddress municipality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress street name ID|Brussels BeStAddress street name ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels BeStAddress address ID|Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikifunctions object|Wikifunctions object]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MAX username|MAX username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Accademia Nazionale dei Lincei ID|Accademia Nazionale dei Lincei ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Retro Web company ID|The Retro Web company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schulnummer Berlin|Schulnummer Berlin]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI article ID|KCI article ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/HKna Timeline of coup d'états] **[https://w.wiki/HMYd All towns named Versailles] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q487338|mojito]] - traditional Cuban highball cocktail ''' Development ''' * Mobile editing of statements: We have released the first version of mobile statement editing as a beta feature (see details above). In addition we are improving it further and are adding missing functionality to get it ready for a full release. This includes adding editing support for additional data types such as date and musical notation. * Blazegraph replacement: The Wikidata platform team is continuing their evaluation of alternative backends for the Wikidata Query Service. * Graph QL: We are continuing to work on the prototype to get it ready for wider testing and are waiting on a security review. * Dumps: We fixed an issue where the "latest" symlinks to data dumps weren't working correctly. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating how to further reduce the number of unnecessary changes showing up in watchlist and recent changes coming from Wikidata. The work on this is also helping reduce the size of the recent changes database table, which is especially important on larger Wikipedias. In addition we are continuing to improve the Databox module to make it easier for smaller Wikipedias to get Wikidata-powered infoboxes. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kazakhstan|Kazakhstan]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:59, 12 ജനുവരി 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29895747 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #715 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-19. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#714]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Deprecate_P642|Deprecate P642?]] - Consensus to deprecate was reached. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://www.wikimedia.nz/wikifying-te-tiriti-based-futures/ Wikifying Te Tiriti] 10-workshop series, attendees will learn how to contribute to Wikipedia and create Wikidata items, to increase the visibility of people and their projects working in Te Tiriti and anti-racism areas. Further information can be found on the [[w:WikiProject:_Wikifying_Te_Tiriti-based_Futures|WikiProject page]] / [[w:https://en.wikipedia.org/wiki/User:Pakoire/WikiProject:_Wikifying_Te_Tiriti-based_Futures#Timetable|Workshop timetable]]. [https://learn-to-wikify-ttbf.lilregie.com/booking/attendees/new Register to attend]. ** [[c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026_in_Uganda|Wiki Loves Folklore 2026 in Uganda]] - contribute to the project by expanding or creating Wikidata Items connected to the project categories, such as Ugandan folklore, food, music, dances, traditional clothing, and more. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://wikimedia.org.uk/2026/01/new-wikimedian-in-residence-at-lse/ The London School of Economics and Political Science have employed a Wikimedian in Residence] ** Wikimedia Indonesia held [[:m:Wikimedia Indonesia/Pekan Data dan Teknologi 2025|Data and Technology Week 2025]] in last December 2025, organized introductory workshops on Wikidata and Wikifunctions. Read key takeaways and participants' discussion at [https://diff.wikimedia.org/2026/01/16/introducing-data-and-functions-reflections-from-indonesian-data-and-technology-week-2025/ Diff]. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/14/wikidata-days-2025-journey-in-africa-building-knowledge-languages-and-communities/ Wikidata Days 2025 Journey in Africa: Building Knowledge, Languages and Communities] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/18/wikidata-botswana-2025-celebrating-13-years-and-we-really-showed-up-%F0%9F%8E%89/ Wikidata Botswana 2025: Celebrating 13 Years (And We Really Showed Up!)] * Papers: ** A new monographic number of [[:d:Q3805294|JLIS.it]] has been published regarding the [[:d:Q105086090|OPAC SBN]] (the biggest collective library catalogue in Italy, with more than 7 thousands of libraries participating; about its collaboration with Wikidata, see [[:d:Wikidata:Gruppo Wikidata per Musei, Archivi e Biblioteche/SBN|the Wikidata coordination page]]); it contains 3 papers focusing on the use of Wikidata for authority control (all in Italian, with abstract in English): *** [[:d:Q137786824|''Wikidata and SBN: An Assessment of Two Years of Work (2023–2025)'']]: an overview Wikidata-SBN of the collaboration in 2023-2025, focusing on the methods of reconciliation *** [[:d:Q137787153|''Wikidata-Enhanced Authority Records: A Project for Personal Names in SBN'']]: a description of the procedure to extract data from Wikidata items matches with SBN authority records and adapt these data to be copied into non-individualised SBN authority records *** [[:d:Q137787159|''NaMo, utility for populating missing date fields in authority records'']]: a description of an utility to keep an authority file up-to-date finding missing death dates through Wikidata ** [https://jlis.fupress.net/index.php/jlis/article/view/677 Wikidata-Enhanced Authority Records: A Project for Personal Names in SBN] - A collaboration between Wikimedia Italy and ICCU is enriching incomplete SBN authority records using Wikidata identifiers, enhancing catalogue accuracy and accessibility as entries continue to grow. By Ravelli, (2026). ''' Tool of the week ''' * [https://puzzles.madebynathan.com/chains Puzzles By Nathan] is a game that arrange words so each connects to the next ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editing for RTL languages: The Wikimedia Deutschland team is seeking users of right-to-left (RTL) scripts, including Arabic, Hebrew, Persian, and Urdu, to help test and improve the mobile statement editing experience. If you edit in an RTL language and would like to join user interviews or deeper testing, [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/direct sign up here]. * (French) [https://observablehq.com/@workspace2138/odonymes-femmes Gendered place names in the public space of French-speaking Switzerland] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14086|Parfinity notes ID]], [[:d:Property:P14087|‎Google Ads Transparency Center advertiser ID]], [[:d:Property:P14088|Basenotes perfume brand ID]], [[:d:Property:P14089|Basenotes perfume people ID]], [[:d:Property:P14090|Basenotes perfume ID]], [[:d:Property:P14091|Accademia Nazionale dei Lincei ID]], [[:d:Property:P14092|MAX username]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/location collected|location collected]] (<nowiki>geographic location where a specimen or sample was collected in the field</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Category for music in this language|Category for music in this language]] (<nowiki>link to category item that contains music in this language</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thyssen-Bornemisza work ID|Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CriticDB IDs|CriticDB IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MPA certificate number|MPA certificate number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WorldFootball.net person ID (new)|WorldFootball.net person ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Session tune ID|The Session tune ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parfumo fragrance note ID|Parfumo fragrance note ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/HVed Timeline of elected germanic Roman emperors] ** [https://w.wiki/HXVa Universities without a P625 (coordinate location)] - [[d:Wikidata:Request_a_query#query_to_show_university_without_coordinate_location|Source]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E24|film director (E24)]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Rijksmonumenten/Maintenance/Unmerge|Rijksmonumenten Unmerge list]] - list of items with more than one [[d:Property:P359|P359 (Rijksmonumenten ID)]]. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Stanford_Libraries|Stanford Libraries]] added an event: [[d:Wikidata:WikiProject_Stanford_Libraries/Events/LDW2026|Love Data Week 2026]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:EntitiesWithoutLabel|Entities without a Label]] - this list is dynamically created, search by language code and entity type: Item or Property. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q253414|FIFA (Q253414)]] - international governing body of association football * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3922|charge (L3922)]] - English verb (tʃɑːrdʒ) meaning "to supply with energy", "to rush forward", or "to have responsibility for" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We continued work on supporting more datatypes for editing, specifically date, musical notation and monolingual text. ** We worked on displaying constraint violation indicators. ** You can try out the current state by enabling it in the beta features section of your preferences. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate options for further reducing the amount of Wikidata changes in recent changes and watchlist on the other wikis to reduce the size of the database tables. * Dumps: We finished our research on dumps, especially looking into different ways to define subsets. We will publish the report with results by end of February. * Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is continuing the evaluation of potential replacements for Blazegraph. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:25, 19 ജനുവരി 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #716 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-01-26. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#715]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: :* Reminder: Blazegraph Migration Office Hours: The [[mw:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] is kicking off its monthly Blazegraph migeration office hours tomorrow, {{zonestamp|2026-01-27 16:00|27th January, 16:00 UTC}}. These sessions focus exclusively on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of the Wikidata Query Service (WDQS). ''[[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_January_2026|See the office hours page for details and future sessions.]]'' :* Art+Feminism online hands-on training session: Intro to Wikidata + Archives. January 29, 15:00 UTC (16:00 CET). [[d:User:Alan_Ang_(WMDE)|Alan Ang (WMDE)]] and [[d:User:Epìdosis]] host this workshop on collective editing and how Wikidata connects with archives. More info and Zoom registration @ [https://artandfeminism.org/edit_a_thon/intro-to-wikidata-archives Art+Feminism.org] :* OpenStreetMap X Wikidata Meetup #85 February 9 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. :* [https://www.youtube.com/watch?v=czndc9Ekzb8 Mapping Africa: Visualizing Knowledge and Communities] - 28.01.2026, 16:00 UTC. Episode #54 of the WikiAfrica Hour explores the power of maps and geospatial data. * General Registration is Open! [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/OG6M6XHHTMO7G4VVB27C4ZUJDX4VLDLE/ 2026 Wikimedia Hackathon] - May 1-3, 2026 ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://forum.clarin.eu/t/wikidata-replaces-the-clarin-concept-registry-in-the-component-registry/1205 Wikidata replaces the CLARIN Concept Registry in the Component Registry] * Papers: ** [https://odr.chalmers.se/items/4b2db132-b688-4bb1-a84c-4e614b9f1916 Analysis and Generation of Wikidata Descriptions Focusing on Bangla Language] - A rule-based Grammatical Framework resource grammar for Bangla generates accurate, consistent Wikidata descriptions across diverse entities, achieving over 99% coverage and enhancing low-resource language content in multilingual knowledge bases. By Mohammad, (2025). * Videos: ** [https://m.youtube.com/watch?v=eT_VTTeaig4&pp=0gcJCTMBo7VqN5tD Fact-Checking with Wikidata by Philippe Saadé] - a recording of the workshop hosted by DataTalks.Club in collaboration with [[d:User:Philippe_Saade_(WMDE)|User:Philippe Saadé]] ** [https://m.youtube.com/watch?v=wXaHJ85g88A Wikimedia and Biodiversity Data: A Mutualistic Relationship in the Open Knowledge Ecosystem] ** [https://www.youtube.com/watch?v=WHxq0YJU-OM Collaborative Cultural Heritage Geodata], session 2 of SunoikisisDC's ''Digital Approaches to Cultural Heritage''. Discusses how Wikidata is used and contributes data to the field of spatial and geographic technologies. ** [https://www.youtube.com/watch?v=pGK0qQ3hRkA Wikimedia projects & smell-related content: WMUK Sandbox Session] - [[d:User:Lajmmoore|User:Lajmmoore]] describes how to add and model sensory experiences such as smell, to Wikidata. ''' Tool of the week ''' * [https://property-helper.toolforge.org/ Wikidata Property Creation Helper] is a tool by [[User:ArthurPSmith|ArthurPSmith]]. The tool takes a property proposal page and translates it into a QuickStatements batch (and then a second one for the examples) that a property creator can use to quickly create a new property. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland 2026 first quarter development plan has been published: [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|Wikidata:Linked Open Data development plan]]. * '''Job opening:''' The Wikimedia Foundation is hiring a Wikidata Platform Backend Migration Specialist (contract position) to support backend migration work on the Wikidata Query Service. This role focuses on technical work related to the migration away from Blazegraph. If you're interested in the role or want to learn more, see the [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/7545685 full job description and application details]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14094|translates from]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works texts from</nowiki>) **[[:d:Property:P14095|translates into]] (<nowiki>language(s) that this person, company or organization translates works and texts into</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14092|MAX username]], [[:d:Property:P14093|CriticDB game ID]], [[:d:Property:P14096|‎Finnish railway station code]], [[:d:Property:P14097|Sketchfab model ID]], [[:d:Property:P14098|Sketchfab channel ID]], [[:d:Property:P14099|Sketchfab user ID]], [[:d:Property:P14100|BRAHMS identifier]], [[:d:Property:P14101|LegiStorm person ID]], [[:d:Property:P14102|NHK Archives program ID]], [[:d:Property:P14103|Polski Petersburg encyclopedia ID (Polish version)]], [[:d:Property:P14104|Bercail ID]], [[:d:Property:P14105|‎InterSportStats athlete ID]], [[:d:Property:P14106|‎Erdős Problem number]], [[:d:Property:P14107|Trismegistos editor ID]], [[:d:Property:P14108|‎woordenlijst lemma ID]], [[:d:Property:P14109|‎European Vehicle Number]], [[:d:Property:P14110|CourtListener person ID]], [[:d:Property:P14111|Australian National Kennel Council ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/incompatible type|incompatible type]] (<nowiki>instances of this type or of its subclasses cannot be instances of that type nor of its subclasses</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/KaraokeTexty.cz album ID|KaraokeTexty.cz album ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical encyclopedia of Maros County-ID|Biographical encyclopedia of Maros County-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ShotOnWhat film ID|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 ID|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CardCow.com publisher ID|CardCow.com publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholms SL Realtidsinformation identificator|Stockholms SL Realtidsinformation identificator]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lost Pubs Project ID|Lost Pubs Project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handball Base ID|Handball Base ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Handballnews.pl person ID|Handballnews.pl person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SFDb förlaga-ID|SFDb förlaga-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RITVA company ID|RITVA company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RITVA corporate body ID|RITVA corporate body ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TC Infos network identifier|TC Infos network identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/French Trade Mark Number|French Trade Mark Number]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/Hbge Wikidata Items with a frequency (hertz) within human-hearing range] ([[d:Wikidata:Request_a_query#List_only_items_that_have_a_frequency_in_hertz_and_in_our_hearing_range|source]]) * Schema examples: [[d:Wikidata:WikiProject_Schemas/Tutorial|WikiProject Schemas: A tutorial]] - to create a simple ShEx schema and apply it to a set of Wikidata items. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_No_Longer_at_the_Margins/Hackathon_2026|No Longer at the Margins - 2026 Hackathon]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Bahamas/buildings_in_Nassau|WikiProject Bahamas - list of buildings in Nassau]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:EntitiesWithoutDescription|Entities missing a description]] - choose a language and entity type (Item or Property) and generate a list of entities that have no description. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q7296|Mount Kilimanjaro]] - mountain massif in Kilimanjaro National Park in Tanzania * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L130056|мундштук (L130056)]] - Russian noun (mʊnʂˈtuk) meaning "mouthpiece (of a musical instrument)", "mouthpiece (of a pipe/cigar holder)", or "a horse's bit" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We started working on supporting editing of monolingual text statements ** We continued working on supporting editing of geocoordinate and quantity statements ** We are fixing display issues with date statements ** We continued work on showing constraint violations * GraphQL: ** The security review was finished, removing a blocker to deploying GraphQL support to Wikidata ** We added pagination to querying items by statement properties or values ** We are extending the labels of linked entities functionality to also let you get the descriptions of the Items linked in a statement * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate options for further reducing the amount of Wikidata changes in recent changes and watchlist on the other wikis to reduce the size of the database tables. * Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team is continuing the evaluation of potential replacements for Blazegraph. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus countries: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Albania|Albania]] and [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Kosovo|Kosovo]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:28, 26 ജനുവരി 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/December 2025|Wikimedians of Kerala - December 2025 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 23^rd newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * In the month of December, we did not have an online meeting as we held our AGM. * On 5–6^th December 2025, a [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 at AJCE|Wikimedia Technical Workshop]] was conducted at Amal Jyothi College of Engineering, Kanjirappally, Kottayam. ** 52 students participated in this event and were trained on the Wikimedia ecosystem. The students presented their tools and outcomes on the last day of the event. ** [[:User:Athulvis]], [[:User:Gnoeee]], [[:User:MatthewsM2]], and [[:User:Ranjithsiji]] joined the workshop as mentors. * On 15–16^th December 2025, a [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2025 Chinmaya Vishwa Vidyapeeth - Global Campus, Piravom|Wikimedia Technical Workshop]] was conducted at Chinmaya Vishwa Vidyapeeth - Global Campus, Piravom. ** 50 students participated in this event and received training on the Wikimedia technical ecosystem. The students worked on fixing issues and developing tools, which they presented on the last day of the event. ** [[:User:Athulvis]], [[:User:Gnoeee]], and [[:User:Ranjithsiji]] from the UG attended as mentors. * 980 contributions were made to the [[c:Commons:Wiki Loves Museums|Wiki Loves Museums]] initiative from 20 November to 31 December 2025. * On 20^th December 2025, [[:m:WikiConference Kerala 2025|WikiConference Kerala 2025]] was organised at the Kerala Institute of Local Administration, Thrissur. ** The [[Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|23^rd Birthday Celebration]] of Malayalam Wikipedia was held during this time. ** 90+ participants attended the WCK and its sessions. * This month, we held our [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025|4^th Annual General Body Meeting (AGBM)]] at the Kerala Institute of Local Administration on 21^st December 2025. ** Twenty-two UG members and two guests attended the meeting. ** Shared and discussed upcoming annual plans and the Wikipedia 25th Birthday celebrations. ** Discussed preparations for [[WikiConference India 2026]]. ''([[m:Event:Wikimedians of Kerala/Events/Annual General Body Meetup 2025/Report|Read the detailed report here...]])'' </div> ;Events & Activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * ''Ongoing events & activities by the User Group'' ** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16^th Sept 2025 – 31^st Mar 2026)'' ** [[:c:Commons:Quantum Century Exhibition 2025|Quantum Century Exhibition 2025]] – A campaign to document the International Year of Quantum Science & Technology on Wikimedia Commons. ** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi-year campaign to document villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17^th Dec 2025 – 31^st Jan 2026)'' </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 31^st January 2026 – [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/2973|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 17:43, 30 ജനുവരി 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=29828009 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #717 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#716]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Sapper-bot_2|Sapper-bot 2]] - Task: Monthly updates of the [[d:Q23883|Dead Sea]] level and the "lowest point" property for [[d:Q801|Israel]], [[d:Q810|Jordan]], and [[d:Q48|Asia]]. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/LiteraryWorksMetaDataUploadBot|LiteraryWorksMetaDataUploadBot]] - Task: Upload metadata for literary works from research project. (Approved) * Other: [[d:Wikidata:Administrators'_noticeboard#Proposal_to_configure_the_Newcomer_Dashboard_for_Wikidata|Proposal to configure the Newcomer Dashboard for Wikidata]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/01/27/call-for-sessions-wikimania-2026-is-coming-to-paris/ Call for Sessions: Wikimania 2026 is Coming to Paris]! The submission form will remain open until March 1. Results will be published in May. ** Who's hiding behind museum collections? - A Wikidata Edit-a-thon by [https://winoda.de/en/english/ WiNoDa Knowledge Lab] (February 24th, 1:00pm-4:30pm CET). This online Edit-a-thon will focus on the many collectors that contributed to the [[q:Q136406087|Arachnida and Miryapoda collection of the Museum für Naturkunde Berlin]]. Join us to uncover the unspoken human networks that shaped the history of science! Register here: http://winoda.de/en/event/wikidata-edit-a-thon/ ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/02/01/celebrating-latin-american-public-domain-in-2026/ Strengthening the Latin American public domain with Wikidata] * Thesis: Hebeis, Maximilian (2026): [https://doi.org/10.20378/irb-112660 ''Entity Matching for Person Records in Authority Files''], Bamberg: Otto-Friedrich-Universität (Master thesis in computer science: "a case study into applying learningbased entity matching to person records from two large authority databases, namely the [[:d:Q36578|German national Integrated Authority File (GND)]] and the crowd-sourced open knowledge base Wikidata") * Papers: Special Collection of the Journal of Open Humanities Data (JOHD): ''Wikidata across the humanities: datasets, methodologies, reuse'', https://openhumanitiesdata.metajnl.com/collections/wikidata_across_the_humanities (new papers have been published during the last week; see a list at [[:d:Q136325279#P527]]) * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=oUtvW94US_M Africa Wiki Women 1st Newbies Community Meetup] - held an orientation for new members on editing Wikidata, Wikipedia, and Commons, to help bridge knowledge gaps of African women on Wiki platforms. ** [https://www.youtube.com/watch?v=czndc9Ekzb8 Mapping Africa: Visualizing Knowledge and Communities] - explores how African communities use maps and geospatial data to enhance Wikidata, improve Wikimedia articles, and make local knowledge more visible globally. ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/altilunium/wdlist Wdlist : Create and manage a personal list of Wikidata items.] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland Job vacancy - [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/62397164/Architect-of-Storage-Solutions-all-genders---6-weeks-Freelance-contract/ Architect of Storage Solutions] - (freelance contract / 4-6 weeks) * You can now nominate your favorite Wikidata research award for 2025. [https://research.wikimedia.org/awards.html Call for Nominations] now open until February 15, 2026. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14112|U.S. Copyright Office Public Records System name ID]], [[:d:Property:P14113|Lenta.ru person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/value type of this mathematical property|value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Gifu Prefectural Shrine Association ranking|Gifu Prefectural Shrine Association ranking]] (<nowiki>One of the three rankings given by the Gifu Prefectural Shrine Association</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/instances must not have|instances must not have]] (<nowiki>instances of this class or of its subclasses must not have given property or statement</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/African Scientists Directory ID|African Scientists Directory ID]] (<nowiki>identifier for a scientist in the African Scientists Directory</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Center for Jewish History person ID|Center for Jewish History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LINCS ID|LINCS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artdoc.Media film ID|Artdoc.Media film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID|Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Walloon-French dictionary ID|Walloon-French dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Russian Register of Film Distribution Certificates ID|Russian Register of Film Distribution Certificates ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hentaigana for Academic Information Exchange ID|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant inventaire Nouvelle-Aquitaine|Identifiant inventaire Nouvelle-Aquitaine]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Algemeen Nederlands Woordenboek ID|Algemeen Nederlands Woordenboek ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Woordenboek van Nieuwe Woorden ID|Woordenboek van Nieuwe Woorden ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instituut voor de Nederlandse Taal ID|Instituut voor de Nederlandse Taal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Woordcombinaties ID|Woordcombinaties ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID|Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Database of the Southern Dutch Dialects concept ID|Database of the Southern Dutch Dialects concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GiveSendGo ID|GiveSendGo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrowdRepublic project ID|CrowdRepublic project ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European Dictionary Portal ID|European Dictionary Portal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gravestone Project Cemetery ID|Gravestone Project Cemetery ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uzbek-Russian dictionary ID|Uzbek-Russian dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ruwiki ID|Ruwiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish National Archives ID|Swedish National Archives ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GDUNO ID|GDUNO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JMRC person id|JMRC person id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catalunya Romànica ID|Catalunya Romànica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mercantile Navy List ID|Mercantile Navy List ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Igromania author ID|Igromania author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Danmarks Kirker|Danmarks Kirker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medvik ID|Medvik ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Obálky knih ID|Obálky knih ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Theatre in Prague artist ID|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Theatre in Prague performance ID|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alpine Linux Wiki article|Alpine Linux Wiki article]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Microsoft Store developer ID|Microsoft Store developer ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/Hg$g Item with a Wikipedia page in lang. X but not Y] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikidata_instance_with_page_on_language_wikis|source]]) - modify the wd: QID and the schema:isPartOf for your own purposes. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Chess/Lists/Rubinstein-Memorial|WikiProject Chess - Rubinstein-Memorial list]] ** [[d:Wikidata:Wikiproject_Units_of_Measurement|WikiProject Units of Measurement]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/List_of_Italian_doctors|Wikiproject Medicine - List of Italian Doctors]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Evanion_Collection|WikiProject Evanion Collection]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_every_politician/Canada|WikiProject every Politician / Canada]] - all Commons lists were updated. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/to_delete|Variety of reports for deletion candidates]] ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are making progress with identifying additional ways in which we can reduce the number of irrelevant changes from Wikidata showing up in recent changes and watchlist on Wikipedia and co. ** We are discussing with pilot Wikipedias about turning on showing Wikidata changes by default in watchlist and recent changes (moving it from opt-in to opt-out) * GraphQL: We are putting the last touches on a GraphQL endpoint for Wikidata. We are planning to get it live later this month for feedback. * LDF endpoint: We are planning to decommission the endpoint in preparation for the migration away from Blazegraph on the 18th of February ([[phab:T415696]]) * Mobile statement editing: ** We are almost done with adding support for editing statements with quantity and monolingual text datatype and finished support for mathematical expression statements. We started support for editing coordinate statements. ** We are continuing the work on showing constraint violations. * Wikibase Ecosystem: We are in the process of setting up a demo system for ontology federation (i.e. using Wikidata Items as values in statements on another Wikibase instance) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:42, 2 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=29942616 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #718 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-09. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#717]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://numishare.blogspot.com/2026/01/improving-searchability-using-natural.html Numishare Blog: Improving searchability using Natural language Processing + Wikidata] - How NLP-based search improvements for [[d:Q631286|numismatic]] collections for the [[d:Q1256518|American Numismatic Society]]. Python NLP tools and Wikidata add a semantic layer that links equivalent terms (e.g. “serpent” and “snake”) to improve discovery across coin databases such as OCRE and MANTIS. Author: [[d:Q57432992|Ethan Gruber]]. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=6vRrasGCifE Art+Feminism Conversations / Intro to Wikidata + Archives]: Led by [[d:User:Ep%C3%ACdosis|User:Epìdosis]] and [[d:User:Alan_Ang_(WMDE)|User:Alan Ang (WMDE)]], this recording covers tools that support collaborative Wikidata editing, and includes with brief updates on mobile editing, Wikibase software, and work at the intersection of AI and Wikidata. Find more info and tools covered on [[m:Art%2BFeminism:_Intro_to_Wikidata_and_Archives|Meta:Art+Feminism]] ** [https://www.youtube.com/watch?v=l8S1Ay5UWvo Custom Upload Funnel Creation on Wikimedia Commons: Wiki Loves Africa 2026] - [[d:User:Kambai_Akau|User:Kambai Akau]] and the [[c:Commons:Wiki_Loves_Africa_2026_in_the_Tyap_Community|Tyap User Group]] demonstrate how to contribute to the Wiki Loves Africa 2026 contest, incl. how to add a Wikidata Infobox to your contributions, and how to create Wikidata Items if they are missing. ** (Papiamento) [https://www.youtube.com/watch?v=DiZAvrop_yU Add a different language Label to a Wikidata Item] Wikipedia Above Aruba|Ep. 9 - it's not always obvious how to add labels, descriptions and aliases of different languages to Wikidata items, this short video demonstrates how. ** [https://www.youtube.com/watch?v=Y9tbLc5czbU Hands-on Exercise: Data Cleaning & Preparation with OpenRefine] - Daniel Garjio guides through exercises to cluster and merge duplicate values, standardise formats, reconcile data with external authority sources such as Wikidata. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=srLq6dXjGc4 Mapeo colaborativo, plataformas libres y autonomía local], part of the [[m:Conferencia_Justicia_climática_Perú_2024|Conference on Climate Justice, Indigenous Voices, and Wikimedia Platforms (2024)]] - speaker: Túllio Morais Franca shows how to integrate mapping tools suchas OpenStreetMap and Mapillary with Wikidata, Commons and Wikipedia. ''' Tool of the week ''' *[https://clarity-tool.toolforge.org/ Wiki Clarity Tool]: Clarity Tool is a lightweight web application built to empower editors across Wikipedia, Wikidata, and Wikimedia Commons. It helps contributors identify missing information in articles and suggests structured data from Wikidata to fill those gaps. * [https://ga-kevin-codes.github.io/Suggest-A-Brand/ Name Suggestion Index : Submit a Brand] - A tool that links Wikidata brand items to the [https://github.com/osmlab/name-suggestion-index Name Suggestion Index project on OpenStreetMap]. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editors can now edit String and External ID datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14115|‎braille transcription]] (<nowiki>transcription in Braille</nowiki>) **[[:d:Property:P14117|location collected]] (<nowiki>geographic location where a specimen or sample was collected in the field</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14114|Rappels theatrical production ID]], [[:d:Property:P14116|Berlin School ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Siège occupé|Siège occupé]] (<nowiki>{{TranslateThis | fr = siège occupé par une personne au sein d'une académie ou autre société à ''numerus clausus'' }}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Standard Number|Standard Number]] (<nowiki>A standard serial number</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/MusicaPopular.cl ID|MusicaPopular.cl ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JMRC person id (en)|JMRC person id (en)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dictionary of Unitarian and Universalist Biography ID|Dictionary of Unitarian and Universalist Biography ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CAMEO page ID|CAMEO page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TeamNL athlete ID (new)|TeamNL athlete ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Flora Online Plant List|World Flora Online Plant List]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radeberger-stadtgeschichte.de Objekt Identifikator|radeberger-stadtgeschichte.de Objekt Identifikator]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Master Ideographs Seeker Character ID|Master Ideographs Seeker Character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flohic ID|Flohic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oricon News person ID|Oricon News person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radiko person ID|radiko person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity actress ID|Xcity actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Drama Database Program ID|TV Drama Database Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Van Dale Rijmwoordenboek sentences ID|Van Dale Rijmwoordenboek sentences ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Van Dale Rijmwoordenboek word ID|Van Dale Rijmwoordenboek word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BISMaL taxon ID|BISMaL taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vlaams Woordenboek ID|Vlaams Woordenboek ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kotobank Japanese ID|Kotobank Japanese ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nişanyan Adlar ID|Nişanyan Adlar ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/HkTZ Items with two or more Olympedia people ID] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikidata_entries_with_multiple_Olympedia_IDs|source]]) - find duplicate external identifier. ** [https://w.wiki/Hndn Music roll releases with recordings of works performed by composer] ([[d:Wikidata:WikiProject_Piano_Rolls/Queries|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Progressive_Metal|WikiProject progressive Metal]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Basque_Cultural_Heritage_and_GLAM|Wikiproject Basque Cultural heritage and GLAM]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/single_sitelink_template_items|'Template' items with only one sitelink]] - per [[d:Wikidata:Notability|Wikidata:Notability]], "''If a link is a template, the item must contain at least two such sitelinks...''" * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|133866932}} - a 2025 thriller film, winner of the Palme d’Or at the 2025 Cannes Film Festival * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: ''' Development ''' * Dumps: We published the [[:File:Wikidata Dumps Discovery Research Report.pdf|report from our research into the user experience with Wikidata's dumps]]. * Mobile editing: We are finalizing the support for quantity, monolingual text, mathematical expression and musical notation statements as well as a first version for coordinate statements. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We have continued our investigation into existing Lua modules in order to find more ways in which we can reduce unwanted entries from Wikidata in Recent changes and watchlists on Wikipedia and co. We found a number of options that we are looking into now. ([[phab:T416822]], [[phab:T416825]], [[phab:T416826]], [[phab:T416827]]) * Wikidata Vector embedding: We added German to the embedding (next to English, French and Arabic) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:26, 9 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30044779 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #719 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#718]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Sjö|Sjö]] - RfP scheduled to end after 17 February 2026 10:02 (UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SEEKCommonsBot|SEEKCommonsBot]] - Task: Synchronize Wikidata records created by the [https://seekcommons.org/ SEEKCommons] project with [https://openalex.org/ OpenAlex] * Closed request for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AmeisenBot_3|AmeisenBot 3]] - Task: Adding descriptions (and possibly labels and aliases as well) to items based on their statements. Request closed as approved. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Che-W-bot|Che-W-bot]] - Request withdrawn. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 17 February, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, February 17 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET (Time zone converter). Wikiproject P244 maintenance uses SPARQL queries to identify and resolve two types of constraint violations in Wikidata: instances of Wikidata items with more than one LCNAF identifier and instances of the same LCNAF identifier existing on more than one Wikidata item. The February 17th session will walk participants through how to resolve the former issue, while the March 3rd session will focus on the latter. Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/LCNAF Duplicate Detection P244 Maintenance|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/LCNAF_Duplicate_Detection_P244_Maintenance]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/11/wiki-for-botanists-why-thematic-engagement-matters/ Wiki for Botanists, why thematic engagement matters]: WMNZ/Aotearoa on how sustained outreach with botanists via Wikidata workshops, edit-a-thons, and conferences is improving plant-related knowledge on the Wikimedia projects and building strong collaborative relationships with scientific communities. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/09/tech-news-2026-week-07/ Tech News Week 7 / Global Watchlists extension]: now supports multiple Wikibase instance (i.e. Wikidata + Test Wikidata) and fixes right-to-left (RTL) text directionality issues. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/13/the-spark-of-linked-data-and-libraries-oclc-passage-project-white-paper-translation-report/ The Spark of Linked Data and Libraries: OCLC Passage Project White Paper Translation Report] * Papers: [https://www.researchgate.net/publication/400579586_Federating_Open_Knowledge_through_Wikibase_The_Case_of_The_Finno-Ugric_Data_Sharing_Space Federating Open Knowledge through Wikibase: the case of the Finno-Ugric data sharing space]: Antal et al. (2026) present a community-driven, federated prototype to link multilingual cultural heritage data, open ontologies and preserve local epistemologies. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=LtoM-0IhKnY How to Unlock Knowledge Graph Data for LLMs with AI Retrieval] - [[d:User:Philippe_Saade_(WMDE)|User:Philippe Saade (WMDE)]], AI/ML Project Manager talks to Chad Jennings of ''Beyond the Blueprints'' (IBM Product Hub) on making Wikidata more accessible for AI developers, replacing SPARQL-heavy workflows with vector search and hybrid retrieval. ** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=2Nn7w6Vi3M8 Créer une carte uMap à partir de données géolocalisées extraites de Wikidata] - video presentation of 2026 Digital Encounters ''"Mapping territorial data in uMap"'' ** [https://m.youtube.com/watch?v=wf6TFcnvGno Africa Wiki Women 2026 On Wiki Skills Mentorship Program - Introduction to Wikidata] ** [https://m.youtube.com/watch?v=PIVVpJh1seA Africa Wiki Women 2026 On Wiki Skills Mentorship Program - Major and Minor edits on Wikidata] ** [https://m.youtube.com/watch?v=9TVFPpSNRYI EMCO Wikidata CoP meeting (2026-01-28)] - participants discuss progress on the ''early adopter'' phase, incl. how to categorise and track contributions, what statistics to measure and progress on MCO application profiles (persons + corporate bodies) ''' Tool of the week ''' * [https://queer-memory.toolforge.org/ Queer Memory] multilingual web app that explores '''global queer history''' through live Wikidata timelines, places, rights, culture, and activism. Currently available in English, French, and Spanish. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CMYID3FRNL7OKUNEH3O3OTGT6UQSQN3X/ Etherpad cleanup, save your pads now]. All pads after 1st March 2026 willbe deleted so if you need any of your pads, please make a local backup. * [https://doc.wikimedia.org/Wikibase/master/js/rest-api/ The Wikibase REST API] '''search''' endpoints are now available on '''v1''' and considered stable! It's important to note that the older v0, which has been live on Wikidata since July 2025, will remain available for a '''two month transition period''' until mid-April 2026. We encourage all users to migrate to the new v1 endpoints during this time to ensure that their applications can continue to work seamlessly. * The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|February 2026 newsletter]]. It includes result of an initial evaluation of open-source triple store candidates as part of the migration away from Blazegraph, the next Blazegraph migration office hour, and more. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}} ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14122|category for music in this language]] (<nowiki>link to category item that contains music in this language</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14118|‎DOAB book ID]], [[:d:Property:P14119|‎qamus.inoor.ir root ID]], [[:d:Property:P14120|‎The Session tune ID]], [[:d:Property:P14121|Parfumo fragrance note ID]], [[:d:Property:P14123|‎KaraokeTexty.cz album ID]], [[:d:Property:P14124|Biographical encyclopedia of Maros County]], [[:d:Property:P14125|Alpine Linux Wiki article]], [[:d:Property:P14126|‎Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 person ID]], [[:d:Property:P14127|Igromania author ID]], [[:d:Property:P14128|French Trade Mark Number]], [[:d:Property:P14129|‎Bane NOR location code]], [[:d:Property:P14130|‎CardCow.com publisher ID]], [[:d:Property:P14131|‎Lost Pubs Project ID]], [[:d:Property:P14132|Handball Base ID]], [[:d:Property:P14133|Handballnews.pl person ID]], [[:d:Property:P14134|Center for Jewish History person ID]], [[:d:Property:P14135|African Scientists Directory ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Number of translations|Number of translations]] (<nowiki>Number of translations</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Panoramax instance URL|Panoramax instance URL]] (<nowiki>the Panoramax instance of/about the subject</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Hentaigana for Academic Information Exchange ID|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bach digital person ID|Bach digital person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Bach digital work ID|Bach digital work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YList ID|YList ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificativo Antenati|identificativo Antenati]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pesistulokset.fi player ID|Pesistulokset.fi player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Liiga.fi player ID|Liiga.fi player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd producer ID|Letterboxd producer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Topplista artist ID|Topplista artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Music Classical work ID|Apple Music Classical work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace brands ID|Fragplace brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace fragrances ID|Fragplace fragrances ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace notes ID|Fragplace notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fragplace perfumers ID|Fragplace perfumers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sport Express person ID|Sport Express person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ciss.org sportsperson ID (deaf sport)|ciss.org sportsperson ID (deaf sport)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Learned Societies|Learned Societies]] * WikiProject Highlights: a discussion regarding [[d:Wikidata talk:WikiProject Learned Societies#Members of learned societies: too many conflicting data models|how to standardise the data model of the membership of learned societies]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|3324704}} - French radio program and audio podcast * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L3941|collection (L3941)]] - English noun (kəˈlɛkʃən) meaning "a group of gathered items", "money gathered for charity/church", or "the act of acquiring" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We are putting finishing touches on editing support for external ID, URL, monolingual text, quantities and coordinate statements. ** We worked on visually highlighting preferred and deprecated statements on the mobile site similar to how it is done on desktop. ** We worked on showing more than one constraint violation when a statement violates multiple constraints. * Ontology Federation: We continued working allowing other Wikibase instances to use Wikidata Items in their statements (and later from other Wikibase instances). You can see a demo video of the current development state at [[:File:Federation Demo.webm|ontology federation demo]]. * GraphQL: We worked on documentation to get get the GraphQL endpoint ready for a first release. * Wikidata Query Service: The Wikidata Platform team published their report of the evaluation of Blazegraph alternatives. You can read it at [[:File:WDQS Triple Store Evaluation - Benchmark Results Report.pdf]]. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:27, 16 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30053912 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #720 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-02-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#719]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Jan Myšák|Jan Myšák]] - RfP scheduled to end after 28 February 2026 11:11 (UTC) * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator#Sjö|Sjö]] - Closed as successful, congratulations [[d:User:Sjö|User:Sjö]]. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]]: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Context|Round 2]], where policy is suggested based on round 1 discussions. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[DiffBlog:https://diff.wikimedia.org/2026/02/17/apply-now-scholarships-for-the-language-diversity-conference-2026-deadline-13-march-2026/|Apply Now: Scholarships for the Language Diversity Conference 2026]] - scholarship application deadline: 13 March 2026 / Conference dates: 2 - 4 October 2026 in Accra, Ghana. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Context|Office Hour: Notability Policy]] - February 26th 2026 at 5PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1772125200 your timezone]). ** (Catalan) [[m:Event:No_eren_bruixes,_eren_dones_d'Andorra|They were not witches, they were women from Andorra]] - a Wikimarathon for Witches edit-a-thon to make biographies of Andorran women accused of witchcraft more visible on Wikidata and Wikipedia. Sign-up on [[m:Event:No_eren_bruixes,_eren_dones_d'Andorra|Meta]]: 09:30 – 12:30 UTC, 7 March 2026. *Ongoing: [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] - February 21, 2026 – March 3, 2026 ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://stackoverflow.blog/2026/02/20/even-genai-uses-wikipedia-as-a-source/ Stack Overflow: Even GenAI uses Wikipedia (+Wikidata) as a source] - transcript of the podcast audio between Ryan Donovan and Philippe Saade, on the Wikidata Embedding Project and vectorizing 30 million entities for semantic search. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/02/21/revitalizing-uk-history-series-2-expanding-multilingual-access-on-wikidata/ Diff Blog: Revitalizing UK History, Series 2: Expanding Multilingual Access on Wikidata] - [[d:User:JosefAnthony|Josef Anthony]] describes the projects efforts in documenting underrepresented UK historical figures in multiple languages. ** [[diffblog:https://diff.wikimedia.org/2026/02/20/into-the-spotlight-sharing-archival-objects-through-wikimedia-commons/|Diff blog: Into the Spotlight: Sharing Archival Objects through Wikimedia Commons]] by [[c:User:LadyRabbit|User:LadyRabbit]]. Experience documenting Ellen Winstone, a historical figure, non-notability on Wikipedia doesn't mean they are not worth documenting. Wikidata and Commons can help. * Papers: [https://arxiv.org/html/2602.14594v1 The Wikidata Query Logs Dataset (WDQL)] - presenting a dataset of 200,000 question-query pairs intended to help train Natural Language questions into SPARQL. By S. Walter, H. Bast (2026). * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=dY-Vz-TS1X0 3rd Wikidata Training] of the On Wiki Skill Mentorship Program by Africa Wiki Women. Dives deeper into the core data modelling concepts, Wikidata-speciifc terminology and practical editing tips for beginners. Led by [[d:User:King_ChristLike|User:King ChristLike]] ''' Tool of the week ''' * [https://dagbanli.info/ Dagbanli dictionary] - a monolingual Dagbanli dictionary built using Wikidata lexemes, with 20000 native audio recordings as usage examples pulled from Mozilla Common Voice. This means when you look up a word, you can hear it spoken in example sentences. See this in action here: [https://dagbanli.info/?word=L722895 suɣulo] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[wikimania:2026:Program|Wikimania:2026]] - The call for submissions for the program is open until March 1, 2026. * [https://www.opensanctions.org/articles/2026-02-18-every-politician/ OpenSanctions: As the CIA closes The World Factbook, we’re opening our global map of political power] - introduces [https://everypolitician.org/ EveryPolitician.org], a global database of 690,000+ political office-holders across the globe. PoliLoom, GovDirectory, a dedicated [[d:Wikidata:WikiProject_every_politician|WikiProject]] and the Wikidata community are helping make structured data on politicians transparent. Learn how you can [https://everypolitician.org/about/contribute/ contribute]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14143|annual greenhouse gas emissions]] (<nowiki>carbon dioxide equivalent emissions by this entity in a year</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14136|RFI topic ID]], [[:d:Property:P14137|‎Delfi.lv theme ID]], [[:d:Property:P14138|SFDb original ID]], [[:d:Property:P14139|Artdoc.Media film ID]], [[:d:Property:P14140|‎Biographical Dictionary of British and Irish Architects 1800-1950 practice ID]], [[:d:Property:P14141|‎Walloon-French dictionary ID]], [[:d:Property:P14142|Bolivia INE code]], [[:d:Property:P14144|Russian Register of Film Distribution Certificates ID]], [[:d:Property:P14145|‎Algemeen Nederlands Woordenboek ID]], [[:d:Property:P14146|‎Woordenboek van Nieuwe Woorden ID]], [[:d:Property:P14147|‎Woordcombinaties ID]], [[:d:Property:P14148|‎Etymologisch Woordenboek van het Nederlands ID]], [[:d:Property:P14149|Uzbek-Russian dictionary ID]], [[:d:Property:P14150|‎JMRC person id (he)]], [[:d:Property:P14151|Catalunya Romànica ID]], [[:d:Property:P14152|‎IEC 61355 identifier]], [[:d:Property:P14153|Yandex Object Answer id]], [[:d:Property:P14154|Michaelis Portuguese-English Modern Dictionary ID]], [[:d:Property:P14155|Michaelis English-Portuguese Modern Dictionary ID]], [[:d:Property:P14156|Uni24k indentifier]], [[:d:Property:P14157|The Retro Web company ID]], [[:d:Property:P14158|Hentaigana for Academic Information Exchange ID]], [[:d:Property:P14159|‎Gravestone Project Cemetery ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/CWSAC classification|CWSAC classification]] (<nowiki></nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/IBAN countries|IBAN countries]] (<nowiki>The country which the bank with this property may create accounts in. For example "MyBank" can create bank accounts in "France" with the prefix "FR". Some banks have a single country they may create accounts in and other have many.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Kloekecode|Kloekecode]] (<nowiki>identifier for locations in the Netherlands, Flanders, French Flanders, and north-western Germany</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ICAO 24-bit aircraft address|ICAO 24-bit aircraft address]] (<nowiki>Unique 24-bit ICAO aircraft address assigned to an individual aircraft’s Mode S transponder, expressed as a six-character hexadecimal code and used in ADS-B and air traffic surveillance systems.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Faulhaber-Edition ID|Faulhaber-Edition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OldRacingCars.com drivers ID|OldRacingCars.com drivers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ID Prix de Lausanne|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Spellingwijzer Onze Taal ID|Spellingwijzer Onze Taal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Uitleenwoordenbank ID|Uitleenwoordenbank ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EpiMedDat ID|EpiMedDat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/REVENCYT code|REVENCYT code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/X Games athlete ID (new)|X Games athlete ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pinkhof ID|Pinkhof ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scheikunde ID|Scheikunde ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JWS II ID|JWS II ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID|Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PeeringDB Facility ID|PeeringDB Facility ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL place ID|DBNL place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL country ID|DBNL country ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL titel ID|DBNL titel ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movist person ID|Movist person ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/HvHp Property table for a set of Wikidata items] (the Memory of the World International Register) ** [https://w.wiki/Hxec People with PolSys ID<small> (P1980)</small>, and with or without Norwegian historical register of persons ID <small>(P4574)</small>] - ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2465925132#A_list_of_person_having_Pol-sys_ID_and_HistReg_ID source]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E502|federally recognized tribe (E502)]]: required and optional properties for items representing federally recognized Native American tribes in the United States. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ski|Ski]] - The goal of WikiProject Ski is to improve items about athletes, events and results from the different skiiing and snowboarding disciplines. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations/South_Africa|Nonprofit Orgs: South Africa]] - aims to add financial data to the biggest nonprofits * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Pages|Ontology: List of Ontology Pages]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Sociotechnology/Resources|Sociotechnology: Resources]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Chantiers_MNBAQ|Chantiers MNBAQ]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_India/Events/International_Mother_Language_Day_2026_Datathon|India: International Mother Language Day 2026 Datathon]] * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L179567|чурка (L179567)]] - Russian noun (ˈtɕurkə) meaning "a wooden block or stump", "a short piece of wood used in games", or "an offensive term for a person"[[d:Lexeme:L179567|чурка (L179567)]] - Russian noun (ˈtɕurkə) meaning "a wooden block or stump", "a short piece of wood used in games", or "an offensive term for a person" ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are preparing to reach out to editors about improving specific templates that are written in a way that creates a lot of unnecessary entries in Recent Changes and Watchlists. * Mobile statement editing: We are getting close to having editing support for all datatypes. We are currently still working on the support for globe coordinates. We also added support for showing constraint violations on qualifiers and references. * Data quality: We are doing technical investigations about how to make constraint violations available for querying again. * GraphQL: We are getting ready to make GraphQL available on Wikidata later this week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Spain|Spain]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:51, 23 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30119106 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/January 2026|Wikimedians of Kerala - January 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 24^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 31^st January 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/January 2026|January 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 PM to 8:30 PM IST. The agenda for the meeting was shared by Jinoy and welcomed everyone to the meeting. 12 community members participated in the discussion. ** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared the Wikipedia 25^th Birthday Celebrations organised across different districts of Kerala (Thrissur, Kannur, Kozhikode, Kollam, Wayanad, Ernakulam, Kottayam). [[User:Fotokannan|Kannan]] master shared the updates about organising the event at Kollam. ** A short update about the Wikimedia Hackathon planned at Kaprassery IHRD as part of Tarang on 7–8^th February was shared. ** Discussed about the [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] campaign. *** The campaign was conducted on Wikimedia Commons and Malayalam Wikipedia. *** The program was originally started in 2014 as 'Ende Gramam'. ** [[User:Irvin calicut|Irvin]] shared the outcomes of [[:c:Commons:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] campaign at Wikimedia Commons. *** More than 6000 images have been uploaded and 9 bird walk programs have been conducted. *** Education programs are ongoing and the campaign continues for another month. ** [[User:SijiR|Siji]] shared the SheSaid campaign updates on Wikiquote. 9 contributors participated and 61 new articles were created during the timeperiod. ** Jinoy shared the status updates of [[:m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] *** Athul Invited Community members interested in volunteering to [[:m:WikiConference India 2026/Initial conversations|register on the interest page]] on the WCI 2026 page. * Discussions were also held about organising: ** Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore program ** International mother language day ** Womens month editathon </div> ;Events & Activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * ''Ongoing events & activities by the User Group'' ** [[:c:Commons:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] – A photography campaign to collect and add high-quality, freely licensed images of educational institutions. ''(16^th Sept 2025 – 31^st Mar 2026)'' ** [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] – A multi-year campaign to document villages on Wikimedia Commons and Wikipedia. ''(17^th Dec 2025 – 28^th Feb 2026)'' ** [[:d:Wd:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] – Datathon on Wikidata. ''(21^st Feb 2026 – 3^rd Mar 2026)'' </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 28^th February 2026 – [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3209|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 01:31, 28 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=29828009 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #721 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-02. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#720]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Jan_My%C5%A1%C3%A1k|Jan Myšák]]: Closed as successful, congratulations to Wikidata's newest admin! * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform|Notability Policy - Round 2]]: we are still requesting your input on the new Notablity policy. Including whether to elevate the [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Notability_policy_reform#Round_2:_Make_Wikidata:Self-promotion_a_policy|self-promotion essay]] to a policy. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Next Linked Data for Libraries [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 3 March, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, March 3 9am PT / 12pm ET / 17:00 UTC / 6pm CET (Time zone converter). Wikiproject P244 maintenance uses SPARQL queries to identify and resolve two types of constraint violations in Wikidata: instances of Wikidata items with more than one LCNAF identifier and instances of the same LCNAF identifier existing on more than one Wikidata item. The February 17th session walked participants through how to resolve the former issue, while the March 3rd session will focus on the latter. This session will be more discussion-focused, since instances where two LCNAF identifier have the same Wikidata item can be difficult to resolve because of Wikidata’s innate quirks. Maybe your ideas will become the official best practice! Event page: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/LCNAF Duplicate Detection P244 Maintenance|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/LCNAF_Duplicate_Detection_P244_Maintenance]] ** [https://hermes-hub.de/aktuelles/news/save-the-date-byodl-2026-04-24.html Bring-Your-Own-Data-Lab], on 24.04.2026, the HERMES Data Competence centre hosts an online BYODL. Dr. Katrin Moeller and Dr. Olaf Simons will share how to enrich your own personal data with standard data and the Wikibase FactGrid. Click the link for registration and more information. ** Wikidata Workshop w/ Wikipedia Riba Aruba + University of Aruba Research Center (UARC), March 2, 12 - 2pm GMT-4. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScQMobUMNF7TzQIS0yQAaODqIAlQ-5PMoESx_VAq_MIgYtUGQ/viewform Click here to register.] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://www.museodelprado.es/actualidad/noticia/el-museo-del-prado-y-wikimedia-espaa-consolidan-a/bb297f99-9445-68c8-250f-f2aa2765792a The Museo del Prado and Wikimedia Spain consolidate Wikidata as the connector axis of digital cultural heritage] - gathering of the second edition of ''Connected Heritage: Wikidata in the GLAM Ecosystem'' ** (Dutch) [https://www.wikimedia.nl/actueel/blog/wikipielen-informele-wiki-hackathon-voor-de-glam-sector/ Wikipielen: an informal mini-hackathon for the GLAM sector], Olaf Janssen (WM coordinator at National Library of Netherlands) on the 10th edition of this micro-hackathon for people in cultural and heritage sector interested in Wikidata, Wikibase, SPARQL, OpenRefine and other technical skills. ** [https://medium.com/@michalmigurski/weeknotes-2026w04-boundary-issues-f037407a7f45 Boundary Issues]—Michal Migurski on representing disputed boundaries using Wikidata and OpenStreetMap. * Papers: ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.471 From Websites to Wikidata: Digitising Scotland’s Stories] by Ross ''et al.'' (2026) ** [https://doi.org/10.1145/3795134 ''Entity Linking with Wikidata: A Systematic Literature Review''] ** [https://arxiv.org/html/2602.19133v1 ''A Dataset for Named Entity Recognition and Relation Extraction from Art-historical Image Descriptions''] by Schneider ''et al.'' (2026)., introduces FRAME for extracting art-historical entities and relationships from texts, enabling automatic linking of artworks, artists, and related metadata via Wikidata. ** [https://elischolar.library.yale.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1247&context=jcas Review of Ethics in Linked Data] by Rebecca Fried. * Videos: ** (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=ZjJHbF2aDCc Fotbollsspelare Wikipedia / Wikidata] - using QuickStatements to add P54 (member of sports team) to football players ** [https://www.youtube.com/watch?v=n-hYIdzJLeg Jukun Wikipedia Outreach], day 2 took attendees through adding interwiki links, Wikidata essentials and adding {{Databox}} to Jukun Wiki articles. ** [https://www.youtube.com/watch?v=dgRWBAvoea0 Set-up Tutorial: Language Preferences and Gadgets on Wikidata], the International [Digital] Dura-Europos Archive (IDEA) takes us through enabling gadgets and setting your preferred languages (Babel). ''' Tool of the week ''' * [https://mapsofthe.world/stadiums Maps Of the World / Stadiums] - explore the stadiums of the world (at least the ones with Wikidata Items), mapped by SPARQL. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14164|SignWriting transcription]] (<nowiki>representation in SignWriting</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14160|Microsoft Store developer ID]], [[:d:Property:P14161|Apple Music Classical work ID]], [[:d:Property:P14162|‎SIK-ISEA group ID]], [[:d:Property:P14163|‎CHZZK streamer ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review:: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes|Objectif plumes]] (<nowiki>Database managed by the General Service for Literature and Books, a department of the Cultural Administration of the Wallonia-Brussels Federation (basically the Ministry of Culture for the French-speaking part of Belgium). The database currently includes entries on books by more than 8.000 Belgian writers.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/usual forename|usual forename]] (<nowiki>A name usually derived from a given name used to address a person in everyday life.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/apportionment diagram|apportionment diagram]] (<nowiki>image that displays the representation of seats won by party in an election to an assembly</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/LibriVox reader ID|LibriVox reader ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/All Skies Encyclopaedia ID|All Skies Encyclopaedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCUE academy ID|KCUE academy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catálogo de autoridades da BUSC|Catálogo de autoridades da BUSC]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISSN-H|ISSN-H]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hong Kong Cinema title ID|Hong Kong Cinema title ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NPPM ID|NPPM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Parlement.com ID|Parlement.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kokugakuin University god name database ID|Kokugakuin University god name database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Czech National Register of Health Service Providers ID|Czech National Register of Health Service Providers ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Génération Nintendo game ID developer ID|Génération Nintendo game ID developer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Génération Nintendo game ID publisher ID|Génération Nintendo game ID publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wikiru.jp wiki ID|wikiru.jp wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tribuna.com football players ID|Tribuna.com football players ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SnokaDB|SnokaDB]], [[:d:Wikidata:Property proposal/abadis.ir Persian word ID|abadis.ir Persian word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AIK soccer player ID|AIK soccer player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BOIShistory|BOIShistory]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/HygX Works in Scottish museums by female artists, lacking an English Wikipedia article] ([[:d:User:MartinPoulter/queries/collections|source]]) ** [https://w.wiki/J5hv Graph of Moominworld] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q1774}} - semi-autonomous part of Tanzania * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L14515|snap (L14515)]] - English verb (snæp) meaning "to break suddenly", "to lose control emotionally", or "to take a photograph" ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We worked on removing the constraint violations indicator from a statement after an edit that fixed it. ** We are fixing bugs uncovered in testing, such as [[phab:T218477]], [[phab:T418104]], [[phab:T417861]] and [[phab:T417647]]. * GraphQL: We are getting ready to launch the first version later this week, including preparing the documentation for how to use it. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:42, 2 മാർച്ച് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30129341 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary 722 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-09. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#721]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 8|DifoolBot 8]] - Task: Remove Wikipedia import references from statements where the referenced article has since been deleted. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://wikidataworkshop.github.io/2026/ The 6th Wikidata Workshop] has been announced for ISWC 2026. If you are interested in joining the wWorkshop for the scientific Wikidata community, contact: 6th-wikidata-workshop@googlegroups.com ** [https://events.ucf.edu/event/4071752/open-scholarly-profiles-with-wikidata/ Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026, 13:00 - 14:30, at the University of Central Florida. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/08/becoming-a-trainer-assistant-at-wikilatih-wikidata-brin-a-journey-of-sharing-knowledge Diff blog: Becoming a Trainer Assistant at Wikilatih Wikidata BRIN: A Journey of Sharing Knowledge] by Affandy Murad ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/06/why-dagbanli-needs-a-dictionary-and-how-we-built-one-with-wikidata/ Diff blog: Why Dagbanli Needs a Dictionary (And How We Built One with Wikidata)] - by [[User:Masssly]] * Papers: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e1/Scholia_2026_Compliance_with_SPARQL_1.1.pdf Scholia 2026: Compliance with SPARQL 1.1], to be presented at [https://www.swat4ls.org/ SWAT4HCLS 2026] * Videos: ** (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=kvaPqzO2cWQ Mix'n'Match IFKDB] / [https://www.youtube.com/watch?v=r7b9LR79y5U Mix'n'Match DIF Historia] - Magnus Sälgö ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=cpA19w3jM40 Introducción a Wikidata], Dinah M. W.Fraites and Dr. Claudia De Souza give a comprehensive tour and introduciotn of Wikidata for the ''Centro para la Excelencia Académica'' ** [https://www.youtube.com/watch?v=iuYkCUiP1wk Accessibility and Gen AI - Ep 15 w/ Denny Vrandečić (Head of Special Projects at Wikimedia Foundation)] - a conversation about Abstract Wikipedia, the relationship between Wikimedia, Wikipedia and other Projects and how the Foundation will adopt and adapt to emergent technologies such as LLM's. ** [https://www.youtube.com/watch?v=FGZqljvsoow Epigraphic Object Encoding] - Session 7 of the SunoikisisDC ''Digital Approaches to Cultural Heritage''. Experiences encoding epigraphic data into Wikidata starts at 58:27. ** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=4F_n4xgUgKg Arabic Wikidata Days 2025: Adding Wikidata to include Arabic Content (example: Hijri Calendar)], Saeed Hubaishan presents a practical example of adapting Wikibase to enable adding new data types that haven't previously been modelled, such as dates in the Hijri Calendar. ** Wikimania 2025 - Unpopular Opinions: Bold Lightning Talks to Shake Up Wikimedia: [https://www.youtube.com/watch?v=cB76LpwRYYI&t=2080s Moving Categories to Wikidata ((Ad Huikeshoven))] / [https://www.youtube.com/watch?v=cB76LpwRYYI&t=2080s Introducing Wiki AI (Sam Klein)] ** [https://www.youtube.com/watch?v=fELZCm-plHo Unlocking Government Data for Wikidata: Stories, Impacts & Open Dialogue] from Wikimania 2025. Panelists: Butch Bustria, James M. Heilman (Doc James), Jan Ainali, Vanj Padilla, Wisdom Ferrer, Seddon explore how the reuse of public domain & government datasets enriches Wikidata & bolsters public engagement with Wikimedia projects.[[c:File:Unlocking_Government_Data_for_Wikidata._Stories,_Impacts,_and_Open_Dialogue_-_Wikimania_2025_Nairobi.pdf|Slides]] ''' Tool of the week ''' * [https://codeberg.org/2Go/Data2Go Data2Go] : An iOS app for browsing and editing Wikidata with a mobile-first UI. It combines fast search, rich item detail views, statement editing, map previews, media galleries, and account-based write access to Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikidata now has a GraphQL API! [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL|Read more about it and try it out]] or sign up for the [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply usability tests]. * The WMF is in the process of rolling out new global API rate limits. This will also affect Wikidata. For more details see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14165|ICAO 24-bit aircraft address]], [[:d:Property:P14166|BISMaL taxon ID]], [[:d:Property:P14167|Xcity actress ID]], [[:d:Property:P14168|All Skies Encyclopaedia ID]], [[:d:Property:P14169|Power Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14170|Kvinnehistorie.no persons ID]], [[:d:Property:P14171|Mastercaller player ID]], [[:d:Property:P14172|dartn.de player ID]], [[:d:Property:P14173|darts1.de player ID]], [[:d:Property:P14174|pdpa.co.uk player ID]], [[:d:Property:P14175|‎People's Graphic Design Archive creator ID]], [[:d:Property:P14176|HKCinema film ID]], [[:d:Property:P14177|Medvik ID]], [[:d:Property:P14178|Obálky knih ID]], [[:d:Property:P14179|MusicaPopular.cl ID]], [[:d:Property:P14180|CAMEO page ID]], [[:d:Property:P14181|ciss.org sportsperson ID (deaf sport)]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle length|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Peer-review propertiy for journals or publications|Peer-review propertiy for journals or publications]] (<nowiki>{{TranslateThis | de = <!-- Beschreibung auf Deutsch --> <!-- | xx = Beschreibungen in anderen Sprachen --> }}Scholarly journals or publications should have a property "peer review process" indicating which peer review process (if any) is applied for the publication.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle width|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle weight|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/regional conservation status|regional conservation status]] (<nowiki>conservation status of species in national or regional Red List publications that follow the IUCN red list criteria</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/LINE official account ID|LINE official account ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturbase.no ID|Kulturbase.no ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CROWCASS file number|CROWCASS file number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Integbio Database Catalog ID|Integbio Database Catalog ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/norsk fangeregister historie ID|norsk fangeregister historie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Census of Italian Architecture since 1945|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TMDB award ID|TMDB award ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SocioMap ID|SocioMap ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVefi ID|AVefi ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NSK new ID|NSK new ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Atlas of Endangered Alphabets ID|Atlas of Endangered Alphabets ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/J7cr Property count of characters in Tolkien's Universe] ([[d:Wikidata:Request_a_query#Query_to_list_properties_and_their_counts|source]]) ** [https://w.wiki/JFy7 Data about Norwegians in captivity during WWII (using ''Norwegian prisoner register person ID'' (P8269) + others] ([[d:Wikidata:Request_a_query#A_list_of_persons_in_Fanger.no|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Beer|WikiProject Beer]] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q733738}} - international airport serving Melbourne, Australia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1154759|sampaa (L1154759)]] - Dagbanli noun that translates to a hut within a compound to provide shelter for people during the warm season. ''' Development ''' * GraphQL: We have released the first version of this new API. [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL|You can read more about it and try it out]]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We have worked with editors to improve some highly-used modules that access Wikidata in a suboptimal way. They have been adjusted to lead to less unneeded change notification in people's watchlists and recent changes on Wikipedia and co. * Mobile statement editing: We fixed an issue where certain Properties were not accessible in the new mobile UI. We are also working on fixing a bug with saving musical notation statements. We are continuing the work on supporting editing of geocoordinates. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|agencies for the environment and nature conservation]]. * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:51, 9 മാർച്ച് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30163237 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #723 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-16. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#722]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://almedaresearch.org/ The African Literary Metadata (ALMEDA) project] - The ALMEDA project’s key outcome is a linked, open, and searchable metadata repository—built from extensive cataloguing of previously uncatalogued materials and enriched through a user-friendly interface launching in 2025, designed to support ongoing growth beyond the project’s initial five-year funding. ** https://diff.wikimedia.org/2026/03/13/structuring-dagbanli-on-wikidata-lexemes-senses-and-the-digraph-challenge/ * Papers: [https://arxiv.org/abs/2603.11767 Understanding Wikidata Qualifiers: An Analysis and Taxonomy] - This study develops a refined taxonomy of Wikidata qualifiers—based on their semantics, frequency, and diversity—to help contributors select appropriate qualifiers, improve querying and inference, and enhance knowledge graph design, ultimately offering a structured framework that covers the most important qualifiers and supports better recommendation systems. By Falquet & Aljalbout (2026). * Videos: [https://m.youtube.com/watch?v=4ZQ67TzUJdM&pp=iggCQAE%3D LIVE Wikidata editing #118 at the Open Data Day] - Wikipedia Weekly Network: ** [https://m.youtube.com/watch?v=KI936x_IBT0&pp=iggCQAE%3D Introduction to editing Wikidata on mobile] - Art + Feminism in Wikimedia Botswana ** [https://m.youtube.com/watch?v=f1XtOtLzYDM&pp=iggCQAE%3D Queer women in the Arts (English): A panel discussion and Wikidata workshop] * Podcasts: [https://wikipediapodden.se/wikidata-notability-reform-356/ Wikipediapodden interviews Lydia Pintscher about the ongoing Wikidata notability reform] (also available on [[c:File:WP356 - Wikidata notability reform.mp3|Commons]]) * Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/who-gets-a-biography-on-french-language-wikipedia Who gets a biography on French-language Wikipedia?] A country-by-country portrait of biographical coverage for people born between 1950 and 2000. ''' Tool of the week ''' * [https://github.com/altilunium/wdquery Wdquery] : [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Wikibase_GraphQL GraphQL-powered] Wikidata item advanced search. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * https://casier-politique.fr * [https://www.fornland.com Fornland]—aggregates over a million cultural heritage sites from Denmark, Norway, Sweden, Finland, Iceland, the Faroe Islands and Greenland into one interface, combining Wikidata and other sources . * [[m:Coolest Tool Award]] *The [[MW:Wikidata_Platform|WMF Wikidata Platform team]] has published its [[:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|March 2026 newsletter]]. To have new issues of the WDP '''monthly''' newsletter delivered to your user talk page, {{#tag:span| [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|Subscribe to WDP newsletter!]] | style=background-color:#E7F527; border-radius:3px; font-size:90%; font-weight:bold;}} * Reminder that the 4 week grace period for switching to the v1 route for the [https://doc.wikimedia.org/Wikibase/master/js/rest-api/#/item%20search Wikibase REST API search endpoints] will end this week. The v0 route will be turned off and hence will no longer function. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14182|river regime]] (<nowiki>predominant pattern of annual changes to a stream's discharge at a particular period</nowiki>) **[[:d:Property:P14186|seat occupied]] (<nowiki>seat held by a person within an academy or other society</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14183|Génération Nintendo publisher ID]], [[:d:Property:P14184|KCI article ID]], [[:d:Property:P14185|‎LINCS ID]], [[:d:Property:P14187|radeberger-stadtgeschichte.de Object Identificator]], [[:d:Property:P14188|Flohic ID]], [[:d:Property:P14189|‎Vlaams Woordenboek ID]], [[:d:Property:P14191|‎Bach digital person ID]], [[:d:Property:P14192|‎Bach digital work ID]], [[:d:Property:P14193|Identificativo Antenati]], [[:d:Property:P14194|‎Liiga.fi player ID]], [[:d:Property:P14195|‎Pesistulokset.fi player ID]], [[:d:Property:P14196|‎Letterboxd producer ID]], [[:d:Property:P14197|Fragplace brands ID]], [[:d:Property:P14198|Fragplace fragrances ID]], [[:d:Property:P14199|Fragplace notes ID]], [[:d:Property:P14200|Fragplace perfumers ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/population pyramid|population pyramid]] (<nowiki>Age pyramid image for demography articles</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/StatsF1 ID|StatsF1 ID]] (<nowiki>Link to a Formula 1 specific database</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/maximum vehicle height|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliografi.dk|Bibliografi.dk]] (<nowiki>Bibliografi.dk</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/PeerTube instance URL|PeerTube instance URL]] (<nowiki>the PeerTube instance of/about the subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Central Registration Number (Indonesia)|Central Registration Number (Indonesia)]] (<nowiki>primary service registration number assigned to a member of the Indonesian Armed Forces or Indonesian National Police</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Public Good|Digital Public Good]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUBW-RIPS-Wasserkraftanlage-ID|LUBW-RIPS-Wasserkraftanlage-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant QueenBallers.com d'une joueuse|Identifiant QueenBallers.com d'une joueuse]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foto Atlas taxonomy ID|Foto Atlas taxonomy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brewver beer ID|Brewver beer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Göteborgsalliansen|Göteborgsalliansen]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Consumer Rights Wiki article ID|Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Air Force service number|Royal Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne dans le Bianco|Identifiant d'une personne dans le Bianco]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tajik-Russian Dictionary word ID|Tajik-Russian Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AmericanAristocracy person ID|AmericanAristocracy person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AmericanAristocracy house ID|AmericanAristocracy house ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shinmei database ID|Shinmei database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q161672}} - Congolese politician and independence leader (1925–1961) ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** If you have not tried it yet, now is an excellent time to turn it on in the beta features section of your preferences, test it and give feedback. ** We have added support for editing globe coordinate statements * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to work on the issue of too many Wikidata in recent changes and watchlists on Wikipedia and co. We are currently prototyping a way to only consider changes that actually have an impact on the article ([[phab:T419823]]). We also finished the work on an emergency switch to turn off sending changes for qualifiers and references to Wikipedia and co in case of major database disruptions ([[phab:T412956]]). * Ontology federation: We are working towards getting the code for ontology federation (in its first version of using Wikidata Items as values on other Wikibase instances) ready for wider testing. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Bangladesh|Bangladesh]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:35, 16 മാർച്ച് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30228490 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #724 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-23. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#723]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AraBot|AraBot]] - Tasks: Adding Aragonese sitelinks and updating articles on [[w:an:|Aragonese Wikipedia]] with Wikidata's data. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/InventaireBot|InventaireBot]] - Task: Make automated edits generated by the inventaire.io (Q32193244) server and manual edits on behalf of users without a Wikidata account. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/DelintBot|DelintBot]] - Task: Fix [[mw:Help:Lint_errors|lint errors]] on pages across all namespaces where Wikitext can be written (namespaces not managed by Wikibase). * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/archive.today|archive.today]] - due to a [[w:Wikipedia:Requests_for_comment/Archive.is_RFC_5|RfC and policy on enwiki]], this discussion needs your input on whether Wikidata will continue listing archive.today links. * Ongoing request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|Notability policy reform]] is looking for input about remaining questions around marginalized knowledge and external identifiers ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: (German) [https://www.youtube.com/watch?v=thXJ1XAbWJ0 Art History Loves Wiki im Museum Schnütgen, YouTube livestream] – 28 March 2026 (UTC+1): presentations by Lisa Dieckmann at 12.30 - 12.50 (“Bilder verknüpfen – prometheus, Normdaten und Wikidata”), Lucy Patterson & Lukas Fuchsgruber at 16.30 - 16.45 (“Kritische Arbeit mit Sammlungsdaten auf Wikidata”), and Max Kristen at 17.30 - 17.45 (“usefulQueries: Unkompliziert Kunstgeschichte in Wikidata erkunden”). ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[DiffBlog:2026/03/13/structuring-dagbanli-on-wikidata-lexemes-senses-and-the-digraph-challenge|Structuring Dagbanli on Wikidata: Lexemes, Senses, and the Digraph Challenge]] by Masssly and Mohammed Awal Alhassan ** [https://stevehedden.medium.com/open-knowledge-graphs-a-search-engine-for-ontologies-controlled-vocabularies-and-semantic-web-cfcf32a5babe Open Knowledge Graphs: A Search Engine for Ontologies, Controlled Vocabularies, and Semantic Web Tools], by Steve Hedden ** (German) [https://blog.tib.eu/2026/03/16/erinnerungskultur-zum-mitmachen-eine-digitale-landkarte-zum-gestapoterror-in-niedersachsen/ Erinnerungskultur zum Mitmachen: eine digitale Landkarte zum Gestapoterror in Niedersachsen] by Gabriele Fahrenkrog * Papers: [https://arxiv.org/abs/2603.11767 Understanding Wikidata Qualifiers: An Analysis and Taxonomy] presents an analysis of Wikidata qualifiers, focusing on semantics and usage, in order to develop a taxonomy to help in selecting appropriate qualifiers, querying the knowledge graph, and making logical inferences. By Gilles Falquet and Sahar Aljalbout (2026). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=cwzBfV2bg_g Creating a Wikidata item for a Historic Building] - OpenStreetMap for History Buffs gives a practical example of creating a Wikidata Item for a historic Irish building, but you can adapt it for other historical or archeological sites. ** [https://www.youtube.com/watch?v=XT27D-1JIUo&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D Introduction to Wikidata (Creating items, Statements & References)] - Africa Wiki Women continue their introductory series with trainer, Blessing Timothy. ** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=Eu0C1gWIgFQ Introduction à Wikidata] is also provided by Africa Wiki Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=xw5mfJRgFXk Simple steps to edit Wikidata Episode 1(WAMP)] - [[d:User:Dsp13|User:Dsp13]] of the Wiki Afrodemics Project covers a variety of topics to help new editors make meaningful contributions to Wikidata. ** (French) [https://www.youtube.com/watch?v=1ZxnAI-PrK0 Introduction à la modification de Wikidata sur mobile] - Art+Feminism in partnership with WM Botswana provide a training session for mobile editing (with a focus on women artists, feminist movements and underrepresented cultural contributions). ** [https://www.youtube.com/watch?v=f1XtOtLzYDM Queer Women in the Arts]: Art+Feminism teamed up with WikiLGBT+ ([[m:Event:Queer_Women_in_Arts|Event page]]) for a panel discussion and Wikidata training centering on Queer Women in the Arts, in honour of International Women's Day. Also available in [https://www.youtube.com/watch?v=ZcBCJzH9OUI Spanish] and [https://www.youtube.com/watch?v=Ag5GyE7OtKI Portuguese]. ** [https://www.youtube.com/watch?v=0TXqT2ohfwE Wikidata tools: Pet Scan] - [[d:User:Epìdosis|User:Epìdosis]] introduces this handy tool that allows you to query and generate lists of Wikipedia pages or Wikidata items based on defined criteria such as Categories, Properties, Templates, and others. ** [https://www.youtube.com/watch?v=0hTQF3Mde30 Introduction to Wikidata & Property Dashboard] - ''Essential Wikidata Tools: Automating Your Workflow'' workshop given 13 March 2026. Hosted by Alan Ang, Camillo Pellizari, Pru Mitchell, and Taufik Rosman for the ESEAP community. ''' Tool of the week ''' * [https://property-helper.toolforge.org Wikidata Property Creation Helper] takes a property proposal page and translates it into a QuickStatements batch (and then a second one for the examples) that a property creator can use to quickly create a new property. By [[User:ArthurPSmith|ArthurPSmith]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * GraphQL API ongoing feedback: If you haven’t tried it yet, you can still explore it as a developer-friendly alternative to select WDQS features. Please Share your feedback on the [[d:Wikidata:Wikibase_GraphQL|project page]], or [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up] for deeper usability testing. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/mass number|mass number]] (<nowiki>total number of baryons in an atomic nucleus</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/soil acidity preference|soil acidity preference]] (<nowiki>soil acidity preference of a plant species or lichen</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Diepkloof|Diepkloof]] (<nowiki>Place in Johannesburg, South Africa</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/paid-up capital|paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>) * New External identifier property proposals to review:: [[:d:Wikidata:Property proposal/Shinmei database ID|Shinmei database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Baden-Württemberg|Kulturdenkmal-ID Baden-Württemberg]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Central Registration Number (Police)|Central Registration Number (Police)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NIP 9-digit|NIP 9-digit]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MeetStadium ID|MeetStadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/indexxx.com performer ID|indexxx.com performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD actress ID|BGAFD actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Shellers From the Past ID|Shellers From the Past ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/معرف منشور في قاعدة بيانات معرفة|معرف منشور في قاعدة بيانات معرفة]], [[:d:Wikidata:Property proposal/London Book Trades ID|London Book Trades ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI journal ID|KCI journal ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KCI publisher ID|KCI publisher ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PeerJ person ID|PeerJ person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB–FRANKFURT ID|BIORAB–FRANKFURT ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB–WEIMAR|BIORAB–WEIMAR]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIORAB-KAISERREICH|BIORAB-KAISERREICH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum perfume ingredient ID|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum perfumer ID|Wikiparfum perfumer ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_LAGL|WikiProject LAGL]] (Linked Ancient and Greek Latin) has been established to develop guidelines for adding statements for ancient authors. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Oral_Histories|WikiProject IDEA: Oral Histories]] - <small>''International (Digital) Dura-Europos Archive (IDEA)''</small> added a subpage for resources, guidelines and progress for adding oral history Items and Statements. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: {{Q|Q3339328}} - worship of water oracles and associated cultural traditions among the Sawa ''' Development ''' * Infrastructure sustainability: We started working with a contractor to look at Wikidata's data storage to find opportunities for improving it. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing the work on a prototype to compare a wiki page before and after it has been parsed to see if this is a feasible way to reduce the number of Wikidata changes in recent changes and watchlist that do not affect the article ([[phab:T419823]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:59, 23 മാർച്ച് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30228490 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/February 2026|Wikimedians of Kerala - February 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 25^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 28^th February 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/February 2026|February 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 PM to 8:30 PM IST. The agenda for the meeting was shared by Jinoy and welcomed everyone to the meeting. 13 community members participated in the discussion. ** Shared the details about the [[:m:Wiki Loves Village|Wiki Loves Village]] campaign. *** The program was organized to improve geographical details about villages. *** 135 articles were written, 38 articles improved and 59 images were uploaded as part of the campaign. ** Shared the details about [[:m:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day]] program *** A datathon was conducted from Feb 1 and it will end by March 3. *** Tasks shared for the same was less difficult compared to the one shared last time. ** [[User:Sree1959|Sree1959]] updated on efforts to move Malayalam Wikivoyage out of the Incubator. *** Introducing Wikivoyage day - Contributing to Malayalam Wikivoyage for atleast 1 day per month was announced. ** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared details about Wikipedia 25^th Birthday Celebrations organised in and around Kerala. ** Discussed about Women's Day campaign. *** Planning to conduct Wiki Loves Women followed by an offline workshop program was discussed. ** Discussed about [[:m:Wiki Loves Theyyam|Wiki Loves Theyyam]] campaign. *** Ranjithsiji shared about documentation of Theyyam which is currently in progress. *** Planned to start [[:m:Wiki Loves Theyyam|Wiki Loves Theyyam]] campaign by mid of March. *** Ranjithsiji and [[User:Gnoeee|Jinoy]] planning to visit Kannur during March 7-8 for documenting Theyyam. ** Discussions were also held about organizing *** Wiki Loves Birds *** Open Data Day *** Wiki Loves Earth </div> ;Events & Activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * ''Ongoing events & activities by the User Group'' ** [[:ml:WP:WHM2026|Womens Day Edit-a-athon 2026]] - 3rd March - 31 March 2026 a edit-a-thon on Malayalam Wikipedia related to creating and improving articles realted to Women health. ** [[:c:Commons:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] - a 2 month campaign from 17th March - 17 May 2026 photography campaign in Wikimedia commons related to Theyyam. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 28^th March 2026 – [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3345|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[:m:User_talk:Adithyak1997|talk]]) and [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 09:45, 28 മാർച്ച് 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #725 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-03-30. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#724]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Thetalentone|Thetalentone]] - Tasks: Adding and updating references, qualifiers, publication dates, and provenance on my own personal and company items ([[Q138324775]] and [[Q138324581]]) to improve entity confidence for Google Knowledge Graph. Small batches only, no edits to unrelated items. ** [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Dušan Kreheľ (bot)|Dušan Kreheľ]] - Task: Sitelinks existing and newly created municipality pages on hrwiki and Wikidata. * New request for comments: [[Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy]] has a new proposal incorporating feedback and is awaiting votes. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1775664000 18:00 CEST], 08th April 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[m:Event:Wiki_Mentor_Africa_-_Women_Tech_Summit_(WMA-WTS)/en|Wiki Mentor Africa - Women Tech Summit]] takes place until 20:00 CET, 30 May 2026. ** "Wikidata in der Sammlungserschließung" (free online event in German on how GLAM institutions can use Wikidata, 20 April 2026, 10-11:30 CET, organized by [[d:Q51845259| Research and Competence Centre Digitalisation Berlin (Q51845259)]]. More info and registration [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ here]. ** '''Wikidata Ontology Course''': The second offering of the Wikidata ontology course will be given in May and June 2026, with sessions 1-3 pm EDT (UTC-4) on Thursdays. The Wikidata ontology provides structure and organization for the rest of Wikidata and is thus fundamental to Wikidata. The course starts with the basic notions underlying the Wikidata ontology and goes on to cover querying using SPARQL, inference, constraints, advanced ontology notions, problems with the ontology, and other ontology-related aspects of Wikidata. Participants in the course are expected to complete weekly exercise sets and a project. More information on the course can be found at [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course|WikiProject Ontology/Ontology Course]]. To register for this offering fill in and submit the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdlZ0r69Mkkfa_SWSdQPMNdVMKnae7-sIOyPuANVjFI4FRq0w/viewform Google form]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://www.opensanctions.org/articles/2026-03-24-poliloom/ Wikidata contains many gaps in its political data. We’ve built a tool to change that (PoliLoom)] ** [https://www.linkedin.com/pulse/from-summer-school-idea-eswc-paper-teaching-ai-repair-wikidata-zxxaf/ From a summer school idea to an ESWC paper: Teaching AI to “repair” Wikidata] * Papers: **[https://rubensworks.github.io/article-did-llms-kill-sparql-federation/ Did AI Crawlers Kill SPARQL Federation?], including Wikidata examples ** [https://www.emerald.com/dlp/article/doi/10.1108/DLP-11-2025-0265/1352756/Gender-and-intersectional-bias-in-featured Gender and intersectional bias in featured biographies on the front page of the Italian edition of Wikipedia, 2014–2024 Open Access] - Wikidata featured heavily in the design and methodology. By Rovira et al., (2026). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=5KydQwvBelQ Adding architectural data to a Wikidata item for a Historic Building] from OpenStreetMap for History Buffs. ** [https://www.youtube.com/watch?v=0h1KxXnaJrk Live Wikidata Editing #119] - Ainali and Abbe98 are back to edit Wikidata and explain their thinking along the way. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=W37StgITf0Y Wikidata and the public domain] - Tools for bulk editing in Wikidata: Mix n Match and QuickStatements, last class of a [https://www.youtube.com/playlist?list=PLmjmrXGUFVlJOyYM3S6CBdNFszYI4FwcM 9-part series] provided by Jorge Gemetto. ** (German) [https://www.youtube.com/watch?v=thXJ1XAbWJ0 Art History Loves Wiki im Museum Schnütgen], day 2, digital/local collection loves wiki. ** (German) [https://www.youtube.com/watch?v=rN19MWWtif8 Von OpenStreetMap zu semantisch vernetzten Wissensgraphen] FOSSGIS 2026 Conference. ** [https://www.youtube.com/watch?v=76wkepRUZLg Using Wikibase as an Integration Platform] with Matthew Ong. Originally given at the Digital Classicist Seminar Berlin, 19 November 2024. ''' Tool of the week ''' * [https://wikivisage.toolforge.org/ WikiVisage] - Train a machine learning model to detect depicted subjects in Wikimedia Commons images and assist with adding the P180 (depicts) property. * [https://yesterdays.maprva.org/subjects/ Yesterdays] - A web platform for cataloging and georeferencing historical images of Richmond, Virginia. It uses Wikidata items to help organize the georeferenced images. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editing user testing: join the participant panel: Wikimedia Deutschland is planning new user tests for the mobile editing experience (including more data types as a beta feature) in late April–early May. Participants of all experience levels are welcome, and users of right‑to‑left scripts are especially encouraged to sign up. Register [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here]. Participants will be compensated for their time. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14223|Digital Public Good ID]] (<nowiki>identifier of a digital public good in the Digital Public Goods Registry</nowiki>) **[[:d:Property:P14226|apportionment diagram]] (<nowiki>image that displays the representation of seats won by party in an election to an assembly</nowiki>) **[[:d:Property:P14251|peer-review process for scholarly journals or publications]] (<nowiki>''(without English description)''</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14201|‎X Games athlete ID (new)]], [[:d:Property:P14202|AIK soccer player ID]], [[:d:Property:P14203|‎Uitleenwoordenbank ID]], [[:d:Property:P14205|abadis.ir word ID]], [[:d:Property:P14206|‎AmericanAristocracy house ID]], [[:d:Property:P14207|‎AmericanAristocracy person ID]], [[:d:Property:P14208|British Newspaper Archive publication ID]], [[:d:Property:P14209|‎Buitenlandse aardrijkskundige namen in het Nederlands ID]], [[:d:Property:P14210|Landskrona BoIS player ID]], [[:d:Property:P14211|Library of the University of Santiago de Compostela authority ID]], [[:d:Property:P14212|‎DBNL place ID]], [[:d:Property:P14213|Faulhaber edition ID]], [[:d:Property:P14214|Foto Atlas taxonomy ID]], [[:d:Property:P14215|‎Integbio Database Catalog ID]], [[:d:Property:P14216|‎KCUE academy ID]], [[:d:Property:P14217|‎LibriVox reader ID]], [[:d:Property:P14220|‎Manga-DB person ID]], [[:d:Property:P14221|‎Manga-DB magazine ID]], [[:d:Property:P14222|‎Manga-DB publisher ID]], [[:d:Property:P14224|Digital Public Goods Registry]], [[:d:Property:P14225|NSK ID]], [[:d:Property:P14227|Tribuna.com football players ID]], [[:d:Property:P14228|Sport Express person ID]], [[:d:Property:P14229|‎Open Food Facts brand ID]], [[:d:Property:P14230|‎RITVA company ID]], [[:d:Property:P14231|OldRacingCars.com drivers ID]], [[:d:Property:P14232|‎Spellingwijzer Onze Taal ID]], [[:d:Property:P14233|‎EpiMedDat ID]], [[:d:Property:P14234|‎Pinkhof ID]], [[:d:Property:P14235|‎Scheikunde ID]], [[:d:Property:P14236|‎Movist person ID]], [[:d:Property:P14237|‎ISSN-H]], [[:d:Property:P14238|Names, Persons, and Groups of People of the Middle Ages ID]], [[:d:Property:P14239|‎Parlement.com object ID]], [[:d:Property:P14240|wikiru.jp wiki ID]], [[:d:Property:P14241|BGAFD actress ID]], [[:d:Property:P14243|IFK Norrköping player]], [[:d:Property:P14244|‎LINE official account ID]], [[:d:Property:P14245|Norwegian war prisoner histories ID]], [[:d:Property:P14246|‎indexxx.com performer ID]], [[:d:Property:P14247|SetesdalWiki ID]], [[:d:Property:P14248|‎Shellers From the Past ID]], [[:d:Property:P14249|‎SocioMap ID]], [[:d:Property:P14250|Publication ID in e-Marefa database]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/civil service position level|civil service position level]] (<nowiki>classification level of a civilian public service position within a government administrative hierarchy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Usenet newsgroup|Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/predicted winning party|predicted winning party]] (<nowiki>the party predicted to win an election, according to some source</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Numen ID|Numen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/member of the Azorean assembly ID|member of the Azorean assembly ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Rappels d'une personne|identifiant Rappels d'une personne]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans la base de noms France Archives|Identifiant dans la base de noms France Archives]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anarâš aavis topic ID|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Perfumery Glossary ingredient ID|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MangaBaka manga ID|MangaBaka manga ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JVID performer ID|JVID performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PlayStation Trophies achievement ID|PlayStation Trophies achievement ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BERON lexeme ID|BERON lexeme ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Hogback|WikiProject Hogback]] - Hogbacks are a type of gravestone marker used in 10th - 12th Century Northern England. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_Otago_WMIR/WikiProject_Books_of_Mana|University of Otago/Books of Mana]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_sum_of_all_paintings/Collection/Schnütgen_Museum|Schnütgen Museum Collection/Sum of all paintings]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/United_Nations|Govdirectory/United Nations]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Nonprofit_Organizations|Nonprofit Organisations]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/items_with_P569%3DP570|Humans with the same date of birth year (P569) and date of death year (P570)]]. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q275180|Australia (Q275180)]] - 2008 film by Baz Luhrmann * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L737913|viɛla]] - Dagbanli adjective (of quality that is pleasing to human senses). ''' Development ''' * Wikibase GraphQL: We added support for a number of additional datatypes and started working on the functionality for querying Items by the external ID statement values or site links. * Mobile editing of statements: We spent time testing the current state and fixing remaining issues we found. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Mongolia|Mongolia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:31, 30 മാർച്ച് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30329875 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #726 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#725]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Wikidata:Requests for permissions/Oversight: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Oversight/EPIC (2)|EPIC (2)]] (RfP scheduled to end at 9 April 2026 12:35 UTC) * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ChooseLocal|ChooseLocal]] - '''Task/s:''' Read-only harvest of Wikidata entities (businesses, banks, etc.) by country, for use in a Canadia-centric local business directory. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Task/s:''' Sitelink Management: Connecting newly created articles on kaa.wiki to their corresponding Wikidata items using Pywikibot. Label and Description Updates: Adding or updating Karakalpak (kaa) labels and descriptions for various items (especially geographical and biographical items) using OpenRefine. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JJPMaster (bot)|JJPMaster (bot)]] - '''Task/s:''' Automatically add sitelinks for Abstract Wikipedia articles **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/TracklisterBot|TracklisterBot]] - '''Task/s:''' Adding missing external identifiers to Wikidata items for music artists, sourced from Tracklister ([[Q138905706]]), a music database that aggregates data from 20+ platforms. Properties: Discogs artist ID ([[Property:P1953|P1953]]), Spotify artist ID ([[Property:P1902|P1902]]), SoundCloud ID ([[Property:P3040|P3040]]), Bandcamp ID ([[Property:P3283|P3283]]), Beatport artist ID ([[Property:P5765|P5765]]), Deezer artist ID ([[Property:P2722|P2722]]), Last.fm ID ([[Property:P3192|P3192]]), AllMusic artist ID ([[Property:P1728|P1728]]), Apple Music artist ID ([[Property:P2850|P2850]]), Tidal artist ID ([[Property:P11853|P11853]]). Each claim includes a reference with stated in: Tracklister + reference URL pointing to the artist's page on tracklist.live. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Dušan_Kreheľ_(bot)|Dušan Kreheľ (bot)]] (approved) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The next [[d:Wikidata:Events#Office_hours|Wikidata+Wikibase office hours]] will take place on Wednesday, [https://zonestamp.toolforge.org/1775664000 18:00 CEST], 08th April 2026 in the [https://t.me/joinchat/IeCRo0j5Uag1qR4Tk8Ftsg Wikidata Telegram group]. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_April_2026| Blazegraph Migration Office Hours]]: Blazegraph migeration office hours April edition is today, 7th January, {{zonestamp|2026-03-27 16:00|16:00 UTC}}. These sessions focus exclusively on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of the Wikidata Query Service (WDQS). [[Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_April_2026|See the office hour page for details and future sessions]]. ** [https://wissenschaftliche-sammlungen.de/de/termine/digis-workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung digiS Workshop: Wikidata für die Sammlungserschließung] - 20 April 2026, 10.00 CEST (08:00 UTC), this online workshop (held in German) will practice Wikidata skills across SPARQL, OpenRefine and QuickStatements with a focus on using Wikidata for GLAM Institutions. To register, visit the link. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/04/wikidata-graphs-for-data-visualisation-of-endangered-horse-breeds-in-wikipedia/ Wikidata graphs for data visualisation of endangered horse breeds in Wikipedia] By Tsaag Valren ** [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-04-05#L'Atelier|Does country of birth have an effect on the probability to have a biography in French-language Wikipedia?]] (Le pays de naissance a-t-il un effet sur les chances d'avoir une biographie sur Wikipédia ?), published in RAW-Regards sur l'actualité de Wikimedia in Wikipedia in French. ** (German) [[WMDEblog:2026/04/01/wikidata-ist-teil-von-wikimedia-enterprise|Wikidata ist ein teil von Wikimedia Enterprise]] - an update from Wikimedia Germany on Wikidata's inclusion with Wikimedia Enterprise. ** (German) [https://nearby.hypotheses.org/5479 How to edit nearby: Notizen für regionale Open GLAM-Labore und offene Daten] by Jens Bemme. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/17/building-the-dagbanli-dictionarys-audio-pipeline-ogg-ios-and-transcoding/ Building the Dagbanli Dictionary’s Audio Pipeline: OGG, iOS, and Transcoding], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan * Papers: ** [https://arxiv.org/html/2604.02618v1 OntoKG: Ontology-Oriented Knowledge Graph Construction with Intrinsic-Relational Routing] by Li ''et al.,'' (2026), includes a case study of cleaning and resolving entity labels and descriptions from a 100 million entity dump. ** [https://arxiv.org/html/2603.29801v1 ENEIDE: A High Quality Silver Standard Dataset for Named Entity Recognition and Linking in Historical Italian] by Santinia ''et al.,'' (2026), the ENEIDE dataset links over 2000 historical documents to 8,000+ Wikidata entities. ** [https://arxiv.org/html/2603.29336v1#S6 CADEL: A Corpus of Administrative Web Documents for Japanese Entity Linking] by Higashiyama ''et al.,'' (2026) * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=fDdGRXSOP24 Using content from Wikidata in your apps], lightning talk by Jan Ainali ** [https://m.youtube.com/watch?v=7cJNk2cZzBg&pp=0gcJCcQBo7VqN5tDiggCQAE%3D 2025: OpenStreetMap x Wikidata Collaboration: Taiwan Case] ** [https://m.youtube.com/watch?v=9ZaBKr5pCLc&pp=iggCQAE%3D 2025: The Ugandan Geo Quests: Mapping Libraries and Museums into the Knowledge Commons] ** [https://m.youtube.com/watch?v=GomBxbkXZ00&pp=0gcJCcQBo7VqN5tDiggCQAE%3D Using Wikidata for data enrichment in museums] ** [https://m.youtube.com/watch?v=sOCYi3IJN3s&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 1: What is Wikidata & Why Does It Matter?] ** [https://m.youtube.com/watch?v=UPea-60l3tA&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 2: Wikidata Building Blocks] ** [https://m.youtube.com/watch?v=lZdxNb-5Slw&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 3: Create an Account & Your First Edits] ** [https://m.youtube.com/watch?v=HsuydHCnpAE&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 4: First Edits: Adding References] ** [https://m.youtube.com/watch?v=Y5L7Htxi3Vs&pp=iggCQAE%3D Art + Feminism | Introduction to Wikidata – Module 5: Creating a New Item] ''' Tool of the week ''' * [https://wq42.toolforge.org/ An AI chat interface to Wikidata] by Santhosh Thottingal is a tool that gives answers to almost everything on Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editing user testing: Wikimedia Deutschland is planning new user tests for the mobile editing experience (including more data types as a beta feature) in late April–early May. Participants of all experience levels are welcome, and users of right‑to‑left scripts are especially encouraged to sign up. Register [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here]. Participants will be compensated for their time. * Wikidata's data is now also available via Wikimedia Enterprise APIs. ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-api-endpoints-wikimedia-enterprise/ Wikimedia Enterprise blog post], [[d:Wikidata:Project chat#Wikidata’s data will be available through Wikimedia Enterprise|WMDE announcement]]) * [[d:Wikidata:Vector_Database|Wikidata embedding]]: The vectors of the embedding are now also published. * (Job vacancy) [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/7543775?gh_src=94cfded01us&utm_source=MyJobMag: Engineering Manager, Wikidata Platform] (WMF) * (Job vacancy in Indonesian) [https://wikimedia.or.id/karier/lowongan-pemagang-data-dan-teknologi-wikimedia-indonesia-2026/ Wikimedia Indonesia: Data and Technology Apprenticeship Vacancy, April-June 2026] - apply by April 10. Duties include recording Wikidata editing tutorial videos, prepare datathons and training materials and events. * Research workshop on content verifiability in Wikidata: Researchers from King's College London (in partnership with the Wikimedia Foundation) invite Wikidata contributors of all experience levels to a 2‑hour online workshop. Participants receive £90 compensation. [[m:Research:Participatory Auditing AI Tools for Information Verifiability|Research details and registration]]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14254|regional conservation status]] (<nowiki>conservation status of species in national or regional Red List publications that follow the IUCN red list criteria</nowiki>) **[[:d:Property:P14256|‎PeerTube instance URL]] (<nowiki>the PeerTube instance of/about the subject</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14252|PeerJ person ID]], [[:d:Property:P14253|‎RITVA corporate body ID]], [[:d:Property:P14255|‎Royal Air Force service number]], [[:d:Property:P14257|LUBW-RIPS hydroelectric power station-ID]], [[:d:Property:P14258|Biorab-Frankfurt ID]], [[:d:Property:P14259|‎Minfin company ID for banks]], [[:d:Property:P14260|Wikiparfum perfumer ID]], [[:d:Property:P14261|Cultural heritage ID in Baden-Württemberg]], [[:d:Property:P14262|MangaBaka manga ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Commons content descriptor|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/energy density|energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/main page URL|main page URL]] (<nowiki>link to main page or item on website</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Bayerische Naturdenkmal-ID|Bayerische Naturdenkmal-ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/election result|election result]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/meta-category for|meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Cast|Cast]] (<nowiki>Cast</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID|Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/lit.link ID|lit.link ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiKids page ID|WikiKids page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KuLaDig ID|KuLaDig ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum brand ID|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Turkey district ID|Turkey district ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Turkey province ID|Turkey province ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OSDev|OSDev]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giant Bomb Wiki ID|Giant Bomb Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myrotvorets ID|Myrotvorets ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fraktionsprotokolle.de-ID|Fraktionsprotokolle.de-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KISTI article ID|KISTI article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Irish State Administration Database Unit ID|Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ocremix.org game ID|ocremix.org game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tube8 ID|Tube8 ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/YourPorn ID|YourPorn ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/KssE Wikispecies pages linked to Wikidata items via a specific property] (example given: Family Name <small>''(Q101352)''</small>) - ([[d:Wikidata:Request_a_query#Wikispecies_page_linked_to_a_items_with_a_specific_property|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Salon_de_Paris|Salon de Paris]] - a list of annual temporary exhibitions usually held in the Salon Carré of the Louvre Palace. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Mesocosms|Mesocosms]] - about modelling research infrastructure, processes and outcomes involving use of [[d:Q138857216|mesocosm (Q138857216)]] ''(experimental system to examine the natural environment under controlled conditions).'' ** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2025|Archive WikiProject for Wikimedia Indonesia February 2025 Datahon]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Eswatini|Govdirectory: Eswatini]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/badged_items_without_claims|Badged Items without Claims]] - this report lists items that have received a badge (such as Good / Featured Article) but have 0 statements. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q337480|Académie Julian (Q337480)]] - former art school in Paris, France * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L724819|kurugu (L724819)]] - Dagbanli noun that translate to English as metal, harem trousers, hour or coin. ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing to investigate how to reduce the number of irrelevant changes showing up in Recent changes and Watchlist by seeing if we can compare the articles before and after the Wikidata change and detect a change in the article ([[phab:T419823]]) * GraphQL: You can now do lookups using itemByExternalId and itemBySitelink * Mobile statement editing: We worked on fixing remaining bugs ([[phab:T420585 ]], [[phab:T420028]], [[phab:T419586]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Eswatini|Eswatini]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:56, 7 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30329875 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #727 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#726]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/ZI_Jony_2|ZI Jony (2)]] - RfP scheduled to end after 17 April 2026 13:09 (UTC) * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/NirmosBot_3|Nirmos Bot 3]] - Task(s): Turn one or more consecutive hard (non-breaking) spaces into one regular space in Swedish descriptions. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT|Alex NB OT]] - Task(s): Correction of incorrectly specified links to population data sources containing wikitext artifacts with categories, which leads to incorrect categorization of articles. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT_2|Alex NB OT 2]] - Task(s): Extract KCI article ID from [[d:Property:P953|P953]] and add it to [[d:Property:P14184|P14184]]. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ReNeuralAgent|ReNeuralAgent]] - Task(s): (1) add descriptions, (2) Latvian labels/descriptions, (3) 'retrieved from' and 'source URL' to unreferenced Statements, (4) missing aliases from external Identifier sources, (5) Geo coordinates, (6) external identifiers, (7) Population numbers, (8) remove 'dead sitelinks', (9) constraint violations. * Open request for comment: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing policy]] is still open and requires your input. ''' Events ''' * Past: Missed the second quarter Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session transcript here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2026-04-08|2026-04-08 (Q2 2026)]] * Current: (Spanish) [[d:Event:Dominio_Público_en_América_Latina_2026|Public Domain in Latin America 2026]] - 1st edition of the campaign to improve public domain data for Latin America is running until 15 June. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 14 April, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, April 14, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). QuickStatements is one of the most widely used tools in Wikidata, enabling users to upload and edit large volumes of structured data efficiently. Originally developed by Magnus Manske, the tool has become essential for institutions, researchers, and volunteers working with open data. The new QuickStatements 3.0, developed by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, introduces a modernized interface, improved performance, and new features shaped by community input, making it easier than ever to contribute high-quality data to the Wikimedia ecosystem. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3]] **[https://artandfeminism.org/panel/community-hours-af-wikidata-modules/ Art+Feminism is hosting a Community Hours session on April 17 to introduce their new Wikidata modules — don’t miss it!] ** [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ digiS Workshop „Wikidata für die Sammlungserschließung“ am 20.04.] - (German), registration closes 16.04, takes place online (10:00 – 11:30 CEST), room link after registration. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - Wednesday, April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida. ** [[w:ig:Event:Visibility_of_Communities_in_Nigeria_2.0|Visibility of Communities in Nigeria 2.0]]: 17.04 - 25.04, (please register on the link). Help enrich Wikidata with cultural preservation, tourism and inclusive development data for items on South Nigerian communities. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (Spanish) [[wmes:conectando-a-los-autores-y-autoras-del-patrimonio-documental-vasco-en-wikipedia-y-wikidata|Connecting: Basque documentary heritage on Wikipedia and Wikidata]] - a program to make Basque heritage data more visible, with events scheduled through April - June. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=TiyhYerswVU Live Wikidata Editing #120] with Jan Ainali and Abbe98 ** [https://www.youtube.com/watch?v=gVUDn1E-yJU Can AI Replace Wikipedia? Jonathan Fraine & Raja Amelung Explain Why It Cannot] - Wikimedia Deutschland's Jonathan and Raja discuss why human knowledge and contribution to Wikipedia and Wikidata will always be important. ** [https://www.youtube.com/watch?v=tEzUqaorHtg Interfacing with Wikidata for fun and profit] - Yaron Koren ** [https://drive.google.com/file/d/1qwwpxtdGAG7oYKwlp2ykhyZIgrMYvUgt/view Introduction to Lexicographical data] - By Chinonso Chidi ** [https://m.youtube.com/watch?v=TmMC8L89hOs&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata Training (1/2) - Why & how to add data to Wikidata] - a beginner-friendly introduction to Wikidata editing hosted by Dr. Martin Poulter. ** [https://m.youtube.com/watch?v=acjchSUjq48&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata training (2/2) - Make your first Wikidata query using SPARQL] - How to query Wikidata's vast store of knowledge using SPARQL. ** [https://m.youtube.com/watch?v=5WTkl4dXCKA&pp=iggCQAE%3D Wikidata and personal pronouns (P6553) by Clair Kronk and Crystal Yragui] - part of the [[m:Event:Queering_Wikipedia_Conference_2025|Queering Wikipedia Conference (2025)]] ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=KoSszuyG8tI Queering the public domain using Wikidata and Wikipedia] - with [[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=jRj3cXRn1uk Taller de OpenRefine por David Ramírez-Ordóñez] ([[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]) - a workshop on OpenRefine with a geder perspective. ** [https://www.youtube.com/watch?v=31VQumm49yM Introducing lgbtDB: A Collaborative Queer Resource and Pilot Data Area] by Clair Kronk. ''' Tool of the week ''' * [https://humansmap.com/ HumansMap] - a connection-visualiser and explorer app for 3 million notable humans, all data sourced from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Call for tool builders: EntitySchemas listening tour: The Wikidata team wants your feedback on EntitySchemas to improve data quality and discoverability. Share your experiences, pain points, and needs via the [[d:Wikidata_talk:Schemas#EntitySchemas_listening_tour_(feedback_round_2)|project talk page]] or this short [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeF1snQbKid7WaurWtEyrYPJ31M9vN8cKl4EocOnwNCvMsZqw/viewform?usp=header Google form] (including option for a 30-min video call). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14272|ConLang Code Registry code]] (<nowiki>3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3</nowiki>) **[[:d:Property:P14280|‎official roster page]] (<nowiki>URL of a team's official page about this player</nowiki>) **[[:d:Property:P14299|‎value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>) **[[:d:Property:P14300|‎Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>) **[[:d:Property:P14317|hardware is incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which a computer hardware or electronic device is incompatible and which indicates a significant property of this hardware.</nowiki>) **[[:d:Property:P14319|Peh-oe-ji]] (<nowiki>writing system for Taiwanese Hokkien (Q36778) or other Southern Min (Q36495) language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>) **[[:d:Property:P14332|‎heir apparent]] (<nowiki>person designated to take on royal position after death of subject</nowiki>) **[[:d:Property:P14341|thumbtime]] (<nowiki>time for video thumbnail in seconds</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14263|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Property:P14264|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Property:P14265|‎BERON lexeme ID]], [[:d:Property:P14266|‎Brussels BeStAddress street ID]], [[:d:Property:P14267|‎Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Property:P14268|‎Atlas of Endangered Alphabets ID]], [[:d:Property:P14269|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Property:P14270|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Property:P14271|TMDB award ID]], [[:d:Property:P14273|Open Library Collection]], [[:d:Property:P14274|‎Ohio University ArchiveSpace subject ID]], [[:d:Property:P14275|VAi Archiefhub agent ID]], [[:d:Property:P14276|‎PBA.com player ID]], [[:d:Property:P14277|‎IRIS UNIL author ID]], [[:d:Property:P14278|IPRESS ID]], [[:d:Property:P14279|GEMI Number]], [[:d:Property:P14281|‎StandardsMap ID]], [[:d:Property:P14282|‎Japanese Location Database ID]], [[:d:Property:P14283|‎IRDI]], [[:d:Property:P14284|‎Wendingen object ID]], [[:d:Property:P14285|‎Wendingen person ID]], [[:d:Property:P14286|Oricon News ID]], [[:d:Property:P14287|‎JMRC person id (en)]], [[:d:Property:P14288|Rappels person ID]], [[:d:Property:P14289|KCI journal ID]], [[:d:Property:P14290|KCI publisher ID]], [[:d:Property:P14291|BIORAB-Kaiserreich ID]], [[:d:Property:P14292|BIORAB–WEIMAR ID]], [[:d:Property:P14293|‎Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Property:P14294|Göteborgsalliansen player ID]], [[:d:Property:P14295|‎Fungal Names taxon ID]], [[:d:Property:P14296|‎Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Property:P14297|‎Brewver beer ID]], [[:d:Property:P14298|Central Registration Number (Indonesian police)]], [[:d:Property:P14301|‎UEA catalogue ID]], [[:d:Property:P14302|‎lit.link ID]], [[:d:Property:P14303|kulturbase.no ID]], [[:d:Property:P14304|KuLaDig-ID]], [[:d:Property:P14310|Topplista artist ID]], [[:d:Property:P14311|TV Drama Database program ID]], [[:d:Property:P14315|‎Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Property:P14316|‎Swedish National Archives ID]], [[:d:Property:P14318|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Property:P14320|‎PeeringDB facility ID]], [[:d:Property:P14321|‎Nişanyan Adlar ID]], [[:d:Property:P14322|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Property:P14323|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Property:P14324|‎JVID performer ID]], [[:d:Property:P14325|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P14326|‎MJ character glyph name]], [[:d:Property:P14327|member of the Azorean parliament ID]], [[:d:Property:P14328|Master Ideographs Seeker character ID]], [[:d:Property:P14329|‎London Book Trades ID]], [[:d:Property:P14330|‎Kloekecode]], [[:d:Property:P14331|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Property:P14333|‎GDUNO ID]], [[:d:Property:P14334|‎fotbolltransfers.com ID]], [[:d:Property:P14335|Foot Résultats player ID]], [[:d:Property:P14336|‎Dictionary of Unitarian & Universalist Biography ID]], [[:d:Property:P14337|‎DBNL country ID]], [[:d:Property:P14338|‎CROWCASS file number]], [[:d:Property:P14339|‎European Dictionary Portal ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType language system tag|OpenType language system tag]] (<nowiki>identifier for a language (system) in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/tattoos|tattoos]] (<nowiki>anatomical location of a tattoo that this person or character have</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/organization in cooperation with ISO ID|organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDAM Ontology ID|EDAM Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Evidence Thesaurus Identifier|FISH Evidence Thesaurus Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Thesaurus of Monument Types ID|FISH Thesaurus of Monument Types ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource script ID|ScriptSource script ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource language code|ScriptSource language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Extended Defence of Britain Database ID|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Max username|Max username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BE-monumen ID|BE-monumen ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/LAbm List of sitelinked small items to a single Wiki] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2480451843 source]) - example wiki: Maori Wikipedia ** [https://w.wiki/FYno People who have herbarium specimens in Herbarium Dresdense (on a timeline)] ([[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|Collectors affiliated with the Herbarium Dresdense (DR)]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3|LD4 Wikidata Affinity Group/QuickStatements3]] - don't forget to add yourself to the participants section if you plan to attend the 14.04 Zoom call. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Temples_in_Roman_Britain/Data_Model|Temples in Roman Britain/Data Model]] subpage was added. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science|Library and Information Science]] added subpages: [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_librarians|Librarians dashboard]], [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_indexers|Indexers dashboard]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:ShortPages|Short Pages]] - A list of pages (mostly Items) that are very small, often appear completely blank. A review to judge whether they are suitable for deletion, victims of vandalism or require merging or expanding may be appropriate. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q804859|Baldur's gate II: Shadows of Amn]] - an isometric CRPG created with the Infinity engine, adapting the Advanced Dungeons and Dragons 2nd edition ruleset. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere]] (Italian verb) to turn off, switch off, extinguish. ''' Development ''' * The Wikibase Reuse Team is working on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works on the GraphQL] labels of linked entities functionality and [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 improving the technical infrastructure behind wbsearchentities]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: is working on [https://phabricator.wikimedia.org/T422564 introducing metrics] that help observe the impact of Recent Change related work. Work continues on improving the Diff ([https://phabricator.wikimedia.org/T419244 T419244], [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 T419823]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United Nations|United Nations]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:40, 13 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30379279 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #728 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#727]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Yamato Shiya|Yamato Shiya]] - RfP scheduled to end after 26 April 2026 11:10 (UTC) * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/ZI Jony 2|ZI Jony 2]] - Closed as successful ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #88 May 11 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** Wikidata turns 14 this October, and it’s time to start thinking about birthday celebrations🥳. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/O6V5RI7VMZCQGFTJZNNFOYZPJ6OPPK2R/ See the various ways in which you can participate]. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida and requires registration (see link). ** [https://www.instagram.com/p/DXNPK8jkl7p University of Central Illinois - How does data power Wikipedia and Wikidata?] Discover how your data skills can make an impact. Join the two onsite sessions (April 21, follow the link for registration details). '''Module 1''' - GLAM Wiki and the Wikimedia Ecosystem: Commons and Structured Data: 0930 - 1130 CDT - An overview of GLAM-Wiki (Galleries, Libraries, Archives and Museums). '''Module 2''' - Wikidata: Editing, Querying, Citations and GIS Applications, 1300 - 1500 CDT ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[DiffBlog:2026/04/14/women-in-photography-wikidata-workshop-with-lightbox-library|Women in Photography – Wikidata Workshop with LightBox Photo Library]] - to address the underrepresentation of women photographers in the Wikimedia Projects, this workshop brought tech reporters, librarians, researchers and photography enthusiasts to understand how Wikidata can unlock data silos and connect different projects (in the Wikiverse and external) to make data on women photographers more searchable. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/14/her-heritage-wiki-challenge-artfeminism-in-ghana-month/ Her Heritage Wiki Challenge: Art+Feminism in Ghana Month] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/18/no-signal-no-problem-building-the-dagbanli-dictionary-for-offline-use/ No Signal? No Problem: Building the Dagbanli Dictionary for Offline Use], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan * Papers: [https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-026-05621-1 Optimising university web visibility: strategies using Wikidata identifiers and statements in Webometrics rankings] By Backory et al., (2026), this study analyses Webometrics rankings of universities, applying clustering algorithms (K-means, hierarchical clustering, fuzzy C-means, GMM, and DBSCAN) to identify which identifiers and statements the top-ranked institutions have in common on their Wikidata entities. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=Q8qG2QxqsQE OKI Internship 2026 - Wikidata & Screening Test Preparation] - Part of the Open Knowledge Initiative, hosted by Ankit V & Kasyap P. ** [https://www.youtube.com/watch?v=GnOHrG_nVvY Charted Roots - Genealogy and worldbuilding in Obsidian] - includes an example of linking to Wikidata to quickly add location data to your visualised family history. ''' Tool of the week ''' * [https://hay.toolforge.org/depictor/index.php Depictor] by Hay Kranen is a tool that add structured data statements to Wikimedia Commons using a game-like interface ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://librarycarpentry.github.io/lc-wikidata/01-introduction.html What is Wikidata? - Library Carpentry] is part of ''The Carpentries'', a registered non-profit teaching foundational coding and data science skills. They recently updated their introductory course to Wikidata and knowledge graph concepts. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14344|‎ocremix.org game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/independent of theory|independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/EPBC conservation status|EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/part of discography|part of discography]] (<nowiki>discography that this musical release is a part of</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai Government Agency GFMIS Code|Thai Government Agency GFMIS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Conlang Database ID|Conlang Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plataforma Acácia|Plataforma Acácia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observatório Terras Quilombolas|Observatório Terras Quilombolas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMTA folkloro archyvo ID|LMTA folkloro archyvo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz|Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Код Вестра|Код Вестра]], [[:d:Wikidata:Property proposal/19star performer ID|19star performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EM-DAT disaster number|EM-DAT disaster number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ColBase ID|ColBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOSOP ID|BIOSOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOKAND ID|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://query-chest.toolforge.org/redirect/0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002BJC71J4LUqy0w0MAAygQUkoMc46KQ2QeA28GuQ6saU Depthness of subway stations in meters] (by [[User:Bouzinac|Bouzinac]]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_unborn_parents|Children of unborn parents]], this list shows the child entity's birth date predates the parent entity's birth date: good candidates to check if the birth and relationship statements need correcting. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q41178|Haïlé Sélassié Ier]] - Emperor of Ethiopia from 1930 to 1974 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L9704|slide (L9704)]] - English noun (slaɪd) meaning "a photographic transparency", "a playground or gym apparatus", or "a mass movement of earth or snow" ''' Development ''' * The Wikibase Reuse team continued their work on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works for labels of linked entities in GraphQL] and on [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 refactoring wbsearchentities] * The Wikidata team worked on explored how to reduce load for low data users [https://phabricator.wikimedia.org/T400325 T400325], fixed some bugs on the new mobile editing on Items [https://phabricator.wikimedia.org/T418110 T418110], [https://phabricator.wikimedia.org/T414454 T414454] and improved some error messages [https://phabricator.wikimedia.org/T417797 T417797], [https://phabricator.wikimedia.org/T412145 T412145] * In the WIT team, engineering continued working on the [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 LilDiffCheck prototype] [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|South Korea]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:04, 20 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/March 2026|Wikimedians of Kerala - March 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 26^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 28^th March 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/March 2026|March 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. A total of 10 community members participated in the meeting and discussions. ** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared an update about the [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2026 Datathon|International Mother Language Day 2026 Datathon]] organized on the Wikidata from February 21, 2026 to March 3, 2026. A total of 31 contributors signed up for the event and contributed during the campaign period. ** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared an update about the [[:m:Wiki Loves Birds India 2025|Wiki Loves Birds India 2025]] campaign that was organized online and offline. Around 6,000 images was recieved during the campaing period and bird walks were also organized as part of the campaign. ** Ranjithsiji and [[User:Sree1959|Sreekrishnan]] shared the updates about the ongoing Malayalam Wikivoyage activities and improvements. Discussed the need for further enhancements and issues. ** [[User:SijiR|Siji]] shared the updates about the [[d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Womens Day 2026 Datathon|International Womens Day 2026 Datathon]] on Wikidata. A total of 21 contributors signed up during the campaign period. ** Ranjithsiji shared status updates on [[:m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] including the ongoing scholarship call, and encouraged everyone to apply. ** Ranjithsiji shared updates about the [[m:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] which started on March 17 and will end on May 17. Updates on [[m:Wiki Folklore Documentation|on-going documentation initatives]] as part of this campaign were also shared. ** Ranjithsiji shared the updates about the [[m:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools]] hich received around 4,800 images during the campaign period. *** [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] shared plans to create school related pages on Wikipedia and make use of the uploaded images. * Discussions were also held about organising: ** International Women's Day Editathon </div> ;Events & Activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * ''Ongoing events & activities by the User Group'' ** [[:c:Commons:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] – photo campaign on Wikimedia Commons. ''(17^th Mar 2026 – 17^th May 2026)'' </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 25^th April 2026 – [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3549|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) on 13:34, 25 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #729 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#728]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: '''[[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Yamato_Shiya|Yamato Shiya]]''' - Congratulations to our newest Admin! * New requests for permissions/Bot: '''[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]]''' - '''Task/s:''' Read-only Wikidata entity cache build for an academic temporal language model dataset. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session — 28 April 2026 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. This session covers QuickStatements 3.0, the updated batch-editing tool for Wikidata, redeveloped by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, featuring a modern interface and improved performance. Watch the previous session recording: [https://www.youtube.com/watch?v=zkd_W_K2CEQ on youtube]. More details: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3 | QuickStatements3]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/10/the-gballi-browser-designing-for-the-dagbanli-alphabet/ The Gballi Browser: Designing for the Dagbanli Alphabet], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan ** [[DiffBlog:2026/04/21/building-visibility-for-african-women-on-wikimedia-the-empowerher-fellowship|Building Visibility for African Women on Wikimedia: The EmpowerHer Fellowship]] by Andikan Efiok Eduok. * Papers: ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.430 Call for Edits Nearby: Open Archives Metadata from Saxony] by J. Bemme & M. Munke (2026), latest paper in the Journal of Open Humanities Data series. ** (Deutsch) [PDF] [https://arthist.net/reviews/52225/view=pdf Art History Loves Wiki 2026 | digital/local.collection loves wiki] - report from ArtHist.net on the recent 3rd edition of the conference, held at the Museum Schnütgen, Köln, from 27 – 29 March. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=7GAI0MXlYBE Live Wikidata Editing, #121] with Jan Ainali and Abbe98. ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=Ci-TFUyvnAU Build with Wikimedia open data: APIs, SPARQL and visualization] with Carla Toro Fernández, Director Technology WM Chile. ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mehivb26qI Every Airport Ever Built (1909-2024)] - an animated map showing where and when airports were built. Powered by Wikidata and OurAirports. ** (Catalan) [https://www.youtube.com/watch?v=1xFbsSRMncs Barcelona Free Software: How to use Wikidata to make public domain digital works visible?], [[d:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]] presents Paulina, discusses the work done in digitising collections and how to make public domain works visible. * Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/does-the-country-of-birth-affect-the-likelihood-of Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?] by [[User:PAC2]] ''' Tools of the week ''' * [https://app.wikitime.live/ The Human History Atlas (WikiTime)], a browser-based atlas that uses Wikidata and Wikipedia-sourced data to construct timelines and allows exploration of significant historical events. * [https://olympians.toolforge.org/athletes Wikilympians], a real-time list of all 153,412 known Olympic competitors with Wikidata and Wikipedia coverage statistics ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikibase Suite 7.0 and Wikibase Suite Deploy 7.0.0 have been launched! It brings Wikibase closer to feature parity with Wikidata. Here's what's in the latest release: ** [[mw:Extension:Echo|Echo Extension]]: User activity alerts and notifications. ** [[mw:Extension:DiscussionTools|Discussion Tools Extension]]: Set of tools to enhance discussion pages. ** [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts|Temporary Accounts]]: The support for temporary accounts without IP address exposure has been added. It will, however, remain disabled by default, in line with Wikibase Cloud. ** Grouped External Identifiers (https://phabricator.wikimedia.org/T310898): External identifiers are now grouped on entity pages for better readability. ** “Mul” (multi-language) support: Adds support for multi-language values. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14345|perspective]] (<nowiki>point of view for an image of an object, for example an anatomical structure (ventral, dorsal, frontal)</nowiki>) **[[:d:Property:P14347|Bavarian natural monuments ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>) **[[:d:Property:P14351|‎audio version of text]] (<nowiki>The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).</nowiki>) **[[:d:Property:P14359|‎motive]] (<nowiki>verified reasoning behind an action</nowiki>) **[[:d:Property:P14360|‎award category or rank]] (<nowiki>(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14346|‎BE-monumen ID]], [[:d:Property:P14348|Team Norway athlete ID]], [[:d:Property:P14349|‎Kantonsspital St.Gallen author ID]], [[:d:Property:P14350|‎Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Property:P14353|Central Registration Number (Indonesia Military)]], [[:d:Property:P14354|‎Conlang Database ID]], [[:d:Property:P14355|EM-DAT disaster number]], [[:d:Property:P14356|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Property:P14357|‎EDAM Ontology ID]], [[:d:Property:P14358|‎Turkey province ID]], [[:d:Property:P14361|Kvinnehistorie.no topic ID]], [[:d:Property:P14362|CNVD-ID]], [[:d:Property:P14363|GiveSendGo fundraising ID]], [[:d:Property:P14364|radiko person ID]], [[:d:Property:P14365|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Property:P14366|‎Turkey district ID]], [[:d:Property:P14367|OSDev article ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/different from property|different from property]] (<nowiki>This property is to be distinguished from the other property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/SELL rating|SELL rating]] (<nowiki>classification in the Syndicat des éditeurs de logiciels de loisirs rating system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/time expansion|time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction; values greater than 1 indicate time expansion (e.g. 10 = ten times longer than real life, pitch lowered tenfold); values less than 1 indicate time compression (e.g. 0.1 = ten times shorter, pitch raised tenfold); 1 = real-time</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Parental Advisory System rating|Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX film ID (reproposal)|CINEFOX film ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX parson ID (reproposal)|CINEFOX parson ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK video ID|VK video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brew TV|Brew TV]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CycleBase cyclist ID (new)|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Australian Air Force service number|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Files of the Reich Chancellery ID|Files of the Reich Chancellery ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MDpD List of treaties/truces in the time] by [[:d:User:Bouzinac | Bouzinac ]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations|WikiProject Occupations]] for enriching items [[d:Property:P106|occupation ''<small>(P106)</small>'']], [[d:Q12737077|occupation ''<small>(Q12737077)</small>'']] with data verified from official national occupation classification systems. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/without_claims_by_site|Without Claims by Site]] - this report will list how many Wikidata Items have 0 Statements, with a linked Wiki Article/page. Click ''reports/all items'' for a per wiki list, and consider expanding. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q845661|Okazaki fragments]] - short DNA sequences synthesized discontinuously during DNA replication * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L29733|transfer (L29733)]] - English noun/verb (ˈtræns.fɜːr) meaning "to move from one place to another", "a sports team member moving to another team", or "a ticket allowing continuation of a journey" ''' Development ''' * Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as KML & GPX (GeoJSON has been available since last year). Text from the first column in the results is used as the value for naming POIs. Thanks again to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T414376]]) * The Wikidata team continued working on a prototype to make WikiProjects more visible ([[phab:T420907]]) and made the new Wikidata mobile UI use auto-resizing text areas instead of single-line text inputs, in order to make longer values easier to edit ([[phab:T414420]]) * The Wikidata Integrations team now has a working prototype of LilDiffCheck, injecting wikidata changes into recent changes only if there was a change on the wikipedia html ([[phab:T421390]]) * Language fallback will be available this week on the labels of linked entities functionality in GraphQL ([[phab:T413655]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Main dashboard|field of work]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:28, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> csu7f0rkmawains07246uk1af0q7p9o 0 110215 4616223 4501574 2026-04-29T08:48:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616223 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Snail}} {{Taxobox | name= ഒച്ച് | fossil_range= {{fossil range|earliest=Late Cambrian|511}} | image = Grapevinesnail 01a.jpg | image_caption= അന്തരീക്ഷ വായു ശ്വസിക്കുന്ന ഒച്ച്. | regnum= [[Animal]]ia | phylum= [[Mollusca]] | classis= '''Gastropoda''' | classis_authority= [[Georges Cuvier|Cuvier]], 1797 }} ഗാസ്ട്രോപ്പോഡ എന്നറിയപ്പെടുന്ന കക്ക വർഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതും ഈർപ്പമുള്ള ഏതുസാഹചര്യത്തിലും ജീവിക്കുന്നതും അന്തരീക്ഷവായു ശ്വസിക്കുന്നതുമായ വിവിധയിനം മോളസ്കകൾ '''ഒച്ച്''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. കരയിലും ശുദ്ധജലത്തിലും കാണപ്പെടാറുണ്ടെങ്കിലും പ്രധാനമായും ഇവ [[സമുദ്രം|സമുദ്ര]] ജീവികളാണ്. വേർത്തിരിച്ചു കാണാവുന്ന തലയിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ ജോഡി ഗ്രാഹികൾ (tentacles), ഗ്രഹികളിൽ പിന്നറ്റത്തെ ജോഡിയുടെ അഗ്രത്തായി കാണപ്പെടുന്ന കണ്ണുകൾ, പരന്ന് വിസ്തൃതവും പേശീനിർമിതവുമായ പാദം, വർത്തുളമായ പുറംതോട് (shell) എന്നിവ ഒച്ചുകളുടെ തനതായ സ്വഭാവ വിശേഷങ്ങളാകുന്നു 0.5 സെ. മീ. മുതൽ 60 സെ. മീ. വരെ വിവിധതരത്തിലുള്ള ഒച്ചുകൾ ഉണ്ട്. തലയുടെ വശത്തുനിന്ന് അല്പം പിന്നിലേക്കുമാറി പുറംതോടു കാണപ്പെടുന്നു ശരീരാവരണമായ ''മാന്റിൽ'' സ്രവിക്കുന്ന ''ചോക്കു'' പോലെയുള്ള ഒരു വസ്തുവിൽനിന്നാണ് പുറംതോടു രൂപം കൊള്ളുന്നത്. ആവശ്യമെന്നുതോന്നുമ്പോൾ ശരീരം പൂർണമായി ഇതിനുള്ളിലേക്കു വലിച്ചു കയറ്റാൻ ഒച്ചിനു കഴിയും. മിക്കവാറും എല്ലാ ഒച്ചുകളിലും തോട് വലത്തേക്കു പിരിഞ്ഞിട്ടായിരിക്കും കാണപ്പെടുന്നത്; അപൂർ‌‌വമായി ഇടത്തോട്ടു പിരിഞ്ഞവയും കാണാം. ഒച്ചുകൾ പലയിനമുണ്ട്; പൾമനേറ്റ (Pulmonata) ഗോത്രത്തിലെ അധികവും കരയിലും ശുദ്ധജലത്തിലും കഴിയുന്നവയാണ്; പ്രോസോബ്രാങ്കിയേറ്റ ഗോത്രങ്ങളാവട്ടെ മിക്കതും സമുദ്രജീവികളും. കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒച്ചുകൾക്ക് ഈർപ്പമുള്ള ചുറ്റുപാടുകൾ കൂടിയേകഴിയൂ. എന്നാൽ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിൽ]] പോലും വളരെ വിജയകരമായ ജീവിതം നയിക്കുന്ന ഒച്ചുകളും ഇല്ലാതില്ല.<ref>http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Gastropoda.html Class Gastropoda gastropods, slugs, and snails</ref> == ഒച്ചുകൾ പലവിധം == [[പ്രമാണം:Snail diagram-en edit1.svg|left|thumb|650px|അന്തരീക്ഷ വയൂ ശ്വസിക്കുന്നയിനം, കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒച്ചിന്റെ ശരീര ഭാഗങ്ങൾ]] അന്തരീക്ഷവായൂ ശ്വസിക്കുന്ന ഒച്ചുകൾ തോടിന്റെ ഒരുവശത്തായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ചെറിയ സുഷിരത്തിലൂടെ വായൂ ഉള്ളിലേക്കു വലിച്ചെടുക്കുന്നു. മാന്റിലിനു താഴെയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശ്വസന-അറ (breathing chamber) യിലേക്കാണ് ഈ വായൂ എത്തുന്നത്. ഈ അറയ്ക്കുള്ളിൽ സ്ഥ്തിചെയ്യുന്ന ഗില്ലുകളുടെ സഹായത്തോടെ ശ്വസനം നടക്കുന്നു. മുഖ്യമായും സസ്യഭുക്കുകളായ ഒച്ചുകളുടെ വായ്ക്കുള്ളിൽ റാഡുല എന്നു പേരുള്ള നാക്ക് കാണപ്പെടുന്നു. റിബൺപോലെയുള്ള ഈ നാക്കിൽ, കുറുകെ, വരിവരിയായി വളരെ ചെറിയ പല്ലുകൾ ഉണ്ട്. ആഹാരസാധനം ചുരണ്ടിയെടുക്കാൻ അരം‌‌പോലെയുള്ള ഈ നാക്ക് സഹായകമാകുന്നു. വായുടെ പിന്നിലാണ് ഗ്രാഹികളുടെ സ്ഥാനം. മാംസഭുക്കുകളായ ഒച്ചുകളും അപൂർ‌‌വമല്ല. കരയിലു ശുദ്ധജലത്തിലും ജീവിക്കുന്ന മിക്കവാറും എല്ലാ ഒച്ചുകളും ഉഭയലിങ്ഗികളാകുന്നു. എന്നാൽ [[കടൽ]] ഒച്ചുകളിൽ ലിങ്ഗഭേദം ദൃശ്യമാണ്. [[മുട്ട]] ഇടുകയാണ് ഭൂരിഭാഗത്തിന്റെയും പ്രജനനമാർഗം. വലിപ്പം കൂടിയ എല്ലാ ഒച്ചുകളുടെയും മുട്ടകൾക്ക് കടുപ്പമേറിയ തോടുണ്ടായിരിക്കും. തറയിൽ കൂട്ടമായാണ് ഈ മുട്ടകൾ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നത്. മുട്ടയ്ക്കുപകരം, കാഴ്ചയിൽ പ്രായമെത്തിയ ഒച്ചുകളെ പോലെ തന്നെയുള്ള ഒച്ചിൻ‌‌കുഞ്ഞുങ്ങൾ ജനിക്കുന്നതും അപൂർ‌‌വമല്ല. [[പ്രമാണം:Helix pomatia june01.JPG|right|thumb|200px|ഹെലിക്സ് പൊമേഷ്യ]] ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ കരയൊച്ച് (Helix pomatia),<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Helix_pomatia Helix pomatia</ref> തോട്ടങ്ങളിൽ സധാരണമായ ഒച്ച് (Helix aspersa)<ref>http://entomology.ifas.ufl.edu/creatures/misc/gastro/brown_garden_snail.htm brown garden snail</ref> തുടങ്ങിയവ ഹെലിസിഡേ കുടുംബത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നവയാണ്. സെലുലോസ്, കൈറ്റിൻ, ഭാഗിക-സെലുലോസ്, [[അന്നജം]], ഗ്ലൈക്കൊജൻ തുടങ്ങി എന്തും ഉപയോഗിച്ച് ഊർജമുണ്ടാക്കാൻ ഇവയ്ക്കു കഴിയും. ശരത്കാലാരംഭത്തോടെ ചിലയിനം കരയൊച്ചുകൾ ഭക്ഷണം വേണ്ടെന്നുവച്ച്, കൊഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഇലകൾക്കടിയിലായി, തറയിൽ, ചെറുകുഴികൾ ഉണ്ടാക്കി, അവയ്ക്കുള്ളിൽ കടന്നിരിക്കുന്നു. ഒരു പ്രത്യേകരീതിയിൽ ''സമാധി'' ഇരിക്കുന്ന ഈ ഒച്ചുകൾ 6 മാസം വരെ ഇപ്രകാരം നിദ്ര തുടരുന്നു. 30 ഡിഗ്രി സെന്റീഗ്രേഡ് ചൂടിൽ മിനിറ്റിൽ 50-60 എന്ന നിരക്കിലുള്ള ഹൃദയമിടിപ്പ് '''ശിശിരനിദ്രാ''' വേളയിൽ 4-6 ആയി കുറയുന്നു. ഇതോടൊപ്പം ശ്വാസോച്ഛ്വാസവും മന്ദഗതിയിലാകുന്നതായി കാണാം. [[പ്രമാണം:Spitzschlammschnecke.jpg|left|thumb|200px|കുള‌‌ ഒച്ച്]] കുളങ്ങളിലും നദികളിലും ജലസസ്യങ്ങൾ ഭക്ഷിച്ചു ജീവിക്കുന്ന ഗാസ്ട്രപ്പോഡുകളാണ് ജല-ഒച്ചുകൾ. അഗ്രം കൂർത്ത, വർത്തുളമായ പുറംതോടുള്ള ഒച്ച് (pond snail),<ref>http://www.vnwg.com/catlist.jsp?catid=58 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100120105220/http://www.vnwg.com/catlist.jsp?catid=58 |date=2010-01-20 }} Pond Snails</ref> പരന്ന്, വർത്തുളമായ പുറംതോടുള്ള ഒച്ച് (ram's horn snail) <ref>http://www.mtbaker.wednet.edu/harmony/ditch/ramshorn_snails.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100110045208/http://www.mtbaker.wednet.edu/harmony/ditch/ramshorn_snails.htm |date=2010-01-10 }} Ramshorn Snails</ref>എന്നിവയാണ് ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയവ. ആർട്ടിക് മുതൽ അന്റാർട്ടിക് വരെയുള്ള സമുദ്രഭാഗങ്ങളിൽ എല്ലായിടത്തും സമൃദ്ധമാണ് കടലൊച്ചുകൾ. എങ്കിലും ഉഷ്ണസമുദ്രങ്ങളാണ് ഇവയ്ക്കേറെ പറ്റിയത്. ന്യൂഡിബ്രാങ്കിയ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന കക്ക ഇല്ലാത്തയിനം ഒച്ചുകളാണ് ഇക്കൂട്ടത്തിൽ പ്രധാനം. ശാഖോപശാഖകളായി പ്രിരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗില്ലുകൾ ഇവയുടെ ശരീരത്തിനു, ഒരു ചെടിയുടെ ആകൃതിയിൽ, കാണപ്പെടുന്നു. ഈ ജീവികൾ കാഴ്ച്ചയിൽ അതിമനോഹരങ്ങളാണ്.<ref>http://io9.com/390677/the-savage-colors-of-naked-toxic-sea-snails {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100221212142/http://io9.com/390677/the-savage-colors-of-naked-toxic-sea-snails |date=2010-02-21 }} The Savage Colors of Naked, Toxic Sea snail</ref> വേലിയേറ്റനിരയ്ക്കും താഴെയാണ് കടലൊച്ചുകൾ ജീവിക്കുന്നത്. ഇവയ്ക്ക് സാധാരണയായി 5 സെ. മിറ്ററിൽ കുറവായേ വലിപ്പമുണ്ടാവാറുള്ളു. അപൂർ‌‌വമായി 13 സെ. മീറ്ററിലേറെ നീളമുള്ളവയെയും കണ്ടെത്താം മിക്കവറും എല്ലാ അംഗങ്ങളും മാംസഭുക്കുക്കളാകുന്നു. ഹൈഡ്രോയിഡുകൾ പോലെയുള്ള ചെറു ജീവികളാണ് ഇവയുടെ ആഹാരം. == സ്വാഭാവിക വാസസ്ഥാനം (Habitat) == [[പ്രമാണം:Buccinum undatum.jpg|right|thumb|200px|കടൽ ഒച്ച്]] പാറകൾക്കു മുകളിലും താഴെയും [[പവിഴപ്പുറ്റ്|പവിഴപുറ്റുകളിലും]] മാണ് കൂടുതൽ ഒച്ചുകളും കഴിയുന്നത്. മണലോ ചെളിയോ നിറഞ്ഞ അടിത്തട്ടുകളിൽ ആഹാരം തേടി അലഞ്ഞു നടക്കുന്ന ഒച്ചുകളും കുറവല്ല. പൂർണമായും കക്ക (Clams) കളെ മാത്രം ഭക്ഷിച്ചു കഴിയുന്ന ''ടൈഗർ-ഐ'' ഒച്ചുകൾ ഇതിനുദാഹരണമാണ്.<ref>http://www.liveaquaria.com/product/aquarium-fish-supplies.cfm?c=497+526&pCatId=526{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Snile's Habitat</ref><ref>http://www.zephyrus.co.uk/howsnailsfeed.html Some snails are carnivores which means they eat flesh.</ref> [[കടൽ]] ഒച്ചുകൾ ഏറിയപങ്കും [[സമുദ്രം|സമുദ്രത്തിൽ]] സ്വതന്ത്രമായി നീന്തി നടക്കുന്നു. ഉപരിതലത്തിനടുത്തോ, ഏതാനും മീറ്ററുകളോളം ആഴത്തിലോ കഴിയുന്ന ഇവയെ അപൂർ‌‌വമായി തിരകൾ കരയിലെത്തിക്കാറുണ്ട്. അപൂർ‌‌വം ചിലയിനം ഒച്ചുകൾ ആഴക്കടലിൽ കഴിയുന്നു. == വിതരണം == [[പ്രമാണം:Aegopis verticillus1.jpg|left|thumb|250px|കര ഒച്ച്]] പല കടലൊച്ചുകളും ലോകത്തിന്റെ നാനാഭാഗത്തുമുള്ള സമുദ്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നവയാണെങ്കിലും, ലോകത്തെല്ലായിടത്തും ഒരുപോലെ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു സ്പീഷീസിനെ കുറിച്ചും ഇതുവരെ അറിവയിട്ടില്ല. ഭൂരിപക്ഷം അംഗങ്ങളും ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങി നിൽക്കുന്നവയാണ്. അപൂർ‌‌വം ചിലതാകട്ടെ ഒരു പ്രദേശത്തു മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു. ബർമ്യൂദാദ്വീപുകളിലെ ഒച്ചുകൾ ഇതിനുദാഹരണമാണ്.<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Bermuda_land_snail Bermuda land snail</ref> ഊഷ്മാവ് ഒച്ചിന്റെ വിതരണത്തെ സാരമായി ബാധിക്കുന്ന ഒരു ഘടകമായി ഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ഒച്ചുകളുടെ ഇണചേരൽ സമയത്ത് ചുറ്റുപാടിലെ താപനില അനുയോജ്യമല്ലാത്ത പക്ഷം പലയിനങ്ങളുടെയും വർഗോത്പാതനം തകരാറിലാവുന്നതായി മനസ്സിലായിട്ടുണ്ട്. ചില ഒച്ചുകൾക്ക് വേനൽക്കാലത്ത് വെള്ളത്തിന്റെ ചൂട് താങ്ങാവുന്നതിലേറെയാവുന്നു. മഞ്ഞുകാലത്തെ തണുപ്പിനെ അതിജീവിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവയും ഉണ്ട്. == സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യം == [[പ്രമാണം:Grapevinesnail 01.jpg|right|thumb|300px|കരയൊച്ച്]] ഒരു നല്ലവിഭാഗം ഒച്ചുകളും [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യന്റെ]] [[ഭക്ഷണം|ഭക്ഷണമാണ്]]. കക്കയുള്ള ഒച്ചുകളിൽ അപൂർ‌‌വം ചിലതിന്റെ കക്ക ഉരച്ചെടുത്ത് ബട്ടനും മറ്റുചില ആഭരണങ്ങളും ഉണ്ടാക്കുന്നു. [[കാലിഫോർണിയ]] തീരതിലെ ''അബലോൺ'' എന്നയിനം, പടിഞ്ഞാറൻ പെസഫിക്കിലെ ''പമ്പരം'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ''ട്രോക്കസ്'' എന്നിവ ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാകുന്നു; ട്രോക്കസ് [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കടൽ|കടൽത്തിരങ്ങളിലും]] സുലഭമാണ്. അസാധാരണ തിളക്കമുള്ള ചില ഒച്ചിൻ കക്കകൾ മുത്തുച്ചിപ്പിക്കു പകരമായും പലപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. മെഡിറ്ററേനിയൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന രണ്ടിനം ഒച്ചുകളെ തുണിമുക്കുന്ന ചായം ഉണ്ടാക്കാൻ വേണ്ടി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഫിനീഷ്യർ, [[ഗ്രീക്ക്|ഗ്രീക്കുകാർ]], [[റോം|റോമാക്കാർ]] എന്നിവർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ''റ്റൈറിയൻ പർപ്പിൾ'' എന്നയിനം ചായം ഒച്ചിൽനിന്നാണ് ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ''കോൺ''കുടുബാംഗങ്ങളായ ഒച്ചുകൾ വളരെയധികം വിഷമുള്ളവയാകുന്നു. ഇവയുടെ കടിയേറ്റ മനുഷ്യർക്ക് മരണം തന്നെ സംഭവിച്ചിട്ടുള്ളതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ''ഷിസ്റ്റോസോമിയാസിസ്'' (swimmer's itch) എന്നറിയപ്പെടുന്ന രോഗത്തിനു കാരണമായ ''ബ്ലഡ് ഫ്ലൂക്കു'' കൾ കടലിലെയും ശുദ്ധജലത്തിലെയും ചില ഒച്ചുകളിലാണ് കഴിയുന്നത്. [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യന്റെ]] ഭക്ഷണമായിത്തീരുന്ന സമുദ്രജീവികളുടെ ആഹാര ശൃഖലയിൽ സുപ്രധാനമായ ഒരു സ്ഥാനം കടലൊച്ചുകൾക്കുണ്ട്. പല [[മത്സ്യം|മത്സ്യങ്ങളുടെയും]] [[ഭക്ഷണം]] ഒച്ചുകളും മറ്റു മൊളസ്കുകളും മാത്രമാകുന്നു.<ref>http://www.weichtiere.at/english/gastropoda/terrestrial/helicidae.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090907063757/http://www.weichtiere.at/english/gastropoda/terrestrial/helicidae.html |date=2009-09-07 }} Helicid Snails I: Ariantinae</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons category|Snails}} * http://manandmollusc.net/advanced_introduction/moll101gastropoda.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100523175203/http://www.manandmollusc.net/advanced_introduction/moll101gastropoda.html |date=2010-05-23 }} * http://commons.wikimedia.org/wiki/Helix_pomatia * http://www.biopix.com/Species.asp?Searchtext=Helix%20pomatia&Category=Bloeddyr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210815151623/http://www.biopix.com/species.asp?searchtext=helix%20pomatia&category=bloeddyr |date=2021-08-15 }} * http://www.woodbridge.tased.edu.au/mdc/Species%20Register/sea_snails.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061230115922/http://www.woodbridge.tased.edu.au/mdc/Species%20Register/sea_snails.htm |date=2006-12-30 }} {{Edible molluscs}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇഴജന്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒച്ചുകൾ]] li4f5k9ks3obte9ujix4upkznzh7l64 3 110420 4616118 4612926 2026-04-28T20:06:54Z MediaWiki message delivery 53155 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616118 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം Malikaveedu !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[ചിത്രം:Lipi.png‎|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|മലയാളം ടൈപ്പു ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] *[[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] *[[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] *[[Help:എഡിറ്റിംഗ്‌ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ ?]] *[[Help:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] *[[Help:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] *[[Help:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] *[[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] *[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[Image:Signature_icon.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് സംശയം നേരിട്ട് ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.| ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി ഇടതുവശത്തെ ബാറിലുള്ള [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|തൽസമയസം‌വാദം]] ലിങ്കിൽ ഞെക്കുക. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[വിക്കിപീഡിയ:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗത സംഘത്തിനു]] വേണ്ടി, [[ഉപയോക്താവ്:Jotter|ജോട്ടർബോട്ട്]] 07:52, 24 മാർച്ച് 2010 (UTC) ==വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2012 ലേക്ക് സ്വാഗതം == <div style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069"> If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2012/സ്വാഗതം/en|here for the English version]] </div> <div style="margin: 0.5em; border: 2px #800000 solid; padding: 1em;background-color:#FFFFFF" > {| style="border:2px #FFA500 solid; padding:2em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- [[File:Wikisangamolsavam-logo.png|750px|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2012]]<br/> |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069; padding-left:2em; padding-top:.5em;" align=left |നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}, <span class="plainlinks"> മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കൾ അഥവാ എഴുത്തുകാർ, വിവിധ വിക്കി പദ്ധതികളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയർ വിദഗ്ധർ, വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവർ തുടങ്ങിയവരുടെ വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ വിക്കിസംഗമോത്സവം 2012 ഏപ്രിൽ 28, 29 തീയതികളിൽ [[കൊല്ലം|കൊല്ലം]] ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് ഹാളിൽ വെച്ച് നടക്കുന്നു.<br> ഇതിന്റെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2012 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [http://www.facebook.com/wikisangamolsavam കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2012/Registration ഇവിടെ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക. </span> വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ 60 ദിവസ പ്രചരണത്തിന്റെ ഭാഗമായുള്ള [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം_വിക്കിമീഡിയയെ_സ്നേഹിക്കുന്നു-2|'''മലയാളം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു''']] എന്ന പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമായ താങ്കൾക്ക് വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാനും പ്രബന്ധങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുവാനും അവസരമുണ്ടാകും. അതിനായുള്ള അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കാൻ [[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2012/അപേക്ഷകൾ|'''അപേക്ഷാതാൾ''']] കാണുക <br> <br> വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2012 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/Malikaveedu|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു. താങ്കളെ 2012 ഏപ്രിൽ 28,29 -ന് കൊല്ലത്ത് കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ... |}</div> --[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2012/സമിതികൾ#സംഘാടക സമിതി|വിക്കിസംഗമോത്സവം സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]] [[ഉപയോക്താവ്:VsBot|VsBot]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:VsBot|സംവാദം - talk]]) 07:14, 29 മാർച്ച് 2012 (UTC) == ആങ്കറേജ് == താൾ നേരത്തെ തന്നെ നിലവിലുണ്ട്. മലയാളം ലേഖനം തുടങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒന്ന് ഇംഗ്ലീഷിൽ തിരഞ്ഞാൽ പലപ്പോഴും ആവർത്തനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാം, കൂടാതെ വിക്കിഡാറ്റയിൽ കണ്ണി ചേർക്കുകകൂടി ചെയ്താൽ പൂർണ്ണമായി.--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 15:20, 25 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) == വിക്കിഡാറ്റ == പുതിയലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച ശേഷം അവ വിക്കിഡാറ്റയിലേക്ക് കണ്ണികൂടിച്ചേർത്താൽ നല്ലതാണ് ഇതിനായി ഇടതുഭാഗത്ത് താഴെ ഭാഷകൾ, കണ്ണിചേർക്കുക എന്നതിൽ ഞെക്കി en എന്ന് തെരഞ്ഞെടുത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ ആ ലേഖനത്തിന്റെ പേര് നൽകിയാൽ മതി നല്ല ലേഖനങ്ങൾ, നിറയെ എഴുതൂ.--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 13:18, 30 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) == വിക്കിഡാറ്റ == പുതിയലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച ശേഷം അവ വിക്കിഡാറ്റയിലേക്ക് കണ്ണികൂടിച്ചേർത്താൽ നല്ലതാണ് ഇതിനായി ഇടതുഭാഗത്ത് താഴെ ഭാഷകൾ, കണ്ണിചേർക്കുക എന്നതിൽ ഞെക്കി en എന്ന് തെരഞ്ഞെടുത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ ആ ലേഖനത്തിന്റെ പേര് നൽകിയാൽ മതി. ഇങ്ങനെ ചേർത്തില്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും പലരും ഇതേ ലേഖനം ഉണ്ടെന്നു മനസ്സിലാവാതെ വീണ്ടും ഉണ്ടാക്കിപ്പോകും. നല്ല ലേഖനങ്ങൾ, നിറയെ എഴുതൂ.--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 13:06, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) {{tb|സംവാദം:സലെം, ഒറിഗൺ}} == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Exceptional newcomer.jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''നവാഗത താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ഈ താരകം സജീവമായി തിരുത്തി തുടങ്ങുന്ന ഏവർക്കും ആദ്യം തന്നെ കിട്ടുന്നതാണ്. എന്തുകൊണ്ടോ താങ്കൾക്ക് ഇത് നൽകുവാൻ വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. "ഒരിക്കുലുമില്ലാത്തതിലും നല്ലതാണല്ലോ, താമസിച്ചെങ്കിലും ലഭിക്കുന്നത്" എന്ന തത്വപ്രകാരം താങ്കൾക്ക് ഈതാരകം സ്നേഹപൂർവ്വം സമർപ്പിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 00:22, 8 നവംബർ 2016 (UTC) : ഞാനും ഒപ്പുവയ്ക്കുന്നു --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 15:42, 21 നവംബർ 2016 (UTC) : ഞാനും ഒപ്പുവയ്ക്കുന്നു----[[ഉപയോക്താവ്:AJITH MS|അജിത്ത്.എം.എസ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AJITH MS|സംവാദം]]) 12:49, 25 നവംബർ 2016 (UTC) |} == പരിഭാഷാ സംവിധാനം ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ് == മറ്റു ഭാഷകളിൽ നിന്നും തർജ്ജമ ചെയ്ത് ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ പരിഭാഷാ സംവിധാനം ഈ വിക്കിയിലുണ്ട്. വളരെ എളുപ്പത്തിൽ തർജ്ജമ ചെയ്യാൻ അതു് സഹായകരമായേക്കും. [[Special:CX | ഇവിടെ നിന്നും]] ഈ ടൂൾ എടുക്കാവുന്നതാണ് ([[mw:CX| കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ]]) .പരീക്ഷിച്ചുനോക്കൂ.--[[ഉപയോക്താവ്:Santhosh.thottingal|Santhosh.thottingal]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Santhosh.thottingal|സംവാദം]]) 13:41, 11 നവംബർ 2016 (UTC) == WAM Updates for top contributors == Hi! Thank you for participating in Wikipedia Asian Month (WAM). You are receiving this email because your number of contributed articles is in the global top 20 - congratulations! We have just received confirmation that the Wikimedia Foundation will allow our global top 3 participants to pick a free t-shirt from the [https://store.wikimedia.org/ Wikimedia Store]. Here are the rules for getting a free Wikimedia t-shirt: * A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to * Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia projects will count (no WikiQuote, etc.) * The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 Bytes and 300 words. * Please make sure your articles fulfill the rules, such as proper references, notability, and length. * International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, you might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision. * The current top 3 article counts are 46, 38, and 37. (Nov. 10) Can you beat them? :There are also some updates for organizers that you may interested to know: :* We will allow 2 Wikipedia Asian Ambassadors on a Wikipedia if the top 2 contributors to WAM each have more than 30 accepted articles. :* Additional souvenirs (e.g. stickers and bookmarks) will be giving to Ambassadors along with their certificate. * Feel free to contact me at my [[:m:User_talk:AddisWang|Meta talk page]] for any questions regarding WAM. Best Wishes, <br/> Addis Wang<br/> <small>Sent by [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 02:54, 13 നവംബർ 2016 (UTC)</small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:AddisWang/mass/top20&oldid=16058201 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:AddisWang@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഒപ്പ് == ലേഖനത്തിന്റെയും ഉപയോക്താവിന്റെയും സം‌വാദം താളുകളിൽ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, എഡിറ്റ് താളിന്റെ മുകളിൽ കാണുന്ന ഒപ്പ് ടൂൾബാറിലെ ([[File:Vector toolbar with signature button.png|125px]]) എന്ന ചിഹ്നത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്തോ, നാലു ടിൽഡെ <nowiki>~~~~</nowiki> ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ചോ താങ്കളുടെ '''ഒപ്പ് അടയാളപ്പെടുത്തുക.''' എന്നാൽ '''ലേഖനങ്ങൾക്കകത്ത് ഇത്തരത്തിൽ ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാനും''' ശ്രദ്ധിക്കുക. കൂടുതൽ അറിവിന് ഔദ്യോഗിക മാർഗ്ഗരേഖയായ [[വിക്കിപീഡിയ:ഒപ്പ്]] എന്ന താൾ സന്ദർശിക്കുക. ആശംസകളോടെ -- [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arjunkmohan|സംവാദം]]) 13:00, 13 നവംബർ 2016 (UTC) Noted...--malikaveedu 14:41, 13 നവംബർ 2016 (UTC) == :en: == താങ്കൾ നിർമ്മിച്ച ചില താളുകളിൽ ''':en:''' ഉപയോഗിച്ച് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി താളിലേയ്ക്ക് കണ്ണി ചേർത്തിരിക്കുന്നതായി കണ്ടിരുന്നു. '''വിക്കിപീഡിയയിലെ ലേഖനങ്ങളിൽ ഇത്തരത്തിൽ കണ്ണി ചേർക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല'''. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ എത്തുന്ന ആരും പ്രത്യക്ഷത്തിൽ ലേഖനത്തിലുള്ള കണ്ണിയിലൂടെ, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കി പേജിലേയ്ക്ക് (മറ്റേതു ഭാഷാ വിക്കി പേജിലേയ്ക്കായാലും) പോകുവാൻ താല്പര്യപ്പെടുന്നുണ്ടാവില്ല. തെറ്റ് ചൂണ്ടി കാണിക്കുന്നതിനായി താങ്കൾ നിർമ്മിച്ച ഒരു താളിലെ ([[ഡോയി സുതെപ്-പൂയി]]) ഒരു ഭാഗം (തെറ്റായ ശൈലിയിൽ എന്ന് കരുതുന്നത്) ഇവിടെ പകർത്തുന്നു: {{Quote box| <big>'''ജന്തുജാലങ്ങൾ'''</big> [[:en:Tylototriton_verrucosus|ക്രൊക്കഡയിൽ സാലമാണ്ടർ]] (''Tylototriton verrucosus'') പോലുള്ള ജീവികളെ ഇവിടെ കണ്ടുവരുന്നു. ആസാം മകാക്വെ, ഏഷ്യൻ ഗോൾഡൻ ക്യാറ്റ്, മലയൻ മുള്ളൻപന്നി, [[:en:Indian_muntjac|കോമണ് മുൻറ്ജാക്]] (''Muntiacus muntjak'') [[:en:Wild_boar|കരടി]] (''Sus scrofa'') എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള സസ്തന ജീവികൾ ഇവിടെയുണ്ട്. [[:en:Eagle|പരുന്ത്]], [[:en:Parrot|തത്ത]], [[:en:Bulbul|ബുൾബുൾ]], [[:en:Minivet|മിൻവെറ്റ്സ്]] തുടങ്ങി ഏകദേശം മൂന്നൂറിനടുത്ത് പക്ഷിവർഗ്ഗങ്ങൾ ഇവിടെയുള്ളതായി കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു..<ref name="dnp3" /> ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന സാധാരണ പക്ഷികൾ വൈറ്റ്-ക്രെസ്റ്റഡ് ലാഫിങ്ത്രഷ്, ഗ്രേ-ഹെഡഡ് കാനരി-ഫ്ലൈകാച്ചർ, ഗ്രേറ്റ് ബാർബറ്റ്, ബ്ലൂ-ത്രോട്ടഡ് ബാർബറ്റ്, ഗ്രേ-ക്യാപ്പ്ഡ് പിഗ്മി വുഡ്പെക്കർ, ഗ്രേ-ചിൻഡ് മിനിവെറ്റ്, ബ്ലിത്സ് ഷ്രൈക്-ബാബ്ലർ, യുന്നാൻ ഫുൾവെറ്റ, സ്ലേറ്റി-ബാക്ഡ് ഫ്ലൈകാച്ചർ എന്നിവയാണ്. {{reflist}} }} ഇതിലെ [[Parrot|തത്ത]], [[Bulbul|ബുൾബുൾ]] എന്നിവയ്ക്കൊക്കെ മലയാളത്തിൽ ലേഖനം നിലവിലുണ്ട്. ഇനി ഒരുപക്ഷേ, മലയാളത്തിൽ ലേഖനം ഇല്ലെങ്കിലും ''':en:''' എന്നത് ഒഴിവാക്കിതന്നെയാണ് കണ്ണി കൊടുക്കേണ്ടത്. ഉദാ: [[Indian muntjac|കോമണ് മുൻറ്ജാക്]]. ഇതിലൂടെ കണ്ണി ചേർത്തിരിക്കുന്ന വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ലേഖനമുണ്ടോയെന്ന് ഉറപ്പിക്കാൻ വായനക്കാർക്കും തിരുത്തുന്നവർക്കും അത് സഹായകരമാകും. ::ആശംസകളോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arjunkmohan|സംവാദം]]) 13:56, 22 നവംബർ 2016 (UTC) Noted... --malikaveedu 12:48, 23 നവംബർ 2016 (UTC) ::[[ഉ:Malikaveedu|Malikaveedu]], :en: ഉപയോഗിച്ച് ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നത് വീണ്ടും ശ്രദ്ധയിൽപെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. പ്രസ്തുത കണ്ണിയിൽ ലേഖനങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ അത് [[ചുവപ്പ് നിറത്തിലാണ്]] കാണേണ്ടത്. താങ്കൾക്ക് ഭിന്നാഭിപ്രായമുണ്ടെങ്കിൽ രേഖപ്പെടുത്തുമല്ലോ--[[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arjunkmohan|സംവാദം]]) 10:40, 24 നവംബർ 2016 (UTC) It was by mistake... തെറ്റുകൾ ഒഴിവാക്കുന്നതും ആവർത്തിക്കാതെയിരിക്കുവാൻ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതുമാണ്. താങ്കളുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കു നന്ദി. ഭിന്നാഭിപ്രായമില്ല എന്നു രേഖപ്പെടുത്തിക്കൊള്ളുന്നു. Thanks & regards --malikaveedu 12:41, 24 നവംബർ 2016 (UTC) == ഊർമിയ തടാകം == എത്രമാത്രം പ്രയത്നമെടുത്താണ് ഓരോ താളും നമ്മൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത്. എന്നാൽ അതിനുശേഷം അത് നിലവിൽ ഉള്ളതാണെന്നു മനസ്സിലാക്കുമ്പോഴേക്കും നമ്മുടെ സമയവും പ്രയത്നവും നഷ്ടമായിപ്പോയിട്ടുണ്ടാവും. വിക്കിഡാറ്റ എന്ന പദ്ധതി കൊണ്ടുവന്നതിന്റെ പ്രഥമലക്ഷ്യം ഇതിന് ഒരു പരിഹാരമെന്ന നിലയിലാണ്. ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്നും ഒരു താൾ വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ നോക്കുമ്പോൾ ഒന്ന് ആ ഇടതുവശത്ത് മറ്റു ഭാഷകളിൽ കാണുന്ന കണ്ണികളിൽ മലയാളത്തിലേക്ക് ലിങ്കുണ്ടൊ എന്നു നോക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. കൂടാതെ മലയാളം ലേഖനം തുടങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒന്ന് ഇംഗ്ലീഷിൽ തിരഞ്ഞാൽ പലപ്പോഴും ആവർത്തനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാം. പുതിയലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച ശേഷം അവ വിക്കിഡാറ്റയിലേക്ക് കണ്ണികൂടിച്ചേർത്താൽ നല്ലതാണ് ഇതിനായി ഇടതുഭാഗത്ത് താഴെ ഭാഷകൾ, കണ്ണിചേർക്കുക എന്നതിൽ ഞെക്കി en എന്ന് തെരഞ്ഞെടുത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ ആ ലേഖനത്തിന്റെ പേര് നൽകിയാൽ മതി. ഇങ്ങനെ ചേർത്തില്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും പലരും ഇതേ ലേഖനം ഉണ്ടെന്നു മനസ്സിലാവാതെ വീണ്ടും ഉണ്ടാക്കിപ്പോകും. നല്ല ലേഖനങ്ങൾ, നിറയെ എഴുതൂ. (മുകളിൽ പലതവണ ഇക്കാര്യം പറഞ്ഞത് താങ്കൾ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടെ ഇല്ല എന്നു തോന്നുന്നു.)--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 08:57, 27 നവംബർ 2016 (UTC) == ജെർബോവ == താങ്കൾ തന്നെ ഈ ലേഖനം കഴിഞ്ഞയാഴ്ച [[ജെർബോ]] എന്ന പേരിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്. എത്രമാത്രം പ്രയത്നമെടുത്താണ് ഓരോ താളും നമ്മൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത്. എന്നാൽ അതിനുശേഷം അത് നിലവിൽ ഉള്ളതാണെന്നു മനസ്സിലാക്കുമ്പോഴേക്കും നമ്മുടെ സമയവും പ്രയത്നവും നഷ്ടമായിപ്പോയിട്ടുണ്ടാവും. വിക്കിഡാറ്റ എന്ന പദ്ധതി കൊണ്ടുവന്നതിന്റെ പ്രഥമലക്ഷ്യം ഇതിന് ഒരു പരിഹാരമെന്ന നിലയിലാണ്. ഇംഗ്ലീഷിൽ നിന്നും ഒരു താൾ വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ നോക്കുമ്പോൾ ഒന്ന് ആ ഇടതുവശത്ത് മറ്റു ഭാഷകളിൽ കാണുന്ന കണ്ണികളിൽ മലയാളത്തിലേക്ക് ലിങ്കുണ്ടൊ എന്നു നോക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. കൂടാതെ മലയാളം ലേഖനം തുടങ്ങുന്നതിനു മുൻപ് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒന്ന് ഇംഗ്ലീഷിൽ തിരഞ്ഞാൽ പലപ്പോഴും ആവർത്തനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാം. പുതിയലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച ശേഷം അവ വിക്കിഡാറ്റയിലേക്ക് കണ്ണികൂടിച്ചേർത്താൽ നല്ലതാണ് ഇതിനായി ഇടതുഭാഗത്ത് താഴെ ഭാഷകൾ, കണ്ണിചേർക്കുക എന്നതിൽ ഞെക്കി en എന്ന് തെരഞ്ഞെടുത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ ആ ലേഖനത്തിന്റെ പേര് നൽകിയാൽ മതി. ഇങ്ങനെ ചേർത്തില്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും പലരും ഇതേ ലേഖനം ഉണ്ടെന്നു മനസ്സിലാവാതെ വീണ്ടും ഉണ്ടാക്കിപ്പോകും. നല്ല ലേഖനങ്ങൾ, നിറയെ എഴുതൂ. (മുകളിൽ പലതവണ ഇക്കാര്യം പറഞ്ഞത് താങ്കൾ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടെ ഇല്ല എന്നു തോന്നുന്നു.)--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 01:31, 28 നവംബർ 2016 (UTC) == Address Collection == Congratulations! You have more than 4 accepted articles in [[:m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]]! Please submit your mailing address (not the email) via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0KM7eQEvUEfFTa9Ovx8GZ66fe1PdkSiQViMFSrEPvObV0kw/viewform this google form]'''. This form is only accessed by me and your username will not distribute to the local community to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. Best, [[:m:User:AddisWang|Addis Wang]], sent by [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 07:58, 3 ഡിസംബർ 2016 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016/Qualified_Editors/Mass&oldid=16123268 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:AddisWang@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now!]'''</big> You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 22:01, 13 ജനുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> {{reflist}} == തലക്കെട്ട് == അമേരിക്കയിലെ തദ്ദേശീയരെപറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ വർഗ്ഗം എന്നിങ്ങനെ നീളത്തിൽ തലക്കെട്ട് എഴുത്തേണ്ടതില്ല. താങ്കൾ ഇത്തരത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ച ലേഖനങ്ങളുടെ തലക്കെട്ടുകൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ തലക്കെട്ടു മാതൃകയാക്കാം. തലക്കെട്ട് പരമാവധി ചുരുങ്ങുന്നതാണ് നല്ലത്-[[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arjunkmohan|സംവാദം]]) 13:23, 25 ജനുവരി 2017 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | വിക്കിപീഡിയയിലെ മികച്ച സംഭാവനകൾക്ക് , സ്നേഹത്തോടെ നൽകുന്നത് <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 05:24, 7 ഫെബ്രുവരി 2017 (UTC) |} == ശൂന്യതലക്കെട്ടുകൾ == താങ്കൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങളിൽ ശൂന്യതലക്കെട്ടുകൾ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടിരിക്കുന്നതായി കാണുന്നു. അവയിൽ താങ്കൾക്ക് അത്യാവശ്യ വിവരങ്ങളെങ്കിലും കൂട്ടിച്ചേർക്കാൻ തൽക്കാലം ഉദ്ദേശമില്ലെങ്കിൽ തൽക്കാലം അത്തരം തലക്കെട്ടുകൾ മാത്രമായി നിലനിർത്തേണ്ടതില്ല. ഉദാ:[[സെന്റ് ബർനാർഡ് പാരിഷ്, ലൂയിസിയാന]]) നന്ദി.--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 10:40, 10 ഫെബ്രുവരി 2017 (UTC) == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == (''Sorry for writing in English'') <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''28 February, 2017 (23:59 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=53VAEAI Take the survey now.]''' If you already took the survey - thank you! We won't bother you again. '''About this survey:''' You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project here]] or you can read the [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through EmailUser function to [[:m:Special:EmailUser/EGalvez_(WMF)| User:EGalvez (WMF)]]. '''About the Wikimedia Foundation:''' The [[:wmf:Home|Wikimedia Foundation]] supports you by working on the software and technology to keep the sites fast, secure, and accessible, as well as supports Wikimedia programs and initiatives to expand access and support free knowledge globally. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 19:39, 21 ഫെബ്രുവരി 2017 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/53-VAEAI&oldid=16205394 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:EGalvez (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Newline Character == പ്രിയ സുഹൃത്തേ, താങ്കളുടെ ഒട്ടനവധി പുതിയ താളുകൾക്കും സംഭാവനകൾക്കും ഏറെ നന്ദി. താങ്കൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന താളുകളിൽ ഇൻഫോബോക്സ് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽനിന്നു പകർത്തുമ്പോൾ New Line (പുതിയ ലൈൻ) ക്യാരക്ടറുകൾ എല്ലാം നീക്കപ്പെടുന്നതായി ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. അതു തിരുത്തിയത് ദയവായി [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%9C%E0%B5%82%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%82%E0%B4%B8%E0%B5%BA&type=revision&diff=2500619&oldid=2500550 ഇവിടെ] നോക്കൂ. താങ്കൾ ഭാവിയിൽ താളുകൾ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ ഇൻഫോബോക്സ് പിന്നീട് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽനിന്ന് പ്രത്യേകമായി പകർത്തിയാൽ ഒരുപക്ഷേ ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ സാധിച്ചേക്കും.--[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 06:43, 13 മാർച്ച് 2017 (UTC) :ഈ അടുത്തായി സൃഷ്ടിച്ച താളിൽ വരുത്തിയ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%8E%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D_%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%86%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B5%BA&type=revision&diff=2501842&oldid=2501834 തിരുത്ത്] ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 21:03, 15 മാർച്ച് 2017 (UTC) == വിക്കിഡാറ്റ == നിറയെ ലേഖനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന താങ്കൾക്ക് അഭിനന്ദനങ്ങൾ. ഓരോ ലേഖനം ഉണ്ടാക്കിയശേഷവും അവ മറ്റു വിക്കിപീഡിയകളിൽ ഉള്ളവയാണെങ്കിൽ അതിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരെണ്ണവുമായി കണ്ണി ചേർത്താൽ എല്ലാ വിക്കിപീഡിയകളിലെയും ആ ലേഖനവുമായി ഓട്ടോമാറ്റിക് ആയിത്തന്നെ കണ്ണിചേർക്കപ്പെടുന്നു. അതിനുള്ള ഒരു പരിപാടിയാണ് വിക്കിഡാറ്റ. നമ്മൾ ഇതു ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ നാളെ നമ്മൾ ഉണ്ടാക്കിയ ലേഖനം തന്നെ പിന്നെയും ആരെങ്കിലും ഉണ്ടാക്കിപ്പോവും, അനാവശ്യമായ ഇരട്ടിപ്പുകൾ ഉണ്ടാവും. ഈ ഒരു കാര്യവും കൂടി ശ്രദ്ധിച്ചാലേ നമ്മുടെ പ്രവൃത്തിക്ക് പൂർണ്ണമായ ഫലം ലഭിക്കൂ.--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 01:58, 24 മാർച്ച് 2017 (UTC) == ഇതാ താങ്കൾക്ക് ഒരു കപ്പ് കാപ്പി! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Cup-o-coffee-simple.svg|120px]] |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ഒരു കപ്പു കാപ്പി കുടിച്ചിട്ടാകാം തിരുത്തുകൾ. അക്ഷീണം തുടരട്ടെ. സസ്നേഹം [[ഉ:Akhilan|അഖിലൻ]] 09:13, 28 മാർച്ച് 2017 (UTC) |} == ഇംഗ്ലീഷുമായി കണ്ണി ചേർക്കുന്നത് == താങ്കൾ പുതിയതായി മലയാളം വിക്കിക്ക് വളരെയധികം ലേഖനങ്ങൾ നൽകുന്നത് വളരെയധികം പ്രശംസനീയമാണ്. എന്നാൽ താങ്കൾ നിർമിക്കുന്ന actors, singers എന്നിവരുടെ താളുകളിൽ അവരഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ പാടിയ ഗാനങ്ങൾ ആൽബങ്ങൾ എന്നിവ ഇംഗ്ലീഷിൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനങ്ങളുമായി കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ചു.ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. പ്രസ്തുത കണ്ണിയിൽ ലേഖനങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ അത് ചുവപ്പ് നിറത്തിൽ മലയാളത്തിലാണ് കാണപ്പെടേണ്ടത്. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ മറ്റു ഉപയോക്താതാക്കൾക്ക് പ്രസ്തുത ലേഖനം മലയാളത്തിൽ ഇല്ലെങ്കിൽ കൊണ്ടുവരാൻ സാധിക്കും. ദയവായി ഇങ്ങനെ ചെയ്യുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 03:49, 31 മാർച്ച് 2017 (UTC) ==ലേഖനപരിഭാഷ== കുറഞ്ഞനാളുകൾകൊണ്ട് ഒരുപാടു ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയ, വനിതാ തിരുത്തൽ യത്നം സജീവമാക്കിയ താങ്കൾക്ക് അഭിനന്ദനങ്ങൾ. ലേഖനങ്ങളിലെ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നന്നാകുന്നുണ്ട്. ലേഖനങ്ങളുടെ അന്തർഭാഷാകണ്ണികൾ കേന്ദ്രീകൃത വിവര ശേഖരത്തിലെ ഒരിനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും, ലേഖനത്തിന്റെ പ്രധാനവിഷയം (തലക്കെട്ട്)ലേഖനത്തിൽ ആദ്യമുപയോഗിക്കുമ്പോൾ അതു കട്ടികൂട്ടി എഴുതിയാൽ വായനക്കാർക്ക് എളുപ്പമാകും . ലേഖനങ്ങളിലെ വാക്കുകൾ കണ്ണികൾ ചേർക്കുമ്പോൾ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയലേക്ക് തന്നെ ചേർക്കുക, മലയാളം വിക്കീപീഡിയയിൽ വാക്കുകൾക്കുള്ള താളുകൾ നിലവിലില്ലെങ്കിൽ അതിനു തുല്ല്യമായ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുപയോഗിച്ച് നിലവിലില്ലാത്ത ലേഖനവുനായി കണ്ണിചേർക്കുക, ഭാവിയിൽ ആ വാക്കുകൾക്ക് ലേഖനങ്ങളുണ്ടാകുമ്പോൾ കണ്ണികൾ സ്വാഭാവികമായും രൂപപ്പെട്ടോളും. ഇത്രയും കാര്യങ്ങൾ കൂടി ശ്രദ്ധിച്ചാൽ താങ്കളെഴുതുന്ന ലേഖനങ്ങൾ കൂടുതൽ ഭംഗിയാകും. ലേഖനങ്ങൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്താൻ [[വിക്കിപീഡിയ:ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ|വിക്കിപീഡിയ:ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ]] എന്ന ടൂൾ ഉപയോഗിക്കാനാകും. കൂടുതൽ ഈ വീഡിയോവിൽ ഉണ്ട്. https://www.youtube.com/watch?v=ajYVE9LA12c --[[ഉപയോക്താവ്:Jameela P.|Jameela P.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jameela P.|സംവാദം]]) 07:15, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) ::ശ്രീ. മാളികവീട് സംവാദം താൾ ഇതുവരെ നോക്കിയിട്ടുണ്ടോ എന്നുതന്നെ സംശയമാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 16:20, 23 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) == അന്താരാഷ്ട പുസ്തകദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 == പ്രിയ സുഹൃത്തെ, താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുസ്തകദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017|അന്താരാഷ്ട്ര പുസ്തകദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]] എന്ന പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അതിയായ നന്ദി അറിയിക്കട്ടെ. എന്നിരുന്നാലും പ്രസ്തുത പദ്ധതി പ്രകാരം നിർമ്മിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:ശ്രദ്ധേയത|പൊതുവായ ശ്രദ്ധേയതാ നയമോ]] [[വിക്കിപീഡിയ:ശ്രദ്ധേയത/ഗ്രന്ഥങ്ങൾ|ഗ്രന്ഥങ്ങൾക്കുള്ള ശ്രദ്ധേയതാ നയമോ]] പാലിക്കാത്തതിനാൽ നീക്കം ചെയ്യാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ളതായി കാണുന്നു. ആയതിനാൽ താങ്കൾ ഇതുവരെ നിർമ്മിച്ച താളുകളിൽ ശ്രദ്ധേയതാ മാനദണ്ഡം പാലിക്കുന്ന വിധത്തിൽ അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടില്ല എങ്കിൽ അവ ചേർക്കണമെന്നും ഇനി തുടങ്ങാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന താളുകൾ ശ്രദ്ധേയതാ മാനദണ്ഡം പാലിക്കുന്നവ മാത്രമായും തുടങ്ങണമെന്നും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. മാത്രവുമല്ല, ഇപ്പോഴത്തെ നയങ്ങൾക്ക് ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള മാറ്റം ആവശ്യമാണെന്ന് തോന്നുന്നു എങ്കിൽ പഞ്ചായത്തിലെ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|നയരൂപീകരണതാളിൽ]] പ്രസ്തുത വിഷയത്തെപറ്റി ചർച്ച തുടങ്ങാവുന്നതാണ്. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡീയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. സസ്നേഹം, --[[ഉപയോക്താവ്:Sugeesh|സുഗീഷ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sugeesh|സംവാദം]]) 03:55, 25 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) തത്സമയം സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ടൂൾ പ്രവർത്തിക്കാത്ത കാര്യം ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതിനുകാരണം. wmflabs ലെ ഡാറ്റാബേസിലോട്ട് മലയാളം വിക്കിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ അപ്ഡേറ്റാവാത്തതാണ്. ബന്ധപ്പെട്ടവരെ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട് ഉടനെ ശരിയാകുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 06:17, 28 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) ==ഒപ്പ്== ലേഖനത്തിന്റെയും ഉപയോക്താവിന്റെയും സം‌വാദം താളുകളിൽ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, എഡിറ്റ് താളിന്റെ മുകളിൽ കാണുന്ന ഒപ്പ് ടൂൾബാറിലെ ([[File:Vector toolbar with signature button.png|125px]]) എന്ന ചിഹ്നത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്തോ, നാലു ടിൽഡെ <nowiki>~~~~</nowiki> ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ചോ താങ്കളുടെ '''ഒപ്പ് അടയാളപ്പെടുത്തുക.''' എന്നാൽ '''ലേഖനങ്ങൾക്കകത്ത് ഇത്തരത്തിൽ ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാനും''' ശ്രദ്ധിക്കുക. കൂടുതൽ അറിവിന് ഔദ്യോഗിക മാർഗ്ഗരേഖയായ [[വിക്കിപീഡിയ:ഒപ്പ്]] എന്ന താൾ സന്ദർശിക്കുക. ആശംസകളോടെ -- [[ഉപയോക്താവ്:Arjunkmohan|Arjunkmohan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arjunkmohan|സംവാദം]]) 14:16, 8 മേയ് 2017 (UTC) == [[m:UNESCO Challenge|UNESCO Challenge]] book prize == Hello! Thank you for your contributions about the Swedish World Heritage! You are now eligeble for a book prize. Please send an address where you want it shipped to jan.ainali{{@}}raa.se. If you prefer to not provide an address, the book is also [http://samla.raa.se/xmlui/bitstream/handle/raa/7545/Rapp%202014_37.pdf available for download here] (pdf, 5 MB). Best regards, [[ഉപയോക്താവ്:Ainali|Ainali]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ainali|സംവാദം]]) 12:47, 30 മേയ് 2017 (UTC) == nowiki == [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AE%E0%B4%A7%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%A8%E0%B5%8A%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B0%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8A%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E2%80%8C&type=revision&diff=2545552&oldid=2545549 ഇങ്ങനെ] nowiki നൽകേണ്ടതില്ല. ചേർത്തെഴുതിയാൽ മതി.--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 14:19, 31 മേയ് 2017 (UTC) :[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AE%E0%B4%B9%E0%B5%88%E0%B5%BD_%E0%B4%AE%E0%B5%8C%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%BB%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B6%E0%B5%80%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%82&type=revision&diff=2546145&oldid=2546143 ഇതിലെ] nowiki കോഡ് തനിയെ വരുന്നതാണോ? ( [[ചിമ്പാൻസി]]<nowiki/ >കൾക്കായുള്ള )--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 14:59, 1 ജൂൺ 2017 (UTC) ::താങ്കൾ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇതിനൊരു മറുപടി പോലും നൽകാൻ മടിക്കുന്നത്?--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 06:08, 11 ജൂൺ 2017 (UTC) മുകളിൽ സൂചിപ്പിച്ച വിഷയം എവിടെ നിന്നു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു എന്നു നിശ്ചയമില്ല. അതു തനിയെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതാവാം. സ്നേഹപൂർവ്വം, --malikaveedu 06:54, 11 ജൂൺ 2017 (UTC) ::: :)--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 08:12, 11 ജൂൺ 2017 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:991joseph|<font color="green"><font face="Karumbi">ജോ</font></font><font color="purple"><font face="Karumbi">സഫ്</font></font>]] 07:21, 4 ജൂൺ 2017 (UTC) |} == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അദ്ധ്വാന താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | സ്നേഹത്തോടെ [[ഉപയോക്താവ്:Satheesan.vn|&#32;സതീശൻ.വിഎൻ ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Satheesan.vn|സംവാദം]]) 07:54, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) |} == Help for Malay typing == Hello! I am attempting to typing text from Wikipedia logo (you can see below) and up until now I have: വിക്കിപീഡിയ - സ്വതസ൪ ച്ചവിജ്ഞാനകോശം. There is some letters missing and wrong, can You fix it for me? Thanks!!! [[പ്രമാണം:Wikipedia-logo-v2-ml.svg|ലഘുചിത്രം|left]] --[[ഉപയോക്താവ്:Marcello Gianola|Marcello Gianola]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Marcello Gianola|സംവാദം]]) 13:54, 11 ജൂലൈ 2017 (UTC) {{clear}} ==വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻമാസം 2017 == ആശംസകൾ. താങ്കൾ ഇത്തവണയും നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്യുമെന്ന് പ്രത്യാശിക്കട്ടെ. [[ഉപയോക്താവ്:Shagil Kannur|Shagil Kannur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shagil Kannur|സംവാദം]]) 06:20, 1 നവംബർ 2017 (UTC) == What's Next (WAM) == Congratulations! The Wikipedia Asian Month is has ended and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ;Here are some number I would like to share with you :Total submitted: 7429 articles; 694 users ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 12th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month/Status|'''this page''']] after December 12th * There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month/2017 Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * There will be a progress page for the postcards. <small>If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].</small> '''Best Wishes''',<br /> Sailesh Patnaik using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:37, 5 ഡിസംബർ 2017 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17513917 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വർഗ്ഗം ചേർക്കൽ == ലേഖനങ്ങളിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:വർഗ്ഗം|വർഗ്ഗങ്ങൾ]] ചേർക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ... ആശംസകൾ- [[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 07:15, 26 ഡിസംബർ 2017 (UTC) Noted...malikaveedu 08:51, 26 ഡിസംബർ 2017 (UTC) == WAM Address Collection == Congratulations! You have more than 4 accepted articles in Wikipedia Asian Month! Please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform?usp=sf_link Google form]''' or email me about that on erick@asianmonth.wiki before the end of Janauary, 2018. The Wikimedia Asian Month team only has access to this form, and we will only share your address with local affiliates to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. We apologize for the delay in sending this form to you, this year we will make sure that you will receive your postcard from WAM. If you've not received a postcard from last year's WAM, Please let us know. All ambassadors will receive an electronic certificate from the team. Be sure to fill out your email if you are enlisted [[:m:Wikipedia_Asian_Month/2017_Ambassadors|Ambassadors list]]. Best, [[:m:User:fantasticfears|Erick Guan]] ([[m:User talk:fantasticfears|talk]]) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Fantasticfears@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Help for edit links == I wrote an article about 'gas lighting' yesterday. Could you please help me to link the article to 'Gas lighting'? --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 14:24, 5 ജനുവരി 2018 (UTC) It is already done by somebody. malikaveedu 14:36, 5 ജനുവരി 2018 (UTC) It is linked to the 'blau gas'. But I want the article linked with 'Gas lighting' (redirected page of [[gas light]]) article.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 14:49, 5 ജനുവരി 2018 (UTC) I think it is OK now.. malikaveedu 14:57, 5 ജനുവരി 2018 (UTC) Thankyou--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 15:05, 5 ജനുവരി 2018 (UTC) == WAM Address Collection - 1st reminder == Hi there. This is a reminder to fill the address collection. Sorry for the inconvenience if you did submit the form before. If you still wish to receive the postcard from Wikipedia Asian Month, please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform this Google form]'''. This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems in accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. If you do not wish to share your personal information and do not want to receive the postcard, please let us know at [[:m:Talk:Wikipedia_Asian_Month_2017|WAM talk page]] so I will not keep sending reminders to you. Best, [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Confusion in the previous message- WAM == Hello again, I believe the earlier message has created some confusion. If you have already submitted the details in the Google form, '''it has been accepted''', you don't need to submit it again. The earlier reminder is for those who haven't yet submitted their Google form or if they any alternate way to provide their address. I apologize for creating the confusion. Thanks-[[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Help == Is it possible to delete my article page ''Palo alto, California'' (പാലോ ആൾട്ടോ,കാലിഫോർണിയ)? Could you please help me to delete my article page?--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 12:31, 10 ജനുവരി 2018 (UTC) please expand the article "Palos Verdes Estates" in place of "Palo Alto" == New article == പ്രിയ Malikaveedu! മലയാളത്തിലെ അഭിനയത്തിലും ഗായകനായ [[പുനീത് രാജ്കുമാർ]] ചില മലയാളം സിനിമകളിലും ഡേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ മലയാളം ഭാഷയിൽ എഴുതാൻ കഴിയുമോ? നിങ്ങൾ ഈ ലേഖനം നടത്തുകയാണെങ്കിൽ, ഞാൻ നന്ദിയുള്ളവരായിരിക്കും! നന്ദി (Thank you)! --[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/78.37.236.120|78.37.236.120]] 15:36, 22 ജനുവരി 2018 (UTC) Done !!! == സ്പാനിഷ് va ja la ba == പ്രിയ സുഹൃത്തേ, va, ja, la, ba എന്നിവ സ്പാനിഷിൽ യഥാക്രമം ബ, ഹ, യ, വ എന്നാണ് ഉച്ചരിക്കാറ്. സ്ഥലനാമങ്ങളുടെ ഉച്ചാരണം മലയാളത്തിലേയ്ക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ.. ഗുഗിളിൽ "how to pronounce ..." എന്ന് തിരഞ്ഞാൽ മിക്കവാറും ശരിയായ ഉച്ചാരണം യൂട്യൂബിൽ ഉണ്ടാവാറുണ്ട് - ഉദാ: [https://www.youtube.com/watch?v=e98vvEFI91s] --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 03:27, 25 ജനുവരി 2018 (UTC) Noted.. Thanks. == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''പ്രത്യേക താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിലെ സജീവ പങ്കാളിത്തത്തിനു <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 09:48, 29 ജനുവരി 2018 (UTC) |} താരകത്തിനു നന്ദി..malikaveedu 09:52, 29 ജനുവരി 2018 (UTC) ==സംവാദം:ഫെയറി ക്വീൻ എക്സ്പ്രെസ്== ഡൽഹിയിൽ നിന്ന് ആൽവാറിലേയ്ക്കു ഇതു നിലവിൽ സർവ്വീസ് നടത്തുന്നുണ്ടോ? ("റിവാരി റെയിൽവേ ഹെറിറ്റേജ് മ്യൂസിയത്തിലാണിത് കിടക്കുന്നത്") എന്നു കണ്ടതിനാലാണ് ഒരു സംശയം. താങ്കളുടെ സംശയത്തിന് മതിയായ മറുപടി എനിയ്ക്ക് തരാൻ കഴിയുമോ എന്നറിയില്ല. ''The Tndian Express'' എന്ന ന്യൂസ്പേപ്പർ കട്ടിംഗ് ആണ് താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത് അത്രയും അറിവ് മാത്രമേ എനിയ്ക്കുള്ളൂ. '' In a major boost to tourism sector, the Indian Railways has announced to commence a team hauled tourist train ‘Steam Express’ between Delhi Cantonment and Haryana’s Rewari city on every second Saturday of the month. The operation will begin from October 14 and will continue till April, 2018. It has the capacity of 60 passengers.'' Thanks & regards --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 05:58, 31 ജനുവരി 2018 (UTC) പ്രിയ Malikaveedu! സാക്രമെൻറോ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം എന്ന ലേഖനം ഞാനെഴുതിയ ലിസ്റ്റിലാണ് കിടക്കുന്നത്. തലക്കെട്ട് മാറിയതിലൂടെ സംഭവിച്ചതാണ്. അതിൽ എന്തെങ്കിലും അപാകത ഉണ്ടോ? 2017 -ലെ ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇത്രയും അധികം ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട താങ്കൾക്ക് എന്റെ അഭിനന്ദനങ്ങൾ. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 07:23, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) No need to changed anything.malikaveedu 08:25, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) == ഒപ്പ് == ലേഖനത്തിന്റെയും ഉപയോക്താവിന്റെയും സം‌വാദം താളുകളിൽ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, എഡിറ്റ് താളിന്റെ മുകളിൽ കാണുന്ന ഒപ്പ് ടൂൾബാറിലെ ([[File:Vector toolbar with signature button.png|125px]]) എന്ന ചിഹ്നത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്തോ, നാലു ടിൽഡെ <nowiki>~~~~</nowiki> ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ചോ താങ്കളുടെ '''ഒപ്പ് അടയാളപ്പെടുത്തുക.''' എന്നാൽ '''ലേഖനങ്ങൾക്കകത്ത് ഇത്തരത്തിൽ ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാനും''' ശ്രദ്ധിക്കുക. കൂടുതൽ അറിവിന് ഔദ്യോഗിക മാർഗ്ഗരേഖയായ [[വിക്കിപീഡിയ:ഒപ്പ്]] എന്ന താൾ സന്ദർശിക്കുക. കൂടാതെ ഒപ്പിൽ താങ്കളുടെ ഉപയോക്തൃതാളിലേക്കും സംവാദം താളിലേക്കുമുള്ള കണ്ണി ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടത് വിക്കിപീഡിയുയടെ കീഴ്‍വഴക്കങ്ങളിലൊന്നാണ്. ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. ആശംസകളോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 15:16, 3 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ഡിയർ സുനിൽജീ, ഒപ്പു വയ്ക്കാറുണ്ടെന്നാണ് ഓർമ്മ. ഞാൻ ഒന്നു നോക്കട്ടെ എന്തെങ്കിലും സാങ്കേതിക പ്രശ്നം ഉണ്ടോയെന്ന്. എന്തായാലും ഓർമ്മിപ്പിച്ചതിനു നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]]([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) malikaveedu 15:20, 3 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) :ഇപ്പോൾ ശരിയായല്ലോ... എവിടെയോ കണ്ടതിൽ ഉപയോക്തൃനാമം നീലയായിരുന്നില്ല. അതു സൂചിപ്പിച്ചതാണ്. ഇപ്പോൾ ശരിയാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 15:30, 3 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ശരിയാണ്. പല സ്ഥലങ്ങളിലും ശരിയായ രീതിയിലല്ല (നീലനിറം) ചെയ്തിരുന്നത്. ശ്രദ്ധക്കുറവോ അല്ലെങ്കിൽ പ്രാധാന്യം കൊടക്കാത്തതോ ആയിരുന്നിരിക്കാം. എന്തായാലും താങ്കളുടെ സൂക്ഷ്മ ദൃഷ്ടികൾ എല്ലാ മേഖലയിലും പതിയുന്നതു ശ്ലാഘനീയം തന്നെ. സ്നേഹപൂർവ്വം. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]]([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) malikaveedu 16:02, 3 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) :{{പുഞ്ചിരി}} ചെറിയ സ്ക്രീനുള്ള മൊബൈലാണുപയോഗിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇക്കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ കഴിയുന്നു--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 02:05, 4 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ==ശരിയല്ലാത്ത കണ്ട്രോൾ അക്ഷരപ്പിശകുകൾ== പ്രിയപ്പെട്ട [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]], താങ്കൾ സൃഷ്ടിച്ച താഴെപ്പറയുന്ന താളുകളുടെ തലക്കെട്ടുകളിലും കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന ടെക്സ്റ്റിലും സീറോ വിഡ്ത്ത് ജോയ്‌നർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന കമ്പ്യൂട്ടർ ക്യാരക്ടർ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ടു്. ചില്ലുകളും ചന്ദ്രക്കലയും ഉപയോഗിക്കുമ്പോഴാണു് ഇതു വരുന്നതു്. ഇതുമൂലം നേരിട്ടു സ്ക്രീനിൽ വായിച്ചുകാണുമ്പോൾ കുഴപ്പമൊന്നും തോന്നുകയില്ലെങ്കിലും, മീഡിയവിക്കി ഡാറ്റാബേസിൽ പ്രശ്നം വരുന്നുണ്ടു്. [[ഡ്‍ജുർഡ്‍ജുറ ദേശീയോദ്യാനം]] [[മ്‍കോമാസി ദേശീയോദ്യാനം]] [[ട്‍സിങ്കി ഡി ബെമാരഹ സ്ട്രിക്റ്റ് നേച്ചർ റിസർവ്വ്]] [[യ്‍റെക്ക]] [[ഉഡ്‍സുങ്വ മൌണ്ടൻസ് ദേശീയോദ്യാനം]] [[ഇസ്‍ചിഗ്വാലാസ്റ്റോ പ്രവിശ്യാ പാർക്ക്]] [[എഡ്‍ന ഫെർബർ]] [[എഡ്‍ഗാർ ഫോവ്‍സെറ്റ്]] [[ലവ്‍ലോക്ക്]] [[ഇസ്‍ഫാനാ]] [[അഷ്‍റഫ് ഖാനി]] [[ആങ്‍സോ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ഇസ്‍ലാസ് ഡി സാന്താ ഫെ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ഹെൻ‍റി പിറ്റിയർ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ഉജ്‍സൈ വാർട്ടി ദേശീയോദ്യാനം]] [[പഡ്‍ജെലൻറ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ഓവ്‍റെ ഡിവിഡാൽ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ഓവ്‍റെ അനാർജോക്ക ദേശീയോദ്യാനം]] [[എസ്‍കാലൻ]] [[ഷഹ്‍ദാഗ് ദേശീയോദ്യാനം]] [[മെഹ്‍മെദ് പാസാ സൊകോലോവിക് ബ്രിഡ്‍ജ്]] [[ബെത്‍ലഹേം (പെൻസിൽവാനിയ)]] [[മിഗ്‍നോൺ ജി. എബെർഹാർട്ട്]] [[കിങ്‍സ്‍ലി അമിസ്]] [[രാജ്‍കുമാരി ദുബേയ്]] [[വെസ്‍ന പരുൺ]] [[റോസ്‍മേരി ഡോബ്‍സൺ‌]] [[ഹർഷ്‍ദീപ് കൌർ]] [[ഹെയ്‍ലി മിൽസ്]] [[രംഗ്‍പൂർ പട്ടണം]] [[മെയ്‍വുഡ്]] [[റോസ്‍വില്ലെ]] [[വുഡ്‍ലെയ്ക്ക്]] [[വുഡ്‍ലാൻറ്]] [[വുഡ്‍സൈഡ്]] [[ഗോയ്‍ഗൾ തടാകം]] [[ലാങ്‍ടാങ് ദേശീയോദ്യാനം]] [[വാസ്‍ഗമുവ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ഖോവ്‍സോൾ നുർ തടാകം]] [[ഫോബ്‍ജിഖ വാലി]] [[ലാഹ്‍ക്കോ ദേശീയോദ്യാനം]] [[സെയ്‍ലാൻറ് ദേശീയോദ്യാനം]] [[ലെയ്‍വോൺമാക്കി ദേശീയോദ്യാനം]] [[ടെയ്‍ജോ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ബോത്‍നിയൻ ബേ ദേശീയോദ്യാനം]] [[വാഷ്‍പൂൾ ദേശീയോദ്യാനം]] [[റോഡ്‍ന ദേശീയോദ്യാനം]] [[കിസ്‍കുൻസാഗ് ദേശീയോദ്യാനം]] [[ബീബ്‍ർസ ദേശീയോദ്യാനം]] [[മോയ്‍സാലെൻ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ലാങ്‍സുവ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ഗോയ്‍ഗൾ ദേശീയോദ്യാനം]] [[കാൽഡ്‍വെൽ പാരിഷ്]] [[ഹീൽഡ്‍സ്ബർഗ്ഗ്]] [[വിൻഡ്‍സർ]] [[ബാൾഡ്‍വിൻ പാർക്ക്]] [[നോർഡ്‍വെസ്റ്റ്-സ്പിറ്റ്‍സ്ബർഗ്ഗൻ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ആഗ്ഗ്‍ടെലെക് ദേശീയോദ്യാനം]] [[ലോംസ്‍ഡാൽ-വിസ്റ്റെൻ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ബെലെസ്‍മ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ബ്രാഡ്‍ബറി]] [[ഹുവാസ്‍കറാൻ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ഡോറിസ്‍, കാലിഫോർണിയ]] [[യെറിങ്‍ടൺ]] [[മോഡെസ്‍റ്റോ]] [[വീറ്റ്‍ലാൻറ്]] [[ഫ്രെസ്‍നൊ]] [[യൗണ്ട്‍വില്ലെ]] [[ബിഗ്ഗ്‍സ്]] [[ക്ലാഡ്‍നോ]] [[സെങ്ങ്‍കാങ്ങ്]] [[വാൽക്ക‍ുമൂസ ദേശീയോദ്യാനം]] [[പാറ്റ്‍വിൻസ്വോ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ഈസ്റ്റ്‍വെയിൽ]] [[ബ്രെൻറ്‍വുഡ്]] [[ഡെ മാസ്‍ഡൂയിനെൻ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ബോർഗെഫ്‍ജെൽ ദേശീയോദ്യാനം]] [[റോണ്ടെയ്‍ൻ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ഗ്രെയ്സ്‍ മെറ്റാലിയസ്]] [[മരിയ എഡ്‍ജ്‍വർത്ത്]] [[ദ ട്രെസ്‍പാസർ]] [[റിത ഹെയ്‍വർത്ത്]] [[സാറ ടീസ്‍ഡെയിൽ]] [[കുല കാങ്‍ഗ്രി]] [[വെസ്റ്റ്‍ലേക്ക് വില്ലേജ്]] [[ക്യാമ്പ്‍ബെൽ]] [[സെയിറ്റ്‍സെമിനൻ ദേശീയോദ്യാനം]] [[ജെസീ റെഡ്‍മോൺ ഫൌസെറ്റ്]] [[മേരി ടെയ്‍ലർ മൂർ]] [[നേഹാ രാജ്‍പാൽ]] [[ലൂസി ഹെയ്‍സ്]] [[അന്ന റൂസ്‍വെൽറ്റ് ഹാൾസ്റ്റെഡ്]] [[നാൻസി അജ്‍റാം]] [[നാൻ, തായ്‍ലാൻറ്]] [[സണ്ണിവെയ്‍ൽ (കാലിഫോർണിയ)]] [[ബേക്കേർസ്‍ഫീൽഡ്]] [[ബ്ലാ ജംഗ്‍ഫ്രൺ]] [[സാൾട്ട്ഫ്‍ജെല്ലെറ്റ്-സ്വാർട്ടിസെൻ ദേശീയോദ്യാനം]] [[മാപുങ്കുബ്‍വേ ദേശീയോദ്യാനം]] [[തോമസ് ബെയ്‍ലി ആൽഡ്രിച്ച്]] [[അമേലീ റൈവ്‍സ് ട്രൌബെറ്റ്സ്കോയ്]] [[എഡിത് റൂസ്‍വെൽറ്റ്]] [[ബൊഗാക്കെയ്‍ൻ തടാകം]] [[ഷാഹ്രിസാബ്‍സ്]] [[ടിറ്റിവാങ്‍സ മലനിരകൾ]] [[എസ്തർ ഫോർബ്‍സ്]] [[ലയണൽ ഡേവിഡ്‍സൺ]] [[ബെറ്റി മിഡ്‍ലർ]] [[മേരി മെയ്പ്‍സ് ഡോഡ്ജ്]] [[നെല്ലീ ടെയ്‍ലോ റോസ്]] [[മരിയ കൊണോപ്‍നിക്ക]] [[ജെയിൻ ഹാർഡ്‍ലി ബെർക്കിലി]] [[അൽ ഖ്വാമിഷ്‍ലി]] [[പുനീത് രാജ്‍കുമാർ]] [[അൻറാസിബെ-മൻ‍റ്റാഡിയ ദേശീയോദ്യാനം]] [[അഡ കേംബ്രിഡ്‍ജ്]] [[സാന്ദ്ര സിസ്‍നെറോസ്]] [[ലെക്സി അനിസ്‍വർത്ത്]] [[മരിലിൻ ക്വയ്‍ലെ]] [[സോർ-സ്പിറ്റ്‍സ്ബർഗെൻ ദേശീയോദ്യാനം]] [[കൌഹാനെവ-പൊഹ്‍ജാങ്കാൻഗാസ് ദേശീയോദ്യാനം]] [[റോബർട്ട് ലുഡ്‍ലം]] [[മാർട്ടിൻ വുഡ്‍ഹൌസ്]] [[അബാബ്കോ (ചോപ്‍ടാങ്ക്) വർഗ്ഗം]] [[ഫ്രാൻസിസ് ഹോപ്‍കിൻസൺ സ്മിത്ത്]] [[അഡ എല്ലെൻ ബെയ്‍ലി]] [[ബ്രയാൻ ജാക്വസ്‍]] [[കാസ്റ്റ് എവേയ്‍സ് ഓഫ് ദ ഫ്ലൈയിംഗ് ഡച്ച് മാൻ]] [[എലിസബത്ത് ഗാസ്‍ക്കൽ]] [[ഹാരിയറ്റ് ലെയ്‍ൻ]] [[മാർഗരറ്റ് ടെയ്‍ലർ]] [[സിട്രസ് ഹൈറ്റ്‍സ്]] [[ലാ ഹബ്രാ ഹൈറ്റ്‍സ്]] [[ചപ്പാഡ ഡോസ് വെയ്‍ഡെയ്‍റോസ് ദേശീയോദ്യാനം]] [[പ്രിസില്ല പ്രെസ്‍ലി]] [[എലിസബത്ത് ഫ്രോസ്‍ലിൻഡ്]] [[ഹെലെൻ ഹെറോൺ ടാഫ്‍റ്റ്]] [[ഡി സൂം-കാംതൌറ്റ്‍സേ ഹെയ്‍ഡേ]] [[ബഫല്ലോ സ്പ്രിംഗ്‍സ് ദേശീയ റിസർവ്വ്]] [[ദ ഫ്ലോട്ടിംഗ് അഡ്‍മിറൽ]] [[റോബർട്ട് ഒലെൻ ബട്‍ലർ]] [[മേരി ലൂയിസ മോളെസ്‍വർത്ത്]] [[മാബെൽ ഫുള്ളർ ബ്ലോഡ്‍ഗറ്റ്]] [[ചാൾസ് ഡബ്ല്യൂ. ചെസ്‍നട്ട്]] [[ഗോൾഡൻ ഗേറ്റ് ഹൈലാൻഡ്‍സ് ദേശീയോദ്യാനം]] [[ലാ കാനഡാ ഫ്ലിൻട്രിഡ്‍ജ്]] [[ലുക്രീഷ്യ മരിയ ഡേവിഡ്‍സൺ]] [[ഹാരി സ്റ്റിൽവെൽ എഡ്വാർഡ്‍സ്]] [[ഡെസർട്ട് ഹോട്ട് സ്പ്രിങ്‍സ്]] താങ്കൾ ടൈപ്പ് ചെയ്യുന്ന ഇൻപുട്ട് മെത്തേഡിന്റെയോ പകരണത്തിന്റെയോ പ്രശ്നമാവാം ഇതു്. എന്തെങ്കിലും വഴിയുണ്ടെങ്കിൽ ഇതൊഴിവാക്കാൻ ശ്രമിക്കണം എന്നഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. സസ്നേഹം [[user:viswaprabha|<span face="Chilanka" color="green" size="2"> വിശ്വപ്രഭ</span><span color="blue" face="Vivaldi">'''Viswa'''</span><span color="red" face="Vivaldi">'''Prabha'''</span>]]^{<span color="purple" size="1">[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Viswaprabha|സംവാദം]]</span>} 21:22, 5 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ഡിയർ വിശ്വേട്ടാ, ഞാൻ ഇതു ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നില്ല. സമയം പോലെ ഓരോന്നായി നോക്കിയിട്ടു തിരുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. ഇനി മുതൽ ഇക്കാര്യം കൂടി ശ്രദ്ധിച്ചു ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. സ്നേഹപൂർവ്വം --[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 04:57, 6 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ===കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ=== ഇതുവരെ പരിശോധിച്ചതിൽ, താങ്കളുടെ ഏഡിറ്റിങ്ങിൽ രണ്ടു കാര്യം ശ്രദ്ധയിൽ പെടുന്നു: 1. താങ്കൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ടൈപ്പിങ്ങ് ടൂൾ ഒട്ടുചില്ലുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നവയാണു്. വിക്കിപീഡിയ തിരുത്തുവാൻ ആറ്റോമിൿ ചില്ലുകൾ ഉള്ള ടൈപ്പിങ്ങ് ടൂൾ ഉപയോഗിക്കുമല്ലോ. 2. പല വാക്കുകളിലും ആവശ്യമില്ലാതെത്തന്നെ Zero Width Joiner, Zero Width Non-Joiner തുടങ്ങിയവ ആവശ്യത്തിനും അല്ലാതെയും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടു്. ഉദാ: മിഗ്നോൺ എന്ന വാക്കിൽ ഗ് കഴിഞ്ഞ് നോ-യ്ക്കുമുമ്പ് ഇത്തരം ക്യാരക്ടറുകൾ ആവശ്യമില്ല. ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാത്രം (ഉദാ: ഹെൻറി, സോഫ്റ്റ്‌വെയർ, സം‌രംഭം,...) അക്ഷരങ്ങൾ കൂടിച്ചേരാതിരിക്കാൻ Zero Width Non-Joiner ഉപയോഗിക്കാം. പക്ഷേ അവിടെപ്പോലും Zero Width Joiner ആണു് ഉപയോഗിച്ചുകാണുന്നതു്. ഇതു് പ്രശ്നമുണ്ടാക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് തലക്കെട്ടുകളിൽ. മലയാളത്തിൽ Zero Width Joiner ഒട്ടും ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുന്നതാണു് നല്ലതും ശരിയും. ഇനി മുതൽ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. {{പുഞ്ചിരി}} -- [[user:viswaprabha|<span face="Chilanka" color="green" size="2"> വിശ്വപ്രഭ</span><span color="blue" face="Vivaldi">'''Viswa'''</span><span color="red" face="Vivaldi">'''Prabha'''</span>]]^{<span color="purple" size="1">[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Viswaprabha|സംവാദം]]</span>} 06:24, 11 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ഡിയർ വിശ്വേട്ടാ, താങ്കൾ ഉന്നയിച്ച പ്രശ്നങ്ങൾ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സത്യത്തിൽ പ്രശ്നം എന്താണെന്നു മനസിലായില്ലായിരുന്നു. ഇതു നോക്കിയിട്ട് കഴിവതും ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്. ശരിയാകുന്നില്ല എങ്കിൽ താങ്കളുടെ സഹായം വേണ്ടി വരുന്നതാണ്. അതിനു ശേഷം അടുത്ത എഡിറ്റിംഗ് തുടരുന്നുള്ളൂ. തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നതിനു നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 06:50, 11 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ::ചന്ദ്രക്കലകൾ മാത്രം ആവശ്യമുള്ളിടത്തു് അനാവശ്യമായി ZWJ കീ (ഇൻസ്ക്രിപ്റ്റിൽ ചില്ലുകൾ കൃത്രിമമായി ഒട്ടിച്ചുവെക്കാൻ ചെയ്യുന്ന കുരുട്ടുവിദ്യയ്ക്കുള്ള കീ ഏതാച്ചാൽ അതു്) കൂടി ഞെക്കുന്നുണ്ടെന്നു തോന്നുന്നു. താങ്കളുടെ ടെക്സ്റ്റിൽ മാത്രമാണു് ഈയിടെ ഈ പ്രശ്നം കാണുന്നതു്. ഇതുമൂലം ചില മീഡിയാവിക്കി ടൂളുകൾക്കു് ദഹനക്കേടു പിടിക്കുന്നുണ്ടു്. == കാര്യനിർവ്വാഹകനാകാനുള്ള യോഗ്യത എനിക്ക് ഉണ്ടെന്നു തോന്നുന്നുണ്ടെങ്കിൽ സ്വീകരിക്കുക. == കാര്യനിർവ്വാഹകനാകാനുള്ള യോഗ്യത എനിക്ക് ഉണ്ടെന്നു തോന്നുന്നുണ്ടെങ്കിൽ സ്വീകരിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 08:55, 10 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) @ [[user:Ramjchandran|Ramjchandran]], തിരഞ്ഞെടുപ്പ് താളിൽ ഒപ്പ് വയ്ക്കാൻ മറക്കല്ലേ ! ...--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 11:23, 10 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) == റോന്തുചുറ്റാൻ സ്വാഗതം == [[File:Wikipedia Patroller.png|right|125px|]] നമസ്കാരം Malikaveedu, താങ്കൾക്ക് ഇപ്പോൾ മുതൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ റോന്തുചുറ്റാനുള്ള അംഗീകാരം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. താങ്കളും ഇപ്പോൾ ഒരു റോന്തുചുറ്റൽക്കാരനാണ്! നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങളെ എങ്ങനെ റോന്തുചുറ്റൽ വഴി തടയാം എന്ന് [[വിക്കിപീഡിയ:റോന്തു ചുറ്റുന്നവർ#പുതിയ താളുകളിൽ റോന്തുചുറ്റൽ എങ്ങനെ ?|പുതിയതാളുകളിൽ എങ്ങനെ റോന്തുചുറ്റാം]] എന്ന താളിൽ നിന്ന് താങ്കൾക്ക് മനസ്സിലാക്കാം. പുതിയ താളുകളിൽ മാത്രമല്ലാതെ എല്ലാ എഡിറ്റുകൾക്കും റോന്തുചുറ്റൽ സാധ്യമാണെന്നത് മനസിലാക്കുക. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ അപരിചിതരായവരുടെ തിരുത്തലുകൾ പെട്ടെന്ന് കണ്ടെത്താൻ റോന്തുചുറ്റൽ നമ്മളെ സഹായിക്കും. റോന്തുചുറ്റാത്ത താളുകളിലെ എഡിറ്റുകൾ പരിശോധിച്ച് അവ വിലയിരുത്താൻ താങ്കളുടെ സേവനം മലയാളംവിക്കിക്കാവശ്യമുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് എന്തങ്കിലും സംശയം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒരു സന്ദേശം [[വിക്കിപീഡിയ_സംവാദം:റോന്തു_ചുറ്റുന്നവർ|ഇവിടെയൊ]] എന്റെ സംവാദതാളിലൊ ഉന്നയിക്കാം.[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 00:49, 13 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) == മുൻപ്രാപനം ചെയ്യൽ == [[File:Wikipedia Rollback.svg|right|125px]] നമസ്കാരം Malikaveedu, ഞാൻ താങ്കൾക്ക് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാനുള്ള അവകാശങ്ങൾ [http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&type=rights&user=&page=User%3A{{PAGENAMEU}} നൽകിയിട്ടുണ്ട്]. വിക്കിപീഡിയയിലെ മികച്ച സംഭാവനകളാണ് താങ്കളെ അതിനർഹനാക്കിയത്. ഒരു [[Wikipedia:Edit war|തിരുത്തൽ യുദ്ധത്തിലേക്ക്]] പോകാതെ [[Wikipedia:Assume good faith|ശുഭപ്രതീക്ഷയോടെ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ട്]] വിക്കിപീഡിയയിലെ [[Wikipedia:Vandalism|നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്]] തടയിടാൻ ഈ സൗകര്യം താങ്കൾ ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. മുൻപ്രാപനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയാൻ [[വിക്കിപീഡിയ:മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്നവർ]] എന്ന താൾ കാണുക. താങ്കൾക്ക് ഈ അവകാശം വേണ്ട എന്നുണ്ടെങ്കിൽ എന്നെ അറിയിക്കുക. ഈ അവകാശം താങ്കളിൽ നിന്ന് നീക്കുന്നതാണ്. ആശംസകൾ നേരുന്നു. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 00:49, 13 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) നന്ദി സുനിൽജീ--[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 03:01, 13 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) == മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് == [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%86%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B5%BC_%E0%B4%85%E0%B4%A3%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E2%80%8C&type=revision&diff=2691523&oldid=2691522 ഇതിൽ] nowiki ഇല്ലാതെ ചേർത്തുതന്നെ <nowiki>[[വൈഗൈ നദി]]യുടെ </nowiki>എന്നെഴുതിയാൽ മതിയാകും. അപ്പോൾ [[വൈഗൈ നദി]]യുടെ എന്നു മുഴുവനായി നീലനിറത്തിൽ ദൃശ്യമാകും.--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 04:40, 13 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) Noted...[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 04:54, 13 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) :[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B1%E0%B5%8B%E0%B4%AC%E0%B4%BF%E0%B5%BB_%E0%B4%9F%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B4%BF&curid=416850&diff=2748038&oldid=2747998 നോക്കുക]--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 13:22, 19 മാർച്ച് 2018 (UTC) </nowiki> എവിടെനിന്നു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു എന്നാണു മനസിലാകാത്തത്!!! കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 13:54, 19 മാർച്ച് 2018 (UTC) ==ചമ്പനീർ അണക്കെട്ട്== ആ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്തു എന്നു തോന്നുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:ബിപിൻ|ബിപിൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ബിപിൻ|സംവാദം]]) 05:04, 13 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ==[[കുണ്ഡലിനി ശക്തി]]== കുണ്ഡലിനിയിലെ ശക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള സയൻസ് ആണ് ഞാൻ എഴുതികൊണ്ടിരുന്നത്. പിന്നെ അതെങ്ങനെ അശാസ്ത്രീയമാകും. എന്റെതാളിലെ വിവരങ്ങൾ മുഴുവൻ മാറ്റിയിട്ട് ഒരാൾക്ക് സ്വയം ആരോടും ചർച്ചചെയ്യാതെ താൾ തിരിച്ചുവിട്ട നടപടിയോട് യോജിക്കാൻ കഴിയുമോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:28, 14 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ഈ ശക്തി അശാസ്തീയമെന്ന് ആരു പറഞ്ഞു? താൾ തിരിച്ചു വിടുന്നതിനുമുമ്പ് ചർച്ച നടന്നതായി അറിയില്ല. നടപടിയോടു വിയോജിപ്പുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 19:03, 14 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) കുണ്ഡലിനിശക്തി എന്ന താളിൽ നിന്നും വിവരങ്ങൾ മാറ്റിയത് അറിയാനായി നോക്കിയപ്പോൾ ഞാൻ കണ്ടത് ഇതാണ്. കുണ്ഡലിനി ശക്തി" എന്ന താളിന്റെ പതിപ്പുകൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം എടുത്തുനോക്കിയാൽ മതി. ''അശാസ്ത്രീയത പ്രചരിപ്പിക്കാൻ വിക്കിപ്പീഡിയ ഉപയോഗിക്കരുത്. യോഗയിലേയോ മറ്റേതെങ്കിലും ഐതിഹ്യങ്ങളിലെയോ വിശ്വാസങ്ങളിലെയോ ഭാഗമാണെങ്കിൽ ആ രീതിയിൽ മാത്രം അവതരിപ്പിക്കുക. പുറാത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ സ്വകാര്യ ബ്ലോഗിലേക്കൊന്നുമായാൽ വിശ്വാസ്യയോഗ്യമാവില്ല.'' ഇതാണ് കാരണമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് .--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 00:20, 15 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]]യുടെ അഭിപ്രായത്തോടും വികാരത്തോടും യോജിക്കുന്നു. തീർച്ചയായും ആ ലേഖനനിർമ്മാണം തുടരുക. അഭിവാദനങ്ങൾ! [[user:viswaprabha|<span face="Chilanka" color="green" size="2"> വിശ്വപ്രഭ</span><span color="blue" face="Vivaldi">'''Viswa'''</span><span color="red" face="Vivaldi">'''Prabha'''</span>]]^{<span color="purple" size="1">[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Viswaprabha|സംവാദം]]</span>} 03:37, 15 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) [[കുണ്ഡലിനിശക്തി]] എന്ന താൾ ലയിപ്പിക്കണമെന്നാണോ അഭിപ്രായം?--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 15:02, 15 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) == സജ്ജീവനി == [[സജ്ജീവനി]] യുടെ സംവാദ താൾ ഒന്നു ശ്രദ്ധിക്കുമോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 01:46, 19 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) :@ [[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]], ലേഖനത്തെ [[സഞ്ജീവനി (ഐതീഹ്യം)]] എന്ന പേരിൽ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്.--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 02:33, 19 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) == നന്ദി == നന്ദി അറിയിക്കുന്നു. രാംജേചന്ദ്രൻ 16:59, 19 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) == ഗൊരുമാര ദേശീയ ഉദ്യാനം == sub topic ''ഹിമാലയം'' അതിൽ ആവശ്യമുണ്ടോയെന്ന് ശ്രദ്ധിക്കുമോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 14:23, 24 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ഉപശീർഷകം 4 നു താഴെയുള്ള "ഹിമാലയം" യഥാർത്ഥത്തിൽ ഈ താളിൽ ആവശ്യമില്ലാത്തതാണ് എന്നാണ് എൻറെ പക്ഷം. അതു ഹിമാലയം എന്ന താളിൽ ചേർക്കാമെന്നു തോന്നുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 05:45, 25 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റെ അഭിപ്രായവും ഇതുതന്നെയാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 05:59, 25 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) == വേദാംഗ ജ്യോതിഷം == [[വേദാംഗ ജ്യോതിഷം]] ഒരേ തലക്കെട്ടിൽ രണ്ടുതാളുകളുണ്ട്. രണ്ടും ഒന്നു തന്നെയല്ലേ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:17, 28 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ആധികാരികമായി പറയാൻ കഴിയില്ല. എങ്കിലും എന്റെ അറിവിൽ 'ലഗധ മുനി'യാൽ രചിക്കപ്പെട്ട വേദാംഗജ്യോതിഷം 60 ശ്ലോകങ്ങളുള്ള വളരെ ചെറിയ ഒരു ഗ്രന്ഥമാണ്--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 07:39, 28 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) == റോന്തുചുറ്റൽ == [[ശ്വാനമുഖൻ വവ്വാൽ]] പോലുള്ള ഒറ്റവരിലേഖനങ്ങൾ റോന്തുചുറ്റാതെ വിടുന്നതാണ് നല്ലത്. ഇതുപോലുള്ള ലേഖനങ്ങളെ വിക്കിനിലവാരത്തിലെത്തിക്കാൻ കൂടുതൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾ വേണം. റോന്തുചുറ്റിയാൽ പലരും അത്തരം ലേഖനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോകും. ഈ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പേജ് റോന്തുചുറ്റാതെ സമീപകാലമാറ്റങ്ങൾ നോക്കി തിരുത്തലുകൾ റോന്തുചുറ്റാവുന്നതാണ്. സമീപകാലമാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നവർക്ക് അതുപകാരമാകും. ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ...ആശംസകൾ--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 10:07, 6 മാർച്ച് 2018 (UTC) ഭാവിയിൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 10:18, 6 മാർച്ച് 2018 (UTC) == ഇന്ത്യൻ 100 രൂപ നോട്ട് == [[ഇന്ത്യയിലെ 100 രൂപയുടെ നോട്ട്]] ഈ താളിനു '''ഇന്ത്യൻ 100 രൂപ നോട്ട്''' അല്ലെങ്കിൽ '''ഇന്ത്യൻ നൂറ് രൂപ നോട്ട്''' എന്ന നാമമാണ് ഉത്തമം എന്ന് തോന്നുന്നു. അങ്ങനെ അകാൻ സഹായികയാമോ.. ഇന്ത്യൻ എന്ന് രൂപയുടെ മുൻപ് ചേർക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും.. [[രണ്ടായിരം രൂപ നോട്ട്]] , [[അഞ്ഞൂറ് രൂപ നോട്ട്]] , [[ആയിരം രൂപ നോട്ട്]] - [[ഉപയോക്താവ്:Jinoytommanjaly|ജിനോയ്‌ ടോം ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jinoytommanjaly|സംവാദം]]) 05:24, 10 മാർച്ച് 2018 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Jinoytommanjaly|ജിനോയ്‌ ടോം ജേക്കബ്]], [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)#ഇന്ത്യൻ_കറൻസി_നോട്ടുകൾ|ഇവിടെ]] ചർച്ച ചെയ്യാം.--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 06:49, 10 മാർച്ച് 2018 (UTC) == കണ്ണി ശരിയാക്കുക == [[അമേരിക്കയിലെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിമാരുടെ പട്ടിക]] ഇംഗ്ലീഷിൽ കണ്ണി ചേർത്തിരിക്കുന്നത് [[United States Secretary of State]] ലാണ്. [[List of Secretaries of State of the United States]] ലേയ്ക്ക് കണ്ണി മാറ്റി കൊടുക്കാമോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 19:20, 12 മാർച്ച് 2018 (UTC) {{ശരി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Sugeesh|സുഗീഷ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sugeesh|സംവാദം]]) 19:30, 12 മാർച്ച് 2018 (UTC) == For information == വനിതകളുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത മറ്റു ടോപിക് (ഈ മാസം സൃഷ്ടിച്ച മറ്റു വിഷയങ്ങൾ) വനിതാദിന തിരുത്തൽയജ്ഞത്തിൽ ചേർക്കാമോ? --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 04:10, 23 മാർച്ച് 2018 (UTC) വനിതകളുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത് ടോപിക് വനിതായജ്ഞത്തിലേയ്ക്കു ചേർക്കേണ്ടില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|മാളികവീട്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 06:32, 23 മാർച്ച് 2018 (UTC) == സംവാദം:എമിലി ഡേവിസൺ == ഞാൻ തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇനി തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ തിരുത്തുമല്ലോ.തെറ്റു ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതിനു നന്ദി. ദൈനംദിന ജോലിയുടെ കൂടെ സമയം കണ്ടെത്തുമ്പോൾ മിക്കവാറും ഉറക്കം തൂങ്ങിപ്പോകാറുണ്ട്. അതിൽപറ്റിയ തെറ്റാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 04:40, 23 മാർച്ച് 2018 (UTC) == ടോറി വിൽസൺ == [[ടോറി വിൽസൺ]] ശരിക്കും മനസ്സിലാകാതെയാണ് എഴുതിയത്. ഒന്നു വായിച്ചുനോക്കി തെറ്റുണ്ടെങ്കിൽ ഒന്നു തിരുത്തുമോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 10:07, 23 മാർച്ച് 2018 (UTC) [[ടോറി വിൽസൺ]] ൽ ''ref name=slambio'' എന്ന അവലംബം ചുവന്ന അടയാളം കാണിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ മാറ്റിയത്.അത് ശരിയാക്കാൻ സാധിക്കുമോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 01:39, 25 മാർച്ച് 2018 (UTC) പിഴവ് കാണിക്കുന്ന അവലംബം ഞാൻ മാറ്റട്ടെ. ആ ലേഖനം [[ടോറി വിൽസൺ]] പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ അവലംബം ഇടാം.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 08:01, 26 മാർച്ച് 2018 (UTC) അപ്പോൾ ശരിയാകുമായിരിക്കും. അടുത്തമാസത്തെ എന്റെ ജോലി വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ലേഖനങ്ങൾ ഫിനിഷ് ചെയ്യുകയെന്നതാണ്. അഭിപ്രായം അറിയിക്കുമല്ലോ. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 08:01, 26 മാർച്ച് 2018 (UTC) ശ്രീമതി മീനാക്ഷി, പിഴവു കാണിക്കുന്ന അവലംബം മാറ്റാവുന്നതാണ്. പിന്നീടു യുക്തം പോലെ ഇടാം. ഇതുവരെയുള്ള ജോലികൾ ഒന്നാംതരം തന്നെ. ചെറിയ പിഴവുകൾ സ്വാഭാവികവുമാണ്. അഭിനന്ദനങ്ങൾ. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:15, 26 മാർച്ച് 2018 (UTC) == വാക്യഘടന == ഞാൻ എഴുതുന്ന ശൈലിയാണ് എനിയ്ക്കിഷ്ടം. കാരണം ശരി എന്ന് മറ്റുള്ളവർ പറഞ്ഞ് ഞാൻ എഴുതുന്ന ആദ്യത്തെ വരിമാറ്റുമ്പോൾ എനിയ്ക്ക് തോന്നുന്നത് കഥ പറയുകയാണെന്നാണ്. വിജ്ഞാനരീതിയാകുമ്പോൾ ഒരു ഡെഫിനിഫൻ എഴുതുമ്പോലെ ആരംഭിക്കണം. അതാണ് ഞാൻ ചെയ്യുന്നത്. ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതി തന്നെ തുടരാനാണ് ഞാൻ താല്പര്യപ്പെടുന്നത്. അഭിപ്രായം അറിയിക്കുമല്ലോ. 10 -ാം ക്ളാസ്സ് വരെയെ ഞാൻ മലയാളം പഠിച്ചിട്ടുള്ളൂ. ഇപ്പോൾ വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു. കയ്യിൽ വ്യാകരണപുസ്തകങ്ങളില്ല. ഇതൊന്നും ഇല്ലാതെ തന്നെ ഏകദേശം 10 വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് വരെ ഞാൻ മലയാളത്തിൽ കഥകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. മെഡിക്കൽ ഫീൽഡ് ആണ് എന്റേത്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എഴുതി തുടങ്ങിയത് എന്റെ മകളാണ്. എഴുതാൻ ഒരു പേര് അന്വാഷിച്ച് അവൾ എന്നരികിലെത്തിയപ്പോൾ ''മാളികവീട്'' കണ്ടു കൊണ്ട് ഞാൻ തന്നെ അവളുടെ വീട്ടിൽ വിളിക്കുന്ന പേര് നിർദ്ദേശിച്ചു. അവൾക്ക് വിവർത്തനം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യമായിരുന്നു. [[ഒഥല്ലോ കോട്ട]] എഴുതുമ്പോൾ മൂർ-ന്റെ കഥ എഴുതാൻ അറിയാതെ അവൾ ബുദ്ധിമുട്ടിയപ്പോൾ ഞാൻ സഹായിച്ചു. പക്ഷെ സമരസപ്പെടായ്ക വന്നു. തിരക്ക് കഴിഞ്ഞ് നോക്കിയപ്പോൾ ''മാളിക വീട്'' എഴുതിചേർത്തിരിക്കുന്നത് കണ്ടു. അവിടെനിന്നാണ് ഞാൻ വിക്കിപീഡിയയുമായുള്ള ബന്ധം ആരംഭിക്കുന്നത്. വിക്കിപീഡിയയുടെ യഥാർത്ഥ നിലവാരം മനസ്സിലാക്കിയ അവൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നും നോട്ട്സ് എടുക്കുന്നത് നിർത്തി. ഇത് എന്റെ അനുഭവം. അടുത്തവർഷം എങ്കിലും നിലവിലുള്ള താളുകൾ എല്ലാം വൃത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ അത് വിക്കിപീഡിയയ്ക്കൊരു നേട്ടം തന്നെയായിരിക്കും. ഈ യജ്ഞത്തിൽ ഐക്യത്തോടെ എല്ലാവരും പങ്കാളികളാകണമെന്ന് ഞാൻ വിനയപൂർവ്വം ആവശ്യപ്പെടുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 22:59, 26 മാർച്ച് 2018 (UTC) * ശ്രീമതി മീനാക്ഷി, സ്വന്തം ശൈലിയിൽ തുടരുക. അതിന് ഇവിടെ ആരും യാതൊന്നും അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നില്ലല്ലോ. ഒരു വിജ്ഞാനകോശത്തിനു യോജിച്ച നിലവാരത്തിൽ ഭവതിയുടെ ശൈലിയിൽത്തന്നെ തുടരുക എന്നേ പറയുവാനുള്ളൂ. വിക്കി കുടുംബത്തിൻറെ നിർല്ലോഭമായ പിന്തുണ എപ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്നതാണ്. അതൊടൊപ്പം വിക്കിയുടെ നയങ്ങൾ പിന്തുടരാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുക. ശ്രീമതി നിർമ്മിച്ച താളുകളും ഭാവിയിലുള്ള താളുകളും മലയാളം വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് ഒരു മുതൽക്കൂട്ടാവട്ടെ എന്ന് ആശംസിച്ചുകൊള്ളുന്നു. അതോടൊപ്പം ഭാവിയിൽ നിലവിലുള്ള താളുകൾ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങളിലും പങ്കാളിയാവുക. ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അനുഭവപ്പെടുന്ന വേളയിൽ നമ്മുടെ കാര്യനിർവ്വാകരോടു സൂചിപ്പിക്കുകയും അവരുടെ സഹായ സഹകരണങ്ങൾ തേടുകയും ചെയ്യുക. എഴുത്തു തുടർന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കൂ..... [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 03:10, 27 മാർച്ച് 2018 (UTC) == സഹകരണം (ജീവപരിണാമം) == [[സഹകരണം (ജീവപരിണാമം)]] ഞാൻ മാറ്റിയെഴുതിയിരുന്നു. ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 10:23, 30 മാർച്ച് 2018 (UTC) == സംവാദം:പഞ്ചരത്നകൃതികൾ‎ == പഞ്ചരത്നകൃതികൾ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 05:29, 1 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) == ഷാർലറ്റ് റേമഫൽയഗ് == [[ഷാർലറ്റ് റേമഫൽയഗ്]] എന്ന താൾ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 19:12, 4 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) താൾ ശ്രദ്ധിച്ചു. നമ്മളെക്കൊണ്ടു പറ്റുന്ന കുറച്ചു മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 12:34, 6 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) പ്രിയ മാളികവീട്, ഒരു താൾ കൂടി മനോഹരമായി എന്ന ചാരിതാർത്ഥ്യമുണ്ട്. ഫലേച്ഛയില്ലാതെ കർമ്മം ചെയ്യുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന കൃപ സമ്മാനമാണ്. ശാശ്വതമായിട്ടുള്ള കൃപ ജ്ഞാനമാണ്. ഈ നിസ്വാർത്ഥമായ കർമ്മത്തിലൂടെ മാളികവീട് എന്ന പേർ ഭദ്രദീപം പോലെ വിക്കിപീഡിയയിൽ എക്കാലവും ജ്വലിക്കട്ടെ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 15:08, 6 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) == മരം പെരുഞാറ == തലക്കെട്ട് മാറ്റിയതോടെ പ്രശ്നം സോൾവ് ആയില്ലേ. പിന്നെ ലേഖനം മാറ്റേണ്ടതുണ്ടോ. അഭിപ്രായം അറിയിക്കുമല്ലോ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 05:53, 18 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) ശ്രീമതി മീനാക്ഷി, "മരം പെരുഞാറ" നോക്കിയിട്ടു കാണുന്നില്ലല്ലോ!! തലക്കെട്ടിൻറെ പേരെന്താണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്? [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 07:27, 19 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) [[വുഡ് സ്റ്റോക്ക്]] എന്ന് മാറ്റി--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 07:45, 19 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) == ഡ്രൗണിംഗ് ഗേൾ == [[ഡ്രൗണിംഗ് ഗേൾ]] തിരുത്തിത്തരാൻ സാധിക്കുമോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 05:05, 20 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) == ഇതരഭാഷാ കണ്ണികൾ == ലേഖനങ്ങളിൽ ഇതരഭാഷാ കണ്ണികൾ ചേർക്കുവാൻ മറക്കുന്നോണ്ടോ എന്നൊരു സംശയം. ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ, ഡേവിഗ് ചേസ് ലേഖനങ്ങളിൽ ഞാൻ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ..--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 11:47, 26 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) ഡിയർ സുനിൽജീ, ഈ ദിവസങ്ങൾ തിരക്കായിരുന്നു, അതുപോലെ ഇനിയുള്ള കുറേ ദിവസങ്ങളിലും കുറേ തിരക്കായിരിക്കും. ശ്രദ്ധക്കുറവിനാലും കുറച്ചു മറവിയുള്ളതിനാലും കണ്ണികൾ ചേർക്കാൻ വിട്ടുപോയി. ഇനി മുതൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്. വിട്ടുപോയ താളുകളിൽ കണ്ണികൾ ചേർത്തതിൽ നന്ദിയും സന്തോഷവും അറിയിച്ചുകൊള്ളുന്നു. സ്നേഹപൂർവ്വം [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 07:48, 29 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) == Thank you for keeping Wikipedia thriving in India == <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;"></div> <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#36c;"></div> <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;"></div> <span style="font-size:115%;">I wanted to drop in to express my gratitude for your participation in this important [[:m:Project Tiger Editathon 2018/redirects/MayTalkpageNotice|contest to increase articles in Indian languages]]. It’s been a joyful experience for me to see so many of you join this initiative. I’m writing to make it clear why it’s so important for us to succeed. Almost one out of every five people on the planet lives in India. But there is a huge gap in coverage of Wikipedia articles in important languages across India. This contest is a chance to show how serious we are about expanding access to knowledge across India, and the world. If we succeed at this, it will open doors for us to ensure that Wikipedia in India stays strong for years to come. I’m grateful for what you’re doing, and urge you to continue translating and writing missing articles. <mark>'''Your efforts can change the future of Wikipedia in India.'''</mark> You can find a list of articles to work on that are missing from Wikipedia right here: [[:m:Project Tiger Editathon 2018/redirects/MayTalkpageNoticeTopics|https://meta.wikimedia.org/wiki/Supporting_Indian_Language_Wikipedias_Program/Contest/Topics]] Thank you, — ''Jimmy Wales, Wikipedia Founder'' 18:19, 1 മേയ് 2018 (UTC)</span> <br/> <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;"></div> <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#36c;"></div> <div style="width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;"></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:RAyyakkannu_(WMF)/lists/Project_Tiger_2018_Contestants&oldid=17987387 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RAyyakkannu (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങളിൽലെ പങ്കാളിത്തം== മലയാളം വിക്കിയിൽ ഈ ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ടു തന്നെ കൂടുതൽ തിരുത്തൽ നടത്തുന്ന ആളെന്ന നിലയിലും കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന നിലയിൽ താങ്കളെ ആദ്യം തന്നെ അഭിനന്ദനം അറിയിക്കുന്നു. മലയാളം വിക്കിയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ലേഖനങ്ങളുടെ [[വിക്കിപീഡിയ:തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ|പട്ടികയാണിത്]]. സാധാരണയായി ഓരോ മാസത്തിലും ഇങ്ങനെ ഒരോ ലേഖനങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാറുണ്ട്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഏറ്റവും [[വിക്കിപീഡിയ:തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം (മാനദണ്ഡങ്ങൾ)|മികച്ച]] താളുകളെയാണ് ഇത്തരത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കുക.അവ പിന്നീട് മലയാളം വിക്കിയുടെ പ്രധാന താളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. മലയാളം വിക്കിയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ അടങ്ങിയ താളുകളുടെ [https://ml.wikipedia.org/wiki/പ്രത്യേകം:വലിയതാളുകൾ| പട്ടികയാണിത്] ഈ താളുകളിൽ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ അവലംബങ്ങൾ ചിത്രങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്ത് ഈ ലേഖനങ്ങൾ തന്നെയൊ അതല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങൾക്കിഷ്ടപ്പെട്ട മറ്റുതാളുകളെയൊ ഈ നിലവാരത്തിലുയർത്താൻ ശ്രമിക്കാവുന്നതാണ്.ഇങ്ങനെ ചെയ്തതിനു ശേഷം [[വിക്കിപീഡിയ:തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ|ഇവിടെ]]യുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ പിന്തുടരുക. കൂടുതൽ സംശയങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ ചോദിക്കാവുന്നതാണ്. തീർച്ചയായും സമയത്തിനനുസരിച്ച് ചെയ്യും എന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 11:35, 20 മേയ് 2018 (UTC) == അറ്റസ്‍കാഡെറോ == [[പ്രത്യേകം:അന്ത്യസ്ഥാനത്തുള്ള താളുകൾ|കണ്ണികളില്ലാത്ത താളുകൾ]] ശരിയാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ താങ്കൾ [[അറ്റസ്‍കാഡെറോ]] എന്ന താൾ ശൂന്യമാക്കിയതായി കണ്ടു. [[അറ്റസ്കാഡെറോ]] എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മറ്റൊരു താളുമുണ്ട്. ആദ്യത്തെ താളിനെ തിരിച്ചുവിടൽ താൾ ആക്കി നിലനിർത്തണമോ? എന്താണ് അഭിപ്രായം?--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 10:53, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2018 (UTC) ഡിയർ സുനിൽജീ, ആദ്യത്തെ താൾ നിലനിറുത്തിക്കൊണ്ട് ശൂന്യമാക്കിയ രണ്ടാമത്തെ താൾ നീക്കം ചെയ്യുമല്ലോ. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 12:17, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2018 (UTC) ::{{done}}--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 12:41, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2018 (UTC) [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=വിക്കിപീഡിയ_സംവാദം:ഇന്ത്യൻ_സ്വാതന്ത്ര്യ_സമര_തിരുത്തൽ_യജ്ഞം_2018&diff=2858343&oldid=2858342 താങ്കളുടെ ഈ തിരുത്തിൽ] എന്റെ കുറിപ്പ് നഷ്ടമായത് ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 13:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2018 (UTC) ഡിയർ സുനിൽജീ, താങ്കളുടെ കുറിപ്പു നഷ്ടമായത് എൻറെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടില്ലായിരുന്നു. ദയവായി അതു പുനസ്ഥാപിക്കുക. തെറ്റു സംഭവിച്ചതില് ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊള്ളുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 13:24, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2018 (UTC) ::ഏയ്.. ഖേദം പ്രകടിപ്പിക്കേണ്ടതായി ഒന്നുമില്ല. {{പുഞ്ചിരി}} കുറിപ്പ് പുനഃസ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.{{കൈ}}--[[ഉപയോക്താവ്:Arunsunilkollam|അരുൺ സുനിൽ കൊല്ലം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Arunsunilkollam|സംവാദം]]) 14:31, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2018 (UTC) == സംവാദം താൾ ശരിയാക്കി == സാധാരണ രീതിയിൽ ഒരാളുടെ സംവാദം താളിലെ ചരിത്രം തിരുത്താൻ പാടില്ലാത്തതാണ്. എന്നാലും ചില കുഴപ്പങ്ങൾ ശ്രദ്ധയിൽപെട്ടപ്പോൾ ചെറുതായി പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട് --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 18:22, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2018 (UTC) == കേരളത്തിസഹായിക്കാമോ,,,, ഞാൻ 2013 മുതൽ വിക്കിപീഡിയ അംഗമാണ്. 1500 ൽ കൂടുതൽ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സജീവമായ കാലം കൊണ്ട് 150 ൽപരം ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. സിസഹായിക്കാമോ,,,, ഞാൻ 2013 മുതൽ വിക്കിപീഡിയ അംഗമാണ്. 1500 ൽ കൂടുതൽ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സജീവമായ കാലം കൊണ്ട് 150 ൽപരം ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. സിസോപ്പ് പദവിക്കായി എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്. (--- വിജിത് ഉഴമലയ്ക്കൽ 08:56, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) )സോപ്പ് പദവിക്കായി എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്. (--- വിജിത് ഉഴമലയ്ക്കൽ 08:56, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) )ലെ വെള്ളപ്പൊക്കം (2018)" == സഹായിക്കാമോ,,,, ഞാൻ 2013 മുതൽ വിക്കിപീഡിയ അംഗമാണ്. 1500 ൽ കൂടുതൽ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സജീവമായ കാലം കൊണ്ട് 150 ൽപരം ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. സിസോപ്പ് പദവിക്കായി എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്. (--- വിജിത് ഉഴമലയ്ക്കൽ 08:56, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) ) കേരളത്തിലെ വെള്ളപ്പൊക്കം (2018) എന്ന താളിൽ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർക്കുന്നതിന് നന്ദി. ഇവയുടെ കൂടെ അവലംബങ്ങൾ കൂടെ ചേർക്കാൻ ശ്രമിക്കൂ.കൂടാതെ വിവരങ്ങൾ തീരെയില്ലാത്ത തലക്കെട്ടുകളിലെ വിവരങ്ങൾ അറിയുമെങ്കിൽ അവ കൂടെ ചേർത്താൽ ഈ ലേഖനം നമുക്ക് പ്രധാന താളിലെത്തിക്കുകയും ചെയ്യാം.[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 15:03, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2018 (UTC) == [[ഹനാൻ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[ഹനാൻ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഹനാൻ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. തൃപ്തികരമായ ഒരു സമവായത്തിലെത്തുന്നതുവരെ ഈ ചർച്ച തുടരുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുതലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ. <!--- [[Wikipedia:Articles for deletion/{{{2|{{{{{|safesubst:}}}ucfirst:{{{1|ARTICLE NAME}}}}}}}}{{{order|}}}]] എന്ന താളിൽ until a consensus is reached, and anyone is welcome to contribute to the discussion. The nomination will explain the policies and guidelines which are of concern. The discussion focuses on high-quality evidence and our policies and guidelines. Users may edit the article during the discussion, including to improve the article to address concerns raised in the discussion. However, do not remove the article-for-deletion notice from the top of the article.---> <!-- Template:afd-notice -->.[[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 13:56, 4 സെപ്റ്റംബർ 2018 (UTC) ==വെള്ളപ്പൊക്കം== 2 മാസത്തോളം നെറ്റ് പ്രോബ്ലം ആയിരിക്കുകയായിരുന്നു. യാദൃശ്ചികാമായിരുന്നു വെള്ളപ്പൊക്കം.വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽപ്പെട്ടുപോയി. വീട് ഒലിച്ചില്ല. നഷ്ടമൊന്നുമുണ്ടായില്ല. പക്ഷെ, ഒറ്റപ്പെട്ടു. ബുദ്ധിമുട്ടി. കറന്റ് ഇല്ലായിരുന്നു. ഫോണും. പമ്പാനദി അടുത്തുകൂടിയാണൊഴുകുന്നത്. വീടിനടുത്തുവരെ വെള്ളം കയറി. ഉയരത്തിലായതിനാൽ. അടുത്തുള്ള പലർക്കും വീടും വീട്ടുപകരണങ്ങളും നഷ്ടമായി. സ്കൂൾ ദുരിതാശ്വാസക്യാമ്പ് ആയിരുന്നു. --ramjchandran 18:53, 6 സെപ്റ്റംബർ 2018 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Original Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''യഥാർത്ഥ താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Nice Work Keep it UP. Help me too , I'm new here in Wikipedia. I often make spelling mistakes in Malayalam, I left reading Malayalam before 8years or Something. I studied in English Medium too plus I was in North India for around 6years.So if you have free time please do review my articles and correct spelling mistakes. [[ഉപയോക്താവ്:Santhoshnelson009|Santhoshnelson009]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Santhoshnelson009|സംവാദം]]) 09:39, 14 സെപ്റ്റംബർ 2018 (UTC) {{കൈ}}--[[ഉപയോക്താവ്:AJITH MS|അജിത്ത്.എം.എസ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AJITH MS|സംവാദം]]) 10:46, 22 സെപ്റ്റംബർ 2018 (UTC) |} == Invitation from WAM 2018 == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you receive your postcard successfully! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|sign up at the 2018 WAM]]''', which will still take place in November. Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month|the meta talk page]]. # We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. # We will have many special prize provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. # Please encourage other organizers and participants to sign-up in this page to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:03, 23 സെപ്റ്റംബർ 2018 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18097905 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 27 Communities have joined WAM 2018, we're waiting for you! == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] Dear WAM organizers! Wikipedia Asian Month 2018 is now 26 days away! It is time to sign up for '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|WAM 2018]]''', Following are the updates on the upcoming WAM 2018: * Follow the [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Organiser Guidelines|organizer guidelines]] to host the WAM successfully. * We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and '''sign up''' at this page]]. * If you or your affiliate wants to organize an event partnering with WAM 2018, Please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|'''Take a look''' at here]]. * Please encourage other organizers and participants to sign-up in [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[:m:User:Wikilover90|Wikilover90]] using ~~<includeonly>~</includeonly>~~ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18448358 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമര തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2018 അഡ്രസ്സ് ശേഖരണം == ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമര തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2018 ൽ പങ്കെടുക്കുകയും മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവനചെയ്തതിന് നന്ദി. നന്ദിസൂചകമായി താങ്കൾക്ക് പോസ്റ്റ് കാർഡ് അയക്കാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. അതിലേക്കായി താങ്കളുടെ അഡ്രസ്സ് ലഭിക്കുന്നതിന് [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGM7X4eIQ5FveqF7Bwk4883KrmZ2lRnCXpcTsI7Bt__VIMmA/viewform?usp=sf_link ഈ ഗൂഗിൾ ഫോം] പൂരിപ്പിച്ച് അയക്കുമല്ലോ. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 04:07, 10 ഒക്ടോബർ 2018 (UTC) ഡിയർ രഞ്ജിത്ജീ, അഡ്രസ് ഗൂഗിൽ ഫോമിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 04:20, 10 ഒക്ടോബർ 2018 (UTC) == [[ഷബഹ്]] == മലയ് പരിഭാഷാ ഉച്ചാരണം എടുക്കുമ്പോൾ ഷബഹ് എന്നാണ്. ഷബഹ് ആണോ സബഹ് ആണോ ശരി...--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 08:50, 13 നവംബർ 2018 (UTC) വിവിധ രീതിയിൽ ഉച്ചരിക്കുന്നുവെങ്കിലും മലയ് ഉച്ചാരണമായ ഷബഹ് ആയിരിക്കും കൂടുതൽ യോജിക്കുക എന്നാണ് അഭിപ്രായം. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 09:12, 13 നവംബർ 2018 (UTC) == WAM Organizers Update == Hi WAM Organizer! Hopefully, everything works just fine so far! '''[[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|Need Help Button''', post in any language is fine]] * Here are some recent updates and clarification of rules for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question. ** Additional souvenirs (e.g. postcard) will be sent to Ambassadors and active organizers. ** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to ** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia or Wikivoyage projects count (no WikiQuote, etc.) ** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 bytes and 300 words. ** If your community accepts an extension for articles, you should set up a page and allow participants to submit their contributions there. ** In case of redirection not allowed submitting in Fountain tool, a workaround is to delete it, copy and submit again. Or a submission page can be used too. ** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length. ** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, they might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision. Please feel free to contact me and WAM team on [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. For some languages, the activity for WAM is very less, If you need any help please reach out to us, still, 12 more days left for WAM, Please encourage your community members to take part in it. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Best Wishes,<br /> Sailesh Patnaik<br /> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18557757 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==കാര്യനിർവ്വാഹക താരകം== {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവ്വാഹകനു അഭിനന്ദനങ്ങൾ. [[ഉപയോക്താവ്:Adv.tksujith|Adv.tksujith]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adv.tksujith|സംവാദം]]) 17:38, 30 നവംബർ 2018 (UTC) :എന്റെയും ആശംസകൾ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:04, 1 ഡിസംബർ 2018 (UTC) |} == What's Next (WAM)! == Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ; Tool problem : If you faced problem submitting articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|this meta page]] to do so. Please spread this message with local participants. ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 7th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Participates still can submit their contribution of November before December 5th at [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']] after December 7th * There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * There will be a progress page for the postcards. ; Some Questions * In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information. Thanks again, Regards <br> [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 04:59, 3 ഡിസംബർ 2018 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18652404 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഖലീഫ ബിൻ സായിദ് അൽ നഹ് യാൻ == [[ഖലീഫ ബിൻ സായിദ് അൽ നഹ് യാൻ]] ഈ താൾ ശ്രദ്ധിക്കുക--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 05:58, 3 ഡിസംബർ 2018 (UTC) മുകളിൽ പറഞ്ഞ താൾ ശ്രദ്ധിച്ചു. ഇതു നമുക്ക് വികസിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ഉപയോക്താവ് ഇക്കാര്യം വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നുവെന്നു തോന്നുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 06:21, 3 ഡിസംബർ 2018 (UTC) മുകളിൽ പറഞ്ഞ താൾ കുറച്ചു വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 06:52, 3 ഡിസംബർ 2018 (UTC) പ്രിയപ്പെട്ട [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] കുറച്ചു വിവരങ്ങൾ കൂടി ചേർത്ത് വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കാര്യനിർവ്വാഹകനെന്നനിലയിൽ പ്രസ്തുത ലേഖനത്തിൻറെ സൃഷ്ടാവിനോട് തന്നെ ആ ലേഖനം പൂർത്തിയാക്കുവാനോ അല്പം കൂടി വിവരങ്ങൾ ചേർക്കുവാനോ സാധിക്കുമോയെന്ന് അന്വേഷിക്കാവുന്നതാണ്. നമുക്കും കൂട്ടത്തിൽ ശ്രമിക്കാം. ഇത് എൻറെ ഒരഭിപ്രായം മാത്രമാണ്. സ്വീകരിക്കുകയോ നിരാകരിക്കുകയോ ചെയ്യാം. ഞാനെൻറെ നന്ദി അറിയിച്ചുകൊണ്ട് താങ്കളോടൊപ്പം ലേഖനങ്ങളെ ഗുണനിലവാരത്തിലേയ്ക്കുയർത്താൻ പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് സ്നേഹത്തോടെയും വിശ്വസ്തയോടെയും അറിയിച്ചു കൊള്ളുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 07:28, 3 ഡിസംബർ 2018 (UTC) == പുതിയ ലേഖനങ്ങളിൽ നിന്ന് == [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി/പ്രധാന താൾ പരിപാലനം]] എന്ന ഒരു വിക്കിപദ്ധതി തുടങ്ങിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. പ്രധാന താളിൽ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കുന്ന ജോലിയിൽ താല്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ അവിടെ ചേരുമല്ലോ. നടപടിക്രമം തുടങ്ങിയിട്ടിട്ടുണ്ടെന്നേ ഉള്ളൂ, താല്പര്യം പോലെ മാറ്റുകയോ സംവാദത്താളിൽ ചർച്ച ചെയ്യുകയോ ആകാം -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<font color=green>ടി വി</font>]] 10:14, 4 ഡിസംബർ 2018 (UTC) മേൽപ്പറഞ്ഞ വിഷയത്തിൽ സഹകരിക്കുന്നതാണ്.[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 13:20, 4 ഡിസംബർ 2018 (UTC) :പദ്ധതിയിൽ ചേർന്നതിന് നന്ദി. [[ഫലകം:പുതിയ ലേഖനങ്ങളിൽ നിന്ന്/വിത്തുപുര|ഇവിടെ]] മീനാക്ഷി പണി തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ രണ്ടാഴ്ചക്കാലം തൊട്ടിങ്ങോട്ടുള്ള, ആവശ്യത്തിനു് വിവരങ്ങളുള്ളതും വ്യത്യസ്ത വിഷയങ്ങളിലുള്ളതുമായ ലേഖനങ്ങൾ അവിടെ ചേർക്കാമോ? പട്ടിക വികസിച്ചുവന്നാൽ ഒന്നുരണ്ട് ദിവസം കൊണ്ടു തന്നെ നമുക്ക് പ്രധാന താളിലേക്ക് മാറ്റാം. പ്രധാന താളിലേക്ക് ഏതൊക്കെ മാറ്റണമെന്ന് അവിടെ സംവാദം വഴി തീരുമാനിക്കാം -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 13:32, 4 ഡിസംബർ 2018 (UTC) :[[ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം:പുതിയ ലേഖനങ്ങളിൽ നിന്ന്/ഇതുവരെ|ഇത്]] ഒരു സാധാരണ സംവാദത്താളല്ല. അതിനാൽ അവിടെ പുതിയ വിവരങ്ങൾ ചേർക്കുമ്പോൾ പഴയത് കളയാവുന്നതാണ്. ഏറ്റവും അവസാനമായി എഴുതിയ ലേഖനം വിത്തുപുരയിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ളതിന്റെ തീയതി ആണ് കൊടുക്കേണ്ടത്. പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കാൻ നോക്കുന്നവർക്ക് അതു കഴിഞ്ഞുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മാത്രം നോക്കാൻ വേണ്ടി എളുപ്പത്തിനാണ് ഇത്. -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 14:13, 4 ഡിസംബർ 2018 (UTC) തെറ്റിദ്ധാരണ വന്നതാണെന്ന് തോന്നുന്നു. "ഫോർമാറ്റ് ചെയ്യേണ്ടവ" എന്ന ഭാഗത്ത് ലേഖനത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു വാക്യം (+പറ്റിയാൽ ചിത്രം) ചേർത്ത് "ഇതുവരെ" എന്ന ഭാഗത്ത് അതിന്റെ തീയതി കൊടുക്കുകയാണ് വേണ്ടത് -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 14:16, 4 ഡിസംബർ 2018 (UTC) അതേ, ശരിയാണ്. നേരത്തേ ചെയ്ത ഭാഗം നീക്കം ചെയ്തു. പിന്നീടു ചെയ്യുന്നതാണ്. അൽപം തിരക്കിലായിപ്പോയി. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 14:30, 4 ഡിസംബർ 2018 (UTC) :{{കൈ}} -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 14:37, 4 ഡിസംബർ 2018 (UTC) == വിത്തുപുര == ഞാൻ വിത്തുപുരയിൽ കുറച്ചുലേഖനം ചേർത്തിരുന്നു. ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ.....--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 15:16, 4 ഡിസംബർ 2018 (UTC) ലേഖനം ചേർത്തതു ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. വിശദമായി പിന്നീടു നോക്കുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 15:24, 4 ഡിസംബർ 2018 (UTC) == വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി/പ്രധാന താൾ പരിപാലനം == പ്രിയ സുഹൃത്തേ, പ്രധാന താൾ പരിപാലന പദ്ധതിയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചതിന് നന്ദി. എന്നും സജീവമായിരിക്കാൻ പറ്റുന്ന അവസ്ഥയിലല്ല ഇപ്പോൾ. കഴിയും വിധം സഹായിക്കാം. സ്നേഹപൂർവം--[[ഉപയോക്താവ്:HiranES|ഹിരൺ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:HiranES|സംവാദം]]) 07:53, 6 ഡിസംബർ 2018 (UTC) == nowiki == ലേഖനങ്ങളിൽ ലിങ്ക് ചേർക്കുമ്പോൾ പലയിടത്തും [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B4%B1%E0%B5%80%E0%B5%BB_%E0%B4%93%E0%B4%AB%E0%B5%8D_%E0%B4%85%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AF&type=revision&diff=2917017&oldid=2915861&diffmode=source ഇതുപോലെ] nowiki ടാഗ് കയറിവരുന്നു, എന്താണ് പ്രശ്നം? -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 18:40, 6 ഡിസംബർ 2018 (UTC) ശ്രദ്ധിച്ചില്ലായിരുന്നു. നോക്കിയിട്ടു വേണ്ടതുപോലെ ചെയ്യുന്നതാണ്. നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 05:10, 7 ഡിസംബർ 2018 (UTC) == WAM Postcard collection == Dear organiser, Thanks for your patience, I apologise for the delay in sending the Google form for address collection. Please share [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScoZU2jEj-ndH3fLwhwG0YBc99fPiWZIfBB1UlvqTawqTEsMA/viewform this form] and the message with the participants who created 4 or more than 4 articles during WAM. We will send the reminders directly to the participants from next time, but please ask the participants to fill the form before January 10th 2019. Things to do: #If you're the only organiser in your language edition, Please accept your article, keeping the WAM guidelines in mind. #Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. #Please update the status of your language edition in [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']]. Note: This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. Thanks :) --[[:m:User:Saileshpat|Saileshpat]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 21:15, 19 ഡിസംബർ 2018 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18711123 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം പോസ്റ്റ്കാർഡിനായുള്ള അഡ്രസ് ശേഖരണം. == വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം പോസ്റ്റ്കാർഡിനായുള്ള അഡ്രസ് ശേഖരണം നടക്കുന്നു താങ്കൾക്ക് കാർഡ് ലഭിക്കുവാനായി [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScoZU2jEj-ndH3fLwhwG0YBc99fPiWZIfBB1UlvqTawqTEsMA/viewform ഈ ഫോം] പൂരിപ്പിക്കുക --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:01, 21 ഡിസംബർ 2018 (UTC) == Invitation to Organize Wiki Loves Love 2019 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:WLL Subtitled Logo subtitled b (transparent).svg|frameless|right]] [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|Wiki Loves Love]] (WLL) is an International photography competition of Wikimedia Commons to subject love testimonials happening in the month of February 2019. The primary goal of the competition is to document love testimonials through human cultural diversity such as monuments, ceremonies, snapshot of tender gesture, and miscellaneous objects used as symbol of love; to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia, and other Wikimedia Foundation (WMF) projects. February is around the corner and Wiki Loves Love team invites you to organize and promote WLL19 in your country and join hands with us to celebrate love and document it on Wikimedia Commons. The theme of 2019 is '''Festivals, ceremonies and celebrations of love'''. To organize Wiki Loves Love in your region, sign up at WLL [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Organise|Organizers]] page. You can also simply support and spread love by helping us [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|translate]] the commons page in your local language which is open for translation. The contest starts runs from 1-28 February 2019. Independent from if there is a local contest organised in your country, you can help by making the photo contest Wiki Loves Love more accessible and available to more people in the world by translating the upload wizard, templates and pages to your local language. See for an overview of templates/pages to be translated at our [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Translations|Translations page]]. Imagine...The sum of all love! [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/International Team|Wiki Loves Love team]] --[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:33, 6 ജനുവരി 2019 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wiki_Loves_Love&oldid=18760999 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[c:Commons:SVG Translation Campaign 2019 in India|ഇന്ത്യൻ ഭാഷ എസ്.വി.ജി പരിഭാഷാ കാമ്പയിൻ 2019]]== {| |- || [[File:SVG Translation Campaign 2019 in India Final Logo.svg|left|155px|link=c:Commons:SVG Translation Campaign 2019 in India|എസ്.വി.ജി പരിഭാഷാ കാമ്പയിൻ 2019]] || | [[File:Icono de traducción.svg|right|100px|link=c:Commons:SVG Translation Campaign 2019 in India|എസ്.വി.ജി പരിഭാഷാ കാമ്പയിൻ 2019]] '''[[നമസ്കാരം]]! Malikaveedu'''<br /> മലയാളം ഭാഷയിലുള്ള വിക്കിപ്പീഡിയകളിലെ ഉപയോഗത്തിനായി ഇംഗ്ലീഷിൽ ലേബൽ ചെയ്ത എസ്.വി.ജി ഫയലുകൾ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിൽ വിവർത്തനം ചെയ്യുന്ന ഒരു 38 ദിവസത്തെ നീണ്ട പ്രചാരണ പരിപാടിയാണ് [[c:Commons:SVG Translation Campaign 2019 in India|ഇന്ത്യൻ ഭാഷ എസ്.വി.ജി പരിഭാഷാ കാമ്പയിൻ 2019]]. 2019 ഫെബ്രുവരി 21 ([[ലോക മാതൃഭാഷാദിനം|അന്താരാഷ്ട്ര മാതൃ ഭാഷാ ദിനം]])ന് ആരംഭിക്കുന്ന കാമ്പയിൻ, 2019 മാർച്ച് 31 വരെ തുടരും. ഈ പരിപാടിയിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുന്നതിന് എല്ലാ വിക്കി സമൂഹത്തെയും ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലയാള കമ്മ്യൂണിറ്റിയ്ക്കായി ഈ കാമ്പയിൻ കോർഡിനേറ്റുചെയ്യാൻ താങ്കൾക് താല്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ, [[:c:Commons:SVG Translation Campaign 2019 in India/Organisers|"കമ്മ്യൂണിറ്റി ഓർഗനൈസർ"]] ആയി സൈനപ്പ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. താങ്കൾക് ഒരു ചെറിയ ഓൺസൈറ്റ് പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ദയവായി ജനുവരി 21 ന് മുൻപ് [[:Commons:SVG Translation Campaign 2019 in India/Offline Events|ഇവിടെ]] സൈൻ അപ്പ് ചെയ്യുക. താങ്കൾക്ക് സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ [[c:Commons talk:SVG Translation Campaign 2019 in India|സംവാദം താളിൽ]] അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു.- [[ഉപയോക്താവ്:Jinoytommanjaly|ജിനോയ്‌ ടോം ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jinoytommanjaly|സംവാദം]]) 04:45, 17 ജനുവരി 2019 (UTC) |} ==ജി.എൻ.പി.സി.== [[ജി.എൻ.പി.സി.]] എന്ന താൾ മോശമാണെന്ന് തോന്നുന്നില്ല. പ്രസിദ്ധിയർജിച്ച്ചതയതു കൊണ്ടാണ് ഉൾപെടുത്തിയത്‌. ഇത്തരം താളുകൾ സമൂഹത്തിനു തെറ്റായ സന്ദേശം നൽകുന്നതല്ലേ? [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 07:36, 23 ജനുവരി 2019 (UTC) ==ക്രിസ് ഇവാൻസ്== [[ക്രിസ് ഇവാൻസ്]] ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തിയതിന് നന്ദി.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 13:35, 27 ജനുവരി 2019 (UTC) == തിരുത്ത്: രാംജേചന്ദ്രൻ Ramjchandran == രാംജേചന്ദ്രൻ Ramjchandran പ്ലീസ് രാമചന്ദ്രൻ അല്ല.ramjchandran 18:52, 28 ജനുവരി 2019 (UTC) ഓക്കെ.. ശ്രദ്ധിച്ചു.. ഒരു മിസ്റ്റേക്ക് പറ്റിയതായിരുന്നു. ക്ഷമിക്കണം. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 03:28, 29 ജനുവരി 2019 (UTC) == സ്പേസ് ആപ്ലിക്കേഷൻസ് സെന്റർ താളിലെ അക്ഷരപിശക് == സ്പേസ് ആപ്ലിക്കേഷൻസ് സെന്റർ എന്ന താളിൽ ''പ്രവർത്തിയ്ക്കുന്നു'' എന്ന് എഴുതിയിരുന്നത് "പ്രവർത്തിക്കുന്നു'' എന്ന് തിരുത്തിയതായി കണ്ടു. "യ്" എന്നത് ഇടയ്ക്കുപയോഗിക്കുന്നതിൽ തെറ്റുണ്ടോ...? കൂടുതൽ അറിയാനാഗ്രഹമുണ്ട്. -- [[User:Mayooramc|<font color="#869ff" > '''Mayooramc'''</font>]] [[User talk:Mayooramc| <font color="#869ff">(സം‌വാദം)</font>]]<br/> 10:35, 5 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) :ഇടപെടുന്നതിൽ വിരോധമില്ലെന്ന് കരുതുന്നു. [https://vyaakaranachinthakal.wordpress.com/2015/06/03/%E0%B4%AF%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86-%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%97%E0%B4%82/ ഇതും] [http://kavyarachanashilpashala.blogspot.com/2015/07/joseph-beby.html ഇതും] നോക്കുക. -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 11:17, 5 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) @[[User:Razimantv]] വിലപ്പെട്ട ഈ അറിവു നൽകിയതിന് വളരെ നന്ദി. അങ്ങ് നൽകിയ ആദ്യത്തെ ലിങ്കിൽ പറയുന്നത് 'യ-കാരം' എപ്പോഴും ഉപയോഗിയ്ക്കേണ്ടതില്ല എന്നാണ്. എന്നാൽ, രണ്ടാമത്തെ ലിങ്കിൽ പറയുന്നത് ഭൂതകാലത്തിൽ ''ച്ചു'' എന്ന് അവസാനിയ്ക്കുന്ന ക്രിയകളിൽ 'യ-കാരം' ഉപയോഗിക്കണമെന്നാണല്ലോ...? അങ്ങനെയെങ്കിൽ പ്രവർത്തി''ച്ചു'' എന്ന് ഭൂതകാലത്തിൽ വരുന്നതിനാൽ പ്രവർത്തി''യ്‌''ക്കുക എന്നെഴുതിയാലും തെറ്റുണ്ടോ...? -- [[User:Mayooramc|<font color="#869ff" > '''Mayooramc'''</font>]] [[User talk:Mayooramc| <font color="#869ff">(സം‌വാദം)</font>]]<br/> 12:38, 5 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) ഇതൊരു കുഴഞ്ഞ പ്രശ്നമാണല്ലോ... പൊതുവായി കണ്ടിരിക്കുന്നതു വച്ചു തിരുത്തിയെന്നേയുള്ളു. ക്ഷമിക്കണം ഇതേക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ അറിയില്ലാത്തതിനാൽ ആധികാരികമായി പറയാൻ ഞാൻ ആളല്ല. ചിലപ്പോൾ ശ്രീ റസിമാന് ഇതേക്കുറിച്ചു കൂടുതൽ ഗ്രാഹ്യമുണ്ടാകാം. സസ്നേഹം [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 12:53, 5 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) :{{ping|Mayooramc}} ഭൂതകാലത്തിൽ "ച്ചു" ആണെങ്കിൽ പോലും "ഇ/എ" അവസാനിക്കുന്നവയിൽ "യ" വേണ്ട എന്നല്ലേ -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 12:56, 5 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) {{ping|Malikaveedu|Razimantv}} ക്ഷമിക്കണം, അത് ശ്രദ്ധിച്ചില്ലായിരുന്നു. ഞാൻ സാധാരണ "യ-കാരം" ചേർത്താണ് എഴുതുന്നത്. ഇതിൽ ഇത്ര കുഴഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന് എനിക്കും അറിവില്ലായിരുന്നു. ഇനി അത് തിരുത്താൻ ശ്രമിക്കാം. വളരെ നന്ദി. -- [[User:Mayooramc|<font color="#869ff" > '''Mayooramc'''</font>]] [[User talk:Mayooramc| <font color="#869ff">(സം‌വാദം)</font>]]<br/> 13:17, 5 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) ==ഡേവിഡ് കടലിടുക്ക്== ഡേവിസ് കടലിടുക്ക് എന്നല്ലേ ? [[ഉപയോക്താവ്:Davidjose365|Davidjose365]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Davidjose365|സംവാദം]]) 08:10, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) തീർച്ചയായും '''ഡേവിസ് കടലിടുക്ക്''' എന്നാണ്. താങ്കളുടേതു വളരെ നല്ല നിരീക്ഷണമായിരുന്നു. ഒരു തെറ്റ് സംഭവിച്ചതാണ്. സമയമുണ്ടെങ്കിൽ തലക്കെട്ടു മാറ്റുമല്ലോ. വളരെ നന്ദി. സസ്നേഹം [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:21, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fde7ff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]][[File:Women in Red logo.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം, വിക്കിലൗസ് ലൗ പദ്ധതി എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ച് 10 ഫെബ്രുവരി 2019 - 31 മാർച്ച് 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കാനും സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചും തുല്യതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. കുറഞ്ഞത് 5 ലേഖനങ്ങളെങ്കിലും എഴുതുന്ന ലേഖകർക്ക് സമ്മാനമായി പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2019&action=edit&section=5 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) </div> </div> </div> == [[:വി.കെ. സജീവൻ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:വി.കെ. സജീവൻ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/വി.കെ. സജീവൻ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. തൃപ്തികരമായ ഒരു സമവായത്തിലെത്തുന്നതുവരെ ഈ ചർച്ച തുടരുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുതലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ. <!--- [[Wikipedia:Articles for deletion/{{{2|{{{{{|safesubst:}}}ucfirst:{{{1|ARTICLE NAME}}}}}}}}{{{order|}}}]] എന്ന താളിൽ until a consensus is reached, and anyone is welcome to contribute to the discussion. The nomination will explain the policies and guidelines which are of concern. The discussion focuses on high-quality evidence and our policies and guidelines. Users may edit the article during the discussion, including to improve the article to address concerns raised in the discussion. However, do not remove the article-for-deletion notice from the top of the article.---> [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 10:58, 11 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) ==You've got mail!== {{you've got mail|subject=വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം|ts=11:25, 30 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC)}} [[ഉപയോക്താവ്:Jinoytommanjaly|ജിനോയ്‌ ടോം ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jinoytommanjaly|സംവാദം]]) 11:25, 30 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) == തിരുത്തൽ == [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%A8%E0%B5%8B%E0%B5%BC%E0%B4%AE%E0%B5%BB_%E0%B4%AC%E0%B5%8B%E0%B5%BC%E0%B4%B2%E0%B5%8B%E0%B4%97%E0%B5%8D&diff=next&oldid=3126321 ഈ തിരുത്തലിൽ] ഇതുപോലെ ചെയ്യാതെ ചുവന്ന കണ്ണിയിൽ ഞെക്കി ഒരു തിരിച്ചുവിടൽ താൾ ഉണ്ടാക്കിയാൽ അത് ഇരട്ടി ഗുണം ചെയ്യുമെന്നാണ് ഞാൻ കരുതുന്നത്.-[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 14:49, 4 മേയ് 2019 (UTC) ശ്രദ്ധിച്ചു, തികച്ചും ശരിയായ അഭിപ്രായം. ഭാവിയിൽ അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 04:12, 5 മേയ് 2019 (UTC) == ജി.എൽ.പി സ്കൂൾ പൂവറൻതോട് == [[ജി.എൽ.പി സ്കൂൾ പൂവറൻതോട്]] എന്ന ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ#ജി.എൽ.പി സ്കൂൾ പൂവറൻതോട്|നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു!]] ദയവായി താങ്കളുടെ [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ#ജി.എൽ.പി സ്കൂൾ പൂവറൻതോട്|അഭിപ്രായം അറിയിക്കുക]]. --Davidjose365 03:24, 6 ജൂൺ 2019 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Davidjose365|Davidjose365]] ലേഖനം മുമ്പുതന്നെ സ്കൂൾ വിക്കിയിൽ നിലവിലുള്ളതിനാൽ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനെ അനുകൂലിക്കുന്നു. നന്ദി, [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 07:43, 6 ജൂൺ 2019 (UTC) ==പൊന്നാനി== ഈ താളിലെ ചിത്രശാല ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ? അതിലെ വിവരണം കുറക്കാൻ എന്തെങ്കിലും വഴിയുണ്ടോ? Davidjose365 07:08, 23 ജൂൺ 2019 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:Davidjose365|Davidjose365]] പ്രസ്തുത ലേഖനത്തിലെ ചിത്രശാലയിലെ വിവരണങ്ങളുടെ നീളം കുറക്കാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു, ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ... സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:05, 23 ജൂൺ 2019 (UTC) :{{ping|Malikaveedu}}👍 Davidjose365 08:14, 23 ജൂൺ 2019 (UTC) == Project Tiger 2.0 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%%;float:left;font-size:1.2em;margin:0 .2em 0 0;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#EFEFEF;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:PT2.0 PromoMotion.webm|right|320px]] Hello, We are glad to inform you that [[m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)|'''Project Tiger 2.0/GLOW''']] is going to start very soon. You know about Project Tiger first iteration where we saw exciting and encouraging participation from different Indian Wikimedia communities. To know about Project Tiger 1.0 please [[m:Supporting Indian Language Wikipedias Program|'''see this page''']] Like project Tiger 1.0, This iteration will have 2 components * Infrastructure support - Supporting Wikimedians from India with internet support for 6 months and providing Chromebooks. Application is open from 25th August 2019 to 14 September 2019. To know more [[m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Support|'''please visit''']] * Article writing contest - A 3-month article writing contest will be conducted for Indian Wikimedians communities. Following community feedback, we noted some community members wanted the process of article list generation to be improved. In this iteration, there will be at least two lists of articles :# Google-generated list, :# Community suggested list. Google generated list will be given to the community members before finalising the final list. On the other hand, the community may create a list by discussing among the community over Village pump, Mailing list and similar discussion channels. Thanks for your attention,<br/> [[m:User:Ananth (CIS-A2K)|Ananth (CIS-A2K)]] ([[m:User talk:Ananth (CIS-A2K)|talk]])<br/> Sent by [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:41, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Ananth_(CIS-A2K)/PT1.0&oldid=19314862 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tulsi Bhagat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> {{clear}} == ഉപയോക്തൃ താൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ അപേക്ഷ == താഴെ പറയുന്ന താളുകൾ നീക്കം ചെയ്യാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:Saul0fTarsus|Saul0fTarsus]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Saul0fTarsus|സംവാദം]]) 13:14, 27 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) # [[ഉപയോക്താവ്:Saul0fTarsus/todo]] # [[ഉപയോക്താവ്:Lijorijo/todo]] # [[ഉപയോക്താവ്:Saul0fTarsus/sharedips]] # [[ഉപയോക്താവ്:Lijorijo/sharedips]] [[ഉപയോക്താവ്:Saul0fTarsus|Saul0fTarsus]] മേൽപ്പറഞ്ഞ താളുകൾ നീക്കം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == വിക്കിലേഖനം ഉപയോക്ത താളിലേക്ക് തിരിച്ചു വിട്ടതിനെക്കുറിച്ച് == [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B5%87%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%81&redirect=no ഇങ്ങനെ] താൾ നിർമിച്ച് അത് ഉപയോക്ത താളിലേക്ക് തിരിച്ചു വിടുന്നത് ശെരിയാണോ? [[ഉപയോക്താവ്:Saul0fTarsus|Saul0fTarsus]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Saul0fTarsus|സംവാദം]]) 14:27, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അദ്ധ്വാന താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ദിനംപ്രതി വിക്കിപീഡിയ നവീകരിക്കുന്ന താങ്കളുടെ മഹത്തായ പ്രയത്നത്തെ വിലമതിച്ചുകൊണ്ട് ഈ താരകം ഞാൻ താങ്കൾക്കായി സമർപ്പിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Vijith9946956701|Vijith9946956701]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijith9946956701|സംവാദം]]) 14:38, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) |} == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(sasiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 15:55, 9 സെപ്റ്റംബർ 2019 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(sasia_wps,act5)&oldid=19352893 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RMaung (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(sasiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 19:35, 20 സെപ്റ്റംബർ 2019 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(sasia_wps,act5)&oldid=19397776 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RMaung (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invitation from WAM 2019 == [[File:WAM logo without text.svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you are all doing well! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2019#Communities_and_Organizers|sign up for the 2019 Wikipedia Asian Month]]''', which will take place in November this year (29 days left!). Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|the meta talk page]]. #Please add your language project by 24th October 2019. Please indicate if you need multiple organisers by 29th October. #Please update your community members about you being the organiser of the WAM. #We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. #Please encourage other organizers and participants to sign-up [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|in this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. #If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:03, 2 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=19195667 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(sasiawps,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 17:30, 4 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(sasia_wps,act5)&oldid=19433037 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RMaung (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[സ്നോ വൈറ്റ്]] == സ്നോ വൈറ്റ് List of articles every Wikipedia should have/Expanded വരുന്നതാണ്. അതു വികസിപ്പിച്ച ലേഖനമാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 13:39, 23 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC) നിയമാവലിയിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.[[https://meta.wikimedia.org/wiki/Growing_Local_Language_Content_on_Wikipedia_(Project_Tiger_2.0)/Writing_Contest/Rules]] '''The article should be edited between 10 October 2019 0:00 and 10 January 2020 23:59 (IST).'''--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 15:37, 23 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #e2e0ee; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|250px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> ഏഷ്യൻ‍ വിക്കിസമൂഹങ്ങളുടെ പരസ്പര സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി 1 നവംബർ 2019 - 30 നവംബർ 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. ഏഷ്യൻരാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലെ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും വികസിപ്പിക്കുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. ഓരോ വിക്കിപീഡിയയിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കുന്ന വരെ വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യ അംബാസിഡർമാരായി ആദരിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%8F%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BB_%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82_2019/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&action=edit&section=1 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 09:57, 27 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC) </div> </div> </div> == WAM 2019 Postcard == Dear Participants and Organizers, Congratulations! It's WAM's honor to have you all participated in [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|Wikipedia Asian Month 2019]], the fifth edition of WAM. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the WAM International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2019. Please kindly fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdX75AmuQcIpt2BmiTSNKt5kLfMMJUePLzGcbg5ouUKQFNF5A/viewform the form], let the postcard can send to you asap! Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] --[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:16, 3 ജനുവരി 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19671656 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WAM 2019 Postcard == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|Wikipedia Asian Month 2019|link=:m:Wikipedia Asian Month 2019]] Dear Participants and Organizers, Kindly remind you that we only collect the information for [[:m:Wikipedia Asian Month 2019|WAM]] postcard 31/01/2019 UTC 23:59. If you haven't filled [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdX75AmuQcIpt2BmiTSNKt5kLfMMJUePLzGcbg5ouUKQFNF5A/viewform the google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, wait for the postcard and tracking emails. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.01 [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 20:58, 20 ജനുവരി 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19732202 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:-revi@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #eec4d6; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 33px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]][[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;"></div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കുന്നതിനും ദക്ഷിണേഷ്യൻ സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുമായി 1 ഫെബ്രുവരി 2020 - 31 മാർച്ച് 2020 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]] <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക!|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2020/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&action=edit |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിത്തീർക്കുവാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:34, 31 ജനുവരി 2020 (UTC) </div> </div> </div> == പോസ്റ്റർ == മരയ്ക്കാർ അറബിക്കടലിന്റെ സിംഹം എന്ന പേജിൽ ആ ചിത്രത്തിന്റെ ഒരു പോസ്റ്റർ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാമോ ദയവായി. [[ഉപയോക്താവ്:സുദീപ്.എസ്സ്|സുദീപ്.എസ്സ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സുദീപ്.എസ്സ്|സംവാദം]]) 12:07, 3 ഫെബ്രുവരി 2020 (UTC) പോസ്റ്റർ അപ്ലോഡ് ചെയ്തതിന് വളരെ നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:സുദീപ്.എസ്സ്|സുദീപ്.എസ്സ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സുദീപ്.എസ്സ്|സംവാദം]]) 13:18, 14 ഫെബ്രുവരി 2020 (UTC) പോസ്റ്റർ അപ്ലോഡ് ചെയ്തതിന് വളരെ നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:സുദീപ്.എസ്സ്|സുദീപ്.എസ്സ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സുദീപ്.എസ്സ്|സംവാദം]]) 13:19, 14 ഫെബ്രുവരി 2020 (UTC) == മരയ്ക്കാർ അറബിക്കടലിന്റെ സിംഹം പോസ്റ്റർ == മരയ്ക്കാർ അറബിക്കടലിന്റെ സിംഹം എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ പേജിൽ ആ ചിത്രത്തിന്റെ ഒരു പോസ്റ്റർ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാമോ...ഒരു പോസ്റ്ററിൻറ്റെ പോരായ്മ ഉണ്ട് ആ പേജിന്. [[ഉപയോക്താവ്:സുദീപ്.എസ്സ്|സുദീപ്.എസ്സ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സുദീപ്.എസ്സ്|സംവാദം]]) 02:59, 13 ഫെബ്രുവരി 2020 (UTC) :{{ping|സുദീപ്.എസ്സ്}} ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, നോക്കുമോ? [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 03:19, 13 ഫെബ്രുവരി 2020 (UTC) == ശ്രദ്ധിക്കുക == [[വിക്കിപീഡിയ:മായ്ക്കൽ_പുനഃപരിശോധന#കെ.എം._മൗലവി_എന്ന_താളിന്റെ_നീക്കം_ചെയ്യപ്പെടൽ]] ചർച്ച ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 12:40, 14 ഫെബ്രുവരി 2020 (UTC) == മരയ്ക്കാർ അറബിക്കടലിന്റെ സിംഹം (നിർമ്മാണം) == ഈ ചിത്രത്തിന്റെ പേജിൽ നിർമ്മാണം എന്ന വിഭാഗം കൂടുതൽ വിപൂലീകരിച്ചതിന് നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:സുദീപ്.എസ്സ്|സുദീപ്.എസ്സ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സുദീപ്.എസ്സ്|സംവാദം]]) 14:27, 5 മാർച്ച് 2020 (UTC) == Project Tiger top contributor -email required == Hello <br> Please send me(suswetha316@gmail.com) your email id at the earliest so that we can send PT2.0 appreciation. Thanks in advance [[ഉപയോക്താവ്:SuswethaK(CIS-A2K)|SuswethaK(CIS-A2K)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:SuswethaK(CIS-A2K)|സംവാദം]]) 11:52, 23 മാർച്ച് 2020 (UTC) == WAM 2019 Postcard: All postcards are postponed due to the postal system shut down == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px|Wikipedia Asian Month 2019|link=:m:Wikipedia Asian Month 2019]] Dear all participants and organizers, Since the outbreak of COVID-19, all the postcards are postponed due to the shut down of the postal system all over the world. Hope all the postcards can arrive as soon as the postal system return and please take good care. Best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.03 <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=19882731 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Aldnonymous@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wiki Loves Women South Asia 2020 == [[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|frameless|right]] Hello! Thank you for your contribution in [[:m:Wiki Loves Women South Asia 2020|Wiki Loves Women South Asia 2020]]. We appreciate your time and efforts in bridging gender gap on Wikipedia. Due to the novel coronavirus (COVID-19) pandemic, we will not be couriering the prizes in the form of mechanize in 2020 but instead offer a gratitude token in the form of online claimable gift coupon. Please fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScJ_5LgwLdIVtIuBDcew839VuOcqLtyPScfFFKF-LiwxQ_nqw/viewform?usp=sf_link this form] by last at June 10 for claiming your prize for the contest. Wiki Love and regards! [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore/International Team|Wiki Loves Folklore International Team]]. --[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:10, 31 മേയ് 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlwsa&oldid=20129673 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിപീഡിയയെ ഇനിയും മെച്ചപ്പെട്ടതാക്കാനുള്ള ഗവേഷണപരിപാടികളിലേക്ക് നിങ്ങളുടെ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു == പ്രിയപ്പെട്ട {{ping|user:Malikaveedu}} വിക്കിപീഡിയയിലേക്കുള്ള താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് വളരെ നന്ദി. വിക്കിപീഡിയയെ ഇനിയും മെച്ചപ്പെട്ടതാക്കാനുള്ള ഗവേഷണപരിപാടികളിലേക്ക് നിങ്ങളുടെ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_2i2sbUVQ4RcH7Bb കുറച്ചു ചെറിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം തന്നാൽ], ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ ബന്ധപ്പെടുകയും തുടർചർച്ചകൾക്കായി ഒരു സമയം തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യാം. നന്ദി. ശുഭദിനാശംസകൾ! [[ഉപയോക്താവ്:BGerdemann (WMF)|BGerdemann (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BGerdemann (WMF)|സംവാദം]]) 00:50, 2 ജൂൺ 2020 (UTC) ഈ സർവേ ഒരു തേഡ് പാർട്ടി വഴിയായിരിക്കും ചെയ്യുന്നത്. അത് ചില നിബന്ധനങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിരിക്കാം. സ്വകാര്യതയെക്കുറിച്ചും വിവരക്കൈമാറ്റത്തെക്കുറിച്ചുമറിയാൻ [https://drive.google.com/file/d/1ck7A3qq9Lz3lEjHoq4PYO-JJ8c7G6VVW/view സർവേ സ്വകാര്യതാ പ്രസ്താവന] കാണുക. == Project Tiger 2.0 - Feedback from writing contest participants (editors) and Hardware support recipients == <div style="border:8px red ridge;padding:6px;> [[File:Emoji_u1f42f.svg|right|100px|tiger face]] Dear Wikimedians, We hope this message finds you well. We sincerely thank you for your participation in Project Tiger 2.0 and we want to inform you that almost all the processes such as prize distribution etc related to the contest have been completed now. As we indicated earlier, because of the ongoing pandemic, we were unsure and currently cannot conduct the on-ground community Project Tiger workshop. We are at the last phase of this Project Tiger 2.0 and as a part of the online community consultation, we request you to spend some time to share your valuable feedback on the Project Tiger 2.0 writing contest. Please '''fill this [https://docs.google.com/forms/d/1ztyYBQc0UvmGDBhCx88QLS3F_Fmal2d7MuJsiMscluY/viewform form]''' to share your feedback, suggestions or concerns so that we can improve the program further. '''Note: If you want to answer any of the descriptive questions in your native language, please feel free to do so.''' Thank you. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:05, 11 ജൂൺ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/list-1/PT2.0_Participants&oldid=20161046 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> </div> == REMINDER - Feedback from writing contest jury of Project Tiger 2.0 == <div style="border:8px red ridge;padding:6px;> [[File:Emoji_u1f42f.svg|right|100px|tiger face]] Dear Wikimedians, We hope this message finds you well. We sincerely thank you for your participation in Project Tiger 2.0 and we want to inform you that almost all the processes such as prize distribution etc related to the contest have been completed now. As we indicated earlier, because of the ongoing pandemic, we were unsure and currently cannot conduct the on-ground community Project Tiger workshop. We are at the last phase of this Project Tiger 2.0 and as a part of the online community consultation, we request you to spend some time to share your valuable feedback on the article writing jury process. Please '''fill this [https://docs.google.com/forms/d/1UoEQV-3LGbe_YJoalDXBdPgWp1i-HQWIwQglZZyIwB8/viewform form]''' to share your feedback, suggestions or concerns so that we can improve the program further. '''Note: If you want to answer any of the descriptive questions in your native language, please feel free to do so.''' Thank you. [[User:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ([[User talk:Nitesh Gill|talk]]) 06:24, 13 June 2020 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/list/PT2.0_Jury_members&oldid=20159288 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Digital Postcards and Certifications == [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=M:Wikipedia_Asian_Month_2019|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2019]] Dear Participants and Organizers, Because of the COVID19 pandemic, there are a lot of countries’ international postal systems not reopened yet. We would like to send all the participants digital postcards and digital certifications for organizers to your email account in the upcoming weeks. For the paper ones, we will track the latest status of the international postal systems of all the countries and hope the postcards and certifications can be delivered to your mailboxes as soon as possible. Take good care and wish you all the best. <small>This message was sent by [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] via [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:58, 20 ജൂൺ 2020 (UTC)</small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2019_Postcard&oldid=20024482 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Martin Urbanec@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wiki Loves Women South Asia Barnstar Award == {| style="background-color: ; border: 3px solid #f1a7e8; padding-right: 10px;" |rowspan="2" valign="left; padding: 5px;" | [[File:WLW Barnstar.png|150px|frameless|left]] |style="vertical-align:middle;" | [[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|frameless|100px|right]] Greetings! Thank you for contributing to the [[:m:Wiki Loves Women South Asia 2020|Wiki Loves Women South Asia 2020]]. We are appreciative of your tireless efforts to create articles about Women in Folklore on Wikipedia. We are deeply inspired by your persistent efforts, dedication to bridge the gender and cultural gap on Wikipedia. Your tireless perseverance and love for the movement has brought us one step closer to our quest for attaining equity for underrepresented knowledge in our Wikimedia Projects. We are lucky to have amazing Wikimedians like you in our movement. Please find your Wiki Loves Women South Asia postcard [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGOOxMFK4vsENdHZgF56NHPw8agfiKD3OQMGnhdQdjbr6sig/viewform here]. Kindly obtain your postcards before 15th July 2020. Keep shining! Wiki Loves Women South Asia Team |} [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:27, 5 ജൂലൈ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlwsa&oldid=20247075 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[കാർഷിക രസതന്ത്രം]] == [[കാർഷിക രസതന്ത്രം|കാർഷിക രസതന്ത്രത്തിന്]], ലഭ്യമായവ അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. പരിശോധിക്കുമല്ലോ?. --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:48, 10 ജൂലൈ 2020 (UTC) == കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ കാലാവധി == [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)#കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ_കാലാവധി]] കാണുക--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:27, 27 ജൂലൈ 2020 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അദ്ധ്വാന താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | വിക്കിപീഡിയ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള താങ്കളുടെ വിലയേറിയ സംഭാവനകൾക്കാണ് ഇത്. താങ്കളെപ്പോലെയുള്ളവരാണ് വിക്കിപീഡിയയുടെ സമ്പത്ത്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 05:48, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} :{{ping|Path slopu}} വളരെ നന്ദി... == Safwan safu == [[Safwan safu]] പോലുള്ള പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് '''SD''' ആയിരുന്നില്ലേ കുറേക്കൂടി ഉചിതം?--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 12:21, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) :{{ping|ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram}} ഇത്തരം പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് അതായിരുന്നു ഉചിതം എന്നത് ശരിയാണ്. ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 12:57, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) ==അകിര മിയാവാക്കി== വനവൽക്കരണത്തിനും സ്വാഭാവികവനത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകിയ മിയാവാക്കിയെ വെട്ടിവീഴ്ത്തിയതിലുള്ള സന്തോഷം (കാടുപിടിച്ചുകിടന്നിരുന്ന ഒരു ഭാഗം വെട്ടിവെളുപ്പിച്ചതുകാണുമ്പോഴുള്ള സന്തോഷം) അറിയിക്കാനാണ് ഈ കുറിക്കുന്നത്. മോശമായതെല്ലാം കളഞ്ഞാലും അതിൽ ഒരു ലേഖനത്തിനുള്ളത് ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പാണ്. ഒരു ലേഖനം എങ്ങനെ നിലനിർത്താം എന്ന് ചിന്തിക്കുന്നതിനുപകരം നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ രീതി ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലൊക്കെ കണ്ട് മടുത്തതാണ്. മലയാളത്തിലും എത്തിയതറിഞ്ഞ് സന്തോഷം. എന്തൊ ഏതായാലും സൃഷ്ട്യുന്മുഖമാണ് വിക്കി എന്ന എന്റെ ധാരണ തിരുത്തി തന്നതിൽ സന്തോഷം. ഇനി പെർഫെക്റ്റായി ലേഖനമെഴുതാൻ സമയമുണ്ടാകുമ്പോൾ മാത്രമേ എഴുതാവൂ എന്ന തിരിച്ചറിവിനും.<br> എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ശ്രദ്ധേയതയില്ലായ്മ മാത്രമാകണം ഒഴിവാക്കലിന്റെ മാനദണ്ഡം. കുറവുകളോടെ ജനിക്കുന്ന ഒരു ലേഖനം വർഷങ്ങൾകൊണ്ട് പലരിലൂടെ വളർന്ന് ആണ് ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നത്. സ്റ്റോറേജ് സ്പേസിനു പഞ്ഞമില്ലാത്ത ഇക്കാലത്ത് ഭാവിയിലെ തിരുത്തലുകൾകായി പ്രസക്തമായ ലേഖനങ്ങൾ ബാക്കിവെക്കുന്നതിലെ അസഹിഷ്ണുത അപാരം. കുറ്റങ്ങളൂം കുറവുകളും കണ്ടാൽ തിരുത്തണം. സ്വയം അതിനു ശേഷിയും സമയവുമില്ലെങ്കിൽ മറ്റാർക്കെങ്കിലുമായി ബാക്കിവെക്കണം. അതാണ് വിക്കി മര്യാദ. ഏതായാലും ഇനിയും കൂടുതൽ കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങളിൽ കുറ്റങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും അവയെ ഇല്ലാതാക്കാനും അങ്ങക്ക് കഴിയെട്ടെ എന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. ഈ വെട്ടിവെളുപ്പിക്കലിലൂടെ മരുഭൂമികളേ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളു എന്ന് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. -[[User:dvellakat|ദിനേശ് വെള്ളക്കാട്ട്]]''':'''[[User talk:dvellakat|<font color="green" style="font-size: 70%">സംവാദം</font>]] 09:03, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) == ലേഖനങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ == ലേഖനങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ അവ ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ എന്ന താളിൽ കൂടി ചേർക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ, പെട്ടെന്ന് നീക്കം ചെയ്യണ്ടതാണേങ്കിൽ {{tl|SD}} ഇട്ടാൽ മതിയാകും. ട്വിങ്കിൽ ഉപയോഗിച്ചാൽ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് ഓട്ടോമാറ്റിക്കായി ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ താളിൽ ചേർക്കപ്പെടും. ആശംസകളോടെ--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 16:26, 18 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) *:{{ping|ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi}} ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്, നന്ദി.[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 17:03, 18 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) == We sent you an e-mail == Hello {{PAGENAME}}, Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org. You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:53, 25 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Samuel (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikipedia Asian Month 2020 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''. # Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10</div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&oldid=20508138 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KOKUYO@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഛാഡ് ബേസിൻ ദേശീയോദ്യാനം == *[[ഛാഡ് ബേസിൻ ദേശീയോദ്യാനം]] സംബന്ധിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ#ഛാഡ് ബേസിൻ ദേശീയോദ്യാനം|ഇവിടെ, ഒരു സന്ദേശം]] ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ദയവായി അപാകതകൾ പരിഹരിക്കുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:53, 13 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) == അപരമൂർത്തിത്വം == [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/Othayoth shankaran|Othayoth shankaran]], [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/Kalari Poothara|Kalari Poothara]], [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/Kalangot|Kalangot]], [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/Kadathanadan chekavar|Kadathanadan chekavar]], [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/Adhithya Kiran Chekavar|Adhithya Kiran Chekavar]] ഒരാൾ തന്നെയാണെന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് [https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Suspected_Wikipedia_sockpuppets_of_Adhithya_Kiran_Chekavar][https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Wikipedia_sockpuppets_of_Adhithya_Kiran_Chekavar]. ഈ എഡിറ്റ് [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kalaripayattu&diff=prev&oldid=945010321] കാണുക, ഇതിൽ അയാൾ ചേർത്തിരിക്കുന്ന അവലംബം തുറന്നു നോക്കിയാൽ അത് "ആദിത്യ കിരൺ" എഴുതിയ ഒരു മാന്വൽ ആണെന്ന് മനസിലാക്കാം. ഇതും ഒരു തെളിവാണ്. ഇയ്യാളുടെ മറ്റൊരു അക്കൗണ്ടിൽ ഇയാൾ താൻ "തിയ്യ മഹാസഭ" എന്ന സംഘടനയുടെ സെക്രട്ടറി ആണെന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു സംവാദത്തിൽ പറയുന്നുണ്ട് [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Sitush&diff=prev&oldid=913785611]. സ്വന്തം ജാതി പ്രൊമോട്ട് ചെയ്യാൻ വേണ്ടി മാത്രമാണ് ഒന്നിൽ കൂടുതൽ അംഗത്വം എടുത്തിരിക്കുന്നത്. ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുന്നതാണ് ഉത്തമം.--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:4073:2E9A:DFDC:5C57:5211:45C3:8D6D|2409:4073:2E9A:DFDC:5C57:5211:45C3:8D6D]] 14:11, 28 ഡിസംബർ 2020 (UTC) ഉപയോക്താവ് ''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]'' മേൽപ്പറഞ്ഞതെല്ലാം ബ്ലോക്ക് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 05:51, 29 ഡിസംബർ 2020 (UTC) :ഇല്ലല്ലോ. എന്താണ് കാര്യം. സോക്ക്പപ്പടറി ഇവിടെ അനുവദനീയമാണോ ? --[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:4073:8A:1654:28CF:F038:80B1:4CA|2409:4073:8A:1654:28CF:F038:80B1:4CA]] 07:50, 29 ഡിസംബർ 2020 (UTC) == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants, Jury members and Organizers, Congratulations! It's Wikipedia Asian Month's honor to have you all participated in Wikipedia Asian Month 2020, the sixth Wikipedia Asian Month. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the Wikipedia Asian Month International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2020. Please kindly fill '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform the form]''', let the postcard can send to you asap! * This form will be closed at February 15. * For tracking the progress of postcard delivery, please check '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organizers and jury members|this page]]'''. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2020/Team#International_Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01</div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KOKUYO@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants and Organizers, Kindly remind you that we only collect the information for Wikipedia Asian Month postcard 15/02/2021 UTC 23:59. If you haven't filled the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform Google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Postcards and Certification|wait for the postcard and tracking emails]]. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01 </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KOKUYO@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikimedia Wikimeet India 2021 Program Schedule: You are invited 🙏 == [[File:WMWMI logo 2.svg|right|150px]] <div lang="en" class="mw-content-ltr">Hello {{BASEPAGENAME}}, Hope this message finds you well. [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021|Wikimedia Wikimeet India 2021]] will take place from '''19 to 21 February 2021 (Friday to Sunday)'''. Here is some quick important information: * A tentative schedule of the program is published and you may see it [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Program|here]]. There are sessions on different topics such as Wikimedia Strategy, Growth, Technical, etc. You might be interested to have a look at the schedule. * The program will take place on Zoom and the sessions will be recorded. * If you have not registered as a participant yet, please register yourself to get an invitation, The last date to register is '''16 February 2021'''. * Kindly share this information with your friends who might like to attend the sessions. Schedule : '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Program|Wikimeet program schedule]]'''. Please register '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Registration|here]]'''. Thanks<br/> On behalf of Wikimedia Wikimeet India 2021 Team </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Wikimeet_India_2021/list/active&oldid=21060878 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Jayantanth@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting == The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history. In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], 10:30, 8 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21198421 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഫലകങ്ങൾ ചേർക്കുന്നതിൽ പിഴവ് സംഭവിക്കുന്നു == താങ്കൾ ഇന്നലെ ഏതാണ്ട് ആറ് സംവാദ താളുകളിൽ വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലകം ചേർത്തിരുന്നു. ഇവയെല്ലാം നേരിട്ട് പകർത്തിയാൽ ശെരിയായി പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഈ താളുകളിൽ എങ്ങനെയോ ഒരു <nowiki>{{</nowiki> ബ്രാക്കറ്റും <nowiki>}}</nowiki> ബ്രാക്കറ്റും കൂടുതലായി വന്നതിനാൽ <nowiki>{created=yes}</nowiki> എന്ന തരത്തിലാണ് അവ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ഇനി തിരുത്തൽ നടത്തുമ്പോൾ ഈ കാര്യം ഓർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 20:19, 31 മേയ് 2021 (UTC) : തീർച്ചയായും. നന്ദി.[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 20:22, 31 മേയ് 2021 (UTC) :: ക്ഷമിക്കണം. അത് താങ്കളുടെ പ്രശ്നം മൂലമല്ല വന്നത്. ടൂളിന്റെ പ്രശ്നമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 20:34, 31 മേയ് 2021 (UTC) : പ്രിയ സുഹൃത്തേ, കുഴപ്പമില്ല. ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയതിന് നന്ദി, സത്യത്തിൽ ഞാൻ‌ അത് താങ്കൾ പറഞ്ഞപ്പോഴാണ് ശ്രദ്ധിച്ചത്.... [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 20:37, 31 മേയ് 2021 (UTC) == വിക്കിഡാറ്റയുമായി കണ്ണി ചേർക്കൽ == മറ്റു വിക്കികളിൽ നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുമ്പോൾ ഉടൻതന്നെ വിക്കിഡാറ്റയിലേക്ക് കണ്ണിചേർക്കാൻ ഓർക്കണേ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റാരെങ്കിലും വീണ്ടും ആ ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തെന്നിരിക്കും, അത് അനാവശ്യമായ ഇരട്ടിപ്പ് ഉണ്ടാക്കുമല്ലോ; [[ചാൾസ് റിച്ചാർഡ് ഡ്രൂ|ഈ ഉദാഹരണം]] നോക്കുമല്ലോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 18:17, 3 ജൂൺ 2021 (UTC) : ശരിയാണ്. ഭാവിയിൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതായിരിക്കും...താങ്കൾക്ക് നന്ദി..[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 15:52, 4 ജൂൺ 2021 (UTC) == വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം == വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിലേക്ക് താങ്കൾ നടത്തിയ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി. തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിലെ താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച്, താങ്കൾക്ക് പ്രോത്സാഹന സമ്മാനമായി 2500 രൂപ വിലമതിക്കുന്ന ആമസോൺ ഗിഫ്റ്റ് കാർഡ് നൽകാൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൻ്റെ ജൂറി തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗിഫ്റ്റ് കാർഡ് അയച്ചു തരുന്നതിനായി nethahussain (at) gmail.com എന്ന ഈ-മെയിൽ വിലാസത്തിലേക്ക് നിങ്ങളുടെ പേരും, ഉപയോക്തൃനാമവും, ഇ-മെയിൽ വിലാസവും അയച്ച് തരുമല്ലോ. എന്ന് സംഘാടകസമിതിയ്ക്കു വേണ്ടി --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 08:59, 11 ജൂൺ 2021 (UTC) :: ഗിഫ്റ്റ് കാർഡ് അയച്ച് തരുന്നതിനുള്ള വിവരങ്ങൾ താങ്കൾ എത്രയും പെട്ടെന്ന് അറിയിക്കും എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. അഥവാ സമ്മാനം വാങ്ങാൻ താല്പര്യമില്ലെങ്കിൽ അതും അറിയിക്കുമല്ലോ. --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 18:18, 18 ജൂൺ 2021 (UTC) : പ്രിയ നത, താങ്കൾ ആവശ്യപ്പെട്ടതു പ്രകാരം ഗിഫ്റ്റ് കാർഡ് അയച്ചു തരുന്നതിനായി വിലാസം താങ്കളുടെ ഇമെയിലിലേയ്ക്ക് അയച്ചിരിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 19:01, 18 ജൂൺ 2021 (UTC) == [[:പിറവം റോഡ് (നോവൽ)]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:പിറവം റോഡ് (നോവൽ)]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പിറവം റോഡ് (നോവൽ)]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 13:10, 27 ജൂൺ 2021 (UTC) == വിക്കിപീഡിയ:തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ == [[വിക്കിപീഡിയ:തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ]] പദ്ധതിയിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കാനായി സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ലേഖനങ്ങൾ താങ്കളുടെ സമയം പോലെ ഒന്നു ശ്രദ്ധിക്കാമോ?. താളുകൾ യാന്ത്രിക വിവർത്തനങ്ങൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട് എങ്കിൽ ആക്കാര്യം പദ്ധതി താളിൽ നോമിനേറ്റ് ചെയ്യുന്ന ആളോട് സൂചിപിച്ചാൽ മതിയാകും._-- [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 14:27, 29 ജൂൺ 2021 (UTC) @[[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] മുകളിലെ നിർദ്ദേശത്തോട് യോജിക്കുന്നു, നോക്കുന്നതാണ്. താങ്കൾക്ക് നന്ദി.[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 14:36, 29 ജൂൺ 2021 (UTC) == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:34, 23 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യ == സുഹൃത്തെ Malikaveedu, വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റീ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാൻ യോഗ്യതയുള്ളതിനാലാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഇമെയിൽ ലഭിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2021 ഓഗസ്റ്റ് 18 ന് ആരംഭിച്ച്, 2021 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് അവസാനിക്കും. വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്രോജക്ടുകൾ ഒരു ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻറെ തീരുമാനമെടുക്കൽ സമിതിയാണ്. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി കളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. ഈ വർഷം ഒരു സമുദായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ നാല് സീറ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഈ സീറ്റുകളിലേക്ക് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 19 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നു. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021 ലെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റി സ്ഥാനാർത്ഥികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. സമുദായത്തിലെ 70,000 അംഗങ്ങളോട് വോട്ടുചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു! വോട്ടിംഗ് 23:59 UTC ആഗസ്റ്റ് 31 വരെ മാത്രം. *[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''വോട്ട് ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ SecurePoll - ൽ പോവുക''']]. നിങ്ങൾ ഇതിനകം വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വോട്ട് ചെയ്തതിന് നന്ദി, ദയവായി ഈ ഇമെയിൽ അവഗണിക്കുക. ആളുകൾക്ക് എത്ര അക്കൗണ്ടുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഒരു തവണ മാത്രമേ വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വായിക്കുക]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 05:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21949539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''Request for information (WLWSA Newsletter #1)'' == <div style="line-height: 1.2;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; border:2px solid #808080; border-radius:4px;"> <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"><span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span><br>'''September 1 - September 30, 2021'''<span style="font-size:120%; float:right;">[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span></div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px">[[File:Wiki Loves Women South Asia.svg|right|frameless]] Thank you for organizing the Wiki Loves Women South Asia 2021 edition locally in your community. For the convenience of communication and coordination, the information of the organizers/judges is being collected through a '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfSK5ghcadlCwKS7WylYbMSUtMHa0jT9H09vA7kqaCEzcUUZA/viewform?usp=sf_link ''Google form'']''', we request you to fill it out. <span style="color: grey;font-size:10px;">''This message has been sent to you because you are listed as a local organizer/judge in Metawiki. If you have changed your decision to remain as an organizer/judge, update [[m:Wiki Loves Women South Asia 2021/Participating Communities|the list]].''</span> ''Regards,''<br>[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] 11:41, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) </div></div> == ഇവിടെ ഒരു കണ്ണ് == [[ദൗലത്തുൽ ഖിലാഫ‎]] ഇതിൽ ഒരു അടിയുടെ മണം വരുന്നുണ്ട്. ഒരു കണ്ണ് വെക്കണേ--<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 12:30, 8 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) == Wikipedia Asian Month 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team. # Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''. # Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!! # If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook. If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:''' # Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021 Sincerely yours, [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10 </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=20538644 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Reke@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == നാഷണൽ (ബ്രാണ്ട്) == [[നാഷണൽ (ബ്രാണ്ട്)]] എന്ന തലക്കെട്ടിൽ ഒരപാകത അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടോ? '''ബ്രാൻഡ്''' എന്നായിരിക്കില്ലേ കൂടുതൽ ഉചിതം?--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 15:07, 25 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) അതേ, അപാകതയുണ്ട്.തലക്കെട്ട് മാറ്റാവുന്നതാണ്...[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 15:13, 25 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) == ''WLWSA-2021 Newsletter #6 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Hirok_Raja|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>07:09, 17 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- sent by [[User:Hirok Raja|Hirok Raja]] --> </div> == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 18:18, 4 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==നശീകരണം== ദയവായി ഇതു പരിശോധിക്കുക- https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B0%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9E%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4_%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/11-01-2022?rcid=6069919 <br>--[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 12:03, 16 ജനുവരി 2022 (UTC)</br> == Wikipedia Asian Month 2021 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear Participants, Congratulations! It's Wikipedia Asian Month's honor to have you all participated in Wikipedia Asian Month 2021, the seventh Wikipedia Asian Month. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the Wikipedia Asian Month International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2021. Please kindly fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSck2FFBSatWmQYubvyCSWDEAvYzplfL_ZNDvr8j5hWU2bmNww/viewform the form], let the postcard can send to you asap! :This form will be closed at March 15. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2021/Team#International_Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2022.02 </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Winners&oldid=22878389 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Reke@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''WLWSA-2021 Newsletter #7 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Unfortunately, your information has not reached us. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Aishik_Rehman|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>13:37, 1 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MdsShakil/WLWSA2021&oldid=23091023 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:MdsShakil@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Feminism and Folklore 2022 - Local prize winners == <div style="border:8px brown ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations for winning a local prize in '''[[:m:Feminism and Folklore 2022/Project Page|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competition. Thank you for your contribution and documenting your local folk culture on Wikipedia. Please fill in your preferences before 15th of June 2022 to receive your prize. Requesting you to fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScK5HgvVaLph_r_afctwShUuYVtXNwaN24HUSEYnzUUho8d-Q/viewform?usp=sf_link this form] before the deadline to avoid disappointments. Feel free to [[:m:Feminism and Folklore 2022/Contact Us|contact us]] if you need any assistance or further queries. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2022|FNF 2022 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 07:50, 22 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=23312270 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Thanks for organizing Feminism and Folklore == Dear Organiser/Jury Thank you so much for your enormous contribution during the [[:Feminism and Folklore 2022|Feminism and Folklore 2022]] writing competition. We appreciate your time and efforts throughout the competition to bridge cultural and gender gap on Wikipedia. We are sending you a special postcard as a token of our appreciation and gratitude. Please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeZ5eNggLMULDNupu4LFuTIcDmEyCIRh0QLhElkhkZvAmg0wQ/viewform this form] by July 20th 2022 to receive a postcard from us. We look forward to seeing you in 2023 next year. Stay safe! Gaurav Gaikwad. International Team Feminism and Folklore [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:50, 10 ജൂലൈ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf1&oldid=23501899 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Rockpeterson@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs & Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''. # Inform your community members WAM 2022 is coming!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. # The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10</div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=23975688 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Joycewikiwiki@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:25, 16 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == താൾ ലയിപ്പിക്കൽ == [[അബോട്ട്സ്ഫോർഡ്]], [[ആബട്‌സ്‌ഫോർഡ്]] എന്നീ താളുകൾ ഒരേ വിഷയമാണെന്നു തോന്നുന്നു. ഒന്നു നോക്കാമോ [[ഉപയോക്താവ്:ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചെങ്കുട്ടുവൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ചെങ്കുട്ടുവൻ|സംവാദം]]) 06:50, 18 നവംബർ 2022 (UTC) - പുതിയ താൾ നീക്കം ചെയ്തു. {{കൈ}} [[ഉപയോക്താവ്:ചെങ്കുട്ടുവൻ|ചെങ്കുട്ടുവൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ചെങ്കുട്ടുവൻ|സംവാദം]]) 08:37, 19 നവംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 18 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ഗുണമേന്മയിൽ ഒട്ടും കുറവുണ്ടാകാതെ വലിയ അളവിൽ സേവനങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന അശ്രാന്ത പരിശ്രമിയായ മാളികവീടിനു നന്ദി! [[ഉപയോക്താവ്:Kalesh|Kalesh]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kalesh|സംവാദം]]) 18:12, 18 നവംബർ 2022 (UTC) |} == വിക്കിമീഡിയ സ്ട്രാറ്റജി കരട് സംബന്ധിച്ച ചർച്ച == പ്രിയപ്പെട്ടവരേ.. വിക്കിമീഡിയ പ്രസ്ഥാനത്തിൻറെ മൂവ്മെൻറ് സ്ട്രാറ്റജിയെ കുറിച്ച് താങ്കൾ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ. മൂവ്‌മെന്റ് ചാർട്ടറിൻറെ കരട് തയ്യാറാക്കിയ അതിൻറെ കമ്മിറ്റി പ്രസ്തുത ചാർട്ടറിന്റെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഉപ വിഭാഗങ്ങളെ കുറിച്ച് (ആമുഖം, മൂല്യങ്ങളും തത്വങ്ങളും, പങ്കാളിത്തവും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ) ചർച്ച സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിവിധ വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന താങ്കളെപ്പോലുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദേശങ്ങളും ഏറെ വിലപ്പെട്ടതാണ് . അതറിയാനാണ് ഈ യോഗം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ആയതിനാൽ ഈ മാസം നാലിന് ( ഞായറാഴ്ച) ഇന്ത്യൻ സമയം രാവിലെ പത്ത് മണിക്ക് ( IST 10.00 AM )ഒരു ഓൺലൈൻ യോഗം ചേരുന്നു. പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് താങ്കളെ വിനയത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. താങ്കൾ ഈ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഈ [[metawiki:Movement_Charter/Community_Consultations/2022/Malayalam_Wikimedia_Community|പേജിൽ]] നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുക. ഓൺലൈൻ യോഗത്തിൽ ചേരാനുള്ള സൂം മീറ്റിംഗ് [[ലിങ്ക് സ്റ്റേറ്റ് പ്രോടോക്കോളും ഡിസ്ടൻസ് വെക്ടർ പ്രോടോകൊളും തമ്മിലുള്ള അന്തരങ്ങൾ.[https://us04web.zoom.us/j/75635791895?pwd=2p3yaYmYj7W38OdZk6iuoLDgtoLMyC.1 ലിങ്ക്] പ്രസ്തുത യോഗത്തിന് മുമ്പായി താഴെകൊടുക്കുന്ന 3 അധ്യായങ്ങളുടെ (ആമുഖം, മൂല്യങ്ങൾ & തത്വങ്ങൾ, റോളുകൾ & ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ) കരട് റിപ്പോർട്ട് വായിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഏറെ ഉപകാരപ്രദമാകും. * ആമുഖം https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Preamble * മൂല്യങ്ങളും തത്വങ്ങളും https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles * ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities<nowiki> ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എന്തെങ്കിലും സംശയങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ,ദയവായി ബന്ധപ്പെടുക നന്ദി, ~~~~</nowiki> [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 10:02, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:11, 18 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invitation to organize Feminism and Folklore 2023 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear {{PAGENAME}}, Christmas Greetings and a Happy New Year 2023, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a fountain tool or dashboard. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]]. This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023. Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:11, 24 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=24282249 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == The Wikipedia Asian Month 2022 Barnstar Golden == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="border: 3px solid #EAC100; background-color: #EEEEEE; margin:0 auto; padding:20px 20px; width:70%;" class="plainlinks">[[File:Wikipedia Asian Month Barnstar Golden.png|left|180px]] {{Center|{{resize|150%|'''''The Wikipedia Asian Month 2022 Barnstar Golden'''''}}}} <div style="color: #333333; margin-left:220px; font-size:110%; "> Dear {{ROOTPAGENAME}} : :Congradulation! Sincerely thank you for your utmost participation in Wikipedia Asian Month 2022. We are grateful for your dedication to Wikimedia movement, and hope you will join us the next year! :Wish you all the best! </div> <div style="color: #333333; text-align:right; font-size:120%; ">Wikipedia Asian Month Team</div> </div> {{clear}} </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month_2022/Special_Barnstars_Receiver_2&oldid=24592201 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Joycewikiwiki@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikipedia Asian Month 2022 eligible participants list == Hi @[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] I am Joyce, from the WAM2022 international team. Thank you for organizing the WAM campaign. I would like to let you know that. I had send out both the special barnstars and regular barnstars based on the fountain tool list you provided in the [[Wikipedia Asian Month 2022/Ambassadors|Ambassadors list]]. I send the special barnstart to you, user Kalesh, and Meenakshi nandhini, regular barnstars to other participants who score at least 3 or above 3. This year, edits with 3,000 bytes on exisiting article also counts, let me know if there are other particiapants who are eligible for a regular barnstar as well. All the best, and see you in the next WAM campaign. <nowiki>all the best, ~~~~</nowiki> [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd8Jo4ixbwKS1rC6KmfC1q6wW53nmoCQATbmsMatbZ4A1RCwA/viewform?usp=sf_link '''Wikipedia Asian Month 2022 Survey'''] [[ഉപയോക്താവ്:Joycewikiwiki|Joycewikiwiki]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Joycewikiwiki|സംവാദം]]) 04:14, 22 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) == feminism and folklor == Feminism and folklore are two subjects that may not seem related at first glance, but they actually have a deep connection. Folklore, which includes traditional stories, songs, and beliefs passed down through generations, often reflects the values and beliefs of a society. Feminism, on the other hand, is a movement that advocates for gender equality and the dismantling of patriarchy. One way in which feminism and folklore intersect is through the representation of women in traditional stories. Many folktales depict women as passive, submissive characters who are rescued by male heroes. This reinforces the idea that women are weak and in need of male protection, which is a harmful and limiting stereotype. However, some feminist scholars and storytellers are reclaiming these stories and retelling them in a way that portrays women as strong and capable. For example, in the traditional fairy tale "Cinderella," the title character is a meek and obedient servant who is mistreated by her stepmother and stepsisters. However, in a feminist retelling of the story, Cinderella may be portrayed as a resourceful and resilient young woman who uses her intelligence and wit to overcome adversity. Feminism can also inform the creation of new folklore. Folklore is not just something from the past; it is constantly being created and passed down in the present. By incorporating feminist themes and values into new stories and songs, we can help shape a culture that values and uplifts women. In conclusion, feminism and folklore are two subjects that have much to offer each other. Feminism can help us challenge harmful gender stereotypes that may be present in traditional folklore, while folklore can provide us with a powerful tool for creating and transmitting feminist values and messages. By working together, we can create a more just and equitable society for all. Reference: Luthra, N. (2017). Feminist Folklore: Reclaiming Traditional Stories. Jstor Daily. Retrieved from https://daily.jstor.org/feminist-folklore-reclaiming-traditional-stories/ [[ഉപയോക്താവ്:Hasankabeer098|Hasankabeer098]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hasankabeer098|സംവാദം]]) 18:12, 8 മാർച്ച് 2023 (UTC) == Request writing about Isabelle de Charrière (Q123386) == Hello @[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] Would you like to write about Isabelle de Charrière (Q123386) for the ML Wikipedia? It'll be appreciated if it's done. [[ഉപയോക്താവ്:Boss-well63|Boss-well63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Boss-well63|സംവാദം]]) 13:02, 6 ജൂൺ 2023 (UTC) == Feminism and Folklore 2023 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations on your remarkable achievement of winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2023''' writing competition! We greatly appreciate your valuable contribution and the effort you put into documenting your local Folk culture and Women on Wikipedia. To ensure you receive your prize, please take a moment to complete the preferences form before the 1st of July 2023. You can access the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWlxDwI6UgtPXPfjQTbVjgnAYUMSYqShA5kEe4P4N5zwxaEw/viewform?usp=sf_link by clicking here]. We kindly request you to submit the form before the deadline to avoid any potential disappointments. If you have any questions or require further assistance, please do not hesitate to contact us via talkpage or Email. We are more than happy to help. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|FNF 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:47, 10 ജൂൺ 2023 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023&oldid=25134473 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Translation request == Hello. Can you create the article [[:en:Laacher See]], which is the third most powerful volcano in Europe after Campi Flegrei and Santorini, in Malayalam Wikipedia? Yours sincerely, [[ഉപയോക്താവ്:Multituberculata|Multituberculata]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Multituberculata|സംവാദം]]) 17:02, 12 ജൂൺ 2023 (UTC) == Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:37, 25 ജൂലൈ 2023 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&oldid=25345565 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php?lang=ml medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 2 August 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translatiors/ml&oldid=25416194 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Doc James@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invite to Join Wikipedia Asian Month 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''You are receiving this message because you participated in the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]] as an organizer or editor.'' [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|Join the Wikipedia Asian Month 2023 ]] <big>Dear all,</big> <big>The '''[[:m:Wikipedia Asian Month Home|Wikipedia Asian Month 2023]]'''[1] is coming !</big> <big>The campaign start within a flexible 30 days from November to December. Following with the changes of the rules made by last year, the wish to have more people get to know Asia and Asian related topic is the same! </big>'''<big>Click [[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|"Here"]] to Organize/Join a WAM Event.</big>''' '''1. Propose "Focus Theme" related to Asia !''' If you are based somewhere in Asia, or have specific passion on an Asian topic, please propose your "Focus Theme" by October 25th. The WAM international team will select 5 themes. Please propose your focus theme through [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link this link][2]. '''2. Enhancing existing articles can also count as part of campaign contribution.''' Any edits, including creating new articles or adding new content to existing articles, over 3000 bytes in total would be able to get a reward. Last year, due to this change of rules, the Programs & Events Dashboard was suggested. However, according to community survey of 2022, Fountain Tool is still the best platform for tracking edit and points. You don’t need to create any Dashboard. For the tracking of editing existing article, the international team is currently designing a form. Will soon publish to the main page of WAM 2023. '''3. More flexible campaign time''' The contribution duration would remain 30days, but we extended the overall campaign timeline to 2 months. All organizers can decide when to start their WAM as long as the whole duration is within November 1st to December 31th. It means that you can participate in WAM based on the needs of your local community. '''Timetable''' * October 1st, 2023 : Publish International Campaign Page of the Year * October 5th to 25th, 2023 : Call for focus themes of WAM 2023. * Before 29 October, 2023: Complete '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|Registration]]''' [3] of Each language Wikipedia. * November 1st, UTC 00:00 to December 31th, UTC 00:00, 2023: Running the Campaign. (Find your local campaign for the actual event date.) * January 1st to March 15th, 2024: Auditing of each language Wikipedia. * March 30th, 2024: Deadline of reporting statistics and eligible editors to the International Team * April 1st to May 15th, 2024: The international team distributes Barnstars and Certificates to eligible editors of each event. For your information, the main page of Wikipedia Asian Month is currently undertaking a reconstruction for archiving purpose. For the 2023 event please bookmarked this page. We hope you will enjoy Wikipedia Asian Month! If you have any inquiry, feel free to contact us by info@asianmonth.wiki [4]. <big> We look forward to your participation. Cheers!!! WAM 2023 International Team</big> [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023 [2] https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023/Join_an_Event [4] info@asianmonth.wiki </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/Wikipedia_Asian_Month_2023_Message_receiver_main&oldid=25753309 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Joycewikiwiki@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Project Vidyodaya [https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_Vidyodaya]== [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D] please support --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 02:00, 22 നവംബർ 2023 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:36, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == Invitation to Organize Feminism and Folklore 2024 Writing Competition == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear {{PAGENAME}}, Hope you are doing well, Wishing you a Happy New Year!. We extend a heartfelt invitation to you to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition, which is scheduled to take place from February 1, 2024, to March 31, 2024. This year's edition of Feminism and Folklore will concentrate on feminism, women's issues, and gender-focused topics, aligning with a Wiki Loves Folklore gender gap focus and featuring a folk culture theme on Wikipedia. This year we have created two new Tools for the Feminism and Folklore project. The tool is called '''Campwiz'''. This tool is created by the international Tech team of Wiki Loves Folkore especially crafted for Feminism and Folklore project. The tool works as same as fountain or dashboard but has extra abilities required for jury and submission of articles. To create a new campaign on Campwiz, organizers to follow these steps: # Go to the tool link: <nowiki>https://tools.wikilovesfolklore.org/</nowiki> # Select your wiki on which you want to organize the campaign (enter the name or short code, such as "{{CONTENTLANG}}" for {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}}). # Give your campaign a name example "Feminism and Folklore 2024 on {{#language:{{PAGELANGUAGE}}}} {{SITENAME}})". # Select the start and end dates (note: keep your start date as Feb 1 and end date as March 31). # Provide a description for your campaign (you can briefly describe the campaign in this section). # Make sure to keep the checkboxes ticked for "Allow users to submit articles that were not created but expanded." if you want to use the campaign for expanded articles also. # Keep minimum added bytes as 4000 and minimum added words as 400 and click next. # In the jury section, keep the checkboxes ticked for "Allow jury members to participate in the campaign" and "Prevent jury members from seeing each other's votes." As per your preference. # Under the jury search box, type the username of your jury and click on the "+" button to add; you can add multiple jury members. # Click next to review and then click on save. With this we have also created a '''Missing article tool'''. This tool identifies articles in the English Wikipedia that are absent from your native language Wikipedia. You can customize your selection criteria, and our tool will provide you with a table displaying the missing articles along with suggested titles. You also have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Both tools, the Missing Article Tool and the Campwiz Tool, are now available for public use during the Feminism and Folklore campaign. You can find more information about these tools here: <nowiki>https://tools.wikilovesfolklore.org/</nowiki> There are also some changes in the rules and criteria's. Please go through the rules below. # '''Minimum Length:''' The expanded or new article should have a minimum of '''''4000 bytes or 400 words''''', ensuring sufficient depth and coverage of the chosen topic. The local organizers are free to choose the minimum length criteria as per needs of their local Wikipedia and must be clearly mention on local project page. # '''Language Quality:''' Articles should not be poorly machine-translated, ensuring that language quality and readability are maintained at a high standard. # '''Timeline of Creation or Expansion:''' The article should be created or expanded between 1 February and 31 March, aligning with the specified contest timeline. # '''Theme Relevance''': Articles should directly address the theme of feminism and folklore, exploring connections between gender, cultural traditions, and intangible heritage. # '''No Orphaned Articles:''' Articles must not be orphaned, meaning they should be linked from at least one other article to ensure visibility within the Wikipedia ecosystem. # '''No Copyright violations:''' There should be no copyright violations, and articles should adhere to local Wikipedia policies on notability, ensuring that the content meets the standards for notability. # '''Adequate references and Citations:''' Each article should include proper references and citations following local Wikipedia policies, ensuring the reliability and credibility of the information presented. Learn more about the contest details and prizes on our project page [[:m:Feminism and Folklore 2024|here]]. Should you require any assistance, please feel free to contact us on our meta talk page or via email. We eagerly anticipate your enthusiastic coordination and participation in Feminism and Folklore 2024. Thank you and Best wishes, '''Feminism and Folklore 2024 International Team''' --[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 06:51, 18 ജനുവരി 2024 (UTC) </div></div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=26088038 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == The Wikipedia Asian Month 2023 Barnstar Golden == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="border: 3px solid #EAC100; background-color: #EEEEEE; margin:0 auto; padding:20px 20px; width:70%;" class="plainlinks">[[File:2023_Wikipedia_Asian_Month_Special_Barnstar.jpg|left|180px]] {{Center|{{resize|150%|''''' Wikipedia Asian Month 2023 Golden Barnstar'''''}}}} <div style="color: #333333; margin-left:220px; font-size:110%; "> Dear {{ROOTPAGENAME}} : :Congratulations! Thank you so much for participating in the Wikipedia Asian Month 2023. We are very grateful for your dedication to the Wikimedia movement and effort in promoting Asian content. Hope to see you again this year and celebrate the 10th year of Wikipedia Asian Month together. :Sincerely, </div> <div style="color: #333333; text-align:right; font-size:120%; ">Wikipedia Asian Month International Team</div> </div> {{clear}} </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/WAM2023_GoldenBarnstar_MassMessage_Receiver_2&oldid=26272594 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Joycewikiwiki@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ലോക്സഭാനിയോജകമണ്ഡലങ്ങൾ == ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലങ്ങളുടെ താളുകൾ വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ താഴെയുള്ള ടെംപ്ലേറ്റുകളും മറ്റ് ടേബിളുകളും കൂടി വിവർത്തനം ചെയ്ത് മുഴുവൻ ലേഖനം ചെയ്യാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. എങ്കിലാണ് 2024 ലെ ഇലക്ഷൻ റിസൾട്ടുകൾ ഈ താളുകളിൽ ചേർക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളു. അല്ലെങ്കിൽ ഇത് മറ്റുള്ളവർക്ക് ഇരട്ടിപ്പണിയാവും. ട്രാൻസ്ലേറ്റ് ടൂൾ ഉപയോഗിക്കാൻ പറ്റാതാവുകയും ചെയ്യും. ശരിക്കും ശ്രദ്ധിക്കുക. പണി മുഴുവനും ട്രാൻസ്ലേറ്റ് ടൂളിൽ ചെയ്യുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:58, 20 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) : ശ്രദ്ധിക്കുന്നതാണ്. നന്ദി..[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 10:17, 21 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഏഷ്യൻ മാസം 2024 == ഞാനും താങ്കളും മാത്രമാണ് ഇപ്പോൾ [[WP:WAM2024| തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]] ചേർന്നിട്ടുള്ളത്. ജൂറിയായി ചേരാമോ [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:46, 1 നവംബർ 2024 (UTC) OK... നന്ദി...[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 15:37, 1 നവംബർ 2024 (UTC) == [[കരട്:കതരഗാമ]] == കതരഗാമ വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കരടിൽ നിന്നും ഈ ലേഖനം മാറ്റിത്തരണമന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 09:18, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC) ==അക്ഷരത്തെറ്റ് ശ്രദ്ധിക്കാമോ?== പ്രിയ Malikaveedu, താങ്കളുടെ ലേഖനങ്ങളിൽ കാണുന്നത് '''ൻ്റെ''' എന്നാണ്. ഫോണ്ട് പ്രശ്നമാണെന്നു കരുതുന്നു. [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%82%E0%B5%BC&diff=4143785&oldid=4143501 ഈ ലേഖനത്തിൽ] ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടവ '''ന്റെ''' എന്നാക്കിയത് കാണുമല്ലോ? [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 04:37, 9 ഡിസംബർ 2024 (UTC) : ഇത് ഫോണ്ടിന്റെ പ്രശ്നം ആണെന്ന് തോന്നുന്നു. ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തിയിതിന് നന്ദി. മറ്റു താളുകളിലും ഇത് സമയംപോലെ ശരിയാക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 05:41, 9 ഡിസംബർ 2024 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | താങ്കൾ ഇത് തീർച്ചയായും അർഹിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Pachu Kannan|Pachu Kannan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Pachu Kannan|സംവാദം]]) 09:31, 11 ഡിസംബർ 2024 (UTC) |} == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikipedia Asian Month 2024 Golden Barnstar == <div style="border: 5px solid #FFD700; background-color: #FAFAD2; margin: 0 auto; padding: 30px; width: 60%; box-shadow: 0 0 15px rgba(0, 0, 0, 0.2); font-family: 'Segoe UI', Tahoma, Geneva, Verdana, sans-serif; border-radius: 25px; display: flex; flex-direction: column; height: auto;"> <!-- Title Section: Golden Award and Wikipedia Asian Month (placed at top) --> <div style="font-size: 150%; font-weight: bold; text-shadow: 1px 1px 10px rgba(0, 0, 0, 0.4); margin-bottom: 1px; text-align: center;"> Golden Award <br>Wikipedia Asian Month 2024 </div> <!-- Image and Message Section: Image on the right, Message on the left --> <div style="display: flex; justify-content: space-between; align-items: center; gap: 10px;"> <!-- Reduced the gap between image and text --> <!-- Congratulations Message (on the left side of the box) --> <div style="font-size: 120%; color: #333333; text-align: left; line-height: 1.6; max-width: 60%;"> <p>Dear {{ROOTPAGENAME}},</p> <p>Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month! We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate in Asian Month each year, helping to promote and share knowledge about Asia. Sincerely, Wikipedia Asian Month User Group </div> <!-- Image Section (on the right side) --> <div style="max-width: 300px;"> [[File:2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar.png|2024 Wikipedia Asian Month Special Barnstar|180px]] </div> </div> </div> [[ഉപയോക്താവ്:Betty2407|Betty2407]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Betty2407|സംവാദം]]) 14:32, 15 മേയ് 2025 (UTC) == സാർ, ഇപ്പോൾ തിരുത്തിയത് സൂപ്പർ ആണ് കാണാൻ അതിനാൽ ഇനിയും കോന്നി പത്ത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം തിരുത്തിയാൽ മതി സാർ, == ലോഗിൽ ചെയ്തിരുന്നു പക്ഷേ പാസ് വേഡ് മറന്നു പോയി പിന്നിട് ചെയ്തിട്ട് ശരി ആകുന്നില്ല ഒന് പറഞ്ഞു തരുമോ സാർ ? [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/66.118.152.234|66.118.152.234]] 11:04, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) == കോന്നി താലൂക്ക് നല്ലതായി കാണാൻ == ഇനിയില്ല തിരുത്തുക എല്ല പ്രധാന വിവരങ്ങളടങ്ങിയ പതിപ്പാണ് സാർ നന്ദി വിവരത്തിന്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/66.118.152.234|66.118.152.234]] 11:11, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) == ഏഷ്യൻ മാസം 2025 == 2025 ലെ ഏഷ്യൻ മാസം പരിപാടി ആലോചനയിലാണ്. ജൂറിയായി ചേരാമോ [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:42, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) : സമ്മതം അറിയിക്കുന്നു.. നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 09:05, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> b4ujzhzs4ym1ef5ht8s9ekszn662rb0 0 118807 4616260 4550811 2026-04-29T10:41:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616260 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Oriole}} {{Taxobox | name = ഓറിയോൾ | image = Black-naped Oriole.jpg | image_width = 250px | image_caption = ബ്ലാക്ക് നേപ്‌ഡ് ഓറിയോൾ | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[bird|Aves]] | ordo = [[passerine|Passeriformes]] | subordo = [[Passeri]] | familia = '''Oriolidae''' | familia_authority = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825 | subdivision_ranks = Genera | subdivision = * ''[[Oriolus]]'' * ''[[Figbird|Sphecotheres]]'' }} ഒറിയോളിഡേ, ഇക്റ്ററിഡേ എന്നീ കുടുംബങ്ങളിൽ പെടുന്നതും തിളങ്ങുന്ന [[മഞ്ഞ]] നിറം കൂടുതലുള്ളതുമായ [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]]. ''ഓറീയോളസ് (aureolus=golden)'' എന്ന ലാറ്റിൻ പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ വക്കിന്റെ ഉദ്ഭവം. ഈ രണ്ട് പക്ഷികുടുംബങ്ങളും പരസ്പര ബന്ധമുള്ളവയല്ല. കേരളത്തിൽ ഇവ ഓണക്കിളി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. == പ്രത്യേകതകൾ == [[പ്രമാണം:Bullock's Oriole.jpg|thumb|250px|left|ഓറിയോൾ (ഇക്റ്ററിഡ്)]] ''ഒറിയോൾ'' കുടുംബ (ഒറിയോളീഡെ) ത്തിൽ 28 സ്പീഷീസുകളുണ്ട്. ഒരു [[പക്ഷി|പക്ഷിക്ക്]] ശരാശരി 177--305 മില്ലീമീറ്റർ നീളം വരും. തൂവലിന് കൂടുതലും [[മഞ്ഞ|മഞ്ഞനിറം]] ആയിരിക്കും. ഒലിവ്--ഗ്രീൻ, ചുവപ്പ്, തവിട്ട്, കറുപ്പ് എന്നീ നിറങ്ങളും കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ മിക്കവാറും പക്ഷികളുടെയും തലയ്ക്ക് മുഴുവനുമോ ഭാഗികമായോ കറുപ്പുനിറമായിരിക്കും. ഇവയുടെ ചിറകുകളും ഇരുണ്ടതാണ്. വാൽ ഭാഗികമായി കറുത്തതായിരിക്കും. ചില സ്പീഷീസുകളിൽ, [[ശരീരം|ശരീരത്തിൽ]] കുറുകെയുള്ള വരകൾ വളരെ വ്യക്തമായി കാണാം. എന്നാൽ ഈ വരകൾ കൂടുതലും അടിഭാഗത്തായിരിക്കും. ''ഓറിയോളസ്'' സ്പീഷീസിൽ പലപ്പോഴും [[കണ്ണ്|കണ്ണിനും]] കൊക്കിനും ഇടയ്ക്കുള്ള ഭാഗത്ത് തൂവലുകൾ കാണാറുണ്ട്.<ref>http://birdsinbackyards.net/species/Oriolus-sagittatus {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100612054755/http://birdsinbackyards.net/species/Oriolus-sagittatus |date=2010-06-12 }} Olive-backed Oriole</ref> എന്നാൽ ''സ്ഫീകോതെറസ്'' സ്പീഷീസിലാകട്ടെ ഈ ഭാഗം മിക്കവാറും നഗ്നമായിരിക്കും. ''ഓറിയോളസിന്റെ'' കൊക്കിന് [[ചുവപ്പ്|ചുവപ്പോ]] [[നീല|നീലയോ]] നിറമായിരിക്കും ഉണ്ടാവുക; ''സ്ഫീകോതെറസി''ന്റെത് കറുപ്പും. കൂർത്തു ബലമുള്ള കൊക്കുകൾക്ക് ചെറിയ വളവുണ്ട്. ചെറുതുമുതൽ സാമാന്യം നീളമുള്ളതുവരെ വിവിധവലിപ്പത്തിൽ കൊക്കുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. നീണ്ടു കൂർത്തവയാണു ചിറകുകൾ; വാൽ സാമാന്യം നീണ്ടതും. കൂടുതൽ നീളമുള്ള വാലും ചില ഇനങ്ങളിൽ കാണാറുണ്ട്. കാലുകൾ ബലമുള്ളതാണെങ്കിലും കുറുകിയതാകുന്നു. മിക്കവാറും എല്ലാ സ്പീഷീസിലും ലിംഗഭേദം ദൃശ്യമാണ്.<ref>[http://www.answers.com/topic/old-world-orioles-and-figbirds-oriolidae-biological-family] Old World Orioles and Figbirds (Oriolidae</ref> == വൃക്ഷനിവാസികൾ == തനിച്ചു നടക്കാനിഷ്ടപ്പെടുന്ന ഈ [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]] അധികവും വൃക്ഷനിവാസികളാണ്. ചെറു [[പ്രാണി|പ്രാണികളും]] പഴങ്ങളുമാണ്]] ഇവയുടെ പ്രധാന [[ഭക്ഷണം]]. അതിവേഗം പറക്കാനും ഇവയ്ക്കു കഴിവുണ്ട്. തരംഗചലനത്തെ ഓർമിപ്പിക്കത്തക്കവിധമാണ് ഇവ പറക്കുന്നത്. സാധാരണയായി സ്വരക്ഷയിൽ വളരെയധികം ശ്രദ്ധയുള്ള പക്ഷികളാണ് ഇവ. [[ഓടക്കുഴൽ]] നാദത്തിനു തുല്യമായി, ഉച്ചത്തിൽ, ശ്രവണമധുരമായ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുക ഇവയുടെ പതിവാണ്. ഇടയ്ക്കിടെ കർക്കശസ്വരങ്ങളും പുറപ്പെടുവിക്കാറില്ലന്നില്ല.<ref>http://creagrus.home.montereybay.com/OWorioles.html OLD WORLD ORIOLES Oriolidae</ref> == കൂടുകെട്ടുന്നത് == [[പ്രമാണം:Green Figbird samcem.JPG|thumb|250px|ഫിഗ്ബേഡ്]] ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന വൻ [[വൃക്ഷം|വൃക്ഷങ്ങളുടെ]] ശാഖാഗ്രങ്ങളിലായി, പുല്ലും നാരും ഉപയോഗിച്ച് ഇവ കൂടുകെട്ടുന്നു. കൂടുകൾ ചരിഞ്ഞു മറിയാതിരിക്കാനും, കൂടുതൽ സുരക്ഷിതത്വത്തിനുമായി, കുറുകെപോകുന്ന അടുത്തടുത്ത രണ്ടു ശാഖകളിലായാണ് [[കൂട്|കൂടുകൾ]] ഉണ്ടാക്കുന്നത്. കപ്പിന്റെ ആകൃതിയുള്ള കൂടുകൾ ഭാഗികമായി തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നവയാകുന്നു. എന്നാൽ ''സ്ഫീകോതെറസിന്റെ'' കൂടിന് സോസറിന്റെ ആകൃതിയായിരിക്കും. ഇത് തീരെ ദുർബലവുമാണ്.<ref>http://www.answers.com/topic/old-world-orioles-and-figbirds-oriolidae-biological-family Old World Orioles and Figbirds (Oriolidae)</ref> == മുട്ടവിരിയിക്കൽ == ഒരു തവണ രണ്ടുമുതൽ അഞ്ചുവരെ [[മുട്ട|മുട്ടകൾ]] മുട്ടകളിടുന്നു. മുട്ടയുടെ നിറം വെള്ളയോ പാടൽമോ ആയിരിക്കും. ''സ്ഫികോതെറസിന്റെ'' മുട്ട പച്ചനിറമാണ്. തവിട്ടുനിറത്തിലോ കറുപ്പുനിറത്തിലോ ഉള്ള അടയാളങ്ങൾ മുട്ടയുടെ പുറത്ത് വ്യക്തമായി കാണാം. അടയിരിക്കുന്ന പിടയെ പൂവൻ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും സഹായിക്കുന്നു. മുട്ട വിരിഞ്ഞിറങ്ങുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ശരീരത്തിൽ അങ്ങിങ്ങായി വളരെ കുറച്ച് ചെറുതൂവലുകൾ ഉണ്ടായിരിക്കും. ദിവസങ്ങളോളം കുഞ്ഞുങ്ങൾ കൂടുവിട്ടിറങ്ങാറില്ല; മാതാപിതാക്കളുടെ ശ്രദ്ധാപൂർ‌‌വമായ സം‌‌രക്ഷണത്തിൽ കൂട്ടിനുള്ളിൽതന്നെ കഴിയുന്നു.<ref>http://www.avianweb.com/figbirds.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Figbirds (Sphecotheres viridis)</ref> == വാസസ്ഥലങ്ങൾ == [[ആഫ്രിക്ക]], യൂറേഷ്യ, ഈസ്റ്റിൻഡീസ്, [[ഫിലിപ്പീൻസ്]], [[ആസ്ട്രേലിയ|ആസ്ടേലിയയുടെ]] വടക്കും കിഴക്കും പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഓറിയോളിഡേ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ. ഇവയിൽ ചില സ്പീഷീസുകൾ ദേശാടന സ്വഭാവം ഉള്ളവയാണ്. ഗോൾഡൻ ഓറിയോൾ (Oriolus Oriolus) ഇതിന് ഉത്തമോദാഹരണമാകുന്നു.<ref>http://www.birdguides.com/species/species.asp?sp=165011 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100808073815/http://www.birdguides.com/species/species.asp?sp=165011 |date=2010-08-08 }} Golden Oriole Oriolus oriolus</ref> തെക്കേ [[അമേരിക്ക]] മധ്യ അമേരിക്ക, വെസ്റ്റിൻഡീസ്, വടക്കേ അമേരിക്ക എന്നീ ഭൂവിഭാഗങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഇക്റ്ററിഡേ കുടുംബത്തിലെ 95 സ്പീഷീസുകളും ''ഓറിയോൾ'' എന്നപേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവ തന്നെ. ഇക്കൂട്ടത്തിലും ദേശാടന സ്വഭാവം ഉള്ളവ കുറവല്ല.<ref>http://www.jstor.org/pss/4160684 Icteridae Family</ref> == ഇക്റ്ററിഡുകളുടെ സവിശേഷതകൾ == [[പ്രമാണം:Oriole 2.jpg|thumb|250px|left|ഗോൾഡൻ ഓറിയോൾ]] ഇക്റ്ററിഡുകൾ 171 മുതൽ 546 വരെ മില്ലീമീറ്റർ നീളമുള്ളവയാണ്. ഇവയ്ക്കു പൊതുവേ തിളങ്ങുന്ന കറുപ്പു നിറമാകുന്നു; ത‌‌വിട്ടുനിറം, ഇരുണ്ട ചുവപ്പുകളർന്ന ത‌‌വിട്ടുനിറം (chestnut), മഞ്ഞ കലർന്ന ത‌‌വിട്ടുനിറം (buff), [[ഓറഞ്ച്]], ക്രിംസൺ, [[മഞ്ഞ]] തുടങ്ങിയ നിറങ്ങൾ കറുപ്പുമായി കലർന്നു കാണാറുണ്ട്. ചിറകുകൾക്ക് മിക്കവാറും വെള്ളനിറമായിരിക്കും. അപൂർ‌‌വം സ്പീഷീസുകൾക്ക് കഴുത്തിൽ കോളർ പോലെ തോന്നിക്കുന്ന ഘടനാവിശേഷം (neck ruff) കണ്ടെത്താം. വളരെക്കുറച്ചു തൂവലുകളാൽ രൂപീകൃതമായ ഒരു ശൃഗവും ചില സ്പീഷീസുകളിൽ കാണാൻ കഴിയും. കോണാകൃതിയായ കൊക്കുകൾ തടിച്ചു കുറുകിയതാണ്; നീണ്ടു നേർത്തവയും അപൂർ‌‌വമല്ല. വലിപ്പം കൂടിയ ഇനങ്ങളിൽ ചുണ്ടുകൾ കനമേറിയതും ഹെൽമറ്റിന്റെ ആകൃതിയുള്ളതുമാകുന്നു. സാധാരണ നിലയിൽ ചിറകുകൾ നീണ്ടു കൂർത്തവയാണ്; കുറുകിയ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ചിറകുകളും അപൂർ‌‌വമല്ല. വാലിന്റെയും സ്ഥിതി അങ്ങനെ തന്നെ. ചില സ്പീഷീസുകളിൽ മുറിച്ചുകളഞ്ഞതുപോലെ ചതുരത്തിലായിർക്കും വാലിന്റെ അറ്റം; വൃത്താകൃതിയിലുള്ളതും, അടയാളങ്ങളോടുകൂടിയതുമായ വാലും അത്ര അസാധാരണമല്ല. വിശറിപോലെ മടക്കിവച്ചിരിക്കുന്ന വാലും ഇവയ്ക്കിടയിൽ അപൂർ‌‌വമായിട്ടുണ്ട്. കലുകൾ ബലമേറിയതാണ്. മിക്കവാറും എല്ലാ സ്പിഷീസുകളിലും ലിഗഭേദം കാണാം.<ref>http://www.encyclopedia.com/doc/1O8-Icteridae.html Icteridae</ref> ഓറിയോളിഡുകളിൽ നിന്ന് വിഭിന്നമായി, ഇക്റ്ററിഡുകൾ പൊതുവേ കൂട്ടംചേർന്നു നടക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. അപൂർ‌‌വമായി ഒറ്റയ്ക്കും നടക്കാറില്ലന്നില്ല. വൃക്ഷനിവാസികളും തറയിൽ കഴിയുന്നവയും ഇക്കൂട്ടത്തിലുണ്ട്. ത്റയിലായിരിക്കുമ്പോൾ നടക്കുക മാത്രം ചെയ്യുന്ന ചില സ്പീഷീസുകളെയും കണ്ടെത്താം. == പ്രധാന ആഹാരം == ചെറു കീടങ്ങൾ, [[മത്സ്യം]], ആംഫിബിയകൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യകൾ, മറ്റു ചെറു [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]], ചെറിയ സസ്തനികൾ, ചെടികളുടെയും മറ്റും വിത്തുകൾ പഴങ്ങൾ, [[തേൻ]] തുടങ്ങി എന്തും ആഹാരമാക്കുന്നവയാണ് ഇക്റ്ററിഡുകൾ. ചൂളം വിളിക്കുന്നതു പോലെയും പാട്ടു പാടുന്നതു പോലെയും, ശകാരിക്കുന്നതു പോലെയും ശബ്ദമുണ്ടാക്കുന്നതിന് ഇവയ്ക്കുള്ള കഴിവ് അത്ഭുതാവഹമാകുന്നു. ചില സ്പീഷീസുകൾക്ക് മധുരമായി പാടുന്നതിനും കഴിയും<ref>http://animalpicturesarchive.com/view.php?tid=3&did=26831 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111016175402/http://animalpicturesarchive.com/view.php?tid=3&did=26831 |date=2011-10-16 }} New World Oriole (Family: Icteridae, Genus: Icterus)</ref> == ജീവിതരീതി == സംഘമായും അല്ലാതെയും ജീവിക്കുന്നവ ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉണ്ട്. ഇണയെ കൂടെക്കൂടെ മാറ്റാറുണ്ട്.(polygamous or promiscuous). തറയിലും [[വെള്ളം|വെള്ളത്തിൽ]] വളരുന്ന ചെടികളിലും, കുഴികളിലും വിള്ളലുകളിലും ഒക്കെ ഇവയുടെ കൂടുകൾ കാണാവുന്നതാണ്. മറ്റു പക്ഷികളുടെ കൂടുകൾ കൈയേറുന്നതും അപൂർ‌‌വമല്ല. ഒരു തവണ 2 മുതൽ 7 വരെ [[മുട്ട|മുട്ടകൾ]] ഇടുന്നു. മുട്ടയ്ക്ക് ഇളം [[നീല]], [[പച്ച]], ചാരം, [[മഞ്ഞ]] കലർന്ന തവിട്ടുനിറം, വെള്ള എന്നിങ്ങനെ ഇങ്ങനെ ഏതെങ്കിലും ഒരുനിറമാണുണ്ടാവുക. മുട്ടയിൽ വ്യക്തമായ ചില അടയാളങ്ങൾ കാണാം. പെൺപക്ഷിയാണ് അടയിരിക്കുന്നത്.<ref>http://www.answers.com/topic/icteridae-vertebrate-zoology New World Blackbirds and Orioles (Icteridae)</ref> == കടപ്പാട് == * മലയാളം സർ‌‌വവിജ്ഞാനകോശം ഒരു [[കേരളം|കേരള]] സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരണം. == അവലംബം == {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://ibc.lynxeds.com/family/orioles-oriolidae ഓറിയോൾ വീഡീയോകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160316160323/http://ibc.lynxeds.com/family/orioles-oriolidae |date=2016-03-16 }} * [http://www.google.co.in/images?q=Oriolidae&oe=utf-8&rls=org.mozilla:en-GB:official&client=firefox-a&um=1&ie=UTF-8&source=univ&ei=t0gjTJfJPIazrAfd8ID3Cg&sa=X&oi=image_result_group&ct=title&resnum=4&ved=0CDQQsAQwAw] Oriolidae * http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/pictures/Oriolidae.html * http://www.bird-stamps.org/cspecies/17401200.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100630145217/http://www.bird-stamps.org/cspecies/17401200.htm |date=2010-06-30 }} * http://www.superstock.com/stock-photography/Family+icteridae {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200815083026/https://www.superstock.com/stock-photography/Family+icteridae |date=2020-08-15 }} * http://www.toledo-bend.us/index.asp?cowbird * http://www.flickr.com/photos/barloventomagico/sets/72157602728298391/ == വീഡിയൊ == * http://www.youtube.com/watch?v=1Kk3b1CxjDk&NR=1 [[വർഗ്ഗം:പക്ഷികുടുംബങ്ങൾ]] op9m09ae8tazxpalezz8dq8qs6vcbwz 0 120668 4616128 4558100 2026-04-28T20:58:53Z Vishkailas 214655 4616128 wikitext text/x-wiki {{expand language|topic=|langcode=en|otherarticle=Turkey (bird)|date=2025 മാർച്ച്}} {{prettyurl|Turkey (bird)}} {{Taxobox | name = കൽക്കം | fossil_range = {{fossil_range|5|0|Early [[Pliocene]] to സമീപസ്ഥം}} | image = Meleagris gallopavo Wild Turkey.jpg | image_caption = [[Wild Turkey]], ''Meleagris gallopavo'' | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[bird|Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = [[Phasianidae]] | familia_authority = [[George Robert Gray|Gray]], 1840 | subfamilia = [[Meleagridinae]] | genus = '''''Meleagris''''' | genus_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1758 | subdivision_ranks = Species | subdivision = ''[[Wild Turkey|M. gallopavo]]''<br /> ''[[Ocellated Turkey|M. ocellata]]'' <!-- | wikispecies = Meleagris | itis = 176135--> }} [[File:Meleagris gallopavo MHNT.ZOO.2010.11.9.30.jpg|thumb| ''Meleagris gallopavo'']] {{വിക്കിനിഘണ്ടു|കല്ക്കം}} മെലീഗ്രസ് ( '''''Meleagris''''') എന്ന വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട [[Extant taxon|ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന]] വലിയ വർഗ്ഗങ്ങളിൽപ്പെട്ട [[bird|പക്ഷികളാണ്‌]] '''കൽക്കം''' അഥവാ '''ടർക്കി പക്ഷി'''. കൽക്ക്, കളക്കം, വാങ്കോഴി എന്നിങ്ങനെ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു. കൊക്കിന്റെ അടിയിൽ നിന്ന് താഴേക്ക്‌ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന താടി പോലെ തോന്നിക്കുന്ന മാംസള ഭാഗം പൂവൻ ടർക്കിക്കോഴികളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്‌. സാധാരണ [[കോഴി]]യേക്കാൾ വലുപ്പവും കഴിക്കുന്ന ആഹാരം മുഴുവൻ ഇറച്ചിയാക്കാനുള്ള കഴിവുമുള്ള ഇവയ്‌ക്ക്‌ രോഗ പ്രതിരോധശേഷിയും കൂടുതലാണ്‌. ഏഴ്‌ മാസം പ്രായമാകുമ്പോൾ തന്നെ ഒമ്പത്‌ കിലോയോളം ഭാരമുണ്ടാവും. ഇവയെ മുട്ടക്കും ഇറച്ചിക്കും അലങ്കാരത്തിനായും മറ്റുചിലപ്പോൾ [[പാമ്പ്]], ചേര തുടങ്ങിയ ജന്തുക്കളുടെ ശല്യം നിയന്ത്രിക്കുവാനും മനുഷ്യർ ഇണക്കി വളർത്താറുണ്ട്. വർഷത്തിൽ നൂറോളം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന ഇവയുടെ മുട്ട സാധാരണ കോഴി മുട്ടയെക്കാൾ പോഷക സമ്പുഷ്ടവും ഔഷധ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളതുമാണ്. പ്രോടീൻ, നാരുകളും, മറ്റു പോഷകങ്ങളും കൊണ്ടു സമൃദ്ധമാണ് കൊളെസ്ട്രോൾ കുറഞ്ഞതുമായ ഇവയുടെ മാംസം. പറമ്പുകളിൽ ചുറ്റി നടന്നു പുല്ലുകളും സസ്യങ്ങളും മറ്റും ധാരാളമായി ആഹാരമാക്കുന്ന ഇവ പ്രാണികളേയും ചെറു ജീവികളെയും മറ്റും ഭക്ഷിക്കാറുണ്ട്. [[പാമ്പ്]], അതുപോലുള്ള ഇഴജന്തുക്കൾ, മറ്റു ജീവികൾ എന്നിവയുടെ ശത്രു കൂടിയാണ് ടർക്കി. പാമ്പുകളെയും മറ്റു ഇഴ ജന്തുക്കളെയും കണ്ടാൽ ഇവ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും കൂട്ടമായി ആക്രമണ സ്വഭാവം കാണിക്കുകയും അവയെ കൊല്ലുകയും, ഇടത്തരം പാമ്പുകളെവരെ ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഇവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ ഇഴ ജന്തുക്കളുടെയും മറ്റു ജീവികളുടെയും ശല്യം കുറവായിരിക്കും. ഇക്കാരണത്താൽ പാമ്പ്‌ ശല്യം ഉള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇവയെ വളർത്താറുണ്ട്. പരിചയം ഇല്ലാത്ത ആളുകളെയോ ജീവികളെയോ കണ്ടാൽ വളർത്തു നായകളെപ്പോലെ ഇവ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും കൊത്താൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇതിൽ ''[[Meleagris gallopavo|മെലീഗ്രിസ് ഗാലോപാവ]]'' എന്ന വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ [[Wild Turkey|വൈൽഡ് ടർക്കി]] എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് സാധാരണയായി [[North America|വടക്കേ അമേരിക്കയിലാണ്‌]] കണ്ടു വരുന്നത്. മറ്റൊരു വർഗ്ഗമായ [[Meleagris ocellata|മെലിഗ്രസ് ഓസിലാറ്റ]] എന്ന വർഗ്ഗം [[Ocellated Turkey|ഓസിലേറ്റഡ് ടർക്കി]] എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് സാധാരണ [[Yucatán Peninsula|പെനിസുലിയൻ]] വനങ്ങളിലാണ്‌ കാണപ്പെടുന്നത്. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ യൂറോപ്യർ അമേരിക്കയിലെത്തിയപ്പോൾ നോർത്ത്‌ അമേരിക്കയിലെ മെലെഗരിസ്‌ വർഗ്ഗത്തിൽ പെടുന്ന വലിയ ‘കോഴി’യെ യൂറോപ്പിലെത്തിച്ചു. മെക്സിക്കോയിലാണ് ഇവ കൂടുതൽ കാണപ്പെട്ടിരുന്നത്‌. അക്കാലത്ത്‌ യൂറോപ്പിൽ കൂടുതൽ കാണപ്പെട്ടിരുന്ന തുർക്കിക്കാർ എത്തിച്ച ഗിനിക്കോഴി തന്നെയാണിതെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുകയും അവയെ ടർക്കി കോഴി എന്ന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തു പോന്നു. ക്രിസ്മസ് കാലത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഇറച്ചിയാണ് ഇവയുടേത്. <!-- The [[domestic turkey]] is a descendant of the [[Wild Turkey]] and features prominently in the menu of the U.S. and Canadian holidays of [[Thanksgiving]] and that of [[Christmas]] in many countries. --> == ചിത്രസഞ്ചയം == <gallery widths=110 px heights=110 px perrow=4> File:Turkey_-_കൽക്കം_02.JPG|കൽക്കം - പൂവൻ File:Domestic turkeys.jpg|ടർക്കിക്കോഴി - പൂവനും പിടയും പ്രമാണം:ടർക്കിക്കോഴി - പൂവനും പിടയും.jpg|ടർക്കിക്കോഴി - പൂവനും പിടയും Image:Eastern_Wild_Turkeys.jpg|വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഈസ്റ്റേൺ വൈൽഡ് ടർക്കി File:Domestic turkey.jpg Image:Turkey farm in southwestern Missouri (1973).jpg|Turkey farm in southwestern [[Missouri]] (1973 photograph) File:Meleagris-Turkey (bird).jpg </gallery> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.life.com/image/first/in-gallery/37122/everyone-loves-turkey Everyone Loves Turkey] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100324191812/http://www.life.com/image/first/in-gallery/37122/everyone-loves-turkey |date=2010-03-24 }} - image slideshow by ''[[Life magazine]]'' [[വർഗ്ഗം:പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പറക്കാത്ത പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]] otvj0k61mw161hznkri2xy6kuk4zcnj 0 132369 4616035 4566339 2026-04-28T12:35:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616035 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Cuscuta reflexa Roxb}} {{taxobox |name =''ആകാശവല്ലി'' <br> ''Cuscuta reflexa Roxb'' |image = Cuscuta_Reflexa_Roxb_-_മൂടില്ലാതാളി_02.JPG |regnum = [[സസ്യം]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Solanales]] |familia = [[Convolvulaceae]] |genus = ''[[Cuscuta]]'' |species = '''''C. reflexa ''''' |binomial = ''Cuscuta reflexa Roxb'' |binomial_authority = |}} [[കോൺവോൾവുലേസിയേ]] കുടുംബത്തിലെ ഭാഗികമായ ഒരു പരാദ സസ്യമാണ് '''ആകാശവല്ലി''' അഥവാ '''മൂടില്ലാത്താളി'''. ഇലകളില്ലാത്ത ഇവയുടെ തണ്ടിനു് ഇളം പച്ച നിറമാണ്. മറ്റു ചെടികളിൽ പടർന്നു വളരുന്ന ഇവയുടെ ശാസ്ത്രനാമം Cuscuta reflexa എന്നാണ്<ref>[http://plants.usda.gov/java/ClassificationServlet?source=profile&symbol=CURE&display=31 Classification for Kingdom Plantae Down to Species Cuscuta reflexa Roxb]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ==രൂപവിവരണം== ഇളം [[മഞ്ഞ]]നിറത്തിലുള്ള പരാദസസ്യമാണ്. നിറയെ ശാഖകളുണ്ടാവും. ആഥിതേയ സസ്യത്തിന്റെ മുകളിൽ പടർന്നുകിടക്കും. ഡിസംബർ മുതൽ മാർച്ചുവരെയാണ് ചെടി പുഷ്പിക്കുന്ന കാലം. വളരെ ചെരിയ പൂക്കളാണ്. ==രസാദി ഗുണങ്ങൾ== രസം :കഷായം, തിക്തം, മധുരം ഗുണം :പിശ്ചിലം വീര്യം :ശീതം വിപാകം :കടു <ref name="vns1">ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ-2, ഡോ. നേശമണി, കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> ==ഔഷധയോഗ്യ ഭാഗം== വള്ളി <ref name=" vns1"/> ==ഔഷധ ഗുണം== വായു നാശകം. രക്തശുദ്ധി, വേദന,പിത്തരോഗം, ത്വക്ക് രോഗം എന്നിവയുടെ ചികിത്സയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ==ചിത്രശാല== <gallery> File:Cuscuta reflexa moodillathali 01.jpg|ആകാശവല്ലി അഥവാ മൂടില്ലാത്താളി മറ്റു വള്ളിച്ചെടികളിൽ പടർന്ന നിലയിൽ File:Cuscuta reflexa moodillathali flowers.jpg|ആകാശവല്ലി അഥവാ മൂടില്ലാത്താളിയുടെ പൂക്കൾ File:Cuscuta_Reflexa_Roxb_-_മൂടില്ലാതാളി_01.JPG|മൂടില്ലാതാളി </gallery> ==അവലംബം== * കേരളത്തിലെ കാട്ടുപൂക്കൾ ഭാഗം2- മാത്യു താമരക്കാട്ട്, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:പരാദസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കസ്ക്യൂട്ട]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അധിനിവേശസസ്യങ്ങൾ]] om4jos50hemn448ks3lbnm5jzr85oez 3 132509 4616113 4612928 2026-04-28T20:06:54Z MediaWiki message delivery 53155 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616113 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#dFDBB7;margin:2px;border: thin solid blue; width: 120px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:black; color:#ffffff;text-align:center;"| '''പഴയ സംവാദം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|പഴയ സംവാദങ്ങൾ]]<br/> |- | *''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram/Archive 1|'''ഒന്നാം നിലവറ''']]'''<br> *''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram/Archive 2|'''രണ്ടാം നിലവറ''']]'''<br> <div style="-moz-transform:rotate(4deg);-webkit-transform:rotate(0deg); transform:rotate(4deg); float:left">__TOC__ <br> </div> {{-}} |} == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | വിനയൻ രാജാപുരത്തിനു സ്നേഹത്തോടെ [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{Talkies ♫♫}]] 20:03, 6 മാർച്ച് 2017 (UTC) |} == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അദ്ധ്വാന താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | വിക്കിപീഡിയ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള താങ്കളുടെ വിലയേറിയ സംഭാവനകൾക്കാണ് ഇത്. താങ്കളെപ്പോലെയുള്ളവരാണ് വിക്കിപീഡിയയുടെ സമ്പത്ത്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 06:11, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} == അഭിനന്ദനങ്ങൾ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Drei gelbe Rosen.JPG|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അനുമോദനപുഷ്പങ്ങൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ :-) [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 11:43, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} ---- == Thank you for being one of Wikipedia's top medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> :''please help translate this message into your local language via [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Project_Med/The_Cure_Award meta]'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2019 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2019 you were one of the [[W:EN:Wikipedia:WikiProject Medicine/Stats/Top medical editors 2019 (all)|top ~300 medical editors]] across any language of Wikipedia. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. Consider joining '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|here]]''', there are no associated costs. |} Thanks again :-) -- [[W:EN:User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 18:49, 5 മാർച്ച് 2020 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Medical_Editors_2019/other&oldid=19872538 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Doc James@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Barnstar of Diligence Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അദ്ധ്വാന താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | വിക്കിപീഡിയ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള താങ്കളുടെ വിലയേറിയ സംഭാവനകൾക്കാണ് ഇത്. താങ്കളെപ്പോലെയുള്ളവരാണ് വിക്കിപീഡിയയുടെ സമ്പത്ത്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 06:11, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} == അഭിനന്ദനങ്ങൾ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Drei gelbe Rosen.JPG|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അനുമോദനപുഷ്പങ്ങൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ :-) [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 11:43, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | താങ്കൾ ഇത് തീർച്ചയായും അർഹിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Pachu Kannan|Pachu Kannan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Pachu Kannan|സംവാദം]]) 09:29, 11 ഡിസംബർ 2024 (UTC) |} ==[[ പ്രൊഫസർ പ്രേം രാജ് പുഷ്പാകരൻ, 2025 ]]== മാഷെ ഈ ലേഖനം ഒന്നു ശ്രദ്ധിക്കണേ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:16, 11 മാർച്ച് 2025 (UTC) :പല ഐഡികളിൽ നിന്നും മാറ്റം ഒന്നുമില്ലാതെ തുടർച്ചയായുള്ള താൾ സൃഷ്ടിയാണ്. പെട്ടെന്ന് നീക്കം ചെയ്യേണ്ട ലേഖനം. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 03:54, 12 മാർച്ച് 2025 (UTC) *പലതവണ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും നീക്കംചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്ത താൾ. --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:10, 13 മാർച്ച് 2025 (UTC) == വിശ്വകർമ്മജർ == സാർ കേരളത്തിൽ വിശ്വകർമ്മജർ എന്നപേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത് cast and tribes of South India എന്ന ചരിത്ര ഗ്രന്ഥത്തിലെ രേഖകൾ പ്രകാരം Page Number 107 കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ജാതി പേരുകൾ തച്ചൻ തട്ടാൻ കൊല്ലൻ മൂശാരി കൽതച്ചൻ എന്നിവയാണ് വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ ആശാരിയെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് ആശാരി വിശ്വകർമ്മ എന്ന ആര്യൻ വിഭാഗത്തിലുള്ള ബ്രാഹ്മണ വർണം ശില്പികളാണ് വിശ്വകർമ്മജർ എന്ന ശില്പികളിൽ നിന്നും ആശാരിയെ ഒഴിവാക്കണം എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു കുഞ്ഞിക്കുട്ടൻ തമ്പുരാൻ രചിച്ച വ്യാസ ഭാരതം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൻറെ സർപ്പ സത്ര സമാപ്തി എന്ന അധ്യായത്തിൽ 166 നമ്പർ പേജിൽ ആശാരി സൂത സ്ഥപതി എന്ന് പറയുന്നുണ്ട് വിശ്വകർമ്മജർ എന്നുപറയുന്നത് കമ്മാളർ വിഭാഗം ശില്പികളെ ആണ് അതിൽ നിന്നും ആശാരിയെ ഒഴിവാക്കണം എന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നുകമ്മാളർ വിഭാഗത്തിൽ മരപ്പണിക്കാർ അല്ലെങ്കിൽ തച്ചൻ എന്നാണ് പറയുക [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:4073:188:B900:124F:6DA6:321B:88B9|2409:4073:188:B900:124F:6DA6:321B:88B9]] 07:42, 27 ജൂൺ 2025 (UTC) *സുഹൃത്തേ, കൃത്യമായ അവലംബങ്ങൾ ചേർത്ത് ലേഖനം തിരുത്തൂ. അവലംബങ്ങൾ പരിശോധനയ്ക്ക് ലഭ്യമാവണം.. സർ വിളി വേണ്ടതില്ല, ഇവിടെ എല്ലാവരും സമൻമാരാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 12:55, 6 ജൂലൈ 2025 (UTC) == ഹലോ == ഹലോ. താഴെ പറയുന്ന പേജുകൾ ഇല്ലാതാക്കാൻ ഞാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു: *[[ഫലകം:Arizona cities and mayors of 100,000 population]] *[[ഫലകം:California cities and mayors of 100,000 population]] *[[ഫലകം:Illinois cities and mayors of 100,000 population]] *[[ഫലകം:Iowa cities and mayors of 100,000 population]] *[[ഫലകം:Missouri cities and mayors of 100,000 population]] *[[ഫലകം:Oklahoma cities and mayors of 100,000 population]] *[[ഫലകം:Pennsylvania cities and mayors of 100,000 population]] കാരണങ്ങൾ ഇവയാണ്: *ഈ ഉള്ളടക്കങ്ങൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. മേയർമാരിൽ പലരും തെറ്റാണ്. *ഇവ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് ഇല്ലാതാക്കി, ([[:en:Wikipedia:Templates_for_discussion/Log/2024_April_4#United_States_mayor_navigational_boxes_by_state]] പ്രകാരം. അവിടെ പോലും അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു. *ഈ മേയർമാരിൽ പലരും ശ്രദ്ധേയരല്ല. എനിക്ക് മലയാളം ഭാഷ വായിക്കാൻ അറിയില്ല, അതിനാൽ ഇവ ഇല്ലാതാക്കാൻ എങ്ങനെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യണമെന്ന് എനിക്കറിയില്ല. നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം എന്താണ്? [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2025-30135-33|&#126;2025-30135-33]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2025-30135-33|talk]]) 03:30, 29 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) *{{Ping|&#126;2025-30135-33}}, Please give SD tag , so that the admins can take a decision on it. Thank you. -- [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:00, 29 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) *:I will do that, but I don't know if it meets the criteria for speedy deletion. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2025-30135-33|&#126;2025-30135-33]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2025-30135-33|talk]]) 17:40, 29 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) == Belated Wiki Anniversary Wishes 🎉 == <div style="border: 3px solid #f75920; background: #f8f9fa; padding: 15px; margin: 10px 0; font-size: 95%; line-height: 1.6em;"> [[File:Rose and Carnation Flower Bouquet 02.png|150px|right|Happy Wiki Anniversary]] Dear [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]], Your wiki anniversary was '''16 days''' ago, marking '''15 years''' (as per SUL) of dedicated service! I wanted to extend a heartfelt thanks for your amazing contributions. With over '''36,968''' edits, your dedication is an inspiration to the community. Wishing you all the best for the year ahead! ''Use this [https://suyashdwivedi.github.io/Wiki_Tools/Wiki_Anniversary.html '''Tool'''] to send wiki anniversary wishes to other amazing Wikimedians.'' - [[ഉപയോക്താവ്:Suyash.dwivedi|Suyash.dwivedi]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Suyash.dwivedi|സംവാദം]]) 18:03, 17 നവംബർ 2025 (UTC) </div> == ഇരട്ട റീഡയറക്‌ടുകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള അഭ്യർത്ഥന [[:സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ ഔദ്യോഗിക വിഭാഗം]] == ഹലോ സർ @[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]].... ദയവായി ഇരട്ട റീഡയറക്‌ടുകൾ പരിഹരിക്ക റീഡയറക്ട് പേജുകളിൽ [[:സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ ഔദ്യോഗിക വിഭാഗം]] ലക്ഷ്യ റീഡയറക്‌ട് മാറ്റുന്നതിലൂടെ [[:വർഗ്ഗം:സമസ്ത]]. നന്ദി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2025-39459-60|&#126;2025-39459-60]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2025-39459-60|talk]]) 06:30, 11 ഡിസംബർ 2025 (UTC) :*പരിഹരിച്ചു. :[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:05, 16 ഡിസംബർ 2025 (UTC) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> bxupo9s6q59rxacuaouhvasml0wcvbk 3 137256 4616111 4615818 2026-04-28T20:06:54Z MediaWiki message delivery 53155 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616111 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_1|'''1''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_2|'''2''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_3|'''3''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_4|'''4''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_5|'''5''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_6|'''6''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_7|'''7''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_8|'''8''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_9|'''9''']] |} 0_0 == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #727 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#726]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/ZI_Jony_2|ZI Jony (2)]] - RfP scheduled to end after 17 April 2026 13:09 (UTC) * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/NirmosBot_3|Nirmos Bot 3]] - Task(s): Turn one or more consecutive hard (non-breaking) spaces into one regular space in Swedish descriptions. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT|Alex NB OT]] - Task(s): Correction of incorrectly specified links to population data sources containing wikitext artifacts with categories, which leads to incorrect categorization of articles. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT_2|Alex NB OT 2]] - Task(s): Extract KCI article ID from [[d:Property:P953|P953]] and add it to [[d:Property:P14184|P14184]]. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ReNeuralAgent|ReNeuralAgent]] - Task(s): (1) add descriptions, (2) Latvian labels/descriptions, (3) 'retrieved from' and 'source URL' to unreferenced Statements, (4) missing aliases from external Identifier sources, (5) Geo coordinates, (6) external identifiers, (7) Population numbers, (8) remove 'dead sitelinks', (9) constraint violations. * Open request for comment: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing policy]] is still open and requires your input. ''' Events ''' * Past: Missed the second quarter Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session transcript here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2026-04-08|2026-04-08 (Q2 2026)]] * Current: (Spanish) [[d:Event:Dominio_Público_en_América_Latina_2026|Public Domain in Latin America 2026]] - 1st edition of the campaign to improve public domain data for Latin America is running until 15 June. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 14 April, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, April 14, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). QuickStatements is one of the most widely used tools in Wikidata, enabling users to upload and edit large volumes of structured data efficiently. Originally developed by Magnus Manske, the tool has become essential for institutions, researchers, and volunteers working with open data. The new QuickStatements 3.0, developed by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, introduces a modernized interface, improved performance, and new features shaped by community input, making it easier than ever to contribute high-quality data to the Wikimedia ecosystem. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3]] **[https://artandfeminism.org/panel/community-hours-af-wikidata-modules/ Art+Feminism is hosting a Community Hours session on April 17 to introduce their new Wikidata modules — don’t miss it!] ** [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ digiS Workshop „Wikidata für die Sammlungserschließung“ am 20.04.] - (German), registration closes 16.04, takes place online (10:00 – 11:30 CEST), room link after registration. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - Wednesday, April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida. ** [[w:ig:Event:Visibility_of_Communities_in_Nigeria_2.0|Visibility of Communities in Nigeria 2.0]]: 17.04 - 25.04, (please register on the link). Help enrich Wikidata with cultural preservation, tourism and inclusive development data for items on South Nigerian communities. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (Spanish) [[wmes:conectando-a-los-autores-y-autoras-del-patrimonio-documental-vasco-en-wikipedia-y-wikidata|Connecting: Basque documentary heritage on Wikipedia and Wikidata]] - a program to make Basque heritage data more visible, with events scheduled through April - June. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=TiyhYerswVU Live Wikidata Editing #120] with Jan Ainali and Abbe98 ** [https://www.youtube.com/watch?v=gVUDn1E-yJU Can AI Replace Wikipedia? Jonathan Fraine & Raja Amelung Explain Why It Cannot] - Wikimedia Deutschland's Jonathan and Raja discuss why human knowledge and contribution to Wikipedia and Wikidata will always be important. ** [https://www.youtube.com/watch?v=tEzUqaorHtg Interfacing with Wikidata for fun and profit] - Yaron Koren ** [https://drive.google.com/file/d/1qwwpxtdGAG7oYKwlp2ykhyZIgrMYvUgt/view Introduction to Lexicographical data] - By Chinonso Chidi ** [https://m.youtube.com/watch?v=TmMC8L89hOs&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata Training (1/2) - Why & how to add data to Wikidata] - a beginner-friendly introduction to Wikidata editing hosted by Dr. Martin Poulter. ** [https://m.youtube.com/watch?v=acjchSUjq48&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata training (2/2) - Make your first Wikidata query using SPARQL] - How to query Wikidata's vast store of knowledge using SPARQL. ** [https://m.youtube.com/watch?v=5WTkl4dXCKA&pp=iggCQAE%3D Wikidata and personal pronouns (P6553) by Clair Kronk and Crystal Yragui] - part of the [[m:Event:Queering_Wikipedia_Conference_2025|Queering Wikipedia Conference (2025)]] ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=KoSszuyG8tI Queering the public domain using Wikidata and Wikipedia] - with [[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=jRj3cXRn1uk Taller de OpenRefine por David Ramírez-Ordóñez] ([[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]) - a workshop on OpenRefine with a geder perspective. ** [https://www.youtube.com/watch?v=31VQumm49yM Introducing lgbtDB: A Collaborative Queer Resource and Pilot Data Area] by Clair Kronk. ''' Tool of the week ''' * [https://humansmap.com/ HumansMap] - a connection-visualiser and explorer app for 3 million notable humans, all data sourced from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Call for tool builders: EntitySchemas listening tour: The Wikidata team wants your feedback on EntitySchemas to improve data quality and discoverability. Share your experiences, pain points, and needs via the [[d:Wikidata_talk:Schemas#EntitySchemas_listening_tour_(feedback_round_2)|project talk page]] or this short [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeF1snQbKid7WaurWtEyrYPJ31M9vN8cKl4EocOnwNCvMsZqw/viewform?usp=header Google form] (including option for a 30-min video call). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14272|ConLang Code Registry code]] (<nowiki>3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3</nowiki>) **[[:d:Property:P14280|‎official roster page]] (<nowiki>URL of a team's official page about this player</nowiki>) **[[:d:Property:P14299|‎value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>) **[[:d:Property:P14300|‎Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>) **[[:d:Property:P14317|hardware is incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which a computer hardware or electronic device is incompatible and which indicates a significant property of this hardware.</nowiki>) **[[:d:Property:P14319|Peh-oe-ji]] (<nowiki>writing system for Taiwanese Hokkien (Q36778) or other Southern Min (Q36495) language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>) **[[:d:Property:P14332|‎heir apparent]] (<nowiki>person designated to take on royal position after death of subject</nowiki>) **[[:d:Property:P14341|thumbtime]] (<nowiki>time for video thumbnail in seconds</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14263|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Property:P14264|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Property:P14265|‎BERON lexeme ID]], [[:d:Property:P14266|‎Brussels BeStAddress street ID]], [[:d:Property:P14267|‎Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Property:P14268|‎Atlas of Endangered Alphabets ID]], [[:d:Property:P14269|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Property:P14270|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Property:P14271|TMDB award ID]], [[:d:Property:P14273|Open Library Collection]], [[:d:Property:P14274|‎Ohio University ArchiveSpace subject ID]], [[:d:Property:P14275|VAi Archiefhub agent ID]], [[:d:Property:P14276|‎PBA.com player ID]], [[:d:Property:P14277|‎IRIS UNIL author ID]], [[:d:Property:P14278|IPRESS ID]], [[:d:Property:P14279|GEMI Number]], [[:d:Property:P14281|‎StandardsMap ID]], [[:d:Property:P14282|‎Japanese Location Database ID]], [[:d:Property:P14283|‎IRDI]], [[:d:Property:P14284|‎Wendingen object ID]], [[:d:Property:P14285|‎Wendingen person ID]], [[:d:Property:P14286|Oricon News ID]], [[:d:Property:P14287|‎JMRC person id (en)]], [[:d:Property:P14288|Rappels person ID]], [[:d:Property:P14289|KCI journal ID]], [[:d:Property:P14290|KCI publisher ID]], [[:d:Property:P14291|BIORAB-Kaiserreich ID]], [[:d:Property:P14292|BIORAB–WEIMAR ID]], [[:d:Property:P14293|‎Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Property:P14294|Göteborgsalliansen player ID]], [[:d:Property:P14295|‎Fungal Names taxon ID]], [[:d:Property:P14296|‎Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Property:P14297|‎Brewver beer ID]], [[:d:Property:P14298|Central Registration Number (Indonesian police)]], [[:d:Property:P14301|‎UEA catalogue ID]], [[:d:Property:P14302|‎lit.link ID]], [[:d:Property:P14303|kulturbase.no ID]], [[:d:Property:P14304|KuLaDig-ID]], [[:d:Property:P14310|Topplista artist ID]], [[:d:Property:P14311|TV Drama Database program ID]], [[:d:Property:P14315|‎Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Property:P14316|‎Swedish National Archives ID]], [[:d:Property:P14318|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Property:P14320|‎PeeringDB facility ID]], [[:d:Property:P14321|‎Nişanyan Adlar ID]], [[:d:Property:P14322|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Property:P14323|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Property:P14324|‎JVID performer ID]], [[:d:Property:P14325|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P14326|‎MJ character glyph name]], [[:d:Property:P14327|member of the Azorean parliament ID]], [[:d:Property:P14328|Master Ideographs Seeker character ID]], [[:d:Property:P14329|‎London Book Trades ID]], [[:d:Property:P14330|‎Kloekecode]], [[:d:Property:P14331|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Property:P14333|‎GDUNO ID]], [[:d:Property:P14334|‎fotbolltransfers.com ID]], [[:d:Property:P14335|Foot Résultats player ID]], [[:d:Property:P14336|‎Dictionary of Unitarian & Universalist Biography ID]], [[:d:Property:P14337|‎DBNL country ID]], [[:d:Property:P14338|‎CROWCASS file number]], [[:d:Property:P14339|‎European Dictionary Portal ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType language system tag|OpenType language system tag]] (<nowiki>identifier for a language (system) in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/tattoos|tattoos]] (<nowiki>anatomical location of a tattoo that this person or character have</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/organization in cooperation with ISO ID|organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDAM Ontology ID|EDAM Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Evidence Thesaurus Identifier|FISH Evidence Thesaurus Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Thesaurus of Monument Types ID|FISH Thesaurus of Monument Types ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource script ID|ScriptSource script ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource language code|ScriptSource language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Extended Defence of Britain Database ID|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Max username|Max username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BE-monumen ID|BE-monumen ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/LAbm List of sitelinked small items to a single Wiki] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2480451843 source]) - example wiki: Maori Wikipedia ** [https://w.wiki/FYno People who have herbarium specimens in Herbarium Dresdense (on a timeline)] ([[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|Collectors affiliated with the Herbarium Dresdense (DR)]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3|LD4 Wikidata Affinity Group/QuickStatements3]] - don't forget to add yourself to the participants section if you plan to attend the 14.04 Zoom call. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Temples_in_Roman_Britain/Data_Model|Temples in Roman Britain/Data Model]] subpage was added. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science|Library and Information Science]] added subpages: [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_librarians|Librarians dashboard]], [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_indexers|Indexers dashboard]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:ShortPages|Short Pages]] - A list of pages (mostly Items) that are very small, often appear completely blank. A review to judge whether they are suitable for deletion, victims of vandalism or require merging or expanding may be appropriate. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q804859|Baldur's gate II: Shadows of Amn]] - an isometric CRPG created with the Infinity engine, adapting the Advanced Dungeons and Dragons 2nd edition ruleset. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere]] (Italian verb) to turn off, switch off, extinguish. ''' Development ''' * The Wikibase Reuse Team is working on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works on the GraphQL] labels of linked entities functionality and [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 improving the technical infrastructure behind wbsearchentities]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: is working on [https://phabricator.wikimedia.org/T422564 introducing metrics] that help observe the impact of Recent Change related work. Work continues on improving the Diff ([https://phabricator.wikimedia.org/T419244 T419244], [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 T419823]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United Nations|United Nations]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:40, 13 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30379279 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #728 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#727]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Yamato Shiya|Yamato Shiya]] - RfP scheduled to end after 26 April 2026 11:10 (UTC) * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/ZI Jony 2|ZI Jony 2]] - Closed as successful ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #88 May 11 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** Wikidata turns 14 this October, and it’s time to start thinking about birthday celebrations🥳. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/O6V5RI7VMZCQGFTJZNNFOYZPJ6OPPK2R/ See the various ways in which you can participate]. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida and requires registration (see link). ** [https://www.instagram.com/p/DXNPK8jkl7p University of Central Illinois - How does data power Wikipedia and Wikidata?] Discover how your data skills can make an impact. Join the two onsite sessions (April 21, follow the link for registration details). '''Module 1''' - GLAM Wiki and the Wikimedia Ecosystem: Commons and Structured Data: 0930 - 1130 CDT - An overview of GLAM-Wiki (Galleries, Libraries, Archives and Museums). '''Module 2''' - Wikidata: Editing, Querying, Citations and GIS Applications, 1300 - 1500 CDT ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[DiffBlog:2026/04/14/women-in-photography-wikidata-workshop-with-lightbox-library|Women in Photography – Wikidata Workshop with LightBox Photo Library]] - to address the underrepresentation of women photographers in the Wikimedia Projects, this workshop brought tech reporters, librarians, researchers and photography enthusiasts to understand how Wikidata can unlock data silos and connect different projects (in the Wikiverse and external) to make data on women photographers more searchable. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/14/her-heritage-wiki-challenge-artfeminism-in-ghana-month/ Her Heritage Wiki Challenge: Art+Feminism in Ghana Month] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/18/no-signal-no-problem-building-the-dagbanli-dictionary-for-offline-use/ No Signal? No Problem: Building the Dagbanli Dictionary for Offline Use], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan * Papers: [https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-026-05621-1 Optimising university web visibility: strategies using Wikidata identifiers and statements in Webometrics rankings] By Backory et al., (2026), this study analyses Webometrics rankings of universities, applying clustering algorithms (K-means, hierarchical clustering, fuzzy C-means, GMM, and DBSCAN) to identify which identifiers and statements the top-ranked institutions have in common on their Wikidata entities. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=Q8qG2QxqsQE OKI Internship 2026 - Wikidata & Screening Test Preparation] - Part of the Open Knowledge Initiative, hosted by Ankit V & Kasyap P. ** [https://www.youtube.com/watch?v=GnOHrG_nVvY Charted Roots - Genealogy and worldbuilding in Obsidian] - includes an example of linking to Wikidata to quickly add location data to your visualised family history. ''' Tool of the week ''' * [https://hay.toolforge.org/depictor/index.php Depictor] by Hay Kranen is a tool that add structured data statements to Wikimedia Commons using a game-like interface ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://librarycarpentry.github.io/lc-wikidata/01-introduction.html What is Wikidata? - Library Carpentry] is part of ''The Carpentries'', a registered non-profit teaching foundational coding and data science skills. They recently updated their introductory course to Wikidata and knowledge graph concepts. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14344|‎ocremix.org game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/independent of theory|independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/EPBC conservation status|EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/part of discography|part of discography]] (<nowiki>discography that this musical release is a part of</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai Government Agency GFMIS Code|Thai Government Agency GFMIS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Conlang Database ID|Conlang Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plataforma Acácia|Plataforma Acácia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observatório Terras Quilombolas|Observatório Terras Quilombolas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMTA folkloro archyvo ID|LMTA folkloro archyvo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz|Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Код Вестра|Код Вестра]], [[:d:Wikidata:Property proposal/19star performer ID|19star performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EM-DAT disaster number|EM-DAT disaster number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ColBase ID|ColBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOSOP ID|BIOSOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOKAND ID|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://query-chest.toolforge.org/redirect/0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002BJC71J4LUqy0w0MAAygQUkoMc46KQ2QeA28GuQ6saU Depthness of subway stations in meters] (by [[User:Bouzinac|Bouzinac]]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_unborn_parents|Children of unborn parents]], this list shows the child entity's birth date predates the parent entity's birth date: good candidates to check if the birth and relationship statements need correcting. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q41178|Haïlé Sélassié Ier]] - Emperor of Ethiopia from 1930 to 1974 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L9704|slide (L9704)]] - English noun (slaɪd) meaning "a photographic transparency", "a playground or gym apparatus", or "a mass movement of earth or snow" ''' Development ''' * The Wikibase Reuse team continued their work on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works for labels of linked entities in GraphQL] and on [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 refactoring wbsearchentities] * The Wikidata team worked on explored how to reduce load for low data users [https://phabricator.wikimedia.org/T400325 T400325], fixed some bugs on the new mobile editing on Items [https://phabricator.wikimedia.org/T418110 T418110], [https://phabricator.wikimedia.org/T414454 T414454] and improved some error messages [https://phabricator.wikimedia.org/T417797 T417797], [https://phabricator.wikimedia.org/T412145 T412145] * In the WIT team, engineering continued working on the [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 LilDiffCheck prototype] [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|South Korea]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:04, 20 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഞാൻ ഉണ്ടാക്കിയ താൾ മായുന്നു പക്ഷേ മായ്ക്കൽ താളിൽ കാണുന്നില്ല == എന്തുകൊണ്ട് അങ്ങനെ മിണ്ടാപ്രാണി എന്ന നാൾ ഇന്നലെ സൃഷ്ടിച്ചു ഇന്ന് മാഞ്ഞു [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 08:20, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] [[കരട്:മിണ്ടാപ്രാണി]] എന്നാക്കിമാറ്റുകയാണ് ചെയ്തത്. ലേഖനത്തിൽ ആവശ്യത്തിന് വിവിരങ്ങളില്ല, അവലംബമില്ല, ലേഖനം വിക്കിശൈലിയിലല്ല എഴുതിയിരിക്കുന്നത് എന്നിങ്ങനെ ഒന്നിലധികം പ്രശ്നമുണ്ട്. അവയെല്ലാം പരിഹരിച്ച് മതിയായ അവലംബങ്ങളും വിവിരങ്ങളും ചേർത്ത് ലേഖനം നന്നാക്കുക. അതിനുശേഷം പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വിക്കിപീഡിയ:കരട്]] കാണുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 09:41, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) ::ശരി [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 13:05, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #729 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#728]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: '''[[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Yamato_Shiya|Yamato Shiya]]''' - Congratulations to our newest Admin! * New requests for permissions/Bot: '''[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]]''' - '''Task/s:''' Read-only Wikidata entity cache build for an academic temporal language model dataset. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session — 28 April 2026 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. This session covers QuickStatements 3.0, the updated batch-editing tool for Wikidata, redeveloped by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, featuring a modern interface and improved performance. Watch the previous session recording: [https://www.youtube.com/watch?v=zkd_W_K2CEQ on youtube]. More details: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3 | QuickStatements3]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/10/the-gballi-browser-designing-for-the-dagbanli-alphabet/ The Gballi Browser: Designing for the Dagbanli Alphabet], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan ** [[DiffBlog:2026/04/21/building-visibility-for-african-women-on-wikimedia-the-empowerher-fellowship|Building Visibility for African Women on Wikimedia: The EmpowerHer Fellowship]] by Andikan Efiok Eduok. * Papers: ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.430 Call for Edits Nearby: Open Archives Metadata from Saxony] by J. Bemme & M. Munke (2026), latest paper in the Journal of Open Humanities Data series. ** (Deutsch) [PDF] [https://arthist.net/reviews/52225/view=pdf Art History Loves Wiki 2026 | digital/local.collection loves wiki] - report from ArtHist.net on the recent 3rd edition of the conference, held at the Museum Schnütgen, Köln, from 27 – 29 March. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=7GAI0MXlYBE Live Wikidata Editing, #121] with Jan Ainali and Abbe98. ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=Ci-TFUyvnAU Build with Wikimedia open data: APIs, SPARQL and visualization] with Carla Toro Fernández, Director Technology WM Chile. ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mehivb26qI Every Airport Ever Built (1909-2024)] - an animated map showing where and when airports were built. Powered by Wikidata and OurAirports. ** (Catalan) [https://www.youtube.com/watch?v=1xFbsSRMncs Barcelona Free Software: How to use Wikidata to make public domain digital works visible?], [[d:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]] presents Paulina, discusses the work done in digitising collections and how to make public domain works visible. * Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/does-the-country-of-birth-affect-the-likelihood-of Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?] by [[User:PAC2]] ''' Tools of the week ''' * [https://app.wikitime.live/ The Human History Atlas (WikiTime)], a browser-based atlas that uses Wikidata and Wikipedia-sourced data to construct timelines and allows exploration of significant historical events. * [https://olympians.toolforge.org/athletes Wikilympians], a real-time list of all 153,412 known Olympic competitors with Wikidata and Wikipedia coverage statistics ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikibase Suite 7.0 and Wikibase Suite Deploy 7.0.0 have been launched! It brings Wikibase closer to feature parity with Wikidata. Here's what's in the latest release: ** [[mw:Extension:Echo|Echo Extension]]: User activity alerts and notifications. ** [[mw:Extension:DiscussionTools|Discussion Tools Extension]]: Set of tools to enhance discussion pages. ** [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts|Temporary Accounts]]: The support for temporary accounts without IP address exposure has been added. It will, however, remain disabled by default, in line with Wikibase Cloud. ** Grouped External Identifiers (https://phabricator.wikimedia.org/T310898): External identifiers are now grouped on entity pages for better readability. ** “Mul” (multi-language) support: Adds support for multi-language values. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14345|perspective]] (<nowiki>point of view for an image of an object, for example an anatomical structure (ventral, dorsal, frontal)</nowiki>) **[[:d:Property:P14347|Bavarian natural monuments ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>) **[[:d:Property:P14351|‎audio version of text]] (<nowiki>The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).</nowiki>) **[[:d:Property:P14359|‎motive]] (<nowiki>verified reasoning behind an action</nowiki>) **[[:d:Property:P14360|‎award category or rank]] (<nowiki>(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14346|‎BE-monumen ID]], [[:d:Property:P14348|Team Norway athlete ID]], [[:d:Property:P14349|‎Kantonsspital St.Gallen author ID]], [[:d:Property:P14350|‎Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Property:P14353|Central Registration Number (Indonesia Military)]], [[:d:Property:P14354|‎Conlang Database ID]], [[:d:Property:P14355|EM-DAT disaster number]], [[:d:Property:P14356|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Property:P14357|‎EDAM Ontology ID]], [[:d:Property:P14358|‎Turkey province ID]], [[:d:Property:P14361|Kvinnehistorie.no topic ID]], [[:d:Property:P14362|CNVD-ID]], [[:d:Property:P14363|GiveSendGo fundraising ID]], [[:d:Property:P14364|radiko person ID]], [[:d:Property:P14365|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Property:P14366|‎Turkey district ID]], [[:d:Property:P14367|OSDev article ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/different from property|different from property]] (<nowiki>This property is to be distinguished from the other property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/SELL rating|SELL rating]] (<nowiki>classification in the Syndicat des éditeurs de logiciels de loisirs rating system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/time expansion|time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction; values greater than 1 indicate time expansion (e.g. 10 = ten times longer than real life, pitch lowered tenfold); values less than 1 indicate time compression (e.g. 0.1 = ten times shorter, pitch raised tenfold); 1 = real-time</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Parental Advisory System rating|Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX film ID (reproposal)|CINEFOX film ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX parson ID (reproposal)|CINEFOX parson ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK video ID|VK video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brew TV|Brew TV]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CycleBase cyclist ID (new)|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Australian Air Force service number|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Files of the Reich Chancellery ID|Files of the Reich Chancellery ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MDpD List of treaties/truces in the time] by [[:d:User:Bouzinac | Bouzinac ]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations|WikiProject Occupations]] for enriching items [[d:Property:P106|occupation ''<small>(P106)</small>'']], [[d:Q12737077|occupation ''<small>(Q12737077)</small>'']] with data verified from official national occupation classification systems. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/without_claims_by_site|Without Claims by Site]] - this report will list how many Wikidata Items have 0 Statements, with a linked Wiki Article/page. Click ''reports/all items'' for a per wiki list, and consider expanding. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q845661|Okazaki fragments]] - short DNA sequences synthesized discontinuously during DNA replication * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L29733|transfer (L29733)]] - English noun/verb (ˈtræns.fɜːr) meaning "to move from one place to another", "a sports team member moving to another team", or "a ticket allowing continuation of a journey" ''' Development ''' * Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as KML & GPX (GeoJSON has been available since last year). Text from the first column in the results is used as the value for naming POIs. Thanks again to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T414376]]) * The Wikidata team continued working on a prototype to make WikiProjects more visible ([[phab:T420907]]) and made the new Wikidata mobile UI use auto-resizing text areas instead of single-line text inputs, in order to make longer values easier to edit ([[phab:T414420]]) * The Wikidata Integrations team now has a working prototype of LilDiffCheck, injecting wikidata changes into recent changes only if there was a change on the wikipedia html ([[phab:T421390]]) * Language fallback will be available this week on the labels of linked entities functionality in GraphQL ([[phab:T413655]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Main dashboard|field of work]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:28, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> cnh2n7xymxv3sl60l0su9h727lb84u8 0 138018 4616189 4577830 2026-04-29T06:04:40Z Sreehari lijinas 209493 4616189 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:കെ. ജി. ശങ്കരപിള്ള .jpg|ലഘുചിത്രം|കെ. ജി. ശങ്കരപിള്ള, 2018 ജനുവരി 26ന് പകർത്തിയത്. ഫോട്ടോ ഹക്സർ ആർ. കെ]] {{prettyurl|K.G. Sankarapillai}} കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ചവറയിൽ ജനിച്ച മലയാള കവിയാണ് '''കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള''' (1948 -). 1970-കളിൽ 'ബംഗാൾ' എന്ന കവിതയിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനായി. എറണാകുളം മഹാരാജാസ് കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പാൾ ആയിരുന്നു. "കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ ‍കവിതകൾ"ക്കു 2002-ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാഡമി അവാർഡ് ലഭിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://india.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=8636 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-12-24 |archive-date=2010-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100822170722/http://india.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=8636 |url-status=dead }}</ref>. ആധുനിക കവിതയുടെ പ്രമുഖ പ്രയോക്താക്കളിൽ ഒരാളായി അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സാഹിത്യ പുരസ്കാരമായ എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം 2025 ൽ കെ.ജി ശങ്കരപ്പിള്ളക്ക് ലഭിച്ചു ==ജീവിത രേഖ== 1947ൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ചവറയിൽ ജനനം. ചവറ ശങ്കരമംഗലം കാമൻകുളങ്ങര ഗവൺമെൻറ് എൽ പി സ്കൂളിൽപ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. കൊല്ലം എസ്.എൻ. കോളേജിൽ പഠനം. 1971 മുതൽ കേരളത്തിലെ വിവിധ സർക്കാർ കോളേജുകളിൽ മലയാളവിഭാഗം അദ്ധ്യാപകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. എറണാകുളം മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ പ്രിൻസിപ്പൽ ആയി വിരമിച്ചു. പ്രസക്തി, സമകാലീന കവിത തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ എഡിറ്റർ ആയിരുന്നു. ==കൃതികൾ== കവിത, (തിരുവനന്തപുരം, കേരള കവിത, 1981) കൊച്ചിയിലെ വൃക്ഷങ്ങൾ (മൾബറി, കോഴിക്കോട്, 1994) [[കെ. ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ കവിതകൾ]] - 1969-1996 (ഡി. സി. ബുക്സ്, കോട്ടയം, 1997) കെജിഎസ് കവിതകൾ-1997-2006 (ഡി.സി ബുക്സ്, കോട്ടയം) ബംഗാൾ(1984) അയോദ്ധ്യ ആനന്ദൻ കഷണ്ടി ഊർമിള [[രമണൻ]] നന്നങ്ങാടികൾ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നെങ്കിൽ ഇങ്ങനെ ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *2019 - [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] വിശിഷ്ടാംഗത്വം<ref>http://keralasahityaakademi.org/pdf/Award_2018.pdf</ref> * 1998- കേരള സാഹിത്യ അക്കാഡമി അവാർഡ് * 2002- കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കഡമി അവാർഡ് * 2020 [[കടമ്മനിട്ട രാമകൃഷ്ണൻ]] പുരസ്‌കാരം * 2025-എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്‌കാരം എന്നി അംഗീകാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ == {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം നേടിയവർ]] ഒരു നല്ല മനുഷ്യൻ nlfrgqn7a9gr56eiteyey540k0ljrvw 4616190 4616189 2026-04-29T06:05:24Z Sreehari lijinas 209493 4616190 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:കെ. ജി. ശങ്കരപിള്ള .jpg|ലഘുചിത്രം|കെ. ജി. ശങ്കരപിള്ള, 2018 ജനുവരി 26ന് പകർത്തിയത്. ഫോട്ടോ ഹക്സർ ആർ. കെ]] {{prettyurl|K.G. Sankarapillai}} കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ചവറയിൽ ജനിച്ച മലയാള കവിയാണ് '''കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ള''' (1948 -). 1970-കളിൽ 'ബംഗാൾ' എന്ന കവിതയിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനായി. എറണാകുളം മഹാരാജാസ് കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പാൾ ആയിരുന്നു. "കെ.ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ ‍കവിതകൾ"ക്കു 2002-ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാഡമി അവാർഡ് ലഭിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://india.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=8636 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-12-24 |archive-date=2010-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100822170722/http://india.poetryinternationalweb.org/piw_cms/cms/cms_module/index.php?obj_id=8636 |url-status=dead }}</ref>. ആധുനിക കവിതയുടെ പ്രമുഖ പ്രയോക്താക്കളിൽ ഒരാളായി അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സാഹിത്യ പുരസ്കാരമായ എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്കാരം 2025 ൽ കെ.ജി ശങ്കരപ്പിള്ളക്ക് ലഭിച്ചു ==ജീവിത രേഖ== 1947ൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ചവറയിൽ ജനനം. ചവറ ശങ്കരമംഗലം കാമൻകുളങ്ങര ഗവൺമെൻറ് എൽ പി സ്കൂളിൽപ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. കൊല്ലം എസ്.എൻ. കോളേജിൽ പഠനം. 1971 മുതൽ കേരളത്തിലെ വിവിധ സർക്കാർ കോളേജുകളിൽ മലയാളവിഭാഗം അദ്ധ്യാപകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. എറണാകുളം മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ പ്രിൻസിപ്പൽ ആയി വിരമിച്ചു. പ്രസക്തി, സമകാലീന കവിത തുടങ്ങിയ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ എഡിറ്റർ ആയിരുന്നു. ==കൃതികൾ== കവിത, (തിരുവനന്തപുരം, കേരള കവിത, 1981) കൊച്ചിയിലെ വൃക്ഷങ്ങൾ (മൾബറി, കോഴിക്കോട്, 1994) [[കെ. ജി. ശങ്കരപ്പിള്ളയുടെ കവിതകൾ]] - 1969-1996 ([[ഡി.സി. ബുക്സ്|ഡി. സി. ബുക്സ്,]] കോട്ടയം, 1997) കെജിഎസ് കവിതകൾ-1997-2006 (ഡി.സി ബുക്സ്, കോട്ടയം) ബംഗാൾ(1984) അയോദ്ധ്യ ആനന്ദൻ കഷണ്ടി ഊർമിള [[രമണൻ]] നന്നങ്ങാടികൾ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നെങ്കിൽ ഇങ്ങനെ ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *2019 - [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] വിശിഷ്ടാംഗത്വം<ref>http://keralasahityaakademi.org/pdf/Award_2018.pdf</ref> * 1998- കേരള സാഹിത്യ അക്കാഡമി അവാർഡ് * 2002- കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കഡമി അവാർഡ് * 2020 [[കടമ്മനിട്ട രാമകൃഷ്ണൻ]] പുരസ്‌കാരം * 2025-എഴുത്തച്ഛൻ പുരസ്‌കാരം എന്നി അംഗീകാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ == {{കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം - മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ പുരസ്കാരജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി വിശിഷ്ടാംഗത്വം നേടിയവർ]] ഒരു നല്ല മനുഷ്യൻ nmnjb48l492gi5bt5k324ptvlifwd61 3 139636 4616117 4601713 2026-04-28T20:06:54Z MediaWiki message delivery 53155 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616117 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#dFDBB7;margin:2px;border: thin solid blue; width: 60px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:black; color:#ffffff;text-align:center;"| '''പഴയ സംവാദം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|പഴയ സംവാദങ്ങൾ]]<br/> |- | *''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Irvin_calicut/Archive 1| 1]]'''<br /> *''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Irvin_calicut/Archive 2| 2]]'''<br /> |} == വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2015 അഭിപ്രായങ്ങളും വിലാസവും == [[File:WikipediaAsianMonth-en.svg|thumb|right|150px]] പ്രിയ സുഹൃത്തേ, മലയാളം വിക്കി സമൂഹവും കൂടി പങ്കെടുത്ത [[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ_മാസം]] എന്ന പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് ഈ പദ്ധതി വിജയമാക്കിയതിന് നന്ദി. ഈ പദ്ധതിയുടെ തുടർപ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇപ്പോഴാണ് തുടരുന്നത്. പോസ്റ്റ് കാർഡ് ലഭിക്കാൻ അർഹരായവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളും വിലാസവും ശേഖരിക്കാനായി ഏഷ്യൻമാസം സംഘാടകർ ഒരു സർവ്വേ നടത്തുന്നു. താങ്കൾ അതിൽ പങ്കെടുത്ത് താങ്കളുടെ അഭിപ്രായവും വിലാസവും രേഖപ്പെടുത്തുമല്ലോ. '''[https://docs.google.com/forms/d/1IcS3s8e052z17ITvPH-sQG_J5us9XYo8ULEQ2wBBvWA/viewform സർവ്വേ ലിങ്ക് ഇവിടെ]'''. സർവ്വേ തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത് ഇംഗ്ലീഷിലാണ് അസൗകര്യമാവില്ലെന്ന് കരുതുന്നു. സ്നേഹത്തോടെ ------[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:09, 16 ജനുവരി 2016 (UTC) == GI edit-a-thon 2016 updates == Geographical Indications in India Edit-a-thon 2016 has started, here are a few updates: # More than 80 Wikipedians have joined this edit-a-thon # More than 35 articles have been created/expanded already (this may not be the exact number, see "Ideas" section #1 below) # [[:en:Template:Infobox geographical indication|Infobox geographical indication]] has been started on English Wikipedia. You may help to create a similar template for on your Wikipedia. [[File:Spinning Ashoka Chakra.gif|right|150px]] ; Become GI edit-a-thon language ambassador If you are an experienced editor, [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]. Ambassadors are community representatives and they will review articles created/expanded during this edit-a-thon, and perform a few other administrative tasks. ; Translate the Meta event page Please translate [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|this event page]] into your own language. Event page has been started in [[:bn:উইকিপিডিয়া:অনলাইন এডিটাথন/২০১৬/ভারতীয় ভৌগোলিক স্বীকৃতি এডিটাথন|Bengali]], [[:en:Wikipedia:WikiProject India/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|English]] and [[:te:వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/జాగ్రఫికల్ ఇండికేషన్స్ ఇన్ ఇండియా ఎడిట్-అ-థాన్|Telugu]], please start a similar page on your event page too. ; Ideas # Please report the articles you are creating or expanding [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]] (or on your local Wikipedia, if there is an event page here). It'll be difficult for us to count or review articles unless you report it. # These articles may also be created or expanded: :* Geographical indication ([[:en:Geographical indication]]) :* List of Geographical Indications in India ([[:en:List of Geographical Indications in India]]) :* Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999 ([[:en:Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999]]) See more ideas and share your own [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Ideas|here]]. ; Media coverages Please see a few media coverages on this event: [http://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/Wikipedia-initiative-Celebrating-legacy-of-Bangalore-Blue-grapes-online/articleshow/50739468.cms The Times of India], [http://indiaeducationdiary.in/Shownews.asp?newsid=37394 IndiaEducationDiary], [http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/gitagged-products-to-get-wiki-pages/article8153825.ece The Hindu]. ; Further updates Please keep checking [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|the Meta-Wiki event page]] for latest updates. All the best and keep on creating and expanding articles. :) --[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 20:46, 27 ജനുവരി 2016 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15282198 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Titodutta@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 7 more days to create or expand articles == [[File:Seven 7 Days.svg|right|250px]] Hello, thanks a lot for participating in [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|Geographical Indications in India Edit-a-thon]]. We understand that perhaps 7 days (i.e. 25 January to 31 January) were not sufficient to write on a topic like this, and/or you may need some more time to create/improve articles, so let's extend this event for a few more days. '''The edit-a-thon will continue till 10 February 2016''' and that means you have got 7 more days to create or expand articles (or imprpove the articles you have already created or expanded). ; Rules The [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Rules|rules]] remain unchanged. Please [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|report your created or expanded articles]]. ; Joining now Editors, who have not joined this edit-a-thon, may [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Participants|also join now]]. [[File:Original Barnstar Hires.png|150px|right]] ; Reviewing articles Reviewing of all articles should be done before the end of this month (i.e. February 2016). We'll keep you informed. You may also [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|check the event page]] for more details. ; Prizes/Awards A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon. The editors, who will perform exceptionally well, may be given an Indic [[:en:List of Geographical Indications in India|Geographical Indication product or object]]. However, please note, nothing other than the barnstar has been finalized or guaranteed. We'll keep you informed. ; Questions? Feel free to ask question(s) [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]]. -- [[User:Titodutta]] ([[:meta:User talk:Titodutta|talk]]) sent using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:09, 2 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15282198 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Titodutta@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == പെട്ടെന്നു മായ്ക്കുക == [[ഫ്യൂസ്ഡ് ഡെപസിഷൻ മോഡലിംഗ്]], [[സ്ക്രീൻ പ്രിന്റിംഗ്]] ഇത് 2ഉം മായ്ക്കണം.--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 10:30, 8 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) {{ശരി}} രണ്ടും ഗൂഗിൾ ട്രാൻസലറ്റ് ആണ് --<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 10:36, 8 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) :അതെ. അത് ഞാൻ കാരണത്തിൽ നൽകിയിരുന്നു. കുറേ നാളായി ആരും മായ്ക്കാൻ തിരിഞ്ഞു നോക്കാനില്ലാരുന്നു. ഇപ്പൊ നിങ്ങൾ വന്നപ്പോ ഒന്നു കല്ലെറിഞ്ഞതാ.{{പുഞ്ചിരി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 10:43, 8 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) :ഞാൻ ഇടക്ക് ...... ഇങ്ങനെ സാഹസം കാണികാറുണ്ട് , പെട്ടന്ന്‌ മായ്ക്കാൻ ഉള്ളത് നിറയുമ്പോൾ ..ഒരു കൂട്ട വെട്ടി നിരത്തൽ , എന്നാലും പുതിയ ആൾക്കാർ ആണേൽ സംവാദത്തിൽ സംഭവം പറഞ്ഞു കൊടുക്കും മായ്ക്കും മുൻപ്പ് ... ആരെല്ലും മായ്ക്കണം ...... ആർക്കും താൽപര്യം ഇല്ല <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 10:47, 8 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) :::'''പെട്ടെന്ന്''' എന്നു പറഞ്ഞാൽ ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞെന്നാണ് അർഥമെന്നു തോന്നുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 10:50, 8 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) :ഇവിടെ അഡ്മിൻ ആക്റ്റീവ് ആയി ആക്കെ ഞാനും മനുവും മാത്രമേ ഉള്ളു ..... എല്ലായിടത്തും ഓടി എത്താൻ പറ്റുന്നില്ല <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 10:52, 8 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) == ഉണിക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്/ഉണ്ണികുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്‌ == ഇതിലെ ശരിയായ തലക്കെട്ട് [[ഉണ്ണികുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്‌]] എന്നതാണ് അതിനാൽ [[ഉണിക്കുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] തലക്കെട്ട് മായ്ച്ച് മാറ്റി ഒന്നു ശരിയാക്കുക--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 09:11, 14 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) {{ശരി}}--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 09:48, 14 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) == GI edit-a-thon updates == [[File:Geographical Indications in India collage.jpg|right|200px]] Thank you for participating in the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|Geographical Indications in India]] edit-a-thon. The review of the articles have started and we hope that it'll finish in next 2-3 weeks. # '''Report articles:''' Please report all the articles you have created or expanded during the edit-a-thon '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|here]]''' before 22 February. # '''Become an ambassador''' You are also encouraged to '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]''' and review the articles submitted by your community. ; Prizes/Awards Prizes/awards have not been finalized still. These are the current ideas: # A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon; # GI special postcards may be sent to successful participants; # A selected number of Book voucher/Flipkart/Amazon coupons will be given to the editors who performed exceptionally during this edit-a-thon. We'll keep you informed. ; Train-a-Wikipedian [[File:Biology-icon.png|20px]] We also want to inform you about the program '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian|Train-a-Wikipedian]]'''. It is an empowerment program where groom Wikipedians and help them to become better editors. This trainings will mostly be online, we may conduct offline workshops/sessions as well. More than 10 editors from 5 Indic-language Wikipedias have already joined the program. We request you to have a look and '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian#Join_now|consider joining]]'''. -- [[User:Titodutta|Titodutta (CIS-A2K)]] using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 20:01, 17 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15355753 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Titodutta@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == പ്രമാണം:V R Gopalakrishnan.jpg == [[:പ്രമാണം:V R Gopalakrishnan.jpg]] ഇതിന്റെ ആദ്യ പതിപ്പ് മായ്ക്കുക.--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 08:59, 21 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) {{ശരി}}--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 09:10, 21 ഫെബ്രുവരി 2016 (UTC) == [[wmf:Resolution:Licensing policy]] == Hello, can you delete the [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82%3A%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B5%86%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%86%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B4%BE%E0%B4%82&target=%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B4%82%3A%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%95&namespace=6 files marked for speedy deletion] according to the licensing policy, please? There are more files to delete or [[m:File_metadata_cleanup_drive/How_to_fix_metadata|fix]] among [[പ്രത്യേകം:ഉപയോഗിക്കാത്ത_പ്രമാണങ്ങൾ]] and [[:വർഗ്ഗം:യന്ത്രത്തിനു വായിക്കാനാവുന്ന അനുമതി ഇല്ലാത്ത പ്രമാണങ്ങൾ]]. [[ഉപയോക്താവ്:Nemo bis|Nemo bis]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Nemo bis|സംവാദം]]) 09:37, 20 മാർച്ച് 2016 (UTC) :ok <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 10:28, 20 മാർച്ച് 2016 (UTC) == താരകം == {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=8womenday.jpg|| size=220px| topic=വനിതാദിന താരകം 2016| text= 2016 മാർച്ച് 5 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN16|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2016]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[User:Arunsunilkollam|'''<font color="#008000"><b> അരുൺ സുനിൽ, കൊല്ലം</b></font>''']] [[User_talk:Arunsunilkollam|(സംവാദം)]] 01:59, 4 ഏപ്രിൽ 2016 (UTC) }} == Cryptid == [https://en.wikipedia.org/wiki/Cryptid Cryptid] എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് പദത്തിന്റെ ശരിയായ മലയാളപദം അറിയാമോ?--[[ഉപയോക്താവ്:991joseph|<font color="green"><font face="Karumbi">ജോ</font></font><font color="purple"><font face="Karumbi">സഫ്</font></font>]] 14:50, 11 മേയ് 2016 (UTC) ''യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്നുറപ്പില്ലാത്ത ജീവികൾ'' എന്ന് പറയാം ഒറ്റവാക്ക് ഉണ്ടോ എന്ന് നിശ്ചയം ഇല്ല [[ഉപയോക്താവ്:991joseph]] <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 10:59, 14 മേയ് 2016 (UTC) :ഒറ്റവാക്കാണ് ഞാനും നോക്കി നടക്കുന്നത്. :) --[[ഉപയോക്താവ്:991joseph|<font color="green"><font face="Karumbi">ജോ</font></font><font color="purple"><font face="Karumbi">സഫ്</font></font>]] 11:16, 14 മേയ് 2016 (UTC) :{{പുഞ്ചിരി}}--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 17:13, 14 മേയ് 2016 (UTC) ==സയ്യിദ് ഉമറുൽ ഫാറൂഖ് ബുഖാരി== ````സാര് താങ്കള് എനിക്ക് ചില വിഷയങ്ങള് പറഞ്ഞു തരുമോ. *ചിത്രങ്ങലള് വിക്കിപ്പീഡിയയില് കയറ്റുന്നതിനുള്ള ടാഗുകളും വഴികളും പറഞുതരണം *ശ്രദ്ദേയത ചോദ്യം ചെയ്യ പ്പെടുന്നത് അവലംബം കുറവായിട്ടാണൊ. അതൊ മറ്റെന്തെങ്കിലും കാരണം കൊണ്ടാണൊ````--[[ഉപയോക്താവ്:Skp valiyakunnu|Skp valiyakunnu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Skp valiyakunnu|സംവാദം]]) 05:40, 27 മേയ് 2016 (UTC) താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ മറുപടി തന്നിട്ടുണ്ട് . <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 09:06, 29 മേയ് 2016 (UTC) ==[[സൈനുദ്ദീൻ മഖ്ദൂം ഒന്നാമൻ]]== ````ശ്രദ്ദേയത തെളിയിക്കാന് എന്താണ് ചേര്ക്കേണ്ടത്.സാര് താങ്കള് ഒരു കാര്യകര്ത്താവല്ലെ താങ്കള് ഇതിന് ഉത്തരം തരാന് ബാദ്യസ്ഥനല്ലെ.`````--[[ഉപയോക്താവ്:Skp valiyakunnu|Skp valiyakunnu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Skp valiyakunnu|സംവാദം]]) 09:11, 28 മേയ് 2016 (UTC) താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ മറുപടി തന്നിട്ടുണ്ട് . <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 09:06, 29 മേയ് 2016 (UTC) * ````മുന്നറിയിപ്പിന് നന്ദി. ഇനി മുന്പ്രാപനം നടത്താതിരിക്കാന് ശ്രദ്ദിക്കാം. എനിക്കാവഷ്യമുള്ള സഹായങ്ങള് താങ്കളോട് ചോദിക്കാന് പറ്റുമോ. താങ്കള് എന്നെ സഹായിക്കുമോ ````--[[ഉപയോക്താവ്:Skp valiyakunnu|Skp valiyakunnu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Skp valiyakunnu|സംവാദം]]) 06:01, 2 ജൂൺ 2016 (UTC) :തീർച്ചയായും എന്നാൽ കഴിയുന്ന വിധം <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 15:14, 3 ജൂൺ 2016 (UTC) == പെട്ടെന്നു മായ്ക്കുക == [[:വർഗ്ഗം:പെട്ടെന്ന് നീക്കം ചെയ്യുവാൻ സാധ്യതയുള്ളവ (എല്ലാം)|ഇവിടെ]] കുറച്ചധികം താളുകളും ഫലകങ്ങളും ഒരു പ്രമാണവും പെട്ടെന്നു മായ്ക്കാനുണ്ട്. ഞാൻ ഫലകം ചേർത്തതല്ലാത്തവ ഒന്നൂടി പരിശോധിച്ച ശേഷം മായ്ക്കുക. നന്ദി.--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 13:19, 12 ജൂൺ 2016 (UTC) :ഓക്കേ ബായ് <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 18:34, 12 ജൂൺ 2016 (UTC) == Emirates Flight 521 == Do you know if any Malayalam speakers plan to start an article on [[:en:Emirates Flight 521]]? [[ഉപയോക്താവ്:WhisperToMe|WhisperToMe]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:WhisperToMe|സംവാദം]]) 01:40, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC) :Please post a request here [[വിക്കിപീഡിയ:ലേഖനങ്ങൾക്കുള്ള_അപേക്ഷ]] for new article some one interested will eventually make it <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 07:59, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC) ==നന്ദി== തിരുത്തലിനു നന്ദി. ഇനിയെങ്ങിനെ ഈ ലേഖനം ഈ പേരിൽ മലയാളത്തിലാക്കും. വിവർത്തനം ചെയ്ത് നല്ല ലേഖനമാക്കാനായിരുന്നു ശ്രമിച്ചത്. ഇത്ര പെട്ടെന്ന് അത് മായ്ക്കുമെന്ന് കരുതിയില്ല. [[ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച ധൂമകേതുക്കളുടെയും കുള്ളൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെയും പട്ടിക]] 09:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC) :വളരെ പെട്ടന്നു അല്ല ചെങ്ങാതി , മുഴുവൻ ഇംഗ്ലീഷ് ആയിരുന്നിട്ടും താങ്കൾ തുടങ്ങിയത് കൊണ്ട് 7 ദിവസം സമയം അനുവദിച്ചത്തിനു ശേഷമാണ് മായ്ച്ചത് . എത്രയും വേഗം വിവർത്തനം ചെയുക ലേഖനം പുനഃസ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട് സ്നേഹാശംസകളോടെ <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 10:18, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC) സന്തോഷം ഇർവിൻ..{{unsigned|ജലജ_പുഴങ്കര}} ==ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച ധൂമകേതുക്കളുടെയും കുള്ളൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെയും പട്ടിക== [[ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച ധൂമകേതുക്കളുടെയും കുള്ളൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെയും പട്ടിക]] കഴിയുന്നത്ര വിവർത്തനംചെയ്തുകഴിഞ്ഞു. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 17:18, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC) ==നന്ദി== മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാൻ അനുവാദം തന്നതിനു നന്ദി.<small><span class="autosigned">—ഈ തിരുത്തൽ നടത്തിയത് [[User:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[User talk:Ramjchandran|സം‌വാദം]] • [[Special:Contributions/Ramjchandran|സംഭാവനകൾ]]) </span></small><!-- Template:Unsigned --> നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:ജലജ പുഴങ്കര|ജലജ പുഴങ്കര]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ജലജ പുഴങ്കര|സംവാദം]]) 07:20, 6 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) == Rio Olympics Edit-a-thon == Dear Friends & Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute. For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] <small>(sent using [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:54, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2016 (UTC), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])</small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&oldid=15842813 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Titodutta@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിഡാറ്റ == ലേഖനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾത്തന്നെ വിക്കിഡാറ്റയിലേക്ക് ലിങ്കു ചെയ്യാമോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 16:20, 18 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) ചെയ്യാമെല്ലോ . നിലവിൽ ഇല്ലാത്ത ഒരു ലേഖനമാണെക്കിൽ ഒരു കുഴപ്പവും ഇല്ല <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 07:40, 19 സെപ്റ്റംബർ 2016 (UTC) == മലയാളം പേരുകൾ == മലയാളം പേരുകൾ കാണൻ [[കേരളത്തിലെ കശേരുകികളുടെ പട്ടിക]] എന്ന ലേഖനം നോക്കുക, അതിലെ കണ്ണികളെ പിന്തുടരുക.--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 00:58, 4 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) നന്ദി <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 08:14, 4 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ==Support== Sir, Please support the event here [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D#Multi_Lingual_Contentent_Development_Workshop] and also comment please.--[[ഉപയോക്താവ്:Drcenjary|Drcenjary]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Drcenjary|സംവാദം]]) 02:44, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) == വിക്കിപീഡിയയിലെ കൃത്രിമവാക്കുകൾ == ഇരുമ്പ് മുട്ട, ചായ മുട്ട എന്നിവയിലെ താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം മാനിക്കുന്നു. എന്നാൽ അനേകം ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾക്ക് തത്തുല്യമലയാള പദം നിർമ്മിക്കാതെ ശാസ്ത്രം എഴുതുക അസാധ്യമായിരിക്കുകയാണെന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നു. കൂടാതെ അനേകം ശാസ്ത്ര പദങ്ങളുടെ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽമാത്രമേയുള്ളൂ അതിനുകാരണം അവയെപ്പറ്റി വിക്കിപീഡിയക്ക് പുറത്ത് മലയാളത്തിൽ പരാമർശം തന്നെയില്ല എന്നതുതന്നെ. [[ഉദാത്തബലതന്ത്രം]] [[ഖഗോള ഭൗതികം]] ഇവയെല്ലാം ഉദാഹരണം. അപ്പോൾ വിക്കിയുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ അരുത് എന്ന അടിസ്ഥാന നയത്തിനുതന്നെ എതിരായതുകൊണ്ട് ഇംഗ്ലീഷ് തന്നെ മലയാളത്തിലെഴുതിയാൽ മതിയെന്നു വിചാരിക്കുന്നു. ഉദാഹരണം ഫ്രൈഡ് ഐസ്ക്രീം, വറുത്ത ഐസ്ക്രീം എന്നൊരു ലേഖനം തുടങ്ങിയാലോ എന്നാലോചിച്ചതാണ് എന്നാൽ ഇത് എവിടെയും കാണാത്തതുകൊണ്ട് ഫ്രൈഡ് ഐസ്ക്രീം എന്ന താൾ തുടങ്ങട്ടേ? അല്ലെങ്കിൽ അടിസ്ഥാനനയത്തിന് എതിരാവുമല്ലോ. തുടർന്ന് ശാസ്ത്രലേഖനങ്ങളിലും ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളത്തില് എഴുതിവക്കാമല്ലേ. താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയാൻ താത്പര്യമുണ്ട്. ആശയക്കുഴപ്പം തീർക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്ന് കരുതുന്നു. മറുപടി പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:52, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji]] *"കൂടാതെ അനേകം ശാസ്ത്ര പദങ്ങളുടെ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽമാത്രമേയുള്ളൂ അതിനുകാരണം അവയെപ്പറ്റി വിക്കിപീഡിയക്ക് പുറത്ത് മലയാളത്തിൽ പരാമർശം തന്നെയില്ല" - ഇങ്ങനെ ഉള്ള പദങ്ങൾ കഴിയുന്നതും മാറ്റണം .... കാരണം കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ നടക്കേണ്ട സ്ഥലം അല്ല വിക്കിപീഡിയ. *"ഇംഗ്ലീഷ് തന്നെ മലയാളത്തിലെഴുതിയാൽ മതിയെന്നു വിചാരിക്കുന്നു. ഉദാഹരണം ഫ്രൈഡ് ഐസ്ക്രീം " - ഇത് തന്നെ ആണ് നമ്മക്ക് ഇപ്പോൾ അവലംബിക്കാൻ പറ്റിയ മാർഗം , തർജ്ജമ നടത്തുംപ്പോൾ വരുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ ഇത് വഴി ഒഴിവാക്കാം . കൂടുതൽ ചർച്ച ഈ വിഷയത്തിൽ ആവശ്യമെക്കിൽ ഉചിതമായ താളിൽ നമ്മക്ക് തുടങ്ങാം. നന്ദി <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 07:23, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ഓഫ്; [[പൊരിച്ച ഐസ്ക്രീം]] ലേഖനം വിക്കിയിലുണ്ട്. ആ പേര് പത്രങ്ങളിലൊക്കെ ഫീച്ചറായി വന്നിട്ടുള്ളതാണ്. :) --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 07:29, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :അച്ചടിച്ച് വന്ന പേരുകൾ നമ്മക്ക് ഉപയോഗിക്കാം . ഇത്തരം വാക്കുകൾ ആദ്യം സൃഷ്ട്ടിക്ക പെടുന്നത് ഇവിടെ ആകരുതെന്നേ ഉള്ളൂ <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 07:36, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ഇതപോലെ [[ഗിബ്സ് ഫ്രീ എനർജി]] എന്നൊരു ലേഖനം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. പരമാവധി ഈ നയം പാലിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട് നോക്കുമല്ലോ. തുടർന്ന് ഇതുപോലെ എഴുതാമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 15:21, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) {{കൊള്ളാം}}--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 19:03, 13 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) == വിക്കിഡാറ്റ == ലേഖനം തുടങ്ങുന്നതോടൊപ്പം തന്നെ വിക്കിഡാറ്റ ലിങ്കുചെയ്യണേ, ലേഖനങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനും ഇത് ഉപകരിക്കും--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 13:13, 14 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :{{ശരി}}--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 18:45, 25 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) == മായ്ക്കൽ == [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുസ്‌ലിം എംപ്‌ളോയീസ് കൾച്ചറൽ അസോസിയേഷൻ]] ഇതാണോ [[മുസ്‌ലിം എംപ്‌ളോയീസ് കൾച്ചറൽ അസോസിയേഷൻ]] ഇതാണോ നീക്കാൻ ശ്രമിച്ചത്? --<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 12:10, 25 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]] മായ്ച്ചത് തന്നെ ആണ് നീക്കാൻ ഉദേശിച്ചത്‌ . ഈ ലേഖനം ഇങ്ങനെ ഒരു തലകെട്ടിൽ കണ്ടില്ലാ ...ഇതും മായ്ക്കണം .. കാരണം അവകാശപ്പെടലുകൾ നടത്താൻ ഉള്ള സ്ഥലമല്ല വിക്കി <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 18:45, 25 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :: എനിക്കു തോന്നുന്നത്. "മുസ്‌ലിം എംപ്‌ളോയീസ് കൾച്ചറൽ അസോസിയേഷൻ" ഇതു മായ്ക്കുകയും "വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മുസ്‌ലിം എംപ്‌ളോയീസ് കൾച്ചറൽ അസോസിയേഷൻ" ഇത് സംവാദം എന്ന നിലയിൽ നിലനിർത്തുകയുമായിരുന്നു വേണ്ടതെന്നാണ്. അതായിരുന്നു ചോദ്യത്തിന്റെ മൂലം. അപ്പോ ഇനി ''കിം കരണീയം?'' --<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 05:58, 26 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) == വിക്കപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016 == <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 32px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">[[Wikipedia:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം]]<div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:WAM_2016_Banner.png|450px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 18px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ, താങ്കളെ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ '''[[Wikipedia:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016]]''' പങ്കെടുക്കാനായി ക്ഷണിക്കുന്നു ഏഷ്യൻ‍ വിക്കിസമൂഹങ്ങളുടെ പരസ്പര സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു മാസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന തിരുത്തൽയജ്ഞമാണ് വിക്കിപീഡിയ എഷ്യൻ മാസം. നവംബർ 2016 ലാണ് ഈ പരിപാടി നടത്തപ്പെടുന്നത്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ലേഖനങ്ങളുടെ എണ്ണവും ആധികാരികതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നതും ഈ പദ്ധതിയുടെ ഉദ്ദേശമാണ്. 2015 ൽ 7000 ലേഖനങ്ങൾ 43 വിവിധ ഭാഷകളിലായി വിവിധ വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കാൻ ഈ പദ്ധതി മൂലം കഴിഞ്ഞു. പരസ്പര സൗഹൃദത്തിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ഏഷ്യൻ സമൂഹങ്ങൾ ഓരോ എഡിറ്റർക്കും ഒരു പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ പോസ്റ്റ്കാർഡ് അയക്കുന്നതാണ്. 4 ലേഖനങ്ങൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ ചേർന്ന് എഴുതണമെന്ന നിബന്ധനമാത്രമേയുള്ളൂ. ഓരോ വിക്കിപീഡിയയിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കുന്ന വരെ വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യ അംബാസിഡർമാരായി ആദരിക്കും. കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[Wikipedia:WAM2016|ഏഷ്യൻമാസം 2016]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. നമുക്ക് ഈ പരിപാടി ഒരു വിജയമാക്കിതീർക്കാമെന് പ്രതീക്ഷയോടെ <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%8F%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BB_%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82_2016&action=edit&section=4 |class=mw-ui-progressive}} </div> </noinclude>[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:32, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) </div> </div> </div> [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji]] കഴിഞ്ഞ തവണത്തെ പോസ്റ്റ് കാർഡ് ഇത് വരെ കിട്ടിയില്ല --<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 08:04, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) :ആണോ, അയ്യോ എന്താണ് പറ്റിയത് എന്നറിയില്ല. മെറ്റയിൽ ഒരു പരാതിപരിഹാരം നടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇനിയത് എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ പറ്റുമെന്ന് തോന്നുന്നില്ല. ഇപ്രാവശ്യം പരിഹരിക്കാം. എനിക്ക് പോസ്റ്റ് കാർഡ് കിട്ടിയിരുന്നു. 2 പ്രാവശ്യം അവർ അഡ്രസ്സ് മേടിക്കാനുള്ള ഒരു ക്യാമ്പയിൻ നടത്തിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ അവർ കഴിഞ്ഞ വർഷത്തെ ‍ഡാറ്റ കളഞ്ഞു എന്നാണ് പറഞ്ഞത്. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:13, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) ആഹ് .... നുമ്മ ഇവിടെയും ഇംഗ്ലീഷിലും എണ്ണം പറഞ്ഞ 5 ലേഖനങ്ങൾ എഴുതി രണ്ടു തവണ അഡ്രസ്സും കൊടുത്തു. <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 08:16, 31 ഒക്ടോബർ 2016 (UTC) == ഇറക്കുമതി == 57 താളുകളിൽ ഇൻഫോബോക്സിലെ പ്രശ്നം കാരണം താങ്കളുടെ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B4%82:Taxobox_colour&diff=prev&oldid=2421198 ഈ] ഇറക്കുമതി ഒഴിവാക്കുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 08:53, 3 നവംബർ 2016 (UTC) {{ശരി}}--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 09:07, 3 നവംബർ 2016 (UTC) :[http://share.pho.to/AS7HQ ഉദാ:], മറ്റു വഴികളൊന്നും തപ്പിയിട്ട് കിട്ടിയില്ല--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 10:20, 3 നവംബർ 2016 (UTC) കൂടുതൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുംപ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കാം <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 10:26, 3 നവംബർ 2016 (UTC) പായസം എന്ന താളിൽ വിഷയവുമായി പൊരുത്തമില്ലാത്ത ചില വാചകങ്ങൾ കാണുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Pratheesh sreenivasan|Pratheesh sreenivasan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Pratheesh sreenivasan|സംവാദം]]) 20:00, 4 നവംബർ 2016 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Pratheesh sreenivasan|Pratheesh sreenivasan]] ശരിയാക്കി ചൂണ്ടി കാണിച്ചതിന് നന്ദി <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 11:48, 5 നവംബർ 2016 (UTC) == Address Collection == Congratulations! You have more than 4 accepted articles in [[:m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]]! Please submit your mailing address (not the email) via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0KM7eQEvUEfFTa9Ovx8GZ66fe1PdkSiQViMFSrEPvObV0kw/viewform this google form]'''. This form is only accessed by me and your username will not distribute to the local community to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. Best, [[:m:User:AddisWang|Addis Wang]], sent by [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 07:58, 3 ഡിസംബർ 2016 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016/Qualified_Editors/Mass&oldid=16123268 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:AddisWang@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വാണ്ടലിസം ആണോ? == ==ആരാണ് ഈ Greeshmas ?== Greeshmas എന്ന ഉപഭോക്താവ് ഞാനെഴുതുന്ന ലെഖനങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശം നൽകുകയും അവയിൽ ഒറ്റവരിയല്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ഒറ്റവരി ലേഖനം എന്നു ഫലകം ചേർക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ഞാൻ വിചാരിച്ചത് ഉത്തരവാദപ്പെട്ട കാര്യനിർവ്വാഹകനോ മറ്റു അവകാശങ്ങളുള്ള ആളോ ആണെന്നാണ്. പക്ഷെ പിന്നീട് ഈ ലേഖകൻ സാധാരണ ഉപഭോക്താവാണ്, മറ്റു ലേഖനങ്ങൾ ഒന്നും എഴുതാതെ എന്റെ ലേഖനത്തിൽ മാത്രം തിരുത്തലുകൾ വരുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നു. അന്വേഷിക്കുമല്ലൊ? Greeshmasന്റെ പേജ് തുടങ്ങിയത്: *[[Greeshmas (സംവാദം | സംഭാവനകൾ) (31 ഓഗസ്റ്റ് 2016 15:48-നു സൃഷ്ടിച്ചത്)]] *08:24, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+167)‎ . . ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran ‎ (നിലവിലുള്ളത്) [2 തിരുത്തുകൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുക] *08:23, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+317)‎ . . ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran ‎ *08:19, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (-3,195)‎ . . കുമ്മിൾ ‎ *08:19, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (-70)‎ . . മൺഡ്രോത്തുരുത്ത് ‎ *08:19, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (-69)‎ . . എങ്ങണ്ടിയൂർ ‎ *08:18, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (-70)‎ . . കുളക്കട ‎ *08:18, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (-3,195)‎ . . മേലില ‎ *08:18, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (-3,195)‎ . . ചക്കുവരയ്ക്കൽ ‎ *08:17, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (-69)‎ . . ഭീമനടി ‎ *08:17, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (-28)‎ . . പനയാൽ ‎ *08:13, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (-28)‎ . . ബംഗര മഞ്ചേശ്വരം ‎ *08:12, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+26)‎ . . കാഞ്ഞിരംകുളം ‎ *08:11, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (-69)‎ . . (ചെ.) കാഞ്ഞിരംകുളം ‎ *08:09, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+317)‎ . . (ചെ.) ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Greeshmas ‎ (→‎ലേഖനം എഴുതിത്തീർന്നില്ല അതിനുമുമ്പുതന്നെ ഒറ്റവരി) *08:05, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+70)‎ . . (ചെ.) മൈലപ്ര ‎ (നിലവിലുള്ളത്) [ഒരു തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുക] *08:03, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+3,197)‎ . . (ചെ.) പൂവരണി ‎ *08:02, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+70)‎ . . കുറിച്ചിത്താനം ‎ (നിലവിലുള്ളത്) [ഒരു തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുക] *08:02, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+71)‎ . . തീക്കോയി ‎ (നിലവിലുള്ളത്) [ഒരു തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുക] *08:01, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+70)‎ . . പാമ്പാടുംപാറ ‎ *08:01, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+70)‎ . . മാങ്കോട് ‎ (നിലവിലുള്ളത്) [ഒരു തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുക] *08:00, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+3,196)‎ . . കുമ്മിൾ ‎ *08:00, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+71)‎ . . മൺഡ്രോത്തുരുത്ത് ‎ *07:59, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+70)‎ . . എങ്ങണ്ടിയൂർ ‎ *07:59, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+70)‎ . . കുളക്കട ‎ *07:57, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+3,197)‎ . . മേലില ‎ *07:56, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+1)‎ . . ചക്കുവരയ്ക്കൽ ‎ *07:55, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+3,195)‎ . . ചക്കുവരയ്ക്കൽ ‎ *07:55, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+69)‎ . . ഭീമനടി ‎ *07:53, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+70)‎ . . കാഞ്ഞിരംകുളം ‎ (റ്റാഗ്: കണ്ടുതിരുത്തൽ സൗകര്യം:മാറിയത്) *07:50, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+29)‎ . . പനയാൽ ‎ *07:45, 18 ഡിസംബർ 2016 (മാറ്റം | നാൾവഴി) . . (+31)‎ . . ബംഗര മഞ്ചേശ്വരം ‎ (റ്റാഗ്: കണ്ടുതിരുത്തൽ സൗകര്യം) == നീക്കം ചെയ്യാൻ == [[:വർഗ്ഗം:പെട്ടെന്ന് നീക്കം ചെയ്യുവാൻ സാധ്യതയുള്ളവ (എല്ലാം)|പെട്ടെന്നു മായ്ക്കാനുള്ളവ]], നോട്ടിഫിക്കേഷൻ [[:ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker]] --[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 12:06, 15 ജനുവരി 2017 (UTC) :{{ശരി}}--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 14:16, 15 ജനുവരി 2017 (UTC) == Year stubs == Could you please review [[Special:Contributions/64.71.171.88|this IP editor's contributions]] to see if they are worth keeping? Thanks. - [[ഉപയോക്താവ്:Dcljr|dcljr]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Dcljr|സംവാദം]]) 01:25, 23 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Dcljr|dcljr]] ,Noted the same and necessary actions taken thanks for pointing out <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 08:58, 23 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) == ലോക പൈതൃക തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017 == ലോക പൈതൃക തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017 ൽ ചേർന്നതിന് നന്ദി. എന്നാൽ താങ്കളുടെ പേര് [https://meta.wikimedia.org/wiki/UNESCO_Challenge/Participants UNESCO Challenge/Participants] ഇവിടെയും ചേർക്കുക. എഴുതുന്ന ലേഖനങ്ങളുടെ പേരുകളും അവിടെ ചേർക്കുമല്ലോ. സമ്മാനം ഉള്ളതാണ് പോയന്റുകളും അതുകൊണ്ടാ. ആദ്യം സ്വീഡനിലുള്ള ലോക പൈതൃകസ്ഥാനങ്ങളെപ്പറ്റി എഴുതിത്തുടങ്ങുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 09:51, 1 മേയ് 2017 (UTC) == എന്താണ് ശ്രദ്ധേയതാ മാനദണ്ഡം? നിക്ഷ്പക്ഷതാ നയമാണോ? == സർ, ഞാൻ വിക്കിപീഡിയയെ സംബന്ധിച്ചും കമ്പ്യൂട്ടർ മേഖലയെ സംബന്ധിച്ചും യാതോരു അറിവുമില്ലാത്ത ആളാണ്. കുട്ടികളെ ഐ സി ടി പഠിപ്പിച്ച പരിചയവും 2002 മുതൽ കമ്പ്യൂട്ടർ വാങ്ങി ഉപയോഗിച്ച പരിചയവും സ്വയം പഠനവും മാത്രമാണ് കൈമുതൽ. ഞാൻ വിക്കിപ്പീഡിയയിൽ ആദ്യം എഴുതിയപ്പോൾ വായിച്ചത് ഇതാണ്: താങ്കൾ ഒരു വരിയെങ്കിലും എഴുതൂ, അനേകം പേർ തിരുത്തിത്തിരുത്തിയാണ് ഒരു ലേഖനം പൂർത്തിയാക്കുന്നത്. അപ്പോൾ ഒരു ലേഖനം മുഴുവൻ ഒരാൾ തന്നെ എഴുതണമെന്നുണ്ടോ സർ? നിരത്രം തിരുത്തലിലൂടെയല്ലെ പുതിയ ലേഖനം ഉരുത്തിരിയുന്നത്? <u>ശ്രദ്ധേയതാ നയം വായിച്ചു. അതിൻപ്രകാരം എന്റെ ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങൾ എല്ലാം നീക്കുന്നതിൽ യാതൊരു വിരോധവുമില്ല</u>. പക്ഷെ, ചില കാര്യങ്ങൾ പറയുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞാൻ വിക്കിപീഡിയായിൽ എഴുതാൻ തുടങ്ങിയ നാൾ മുതൽ എല്ലാ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിലും പങ്കെടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. നിക്ഷ്പക്ഷമാണ് ഈ സ്വതന്ത്ര സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം എന്ന കാര്യം മനസ്സിൽ വച്ചാണ് എഴുതിത്തുടങ്ങിയത്. അതുപോലെ ആര് എഴുതി എന്നല്ല എന്താണ് എഴുതിയത് <u>എന്നതല്ലെ</u> കാര്യം എന്നുകരുതുന്നു. <u>എല്ലാ ലേഖനങ്ങൾക്കും അവലംബം വേണം</u> എന്നും ഞാൻ മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ, ഇവിടെ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നവർക്കറിയാം പുസ്തകങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ചും മലയാളം പുസ്തകങ്ങളെപ്പറ്റി എഴുതുന്നതിലുള്ള പ്രയാസം. അവലംബം പലപ്പോഴും കുറവായിരിക്കും. അതാത് പുസ്തകശാലകളുടെ വെബ്സൈറ്റുകൾ, പത്രവാർത്തകൾ ഇവയാവും കിട്ടുക. ഈ ലേഖനങ്ങൾ നോക്കൂ: [[അഴകുള്ള സെലീന (നോവൽ)]], [[പൂന്തേനരുവി (നോവൽ)]], [[പ്രിയമുള്ള സോഫിയ (നോവൽ)]], [[പച്ചനോട്ടുകൾ (നോവൽ)]], [[ബാലരമ ഡൈജസ്റ്റ്]] വിക്കിപീഡിയാ നയമനുസരിച്ച് <u>രണ്ടിൽക്കൂടുതൽ വ്യത്യസ്ത സ്രോതസ്സുകളിൽനിന്നുള്ള അവലംബങ്ങൾ വേണം</u>. "ഈ ലേഖനത്തിന്റെ വിഷയം വിക്കിപീഡിയയുടെ ശ്രദ്ധേയതനയം അനുസരിച്ച് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.വിഷയം സംബന്ധിച്ച വിശ്വസനീയമായ ദ്വിതീയ സ്രോതസ്സുകൾ ചേർത്തുകൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയത സ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിക്കൂ. അല്ലാത്തപക്ഷം, ലേഖനം ലയിപ്പിക്കാനോ, തിരിച്ചുവിടാനോ, നീക്കം ചെയ്യാനോ സാധ്യതയുണ്ട്. " പക്ഷെ, പുസ്തകതിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ ചേർത്ത മറ്റ് <u>അനേകം ലേഖനങ്ങൾ പരിശോധിച്ചാൽ അറിയാം, അവയിൽ പകുതിപോലും "ശ്രദ്ധേയതാ നയം പാലിക്കുന്നില്ല" എന്നും അവ നീക്കം ചെയ്തിട്ടില്ല എന്നും</u>. അതുപോലെ, പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണി നൽകിയാലും അവലംബം ആയി കരുതുമൊ? ഇന്ദ്രജാൽ കോമിക്സിനെപ്പറ്റിയുള്ള [[ഇന്ദ്രജൽ കോമിക്‌സ്]] ലേഖനം നോക്കുക (ഈ കോമിക്സിന്റെ ഏതാനും ലക്കങ്ങൾ എന്റെ കയ്യിലുണ്ട്). അദ്ധ്യാപകനായതുകൊണ്ട് ആണ് ഇത്രയും എഴുതിയത്. സ്വതന്ത്രമായ അറിവുകളുടെയും ചിന്തകളുടെയും പ്രോത്സാഹകരല്ലെ നമ്മൾ? --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 09:37, 3 മേയ് 2017 (UTC) ഞാൻ ഉന്നയിച്ച ശ്രദ്ധേയതയെപ്പറ്റിയുള്ള സംശയങ്ങൾക്ക് മറുപടി ലഭിച്ചതിൽ സന്തോഷമുണ്ട്. ശ്രദ്ധേയതയെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനം ഞാൻ ശ്രദ്ധയോടെ വായിച്ചു. ഇനിമുതൽ <u>ശ്രദ്ധേയതയുള്ളവ മാത്രം</u> എഴുതാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ്. ഇന്ദ്രജാൽ കോമിക്സിന്റെ ചില പുസ്തകങ്ങൾ എന്റെ കൈവശം ഉണ്ട് എന്നു പറഞ്ഞത് അതിന്റെ തലക്കെട്ട് തെറ്റായതിനാൽ ആണ് <u>ഇന്ദ്രജൽ അല്ല ഇന്ദ്രജാൽ</u> ആണ്. ഇവിടെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ലിങ്കിൽ ഹിന്ദിയിൽ എഴുതിയ ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ടു നോക്കൂ. इन्द्रजाल कॉमिक्स എന്നാണ് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ഇത് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതാണ്. 1970 തൊട്ടുള്ള ബാലപ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും (ബാലരമ, പൂമ്പാറ്റ, ലാലുലീല, മുത്തശ്ശി, യുറീക്ക, മലർവാടി, ഇന്ദ്രജാൽ കോമിക്സ്, അമർചിത്രകഥ, ചംപക്, റീഗൽ കോമിക്സ് തുടങ്ങിയവയുടെ പഴയ ലക്കങ്ങൾ)പാഠപുസ്തകങ്ങളും എന്റെ കൈവശമുണ്ട് എന്നത് ആധികാരികതയ്ക്കു വേണ്ടി പറഞ്ഞതാണ്. പിന്നെ മലയാളം വിക്കി ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാനുള്ള പ്രയാസം വിജ്ഞാന സ്വഭാവമുള്ളതാണെങ്കിലും പലതിനും അവലംബം നൽകാനാവില്ല എന്നതാണ്. അഥവാ അതു നൽകിയില്ലെങ്കിൽ ശ്രദ്ധേയത ലഭിക്കുകയുമില്ല. അവലംബം അല്ല ശ്ർദ്ധെയതയ്ക്കുള്ള മാനദണ്ഡം എന്നു പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും. മലയാള പത്രങ്ങളിൽ മനോരമ പോലുള്ളവ സ്ഥലം ലാഭിക്കാനാണോ എന്നറിയില്ല പെട്ടന്നുതന്നെ വാർത്തകൾ നീക്കിക്കളയാറുണ്ട്. ദേശാഭിമാനി, മാതൃഭൂമി എന്നിവർ കുറച്ചുനാൾ കാക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ, ഇംഗ്ലിഷ് പത്രമായ The Hindu വിന്റെ വളരെപ്പഴയ ഇന്റെർനെറ്റ് എഡിഷൻ പേജുകൾ ലഭ്യമാണ്. ആരോഗ്യകരമായ സംവാദങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയായെ കൂടുതൽ ആധികാരികമാക്കും എന്നു സംശയമില്ല. വിക്കിപീഡിയ മൊത്തം ഭാഷകൾ നോക്കിയാൽ Cebuano (രണ്ടാം സ്ഥാനം- ആഴം: 1), Swedish (മൂന്നാം സ്ഥാനം- ആഴം: 5), German (നാലാം സ്ഥാനം- ആഴം: 98), Dutch (അഞ്ചാം സ്ഥാനം- ആഴം: 13)Waray-Waray (പത്താം സ്ഥാനം- ആഴം: 4) എന്നിങ്ങനെ കാണാം. മലയാളം (സ്ഥാനം: 79- ആഴം: 240)വിവിധ വിക്കിപീഡിയാകൾക്ക് വിവിധ ശ്രദ്ധേയതാ നയമാണോ ഉള്ളത്? ബംഗാളി (സ്ഥാനം: 78- ആഴം: 452...ഒന്നും പിടികിട്ടുന്നില്ല... --[[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 13:55, 7 മേയ് 2017 (UTC) == വിക്കി ട്രിബ്യൂണൽ == സമാനമായ പദ്ധതി മലയാളത്തിൽ ആരംഭിക്കാൻ മുൻകൈയെടുക്കാൻ അപേക്ഷ [[ഉപയോക്താവ്:Shagil Kannur|Shagil Kannur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shagil Kannur|സംവാദം]]) 13:05, 4 മേയ് 2017 (UTC) ==പ്രയോഗരീതിയിൽ പിഴവ്== പല താളുകളും കോപ്പി ചെയ്യുമ്പോൾ താഴെക്കാണുന്ന മേസേജ് പ്രത്യക്ഷപ്പടുന്നതിൻറെ കാരണമെന്താണ്? ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: <ref> റ്റാഗ് നിർവചിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും <references> എന്നതിലുള്ള സംഘ ഘടകം "" ആദ്യ എഴുത്തിൽ കാണുന്നില്ല. --malikaveedu 12:23, 12 മേയ് 2017 (UTC) :കാലിയായ റെഫെറെൻസ് കോപ്പി ചെയുന്നത് കൊണ്ടാണ് . <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 13:43, 12 മേയ് 2017 (UTC) ==പരീക്ഷണ താളുകൾ== "അപരാജിത", അലോല, അമല, അനപായം പോലെയുള്ള നിരവധി താളുകൾ (14-05-2017) എന്താണെന്നോ എന്തിനെക്കുറിച്ചുള്ളതാണെന്നോ വായനക്കാർക്ക് അറിവു ലഭിക്കുന്ന തരത്തിലല്ലാത്ത രീതിയിൽ തുടർച്ചയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. Any idea? --malikaveedu 07:26, 14 മേയ് 2017 (UTC) :തീർച്ചയായും അത്തരം ശ്രമങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തു വേണ്ട തുടർനടപടികൾ കൈക്കൊള്ളാം , ചൂണ്ടി കാണിച്ചതിന് നന്ദി <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 07:43, 14 മേയ് 2017 (UTC) ==അസംതൃപ്തി== [[അൽ കാഫിറൂൻ : സംവാദങ്ങളുടെ പുസ്തകം]] എന്ന ഞാൻ ചേർത്ത ലേഖനം നീക്കംചെയ്തതിൽ അസംതൃപ്തി അറിയിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Shagil Kannur|Shagil Kannur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shagil Kannur|സംവാദം]]) 14:52, 25 മേയ് 2017 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Shagil Kannur|Shagil Kannur]] ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാത്തതു കൊണ്ടാണ് മായ്ച്ചത് . ഒരു അവലംബം പോലും ഇല്ലായിരുന്നു , ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കുന്ന അവലംബങ്ങൾ കൊണ്ട് വരുന്ന പക്ഷം ലേഖനം തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരാം .മറുപടി വൈകിയത് ക്ഷമിക്കണം ഞാൻ വാർഷിക അവധിയിൽ ആയിരുന്നു. നന്ദി .--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 05:55, 2 ജൂലൈ 2017 (UTC) == [[m:UNESCO Challenge|UNESCO Challenge]] book prize == Hello! Thank you for your contributions about the Swedish World Heritage! You are now eligeble for a book prize. Please send an address where you want it shipped to jan.ainali{{@}}raa.se. If you prefer to not provide an address, the book is also [http://samla.raa.se/xmlui/bitstream/handle/raa/7545/Rapp%202014_37.pdf available for download here] (pdf, 5 MB). Best regards, [[ഉപയോക്താവ്:Ainali|Ainali]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ainali|സംവാദം]]) 12:34, 30 മേയ് 2017 (UTC) :Hi [[ഉപയോക്താവ്:Ainali|Ainali]].... thanks .... i have mailed you my shipping address , really sorry for the delay in reply i was on my annual vacation. hope to receive it soon. Warm regards --<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 05:58, 2 ജൂലൈ 2017 (UTC) == Thank you for participating in the [[:Meta:UNESCO Challenge|UNESCO Challenge]]! == Hi, Thank you for participating in the [[:Meta:UNESCO Challenge|UNESCO Challenge]]! I hope you had as fun as we did! If you could take a minute to answer [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdHoVkx2n_Xuc0ojbqIWpj4tb8GlreHRiAQ5JcZf6Odufl8-w/viewform?usp=sf_link our survey], we would be very grateful. Your answer will help us improve our Challenges in the future. Best, [[ഉപയോക്താവ്:John Andersson (WMSE)|John Andersson (WMSE)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:John Andersson (WMSE)|സംവാദം]]) 08:41, 2 ജൂൺ 2017 (UTC) {{ശരി}}--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 05:58, 2 ജൂലൈ 2017 (UTC) ==ഒരു ഐ.പി. വിലാസം ഉപയോക്താവിന് 'താൾ നീക്കം ചെയ്യൽ ഫലകം' ഉപയോഗിക്കാൻ അധികാരമുണ്ടോ?== അംഗത്വം എടുത്ത് ലൊഗിൻ ചെയ്യാതെ വെറും ഒരു ഐ.പി. വിലാസം മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഏതെങ്കിലും ഒരു ഉപയോക്താവിന് മറ്റൊരു ഉപയോക്താവ് സൃഷ്ട്ടിച്ച ഒരു താളിൽ 'താൾ നീക്കം ചെയ്യൽ ഫലകം' ഉപയോഗിക്കാൻ അധികാരമുണ്ടോ? ഇപ്രകാരം വരുന്ന ഫലകങ്ങൾക്ക് സാധുതയുണ്ടോ? ഇല്ലെങ്കിൽ, ഇത്തരം ഫലകങ്ങൾ പ്രസ്തുത താൾ തയ്യാറാക്കിയ ഉപയോക്താവിന് സ്വയം നീക്കം ചെയ്യാമോ..? [[ഉപയോക്താവ്:മേൽവിലാസം ശരിയാണ്|മേൽവിലാസം ശരിയാണ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:മേൽവിലാസം ശരിയാണ്|സംവാദം]]) 14:39, 5 ജൂൺ 2017 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:മേൽവിലാസം ശരിയാണ്|മേൽവിലാസം ശരിയാണ്]] ഇവിടെ അങ്ങനെ വേർതിരിവൊന്നും ഇല്ല ചെങ്ങാതി , വ്യക്തമായ കാരണങ്ങൾ കാണിച്ചു കൊണ്ട് ആർക്കും അത് ചെയ്യാം , എന്നിരുന്നാലും നശീകരണ സ്വഭാവം ഉള്ള തിരുത്തൽ ആണെകിൽ കാര്യനിർവ്വാഹകരെ അറിയിക്കുക അവർ ഉചിതമായ നടപടി എടുത്തോളും . മറുപടി വൈകിയത് ക്ഷമിക്കണം ഞാൻ വാർഷിക അവധിയിൽ ആയിരുന്നു. നന്ദി .--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 06:02, 2 ജൂലൈ 2017 (UTC) ::{{കൊള്ളാം}} സംശയം മുൻപേ തീർന്നിരുന്നു. എങ്കിലും വളരെ നന്ദി.[[ഉപയോക്താവ്:മേൽവിലാസം ശരിയാണ്|മേൽവിലാസം ശരിയാണ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:മേൽവിലാസം ശരിയാണ്|സംവാദം]]) 20:08, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2017 (UTC) == Content translation പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല; എന്തു ചെയ്യണം ? == Content translation ഉപയോഗിച്ച് എളുപ്പത്തിലും കൃത്യമായും ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്തു വരികയായിരുന്നു. ഇന്നു തൊട്ട്, Content translation പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. അത് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുവാൻ വേണ്ട ക്രമീകരണം ഒരുക്കണമെന്നു താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 16:00, 16 ജൂൺ 2017 (UTC) :ശരിയായി എന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു . മറുപടി വൈകിയത് ക്ഷമിക്കണം ഞാൻ വാർഷിക അവധിയിൽ ആയിരുന്നു. നന്ദി .--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 06:04, 2 ജൂലൈ 2017 (UTC) == COH Challenge == Hi! Thank you for your contribution to the UNESCO Challenge a couple of months ago. I don't know if you have noticed, but there is a new competition starting tomorrow, that is co-arranged by UNESCO and Wikimedia Sverige – the [[meta:COH Challenge|COH Challenge]]. This time, the purpose is to get as many of the images uploaded as part of the [[meta:Connected Open Heritage|Connected Open Heritage]] project (e.g. of world heritage sites, the images can be [[meta:Connected_Open_Heritage_Challenge/List|found here]]) as possible to be used in Wikipedia articles (however, at most five images – with caption – per article). I hope you want to participate! :) Best, [[ഉപയോക്താവ്:Eric Luth (WMSE)|Eric Luth (WMSE)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Eric Luth (WMSE)|സംവാദം]]) 15:54, 30 ജൂൺ 2017 (UTC) == സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. == [[:വർഗ്ഗം:പെട്ടെന്ന് നീക്കം ചെയ്യുവാൻ സാധ്യതയുള്ളവ (എല്ലാം)]] :)--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 10:18, 14 സെപ്റ്റംബർ 2017 (UTC) :തീർച്ചയായും ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട് തീർക്കാൻ --<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 12:36, 14 സെപ്റ്റംബർ 2017 (UTC) :::[[:വർഗ്ഗം:പെട്ടെന്ന് നീക്കം ചെയ്യുവാൻ സാധ്യതയുള്ള പ്രമാണങ്ങൾ]] ഇതിലെ 2 പ്രമാണവും.--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 14:21, 14 സെപ്റ്റംബർ 2017 (UTC) == WAM Address Collection == Congratulations! You have more than 4 accepted articles in Wikipedia Asian Month! Please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform?usp=sf_link Google form]''' or email me about that on erick@asianmonth.wiki before the end of Janauary, 2018. The Wikimedia Asian Month team only has access to this form, and we will only share your address with local affiliates to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. We apologize for the delay in sending this form to you, this year we will make sure that you will receive your postcard from WAM. If you've not received a postcard from last year's WAM, Please let us know. All ambassadors will receive an electronic certificate from the team. Be sure to fill out your email if you are enlisted [[:m:Wikipedia_Asian_Month/2017_Ambassadors|Ambassadors list]]. Best, [[:m:User:fantasticfears|Erick Guan]] ([[m:User talk:fantasticfears|talk]]) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Fantasticfears@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WAM Address Collection - 1st reminder == Hi there. This is a reminder to fill the address collection. Sorry for the inconvenience if you did submit the form before. If you still wish to receive the postcard from Wikipedia Asian Month, please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform this Google form]'''. This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems in accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. If you do not wish to share your personal information and do not want to receive the postcard, please let us know at [[:m:Talk:Wikipedia_Asian_Month_2017|WAM talk page]] so I will not keep sending reminders to you. Best, [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Confusion in the previous message- WAM == Hello again, I believe the earlier message has created some confusion. If you have already submitted the details in the Google form, '''it has been accepted''', you don't need to submit it again. The earlier reminder is for those who haven't yet submitted their Google form or if they any alternate way to provide their address. I apologize for creating the confusion. Thanks-[[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&oldid=17583922 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Saileshpat@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == നന്ദി, താരകമേ നന്ദി == [[ഉപയോക്താവ്:Ramjchandran|Ramjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ramjchandran|സംവാദം]]) 18:47, 29 ജനുവരി 2018 (UTC) ==Jowinvp== എന്റെ വിക്കിപീഡിയ അക്കൗണ്ട് ഒന്നു ഡിലീറ്റ് ആക്കി തീരുമോ.ഞാൻ വിക്കിപീഡിയ യിൽ തുടരുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഇല്ല. വളരെ സീരിയസ് ആയി പറഞ്ഞതാണ്. ചെയ്യുമെങ്കിൽ ഏറെ ഉപകാരം ആയിരുന്നു. വേറെയും പല കാരണങ്ങൾ ഉണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Jowinvp|Jowinvp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jowinvp|സംവാദം]]) 15:14, 30 ജനുവരി 2018 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Jowinvp|Jowinvp]] ജോവിൻ അക്കൗണ്ട് ഡിലീറ്റ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല , പേര് വേണമെങ്കിൽ മാറ്റാം , കൂടുതൽ സഹായത്തിനു ഈ പേജ് കാണു [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Changing_username] , [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:FAQ#How_do_I_change_my_username/delete_my_account?]<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 15:34, 30 ജനുവരി 2018 (UTC) == Purge == [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D_(%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%82)#Purge ഇവിടേക്ക്] ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:991joseph|<font color="green"><font face="chilanka"><font size="4">ജോ</font></font></font><font color="purple"><font face="chilanka"><font size="4">സഫ്</font></font></font>]] 05:31, 31 ജനുവരി 2018 (UTC) :കണ്ടു നന്ദി <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 10:25, 31 ജനുവരി 2018 (UTC) ::ഇർവിൻ ചേട്ടാ, എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാൻ സാധിക്കുമോ?--[[ഉപയോക്താവ്:991joseph|<font color="green"><font face="chilanka"><font size="4">ജോ</font></font></font><font color="purple"><font face="chilanka"><font size="4">സഫ്</font></font></font>]] 10:48, 31 ജനുവരി 2018 (UTC) :ഞാനും നിലവിൽ ഏതാനും നിമിഷങ്ങൾ കാത്തിരിക്കുക ആണ് ചെയുന്നത് പർജ് ആവാൻ , നോക്കട്ടെ എന്താ ചെയ്യാൻ പറ്റുക എന്ന് <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 10:51, 31 ജനുവരി 2018 (UTC) ::👍--[[ഉപയോക്താവ്:991joseph|<font color="green"><font face="chilanka"><font size="4">ജോ</font></font></font><font color="purple"><font face="chilanka"><font size="4">സഫ്</font></font></font>]] 10:53, 31 ജനുവരി 2018 (UTC) ==Help== [[ഹെറോൺ]] എന്ന ലേഖനം ഇംഗ്ലീഷിൽ കണ്ണിചേർക്കാൻ സാധിക്കുമോ? --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 08:36, 31 ജനുവരി 2018 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] , egrets എന്ന താളിലേക്ക് കണ്ണി നിലവിൽ ഉള്ളത് കൊണ്ടാണ് ചേർക്കാൻ സാധിക്കാത്തത് , ഉടനെ ശരിയാക്കാം , ലേഖനങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നതിനു മുൻപ്പ് നിലവിൽ മലയാളത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്ന് നോക്കുന്നത് നല്ലതാണ് , ഉദാഹരണത്തിന് താങ്കൾ നിർമിച്ച [[ഈഗ്രറ്റ്]] എന്ന ലേഖനം. ഇവിടെ നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു [[കൊക്ക്]] എന്ന ലേഖനം ഉണ്ടായിരുന്നു --<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 10:25, 31 ജനുവരി 2018 (UTC) ഹെറോണിന്റെ തലക്കെട്ട് മാറ്റി കൊക്ക് എന്നാക്കി രണ്ടുലേഖനത്തെയും യോജിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കുമോ? ഈഗ്രറ്റ് എന്ന ലേഖനവും കൊക്ക് എന്ന ലേഖനവും രണ്ടല്ലേ. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:00, 31 ജനുവരി 2018 (UTC) നോക്കട്ടെ എന്താ ചെയ്യാൻ പറ്റുക എന്ന്<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 11:38, 3 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ==ജനുവരി 2018 ചന്ദ്രഗ്രഹണം== 2018 ജനുവരി 31 ലെ സൂപ്പർമൂൺ ചന്ദ്രഗ്രഹനത്തിൻറെ മികച്ച ചിത്രങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിൽ താങ്കളെ ആത്മാർത്ഥമായി അഭിനന്ദിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Shagil Kannur|Shagil Kannur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shagil Kannur|സംവാദം]]) 04:47, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) :നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Shagil Kannur|Shagil Kannur]] <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 21:02, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) ==Help== [[ഗ്രേറ്റ് ഗ്ലൈഡർ]] എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് ''[[ഗ്രേറ്റെർ ഗ്ലൈഡർ]]'' എന്ന് മാറ്റാൻ സാധിക്കുമോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 03:56, 3 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) {{done}}<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 11:31, 3 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) [[സജ്ജീവനി]] എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് [[സഞ്ജീവനി]] എന്ന് മാറ്റി തരുമോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:38, 16 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ആ തലക്കെട്ടിൽ ഒരു ലേഖനം 2013 മുതൽ നിലവിൽ ഉണ്ട് , അത് കൊണ്ട് ഇപ്പോൾ മാറ്റാൻ സാധ്യമല്ല , താങ്കൾ എഴുതിയ ലേഖനം മിക്കവാറും പഴയ ലേഖനത്തിൽ ലയിപ്പിക്കും , മുന്പ്പേ പറഞ്ഞത് ആവർത്തിക്കുന്നു - ലേഖനങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നതിനു മുൻപ്പ് നിലവിൽ മലയാളത്തിൽ ഉണ്ടോ എന്ന് നോക്കുന്നത് നല്ലതാണ് - ആശംസകളോടെ --<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 20:02, 17 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) [[സജ്ജീവനി]] എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ട് മാറ്റി മറ്റൊരു ലേഖനം ആ താളിൽ എഴുതുന്നതല്ലേ നല്ലത്. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 01:50, 18 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) : ഉടനെ പരിഹരിക്കാം , ബന്ധത്തപെട്ട വിഷയത്തിൽ ഉള്ളവരോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് , രണ്ടും നിലനിർത്താം എന്ന് തോന്നുന്നു <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> == ലിൺ മാർഗുലിസ് == [[ലിൺ മാർഗുലിസ്]] എന്ന താളിന് ഇംഗ്ലീഷിലേയ്ക്ക് ഒന്നു കണ്ണി ശരിയാക്കി തരുമോ. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 19:54, 5 മാർച്ച് 2018 (UTC) : [[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] {{ശരി}} ചെയ്തിട്ടുണ്ട് . തിരിച്ചു വിടൽ താളിൽ കണ്ണി ഉണ്ടായിരുന്നു അതാണ് പ്രധാന ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നത് .<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 20:22, 5 മാർച്ച് 2018 (UTC) ==Help== [[ഹുമ ക്യുറേഷി]] എന്ന തലക്കെട്ടിൽ ''ഖുറേഷി'' എന്നതാണ് ആണ് ശരിയെങ്കിൽ ഒന്നുമാറ്റിത്തരുമോ. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 04:08, 8 മാർച്ച് 2018 (UTC) {{കൊള്ളാം}}--<font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 07:48, 8 മാർച്ച് 2018 (UTC) ==Help== [[ജീന്നെ കൽമെന്റ്]] എന്ന താളിന്റെ മൂലരൂപത്തിലുള്ള വിവരങ്ങൾ താളിൽ സേവ് ആയി കാണുന്നില്ല ഒന്നു ചെക്കുചെയ്യുമോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 04:48, 14 മാർച്ച് 2018 (UTC) :എല്ലാം കാണുന്നുണ്ടല്ലോ , പേജ് ഒരു മിനിറ്റ്നു ശേഷം റിഫ്രഷ് ചെയ്‌തു നോക്കു <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 05:19, 14 മാർച്ച് 2018 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] താങ്കൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിൽ നിന്നും പകർത്തി ചേർത്ത ഒരു അവലംബ കണ്ണി ആയിരുന്നു പ്രശ്നവും പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട് <font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font> 05:49, 14 മാർച്ച് 2018 (UTC) == തെരേസ ടോറസ് == ചില്ലികാരിയായ എന്നതിനേക്കാൾ യോജിക്കുന്നത് ചിലിയൻ എന്നല്ലേ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 10:32, 28 മാർച്ച് 2018 (UTC) == Organizing Wikipedia Asian Month 2018 == Hello, WAM friend! Thanks for your outstanding contribution to Wikipedia Asian Month in last year, which is the only reason we achieved a huge success. We would like to invite you once again, to help organize the Wikipedia Asian Month on your home wiki in 2018 Edition, your participation is very important to the WAM. Please let us know if you will continuously organizing or not, and feel free to tell us any thoughts or suggestions regarding the Wikipedia Asian Month. Meanwhile, as a WAM organizer, we will put you on this mailing list (https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wam-announce) that exclusively for organizers. We will keep as less emails from the list as possible. But feel free to let us know if you wish to not be subscribed. Finally, there is a survey that we would like you to take a few minutes to fill (https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfxUiT2RILnuOr3eacXzYwCgda6s2IcgRqSQZdYPy_GadWHxg/viewform?usp=sf_link ). This survey will make we be able to help you better. We are looking forward to see you at this year’s event. [[User:Fantasticfears|Erick Guan]] ([[User Talk:Fantasticfears|talk]]), on behalf of the Wikipedia Asian Month Team. 19:51, 2 ജൂലൈ 2018 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2018_organizer_notify&oldid=18174343 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Fantasticfears@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == താങ്കളുടെ ഒപ്പ് == താങ്കളുടെ ഇപ്പോഴത്തെ ഒപ്പിൽ <code><nowiki><font></nowiki></code> എന്ന ടാഗ് ഇപ്പോൾ ഉപയോഗശൂന്യമായതാണ്. അതിനാൽ താങ്കളുടെ ഒപ്പ് <br> <code><nowiki><font style="font-family: Zapfino, Segoe Script">[[User:irvin_calicut|<font color="blue">- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..</font>]]</font><font style="font-family: Papyrus">[[User talk:irvin_calicut|<font color="brown">.. സംവദിക്കാൻ</font>]]</font></nowiki></code><br> എന്നത് <br> <code><nowiki><span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span></nowiki></code><br> എന്നാക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 04:59, 23 നവംബർ 2018 (UTC) {{done}}<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 12:06, 26 നവംബർ 2018 (UTC) == വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018 == <div style="background-color:#FAFAFA; color:#1C2069"> If you are not able to read the below message, please click [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018/സ്വാഗതം/en|here for the English version]] </div> <div style="padding:5px; background-color:#F1F1DE;"> <div style="border:1px solid #C2dfff; -moz-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); -webkit-box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0, 0, 0, 0.35); background: #E7FFFF; background: -moz-linear-gradient(top, #A7D7F9 0%, #7db9e8 100%); background: -webkit-gradient(linear, left top, left bottom, color-stop(0%,#E7FFFF), color-stop(100%,#7db9e8)); background: -webkit-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -o-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: -ms-linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); background: linear-gradient(top, #E7FFFF 0%,#7db9e8 100%); -moz-border-radius: 7px; -webkit-border-radius: 7px; border-radius: 7px; font-family:Calibri, Verdana, sans-serif;"> <table width="100%" cellspacing="0" cellpadding="0" valign="top" border="0" style="background:transparent; font-size:14px;"> <tr> {| style="border:2px #FFA500 solid; padding:2em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- [[File:WikiSangamothsavam_2018_banner_2.svg|520px|upright|center|link=വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018]] |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:.5em;" align=left |നമസ്കാരം! {{BASEPAGENAME}}, <span class="plainlinks"> മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ഉപയോക്താക്കളുടേയും വിക്കിപദ്ധതികളിൽ താല്പര്യമുള്ളവരുടേയും വാർഷിക ഒത്തുചേരലായ [[:വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2018]], 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ വികാസ് ആഡിറ്റോറിയത്തിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു.<br> കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി വിക്കിസംഗമോത്സവത്തിന്റെ [http://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018 ഔദ്യോഗിക താൾ] കാണുക. സാമൂഹ്യ മാദ്ധ്യമമായ ഫേസ്‌ബുക്കിലും [http://www.facebook.com/wikisangamolsavam കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ] ലഭ്യമാണ്. സംഗമോത്സവത്തിൽ പങ്കെടുക്കുവാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിസംഗമോത്സവം_-_2018/പങ്കെടുക്കാൻ ഇവിടെ] രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക. </span> സംഗമോത്സവത്തിലെ ഒന്നാം ദിനമായ ജനുവരി 19 ശനിയാഴ്ച രാവിലെ 10 ന് വിസംഗമോത്സവം ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നതാണ്. അന്നേ ദിവസം വിക്കിവിദ്യാർത്ഥി സംഗമം, വിക്കിപീഡിയ പരിചയപ്പെടുത്തൽ, വിക്കിപീഡിയ തൽസ്ഥിതി അവലോകനം, വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ മുതലായവ നടക്കും. രാത്രി മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കുറിച്ച് ഓപ്പൺ ഫോറം ഉണ്ടാകും. രണ്ടാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 20 ഞായറാഴ്ച രാവിലെ പ്രാദേശിക ചരിത്ര രചന സംബന്ധിച്ച സെമിനാറോടെ സംഗമോത്സവം ആരംഭിക്കും. അന്നേ ദിവസവും വിവിധ സമാന്തര സെഷനുകളിലായി വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിഡാറ്റ, സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പ്രബന്ധാവതരണങ്ങൾ നടക്കും. രാത്രി വിക്കി ചങ്ങാത്തം ഉണ്ടാകും. മൂന്നാം ദിനത്തിൽ, ജനുവരി 21 തിങ്കളാഴ്ച രാവിലെ മുതൽ വിക്കിജലയാത്രയാണ്. മുസിരിസ് പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങളായ ജൂത ചരിത്ര മ്യൂസിയം പാലിയം കൊട്ടാരം മ്യൂസിയം സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ മ്യൂസിയം തുടങ്ങിയ 8 മ്യൂസിയങ്ങളും കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്ഷേത്രം, തിരുവഞ്ചിക്കുളം ക്ഷേത്രം, പട്ടണം പര്യവേക്ഷണം തുടങ്ങിയ കേന്ദ്രങ്ങളും ഒരു ദിവസം നീളുന്ന ഈ ജലയാത്രയിൽ സന്ദർശിക്കും. വിക്കിസംഗമോത്സവം - 2018 ന്റെ ഭാഗമാകുവാനും, താങ്കളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവാനും വിക്കിസമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിലെ താങ്കളുടെ [[Special:Contributions/{{BASEPAGENAME}}|സംഭാവനകൾക്ക് ]] നന്ദി പറഞ്ഞുകൊള്ളുന്നു. താങ്കളെ 2019 ജനുവരി 19, 20, 21 തീയതികളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ വച്ച് കാണാമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ.. സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി. [[User:Ranjithsiji|രൺജിത്ത് സിജി]] |}</div>--[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:54, 15 ജനുവരി 2019 (UTC) </div> <!-- //ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B5%BC%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%97%E0%B4%82:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@mlwiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fde7ff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]][[File:Women in Red logo.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം, വിക്കിലൗസ് ലൗ പദ്ധതി എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ച് 10 ഫെബ്രുവരി 2019 - 31 മാർച്ച് 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കാനും സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. സ്ത്രീകളുടെ ജീവചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും ലിംഗസമത്വത്തെക്കുറിച്ചും തുല്യതയ്ക്കായുള്ള പോരാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഒക്കെ പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ ആരംഭിക്കാം. കുറഞ്ഞത് 5 ലേഖനങ്ങളെങ്കിലും എഴുതുന്ന ലേഖകർക്ക് സമ്മാനമായി പോസ്റ്റ്കാർഡുകൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2019&action=edit&section=5 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 11:33, 7 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) </div> </div> </div> == [[നിശാജീവികളായ മൃഗങ്ങളുടെ പട്ടിക]] == ഈ ലേഖനത്തിലെ പട്ടികയിലെ മലയാളം പേരുകൾ ലഭിക്കുമോ...--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 14:41, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) :ഇവിടെ കാണുന്നവയ്ക്ക് മാത്രമേ മലയാളം പേരുകൾ നിലവിൽ ഉള്ളൂ , ബാക്കി മംഗ്ലീഷ് എഴുതിക്കൊള്ളൂ , നേർ തർജ്ജമ വേണ്ട എന്നേ ഉള്ളൂ . <span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 19:23, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) == കടൽക്കാക്ക == കടൽക്കാക്കയുടെ ചിത്രത്തിന് എന്തായിരുന്നു മാനദണ്ഡപ്രശ്നം? -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 22:14, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) :[[User:Razimantv|റസിമാൻ]] ചിത്രം എടുത്തപ്പോൾ അത് ജർമൻ വിക്കിയിലേക്ക് ആണ് ലിങ്ക് കാണിച്ചത് അത് കൊണ്ട് പറ്റിയ തെറ്റാണ് , തിരുത്തിയിരുണ്ട് . --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 09:13, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) ::{{കൈ}} -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 06:00, 18 ഓഗസ്റ്റ് 2019 (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(sasiawps,act3) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 15:54, 9 സെപ്റ്റംബർ 2019 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(sasia_wps,act3)&oldid=19352892 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RMaung (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(sasiawps,act3) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 19:34, 20 സെപ്റ്റംബർ 2019 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(sasia_wps,act3)&oldid=19352892 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RMaung (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(sasiawps,act3) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 17:29, 4 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(sasia_wps,act3)&oldid=19352892 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:RMaung (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #e2e0ee; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 35px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|250px|center|link=]]</div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> ഏഷ്യൻ‍ വിക്കിസമൂഹങ്ങളുടെ പരസ്പര സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി 1 നവംബർ 2019 - 30 നവംബർ 2019 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. ഏഷ്യൻരാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലെ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും വികസിപ്പിക്കുവാനും ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള പദ്ധതിയാണിത്. ഓരോ വിക്കിപീഡിയയിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കുന്ന വരെ വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യ അംബാസിഡർമാരായി ആദരിക്കുന്നതാണ്. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇവിടെ പേരു ചേർക്കാം|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%8F%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BB_%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82_2019/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&action=edit&section=1 |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:ഏഷ്യൻ മാസം 2019|ഏഷ്യൻ മാസം 2019]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിതീർക്കാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 09:57, 27 ഒക്ടോബർ 2019 (UTC) </div> </div> </div> == സഹായമേശയിൽ ഇട്ട ചോദ്യത്തിനുള്ള അഭിപ്രായം == [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B8%E0%B4%B9%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%B6 സഹായമേശയിൽ] ഞാൻ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതിന് താങ്കൾക്ക് ഉത്തരമുണ്ടെങ്കിൽ ദയവായി മറുപടി ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 06:21, 27 ഡിസംബർ 2019 (UTC) :{{ശരി}}--<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 09:36, 27 ഡിസംബർ 2019 (UTC) ==വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020== <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} {{border-radius|2px}}"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #eec4d6; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 33px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 2em;">[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]][[File:Wiki Loves Women South Asia 2020.svg|100px]] <div style="margin-right:1em; float:right;"></div></div> <div style="font-size: 20px; padding-top: 10px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:2em; color: #333; "> പ്രിയ സുഹൃത്തേ,<br/> വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിലെ ലിംഗഅസമത്വം കുറയ്ക്കുന്നതിനും ദക്ഷിണേഷ്യൻ സ്ത്രീകളെക്കുറിച്ചുള്ള ജീവചരിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുമായി 1 ഫെബ്രുവരി 2020 - 31 മാർച്ച് 2020 വരെ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Wikipedia Community cartoon - for International Women's Day.svg|300px|center|link=]] <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക!|url=https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF_%E0%B4%B2%E0%B5%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%86%E0%B5%BB_2020/%E0%B4%AA%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B5%BC&action=edit |class=mw-ui-progressive}} </div> കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും നിയമാവലിയും അറിയാനായി [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020]] താൾ സന്ദർശിക്കുക. ഈ പദ്ധതി വിജയകരമാക്കിത്തീർക്കുവാൻ താങ്കളുടെ സഹകരണം പ്രതീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, സ്നേഹമോടെ--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:34, 31 ജനുവരി 2020 (UTC) </div> </div> </div> ==Translation request== Hello. Can you translate and upload the article [[:en:List of birds of Azerbaijan]] in Malayalam Wikipedia? Yours sincerely, [[ഉപയോക്താവ്:Karalainza|Karalainza]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Karalainza|സംവാദം]]) 16:28, 21 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) ==നീതീകരണമില്ലാത്ത നടപടി== [[എ. എം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]] എന്ന ലേഖനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചയിൽ ഉന്നയിച്ച നയപരവും ശ്രദ്ധേയതാസംബന്ധിയുമായ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് വിശദീകരണം നല്കാതെ, താങ്കൾ, ഏകപക്ഷീയമായി നീക്കം ചെയ്ത പട്ടകൾ പുനഃസ്ഥാപിച്ചതായി കാണുന്നു. ഇത് വിക്കിമര്യാദകൾക്ക് വിരുദ്ധമാണ് എന്നു മാത്രമല്ല വാൻഡലിസമായി പരിഗണിക്കേണ്ട കാര്യവുമാണ്. വ്യക്തിപരമായ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങൾക്കുള്ള ഇടമല്ല വിക്കിപീഡിയ എന്ന് മനസ്സിലാക്കി പ്രവർത്തിക്കുക. പട്ടകൾ നീക്കം ചെയ്യാത്തപക്ഷം വാൻഡലിസം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും. <small><span style="border: 1px solid">[[user:mangalat|'''<span style="background-color:orange; color:blue"> &nbsp;മംഗലാട്ട്&nbsp;</span>''']][[User talk:mangalat|<span style="background-color:black; color:lime">&nbsp;►സന്ദേശങ്ങൾ&nbsp;</span>]] </span></small> 07:02, 20 മേയ് 2020 (UTC) :ഒരു പക്ഷേ പരിചയക്കുറവുകൊണ്ടാവാം . ബന്ധപ്പെട്ട താളുകളിൽ ചർച്ചകൾ സമവായത്തിൽ എത്തുന്നത് വരെ ഒരു താളിൽ ചേർത്ത ഫലകങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യാൻ പാടുള്ളതല്ല , വിക്കിമര്യാദകൾക്ക് വിരുദ്ധമായാ പ്രവർത്തിയാണ് അത് , താങ്കൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യണം എന്ന് തോനുന്നു എങ്കിൽ ദയവായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക ഇവിടെ ഭീഷണി പെടുത്തിയിട്ട് കാര്യമില്ല  .--<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 07:07, 20 മേയ് 2020 (UTC)    ==നാല് ടാഗുകളാണുള്ളത്== 1. വിക്കിനയങ്ങൾക്കെതിരാണെന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്നു. 2. തന്നെക്കുറിച്ചോ ബന്ധപ്പെട്ടവരോ എഴുതിയെന്ന് സംശയിക്കുന്നു 3. നിഷ്പക്ഷമാണോ എന്ന് സംശയിക്കുന്നു 4. അവലംബമില്ല. ഈ നാല് കാര്യങ്ങളും ലേഖനത്തിനു മുകളിൽ താങ്കൾ സ്ഥാപിച്ച പട്ടകൾ കെട്ടാൻ പര്യാപ്തമല്ല എന്നതിന് തെളിവ്, ഈ നാല് കാര്യങളുമുള്ള അമ്പതോളം ലേഖനങൾ വിക്കിയിൽ ഞാൻ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട് എന്നതാണ്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ നടക്കുന്ന വൈജ്ഞാനികപ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം നടത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ശേഖരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളിൽ പെടുന്നതാണ് അവ. മുകളിൽ എണ്ണമിട്ടതിൽ ആദ്യത്തേത് സംശയമാണ്. സംശയത്തിന്റെ കാരണം വിക്കി നയം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് വിശദീകരിക്കാൻ താങ്കൾക്ക് കഴിയാത്തേടത്തോളം ആ പട്ടയ്ക്ക് സാധുതയില്ല. രണ്ടാമത്തേതും സംശയമാണ്. തന്നെക്കുറിച്ചോ ബന്ധപ്പെട്ടവരെക്കുറിച്ചോ ലേഖനമെഴുതുന്നതിന് വിക്കിപീഡിയ വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. ലേഖനം സമതുലിതവും വസ്തുതാപരവുമായിരിക്കണം എന്നുമാത്രം. ഉദാഹരണമായി പിണറായി വിജയനെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു ഉറ്റ ബന്ധു ലേഖനം എഴുതിയാൽ അത് അസ്വീകാര്യമാവുമോ? വിഷയത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയും സമതുലിതാവസ്ഥയുമാണ് പ്രശ്നം. മൂന്നാമത്തെ പ്രശ്നം ഈ ലേഖനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ തീരെ ഇല്ല. വസ്തുതാപരവും വസ്തുനിഷ്ഠവുമാണ്. വ്യാഖ്യാനമോ വിശദീകരണമോ ആയി ഒരു വാക്യംപോലും ഇല്ല. വസ്തുതകൾ പക്ഷപാതപരമാണെന്ന് വാദിക്കില്ലല്ലോ. നാലാമത്തെ പ്രശ്നം, ഒരു എഴുത്തുകാരൻ പത്ത് പുസ്തകമെഴുതിയിട്ടുണ്ടെന്നിരിക്കട്ടെ. ഈ വസ്തുതയ്ക്ക് സ്വീകാര്യമായ അവലംബം എന്താണ്? താങ്കൾ പറയുക. അതോടൊപ്പം വിക്കിപീഡിയിലെ ലേഖനങ്ങളിലെല്ലാം ആ നിലയിലുള്ള അവലംബം അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണോ പുസ്തകങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത് എന്ന് പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്യുക. ശ്രദ്ധേയതയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ് ത്ങ്കൾ നീക്കം ചെയ്ത ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക ഞെട്ടിക്കുന്നതാണ്. എന്ത് താല്പര്യത്താലും പ്രേരണയാലുമാണ് താങ്കൾ അത് ചെയ്യുന്നത് എന്നിരിക്കട്ടെ, നിശ്ചയമായും അത് നശീകരണപ്രവൃത്തിയാണ്. വാൻഡലിസം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട വിഷയമാണ്. <small><span style="border: 1px solid">[[user:mangalat|'''<span style="background-color:orange; color:blue"> &nbsp;മംഗലാട്ട്&nbsp;</span>''']][[User talk:mangalat|<span style="background-color:black; color:lime">&nbsp;►സന്ദേശങ്ങൾ&nbsp;</span>]] </span></small> 07:37, 20 മേയ് 2020 (UTC) :താങ്കൾ ദയവായി [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും]] എന്ന താൾ വായിക്കുന്നത് നന്നാക്കും, വിക്കിയെ കുറിച്ചും അതിന്റെ പ്രവർത്തങ്ങൾ കുറിച്ചും അറിവ് കൂടാൻ അത് ഉപകരിക്കും , മുകളിൽ പറഞ്ഞത് തന്നെയേ മറുപടി പറയാൻ ഉള്ളൂ , സമവായത്തിൽ എത്താതെ ഒരു ഫലകവും നീക്കം ചെയ്യാൻ ഞാൻ എന്നല്ല ഒരു ഉപയോക്താവിനെയും അനുവദിക്കില്ല  , അത്തരം നീക്കം ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തിയാണ് നശീകരണപ്രവൃത്തി എന്ന് പറയുന്നത്, താങ്കളും ഫലകങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്ന പ്രവര്ത്തി ചെയ്യരുത് എന്നാണ് എൻ്റെ അപേക്ഷ --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 08:15, 20 മേയ് 2020 (UTC) ==എ. എം.ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ== * ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ , [[ഉപയോക്താവ്:Saramma17]], [[ഉപയോക്താവ്:Mangalat]] എന്നിവർ ഒരേ ലക്ഷ്യത്തോടെ [[എ. എം.ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]] എന്ന ലേഖനത്തിൽ നയങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായും മാന്യമല്ലാതേയും പ്രതികരിക്കുന്നതായി കാണുന്നു. രണ്ടും ചെയ്യുന്നത് ഒരേയാൾ തന്നെയാണോ എന്ന് സംശയിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. -- [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:49, 20 മേയ് 2020 (UTC) *വിജയൻ രാജപുരത്തിന് എന്തും സംശയിക്കാം. പക്ഷെ, നീതീകരണമില്ലാത്ത സംശയങ്ങൾ ഇത്തരം വേദികളിൽ ഉന്നയിക്കരുത്. സാറാമ്മയുട എഡിറ്റ് ഏത് ഐപിയിൽ നിന്നാണ് എന്ന് പരിശോധിക്കാം. സംശയം തെറ്റാണെന്ന് ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടാൽ അത് ഇവിടെ പരസ്യമായി രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള മാന്യത കാണിക്കുമെന്ന് കരുതുന്നു. നയങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധം മാന്യമല്ലാത്തത് എന്നിവ താങ്കളുടെ ആരോപണം മാത്രമാണ്. അത് തെളിയിക്കാനുള്ള ബാദ്ധ്യത താങ്കൾക്കാണ്. <small><span style="border: 1px solid">[[user:mangalat|'''<span style="background-color:orange; color:blue"> &nbsp;മംഗലാട്ട്&nbsp;</span>''']][[User talk:mangalat|<span style="background-color:black; color:lime">&nbsp;►സന്ദേശങ്ങൾ&nbsp;</span>]] </span></small> :[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram]] ശരിയാണ് മാഷേ , എനിക്കും തോന്നിയിരുന്നു , വിക്കിയെ കുറിച്ചോ വിക്കിമര്യാദകളേ കുറിച്ചോ കാര്യമായ അറിവില്ലാത്ത ഉപയോകതാവാണ് എന്ന് തോന്നുന്നത് വിക്കി നയങ്ങൾ പറഞ്ഞിട്ടു മനസിലായിട്ടില്ല , എന്തായാലും ഈ ഉപയോക്താ നാമങ്ങളുടെ പ്രവർത്തി കൂടുതൽ നിരീക്ഷിക്കാം , അറിവില്ലാത്തവരെ തിരുത്തേണ്ടത് നമ്മുടെ കടമയാണെല്ലോ , ദയവായി ക്ഷമിക്കുക , അവർക്ക് വേണ്ട നിർദേശങ്ങൾ കൊടുത്തു നോക്കാം <span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 08:17, 20 മേയ് 2020 (UTC) == ഉപവിഭാഗം സംശയം == താങ്കളുടെ ഈ സംവാദ താളിൽ തൊട്ട് മുൻപത്തെ ചർച്ച/സംവാദത്തിൽ "നാല് ടാഗുകളാണുള്ളത്" എന്ന് പറയുന്നത് പുതിയ ഒരു ഉപവിഭാഗമല്ലെ? ആണെങ്കിൽ ആ ടാഗ് ശെരിയാക്കണം എന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 18:48, 21 മേയ് 2020 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]]{{ശരി}}--<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 07:14, 22 മേയ് 2020 (UTC) == വിക്കിപീഡിയയെ ഇനിയും മെച്ചപ്പെട്ടതാക്കാനുള്ള ഗവേഷണപരിപാടികളിലേക്ക് നിങ്ങളുടെ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു == പ്രിയപ്പെട്ട {{ping|user:Irvin calicut}} വിക്കിപീഡിയയിലേക്കുള്ള താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് വളരെ നന്ദി. വിക്കിപീഡിയയെ ഇനിയും മെച്ചപ്പെട്ടതാക്കാനുള്ള ഗവേഷണപരിപാടികളിലേക്ക് നിങ്ങളുടെ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_2i2sbUVQ4RcH7Bb കുറച്ചു ചെറിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം തന്നാൽ], ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ ബന്ധപ്പെടുകയും തുടർചർച്ചകൾക്കായി ഒരു സമയം തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യാം. നന്ദി. ശുഭദിനാശംസകൾ! [[ഉപയോക്താവ്:BGerdemann (WMF)|BGerdemann (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BGerdemann (WMF)|സംവാദം]]) 00:20, 2 ജൂൺ 2020 (UTC) ഈ സർവേ ഒരു തേഡ് പാർട്ടി വഴിയായിരിക്കും ചെയ്യുന്നത്. അത് ചില നിബന്ധനങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിരിക്കാം. സ്വകാര്യതയെക്കുറിച്ചും വിവരക്കൈമാറ്റത്തെക്കുറിച്ചുമറിയാൻ [https://drive.google.com/file/d/1ck7A3qq9Lz3lEjHoq4PYO-JJ8c7G6VVW/view സർവേ സ്വകാര്യതാ പ്രസ്താവന] കാണുക. == കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ കാലാവധി == [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)#കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ_കാലാവധി]] കാണുക--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 20:27, 27 ജൂലൈ 2020 (UTC) :{{ശരി}}--<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 06:20, 28 ജൂലൈ 2020 (UTC) == We sent you an e-mail == Hello {{PAGENAME}}, Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org. You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:53, 25 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Samuel (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഫലകം:Commons category == [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B4%82:Commons_category&action=history ഇറക്കുമതി ചെയ്യുമ്പോൾ] ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Rojypala|റോജി പാലാ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rojypala|സംവാദം]]) 05:39, 5 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:34, 23 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യ == സുഹൃത്തെ Irvin calicut, വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റീ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാൻ യോഗ്യതയുള്ളതിനാലാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഇമെയിൽ ലഭിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2021 ഓഗസ്റ്റ് 18 ന് ആരംഭിച്ച്, 2021 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് അവസാനിക്കും. വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്രോജക്ടുകൾ ഒരു ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻറെ തീരുമാനമെടുക്കൽ സമിതിയാണ്. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി കളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. ഈ വർഷം ഒരു സമുദായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ നാല് സീറ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഈ സീറ്റുകളിലേക്ക് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 19 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നു. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021 ലെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റി സ്ഥാനാർത്ഥികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. സമുദായത്തിലെ 70,000 അംഗങ്ങളോട് വോട്ടുചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു! വോട്ടിംഗ് 23:59 UTC ആഗസ്റ്റ് 31 വരെ മാത്രം. *[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''വോട്ട് ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ SecurePoll - ൽ പോവുക''']]. നിങ്ങൾ ഇതിനകം വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വോട്ട് ചെയ്തതിന് നന്ദി, ദയവായി ഈ ഇമെയിൽ അവഗണിക്കുക. ആളുകൾക്ക് എത്ര അക്കൗണ്ടുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഒരു തവണ മാത്രമേ വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വായിക്കുക]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 05:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21949539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 18:18, 4 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:25, 16 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 18 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയ സ്ട്രാറ്റജി കരട് സംബന്ധിച്ച ചർച്ച == പ്രിയപ്പെട്ടവരേ.. വിക്കിമീഡിയ പ്രസ്ഥാനത്തിൻറെ മൂവ്മെൻറ് സ്ട്രാറ്റജിയെ കുറിച്ച് താങ്കൾ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ. മൂവ്‌മെന്റ് ചാർട്ടറിൻറെ കരട് തയ്യാറാക്കിയ അതിൻറെ കമ്മിറ്റി പ്രസ്തുത ചാർട്ടറിന്റെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഉപ വിഭാഗങ്ങളെ കുറിച്ച് (ആമുഖം, മൂല്യങ്ങളും തത്വങ്ങളും, പങ്കാളിത്തവും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ) ചർച്ച സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിവിധ വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന താങ്കളെപ്പോലുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദേശങ്ങളും ഏറെ വിലപ്പെട്ടതാണ് . അതറിയാനാണ് ഈ യോഗം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ആയതിനാൽ ഈ മാസം നാലിന് ( ഞായറാഴ്ച) ഇന്ത്യൻ സമയം രാവിലെ പത്ത് മണിക്ക് ( IST 10.00 AM )ഒരു ഓൺലൈൻ യോഗം ചേരുന്നു. പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് താങ്കളെ വിനയത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. താങ്കൾ ഈ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഈ [[metawiki:Movement_Charter/Community_Consultations/2022/Malayalam_Wikimedia_Community|പേജിൽ]] നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുക. ഓൺലൈൻ യോഗത്തിൽ ചേരാനുള്ള സൂം മീറ്റിംഗ് [https://us04web.zoom.us/j/75635791895?pwd=2p3yaYmYj7W38OdZk6iuoLDgtoLMyC.1 ലിങ്ക്] പ്രസ്തുത യോഗത്തിന് മുമ്പായി താഴെകൊടുക്കുന്ന 3 അധ്യായങ്ങളുടെ (ആമുഖം, മൂല്യങ്ങൾ & തത്വങ്ങൾ, റോളുകൾ & ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ) കരട് റിപ്പോർട്ട് വായിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഏറെ ഉപകാരപ്രദമാകും. * ആമുഖം https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Preamble * മൂല്യങ്ങളും തത്വങ്ങളും https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles * ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities<nowiki> ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എന്തെങ്കിലും സംശയങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ,ദയവായി ബന്ധപ്പെടുക നന്ദി, ~~~~</nowiki> [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|Akbarali]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|talk]]) 10:20, 2 December 2022 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 10:40, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:11, 18 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:44, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == ആദ്യ വിക്കി തിരുത്തൽ ദിനാശംസകൾ! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Balloons-aj.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആദ്യ വിക്കി തിരുത്തൽ ദിനാശംസകൾ!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ താങ്കളുടെ [[:ml:Special:Contributions/Irvin_calicut&dir=prev&limit=1|ആദ്യ തിരുത്തൽ]] വാർഷികം ആഘോഷിക്കുന്ന ഈ അവസരത്തിൽ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിന്റെ പേരിൽ താങ്കൾക്ക് എന്റെ ആശംസകൾ.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:17, 1 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) |} :നന്ദി [[User:Gnoeee]] --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 15:28, 13 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Graphic Designer Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ചിത്ര നിർമ്മിതി താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പ്രിയ പക്ഷിനിരീക്ഷകന് ഈ പുരസ്കാരം സമർപ്പിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 07:03, 1 ജനുവരി 2025 (UTC) |} :നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 17:36, 1 ജനുവരി 2025 (UTC) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == മുഖ്യ താളിന്റെ പുതുക്കലിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിർദ്ദേശം == നമസ്കാരം, മുഖ്യ താളിന്റെ പുതുക്കൽ സംബന്ധിച്ച് ഒരു നിർദ്ദേശം Talk page-ൽ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. സമയം കിട്ടുമ്പോൾ ദയവായി അഭിപ്രായം അറിയിക്കാമോ? നന്ദി. മുഖ്യ താളിന്റെ പുതുക്കലിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിർദ്ദേശം [[ഉപയോക്താവ്:Jaisonll799|Jaisonll799]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jaisonll799|സംവാദം]]) 14:42, 14 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> 41y3s229r8i89e84q0741al0o126fs4 3 147688 4616119 4590657 2026-04-28T20:06:54Z MediaWiki message delivery 53155 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616119 wikitext text/x-wiki * [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86_%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B4%82:Vinayaraj/%E0%B4%AA%E0%B4%B4%E0%B4%AF%E0%B4%B5 പഴയവ] == അഭിനന്ദനങ്ങൾ == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 15:54, 28 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) :പുതിയകാര്യനിർവാഹകന് ആശംസകൾ. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 16:24, 28 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) |} {{നന്ദി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 16:22, 28 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) == തീയർ == ഇമേജ് ക്യാപ്ഷൻ ഇങ്ങനെ അന്നാലോ , ആ ഏതോ fake id ഈ പേജ് വികലം ആക്കുന്നതിനും ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനും മുൻപ് അങ്ങനെ ആയിരുന്നു .അത് യഥേ പടി ആക്കി == മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുന്നത് ഉചിതം == [[ഘടകം:Citation/CS1/Configuration]] ഘടകത്തിൽ നടത്തിയ ഏറ്റവും പുതിയ ഇറക്കുമതി പുനഃപരിശോധിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. താളിന്റെ നാൾവഴി നോക്കിയാൽ തർജ്ജമകൾ നഷ്ടമായിട്ടുണ്ട്. ആയതിനാൽ താങ്കൾ നടത്തിയ ഇറക്കുമതി ഒഴിവാക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 16:09, 4 മേയ് 2021 (UTC) ==ഉദ്ധരിച്ചതിലെ പിഴവുകൾ== തർജ്ജമ ചെയ്യുമ്പോൾ പരാമർശങ്ങൾ എന്ന ഇടത്ത് പലപ്പോഴും '''ഉദ്ധരിച്ചതിൽ പിഴവ്: അസാധുവായ <nowiki><ref> ടാഗ്; "Stod or Doda river"</nowiki> എന്ന പേര് വ്യത്യസ്തമായ ഉള്ളടക്കത്തോടെ നിരവധി തവണ നിർവ്വചിച്ചിരിക്കുന്നു''' എന്ന് വരുന്നു. ഇത് എങ്ങനെ വൃത്തിയാക്കാം. {{unsigned|Dvellakat}} :{{ping|Dvellakat}} താളിൽ ഒന്ന് കൂടി നോക്കാവോ ? [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 14:43, 1 ജൂൺ 2021 (UTC) പരാമർശങ്ങളിൽ ശരിയായി പക്ഷേ മുകളിൽ പ്രശ്നമായി. പിന്നെ ഇത് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ എന്നൊന്ന് പറയാമോ--[[User:dvellakat|ദിനേശ് വെള്ളക്കാട്ട്]]''':'''[[User talk:dvellakat|<font color="green" style="font-size: 70%">സംവാദം</font>]] 14:59, 1 ജൂൺ 2021 (UTC) ::ഞാൻ പിന്തുടരുന്ന വഴി ഇതാണ്: ::1)ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുക. ::2)ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് ഒരേ പേരിൽ വ്യത്യസ്ത കണ്ണികൾ ചേർത്തു എന്നാണ്. ::ഉദ്ദാഹരണം: <nowiki><ref name ="abc">{{cite web|url=google.com}}</ref></nowiki>. ::ഈ വരി താങ്കൾ ഒരു സ്ഥലത്ത് ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ മറ്റൊരു സ്ഥലത്ത് (അതേ ലേഖനത്തിൽ) <nowiki><ref name ="abc">{{cite web|url=facebook.com}}</nowiki> എന്ന് ചേർക്കുവാൻ പാടില്ല. ::ഇനി രണ്ടിനും വേണ്ടത് ഒരേ കണ്ണിയാണെങ്കിൽ ആദ്യത്തെ സ്ഥലത്ത് <nowiki><ref name ="abc">{{cite web|url=google.com}}</nowiki> എന്നും രണ്ടാമത്തെ സ്ഥലത്ത് ഇതേ അവലംബമാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടതെങ്കിൽ <nowiki><ref name="abc" /></nowiki> എന്നാണ് ചേർക്കേണ്ടത്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 15:28, 1 ജൂൺ 2021 (UTC) നന്ദി--[[User:dvellakat|ദിനേശ് വെള്ളക്കാട്ട്]]''':'''[[User talk:dvellakat|<font color="green" style="font-size: 70%">സംവാദം</font>]] 15:41, 1 ജൂൺ 2021 (UTC) {{ping|Dvellakat}} {{ping|Adithyak1997}} അത് ട്രാൻസ്ലേലേഷൻ ടൂളിൻ്റ പ്രശ്നമാണ് citebook പോലുള്ള റഫറൻസിൽ കൂടുതലായി വരുന്നുണ്ട്. മാനുവൽ എഡിറ്റിൽ റഫറൻസ് ക്ലോസിന് (</ref) തൊട്ട് മുമ്പ് /cite> എന്ന് ഉള്ളവയാണ് എററുള്ളവ. ഞാൻ മാനുവലി തിരുത്തി ശരിയാക്കുകയാണ് ചെയ്തത്. അത്തരം റഫറൻസിൻ്റയെല്ലാം റഫറൻസ് പേരിന് ശേഷം / ചിഹ്നമിട്ട് ബാക്കി മുഴുവൻ മായ്ച്ചാൽ പ്രശ്നം തീരും.അതായത് ഇങ്ങനെ <ref name="xxx"> എന്നുള്ളത് < > ന് ഉള്ളിൽ ref name="xxx"/എന്ന് മാറ്റുക എന്നിട്ട് ബാക്കി മുഴുവൻ മായ്ക്കുക. അപ്പൊ ശരിയാകും. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 03:06, 2 ജൂൺ 2021 (UTC) == GFDL == Hi! I made a suggestion at [[മീഡിയവിക്കി_സംവാദം:Licenses]] but it is probably not a page that many users notice. Could you have a look or give me a link to a better page to make the suggestion? --[[ഉപയോക്താവ്:MGA73|MGA73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MGA73|സംവാദം]]) 18:10, 8 ജൂൺ 2021 (UTC) :{{ping|MGA73}} Sorry for the delay. The same has now been mentioned in [[Wikipedia:Administrators' noticeboard|Administrators' noticeboard]]. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 18:28, 8 ജൂൺ 2021 (UTC) :: {{ping|Adithyak1997}} Thank you very much! --[[ഉപയോക്താവ്:MGA73|MGA73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MGA73|സംവാദം]]) 18:36, 8 ജൂൺ 2021 (UTC) ==വാക്സിനേഷൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം== വാക്സിനേഷൻ എഡിറ്റത്തോണിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനം കരസ്ഥമാക്കിയ താങ്കൾക്ക് അഭിനന്ദനങ്ങൾ! ഒന്നാം സമ്മാനം 8000 രൂപ വിലമതിക്കുന്ന ആമസോൺ ഗിഫ്റ്റ് കാർഡ് ആണ്. ഗിഫ്റ്റ് കാർഡ് താങ്കൾക്ക് അയച്ചു തരുന്നതിനായി nethahussain (at) gmail.com എന്ന ഈ-മെയിൽ വിലാസത്തിലേക്ക് നിങ്ങളുടെ പേരും, ഉപയോക്തൃനാമവും, ഇ-മെയിൽ വിലാസവും അയച്ച് തരുമല്ലോ. വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്ന മുറയ്ക്ക് താങ്കളുടെ ഈ-മെയിൽ വിലാസത്തിലേക്ക് ഗിഫ്റ്റ് കാർഡ് അയയ്ക്കുന്നതായിരിക്കും. എന്ന് സംഘാടകസമിതിയ്ക്കു വേണ്ടി [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 07:32, 10 ജൂൺ 2021 (UTC) :വാക്സിനേഷൻ എഡിറ്റത്തോണിൽ ലഭിച്ച സമ്മാനത്തുക മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ദുരിതാശ്വാസനിധിയിലേക്ക് സംഭാവന നൽകിയതിന്റെ റസീറ്റ്--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 10:40, 10 ജൂൺ 2021 (UTC) [[File:CMDRF receipt.jpg|thumb|left|CMDRF receipt]] == ലാസിയോബെമ സ്കാൻഡെൻസ് == [[ലാസിയോബെമ സ്കാൻഡെൻസ്]] എന്ന ചെടി [[നാഗവള്ളി|മന്ദാരനാഗവള്ളി]] (ശാസ്ത്രീയനാമം: Bauhinia scandens) എന്ന ചെടിയുമായി രൂപസാദൃശ്യത്തിൽ ഏറെക്കുറെ സാമ്യം പുലർത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും രണ്ടുചെടിയും രണ്ടു ജീനസുമാണ്. കാറ്റലോഗ് ഓഫ് ലൈഫ് പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്. പിന്നെന്തിനാണ് ലയിപ്പിക്കുന്നത്. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 05:54, 17 ജൂൺ 2021 (UTC) :[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-43567 ഇതു] സഹായകരമായേക്കാം--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 07:58, 17 ജൂൺ 2021 (UTC) ::[https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/L4BB ഇതും]--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 08:00, 17 ജൂൺ 2021 (UTC) == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:34, 23 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:Evolvulus]] == [[:Evolvulus]] എന്ന താൾ ഇപ്പോഴും ഇംഗ്ലീഷിൽ ആണല്ലോ.. നീക്കം ചെയ്തേക്കട്ടെ? --[[ഉപയോക്താവ്:Jacob.jose|ജേക്കബ്]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jacob.jose|സംവാദം]]) 21:56, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) :നീക്കി, പുതുതായി പിന്നെ തുടങ്ങാം--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 01:43, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) == [[റൊണാൾഡ് കാമറൂൺ]] == ഇത് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് തർജ്ജമ ചെയ്തതാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നോട്ടബിലിറ്റി ഉള്ള വ്യക്തിക്ക് എന്ത് കൊണ്ടാണ് ഇവിടെ ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാത്തതെന്ന് വ്യക്തമാക്കാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:Sholez|Sholez]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sholez|സംവാദം]]) 09:11, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Rosetta Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''റോസെറ്റാ താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സമ്മാനിക്കുന്നതിന് [[ഉപയോക്താവ്:Viradeya|Viradeya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Viradeya|സംവാദം]]) 13:13, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) |} == തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യ == സുഹൃത്തെ Vinayaraj, വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റീ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാൻ യോഗ്യതയുള്ളതിനാലാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഇമെയിൽ ലഭിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2021 ഓഗസ്റ്റ് 18 ന് ആരംഭിച്ച്, 2021 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് അവസാനിക്കും. വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്രോജക്ടുകൾ ഒരു ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻറെ തീരുമാനമെടുക്കൽ സമിതിയാണ്. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി കളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. ഈ വർഷം ഒരു സമുദായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ നാല് സീറ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഈ സീറ്റുകളിലേക്ക് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 19 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നു. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021 ലെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റി സ്ഥാനാർത്ഥികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. സമുദായത്തിലെ 70,000 അംഗങ്ങളോട് വോട്ടുചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു! വോട്ടിംഗ് 23:59 UTC ആഗസ്റ്റ് 31 വരെ മാത്രം. *[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''വോട്ട് ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ SecurePoll - ൽ പോവുക''']]. നിങ്ങൾ ഇതിനകം വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വോട്ട് ചെയ്തതിന് നന്ദി, ദയവായി ഈ ഇമെയിൽ അവഗണിക്കുക. ആളുകൾക്ക് എത്ര അക്കൗണ്ടുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഒരു തവണ മാത്രമേ വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വായിക്കുക]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 05:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21949539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2021== വികസിപ്പിച്ച ലേഖനം ഫൗണ്ടൻ ടൂളിൽ ചേർക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലല്ലോ ? അതെന്താണ് കാരണം ?--[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 13:32, 6 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) == ട്വിങ്കിൾ == ലേഖനങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി നിർദ്ദേശിക്കുന്ന സമയങ്ങളിൽ താളുകളിൽ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായുളള ഫലകം ചേർക്കുന്നത് ട്വിങ്കിൾ ഉപയോഗിച് നൽകുന്നതാണ്‌ ഉചിതം. താങ്കൾ അവസാനം നിർദ്ദേശിച്ച രണ്ടു താളുകളും ([[ജെ ബിന്ദുരാജ്‌|1]], [[ശ്രീജിത്ത് ദിവാകരൻ|2]]) [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ|AFD യിൽ]] വരാത്തത് അതിനാൽ ആണ്. ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ...... [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 10:27, 12 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) == കുടമുല്ല == *പ്രിയ {{ping|Vinayaraj}}, [[സംവാദം:കുടമുല്ല#കുടമുല്ല എന്നറിയപ്പെടുന്ന പൂവ് ഇതല്ല|ഇതൊന്നു നോക്കാമോ?]]--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:59, 16 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) ==നശീകരണ പ്രവർത്തനം== [[കാവി ഭീകരത]] എന്ന താളിൽ നശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 11:40, 24 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) ==സോമവല്ലി== [[കണവേലം]] എന്ന താളും [[സോമവല്ലി]] എന്ന താളും ഒന്നുതന്നെയല്ലേ. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:01, 15 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) :എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കാനാണ്?--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 18:08, 15 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) :രണ്ടു താളും Ceropegia juncea എന്ന plant നെക്കുറിച്ചല്ലേ പറയുന്നത്. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:15, 15 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) ::കണവേലം എന്ന താളിൽ അങ്ങനെയൊരു സൂചന പോലുമില്ലല്ലോ--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 13:25, 16 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) ::കണവേലം എന്ന താൾ തിരിച്ചുവിട്ടിരിക്കുന്നത് Leafies Guglet Flower [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=Leafies_Guglet_Flower&redirect=no] [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=Ceropegia_juncea&redirect=no] ൽ നിന്നുമാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 13:42, 16 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) == ''WLWSA-2021 Newsletter #6 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Hirok_Raja|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>07:10, 17 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- sent by [[User:Hirok Raja|Hirok Raja]] --> </div> ==[[കിവിപ്പഴം]]== [[കിവി പഴം]], [[കിവിപ്പഴം]] ഈ രണ്ടുതാളുകളുടെയും തലക്കെട്ട് ഒന്നു ശ്രദ്ധിക്കുമോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 18:15, 31 ഡിസംബർ 2021 (UTC) :ഇപ്പോൾ ശരിയായോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 13:32, 1 ജനുവരി 2022 (UTC) ::{{കൈ}}--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 13:40, 1 ജനുവരി 2022 (UTC) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 18:18, 4 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == നശീകരണം നടക്കുന്നു == [[കേരളത്തിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം]] എന്ന പേജിൽ {{User|Vishnu Ganeshan 123}} എന്ന യൂസർ വലിയ തോതിൽ നശീകരണ സ്വപാവം ഉള്ള എഡിറ്റ് നടത്തുന്നു. എല്ലാം പല തവണ revert ആക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടും വീണ്ടും edit war നടത്താൻ ഈ യൂസർ ശ്രമിക്കുന്നു. ഒന്നിനും വ്യക്തമായ source അവലംബം കാണിക്കാൻ തയ്യാറാവുന്നുമില്ല ഈ യൂസർ. എത്രയും പെട്ടന്ന് ഈ യൂസർ നടത്തിയ നശീകരണങ്ങൾ പഴയ പടി ആക്കുക[[ഉപയോക്താവ്:K.M.M Thomas sebastian|K.M.M Thomas sebastian]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K.M.M Thomas sebastian|സംവാദം]]) ==ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കൂ== [[ഹല്ലെലൂയ്യാ]], [[മുത്ത്നബിയുടെ നോമ്പുനേരങ്ങൾ]] എന്നീ ലേഖനങ്ങൾ ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കൂ.-[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 14:52, 23 ജനുവരി 2022 (UTC) == ''WLWSA-2021 Newsletter #7 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Unfortunately, your information has not reached us. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Aishik_Rehman|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>13:37, 1 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:MdsShakil/WLWSA2021&oldid=23091023 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:MdsShakil@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:JoxinMcDaniel|JoxinMcDaniel]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:JoxinMcDaniel|സംവാദം]]) 03:27, 6 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) == [[:ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ബിനീഷ് ബാസ്റ്റിൻ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 11:22, 26 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) == [[:ടി.പി. പദ്മനാഭൻ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:ടി.പി. പദ്മനാഭൻ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ടി.പി. പദ്മനാഭൻ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 13:35, 8 ജൂൺ 2022 (UTC) == എബിൻ എന്ന പേരിന്റെ അർഥം == ഒന്നുല്ല [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:4073:4D09:EC33:BA8E:CEAD:C594:59|2409:4073:4D09:EC33:BA8E:CEAD:C594:59]] 17:26, 12 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:25, 16 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 18 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയ സ്ട്രാറ്റജി കരട് സംബന്ധിച്ച ചർച്ച == പ്രിയപ്പെട്ടവരേ.. വിക്കിമീഡിയ പ്രസ്ഥാനത്തിൻറെ മൂവ്മെൻറ് സ്ട്രാറ്റജിയെ കുറിച്ച് താങ്കൾ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ. മൂവ്‌മെന്റ് ചാർട്ടറിൻറെ കരട് തയ്യാറാക്കിയ അതിൻറെ കമ്മിറ്റി പ്രസ്തുത ചാർട്ടറിന്റെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഉപ വിഭാഗങ്ങളെ കുറിച്ച് (ആമുഖം, മൂല്യങ്ങളും തത്വങ്ങളും, പങ്കാളിത്തവും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ) ചർച്ച സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിവിധ വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന താങ്കളെപ്പോലുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദേശങ്ങളും ഏറെ വിലപ്പെട്ടതാണ് . അതറിയാനാണ് ഈ യോഗം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ആയതിനാൽ ഈ മാസം നാലിന് ( ഞായറാഴ്ച) ഇന്ത്യൻ സമയം രാവിലെ പത്ത് മണിക്ക് ( IST 10.00 AM )ഒരു ഓൺലൈൻ യോഗം ചേരുന്നു. പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് താങ്കളെ വിനയത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. താങ്കൾ ഈ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഈ [[metawiki:Movement_Charter/Community_Consultations/2022/Malayalam_Wikimedia_Community|പേജിൽ]] നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുക. ഓൺലൈൻ യോഗത്തിൽ ചേരാനുള്ള സൂം മീറ്റിംഗ് [https://us04web.zoom.us/j/75635791895?pwd=2p3yaYmYj7W38OdZk6iuoLDgtoLMyC.1 ലിങ്ക്] പ്രസ്തുത യോഗത്തിന് മുമ്പായി താഴെകൊടുക്കുന്ന 3 അധ്യായങ്ങളുടെ (ആമുഖം, മൂല്യങ്ങൾ & തത്വങ്ങൾ, റോളുകൾ & ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ) കരട് റിപ്പോർട്ട് വായിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഏറെ ഉപകാരപ്രദമാകും. * ആമുഖം https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Preamble * മൂല്യങ്ങളും തത്വങ്ങളും https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles * ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities<nowiki> ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എന്തെങ്കിലും സംശയങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ,ദയവായി ബന്ധപ്പെടുക നന്ദി, ~~~~</nowiki> [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|Akbarali]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|talk]]) 10:20, 2 December 2022 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 10:41, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയ സ്ട്രാറ്റജി കരട് സംബന്ധിച്ച ചർച്ച-2 == പ്രിയരേ.. വിക്കിമീഡിയ മൂവ് മെൻറ് ചാർട്ടർ സംബന്ധിച്ച് താങ്കൾ നേരത്തെ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ.വിക്കിമീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എങ്ങിനെയെല്ലാം ആകണമെന്നാണ് താങ്കൾ കരുതുന്നത് എന്നത് സംബന്ധിച്ച സുപ്രധാനമായ ആലോചനയും ചർച്ചയും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതിൻറെ ഭാഗമായി കഴിഞ്ഞ നാലിന് (2022 ഡിസംബർ 4ന് ) മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തകരുടെ ഒരു ഓൺലൈൻ യോഗം നടന്നിരുന്നു. പ്രസ്തുത യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർക്കും വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ താൽപ്പര്യമുള്ള മറ്റുള്ളവർക്കെല്ലാം പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ ഒരു സംഗമം ഈ മാസം 16ന് നടത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതെ കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ അറിയാൻ ഈ പേജ് സന്ദർശിക്കുക https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultations/2022/Malayalam_Wikimedia_Community#Offline_Conversation [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|അക്ബറലി{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 04:05, 10 ഡിസംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:11, 18 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:കരൾ മാറ്റിവയ്ക്കൽ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:കരൾ മാറ്റിവയ്ക്കൽ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കരൾ മാറ്റിവയ്ക്കൽ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 06:44, 14 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:39, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == Report == Hello, please check this user for spam/promotion: [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/Muhammed Ali POOKKUNNAN]] Thanks. [[ഉപയോക്താവ്:Ternera|Ternera]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ternera|സംവാദം]]) 15:57, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == IP യെ തടയൽ == [https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%B5%E0%B4%A8%E0%B4%95%E0%B5%BE/~2025-41593-69 ഈ തടയൽ] എന്തിനായിരുന്നു? കാരണമായി നൽകിയിരിക്കുന്ന നശീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എഡിറ്റ് ഹിസ്റ്ററിയിൽ കാണുന്നില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 02:11, 19 ഡിസംബർ 2025 (UTC) :[[ശിവൻ]] എന്ന താളിലെ അവസാന അഞ്ചുതിരുത്തലും എന്താണ്/എന്തിനാണ്? [[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 13:02, 19 ഡിസംബർ 2025 (UTC) ::ആ താളിൽ ഈ IP നടത്തിയ അവസാന 7 തിരുത്തുകൾ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുക പോലും ചെയ്തിട്ടില്ല. അത് "തടയാൻ" തക്ക നശീകരണ പ്രവൃത്തിയായി തോന്നിയതുമില്ല. അതിനാലാണ് കുറിപ്പിട്ടത്. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 05:21, 20 ഡിസംബർ 2025 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> kf64vd32p7kpctwx8l0kfuup8v5jvyk 0 156072 4616246 3988825 2026-04-29T09:43:37Z Aishwariya Bhaskaran 217068 4616246 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{prettyurl|Emily Dickinson}} {{Infobox writer<!--For more information, see [[:Template:Infobox Writer/doc]].--> | image = Black-white photograph of Emily Dickinson2.png | alt = Photograph of Emily Dickinson, seated, at the age of 16 | caption =ഡിഗരോടൈപ്പ് ഛായാഗ്രഹണവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് 1846-47 കാലത്തെങ്ങോ എടുത്ത ഈ ചിത്രമാണ് ബാലപ്രായത്തിനു ശേഷമുള്ള ഡിക്കിൻസന്റെ ഏക ആധികാരിക ചിത്രമായി നിലവിലുള്ളത്<ref>D'Arienzo (2006); the original is held by Amherst College Archives and Special Collections</ref> | birth_name = Emily Elizabeth Dickinson | birth_date = {{Birth date|1830|12|10}} | birth_place = [[Amherst, Massachusetts|Amherst]], [[Massachusetts]], US | death_date = {{death date and age|1886|05|15|1830|12|10}} | death_place = Amherst, Massachusetts, US | occupation = Poet | alma_mater = [[Mount Holyoke College|Mount Holyoke Female Seminary]] | notableworks = [[List of Emily Dickinson poems]] }} [[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ]] ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] കവയിത്രി ആയിരുന്നു '''എമിലി ഡിക്കിൻസൺ''' (ജീവിതകാലം:1830 ഡിസംബർ 10 – 1886 മേയ് 15). 1800-നടുത്ത് [[കവിത|കവിതകൾ]] എഴുതിയ അവരുടെ പത്ത് കവിതകൾ മാത്രമാണ് ജീവിതകാലത്ത് വെളിച്ചം കണ്ടത്<ref>{{Cite journal |last=Bingham |first=Millicent Todd |last2=Dickinson |first2=Emily |date=1947-03 |title=Poems of Emily Dickinson: Hitherto Published Only in Part |url=https://doi.org/10.2307/361729 |journal=The New England Quarterly |volume=20 |issue=1 |pages=3 |doi=10.2307/361729 |issn=0028-4866}}</ref>. [[മരണം|മരണവും]] [[അമർത്ത്യത|അമർത്ത്യതയും]] കവിതയിൽ അവരുടെ ഇഷ്ടപ്രമേയങ്ങളായിരുന്നു. എമിലിയുടെ മരണശേഷം 1890-ൽ കുടുംബാംഗങ്ങൾ കണ്ടെടുത്തു പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കവിതകൾക്ക് ഏറെ ആസ്വാദകരുണ്ടായി. എങ്കിലും ആ കവിതകൾ അവയുടെ മൂലപാഠത്തിലെ സവിശേഷമായ വിരാമാദിചിഹ്നങ്ങളും (punctuations) വർണ്ണനിഷ്ഠകളുമായി (capitalization) ആദ്യം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത് തോമസ് ജോൺസന്റെ 1955-ലെ പതിപ്പിലാണ്.<ref name="penguin">Emily Dickinson, Penguin Academic Poetry, A Pocket Anthology (fifth edition) (പുറങ്ങൾ 174-180)</ref> [[മസാച്യുസെറ്റ്സ്|മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ]] ആംഹെർസ്റ്റിൽ, വിപുലമായ സാമൂഹ്യ-രാഷ്ട്രീയ ബന്ധങ്ങൾക്കു പേരുകേട്ട ഒരു പ്രതിഷ്ഠിതകുടുംബത്തിലായിരുന്നു എമിലി ഡിക്കിൻസന്റെ ജനനം. ആംഹെർസ്റ്റ് അക്കാദമിയിൽ ഏഴുവർഷത്തെ അദ്ധ്യയനത്തിനൊടുവിൽ, യുവതികൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള മൗണ്ട് ഹോളി ഓക്ക് സെമിനാരിയിൽ ചേർന്ന അവർ, കഷ്ടിച്ച് ഒരു വർഷത്തിനു ശേഷം വ്യക്തമല്ലാത്ത കാരണങ്ങളാൽ വീട്ടിലേയ്ക്കു മടങ്ങി. തുടർന്ന് അന്തർമുഖിയായി ഒറ്റപ്പെട്ട ജീവിതമാണ് അവർ മിക്കവാറും നയിച്ചത്. അതിഥികളെ അഭിമുഖീകരിക്കാനുള്ള വൈമുഖ്യവും ശുഭ്രവസ്ത്രധാരണഭ്രമവും മൂലം അയൽക്കാരും മറ്റും വിചിത്രസ്വഭാവക്കാരിയായി കണക്കാക്കിയ എമിലിയുടെ ജീവിതം ക്രമേണ സ്വന്തം മുറിയിൽ ഒതുങ്ങി. വായനയിലും കവിതാരചനയിലും അവർ സമയം പോക്കി. അവരുടെ സൗഹൃദങ്ങളധികവും കത്തുകളിലൂടെ ആയിരുന്നു.<ref name = "found">Poetry foundation [http://www.poetryfoundation.org/bio/emily-dickinson എമിലി ഡിക്കിൻസൺ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904045133/http://www.poetryfoundation.org/bio/emily-dickinson |date=2011-09-04 }}</ref><ref name="books">Books and Writers, [http://kirjasto.sci.fi/emilydic.htm Emily Dickinson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110808054920/http://kirjasto.sci.fi/emilydic.htm |date=2011-08-08 }}</ref> ഡിക്കിൻസന്റെ കവിതകളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തെ തുടർന്നുള്ള ഓരോ തലമുറയിലേയും ആസ്വാദകർ അവരെ പുതുതായി കണ്ടെത്തി. സ്വന്തം ഞരമ്പുരോഗങ്ങളെ കവിതയാക്കി മാറ്റിയ നാണക്കാരിപ്പെണ്ണെന്നും, സ്വയം തെരഞ്ഞെടുത്ത ഏകാന്തതയിൽ തനിക്കായൊരു ലോകം തീർത്ത് സ്ത്രീവിമോചനവാദികൾക്കു വഴിതെളിച്ചവളെന്നുമുള്ള തീവ്രപക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ സാധ്യമായ വൈവിദ്ധ്യമത്രയും അവരുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ വിലയിരുത്തലിൽ കാണാം. എങ്കിലും, ഡിക്കിൻസന്റെ കവിതകളുടെ അസാമാന്യമായ ഉജ്ജ്വലത പൊതുവേ സമ്മതിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="penguin"/> == ജീവിതം == === പശ്ചാത്തലം === [[ചിത്രം:Emily Dickinson (perhaps) 1859.png|thumb|175px|left|2012 സെപ്തംബറിൽ, ഡിക്കിൻസന്റേയും സുഹൃത്ത് കേറ്റ് സ്കോട്ട് ടേണറുടേതും എന്നവകാശപ്പെട്ട ആംഹെർസ്റ്റ് കോളജ് ആർക്കൈവ്സ് പ്രദർശിപ്പിച്ച ചിത്രം (കാലം 1859) ഇതിന്റെ ആധികാരികത ഉറപ്പായിട്ടില്ല.<ref>[https://www.amherst.edu/library/archives/holdings/edickinson/new_daguerreotype 'The World Is Not Acquainted With Us': A New Dickinson Daguerreotype?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140717024637/https://www.amherst.edu/library/archives/holdings/edickinson/new_daguerreotype |date=2014-07-17 }}" Amherst College Archives and Special Collections Website. September 6, 2012.</ref>]] പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്നുള്ള പ്യൂരിറ്റൻ കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ഭാഗമായി അമേരിക്കയിൽ എത്തിയവരായിരുന്നു എമിലി ഡിക്കിൻസന്റെ പിതാവിന്റെ പൂർവികർ. അവിടെ അവർ അഭിവൃദ്ധിനേടി. എമിലിയുടെ മുത്തച്ഛൻ സാമുവൽ ഡിക്കിൻസൺ മിക്കവാറും ഒറ്റയ്ക്ക് സ്ഥാപിച്ചതാണ് [[മസാച്യുസെറ്റ്സ്|മസാച്യുസെറ്റ്സിൽ]] ആംഹെർസ്റ്റിലെ കലാലയം.<ref>Sewall, Richard B. 1974. The Life of Emily Dickinson. New York: Farrar, Strauss, and Giroux. ISBN 0-674-53080-2</ref> വക്കീലായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1813-ൽ നഗരത്തിലെ മുഖ്യതെരുവിനോടു ചേർന്നു പണികഴിപ്പിച്ച മാളിക അടുത്ത ഒരു നൂറ്റാണ്ടു കാലത്തേയ്ക്ക് ഡിക്കിൻസന്മാരുടെ കുടുംബവീടായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[ഉൽക്കർഷേച്ഛു|ഉൽക്കർഷേച്ഛുവായ]] മൂത്തമകൻ എഡ്വേർഡും അഭിഭാഷകനായിരുന്നു. ആംഹെർസ്റ്റ് കലാലയത്തിലും യേൽ സർവകലാശാലയിലും പഠിച്ച എഡ്വേർഡ് നാട്ടിൽ തിരിച്ചുവന്ന് പിതാവിനൊപ്പം വക്കീൽപ്പണിയിൽ ചേർന്നു. ആംഹെർസ്റ്റ് കലാലയത്തിന്റെ ഖജാൻജിയുടെ പദവി നാല്പതു വർഷം വഹിച്ച അദ്ദേഹം സംസ്ഥാനനിയമസഭയിൽ പലവട്ടം അംഗമായിരിക്കുകയും അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസിൽ ഹാംപ്ഷയർ ജില്ലയെ ഒരു തവണ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിനും പത്നി എമിലി നോർക്രോസിനും ജനിച്ച മൂന്നു മക്കളിൽ രണ്ടാമത്തവളായിരുന്നു എമിലി ഡിക്കിൻസൺ. രണ്ടു വയസ്സിനു മൂത്ത ജ്യേഷ്ഠൻ വില്യം ഓസ്റ്റിനും മൂന്നു വയസ്സിളപ്പമുള്ള അനുജത്തി ലവീനിയ നോർക്രോസ്സും ആയിരുന്നു എമിലിയുടെ സഹോദരങ്ങൾ.<ref>Wolff, Cynthia Griffin. 1986. Emily Dickinson. New York. Alfred A. Knopf. ISBN 0-394-54418-8</ref> എമിലിയുടെ കർമ്മകുശലനായ പിതാവ്, പൊതുപ്രവർത്തകനായിരിക്കുന്നതിൽ അഭിമാനം കൊണ്ടു. കലാലയത്തിലെ ഖജാൻജി സ്ഥാനത്തിനും സാമാജികസ്ഥാനത്തിനും പുറമേ അദ്ദേഹം അഗ്നിശമനസമിതിയുടെ കാര്യദർശി, കന്നുകാലിപ്രദർശനത്തിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷൻ എന്നീ പദവികളും വഹിച്ചു. എമിലിയുടെ അമ്മയെക്കുറിച്ച് താരതമ്യേന കുറച്ചു വിവരങ്ങൾ മാത്രമാണ് ലഭ്യമായുള്ളത്. ഉദ്ധതനായ ഭർത്താവിന്റെ ദുർബ്ബലയായ പത്നി ആയിരുന്നു അവരെന്നാണ് ഒരു വീക്ഷണം. എന്നാൽ അവരുടെ നിലവിലുള്ള ചില കത്തുകൾ വ്യത്യസ്തമായൊരു ചിത്രം തരുന്നു. എമിലി ഡിക്കിൻസൻ തന്നെ സുഹൃത്ത് തോമസ് വെന്റ്വർത്ത് ഹിഗിൻസിനെഴുതിയ ഒരു കത്തിലാകട്ടെ മാതാപിതാക്കൾ ഇരുവരേയും അത്ര അനുകൂലഭാവത്തിലല്ലാതെ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. "എന്റെ അമ്മ ചിന്തിക്കാൻ മെനക്കെടാറില്ല. കേസുകെട്ടുകളുടെ തിരക്കിൽ പെട്ടുകിടക്കുന്ന അച്ഛനാണെങ്കിൽ ഞങ്ങളെ ശ്രദ്ധിക്കാൻ നേരവുമില്ല. അദ്ദേഹം എനിക്കു പുസ്തകങ്ങൾ വാങ്ങിത്തരുകയും അവ വായിക്കരുതെന്ന് എന്നോട് കെഞ്ചിപ്പറയുകയും ചെയ്യുന്നു. അവ മനസ്സിനെ കലുഷമാക്കും{{സൂചിക|൧}} എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേടി" എന്ന് അവർ എഴുതി.<ref name = "found"/> === വിദ്യാഭ്യാസം === ==== അക്കാദമി ==== {| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:23em; max-width: 25%;" cellspacing="5" | style="text-align: left;" | കുഞ്ഞു കുട്ടിയായിരുന്നപ്പോൾ<br /> ഞാൻ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതു കാണാൻ<br /> കുടുസ്സുമുറിയിൽ ഇട്ടടച്ചതു പോലെ-- എന്നെയവർ ഗദ്യത്തിൽ അടച്ചുപൂട്ടി. അടങ്ങിയിരിപ്പ്!<br /> ഒളിഞ്ഞു നോക്കിയെങ്കിൽ അവർ--<br /> എന്റെ തലച്ചോറു വട്ടം കറങ്ങുന്നതു കാണുമായിരുന്നു--<br /> രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റത്തിന് പക്ഷിയെ--<br /> 'പൗണ്ടിൽ' ഇട്ടതിനൊപ്പമായി ഇത്. They shut me up in Prose –<br /> As when a little Girl<br /> They put me in the Closet –<br /> Because they liked me "still" – Still! Could themself have peeped –<br /> And seen my Brain – go round –<br /> They might as wise have lodged a Bird<br /> For Treason – in the Pound –<br /> |- | style="text-align: left;" | <small>എമിലി ഡിക്കിൻസൺ,1862-നടുത്ത് എഴുതിയത്<ref>Johnson, Thomas H. (ed). 1960. The Complete Poems of Emily Dickinson. Boston: Little, Brown & Co പുറം 302.</ref></small> |} സഹോദരങ്ങൾക്കൊപ്പം ആംഹെർസ്റ്റിലെ ഒറ്റമുറിപ്പള്ളിക്കൂടത്തിലായിരുന്നു എമിലിയുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ തുടക്കം. തുടർന്ന് അവർ, ആംഹെർസ്റ്റ് കലാലയത്തിനും മുൻപ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ആംഹെർസ്റ്റ് അക്കാദമി എന്ന സ്കൂളിൽ ചേർന്നു. പതിനഞ്ചു വയസ്സു വരെയുള്ള ഏഴു വർഷക്കാലം അവർ അവിടെ പഠിച്ചു. ഡിക്കിൻസന്റെ തന്നെ സാക്ഷ്യമനുസരിച്ച്, അവിടെ പഠനവിഷയങ്ങളും അദ്ധ്യാപകരും സഹപാഠികളും എല്ലാം അവരുടെ അഭിരുചിക്കിണങ്ങുന്നതായിരുന്നു. ആംഹെർസ്റ്റ് കലാലയവുമായി അക്കാദമിക്കുണ്ടായിരുന്ന അടുത്ത ബന്ധം മൂലം അവിടത്തെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് കലാലയത്തിലെ പ്രഭാഷണങ്ങൾ കേൾക്കാനും അവസരം കിട്ടി - [[ജ്യോതിശാസ്ത്രം]], [[ജന്തുശാസ്ത്രം]], [[സസ്യശാസ്ത്രം]], [[രസതന്ത്രം]], [[ഭൂമിശാസ്ത്രം]], [[ഗണിതം]] എന്നീ വിഷയങ്ങളിലായിരുന്നു ആ പ്രഭാഷണങ്ങൾ. ഈ വിഷയസഞ്ചയത്തിന്റെ ശാസ്ത്രാഭിമുഖ്യം പ്രകൃതിനിരീക്ഷണത്തിലും ശാസ്ത്രത്തിലും എമിലിയ്ക്ക് താത്പര്യമുണ്ടാക്കി. എങ്കിലും ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ കൗതുകങ്ങളെ അവർ കണ്ണുമടച്ച് ശരിവച്ചില്ല. പ്രകൃതിയുടെ രഹസ്യങ്ങളെ ഒളിഞ്ഞുനോക്കാനുള്ള ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രവണതയെ ഒരു ആദ്യകാലകവിതയിൽ എമിലി വിമർശിക്കുന്നുണ്ട്. അതിൽ അവർ, "വനപുഷ്പത്തെ പറിച്ചെടുത്ത്, കേസരങ്ങളുടെ കണക്കു നോക്കി വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നതിനെ" വിമർശിക്കുന്നു.<ref name="found"/>{{സൂചിക|൨}} അതേസമയം സസ്യശാസ്ത്രപഠനം അവരെ ആഹ്ലാദിപ്പിച്ചു. സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് ബോട്ടണി പാഠപുസ്തകത്തെ ആശ്രയിച്ചു ഉത്സാഹപൂർവം സജ്ജീകരിച്ച ഹെർബേറിയം 66 പുറങ്ങളിലായി 424 അമർത്തിയ സസ്യമാതൃകകൾ(pressed specimens) ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. ശിഷ്ടജീവിതം മുഴുവൻ അവർ സൂക്ഷിച്ച ആ ഹെർബേറിയം ഇന്നും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>Dickinson, Emily, 1830-1886. Herbarium, circa 1839-1846. 1 volume (66 pages) in green cloth case; 37 cm. MS Am 1118.11, Houghton Library © President and Fellows of Harvard College.</ref> ആംഹെർസ്റ്റ് അക്കാദമി വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ശാസ്ത്രബോധം വളർത്താൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ഒരു തരം അതിയാഥാസ്ഥിതിക സദാചാരസങ്കല്പവുമായി ചേർന്നു പോകുന്ന സാഹിത്യകൃതികൾ മാത്രമാണ് അവിടെ അവർക്കു വായിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നത്. [[ജോൺ മിൽട്ടൺ|ജോൺ മിൽട്ടണും]] [[വില്യം ഷേക്സ്പിയർ|വില്യം ഷേക്സ്പിയറിനും]] പോലും അവിടെ വിലക്കുകളുണ്ടായിരുന്നു. എങ്കിലും അക്കാദമിയിൽ പഠിച്ച ഏഴുവർഷക്കാലം എമിലിയുടെ കവനശേഷിയുടെ വളർച്ചയെ സഹായിച്ചു. പെൺകുട്ടികൾക്ക് പൊതുവേ കുറച്ച് അവസരങ്ങൾ മാത്രം കിട്ടിയിരുന്ന അക്കാലത്ത് അക്കാദമിയിൽ ചെലവഴിച്ച വർഷങ്ങൾ എമിലിയ്ക്ക് താരതമ്യേനയുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റേയും ബുദ്ധിപരമായ വെല്ലുവിളികളുടേയും കാലമായിരുന്നു. പിൽക്കാലജീവിതം മുഴുവൻ നിലനിന്ന ഒട്ടേറെ സൗഹൃദങ്ങൾ അവിടെ അവർ സമ്പാദിച്ചു. 1846-48-ൽ അക്കാദമിയിൽ പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായിരുന്ന ലിയൊനാർഡ് ഹംഫ്രിയെ, ഡിക്കിൻസൻ തന്റെ ആദ്യത്തെ ഗുരുവായി പരിഗണിച്ചു. തന്റെ സാഹിത്യകൗതുകം പങ്കിട്ടിരുന്ന ഹംഫ്രിയുടെ 1850-ലെ മരണം അവരെ ഏറെ ദുഃഖിപ്പിച്ചു. ==== സെമിനാരി ==== {| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:23em; max-width: 25%;" cellspacing="5" | style="text-align: left;" | കണ്ണുകാണാവുന്ന മാന്യന്മാർക്കുതകും<br /> കണ്ടുപിടിത്തമത്രേ വിശ്വാസം;<br /> എങ്കിലും അടിയന്തരഘട്ടങ്ങളിൽ--<br /> ഭൂതക്കണ്ണാടി കരുതുന്നതാണു ബുദ്ധി! FAITH is a fine invention<br /> For gentlemen who see;<br /> But microscopes are prudent<br /> In an emergency! |- | style="text-align: left;" | <small>എമിലി ഡിക്കിൻസൺ<ref>Complete Poems of Emily Dickinson, Bartleby.com, Great Books on Line [http://www.bartleby.com/113/1056.html Faith is a fine invention] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025011302/http://www.bartleby.com/113/1056.html |date=2011-10-25 }}</ref></small> |} ആംഹെർസ്റ്റ് അക്കാദമിയിലെ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ഡിക്കിൻസൺ, 1847-ൽ തുടർന്നുള്ള പഠനത്തിന് മൗണ്ട് ഹോളി ഓക്കിൽ യുവതികൾക്കായുള്ള സെമിനാരിയിൽ ചേർന്നു. ആംഹെർസ്റ്റ് ഉൾപ്പെടുന്ന [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയുടെ]] കിഴക്കൻ തീരത്തെ ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് പ്രദേശത്ത് കാൽവിനിസ്റ്റ് ക്രിസ്തീയതയിൽ ഊന്നിയ ധാർമ്മിക ഉണർവിന്റെ കാലമായിരുന്നു അത്.<ref name = "biography">Biography online [http://www.biographyonline.net/poets/emily_dickinson.html എമിലി ഡിക്കിൻസന്റെ ജീവചരിത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723030154/http://www.biographyonline.net/poets/emily_dickinson.html |date=2011-07-23 }}</ref> മേരി ലയോൺ എന്ന വനിത നയിച്ചിരുന്ന ഹോളി ഓക്ക് സെമിനാരി, കുട്ടികളുടെ മതവിശ്വാസത്തിന് ഏറെ പ്രാധാന്യം കല്പിച്ചിരുന്നു. ആഴ്ചയിലൊരിക്കൽ മേരി ലയോൺ നേരിട്ടു നടത്തിയിരുന്ന മതബോധനം, പഠനപദ്ധതിയുടെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗമായിരുന്നു. വിദ്യാർത്ഥിനികൾ, വിശ്വാസത്തിൽ എവിടെ നിൽക്കുന്നുവെന്നറിയാനുള്ള വിലയിരുത്തലും അതിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. "രക്ഷാബോധത്തിൽ ഉറച്ചവർ", "രക്ഷാപ്രതീക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാത്തവർ", "പ്രതീക്ഷയില്ലാത്തവർ" എന്നിങ്ങനെയുള്ള മൂന്നു ഗണങ്ങളിൽ ഏതിൽ നിൽക്കുന്നുവെന്ന് ഏറ്റുപറയാൻ വിദ്യാർത്ഥിനികളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, "പ്രതീക്ഷയില്ലാത്തവളായി" ഏറ്റുപറഞ്ഞത് എമിലി മാത്രമായിരുന്നെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇത് മറ്റുള്ളവർക്ക് തെറ്റായി തോന്നിയേക്കാമെങ്കിലും നുണപറയുന്നത് അതിലും വലിയ തെറ്റാകുമായിരുന്നു എന്ന് അവർ പറഞ്ഞതായി ഒരു സഹപാഠി പിന്നീട് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name = "found"/> ഹോളി ഓക്ക് സെമിനാരിയിലെ പഠനം എമിലി ഡിക്കിൻസൺ ഒരു വർഷത്തിനകം ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള കാരണം വ്യക്തമല്ല. അവരുടെ തന്നെ ഗൃഹാതുരത്വവും പിതാവിന്റെ തീരുമാനവും ഇതിന്റെ കാരണങ്ങളായി പറയപ്പെടുന്നു. ഏതായാലും അതോടെ ഡിക്കിൻസന്റെ ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് അന്ത്യമായി. === പിൽക്കാലജീവിതം === ==== വീട്ടിൽ തിരികെ ==== [[പ്രമാണം:DickinsonHomestead oct2004.jpg|thumb|210px|left|ഡിക്കിൻസന്റെ വീട് ഇപ്പോൾ]] വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ഡിക്കിൻസൺ അക്കാലത്ത് അവിവാഹിതകളായ പെണ്മക്കളുടെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്ന സാധാരണജോലികളിൽ മുഴുകി. എന്നാൽ അവയിൽ പലതും അവരെ മുഷിപ്പിച്ചു. 1850-കളിൽ [[അമ്മ]] [[രോഗം]] ബാധിച്ച് ശയ്യാവലംബിയായതോടെ ഈ ചുമതലകൾ വർദ്ധിച്ചു. വീട്ടിൽ നിരന്തരം വന്നിരുന്ന സന്ദർശകരെ സ്വീകരിക്കുന്നതും മറ്റുള്ളവരെ അവരുടെ വീടുകളിൽ സന്ദർശിക്കുന്നതും പൊതുപ്രവർത്തകനായ ഒരു പിതാവിന്റെ മകളെന്ന നിലയിൽ അവരുടെ കടമയായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. എമിലി ഏറ്റവുമധികം വെറുത്തതും ഇതായിരുന്നു. ക്രമേണ അവർ സന്ദർശനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിലും സന്ദർശകരെ സ്വീകരിക്കുന്നതിലും നിന്ന് കഴിയുന്നത്ര വിട്ടുമാറി. ഇക്കാലത്ത് അവർ ഹാവാർഡ് സർവകലാശാലയിൽ നിയമവിദ്യാർത്ഥി ആയിരുന്ന ജ്യേഷ്ഠൻ ഓസ്റ്റിനുമായി നിരന്തരം കത്തിടപാടുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ഉപദേശങ്ങളും ആശയങ്ങളും അവർ അയാളുമായി പങ്കുവച്ചു. ബുദ്ധിപരമായ സത്യസന്ധതയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ അവർ സഹോദരനെ ഉപദേശിച്ചു. എങ്കിലും കാലക്രമേണ സ്വന്തം വഴിക്കു പോയ അയാളുമായുള്ള അവരുടെ മമതാബന്ധം തണുത്തു. പിന്നീട് സഹോദരന്റെ ഭാര്യയായിത്തീർന്ന സമപ്രായക്കാരിയായ സൂസൻ ഗിൽബർട്ട് എന്ന യുവതിയുമായി അവർ ഗാഢസൗഹൃദത്തിലായി. അവർ ദീർഘമായ കത്തിടപാടുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടു. എമിലി തന്റെ കവിതകൾ സൂസന് അയച്ചുകൊടുത്തു. തന്റെ സ്വതന്ത്രപ്രകൃതി പങ്കുവയ്ക്കുന്നവളായി എമിലി അവരെ കണ്ടെങ്കിലും ക്രമേണ അക്കാര്യത്തിൽ അവർക്ക് ഇച്ഛാഭംഗമുണ്ടായി. എങ്കിലും സൂസനുമായുള്ള എമിലിയുടെ സൗഹൃദവും കത്തിടപാടും ഏറെക്കാലം നിലനിന്നു. സൂസനെ വിവാഹം കഴിച്ച് സഹോദരൻ അടുത്തുള്ള മറ്റൊരു വീട്ടിലേക്കു താമസം മാറ്റിയശേഷവും എമിലി ആ ദമ്പതികളെ സന്ദർശിക്കുകയും അവർക്കു ജനിച്ച 3 കുട്ടികളുടെ കാര്യത്തിൽ താത്പര്യമെടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ==== മതവീക്ഷണം ==== {| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:23em; max-width: 25%;" cellspacing="5" | style="text-align: left;" | കാണാൻ കണ്ണുള്ളവർക്ക്--<br /> പലതരം ഭ്രാന്തും ദൈവജ്ഞാനമാണ്;<br /> പല ജ്ഞാനവും മുഴുഭ്രാന്തും.<br /> മറ്റെല്ലാക്കാര്യത്തിലേയും പോലെ--<br /> ഇവിടേയും ഭൂരിപക്ഷമാണ് ശരി.<br /> സമ്മതം മൂളുന്നോ: നിങ്ങൾ ശരി.<br /> മുറുമുറുത്താൽ, അപകടകാരി--<br /> നിങ്ങൾക്കുള്ളത് ചങ്ങല—Much Madness is divinest Sense--<br /> To a discerning Eye--<br /> Much Sense—the starkest Madness-–<br /> 'Tis the Majority<br /> In this, as All, prevail--<br /> Assent—and you are sane-–<br /> Demur—you're straighway dangerous--<br /> And handled with a Chain-- |- | style="text-align: left;" | <small>എമിലി ഡിക്കിൻസൺ, എഴുതി മരണശേഷം 1890-ൽ ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു കവിത<ref name="penguin"/></small> |} ഡിക്കിൻസൻ കവിതയുടെ മുഖമുദ്ര അതിന്റെ ആത്മീയവ്യഗ്രതകളാണ്. എങ്കിലും കുടുംബാംഗങ്ങളും മറ്റു പരിചയക്കാരുമായുള്ള എമിലി ഡിക്കിൻസന്റെ ബന്ധത്തിലെ ഒരു മുഖ്യപ്രശ്നം, തങ്ങൾ പങ്കുപറ്റിയതായി അവരൊക്കെ അവകാശപ്പെട്ട ആത്മീയമായ ഉണർവിന്റെ ഉത്സാഹത്തിൽ പങ്കുചേരാൻ എമിലിയ്ക്ക് കഴിയാതിരുന്നതാണ്. കുടുംബാംഗങ്ങളും സഹപാഠികളും ഉൾപ്പെടെ ഉറ്റവരെല്ലാം അക്കാലത്ത് ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് പ്രദേശത്ത് വ്യാപകമായിരുന്ന [[കാൽവിൻവാദം|കാൽവിനിസ്റ്റ്]] സുവിശേഷാവേശത്തിനു വഴങ്ങിയപ്പോൾ എമിലി അതിനെതിരെയുള്ള നിശ്ശബ്ദപ്രതിഷേധത്തിൽ ഉറച്ചുനിന്നു.<ref>"The Self-containment Artist", ആൽഫ്രെഡ് ഹാബെഗ്ഗർ എഴുതിയ ഡിക്കിൻസന്റെ ജീവചരിത്രത്തിന് 2001 ഒക്ടോബർ 21-ലെ ന്യൂ യോർക്ക് ടൈംസ് ദിനപത്രത്തിൽ റെനി ടുർസി എഴുതിയ [http://www.nytimes.com/2001/10/21/books/the-self-containment-artist.html?pagewanted=all റെവ്യൂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309070334/http://www.nytimes.com/2001/10/21/books/the-self-containment-artist.html?pagewanted=all |date=2016-03-09 }}</ref> [[കാൽവിനിസം|കാൽവിനിസ്റ്റ്]] ക്രിസ്തീയതയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ ആത്മീയമായ കണ്ടെത്തലുകളെ സംബന്ധിച്ച് മറ്റുള്ളവർ നടത്തിയ അവകാശവാദങ്ങൾ എമിലിയ്ക്ക് ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടില്ല. ഇക്കാര്യത്തിൽ എമിലിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ചിലപ്പോഴൊക്കെ വ്യവസ്ഥാപിതക്രിസ്തീയതയുടെ സങ്കല്പങ്ങളേയും പദാവലിയേയും അട്ടിമറിച്ചു. ദൈവവചനമായ [[യേശു]] വഴിയുള്ള 'രക്ഷാപ്രാപ്തി'-യെക്കുറിച്ചുള്ള (salvation) അവകാശവാദങ്ങൾ ഒളിച്ചോട്ടമായി അവർക്കു തോന്നി. അതിനെ അവർ 'രക്ഷപ്പെടൽ' (escape) എന്നു വിശേഷിപ്പിച്ചു. എമിലിയുടെ [[അമ്മ]] 1831 മുതലേ നവീകൃതസഭയിൽ അംഗമായിരുന്നു. 1850 ആഗസ്റ്റിൽ പിതാവ് എഡ്വേർഡ് ഡിക്കിൻസണും എമിലിയുടെ സുഹൃത്തും സഹോദരന്റെ കാമുകിയുമായിരുന്ന സൂസൻ ഗിൽബർട്ടും വിശ്വാസപ്രഖ്യാപനം നടത്തി. അതേ വർഷം നവംബറിൽ എമിലിയുടെ സഹോദരി വിന്നിയും അതേവഴി പിന്തുടർന്നു. 1856-ൽ സഹോദരൻ ഓസ്റ്റിനും അവരോടൊപ്പമായി.1850-ൽ സഹോദരിയുടെ വിശ്വാസപ്രഖ്യാപനത്തെ തുടർന്ന് എമിലി, സുഹൃത്ത് ജേൻ ഹംഫ്രിയ്ക്ക് ഇങ്ങനെ എഴുതി:- {{Cquote|[[ക്രിസ്തു]] ഇവിടെ എല്ലാവരേയും വിളിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്റെ ഉറ്റവരെല്ലാം വിളികേട്ടു കഴിഞ്ഞു. പ്രിയപ്പെട്ട (സഹോദരി) വിന്നി പോലും അവനെ സ്നേഹിക്കുകയും വിശ്വസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചെറുത്തുനില്പിൽ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കാണ്. അവരൊക്കെ അന്വേഷിക്കുകയായിരുന്നു. തങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതായി അവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്താണ് അവർ കണ്ടെത്തിയതെന്ന് എനിക്കറിയില്ല. അമൂല്യമായതെന്തോ ആണെന്ന് അവർ കരുതുന്നു. അക്കാര്യത്തിൽ എനിക്കുറപ്പില്ല.}} മുപ്പതു വയസ്സിനടുത്ത് അവർ ദേവാലയശുശ്രൂഷകളിൽ പങ്കെടുക്കാതായി.<ref name = "illionis">ആധുനിക അമേരിക്കൻ കവിത, പോൾ ക്രംബ്ലി & ജേൻ ഡൊണാഹ്യൂ എബേർവീൻ [http://www.english.illinois.edu/maps/poets/a_f/dickinson/bio.htm എമിലി ഡിക്കിൻസന്റെ ജീവിതം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110811224232/http://www.english.illinois.edu/maps/poets/a_f/dickinson/bio.htm |date=2011-08-11 }}</ref> {{സൂചിക|൩}} മതവിശ്വാസത്തിലെ സാധാരണതകളെ നിരസിച്ചത്, മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയെന്ന തോന്നൽ അവർക്കു നൽകി. താൻ മാത്രം [[സ്വർഗ്ഗം|സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ]] പടിക്കു പുറത്തായിപ്പോയെന്ന് (shut out of heaven) ഡിക്കിൻസൺ പരാതിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name = "biography"/> ==== കവിതാരചന ==== [[പ്രമാണം:Emily Dickinson´s (1830-1886) manuscript of "A route of evanescence" (1880).jpg|thumb|175px|left|ഡിക്കിൻസൺ 1880-ൽ എഴുതി സുഹൃത്ത് തോമസ് ഹിഗിൻസിന് അയച്ചുകൊടുത്ത "എ റൂട്ട് ഓഫ് ഇവാനെസെൻസ്" എന്ന കവിത]] സ്വയം വരിച്ച ഏകാന്തജീവിതത്തിൽ എമിലി ഡിക്കിൻസണ് ആശ്വാസമായത് വായനയും എഴുത്തും ആയിരുന്നു. [[കാല്പനികത്വം|കാല്പനികകവികൾ]], [[ഷാർലറ്റ് ബ്രോണ്ടെ|ബ്രോണ്ടെ സഹോദരിമാർ]], [[റോബർട്ട് ബ്രൗണിങ്ങ്|ബ്രൗണിങ്ങ്]] ദമ്പതിമാർ, [[ജോർജ്ജ് ഇലിയറ്റ്]], ലോങ് ഫെലോ, എമേഴ്സൺ, തോറോ, എന്നിവർക്കു പുറമേ മാത്യു ആർനോൾഡ്, [[ചാൾസ് ഡാർവിൻ|ഡാർവിൻ]], തോമസ് കാർലൈൽ തുടങ്ങിയവരും അവരുടെ വായനയിൽ കടന്നു വന്നു. [[ബൈബിൾ|ബൈബിളും]] [[ഷേക്സ്പിയർ|ഷേക്സ്പിയറുടെ]] കൃതികളും അവരുടെ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. സാമൂഹ്യബന്ധങ്ങളിൽ താത്പര്യം നഷ്ടപ്പെടുകയും മതവിശ്വാസത്തിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോവുകയും ചെയ്തതിൽ നിന്നുണ്ടായ നഷ്ടം നികത്താൻ അവർ കവിതയെ ആശ്രയമാക്കി. കവിതകൾക്ക് അവർ ശീർഷകങ്ങൾ നൽകിയില്ല. ആശയങ്ങളെ കഴിയുന്നത്ര കാച്ചിക്കുറുക്കിയതിനാൽ താരതമ്യേന വലിപ്പം കുറഞ്ഞവയായിരുന്നു അവരുടെ കവിതകൾ. 1800-ഓളം വരുന്ന അവയിൽ ഏറ്റവും വലിയതു പോലും അച്ചടിയിൽ രണ്ടു പുറത്തിൽ അധികമില്ല. വിരാമാദിഛിഹ്നങ്ങളുടേയും, വലിയ അക്ഷരങ്ങളുടേയും(capitalization) മറ്റും കാര്യത്തിൽ തന്റേതായ വഴക്കങ്ങൾ പിന്തുടർന്നായിരുന്നു എഴുത്ത്. ഹോളി ഓക്കിലെ പഠനം ഉപേക്ഷിച്ച് 1848-ൽ ആംഹെർസ്റ്റിൽ മടങ്ങിയെത്തിയതിനെ തുടർന്ന്, പ്രത്യേകിച്ച് 1850-നടുത്ത് അവിടത്തെ മതപരമായ ഉണർവ് അതിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തിയതിനു ശേഷമാണ് എമിലി കവിതാരചന ഗൗരവമായെടുക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. രചനയിൽ അവരുടെ സമൃദ്ധിയുടെ വർഷങ്ങൾ [[അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം|അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്]] (1861-65) ഏറെക്കുറെ സമാന്തരമായിരുന്നു. 1858-ൽ 52 കവിതകൾ പിറന്നപ്പോൾ, 1862-ൽ ദിവസത്തിനൊന്ന് എന്ന കണക്കിൽ അവയുടെ എണ്ണം 366 ആയി. പിന്നീട് എണ്ണം ചുരുങ്ങി 1864-ൽ 53 കവിതകൾ മാത്രമായി.<ref name = "illionis"/> ഇത്രയേറെ കവിതകൾ എഴുതിയിട്ടും, വിരലിലെണ്ണാവുന്നവ മാത്രമാണ് ഡിക്കിൻസന്റെ ജീവിതകാലത്ത് വെളിച്ചം കണ്ടത്. "സ്പ്രിങ്ങ്ഫീൽഡ് റിപ്പബ്ലിക്കൻ" എന്ന പത്രികയിലാണ് അവ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. അവ തന്നെ അക്കാലത്തെ അംഗീകൃത കാവ്യസമ്പ്രദായങ്ങൾക്കിണങ്ങും വിധം പ്രസാധകർ നടത്തിയ വിപുലമായ സംശോധനകളോടെ ആയിരുന്നു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വന്നത്. ചില പത്രാധിപർമാരുൾപ്പെടെ പലർക്കും ഡിക്കിൻസൺ കവിതകൾ അയച്ചുകൊടുത്തിരുന്നെങ്കിലും അവയുടെ പ്രസിദ്ധീകരണം അവർ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നോ എന്നു വ്യക്തമല്ല. "എ നേരോ ഫെല്ലോ ഇൻ ദ് ഗ്രാസ്" (A narrow fellow in the Grass) എന്ന കവിത പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവർ അതിന്റെ പേരിൽ മാപ്പു പറയുകയും അത് തന്റെ കയ്യിൽ നിന്നു മോഷണം പോയതാണെന്ന് വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name = "found"/> കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിൽ താത്പര്യം കാട്ടിയില്ലെങ്കിലും ഡിക്കിൻസൺ അവയെ സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രദ്ധിച്ചു. തന്റെ 1147 കവിതകളുടെ കുറ്റം തീർത്ത പകർപ്പുകൾ അവർ ശ്രദ്ധാപൂർവം സൂക്ഷിച്ചു വച്ചു. ഡിക്കിൻസന്റെ മരണശേഷമാണ് അവ കണ്ടുകിട്ടിയത്.<ref name = "illionis"/> ==== സൗഹൃദങ്ങൾ ==== [[പ്രമാണം:Emilyrepublican.jpg|thumb|200px|right|1862-ൽ, സ്പ്രിങ്ങ്ഫീൽഡ് റിപ്പബ്ലിക്കനിൽ "ദ സ്ലീപ്പിങ്ങ്" എന്ന പേരിൽ അച്ചടിച്ചുവന്ന ഡിക്കിൻസന്റെ ഒരു കവിത]] ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായൊരു ഭാഗം സാമൂഹ്യജീവിതത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു തന്റേതായ ലോകത്തിൽ ചുരുങ്ങിയെങ്കിലും എമിലി ഡിക്കിൻസണ് പല ദൃഢസൗഹൃദങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. "എന്റെ സുഹൃത്തുക്കളാണ് എന്റെ ധനം" (My friends are my estate) എന്ന് അവർ ഒരു സുഹൃത്തിനെഴുതി. ഈ സൗഹൃദങ്ങളിൽ പലതിന്റേയും തുടക്കവും നിലനില്പും കത്തിടപാടുകളിലൂടെ ആയിരുന്നു. സഹോദരന്റെ ഭാര്യയായിരുന്ന സൂസൻ ഗിൽബർട്ടുമായുള്ള അവരുടെ സൗഹൃദം പ്രസിദ്ധമാണ്. തന്റെ കവിതകളിൽ ചിലത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "സ്പ്രിങ്ങ്ഫീൽഡ് റിപ്പബ്ലിക്കൻ" എന്ന പത്രികയുടെ പത്രാധിപന്മാരായിരുന്ന സാമുവൽ ബൗൾസിനും ജോഷിയാ ഹോളണ്ടിനും എമിലി തന്റെ പല കവിതകളും അയച്ചു കൊടുക്കുകയും തുടർന്ന് ദീർഘകാലം അവരുമായി കത്തിടപാടുകൾ നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തു. 1955-ൽ പിതാവ് അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസിലേക്കു തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടന്ന് [[വാഷിങ്ടൺ, ഡി.സി.]] സന്ദർശിച്ച എമിലി മടക്കയാത്രയിൽ [[ഫിലാഡെൽഫിയ|ഫിലാഡെൽഫിയയിൽ]] ആർച്ച് തെരുവിലെ പ്രിസ്ബിറ്റേറിയൻ പള്ളിയിലെ പുരോഹിതൻ ചാൾസ് വാഡ്സ്‌വർത്തിനെ പരിചയപ്പെടുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[മരണം]] വരെ ആ സൗഹൃദം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തു. 1955-നു ശേഷം അദ്ദേഹത്തെ രണ്ടു വട്ടം മാത്രമേ കണാൻ അവസരം കിട്ടിയുള്ളുവെങ്കിലും "എനിക്കു ഭൂമിയിൽ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട സുഹൃത്ത്" "ബാലപ്രായം മുതലുള്ള എന്റെ ഇടയൻ" എന്നൊക്കെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ അവർ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്.<ref name="Habegger">Habegger, Alfred. 2001. My Wars Are Laid Away in Books: The Life of Emily Dickinson. New York: Random House. ISBN 978-0-679-44986-7.</ref> 1862-ൽ സാഹിത്യനിരൂപകനും, അടിമത്ത നിരോധനവാദിയും മതപ്രബോധകനുമായ തോമസ് വെന്റ്വർത്ത് ഹിഗിൻസ് അറ്റ്ലാന്റിക് മാസികയിൽ ചെറുപ്പക്കാരായ എഴുത്തുകാർക്കു ചില നിർദ്ദേശങ്ങൾ കൊടുത്ത് ഒരു ലേഖനം എഴുതിയതിനെ തുടർന്ന് എമിലി അദ്ദേഹവുമായി തുടങ്ങിയ കത്തിടപാട് ഏറെക്കാലം തുടർന്നു. ആദ്യത്തെ കത്തിനൊപ്പം അയച്ചുകൊടുത്ത 4 കവിതകൾ വായിച്ച ഹിഗിൻസിന് അവ അത്രയൊന്നും ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. അവ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാതിരിക്കുന്നതായിരിക്കും ഭേദം എന്നാണ് അദ്ദേഹം ഉപദേശിച്ചത്. എങ്കിലും എമിലിയുടെ സർഗ്ഗശക്തി ഹിഗിൻസ് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.<ref>American Poems.com, [http://www.americanpoems.com/poets/emilydickinson Biography of Emily Dickinson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110809211631/http://www.americanpoems.com/poets/emilydickinson/ |date=2011-08-09 }}</ref> സാഹിത്യസംബന്ധിയായ ഉപദേശങ്ങൾ അവർ അദ്ദേഹത്തോട് ആരാഞ്ഞു. "എന്റെ വരികളിൽ ജീവനുണ്ടോ എന്നു പറയാൻ താങ്കൾക്കു ഒഴിവുണ്ടാകുമോ?" എന്നാണ് അവർ അദ്ദേഹത്തോടു ചോദിച്ചത്."{{സൂചിക|൪}} ഈ സൗഹൃദങ്ങളേയും കത്തുകളേയും, ഡിക്കിൻസന്റെ രചനാസഞ്ചയത്തിന്റേയും അവരുടെ ദുരന്തഛായ വീണ ജീവിതത്തിന്റേയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ വിശകലനം ചെയ്യാനും പഠിക്കാനും ശ്രമങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. കേവലസൗഹൃദങ്ങൾ മാത്രമായിരിക്കാതെ ചിലപ്പോഴെങ്കിലും ഇവയ്ക്ക് പ്രേമബന്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഉണ്ടായിരുന്നോ എന്നും മറ്റുമുള്ള അന്വേഷണങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.<ref name="books"/> ഡിക്കിൻസന്റെ കഥ രതിനഷ്ടത്തിന്റെ നാടകമാണെന്ന് (a drama of erotic loss) സാഹിത്യചിന്തകൻ ഹാരോഡ് ബ്ലൂം തറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. ചാൾസ് വാഡ്സ്‌വർത്ത്, സൂസൻ ഗിൽബർട്ട്, സാമുവൽ ബൗൾസ് എന്നിവരിൽ ആരെയെങ്കിലുമാകാം അവർക്കു നഷ്ടപ്പെട്ടതെന്നും ബ്ലൂം ഊഹിക്കുന്നു.<ref name="bloom">ഹാരോഡ് ബ്ലൂം, "How to Read and Why" (പുറങ്ങൾ 94-97), പ്രസാധനം, ഫോർത്ത് എസ്റ്റേറ്റ്, ലണ്ടൺ</ref> സൂസൻ ഗിൽബർട്ടിനോടും സാമുവേൽ ബൗൾസിനോടുമുള്ള ഡിക്കിൻസന്റെ പ്രേമപ്രഖ്യാപനം ചില കത്തുകളിൽ വായിക്കാം. എന്നാൽ വിവാഹിതനായിരുന്ന ബൗൾസിനെഴുതിയ കത്തിലെന്നതുപോലെ അയാളുടെ പത്നി മേരിയ്ക്കെഴുതിയ കത്തുകളിലും ഇത്തരം പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനാകുമെന്നത് അവയുടെ സാമാന്യസ്വഭാവത്തിനു തെളിവായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാം.<ref name="found"/> ==== മരണം ==== [[പ്രമാണം:EmilyDickinsonGrave-color.jpg|thumb|left|175px|ആംഹെർസ്റ്റിലെ വീട്ടുവളപ്പിൽ ഡിക്കിൻസന്റെ ശവകുടീരം]] {| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:23em; max-width: 25%;" cellspacing="5" | style="text-align: left;" | മരണത്തിനു വേണ്ടി നിൽക്കാൻ എനിക്കു സമയമില്ലാതിരുന്നതിനാൽ--<br /> അവൻ ദയാപൂർവ്വം എനിക്കു മുൻപിൽ രഥം നിർത്തി;<br /> അതിൽ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും--<br /> പിന്നെ, അമർത്ത്യതയും മാത്രം. ആവേഗം അറിയാത്ത അവൻ, മെല്ലെ രഥമോടിച്ചു.<br /> ഞാനോ, അവന്റെ ഉപചാരം ആസ്വദിക്കാൻ--<br /> അദ്ധ്വാനവും വിശ്രമവും ഉൾപ്പെടെ--<br /> എല്ലാം ദൂരെക്കളഞ്ഞിരുന്നു-- Because I could not stop for Death--<br /> He kindly stopped for me--<br /> The carriage held just Ourselves-–<br /> And Immortality. We slowly drove—He knew no haste<br /> And I had put away-–<br /> My labour and my leisure too,<br /> For His Civility-- |- | style="text-align: left;" | <small>മരണത്തെ വിഷയമാക്കിയുള്ള എമിലി ഡിക്കിൻസന്റെ ഒരു കവിതയുടെ ആദ്യഭാഗം<ref name="penguin"/></small> |} ജീവിതാവസാനം വരെ ഡിക്കിൻസൺ [[കവിത]] എഴുതുന്നതു തുടർന്നെങ്കിലും ഒടുവിലായപ്പോൾ അവയുടെ സംശോധനയും ക്രമീകരണവും നിർത്തി. തനിക്കു ലഭിച്ചിരുന്ന [[കത്ത്|കത്തുകൾ]] നശിപ്പിച്ചുകളയാൻ അവർ സഹോദരി ലവീനിയയെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. എമിലിയെപ്പോലെ അവിവാഹിതയായിരുന്ന ലവീനിയയും 1899-ൽ മരിക്കുന്നതു വരെ ജനിച്ച വീട്ടിൽ കഴിഞ്ഞു. 1880-കൾ ഡിക്കിൻസൺ കുടുംബത്തിനു കഷ്ടകാലമായിരുന്നു. സ്വന്തം ഭാര്യ സൂസൻ ഗിൽബർട്ടുമായി തീരെ അകൽച്ചയിലായ എമിലിയുടെ സഹോദരൻ ഓസ്റ്റിൻ ആംഹെർസ്റ്റ് കലാശാലയിൽ പുതിയതായി വന്ന ഒരദ്ധ്യാപകന്റെ ഭാര്യ മേബിൾ ലൂമിസ് ടോഡുമായി 1882-ൽ പ്രണയത്തിലായി. എമിലി ഡിക്കിൻസണെ ഒരിക്കലും കണ്ടുമുട്ടാതിരുന്ന ടോഡ് അവരിൽ കൗതുകം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും "ജനങ്ങൾ ഒരു കടങ്കഥയെന്നു വിളിക്കുന്നവൾ" എന്ന് അവരെ വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>Walsh, John Evangelist. 1971. The Hidden Life of Emily Dickinson. New York: Simon and Schuster, പുറം 26.</ref> ഡിക്കിൻസന്റെ മരണശേഷം അവരുടെ കവിതകളും കത്തുകളും സംശോധന ചെയ്തു പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിൽ ടോഡ് വലിയ പങ്കു വഹിച്ചു.<ref name = "illionis"/> 1882 നവംബർ 16-ന് ഡിക്കിൻസന്റെ [[അമ്മ]] മരിച്ചു. ഏറെക്കാലം ശയ്യാവലംബിയായി മക്കളുടെ പരിചരണത്തിൽ കഴിഞ്ഞ അമ്മയെപ്പറ്റി എമിലി ഇങ്ങനെ എഴുതി "ഞങ്ങൾ തമ്മിൽ ഒരിക്കലും അടുപ്പമില്ലായിരുന്നു ... അതേസമയം അവർ എന്റെ അമ്മയായിരുന്നു – ഖനികൾ കുഴിച്ചു ചെല്ലുമ്പോൾ ഒരേ സ്ഥലത്ത് കൂട്ടിമുട്ടുന്നു; അവർ ഞങ്ങളുടെ കുഞ്ഞായി മാറിയപ്പോൾ വാത്സല്യം പിറന്നു."<ref name="Habegger"/> താമസിയാതെ ഓസ്റ്റിന്റെ, എമിലി ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന ഇളയ കുട്ടിയും [[ടൈഫോയ്ഡ്]] ബാധിച്ചു മരിച്ചു. ഒന്നിനു പിറകേ ഒന്നായി [[മരണം]] കടന്നുവന്നത് ഡിക്കിൻസനെ ദുഃഖത്തിലാഴ്ത്തി. "ഒരു മരണത്തിന്റെ വേദനയിൽ നിന്നെഴുന്നേൽക്കുന്നതിനു മുൻപ് അടുത്തതു വന്നു" എന്ന് അവർ പരാതിപ്പെട്ടു.<ref name="Habegger"/> ആ വേനൽക്കാലത്ത് അടുക്കളയിൽ അപ്പം ചുട്ടുകൊണ്ടിരിക്കെ അവർക്ക് ബോധക്ഷയമുണ്ടായി. രാത്രി ഏറെയാകും വരെ അബോധാവസ്ഥയിൽ കഴിഞ്ഞ അവർ മാസങ്ങളോളം രോഗിയായിരുന്നു. 1886 മേയ് 16-ന് ഏറെ ദിവസങ്ങൾ അത്യാസന്നനിലയിൽ കഴിഞ്ഞതിനു ശേഷം 55-ആമത്തെ വയസ്സിൽ എമിലി ഡിക്കിൻസൺ മരിച്ചു. ബ്രൈറ്റിന്റെ രോഗം (Bright's disease) എന്ന അവസ്ഥ അവരുടെ മരണകാരണമായി പറഞ്ഞ അവരുടെ വൈദ്യൻ, അതു രണ്ടര വർഷം ദീർഘിച്ചെന്നു കണക്കു കൂട്ടി.<ref name="Habegger"/> == പ്രസിദ്ധീകരണം == [[പ്രമാണം:Emily Dickinson Poems.jpg|thumb|175px|left|എമിലി ഡിക്കിൻസന്റെ [[കവിത|കവിതകളുടെ]] ആദ്യപതിപ്പിന്റെ പുറംചട്ട]] എമിലി ഡിക്കിൻസന്റെ ഏതാനും കവിതകൾ അവർ ജീവിച്ചിരിക്കെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.{{സൂചിക|൫}} പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടാത്തവയിൽ തന്നെ പലതും അവരുടെ ബന്ധുക്കളിലും സുഹൃത്തുക്കളിലും ചിലരെങ്കിലും വായിച്ചിരുന്നു. തന്റെ തൂലികാസുഹൃത്തുക്കൾ എല്ലാവർക്കും തന്നെ അവർ കവിതകൾ അയച്ചുകൊടുത്തിരുന്നു. സുഹൃത്തും സഹോദരഭാര്യയുമായ സൂസൻ ഗിൽബർട്ടിനു മാത്രം, 250-ലധികം കവിതകൾ അവർ വായിക്കാൻ നൽകിയിരുന്നു. എങ്കിലും ഡിക്കൻസിന്റെ രചനാസഞ്ചയത്തിന്റെ വൈപുല്യം തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടത് അവരുടെ [[മരണം|മരണശേഷം]] മാത്രമാണ്. എമിലി ഡിക്കിൻസന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന [[കത്ത്|കത്തുകൾ]] നശിപ്പിച്ചുകളയാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരുന്ന സഹോദരി ലവീനിയ അവരുടെ മുറിയിൽ ഇലന്തമരത്തടി(cherry wood) കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഒരു പെട്ടിയിൽ 1147 കവിതകളുടെ കുറ്റംതീർത്ത പകർപ്പുകൾ കണ്ടെത്തി. അവയിൽ 833 എണ്ണം, 'ഇലക്കൂട്ടങ്ങൾ' (fascicles) എന്നു പിൽക്കാലഗവേഷകർ വിശേഷിപ്പിച്ച 40 ചെറിയ ശേഖരങ്ങളായി തുന്നിക്കെട്ടിയിരുന്നു.<ref name = "illionis"/> ഡിക്കിൻസന്റെ കവിതകളുടെ കാര്യമായൊരു സഞ്ചയം ആദ്യം വെളിച്ചം കണ്ടത് അവർ മരിച്ച് 3 വർഷം കഴിഞ്ഞാണ്. 1890-91-ൽ രണ്ടു വാല്യങ്ങളായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ആ സമാഹാരത്തിനു എമിലിയുടെ സഹോദരി ലവിനിയയുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം മുൻകൈ എടുത്തത് അവരുടെ സഹോദൻ ഓസ്റ്റിനുമായി വിവാഹേതര ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന മേബൽ ലൂമിസ് ടോഡും, സുഹൃത്ത് തോമസ് വെന്റ്വർത്ത് ഹിഗിൻസുമായിരുന്നു.<ref>Poet Seers, Poetry of Emily Dickinson, [http://www.poetseers.org/early_american_poets/emily_dickinson/poetry_emily_dickinson/ Essay on the Poetry of Emily Dickinson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111103173547/http://www.poetseers.org/early_american_poets/emily_dickinson/poetry_emily_dickinson/ |date=2011-11-03 }}</ref> ഡിക്കിൻസന്റെ ജീവിതകാലത്ത് ഏതാനും കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പത്രാധിപന്മാർ ചെയ്തതുപോലെ, ഡാഷുകളുടേയും, വലിയ അക്ഷരങ്ങളുടേയും മറ്റും ഉപയോഗത്തിൽ ഡിക്കിൻസന്റെ സവിശേഷമായ ശൈലിയ്ക്കു പകരം അംഗീകൃത വഴക്കങ്ങളെയാണ് ഈ സമാഹാരങ്ങൾ പിന്തുടർന്നിരുന്നത്. എങ്കിലും ഇവ ഡിക്കിൻസിന്റെ അസാമാന്യപ്രതിഭയുടെ വ്യാപകമായ അംഗീകാരത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. 1894-ൽ മേബൽ ലൂമിസ് ടോഡിന്റെ ഉത്സാഹത്തിൽ, രണ്ടു വാല്യങ്ങളായി ഡിക്കിൻസിന്റെ കത്തുകളുടെ ഒരു സമാഹാരവും വെളിച്ചം കണ്ടു. 1896-ൽ അവർ തന്നെ കവിതകളുടെ ഒരു മൂന്നാം വാല്യവും പുറത്തിറക്കി. എന്നാൽ ലവീനിയ ഡിക്കിൻസണും മേബൽ ലൂയിസ് ടോഡുമായി ഓസ്റ്റിൻ ഡിക്കിൻസന്റെ സ്വത്തുക്കളെക്കുറിച്ച് നിയമത്തർക്കം തുടങ്ങിയതോടെ, എമിലിയുടെ രചനകളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിൽ ടോഡിന്റെ പങ്കാളിത്തം തൽക്കാലത്തേയ്ക്ക് അവസാനിച്ചു. 1913-ൽ സൂസൻ ഗിൽബർട്ട് ഡിക്കിൻസന്റെ [[മരണം|മരണത്തെ]] തുടർന്ന്, അവരുടെ മകൾ മാർത്ത ഡിക്കിൻസൺ ബിയാഞ്ചി, അമ്മായി അവളുടെ അമ്മയ്ക്കയച്ചു കൊടുത്തിരുന്ന കവിതകൾ "ദ സിങ്കിൽ ഹൗണ്ട്" എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. തുടർന്ന്, കത്തുകളും ജീവചരിത്രവും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ഡിക്കിൻസൻ പാരമ്പര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ വിചാരങ്ങൾ "ലൈഫ് ആൻഡ് ലെറ്റേഴ്സ് ഓഫ് എമിലി ഡിക്കിൻസൺ" എന്ന പേരിൽ 1924-ലും, "എമിലി ഡിക്കിൻസൺ മുഖത്തോടു മുഖം"(Emily Dickinson face to fare) എന്ന പേരിലുള്ള സ്മരണകൾ 1932-ലും ബിയാഞ്ചി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പുതിയ കവിതാസഞ്ചയങ്ങൾ അച്ചടിക്കാനും അവർ മുൻകൈയ്യെടുത്തു. ബിയാഞ്ചിയുടെ മരണത്തെ തുടർന്ന്, മേബിൽ ലൂയീസ് ടോഡും അവരുടെ മകൾ മില്ലിസെന്റ് ടോഡ് ബിങ്കാമും ചേർന്ന്, ടോഡിന്റെ കൈയ്യിൽ അവശേഷിച്ചിരുന്ന കവിതകൾ "ബോൾട്ട്സ് ഓഫ് മെലഡി" എന്ന പേരിൽ 1945-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref name = "illionis"/> ഡിക്കിൻസന്റെ രചനകളുടെ ആധികാരികമായ ഒരു പതിപ്പിറങ്ങാൻ 1950-കൾ വരെ കാത്തിരിക്കേണ്ടി വന്നു. ടി.എച്ച് ജോൺസൺ 3 വാല്യങ്ങളായി അവരുടെ സമ്പൂർണ്ണകവിതകൾ 1955-ലും കത്തുകൾ 1958-ലും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഡിക്കിൻസന്റെ രചനകളെ അവയുടെ സത്യസന്ധമായ പതിപ്പുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സമീപിക്കാമെന്നായത് അപ്പോൾ മാത്രമാണ്.<ref>Poet Seers, [http://www.poetseers.org/early_american_poets/emily_dickinson/ Biography of Emily Dickinson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110824063919/http://www.poetseers.org/early_american_poets/emily_dickinson/ |date=2011-08-24 }}</ref> കവിതകളെ അവയുടെ ആദ്യവരികളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ജോൺസൺ ഓരോ അവയ്ക്കു ക്രമസംഖ്യകളും നൽകി. 1775 കവിതകളാണ് അങ്ങനെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ഇന്ന് ഡിക്കിൻസന്റെ കവിതകളുടെ പഠിതാക്കളും ആസ്വാദകരും പിന്തുടരുന്നത് ഈ ക്രമീകരണമാണ്.<ref>Cliff Notes, Emily Dickinson's Poems, [http://www.cliffsnotes.com/study_guide/literature/id-227.html The Texts of Poems and Letters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120511214224/http://www.cliffsnotes.com/study_guide/literature/id-227.html |date=2012-05-11 }}</ref> == വിലയിരുത്തൽ == {| class="toccolours" style="float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:23em; max-width: 25%;" cellspacing="5" | style="text-align: left;" | പേടിപ്പെടുത്തുന്ന ആ അപരിചിതൻ പ്രജ്ഞയുമായി--<br /> ഏകാന്തസ്ഥലത്ത് മുഖാമുഖത്തിനൊരുങ്ങാൻ--<br /> ധൈര്യമുള്ള ഒരുത്തനെ--<br /> ഞാൻ ഇതേവരെ കണ്ടിട്ടില്ല.-- I do not know the man so bold--<br /> He dare in lonely place--<br /> That awful stranger Consciousness,<br /> Deliberately face--<br /> |- | style="text-align: left;" | <small>എമിലി ഡിക്കിൻസന്റെ ഒരു കവിത<ref>ഏകനാഥ് ഈശ്വരന്റെ [[ഉപനിഷത്തുകൾ|ഉപനിഷദ്]] പരിഭാഷയിൽ [[മാണ്ഡൂക്യോപനിഷത്ത്‌|മാണ്ഡൂക്യോപനിഷത്തിന്റെ]] സന്ദർഭത്തിൽ ഉദ്ധരിച്ചിരിക്കുന്നത്, പെൻഗ്വിൻ പ്രസാധനം (പുറം 57).</ref></small> |} ഡിക്കിൻസൺ തന്റെ അതിശക്തമായ കവിതകളിൽ പാശ്ചാത്യചിന്തയുടേയും സംസ്കാരത്തിന്റേയും നൈരന്തര്യവുമായി വഴിപിരിയുന്നുവെന്ന് പ്രമുഖ സാഹിത്യചിന്തകൻ ഹാരോൾഡ് ബ്ലൂം നിരീക്ഷിക്കുന്നു. സമകാലീനനായിരുന്ന വാൾട്ട് വിറ്റ്മാന്റെ വിപരീതധ്രുവത്തിലാണ് ഇക്കാര്യത്തിൽ അവർ. തന്റെ മുൻഗാമി എമേഴ്സന്റെ വഴി മിക്കവാറും പിന്തുടരുകയാണ് വിറ്റ്മാൻ ചെയ്തത്. എന്നാൽ, [[വില്യം ഷേക്സ്പിയർ|ഷേക്സ്പിയറേയും]] [[വില്യം ബ്ലേയ്ക്ക്|ബ്ലേക്കിനേയും]] പോലെ ഡിക്കിൻസൺ എല്ലാറ്റിനേയും സ്വയം വീണ്ടും വിലയിരുത്തി. അവരുടെ ധാരണാപരമായ മൗലികതയുമായി (cognitive originality) മല്ലടിക്കാൻ തയ്യാറായി വായിക്കാനൊരുങ്ങുന്നവർക്ക് ഡിക്കിൻസന്റെ വായന അങ്ങേയറ്റം ഫലദായകമാണ്. കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി ചിന്തിക്കാൻ അവർ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. നാം ആഴത്തിൽ സ്വാംശീകരിച്ചിരിക്കുന്ന സാമ്പ്രദായികതകളുടെ കെട്ടുപാടുകളിൽ നിന്നു മുക്തിനേടി പ്രതികരിക്കുക എത്ര ദുഷ്കരമാണെന്ന് അവർ നമുക്ക് വെളിപ്പെടുത്തിത്തരുന്നു.<ref name="bloom"/> ഡിക്കിൻസന്റെ മൗലികതമൂലം [[ഷേക്സ്പിയർ|ഷേക്സ്പിയറെ]] എന്ന പോലെ അവരേയും വർഗ്ഗീകരിക്കുക അസാദ്ധ്യമാണെന്നും ബ്ലൂം പറയുന്നു. അവർ [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്ത്യാനികളോ]] സർവധർമ്മനിഷേധികളോ (Nihilists) എന്നു നാം അത്ഭുതപ്പെടുന്നു. [[ഷേക്സ്പിയർ|ഷേക്സ്പിയറേയും]] [[ചാൾസ് ഡിക്കെൻസ്|ചാൾസ് ഡിക്കൻസിനേയും]] വായിച്ച അതേ ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഡിക്കിൻസൺ [[ബൈബിൾ|ബൈബിളും]] വായിച്ചത്. സ്വന്തം കഥയുടെ നാടകീയതയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പറ്റിയ കഥാപാത്രങ്ങളെയാണ് ആ വായനകളിലെല്ലാം അവർ തെരഞ്ഞത്. [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിന്റെ]] സംസ്കാരത്തിൽ മുങ്ങിക്കുളിച്ചു നിന്ന ഡിക്കിൻസൺ, "കാൽവരിയിലെ ചക്രവർത്തിനി", "പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ മണവാട്ടി" എന്നൊക്കെ സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും ഈ രൂപകങ്ങളും തനിക്കു ചുറ്റും രൂപപ്പെടാൻ അവർ അനുവദിച്ച നിഗൂഢകഥയുടെ ഭാഗമാകുന്നതേയുള്ളു.<ref name="bloom"/> == കുറിപ്പുകൾ == {{കുറിപ്പ്|൧|}} വിഖ്യാത അമേരിക്കൻ കവി വാൾട്ട് വിറ്റ്മാന്റെ കവിതകൾ പോലും അവർക്ക് വിലക്കപ്പെട്ടിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു<ref>Emily Dickinson, [http://www.poets.org/poet.php/prmPID/155 Poetry.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206015912/http://www.poets.org/poet.php/prmPID/155 |date=2010-12-06 }}</ref> {{കുറിപ്പ്|൨|}} "I pull a flower from the woods--/A monster with a glass/Computes the stamen in a breath--/And has her in a 'class'" : Arturus is his other name എന്ന കവിതയിൽ നിന്ന്. {{കുറിപ്പ്|൩|}} "എല്ലാവരും പള്ളിയിൽ സാബത്താചരിക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ വീട്ടിൽ സാബത്തു നോക്കുന്നു" (Some keep Sabbath going to Church--/I keep it, staying at Home) എന്ന് അവർ ഒരു കവിതയിൽ എഴുതി.<ref name = "penguin"/> {{കുറിപ്പ്|൪|}} "Mr Higginson, Are you too deeply occupied to say if my Verse is alive?" {{കുറിപ്പ്|൫|}} "ലോകമഹത്ത്വം അങ്ങനെ കടന്നു പോകുന്നു"(Sic transit gloria mundi), "ഈ ചെറിയ റോസിനെ ആരും അറിയുന്നില്ല" (Nobody knows this little Rose), "ഒരിക്കലും വാറ്റപ്പെടാത്ത മദ്യം ഞാൻ രുചിക്കുന്നു" (I Taste a liquor never brewed), "അവരുടെ കൽഭിത്തികൾക്കുള്ളിൽ സുരക്ഷിതരായി" (Safe in their Alabaster Chambers), "ഫ്ലവേഴ്സ്-വെൽ--ഇഫ് എനിബഡി" (Flowers—Well—if anybody), "ബ്ലേസിങ് ഇൻ ഗോൾഡ് ആൻഡ് ക്വെഞ്ചിങ് ഇൻ പർപ്പിൾ" (Blazing in gold and quenching in purple), "എ നേരോ ഫെല്ലോ ഇൻ ദ് ഗ്രാസ്" (A narrow fellow in the grass) എന്നിവയാണ് "സ്പ്രിങ്ങ് ഫീൽഡ് റിപ്പബ്ലിക്കൻ" എന്ന പത്രികയിൽ ഡിക്കിൻസന്റെ ജീവിതകാലത്ത് അച്ചടിച്ചുവന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://emilydickinsonmuseum.org/ ആംഹെർസ്റ്റിലെ എമിലി ഡിക്കിൻസൺ മ്യൂസിയം] * [http://www.bartleby.com/113/indexlines.html ഡിക്കിൻസന്റെ കവിതകൾ ഓൺലൈൻ വായിക്കാൻ] * [http://pds.lib.harvard.edu/pds/view/4184689?n=1&printThumbnails=no&jp2Res=.25&imagesize=1200&rotation=0 സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കെ ഡിക്കിൻസൻ നിർമ്മിച്ച ഹെർബേറിയത്തിന്റെ ഡിജിറ്റൽ പതിപ്പ്] {{National Women's Hall of Fame}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1830-കളിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 15-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1886-ൽ മരിച്ചവർ]] syk9cw7ejtbn525cknii12v4c7h89bo 0 156332 4616096 4502563 2026-04-28T17:54:31Z Malikaveedu 16584 4616096 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vazhakulam}} {{Otheruses4|ഇത് മൂവാറ്റുപുഴയ്ക്കടുത്തുള്ള വാഴക്കുളം പട്ടണത്തെക്കുറിച്ചാണ്|ആലുവക്കടുത്തുള്ള വാഴക്കുളത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ|സൗത്ത് വാഴക്കുളം}} {{Infobox settlement | name = വാഴക്കുളം | native_name = | native_name_lang = | other_name = Pineapple City | nickname = | settlement_type = town | image_skyline = Pineapple Cultivations.JPG | image_alt = | image_caption = [[Pineapple]] and [[Rubber]] cultivations in Vazhakulam | pushpin_label_position = right | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in [[Kerala]]##Location in India | coordinates = {{coord|9.94736|N|76.63545|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Kerala]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Ernakulam district|Ernakulam]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = Manjalloor Panchayath | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 22 | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|Malayalam]], [[English language|English]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 686670 | area_code_type = Telephone code | area_code = 0485 | registration_plate = KL-17 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = Muvattupuzha, Thodupuzha, Kothamangalam | blank2_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank2_info_sec1 = Idukki | blank3_name_sec1 = Civic agency | blank3_info_sec1 = Manjalloor Panchayath | website = | footnotes = }} [[File:Pineapple_Market,_കൈതച്ചക്ക_ചന്ത,_കന്നാരച്ചക്ക_ചന്ത.JPG|thumb|250px|വാഴക്കുളം ചന്തയിലെ ദൃശ്യം]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ, [[മുവാറ്റുപുഴ]] താലൂക്കിലെ [[മഞ്ഞള്ളൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മഞ്ഞള്ളൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] ആസ്ഥാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചെറിയ പട്ടണമാണ് '''വാഴക്കുളം'''. മുവാറ്റുപുഴ പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് 6 കിലോമീറ്റർ തെക്കു കിഴക്കായി കിഴക്കൻ മേഖലയിൽ [[തൊടുപുഴ]] - [[മുവാറ്റുപുഴ]] സംസ്ഥാനപാതയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[കന്നാരചക്ക]] കൃഷിക്ക് വ്യഖ്യാതമാണ്. "പൈനാപ്പിൾ സിറ്റി" എന്നും വാഴക്കുളം അറിയപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://vazhakulampineapple.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-04-28 |archive-date=2013-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130814190015/http://vazhakulampineapple.org/ |url-status=dead }}</ref>. ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കന്നാരചക്ക മാർക്കറ്റ് വാഴക്കുളത്താണ്{{തെളിവ്}}. 2009 ൽ ഇവിടുത്തെ കൈതച്ചക്കയ്‌ക്ക് [[വാഴക്കുളം കൈതച്ചക്ക]] എന്ന [[ഭൗമസൂചിക]] ലഭിച്ചിരുന്നു. ഇവിടെ കൃഷി,ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരാണ് ജനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും. [[കൈതച്ചക്ക]], [[റബ്ബർ മരം|റബർ]] എന്നിവയാണ് പ്രധാന കൃഷികൾ. [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] സ്ഥാപകൻ [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (രാഷ്ട്രീയനേതാവ്)|കെ.എം ജോർജ്ജ്]] വാഴക്കുളം സ്വദേശിയാണ്. നാഗപ്പുഴ പള്ളി, വാഴക്കുളത്തിനടുത്തുള്ള ഒരു പുരാതന തീർഥാടന കേന്ദ്രമാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.napcl.com/About%20Us.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-08-21 |archive-date=2010-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100414062638/http://www.napcl.com/About%20Us.htm |url-status=dead }}</ref> == പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ == * [[വാഴക്കുളം ഫൊറോന പള്ളി]] *[[മഞ്ഞള്ളൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മഞ്ഞള്ളൂർ]] ക്ഷേത്രം * പൈനാപ്പിൾ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം * കൈതച്ചക്ക ചന്ത * [[കോതമംഗലം രൂപത]]യുടെ വിശ്വജ്യോതി എഞ്ചിനീറിങ്ങ് കോളേജ് വാഴക്കുളത്തിനടുത്താണ് == സമീപപ്രദേശങ്ങൾ == * [[കല്ലൂർക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * [[ആവോലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * [[ആരക്കുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] * [[മടക്കത്താനം]] * [[കാവന]] * [[നടുക്കര]] - ഇവിടെയാണ് [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ|യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ]] സാമ്പത്തിക സഹായത്തോടെ കന്നാരചക്ക സംസ്കരണം നടത്തുന്ന നടുക്കര അഗ്രോ പ്രോസ്സസിങ്ങ് കമ്പനി == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:Pineapple - കൈതച്ചക്ക-1.JPG|കൈതച്ചക്ക ചന്തയിലെ ദൃശ്യം പ്രമാണം:Vazhakulam Forane Church - വാഴക്കുളം ഫൊറോന പള്ളി-1.JPG|വാഴക്കുളം ഫൊറോന പള്ളി പ്രമാണം:Vazhakulam Forane Church - വാഴക്കുളം ഫൊറോന പള്ളി-2.JPG|വാഴക്കുളം ഫൊറോന പള്ളി പ്രമാണം:Pineapple Research Center, Vazhakulam - പൈനാപ്പിൾ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം, വാഴക്കുളം.JPG|പൈനാപ്പിൾ ഗവേഷണ കേന്ദ്രം </gallery> {{Coord|9.95|N|76.64|E|type:edu|display=title}} {{Kerala-geo-stub}} ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] 5glspebjwr9wtmvqf49oyywpdri4xds 0 162593 4616082 4599227 2026-04-28T17:20:07Z Malikaveedu 16584 4616082 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|P.C. George}} {{Infobox officeholder | name =പി സി ജോർജ്ജ് | image =P.C. George.png |caption = |office = [[കേരള നിയമസഭ|കേരളനിയമസഭയിലെ]] അംഗം |constituency =[[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ]] |term_start = [[മേയ് 14]] [[1996]] |term_end =[[മാർച്ച് 21]] [[2021]] |predecessor = [[ജോയി എബ്രഹാം]] |successor =[[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ]] |term_start1 = [[ജനുവരി 25]] [[1980]] |term_end1 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] |predecessor1 = [[വി.ജെ. ജോസഫ്]] |successor1 = [[എൻ.എം. ജോസഫ്]] | salary = | birth_date ={{Birth date and age|1951|8|28|mf=y}} | birth_place =[[അരുവിതുറ]] | residence =[[ഈരാറ്റുപേട്ട]] | death_date = | death_place = | party = [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബി.ജെ പി]] | religion = [[ക്രിസ്തുമതം]] |father =ചാക്കോച്ചൻ |mother=മറിയാമ്മ | spouse = ഉഷ ജോർജ്ജ് | children = ഷോൺ ജോർജ്ജ്, ഷെയ്ൻ ജോർജ്ജ് | website = | footnotes = | date = ഓഗസ്റ്റ് 28 | year = 2020 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/39%20George%20PC.pdf നിയമസഭ }} [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിൽ]] 2016 വരെ [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച എം.എൽ.എ.യായിരുന്നു '''പി.സി. ജോർജ്'''. [[കേരളാ കോൺഗ്രസ്|കേരള കോൺഗ്രസ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പിന്റെ വൈസ്-ചെയർമാൻ ആയിരുന്നു ).മുൻ കേരള നിയമസഭ ചീഫ് വിപ്പ് ആയിരുന്നു...! 1951 ആഗസ്റ്റ് 28 ന് പ്ലാത്തോട്ടത്തിൽ ചാക്കോയുടെ മകനായി ജനിച്ചു. [[ഈരാറ്റുപേട്ട]] സ്വദേശിയാണ്. [[കെ.എസ്.സി.]] പ്രവർത്തകനായി രാഷ്ട്രീയജീവിതം തുടങ്ങി. 1977-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പൂഞ്ഞാറിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർഥിയായ വി.ജെ ജോസഫിനെ തോൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചുവെന്ന ആരോപണത്തിനൊടുവിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് എമ്മിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് [[കേരളാ കോൺഗ്രസ്|കേരള കോൺഗ്രസ്]] ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിൽ ചേർന്ന് ആ പാർട്ടിയുടെ ലീഡർ സ്ഥാനം വഹിച്ചു. 2004 മെയ് 31 വരെ ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിലായിരുന്നു. തുടർന്ന് ആ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് മാറിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)]] രൂപീകരിച്ചത്. ആ സമയത്ത് പി.സി. ജോർജ് [[എൽ.ഡി.എഫ്.|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] അംഗമായിരുന്നു. അതിനുശേഷം സെക്യുലർ പാർട്ടി കേരള കോൺഗ്രസ് എമ്മിൽ ലയിച്ച് [[യു.ഡി.എഫ്.]] അംഗമായി. 2016-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് എല്ലാ മുന്നണികളെയും പിന്തള്ളിക്കൊണ്ട് വിജയിച്ചു. 2017-ൽ അദ്ദേഹം ''കേരള ജനപക്ഷം'' എന്ന പാർട്ടിക്ക് രൂപം നൽകി.<ref>{{cite news|title=P C George's new party officially launched|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/georges-new-party-officially-launched/articleshow/57279788.cms|accessdate=12 April 2019|work=[[The Times of India]]|date=22 February 2019}}</ref> 2021 ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കേരള ജനപക്ഷം എന്ന പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടു. == പദവികൾ == * 2011-ലെ യു.ഡി.എഫ് സർക്കാരിൽ 2015 ഏപ്രിൽ 8 വരെ ക്യാബിനറ്റ് പദവിയോടുകൂടി നിയമസഭയിൽ ചീഫ് വിപ്പായി പ്രവർത്തിച്ചു. * 2006 മുതൽ കേരള കോൺഗ്രസ് എമ്മിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റാണ്. * 1974 ലിൽ കെ.എസ്.സി.യുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-04-08 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-15 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2021 |[[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] |സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തിങ്കൽ |എൽ ഡി എഫ് |പി.സി. ജോർജ്ജ് |കേരള ജനപക്ഷം |- |2016||[[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||പി.സി. ജോർജ്ജ്|| [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] || [[ജോർജ്ജ്കുട്ടി ആഗസ്തി]] || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] |- |2011||[[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||പി.സി. ജോർജ്ജ്|| [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] || [[മോഹൻ തോമസ്]] || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]], സി.പി.എം. |- |2006||[[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||പി.സി. ജോർജ്ജ്|| [[കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)]] ||[[ടി.വി. എബ്രാഹം]] ||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] |- |2001||[[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||പി.സി. ജോർജ്ജ്|| [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] || [[ടി.വി. എബ്രാഹം]] ||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] |- |1996||[[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||പി.സി. ജോർജ്ജ്|| [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] || [[ജോയ് എബ്രാഹം]] || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] |- |1987||[[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[എൻ.എം. ജോസഫ്]] || [[ജെ.എൻ.പി.]] || പി.സി. ജോർജ്ജ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] |- |1982||[[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||പി.സി. ജോർജ്ജ്|| [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] || [[എൻ.എം. ജോസഫ്]] || [[ജെ.എൻ.പി.]] |- |1980||[[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||പി.സി. ജോർജ്ജ്|| [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] || [[വി.ജെ. ജോസഫ്]] || [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |- |} ==വിവാദങ്ങൾ== 2011 ഒക്ടോബർ 27-ന് [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] [[പത്തനാപുരം|പത്തനാപുരത്ത്]] വച്ച് യു.ഡി.എഫ്. നടത്തിയ ഒരു പൊതുയോഗത്തിൽ [[സി.പി.ഐ.(എം)]] നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയും എം.എൽ.ഏ-യുമായ [[എ.കെ. ബാലൻ|എ.കെ. ബാലനെ]] ജാതി പറഞ്ഞു അധിക്ഷേപിച്ചതിന്റെ പേരിൽ വിവാദങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു <ref name=ibnlive0>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/ak-balan-files-complaint-against-pc-george/199300-60-116.html |title=AK Balan files complaint against PC George |publisher=IBN Live }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=desh0>{{cite web |url=http://deshabhimani.com/newscontent.php?id=80178 |title=ആഭാസപ്രസംഗം: നിയമസഭ സ്തംഭിച്ചു |publisher=ദേശാഭിമാനി |access-date=2011-11-04 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304220156/http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=80178 |url-status=dead }}</ref>. തീവ്രവാദം തടയാൻ ഇന്ത്യയെ ഹിന്ദുരാഷ്ട്രമായി പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്ന വിവാദപ്രസംഗം നടത്തിയതും വിവാദമായിരുന്നു. '''ഈ'''ശോ എന്ന പേരിൽ സിനിമ പുറത്തിറങ്ങിയാൽ തിയേറ്ററുകളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്ന് പി.സി. ജോർജ് . ഈ പേരിൽ സിനിമ ഇറക്കാമെന്ന് സംവിധായകൻ നാദിർഷ വിചാരിക്കേണ്ടെന്നും പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വരുമെന്നും ഓൺലൈൻ മാധ്യമത്തിനു നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ പി.സി.ജോർജ് പറഞ്ഞു. ഇതും ഏറെ വിവാദമായിരുന്നു. മുസ്ലിങ്ങൾ നടത്തുന്ന ഹോട്ടലുകൾക്കെതിരേ വിദ്വേഷപ്രസംഗവുമായി പി.സി. ജോർജ് സമ്മേളനത്തിനിടെ രംഗത്തെത്തിയിരുന്നു. രണ്ട് മതവിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിൽ വൈരമുണ്ടാക്കുന്ന തരത്തിലാണ് പി.സി.ജോർജ് പ്രസംഗിച്ചിട്ടുള്ളത് ഹിന്ദു മഹാസഭ സമ്മേളനത്തിനിടെ മതവിദ്വേഷ പ്രസംഗം നടത്തിയ മുൻ എം.എൽ.എ. പി.സി.ജോർജിനെ പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തു.<ref>https://www.mathrubhumi.com/amp/news/kerala/hate-speech-pc-george-taken-into-police-custody-1.7479759</ref> == അവലംബം == <references /> {{Fourteenth KLA}} {{commons category|P. C. George}} {{DEFAULTSORT:ജോർജ്ജ്}} [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 28-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] {{Kerala-politician-stub}} spva0n27jzgpkhhy5w60e88rtbs9fwb 0 167339 4616184 4609224 2026-04-29T05:35:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616184 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|S. Ramesan Nair}} {{Infobox person | image = S. Ramesan Nair BNC.jpg | imagesize = | caption = | name = എസ്. രമേശൻ നായർ | other_name = | birth_name = | birth_date = {{birth date|1948|05|03}} | birth_place = [[കന്യാകുമാരി]] (കുമാരപുരം) | death_date = {{Death date and age|df=yes|2021|06|18|1948|05|03}} | death_place = [[കൊച്ചി]] | death_cause = [[കോവിഡ്-19|കോവിഡ്]] അനുബന്ധ പ്രശ്നങ്ങളും [[അർബുദം|അർബുദവും]] | occupation = ഗാനരചയിതാവ്, റേഡിയോ പ്രക്ഷേപകൻ,തിരക്കഥാകൃത്ത്, കവി, കഥാകൃത്ത്‌ | parents = ഷഡാനനൻ തമ്പി (അച്ഛൻ) പാർവതിയമ്മ(അമ്മ) | spouse = പി.രമ | nationality = ഇന്ത്യൻ | years_active = | spouse = | children = }} മലയാളത്തിലെ ഒരു [[കവി]]യും ചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാവുമായിരുന്നു '''എസ്. രമേശൻ നായർ''', (ജീവിതകാലം: 1948 മെയ് 3 - 2021 ജൂൺ 18). ഏകദേശം 450 ഓളം ഗാനങ്ങൾ ഇദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.planetradiocity.com/musicopedia/music_lyricists.php?conid=1166&Lyricists=S.%20Ramesan%20Nair |title=Biography |access-date=2011-11-12 |archive-date=2012-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302014729/http://www.planetradiocity.com/musicopedia/music_lyricists.php?conid=1166&Lyricists=S.%20Ramesan%20Nair |url-status=dead }}</ref>, അതോടൊപ്പം നിരവധി ഹൈന്ദവ ഭക്തിഗാനങ്ങളും ഇദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2010-ലെ കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ സമഗ്രസംഭാവനയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരവും<ref>{{Cite web |url=http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article1451050.ece |title=Sahitya Akademi fellowships, awards presented |access-date=2011-11-12 |archive-date=2011-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110216072507/http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article1451050.ece |url-status=dead }}</ref> നാടക ഗാനരചനയ്ക്കുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ അവാർഡ്, കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ്, വെണ്ണിക്കുളം സ്മാരക പുരസ്കാരവും<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2007/10/02/stories/2007100251490300.htm |title=Vennikkulam award for Ramesan Nair |access-date=2011-11-12 |archive-date=2012-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107050815/http://www.hindu.com/2007/10/02/stories/2007100251490300.htm |url-status=dead }}</ref> ആശാൻ പുരസ്കാരവും,ഇ​ട​ശ്ശേ​രി അ​വാ​ർഡ്, വെ​ൺമ​ണി അ​വാ​ർഡ്, പൂ​ന്താ​നം അ​വാ​ർഡ്,തു​ട​ങ്ങി നി​ര​വ​ധി ബ​ഹു​മ​തി​ക​ൾ ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>[http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1220179/2011-10-15/kerala എസ്.രമേശൻ നായർക്ക് സ്വീകരണം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/culture/literature/s-ramesan-nair-passed-away-812285|title=ഗാനരചയിതാവ് എസ്. രമേശൻ നായർ അന്തരിച്ചു {{!}} Madhyamam|access-date=2021-06-19|last=ലേഖകൻ|first=മാധ്യമം|date=2021-06-18}}</ref>. 2018 ലെ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] [[ഗുരുപൗർണ്ണമി (കവിത)|ഗുരുപൗർണ്ണമി]] എന്ന കാവ്യസമാഹാരത്തിനു ലഭിച്ചു. <ref>{{Cite web |url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2018.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-12-05 |archive-date=2018-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181205151530/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2018.pdf |url-status=dead }}</ref> 1948 മേയ് 3-ന് [[കന്യാകുമാരി ജില്ല|കന്യാകുമാരി ജില്ലയിലെ]] കുമാരപുരത്ത് ജനിച്ചു. പരേതരായ ഷഡാനനൻ തമ്പിയും പാർവ്വതിയമ്മയുമാണ് മാതാപിതാക്കൾ. [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്|കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ]] സബ് എഡിറ്ററായും [[ആകാശവാണി|ആകാശവാണിയിൽ]] നിർമ്മാതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1985-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[പത്താമുദയം (ചലച്ചിത്രം)|പത്താമുദയം]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചുകൊണ്ടാണ് മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരംഗത്ത് രമേശൻ നായർ പ്രവേശിക്കുന്നത്. [[തപസ്യ കലാസാഹിത്യ വേദി]]യുടെ സംസ്ഥാനപ്രസിഡണ്ടായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. [[വിവേകോദയം സ്കൂൾ, തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂർ വിവേകോദയം സ്കൂൾ]] റിട്ട. അദ്ധ്യാപികയും എഴുത്തുകാരിയുമായ പി. രമയാണ് ഭാര്യ. ഏക മകൻ [[മനു രമേശൻ]] സംഗീതസംവിധായകനാണ്. പരേതയായ ഡോ. ഉമയാണ് (2021 മാർച്ച് 18-ന് അന്തരിച്ചു) മരുമകൾ. [[കോവിഡ്-19|കോവിഡ്]] ബാധിതനായി ചികിത്സയിലിരിക്കെ 2021 [[ജൂൺ]] 18-ന് [[എറണാകുളം|എറണാകുളത്തെ]] ലക്ഷ്മി ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/books/authors/poet-lyricist-s-ramesan-nair-passes-away-1.5760303|title=Poet-lyricist S Ramesan Nair passes away|access-date=2021-06-18|language=en|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195903/https://english.mathrubhumi.com/books/authors/poet-lyricist-s-ramesan-nair-passes-away-1.5760303|url-status=dead}}</ref> 73 വയസ്സായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്. [[അർബുദം|അർബുദസംബന്ധമായ]] പ്രശ്നങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. മൃതദേഹം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ പച്ചാളം വൈദ്യുതിശ്മശാനത്തിൽ സംസ്കരിച്ചു. == രമേശൻ നായർ എഴുതിയ പാട്ടുകൾ == * താമരപ്പൂ മാലയിട്ടു... '' സൂര്യപുത്രി സീരിയൽ ടൈറ്റിൽ സോങ്ങ് '' * തങ്കനിലാവുമ്മവെക്കും സ്വാമി പാദമെ... * വടക്കും നാഥന് സുപ്രഭാതം പാടും... '' സ്വാമി അയ്യപ്പൻ '' * പൂമുഖ വാതിൽക്കൽ സ്നേഹം വിടർത്തുന്ന.... * എത്ര പൂക്കാലമിനി... '' രാക്കുയിലിൻ രാഗസദസിൽ 1986 '' * നീയെൻ കിനാവോ... '' ഹലോ മൈഡിയർ റോംഗ്നമ്പർ 1986 '' * ചന്ദനം മണക്കുന്ന പൂന്തോട്ടം... '' അച്ചുവേട്ടൻ്റെ വീട് 1987 '' * അനേകമൂർത്തേ അനുപമകീർത്തേ.... * അഷ്ടപദി ഗുരുവായൂരപ്പൻ്റെ... * കായാമ്പൂക്കളോടിയും തിരുമെയ്... * ആയിരം നാവുള്ളൊരനന്തരെ... * ഭഗവാൻ്റെ ശ്രീപാദ ധൂളികണം... * വേദങ്ങൾ മീളാൻ മത്സ്യം നീ... * അണ്ഡകടാഹങ്ങൾ ചിറകടിച്ചു ഉണരുന്നു... '' വനമാല 1987 ഭക്തി ഗാനങ്ങൾ'' * ഒരു പൂ വിരിയുന്ന സുഖമറിഞ്ഞു... '' വിചാരണ 1988 '' * ഗുരുവായൂരപ്പാ നിൻ മുന്നിൽ... * യമുനയിൽ ഖര ഖര.... * ഹരികാംബോജി രാഗം... * രാധതൻ പ്രേമത്തോടാണോ... * നീയെന്നെ ഗായകനാക്കി ഗുരുവായൂരപ്പാ... * ചന്ദനചർച്ചിത നീല കളേബരം... * അണിവാക ചാർത്തിൽ ഞാൻ... * ചെമ്പെക്ക് നാദം നിലച്ചപ്പോൾ... * ഒരുപിടി അവിലുമായ്... '' മയിൽപ്പീലി 1993 ഭക്തി ഗാനങ്ങൾ '' * മിഴിനീരിൻ കായൽ കുഞ്ഞോളങ്ങൾ... * മഴവിൽ കൊടിയിൽ... '' അനിയൻ ബാവ ചേട്ടൻ ബാവ 1995 '' * മനസിൽ കുളിര് കോരും... * മധുവിധു രാവുകളെ... '' ആദ്യത്തെ കൺമണി 1995 '' * അറിവിനുമരുളിനും.... * മഴ പെയ്താൽ... * ദേവികേ നിൻ... '' ഏപ്രിൽ 19 '' * മനസ് ഒരു മാന്ത്രിക കൂട്... '' കളി വീട് 1996 '' * പൂവരശിൻ കുട നിവർത്തി... '' ദില്ലിവാല രാജകുമാരൻ 1996 '' * എന്നും നിന്നെ പൂജിക്കാം... * വെണ്ണിലാ കടപ്പുറത്ത്... * ഓ പ്രിയേ... * അനിയത്തി പ്രാവിന്... * ഒരു രാജമല്ലി വിടരുന്ന പോലെ... '' അനിയത്തി പ്രാവ് 1997 '' * വിഭവരി രാഗം... * ഓമനത്തിങ്കൾ പാടിയ രാഗം... * കാർത്തിക ദീപം തേടിയ... * കുഹു കുഞ്ഞു പാപ്പാത്തി... '' ഋഷ്യശൃംഗൻ 1997 '' * ധനുമാസ പെണ്ണിന് പൂത്താലം... '' കഥാ നായകൻ 1997 '' * ദേവ സംഗീതം നീയല്ലേ... * ഗുരുചരണം ചരണം... * മിന്നാരം മാനത്ത്... * അരുണ കിരണ ദീപം... '' ഗുരു 1997 '' * രാജയോഗം സ്വന്തമായ്... '' ദി കാർ 1997 '' * മഞ്ഞിൻ മാർഗഴി തുമ്പി... '' മന്ത്ര മോതിരം 1997 '' * ഓണത്തുമ്പി പാടൂ... * ആവാരം പൂവിൻമേൽ... '' സൂപ്പർമാൻ 1997 '' * ആവണിപ്പൊന്നൂഞ്ഞാലിടിക്കാം നിന്നെ ഞാൻ.... * അമ്പോറ്റി ചെമ്പോത്ത്... '' കൊട്ടാരം വീട്ടിൽ അപ്പൂട്ടൻ 1998 '' * എരിയുന്ന കനലിൻ്റെ... * സോനാരെ സോനാരെ... * ഉദിച്ച ചന്തിരൻ്റെ... * ബല്ലാ ബല്ലാ ഹേ... * എല്ലാം മറക്കാം കിനാവേ... '' പഞ്ചാബി ഹൗസ് 1998 '' * മയിലായ് പറന്ന് വാ... * പാതിരാ പൂ ചൂടി... * ഒന്നാനാം കുന്നിൻമേൽ... '' മയിൽപ്പീലി കാവ് 1998 '' * പഞ്ചവർണ്ണ കുളിരെ... * കളിയൂഞ്ഞാലിയെത്തും... '' സൂര്യ പുത്രൻ 1998 '' * പുതുമഴയായ് വന്നു നീ... * വൈകാശി തിങ്കളുറങ്ങും... '' ആകാശ ഗംഗ 1999 '' * നന്ദലാല ഹേ നന്ദലാല... * ഒരു മുത്തും തേടി... '' ഇൻഡിപെൻഡൻസ് 1999 '' * മഞ്ഞു ചെയ്യണ്... * അമ്പാടിപയ്യുകൾ മേയും... * മായാ ദേവതയ്ക്ക്... * തെയ്യ് ഒരു തെനവയൽ... '' ചന്ദ്രനുദിക്കുന്ന ദിക്കിൽ 1999 '' * പൊന്നിട്ട പെട്ടകം പൂത്തില്ലേ... '' പ്രണയ നിലാവ് 1999 '' * രക്തവർണ്ണ കൊടി പൊങ്ങി... '' സ്റ്റാലിൻ ശിവദാസ് 1999 '' * അണിയമ്പൂ മുറ്റത്ത്... * പ്രണയ സൗഗന്ധികങ്ങൾ... * മുത്തും പവിഴവും... * ഡാർലിംഗ് ഡാർലിംഗ്... '' ഡാർലിംഗ് ഡാർലിംഗ് 2000 '' * താലിക്ക് പൊന്ന് പീലിക്ക് കണ്ണ്... '' ദൈവത്തിൻ്റെ മകൻ 2000 '' * മയിലാടും കുന്നിൻമേൽ... '' നാടൻ പെണ്ണും നാട്ടു പ്രമാണിയും 2000 '' * കട്ടുറുമ്പിന് കല്യാണം... * മിന്നാമിന്നി ഇത്തിരി പൊന്നേ... * കുന്നിമണി... * സ്നേഹ സ്വരൂപനാം നാഥാ... '' പ്രിയം 2000 '' * അലസാ കൊലസാ പെണ്ണ്... '' സഹയാത്രികയ്ക്ക് സ്നേഹപൂർവ്വം 2000 '' * ശലഭം വഴിമാറുമാ മിഴി രണ്ടിലും... * കാറ്റ് കാറ്റ് കാറ്റ് പൂങ്കാറ്റ്... '' അച്ഛനെയാണെനിക്കിഷ്ടം 2001 '' * വരുത്തൻ്റൊപ്പം... '' ആകാശത്തിലെ പറവകൾ 2001 '' * കിളിപ്പെണ്ണെ... * മഞ്ഞു പോലെ... * തത്തമ്മ പേര്... '' ദോസ്ത് 2001 '' * മധുമാസം വിരിയണ് വിരിയണ്... * മഴനിലാവിൻ്റെ ചിറകുകളിൽ... '' മേഘ സന്ദേശം 2001 '' * കണ്ണാരെ കണ്ണാരെ കടമ്പുമരം പൂത്തില്ലേ... '' രാക്ഷസ രാജാവ് 2001 '' * പേരറിയാ മകയിരം നാളറിയാ.. '' സൂത്രധാരൻ 2001 '' * അരവിന്ദ നയനാ... * പൂവേ ഒരു മണിമുത്തം... * ഗോകുലത്തിൽ താമസിക്കും.. * പ്രിയ സഖി എവിടെ നീ... '' കൈയെത്തും ദൂരത്ത് 2002 '' * വളകിലുക്കണ കുഞ്ഞോളെ... '' കൺമഷി 2002 '' * മായം ചൊല്ലും മൈനെ... '' പകൽപ്പൂരം 2002 '' * സ്വർഗം നമ്മുടെ... * വേളിപ്പെണ്ണിന് താലിക്ക്... * തേരിറങ്ങും മുകിലെ... '' മഴത്തുള്ളി കിലുക്കം 2002 '' * മണിക്കുയിലേ മണിക്കുയിലേ... * കുക്കൂ കുക്കൂ കുറുവാലി... '' വാൽക്കണ്ണാടി 2002 '' * ഹേ കാളേ... * ഇളം ഖൽബിലെ... '' മത്സരം 2003 '' * കിങ്ങിണിപ്പൂവെ കൺമണി പ്രാവേ... '' സ്വപ്നം കൊണ്ട് തുലാഭാരം 2003 '' * ചക്കരക്കിളി... * ചന്ദനമുകിലേ... * മാനഴകോ... * പൈനാപ്പിൾ പെണ്ണേ... '' വെള്ളി നക്ഷത്രം 2004 '' * കള്ളക്കുറുമ്പി... '' സത്യം 2004 '' * ദേവസന്ധ്യ ഗോപുരത്തിൽ... '' കളഭം 2006 ''<ref>https://www.malayalasangeetham.info/songs.php?tag=Search&lyricist=S%20Ramesan%20Nair&limit=636&page_num=3{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2021-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 3-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 18-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനരചയിതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം]] [[വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കോവിഡ്-19 മൂലം മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പാട്ടെഴുത്തുകാർ]] ql86mbgohaen00516wc1p0l3r88dh5g 0 172023 4616131 4571120 2026-04-28T21:14:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616131 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Leaf}} [[Image:Leavessnipedale.jpg|thumb|right|200px|[[ബീച്ച്]] [[മരം|മരത്തിന്റെ]] ഇലകൾ]] സസ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രകടമായ ഭാഗമാണ് '''ഇല''' ({{lang-la|Folium}}, [[ജർമ്മൻ]]: ''Blatt'', {{lang-fr|Feuille}}, [[സ്പാനിഷ്]], ''Hoja'', {{lang-en|Leaf}}). ഇലകളുടെ പച്ചനിറത്തിന് കാരണം അതിലെ [[ഹരിതകം|ഹരിതകമെന്ന]] വസ്തുവാണ്. ഇലകളിൽ വെച്ചാണ് പ്രകാശസംശ്ലേഷണം നടക്കുന്നത്. ഇലകൾ കാണ്ഡത്തിലെ പർവ്വങ്ങളിൽ നിന്നാണ് പുറപ്പെടുന്നത്. ഓരോ ഇലയിടുക്കിലും സാധാരണയായി മുകുളങ്ങളുണ്ടായിരിക്കും. ഈ മുകുളങ്ങൾ ചില ചെടികളിൽ വളരെ ചെറുതാണ്. പുൽച്ചെടികൾ തുടങ്ങിയവയിൽ ഈ [[മുകുളം|മുകുളങ്ങൾ]] ഇലഞെട്ടിന്റെ ചുവട്ടിലുള്ള ഒരു പോളപോലുള്ള ഭാഗംകൊണ്ട് മൂടിയിരിക്കും. == ഇലയുടെ ഭാഗങ്ങൾ == [[file:ഇലയുടെ_ഭാഗങ്ങൾ.jpg|thumb|150px|1.പത്രവൃന്തം 2. പത്രപാളി 3.ഉപപർണ്ണങ്ങൾ 4.സിര]] ഒരിലക്ക് സാധാരണയായി രണ്ട് ഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഒരു നീണ്ട തണ്ടും വിസ്തൃതമായി പരന്ന ഒരു ഭാഗവും. ഇതിൽ തണ്ടിനെ പത്രവൃന്തം എന്നും പരന്ന ഭാഗത്തെ പത്രപാളി എന്നും പറയുന്നു. പത്രവൃന്തംകൊണ്ടാണ് പത്രപാളിയെ കാണ്ഡവുമായി ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ചിലചെടികളിൽ പത്രവൃന്തത്തിന്റെ അടിയിലായി രണ്ടു ചെറിയ ദളങ്ങൾ പോലുള്ള ഭാഗങ്ങൾ കാണുന്നു. ഇവയെ ഉപപർണ്ണങ്ങൾ എന്നു വിളിയ്ക്കുന്നു.[[തെച്ചി]] പോലുള്ള ചില ചെടികളിൽ [[പത്രവൃന്തം]] കാണപ്പെടുന്നില്ല. ഇത്തരം ഇലകളെ അവൃന്തപത്രങ്ങൾ എന്നു വിളിയ്ക്കുന്നു.(<ref>http://www.biologie-schule.de/blatt.php Das Blatt</ref> പത്രപാളികളാണ് ഇലകളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഭാഗം. ഇതിനെ താങ്ങിനിർത്തുവാൻ ഒരു വ്യൂഹം സിരകളുണ്ട്. ഇവ ഇലകൾക്കകം മുഴുവൻ [[ജലം|ജലവും]] [[ലവണം|ലവണവും]] വിതരണം ചെയ്യുന്നു. ഇലകളുടെ [[കോശം|കോശങ്ങളിൽ]] നിന്നും പാകം ചെയ്യപ്പെടുന്ന [[ആഹാരം]] പുറത്തേയ്ക്ക് വഹിച്ച് കൊണ്ടുപോകുന്നതും ഈ [[സിര|സിരകളിലൂടെയാണ്.]](<ref>http://www.inshea.fr/fr/content/les-parties-de-la-feuille-darbre {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180527011255/http://www.inshea.fr/fr/content/les-parties-de-la-feuille-darbre |date=2018-05-27 }} Les parties de la feuille d'arbre</ref> ==ഇലകളുടെ ബാഹ്യരൂപം== ആകൃതി വലിപ്പം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ ഒരേവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇലകളിൽ തന്നെ വ്യത്യാസമുണ്ടാകാം. എല്ലാഇലകൾക്കും നേർത്തു പരന്ന് പച്ചനിറത്തിലുള്ള ''ലാമിന'' എന്നൊരു ഭാഗമുണ്ട്. ഇത് ഇലഞെട്ടു<ref>http://botanical-online.com/lahojaangles.htm Parts of a leaf - Botanical</ref> (petiol--പത്രവൃന്തം) മൂലം ചെടിയുടെ തണ്ടുമായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ചില മാംസള സസ്യങ്ങളിൽ (succulent plats) <ref>http://www.cactus-mall.com/ cactus and succulent plant mall</ref>ഒരിലയ്ക്ക് ഒന്നര സെന്റീമീറ്റർ വരെ കനമുണ്ടായിരിക്കും (ഉദാ:Centure plants) ;<ref>http://www.botany.com/agave.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120301092412/http://www.botany.com/agave.htm |date=2012-03-01 }} Agave - American Aloe, Century Plant, Maguey | Botany.com</ref> മറ്റു ചില ചെടികളിലെ ഇലകൾ തിളങ്ങുന്ന നിറങ്ങളോടുകൂടിയവ ആയിരിക്കും (ഉദാ. Poinsettia<ref>http://ohioline.osu.edu/hyg-fact/1000/1248.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061220002126/http://ohioline.osu.edu/hyg-fact/1000/1248.html |date=2006-12-20 }} Poinsettia Care in the Home, HYG-1248-96</ref>--യുടെ തളിരിനോടടുത്ത ഇലകൾ ; കള്ളിച്ചെടികളിൽ കാണുന്നതുപോലെ രൂപമെടുത്താലുടൻ കൊഴിഞ്ഞുപോകുന്ന ഇലകളും (transitory) വിരളമല്ല. ഇത്തരം ചെടികളിൽ പച്ച തണ്ടുകളാണ് ഭക്ഷണം പാകംചെയ്യുന്ന ജോലി നിർവഹിക്കുന്നത്. പത്രവൃന്തങ്ങളും ഇലയുടെ ലാമിനയുംതമ്മിൽ ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്ന വിധത്തിലും, ഇലകൾ തണ്ടുമായി ചേരുന്ന രീതിയിലും ലമിനയുടെ അഗ്രഭാഗം, അടിഭാഗം, വക്കുകൾ, സിരാപടലം എന്നിവയുടെ ഘടനയിലും എല്ലാം ഒന്ന് മറ്റൊന്നിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. == ഇലയുടെ ഛേദം == [[Image:Leaf Structure_ml.svg|center|600px|Medium scale diagram of leaf internal anatomy]] ഇലകൾ കാണ്ഡത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമായതിനാൽ ജലസംവഹനത്തിനുള്ള [[സൈലം|ഖരവ്യൂഹം]] (xylem) കുഴലുകളും പദാർഥസംവഹനത്തിനുള്ള [[മൃദുവ്യൂഹം]] (phloem) കുഴലുകളും ചിത്രത്തിൽ കാണാം. മിക്ക ഇലകളുടേയും പുറത്ത് പല ഉപയോഗത്തിനുമുള്ള ചെറിയ രോമ (trichomes) (small hairs) മുകുളങ്ങളും കാണാം. === കോശജാലം === ഇല ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് കോശങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടമായിട്ടാണ്. ചെടിയുടെ ഒരു അവയവം പോലെയാണിത്. ചെടികളിൽ കാണപ്പെടുന്ന പ്രധാന [[കല (ജീവശാത്രം)|കലകൾ]] താഴെപറയുന്നവയാണ് . # '''ഉപരിവൃതി'''(എപ്പിഡെർമിസ് )- മുകളിലും താഴെയുമുള്ള പ്രതലങ്ങൾ ആവരണം ചെയ്യുന്നു. # '''മീസോഫിൽ''' (mesophyll)-ചെടിക്കുള്ളിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[കോശം]]. [[ഹരിതകം|ഹരിതകം (ക്ലോറോഫിൽ)]] ഇതിനകത്താണ് കാണപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് ക്ലോറെൻകൈമ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. # '''സംവഹനകലകൾ''' (the vascular tissue) മുകളിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന മൂന്ന് കോശജാലങ്ങളാണ് ഒരു ഇലയുടെ സാധാരണ വർഗലക്ഷണമായി കണക്കാക്കാവുന്നത്, [[Image:Leaf Tissue Structure.svg|center|600px|Fine scale diagram of leaf structure]] === ഇലയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട കോശജാലങ്ങൾ === <div align="center"><gallery> File:Bifacial leaf cross section.jpg|ഇലയുടെ പരിച്ഛേദം. File:Leaf epidermis 2.jpg|ചർമ്മകോശങ്ങൾ (Epidermal cells) File:Leaf palisade mesophyll.jpg|മതിൽനിര (പാലിസേഡ്) മെസോഫിൽ കോശങ്ങൾ (Palisade mesophyll cells) File:Leaf spongy mesophyll.jpg|സ്പോഞ്ച് മെസോഫിൽ കോശങ്ങൾ (Spongy mesophyll cells) </gallery></div> == സിരാവിന്യാസം (venation) == (സിരാവ്യൂഹം) ജന്തുജാലങ്ങളിലെ രക്തധമനികൾക്കു സമാനമായി ഇലകളുടെ പച്ച നിറത്തിലുള്ള പരന്ന ഭാഗമായ ലാമിനയിൽ നേർത്ത ഞരമ്പുകൾ കാണാം. .ഇവയെ മൊത്തത്തിൽ സിരാവ്യൂഹം എന്നു പറയുന്നു. സിരാപടലങ്ങൾ ഒരോ സസ്യങ്ങളിലും വ്യത്യസ്തമായിട്ടാണ് കാണുക.പ്രധാനമായും രണ്ടു തരം സിരാവ്യൂഹങ്ങളാണുള്ളത്.സമാന്തരസിരാവിന്യാസവും ജാലികാസിരാവിന്യാസവും. പ്രധാന സിരയും മറ്റു സിരകളും എങ്ങനെ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് ഇലകളെ വിവിധങ്ങളായി തരംതിരിക്കാറുണ്ട്.ജാലികാരൂപത്തിലും , സമാന്തരവ്യൂഹത്തിലും വ്യത്യസ്തങ്ങളായ ഇല വൈവിധ്യമുണ്ട്. [[File:Tilia x cordata flower veination.JPG|left|thumb|200px|നാരക ഇലയുടെ സിരാവിന്യാസം.]] === സമാന്തരസിരാവിന്യാസം === '''സമാന്തരവ്യൂഹം :''' (parallel venation)-സമാന്തരമായി പോകുന്ന സിരകൾ ഇലയുടെ അഗ്രഭാഗംവരെ എത്തുന്നു.ഏക ബീജ പത്ര (Monocot)സസ്യങ്ങളിലാണിത് കാണപ്പെടുന്നത്. സമാന്തരസിരാവിന്യാസമുള്ള ഇലകളിൽ പ്രധാന സിരകളെല്ലാം ഇലയുടെ അടിമുതൽ അഗ്രം വരെ സമാന്തരമായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഉദാഹരണം പുൽച്ചെടികൾ, മുള. എന്നാൽ വാഴ തുടങ്ങിയ ചില സസ്യങ്ങളിൽ ഇലയിൽ സിരകൾ ഒരു പ്രധാന മധ്യ സിരയിൽനിന്നു ലംബമായി വശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിലും സിരകളുടെ ക്രമീകരണം സമാന്തരരീതിയിലാണ്.തെങ്ങോല,പനയോല, വാഴയില തുടങ്ങിയവ ഇതിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.vazhayilapanayola === ജാലികാസിരാവിന്യാസം === വലയുടെ ആകൃതിയിൽ സിരകൾ കാണപ്പെടുന്ന "'''ജാലികാരൂപി'''"(reticulate venation).ഇവ ദ്വിബീജ പത്ര (Dicot)വൃക്ഷങ്ങളിലും സസ്യങ്ങളിലും മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു. ജാലികാസിരാവിന്യാസമുള്ള ഇലകളിൽ സിരകൾ ശാഖോപശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് വലക്കണ്ണികൾ പോലെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവയിൽ മിക്കവയിലും ഒരു പ്രധാന മധ്യ സിരയുണ്ട്. ഇതിൽനിന്നാണ് മറ്റെല്ലാ സിരകളും പുറപ്പെടുന്നത്. [[മാവ്]], [[ആൽ]], [[പ്ലാവ്]] തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. == ലഘുപത്രങ്ങളും ബഹുപത്രങ്ങളും == ഇലകൾ ആകൃതിയിലും വലിപ്പത്തിലും വളരെ വിഭിന്നങ്ങളാണ്. മിക്ക ഇലകളിലും ഒരു പത്രപാളി മാത്രമേ കാണുകയുള്ളൂ. ചില ഇലകളിൽ ഈ പത്രപാളി അനേകം ഭാഗങ്ങളായി കീറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ കീറപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പത്രപാളി മാത്രമേ ഇലയ്ക്കുള്ളൂ എങ്കിൽ ഇത്തരം ഇലകളെ ലഘു പത്രങ്ങളെന്നു പറയുന്നു. പത്രവൃന്തം ചെടിയുടെ തണ്ടുമായി യോജിക്കുന്നിടത്തു ഒരു ചെറിയ മുകുളം കാണപ്പെടുന്നതാണ് ലഘുപത്രത്തിന്റെ സവിശേഷത. ചെമ്പരത്തി, ഓക്ക്, ലൈലാക്ക്, മത്ത,പ്ലാവ്, മരച്ചീനി എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ചില ചെടികളിൽ പത്രപാളി അനേകം ചെറുഘടകങ്ങളായി പൂർണ്ണമായും വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ഓരോന്നിനും പ്രത്യേകം ഞെട്ടുണ്ടാകും. അവയെ പരസ്പരം കേടുകൂടാതെ വേർപെടുത്താൻ കഴിയും. ഈ ഓരോ ചെറു ഘടകങ്ങളെയും പത്രകം എന്ന് പറയും. ഇത്തരം പത്രകങ്ങളായി ഭാഗിക്കപ്പെടുന്ന ചെടിയെ പത്രകം എന്ന് വിളിയ്ക്കുന്നു. പത്രകങ്ങളുടെ ക്രമീകരണരീതി അനുസരിച്ച് ബഹുപത്രകങ്ങളെ രണ്ടായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ചില ബഹുപത്രങ്ങളിൽ പത്രകങ്ങൾ പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് പത്രവൃന്തത്തിന്റെ അഗ്രത്തിലുള്ള ഒരു ഭാഗത്തുനിന്നുമാണ്. ഇത്തരം ബഹുപത്രങ്ങളെ ഹസ്തകബഹുപത്രങ്ങൾ (Palmately Compound Leaf) എന്നു പറയുന്നു.മുള്ളിലവ്, പരുത്തി, കാട്ടുകടുക് എന്നിവയുടെ ഇലകൾ ഇത്തരം ബഹുപത്രങ്ങളാണ്. എന്നാൽ മറ്റുചില ബഹുപത്രങ്ങളിൽ പത്രകങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് ഒരു പ്രധാന മധ്യ അക്ഷത്തിന് ഇരുവശങ്ങളിലായി ഓരോ വരിയായിട്ടാണ്. ഇത്തരം ബഹുപത്രങ്ങളെ പിഛ്ചക ബഹുപത്രം എന്നു പറയുന്നു. ഉദാഹരണം: വേപ്പ്, ശീമക്കൊന്ന, പുളി. [[Image:Palmate.jpg|thumb|right|200px|ഹസ്തക പത്രം]] == പത്രവിന്യാസം == ഒരു സസ്യത്തിൽ സൂര്യപ്രകാശം കൂടുതൽ ഏൽക്കത്തവിധത്തിലാണ് കാണ്ഡത്തിൽ ഇലകൾ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇലകളുടെ ഈ ക്രമീകരണത്തിന് [[പത്രവിന്യാസം]]([[w:Phyllotaxis | phyllotaxis]]) എന്നു പറയുന്നു. പത്രവിന്യാസത്തിലെ മുഖ്യവൈവിദ്ധ്യങ്ങൾ ഇവയാണു്: === ഏകാന്തരവിന്യാസം === ഒരു പർവ്വത്തിൽനിന്നും ഒരില പുറപ്പെട്ട് ഒന്നിടവിട്ട പർവ്വങ്ങളിലെ ഇലകൾ ഒരേ കോണിലും ഇടയ്ക്കുള്ളവ അതിന്റെ എതിർവശത്തുമായി വരത്തക്ക രീതിയിൽ ഇടവിട്ടിടവിട്ട് ഇലകൾ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നതിനെ [[ഏകാന്തരന്യാസം]] (alternate or spiral phyllotaxis)എന്ന് പറയുന്നു. ചെമ്പരത്തി, മാവ്, പ്ലാവ് തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങൾ ഏകാന്തരന്യാസത്തിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. === അഭിന്യാസം === ചില ചെടികളിൽ ഒരു പർവത്തിൽനിന്നും രണ്ടിലകൾ വിപരീത വശങ്ങളിലേക്കു പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. (opposite phyllotaxis) ഇത്തരം ചെടികളിൽ, ഒരു പർവത്തിലെ ഇലകൾ അടുത്ത പർവ്വത്തിലേ ഇലകൾക്ക് നേരെ മുകളിൽ വരാത്തവിധം അവ പരസ്പരം ലംബമായാണു് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നതെങ്കിൽ അതിനെ [[അഭിന്യാസം]]([[w:decussate | decussate]])എന്ന് പറയുന്നു. തെച്ചി, കാപ്പിച്ചെടി, തുടങ്ങിയവയിൽ കാണപ്പെടുന്നത് അഭിന്യാസമാണ്. === വർത്തുളന്യാസം === അപൂർവ്വം ചില ചെടികളിൽ ഒരു പർവ്വത്തിൽ നിന്ന് രണ്ടിലേറേ ഇലകൾ പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതു കാണാം. അരളിൽ മൂന്നും പാലയിൽ അഞ്ചോ അതിലധികമോ ഇലകൾ അടുത്ത പർവത്തിലെ ഇലകൾക്ക് നേരെ മുകളിൽ വരാത്തരീതിയിലാണ് ക്രമീകരണം. ഒരു പർവ്വത്തിലെ ഇലകൾക്കിടയിലുള്ള സ്ഥാനത്തിനു നേർക്കായിരിക്കാം അടുത്ത പർവത്തിനുള്ളിലെ ഇലകൾ വളർന്നിരിക്കുന്നത്. ഇത്തരം പത്രവിന്യാസങ്ങളെ [[വർത്തുളന്യാസം]](whorled phyllotaxis) എന്ന് പറയുന്നു. == ഇലകളുടെ ധർമ്മങ്ങൾ == === പ്രകാശസംശ്ലേഷണം === * [[പ്രകാശസംശ്ലേഷണം]] - ഇലയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാന ധർമ്മമാണിത്. === സസ്യസ്വേദനം === ചെടികളിൽ നിന്നും കുറേ ജലം ഇലകളിലെ [[ആസ്യരന്ധ്രങ്ങൾ]] (stomata) എന്നറിയപ്പെടുന്ന സുഷിരങ്ങളിലൂടെ ആവിയായി പോകുന്നു. ഈ പ്രവർത്തനമാണ് സസ്യസ്വേദനം. == വർഗ്ഗീകരണം == [[File:Leaf_morphology.svg|thumb|center|500px|]] == അനുകൂലനങ്ങൾ == വിവിധതരത്തിലുള്ള സാഹചര്യമനുസരിച്ച് പലതരത്തിലുള്ള അനുകൂലനങ്ങൾ ഇലകളിൽ കണ്ടുവരുന്നുണ്ട് * താമരയിലയിലെ മെഴുക് പ്രതലം ഇലയെ അമിതമായ നനവിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നു * ഇലപ്രതലത്തിൽ രോമനാരുകൾ ചില ചെടികളിൽ കാണുന്നു.ഇവ അന്തരീക്ഷത്തിലെ ജലാംശത്തെ സ്വാംശീകരിക്കുകയും, പ്രതലത്തിൽനിന്നും ബാഷ്പീകരണം തടയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം അനുകൂലനങ്ങൾ മരുപ്രദേശ സസ്യങ്ങളുടെ സവിശേഷതയാണ്. *വിസ്തൃതമായ ഇലകൾ സൂര്യപ്രകാശം കൂടുതലായി ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അതോടൊപ്പം ചെടിയുടെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾക്ക് തണലേക്കുകയും അതു മൂലം ബാഷ്പീകരണം കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. *കട്ടികൂടിയ ഇലകൾ ജലസംഭരണികളായി വർത്തിക്കുന്നു * ചില ഇലകൾ വമിപ്പിക്കുന്ന എണ്ണമയ പദാർത്ഥങ്ങളും , വിഷ പദാർത്ഥങ്ങളും, സസ്യഭുക്കുകളെ അകറ്റുന്നു. യൂക്കാലി ഇലകൾ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. * പൂവിന്റെ ഇതളുകൾ പുഷ്പദളങ്ങൾ (petalls) ഇലകളുടെ അനുകൂലന പരിണാമത്തിന്റെ ഏറ്റവും നല്ല ഉദാഹരണമാണ്. മനോഹരമായ പൂവിതളുകൾ ഷഡ്പദങ്ങളെ ആകർഷിക്കുക വഴി ആഗിരണം സുഗമമാക്കുന്നു. [[Image:Inflorescence 1.jpg|thumb|right|250px|[[പുഷ്പം|പുഷ്പങ്ങളിലേക്ക്]] പ്രാണികളെ ആകർഷിക്കാനുതകുന്ന വർണശബളമായ ഇലകൾ. പുഷ്പദളങ്ങൾ തന്നെ ഇലയുടെ രൂപാന്തരമാണ്. [[പോയിൻസെറ്റിയ|പോയിൻസെറ്റിയയുടെ]] ഇലയും പൂവും]] *മുൾച്ചെടികളിലെ മുള്ളുകൾ അവയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. *മാംസഭോജി ചെടികൾ പ്രാണികളെ വീഴ്ത്തുന്നതും ദഹിപ്പിക്കുന്നതും ഇലകളുടെ [[അനുക്കുല]] *വള്ളിപടർപ്പുകളുടെ ഇലകളിലെ രൂപഘടന അവയെ അള്ളിപ്പിടിച്ച് പടരാൻ സഹായിക്കുന്നു. == ഇതുകൂടി കാണുക == *[[വേര്]] *[[കാണ്ഡം]] *[[ഹരിതകം]] *[[സൈലം]] *[[പ്രകാശസംശ്ലേഷണം]] ==ചിത്രശാല== <gallery> ചിത്രം:മാവില.jpg|തളിർ മാവില File:Leaf 1 web.jpg|ഇല </gallery> == അവലംബം == {{reflist}} {{commonscat|Leaves}} *NCERT BIOLOGY Textbook Class XII *Systematic Approch to Botany (SCERT) *ഏഴാം ക്ലാസിലെ പഴയ പാഠപുസ്തകം {{botany-stub|Leaf}} {{Botany}} [[വർഗ്ഗം:സസ്യഭാഗങ്ങൾ]] kxmrwdjaa31vyv8r17hutq21ssr1vmg 0 182314 4616108 4550846 2026-04-28T19:51:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616108 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Indian Military Academy}} [[File:Chetwode ima Dehradun.jpg|thumb|ഇന്ത്യൻ മിലിട്ടറി അക്കാഡമി]] {{Infobox university |name = ഇന്ത്യൻ മിലിട്ടറി അക്കാഡമി |image_name = Indian Military Academy Dehradun.jpg |image_size = |motto = वीरता और विवेक |mottoeng = ''Valor and Wisdom'' |established = 1 October 1932 |type = [[Military academies in India|Military Academy]] |Carnegie Class = |head_label = Commandant |head = [[Lieutenant General]] Rajinder Singh Sujlana, [[PVSM]], [[AVSM]], [[VSM]] |city = [[Dehradun]] |District = [[Dehradun]] |state = [[Uttarakhand]] |country = [[India]] |undergrad = |postgrad = |staff = |affiliations = |campus = |mascot = |free_label = |free = |colors = Blood red and Steel Grey <br />{{color box|maroon}}{{color box|grey}} |website = |}} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] കരസേനയിലെ ഉയർന്ന തസ്തികകളിലേക്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരെ പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമാണ്'''ഇന്ത്യൻ മിലിട്ടറി അക്കാദമി'''. ഇത് 1931-ൽ [[ഡെറാഡൂൺ|ഡെറഡൂണിൽ]] സ്ഥാപിതമായി. ആരംഭകാലത്ത് മിലിട്ടറികോളജ് എന്നായിരുന്നു പേർ. ശരിയായ പരിശീലനം 1932-ൽ ആരംഭിച്ചു. ആദ്യബാച്ച് പരിശീലനം കഴിഞ്ഞ് 1934-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. ആരംഭകാലത്ത് രണ്ടര കൊല്ലമായിരുന്ന പരിശീലന കാലാവധി രണ്ടാം ലോകയുദ്ധകാലത്ത് ആറുമാസമായി ചുരുക്കി.<ref>http://imadehradun.batchmates.com/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120225074830/http://imadehradun.batchmates.com/ |date=2012-02-25 }} Indian Military Academy (IMA)</ref><ref>http://mod.nic.in/samachar/dec15-20/html/ch4.htm Indian Military Academy Through the Ages</ref> ==പ്രവേശന രീതി== [[പൂന|പൂനയിലെ]] ഖഡക്‌വാസലയിലുള്ള [[നാഷണൽ ഡിഫൻസ് അക്കാദമി|നാഷണൽ ഡിഫൻസ് അക്കാഡമിയിൽ]] നിന്നും<ref>http://nda.nic.in/html/nda-admission-details.html National Defence Academy, NDA Pune | Admission Details</ref> മൂന്നു വർഷത്തെ പരിശീലനം കഴിഞ്ഞു വരുന്ന കേഡറ്റുകൾക്ക് ഇന്ത്യൻ മിലിട്ടറി അക്കാദമിയിൽ ഒരു വർഷത്തെ പരിശീലമാണ് നൽകിവരുന്നത്. സർവീസ് സെലക്ഷൻ ബോർഡും<ref>http://www.upscexam.com/notification/indian_defence/Service-Selection-Board-SSB-Test.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120221202255/http://upscexam.com/notification/indian_defence/Service-Selection-Board-SSB-Test.html |date=2012-02-21 }} Service Selection Board – SSB Interview Procedure</ref> യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷനും<ref>http://www.upsc.gov.in/ UNION PUBLIC SERVICE COMMISSION</ref> നടത്തുന്ന പ്രവേശന പരീക്ഷകളിൽ വിജയികളാകുന്നവരെയും അക്കാഡമി പരിശീലനത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഈ കേഡറ്റുകൾക്ക് 21 വയസ്സിൽ കവിയാൻ പാടില്ല. ഇന്റർമെഡിയറ്റോ തുല്യതാ പരീക്ഷയോ പാസായിരിക്കണമെന്നും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. 1974 [[ജനുവരി]] മുതൽ അക്കാഡമി നേരിട്ട് 18 മാസത്തെ പരിശീലനത്തിന് തിരഞ്ഞെടുത്തു തുടങ്ങി. സാങ്കേതിക ബിരുദധാരികൾക്ക് ഒരു [[വർഷം|വർഷത്തെ]] പരിശീലനം മാത്രം ചെയ്താൽ മതിയാകും. ==കമ്മിഷൻഡ് ഓഫീസേഴ്സ്== പൂനയിലുള്ള ആർമി കേഡറ്റ് കോളജിൽ നിന്ന്<ref>http://www.cavalierindia.com/training_army_cadet_college.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312022412/http://www.cavalierindia.com/training_army_cadet_college.php |date=2012-03-12 }} Army Cadet College - cavalierindia.com</ref> പാസായി സൈനിക സേവനം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവർ കമ്മീഷൻഡ് ഓഫീസേഷ്സ് റാങ്കിനു വേണ്ടി പരിശീലനം നേടുന്നതിന് ഇന്ത്യൻ മിലിട്ടറി അക്കാഡമിയിൽ ചേരാറുണ്ട്. ഇത്തരത്തിൽ പ്രവേശനം കിട്ടുന്നതിന് കുറഞ്ഞപക്ഷം താഴെപറയുന്ന യോഗ്യതകൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം: # എസ്. എസ്. എൽ. സി പാസായിരിക്കണം # സർവീസ് സെലക്ഷൻ ബൊർഡിന്റെ പരീക്ഷയിൽ ജയിച്ചിരിക്കണം # 27 വയസിൽ കവിയാൻ പാടില്ല. [[കരസേന|കരസേനയുടെ]] ഓഫീസേഷ്സ് ട്രയിനിങ് യൂണിറ്റിൽനിന്ന്<ref>http://www.careersinthemilitary.com/index.cfm?fuseaction=services.army_officer{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Army Reserve Officers' Training Corps - Careers in the Military ::</ref> ബിരുദമെടുത്തവരിൽ അർഹതയുള്ള ചിലർക്കും എൻ. സി. സി. യുടെ<ref>http://www.psgtech.edu/ncc/02NccInfo.html National Cadet Corps - NCC</ref> ഓഫീസേഴ്സ് ട്രയിനിങ് യൂണിറ്റിൽനിന്നു വരുന്ന 22 വയസ്സിനു താഴെ പ്രായമുള്ള ബിരുദധാരികൾക്കും ഇവിടെ പരിശീലനം നൽകാറുണ്ട്. ഈ തരത്തിൽപ്പെട്ടവരുടെ പരിശീലനകാലം ഒരു വർഷമാണ്. ഇങ്ങനെ വിവിധരീതിയിൽ പ്രവേശനം നേടുന്നവരുടെ പഠനവിഷയങ്ങളും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. റെജിമെന്റൽ കേഡറ്റ്സ് എന്ന പേരിലാണ് ഇവരെല്ലാം അറിയപ്പെടുന്നത്. പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കുന്നതോടെ ഇവർ ഒരേ കേഡറ്റ്കോറിലെ അംഗങ്ങളായിതീരും. ==പഠിക്കാനുള്ള വിഷയങ്ങൽ== ഇവിടെപഠിക്കാനുള്ള വിഷയങ്ങളെ രണ്ടായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: # വിദ്യാഭ്യാസപരം # സൈനികം ===വിദ്യാഭ്യാസപരം=== # നിർബന്ധിത വിഷയങ്ങൾ # ഐഛിക വിഷയങ്ങൾ ====നിർബന്ധിത വിഷയങ്ങൾ==== നിർബന്ധിത വിഷയങ്ങളിൽ [[ഇംഗ്ലീഷ്]] അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും വിദേശഭാഷ, [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യാ]] [[ചരിത്രം]], സൈനിക ചരിത്രം, രാഷ്ട്രമീമാംസ മുതലായവ പഠിച്ചിരിക്കണം. ====ഐഛിക വിഷയങ്ങൾ==== ഐഛിക വിഷയങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും ശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ, ശാസ്ത്രേതര വിഷയങ്ങൾ എന്നീ വിഭാഗങ്ങളാണ് ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്. [[ഗണിതം|ഗണിതശാസ്ത്രം]] എല്ലാ വിഭാഗകാർക്കും നിർബന്ധമായി പഠിക്കേണ്ട വിഷയമാണ്. പരിശീലനം കഴിയുന്നവർക്ക് കുറഞ്ഞത് ആ വിഷയത്തിലെ ബിരുദധാരികൾക്കുള്ള അറിവ് ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കലാണ് അക്കാദമിയുടെ ലക്ഷ്യം. ===സൈനികം=== സൈനിക പരിശീലന വിഷയങ്ങൾ *യുദ്ധതന്ത്രപരിശീലനം *ആയുധപരിശീലനം *കായികപരിശീലനം *ഭൂപടപഠനം *നേതൃത്വ പരിശീലനം *ഭരണപരമായ പരിശീലനം മുതലായവയാണ്. സൈനിക വിഷയങ്ങളിലെല്ലാം പരിപൂർണ്ണപരിജ്ഞാനം ഉണ്ടായിക്കണമെന്നതാണ് പ്രധാന ലക്ഷ്യം. കൃത്യനിഷ്ഠ പാലിക്കാനുള്ള പരിശീലനം കിട്ടതക്ക വിധമാണ് അക്കാദമിയിലെ അനുദിന പരിപാടികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. പരിശീലനകാലം തികച്ചും ക്ലേശം നിറഞ്ഞതാണ്. ==അക്കാദമിയുടെ തലവൻ== മേജർജനറൽ പദവിയിലുള്ള സൈനിക മേധാവിയാണ് ഇതിന്റെ തലവൻ. പരിശീലിപ്പിക്കുന്നർ, പരിശീലനം നേടുന്നവർ മറ്റുദ്യോഗസ്ഥർ തുടങ്ങി ആയിരങ്ങൾ താമസിക്കാനുള്ള സൗകര്യം ഇവിടെ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അക്കാദമിയിൽ പരിശീലനം ലഭിക്കുന്നതിനു വേണ്ടിവരുന്ന ചെലവുകൾ ശമ്പളം എന്ന നിലയ്ക്കോ, വിദ്യാഭ്യാസ വേതനമായോ മറ്റേതെങ്കിലും തരത്തിലോ ഏറിയപങ്കും സർക്കാർതന്നെ വഹിക്കുന്ന പതിവാണ് നിലവിലുള്ളത്. നേരിട്ടു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ധനശേഷിയുള്ളവരുടെ കാര്യത്തിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസമുണ്ടായിരിക്കും. പരിശീലനം വിജയകരമായി പുർത്തിയാക്കുന്നതോടെ ഓരോ കേഡറ്റും [[കരസേന|കരസേനയിലെ]] കമ്മിഷൻഡ് ഓഫിസർ ആയിത്തീരുന്നു. സെക്കൻഡ് ലെഫ്റ്റനൻഡ് പദവിയാണ് ആദ്യമായി ലഭിക്കുന്നത്. തുടർന്നുള്ള ഉയർച്ചക്ക് അക്കാദമിയിലെ പരിശീലനം വളരെയേറെ പ്രയോജനം ചെയ്യുന്നു. ==അവലംബം== {{reflist|2}} ==പുറംകണ്ണികൾ== *[http://indianarmy.nic.in/Index.aspx?flag=YeewzF8IFyEbgtXJgxBP1A== മിലിട്ടറി വെബ്സൈറ്റ്] *[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/keyword/indian-military-academy മിലിട്ടറി അക്കാദമിയെക്കുറിച്ച് ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ വന്ന വാർത്ത] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131115000356/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/keyword/indian-military-academy |date=2013-11-15 }} *[http://www.facebook.com/pages/Indian-Military-Academy/105562812810003 മിലിട്ടറി അക്കാദമിയുടെ ഫേസ് ബുക്ക് പേജ്] *[http://entrance-exam.net/forum/general-discussion/indian-military-academy-forms-dates-admission-procedure-36524.html മിലിട്ടറി അക്കാദമി പ്രവേശന വിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120327203129/http://entrance-exam.net/forum/general-discussion/indian-military-academy-forms-dates-admission-procedure-36524.html |date=2012-03-27 }} ==വീഡിയോ== *[http://www.youtube.com/watch?v=BUK6VCj3GDY മിലിട്ടറി അക്കാദമിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ലഘു വീഡിയോ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സൈനിക വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ]] 4egvjik3rds9k6osidcsygzp4ey1vgv 0 199972 4616241 4531777 2026-04-29T09:31:38Z ~2026-26084-82 217077 അക്ഷര തെറ്റ് തിരുത്തി 4616241 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tulip}} {{Automatic taxobox |name = Tulip |image = צבעונים.JPG |image_caption = [[Tulipa gesneriana|''Tulipa'' × ''gesneriana'']] |image_alt = Red Tulipa × gesneriana flowers |display_parents = 2 |taxon = Tulipa |authority = [[Carl Linnaeus|L.]] |type_species = [[Tulipa gesneriana|''Tulipa'' × ''gesneriana'']] |type_species_authority = [[L.]] |synonyms_ref = {{sfn|WCSP|2017}} |synonyms = {{Collapsible list |title=Synonyms |''Orithyia'' <small>D.Don</small> |''Liriactis'' <small>Raf.</small> |''Liriopogon'' <small>Raf.</small> |''Podonix'' <small>Raf.</small> |''Eduardoregelia'' <small>Popov</small> }} | subdivision_ranks = Subgenera | subdivision = * ''Clusianae'' * ''Orithyia'' * ''Tulipa'' * ''Eriostemones'' | diversity = About 75 species | diversity_link = Taxonomy of Tulipa#Species | range_map = Genus tulipa distribution.svg | range_map_caption = Distribution of ''Tulipa'': Natural (red) and [[Introduced species|Introduced]] (yellow) | range_map_alt = Map of the distribution of both naturally occurring and introduced tulips }} ഏകബീജപത്രികളിലെ [[ലിലിയേസീ]] (Liliaceae) കുടുംബത്തിൽപ്പെടുന്ന ഉദ്യാനസസ്യമാണ് '''റ്റുലിപ്'''(Tulip)<ref>{{cite web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=133974 |title=Tulipa in Flora of North America @ |publisher=Efloras.org |date= |accessdate=2009-12-07}}</ref>. ഇതിനു 109 ലധികം തരങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. <ref name="WCSP">{{cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/|title=WCSP|work=World Checklist of Selected Plant Families|accessdate=2010}}</ref> 'തലകീഴായിട്ടുള്ള പുഷ്പത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു' എന്നാണ് ടൂലിപ്പ് എന്ന പദംകൊണ്ട് അർഥമാക്കുന്നത്. 'ടോലിബൻ' (toliban) എന്ന പേർഷ്യൻ വാക്കിൽനിന്നാണ് ടൂലിപ്പ് എന്ന പേര് നിഷ്പന്നമായിട്ടുള്ളത്. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കുമുമ്പുതന്നെ ഇത് ഹോളണ്ടുകാരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട പുഷ്പമായിരുന്നു. [[ഹോളണ്ട്|ഹോളണ്ടിൽനിന്ന്]] ഇത് ഡച്ചിലും അമേരിക്കയിലും യൂറോപ്പിലും എത്തിച്ചേരുകയും അവിടെയെല്ലാം വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള കൃഷി ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. വസന്തകാലത്തെ ഏറ്റവും പകിട്ടുള്ള ഒരു പുഷ്പ ഇനമാണിത്. സാധാരണ ഒറ്റ തണ്ടിൽ വിരിയുന്ന പൂക്കളാണ് . എന്നാൽ ചെലയിനങ്ങളിൽ ഒന്നിലേറെ പൂക്കൾ ഒരു തണ്ടിൽ നിന്നും ഉണ്ടാകുന്നു. റ്റുലിപ് പൂക്കൾ പല വർണ്ണത്തിൽ ഉണ്ടു്. എന്നാൽ നീലനിറത്തിലുള്ള ടൂലിപ്പ് പുഷ്പങ്ങൾ കാണാറില്ല. ചെടിയുടെ ആകൃതിയും വലിപ്പവും ഏത് സ്ഥലത്തും ഇവ നട്ടുവളർത്തുന്നതിന് അനുയോജ്യമായ വിധത്തിലുള്ളതാണ്. 75 സെ.മീ. ഉയരത്തിൽ വരെ വളരുന്നയിനങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും 30 സെ.മീ. താഴെ മാത്രം വളരുന്നയിനങ്ങളാണ് ഏറെ നട്ടുവളർത്തപ്പെടുന്നത്. ==കൃഷി(Tulip Farming)== സെപ്. മുതൽ ഡി. വരെയുള്ള മാസങ്ങളിൽ കിഴങ്ങ് (bulb) നട്ട് ചെടി മുളപ്പിച്ചെടുക്കുന്നു. നല്ല നീർവാർച്ചയുള്ള മണ്ണും സൂര്യപ്രകാശവും ടൂലിപ്പുകളുടെ വളർച്ചയ്ക്ക് അനിവാര്യമാണ്. കിളച്ച് മറിച്ച് നിരപ്പാക്കിയ മണ്ണിൽ ചാണകപ്പൊടിയും എല്ലുപൊടിയും മണലും ചേർത്ത് ഇളക്കുന്നു. 10-23 സെ.മീ. അകലത്തിലായി 10-15 സെ.മീ. ആഴത്തിലാണ് കിഴങ്ങ് നടുന്നത്. തണുപ്പുകാലത്ത് മണ്ണിനു മുകളിൽ കരിയില വിരിച്ചിടണം. തണുപ്പ് അധികമായാൽ കിഴങ്ങിൽനിന്നും മൂലലോമങ്ങളുണ്ടാകാൻ താമസം നേരിടുകയും തന്മൂലം പുഷ്പകാലം വൈകുകയും പുഷ്പങ്ങൾ നിറം കുറഞ്ഞതായിരിക്കുകയും ചെയ്യും. ധാരാളം മൂലലോമങ്ങളുണ്ടായാലേ വലിപ്പവും തനതായ നിറവുമുള്ള പുഷ്പങ്ങളുണ്ടാവുകയുള്ളു. ടുലിപ്പ് പുഷ്പകാലത്തിനുശേഷം ഇലകൾ ഉണങ്ങി നശിച്ചാലും കിഴങ്ങ് മണ്ണിൽത്തന്നെ അവശേഷിക്കും. ചിലയിടങ്ങളിൽ കിഴങ്ങു കിളച്ചെടുത്തു കഴുകി നടീൽ സമയം വരെ തണലും തണുപ്പുമുള്ള സ്ഥലത്ത് സൂക്ഷിക്കാറുണ്ട്. കിഴങ്ങ് ശാഖകളായി പിരിയാറില്ല. ഒരു കിഴങ്ങിൽനിന്നും ഒമ്പതോളം പുഷ്പങ്ങളുണ്ടാകുന്നു. ഇലകൾ നീണ്ട് വീതികുറഞ്ഞതോ അണ്ഡാകാരത്തിലുള്ളതോ ആയിരിക്കും. പുഷ്പത്തിന് മൂന്നു ബാഹ്യദളങ്ങളും മൂന്നു ദളങ്ങളും ആറു കേസരങ്ങളും ഉണ്ടായിരിക്കും. ദളങ്ങളും ബാഹ്യദളങ്ങളും കാഴ്ചയിൽ ഒരുപോലെയായിരിക്കും. കേസരതന്തുക്കൾക്ക് ദളപുടങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് നീളം കുറവാണ്. മൂന്ന് അറകളുള്ള സമ്പുടം (capsule) ആണ് ഫലം. ഇവയിൽ അനേകം പരന്ന വിത്തുകളുണ്ട്. വിത്തുപാകി മുളപ്പിച്ചു നടുമ്പോൾ ഭംഗിയുള്ള ഒറ്റ നിറത്തിലുള്ള പുഷ്പങ്ങൾ തന്നെയുണ്ടാകുമെങ്കിലും ആവർത്തനം കൂടുംതോറും പുഷ്പങ്ങൾക്ക് അഴകും നിറവും കുറഞ്ഞുവരും. ഇതുമൂലം കിഴങ്ങാണ് മുഖ്യ നടീൽ വസ്തുവായി ഉപയോഗിക്കാറുള്ളത്. ==രോഗങ്ങൾ== [[ലീഫ് സ്പോട്ട്|'ലീഫ് സ്പോട്ട്]]' എന്ന കുമിൾരോഗംമൂലം ടൂലിപ്പുകളുടെ ഇലകൾ നശിച്ചുപോകാറുണ്ട്. [[ബോർഡോ മിശ്രിതം]] തളിക്കുകയും രോഗബാധിതസസ്യങ്ങൾ കത്തിച്ചുകളയുകയുമാണ് രോഗം തടയാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ. മൊസെയ്ക് രോഗം ബാധിച്ച സസ്യങ്ങളിലെ ഒറ്റ നിറമുള്ള പുഷ്പങ്ങളിൽ വരകളും പൊട്ടുകളും കാണപ്പെടുന്നു. ടൂലിപ്പുകൾക്ക് ധാരാളം സങ്കരയിനങ്ങളുമുണ്ട്. == ചിത്രശാല== കയൂകെന്ഹോഫ് റ്റുലിപ്‌ പൂന്തോട്ടം <ref>{{cite web|url=http://www.keukenhof.nl |title= keukenhof garden }}</ref> - [[നെതെർലാന്റ് ]] <gallery> File:റ്റുലിപ്4.jpg File:റ്റുലിപ്3.jpg File:റ്റുലിപ്1.jpg File:റ്റുലിപ്2.jpg </gallery> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==അധിക വായനയ്ക്ക്== * Blunt, Wilfrid. ''Tulipomania'' * Clusius, Carolus. ''A Treatise on Tulips'' * Dash, Mike. ''Tulipomania'' * King, Michael. ''Gardening with Tulips'' * Pavord, Anna. ''The Tulip'' * [[Michael Pollan|Pollan, Michael]]. ''[[The Botany of Desire]]'' ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Commons}} * [http://www.canadascapital.gc.ca/bins/ncc_web_content_page.asp?cid=16297-16298-10118-10120&lang=1&bhcp=1 Canadian National Capital Commission: The Gift of Tulips] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091013011225/http://www.canadascapital.gc.ca/bins/ncc_web_content_page.asp?cid=16297-16298-10118-10120&lang=1&bhcp=1 |date=2009-10-13 }} * [http://www.elegant-tulip-bulbs.com/tulip-name.html elegant-tulip-bulbs.com: Information about 3700 tulip names] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090917144324/http://www.elegant-tulip-bulbs.com/tulip-name.html |date=2009-09-17 }} * [http://www.springerlink.com/content/t48k2lnp26827534/ The systematic value of nuclear genome size for “all” species of Tulipa L. (Liliaceae)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.springerlink.com/content/j2p1133205176511/ The infrageneric nomenclature of Tulipa (Liliaceae)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Sarvavijnanakosam|}} [[വർഗ്ഗം:പുഷ്പങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തുലിപ]] [[kk:Сепкілгүл]] et66fy53vz6czrjptybzwc3n32mvtic 0 201332 4616201 3627636 2026-04-29T06:27:51Z Sreehari lijinas 209493 ചിത്രം ചേർത്തു കയ്പവല്ലരി 4616201 wikitext text/x-wiki {{Infobox book <!-- |italic title = (see above) --> | name = കയ്പവല്ലരി | image = | image_caption = | author = [[വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ]] | title_orig = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | series = | subject = | genre = | publisher = | pub_date = | english_pub_date = | media_type = | pages = | isbn = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = }} [[പ്രമാണം:KaippavaIIary book cover.jpg|പകരം=കയ്പവല്ലരിയുടെ പുറംചട്ട|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|കയ്പവല്ലരി]] [[വൈലോപ്പിള്ളി ശ്രീധരമേനോൻ]] രചിച്ച കവിതാ ഗ്രന്ഥമായ '''കയ്പവല്ലരി''' എന്ന കൃതിക്കാണ് 1964-ൽ കവിതാസാഹിത്യത്തിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/books/awards.php?award=11 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120705163126/http://www.mathrubhumi.com/books/awards.php?award=11 |url-status=dead }}</ref><ref name="test1">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw2.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കവിതകൾ].</ref>. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവിതകൾ]] ks7etciu036rpccy2wtcx1y0ape50pe 0 203226 4616122 4502644 2026-04-28T20:22:46Z Vishkailas 214655 small but important info added 4616122 wikitext text/x-wiki {{expand language|topic=|langcode=en|otherarticle=Guineafowl|date=2025 മാർച്ച്}} {{unreferenced|date=2025 മാർച്ച്}} {{prettyurl|Guineafowl}} {{Taxobox | name = ഗിനിക്കോഴി <br> Guineafowl | image = Helmeted guineafowl kruger00.jpg | image_width = 250px | image_caption = [[Helmeted Guineafowl]] (''Numida meleagris'') | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[chordate|Chordata]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = '''Numididae''' | familia_authority = [[Edmond de Sélys Longchamps|de Sélys Longchamps]], 1842 | subdivision_ranks = Genera | subdivision = *''[[Agelastes]] '' *''[[Numida]] '' *''[[Guttera]] '' *''[[Acryllium]]'' }} [[File:Guineafowl_-_ഗിനിക്കോഴി_02.JPG|ഗിനിക്കോഴി|thumb|ഗിനിക്കോഴി]] [[പക്ഷികൾ|പക്ഷിവർഗ്ഗത്തിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ''ഗിനിക്കോഴിയുടെ'' (Guineafowl) ജന്മദേശം [[ആഫ്രിക്ക]]യാണ്. ഗിനി പക്ഷി എന്നും ഇവ അറിയപ്പെടുന്നു. ദൃഢശരീരമുള്ള ഗിനി കോഴികൾ ഏത് കാലാവസ്ഥയിലും വളരുന്നതാണ്. വളർത്തു പക്ഷിയിനത്തിൽപ്പെടുന്ന ഗിനി കോഴി തുറസായ സ്ഥലങ്ങളിലും കുറ്റിക്കാട്ടിലുമൊക്കെ സ്വതന്ത്രമായും കൂട്ടത്തോടെയും വിഹരിക്കുന്നവയാണ്. കാണാൻ ആകർഷകത്വം ഉള്ള ഇവയെ മുട്ടയ്ക്കും മാംസത്തിനും അലങ്കാരത്തിനായും ചിലപ്പോൾ പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശല്യം കുറയ്ക്കാനും വളർത്താറുണ്ട്. വളർച്ചയെത്തിയ ഗിനി കോഴി ഇണങ്ങുവാൻ അല്പം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള പ്രകൃതമാണ്. ഗിനി കുഞ്ഞുങ്ങളെ ചെറുപ്പത്തിലേ വളർത്തിയാൽ മനുഷ്യരുമായി കൂടുതലായി ഇണങ്ങാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. സാധാരണ കോഴികളുടേതുപോലെ ഭക്ഷണം കൊത്തിതിന്നുന്ന ഗിനിക്കോഴികൾക്ക് [[കോഴി|കോഴികളേക്കാൾ]] ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയും പറക്കാൻ കഴിവുമുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് നായ, കുറുക്കൻ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ ഇവ പറന്നു രക്ഷപെടാറുണ്ട്. പറമ്പിലും വയലിലും കുട്ടിക്കാട്ടിലുമൊക്കെ കാണപ്പെടുന്ന കീടങ്ങൾ, പ്രാണികൾ, സസ്യങ്ങൾ, പുല്ല് എന്നിവയൊക്കെ ഭക്ഷണമാക്കുന്ന ഇവ ചെറു ജീവികളെ ആഹാരമാക്കാനും മടിക്കാറില്ല. മുട്ടയിടാൻ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥലവും സ്വകാര്യതയും ആവശ്യമാണ്. വർഷത്തിൽ 100-120 മുട്ടകൾ ഒരു ഗിനി [[കോഴി]] ഇടാറുണ്ട്. പോഷക സമൃദ്ധവും ഔഷധ ഗുണമുള്ളതുമായ ഇവയുടെ മുട്ടകൾക്ക് കട്ടിയുള്ള പുറന്തോടുള്ളതിനാൽ മുട്ട പൊട്ടിപോകാതെയും അധികനാൾ ഇരിക്കുന്നതിനും പ്രയോജനപ്പെടും. മാംസം പ്രോട്ടീൻ, [[വിറ്റാമിൻ|വിറ്റാമിനുകൾ]] എന്നിവ നിറഞ്ഞതും, [[കൊഴുപ്പ്]] കുറഞ്ഞതും സ്വദിഷ്ഠവുമാണ്. വളരെ വലിപ്പമുള്ളതും വിലയേറിയതുമായ കൂടുകളോ വലിയ പരിചരണമോ ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാൽ ചെറുകിട കർഷകർക്ക് വീടുകളിൽ ഗിനിക്കോഴികളെ വളർത്താം. രാത്രിയിൽ മരങ്ങളിലൊ മറ്റു ഉയരമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലൊ ചേക്കേറാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഇവയ്ക്ക് അല്പം ഉയരമുള്ള കൂടുകൾ ആവും അനുയോജ്യം. പാമ്പുകളെയോ മറ്റു അപകടകരമായ എന്തിനെയെങ്കിലുമൊ കണ്ടാൽ ഗിനി കോഴികൾ വളരെ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. [[പാമ്പ്‌]], മറ്റു ഇഴജന്തുക്കൾ എന്നിവ ഇവയുടെ ശത്രു വർഗം ആയതിനാൽ അവയെ കാണുമ്പോൾ ഇവ കൂട്ടത്തോടെ ആക്രമണ സ്വഭാവം കാണിക്കാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ആഹാരമാക്കാനും ഇവ മടിക്കാറില്ല. അതിനാൽ ഗിനി വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പാമ്പ്‌ ശല്യം കുറവാണെന്ന് പറയാം. ഇക്കാരണത്താൽ [[പാമ്പ്‌]] പോലെയുള്ള ജന്തുക്കളുടെ ശല്യം ഒഴിവാക്കാൻ ഗിനി കോഴിയെ വളർത്താറുണ്ട്. == വിവിധയിനങ്ങൾ == * കാദംബരി * ചിദാംബരി * ശേതാംബരി. == വളർച്ച ഘട്ടം == * 8 ആഴ്ചയിൽ ഭാരം - 500-550 ഗ്രാം * 12 ആഴ്ചയിൽ ഭാരം - 900-1000 ഗ്രാം * മുട്ടയിടുന്ന പ്രായം - 230-250 ദിവസം * മുട്ട ഉത്പാദനസമയം - മാർച്ച് മുതൽ സെപ്തംബർ വരെ - ഒറ്റത്തവണ * മുട്ടയുടെ എണ്ണം - 100-120 മുട്ടകൾ - വർഷത്തിൽ * മുട്ടകളുടെ പൊരുന്ന ശേഷി - 70 മുതൽ 80 ശതമാനം വരെ ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:പക്ഷികുടുംബങ്ങൾ]] qrg1dk2x1efnxq5bhey3biizp4489sh 4616123 4616122 2026-04-28T20:26:43Z Vishkailas 214655 4616123 wikitext text/x-wiki {{expand language|topic=|langcode=en|otherarticle=Guineafowl|date=2025 മാർച്ച്}} {{unreferenced|date=2025 മാർച്ച്}} {{prettyurl|Guineafowl}} {{Taxobox | name = ഗിനിക്കോഴി <br> Guineafowl | image = Helmeted guineafowl kruger00.jpg | image_width = 250px | image_caption = [[Helmeted Guineafowl]] (''Numida meleagris'') | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[chordate|Chordata]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = '''Numididae''' | familia_authority = [[Edmond de Sélys Longchamps|de Sélys Longchamps]], 1842 | subdivision_ranks = Genera | subdivision = *''[[Agelastes]] '' *''[[Numida]] '' *''[[Guttera]] '' *''[[Acryllium]]'' }} [[File:Guineafowl_-_ഗിനിക്കോഴി_02.JPG|ഗിനിക്കോഴി|thumb|ഗിനിക്കോഴി]] [[പക്ഷികൾ|പക്ഷിവർഗ്ഗത്തിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ''ഗിനിക്കോഴിയുടെ'' (Guineafowl) ജന്മദേശം [[ആഫ്രിക്ക]]യാണ്. ഗിനി പക്ഷി എന്നും ഇവ അറിയപ്പെടുന്നു. ദൃഢശരീരമുള്ള ഗിനി കോഴികൾ ഏത് കാലാവസ്ഥയിലും വളരുന്നതാണ്. വളർത്തു പക്ഷിയിനത്തിൽപ്പെടുന്ന ഗിനി കോഴി തുറസായ സ്ഥലങ്ങളിലും കുറ്റിക്കാട്ടിലുമൊക്കെ സ്വതന്ത്രമായും കൂട്ടത്തോടെയും വിഹരിക്കുന്നവയാണ്. കാണാൻ ആകർഷകത്വം ഉള്ള ഇവയെ മുട്ടയ്ക്കും മാംസത്തിനും അലങ്കാരത്തിനായും ചിലപ്പോൾ പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശല്യം കുറയ്ക്കാനും വളർത്താറുണ്ട്. വളർച്ചയെത്തിയ ഗിനി കോഴി ഇണങ്ങുവാൻ അല്പം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള പ്രകൃതമാണ്. ഗിനി കുഞ്ഞുങ്ങളെ ചെറുപ്പത്തിലേ വളർത്തിയാൽ മനുഷ്യരുമായി കൂടുതലായി ഇണങ്ങാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. സാധാരണ കോഴികളുടേതുപോലെ ഭക്ഷണം കൊത്തിതിന്നുന്ന ഗിനിക്കോഴികൾക്ക് [[കോഴി|കോഴികളേക്കാൾ]] ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയും പറക്കാൻ കഴിവുമുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് നായ, കുറുക്കൻ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ ഇവ പറന്നു രക്ഷപെടാറുണ്ട്. പറമ്പിലും വയലിലും കുട്ടിക്കാട്ടിലുമൊക്കെ കാണപ്പെടുന്ന കീടങ്ങൾ, പ്രാണികൾ, സസ്യങ്ങൾ, പുല്ല് എന്നിവയൊക്കെ ഭക്ഷണമാക്കുന്ന ഇവ ചെറു ജീവികളെ ആഹാരമാക്കാനും മടിക്കാറില്ല. മുട്ടയിടാൻ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥലവും സ്വകാര്യതയും ആവശ്യമാണ്. വർഷത്തിൽ 100-120 മുട്ടകൾ ഒരു ഗിനി [[കോഴി]] ഇടാറുണ്ട്. പോഷക സമൃദ്ധവും ഔഷധ ഗുണമുള്ളതുമായ ഇവയുടെ മുട്ടകൾക്ക് കട്ടിയുള്ള പുറന്തോടുള്ളതിനാൽ മുട്ട പൊട്ടിപോകാതെയും അധികനാൾ ഇരിക്കുന്നതിനും പ്രയോജനപ്പെടും. മാംസം പ്രോട്ടീൻ, [[വിറ്റാമിൻ|വിറ്റാമിനുകൾ]] എന്നിവ നിറഞ്ഞതും, [[കൊഴുപ്പ്]] കുറഞ്ഞതും സ്വദിഷ്ഠവുമാണ്. വളരെ വലിപ്പമുള്ളതും വിലയേറിയതുമായ കൂടുകളോ വലിയ പരിചരണമോ ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാൽ ചെറുകിട കർഷകർക്ക് വീടുകളിൽ ഗിനിക്കോഴികളെ വളർത്താം. രാത്രിയിൽ മരങ്ങളിലൊ മറ്റു ഉയരമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലൊ ചേക്കേറാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഇവയ്ക്ക് അല്പം ഉയരമുള്ള കൂടുകൾ ആവും അനുയോജ്യം. പാമ്പുകളെയോ മറ്റു അപകടകരമായ എന്തിനെയെങ്കിലുമൊ കണ്ടാൽ ഗിനി കോഴികൾ വളരെ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. [[പാമ്പ്‌]], മറ്റു ഇഴജന്തുക്കൾ എന്നിവ ഇവയുടെ ശത്രു വർഗം ആയതിനാൽ അവയെ കാണുമ്പോൾ ഇവ കൂട്ടത്തോടെ ആക്രമിക്കുകയോ കൊല്ലുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ആഹാരമാക്കാനും ഇവ മടിക്കാറില്ല. അതിനാൽ ഗിനി വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പാമ്പ്‌ ശല്യം കുറവാണെന്ന് പറയാം. ഇക്കാരണത്താൽ [[പാമ്പ്‌]] പോലെയുള്ള ജന്തുക്കളുടെ ശല്യം ഒഴിവാക്കാൻ ഗിനി കോഴിയെ വളർത്താറുണ്ട്. == വിവിധയിനങ്ങൾ == * കാദംബരി * ചിദാംബരി * ശേതാംബരി. == വളർച്ച ഘട്ടം == * 8 ആഴ്ചയിൽ ഭാരം - 500-550 ഗ്രാം * 12 ആഴ്ചയിൽ ഭാരം - 900-1000 ഗ്രാം * മുട്ടയിടുന്ന പ്രായം - 230-250 ദിവസം * മുട്ട ഉത്പാദനസമയം - മാർച്ച് മുതൽ സെപ്തംബർ വരെ - ഒറ്റത്തവണ * മുട്ടയുടെ എണ്ണം - 100-120 മുട്ടകൾ - വർഷത്തിൽ * മുട്ടകളുടെ പൊരുന്ന ശേഷി - 70 മുതൽ 80 ശതമാനം വരെ ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:പക്ഷികുടുംബങ്ങൾ]] arej9e1lphr67s5stpu7e8q04ud8i1t 4616126 4616123 2026-04-28T20:46:26Z Vishkailas 214655 4616126 wikitext text/x-wiki {{expand language|topic=|langcode=en|otherarticle=Guineafowl|date=2025 മാർച്ച്}} {{unreferenced|date=2025 മാർച്ച്}} {{prettyurl|Guineafowl}} {{Taxobox | name = ഗിനിക്കോഴി <br> Guineafowl | image = Helmeted guineafowl kruger00.jpg | image_width = 250px | image_caption = [[Helmeted Guineafowl]] (''Numida meleagris'') | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[chordate|Chordata]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = '''Numididae''' | familia_authority = [[Edmond de Sélys Longchamps|de Sélys Longchamps]], 1842 | subdivision_ranks = Genera | subdivision = *''[[Agelastes]] '' *''[[Numida]] '' *''[[Guttera]] '' *''[[Acryllium]]'' }} [[File:Guineafowl_-_ഗിനിക്കോഴി_02.JPG|ഗിനിക്കോഴി|thumb|ഗിനിക്കോഴി]] [[പക്ഷികൾ|പക്ഷിവർഗ്ഗത്തിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ''ഗിനിക്കോഴിയുടെ'' (Guineafowl) ജന്മദേശം [[ആഫ്രിക്ക]]യാണ്. ഗിനി പക്ഷി എന്നും ഇവ അറിയപ്പെടുന്നു. ദൃഢശരീരമുള്ള ഗിനി കോഴികൾ ഏത് കാലാവസ്ഥയിലും വളരുന്നതാണ്. വളർത്തു പക്ഷിയിനത്തിൽപ്പെടുന്ന ഗിനി കോഴി തുറസായ സ്ഥലങ്ങളിലും കുറ്റിക്കാട്ടിലുമൊക്കെ സ്വതന്ത്രമായും കൂട്ടത്തോടെയും വിഹരിക്കുന്നവയാണ്. കാണാൻ ആകർഷകത്വം ഉള്ള ഇവയെ മുട്ടയ്ക്കും മാംസത്തിനും അലങ്കാരത്തിനായും പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശല്യം കുറയ്ക്കാനും വളർത്താറുണ്ട്. വളർച്ചയെത്തിയ ഗിനി കോഴി ഇണങ്ങുവാൻ അല്പം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള പ്രകൃതമാണ്. ഗിനി കുഞ്ഞുങ്ങളെ ചെറുപ്പത്തിലേ വളർത്തിയാൽ മനുഷ്യരുമായി കൂടുതലായി ഇണങ്ങാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. സാധാരണ കോഴികളുടേതുപോലെ ഭക്ഷണം കൊത്തിതിന്നുന്ന ഗിനിക്കോഴികൾക്ക് [[കോഴി|കോഴികളേക്കാൾ]] ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയും പറക്കാൻ കഴിവുമുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് നായ, കുറുക്കൻ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ ഇവ പറന്നു രക്ഷപെടാറുണ്ട്. പറമ്പിലും വയലിലും കുട്ടിക്കാട്ടിലുമൊക്കെ കാണപ്പെടുന്ന കീടങ്ങൾ, പ്രാണികൾ, സസ്യങ്ങൾ, പുല്ല് എന്നിവയൊക്കെ ഭക്ഷണമാക്കുന്ന ഇവ ചെറു ജീവികളെ ആഹാരമാക്കാനും മടിക്കാറില്ല. മുട്ടയിടാൻ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥലവും സ്വകാര്യതയും ആവശ്യമാണ്. വർഷത്തിൽ 100-120 മുട്ടകൾ ഒരു ഗിനി [[കോഴി]] ഇടാറുണ്ട്. പോഷക സമൃദ്ധവും ഔഷധ ഗുണമുള്ളതുമായ ഇവയുടെ മുട്ടകൾക്ക് കട്ടിയുള്ള പുറന്തോടുള്ളതിനാൽ മുട്ട പൊട്ടിപോകാതെയും അധികനാൾ ഇരിക്കുന്നതിനും പ്രയോജനപ്പെടും. മാംസം പ്രോട്ടീൻ, [[വിറ്റാമിൻ|വിറ്റാമിനുകൾ]] എന്നിവ നിറഞ്ഞതും, [[കൊഴുപ്പ്]] കുറഞ്ഞതും സ്വദിഷ്ഠവുമാണ്. വളരെ വലിപ്പമുള്ളതും വിലയേറിയതുമായ കൂടുകളോ വലിയ പരിചരണമോ ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാൽ ചെറുകിട കർഷകർക്ക് വീടുകളിൽ ഗിനിക്കോഴികളെ വളർത്താം. രാത്രിയിൽ മരങ്ങളിലൊ മറ്റു ഉയരമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലൊ ചേക്കേറാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഇവയ്ക്ക് അല്പം ഉയരമുള്ള കൂടുകൾ ആവും അനുയോജ്യം. പാമ്പുകളെയോ മറ്റു അപകടകരമായ എന്തിനെയെങ്കിലുമൊ കണ്ടാൽ ഗിനി കോഴികൾ വളരെ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. [[പാമ്പ്‌]], മറ്റു ഇഴജന്തുക്കൾ എന്നിവ ഇവയുടെ ശത്രു വർഗം ആയതിനാൽ അവയെ കാണുമ്പോൾ ഇവ കൂട്ടത്തോടെ ആക്രമിക്കുകയോ കൊല്ലുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ആഹാരമാക്കാനും ഇവ മടിക്കാറില്ല. അതിനാൽ ഗിനി വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പാമ്പ്‌ ശല്യം കുറവാണെന്ന് പറയാം. ഇക്കാരണത്താൽ [[പാമ്പ്‌]] പോലെയുള്ള ജന്തുക്കളുടെ ശല്യം ഒഴിവാക്കാൻ ഗിനി കോഴിയെ വളർത്താറുണ്ട്. == വിവിധയിനങ്ങൾ == * കാദംബരി * ചിദാംബരി * ശേതാംബരി. == വളർച്ച ഘട്ടം == * 8 ആഴ്ചയിൽ ഭാരം - 500-550 ഗ്രാം * 12 ആഴ്ചയിൽ ഭാരം - 900-1000 ഗ്രാം * മുട്ടയിടുന്ന പ്രായം - 230-250 ദിവസം * മുട്ട ഉത്പാദനസമയം - മാർച്ച് മുതൽ സെപ്തംബർ വരെ - ഒറ്റത്തവണ * മുട്ടയുടെ എണ്ണം - 100-120 മുട്ടകൾ - വർഷത്തിൽ * മുട്ടകളുടെ പൊരുന്ന ശേഷി - 70 മുതൽ 80 ശതമാനം വരെ ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:പക്ഷികുടുംബങ്ങൾ]] 7rqyne1nkppexhpcmtth6gbtixnp58h 4616127 4616126 2026-04-28T20:50:59Z Vishkailas 214655 4616127 wikitext text/x-wiki {{expand language|topic=|langcode=en|otherarticle=Guineafowl|date=2025 മാർച്ച്}} {{unreferenced|date=2025 മാർച്ച്}} {{prettyurl|Guineafowl}} {{Taxobox | name = ഗിനിക്കോഴി <br> Guineafowl | image = Helmeted guineafowl kruger00.jpg | image_width = 250px | image_caption = [[Helmeted Guineafowl]] (''Numida meleagris'') | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[chordate|Chordata]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = '''Numididae''' | familia_authority = [[Edmond de Sélys Longchamps|de Sélys Longchamps]], 1842 | subdivision_ranks = Genera | subdivision = *''[[Agelastes]] '' *''[[Numida]] '' *''[[Guttera]] '' *''[[Acryllium]]'' }} [[File:Guineafowl_-_ഗിനിക്കോഴി_02.JPG|ഗിനിക്കോഴി|thumb|ഗിനിക്കോഴി]] [[പക്ഷികൾ|പക്ഷിവർഗ്ഗത്തിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ''ഗിനിക്കോഴിയുടെ'' (Guineafowl) ജന്മദേശം [[ആഫ്രിക്ക]]യാണ്. ഗിനി പക്ഷി എന്നും ഇവ അറിയപ്പെടുന്നു. ദൃഢശരീരമുള്ള ഗിനി കോഴികൾ ഏത് കാലാവസ്ഥയിലും വളരുന്നതാണ്. വളർത്തു പക്ഷിയിനത്തിൽപ്പെടുന്ന ഗിനി കോഴി തുറസായ സ്ഥലങ്ങളിലും കുറ്റിക്കാട്ടിലുമൊക്കെ സ്വതന്ത്രമായും കൂട്ടത്തോടെയും വിഹരിക്കുന്നവയാണ്. കാണാൻ ആകർഷകത്വം ഉള്ള ഇവയെ മുട്ടയ്ക്കും മാംസത്തിനും അലങ്കാരത്തിനായും പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശല്യം കുറയ്ക്കാനും വളർത്താറുണ്ട്. വളർച്ചയെത്തിയ ഗിനി കോഴി ഇണങ്ങുവാൻ അല്പം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള പ്രകൃതമാണ്. ഗിനി കുഞ്ഞുങ്ങളെ ചെറുപ്പത്തിലേ വളർത്തിയാൽ മനുഷ്യരുമായി കൂടുതലായി ഇണങ്ങാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. സാധാരണ കോഴികളുടേതുപോലെ ഭക്ഷണം കൊത്തിതിന്നുന്ന ഗിനിക്കോഴികൾക്ക് [[കോഴി|കോഴികളേക്കാൾ]] ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയും നന്നായി പറക്കാനുള്ള കഴിവുമുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് നായ, കുറുക്കൻ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ ഇവ പറന്നു രക്ഷപെടാറുണ്ട്. പറമ്പിലും വയലിലും കുട്ടിക്കാട്ടിലുമൊക്കെ കാണപ്പെടുന്ന കീടങ്ങൾ, പ്രാണികൾ, സസ്യങ്ങൾ, പുല്ല് എന്നിവയൊക്കെ ഭക്ഷണമാക്കുന്ന ഇവ ചെറു ജീവികളെ ആഹാരമാക്കാനും മടിക്കാറില്ല. മുട്ടയിടാൻ ഇവയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥലവും സ്വകാര്യതയും ആവശ്യമാണ്. വർഷത്തിൽ 100-120 മുട്ടകൾ ഒരു ഗിനി [[കോഴി]] ഇടാറുണ്ട്. പോഷക സമൃദ്ധവും ഔഷധ ഗുണമുള്ളതുമായ ഇവയുടെ മുട്ടകൾക്ക് കട്ടിയുള്ള പുറന്തോടുള്ളതിനാൽ മുട്ട പൊട്ടിപോകാതെയും അധികനാൾ ഇരിക്കുന്നതിനും പ്രയോജനപ്പെടും. മാംസം പ്രോട്ടീൻ, [[വിറ്റാമിൻ|വിറ്റാമിനുകൾ]] എന്നിവ നിറഞ്ഞതും, [[കൊഴുപ്പ്]] കുറഞ്ഞതും സ്വദിഷ്ഠവുമാണ്. വളരെ വലിപ്പമുള്ളതും വിലയേറിയതുമായ കൂടുകളോ വലിയ പരിചരണമോ ആവശ്യമില്ലാത്തതിനാൽ ചെറുകിട കർഷകർക്ക് വീടുകളിൽ ഗിനിക്കോഴികളെ വളർത്താം. രാത്രിയിൽ മരങ്ങളിലൊ മറ്റു ഉയരമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലൊ ചേക്കേറാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഇവയ്ക്ക് അല്പം ഉയരമുള്ള കൂടുകൾ ആവും അനുയോജ്യം. പാമ്പുകളെയോ മറ്റു അപകടകരമായ എന്തിനെയെങ്കിലുമൊ കണ്ടാൽ ഗിനി കോഴികൾ വളരെ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. [[പാമ്പ്‌]], മറ്റു ഇഴജന്തുക്കൾ എന്നിവ ഇവയുടെ ശത്രു വർഗം ആയതിനാൽ അവയെ കാണുമ്പോൾ ഇവ കൂട്ടത്തോടെ ആക്രമിക്കുകയോ കൊല്ലുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ആഹാരമാക്കാനും ഇവ മടിക്കാറില്ല. അതിനാൽ ഗിനി വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പാമ്പ്‌ ശല്യം കുറവാണെന്ന് പറയാം. ഇക്കാരണത്താൽ [[പാമ്പ്‌]] പോലെയുള്ള ജന്തുക്കളുടെ ശല്യം ഒഴിവാക്കാൻ ഗിനി കോഴിയെ വളർത്താറുണ്ട്. == വിവിധയിനങ്ങൾ == * കാദംബരി * ചിദാംബരി * ശേതാംബരി. == വളർച്ച ഘട്ടം == * 8 ആഴ്ചയിൽ ഭാരം - 500-550 ഗ്രാം * 12 ആഴ്ചയിൽ ഭാരം - 900-1000 ഗ്രാം * മുട്ടയിടുന്ന പ്രായം - 230-250 ദിവസം * മുട്ട ഉത്പാദനസമയം - മാർച്ച് മുതൽ സെപ്തംബർ വരെ - ഒറ്റത്തവണ * മുട്ടയുടെ എണ്ണം - 100-120 മുട്ടകൾ - വർഷത്തിൽ * മുട്ടകളുടെ പൊരുന്ന ശേഷി - 70 മുതൽ 80 ശതമാനം വരെ ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:പക്ഷികുടുംബങ്ങൾ]] 510glzxpmvx8grvw0fdonyjckcw698b 0 206529 4616032 4502460 2026-04-28T11:59:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616032 wikitext text/x-wiki {{expert needed|1=WikiProject Medicine|date=2025 മാർച്ച്}} {{prettyurl|Management of cancer}} [[File:Chemotherapy with acral cooling.jpg|thumb|200px|right|ബ്രസ്റ്റ് കാൻസറിന് കിമോതെറാപ്പി ചെയ്യുന്ന വനിത]] [[അർബുദം]] ഏറ്റവും ഭയാനകമായ [[രോഗം|രോഗമായിട്ടാണ്]] ഇന്നും ജനങ്ങൾ കരുതുന്നത്. എന്നാൽ ഇത് എപ്പോഴും അപായസാധ്യതയുള്ള ഒന്നായി കണക്കാക്കേണ്ടതില്ല. പ്രാരംഭദശയിൽത്തന്നെ കണ്ടുപിടിച്ച് സത്വരനടപടികളെടുത്താൽ നിയന്ത്രണവിധേയമാകുമെന്നു തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. == ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതശൈലി == പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഇലക്കറികളും പരിപ്പുവർഗങ്ങളും മത്സ്യവും അടങ്ങിയ ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം, ചിട്ടയായ [[വ്യായാമം]], ലഹരി വിമോചനം, മാനസിക സമ്മർദം ഒഴിവാക്കുക തുടങ്ങിയവ കാൻസർ പ്രതിരോധത്തിന് ഉത്തമമാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. ഒരു ദിവസം 450-500 ഗ്രാം പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും/ ഇലക്കറികളും എങ്കിലും ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം എന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇവയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ, നിരോക്സീകാരികൾ, നാരുകൾ എന്നിവ മികച്ച രോഗപ്രതിരോധശേഷി നൽകുന്നു എന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പയർ, പരിപ്പുവർഗങ്ങളും കഴിക്കാം. അമിതമായി എണ്ണ, ഉപ്പ്, മധുരം, കൊഴുപ്പ് എന്നിവ അടങ്ങിയതും വറുത്തതും പൊരിച്ചതും മൊരിഞ്ഞതും കരിഞ്ഞതുമായ ആഹാരം, ചുവന്ന മാംസം എന്നിവ കാൻസർ സാധ്യത കൂട്ടുമെന്നതിനാൽ ഇവ നിയന്ത്രിക്കേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. എണ്ണ പലതവണ തിളപ്പിച്ച്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത് അപകടകരമായ ഫ്രീറാഡിക്കലുകൾ രൂപം കൊള്ളാൻ ഇടയാക്കുന്നു. ഇത് കാൻസർ ഉണ്ടാകാൻ ഇടയാക്കാം. [[അമിതവണ്ണം]] കാൻസർ സാധ്യത കൂട്ടുന്നു. അതിനാൽ അമിതവണ്ണം ഉള്ളവർ അത് കുറക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മാത്രമല്ല, പതിവായ വ്യായാമത്തിന്റെ അഭാവത്തിൽ കാൻസർ സാധ്യത വളരെയധികം കൂടുന്നു. മുതിർന്നവർ ദിവസേന കുറഞ്ഞത് മുപ്പത് മിനുട്ട് നേരവും കുട്ടികൾ ഒരു മണിക്കൂറും വ്യായാമം ചെയ്യേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ് എന്ന് ലോകാരോഗ്യ സംഘടന പറയുന്നു. പതിവായി വ്യായാമം ചെയ്യുന്നത് രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയുടെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും രക്തയോട്ടം മെച്ചപ്പെടുത്താനും, [[കാൻസർ]], [[ഹൃദ്രോഗം]], [[പക്ഷാഘാതം]], [[പ്രമേഹം]], പൊണ്ണത്തടി, [[വിഷാദരോഗം]], [[ഉദ്ധാരണശേഷിക്കുറവ്]], [[വന്ധ്യത]] തുടങ്ങിയ ജീവിതശൈലി രോഗങ്ങളിൽ നിന്നു പോലും രക്ഷനേടുന്നതിന് സഹായിക്കുന്നു. സൈക്ലിങ്ങ്, നീന്തൽ, വേഗത്തിലുള്ള നടപ്പ്, ഓട്ടം, പടി കയറൽ, സ്കിപ്പിംഗ്, ടെന്നീസ്, ഫുട്ബോൾ, ബാഡ്മിന്റൺ കളിക്കൽ, നൃത്തം, അയോധന കലകൾ, ജിം പരിശീലനം തുടങ്ങിയ ഏതെങ്കിലും വ്യായാമ മുറകൾ ചിട്ടയായി ചെയ്യുന്നത് നല്ലതാണ്. [[പുകവലി]], മദ്യപാനം തുടങ്ങിയവ കാൻസർ സാധ്യത ഏറെ വർധിപ്പിക്കുന്നു. പുകയില ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കുന്നത് അർബുദരോഗം വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കും. വായ, ശ്വാസകോശം തുടങ്ങിയ ഭാഗങ്ങളിൽ അർബുദം ഉണ്ടാകാനുള്ള പ്രധാന കാരണം പുകയില ഉത്പന്നങ്ങളാണ്. സ്ത്രീകളിൽ സ്തനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന മുഴകൾ, പാടുകൾ, നിറം മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ ഉടനടി പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാക്കണം. സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വയം [[സ്തനം]] പരിശോധിച്ച് ഇവ കണ്ടെത്താവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ കാലം മുലയൂട്ടുന്ന സ്ത്രീകളിൽ സ്തന കാൻസർ സാധ്യത കുറവാണ്. സ്ത്രീകളിൽ പല കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് ഗർഭാശയ കാൻസർ ഉണ്ടാകാം. പുകവലി, ദുർബലമായ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി, ഗർഭനിരോധന ഗുളികകൾ, ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുക, സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത [[ലൈംഗികബന്ധം]] എന്നിവയും ഇതിൻറെ കാരണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. എച്ച്പിവി രോഗാണുമൂലമുണ്ടാകുന്ന ഗർഭാശയമുഖ അർബുദം അഥവാ സെർവിക്കൽ കാൻസർ തടയുവാൻ HPV പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പ് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമാണ്. അതിനാൽ പല രാജ്യങ്ങളിലും ഇവ സൗജന്യമായി സ്ത്രീകൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും ലഭ്യമാക്കാറുണ്ട്. രോഗാണുവാഹകരുമായി സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെ പകരുന്ന എച്ച്പിവി അണുബാധ നല്ലൊരു ശതമാനം വരെ [[കോണ്ടം]] ഉപയോഗിക്കുന്നത് വഴി തടയുവാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ ഗുഹ്യ ചർമത്തിന്റെ ഉരസൽ വഴി ഇത് പകരാം എന്നതിനാൽ പൂർണമായും ഒഴിവാക്കാൻ സാധിക്കില്ല. ഗുഹ്യരോമങ്ങൾ ഷേവ് ചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടോ മറ്റോ ഗുഹ്യഭാഗത്തെ തൊലിപ്പുറത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന സൂക്ഷ്മമായ മുറിവുകളിലൂടെ രോഗാണുബാധ അതിവേഗം പകരാറുണ്ട്. അതിനാൽ ഗുഹ്യരോമം മൂടോടെ ഷേവ് ചെയ്യുന്നത് ഒഴിവാക്കുകയും പകരം ആവശ്യമെങ്കിൽ മാത്രം കത്രികയോ ട്രിമ്മറോ ഉപയോഗിച്ച് രോമങ്ങളുടെ നീളം കുറച്ചു നിർത്തുന്നതാവും ഗുണകരം. പാപ്സ്മിയർ ടെസ്റ്റിലൂടെ ഈ ഗർഭാശയഗള അർബുദത്തെ നേരത്തെ കണ്ടുപിടിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും സാധിക്കുന്നു. അതിനാൽ സ്ത്രീകൾ കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ പാപ്സ്മിയർ ടെസ്റ്റ്‌ ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ==വിവിധ കാൻസറുകളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ== മിക്ക അർബുദങ്ങളും തുടക്കത്തിൽത്തന്നെ കണ്ടുപിടിക്കാവുന്നവയാണ്. അർബുദം അതിന്റെ ആരംഭദശയിൽ തന്നെ കണ്ടുപിടിക്കുകയും, കാര്യക്ഷമമായവിധം ചികിത്സിക്കുകയും ചെയ്താൽ ഒരളവുവരെ മാറ്റാമെന്ന് ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. അർബുദത്തിന്റെ ആരംഭദശയിലുള്ള കണ്ടുപിടിത്തമാണ് കാര്യക്ഷമമായ ചികിത്സയുടെ അവിഭാജ്യഘടകം എന്ന് ഇതിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകും. അർബുദത്തെപ്പറ്റി പൊതുജനങ്ങളെ ബോധവാന്മാരാക്കുക എന്നുള്ളതാണ് ഈ പദ്ധതിയിൽ ആദ്യമായി ചെയ്യേണ്ടത്. ഇതിന് അർബുദത്തിന്റെ ആരംഭദശയിലുള്ള അപകടസൂചനയെപ്പറ്റി അവരെ മനസ്സിലാക്കിക്കണം. ഈ സൂചനകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: കരിയാൻ താമസിക്കുന്ന വ്രണം ദേഹത്ത് എവിടെയെങ്കിലും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്തനങ്ങളിൽ, ഉണ്ടാകുന്ന മുഴയോ, കല്ലിപ്പോ സാധാരണയിൽ കവിഞ്ഞ രക്തസ്രാവം, പഴുപ്പു പോക്ക് മുതലായവ പെട്ടെന്നു വളരുന്ന കറുത്ത മറുകുകൾ വിശപ്പില്ലായ്മ, വിഴുങ്ങുന്നതിനു തടസ്സം മുതലായവ ഒച്ചയടപ്പും വിട്ടുമാറാത്ത ചുമയും വിരേചനയിലുണ്ടാകുന്ന തകരാറുകൾ ===സ്തനാർബുദം (ബ്രെസ്റ്റ് കാൻസർ)==• സ്ത്രീകളിൽ സ്തനങ്ങളിൽ, ഉണ്ടാകുന്ന മുഴയോ, കല്ലിപ്പോ, നിറം മാറ്റമോ സ്തനാർബുദത്തിന്റെ ലക്ഷണമാകാം. സ്വയം സ്തന പരിശോധന നടത്തുന്നത് വഴി ഇവ നേരത്തെ കണ്ടെത്താവുന്നതാണ്. ===ഗർഭാശയ കാൻസർ=== സ്ത്രീകളിൽ ആർത്തവ സമയത്ത് അമിതമായ രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാവുക ആണെങ്കിലോ അല്ലെങ്കിൽ മാസമുറ സമയത്ത് അല്ലാതെ രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാകുമെങ്കിലോ അത് ഗർഭാശയ കാൻസർ ആകാം. ഇത്തരം പ്രശ്നം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിനെ കണ്ടു ഉടനെ പരിശോധന നടത്തേണ്ടതാണ്. ആർത്തവവുമായി ബന്ധപെട്ടു സ്ത്രീകൾക്ക് ഇതെപ്പറ്റിയുള്ള ബോധവൽക്കരണം അത്യാവശ്യമാണ്. ===ഗർഭാശയമുഖ കാൻസർ=== സ്ത്രീകളിൽ ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള രക്തസ്രാവം, വേദനാജനകമായ ലൈംഗികബന്ധം എന്നിവ ഗർഭാശയമുഖ കാൻസർ ലക്ഷണമാകാം. ഇത്തരം പ്രശ്നം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒരു ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റിനെ കണ്ടു ഉടനെ പരിശോധന നടത്തേണ്ടതാണ്. ഇതിനെതിരെ ഫലപ്രദമായ HPV പ്രതിരോധ വാക്സിൻ ലഭ്യമാണ്. ===രക്‌താർബുദം (ബ്ലഡ്‌ കാൻസർ)=== ഇടയ്ക്കിടെ ഉണ്ടാകുന്ന പനിയാണ് പ്രധാന ലക്ഷണം, പ്രത്യേകിച്ച് അധികം ഊഷ്മാവില്ലാത്ത പനി ബ്ലഡ്‌ കാൻസർ ലക്ഷണമാകാം. ===കുടലിലെ അർബുദം=== മലത്തിലുണ്ടാകുന്ന രക്തമാണ് പ്രധാന ലക്ഷണം. പൈൽസ്, മലബന്ധം പോലെയുള്ള രോഗങ്ങൾ കൊണ്ടും ഈ ലക്ഷണം ഉണ്ടാകാം. എന്നിരുന്നാലും ഇടയ്ക്കിടെ മലത്തിൽ രക്തം കാണുന്നത് കുടൽ അർബുദ ലക്ഷണമാകാം. ഇടയ്ക്കിടെ ഉണ്ടാകുന്ന മലബന്ധവും വയറിളക്കവും ഇത്തരം കാൻസർ ലക്ഷണമാകാം. ===ശ്വാസകോശ അർബുദം=== നാല് ആഴ്ചയിൽ കൂടുതൽ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ചുമ, ശരീരഭാരം കുറയുക, ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള പനി എന്നിവ ശ്വാസകോശ കാൻസർ ലക്ഷണമാകാം. പുകവലി ഇത് ഉണ്ടാകാൻ ഒരു പ്രധാന കാരണമാണ്. ===തലച്ചോറിലെ കാൻസർ (ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ)=== കാഴ്ചക്കുറവ്, തലവേദന, ഓർമ്മക്കുറവ് എന്നിവയാണ് ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ ലക്ഷണം. ===വായിലെ കാൻസർ=== വായിലെ ഉണങ്ങാത്ത വേദനയില്ലാത്ത മുറിവുകൾ, വായിലുണ്ടാകുന്ന മുഴകൾ, ഭക്ഷണം കഴിക്കാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് തുടങ്ങിയവ വായിലെ കാൻസർ ലക്ഷണമാകാം. പുകയില ഉപയോഗം ഒരു പ്രധാന കാരണമാണ്. ===വയറ്റിലെ കാൻസർ=== സ്ഥിരമായി ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ദഹിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവപ്പെടുകയും വയറെരിയുകയും ചെയ്യുക, രക്തം ഛർദിക്കുക തുടങ്ങിയവയാണ് ലക്ഷണങ്ങൾ. വറുത്തതും പൊരിച്ചതും മൊരിഞ്ഞതും ഉൾപ്പടെയുള്ള അനാരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണം, ചുവന്ന മാംസത്തിന്റെ അമിത ഉപയോഗം, പഴങ്ങൾ പച്ചക്കറികൾ എന്നിവയുടെ കുറഞ്ഞ ഉപയോഗം എന്നിവ ഇത്തരം കാൻസർ ഉണ്ടാകാൻ പ്രധാന കാരണങ്ങളാണ്. ===തൊലിപ്പുറത്തെ കാൻസർ=== മറുകുകൾ പെട്ടന്ന് വലിപ്പം വയ്ക്കുക, ചർമത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന നിറവ്യത്യാസം തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ. == വാക്സിൻ == സ്ത്രീകൾ HPV വാക്സിൻ സ്വീകരിക്കുന്നത് ഗർഭാശയഗള കാൻസർ വരാതെ തടയുവാൻ സഹായിക്കുന്നു. അതിനാൽ പെൺകുട്ടികൾ കഴിവതും ഈ വാക്സിൻ സ്വീകരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. == മറ്റു ചികിത്സകൾ == [[എക്സ്-റേ]], [[ശസ്ത്രക്രിയ]], റേഡിയേഷൻ (Radio theraphy)<ref>http://www.betterhealth.vic.gov.au/bhcv2/bhcarticles.nsf/pages/Cancer_treatments_radiotherapy {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120921011204/http://www.betterhealth.vic.gov.au/bhcv2/bhcarticles.nsf/pages/Cancer_treatments_radiotherapy |date=2012-09-21 }} Radiotherapy uses targeted x-rays to destroy cancer cells with radiation</ref> കീമോ തെറാപ്പി എന്നിങ്ങനെ [[ഭൗതികം|ഭൗതിക]] (physical) പ്രതിവിധികളും രാസവസ്തുക്കൾ, [[ഹോർമോൺ|ഹോർമോണുകൾ]] എന്നീ രാസപ്രതിവിധികളും അർബുദചികിത്സയ്ക്കു നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു. സാന്ത്വന ചികിത്സ (palliative care)<ref>http://www.getpalliativecare.org/ Palliative care is specialized care focused on the pain, symptoms and stress of serious illness.</ref> ഭേദമാക്കാൻ സാധിക്കാത്ത വിധത്തിൽ മൂർച്ഛിച്ച രോഗം ഉള്ളവർക്കു വേദനയും മറ്റു പ്രശ്നങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കാൻ ഉതകുന്നുണ്ട്. രോഗം ഒരു അവയവത്തെയോ ഒരു കലയെയോ മാത്രം ബാധിച്ചിട്ടുള്ള അവസ്ഥയിൽ ശസ്ത്രക്രിയകൊണ്ട് എളുപ്പത്തിൽ അതിനു പ്രതിവിധി ചെയ്യാം. ==ശസ്ത്രക്രിയ== [[File:Schematic of lymph node showing lymph sinuses.svg|thumb|200px|right|കഴുത്തിലെ ഗ്രന്ഥി]] ശസ്ത്രക്രിയ പ്രധാനമായും സാർകോമ<ref>http://www.cancer.net/cancer-types/sarcoma {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120909203338/http://www.cancer.net/cancer-types/sarcoma |date=2012-09-09 }} Both children and adults can develop a sarcoma. It can start in any part of the body, such as the bone or soft tissue.</ref>, അണ്ഡാശയ കാൻസർ, [[സ്തനാർബുദം]], ബ്രെയിൻ ട്യൂമർ<ref>http://www.medicinenet.com/brain_tumor/article.htm Read about brain tumor symptoms such as headaches, nausea or vomiting, balance and walking problems, mood and personality changes, memory problems, ...</ref>, നാക്കിലെ കാൻസർ, വയറിലെ ട്യൂമറുകൾ, കഴുത്തിലെ ഗ്രന്ഥികൾ (lymph nodes)<ref>http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003097.htm Lymph nodes are found throughout your body. They are an important part of your immune system</ref> എന്നിവയ്ക്കാണു ഫലപ്രദം. ചിലപ്പോൾ സർജറി ചെയ്താൽ പൂർണമായി മുറിച്ചുമാറ്റാൻ സാധിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഇതിനുപുറമേ റേഡിയേഷനും കീമോതെറാപിയും (multidisciplinary apporach)<ref>http://scholar.lib.vt.edu/ejournals/JTE/v6n2/wicklein.jte-v6n2.html Case Studies of Multidisciplinary Approaches to Integrating Mathematics, Science and Technology Education </ref> ആവശ്യമായിവരും. ഇപ്പോൾ [[കരൾ]], [[അന്നനാളം]], മൂത്രാശയം, ശബ്ദപേടകം എന്നിവ പൂർണമായി ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്തു മാറ്റി പകരം കൃത്രിമ അവയവം (Transplant അല്ലെങ്കിൽ പ്രോസ്തസിസ്) വയ്ക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ രോഗിയെ ഈ അവയവം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ മറികടക്കാൻ പരിശീലിപ്പിക്കാം. ഇതിന് പുനരധിവാസം (rehabilitation) എന്നു പറയുന്നു.<ref>http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/rehabilitation.html After a serious injury, illness or surgery, you may recover slowly. You may need to regain your strength, relearn skills or find new ways of doing things you did before. This process is rehabilitation. </ref> ==അവയവം മുറിച്ചുനീക്കുക== ഇവിടെ ഏറ്റവും ചിന്തനീയമായ കാര്യം അവയവം മുറിച്ചുനീക്കുന്നത് ശരീരത്തെ എത്രമാത്രം ബാധിക്കുമെന്നതാണ്. [[ചുണ്ട്]], [[നാവ്]],[[ചർമം]] എന്നിവയിലെ അർബുദങ്ങൾക്ക് ആ രോഗബാധിത ഭാഗങ്ങൾ മുറിച്ചുകളയുന്നത് പ്രതിവിധിയാണ്. ചുണ്ടിലും ചർമത്തിലും നഷ്ടപ്പെട്ട ഭാഗങ്ങൾ പ്ലാസ്റ്റിക് സർജറി കൊണ്ട് ശരിയാക്കാം. [[ശ്വാസനാളി]],[[ഉദരം]],[[വൻകുടൽ]] എന്നിവയിലെ അർബുദത്തിന് ബാധിതഭാഗം ശസ്ത്രക്രിയകൊണ്ടു നീക്കി രണ്ടറ്റങ്ങളെയും തുന്നി യോജിപ്പിക്കുന്നത് അംഗീകൃതമായ ഒരു പ്രതിവിധിയാണ്. [[കണ്ണ്|കണ്ണുകൾ]],[[ശ്വാസകോശങ്ങൾ]],[[വൃഷണം|വൃഷണങ്ങൾ]],[[വൃക്ക|വൃക്കകൾ]] എന്നീ ഇരട്ടഅവയവങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ബാധിതമായ ഒരു ഭാഗം കളഞ്ഞതുകൊണ്ട് ശരീരത്തിന്റെ ദൈനംദിനപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വലിയ തടസ്സമോ ന്യൂനതയോ സംഭവിക്കുന്നില്ല. [[കരൾ|കരളിനെ]] സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം 75-80 ശ.മാ. നഷ്ടപ്പെട്ടാലും ഒരാൾക്കു ജീവിക്കാമെന്നു തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ശ്വാസകോശങ്ങൾ, കരൾ, വൃക്കകൾ എന്നിവ മുഴുവൻ നീക്കംചെയ്ത് പകരം കൃത്രിമാവയവങ്ങൾ ഘടിപ്പിച്ച് ജീവിതം ദീർഘിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. ==റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ== എക്സ്-റേ, [[റേഡിയം]], റേഡിയോ ആക്ടീവ് ഐസൊടോപ്പുകൾ എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം റേഡിയേഷൻ ചികിത്സയുടെ വിവിധമാർഗങ്ങളാണ്. #ടെലിതെറാപ്പി, #ബ്രേക്കി തെറാപ്പി #ഇന്റേണൽ തെറാപ്പി എന്നിങ്ങനെ റേഡിയോ തെറാപ്പി, മൂന്നു തരമുണ്ട്. ===ടെലിതെറാപ്പി=== [[File:Nci-vol-1819-300 cobalt 60 therapy.jpg|thumb|200px|right|കോബാൾട്ട് 60 മെഷീൻ (ഗാമാരശ്മി ചികിത്സ)]] ടെലിതെറാപ്പിയിൽ മെഷീനിൽനിന്നും 80-120 സെ.മീ. ദുരെവച്ച് രശ്മികൾ കൊണ്ടു ചികിത്സിക്കുന്നു. ഉദാഹരണം- *കോബാൾട്ട് 60 മെഷീൻ (ഗാമാരശ്മി ചികിത്സ), <ref>Why is gamma ray radiation used in treating cancers? Read more: http://wiki.answers.com/Q/Why_is_gamma_ray_radiation_used_in_treating_cancers#ixzz25fHrIPaN Why is gamma ray radiation used in treating cancers?</ref> *ലീനിയർ ആക്സിലെറേറ്റർ (എക്സ്റേ രശ്മിചികിത്സ), *ഗാമാ നൈഫ് (വളരെ സൂക്ഷ്മമായി ബ്ലെയ്ഡ് വച്ചു വരച്ചതുപോലെയുള്ള രശ്മി ചികിത്സ)<ref>http://www.mayoclinic.com/health/gamma-knife-radiosurgery/MY00206 Gamma-knife radiosurgery is a type of radiation therapy used to treat tumors and other abnormalities in the brain. </ref> എന്നിവയാണ്. ഇപ്പോൾ കൺഫോർമൽ റേഡിയോതെറാപ്പി മുതലായ വളരെ സൂക്ഷ്മമായ ചികിത്സാരീതികളുണ്ട്. ഇതിൽ ആവശ്യമുള്ളിടത്ത് മാത്രം ഡോസ് കിട്ടുന്ന സംവിധാനം ഉണ്ട്. ചികിത്സാചെലവുകൾ വളരെ കൂടുതലാണ്. ഇന്റെൻസിറ്റി മോഡുലേറ്റഡ് റേഡിയോതെറാപ്പി(IMRT)യാണ് ഏറ്റവും പുതിയതും രോഗിക്ക് ഏറ്റവും ഗുണകരവുമായ ചികിത്സ.<ref>http://www.radiologyinfo.org/en/info.cfm?pg=imrt What is Intensity-Modulated Radiation Therapy and how is it used?</ref> ===ബ്രേക്കിതെറാപ്പി=== [[File:Brachytherapy treatment planning.jpg|thumb|200px|right|ബ്രേക്കിതെറാപ്പി റേഡിയേഷൻ ട്രീറ്റ്മെന്റ്]] ബ്രേക്കിതെറാപ്പിയിൽ റേഡിയേഷൻ സ്രോതസ്സുകളെ സൂചികൾ, വയറുകൾ, പെല്ലെറ്റുകൾ എന്നീ രൂപത്തിലാക്കി വായ്, ഗർഭാശയം, അന്നനാളം എന്നിവിടങ്ങളിൽ കടത്തിവച്ച് ആ സ്ഥാനങ്ങളിൽത്തന്നെ ഉയർന്ന മാത്രയിൽ റേഡിയേഷൻ നൽകാൻ കഴിയും. റേഡിയം ഇപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല. പകരം ഇറിഡിയം, സീസിയം എന്നിവയുടെ ഐസോടോപ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ ചികിത്സ വളരെ ഫലപ്രദമാണ്.<ref>http://www.mayoclinic.com/health/brachytherapy/MY00323 Brachytherapy (brak-e-THER-uh-pee) is a procedure that involves placing radioactive material inside your body. </ref> ===ഇന്റേണൽ തെറാപ്പി=== ഇന്റേണൽ തെറാപ്പിയിൽ ഗുളിക അല്ലെങ്കിൽ പാനീയരൂപത്തിലുള്ള [[ഐസോടോപ്പ്|ഐസോടോപ്പുകൾ]] രോഗിക്കു കൊടുക്കുന്നു. ചില പ്രത്യേക അവയവങ്ങളിൽ ഐസോടോപ്പുകൾ ചെന്നുകൂടുന്നു. ആ ഭാഗങ്ങളിൽ ഒരു ഗാമ [[ക്യാമറ]] ഉപയോഗിച്ചു ചിത്രങ്ങളെടുത്ത് വ്യതിയാനങ്ങൾ പഠിച്ച് അനുമാനങ്ങളിലെത്തുന്നു. ചില ഐസോടോപ്പുകൾ ചില അവയവങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതു ചികിത്സയ്ക്കു ഉപയോഗിക്കാം. ഉദാ: [[കാൻസർ]] തൈറോയ്ഡ് & റേഡിയോ അയഡിൻ. ==അർബുദം പൂർണമായി സുഖപ്പെടുത്താൻ== [[ശസ്ത്രക്രിയ]] (Surgery) കൊണ്ടുമാത്രമേ അർബുദം പൂർണമായി സുഖപ്പെടുത്താനാകൂ. എന്നാൽ നാവിലെ അർബുദം ആരംഭഘട്ടത്തിൽ കണ്ടെത്തി റേഡിയോ തെറാപ്പി കൊണ്ടും നാസാഗ്രസനി അർബുദം (Naso Pharyngeal Carcinoma) കീമോതെറാപ്പി കൊണ്ടും ശസ്ത്രക്രിയ കൂടാതെ പൂർണമായി സുഖപ്പെടുത്താനാകും. ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്യുമ്പോൾ ട്യൂമറും ട്യൂമറിന്റെ ചുറ്റിലുമുള്ള സുമാർ ഒരു സെ.മീറ്ററോളം കലകളും അതിന്റെ ത്രിമാന (three dimensional) അവസ്ഥയിൽ മുറിച്ചു നീക്കണം. ഇത് ശ്രദ്ധിച്ചില്ലെങ്കിൽ ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്താലും സുഖപ്പെടാത്ത അവസ്ഥയുണ്ടാകും. ബയോപ്സി(biopsy)യുടെ ആവശ്യമില്ലാതെതന്നെ ഫൈൻ നീഡിൽ ആസ്പിറേഷൻ സൈറ്റോളജി(FNAC)യിലൂടെ 96 ശതമാനം മുഴകളും അർബുദമാണോ എന്നു കണ്ടുപിടിക്കാനാകും. ചുരുക്കം ചില അവസരങ്ങളിൽ മാത്രമേ ബയോപ്സി ആവശ്യമായി വരുന്നുള്ളൂ. [[യു.എസ്.|യു.എസ്സിലെ]] ഡോക്ടർമാർ എഫ്.എൻ.എ.സി., ഇമേജിങ് പ്രവിധി(Imaging techniques)കളായ എക്സ്-റേ, സി.ടി. സ്കാൻ, [[എം.ആർ.ഐ. സ്കാൻ]] എന്നീ പരിശോധനകൾ നടത്തി 98 ശ.മാ. അർബുദവും ആദ്യഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ കണ്ടുപിടിക്കുന്നുണ്ട്. ==ആധുനിക ചികിത്സാരീതികൾ== ശസ്ത്രക്രിയയോടൊപ്പം ഡോക്ടർമാരുടെ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ച് മറ്റ് ആധുനിക ചികിത്സാരീതികളും ഔഷധങ്ങളും അവലംബിക്കേണ്ടതാണ്. ഇത് അജൂവന്റ് (Adjuvant)<ref>http://lungcancer.about.com/od/glossary/g/adjuvantrx.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121118225234/http://lungcancer.about.com/od/glossary/g/adjuvantrx.htm |date=2012-11-18 }} Adjuvant therapy is a treatment given along with or after surgery for cancer to reduce the chances that it will come back.</ref> തെറാപ്പി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിനെക്കുറിച്ച് രോഗികൾക്ക് അവബോധമുണ്ടാക്കാൻ വളരെ പ്രയോജന പ്രദമായ മാർഗ്ഗമാണ് <ref>http://www.adjuvantonline.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061004160134/http://www.adjuvantonline.com/ |date=2006-10-04 }}.</ref> ശരീരത്തിനകത്ത് [[റേഡിയം|റേഡിയത്തെ]] ചെറിയ അളവിൽ കടത്തിവയ്ക്കാവുന്നതാണ്. റേഡിയം വികിരണങ്ങൾക്കു പ്രവേശിക്കുവാൻ കഴിയാത്ത ശരീരഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ഹൈവോൾട്ടേജ് ഉള്ള [[എക്സ്-റേ]] കടന്നുചെല്ലുന്നു. എക്സ്-റേക്കു പകരം കോബാൾട് (Co⁶⁰) അർബുദത്തിന്റെ ബാഹ്യചികിത്സയ്ക്കായി ധാരാളം ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ഈ ഐസൊടോപ്പിന്റെ അർധായുഷ്കാലം 5.3 കൊല്ലമാകയാൽ മുമ്മൂന്നു കൊല്ലം കഴിയുമ്പോൾ അതു പ്രതിസ്ഥാപിക്കേണ്ടി (substitute) വരും. റേഡിയോ [[ഫോസ്ഫറസ്]]<ref>http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/radiophosphorus either of two radioactive isotopes of phosphorus, 32P and 33P; see also phosphorus 32.</ref> (P³²) [[രക്താർബുദം|രക്താർബുദത്തിനുള്ള]] ഒരു നല്ല പ്രതിവിധിയാണ്. രോഗികളുടെ ജീവിതം 5-10 കൊല്ലത്തേക്കു ദീർഘിപ്പിക്കുവാൻ ഈ ചികിത്സകൊണ്ടു കഴിയുമെന്നു തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ചികിത്സയ്ക്കുള്ള എളുപ്പം, വിഷാലുത്വക്കുറവ്, വികിരണം മൂലമുള്ള വൈഷമ്യങ്ങളുടെ കുറവ് എന്നീ സവിശേഷതകൾ ഇവിടെ പ്രത്യേകം പ്രസ്താവ്യങ്ങളാണ്. തൈറോയ്ഡ് അർബുദത്തിന് ഏറ്റവും യോജിച്ച പ്രതിവിധിയാണ് [[അയഡിൻ]]-131<ref>http://www.news-medical.net/health/Iodine-131-Medical-Use.aspx It is used in nuclear medicine therapeutically and can also be seen with diagnostic scanners if it has been used therapeutically.</ref> (I¹³¹) കൊണ്ടുള്ള ചികിത്സ. 7-10 ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ രോഗശമനമുണ്ടാകും. സോഡിയം (റേഡിയോ) അയഡൈഡ്<ref>http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16121204 Sodium iodide symporter-mediated radioiodide imaging and therapy of ovarian tumor xenografts in mice.</ref> ലായനിരൂപത്തിൽ സേവിപ്പിക്കലാണ് ചികിത്സാരീതി. ശരീരത്തെ മൊത്തത്തിൽ വികിരണനവിധേയമാക്കുന്നതിന് പൊട്ടാസിയം42<ref>http://www.jci.org/articles/view/109434/files/pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Creatine Kinase Release, Potassium-42 Content, and Mechanical</ref> (K⁴²), സോഡിയം-24 (Na²⁴) എന്നിവ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ജലലേയങ്ങളായ യുറേനിയം കോംപ്ലെക്സ് ലവണങ്ങൾ പലപ്പോഴും നല്ല ഒരു അർബുദപ്രതിവിധിയായി അനുഭവപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ===കീമോതെറാപ്പി=== ഔഷധങ്ങൾ കൊണ്ടു കാൻസർ ചികിത്സിക്കുന്നതാണ് കീമോതെറാപ്പി. ഇത്തരം മരുന്നുകളുടെ ഒരു നീണ്ട നിരതന്നെയുണ്ട്. താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ആണ് അവയെ വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ====ആൽക്കൈലേറ്റിംഗ് ഏജന്റുകൾ==== *നൈട്രജൻ മസ്റ്റാർഡുകൾ *മസ്റ്റീന് ഹൈഡ്രോ ക്ലോറൈഡ് *[[സൈക്ലോഫോസ്ഫാമൈഡ്]] *മെൽഫാലാൻ *ഐഫോസ്ഫമൈഡ് *ക്ലോറാംബുസിൽ. ====ആൽക്കൈൽ സൽഫോണേറ്റുകൾ==== *മൈലെറാൻ *നൈട്രോസോയുറിയകൾ. *CCNU ====ആന്റിമെറ്റബൊളൈറ്റുകൾ==== *മീതേട്രെക്സേറ്റ്, *5 ഫ്ലൂറോയുറാസിൽ, *കാപ്സൈറ്റബിൻ, *ജെംസൈറ്റബിൻ, *സൈറ്ററാബിൻ ====ആന്റിട്യൂമർ ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ==== *ആക്ടിനോമൈസിൻ-D *അഡ്രിയാമൈസിൻ *ബ്ലിയോമൈസിൻ *മൈറ്റോമൈസിൻ. ====എപിപോഡോഫൈലോടോക്സികൾ==== *(VP 16) ഇറ്റോപൊസൈഡ്. ====വിൻകാ ആൽകലോയിഡുകൾ==== *വിൻക്രിസ്റ്റിൻ, *വിൻബ്ലാസ്റ്റിൻ. ====വിവിധയിനം==== *സിസ് പ്ലാറ്റിൻ *മൈറ്റോക്സാന്ത്രോൺ *താലിഡോമൈഡ് *ഓക്സാലിപ്ലാറ്റിൻ *ടാക്സോൾ. ====ഹോർമോണുകൾ==== *കോർട്ടിസോൺ *ഡെക്സാമീതസോൺ *ടെസ്റ്റോസ്റ്റീറോൺ *ടാമോക്സിഫെൻ *ലെട്രോസോൾ *ഫ്ളൂട്ടമൈഡ്. ഹോർമോൺ പ്രവർത്തനത്തിനു വിധേയമായ ചില അവയവങ്ങളിലുണ്ടാകുന്ന അർബുദത്തിന് ഹോർമോണുകൾ കുത്തിവയ്ക്കുന്നതുകൊണ്ട് വലിയ ഗുണങ്ങൾ കണ്ടുവരാറുണ്ട്. പ്രൊസ്ട്രേറ്റ് ഗ്രന്ഥിയിലെ അർബുദത്തിന് [[വൃഷണം|വൃഷണങ്ങൾ]] നീക്കം ചെയ്യുന്നതും സ്ത്രൈണ ഹോർമോണുകൾ (female hormones) കുത്തിവയ്ക്കുന്നതും ഫലപ്രദമാണ്. അതുപോലെ [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീകൾക്കു]] [[സ്തനം|സ്തനത്തിൽ]] ഉണ്ടാകുന്ന അർബുദത്തെ അണ്ഡാശയങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തും പുരുഷഹോർമോണുകൾ കുത്തിവച്ചും ചികിത്സിക്കാം. അർബുദത്തിന് ഹോർമോൺ ചികിത്സ പ്രാവർത്തികമാക്കിയതിനാണ് 1966-ൽ ചാൾസ് ഹിഗ്ഗിൻസ് എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞന് [[നോബൽ സമ്മാനം]] ലഭിച്ചത്. വികിരണനം, ഔഷധപ്രയോഗം എന്നിവയെ ഒറ്റയ്ക്കൊറ്റയ്ക്കു ചികിത്സാമുറകളായി സ്വീകരിക്കുന്നതിനു പകരം രണ്ടും ഏകകാലത്തിൽ പ്രയോഗിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സംയുക്തചികിത്സ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാണെന്നു കണ്ടുപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ====ഇമ്യൂണോതെറാപ്പി==== *മോണോക്ലോണൽ *ആന്റിബോഡികൾ *ബെവാസിസുമദ് [Bevacizumad(AVASTIN)] *ട്രാസ്റ്റുഗുമാബ് Traestugumab(Herceptrin)(ശരീരത്തിന്റെ പ്രതിരോധശക്തിയിൽ മാറ്റം വരുത്തുന്നവ) *ഇന്റർ ഫെറോൺ ഇന്റർല്യൂകിൻ (Interluckin) ==പുതിയ ചികിത്സാ ഉപാധികൾ== ===ബോൺ മാരോ ട്രാൻപ്ലാന്റ്=== ബോൺ മാരോ ട്രാൻസ്പ്ലാന്റ് അഥവാ മജ്ജമാറ്റി വയ്ക്കൽ പ്രധാനമായും [[രക്താർബുദം]], ലിംഫോമാ മൾട്ടിപ്പിൾ മയലോമ എന്നീ ട്യൂമറുകളിൽ ഈ ചികിത്സ പ്രയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. വളരെ ചെലവേറിയതും ഗുരുതരമായ പാർശ്വഫലങ്ങളുള്ളതുമാണ് ഈ ചികിത്സാ രീതി. ശരീരത്തിലെ മുഴുവൻ മജ്ജ കോശങ്ങളെയും റേഡിയേഷൻ അല്ലെങ്കിൽ കീമോതെറാപ്പികൊണ്ട് നിർവീര്യമാക്കിയിട്ടു പുതിയ മജ്ജകോശങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. ===ജീൻ തെറാപ്പി=== ഏറ്റവും പുതിയ സിദ്ധാന്തം അനുസരിച്ച് കാൻസറിന്റെ ശരിയായ കാരണം മനുഷ്യകോശങ്ങളിലെ ജീനുകളിൽ ഉത്പരിവർത്തനം (mutation) കൊണ്ടുണ്ടാകുന്ന ചില വ്യതിയാനങ്ങളാണ്. ഇത്തരത്തിലുള്ള ജീനുകളെ ചികിത്സിക്കുന്ന അതിസൂക്ഷ്മമായ ചികിത്സ അമേരിക്ക, ഫ്രാൻസ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ രോഗികളിൽ പരീക്ഷിച്ചു തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ആശാവഹമായ ഫലങ്ങളും കണ്ടുതുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഭാവിയിൽ ഈ ചികിത്സയായിരിക്കും കാൻസറിന് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായിരിക്കുക. ==അർബുദരോഗ നിർണയവും നാനോടെക്നോളജിയും== അർബുദരോഗ നിർണയവും ചികിത്സയും സങ്കീർണമാക്കുന്ന ഘടകങ്ങളിൽ പ്രധാനമായൊരു പ്രശ്നം ജൈവകോശങ്ങളിലെ തന്മാത്രാതലങ്ങളിൽ രോഗബാധയുടെ പ്രാഥമിക സൂക്ഷ്മ ചിഹ്നങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോൾത്തന്നെ അവ കണ്ടെത്തുവാൻ നിലവിലുള്ള സംവിധാനങ്ങളുടെ കഴിവില്ലായ്മയാണ്. രോഗബാധിതകോശങ്ങളും കലകളും കണ്ടെത്തിയാൽ തന്നെ അവയെ കൃത്യമായി നശിപ്പിക്കുന്നതിനും മറ്റു ശരീരകോശങ്ങളെയും വ്യവസ്ഥകളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുമുള്ള സാങ്കേതിക സംവിധാനത്തിന്റെ അപര്യാപ്തതയാണ് മറ്റൊന്ന്. ഈ രണ്ടു കാര്യങ്ങളിലും [[നാനോ ടെക്നോളജി]] ഫലപ്രദമായ ഒരുത്തരമാകുകയാണ്. നാനോ കണികകൾക്ക് രക്തധമനികളിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് രോഗബാധിതകോശങ്ങളെ കണ്ടെത്തുവാനുള്ള കഴിവുണ്ട്. ഈ പ്രക്രിയയാണ് നാനോ ഇമേജിങ്. അർബുദ ചികിത്സയുടെ രീതി [[ശാസ്ത്രം|ശാസ്ത്രത്തിൽ]] ശ്രദ്ധേയമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാക്കാൻ നാനോ ടെക്നോളജിക്ക് കഴിയുന്നുണ്ട്. മരുന്നുകൾ നിർദിഷ്ട ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ കൃത്യതയോടെ നിക്ഷേപിക്കുവാനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് (targetted drug delivery) ഈ മേഖലയിലെ ഒരു മഹാനേട്ടം. നാനോ ബയോചിപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അതിവേഗത്തിൽ മാംസ്യഘടനാവിശകലനത്തിനുള്ള ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യയും അർബുദനിർണയമേഖലയിൽ വികസിപ്പിച്ചു വരുന്നുണ്ട്. ==അവലംബം== {{reflist|2}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *http://www.cancernetwork.com/cancer-management {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120731061735/http://www.cancernetwork.com/cancer-management |date=2012-07-31 }} *http://www.britishpainsociety.org/book_cancer_pain.pdf *http://www.bccancer.bc.ca/HPI/CancerManagementGuidelines/default.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120820141347/http://www.bccancer.bc.ca/HPI/CancerManagementGuidelines/default.htm |date=2012-08-20 }} *http://www.adjuvantonline.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061004160134/http://www.adjuvantonline.com/ |date=2006-10-04 }}. {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അ{{ർ}}ബുദ_പ്രതിവിധിക{{ൾ}}|അർബുദ പ്രതിവിധികൾ}} [[വർഗ്ഗം:ചികിത്സാരീതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അർബുദങ്ങൾ]] s018dyemq45ovp9dt4v1qr2j4ljrmy7 0 220963 4616060 4613491 2026-04-28T15:25:32Z Malikaveedu 16584 4616060 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ancient Egyptian architecture}}{{Infobox art movement |name = Ancient Egyptian architecture |image = {{photomontage |photo1a= Kheops-Pyramid.jpg |photo2a= Hypostyle column in the Temple of Amun - panoramio.jpg |photo3a= 27162- Philae temple of Isis in glorious sunlight.jpg |size = 250 |color_border = #AAAAAA |color = #F9F9F9}} |commons = yes |caption = Top: [[Great Pyramid of Giza]] ({{circa}} 2589–2566 BC); Centre: [[Column]]s of the [[Great Hypostyle Hall]] from the [[Karnak|Temple of Karnak]] ({{circa}} 1294–1213 BC); Bottom: Temple of Isis from [[Philae]] ({{circa}} 380 BC – 117 AD) |yearsactive = {{circa}} 3100 BC – 300 AD |countries = [[Egypt]] and [[Sudan]] }} {{Ancient Egyptian culture}} [[File:Tobu World Square Egyptian Pyramid 2.jpg|thumb|400px| ഒരു മിസ്രി [[സ്ഫിങ്ക്സ്]], പശ്ചാത്തലത്തിൽ പിരമിഡിന്റെ ചെറിയൊരുഭാഗവും കാണാം.]] [[പുരാതന ഈജിപ്ത്|പ്രാചീന ഈജിപ്റ്റുകാരുടെ]] [[വാസ്തുവിദ്യ|വാസ്തുവിദ്യയാണ്]] '''പുരാതന മിസ്രി വാസ്തുവിദ്യ'''. ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച സംസ്കാരമാണ് [[ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരം|പ്രാചീന ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരം]]. [[നൈൽ നദി|നൈൽ നദിയുടെ]] ഇരുകരകളിലുമായി നിരവധി നിർമ്മിതികൾ പ്രാചീന മിസ്‌രികൾ പണിതുയർത്തി. ഇവയിൽ ഏറ്റവും വലുതും ഏറ്റവും സുപ്രസിദ്ധവുമായ നിർമിതികളാണ് [[ഗിസ പിരമിഡ്|ഗിസയിലെ പിരമിഡും]] [[ഗിസയിലെ ബൃഹദ് സ്ഫിങ്ക്സ്|സ്ഫിങ്ക്സും]]. == സവിശേഷതകൾ == [[File:Lepsius-Projekt tw 1-2-108.jpg|thumb|260px|left|പ്രാചീന ഈജിപ്റ്റിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന് വേദികകൾ]] [[തടി|തടിയുടെ]] ദൗർല്യഭ്യത്താൽ വെയിലത്തുണക്കിയ മൺ കട്ടകളും, കല്ലും ആയിരുന്നു പ്രാചീന മിസ്‌രികളുടെ പ്രധാന നിർമ്മാണ സാമഗ്രികൾ.<ref>R. G. Blakemore, ''History of Interior Design and Furniture: From Ancient Egypt to Nineteenth-Century Europe'', John Wiley and Sons 1996, p.100</ref> [[കല്ല്|കല്ലുകളിൽ]] [[ചുണ്ണാമ്പുകല്ല്|ചുണ്ണാമ്പുകല്ലിനായിരുന്നു]] പ്രാമുഖ്യം, എന്നിരുന്നാലും [[മണൽക്കല്ല്|മണൽക്കല്ലുകളും]] [[കരിങ്കല്ല്|കരിങ്കല്ലുകളും]] ഇവർ നിർമ്മാണപ്രക്രിയയ്ക്ക് വിനിയോഗിച്ചിരുന്നു. <ref>Blakemore, 1996, p.107</ref> [[ശവകുടീരം|ശവകുടീരങ്ങൾ]], [[ക്ഷേത്രം|ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] ഇവ നിർമ്മിക്കാനാണ് കല്ലുകൾ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. അതേസമയം [[കൊട്ടാരം|രാജകൊട്ടാരങ്ങൾ]], [[കോട്ട|കോട്ടകൾ]], വീടുകൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിനാണ് കട്ടകൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. മിസ്രി പിരമിഡുകളിൽ കൂടുതലും മണൽക്കല്ലിൽ പണിതീർത്തവയാണ്. [[നൈൽ നദി|നൈൽ നദിയിൽനിന്നും]] ശേഖരിക്കുന്ന ചേറായിരുന്നു വീടുകളുടെ പ്രധാന നിർമ്മാൺവസ്തു. അച്ചുകളിലാക്കിയ ഈ ചെളി സൂരപ്രകാശത്തിൽ ഉണക്കാൻ വയ്ക്കുന്നു. കട്ടിയായതിനുശേഷം ഇവ നിർമ്മാണപ്രക്രിയയ്ക്ക് ഉപയോഗിച്ചുപ്പോന്നു. പല പ്രാചീന മിസ്രികളുടെ നഗരങ്ങളും ഇന്ന് നാമാവശേഷമായിരിക്കുന്നു. [[വെള്ളപ്പൊക്കം|വെള്ളപ്പൊക്ക]] സാധ്യതയുള്ള നൈലിന്റെ തീരങ്ങളിലായ് നഗരങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചതാണ് ഒരു കാരണം. മിസ്രിന്റെ ചൂടുള്ള വരണ്ട കാലാവസ്ഥകാരണം ഇന്നും ചില പുരാതന മൺ നിർമിതികൾ മിസ്രിൽ അങ്ങിങ്ങായ് അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. ദെയ്ർ അൽ-മദീന എന്ന പ്രാചീന ഗ്രാമം ഇതിനൊരുദാഹരണമാണ്. ഉറപ്പുള്ള കൽതറയിൽ പണിതീർത്ത ചില നിർമിതികളും കാലത്തെയും വെള്ളപ്പൊക്കത്തെയും അതിജീവിച്ച് ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. == ഗിസയിലെ പിരമിഡുകൾ == [[File:All Gizah Pyramids.jpg|thumb|300px|ഗ്ഗിസയിലെ പിരമിഡുകൾ]] [[File:PyramidsofGiza at night.jpg|thumb|ഗ്ഗിസയിലെ പിരമിഡുകളുടെ ഒരു രാത്രികാല ദൃശ്യം]] [[File:Grande-galerie.jpg|thumb|പിരമിഡിന്റെ ഉൾഭാഗത്തുനിന്നെടുത്ത ഒരു ചിത്രം]] മിസ്രിന്റെ തലസ്ഥാനമായ [[കെയ്റോ|കെയ്റോയുടെ]] പ്രാന്തപ്രദേശത്താണ് [[ഗിസ്സാ പീOഭൂമി]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുത്തെ [[പിരമിഡ്|പിരമിഡുകളുടെ]] സമുച്ചയം വിശ്വപ്രസിദ്ധമാണ്. [[ഗിസ നെക്രൊപൊളിസ്|നെക്രോപോളിസ്]] എന്നും ഈ പ്രദേശം അറിയപ്പെടുന്നു. പുരാതാന ഗിസാനഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 8കി.മീ(5 മൈൽ) മാറി മരുപ്രദേശത്താണ് ഈ സമുച്ചയമുള്ളത്. പുരാതന മിസ്രിലെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന(ഫറവോ) ഖുഫുവിന്റെ മഹാ പിരമിഡും(നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും വലിപ്പമേറിയ പിരമിഡ്), അതിനെ അപേക്ഷിച്ച് വലിപ്പത്തിൽ അല്പം ചെറുതായ ഖഫ്രെയുടെ (ഖെഫ്രാൻ) പിരമിഡും മെങ്കവുറിന്റെ പിരമിഡും ചേർന്ന ത്രയമാണ് ഏറ്റവും പ്രശസ്തം. ഇവയ്ക്ക് ചുറ്റുമായ് രാജ്ഞിയുടെ പിരമിഡുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചെറിയ ചെറിയ സൗധങ്ങളും മഹാ നിർമിതി സ്പിങ്ക്സും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite web|last=Winston|first=Alan|title=An overview of the Giza Plateau in Egypt|url=http://www.touregypt.net/featurestories/giza.htm|accessdate=26 July 2011}}</ref> മിസ്രിലെ [[ഫറവോ]] രാജഭരണകാലത്തെ നാലാം രാജവംശ ഫറവോമാർ പണിതുയർത്തിയ പിരമിഡുകൾ അവരുടെ ശക്തിയേയും നിർമ്മാണ വൈദ്ധഗ്ധ്യത്തെയും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ഗാംഭീര്യമുള്ള ശവകുടീരങ്ങളായി മാത്രമല്ല, തങ്ങളുടെ നാമം എന്നും ഓർമിക്കാൻ കാരണമാകുന്ന നിർമിതികൾ എന്ന ആവശ്യവും മുന്നിൽകണ്ടാണ് ഫറവോമാർ പിരമിഡുകൾ സൃഷ്ടിച്ചത്.<ref>{{cite book|last=Reich|first=Lawrence S. Cunningham, John J.|title=Culture and values : a survey of the humanities|url=https://archive.org/details/isbn_049557063|year=2010|publisher=Wadsworth Cengage Learning|location=Boston, MA|isbn=0-495-56877-5|edition=7th ed.}}</ref> ഭീമകാരമായ വലിപ്പവും ലളിതമായ ആകൃതിയും പിരമിഡുകൾ മിസ്രികളുടെ നിർമ്മാണ മികവിനെ തുറന്നുകാട്ടുന്നു.<ref>{{cite book|last=Reich|first=Lawrence S. Cunningham, John J.|title=Culture and values : a survey of the humanities|url=https://archive.org/details/isbn_049557063|year=2010|publisher=Wadsworth Cengage Learning|location=Boston, MA|isbn=0-495-56877-5|edition=7th ed.}}</ref> ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയതും പഴക്കമേറിയതുമായ ഗിസയിലെ മഹാ പിരമിഡ്(ഖുഫുവിന്റെ പിരമിഡ്) ക്രി.മു 2580-നോടടുത്ത് പണിതീർത്തതാണ്. പുരാതന ലോകാൽത്ഭുതങ്ങളിൽ ഇന്നവശേഷിക്കുന്ന ഏക നിർമിതിയും ഈ പിരമിഡാണ്. <ref>{{cite web|title=The 7 Wonders of the Ancient World|url=http://library.thinkquest.org/C0123829/|accessdate=26 July 2011|archive-date=2011-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20110808170642/http://library.thinkquest.org/C0123829/|url-status=dead}}</ref> ക്രി.മു 2532നോടടുത്തായാണ് ഖഫ്രെയുടെ പിരമിഡ് പണീതീർത്തത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|last=Lehner|first=Mark|title=The Pyramid of Khafre|url=http://puffin.creighton.edu/museums/cohagan/giza_khafre.htm|work=The Complete Pyramids|accessdate=26 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728213057/http://puffin.creighton.edu/museums/cohagan/giza_khafre.htm|archivedate=2011-07-28|url-status=live}}</ref> തീവ്രമായ ഉൽക്കർഷേച്ഛയോടെയാണ് ഖഫ്രെ തന്റെ പിരമിഡ് പിതാവായ ഖുഫുവിന്റെ പിരമിഡിനു അടുത്തായ് സ്ഥാപിച്ചത്. അത് ഖുഫുവിന്റെ പിരമിഡിനോളം ഉയമുള്ളതായിരുന്നില്ലെങ്കിലും, അത്തരമൊരു പ്രതീതി സൃഷ്ടിക്കാനായ്, ആ പിരമിഡിന്റേതിനേക്കാളും 33 അടി അധികം ഉയരമുള്ള തറയിലാണ് ഖഫ്രെ തന്റെ പിരമിഡ് പണിതുയർത്തിയത്.<ref>{{cite web|last=Lehner|first=Mark|title=The Pyramid of Khafre|url=http://puffin.creighton.edu/museums/cohagan/giza_khafre.htm|work=The Complete Pyramids|accessdate=26 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110728213057/http://puffin.creighton.edu/museums/cohagan/giza_khafre.htm|archivedate=2011-07-28|url-status=live}}</ref> തന്റെ പിരമിഡിന്റെ നിർമ്മാണത്തിനൊപ്പം തന്നെ ശവകുടീരത്തിന്റെ കാവൽഭടനായി സ്പിങ്ക്സിന്റെ നിർമ്മാണവും ഖഫ്രെ ആരംഭിച്ചു. മനുഷ്യന്റെ ശിരസ്സും സിംഹത്തിന്റെ ഉടലുമുള്ള ഒരു ബൃഹദ് ശില്പമാണ് സ്ഫിങ്ക്സ്. <ref>{{cite book|last=Reich|first=Lawrence S. Cunningham, John J.|title=Culture and values : a survey of the humanities|url=https://archive.org/details/isbn_049557063|year=2010|publisher=Wadsworth Cengage Learning|location=Boston, MA|isbn=0-495-56877-5|edition=7th ed.}}</ref> വളരെ വലിയ മണൽക്കൽ ശിലകളുപ്യോഗിച്ചാണ് ഇത് നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ആകെ ഉയരം ഭൂനിരപ്പിൽനിന്നും 65 അടിയോളം വരും.<ref>{{cite book|last=Reich|first=Lawrence S. Cunningham, John J.|title=Culture and values : a survey of the humanities|url=https://archive.org/details/isbn_049557063|year=2010|publisher=Wadsworth Cengage Learning|location=Boston, MA|isbn=0-495-56877-5|edition=7th ed.}}</ref> Menkaure's പിരമിഡിന് ക്രിസ്തുവിനും മുമ്പ് 2490 വർഷത്തോളം പഴക്കം കണാക്കാക്കുന്നു. 213 അടി മാത്രം ഉയരമുള്ള ഈ പിരമിഡാണ് മൂനുപിരമിഡുകളിലും വെച്ച് ഏറ്റവും ചെറുത്.[18] [[File:Pyramid of Khufu - Entrance.jpg|thumb|left|200px|പിരമിഡിന്റെ പ്രവേശനദ്വാരം]] മോഷ്ടാക്കളിൽനിന്നും കൊള്ളക്കാരിൽ നിന്നും ശവകുടീരത്തെ സംരക്ഷിക്കാനായി പിരമിഡുകൾക്കുള്ളിൽ പിരമിഡുകൾക്കുള്ളിൽ ചിന്താകുഴപ്പം വരുത്തുന്ന തുരങ്ക്ങ്ങളും ഇടനാഴികളും ഉണ്ടെന്ന വാദം അക്കാലത്ത് പല വ്യക്തികൾക്കുമിടയിൽ നിലനിന്നിരുന്നു. പക്ഷേ ഇത് സത്യമായിരുന്നില്ല. പിരമിഡിന്റെ അകത്തെ ഇടനാഴികൾ വളരെ ലളിതമായി രൂപകല്പന ചെയ്തവയാണ്. നേരെ ശവക്കല്ലറയിലേക്ക് ചെന്നെത്താൻ കഴിയുന്ന വിധത്തിലാണ് അവ നിർമിച്ചത്. എങ്കിലും പിരമിഡുകൾക്കുള്ളിൽ സമർപ്പിച്ച അമൂല്യ സമ്പത്ത് ചില സമയത്ത് മോഷ്ടാക്കളിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെട്ടില്ല. <ref>{{cite book|last=Reich|first=Lawrence S. Cunningham, John J.|title=Culture and values : a survey of the humanities|url=https://archive.org/details/isbn_049557063|year=2010|publisher=Wadsworth Cengage Learning|location=Boston, MA|isbn=0-495-56877-5|edition=7th ed.}}</ref> എങ്കിലും നിർമ്മാണപ്രക്രിയ എളുപ്പമാക്കുന്നതിനായ് പിരമിഡിനകത്ത് ചില തുരങ്കങ്ങൾ പണിതിരുന്നു. ഭൂനിരപ്പിൽനിന്നും എത്രത്തോളം ആഴത്തിൽ ശവകല്ലറ നിർമ്മിക്കാൻ സാധിച്ചു എന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് ഇവ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. വിവിധ രാജവംശങ്ങളും പിരമിഡ് നിർമ്മാണം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോയി. പിലകാലത്ത് സാമ്പത്തികമായ് പ്രതികൂല സാഹചര്യം ഉടലെടുത്തപ്പോഴാണ് അവയിൽ പലതും നിലച്ചത്. മറിച്ച് കൊള്ളക്കാരെ ഭയന്നല്ല. അടിമകളെ ഉപയോഗിച്ചാണ് പിരമിഡിഡുകളുടെ നിർമ്മാണം നടത്തിയത് എന്ന് വ്യാപകമായ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ മറ്റു ചില പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ കൃഷിയില്ലാതിരുന്ന സമയത്ത് കർഷകരെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയാണ് പിരമിഡുകൾ നിർമിച്ചത് എന്നാണ്. രണ്ടായാലും രാജാക്കന്മാരുടെ ജീവിതശൈലി വിളിച്ചോതുന്ന പിരമിഡുകൾ അടിമപ്പണിക്കൂടാതെ സൃഷ്ടിച്ചതാകാൻ സാധ്യതയില്ല.<ref>{{cite book|last=Reich|first=Lawrence S. Cunningham, John J.|title=Culture and values : a survey of the humanities|url=https://archive.org/details/isbn_049557063|year=2010|publisher=Wadsworth Cengage Learning|location=Boston, MA|isbn=0-495-56877-5|edition=7th ed.}}</ref> == കർണ്ണാക് == [[File:Hypostyle hall, Karnak temple.jpg|200px|thumb|right|കർണാക് ക്ഷേത്രത്തിലെ തൂൺ മണ്ഡപം]] ലക്സോറിൽ നിന്നും 2.5 കി മീ വടക്കായ് നൈൽ നദീ തടത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പുരാതന മിസ്രി ക്ഷേത്ര സമുച്ചയമാണ് [[കർണ്ണാക്|കർണാക്]]. പ്രധാനമായും നാലുഭാഗങ്ങളാണ് ഇതിനുള്ളത് . കൂടാതെ ഈ നാലുഭാഗങ്ങളേയും സംരക്ഷിക്കുന്ന ചുറ്റുമതിലിനു പുറത്തായ് നിരവധി ചെറു ക്ഷേത്രങ്ങളും കർണാക് സമുച്ചയത്തിലുണ്ട്. നിർമ്മാണദൈർഘ്യവും പ്രവർത്തനനിരതമായിരുന്ന കാലയളവുമാണ് കർണാക്കിനെ മറ്റു മിസ്രി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്. ക്രി.മു 16ആം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. 30ഓളം ഫറവോമാർ ഇതിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ പങ്കാളികളായി. തത്ഫലമായാണ് ഈ ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിന് ഈ ബാഹുല്യവും, സങ്കീർണതയും, വൈവിധ്യവും കൈവന്നത്. അത്യധികം പ്രത്യേകതകളുള്ള ഒരു ക്ഷേത്രസമുച്ചയമാണ് കർണാകിലേത്. അവയിൽ ചിലത് കർണാകിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നവയുമാണ്. == ലക്സോർ ക്ഷേത്രം(Luxor Temple) == മിസ്രിലെ [[ലക്സോർ]] നഗരത്തിൽ (പുരാതനകാലത്തെ തീബ്സ് സഗരം) നൈലിന്റെ കിഴക്കൻ തീരത്തായ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു വലിയ പ്രാചീന ക്ഷേത്രസമുച്ചയമാണ് ഇത്. ക്രിസ്തുവിനും മുൻപ് 14-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ മിസ്രിൽ [[അമെൻഹോട്ടെപ് III|അമെൻഹോട്ടെപ് മൂന്നാമന്റെ(Amenhotep III)]] ഭരണകാലത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിക്കുന്നത്. പിന്നീടുവന്ന പല ഭരണാധികാരികളും ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ കൂട്ടിചേർക്കലുകൾ നടത്തി. നിർമ്മാണത്തിന്റെ ആദ്യശിലാസ്ഥാപനത്തിനുശേഷം 100 വർഷംകഴിഞ്ഞ് [[രാംസെസ്സ് രണ്ടാമൻ|രാംസെസ്സ് രണ്ടാമന്റെ(Ramesses II)]] ഭരണകാലത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അനുബന്ധജോലികൾ കൂടുതൽ ഊർജ്ജസ്വലമാകുന്നത്. ഈ രണ്ട് ഫറവോമാരാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തെ കാര്യമായും സ്വാധീനിച്ചവർ. മിസ്രി ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പ്രവേശന ഗോപുരങ്ങൾ [[പൈലൺ|പൈലൺ(Pylon)]] എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ലക്സോർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ 79 അടി(24 മീറ്റർ) ഉയരമുള്ള പൈലൺ രാംസെസ്സ് രണ്ടാമന്റെ കാലത്ത് നിർമിച്ചതാണ്. ഈ പൈലോണിൽ രാംസെസ്സിന്റെ ദ്വിഗ്വിജയങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതായ് കാനപ്പെടുന്നു. പിന്നീടുവന്ന ഫറവോമാരും അവരുടെ യുദ്ധവിജയങ്ങൾ ഇവിടെ ആലേഖനം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രവേശനകവാടമായ ഈ നിർമിതിയുടെ പാർശ്വങ്ങളിലായ് രാംസെസ്സ് രാജാവിന്റെ ഭീമാകാരമായ 6 ശില്പങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. 4എണ്ണം ഉപവിഷ്ഠ ശില്പങ്ങളും, 2 എണ്ണം നിൽക്കുന്ന ശില്പങ്ങളും ആയിരുന്നു. നിർഭാഗ്യവശാൽ ഇവയിൽ രണ്ട് ഉപവിഷ്ഠ ശില്പങ്ങളൊഴികെ മറ്റെല്ലാം കാലഹരണപ്പെട്ടു. ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നില്ലായ് സ്ഥപിച്ചിരിക്കുന്ന 82അടിയോളം ഉയരം വരുന്ന ഒബെലിസ്കും( ഉയരമുള്ളതും നാലുവശങ്ങളോടു കൂടിയതുമായ സ്മാരകശിലാസ്തംഭങ്ങളാണ് ഒബെലിസ്കുകൾ) നിർമിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. പൈലൺ കവാടം കടന്നുചെല്ലുന്നത് നിരവധി തൂണുകളോടു കൂടിയ ഒരു നടുമുറ്റത്തേക്കാണ്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഈ ഭാഗവും രാംസെസ്സ് രാജാവുതന്നെ പണികഴിപ്പിച്ചതാണ്. ഇതും കടന്നാൽ എത്തിചേരുന്നത് Amenhotep മൂന്നാമൻ (Amenhotep) പണിതീർത്ത 100മീറ്ററോളം നീളം വരുന്ന പാർശ്വങ്ങളിൽ തൂൺനിരകളോടുകൂടിയ(colonnade) ഒരു ഇടനാഴിയിലേക്കാണ്. പാപ്പിറസ് മകുടങ്ങളോടുകൂടിയ സ്തംഭങ്ങളാണ് തൂൺനിരയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. തൂൺനിരയ്ക്കും അപ്പുറത്തായ് തൂൺ നടുമുറ്റമുണ്ട്. ഇവയിൽ കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള തൂണുകൾക്കാണ് അധികം കോട്ടം തട്ടാത്തത്. ചില തൂണൂകൾ പണീതീർത്തപ്പോഴുള്ള അതേ നിറത്തോടെ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. {{wide image|luxortemple.jpg|1000px|ലക്സോർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു വിശാലവീക്ഷണദൃശ്യം}} == ഇതും കാണുക == * [[ഈജിപ്റ്റോളജി]] ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category|Ancient Egyptian architecture}} * [http://www.dainst.org/aegaron&sessionLanguage=en AEgArOn - Ancient Egyptian Architecture Online, open source project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110522061516/http://www.dainst.org/Aegaron%26sessionLanguage%3Den |date=2011-05-22 }} * [http://www.aldokkan.com/art/architecture.htm Ancient Egyptian Architecture - Aldokkan] * [http://www.ancient-egypt-online.com/ancient-egypt-houses.html Ancient Egypt Houses] {{Ancient Egypt topics}} {{History of architecture}} [[വർഗ്ഗം:ഈജിപ്റ്റോളജി]] [[വർഗ്ഗം:പുരാതന ഈജിപ്ഷ്യൻ വാസ്തുവിദ്യ| ]] [[വർഗ്ഗം:വാസ്തുവിദ്യാചരിത്രം]] 924aya5l87ile1tnjsdn4qvsetp7ac8 0 221674 4616061 3624457 2026-04-28T15:27:42Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616061 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Alappuzha Lighthouse}} {{PU|Alappuzha Lighthouse}} {{Infobox lighthouse | name = ആലപ്പുഴ വിളക്കുമാടം | image_name = Alappuza Lighthouse2.jpg | caption = ആലപ്പുഴ വിളക്കുമാടത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുനിന്നുള്ള ദൃശ്യം | location = [[Alappuzha|ആലപ്പുഴ]], [[Kerala|കേരളം]] | latd = 09 | latm = 29.632 | latNS = N | longd = 76 | longm = 19.255 | longEW = E | coordinates_type = type:landmark | coordinates_display = title | yearlit = 1862 | automated = | yeardeactivated = | foundation = | construction = മേസണറി | shape = സിലിണ്ടർ ആകൃതി | height = 30 മീറ്റർ | lens = | range = 24.5 മൈൽ (39.5 കിലോമീറ്ററുകൾ) | characteristic = പതിനഞ്ചുസെക്കന്റിൽ രണ്ടുപ്രാവശ്യം വച്ച് വെള്ള പ്രകാശം തെളിയും }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] നീണ്ട തീരപ്രദേശമുള്ള ജില്ലയായ [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിലെ]] രണ്ട് വിളക്കുമാടങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് '''ആലപ്പുഴ വിളക്കുമാടം'''. ഇത് ആലപ്പുഴ പട്ടണത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അന്ധകാരനഴിക്ക് സമീപത്താണ് ആലപ്പുഴയിലെ രണ്ടാമത്തെ വിളക്കുമാടമായ [[മനക്കോടം വിളക്കുമാടം]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ആലപ്പുഴ വിളക്കുമാടം 1862-ലാണ് നിർമിച്ചത്. ഇത് ധാരാളം വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നുണ്ട്. എല്ലാ ദിവസവും 1500 മുതൽ 1630 വരെയാണ് സന്ദർശകരെ അനുവദിക്കുന്നത്. പ്രവേശനഫീസ് പത്ത് രൂപയാണ്. ==ചരിത്രം== [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യത്തിന്റെ]] ഭാഗമായിരുന്നു [[ആലപ്പുഴ]]. തിരുവിതാംകൂറിലെ പ്രധാന തുറമുഖങ്ങൾ [[വിഴിഞ്ഞം]], [[കൊല്ലം]], [[പുറക്കാട്]] എന്നിവയായിരുന്നു. പുറക്കാട് തുറമുഖം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ കച്ചവടക്കാരെ പുനരധിവസിപ്പിക്കാൻ തെരഞ്ഞെടുത്ത സ്ഥലമായിരുന്നുവത്രേ ആലപ്പുഴ തുറമുഖം. 1792-ലാണ് ഈ തുറമുഖം വിദേശവ്യാപാരികൾക്കായി തുറന്നുകൊടുത്തത്. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരു വിളക്കുമരം ഇവിടെ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു. [[ഉത്രം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ|മാർത്താണ്ഡവർമ്മ രണ്ടാമൻ]] ഭരിച്ചിരുന്ന കാലത്തായിരുന്നു ഇപ്പോഴുള്ള വിളക്കുമാടം നിർമ്മിക്കാനുള്ള പ്രവൃത്തി തുടങ്ങിയത്. 1860 ഏപ്രിൽ 26-ന് കല്ലിടീൽ കർമ്മം ചെയ്തത് മിസ്സിസ് മൗ ക്രൗഫോർഡ് എന്ന സ്ത്രീയായിരുന്നുവത്രേ. 1861-ൽ [[ആയില്യം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ആയില്യം തിരുനാൾ രാമവർമ്മയുടെ]] കാലത്ത് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി. വെളിച്ചെണ്ണയുപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ദീപം (മെസേഴ്സ് ചാൻസ് ബ്രദേഴ്സ് ഓഫ് ബിർമിംഘാം നിർമിച്ചത്) 1862 മാർച്ച് 28-ന് പ്രവർത്തിച്ചുതുടങ്ങി. 1952 വരെ ഈ സംവിധാനം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നുവത്രേ. പിന്നീട് ഗാസ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഫ്ലാഷ് ചെയ്യുന്ന തരം ദീപം (എ.ജി.എ. നിർമിതം) നിലവിൽ വന്നു. 1960-ൽ വൈദ്യുതി ലഭ്യമായതിനെത്തുടർന്ന് മെസേഴ്സ് ബി.ബി.റ്റി. [[പാരീസ്]] നിർമിച്ച ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങി. 1960 ആഗസ്റ്റ് 4-ന്. 1998 ഏപ്രിൽ 8-ന് ഡയറക്റ്റ് ഡ്രൈവ് സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങി. 1998 ഡിസംബർ 30 മുതൽ അടിയന്തരഘട്ടങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള ഒരു സംവിധാനവും ഡയറക്റ്റ് ഡ്രൈവ് സംവിധാനവും നിലവിൽ വന്നു. ഇൻകാൻഡസെന്റ് ദീപങ്ങൾ 1999 ഫെബ്രുവരി 28-ൽ മെറ്റൽ ഹാലൈഡ് ദീപങ്ങൾക്ക് വഴിമാറി.<ref>{{Cite web |url=http://www.dgllnoida.gov.in/chennai/ALLEPPEY.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-12-21 |archive-date=2013-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130312113031/http://dgllnoida.gov.in/chennai/ALLEPPEY.html |url-status=dead }}</ref><ref name="ലൈറ്റ് ഹൗസുകൾ">{{Cite web |url=http://kerala.bizhat.com/lighthouses.html |title=കേരളത്തിലെ വിളക്കുമാടങ്ങൾ |access-date=2012-12-21 |archive-date=2015-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150319042907/http://kerala.bizhat.com/lighthouses.html |url-status=dead }}</ref><ref name=lhdigest>{{cite web | title = Lighthouse Digest Article | url = http://www.lhdepot.com/Digest/StoryPage.cfm?StoryKey=401 | publisher = Lighthouse Digest | accessdate = March 6, 2008 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080227011854/http://www.lhdepot.com/Digest/StoryPage.cfm?StoryKey=401 | archivedate = 2008-02-27 | url-status = dead }}</ref><ref name=govindia>{{cite web | title = Government of India Reference | url = http://dgllnoida.gov.in/history/cochin/alleppy.htm | publisher = Govt of India | accessdate = March 6, 2008}} {{Dead link|date=October 2010|bot=H3llBot}}</ref> മുപ്പതടി ഉയരമുള്ള വിളക്കുമാടത്തിനുള്ളിൽ തേക്കിൻ തടിയിൽ നിർമിച്ച ഒരു കോവണിയുണ്ട്. ഈ വിളക്കുമാടം ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. വെള്ളനിറത്തിലായിരുന്നു ആദ്യം ഈ വിളക്കുമരത്തിന്റെ പെയിന്റിംഗ്. 2000-ൽ ഇത് ചുവപ്പും വെള്ളയും വലയങ്ങളാക്കി മാറ്റപ്പെട്ടു. ==സന്ദർശനം== +91-477-2253459 എന്ന നമ്പറിൽ വിളക്കുമാടത്തിന്റെ നടത്തിപ്പുകാരുമായി ബന്ധപ്പെടാം. 2007-ൽ ഇവിടെ സന്ദർശകരെ അനുവദിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഉച്ചയ്ക്കു ശേഷം 3മണി മുതൽ 5 മണി വരെ ഈ വിളക്കുമാടം സന്ദർശിക്കാവുന്നതാണ്. മുതിർന്നവർക്ക് {{INR}}10, കുട്ടികൾക്ക് {{INR}}3 എന്നിങ്ങനെയാണ് സന്ദർശനനിരക്ക്. വിദേശികളുടെ സന്ദർശനഫീസ് 25 രൂപയാണ്. ചിത്രങ്ങൾ എടുക്കാൻ ക്യാമറ കൊണ്ടുവന്നാൽ പ്രതേകം ഫീസ്‌ ഈടാക്കുന്നതാണ്.<ref>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/news/states/kerala/article2825523.ece | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Alappuzha lighthouse to celebrate 150 Year | date=23 January 2012}}</ref> ==ചിത്രശാല== <gallery> Aladin lamp.JPG|അലാഡിൻ വിളക്ക്, ലൈറ്റ്‌ഹൗസ് മ്യൂസിയം Light House of alleppey.jpg Alappuzha Beach Light House.jpg|സന്ദർശകർ ലൈറ്റ്‌ഹൗസിനു മുകളിൽ </gallery> ==ഇതും കാണുക== *[[കേരളത്തിലെ വിളക്കുമാടങ്ങൾ]] ==അവലംബം== <references/> {{commonscat|Alappuzha lighthouse}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിളക്കുമാടങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ല]] 1oit3876riiehaglubayhfgnuhh7xl0 0 223091 4616159 4505511 2026-04-29T01:24:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616159 wikitext text/x-wiki [[File:എ. സഹദേവൻ 2.jpg|thumb|എ. സഹദേവൻ]] മുതിർന്ന മലയാളം പത്രപ്രവർത്തകനായിരുന്നു '''എ. സഹദേവൻ'''. അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യാവിഷൻ]] ടി.വി. ചാനലിലെ അസോസിയേറ്റ് എഡിറ്ററായി ജോലി ചെയ്തിതിട്ടുണ്ട്. [[പ്രസ്സ് അക്കാദമി|പ്രസ്സ് അക്കാദമിയുടെ]] ഫാക്കൽറ്റിയിലും ഇദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നു.<ref>[http://pressacademy.org/content/faculty പ്രസ്സ് അക്കാദമിയുടെ വെബ് സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130114083737/http://pressacademy.org/content/faculty |date=2013-01-14 }} ഫാക്കൽറ്റി പട്ടിക</ref> വിവിധ പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ജീവിതരേഖ == പാലക്കാട് സ്വദേശിയായായ സഹദേവൻ കോഴിക്കാട് കരുവശേരിയിലായിരുന്നു താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/senior-journalist-andoor-sahadevan-passes-away-rv-522725.html|title=Andoor Sahadevan {{!}} മുതിർന്ന മാധ്യമ പ്രവർത്തകൻ എ. സഹദേവൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2022-03-27|date=2022-03-27|language=ml}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അദ്ദേഹത്തിനും ഭാര്യ പുഷ്പക്കും ഒരു മകളുണ്ട്.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/03/27/a-sahadevan-passed-away.html|title=മുതിർന്ന മാധ്യമ പ്രവർത്തകനും മാസ്കോം പ്രഫസറുമായ എ.സഹദേവൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2022-03-27|language=ml}}</ref> 2022 മാർച്ച് 27 ന് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. == ഔദ്യോഗിക ജീവിതം == 1982 ൽ [[മാതൃഭൂമി ദിനപ്പത്രം|മാതൃഭൂമിയിൽ]] പത്രപ്രവർത്തകനായി ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ച അദ്ദേഹം 2003-ൽ ഇന്ത്യാവിഷൻ ചാനലിൽ പ്രോഗ്രാം കൺസൽട്ടന്റായി. പ്രസ് അക്കാദമി ഫാക്കൽറ്റി ആയിരുന്ന അദ്ദേഹം [[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മനോരമ]] സ്കൂൾ ഓഫ് കമ്യൂണിക്കേഷൻ (മാസ്കോം) പ്രഫസർ ആയി സേവനം അനുഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യാവിഷൻ|ഇന്ത്യ വിഷൻ]] ചാനലിലെ കലാമൂല്യമുള്ള വിദേശ സിനിമകളെ നിരൂപണം ചെയ്യുന്ന ''24 ഫ്രെയിംസ്'', സഫാരി ടി.വി ചാനലിലെ ''വേൾഡ് വാർ II'' എന്നീ പരിപാടിയുടെ അവതാരകനായിരുന്നു.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/senior-journalist-andur-sahadevan-is-no-more-234.html|title=മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ ആണ്ടൂർ സഹദേവൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2022-03-27|language=en}}</ref> 2016 ഇന്ത്യൻ അന്താരാഷ്ട്ര ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ അന്താരാഷ്ട്ര ഡോക്യുമെന്ററി വിഭാഗത്തിൽ ജൂറിയായും സഹദേവൻ സേവനമനുഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0" /> == കൃതികൾ == * കാണാതായ കഥകൾ (ചെറുകഥാ സമാഹാരം)<ref name=":1" /> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * മികച്ച കോംപയററിനു നൽകുന്ന 2010-ലെ [[സംസ്ഥാന ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്]] ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/228079/2010-03-26/kerala-26TA731-.XTG |title=മാതൃഭൂമി വാർത്ത |access-date=2012-12-24 |archive-date=2011-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110122072256/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/228079/2010-03-26/kerala-26TA731-.XTG |url-status=dead }}</ref>. * ടെലിവിഷൻ ചേമ്പറിന്റെ മികച്ച സിനിമാധിഷ്ഠിത പരിപാടിക്കുള്ള അവാർഡും [[24 ഫ്രെയിംസ്]] എന്ന പരിപാടിയുടെ അവതരണത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>[http://www.sify.com/motoring/fullstory.php?id=14826778 സിഫി.കോം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. * ചലച്ചിത്രങ്ങളെപ്പറ്റി ഇദ്ദേഹം അവതരിപ്പിക്കുന്ന പരിപാടിയായ 24 ഫ്രെയിംസിന് 2012-ലെ മികച്ച ഇൻഫോടെയിൻമെന്റ് പരിപാടിക്കുള്ള ഏഷ്യാവിഷൻ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>[http://www.indiavisiontv.com/2012/06/13/84061.html വാർത്ത] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120629120420/http://www.indiavisiontv.com/2012/06/13/84061.html |date=2012-06-29 }} ഇന്ത്യാവിഷന് നാലു പുരസ്കാരം</ref> ==ചിത്രശാല== <gallery> File:A Sahadevan.JPG|എ. സഹദേവൻ വിക്കിപീഡിയ പത്താം വാർഷികത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നു </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.youtube.com/watch?v=C-70iK-vBEk ശ്രീ ശ്രീ രവിശങ്കറുമായുള്ള അഭിമുഖം] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പത്രപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] fcr7mzct5hddhttdvkqcn0t3lihcqie 0 234061 4616151 4118645 2026-04-28T23:46:57Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616151 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Highland}} [[File:Kirifuri Highland 20090719.jpg|thumb|250px|right|കിരിഫുരി ഹൈലാഡ് (ഉന്നതമേഖല) ജപ്പാൻ]] [[സമുദ്രം|സമുദ്ര]] നിരപ്പിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു നിൽക്കുന്നതും [[ഉഷ്ണമേഖല|ഉഷ്ണമേഖലയിൽ]] ഉൽപ്പെട്ടതുമായ പ്രദേശങ്ങളെ '''ഉന്നതമേഖലകൾ''' എന്നു പറയുന്നു. ഇത്തരം സ്ഥലങ്ങളിൽ സമീകൃത [[കാലാവസ്ഥ|കാലാവസ്ഥയായിരിക്കും]] അനുഭവപ്പെടുക. [[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിൽ]] ഈ പ്രദേശത്തെ ഉന്നതമേഖല (High land) എന്നു പറയുന്നു. സങ്കീർണമായ ഭൂപ്രകൃതിയാണെങ്കിലും തുല്യ [[അക്ഷാംശം|അക്ഷാംശങ്ങളിലുള്ള]] നിംനപ്രദേശങ്ങളിലെ അത്യുഷ്ണവും ആർദ്രവുമായ കാലാവസ്ഥയെ അപേക്ഷിച്ച് തുലോം സുഖകരമായ അവസ്ഥയാണ് ഈ മേഖലയിലുള്ളത്. ഇത് വൻതോതിലുള്ള [[കുടിയേറ്റം|കുടിയേറ്റത്തിന്]] പ്രേരകമായി തീർന്നിരിക്കുന്നു. [[ഭൂമധ്യരേഖ|ഭൂമധ്യരേഖയിൽ]] നിന്ന് ധ്രുവത്തിനഭിമുഖമായി സഞ്ചരിക്കുമ്പോളെന്നപോലെ ഉയരംകൂടുംതോറും കാലാവസ്ഥയിലും [[സസ്യം|സസ്യജാലങ്ങളിലും]] മാറ്റങ്ങൾ ദൃശ്യമാണ്. നന്നേ ഉയർന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ അർട്ടിക് മേഖലയ്ക്കു തുല്യമായ സസ്യങ്ങളും സ്ഥിരമായി [[മഞ്ഞ്|മഞ്ഞു]] മൂടിക്കിടക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളും വിരളമല്ല. ഏറ്റവും താണ ഭാഗങ്ങളിൽ മദ്ധ്യരേഖാവനങ്ങളോ [[മഴക്കാടുകൾ|മഴക്കാടുകളോ]] കാണുന്നതും സാധാരണമാണ്. ==സ്ഥാനം== ഉന്നതമേഖലകളായി കരുതാവുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ [[ഉഷ്ണമേഖല|ഉഷ്ണമേഖലയിലെങ്ങും]] ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. നിയതമായ സ്ഥാനനിർണയം അസാദ്ധ്യമാണെന്നു തന്നെ പറയാം.<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/615557/United-Kingdom/44673/The-highland-zone The highland zone</ref> ഈ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങൾ വിസ്തൃതമോ നന്നേചെറുതോ ആയിരിക്കാം. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] മലനിരകളും പീഠഭൂമികളും, അവയുടെ തുടർച്ചയെന്നോണം തെക്കേ അമേരിക്കയിൽ എഴുന്നുകാണുന്ന [[ആൻഡീസ്]] ഉന്നതതടവും ഉന്നതമേഖലയിൽ പെടുന്നു. [[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലിന്റെ]] കിഴക്കേ പകുതിയിലും വെസ്റ്റിൻഡീസ് ദ്വീപുകളിലും ഉന്നതമേഖലയായി വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പീഠബൂമികൾ ഉണ്ട്. [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയുടെ]] പൂർവ-മധ്യ ഭാഗങ്ങളിലായി വ്യാപിച്ച് [[എത്യോപ്യ]], [[കെനിയ]], [[ഉഗാണ്ട]], [[താൻസാനിയ]], റൊഡേഷ്യ, നസാലാൻഡ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളെ ഭാഗികമായി ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പീഠഭൂമിയും ഈ കാലാവസ്ഥയയിൽ പെടുന്നു. തെക്കു കിഴക്കൻ [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലെ]] [[ഇന്തോനേഷ്യ]], [[ഫിലിപ്പീൻസ്]], എന്നി [[ദ്വീപസമൂഹം|ദ്വീപസമൂഹങ്ങളിലും]] മധ്യ പസഫിക് ദ്വീപുകളിലും ഉള്ളഗിരിനിരകളെയും ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെടുത്താവുന്നതാണ് ===കാലാവസ്ഥ=== [[മൺസൂൺ]] [[വനം|വനങ്ങൾ]], മെഡിറ്ററേനിയൻ പ്രദേശം, [[മഴക്കാടുകൾ]] തുടങ്ങിയ ഇതരകാലാവസ്ഥാ വിഭാഗങ്ങളെപോലെ വർഷപാതം, [[താപനില]] തുടങ്ങിയ സൂചകാങ്കങ്ങളുടെ ശരാശരിത്തോതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉന്നതമേഖലയിലെ [[കാലാവസ്ഥ]] നിർവചിക്കാനാവില്ല. എന്നാലും സാമാന്യമായ സ്വഭാവങ്ങൾ ഇല്ലന്നു പറഞ്ഞുകൂടാ. താപനിലയിലെ ഏറ്റകുറച്ചിലുകൾ ഉന്നതമേഖലയിൽ നന്നേ കുറവായിരിക്കും. താപനിലയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നുള്ള ഉയരം നിർണ്ണായക ഘടകമാണ്. 300 മീറ്ററിന് ശരാശരി 3.3⁰C എന്ന ക്രമത്തിൽ താപനില താഴുന്നു. ഉയരം കൂടുംതോറും [[അന്തരീക്ഷമർദ്ദം|അന്തരീക്ഷമർദ്ദത്തിൽ]] ഉണ്ടാവുന്ന കുറവ് ശരീരം തളർത്തുന്നതിനും മൂക്കിലൂടെയുള്ള രക്തശ്രാവത്തിനും ജഠരാഗ്നിമാന്ദ്യത്തിനും കാരണമാവുന്നു. ''ഇൻസോമിയ'' എന്ന അസുഖമുണ്ടാവുന്നതും സഹജമാണ്. വായു താരതമ്യേന നേർത്തതായതിനാൽ അൾട്രാവയറ്റ് രശ്മിയുടെ തീവ്രത വർധിക്കുന്നു. തന്മൂലം മനുഷ്യരുടെ തൊലി കറുക്കാൻ കാരണമാകുന്നു. ഇതുമൂലം പകൽ ക്രമാതീതമായ ചൂടിനും രാത്രിൽ അതിശൈത്യതിനും കാരണമാകുന്നു.<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/265518/highland-climate highland climate</ref> ===പ്രകൃതിവിഭാഗങ്ങൾ=== ===ഭൂപ്രകൃതി=== ===സസ്യജാലം=== ===ജന്തുവർഗങ്ങൾ=== ===ജനങ്ങൾ=== ===വ്യവസായം=== ===നഗരങ്ങൾ=== ==ഉന്നതമേഖലാരോഗങ്ങൾ== ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *http://www.thefreedictionary.com/highland *http://www.visitmaine.com/region/highlands/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:ഭൂപ്രകൃതിശാസ്ത്രം]] 115bboltu8jj239uxb4mhb78zubs48u 0 236379 4616099 4141670 2026-04-28T18:08:34Z Malikaveedu 16584 4616099 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vallam}} {{Infobox Indian Jurisdiction |type = village |native_name = വല്ലം Vallom |other_name = |district = [[Ernakulam district|എറണാകുളം]] |state_name = Kerala |nearest_city = പെരുമ്പാവൂർ |parliament_const = |assembly_cons = |civic_agency = |skyline = |skyline_caption = |latd = |latm = |lats = |longd= |longm= |longs= |locator_position = right |area_total = |area_magnitude = |altitude = |population_total = |population_as_of = |population_density = |sex_ratio = |literacy = |area_telephone = |postal_code = |vehicle_code_range = KL- 40 |climate= |website= }} {{For|വല്ലം എന്ന പേരിലുള്ള കാർഷികോപകരണത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ|വല്ലം}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല]]യിലെ [[പെരുമ്പാവൂർ|പെരുമ്പാവൂരിനടുത്ത]] [[ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒക്കൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] ഒരു ഗ്രാമമാണ് വല്ലം. == അധികാരപരിധികൾ == * പാർലമെന്റ് മണ്ഡലം - ചാലക്കുടി * നിയമസഭ മണ്ഡലം - പെരുമ്പാവൂർ * വിദ്യഭ്യാസ ഉപജില്ല - * വിദ്യഭ്യാസ ജില്ല - * വില്ലേജ് - * പോലിസ് സ്റ്റേഷൻ - പെരുമ്പാവൂർ == പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ == * സൗത്ത് വല്ലം ജുമാ മസ്ജിദ് -ഏകദേശം 900 വർഷം പഴക്കം ഉണ്ടെന്നാണ് കണക്ക്. എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ആദ്യത്തെ മുസ്ലിം പള്ളിയാണ് എന്നു പറയപ്പെടുന്നു * [[പെരുമ്പാവൂർ സെൻട്രൽ മോസ്ഖ് - ടൌൺ ജുമാ മസ്ജിദ് പെരുമ്പാവൂർ]] * [[വല്ലം ജംഗ്ഷൻ ജുമാ മസ്ജിദ്]] * [[കണ്ടന്തറ ജുമാ മസ്ജിദ് - എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മഹല്ല്]] * [[വല്ലം ഫൊറോന പള്ളി|വല്ലം സെന്റ് തെരേസാസ് ആവില ഫൊറോന പള്ളി]] * റയോണ്പുരം ജുമാ മസ്ജിദ് * [[കോടനാട്]] ആന പരിശീലന കേന്ദ്രം - വല്ലം കവലയിൽ നിന്ന് 10 കി.മി ദൂരെ കോടനാട് വനമേഖലയിലാണ് == എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി == റോഡ് വഴി - [[എം.സി. റോഡ്|എം.സി റോഡിൽ]] [[പെരുമ്പാവൂർ]] പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് [[അങ്കമാലി]]യിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ 2 കിലോമീറ്റർ ദൂരം റെയിൽ വഴി - അടുത്തുള്ള റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ [[അങ്കമാലി]] വിമാനം വഴി - ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] (നെടുമ്പാശ്ശേരി വിമാനത്താവളം) == സമീപ ഗ്രാമങ്ങൾ == * [[കോടനാട്]] * [[പെരുമ്പാവൂർ]] * [[കാലടി]] * [[താന്നിപ്പുഴ]] * [[ഒക്കൽ]] == ചിത്രശാല == <gallery widths="90px" heights="90px" perrow="5" align="center"> File:Vallam_St-_Theresa_of_Avila_Forane_Church,_വല്ലം_സെന്റ്_തെരേസാസ്_ഫൊറോന_പള്ളി.jpg|വല്ലം ഫൊറോന പള്ളി File:Vallam_Masjid_വല്ലം_മസ്ജിദ്.jpg|വല്ലം ജുമാ മസ്ജിദ് </gallery> {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[Category:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] [[en:Thattekad]] 0069uvwk7joih15im9akqdvzpmkurfq 0 236980 4616266 3802615 2026-04-29T11:58:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616266 wikitext text/x-wiki {{PU|Catty}} {{Chinese |c=斤 |p=jīn |w=chin |y=gàn |poj=kin, kun |kanji=斤 |hiragana=きん |romaji=kin |hangul=근 |hanja=斤 |rr=geun |vie=cân |ind=kati |msa=kati }} [[East Asia|പൂർവ്വേഷ്യയിലും]] [[Southeast Asia|ദക്ഷിണപൂർവ്വേഷ്യയിലും]] തൂക്കമളക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു മാത്രയാണ് '''കട്ടി''' ({{IPAc-en|icon|ˈ|k|ɛ|t|ɪ}} <ref>[http://www.singlishdictionary.com/singlish_K.htm#kati "Kati" entry] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091108233646/http://www.singlishdictionary.com/singlish_K.htm#kati |date=2009-11-08 }} at A Dictionary of Singlish and Singapore English.</ref>). '''斤'''ആണ് ഇതിന്റെ സംജ്ഞയായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പരമ്പരാഗതമായി ചൈനയിൽ നിലവിലുള്ള ഒരു അളവുമാത്രയാണിത്. ഭക്ഷണവസ്തുക്കളും പലചരക്കുമാണ് കട്ടി ഉപയോഗിച്ച് തൂക്കാറുള്ളത്. 100 കട്ടി ചേർന്നതാണ് [[picul|പികുൾ]]. ഒരു കട്ടിയുടെ പതിനാറിലൊന്നാണ് [[tael|ടേൽ]]. ഹോങ്ക് കോങ്ങിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു മാത്രയായ [[stone (Chinese mass)|സ്റ്റോൺ]] 120 കട്ടിക്ക് തുല്യമാണ്. ''ഗ്വാൻ'' (鈞) 30 കട്ടികളാണ്. [[Malay language|മലായ്]] ഭാഷയിലെ '''''കാറ്റി (kati)''''' എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് ഈ വാക്ക് ഉദ്ഭവിച്ചത്. [[Hong Kong|ഹോങ്ക് കോങ്ങിൽ]] 604.78982 [[gramme|ഗ്രാം]] ഭാരമാണ് കട്ടിയുടെ ഭാരമായി നിജപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. <ref name = "hk_law">{{cite web|title = Weights and Measures Ordinance |work = The Law of Hong Kong | url = http://www.legislation.gov.hk/blis_ind.nsf/e1bf50c09a33d3dc482564840019d2f4/4ed2ff0cf02f2fd9c82564760077af3c?OpenDocument }}</ref> [[Malaysia|മലേഷ്യയിൽ]] ഇത് 604.79&nbsp;ഗ്രാമും <ref name = "my_law">{{cite web |title = Weights and Measures Act 1972 |url = http://www.kpdnhep.gov.my/pub/kpdn/html/akta_timbangsukat1972.pdf }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Singapore|സിങ്കപ്പൂരിൽ]] 604.8&nbsp;ഗ്രാമുമാണ്. <ref name = "sg_law">{{cite web |title = Weights and Measures Act |url = http://statutes.agc.gov.sg/non_version/cgi-bin/cgi_retrieve.pl?&actno=Reved-349&date=latest&method=p |access-date = 2013-03-17 |archive-date = 2012-03-12 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120312220809/http://statutes.agc.gov.sg/non_version/cgi-bin/cgi_retrieve.pl?&actno=Reved-349&date=latest&method=p |url-status = dead }}</ref> ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഭാരം 600&nbsp;ഗ്രാമും ([[Taiwan|തായ്‌വാൻ]]<ref>[http://www.gio.gov.tw/taiwan-website/5-gp/yearbook/2001/appendix6.htm Weights and Measures in Use in Taiwan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229224604/http://www.gio.gov.tw/taiwan-website/5-gp/yearbook/2001/appendix6.htm |date=2010-12-29 }} from the ''Republic of China Yearbook'' – Taiwan 2001.</ref> [[Thailand|തായ്‌ലാന്റ്]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ). ചൈനയുടെ ഭൂഘണ്ഡപ്രദേശങ്ങളിൽ കട്ടി 500&nbsp;ഗ്രാമായാണ് നിജപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ചൈനയിൽ ഇതിനെ '''ചന്തക്കട്ടി''' എന്നോ '''കിട്ടി''' (市斤 ''ഷിജിൻ'') എന്നോ ആണ് വിളിക്കുന്നത്. "മെട്രിക് കട്ടി" (公斤 ''ഗോങ്ജിൻ'') എന്നാണ് ചൈനയിൽ കിലോഗ്രാമിനെ വിളിക്കുന്നത്. [[File:Lin Hua Tai tea pricelist.jpg|thumb|left|[[Taipei|തായ്‌പേയിൽ]] ചായയുടെ വില കട്ടിയിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.]] ==ഉദ്ഭവം== [[File:Qin Shi Huang weight.JPG|thumb|221 ബി.സി.യിൽ അളവു‌തൂക്കങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കാൻ [[ചിൻ ഷി ഹ്വാങ്ങ് ഡി]] ചക്രവർത്തി പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള 5-കട്ടി ഭാരം.]] ചൈനയിലെ ആദ്യ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു [[ചിൻ ഷി ഹ്വാങ്ങ് ഡി]] ആണ് ചൈനയിലെ അളവുതൂക്കങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിച്ചത്. <ref name="Veeck">Veeck, Gregory. Pannell, Clifton W. (2007). ''China's Geography: Globalization and the Dynamics of Political, Economic, and Social Change''. Rowman & Littlefield publishing. ISBN 0-7425-5402-3, ISBN 978-0-7425-5402-3. p57-58.</ref> ==മലയാളത്തിൽ== മലയാളഭാഷയിൽ ഏതുഭാരവും തുലാസുപയോഗിച്ച് അളക്കാനുപയോഗിക്കുന്ന തൂക്കപ്പടികളെ കട്ടി എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Tola.JPG|thumb|left|തോല ഒരു അളവു തൂക്കക്കട്ടി,1 തോല = 11.66 ഗ്രാം]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{wiktionary|കട്ടി}} 496q821yn6t86g541m8x89f798rtxq9 0 248783 4616162 3802012 2026-04-29T02:22:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616162 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|M._K._Thyagaraja_Bhagavathar}}{{Infobox person | name = എം.കെ. ത്യാഗരാജ ഭാഗവതർ | image = M.K.Thyagaraja Bhagavathar.jpg | birth_date = {{birth date|1901|03|01}} | birth_place = | birthname = | death_date = {{death date and age|1959|11|1|1901|03|01}} | death_place = [[ചെന്നൈ|മദിരാശി]], [[Madras State]], [[ഇന്ത്യ]] | othername = എം.കെ.ടി. | yearsactive = 1934–1959 | spouse = | parents = | website = | children = എം.കെ.ടി. രവീന്ദ്രൻ }} [[മായാവാരം]] കൃഷ്ണമൂർത്തി '''ത്യാഗരാജഭാഗവതർ''' തമിഴ് ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവും,നിർമ്മാതാവും ,കർണ്ണാടകസംഗീതഞ്ജനും ആയിരുന്നു.(1 മാർച്ച്[[1901]] – 1 നവം: 1959)പഴയ [[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]]യിലെ [[മയിലാടും തുറൈ]] എന്ന പട്ടണത്തിലാണ് ജനിച്ചത്.<ref name="madrasmusings_march1">{{cite journal|title=A legend in his lifetime|work=Madras Musings|publisher=[[S. Muthiah]]|author=S. Sankaranarayanan|url=http://madrasmusings.com/Vol%2019%20No%2022/a-legend-in-his-lifetime.html|volume=19|issue=22|date=March 1–15, 2010|archive-date=2011-08-20|access-date=2013-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20110820111613/http://madrasmusings.com/Vol%2019%20No%2022/a-legend-in-his-lifetime.html|url-status=dead}}</ref> [[1920]] കളുടെ തുടക്കത്തിൽ നാടകസംഘത്തിൽ ഭക്തിഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ തുടക്കം .[[1934]] ൽ '''പാവലക്കോടി''' എന്ന സിനിമയിലൂടെ ഈ രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റവും കുറിച്ചു. ഈ ചിത്രം വലിയ സാമ്പത്തികവിജയം നേടുകയുണ്ടായി.[[1934]] മുതൽ [[1959]] വരെ 14 ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു.ഇതിൽ ആറെണ്ണം [[ബോക്സോഫീസ്]] വിജയം നേടി. ഭാഗവതരുടെ [[1944]] ൽ ഇറങ്ങിയ '''ഹരിദാസ്''' മദ്രാസ്സിലെ ബ്രോഡ് വെ തിയേറ്ററിൽ 3 വർഷം തുടർച്ചയായി പ്രദർശിപ്പിച്ചു. [[ലക്ഷ്മികാന്തൻ വധക്കേസ്|ലക്ഷ്മികാന്തൻ വധക്കേസു]]മായി ബന്ധപ്പെട്ട് ത്യാഗരാജഭാഗവതർ 1944 ൽ അറസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെട്ടു. 1947 ൽ കേസിന്റെ പുനർവിചാരണയിൽ നിരപരാധിയെന്നു കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കലാരംഗത്തെ ഭാവി ഇരുളുകയാണുണ്ടായത്.[[1959]] ൽ നവംബർ 1 നു കലശലായ പ്രമേഹത്തെത്തുടർന്നു ത്യാഗരാജഭാഗവതർ അന്തരിച്ചു. ==ചലച്ചിത്രങ്ങളും കഥാപാത്രങ്ങളും == [[Image:Ambikapathycolour.jpg|right|thumb|130px|M. K. T. in the film ''Ambikapathy''.]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! വർഷം ! ചിത്രം ! കഥാപാത്രം ! കുറിപ്പുകൾ |- |1934 || ''[[പാവലകോടി]]'' || [[അർജുനൻ]] || |- |1936 || ''നവീനശാർങ്ധര '' || ശാർങ്ധരൻ || |- | 1936 || ''സത്യശീലൻ '' || സത്യശീലൻ || നിർമ്മാതാവ് |- |rowspan="2"| 1937 ||''[[ചിന്താമണി]]'' ||വില്വമംഗലം || |- |''[[അംബികാപതി (1937 film)|അംബികാപതി]]'' || അംബികാപതി || |- | 1939 || ''[[തിരുനീലകണ്ഠർ ]]'' || തിരുനീലകണ്ഠ നായനാർ || നിർമ്മാതാവ് |- | 1941 || ''[[അശോക് കുമാർ (1941 film)|അശോക് കുമാർ]]'' || ഗുണാലൻ || |- | 1943 || ''[[ശിവകവി]]'' || പൊയ്യാമൊഴി പുലവർ || |- | 1944 || ''[[ഹരിദാസ്(1944 film)|ഹരിദാസ്]]'' || ഹരിദാസ് || |- | 1948 || ''[[രാജമുക്തി]]''|| രാജേന്ദ്രവർമ്മൻ || |- | 1953 || ''അമരകവി'' || അമരകവി || |- | 1953 || ''ശ്യാമള'' || || |- | 1957 || ''പുതുവാഴ്വ്'' || വൈകുണ്ഠം ||നിർമ്മാതാവും സംവിധായകനും |- | 1960 || ''ശിവകാമി'' || എം. കെ. ത്യാഗരാജഭാഗവതർ || |} ==അവലംബം == {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * {{IMDb name|0080165|M. K. Thyagaraja Bhagavathar}} * [http://www.hindu.com/2006/09/28/stories/2006092807950400.htm A legend fades into oblivion] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130723074936/http://www.hindu.com/2006/09/28/stories/2006092807950400.htm |date=2013-07-23 }}, ''[[The Hindu]]'' * [http://www.tamilnation.org/culture/music/mkt.htm M.K.Thyagaraja Bhagavathar at tamilnation.org] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:1901-ൽ ജനിച്ചവർ]] obiafr8r2fbi7dk3fl3x9wwsmh4qd74 0 249057 4616152 3795557 2026-04-28T23:56:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616152 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|UbuntuKylin}} {{infobox OS |name=ഉബുണ്ടു കൈലിൻ |logo=Ubuntu Kylin.png |screenshot=Ubuntu Kylin 22.04.jpg |caption=ഉബുണ്ടു കൈലിൻ 22.04-ന്റെ ഡെസ്ക്ടോപ്പിന്റെ സ്ക്രീൻഷോട്ട് |developer=[[National University of Defense Technology]], [[Canonical (company)|Canonical Ltd.]], Ubuntu Kylin Community |family=[[Linux]] ([[Unix-like]]) |working_state=Current |source_model=[[Open-source software|Open-source]]<ref>{{cite web|title=kernel.ubuntu.com|url=http://kernel.ubuntu.com/git|website=kernel.ubuntu.com|access-date=20 April 2018|archive-date=21 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180821121416/http://kernel.ubuntu.com/git|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Index of /ubuntu|url=http://archive.ubuntu.com/ubuntu|website=archive.ubuntu.com|access-date=20 April 2018|archive-date=11 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200511162437/http://archive.ubuntu.com/ubuntu|url-status=live}}</ref> |released={{Start date and age|2013|04|25|df=yes}} |latest_release_version=22.04 |latest_release_date={{Start date and age|2022|04|22|df=yes}} |marketing target=[[Personal computer]]s |language=More than 55 languages <small>by [[#Local communities (LoCos)|LoCos]]</small>,<br>presets to [[Simplified Chinese characters]] |updatemodel=[[Software Updater]], [[Ubuntu Software Center|UKSC]], [[APT (software)|APT]] |package_manager=[[dpkg]], [[APT (software)|APT]], [[Snap (software)|Snap]], [[flatpak]] |supported_platforms={{unbulleted list|[[x86-64]]|[[ARM64]]|[[ppc64]]le ([[POWER8]] and later)|[[s390x]]<ref>{{cite web|url=https://ubuntu.com/server/docs/installation|title=Installation|website=Ubuntu Server Documentation|year=2020|publisher=Canonical Ltd.|access-date=1 January 2022|archive-date=29 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211129113254/https://ubuntu.com/server/docs/installation|url-status=live}}</ref>|[[ARMhf]] ([[ARMv7]] + [[VFPv3-D16]])<ref>{{cite web|url=https://ubuntu.com/core/docs/supported-platforms|title=Supported platforms|website=Ubuntu Core Documentation|year=2020|publisher=Canonical Ltd.|access-date=1 January 2022}}</ref>}} |kernel_type=[[monolithic kernel|Monolithic]] ([[Linux kernel]]) |userland=[[GNU Core Utilities|GNU]] |ui=[[UKUI (desktop environment)|UKUI]] (based on [[Qt (software)|Qt]])<ref>{{cite web|url=https://ubuntukylin.com/news/shownews.php?id=1563&lang=en|title=UKUI 3.0 Preview-Start Menu|website=ubuntukylin|archiveurl=|archivedate=}}</ref> |license=[[Free software]] + some [[proprietary software|proprietary]] [[device driver]]s<ref>{{cite web|url=https://www.gnu.org/distros/common-distros.html#Ubuntu|title=Explaining Why We Don't Endorse Other Systems|publisher=[[Free Software Foundation]]|access-date=14 July 2015|archive-date=24 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110424061731/http://www.gnu.org/distros/common-distros.html#Ubuntu|url-status=live}}</ref>|website={{URL|1=https://www.ubuntukylin.com/?lang=en}} }} [[ഉബുണ്ടു]] [[ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ]] ഔദ്യോഗിക ചൈനീസ് പതിപ്പാണ് '''ഉബുണ്ടു കൈലിൻ'''. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന കൈലിൻ ഓഎസിന്റെ പിന്തുടർച്ചയാണീ ഓഎസ്.<ref>[http://www.omgubuntu.co.uk/2013/02/ubuntu-kylin-official-ubuntu-spin Chinese Linux Distro Seeks Place in Ubuntu Family], www.omgubuntu.co.uk, 27 February 2013. Retrieved 29 April 2013</ref> 2013ൽ [[കാനോനിക്കൽ ലിമിറ്റഡ്|കാനോനിക്കലും]] ചൈനീസ് വിവരസാങ്കേതിക വിദ്യാ വകുപ്പും തമ്മിലുണ്ടാക്കിയ കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഉബുണ്ടു കൈലിൻ രൂപം കൊള്ളുന്നത്.<ref name="EpochTimes1">[http://www.theepochtimes.com/n3/27425-et-tu-ubuntu/ "Et tu, Ubuntu?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170611042904/http://www.theepochtimes.com/n3/27425-et-tu-ubuntu/ |date=2017-06-11 }}, The Epoch Times, 29 April 2013</ref><ref name="zdnet1">[http://www.zdnet.com/chinese-government-builds-national-os-around-ubuntu-7000012994/ "Chinese government builds national OS around Ubuntu."], ZDNet, 22 March 2013</ref> ചൈനീസ് വിപണിയെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള സവിശേഷതകളുള്ള ഒരു ഉബുണ്ടു അധിഷ്ഠിത ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമാണിത്. ഡെസ്ക്ടോപ്പ്, ലാപ്ടോപ് കമ്പ്യൂട്ടറുകളെ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് ഉബുണ്ടു കൈലിൻ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name="bbc1">[http://www.bbc.co.uk/news/technology-21895723 China to create home-grown operating system], BBC News, 22 March 2013</ref> ആദ്യത്തെ ഔദ്യോഗിക റിലീസ്, ഉബുണ്ടു കൈലിൻ 13.04, 2013 ഏപ്രിൽ 25-ന്, ഉബുണ്ടു 13.04 (Raring Ringtail) ന്റെ അതേ ദിവസം തന്നെ പുറത്തിറങ്ങി. ചൈനീസ് ഇൻപുട്ട് രീതികൾ, ചൈനീസ് കലണ്ടറുകൾ, കാലാവസ്ഥാ സൂചകം, ഡാഷിൽ നിന്ന് ഓൺലൈനിലൂടെ സംഗീതം തിരയുക എന്നീ ഫീച്ചറുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|first=Marius|last=Nestor|url=http://news.softpedia.com/news/The-Final-Release-of-Ubuntu-Kylin-13-04-Is-Now-Available-for-Download-348384.shtml|title=The Final Release of Ubuntu Kylin 13.04 Is Now Available for Download|website=[[softpedia]].com|date=25 April 2013|accessdate=26 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130428031212/http://news.softpedia.com/news/The-Final-Release-of-Ubuntu-Kylin-13-04-Is-Now-Available-for-Download-348384.shtml|archivedate=2013-04-28|url-status=dead}}</ref> ==ചരിത്രം== പതിപ്പ് 20.04, പുതുതായി വികസിപ്പിച്ച യുകെയുഐ (ഉബുണ്ടു കൈലിൻ യൂസർ ഇന്റർഫേസ്) 3.0 പതിപ്പ് അവതരിപ്പിച്ചു. മുമ്പ്, [[മേറ്റ് (പണിയിട പരിസ്ഥിതി)|മെയ്റ്റ്(MATE) ഡെസ്ക്ടോപ്പിന്റെ]] ഒരു കസ്റ്റമൈസേഷൻ ആയിരുന്നു യുകെയുഐ(UKUI).<ref>{{cite web|url=http://www.ubuntukylin.com/news/shownews.php?id=1569&lang=en|title=UKUI 3.0 Preview-TaskBar}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പതിപ്പ് 14.10 ഉബുണ്ടു കൈലിൻ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സെന്റർ (യുകെഎസ്‌സി) അവതരിപ്പിച്ചു, കൂടാതെ യൂക്കർ അസിസ്റ്റന്റ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ദൈനംദിന കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ജോലികൾക്കായി ഉപയോക്താക്കളെ സഹായിക്കുന്ന ഒരു യൂട്ടിലിറ്റിയും അവതരിപ്പിച്ചു. ലിനക്സിനായി സോഗു(Sogou) ഇൻപുട്ട് രീതി വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് ടീം സോഗുമായി സഹകരിക്കുന്നു. ഇത് [[കുത്തക സോഫ്റ്റ്‍വെയർ|ക്ലോസ്ഡ് സോഴ്സായതിനാൽ]], ഇത് ഔദ്യോഗിക ഉബുണ്ടു കൈലിൻ ഇമേജിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല, എന്നാൽ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഇത് യുകെഎസി(UKSC) അല്ലെങ്കിൽ സോഗുവിന്റെ വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്ന് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാം. ഡബ്ല്യൂപിഎസ്(WPS) ഓഫീസ്, ക്ലോസ്ഡ് സോഴ്‌സ് കൂടിയാണ്, പ്രോ വെർഷൻ എന്നത്, കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തിയ പതിപ്പുകളാണ്, ഇതാണ് കൈലിന്റെ ഡിഫോൾട്ട് ഓഫീസ് സ്യൂട്ട്. എന്നിരുന്നാലും, ഡബ്ല്യൂപിഎസ് ഓഫീസ് ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാതെ തന്നെ പ്രധാന ഉബുണ്ടു സെർവർ വെബ്‌സൈറ്റിൽ<ref>{{cite news|title=Ubuntu Website server releases webpage|url=http://cdimage.ubuntu.com/ubuntukylin/releases|access-date=9 January 2022|language=en}}</ref> നിന്നുള്ള ഔദ്യോഗിക വനില ഉബുണ്ടു കൈലിൻ ഇമേജിൽ ലിബ്രെഓഫീസ് ഡിഫോൾട്ടായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://www.ubuntukylin.com/index.php?lang=en ഔദ്യോഗിക താൾ] * [https://wiki.ubuntu.com/UbuntuKylin/ ഉബുണ്ടുകൈലിൻ വിക്കി] {{ഉബുണ്ടു}} [[വർഗ്ഗം:ഉബുണ്ടു ആധാരമാക്കിയുള്ള വിതരണങ്ങൾ]] gnjio9b0n30imyzve4cadvuaryjqiwp 0 252325 4616078 4602048 2026-04-28T17:12:51Z Malikaveedu 16584 4616078 wikitext text/x-wiki {{PU|K. Narayana Kurup}} {{Infobox officeholder | name = കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ് | image = K. Narayana Kurup.png | caption = | imagesize = | office =കേരളത്തിന്റെ ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി | salary = | term_start =[[ജനുവരി 26]] [[1977]] | term_end =[[ഒക്ടോബർ 7]] [[1979]] | predecessor = [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] | successor = [[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]] | constituency = | office1 = കേരളനിയമസഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ | term_start1 =[[ജൂലൈ 19]] [[1991]] | term_end1 =[[മേയ് 14]] [[1996]] | predecessor1 = [[ഭാർഗവി തങ്കപ്പൻ]] | successor1 = [[സി.എ. കുര്യൻ]] | office3 = കേരളനിയമസഭാംഗം | constituency3 = [[വാഴൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാഴൂർ]] | term_start3 =[[ജൂൺ 21]] [[1991]] | term_end3 =[[മേയ് 12]] [[2006]] | predecessor3 = [[കാനം രാജേന്ദ്രൻ]] | successor3 =[[എൻ. ജയരാജ്]] | constituency4 = [[വാഴൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാഴൂർ]] | term_start4 =[[ഒക്ടോബർ 4]] [[1970]] | term_end4 =[[നവംബർ 30]] [[1979]] | predecessor4 = [[കെ. പുരുഷോത്തമൻ പിള്ള]] | successor4 =[[എം.കെ. ജോസഫ്]] | constituency5 = [[വാഴൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാഴൂർ]] | term_start5 =[[ജൂൺ 6]] [[1963]] | term_end5 =[[സെപ്റ്റംബർ 10]] [[1964]] | predecessor5 = [[വി.കെ. വേലപ്പൻ]] | successor5 =[[കെ. പുരുഷോത്തമൻ പിള്ള]] | salary = | birth_date ={{Birth date|1927|10|23}} | birth_place = | residence = | death_date ={{Death date and age|2013|06|26|1927|10|23|}} | death_place =[[കോട്ടയം]] | party = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] | father=കെ.പി. കൃഷ്ണൻ നായർ | mother=കുട്ടിയമ്മ | spouse =കെ. ലീലാ ദേവി | children =4 മകൻ ([[എൻ. ജയരാജ്]] ഉൾപ്പടെ), 3 മകൾ | date = ഒക്ടോബർ 26 | year = 2022 | source = http://niyamasabha.org/codes/members/m457.htm നിയമസഭ }} കേരളത്തിലെ മുൻമന്ത്രിയും കേരളാ കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്നു '''കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്''' (1927 ഒക്ടോബർ 23 - 2013 ജൂൺ 26). കേരള കോൺഗ്രസിന്റെ സ്ഥാപക നേതാക്കളിൽ ഒരാളുമാണ് ഇദ്ദേഹം. വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായി 26 വർഷം നിയമസഭയിൽ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗതാഗത മന്ത്രി, ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്നു. 1954 ൽ വാഴൂർ നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് പി.എസ്.പി. സ്ഥാനാർഥിയായി വിജയിച്ചു. തുടർന്ന് 1963, 1970, 1977, 1991, 1996, 2001 വർഷങ്ങളിലും നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=371622 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-06-26 |archive-date=2013-06-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130626205236/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=371622 |url-status=dead }}</ref> [[കറുകച്ചാൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കറുകച്ചാൽ പഞ്ചായത്ത്]] പ്രസിഡന്റായി വളരെക്കാലം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] , [[കെ. കരുണാകരൻ]] , [[ഏ.കെ. ആന്റണി]], [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] തുടങ്ങിയവർ നയിച്ച നിയമസഭകളിൽ ഗതാഗതം-എക്‌സൈസ് വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല നിർവഹിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ ആക്ടിങ് സ്പീക്കർ, പ്രോടെം സ്പീക്കർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. ട്രാവൻകൂർ, മദ്രാസ്, ബോംബെ, പൂനെ സർവകലാശാലകളിൽ പഠനം നടത്തി. 1954 ൽ തിരുകൊച്ചി നിയമസഭയിൽ [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] സ്ഥാനാർഥിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോടെയാണ് ഇദ്ദേഹം സജീവമായി പൊതുരംഗത്ത് പ്രവേശിക്കുന്നത്.<ref>http://www.madhyamam.com/news/231992/130626{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയാണ് കേരള സംസ്ഥാന രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം നിയമസഭാംഗമായത്. ആരോഗ്യമന്ത്രി വി.കെ. വേലപ്പൻ 1963ൽ മരണമടഞ്ഞതിനെത്തുടർന്നാണ് കോൺഗ്രസ് സീറ്റിൽ മത്സരിച്ചു. അടുത്തവർഷം തന്നെ കോൺഗ്രസിൽ നിന്നും മാറി കേരള കോൺഗ്രസ് രൂപീകരണത്തിൽ പങ്കാളിയായി. 1970, 1977 വർഷങ്ങളിൽ വാഴൂരിൽ നിന്നും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://malayalam.deepikaglobal.com/ucod/latestnews.asp?ncode=122241&rnd=bmr9qlup|title=archive.ph|access-date=2022-10-26|archive-date=2013-06-26|archive-url=https://archive.today/20130626134317/http://malayalam.deepikaglobal.com/ucod/latestnews.asp?ncode=122241&rnd=bmr9qlup|url-status=dead}}</ref> 1980ൽ വാഴൂരിൽ നിന്നും സ്വതന്ത്രനായി മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. മറ്റെല്ലാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും കോൺഗ്രസ് സീറ്റിലാണ് മത്സരിച്ചിട്ടുള്ളത്. അടുത്തവർഷം തന്നെ കോൺഗ്രസിൽ തിരികെയെത്തി. പിന്നീട് പത്തു വർഷത്തിനു ശേഷം മാത്രമാണ് മത്സരത്തിനിറങ്ങിയത്. വീണ്ടും വാഴൂരിൽ നിന്നു തന്നെ 1991, 1996, 2001 വർഷങ്ങളിൽ വിജയിച്ചു. 1977 മുതൽ 1979 വരെ എക്സൈസ് - ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സേവനം ചെയ്തു. 1991 മുതൽ 1996 വരെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ സ്ഥാനം വഹിച്ചു. കൂടാതെ 53 ദിവസം ആക്ടിങ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനം വഹിച്ചു. 2 വർഷം 8 മാസം കൊണ്ട് നാലു സഭകളിൽ മന്ത്രിയായി. രണ്ടാം അച്യുതമേനോൻ, ഒന്നാം കരുണാകരൻ, ഒന്നാം ആന്റണി, പി. കെ. വി. എന്നീ സഭകളിലായി ഗതാഗത-എക്സൈസ് വകുപ്പുകളുടെ ചുമതല വഹിച്ചു. കോളജ് അധ്യാപകൻ, അഭിഭാഷകൻ എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2006ൽ സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും പിൻവാങ്ങി.<ref name=":0" /> 1927 ഒക്ടോബർ 23-ന് കെ.പി കൃഷ്ണൻ നായരുടെയും കുട്ടിയമ്മയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. 2013 ജൂൺ 26-ന് അന്തരിച്ചു. കാഞ്ഞിരപ്പിള്ളി എം.എൽ.എ. പ്രൊഫ. [[എൻ. ജയരാജ്]] മകനാണ്. നാലു പുത്രന്മാരും മൂന്ന് പെണ്മക്കളുമാണുള്ളത്. ഭാര്യ ലീലാ ദേവി. ==കുറിപ്പ്== * വാഴൂർ മണ്ഡലം പുനക്രമീകരണം നടന്ന് 1957 മുതൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി മണ്ഡലത്തോട് ചേർത്തു. *പുനക്രമീകരണത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം കേരളത്തിലെ നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങളുടെ പുനരാലോചനകളും പുനക്രമീകരണങ്ങളും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ ജനസംഖ്യ, രാഷ്ട്രീയ ഘടകങ്ങൾ, ഭൂപ്രദേശത്തിന്റെ സാഹചര്യങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നടത്താറുണ്ട്. 2008-ൽ, ഇത് അടിസ്ഥാനമാക്കി വാഴൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിന്റെ പുനക്രമീകരണം നടന്നു, അതിന്റെ ഭൂരിപക്ഷ ഭാഗങ്ങൾ നേരത്തേയുണ്ടായിരുന്ന കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയോജക മണ്ഡലത്തിലേക്ക് ഉൾപ്പെടുത്തി. *പുനക്രമീകരണത്തിന്റെ പ്രക്രിയ വാഴൂർ മണ്ഡലം 1977 മുതൽ 2006 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ഒരു നിയമസഭാ മണ്ഡലമായി നിലനിന്നിരുന്നു. 2008-ലെ പരിധി പുനർനിർണ്ണയത്തിനുശേഷം, വാഴൂർ മണ്ഡലത്തിന്റെ ഭൂരിപക്ഷം പ്രദേശങ്ങളും, ചുറ്റുമുള്ള ചില പ്രദേശങ്ങളും ചേർത്ത് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയോജക മണ്ഡലത്തിലേയ്ക്ക് ചേർത്തു. ഇതിൽ [[വാഴൂർ]], കവലാംപാറ, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി, പുത്തൻകുരിശ്, ആകൃതി, ഏലിക്കുളം, കൂരാലി, അതിരമ്പുഴ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി മണ്ഡലത്തിലെ എരുമേലി [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ നിയോജക മണ്ഡലത്തിലേയ്ക്കും]] ചേർത്തു. * രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഫലനം പുനക്രമീകരണത്തിനു ശേഷം, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി മണ്ഡലം ശക്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയവേദിയായി മാറി. കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) പാർട്ടിയുടെ ശക്തമായ സാന്നിധ്യം ഈ പ്രദേശത്തെ സ്വാധീനിച്ചു. ജോസ് കെ. മാണി, പി. സി. ജോർജ് എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഈ മണ്ഡലം വളരെയധികം ശ്രദ്ധ നേടുകയും, രാഷ്ട്രീയപരമായ മാറ്റങ്ങൾക്കും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും വഴിതെളിയിക്കുകയും ചെയ്തു. * വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുനക്രമീകരണത്തിന് ശേഷം കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ നിരവധി വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നു. ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, വിദ്യാഭ്യാസം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ കൂടുതൽ മടക്കം ഉണ്ട്. ഏരുമേലി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി എന്നിവിടങ്ങളിൽ സന്നദ്ധ സംഘടനകളുടെയും, തദ്ദേശ ഭരണകൂടങ്ങളുടെയും സംയുക്ത പ്രവർത്തനങ്ങൾ വികസനത്തിന്റെ നേട്ടത്തിൽ സഹകരിച്ചു. * സാമൂഹ്യരംഗത്തെ മാറ്റങ്ങൾ പുനക്രമീകരണത്തിനുശേഷം, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയോജക മണ്ഡലത്തിലെ സാമൂഹ്യരംഗത്തും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ആരോഗ്യത്തിനും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുകയും, സാമൂഹ്യ ജാഗ്രതയും ജനാധിപത്യ ബോധവും വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. * ഭാവി ദിശ പുനക്രമീകരണത്തിൻ്റെ ഫലമായി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയോജക മണ്ഡലം കൂടുതൽ പ്രാദേശിക പ്രശ്നങ്ങൾക്കും വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കും മുന്നോട്ടു പോകുന്നു. വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ സജീവ പങ്കാളിത്തം, ജനങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറ്റങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നതിൽ സഹകരിക്കുന്നു. വാഴൂർ മണ്ഡലത്തിന്റെ പുനക്രമീകരണവും കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയോജക മണ്ഡലമാക്കുന്നതും അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക മേഖലകളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി. ഇത്, ജനങ്ങളുടെ ജീവിത നിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിലും, സമഗ്ര വികസനം സാധ്യമാക്കുന്നതിലും പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:നാരായണക്കുറുപ്പ്}} {{Deputy Speakers of KLA}} {{Second KLA}} [[വർഗ്ഗം:1927-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2013-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 26-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽകൂടി നിയമസഭാംഗമായവർ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1965-ലെ കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ ഡെപ്യൂട്ടിസ്പീക്കർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] g0myb5owp7r6pa85tbh86ekdpg8e8td 0 255990 4616220 4596207 2026-04-29T08:33:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616220 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ice cream parlour sex scandal}} [[കോഴിക്കോട് നഗരം|കോഴിക്കോട് നഗരത്തിലെ]] ഒരു ഐസ് ക്രീം - ബ്യൂട്ടി പാർലറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നടന്നുവെന്ന് ആരോപിക്കപെടുന്ന പെൺവാണിഭമാണ് '''ഐസ്ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭ കേസ്'''. കേസിലെ മുഖ്യ സാക്ഷിയായ [[റജീന]] കേരളത്തിലെ വ്യവസായ / ഐ.ടി. മന്ത്രിയായിരുന്ന [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിക്ക്]] എതിരെ പരസ്യ പ്രസ്താവന നടത്തിയതോടെ ദേശീയ ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ച സംഭവമാണിത്. എന്നാൽ പിന്നീട് റജീന മൊഴി മാറ്റി പറഞ്ഞതോടെ പ്രതികളെയെല്ലാം കോടതി വെറുതെവിട്ടു.<ref>http://thatsmalayalam.oneindia.in/archives/kerala/ice-cream-parlor-case.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060621232051/http://thatsmalayalam.oneindia.in/archives/kerala/ice-cream-parlor-case.html |date=2006-06-21 }} ശേഖരിച്ച തിയ്യതി 2009 ഏപ്രിൽ 1</ref> 2011 ജനുവരിയിൽ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി തനിക്ക് വധഭീഷണിയുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞ് നടത്തിയ ഒരു വാർത്താസമ്മേളനവും കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിയുടെ ബന്ധുവും വ്യവസായിയുമായ റൗഫിന്റെ തുടർന്നുണ്ടായ പലവെളിപ്പെടുത്തലുകളും ഐസ്ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭ കേസിനെ വീണ്ടും ജനശ്രദ്ധയിലേക്കു കൊണ്ടുവന്നു. കേരള ഹൈക്കോടതിയിലെ ചില ജഡ്ജിമാർക്ക് കൈക്കൂലി കൊടുത്താണ് കേസിനെ തേച്ചുമാച്ചു കളയാൻ ശ്രമമുണ്ടായതെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒളിക്യാമറ ദൃശ്യങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ [[ഇന്ത്യാവിഷൻ]] എന്ന ന്യൂസ് ചാനൽ രംഗത്തു വന്നതോടെ ഈ കേസ് വീണ്ടും കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ, മാധ്യമ രംഗത്ത് ചൂടു പിടിച്ച ചർച്ചകൾക്ക് കാരണമായി. <ref>ഐസ്‌ക്രീം കേസ്: മുൻ ജഡ്ജിമാർ കോഴ വാങ്ങിയെന്നും ഇല്ലെന്നും; വിവാദം കൊഴുത്തു എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാതൃഭൂമി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വാർത്ത. ശേഖരിച്ച തിയ്യതി 2011 ജനുവരി 31 http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/758464/2011-01-31/kerala {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202071634/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/758464/2011-01-31/kerala |date=2011-02-02 }}</ref> ==പശ്ചാത്തലം== 1997-ലാണ് [[കോഴിക്കോട്]] ബീച്ചിലുള്ള ഒരു ഐസ്ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭത്തിനായി പെൺകുട്ടികളെ പ്രലോഭിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മറയായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നുള്ള വാർത്ത പുറത്തുവന്നത്. [[അന്വേഷി]] എന്ന എൻ.ജി.ഒ. ആണ് കേസിലെ ആദ്യ പരാതി നൽകിയത്<ref name = dna>{{cite web |url=http://www.dnaindia.com/india/report_sc-notice-to-kerala-in-ice-cream-parlour-sex-scam_1711098 |title= SC notice to Kerala in 'Ice Cream parlour' sex scam |last1= |first1= |last2= |first2= |date= 2012 ജൂലൈ 5 |work= |publisher= ഡി.എൻ.എ.|accessdate=2013 ഫെബ്രുവരി 8}}</ref>. രാഷ്ട്രീയക്കാരുൾപ്പെടെ പല പ്രധാന വ്യക്തികളും കേസിലുൾപ്പെട്ടിരുന്നു<ref name = dna/> 2005-ൽ സബ് ജഡ്ജ് കേസ് തള്ളി. [[അജിത|അജിതയുടെ]] ഒൻപതുവർഷം നീണ്ടുനിന്ന നിയമപോരാട്ടത്തിനൊടുവൊൽ 2006-ൽ സുപ്രീം കോടതി തെളിവില്ല എന്ന കാരണത്താൽ കേസ് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. <ref name = indiatoday> {{cite web |url=http://indiatoday.intoday.in/story/1997-sex-racket-case-kerala-relative-accuses-kunhalikutty-of-bribing-judges/1/153248.html |title=Kerala's 1997 sex racket case: Relative accuses state's industries minister Kunhalikutty of bribing judges|last1= Balan |first1= Saritha S. |last2= |first2= |date=2011 സെപ്റ്റംബർ 30 |work= |publisher= ഇന്ത്യാടുഡേ.ഇൻ|accessdate=2013 ഫെബ്രുവരി 8}}</ref>. കെ.എ. റൗഫിന്റെ ആരോപണത്തെത്തുടർന്ന് 2011 ജനുവരി 30-ന് കേരള പോലീസ് ഒരു പുതിയ കേസ് ഫയൽ ചെയ്തു. 2011 ഫെബ്രുവരി 2-ന് വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ സംബന്ധിച്ച അന്വേഷണ‌ത്തിനായി ഒരു പ്രത്യേക അന്വേഷണ സംഘത്തിനെയും നിയോഗിച്ചു<ref name = dna/>. അന്വേഷണത്തിനൊടുവിൽ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി കേസ് അട്ടിമറിക്കാൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തിയതായി തെളിവില്ല എന്നുകണ്ട്<ref>{{cite web |url=http://morningbellnews.com/2012/06/17/ice-creame-parlour-case/ |title=കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി ഉൾപെട്ട ഐസ് ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭ കേസ്‌ എഴുതി തള്ളുന്നു |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date= |work= |publisher=മോണിംഗ് ബെൽ ന്യൂസ് |accessdate=2013 ഫെബ്രുവരി 8 |archive-date=2014-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816112858/http://morningbellnews.com/2012/06/17/ice-creame-parlour-case/ |url-status=dead }}</ref> അന്വേഷണം അവസാനിപ്പിക്കാനാൻ അനുമതി ആവശ്യപ്പെട്ടായിരുന്നു സംഘം കോടതിയിൽ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിച്ചത്<ref name = madhyamam>{{cite web |url=http://www.madhyamam.com/news/207077/130102 |title=ഐസ്‌ക്രീം പാർലർ കേസ്: വി.എസിന് സാക്ഷിമൊഴി നൽകാമെന്ന് കോടതി |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=2013 ഫെബ്രുവരി 1 |work= |publisher= |accessdate=2013 ഫെബ്രുവരി 8 |archive-date=2013-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130106104712/http://www.madhyamam.com/news/207077/130102 |url-status=dead }}</ref>. ഈ അന്വേഷണറിപ്പോർട്ടിനായി [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചെങ്കിലും റിപ്പോർട്ട് കോടതി രേഖകളുടെ ഭാഗമല്ലാത്തതിനാൽ നൽകാനാവില്ല എന്നായിരുന്നു വിധി. വി.എസ്. സുപ്രീം കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകിയപ്പോൾ ചാർജ്ജ് ഷീറ്റ് സമർപ്പിക്കുന്ന മുറയ്ക്ക് രേഖകൾ നൽകാം എന്ന് കേരള സർക്കാർ കോടതിയെ ധരിപ്പിച്ചു<ref name = dna/>. രേഖകൾ വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദന് നൽകപ്പെട്ടു<ref name = livenews>{{cite web |url= http://www.livevartha.com/read-more.php?id=30625 |title= ഐസ്‌ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭ കേസിന്റെ രേഖകൾ വി.എസ് അച്യുതാനന്ദന് ലഭിച്ചു |author= <!--Staff writer(s); no by-line.--> |date= 2013 ഫെബ്രുവരി 8 |work= |publisher= |accessdate= 2013 ഫെബ്രുവരി 8 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. കേസ് തള്ളുന്നതിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിനു മുൻപ് തന്റെ വാദം കൂടി കേൾക്കണം എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവശ്യം ഫെബ്രുവരി 17-ന് പരിഗണനയ്ക്കെടുക്കപ്പെടും<ref name = madhyamam/>. ==കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിക്കെതിരായ ആരോപണം == കേസ് ഡയറിയിൽ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിക്കെതിരായ മൊഴികളുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിലുൾപ്പെട്ട റെജീന എന്ന പെൺകുട്ടിക്ക് സംഭവസമയത്ത് പതിനാറുവയസ്സിൽ താഴെയായിരുന്നു പ്രായം. ഈ പെൺകുട്ടിയുടെ വെളിപ്പെടുത്തലുകളെത്തുടർന്ന് വിഷയം വീണ്ടും പൊതുജനശ്രദ്ധയാകർഷിക്കുകയും മന്ത്രിയായിരുന്ന [[കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിക്ക്]] രാജി വയ്ക്കേണ്ടി വരുകയും ചെയ്തു<ref name = indiatoday/> . ===കെ.എ.റൗഫിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ=== കേരളത്തിലെ വ്യവസായിയും [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിയുടെ]] ഭാര്യയുടെ സഹോദരീഭർത്താവുമായ കെ. എ. റൗഫ്<ref>{{Cite web |url=http://www.deccanchronicle.com/130213/news-politics/article/ka-rauf-surrenders-bribery-bid-case |title=http://www.deccanchronicle.com |access-date=2013-07-30 |archive-date=2013-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130615044016/http://www.deccanchronicle.com/130213/news-politics/article/ka-rauf-surrenders-bribery-bid-case |url-status=dead }}</ref><ref>[http://zeenews.india.com/news/kerala/ka-rauf-surrenders-in-bribery-case_828576.html http://zeenews.india.com]</ref>2011-ൽ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിക്കെതിരായ വെളിപ്പെടുത്തലുകളുമായി മാദ്ധ്യമങ്ങളെ സമീപിച്ചു. ഐസ്ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭക്കേസിൽ; കേസ് ഒതുക്കിത്തീർക്കുന്നതിലേയ്ക്കായി സാക്ഷികൾക്കും ജഡ്ജിനും പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും പണം നൽകിയിട്ടുള്ളതായി<ref>[http://news.mobile.in.msn.com/en-in/national/articles.aspx?aid=4867049&afid=-1 http://news.mobile.in.msn.com]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു<ref>[http://malayalam.oneindia.in/feature/2012/court-pk-kunjalikkutty-ka-rauf-kondotty-arrest-105147.html http://malayalam.oneindia.in]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഇദ്ദേഹം ഈ വിഷയത്തിൽ 2011 ഫെബ്രുവരിയിൽ കോഴിക്കോട് ഒന്നാം ക്ലാസ്സ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിൽ ഇതുസംബന്ധിച്ച് മൊഴിയും നൽകി. 2005-ൽ [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] കേസിലെ വാദം കേൾക്കുകയായിരുന്ന ജസ്റ്റിസ് [[ടി.കെ. തങ്കപ്പൻ]], ജസ്റ്റിസ് [[കെ. നാരായണ കുറുപ്പ്]] എന്നിവർക്ക് അനുകൂലവിധിക്കായി 30 ലക്ഷം രൂപ കൈക്കൂലി കൊടുത്തു എന്നായിരുന്നു വെളിപ്പെടുത്തലുകളിലൊന്ന്. <ref name = indiatoday/> കേസിലെ പ്രധാന സാക്ഷികൾക്കും പണം കൊടുത്ത് അവരുടെ മൊഴി മാറ്റാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു എന്നും റൗഫ് ആരോപിക്കുകയുണ്ടായി<ref name = dna/> ടി.കെ. തങ്കപ്പന് ഇരുപത്തഞ്ച് ലക്ഷം രൂപ കൊടുത്തിരുന്നുവെന്നായിരുന്നു റൗഫിന്റെ ഒരു ആരോപണം. ഇദ്ദേഹം കേസ് ഒരു സബ് ജഡ്ജിക്ക് മാറ്റിക്കൊടുക്കുകയുണ്ടായി. <ref name = indiatoday/> കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ് 2007-ൽ ഈ കേസ് സി.ബി.ഐ. അന്വേഷണത്തിന് വിടണം എന്ന ആവശ്യം ത‌ള്ളുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹത്തിന് മരുമകനായ സണ്ണി വഴി അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപ നൽകിയിരുന്നു എന്നാണ് റൗഫ് അവകാശപ്പെട്ടത്. <ref name = indiatoday/>. അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ എം.കെ ദാമോദരന് 32.5 ലക്ഷം രൂപ നൽകി എന്നും റൗഫ് അവകാശപ്പെട്ടു <ref name = indiatoday/>. കേസന്വേഷിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുമുന്നിൽ ജസ്റ്റിസ് ടി.കെ. തങ്കപ്പനും ജസ്റ്റിസ് കെ. നാരായണക്കുറു‌പ്പും <ref name = indiatoday/> അഡ്വക്കേറ്റ് എം.കെ. ദാമോദരനും ആരോപണങ്ങൾ നിഷേധിക്കുകയുണ്ടായി. വെളിപ്പെടുത്തലിനെത്തുടർന്ന് കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി വ്യവസായ മന്ത്രി എന്ന സ്ഥാനമുപയോഗിച്ച് തന്നെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണെന്നും തന്റെ ജീവന് ഭീഷണിയുണ്ടെന്നും റൗഫ് ആരോപിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>{{cite web |url=http://dailypioneer.com/nation/79154-aide-turned-foe-seeks-protection-from-kerala-min.html |title=Aide-turned-foe seeks protection from Kerala Min |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=2012 ജൂലൈ 8 |work= |publisher=ദി പയനീർ |accessdate=2013 ഫെബ്രുവരി 8 |archive-date=2013-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130815203824/http://www.dailypioneer.com/nation/79154-aide-turned-foe-seeks-protection-from-kerala-min.html |url-status=dead }}</ref> ===റൗഫിനെതിരായ ആരോപണങ്ങളും നടപടികളും=== 2010 ഫെബ്രുവരിയിൽ തഹസീൽദാറുടെ വ്യാജരേഖ ഉണ്ടാക്കി മഹാരാഷ്ട്രയിൽ 1000 ഏക്കറോളം ഭൂമി വാങ്ങിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് റൗഫിനെ പോലീസ് അറസ്റ്റു ചെയ്തു<ref>[http://www.old1.kasaragodvartha.com/viewnews.php?id=30522 http://www.old1.kasaragodvartha.com]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2011 ഒക്ടോബർ മാസം കൊണ്ടോട്ടി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റിനെ കൈയ്യേറ്റം ചെയ്തു എന്ന കാരണത്താൽ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയുണ്ടായി<ref>[http://www.doolnews.com/k-a-rouf-arrested-malayalam-news322.html http://www.doolnews.com]</ref><ref>[http://epressmultiunionview.in/?p=12858 http://epressmultiunionview.in]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2013-ൽ ഡി.വൈ.എസ്.പി അഭിലാഷിനെ കുടുക്കുന്നതിനായി കൈക്കൂലി നൽകി എന്ന കേസിലും റൗഫ് പ്രതിയായിട്ടുണ്ട്<ref>[http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/33458 http://www.mangalam.com]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. റൗഫ് പത്തോളം ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ പ്രതിയാണെന്നും സമൂഹത്തിന് ഭീഷണി ആണെന്നും; റൗഫ് ഉൾപ്പെട്ട റബ്ബർ കള്ളക്കടത്ത് കേസിൽ കേരള സർക്കാർ ഹൈക്കോടതിയിൽ നൽകിയ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു<ref>[http://malayalam.oneindia.in/news/2013/01/30/kerala-police-report-against-ka-rauf-high-court-107232.html http://malayalam.oneindia.in]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-31/kochi/36658129_1_habitual-offender-ka-rauf-criminal-cases http://articles.timesofindia.indiatimes.com]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. റൗഫുമായി ചേർന്ന് മലപ്പുറം ഡി.വൈ.എസ്.പിയെ കള്ളക്കേസിൽ കുടുക്കുന്നതിനും കുടകിൽ സ്ഥലം തട്ടിയെടുക്കാനും ശ്രമിച്ചു എന്ന ആരോപണം ഉണ്ടായതിനാൽ ഡി.ഐ.ജി. ശ്രീജിത്തിനെ അന്വേഷണവിധേയമായി സർവ്വീസിൽ നിന്നും സസ്പെന്റ് ചെയ്തിരുന്നു<ref>[http://malayalam.oneindia.in/news/2013/02/05/kerala-dig-sreejith-suspended-service-107308.html http://malayalam.oneindia.in]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. കർണ്ണാടകയിലെ ഒരു മന്ത്രിയുടെ 10.50 കോടി രൂപയുടെ കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു ചില പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തിരുന്നു<ref>[http://www.deccanchronicle.com/130131/news-politics/article/rauf-threat-state-government-tells-hc http://www.deccanchronicle.com]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ===മറ്റു വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ=== കേസിലുൾപ്പെട്ട റെജീന, ബിന്ദു, റജുല, റോസ്‌ലിൻ എന്നിവർ പതിനഞ്ചുലക്ഷം രൂപ പലപ്പോഴായി തങ്ങൾ റൗഫിൽ നിന്ന് വാങ്ങിയിരുന്നു എന്ന് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് മൊഴി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. <ref name = livenews/>. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി തങ്ങളെ പീഡിപ്പിച്ചുവെന്നും കോടതിയിലും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ മുന്നിലും മൊഴി മാറ്റിപ്പറയാൻ റൗഫ് തങ്ങളെ പരിശീലിപ്പിച്ചു എന്നും പെൺകുട്ടികൾ മൊഴി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ചാലപ്പുറത്തെ ഒരു വീട്ടിൽ വച്ചാണ് ചേളാരി ഷെറീഫ് മൊഴി മാറ്റൽ പഠിപ്പിച്ചതെന്നും പണം റൗഫിന്റെ ഓഫീസിൽ നിന്നാണ് ലഭിച്ചതെന്നും മൊഴിയുണ്ട്.<ref name = manorama>[http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%8E%E0%B5%86%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%80%E0%B4%82-%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D-%E0%B4%B2%E0%B4%B0%E0%B5%8D-%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B8%E0%B5%8D-%E0%B4%A1%E0%B4%AF%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D-%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9E%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%86%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B0%E0%B5%86-%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%B4%E0%B4%BF-115319586.html എെസ്ക്രീം പാർലർ കേസ് ഡയറിയിൽ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിക്കെതിരെ മൊഴി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} മനോരമ ഓൺലൈൻ. ശേഖരിച്ചത് 2013 ഫെബ്രുവരി 8</ref> ഈ മൊഴികൾ റെജീന അടക്കമുള്ള പ്രതികൾ പലപ്പോഴായി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=338252 |title=ഐസ്‌ക്രീം കേസ് രേഖകൾ വി.എസിന്; കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി പീഡിപ്പിച്ചുവെന്ന് പെൺകുട്ടികൾ |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=2013 ഫെബ്രുവരി 7 |work= |publisher=മാതൃഭൂമി.കോം |accessdate=2013 ഫെബ്രുവരി 8 |archive-date=2013-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130207220614/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=338252 |url-status=dead }}</ref> പെൺകുട്ടികൾക്ക് പണം കൊടുക്കുന്നത് കണ്ടിട്ടുണ്ട് എന്നും താൻ പണം കൊടുത്തിട്ടുണ്ട് എന്നും റൗഫിന്റെ ഡ്രൈവറും മൊഴി നൽകുകയുണ്ടായി<ref name = manorama/>. ഐസ്ക്രീം പാർലർ കേസുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്ന് കരുതുന്ന രണ്ട് പെൺകുട്ടികൾ ആത്മഹത്യ ചെയ്യാനുണ്ടായ കാരണത്തെപ്പറ്റിയുള്ള അന്വേഷണത്തിന്റെ റിപ്പോർട്ട് കോടതി തള്ളിക്കളയുകയുണ്ടായി. ഇതും വിവാദം സൃഷ്ടിച്ചു<ref>[http://malayalamtodayonline.com/?p=11097 മലയാളം റ്റുഡേ ഓൺലൈൻ.കോം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322130536/http://malayalamtodayonline.com/?p=11097 |date=2016-03-22 }} ഐസ്‌ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭ കേസ്സ് : പ്രതിപക്ഷം ഇറങ്ങിപ്പോയി</ref>. == അക്രമപ്രവർത്തനങ്ങൾ == ഐസ്ക്രീം കേസിൽ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിയെ പ്രതി ചേർത്തതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 2004 നവംബർ ഒന്നിന് കേരളത്തിൽ അക്രമ പ്രവർത്തനം നടന്നിരുന്നു. [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] [[ഉംറ|ഉംറ തീർത്ഥാടനം]] കഴിഞ്ഞ് കരിപ്പൂർ വിമാനത്താവളത്തിലെത്തിയപ്പോൾ പ്രവർത്തകർ നൽകിയ സ്വീകരണത്തിനിടെ മാധ്യമ പ്രവർത്തകർക്ക് മർദനമേറ്റിരുന്നു. സംഭവ ദിവസം [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലിം ലീഗ്]] പ്രവർത്തകർ കരിപ്പൂർ വിമാനത്താവളത്തിൻറെ ടെർമിനലിൽ മുസ്ലിം ലീഗ് പതാക നാട്ടുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/muslim-leagu-flag-at-karippur-airport-and-bjp-protest-at-nedumbassery-airport978.html|title=കരിപ്പൂരിലെ ലീഗിന്റെ കൊടിയും നെടുമ്പാശ്ശേരിയിലെ ബി.ജെ.പിയുടെ നാമജപവും|access-date=2020-09-18|last=DoolNews}}</ref> സംഭവ ദിവസം മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ കരിപ്പൂർ വിമാനത്താവളത്തിൻറെ ടെർമിനലിൽ മുസ്ലിം ലീഗ് പതാക നാട്ടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിലെ പ്രതികളെ മഞ്ചേരി ജുഡീഷ്യൽ ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്  മജിസ്‌ട്രേറ്റ് കോടതി ജഡ്ജി കെ.എസ് വരുൺ വെറുതെവിട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://www.chandrikadaily.com/%e0%b4%95%e0%b4%b0%e0%b4%bf%e0%b4%aa%e0%b5%8d%e0%b4%aa%e0%b5%82%e0%b4%b0%e0%b5%8d%e2%80%8d-%e0%b4%8e%e0%b4%af%e0%b4%b0%e0%b5%8d%e2%80%8d%e0%b4%aa%e0%b5%8d%e0%b4%aa%e0%b5%8b%e0%b4%b0%e0%b5%8d%e2%80%8d.html|title=കരിപ്പൂർ എയർപ്പോർട്ട് ടെർമിനൽ കൊടിനാട്ടിയ സംഭവം: ലീഗ് പ്രവർത്തകരെ വെറുതെ വിട്ടു|access-date=2020-09-18|language=en-US}}</ref> മാധ്യമ പ്രവർത്തകരായ വി എം ദീപ, കെ പി രമേഷ്‌ (ഏഷ്യാനെറ്റ്‌), പ്രദീ‌പ്‌ ഉഷസ്സ്‌, കോയാമു കുന്നത്ത്‌ (കേരളശബ്ദം), സജീവ്‌ സി വാര്യർ (എൻടിവി), ബിജു മുരളീധരൻ (ഇന്ത്യാവിഷൻ), എൻ പി ജയൻ (ഇന്ത്യൻ എക്‌സ്‌പ്രസ്‌), ജയൻ കോമത്ത്‌ (സൂര്യാ ടിവി), അയ്യപ്പദാസ്, സുരേഷ്‌‌ (ജീവൻ ടിവി), ശൈലേഷ്‌ (കൈരളി ടിവി) തുടങ്ങിയവർക്കാണ്‌ അന്ന് പരിക്കേറ്റത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/special/udf-workers-attack-on-journalists/888882|title=അടിയേറ്റവർ മറക്കില്ല; യുഡിഎഫുകാർ ചവിട്ടിമെതിച്ചത് വനിതയടക്കം 15 മാധ്യമപ്രവർത്തകരെ|access-date=2020-09-18|language=ml|archive-date=2020-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200922114056/https://www.deshabhimani.com/special/udf-workers-attack-on-journalists/888882|url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ]] [http://search.doolnews.com/s2?qs=%E0%B4%90%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E2%80%8C%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%80%E0%B4%82%20%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B8%E0%B5%8D&did=197528 Ice Cream Parlour Case - doolnews.com]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} al5ix38vux9030df6t74alnjfnzxyg3 0 259606 4616058 4565702 2026-04-28T14:46:12Z Malikaveedu 16584 4616058 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Nageia wallichiana}} {{Taxobox | image = Gardenology.org-IMG 8126 qsbg11mar.jpg | status = LR/lc | status_system = IUCN2.3 | regnum = [[Plant]]ae | divisio = [[Pinophyta]] | classis = [[Pinophyta|Pinopsida]] | ordo = [[Pinales]] | familia = [[Podocarpaceae]] | genus = ''[[Nageia]]'' | species = '''''N. wallichiana''''' | binomial = ''Nageia wallichiana'' | binomial_authority = C.Presl Kuntze |synonyms = {{hidden begin}} * Decussocarpus wallichianus (C.Presl) de Laub. * Nageia blumei (Endl.) Gordon * Nageia latifolia Gordon [Illegitimate] * Podocarpus agathifolius Blume [Illegitimate] * Podocarpus blumei Endl. * Podocarpus latifolius Wall. [Illegitimate] * Podocarpus latifolius Blume [Illegitimate] * Podocarpus wallichianus C.Presl {{Hidden end}} പര്യായങ്ങൾ [http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2381872 theplantlist.org - ൽ നിന്നും] }} [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ]] കാണുന്ന ഏക [[അനാവൃതബീജി]] വൃക്ഷമാണ് <ref>{{Cite web |url=http://www.biotik.org/india/species/n/nagewall/nagewall_en.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-09-03 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305031345/http://www.biotik.org/india/species/n/nagewall/nagewall_en.html |url-status=dead }}</ref> '''കരിന്തുമ്പി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''നിറമ്പാലി'''. {{ശാനാ|Nageia wallichiana}}. 30 മീറ്ററോളം ഉയരം വയ്ക്കുന്ന ഈ മരം 100 മുതൽ 1400 മീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള [[നിത്യഹരിതവനം|നിത്യഹരിതവനങ്ങളിൽ]] കാണുന്നു. ഇതിന്റെ പിങ്ക് നിറമുള്ള തൊലി കൃത്യതയില്ലാതെ പിളർന്ന പോലെ കാണപ്പെടുന്നു. സംഗീതോപകരണങ്ങളും വീട്ടുപകരണങ്ങളും മറ്റും ഉണ്ടാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ മരത്തിന്റെ തടി അതിനാൽത്തന്നെ വിലയേറിയതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.biotik.org/laos/species/n/nagwa/nagwa_en.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-09-03 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304215755/http://www.biotik.org/laos/species/n/nagwa/nagwa_en.html |url-status=dead }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://indiabiodiversity.org/species/show/16106 കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും] * http://www.iucnredlist.org/details/42484/0 * http://bim.aseanbiodiversity.org/fob/speciesFinal/SpeciesSummary.php?idSpecies=1043{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://192.104.39.83/NamePage.aspx?nameid=31200117&projectid=8{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{WS|Nageia wallichiana}} {{CC|Nageia wallichiana}} {{കേരളത്തിലെ മരങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അനാവൃതബീജികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] {{Plant-stub}} lanem74h80p92890la5kgp5d8ohvovz 0 269694 4616158 4592824 2026-04-29T01:20:59Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616158 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = എ. വിജയരാഘവൻ | image = File:A.vijayaraghavan4.jpg | birth_date = {{birth date and age|1956|03|23|df=yes}} | birth_place = മലപ്പുറം ജില്ല | death_date = | death_place = | office = സി.പി.എം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി | term = 2020-2021 | predecessor = കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ | successor = കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ | office2 = എൽ.ഡി.എഫ് കൺവീനർ | term2 = 2018-2022 | predecessor2 =വൈക്കം വിശ്വൻ | successor2 = ഇ.പി.ജയരാജൻ | office3 = രാജ്യസഭാംഗം | term3 = 2004-2010, 1998-2004 | constituency3 = കേരള | office4 = ലോക്സഭാംഗം | term4 = 1989-1991 | constituency4 = പാലക്കാട് | party = കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) | spouse = ആർ.ബിന്ദു | children = ഹരികൃഷ്ണൻ | date = 15 മാർച്ച് | year = 2024 | source = <ref>https://malayalam.news18.com/news/kerala/a-vijayaraghavan-to-succeed-srp-in-cpm-politburo-rv-525737.html#google_vignette{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> News 18 Kerala }} 2022 മുതൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായി തുടരുന്ന മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന സി.പി.എം നേതാവാണ് ''' എ.വിജയരാഘവൻ.(ജനനം : 23 മാർച്ച് 1956) ''' 2020-2021 കാലയളവിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായും 2018 മുതൽ 2022 വരെ ഇടതുമുന്നണി കൺവീനറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. രണ്ട് തവണ രാജ്യസഭയിലും ഒരു തവണ ലോക്സഭയിലും അംഗമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://164.100.47.5/newmembers/Website/Main.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-12-28 |archive-date=2019-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327221824/http://164.100.47.5/newmembers/Website/Main.aspx |url-status=dead }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== ആപമ്പാടൻ പരങ്ങോടന്റെയും മാളുക്കുട്ടിയമ്മയുടേയും മകനായി 1956 മാർച്ച് 23ന് മലപ്പുറത്ത് ജനിച്ചു. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഗവണ്മെന്റ് കോളേജിൽ നിന്നും ഒന്നാം റാങ്കോടെ ബി.എ ഇസ്ലാമിക് ഹിസ്റ്ററിയിൽ ബിരുദം നേടി<ref>https://malayalam.oneindia.com/politicians/a-vijayaraghavan-33934.html</ref>. കോഴിക്കോട് ഗവ. ലോകോളേജിൽ നിന്ന് നിയമ ബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കി.<ref>[http://www.mangalam.com/latest-news/156659 മംഗളം വാർത്ത]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കേരളത്തിന്റെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയും സിപിഐഎം തൃശൂർ ജില്ലാ കമ്മിറ്റിയംഗവും കേരളവർമ്മാ കോളേജ് ഇംഗ്ലീഷ് വിഭാഗം മുൻ അദ്ധ്യാപികയുമായ [[ആർ. ബിന്ദു|ആർ ബിന്ദു]]വാണ് ഭാര്യ. നിയമ വിദ്യാർത്ഥിയായ ഹരികൃഷ്ണനാണ് ഏക മകൻ. == രാഷ്ട്രീയത്തിൽ == [[പ്രമാണം:A Vijayaragavan at Kollam2020.ogg|ലഘുചിത്രം|കേരളത്തിലെ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2020 മായി കൊല്ലം പ്രസ് ക്ലബ് നടത്തിയ സംവാദത്തിൽ എ. വിജയരാഘവൻ പങ്കെടുക്കുന്നു]] കേരള സ്റ്റുഡൻസ് ഫെഡറേഷൻ (കെ.എസ്.എഫ്) എന്ന എസ്.എഫ്.ഐയുടെ പൂർവിക സംഘടനയിൽ പ്രവർത്തിച്ച് വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെ പൊതുരംഗത്ത് എത്തി. 1986-1987 കാലയളവിൽ എസ്.എഫ്.ഐ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയും 1986 മുതൽ 1993 വരെ എസ്.എഫ്.ഐയുടെ അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡൻ്റുമായിരുന്നു. 1989 മുതൽ 1991 വരെ പാലക്കാട് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1991 മുതൽ സി.പി.എം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിലും 2002 മുതൽ പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്ര കമ്മറ്റിയിലും അംഗമാണ്. 1998 മുതൽ 2010 വരെ രണ്ട് തവണയായി 12 വർഷം രാജ്യസഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചു. രാജ്യസഭയിൽ സി.പി.എമ്മിൻ്റെ ചീഫ് വിപ്പായിരുന്നു. 2018-ൽ ഇടതുമുന്നണി കൺവീനറായിരുന്ന വൈക്കം വിശ്വന് പകരം എൽ.ഡി.എഫ് കൺവീനറായി. 2020-ൽ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് മാറിയപ്പോൾ പകരം സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2021 മുതൽ സി.പി.എം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗമായി തുടരുന്നു. 2022-ൽ കണ്ണൂരിൽ വച്ച് നടന്ന ഇരുപത്തിമൂന്നാം പാർട്ടി കോൺഗ്രസിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>https://english.mathrubhumi.com/news/india/first-dalit-ram-chandra-dome-in-cpm-pb-a-vijayaraghavan-enters-politburo-1.7422286</ref><ref>https://www.deccanherald.com/india/ram-chandra-dome-to-be-1st-dalit-politburo-member-cpi-m-sources-1099378.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/kerala/a-vijayaraghavan-life-story-600298</ref> 2014, 2024 വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കോഴിക്കോട് നിന്നും പാലക്കാട് നിന്നും മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-29 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-09 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും |- |2014 ||[[കോഴിക്കോട് ലോകസഭാമണ്ഡലം]]||[[എം.കെ. രാഘവൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്]]||[[എ. വിജയരാഘവൻ]] ||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1991 || [[പാലക്കാട് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.എസ്. വിജയരാഘവൻ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[എ. വിജയരാഘവൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] |- | 1989 || [[പാലക്കാട് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എ. വിജയരാഘവൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]||[[വി.എസ്. വിജയരാഘവൻ]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} ==അവലംബം== <references/> {{commons category|A. Vijayaraghavan}} [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുൻ എസ്‌.എഫ്‌.ഐ. നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എസ്.എഫ്.ഐ. അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡണ്ടുമാർ]] rl3pd68qsrx65u65skahg5darqt2l3o 8 274389 4616141 3385616 2026-04-28T21:57:40Z Neriah 149242 Standardisation of thumbnail sizes 4616141 javascript text/javascript /*jshint smarttabs:true, loopfunc:true,forin:false*/ /*global mw, $, importScript */ // TODO: make autodate an option in the CiteTemplate object, not a preference // Global object // TODO: // * Remove this once the page is moved to a module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' depending on 'ext.gadget.refToolbarBase' if (typeof CiteTB === 'undefined') { var CiteTB = { "Templates" : {}, // All templates "Options" : {}, // Global options "UserOptions" : {}, // User options "DefaultOptions" : {}, // Script defaults "ErrorChecks" : {} // Error check functions }; } // Only execute on edit, unless it is a user JS/CSS page // TODO: Remove tests already done by [[MediaWiki:Gadget-refToolbar.js]] if ( ( mw.config.get('wgAction') === 'edit' || mw.config.get('wgAction') === 'submit' ) && ( ( mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 2 && mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 4 ) || ( mw.config.get('wgPageName').indexOf('.js') === -1 && mw.config.get('wgPageName').indexOf('.css') === -1 ) ) ) { // TODO: Move this to [[MediaWiki:Gadget-refToolbarDialogs.css]] and add it to the definition of module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' mw.util.addCSS(".cite-form-td {"+ "height: 0 !important;"+ "padding: 0.1em !important;"+ "}"); // Default options, these mainly exist so the script won't break if a new option is added CiteTB.DefaultOptions = { "date format" : "<year>-<zmonth>-<zdate>", "autodate fields" : [], "months" : ['Jan', 'Feb', 'Mar', 'Apr', 'May', 'Jun', 'Jul', 'Aug', 'Sep', 'Oct', 'Nov', 'Dec'], "modal" : true, "autoparse" : false, "expandtemplates": false }; // Get an option - user settings override global which override defaults CiteTB.getOption = function(opt) { if (CiteTB.UserOptions[opt] !== undefined) { return CiteTB.UserOptions[opt]; } else if (CiteTB.Options[opt] !== undefined) { return CiteTB.Options[opt]; } return CiteTB.DefaultOptions[opt]; }; CiteTB.init = function() { /* Main stuff, build the actual toolbar structure * 1. get the template list, make the dropdown list and set up the template dialog boxes * 2. actually build the toolbar: * * A section for cites * ** dropdown for the templates (previously defined) * ** button for named refs with a dialog box * ** button for errorcheck * 3. add the whole thing to the main toolbar */ if (typeof $('div[rel=cites]')[0] !== 'undefined') { // Mystery IE bug workaround return; } $('head').trigger('reftoolbarbase'); var $target = $('#wpTextbox1'); var temlist = {}; for (var t in CiteTB.Templates) { var tem = CiteTB.Templates[t]; var sform = CiteTB.escStr(tem.shortform); var actionobj = { type: 'dialog', module: 'cite-dialog-'+sform }; var dialogobj = {}; dialogobj['cite-dialog-'+sform] = { resizeme: false, titleMsg: 'cite-dialog-'+sform, id: 'citetoolbar-'+sform, init: function() {}, html: tem.getInitial(), dialog: { width:675, open: function() { $(this).html(CiteTB.getOpenTemplate().getForm()); /** @param {jQuery.Event} e */ $('.cite-prev-parse').on( 'click', function ( e ) { e.preventDefault(); CiteTB.prevParseClick(); }); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, true); $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: ref } }, $(this) ); }, 'cite-form-showhide': CiteTB.showHideExtra, 'cite-refpreview': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-preview-label').show(); div.find('.cite-ref-preview').text(ref).show(); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.prevParseClick(); } else { div.find('.cite-prev-parse').show(); div.find('.cite-prev-parsed-label').hide(); div.find('.cite-preview-parsed').html(''); } }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); }, 'cite-form-reset': function() { CiteTB.resetForm(); } } } }; $target.wikiEditor('addDialog', dialogobj); //if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-'+sform).dialog('option', 'modal', false); //} temlist[sform] = {label: tem.templatename, action: actionobj }; } var refsection = { 'sections': { 'cites': { type: 'toolbar', labelMsg: 'cite-section-label', groups: { 'template': { tools: { 'template': { type: 'select', labelMsg: 'cite-template-list', list: temlist } } }, 'namedrefs': { labelMsg: 'cite-named-refs-label', tools: { 'nrefs': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-namedrefs' }, icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Nuvola_clipboard_lined.svg/60px-Nuvola_clipboard_lined.svg.png', section: 'cites', group: 'namedrefs', labelMsg: 'cite-named-refs-button' } } }, 'errorcheck': { labelMsg: 'cite-errorcheck-label', tools: { 'echeck': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-errorcheck' }, icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Nuvola_apps_korganizer-NO.png/60px-Nuvola_apps_korganizer-NO.png', section: 'cites', group: 'errorcheck', labelMsg: 'cite-errorcheck-button' } } } } } } }; var defaultdialogs = { 'cite-toolbar-errorcheck': { titleMsg: 'cite-errorcheck-label', id: 'citetoolbar-errorcheck', resizeme: false, init: function() {}, html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', dialog: { width:550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-errorcheck-submit': function() { var errorchecks = $("input[name='cite-err-test']:checked"); var errors = []; for (var i=0; i<errorchecks.length; i++) { errors = errors.concat(CiteTB.ErrorChecks[$(errorchecks[i]).val()].run()); } CiteTB.displayErrors(errors); $(this).dialog( 'close' ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } }, 'cite-toolbar-namedrefs': { titleMsg: 'cite-named-refs-title', resizeme: false, id: 'citetoolbar-namedrefs', html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', init: function() {}, dialog: { width: 550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var refname = $("#cite-namedref-select").val(); if (refname === '') { return; } $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: CiteTB.getNamedRef(refname, true) } }, $(this) ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } } }; $target.wikiEditor('addDialog', defaultdialogs); $('#citetoolbar-namedrefs').off('dialogopen'); if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-namedrefs').dialog('option', 'modal', false); //$('#citetoolbar-errorcheck').dialog('option', 'modal', false); mw.util.addCSS(".ui-widget-overlay {"+ "display:none !important;"+ "}"); } $target.wikiEditor('addToToolbar', refsection); }; // Load local data - messages, cite templates, etc. $(document).ready( function() { switch( mw.config.get('wgUserLanguage') ) { case 'de': // German importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-de.js'); break; case 'ml': // മലയാളം importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-ml.js'); break; default: // English importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-en.js'); } }); // Setup the main object CiteTB.mainRefList = []; CiteTB.refsLoaded = false; // REF FUNCTIONS // Actually assemble a ref from user input CiteTB.getRef = function(inneronly, forinsert) { var i; var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var templatename = template.templatename; var res = ''; var refobj = {'shorttag':false}; if (!inneronly) { var group = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-group').val(); var refname = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-name').val(); res += '<ref'; if (refname) { refname = $.trim(refname); res+=' name='+CiteTB.getQuotedString(refname); refobj.refname = refname; } if (group) { group = $.trim(group); res+=' group='+CiteTB.getQuotedString(group); refobj.refgroup = group; } res+='>'; } var content ='{{'+templatename; for( g in template.incrementables ) { group = template.incrementables[g]; for (i=1; i<=group.val; i++) { for (j=0; j<group.fields.length; j++) { var fieldname = group.fields[j].field; var fieldid = fieldname.replace('<N>', i.toString()); var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldid).val(); if (field) { content+=' |'+fieldid+'='; content+= $.trim(field); } } } } for( i=0; i<template.basic.length; i++ ) { if (template.basic[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.basic[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+=' |'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } if ($('#cite-form-status').val() !== 'closed') { for( i=0; i<template.extra.length; i++ ) { if (template.extra[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.extra[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+=' |'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } } content+= '}}'; res+=content; refobj.content = content; if (!inneronly) { res+= '</ref>'; } if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push(refobj); } return res; }; // Make a reference to a named ref CiteTB.getNamedRef = function(refname, forinsert) { if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push( {'shorttag':true, 'refname':refname} ); } return '<ref name='+CiteTB.getQuotedString(refname)+' />'; }; // Function to load the ref list CiteTB.loadRefs = function() { if (CiteTB.refsLoaded) { return; } CiteTB.getPageText(CiteTB.loadRefsInternal); }; // Function that actually loads the list from the page text CiteTB.loadRefsInternal = function(text) { // What this does: extract first name/group extract second name/group shorttag inner content var refsregex = /< *ref(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?:\/ *>|>((?:.|\n)*?)< *\/ *ref *>)/gim; // This should work regardless of the quoting used for names/groups and for linebreaks in the inner content while (true) { var ref = refsregex.exec(text); if (ref === null) { break; } var refobj = {}; if (ref[9]) { // Content + short tag check //alert('"'+ref[9]+'"'); refobj.content = ref[9]; refobj.shorttag = false; } else { refobj.shorttag = true; } if (ref[1] !== '') { // First name/group if (ref[2]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[2]; } else if (ref[3]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[3]; } else { refobj['ref'+ref[1]] = ref[4]; } } if (ref[5] !== '') { // Second name/group if (ref[6]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[6]; } else if (ref[7]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[7]; } else { refobj['ref'+ref[5]] = ref[8]; } } CiteTB.mainRefList.push(refobj); } CiteTB.refsLoaded = true; CiteTB.setupErrorCheck(); CiteTB.setupNamedRefs(); }; // AJAX FUNCTIONS // Parse some wikitext and hand it off to a callback function CiteTB.parse = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'parse', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, prop:'text', format:'json'}, function(data) { var html = data.parse.text['*']; callback(html); }, 'json' ); }; // Use the API to expand templates on some text CiteTB.expandtemplates = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'expandtemplates', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, format:'json'}, function(data) { var restext = data.expandtemplates['*']; callback(restext); }, 'json' ); }; // Function to get the page text CiteTB.getPageText = function(callback) { var section = $("input[name='wpSection']").val(); if ( section !== '' ) { var postdata = {action:'query', prop:'revisions', rvprop:'content', pageids:mw.config.get('wgArticleId'), format:'json'}; if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { postdata.rvexpandtemplates = '1'; } $.get( mw.util.wikiScript( 'api' ), postdata, function(data) { var pagetext = data.query.pages[mw.config.get('wgArticleId').toString()].revisions[0]['*']; callback(pagetext); }, 'json' ); } else { if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { CiteTB.expandtemplates($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text(), callback); } else { callback($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text()); } } }; // Autofill a template from an ID (ISBN, DOI, PMID, URL) CiteTB.initAutofill = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-auto\-(.*?)\-(.*)\-(.*)$/.exec(elemid); var tem = res[1]; var field = res[2]; var autotype = res[3]; var id = $('#cite-'+tem+'-'+field).val(); if (!id) { return false; } var url = '//reftoolbar.toolforge.org/lookup.php?'; url+=autotype+'='+encodeURIComponent(id); url+='&template='+encodeURIComponent(tem); var s = document.createElement('script'); s.setAttribute('src', url); s.setAttribute('type', 'text/javascript'); document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(s); return false; }; // Callback for autofill //TODO: Autofill the URL, at least for DOI CiteTB.autoFill = function(data, template, type) { var cl = 'cite-'+template+'-'; var i,j, coauthors; $('.'+cl+'title').val(data.title); // Fill in authors if (data.authors && data.authors.length > 0) { if ($('.'+cl+'last-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'last-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'last-incr-1').val(data.authors[0][0]) $('.'+cl+'first-incr-1').val(data.authors[0][1]) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'last-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][0]) $('.'+cl+'first-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][1]) } } else if ($('.'+cl+'author-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'author-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'author-incr-1').val(data.authors[0].join(', ')) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'author-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1].join(', ')) } } else if ($('.'+cl+'last1').length != 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'last'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'last'+(i+1)).val(data.authors[i][0]); $('.'+cl+'first'+(i+1)).val(data.authors[i][1]); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else if($('.'+cl+'author1').length !== 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'author'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'author'+(i+1)).val(data.authors[i].join(', ')); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else { var authors = []; for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { authors.push(data.authors[i].join(', ')); } $('.'+cl+'authors').val(authors.join('; ')); } } if (type === 'pmid' || type === 'doi') { if (data.date && (data.fulldate || !$('.'+cl+'month').length)) { var DT = new Date(data.date); var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date); var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date); $('.'+cl+'date').val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth)); } else if (!data.fulldate && $('.'+cl+'month').length && $('.'+cl+'year').length) { if (data.month) { // lookup.php sets month to false if it isn't provided $('.'+cl+'month').val( CiteTB.getOption('months')[parseInt(data.month)-1] ); } $('.'+cl+'year').val(data.year); } else { $('.'+cl+'date').val(data.date); } $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); if (type === 'pmid' && data.doi) { $('.'+cl+'doi').val(data.doi); } } else if (type === 'isbn') { $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'location').val(data.location); $('.'+cl+'year').val(data.year); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); } else if (type === 'url') { if (data.date) { var DT = new Date(data.date); var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date) && template !== 'book'; var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date) && template !== 'book'; var yearOrDate = (template === 'book') ? 'year' : 'date'; $('.'+cl+yearOrDate).val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth)); } $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); $('.'+cl+'isbn').val(data.isbn); $('.'+cl+'issn').val(data.issn); $('.'+cl+'doi').val(data.doi); // "en-US" isn't a valid value for the language parameter if (data.language && data.language !== 'en-US' && data.language !== 'en-GB') { $('.'+cl+'language').val(data.language); } $('.'+cl+'chapter').val(data.chapter); } }; // FORM DIALOG FUNCTIONS // Add new incrementable fields CiteTB.incrementFields = function() { template = CiteTB.getOpenTemplate(); var currentrow = $(this).parents('tr')[0]; $(this).prev().css('width', '100%') $(this).detach(); var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-incr\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); group = res[2]; increments = template.incrementables[group]; fields = increments.fields; incrval = increments.val+1; template.incrementables[group].val += 1; trs = template.makeFormInner(fields, false); trs.reverse(); for (var i=0; i<trs.length; i++) { $(currentrow).after(trs[i]); } }; // fill the accessdate param with the current date CiteTB.fillAccessdate = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-date\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); var id = res[1]; var field = res[2]; var DT = new Date(); var datestr = CiteTB.formatDate(DT); $('#cite-'+id+'-'+field).val(datestr); return false; }; CiteTB.formatDate = function(DT, useday, usemonth) { if (typeof useday == "undefined") { useday = true; } if (typeof usemonth == "undefined") { usemonth = true; } var datestr = CiteTB.getOption('date format'); var zmonth = ''; var month = DT.getUTCMonth()+1; if (month < 10) { zmonth = "0"+month.toString(); } else { zmonth = month.toString(); } month = month.toString(); var zdate = ''; var date = DT.getUTCDate(); if (date < 10) { zdate = "0"+date.toString(); } else { zdate = date.toString(); } date = date.toString(); if (useday) { datestr = datestr.replace('<date>', date); datestr = datestr.replace('<zdate>', zdate); } else { datestr = datestr.replace('<date>', ''); datestr = datestr.replace('<zdate>', ''); } if (usemonth) { datestr = datestr.replace('<month>', month); datestr = datestr.replace('<zmonth>', zmonth); datestr = datestr.replace('<monthname>', CiteTB.getOption('months')[DT.getUTCMonth()]); } else { datestr = datestr.replace('<month>', ''); datestr = datestr.replace('<zmonth>', ''); datestr = datestr.replace('<monthname>', ''); } datestr = datestr.replace('<year>', DT.getUTCFullYear().toString()); return datestr.replace(/^[ \/\-\,\.]*(.*?)[ \/\-\,\.]*$/g, "$1"); // Cleanup any dangling spaces or connectors that might result from omitting date/month }; // Function called after the ref list is loaded, to actually set the contents of the named ref dialog // Until the list is loaded, its just a "Loading" placeholder CiteTB.setupNamedRefs = function() { var names = [], i; for( i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname) { names.push(CiteTB.mainRefList[i]); } } var stuff = $('<div>'); $('#citetoolbar-namedrefs').html( stuff ); if (names.length === 0) { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-no-namedrefs')); } else { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-namedrefs-intro')); var select = $('<select id="cite-namedref-select">'); select.append($('<option value="" />').text(mw.usability.getMsg('cite-named-refs-dropdown'))); for(i=0; i<names.length; i++) { select.append($('<option />').text(names[i].refname)); } stuff.after(select); select.before('<br />'); var prevlabel = $('<div id="cite-nref-preview-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-raw-preview')); select.after(prevlabel); prevlabel.before("<br /><br />"); prevlabel.after('<div id="cite-namedref-preview" style="padding:0.5em; font-size:110%" />'); var parselabel = $('<span id="cite-parsed-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-parsed-label')); $('#cite-namedref-preview').after(parselabel); parselabel.after('<div id="cite-namedref-parsed" style="padding-bottom:0.5em; font-size:110%" />'); var link = $('<a href="#" id="cite-nref-parse" style="margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue" />'); link.html(mw.usability.getMsg('cite-form-parse')); $('#cite-namedref-parsed').after(link); $("#cite-namedref-select").on( 'change', CiteTB.namedRefSelectClick); $('#cite-nref-parse').on( 'click', CiteTB.nrefParseClick); } }; // Function to get the errorcheck form HTML CiteTB.setupErrorCheck = function() { var form = $('<div id="cite-errorcheck-heading" />').html(mw.usability.getMsg('cite-errorcheck-heading')); var ul = $("<ul id='cite-errcheck-list' />"); var test; for (var t in CiteTB.ErrorChecks) { test = CiteTB.ErrorChecks[t]; ul.append(test.getRow()); } form.append(ul); $('#citetoolbar-errorcheck').html(form); }; // Callback function for parsed preview CiteTB.fillNrefPreview = function(parsed) { $('#cite-parsed-label').show(); $('#cite-namedref-parsed').html(parsed); }; // Click handler for the named-ref parsed preview CiteTB.nrefParseClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (choice === '') { $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); return false; } $('#cite-nref-parse').hide(); for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { CiteTB.parse(CiteTB.mainRefList[i].content, CiteTB.fillNrefPreview); return false; } } }; // Click handler for the named-ref dropdown CiteTB.lastnamedrefchoice = ''; CiteTB.namedRefSelectClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (CiteTB.lastnamedrefchoice == choice) { return; } CiteTB.lastnamedrefchoice = choice; $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); if (choice === '') { $('#cite-nref-preview-label').hide(); $('#cite-namedref-preview').text(''); $('#cite-nref-parse').hide(); return; } for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { $('#cite-nref-preview-label').show(); $('#cite-namedref-preview').text(CiteTB.mainRefList[i].content); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.nrefParseClick(); } else { $('#cite-nref-parse').show(); } } } }; // callback function for parsed preview CiteTB.fillTemplatePreview = function(text) { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parsed-label').show(); div.find('.cite-preview-parsed').html(text); }; // Click handler for template parsed preview CiteTB.prevParseClick = function() { var ref = CiteTB.getRef(true, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parse').hide(); CiteTB.parse(ref, CiteTB.fillTemplatePreview); }; // Show/hide the extra fields in the dialog box CiteTB.showHideExtra = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); var setting = div.find(".cite-form-status").val(); if ( setting === 'closed' ) { div.find(".cite-form-status").val('open'); div.find('.cite-extra-fields').show(1, function() { // jQuery adds "display:block", which screws things up div.find('.cite-extra-fields').attr('style', 'width:100%; background-color:transparent;'); }); } else { div.find(".cite-form-status").val('closed'); div.find('.cite-extra-fields').hide(); } }; // Resets form fields and previews // Resets form fields and previews CiteTB.resetForm = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.html(template.getForm()); }; // STRING UTILITY FUNCTIONS // Returns a string quoted as necessary for name/group attributes CiteTB.getQuotedString = function(s) { var sq = /\'/.test(s); // single quotes var dq = /\"/.test(s); // double quotes if (!sq && !dq) { // Always quotes for non-latin alphabet return '"'+s+'"'; } else if (!dq) { // Can use double quotes return '"'+s+'"'; } else if (!sq) { // Can use single quotes return "'"+s+"'"; } else { // Has double and single quotes s = s.replace(/\"/g, '\''); return '"'+s+'"'; } }; // Fix up strings for output - capitalize first char, replace underscores with spaces CiteTB.fixStr = function(s) { s = s.slice(0,1).toUpperCase() + s.slice(1); s = s.replace('_',' '); return s; }; // Escape spaces and quotes for use in HTML classes/ids CiteTB.escStr = function(s) { return s.replace(' ', '-').replace("'", "\'").replace('"', '\"'); }; // MISC FUNCTIONS // Determine which template form is open, and get the template object for it CiteTB.getOpenTemplate = function() { var dialogs = $(".ui-dialog-content.ui-widget-content:visible"); var templatename = $(dialogs[0]).find(".cite-template").val(); return CiteTB.Templates[templatename]; }; // Display the report for the error checks CiteTB.displayErrors = function(errors) { $('#cite-err-report').remove(); var table = $('<table id="cite-err-report" style="width:100%; border:1px solid #A9A9A9; background-color:#FFEFD5; padding:0.25em; margin-top:0.5em" />'); $('#editpage-copywarn').before(table); var tr; var tr1 = $('<tr style="width:100%" />'); var th1 = $('<th style="width:60%; font-size:110%" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-heading')); var th2 = $('<th style="text-align:right; width:40%" />'); var im = $('<img />').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Gtk-stop.svg/20px-Gtk-stop.svg.png'); im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')); var ad = $('<a id="cite-err-check-close" />').attr('href', '#'); ad.append(im); th2.append(ad); tr1.append(th1).append(th2); table.append(tr1); $('#cite-err-check-close').on('click', function() { $('#cite-err-report').remove(); }); if (errors.length === 0) { tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td = $('<td style="text-align:center; margin:1.5px;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-empty')); tr.append(td); table.append(tr); return; } for(var e in errors) { var err = errors[e]; tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td1 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:60%" />').html(err.err); var td2 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:40%" />').html(mw.usability.getMsg(err.msg)); tr.append(td1).append(td2); table.append(tr); } }; } // End of code loaded only on edit n45qbc4dsc10b3ii8hxj8ola504untz 0 286848 4616250 4524919 2026-04-29T09:55:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616250 wikitext text/x-wiki {{PU|Luganda}} {{Infobox language |name=ഗാൻഡ |altname=ലുഗാൻഡ |nativename=''ഒലുഗാൻഡ'' |states=[[Uganda|ഉഗാണ്ട]] |region=പ്രധാനമായും [[Buganda|ബുഗാൻഡ പ്രദേശം]] |ethnicity=[[Baganda|ബഗാൻഡ]] |speakers=4.1 ദശലക്ഷം |date=2002 സെൻസസ് |ref=e17 |speakers2=രണ്ടാം ഭാഷ എന്ന നിലയിൽ 10 ലക്ഷം ആൾക്കാർ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട് (1999) |familycolor= നൈജർ-കോംഗോ |fam2=[[Atlantic–Congo languages|അറ്റ്‌ലാന്റിക്-കോംഗോ]] |fam3=[[Benue–Congo languages|ബെനുവേ-കോംഗോ]] |fam4=[[Southern Bantoid languages|സതേൺ ബാന്റോയ്ഡ്]] |fam5=[[Bantu languages|ബാന്റു]] |fam6=[[Northeast Bantu languages|നോർത്ത് ഈസ്റ്റ് ബാന്റു]] |fam7=[[Great Lakes Bantu languages|ഗ്രേറ്റ് ലേക്ക്സ് ബാന്റു]] |fam8=നയോറോ-ഗാൻഡ |iso1=lg |iso2=lug |iso3=lug |glotto=gand1255 |glottorefname=Ganda |guthrie=JE.15 |script=[[Latin script|ലാറ്റിൻ ലിപി]] ([[Ganda alphabet|ഗാൻഡ ലിപി]])<br>[[Ganda Braille|ഗാൻഡ ബ്രെയിൽ]] |notice=IPA }} {{infobox ethnonym|Muganda|Baganda|(O)Luganda|Buganda|Ganda}} [[Uganda|ഉഗാൻഡയിലെ]] പ്രധാന ഭാഷയാണ് '''ഗാൻഡ''' {{IPAc-en|ˈ|ɡ|æ|n|d|ə}}<ref>Laurie Bauer, 2007, ''The Linguistics Student’s Handbook'', Edinburgh</ref> ഭാഷ, അല്ലെങ്കിൽ '''ലുഗാൻഡ''' (ഗാൻഡ: ''ഒലുഗാൻഡ'' {{IPA-lg|oluɡaːnda|}}{{fix|text=missing tone}}). ദക്ഷിണ ഉഗാൻഡയിലെ ഒരുകോടി അറുപതിലക്ഷത്തിലധികം [[Ganda people|ഗാൻഡ ജനവിഭാഗത്തിൽപെട്ട]] ആൾക്കാരും മറ്റുള്ളവരും മറ്റുള്ളവരും ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. തലസ്ഥാനമായ [[Kampala|കമ്പാലയിലെയും]] പ്രധാന ഭാഷ ഇതാണ്. [[Niger–Congo languages|നൈജർ-കോംഗോ]] കുടുംബത്തിലെ [[Bantu language|‌ബാന്റു]] ശാഖയിലെപ്പെട്ട ഭാഷയാണിത്. [[Buganda|ബുഗാൻഡ]] പ്രദേശത്ത് എഴുപതുലക്ഷം ആൾക്കാർ ഒന്നാം ഭാഷയായി ഇതുപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ഏകദേശം ഒരു കോടി ആൾക്കാർക്ക് ഇത് മാതൃഭാഷയല്ലെങ്കിൽപ്പോലും ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അറിവുണ്ട്. ഉഗാണ്ടയിൽ ഏറ്റവും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഭാഷയാണിത്. രണ്ടാം ഭാഷ എന്ന നിലയിൽ ഇതിന്റെ സ്ഥാനം [[English language|ഇംഗ്ലീഷിനു]] പിന്നിലും [[Swahili language|സ്വാഹിലിയ്ക്ക്]] മുന്നിലുമായാണ്. ഉഗാണ്ടയിലെ പ്രാഥമിക ഔദ്യോഗിക ഭാഷയായ ഇംഗ്ലീഷ് പഠിപ്പിക്കുന്നതിനു മുൻപായി ചില പ്രൈമറി വിദ്യാലയങ്ങളിൽ ഈ ഭാഷയിലാണ് അദ്ധ്യയനം നടത്തുന്നത്. 1960-കൾ വരെ ഗാൻഡ [[Eastern Region, Uganda|കിഴക്കൻ ഉഗാണ്ടയിലെ]] പ്രൈമറി സ്കൂളുകളിലെയും അദ്ധ്യയന മാദ്ധ്യമമായിരുന്നു. == അവലംബം == {{reflist}} ==ഗ്രന്ഥസൂചി== * Ashton, Ethel O., and others (1954) ''A Luganda Grammar'', London: Longmans, Green. * Barlon, W. Kimuli (2009) ''Luganda Language: A connection with Nyanja of Zambia''. pp.&nbsp;04 * Snoxall, R.A. (1967) ''Luganda-English Dictionary''. Clarendon Press, Oxford * Katamba, Francis (1993) "A new approach to tone in Luganda", in ''Language''. 69. 1. pp.&nbsp;33–67 * Murphy, John D. (1972) ''Luganda-English Dictionary''. Catholic University of America Press * Chesswas, J. D. (1963) ''Essentials of Luganda''. Oxford University Press * Crabtree, W. A. (1902, 1923) ''Elements of Luganda Grammar''. The Uganda Bookshop/Society for Promoting Christian Knowledge * {{citation |last=Stevick |first=E. |last2=Kamoga |first2=F. |year=1970 |title=Luganda Pretraining Program |publisher=Foreign Service Institute |place=Washington, DC }} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.fsi-language-courses.org/Content.php?page=Luganda Luganda Basic Course]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, developed by the USA Foreign Service Institute (FSI) (1968) * [http://www.linguistics.berkeley.edu/~hyman/Luganda_Word_Paper.pdf ''The Word in Luganda''], by Larry M. Hyman & Francis X. Katamba * An excellent online summary of the Luganda language can be found at http://www.buganda.com/luganda.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124071115/http://www.buganda.com/luganda.htm |date=2010-11-24 }}. * Free online Luganda Dictionary on the Ganda Ancestry website http://www.gandaancestry.com/dictionary/dictionary.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080122111606/http://www.gandaancestry.com/dictionary/dictionary.php |date=2008-01-22 }} * Free online talking Luganda Dictionary and Crossword Puzzle on the Ganda portal http://www.GandaSpace.com {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210323171414/http://www.gandaspace.com/ |date=2021-03-23 }} * [http://www.websters-online-dictionary.org/definition/Luganda-english/ Luganda–English Dictionary] * The website of a team developing Luganda language capability for computers is at http://www.kizito.uklinux.net {{Webarchive|url=https://archive.today/20011115110455/http://www.kizito.uklinux.net/ |date=2001-11-15 }} * [http://www.panafril10n.org/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Ganda PanAfrican L10n page on Ganda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727163222/http://www.panafril10n.org/wikidoc/pmwiki.php/PanAfrLoc/Ganda |date=2011-07-27 }} <!-- * [http://www.omugandaagamba.com/ Omuganda Agamba] is a website that publishes one Luganda proverb everyday, with an English translation / doesn't work on 11/07/2010 --> * Frank Kigozi Picareader text to speech language software.<!-- what does that mean ? --> {{InterWiki|code=lg}} {{Languages of Uganda}} [[വർഗ്ഗം:ഉഗാണ്ടയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൈജർ-കോംഗോ ഭാഷകൾ]] 6g1k4t2h9p0fn24e5wqqkm5o0yirjy0 0 289726 4616163 4526110 2026-04-29T02:42:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616163 wikitext text/x-wiki {{PU|M80 Moosa}} {{Infobox television | show_name = എം80 മൂസ | image = [[File:M80Moosa Poster.jpg|250px]] | caption = പോസ്റ്റർ | format = [[ഹാസ്യം]] | runtime = 30 മിനിറ്റ് | creator = [[മീ‍ഡിയാവൺ]] | num_seasons = | num_episodes = 101 (21.12.14 ന്) | first_aired = 2014 ജനുവരി 4 | last_aired = | second_aired = | status = Returning series | distributor = | company = | presenter = | composer = | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[മലയാളം]] | regional language = മലയാളം | network = [[മീഡിയാവൺ ടിവി]] | picture_format = | website =http://www.mediaonetv.in/programmes/m80-moosa }} [[മീഡിയവൺ ടിവി|മീഡിയ വൺ ചാനലിൽ]] 2014 മുതൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിരുന്ന കുടുംബ ഹാസ്യപരമ്പരയാണ് '''എം 80 മൂസ'''. പ്രശസ്ത ഹാസ്യനടൻ [[വിനോദ് കോവൂർ]] ആണ് മൂസയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/mangalam-varika/250551 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-12-04 |archive-date=2014-12-04 |archive-url=https://archive.today/20141204102107/http://www.mangalam.com/mangalam-varika/250551 |url-status=live }}</ref> നാട്ടിൽ മീൻ കച്ചവടം ചെയ്യുന്നവനാണ് മൂസ.<ref>http://www.rashtradeepika.com/index.php?option=com_k2&view=item&layout=item&id=19955&r_id=eSMx5{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അയാളുടെ ഭാര്യ പാത്തുമ്മയായി [[സുരഭി ലക്ഷ്മി]] അഭിനയിക്കുന്നു. കോഴിക്കോടിൻറെ നാടൻ പ്രാദേശിക സംസാര ഭാഷയിലാണ് കഥാപാത്രങ്ങളുടെ അവതരണം എന്നതാണ് പരിപാടിയുടെ പ്രധാന ആകർഷകത്വം. <ref>http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/M80-Moosa-a-new-satirical-series/articleshow/30840477.cms</ref> 2017-ൽ ചാനൽ പരമ്പര അവസാനിപ്പിച്ചു. ==പ്രക്ഷേപണം== ആഴ്ചയിൽ രണ്ട് എപ്പിസോ‍ഡാണുള്ളത്. എല്ലാ ശനിയാഴ്ചയും ഞാറാഴ്ചയും രാത്രി 8.30 മുതൽ ഒമ്പത് മണിവരെയാണ് മീഡിയാവൺ ചാനലിൽ പരിപാടി പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുന്നത്. പുനപ്രക്ഷേപണം തിങ്കൾ, ചൊവ്വ ദിവസങ്ങളിൽ ഉച്ചക്ക് 230 ന്. മീഡിയാ യൂറ്റൂപ് ചാനലിൽ പരിപാടിയുടെ മുൻ എപ്പിസോഡുകൾ ലഭ്യമാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mediaonetv.in/programmes/m80-moosa |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-12-22 |archive-date=2014-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141107220214/http://www.mediaonetv.in/programmes/m80-moosa |url-status=dead }}</ref>. നൂറ് എപ്പിസോഡുകൾ പിന്നിട്ടതിന് ശേഷം പരിപാടിക്ക് മുഖം നൽകിയിരിക്കുകയാണ് അണിയറ ശിൽപികൾ. പഴയ വീടിൽ നിന്നും പുതിയവീടിലേക്ക് മാറുകയും മറ്റു സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. <ref>എം 100 മൂസ - വാരാദ്യ മാധ്യമം 14.12.2014</ref> ==പ്രധാന അഭിനേതാക്കൾ== * [[വിനോദ് കോവൂർ]] - മൂസ * [[സുരഭി ലക്ഷ്മി]] - പാത്തു * [[ഇബ്രാഹിം കുട്ടി]] * [[ജയരാജ്]] * [[ചെമ്പിൽ അശോകൻ]] * അഞ്ജു ശശി - റസിയ * അതുൽ ശ്രീവ - റിസ്‍വാൻ ==പിന്നണി== എം. 80 മൂസ എന്ന സീരിയലിന്റെ ആശയം ആദ്യം തോന്നിയത്‌ 'മീഡിയ വൺ ചാനൽ ഹെഡായ ഷിബു ചക്രവർത്തിക്കാണ്‌. മറിമായത്തിലെ സ്‌ക്രിപ്‌റ്റ് റൈറ്ററായ സജീഷിനോട്‌ ഇക്കാര്യം പറഞ്ഞു. മറിമായത്തിലെ വിനോദ് കോവൂരിൻറെ അഭിനയമാണ് എം80 മൂസയിലേക്ക് വിനോദ് കോവൂരിനെ നയിച്ചത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/mangalam-varika/250551 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-12-22 |archive-date=2014-12-04 |archive-url=https://archive.today/20141204102107/http://www.mangalam.com/mangalam-varika/250551 |url-status=dead }}</ref>. ചിറ്റൂർ ഗോപിയുടെ വരികൾക്ക് അൻവർ അമന്റെ സംഗീതത്തിൽ ബന്റി പാടുന്നു. പശ്ചാത്തല സംഗീതം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത് സെറിൻ ഫ്രാൻസിസ് ആണ്. [[ഷിയാരി സി പാപ്പ]] കലാസംവിധാനവും ജർഷാദ്, ഹബീബി എഡിറ്റിങും [[അഭിജിത് അഭിലാഷ്]] ഛായാഗ്രഹണവും നിർവഹിക്കുന്ന ഈ പരമ്പരക്ക് [[ എൻ.പി സജീഷ്|സജീഷാണ് ]] രചന നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. നിർമ്മാണം എസ്സെം ഷംസീർ, റെയ്‌സൺ ഇല്ലിക്കൽ ആണ്. നൂറാം എപ്പി‍ോസുവരെ ഇബ്രാഹിം കുട്ടിയായിരുന്നു നിർമ്മാണം. സ്റ്റഡിയോ സമർ മീഡിയാ മാവൂർ. ==അവലംബം== {{RL}} [[വർഗ്ഗം:മലയാള ടെലിവിഷൻ പരിപാടികൾ]] c0elpondatodj1zzj4kk4r6ut0pu04d 0 296526 4616132 4613492 2026-04-28T21:18:22Z Vishkailas 214655 important info added 4616132 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{prettyurl|Cat}}{{Taxobox | name = വളർത്തുപൂച്ച<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft}}</ref><ref>{{Cite web quick|url=http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=180586 |title=ITIS Standard Report Page: Felis |publisher=Integrated Taxonomic Information System |accessdate=26 August 2009}}</ref> | status = വളർത്തുമൃഗം <!-- There has been extensive discussion about the choice of image in this infobox. Before replacing this image with something else, consider if it actually improves on the ENCYCLOPEDIC CRITERIA which led to this choice. See [[Talk:Cat]] and [[Talk:Cat/Lead photo]] and if in doubt, DISCUSS IT FIRST! --> | image = Collage of Six Cats-02.jpg<!--please do not change without consensus, see talk page--> | image_width= 250px | image_caption = | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Mammal]]ia | ordo = [[Carnivora]] | familia = [[Felidae]] | genus = ''[[Felis]]'' | species = '''''F. catus''''' | binomial = ''Felis catus'' | binomial_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]<ref name="Linaeus1758" /> | synonyms = <small>''Felis catus domestica'' (invalid junior synonym)<ref>{{Cite web quick |url = http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=727487 |title = ITIS Standard Report Page: Felis catus domestica |author=[[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]}}</ref><br /> ''Felis silvestris catus''<ref name=Driscoll>{{Cite journal|author=Driscoll CA, Macdonald DW, O'Brien SJ |title=In the Light of Evolution III: Two Centuries of Darwin Sackler Colloquium: From wild animals to domestic pets, an evolutionary view of domestication |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=106 |issue=S1 |pages=9971–9978 |year=2009|pmid=19528637 |doi=10.1073/pnas.0901586106 |first1=CA |first2=DW |first3=SJ |pmc=2702791|ref=harv |issn = 0027-8424 }}</ref></small> }} <!-- {{Spoken Wikipedia-3|2007–05–13|En-Cat_(part_1). ogg|En-Cat_(part_2). ogg|En-Cat_(part_3). ogg|}} --> [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർ]] വളർത്തുന്ന ഒരു അരുമയായ മൃഗമാണ്‌ '''പൂച്ച''' (ഇംഗ്ലീഷ്: ''Cat''/''House Cat'', ശാസ്ത്രീയനാമം: ഫെലിസ് കാതുസ് - Felis catus) [[എലി|എലിയെ]] പിടിക്കുവാനും പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുക്കളുടെ ശല്യം കുറയ്ക്കുവാനും കൂട്ടിനുമായാണ് പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നത്. മനുഷ്യനുമായി ഏകദേശം 9,500-ഓളം വർഷത്തെ ബന്ധമുണ്ട് ഇവയ്ക്ക്.<ref name="9500 years">{{cite web |title=Oldest Known Pet Cat? 9500-Year-Old Burial Found on Cyprus |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html |accessdate=2007-03-06 |date=2004-04-08 |publisher=National Geographic News}}</ref> 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നതായിരിക്കാം ഇന്നത്തെ പൂച്ചകൾ എന്നു കരുതുന്നു. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നവർ അവയ്ക്ക് പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് കൃത്യമായി എടുക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്കുള്ള പേവിഷ ബാധ തടയുന്നു. കേരളത്തിൽ മൃഗാശുപത്രികൾ മുഖേന പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് ലഭ്യമാണ്.<ref name="SciencemagNEO">{{cite web | title = The Near Eastern Origin of Cat Domestication | url = http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/1139518| accessdate = ജൂൺ 30, 2007}}</ref> മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന [[ആവൃത്തി|ആവൃത്തിയിലുള്ള]] [[ശബ്ദം|ശബ്ദങ്ങൾ]] (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് ശ്രവിക്കാനാകും. സാമാന്യബുദ്ധി പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പൂച്ചയെ ലളിതമായ ആജ്ഞകൾ അനുസരിക്കുന്ന രീതിയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുവാൻ സാധിക്കും. ലളിതമായ ഉപകരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുവാനും ചില പൂച്ചകളെക്കൊണ്ട് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവിധതരത്തിലുള്ള ശബ്ദങ്ങളും പല ശരീര ചലനങ്ങളും ഇവ ആശയവിനിമയത്തിനു വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name=Channel3000Meows>{{cite web | url = http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | title = Meows Mean More To Cat Lovers | publisher = Channel3000.com | accessdate = 2006–06–14 | archive-date = 2003-08-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20030804205624/http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | url-status = dead }}</ref> [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു. മാംസാഹാരപ്രിയരായ പൂച്ചക്ക് സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവു കുറവാണ്. മധുരം തിരിച്ചറിയാനും ഇവക്ക് കഴിവില്ല.<ref>{{Cite web |url=http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |title=കാറ്റ് ലൈഫ് |access-date=2011-12-01 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726205746/http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |url-status=dead }}</ref> == പരിണാമശാസ്ത്രം == നാട്ടുപൂച്ചയും അതിന്റെ [[ജീവപരിണാമം|പരിണാമത്തിലെ]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വർഗ്ഗമായ [[കാട്ടുപൂച്ച|കാട്ടു പൂച്ചയും]] 38 [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമോസോമുകൾ]] വീതം ഉള്ളവരാണ്. പൂച്ചയുടെ ക്രോമസോമുകളിൽ [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉള്ളതുപോലെയുള്ള 200 [[ജനിതകവൈകല്യങ്ങൾ]] ഇതുവരെ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചകൾക്കുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ പലതിനും നിദാനമായ ജനിതകതകരാറുകൾ ഇതിനോടകം [[ശാസ്ത്രലോകം]] മനസ്സിലാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങൾക്ക് കാരണമായ [[ജീൻ|ജീനുകളേയും]] തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനുകളുടെ ചേർച്ചയിലൂടെ വ്യത്യസ്ത ഫീനോടൈപ്പുകൾ ഉണ്ടാകാം. ചില അല്ലേലുകൾ(Alleles) [[മുടി|മുടിയുടെ]] നീളം, നിറം എന്നിവയും [[വാൽ|വാലിന്റെ]] വലിപ്പം/[[വാൽ]] തന്നെ ഇല്ലാതിരിക്കൽ എന്നിവയെ തീരുമാനിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ടെന്നും പോളിജീനുകൾക്ക് മേല്പറഞ്ഞവയെ സ്വാധീനിക്കാനും ശേഷിയുണ്ടെന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. <!-- The combination of them gives different [[phenotype]]s. Features like hair length, lack of tail or presence of a very short tail (bobtail cat) are also determined by single alleles and modified by polygenes. --> [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്-ഫ്രെഡെറിക്ക് കാൻസർ റിസർച്ച് ആന്റ് ഡെവലപ്മെറ്റ് സെന്ററിന്റെ (സ്ഥലം: മേരിലാന്റിലുള്ള ഫ്രെഡെറിക്ക്) മേൽനോട്ടത്തിൽ നടക്കുന്ന [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു. നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള എല്ലാ വെളുത്ത പൂച്ചകളും ബധിരർ ആണെന്നുള്ള ഒരു അന്ധവിശ്വാസം നിലവിലുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ഇത്തരം പൂച്ചകളെ ഒഴിവാക്കാറുമുണ്ട്. എന്നാൽ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള അധികം പൂച്ചകൾക്കും നന്നായിത്തന്നെ [[ചെവി]] കേൾക്കാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ, വെള്ളനിറമുള്ള പൂച്ചകളിൽ, നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് നിറങ്ങൾ കണ്ണിനുള്ളവരേക്കാൾ കേൾവിശക്തി കുറയുവാനുള്ള ജനിതക വൈകല്യം ഉണ്ടാകും.{{Fact}} പൂ‍ച്ച ജാതികളിൽ ഒന്നിനും മധുരം അറിയാനുള്ള കഴിവ് ജനിതകത്തകരാറുമൂലം ലഭിച്ചിട്ടില്ല; ഇതുകൊണ്ട്തന്നെ ഫലങ്ങൾ അടക്കമുള്ള മധുരമുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചകൾക്ക് പഥ്യമാകാറില്ല.<ref name=sugar/> == ചരിത്രം == പുരാതന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്റ്റിലെ]] ജനങ്ങൾ അവിടെത്തന്നെയുള്ള ഒരു വിഭാഗം മൃഗത്തെ ഇണക്കിയെടുത്ത് വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കിയതാണ് പൂച്ചകൾ എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name=nyt>[http://www.nytimes.com/2007/06/29/science/29cat.html?em&ex=1183348800&en=46920e3fe2f7c649&ei=5087%0A Study Traces Cat’s Ancestry to Middle East.]By Nicholias Wade. Published: [[June 29]], [[2007]]. ''The New York Times'' (Science). Retrieved on: [[January 23]] [[2008]]</ref>സയൻസ് എക്സ്പ്രസ് മാസികയിൽ, നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, 2007-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനത്തിൽ പറയുന്നത്, 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പൂച്ചകൾ പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നു എന്നാണ്. <ref name=SciencemagNEO/> == വിതരണം (ആവാസവ്യവസ്ഥ) == ഇന്നത്തെ നാട്ടുപൂച്ചയുടെ പൂർവ്വികരായ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] കാട്ടു പൂച്ച (''Felis silvestris lybica'') [[മരുഭൂമി]] സമാനമായ കാലാവസ്ഥയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നവയാണ്. ഇന്നത്തെ പൂച്ചയുടെ പല സ്വഭാവഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും അത് വ്യക്തമാകുന്നുണ്ട്. കാട്ടുപൂച്ചകൾ (''Felis sylvestris'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയും]] [[അന്റാർട്ടിക്ക|അന്റാർട്ടിക്കയും]] ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു. എന്നാൽ ഫെറൽ പൂച്ചകൾ (''feral cats'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] പ്രാന്ത്രപ്രദേശങ്ങളിലാണ് കണ്ട് വരുന്നത്. <ref>{{cite web | url = http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | title = www.abc.net. au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm<!-- INSERT TITLE --> | accessdate = 2007-05-26 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20000307113703/http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | archivedate = 2000-03-07 | url-status = live }}</ref> വരണ്ടുണങ്ങിയ മുഖപ്രകൃതിയാണ് ഇവയ്ക്ക്. ഇവയ്ക്ക് മുഖം മണലിൽ പൂഴ്തി വച്ച് ഇരിക്കാൻ വലിയ താത്പര്യമാണ്. [[ജലം]] പരമാവധി ശരീരത്തിൽ തന്നെ സംരക്ഷിക്കാനായി ഇവയുടെ [[മൂത്രം]] കുറുകിയിരിക്കും. [[ഇര|ഇരയെ]] പിടിക്കാനായി പതുങ്ങിയിരിക്കുന്ന സമയത്ത് വളരെയധികം നേരം ഒരു അനക്കവും കൂടാതെയിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിയും. വടക്കേ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] ഇന്നത്തെ വീട്ട് പൂച്ചകളുടെ പൂർവികരുമായി ബന്ധമുള്ള ചെറിയ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഇന്നും കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിൽ]] ജീവിച്ചവരായിരുന്നു പൂച്ചകളുടെ പൂർവ്വികർ എന്നതിനാൽ പൂച്ചകൾക്ക് ചൂടുള്ള [[കാലാവസ്ഥ]] വളരെ ഇഷ്ടമാണ്. പകൽ സമയത്ത് പൂച്ചകൾ വെയിൽ കാഞ്ഞ് കിടക്കാറുണ്ട്. 44.5&nbsp;°C (112&nbsp;°F) താപനില മനുഷ്യർക്ക് അസഹനീയമായി തോന്നിത്തുടങ്ങുമെങ്കിലും 52&nbsp;°C (126&nbsp;°F) വരെ പൂച്ചകൾക്ക് സുഖകരമായ താപനിലയാണ്. ചൂട് പോലെ തന്നെ തണുപ്പും പൂച്ചകൾക്ക് സഹിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്; തണുപ്പു കുറേ നേരത്തേയ്ക്ക് പാടില്ല എന്ന് മാത്രം. നോർവീജിയൻ കാട്ട് പൂച്ചയ്ക്കും [[മെയ്ൻ കൂൺ|മൈൻ കൂൺ]] എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാളധികം രോമം കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും ഇവയ്ക്കും തണുപ്പിനെ (മഴ, മഞ്ഞ്, മൂടൽമഞ്ഞ്) പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തി കുറവാണ്. അങ്ങനെയുള്ള കാലാവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ ശരീരതാപനിലയായ 39&nbsp;°C (102&nbsp;°F) നിലനിർത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് പൊതുവേ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ല. എന്നാൽ ടർക്കിഷ് വാൻ എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്ക് മാത്രം വെള്ളത്തിനോട് താത്പര്യമാണ്. <ref>{{cite web| url=http://www.swimmingcats.com/faqs.html| title=www. swimmingcats. com/faqs. html<!-- INSERT TITLE -->| accessdate=2007-05-26| archive-date=2006-11-18| archive-url=https://web.archive.org/web/20061118171210/http://www.swimmingcats.com/faqs.html| url-status=dead}}</ref> അബിസിനിയൻ (''Abyssinians'') എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും ബംഗാൾ പൂച്ചയ്ക്കും ഇതുപോലെ തന്നെ മറ്റ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളയത്ര വെള്ളത്തിനോട് വിരോധം ഉണ്ടാകാറില്ല. == വിവരണം == === വലിപ്പം === പൂച്ചകൾക്ക് സാധാരണഗതിയിൽ 2.5 കിലോഗ്രാം മുതൽ 7 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ മൈൻ കൂൺ (Maine Coon) പോലെയുള്ള ചില ജനുസ്സുകൾക്ക് 11.3 കിലോഗ്രാമിൽക്കൂടുതൽ തൂക്കം വരെ ഉണ്ടാകും. അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ചില പൂച്ചകൾക്ക് 23 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ, 1.8 കിലോഗ്രാമിൽ താഴെ ഭാരമുള്ള പൂച്ചകളും ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url = http://www.messybeast.com/dwarfcats.html | title = DWARF, MIDGET AND MINIATURE CATS | accessdate = 2007–03–06}}</ref> ലഭ്യമായ രേഖകളനുസരിച്ച് ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 21.297 കിലോഗ്രാമാണ് തൂക്കമുള്ളത്.<ref>Cat World (2008). Cat World Records: Heaviest Cat. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.cat-world.com.au/CatRecords.htm.</ref><ref>Moore, Glenda (2008). Those Amazing Cats. CatStuff. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.xmission.com/~emailbox/records.htm.</ref> === അസ്ഥികൂടം === പൂച്ചകൾക്ക് എല്ലാ [[സസ്തനി|സസ്തനികളേയും]] പോലെ 7 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[കഴുത്ത്|കഴുത്തിലും]] (cervical vertebrae) 13 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]]‍ [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലും]] (thoracic vertebrae){{ref|൧|൧}} 7 തണ്ടെല്ലുകളും (l''umbar vertebrae''){{ref|൨|൨}} മറ്റ് [[സസ്തനി|സസ്തനികളെപ്പോലെ]] 3 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[പൃഷ്ഠം|പൃഷ്ഠഭാഗത്തും]] ഉണ്ട്. (sacral vertebrae){{ref|൩|൩}} മാൻ‌ക്സ് പൂച്ചകൾ (Manx cats) ഒഴികെയുള്ളവയ്ക്ക് 22-ഓ 23-ഓ കൗഡൽ വെർട്ടിബ്രകളും (''caudal vertebrae''){{ref|൪|൪}} ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരേക്കാൾ കൂടുതൽ തണ്ടെല്ലുകളും [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലെ]] നട്ടെല്ലുകളും ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് പൂച്ചകൾക്ക് [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യരേക്കാൾ]] വഴക്കവും ചലനസൗകര്യവും ലഭിക്കുന്നത്. വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന സമയത്ത് ശരീരത്തെ സന്തുലിതമായി നിർത്തുവാനുപയോഗിക്കുന്ന [[വാൽ]] പൂച്ചയുടെ നട്ടെല്ലുകളുടെ ഭാഗമാണ് . സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കുന്ന ക്ലാവിക്കിൽ എല്ലുകൾ, [[തല]] കടക്കാൻ മാത്രം സ്ഥലം ഉള്ള ഏതൊരിടത്തും അവയുടെ ശരീരം കടത്താൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{cite web | title = Cat Skeleton | url = http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | accessdate = 2006–12–12 | archive-date = 2006-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061206105542/http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | url-status = dead }}</ref> === വായ === [[File:Cat mouth opened.jpg|thumb|വായ തുറന്ന നിലയിൽ]] [[പ്രമാണം:Scheme cat anatomy-ml.svg|right|thumb|സാധാരണ ആൺ‌പൂച്ചയുടെ ശരീര ഭാഗങ്ങൾ]] മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള പല്ലുകളാണ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളത്. പ്രീമോളാറ് പല്ലുകളും പ്രഥമ മോളാറ് പല്ലുകളും വായയുടെ ഇരുഭാഗത്തുനിന്നുമായി കത്രിക പോലെ കൂടിച്ചേർന്ന് മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാനായി പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. <!-- While this is present in canids, it is highly developed in felines. --> മാംസം പൂർണ്ണമായും പറിച്ചെടുക്കാനായി പൂച്ചകളുടെ നാവിൽ നിറയേ മൂർച്ചയുള്ള മുകുളങ്ങളുണ്ട്. ഇവ പിറകിലോട്ട് നിൽക്കുന്ന കൊളുത്തുകൾ പോലെയാണ്. അതിൽ കെരാറ്റിൻ ഉള്ളതിനാൽ രോമങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാനും പൂച്ചകൾ സ്വന്തം നാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. മ്യാവൂ എന്ന ശബ്ദം, പര്ര്ര്ര് എന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ഹിസ്സ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുരളുക, സ്കവീക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ചിർപ്പ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ക്ലിക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സഹായകമാകുന്നതും വായയുടെ ഈ പ്രത്യേകതകൾ തന്നെയാണ്.<ref name=Channel3000Meows/> === ചെവികൾ === പൂച്ചയുടെ ചെവിയിൽ 32 വ്യത്യസ്ത പേശികളുണ്ട്.<refcite web | title = At Home: Care / Health: Understanding Cats | url = http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0,1801,HGTV_3152_1380540,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080201133606/http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0%2C1801%2CHGTV_3152_1380540%2C00.html |date=2008-02-01 }} | accessdate ഇവയ്ക്ക് ഓരോ ചെവിയും സ്വതന്ത്രമായി ചലിപ്പിക്കാനാകും. ഇതുകൊണ്ട് തന്നെ ശരീരം ഒരു വശത്തേയ്ക്കും ചെവികൾ മറുവശത്തേയും ചലിപ്പിക്കാനും സാധിക്കും. മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുകളിലേയ്ക്ക് ചൂണ്ടുന്നതരത്തിലുള്ള നേരെയുള്ള ചെവികളാണുള്ളത്. നായകൾക്ക് ഉള്ളതുപോലെ മടങ്ങിയചെവികൾ വളരെ അപൂർവ്വമായേ ഇവയ്ക്കുണ്ടാകാറുള്ളൂ (സ്കോട്ടിഷ് ഫോൾഡ്സ് അത്തരം പൂച്ചയാണ്). പേടിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും ദേഷ്യം വന്നിരിക്കുമ്പോഴും പൂച്ച തന്റെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കും. കളിക്കുമ്പോഴും പിന്നിൽ നിന്നുള്ള ശബ്ദം ശ്രവിക്കേണ്ടപ്പോഴും പൂച്ച ഇതുപോലെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ ചെവി എങ്ങനെ, ഏത് ഭാഗത്തേയ്ക്ക് തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നു എന്നതിൽനിന്ന് പൂച്ചയുടെ വികാരം മനസ്സിലാക്കാനാകും. നൂറിൽ അധികം ശബ്ദം പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട് === കാ‍ലുകൾ === [[പ്രമാണം:Cat_12.jpg|right|thumb|പൂച്ച]] [[File:Cat paw.jpg|thumb|പൂച്ചയുടെ കാൽപ്പാദം]] പട്ടികളെപ്പോലെതന്നെ പൂച്ചകളും തങ്ങളുടെ ഉപ്പൂറ്റി നിലത്തൂന്നാതെയാണ് നടക്കുക, അതായത് തങ്ങളുടെ പാദത്തിന്റെ മുൻ‌ഭാഗം (toe) മാത്രം നിലത്തുമുട്ടുന്നതരത്തിൽ. പൂച്ചകളുടെ നടത്തം വളരെ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പുകളോടുകൂടിയാണ്. പൂച്ച തന്റെ പിൻ‌കാലുകൾ, മുൻ‌കാലുകൾ വച്ചയിടത്ത് തന്നെ വച്ചാണ് നടക്കുക. ഇത് പൂച്ചയ്ക്ക് നടക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും, കാൽപ്പാടുകൾ കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. അത്ര സുഖകരമല്ലാത്ത പ്രതലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ പിന്നിലെ കാല് മോശമായ എവിടെയെങ്കിലും വച്ച് അപകടം പറ്റാതിരിക്കാനും ഈ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പ് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു. [[നായ|പട്ടികളുൾപ്പെടെയുള്ള]] മിക്ക [[സസ്തനി|സസ്തനികളും]] ഒരു വശത്തെ മുൻകാൽ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുമ്പോൾ മറുവശത്തെ പിൻ‌കാൽ ആണ് മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുക. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ മുന്നോട്ട് നീക്കുന്ന കാലുകൾ രണ്ടും ഒന്നിച്ച് തന്നെയായിരിക്കും.<ref> {{cite journal|title=Outline of Cat Lessons|journal=The School Journal|date=1900-12-22|first=Annetta F.|last=Armes|coauthors=|volume=LXI|issue=|pages=659|id= |url=http://books.google.com/books?id=-_gBAAAAYAAJ|format=|accessdate=2007-11-12 }}</ref> [[ഒട്ടകം|ഒട്ടകങ്ങൾ]], [[ജിറാഫ്|ജിറാഫുകൾ]], പേസേർസ് പോലെയുള്ള ചില കുതിരകൾ തുടങ്ങിയ ചുരുക്കം ചില മൃഗങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ചകളുടേതു പോലെ ഇങ്ങനെ കാൽ ചലിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. പക്ഷെ ഈ മൃഗങ്ങളുമായി പൂച്ചക്ക് ഇതിലൂടെ എന്തെങ്കിലും ബന്ധം ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ ഇതുവരെ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. പൂച്ചക്കുടും‌ബത്തിലുള്ള മറ്റ് മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ ([[ചീറ്റപ്പുലി|ചീറ്റപ്പുലികൾ]] ഒഴിച്ച്) പൂച്ചയ്ക്കും തങ്ങളുടെ [[നഖം|നഖങ്ങൾ]] കാലിന്റെ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും ആവശ്യാനുസരണം നീക്കാൻ കഴിയും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്ക് വലിഞ്ഞ് ത്വക്കും രോമങ്ങളും ചേർന്ന് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കും. ഇത് തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾക്ക് തേയ്മാനം ഉണ്ടാകുന്നത് കുറയ്ക്കാനും നടക്കുമ്പോൾ ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. മുൻ‌കാലുകളിലെ നഖങ്ങൾ പിൻ‌കാലുകളിൽ ഉള്ളതിനേക്കാൾ മൂർച്ച ഉള്ളവയായിരിക്കും. ഒരു കാലിലേത് മാത്രമായോ അല്ലെങ്കിൽ കൂട്ടമായോ തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും നീക്കുന്നത് നിയന്ത്രിക്കാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. ഇരതേടുമ്പോഴും പ്രതിരോധം ആവശ്യമാകുമ്പോഴും മരം കയറുമ്പോഴും പുതപ്പ്, വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയടക്കമുള്ള ‍മിനുസമുള്ള പ്രതലങ്ങളിൽ നടക്കുമ്പോഴും തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾ പൂച്ച പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടാറുണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ പരവതാനിയിലും മറ്റും നടക്കുമ്പോൾ വളഞ്ഞ് പുറത്തേയ്ക്ക് നീണ്ട് നിൽക്കുന്ന നഖങ്ങൾ നൂലിലോ മറ്റോ കുടുങ്ങുമ്പോൾ രക്ഷപെടാനുള്ള തത്രപ്പാടിൽ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടവും സംഭവിക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ മുകളിലും താഴെയുമായി പതിയെ അമർത്തി നമുക്ക് അവയുടെ നഖങ്ങൾ പുറത്തേയ്ക്ക് കൊണ്ട് വരാൻ സാധിക്കും. മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുൻ‌കാലുകളിൽ അഞ്ച് നഖങ്ങളും പിൻ‌കാലുകളിൽ നാലോ അഞ്ചോ നഖങ്ങളും ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യർക്ക് ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ ചിലപ്പോൾ വീട്ടുപൂച്ചകൾക്ക് അഞ്ചിലധികം നഖങ്ങൾ അപൂർവ്വമായി ഉണ്ടായി എന്ന് വരാം. <!-- The fifth front claw (the dewclaw) is in a more proximal position than those of the other claws. More proximally, there is a protrusion which appears to be a sixth "finger". --> മുൻ‌കാലുകളുടെ അടിയിൽ കട്ടിയുള്ള ത്വക്കും ഉണ്ടാകാറുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. നടക്കുമ്പോൾ ഇവകൊണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപകാരം ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിലും ചാടിവീഴുമ്പോൾ തെന്നൽ ഒഴിവാക്കാനായി ഇത് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. === ത്വക്ക് === പൂച്ചകളുടെ ത്വക്ക് വളരെ അയഞ്ഞതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളെ പിടിമുറുക്കി വച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളുടെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മെയ്‌വഴക്കത്തോടെ തിരിഞ്ഞ് പ്രത്യാക്രമിക്കാൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. ത്വക്കിന്റെ പ്രത്യേകത കുത്തിവയ്പ്പ് നടത്തേണ്ടുന്ന അവസരങ്ങളിൽ വളരെ സഹായകരമാണ്. <ref>{{cite web | title = Vaccinate Your Cat at Home | url = http://www.drsfostersmith.com/pic/article.cfm?aid=87 | accessdate = 2006–10–18}}</ref> കഴുത്തിനു പിന്നിലുള്ള പൂച്ചയുടെ അയഞ്ഞ ത്വക്കാണ് തള്ളപ്പൂച്ച തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ കൊണ്ട് നടക്കുമ്പോൾ കടിച്ച് പിടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ ഭാഗത്തുള്ള ത്വക്കിൽ പിടിച്ചാൽ പൂച്ച വളരെ അടക്കവും ഒതുക്കവും കാണിക്കും. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചയെ അടക്കിനിർത്താൻ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ വലിയ പൂച്ചകൾക്ക് കുഞ്ഞ് പൂച്ചകളേക്കാൾ ഭാരം കൂടുതൽ ഉള്ളതിനാൽ, മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളെ എടുക്കാൻ ഈ ത്വക്കിൽ പിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നതിനുപകരം പൃഷ്ഠത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് ഒരു കൈയ്യും മുൻ‌കാലുകളുടേയും നെഞ്ചിന്റേയും ഇടയിൽ മറ്റേതും വച്ച് ഉയർത്തുന്നതാകും ഉചിതം. കൊച്ച് കുട്ടികളെപ്പോലെ പൂച്ച അപ്പോൾ തന്റെ തലയും മുൻ‌കാലുകളും തന്നെ എടുക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ തോളിലും പിൻ‌കാലുകളും പൃഷ്ഠവും ഈ വ്യക്തിയുടെ കയ്യിലെന്ന രീതിയിലും ആയി സുഖകരമായി കിടക്കും. ഇണ ചേരുമ്പോൾ ആൺപൂച്ച പെൺപൂച്ചയുടെ കഴുത്തിനുകടിച്ചുപിടിച്ച് പെൺപൂച്ച അനങ്ങുന്നതിനെ തടയുന്നതും ത്വക്കിന്റെ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയാണ്‌. <ref>{{cite web | title = Scruffing your dog or cat | url = http://www.pets.ca/articles/article_scruffing.htm | accessdate = 2008–02–26}}</ref> === ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ === [[File:Eye of cat vijayanrajapuram 03.jpg|thumb|കണ്ണ്]] [[പ്രമാണം:A cat's nose in 2008.JPG|right|250px|thumb|പൂച്ചയുടെ മൂക്ക്]] {{main|പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ}} പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയെ വേട്ടയാടലിനു സഹായിക്കുന്നു. കേൾവിശക്തി, കാഴ്ചശക്തി, രുചിയറിയാനുള്ള ശക്തി, സ്പർശനസംവേദനികൾ എന്നിവ വളരെയധികം പുരോഗമിച്ചവയായതിനാൽ പൂച്ച സസ്തനികളുടെ ഇടയിലെ ഏറ്റവും കഴിവുള്ള മൃഗങ്ങളിലൊന്നാണ്. മനുഷ്യനേക്കാൾ പകൽക്കാഴ്ച കുറവാണെങ്കിലും രാത്രിയിലുള്ള കാഴ്ച ‍മനുഷ്യനേക്കാൾ വളരെയധികം മികച്ചതാണ്. കേൾവിശക്തിയുടെ കുറഞ്ഞ പരിധി മനുഷ്യരുടേതിനു തുല്യമാണെങ്കിലും മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് കേൾക്കാനാകും. ഇത് (1.6 ഒക്റ്റേവ്) മനുഷ്യന്റെ പരിധിയേക്കാളും ഒരു ഒക്റ്റേവ് [[നായ്|പട്ടിയുടെ]] പരിധിയേക്കാളും കൂടുതലാണ്.<ref>{{cite web | url = http://www.lsu.edu/deafness/HearingRange.html | author=Strain, G. M. | title=How Well Do Dogs and Other Animals Hear? | publisher=Louisiana State University | accessdate=2007-05-15}}</ref> മണക്കുവാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് മനുഷ്യനേക്കാൾ പതിനാലു ഇരട്ടി അധികമാണ്. <ref name="senseofsmell">{{cite web | url = http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | title = The Nose Knows | publisher = About.com | accessdate = 2006–11–29 | archive-date = 2010-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101206020645/http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | url-status = dead }}</ref> പൂച്ചയ്ക്ക് മുഖത്തും ശരീരത്തിലും ഉള്ള പല സ്പർശനസംവേദികളായ രോമങ്ങൾ (മീശരോമങ്ങൾ പോലെ) പൂച്ചയെ പരിസരം മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ പൂച്ചകളിലേയ്ക്കുള്ള പരിണാമപക്രിയയിൽ എപ്പോഴോ പൂച്ചയ്ക്ക് മധുരം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള രണ്ടു ജീനുകളിൽ ഒന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=sugar>{{cite journal | last = Li | first = Xia | coauthors = Weihua Li, Hong Wang, Jie Cao, Kenji Maehashi, Liquan Huang, Alexander A. Bachmanov, Danielle R. Reed, Véronique Legrand-Defretin, Gary K. Beauchamp, Joseph G. Brand | title = Pseudogenization of a Sweet-Receptor Gene Accounts for Cats' Indifference toward Sugar | journal = PLOS Genetics | volume = 1 | issue = 1 | publisher = [[Public Library of Science]] | month = July | year = 2005 | doi = 10.1371/journal.pgen.0010003 | accessdate = 2006–11–08}}</ref> === ചയാപചയം === [[പ്രമാണം:2 russian street cats-crop.jpg|thumb|right|250px|ചുരുണ്ടുകൂടിക്കിടക്കുന്ന രണ്ട് പൂച്ചകൾ]] മറ്റുമൃഗങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ നേരം ഉറങ്ങിയാണ് പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ഊർജ്ജം സംരക്ഷിക്കുന്നത്. പ്രായമാകും തോറുമാണ് ഇവ ഉറങ്ങാൻ കൂടുതൽ താത്പര്യം കാണിക്കുന്നത്. 13-14 മണിക്കൂർ ആണ് ശരാശരി ഉറക്കസമയമെങ്കിലും ദൈർഘ്യം 12 മുതൽ 16 മണിക്കൂറ് വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ട് കാണാറുണ്ട്. ഒരു ദിവസം ഇരുപത് മണിക്കൂർ വരെ ചില പൂച്ചകൾ ഉറങ്ങാറുണ്ട്. വളരെ കുറച്ച് സമയത്തേയ്ക്ക് ഉറങ്ങാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവിനെ ''[[പൂച്ചയുറക്കം]]'' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കാറുള്ളത്. വളരെക്കുറച്ച് സമയം മനുഷ്യർ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അതിനെ പൂച്ചയുറക്കം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചകൾ വൈകുന്നേരവും അതിരാവിലേയുമാണ് കൂടുതലായി ഊർജ്ജ്വസ്വലരായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.<ref>Animal Doctor (July 9 2002). "Dear Dr. Fox". ''The Washington Post'', p. C10.</ref><ref>{{cite book | author = Ring, Ken and Romhany, Paul | date = [[1999-08-01]] | title = Pawmistry: How to Read Your Cat's Paws | publisher = Ten Speed Press | location = Berkeley, California | pages = p. 10 | id = ISBN 1-58008-111-8}}</ref>ശൗര്യം അവയുടെ സഹവാസവും ജാതിയുമനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നവ മെലിഞ്ഞതും കൂടുതൽ ചുറുചുറുക്കുള്ളവയുമാണെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവ വണ്ണമുള്ളതും എന്നാൽ ഊർജ്ജസ്വലത കുറവുള്ളവയുമാണ് പൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ശരീരതാപനില 38 ഡിഗ്രി സെന്റിഗ്രേഡിനും 39 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡിനും ഇടയിലാണ്. <ref>{{cite web | title = Normal Values For Dog and Cat Temperature, Blood Tests, Urine and other information in ThePetCenter.com | url = http://www.thepetcenter.com/exa/nv.html | accessdate = 2005–08–01}}</ref> <!-- A cat is considered [[febrile]] ([[hyperthermia|hyperthermic]]) if it has a temperature of 39.5&nbsp;°C (103&nbsp;°F) or greater, or [[hypothermic]] if less than 37.5&nbsp;°C (100&nbsp;°F). --> മനുഷ്യരുടെ ശരാശരി ശരീരതാപനില 36.8 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡ് ആണ്. ഒരു വീട്ടുപൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ഹൃദയമിടിപ്പ് ഒരു മിനുട്ടിൽ 140 മുതൽ 220 മിടിപ്പ് വരെയാണ്. ഇത് പൂച്ചയുടെ അപ്പോഴത്തെ വികാരനില അനുസരിച്ചായിരിക്കും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ മിനിട്ടിൽ 150 മുതൽ 180 മിടിപ്പ് വരെയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുക. ഇത് മനുഷ്യരുടേതിന്റെ ഇരട്ടിയാണ്. === വൃക്കകൾ === വൃക്കകൾ തകരാറിലായ പൂച്ചകളുടെ ജീവൻ വർഷങ്ങളോളും നീട്ടിക്കൊണ്ട് പോകാൻ സ്ഥിര‍മായുള്ള കുത്തിവയ്പ്പ് കൊണ്ട് സാധിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകൾക്ക് ഡയാലിസിസ് വേണ്ടി വരാറില്ല. <ref>{{cite web | title = The Cat Comes Back | url = http://www.wgrz.com/news/columnist/RKellman/KellmansCorner_article.aspx?storyid=37606 | accessdate = 2006–10–18}}</ref><ref>{{cite web | title = How to Give Subcutaneous Fluids to a Cat | url = http://www.wikihow.com/Give-Subcutaneous-Fluids-to-a-Cat | accessdate = 2006–10–18}}</ref> == ഭക്ഷണം == [[File:Breast feeding cat.ogv|thumb|കുഞ്ഞുങ്ങളെ മുലയൂട്ടുന്ന പൂച്ച]] [[പ്രമാണം:Mouse kill.jpg|thumb|250px|[[എലി|എലിയെ]] കൊന്ന് തിന്നുന്ന ഒരു പൂച്ച]] പൂച്ചകൾ മാംസാഹാരപ്രമുഖരാണ്. സസ്യഭക്ഷണം ദഹിക്കാനുള്ളതരത്തിൽ അല്ല അവയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയങ്ങൾ. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[മാംസഭുക്ക്]] ആയിട്ടാണ് പൂച്ചയെ കണക്കാക്കുന്നത്. അത്യാവശ്യ [[അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ|അമിനോ അമ്ലങ്ങ: ളിലൊന്നായ]] [[ടോറീൻ]] ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ അതിനുവേണ്ടി മറ്റ് മാംസങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചേ മതിയാകൂ. {{Fact}}. പൂച്ചയുടെ പല്ലുകൾ മാംസാഹാരത്തിനനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ജനിതകമായി പരിണമിച്ചതുപോലെ തന്നെ പൂച്ചയുടെ കുടലിൽ മാംസാഹാരം ദഹിക്കേണ്ട ഭാഗം ഒഴികെയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ പരിണാമപ്രക്രിയയിൽ ചെറുതായതും പൂച്ചയെ മാംസാഹാരപ്രിയൻ ആക്കുന്നു. <ref>{{cite journal |author=Zoran DL |title=The carnivore connection to nutrition in cats |journal=Journal of the American Veterinary Medical Association |volume=221 |issue=11 |pages=1559-67 |year=2002 |doi=10.2460/javma.2002.221.1559 |url=http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090326145222/http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archivedate=2009-03-26 |access-date=2008-03-09 |url-status=dead }}</ref> ഇതുമൂലം സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് വളരെ പരിമിതമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ടോറീൻ]] സസ്യവർഗ്ഗങ്ങളിൽ കുറവും മാംസഭക്ഷണത്തിൽ താരതമ്യേന കൂടുതലുമാണ്. കണ്ണുകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കാഴ്ചശക്തിക്കും വളരെയധികം ആവശ്യമുള്ള ഒരു പ്രധാന അമിനോ സൾഫോണിക്ക് അമ്ലമാണ് [[ടോറീൻ]]‍. ഇതിന്റെ അഭാവം കണ്ണിലെ റെറ്റിന ചെറുതാകാനും നശിച്ചുപോ‍കാനും തന്മൂലം ഒരിക്കലും ഭേദമാകാത്തരീതിയിൽ കാഴ്ചശക്തി തന്നെ ഇല്ലാതായിപ്പോകാനും കാരണമാകും. മാംസാഹാരത്തിനു ഇത്രയധികം യോജിച്ച ശരീരപ്രകൃതി ആണെങ്കിലും, പൂച്ച തന്റെ ഭക്ഷണത്തിൽ ചെറിയ അളവിൽ ചെടികൾ, ഇലകൾ, പുല്ല് തുടങ്ങിയ സസ്യഭക്ഷണം ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. വയറ് കേടാകുമ്പോൾ അത് ഭേദമാക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതെന്നും, അതല്ല, ഭക്ഷണത്തിൽ നാരുകളും ധാതുക്കളും ഉൾപ്പെടുത്താൻ ആണ് ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും രണ്ട് വാദങ്ങളുണ്ട്. ചില ചെടികൾ പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യത്തിനു മോശമായതിനാൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ് ഇത്. ഉദാഹരണത്തിനു, [[ഈസ്റ്റർ ലില്ലി]] ചെടി കഴിക്കുന്നത് പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ വൃക്കതകരാറ് ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഫിലൊഡെൻഡ്രോൺ എന്ന ചെടിയും പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വിഷച്ചെടിയാണ്. പൂച്ചപ്രേമികളുടെ അസ്സോസിയേഷൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിക്കുവാൻ പാടില്ലാത്ത സസ്യങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടിക തന്നെ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/plants.html | title = Plants and Your Cat | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100326074750/http://www.cfainc.org/articles/plants.html | url-status = dead }}</ref> എത്രയധികം സസ്യാഹാരം കൊടുത്താലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്നത്ര പോഷകം ലഭിക്കുകയില്ല. {{fact}} എന്നാൽ കൃത്രിമമായി [[ടോറീൻ]] ചേർത്തപലതരം സസ്യഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്കായി വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്; ഇത് ഒരു പരിധിവരെ പോഷകക്കുറവ് നികത്തിയേക്കാം. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോട് പ്രിയം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രോട്ടീനും കൊഴുപ്പും നിറഞ്ഞ ഭക്ഷണങ്ങളോട്. എങ്കിലും മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണം മാത്രം പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന സമ്പൂർണ്ണാഹാരമാകുന്നില്ല, അത് മാംസാഹാരം ആണെങ്കിൽകൂടി.{{fact}} തങ്ങളുടെ ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച് മാത്രമേ പൂച്ചകൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും കൂടുതലായി ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽ പൂച്ചകൾ വല്ലാതെ തടിക്കാറുണ്ട്. വയസ്സാകുന്തോറുമാണ് പൂച്ചകൾ കൂടുതലായി ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത കാണിക്കാറുള്ളത്.{{fact}} ഇത് പ്രമേഹം അടക്കമുള്ള പല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാൻ കാരണമാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിന്റെ അകത്ത് മാത്രം കഴിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ തന്നെ ചെറിയ വ്യായാമങ്ങൾ നൽകേണ്ടുന്നതും ഭക്ഷണം ക്രമീകരിക്കേണ്ടതും ആവശ്യമാണ്. ഭക്ഷണക്കാര്യത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്റെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളുണ്ട്. ഇത് മധുരം തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടാകാം. മറ്റ് സസ്തനികൾക്കില്ലാത്ത ഒരു പ്രത്യേകത പൂച്ചകൾക്കുണ്ട്. മനഃപൂർവം പൂച്ച പട്ടിണി കിടക്കാറുണ്ട്. താൻ മുൻപ് കഴിച്ചിട്ടുള്ള രുചികരമായ ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽപ്പോലും അപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല എന്ന് വരും. ഇത് പൂച്ചയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയത്തിന് (''vomeronasal or Jacobson's organ'') ഒരു പ്രത്യേക ഭക്ഷണം ശീലമായതുകൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ ഉടമസ്ഥരിൽ നിന്ന് അതൊരു പ്രത്യേകം ഭക്ഷണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ ആയിരിക്കും.{{fact}} സ്ഥിരമായി കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോടുള്ള മടുപ്പ് കാരണം വീണ്ടും അത് കഴിക്കാൻ തോന്നുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ച തയ്യാറാകും.{{fact}} തന്റെ ആരോഗ്യം വഷളാകുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ചകൾ സ്വയം തയ്യാറാകുന്നത് വളരെ അപൂർവ്വമാണ്. പൂച്ചയുടെ ഭാരം പെട്ടെന്ന് വളരെയധികം കുറഞ്ഞാൽ ഹെപ്പാറ്റിക് ലിപ്പിഡോസിസ്(hepatic lipidosis) എന്ന മാരകമായ അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. വീണ്ടും പട്ടിണി കിടക്കാൻ നിർബന്ധിതനാക്കുന്ന തരത്തിൽ വിശപ്പിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന കരളിന്റെ വൈകല്യമാണ് അത്. 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മരണം വരെ സംഭവിച്ചേക്കാവുന്നതരത്തിൽ മാരകമാണ് ഈ രോഗം. [[കാറ്റ്നിപ്പ്]] (catnip) ചെടിയോട് ചില പൂച്ചകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക താത്പര്യം തോന്നാറുണ്ട്. ഈ ചെടി പൂച്ച കഴിക്കാറില്ലെങ്കിലും ഇതിനെ തട്ടിക്കളിക്കാനും അതിന്റെ മുകളിൽ കിടന്നുരുളാനും ഇടയ്ക്കൊന്ന് ചവയ്ക്കാനും ഒക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് രസമാണ്. കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ച ഈ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. ഒന്ന് രണ്ട് മണിക്കൂർ കഴിയുമ്പോൾ പൂച്ചയ്ക്ക് വീണ്ടും താത്പര്യം തോന്നി ഇത് തന്നെ വീണ്ടും ചെയ്യും. ഇത്രയധികം താത്പര്യം ഇല്ലെങ്കിലും, ചെറിയൊരളവിൽ ''Mmint'', ''Valerian'' എന്നീ ചെടികളോടും പൂച്ചയ്ക്ക് കൗതുകമുണ്ടാകാറുണ്ട്. അസ്വാഭാവികമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന സ്വഭാവവും പൂച്ചകൾ കാണിക്കാറുണ്ട്. [[പ്ലാസ്റ്റിക്]], തുണിത്തരങ്ങൾ, [[കമ്പിളി]] എന്നിവയൊക്കെ ചിലപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കും. ഇത് വലിയൊരളവ് വരെ ദഹിക്കാതെ പുറത്തേയ്ക്ക് പോകുന്നതിനാൽ ഇതൊരു ആരോഗ്യപ്രശ്നം ആകാറില്ല. എന്നാലും വലിയ അളവിൽ ഇത് കഴിച്ചാൽ, ഉദാഹരണത്തിനു ഒരു സോക്സ് മുഴുവനായി കഴിച്ചാൽ, പൂച്ചയ്ക്ക് ഇത് മാരകമാകും. ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത ബർമ്മീസ്, ഓറിയെന്ററ്റ്, സയാമീസ് എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങളിലും, ഇവയുടെ താവഴികളിൽ ഉള്ള മറ്റ് വർഗ്ഗങ്ങളിലുമാണ് കൂടുതലായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.{{fact}} ==== വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ ==== പൂച്ചയുടെ [[കരൾ]] മറ്റ് മൃഗങ്ങളുടെതുപോലെ വിഷപദാർത്ഥങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശക്തി ഉള്ളവയല്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന പല പദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. <ref name="judy"/><ref name="vetinfo"/> പൂച്ചകൾ ഉള്ള വീട്ടിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള പദാർത്ഥങ്ങളുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയും, ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമാണ്. സ്ഥിരമായി രോഗഗ്രസ്തരായി പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള വിഷപദാർത്ഥങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം വീട്ടിൽ ഉണ്ടാവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, വേദനസംഹാരിയായ പാരസെറ്റമോൾ, അസെറ്റമിനോഫിൻ, എന്നിവയൊക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് വളരെയധികം ഹാനികരമാണ്. ഇവ പുറംതള്ളാനുള്ള രാസത്വരികം പൂച്ചകൾക്ക് ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ വളരെ ചെറിയ അളവിൽ ഇവ അകത്ത് ചെല്ലുന്നതുതന്നെ പൂച്ചയെ അപകടാവസ്ഥയിലാക്കും. <ref name="CanVetJ2003-Allen">{{cite journal | author = Allen AL | title = The diagnosis of acetaminophen toxicosis in a cat | journal = Canadian Veterinary Journal | year = 2003 | pages = 509-10 | volume = 44 | issue = 6 | id = PMID 12839249 | url = http://www.pubmedcentral.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=12839249}}</ref><ref name="vetinfo"/> പൂച്ച ഇവ കഴിച്ചെന്ന് സംശയം തോന്നിയാൽ ഉടനെ മൃഗഡോക്റ്ററെ കാണിക്കേണ്ടതാണ്. <ref name="VetHumToxicol1998-Villar">{{cite journal | author = Villar D, Buck WB, Gonzalez JM | title = Ibuprofen, aspirin and acetaminophen toxicosis and treatment in Dogs and Cats | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1998 | pages = 156-62 | volume = 40 | issue = 3 | id = PMID 9610496}}</ref> വാതത്തിന്റെ ചികിത്സക്കായി കൊടുക്കുന്ന ആസ്പിരിൻ പോലും പൂച്ചയ്ക്ക് അളവിൽ കൂടിയാൽ അപകടമാണെന്നതിനാൽ ശ്രദ്ധിച്ച് കൊടുക്കേണ്ടതാണ്. <ref name="vetinfo"/> അതുപോലെ മുടികൊഴിച്ചിലിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മിനൊക്സിഡിൽ പൂച്ചയുടെ ത്വക്കിൽ പുരട്ടിയതുകാരണം പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായതായി കാണപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal | author = Camille DeClementi | coauthors = Keith L. Bailey, Spencer C. Goldstein, and Michael Scott Orser | title = Suspected toxicosis after topical administration of minoxidil in 2 cats | journal = Journal of Veterinary Emergency and Critical Care | year = 2004 | month = December | pages = 287–292 | volume = 14 | issue = 4 | id = {{doi|10.1111/j.1476-4431.2004.04014.x}} | accessdate= 2007–01–18}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | title = Minoxidil Warning | accessdate = 2007–01–18 | publisher = ShowCatsOnline.com | quote = Very small amounts of Minoxidil can result [in] serious problems or death | archive-date = 2007-01-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070103001500/http://showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | url-status = dead }}</ref> കീടനാശിനികളും കളനാശിനികളും പോലെയുള്ള സ്പഷ്ടമായ വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ കൂടാതെ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടകരമാ‍യ വീട്ടുസാധനങ്ങളിൽ മോത്ത്ബോൾ (mothball), നാഫ്തലീൻ ഉത്പന്നങ്ങളും<ref name="vetinfo"/> ഫീനോൾ, ഡെറ്റോൾ, ലൈസോൾ തുടങ്ങിയ തറ തുടയ്ക്കുന്ന ഉത്പന്നങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="vetinfo">{{cite web | url = http://www.vetinfo4cats. com/ctoxin.html | title = Toxic to Cats | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Vetinfo4Cats }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.<ref>{{cite journal | author = Rousseaux CG, Smith RA, Nicholson S | title = Acute Pinesol toxicity in a domestic cat | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1986 | pages = 316-7 | volume = 28 | issue = 4 | id = PMID 3750813 | url= http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=3750813&dopt=Abstract}}</ref>. മഞ്ഞ് ഉരുക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന എതിലിൻ ഗ്ലൈക്കോൾ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിലും ഒരു സ്പൂൺ നിറയെ ഇത് കഴിക്കുന്നതുപോലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. <ref>{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | title = Antifreeze Warning | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2009-06-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090620095612/http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | url-status = dead }}</ref> മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചകൾക്ക് ഹാനികരമാകാറുണ്ട്. വളരെക്കുറച്ച് പൂച്ചകളേ ചോക്കളേറ്റ് കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ചോക്കളേറ്റിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തിയോബ്രോമിൻ പൂച്ചയ്ക്ക് വിഷബാധയുണ്ടാക്കിയേക്കാം. ഉള്ളിയും ഇഞ്ചിയും കൂടിയ അളവിൽ കഴിച്ച പൂച്ചകളിൽ വിഷബാധ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="vetinfo"/> ഫിനോൾ കലർന്ന ബിസ്പെനോൾ എ എന്ന പദാർത്ഥം ഉപയോഗിച്ച് സീൽ ചെയ്യുന്ന ടിന്നിൽ കിട്ടുന്ന പൂച്ചഭക്ഷണം വരെ പൂച്ചകൾക്ക് മോശമായി ഭവിക്കാറുണ്ട്, ശാസ്ത്രീയമായി കാരണം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും.<ref name="vetinfo"/> പൂച്ചയടക്കമുള്ള പല മൃഗജാതികൾക്കും വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന അലങ്കാരച്ചെടികൾ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. <ref name="judy">{{cite web | url = http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | title = Substances That Are Poison to Pets | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Judy's Health Cafe.com | archive-date = 2007-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070206040257/http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | url-status = dead }}</ref>. പൂച്ചകൾ ഇത്തരം ചെടികൾ കഴിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. == സ്വഭാവം == === സാമൂഹിക ജീവിതം === [[പ്രമാണം:Listen, do you want to know a secret.jpg|right|thumb|250px|മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി പൂച്ച അടുപ്പം സ്ഥാപിച്ചേക്കാം. ഇവിടെ ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയുടെ രോമം മിനുക്കിക്കൊടുക്കുന്നു.]] ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി മനുഷ്യരുടേയും വളർത്തു മൃഗങ്ങളുടേയും സഹവാസം മൂലം ഒരു നാട്ടുമൃഗമായി മെരുങ്ങാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്ന വ്യക്തിയെ പൂച്ച തങ്ങളുടെ അമ്മയെയെന്നപോലെ സ്നേഹിക്കുമെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ, പൂച്ചകൾ വലുതായാലും അവരുടെ ചെറുപ്പക്കാലത്തുള്ളതുപോലെ തന്നെ ജീവിക്കുന്നുവെന്നും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>[http://animal.discovery.com/guides/cats/body/maturity.html Cat Guide: Adolescence and Sexual Maturity] Animal Planet</ref> പൊതുവേ പൂച്ചകൾ നന്നായി ഇണങ്ങുന്നവരാണെങ്കിലും മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങാതെ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ എണ്ണവും കുറവല്ല. മുതിർന്ന പൂച്ചകൾ ചെറിയ പൂച്ചകളോട് അസഹിഷ്ണുതയോടെ പെരുമാറുന്നതായും ചിലപ്പോൾ മാന്തിയും കടിച്ചും അവയെ ആക്രമിക്കുന്നതായും കാണപ്പെടാറുണ്ട്. <ref>{{cite journal | url = http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | format = pdf | title = Intercat aggression in households following the introduction of a new cat | author = E. Levine | coauthors = P. Perry, J. Scarlett, K. A. Houpt | journal = Applied Animal Behaviour Science | issue = 90 | year = 2005 | pages = 325–336 | doi = 10.1016/j. applanim.2004.07.006 <!-- Retrieved from URL by DOI bot --> | access-date = 2008-10-14 | archive-date = 2009-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090326225932/http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | url-status = dead }}</ref> === സഹജീവനം === പൂച്ചകളുടെ സാമൂഹികസ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു വഴി അവയെ നിരീക്ഷിക്കലാണ്. വളര്ത്ത്പൂച്ചകൾ, കോളനികൾ എന്നപോലെ തങ്ങളുടെ പ്രദേശപരിധി അവർ തന്നെ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിൽ ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ പൂച്ചകളുടേത് വലിയ കോളനികളും അല്ലാത്തവയുടേത് ചെറിയ കോളനികളും ആയിരിക്കും. ഇവയുടെ ഇടയിൽ ആരുടേയും സ്വന്തമല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ടാകും. ഇവിടെ പൂച്ചകൾ സമാധാനപരമായി പെരുമാറും. പക്ഷെ സ്വന്തം കോളനിയിൽ വരുന്ന മറ്റ് പൂച്ചകളെ പൂച്ച വിരട്ടി ഓടിക്കും. ആദ്യം തുറിച്ചു നോക്കിയും ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും മുറുമുറുത്തും തന്റെ ശത്രുവിനെ ഓടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും, വഴങ്ങിയില്ലെങ്കിൽ ഒച്ചയുണ്ടാക്കി ആക്രമിക്കുകയും ആണ് പൂച്ച ചെയ്യുക. ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നതുകൊണ്ടാകാം, പൂച്ചകൾക്ക് ജീവിക്കാനായി ഒന്നിച്ച് നിൽക്കുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ല. അതായത് ഭക്ഷണം കണ്ടെത്താനും സ്വന്തം രക്ഷയ്ക്കും മറ്റും ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയെ ആശ്രയിക്കില്ല. പട്ടിയെപ്പോലെയോ സിംഹത്തെപ്പോലെയോ കൂട്ടമായി ഇരതേടാൻ പൂച്ച പോകാറില്ല. (സ്വയം നക്കി ശരീരം എപ്പോഴും ശുചിയായി വയ്ക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ സ്വഭാവം ഇതിനോട് ചേർത്ത് വായിക്കാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ പൂച്ചയുടെ നാറ്റം ഒഴിവാക്കി, തന്നെ ശത്രുക്കൾ കണ്ട്പിടിക്കുനതിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ പട്ടിയ്ക്ക് ശരീരദുർഗന്ധം ഉള്ളത് ഇരപിടിക്കുമ്പോൾ സഹായകരമാകുകയാണ് ചെയ്യുക. ഒരു പട്ടിയുടെ നാറ്റം മനസ്സിലാക്കി അവിടെ നിന്ന് രക്ഷപെടാൻ നോക്കുമ്പോൾ മറ്റ് പട്ടികളുടെ കയ്യിൽ പെടുകയാണ് പട്ടിയുടെ ഇരയ്ക്ക് സംഭവിക്കുക. പക്ഷെ ഇതിനു തങ്ങളുടെ ഇടയിലുള്ള വിനിമയം നന്നായിരിക്കണം. പട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിന് ഇത് നല്ലവണ്ണം ഉണ്ടെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഈ കഴിവ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച ഒറ്റയ്ക്കേ ഇര തേടുകയുള്ളൂ) === ആക്രമണോത്സുകത === [[പ്രമാണം:Gato_enervado_pola_presencia_dun_can.jpg|thumb|right|250px|നടു വളച്ച്, ഒരു വശത്തേയ്ക്ക് ചരിഞ്ഞ്, ശബ്ദമുണ്ടാക്കി ആത്മസംരക്ഷണത്തിനു തയ്യാറെടുക്കുന്ന പൂച്ച]] അതിർത്തിയുടെ പേരിലോ, ഇണയുടെ പേരിലോ, മറ്റൊരാളെ തോൽപ്പിക്കാണോ, എതിർത്ത് നിൽക്കാനോ ഒക്കെയായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽ ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പൂച്ചകൾ സാധാരണയായി തങ്ങളുടെ ശരീരം വളച്ച് രോമങ്ങൾ ഉയർത്തി നിർത്തി തങ്ങളുടെ ശരീരവലിപ്പത്തിനെ പെരുപ്പിച്ച് കാണിക്കാറുണ്ട്. കൈകൾ കൊണ്ട് ശക്തിയായി എതിരാളിയുടെ മുഖത്തും ശരീരത്തിലും അടിച്ചും കടിച്ചും ഒക്കെയാണ് പൂച്ചക്കൾ ആക്രമിക്കുക. സാധാരണ തോൽക്കും എന്നുറപ്പായാൽ സാരമായ മുറിവുകൾ എൽക്കുന്നതിനുമുൻപ് തന്നെ പൂച്ച രക്ഷപ്പെടാറാണ് പതിവെങ്കിലും അപൂർവ്വമായി മാരകമായ മുറിവ് തന്റെ എതിരാളിയിൽ ഏൽപ്പിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് സാധിക്കാറുണ്ട്. മുഖത്തും ചെവികളിലുമൊക്കെയായി ചെറിയ മുറിവേ പൂച്ചയ്ക്ക് എൽക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ആ മുറിവിൽ അണുബാധ ഉണ്ടായി പൂച്ചകൾക്ക് അപകടം സംഭവിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ആക്രമണമാണ് ഫെലൈൻ ഇമ്യൂണോ ഡെഫിഷ്യൻസി വൈറസ് (''FIV'') എന്ന കീടാണുവിന്റെ പ്രചരണത്തിന്റെ മുഖ്യകാരണം എന്നും വിശ്വസിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ ആൺ പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ജീവിതകാലത്തിൽ പല പൂച്ചകളുമായും ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ മുഖത്തിലും ചെവികളിലും ഒക്കെ പല മുറിവിന്റെ പാടുകളും ശേഷിപ്പിക്കും. തങ്ങളുടെ കുട്ടികളെ രക്ഷിക്കാനും തങ്ങളുടെ അതിർത്തി സംരക്ഷിക്കാനായും ഒക്കെ പെൺപൂച്ചകളും മറ്റുള്ളവരെ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്. === കളികൾ === [[പ്രമാണം:Catplay-fight.JPG|thumb|250px|കളിയായി വഴക്കിടുന്ന പൂച്ചകൾ.]] വളർത്ത് പൂച്ചകൾ, പ്രത്യേകിച്ചും പൂച്ചക്കുട്ടികൾ കളികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് സാധാരണമാണ്. ഈ പെരുമാറ്റം ഇരപിടിക്കലിന്റെ ഒരുതരം അനുകരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇത്തരം കളികൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പതുങ്ങിയിരിക്കാനും, ഇരപിടിക്കാനും, ഇരയെ കൊല്ലുവാനും ഒക്കെയുള്ള പരിശീലനവും ആകുന്നു. <ref>{{cite journal |author=Poirier FE, Hussey LK |title=Nonhuman Primate Learning: The Importance of Learning from an Evolutionary Perspective |journal=Anthropology & Education Quarterly |volume=13 |issue=2 |pages=133–148 |year=1982 |url=http://www.jstor.org/view/01617761/sp050045/05x1830j/0 |doi=10.1525/aeq.1982.13.2.05x1830j |format={{dead link|date=June 2008}} – ^{[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=author%3A+intitle%3ANonhuman+Primate+Learning%3A+The+Importance+of+Learning+from+an+Evolutionary+Perspective&as_publication=Anthropology+%26+Education+Quarterly&as_ylo=1982&as_yhi=1982&btnG=Search Scholar search]}}}</ref> തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഒരു നൂലോ വള്ളിയോ, നിലത്ത് അശ്രദ്ധമായി കിടക്കുന്ന ഒരു ചരടോ, അങ്ങനെ എന്തെങ്കിലും മതി ഒരു പൂച്ചയെ കൌതുകപ്പെടുത്താൻ. ഇങ്ങനെ നൂലുകളുമായി പൂച്ച കളിക്കുന്നത് പല കാർട്ടൂണുകളിലും ചിത്രങ്ങളിലും വിഷയമായിട്ടുണ്ട്. അമ്മപ്പൂച്ചയുടെ വാലും ഇങ്ങനെ പൂച്ച തട്ടിക്കളിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ നൂല് വിഴുങ്ങുന്നത് പൂച്ചയ്ക്ക് ആപത്കരമാണ്. അത് വയറിൽ കുടുങ്ങി രോഗങ്ങളോ മരണമോ ഒക്കെയും സംഭവിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് വളർത്ത് പൂച്ചകൾക്ക് കളിക്കാനായി ഉടമകൾ നേർത്ത ലേസർ രശ്മികൾ കൊണ്ട് നിലത്ത് വരയ്ക്കാറുണ്ട്, പൂച്ചയ്ക്ക് ആ ലേസർ ബിന്ദുവിനെ പിന്തുടരുന്നത് ഇഷ്ടമാണ്. ഈ ലേസർ കൊണ്ട് പൂച്ചയുടെ കണ്ണിന് എന്തെങ്കിലും അപകടം പിണഞ്ഞതായി അറിവില്ല. ലേസർ പേനകൾ പ്രചാരത്തിനാകുന്നതിനുമുൻപ് ടോർച്ചിന്റെ വെളിച്ചവും ഈർക്കിലും ഓലയും ഒക്കെ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതേ കളിയുടെ ഭാഗമായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽതമ്മിലും ഉടമയോടും ഒക്കെ അടി കൂടാറുണ്ട്. എങ്കിലും പൂച്ചകൾക്ക് ദേഷ്യം വന്ന് നഖങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് നീട്ടി ആക്രമിക്കാൻ ഏത് നിമിഷവും സാധ്യത ഉള്ളതിനാൽ മനുഷ്യർ പൂച്ചകളുമായി അടുക്കുമ്പോൾ ഒരു അകലം പാലിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. === ഇര തേടൽ === [[പ്രമാണം:Cat-eating-prey.jpg|right|thumb|250px|തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് ഒരു പക്ഷിയെ സമ്മാനിക്കുന്ന പൂച്ച.]] വലിയ പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ (സിംഹം, പുലി) വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരാണ്. <ref>[http://www.dnr.state.mn.us/fwt/back_issues/december98/cats.html Fish & Wildlife Today: Winter 1998: Minnesota's killer kitties: Minnesota DNR<!-- Bot generated title -->]</ref> കടുവയേയും പുലിയേയും പോലെ പതുങ്ങിയിരുന്ൻ ഇരയെ കാത്തിരുന്ന്, ഇരവരുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കുന്ന വിദ്യയാണ് പൂച്ചയുടേയും ആയുധം. ഇങ്ങനെ കീഴടക്കിയ തന്റെ ഇരയുടെ കഴുത്തിനു കടിച്ച് കുടഞ്ഞ് നട്ടെല്ല് തകർത്ത് പരാലിസിസ് വരുത്തുകയോ കരോട്ടിഡ് ആർട്ടറിയും ജുഗുലാർ ഞരമ്പും മുറിച്ച് രക്തം നഷ്ടപ്പെടുത്തിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇരയുടെ ശ്വാസകോശനാളി (''Vertebrate trachea'') തകർക്കുകയോ ചെയ്ത് പൂച്ച ഇരയുടെ കഥ കഴിക്കുന്നു. പൂച്ച തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് താൻ പിടിച്ച ഇരയെ നൽകുന്നത് എന്തിനെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അധികം വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. എത്തോളജിസ്റ്റായ പോൾ ലെഹസൻ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരെ തങ്ങളുടെ സമൂഹത്തിലെ ഒരു അംഗമെന്നരീതിയിൽ കാണുന്നതിന്റെ തുടർച്ചയാണ് അധികം വന്ന ഇരയെ മനുഷ്യരുമായി പങ്കുവയ്ക്കുന്നത് എന്നാണ്. <ref>{{cite book |last=Leyhausen |first=Paul |title=Cat Behavior: The Predatory and Social Behavior of Domestic and Wild Cats |url=https://archive.org/details/catbehaviorpreda0000leyh |year=1978 |isbn=978-0824070175}}</ref> എന്നാൽ അന്ത്രോപ്പോളജിസ്റ്റായ ഡെസ്മണ്ട് മോറിസ് 1986-ൽ എഴുതിയ ''കാറ്റ് വാച്ചിങ്ങ്'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരല്ലാത്ത മനുഷ്യരെ ഇരപിടിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് തങ്ങൾ പിടിച്ച എലികളേയും പക്ഷികളേയും വീട്ടിൽ കൊണ്ടു വരുന്നത് എന്നാണ്. ഇരപിടിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്ത വലിയ പൂച്ചക്കുട്ടി എന്നരീതിയിൽ മനുഷ്യർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതാവാം ഇതെന്നും അദ്ദേഹം ഇതെ പുസ്തകത്തിൽ പറയുകയുണ്ടായി. മറ്റൊരു സാധ്യത ഉള്ളത്, തങ്ങൾക്ക് ഇരപിടിക്കാനുള്ള കഴിവായി എന്ന് തങ്ങളുടെ അമ്മയ്ക്ക് മുന്നിൽ തെളിയിക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ അതേ മനശ്ശാസ്ത്രമാകും മനുഷ്യരുടെ മുന്നിൽ തങ്ങൾ പിടിച്ച ഇരയെ കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നതിനു പിന്നിലും എന്നാണ്. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ, ഇരയെക്കൂടാതെ വാച്ചുകൾ, പേനകൾ, പെൻസിലുകൾ എന്നിങ്ങനെ വായിൽ കൊള്ളാവുന്ന എന്തും തങ്ങളുടെ ഉടമയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി കൊടുക്കാറുണ്ട്. === പ്രത്യുത്പാദനം === [[File:Mating Cats (Domestic cats) in Kannur.jpg|thumb|right|300px|ഇണചേരുന്ന പൂച്ചകൾ]] പൂച്ചയ്ക്ക് വർഷത്തിൽ ഒന്നിൽക്കൂടുതൽ പ്രജനനകാലം ഉണ്ടാകും. ഇണചേരുകയാണെങ്കിൽ ഓരോന്നും നാലു മുതൽ ഏഴ് ദിവസം വരെ നീണ്ട് നിൽക്കും, ഇണ ചേർന്നില്ലെങ്കിൽ അതിൽക്കൂടുതലും. പെൺപൂച്ചയോട് പല ആൺ പൂച്ചകളും ഇണ ചേരാൻ ആഗ്രഹിക്കും. ഇവർ തമ്മിൽ പൊരുതി വിജയിയാകുന്ന പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഇണചേരാൻ അവസരം ഉണ്ടാകുക. ആദ്യം നീരസം കാണിക്കുമെങ്കിലും പെൺപൂച്ചകൾ പിന്നീട് ഇണചേരാൻ നിന്ന് കൊടുക്കും. ഇണചേരുന്ന സമയത്ത് പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയാറുണ്ട്. ഇണചേരലിനുശേഷം പെൺപൂച്ച തന്റെ ശരീരം നക്കി വൃത്തിയാക്കും. ഈ സമയത്ത് ഏതെങ്കിലും ആൺപൂച്ച ഇണചേരാനായി ശ്രമിച്ചാൽ പെൺപൂച്ച ആ ആൺപൂച്ചയെ ആക്രമിക്കും. പക്ഷെ ശരീരശുചീകരണത്തിനുശേഷം പെൺപൂച്ച വീണ്ടും ഇണചേരാൻ സന്നദ്ധയാകും. ആൺപൂച്ചയുടെ [[ലിംഗം|ലിംഗത്തിൽ]] പിറകിലേയ്ക്ക് നിൽക്കുന്ന മുളളുകൾ ഉണ്ടാകും. ഇണചേർന്ന് കഴിഞ്ഞ് ഈ ലിംഗം പിറകോട്ടെടുക്കുമ്പോൾ ഈ മുളളുകൾ പെൺപൂച്ചയുടെ [[യോനി|യോനിയിൽ]] ഉരഞ്ഞ് പെൺപൂച്ചയ്ക്ക് അണ്ഡവിസർജ്ജനം(ovulation) ഉണ്ടാകാൻ സഹായിക്കുന്നു.ഇതിനാലാണ് ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയുന്നത്. ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കാത്തതുകൊണ്ട് തന്നോട് ആദ്യം ഇണചേർന്ന പൂച്ചയിൽ നിന്ന് തന്നെ പെൺപൂച്ച എല്ലായ്പ്പോഴും ഗർഭം ധരിക്കണമെന്നില്ല. അതുപോലെ തന്നെ, തന്റെ ഇണചേരൽ കാലഘട്ടത്തിൽ പല ആൺപൂച്ചകളുമായും പെൺപൂച്ച ഇണചേരും എന്നുള്ളതുകൊണ്ട് തനിക്ക് പ്രസവത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കും ഒരേ അച്ഛൻ തന്നെ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല.[[File:പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ (17 ദിവസം പ്രായം).JPG|thumb|കണ്ണ് തുറന്ന് രണ്ടു ദിവസം കഴിഞ്ഞ പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ]] പൂച്ചയുടെ ആർത്തവചക്രം ഏതാണ്ട് 63–65 ദിവസമാണ്. ഒരു പ്രസവത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് മുതൽ അഞ്ച് കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടാകാം. ഇതിൽ ആദ്യത്തെ കുഞ്ഞ് മറ്റ് കുഞ്ഞുങ്ങളേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കും. ആറ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഏഴ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഇടയിൽ പൂച്ച ഇവരെ മുലയൂട്ടുന്നത് നിർത്തും. ലൈംഗികപരമായ വളർച്ച പൂർണ്ണമാകാൻ പെൺപൂച്ചകൾക്ക് 4–10 മാസവും ആൺപൂച്ചകൾക്ക് 5–7 മാസവും എടുക്കും. പന്ത്രണ്ട് മാസം പ്രായമാകുമ്പോൾ പൂച്ചക്കുഞ്ഞിനെ മറ്റൊരുടമയ്ക്ക് കൈമാറാം. അതിനുമുന്നേതന്നെ തള്ളപ്പൂച്ചയുടെ അടുത്ത് നിന്ന് മാറിനിൽക്കാൻ തുടങ്ങിയാൽ അപ്പൊഴേ പൂച്ചയെ മാറ്റിത്താമസിപ്പിക്കാവുന്നതാ‍ണ്. പൂച്ചയ്ക്ക് കുഞ്ഞുങ്ങളുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 6-8 മാസം ആകുമ്പോൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതുവഴി ആൺപൂച്ചകൾ മൂത്രം ഒഴിച്ചും പെൺപൂ‍ച്ചകൾ ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പൂച്ച ഈ സ്വഭാവം പ്രദർശിപ്പിച്ചതിനുശേഷമാണ് പ്രത്യുത്പാദനശേഷി ഇല്ലാതെയാക്കുന്നതെങ്കിൽ ഈ സ്വഭാവം പൂച്ച തുടരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. === ശുചിത്വം === [[പ്രമാണം:Cat tongue macro.jpg|thumb|right|250px|ചീർപ്പ് പോലെയുള്ള നാക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു പൂച്ച രോമങ്ങൾ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നു.]] പൂച്ചയ്ക്ക് ശുചിത്വം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. തങ്ങളുടെ നാക്കിലുള്ള മുകുളങ്ങൾ ഒരു ചീപ്പ് പോലെ പ്രവർത്തിച്ച് രോമങ്ങൾ ഒതുക്കിവയ്ക്കാൻ പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു.ഇതു മാർജ്ജാര വംശത്തിലുളള എല്ലാ ജീവികളിലും കാണപ്പടുന്നുണ്ട്പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ അഴുക്ക് കളയാനും വിയർപ്പ് നാറ്റം ഇല്ലാതെയാക്കാനും പൂച്ചയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഉത്തമമാണ്. പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് പൂച്ചകളേയും മനുഷ്യരേയും നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതും ഇഷ്ടമാണ്. മറ്റ് പൂച്ചകളെ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതിനുപിന്നിൽ തങ്ങളുടെ മേൽക്കോയ്മ ഉറപ്പിക്കുക എന്നൊരുദ്ദേശ്യവും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ട്. ഇങ്ങനെ വൃത്തിയാക്കുന്നതിനിടയിൽ തന്റെ വയറ്റിൽ എത്തുന്ന രോമങ്ങൾ പൂച്ച പിന്നീട് ഒരു രോമഗോളമായി ചർദ്ദിക്കാറുണ്ട്. നീളമുള്ള രോമം ഉള്ള പൂച്ചകളാണ് ചെറിയ രോമമുള്ള പൂച്ചകളേക്കാൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യാറ്. സ്ഥിരമായി പൂച്ചയുടെ രോമം ചീകി വൃത്തിയാക്കിക്കൊടുത്തോ വയറിൽ രോമം കുമിഞ്ഞ് കൂടുത്തത് ഒഴിവാക്കുന്ന തരം ഭക്ഷണം കൊടുത്തോ ഇത് ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. === മാന്തൽ === നഖം പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടി കട്ടിയായ പ്രതലങ്ങളിൽ ഉരക്കുന്ന സ്വഭാവമുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. ഇത് നഖത്തിന്റെയടിയിൽ ഉള്ള അഴുക്ക് ഒഴിവാക്കാനും കാലുകൾക്ക് നല്ല വ്യായാമം കിട്ടാനും ആയിട്ടാണ് പൂച്ച ചെയ്യുന്നത്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് പൂച്ചകൾ നന്നായി ആസ്വദിക്കുന്നു. നഖങ്ങൾ ഇല്ലാതെയായ പൂച്ചകൾ പോലും ഇങ്ങനെ ചെയ്ത് ആനന്ദം കണ്ടെത്താറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ അടിയിലുള്ള വിയർപ്പ് ഗ്രന്ഥിയിൽ നിന്ന് വിയർപ്പ് വീണ് തന്റെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്താനാണ് പൂച്ച ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. === ഉയരങ്ങളോടുള്ള ഇഷ്ടം === [[പ്രമാണം:Cat in tree03.jpg|thumb|250px|മരത്തിൽ കയറിയ ഒരു പൂച്ച.]] ഉയരം കൂടിയ സ്ഥലത്ത് പോയി ഇരിക്കാൻ പൂച്ചക്കൾക്ക് ഇഷ്ടമാണ്. ഉയരത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ പ്രദേശം മൊത്തം നിരീക്ഷിക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ചീറ്റപ്പുലിയെപ്പോലെ, കാട്ടിൽ ഉള്ള പൂച്ചകൾ മുകളിൽ ഒളിഞ്ഞ് നിന്ന് താഴെയുള്ള ഇരയെ ചാടി വീണ് ആക്രമിക്കാനും ഇങ്ങനെ ഉയരമുള്ള മരത്തിലും മറ്റും കയറി നിൽക്കാറുണ്ട്. <ref>{{cite web | title=Why Do Cats Like High Places? | publisher = Dr. Holly Nash, DVM, MS | url = http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=1&cat=1313&articleid=1125 | work = Drs. Foster & Smith, Inc.}}</ref> അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഉയരം, പൂച്ചയ്ക്ക് അന്തസ്സും സുരക്ഷിതത്വവും കൂടി നൽകുന്നു. ഉയരമുള്ള പ്രതലത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും പൂച്ചയ്ക്ക് ശരീരം വളച്ച് നാലുകാലിൽത്തന്നെ നിലത്ത് വീഴാനുള്ള കഴിവുണ്ട്.<ref>{{cite web | title = Falling Cats | url = http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | accessdate = 2005–10–24 | archive-date = 2016-03-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160303185523/http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | url-status = dead }}</ref> ഇങ്ങനെ ചെയ്യാനുള്ള സമയം കിട്ടിയാൽ മാത്രമേ പൂച്ചയ്ക്ക് നാലുകാലിൽ വീഴാൻ പറ്റുകയുള്ളൂ. അതിനായി 90 cm (3 അടി) ഉയരമെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണം. ഈ പ്രവർത്തിക്ക് പൂച്ച തന്റെ വാൽ ഉപയോഗിക്കാറില്ല എന്നതുകൊണ്ട് വാലില്ലാത്ത പൂച്ചയ്ക്കും ഇങ്ങനെ നാലുകാലിൽ വീഴാൻ സാധിക്കും. <ref>{{cite web | url = http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | title = How does a Cat always land on its feet? | author = Huy D. Nguyen | publisher = Georgia Tech University, School of Medical Engineering | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-08-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100819151937/http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | url-status = dead }}</ref> പൂച്ചയുടെ ഈ താത്പര്യം ചിലപ്പോൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്നെ അപകടകരമായേക്കാം. ''അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ ദ പ്രിവെൻഷൻ ഓഫ് ക്രുവൽറ്റി റ്റു ആനിമത്സ്'' എന്ന സംഘടന പൂച്ച ഉടമകളോട് വീട്ടിൽ അധികം ഉയരമുള്ള ഒന്നും വയ്ക്കരുതെന്ന് പറയുന്നു. ആത്മവിശ്വാസം കൂടുതലായ പൂച്ചകൾ അതിന്റെ മുകളിൽ കയറി താഴെവീണ് അപകടം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനാണ് ഈ മുൻ‌കരുതൽ. <ref>{{cite web | url=http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=0&cat=2032&articleid=3409 | title = High-Rise Syndrome: Cats Injured Due to Falls | author = Veterinary & Aquatic Services Department | work = Drs. Foster & Smith, Inc.}}</ref> === വേട്ടയുടെ ഫലങ്ങൾ === വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ ആയിരത്തിലധികം ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാറുണ്ട്. ഇവയിലധികവും നട്ടെല്ലില്ലാത്ത ജീവികളാണ്, കൂടുതലും ഷഡ്പദങ്ങൾ. വലിയ പൂച്ചകൾ (പുലി, സിംഹം, തുടങ്ങിയവ) നൂറിൽ താഴെ ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെയേ തിന്നാറുള്ളൂ. പൂച്ചകളെപ്പോലെ പലവർഗ്ഗങ്ങളിൽ‍പ്പെട്ട ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവുണ്ടെങ്കിലും അവയെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള ശ്രമത്തിനോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ അവയിലുണ്ടാകുന്ന പോഷണം വളരെ കുറവായതിനാൽ വലിയ പൂച്ചകൾ അവയെ ഒഴിവാക്കാറാണ് പതിവ്. ഇതിനൊരപവാദമുള്ളത് പുള്ളിപ്പുലി ആണ്. പുള്ളിപ്പുലി മുയലുകളെപ്പോലെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളേയും വേട്ടയാടി തിന്നാറുണ്ട്. വീട്ടിൽ നന്നായി ഭക്ഷണം കൊടുത്ത് വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ പോലും തരം കിട്ടിയാൽ പക്ഷികൾ, എലികൾ, തേളുകൾ, പാറ്റകൾ, പുൽച്ചാടികൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളെ വേട്ടയാടാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെ എല്ലാ‍ത്തരം ചെറിയ ജീവികളേയും കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവു കാരണം പൂച്ചകൾ ഇല്ലാതിരുന്ന പുതിയ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് ഒരു പൂച്ച കടന്ന് വന്നാൽ അവിടെ അവ മാരകമായ പ്രഹരം ഏൽപ്പിക്കാൻ വരെ സാധ്യതയുണ്ട്. ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരെ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്റ്റീഫൻസ് ഐലന്റ് വ്രെൺ എന്ന ജീവി ഉദാഹരണം. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പല രാജ്യങ്ങളിലും ഫെറൽ പൂച്ചകളെ കീടങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലാണ് കൂട്ടിയിട്ടുള്ളത്. വീട്ട് പൂച്ചകളേയും ചിലപ്പോൾ കൂട്ടിനുള്ളിൽ പൂട്ടിയിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. പുറത്തുള്ള വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്ക് ഇവ ഒരു ഭീഷണി ആകും എന്നതാണ് കാരണം. ഓസ്ട്രേലിയയിലെ പല മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിലും അങ്ങനെ നിയമം പോലും നിലവിലുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ വരവറിയിക്കാനായി പൂച്ചയുടെ കഴുത്തിൽ മണി കെട്ടാറുണ്ട് ചില ഉടമകൾ. പക്ഷെ ഈ മണിയുടെ പ്രവർത്തന രീതി മനസ്സിലാക്കി അത് ശബ്ദമുണ്ടാക്കാത്ത തരത്തിൽ നടക്കാൻ പഠിക്കാൻ പൂച്ചകൾ സമർത്ഥരാണ്. == വീട്ട് പൂച്ചകൾ == === ഇണക്കി വളർത്തൽ === 2004-ൽ സൈപ്രസ്സിൽ ഒരു മനുഷ്യനും പൂച്ചയും അടുത്തടുത്ത് കിടക്കുന്ന ഒരു കുഴിമാടം ഗവേഷകർ കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി. ഈ കുഴിമാടത്തിനു ഉദ്ദേശം 9,500 വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്നാണ് അവരുടെ അനുമാനം. ഇതിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനും പൂച്ചയും ഒന്നിച്ച് കഴിയാൻ തുടങ്ങിയ കാലഘട്ടം ഇതുവരെ കരുതിയിരുന്നതിലും വളരെ മുന്നേ ആണെന്ന് കണ്ട് പിടിക്കുകയുണ്ടായി. <ref name="9500 years"/><ref>{{cite news |first=Hazel |last=Muir |authorlink= |coauthors= |title=Ancient remains could be oldest pet cat |url=http://www.newscientist.com/article/dn4867.html |work= |publisher=[[New Scientist]] |date=2004-04-08 |accessdate=2007-11-23 }}</ref><ref>{{cite news |first=Marsha |last=Walton |authorlink= |coauthors= |title=Ancient burial looks like human and pet cat |url=http://edition.cnn.com/2004/TECH/science/04/08/cats. cyprus/index.html |work= |publisher=[[CNN]] |date=Friday, April 9, 2004 |accessdate=2007-11-23 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ 14 മുതൽ 20 വർഷം വരെ ജീവിക്കും. 36-ആം വയസ്സു വരെ ജീവിച്ച ഒരു പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഏറ്റവും പ്രായമേറിയ പൂച്ചയായി കരുതപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web | title = Feline Statistics | url = http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | accessdate = 2005–08–15 | archive-date = 2006-06-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060616191415/http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | url-status = dead }}</ref> പുറത്തെങ്ങും വിടാതെ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് ആയുസ്സ് കൂടുതലായിരിക്കും. മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി വഴക്കും അതുമൂലമുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളും ഒന്നും ഇല്ലാതിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് അത്. വന്ധ്യവത്‌കരിച്ച പൂച്ചകൾക്കും ആയുസ്സ് മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാൾ കൂടുതലായിരിക്കും. വന്ധ്യവത്‌കരിക്കുന്നതുകൊണ്ടുള്ള മറ്റ് ഗുണങ്ങൾ എന്തെന്നാൽ ആൺപൂച്ചകൾക്ക് വൃഷണ ക്യാൻസറും പെൺപൂച്ചകൾക്ക് ഗർഭാശയ ക്യാൻസറും ആൺപെൺ ഭേദമില്ലാതെ സ്തനാർബുദവും വരില്ല എന്നതാണ്. <ref>{{cite web | title = Spay and Neuter Your Pet Cats | url = http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | access-date = 2008-10-17 | archive-date = 2008-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081012054137/http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | url-status = dead }}</ref> മറ്റ് വീട്ടുമൃഗങ്ങളെപ്പോലെ പൂച്ചകളും മനുഷ്യനുമായി വളരെ ഇണങ്ങിച്ചേർന്നാണ് ജീവിക്കുക. കാട്ട് പൂച്ചകളോട് പൊരുതി നിന്ന ഒരു കാലത്ത് നിന്നും അവരെ മെരുക്കി വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കാൻ പെട്ട പ്രയാസങ്ങൾ, അവ ഇന്ന് മനുഷ്യർക്ക് ചെയ്ത് തരുന്ന ഉപകാരങ്ങളോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ നിസ്സാരമെന്ന് പറയേണ്ടി വരും. പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ വീട്ടിലെ എലികളേയും മറ്റു കീടങ്ങളേയും കൊല്ലുന്നതിൽ [[പട്ടി|പട്ടികളും]] മനുഷ്യരെ സഹായിക്കുമെങ്കിലും, വീട്ടിലുള്ള ധാന്യങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവ കട്ട് തിന്നുന്ന സ്വഭാവം പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെയാണ് വീട്ടിനുള്ളിൽ വളർത്താൻ കൂടുതൽ അഭികാമ്യം. ഇന്നത്തെക്കാലത്തും പല ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിലും പൂർണ്ണമായും മെരുങ്ങാത്ത പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നു. അവ ധാന്യവിളകളുടെ ഇടയിൽ കഴിയുന്ന കീടങ്ങളെ കൊന്ന് തിന്ന് കർഷകരെ സഹായിക്കുന്നു. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും [[മുയൽ|മുയലുകൾ]], [[കീടം|കീടങ്ങൾ]], [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]], [[പല്ലി|പല്ലികൾ]], [[മീൻ|മീനുകൾ]], [[ഷഡ്പദം|ഷഡ്പദങ്ങൾ]] എന്നീ ജീവികളെ വേട്ടയാടി കൊല്ലുമെങ്കിലും ഇവയെ കഴിക്കാറില്ല. നഗരങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് അലഞ്ഞ് തിരിഞ്ഞ് നടക്കുന്ന പൂച്ചകൾ ശല്യമാകാറുണ്ട്. പൂച്ചകളുടെ വിസർജ്യവും അവ രാത്രി ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങളും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്തിവയ്ക്കാൻ അവർ മൂത്രം ഒഴിച്ച് വയ്ക്കുന്നതും ഒക്കെ ഒഴിവാക്കാനായി പലരും പൂച്ചയെ അകറ്റി നിർത്താനുള്ള യന്ത്രങ്ങൾ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കുക വരെ ചെയ്യാറുണ്ട്. === മനുഷ്യരുമായുള്ള ഇടപഴകൽ === മനുഷ്യർ പല രീതിയിലാണ് പൂച്ചകളുമായി ഇടപഴകുക. വീട്ടിൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നത് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരാണ് ചിലർ അധികം ഗൌരവമില്ലാതെ കാണുമെങ്കിലും ചിലർ അവയെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ താലോലിക്കും. സ്വന്തം പൂച്ചയെ ഒരുക്കി പൂച്ചപ്രദർശനത്തിനു കൊണ്ടുപോകുന്നവരും കുറവല്ല. പൂച്ചകളുടെ ശരീരവലിപ്പം വളരെ കുറവായതിനാൽ മുതിർന്ന ഒരു മനുഷ്യന് പൂച്ച യാതൊരു രീതിയിലും ഉള്ള അപകടം ഉണ്ടാക്കില്ല. പൂച്ചകളുടെ മാന്തലിൽ നിന്നുള്ള മുറിവുകളോ പൂച്ചയുടെ കടി മൂലം പേവിഷം ഏൽക്കുന്നതോ ഒക്കെയാണ് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനുണ്ടാകാവുന്ന വെല്ലുവിളികൾ. പട്ടികളുമായി വഴക്കുണ്ടാക്കുമ്പോൾ പൂച്ച കരുതിക്കൂട്ടിത്തന്നെ പട്ടിയുടെ കണ്ണിൽ മാന്തി അവയ്ക്ക് അന്ധത ഉണ്ടാക്കിയ അവസ്ഥ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ മനുഷ്യരോട് ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾ ചെയ്തതായി അധികം കാണപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മ്യാവൂ, പര്ര്ര്ര്, ഹിസ്സ്, സ്കവീക്ക്, ചിർപ്പ്, ക്ലിക്ക് തുടങ്ങിയ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക, മുരളുക, തുടങ്ങിയ ആശയവിനിമയത്തിനുതകുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ പൂച്ചകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. <ref name=Channel3000Meows/> ==== അലർജികൾ/രോഗങ്ങൾ ==== തെളിഞ്ഞ കണ്ണുകൾ, ഈർപ്പമുള്ള മൂക്ക്, വൃത്തിയുള്ള ചെവി, പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള മോണകളും വൃത്തിയും മിനുസവുമുള്ള ചർമ്മം, എന്നിവയാണ്‌ ആരോഗ്യമുള്ള പൂച്ചയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ<ref name="കർഷകശ്രീ">ഡോ. സി.കെ. ഷാജുവിന്റെ ലേഖനം.കർഷകശ്രീ മാസിക. 2009 ഏപ്രിൽ. പുറം 61</ref>. ഫെലൈൻ ഇൻഫേഷ്യസ് എന്റെറൈറ്റിസ്, ഫെലൈൻ ലൂക്കോപീനിയ, ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂ, പേ വിഷബാധ, തൊലിപ്പുറമേയുള്ള ഫംഗസ് ബാധ, മെയിഞ്ച്, ടോക്സോപ്ലാസ്മ രോഗം; എന്നിവയാണ്‌ പൂച്ചകളിൽ കാണുന്ന പ്രധാന രോഗങ്ങൾ. ഇവയിൽ ടോക്സോപ്ലാസ്മ എന്ന രോഗം ഗർഭിണികളിൽ [[ഗർഭം]] അലസുന്നതിന്‌ കാരണമായിത്തീരും<ref name="കർഷകശ്രീ"/>. അതിനാൽ ഗർഭിണികൾ പൂച്ചകളുമായി അകലം പാലിക്കേണ്ടതാണ്‌. പേ വിഷത്തിനെതിരെ [[നായ|നായകൾക്ക്]] എടുക്കുന്നതുപോലെയുള്ള പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കേണ്ടതാണ്‌. മൂക്കൊലിപ്പ്, ജലദോഷം എന്നിവ ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂവിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. ഭക്ഷണത്തോടുള്ള വിരക്തി, [[പനി]], [[ഛർദ്ദി]], [[വയറിളക്കം]] എന്നിവ ഫെലൈൻ ഇൻസേഷ്യസ് എന്ററൈറ്റിസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിലും ചെവിയുടെ അഗ്രത്തിലും ചെറിച്ചിൽ, രോമം കൊഴിഞ്ഞുപോക്ക് എന്നിവ മെയ്ഞ്ച് രോഗത്തിന്റേയോ ഫംഗസ് ബാധയുടേതോ ആകാം. ഈ രോഗം ചൊകിത്സിച്ച് ഭേദമാക്കാവുന്നതുമാണ്‌<ref name="കർഷകശ്രീ"/>. പൂച്ചയുടെ രോമങ്ങളോടും ഉമിനീരിനോടും ഉള്ള അലർജി കാരണമാണ് അധികം ആളുകളും പൂച്ചകളെ ഇഷ്ടപ്പെടാത്തത്. ത്വക്കിൻപുറത്തുണ്ടാകുന്ന അലർജി, [[ആസ്ത്മ]] തുടങ്ങിയ അസുഖങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് പൊതുവേ പൂച്ചകളോട് അലർജി ഉണ്ടായിരിക്കുമെങ്കിലും തന്റെ വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളുമായി ഇണങ്ങിവസിക്കാൻ കഴിയാറുണ്ട്. <ref>{{cite web|url=http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|title=Dealing with cat allergies|work=animaltrustees.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060221092726/http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|archivedate=2006-02-21|access-date=2008-10-17|url-status=dead}}</ref> ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കണമെന്നില്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെ അത്തരം അസുഖമുള്ളവർ വീട്ടിൽ വളർത്താതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. ഇത്തരം അലർജി ഉണ്ടായിട്ടുപോലും പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂത്ത് അവരെ വളർത്തുന്നവരുണ്ട്. അങ്ങനെയുള്ളവരെ അലർജിക്ക് മരുന്ന് കഴിച്ചും പൂച്ചകളെ സ്ഥിരമായി കുളിപ്പിച്ച് വൃത്തിയാക്കുയും ഒക്കെയാണ് തങ്ങളുടെ അലർജിയോട് പൊരുതുന്നത്. ആഴ്ചയിൽ ഒരിക്കൽ കുളിപ്പിച്ചാൽ വീട്ടിനകത്തെ പൂച്ചകളുടെ 90% മുടികൊഴിച്ചിൽ ഇല്ലാതെയാക്കാം. അലർജി ഉണ്ടാക്കാത്തതരം പൂച്ചകളെ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇപ്പോൾ ഗവേഷണങ്ങളും നടക്കുന്നുണ്ട്. ==== പരിശീലിപ്പിക്കൽ ==== പട്ടികളെപ്പോലെ ചാടാനും മറ്റുമുള്ള അഭ്യാസമുറകൾ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ ചിലർ ശ്രമിച്ച് കാണാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ചില അഭ്യാസങ്ങൾ പഠിക്കാറുമുണ്ട്. പഠിപ്പിക്കുന്നയാളിനു ക്ഷമ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇരിക്കുക, നിൽക്കുക, ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ വരിക എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. === മാന്തൽ === നഖങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാൻ അനുയോജ്യമായ പ്രതലങ്ങൾ നോക്കി മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ ഒരു ശീലമാണ്. വീട്ടിലെ പരവതാനിയും വീട്ടുസാധനങ്ങളും ഇങ്ങനെ പൂച്ച മാന്തി നശിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് മാന്താൻ പാകത്തിൽ എന്തെങ്കിലും വീട്ടിൽ വയ്ക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. <ref>{{cite web | title=Scratching or clawing in the house | url=http://www.fabcats.org/scratching/index.php|accessdate=2005-08-14 }}</ref> സ്ക്രാച്ചിങ്ങ് പോസ്റ്റ്സ് എന്ന പേരിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള സാധങ്ങൾ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. സാധാരണയായുള്ള മാന്തൽ ഉപകരണങ്ങൾ പരവതാനി കൊണ്ടോ അലങ്കാരതുണി കൊണ്ടോ മൂടപ്പെട്ടതായിരിക്കും. പക്ഷെ ഇങ്ങനെയുള്ള വസ്തുക്കൾ കണ്ടാൽ അവ പൂച്ചയ്ക്ക് മാന്താനായി വച്ചതാണെന്ന് പൂച്ചയ്ക്ക് മനസ്സിലാകണമെന്നില്ല എന്നതുകൊണ്ട് മരത്തിന്റെ വീട്ടുസാധനങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ പരവതാനി തിരിച്ച് വച്ച് അതിന്റെ അടിയിലുള്ള കട്ടിയുള്ള ഭാഗം പുറമേ കാണുന്ന രീതിയിൽ വച്ച സാധങ്ങളോ ആവും അഭികാമ്യം എന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. നാരുകൾ കൊണ്ടോ കാർഡ്‌ബോർഡ് കൊണ്ടോ ഉണ്ടാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും വിൽക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ പുറത്ത് വളർന്ന് വീട്ടുപൂച്ചയാക്കിയ പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ഉപകരണങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരാവണമെന്നില്ല. [[പ്രമാണം:Cat claw closeup.jpg|right|thumb|250px|പൂച്ചയുടെ നഖം.]] മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ നഖം വളരുന്നത് ഒരു പരിധി വരെ കുറയ്ക്കുമെങ്കിലും വേണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ നഖം വെട്ടിക്കൊടുക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുപയോഗിക്കുന്ന നഖംവെട്ടിയോ അല്ലെങ്കിൽ മൃഗങ്ങൾക്കുപയോഗിക്കാനുള്ള നഖംവെട്ടിയോ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ നഖത്തിനടിയിലുള്ള ത്വക്ക് മുറിയാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം.മറുവശം കാണാൻ പറ്റുന്നതരത്തിലുള്ള പൂച്ചകളുടെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ ഇക്കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്, പക്ഷെ കട്ടിയാ‍യ നഖമാണ് പൂച്ചയ്ക്കെങ്കിൽ അധികം നീളത്തിൽ നഖം വെട്ടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. പൂച്ചയുടെ മാന്തൽ ഒഴിവാക്കാനായി പല മാർഗ്ഗങ്ങളും ഉണ്ട്. പൂച്ച മാന്തുമ്പോൾ അവിടെ വെള്ളം തളിക്കുന്നതാണ് ഒരു മാർഗ്ഗം. മിനുസമുള്ള ടേപ്പ് പൂച്ച മാന്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒട്ടിക്കുന്നതാണ് മറ്റൊന്ന്. നാരങ്ങയുടെ മണം പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച മാന്താൻ ഇടയുള്ളിടത്ത് നാരങ്ങാ മണമുള്ള എന്തെങ്കിലും വയ്ക്കുന്നതും ഫലപ്രദമായ ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്. കയ്പ്പേറിയ ആപ്പിൾ സത്തും പൂച്ചകളെ അകറ്റാൻ നല്ലതാണ്. ==== ഡീക്രോളിങ്ങ് ==== പൂച്ചയുടെ വിരലുകളിൽ നിന്ന് നഖവും ആദ്യത്തെ എല്ലും നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഒരു ശസ്ത്രക്രിയയെയാണ് ഡീക്രോളിങ്ങ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് പൂച്ചയുടെ മുൻ‌കാലുകളിൽ മാത്രമേ മുഖ്യമായും ചെയ്യാറുള്ളൂ. പൂച്ച വീട്ടുസാധങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളേയും പൂച്ചകളേയും മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നത് തടയാനും ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. വേട്ടയാടാൻ സമർത്ഥരായ പൂച്ചകളെ, ആ കഴിവ് കുറയ്ക്കാനും ചിലപ്പോൾ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യേണ്ടി വരും. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ചില വീട്ടുടമകൾ വാടകക്കാരുടെ പൂച്ചകളെ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യണമെന്ന് ശഠിക്കാറുണ്ട്. [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയ്ക്ക്]] പുറത്ത് എവിടേയും ഡീക്രോളിങ്ങ് അധികം പ്രചാരത്തിലല്ല. മൃഗങ്ങൾക്കെതിരേ ഉള്ള ക്രൂരതയായിട്ട് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നതിനാൽ പലയിടത്തും ഇത് നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. === വിസർജ്ജനം === വീട്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനായി ലിറ്റർ ബോക്സ് വീട്ടിൽ വയ്ക്കാറുണ്ട് ഉടമകൾ. മണൽ, ചെറുതായി മുറിച്ച കടലാസ് കഷ്ണങ്ങൾ, മരക്കഷ്ണങ്ങൾ, ബെന്റൊണൈറ്റ് എന്നിങ്ങനെ വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്നതരം വസ്തുക്കളാണ് ഇതിൽ ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരുടെ ടോയിലന്റിന്റെ അതേ ഉപയോഗമാണ് ഇതിനും. ഇത് വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ് കാരണം പൂച്ചയ്ക്ക് മലീമസമായ ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇഷ്ടമായില്ലെങ്കിൽ വിസർജനത്തിനു മറ്റു സ്ഥലങ്ങൾ തപ്പിപ്പോകാൻ ഇടയുണ്ട്. കൂടാതെ, പൂച്ചയ്ക്ക് വയറിളക്കം വരുന്നതും ലിറ്റർ ബോക്സിലെ മലിനീകരണം അസഹനീയം ആകുന്നതും ഒരേ സമയത്ത് സംഭവിച്ചാൽ ഈ ലിറ്റർബോക്സാണ് തനിക്ക് അസുഖം ഉണ്ടാകാൻ കാരണം എന്നും പൂച്ച കരുതാൻ ഇടയുണ്ട്. വീട്ടിനു പുറത്ത് വളരുന്ന പൂച്ചകൾക്കും ലിറ്റർ ബോക്സ് അഭികാമ്യമാണ്. പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി മനസ്സിലാക്കാനും ലിറ്റർ ബോക്സ് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പല തരത്തിലുള്ള ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭിക്കും, ചിലതിൽ സ്വയം വൃത്തിയാക്കാനുള്ള സൌകര്യം പോലുമുണ്ട്. ബെന്റൊനൈറ്റ് പോലെ നന്നായി വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെ സ്വയം വൃത്തിയാക്കുന്ന ലിറ്റർ ബോക്സുകളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതേ പദാർത്ഥം ചില പൂച്ചകളിൽ ആരോഗ്യ പ്രശ്നം ഉണ്ടാക്കാറുണ്ടെന്നും സംശയിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. <ref>{{cite web | title=Suspected bentonite toxicosis in a cat from ingestion of clay cat litter | url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8888544&dopt=Abstract|accessdate=2005-09-10 }}</ref> ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് ബാധിച്ച പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം, കടൽ ഒട്ടർ (sea otter) എന്ന ജീവിക്ക് ആപത്കരമാകും എന്നതുകൊണ്ട് സീ ഓട്ടർ കാണപ്പെടുന്ന കടൽക്കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം കടലിൽ ഒഴുക്കാതെ മറ്റെവിടെയെങ്കിലും കളയേണ്ടി വരും. <ref name=mag72>{{cite news|url=http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|title=Parasite in cats killing sea otters|publisher=[[National Oceanographic and Atmospheric Administration]]|date=2003-01-21|work=NOAA magazine|accessdate=2007-11-24|archive-date=2007-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20071225205629/http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.viamagazine.com/top_stories/articles/seaotter_savior07.asp The Sea Otter Savior<!-- Bot generated title -->]</ref> [[പ്രമാണം:Toilet Trained Cat 22 Aug 2005.jpg|thumb|250px|ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിച്ച പൂച്ച.]] ലിറ്റർ ബോക്സ് വഴി ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് എന്ന രോഗം പൂച്ചയിൽ നിന്ന് ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്കും പ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞ മനുഷ്യർക്കും പകരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അധികം പൂച്ചകൾക്കും ഈ അസുഖം ഉണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും സ്ഥിരമായി ലിറ്റർബോക്സ്, മേൽപ്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവർ വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഈ അസുഖം വരാനുള്ള സാധ്യത ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുടെ ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇതുവഴി ലിറ്റർ ബോക്സിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവാക്കാം. ഇതിനായുള്ള പരിശീലനം ലിറ്റർ ബോക്സ് പതുക്കെ മുകളിലേയ്ക്ക് നീക്കി നീക്കി ടോയിലറ്റിന്റെ അടുത്തും പിന്നീട് മറ്റെന്തെങ്കിലും താങ്ങിന്റെ സഹായത്തോടെ ടോയിലറ്റിന്റെ മുകളിലും വയ്ക്കുന്ന രീതിയിൽ നൽകാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ ആറ് ആഴ്ചകളോളം ഉള്ള ശ്രമം മതിയാകും. <ref>{{Cite web |url=http://www.toilettrainedcat.com/ |title=The Toilet Trained Cat: A Step-By-Step Guide on How To Train Your Cat to Use the Human Toilet<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-10-18 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121074325/http://www.toilettrainedcat.com/ |url-status=dead }}</ref> ഇങ്ങനെ പൂച്ചയ്ക്ക് പരിശീലനം നൽകാൻ സഹായിക്കുന്ന പല ഉപാധികളും ഇന്ന് കടകളിൽ വാങ്ങാൻ ലഭിക്കും. === പലതരം വീട്ട് പൂച്ചകൾ === പലതരം ജനുസ്സുകളിലുള്ള പൂച്ചകളെ ഇന്ന് മനുഷ്യർ വളർത്താറുണ്ട്. മൃഗങ്ങളെ വിൽക്കുന്നവർ ഇന്ന് ഏതാണ്ട് 30-40 തരം പൂച്ചകളെ വിൽക്കാറുണ്ട്. പല പുതിയ ജനുസ്സുകളെ സൃഷ്ടിക്കാനും ഉള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നു. വർഷത്തിൽ പുതിയ ഒരു ജനുസ്സെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നാണ് കണക്ക്. സൌന്ദര്യമുള്ള പൂച്ചകൾക്കായി ഇന്ന് വിപണിയിൽ നല്ല മത്സരമാണ്. വീടുകളിൽ വളർത്തുന്ന പല തരം ജനുസ്സുകൾ ഇണ ചേർന്ന് പുതിയ ജനുസ്സ് ഉണ്ടാകാറുമുണ്ട്. അവയെ തരം തിരിക്കാനായി നീളൻ മുടിയുള്ള പൂച്ചകൾ, ചെറിയ മുടി ഉള്ള പൂച്ചകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വേർതിരിവ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലും]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലും]] ഇങ്ങനെ ശുദ്ധജനുസ്സിലല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ മാഗി എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. (മാഗി എന്നത് മാർഗരറ്റ് എന്നതിന്റെ ചുരുക്കമാണ്. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പശുക്കൾക്കും പശുക്കിടാങ്ങൾക്കും വിളിച്ചിരുന്ന പേരാണ് ഇത്. പിന്നീട് വിക്റ്റോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇത് പൂച്ചയുടെ മറുപേരായി).<ref>{{cite web | url=http://www.worldwidewords.org/qa/qa-mog1.htm | title=Moggie | publisher=Worldwidewords.org | accessdate=2007-05-15}}</ref> [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ശുദ്ധജനുസ്സല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ബാൺ എന്നും ആലി ക്യാറ്റ് എന്നുമാണ് വിളിക്കാറുള്ളത്. പൂച്ചകൾക്ക് പല നിറങ്ങളും പാറ്റേണുകളും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ശാരീരികപ്രത്യേകതകൾ ജനുസ്സായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Greece-Cat.jpg|thumb|250px|ബഹുനിറമുള്ള വാൻ എന്നയിനത്തിൽ പെട്ട ഒരു പൂച്ച.]] ==== രോമങ്ങളുടെ പാറ്റേൺ ==== പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങളിൽ ഉള്ള പാറ്റേൺ അനുസരിച്ച് പൂച്ചകളെ പലതായി തരം തിരിക്കാം. മുഖ്യമായത് ചുവടെ: ; ബഹുനിറം, ടക്സീഡോ, വാൻ: ശരീരം മുഴുവൻ കറുത്ത് നെഞ്ച് മാത്രം വെളുത്ത തരം പൂച്ചയാണ് ബൈകളർ അല്ലെങ്കിൽ ടക്സീഡോ പൂച്ചകൾ. ഇവയുടെ മുഖത്തും കാലിലും ഒക്കെ ചില അടയാളങ്ങളും ഉണ്ടാകും. വാലിലും ചെവിയുൾപ്പെടെയുള്ള തലയുടെ ഭാഗത്തും മാത്രം നിറമുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചയാണ് വാൻ (ഈ പൂച്ചകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാടായ ടർക്കിയിലെ വാൻ തടാകത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് വന്നത്). ശരീരത്തിലുള്ള വെള്ള നിറത്തിന്റെ അനുപാതമനുസരിച്ച് മറ്റ് പല പേരുകളും ഉണ്ട് പൂച്ചയ്ക്ക്. ഹാർലിക്വിൻ, ജെല്ലിക്കിൾ എന്നീ പൂച്ചകൾ ഉദാഹരണം. Bicolor cats can have as their primary (non-white) color black, red, any dilution thereof and tortoiseshell (see below for definition). [[പ്രമാണം:Cat November 2010-1a.jpg|thumb|right|250px|നെറ്റിയിൽ "M" അടയാളമുള്ള പോർട്ടുഗൽ ടാബി പൂച്ച.]] ; ടാബി പൂച്ച: ശരീരത്തിൽ വരകളുള്ള പൂച്ചയാണ് ടാബി പൂച്ച. മാക്കറൽ അല്ലെങ്കിൽ വരയൻ ടാബി എന്നയിനം പൂച്ചകളുടെ വശങ്ങളിൽ മീനുകളുടേതുപോലെ ധാരാളമായി വരകൾ ഉണ്ടാകും. വരകൾക്ക് പകരം കുത്തുകളായാൽ അതിനെ സ്പോടഡ് ടാബി എന്നാണ് വിളിക്കുക. ചെറിയ ശരി അടയാളം പോലെ ശരീരത്തിൽ അടയാളമുള്ള പൂച്ചകൾ ടിക്ക്ഡ് ടാബി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് അബിസ്സിനിയൻ ജനുസ്സുകളിൽപ്പെട്ട പൂച്ചകളിൽ ആണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ചില പ്രത്യേകതരം ടാബികൾ ചില രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമേ കാണപ്പെടാറുള്ളൂ. ഉദാഹരണത്തിനു വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് യൂറോപ്പിൽ വളരെ സുലഭമായി കാണപ്പെടുന്ന ബ്ലോച്ച്ഡ് ടാബികൾ, മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ വളരെ ദുർലഭമായേ കാണാ‌റുള്ളൂ. [[പ്രമാണം:Curly_tortoiseshell.png|thumb|right|250px|Female tortoiseshell-and-white cat.]] ; ആമത്തോട് പൂച്ച അല്ലെങ്കിൽ കാലിക്കോ പൂച്ച : ഈ പൂച്ചയെ കാലിമാൻ‌കോ പൂച്ച എന്നും ക്ലൌഡഡ് ടൈഗർ പൂച്ച എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. "ടോർട്ടി" എന്ന വിളിപ്പേരുമുണ്ട് ഈ ഇനത്തിന്. പൂച്ചപ്രേമികൾ ആമത്തോട് പൂച്ചയുടെ പുറത്ത് ചുവപ്പോ ക്രീമോ നിറങ്ങൾ ഭംഗിക്കായി പൂശാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ളനിറത്തിലുള്ള പൊട്ടുകൾ കാണും രോമത്തിൽ. അവയെ വെളുത്ത ആമത്തോട് പൂച്ചകൾ എന്നു വിളിക്കും. എന്നാൽ വെള്ള നിറം അതിന്റെ രോമത്തിൽ ധാരാളമായി ഉണ്ടെന്ന് വരികയും ചുവപ്പും കറുപ്പും നിറത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അവിടവിടെയായി കാണപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ അതിന്റെ പേര് കാലിക്കോ എന്നു മാറും. എല്ലാ കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും കറുപ്പും ചുവപ്പും രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകുനെന്നതിനാൽ ആമത്തോട് പൂച്ചകളായി കണക്കാക്കപ്പെടും, പക്ഷെ എല്ലാ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും കാലിക്കോ ഇനത്തിൽ പെടില്ല. കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ള നിറം ധാരാളമായി രോമത്തിൽ വേണം എന്നുള്ളതുകൊണ്ടാണ് ഇത്. കാലിക്കോ പൂച്ചകളെ ട്രൈകളർ പൂച്ചകൾ എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. ജപ്പാനിൽ ഇവയെ മൈ-കി (മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള രോമങ്ങൾ) എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. ഡച്ചുകാർ ഇതിനെ പാടുള്ള പൂച്ച എന്ന അർത്ഥമുള്ള ലാപ്ജെസ്കാറ്റ് എന്ന പേരാലും വിളിക്കും. ശരിയായ ട്രൈകളർ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് നിറങ്ങൾ നിർബന്ധമായും വേണം. ചുവപ്പ് നിറവും, വെള്ള നിറവും പിന്നെ ബ്രൌൺ, കറുപ്പ്, നീല എന്നീ നിറങ്ങളിൽ ഒന്നും ആണ് അവ. <ref>{{cite web | title=Torties, Calicos and Tricolor cats | url=http://www.fanciers.com/cat-faqs/tricolors.shtml| accessdate=2005-10-24 }}</ref> രണ്ട് തരത്തിലുള്ള എക്സ് ക്രോമസോൺ വരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആമത്തോട് പൂച്ചകൾക്കും കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും ഇങ്ങനെ നിറങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇവ രണ്ടും പെൺപൂച്ചകൾ ആയിരിക്കും. (എല്ലാ സസ്തനികൾക്കും രണ്ട് എക്സ് ക്രോമസോമുകൾ ആണ് പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുക, ഒരു എക്സും ഒരു വൈ-യും ആണിനും). ഓറഞ്ച് നിറമുള്ള പൂച്ചകൾ അധികവും ആണ്പൂച്ചകളുമായിരിക്കും (3:1 അനുപാതത്തിൽ). ഓറഞ്ഞ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന കുട്ടികൾ ഒന്നുകിൽ ഓറഞ്ഞ് നിറത്തിൽ പെട്ടവയോ ആമത്തോട് പൂച്ചയോ ആയിരിക്കും. ആൺ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും ചിലപ്പോൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത് ക്രോമസോമുകളുടെ തകറാറ് മൂലമാണ് ഉണ്ടാകാറ്. കിമെറിസിസം എന്ന പേരുള്ള ഒരു പ്രക്രിയ (രണ്ട് ഭ്രൂണങ്ങൾ ചേർന്ന് ഒരു കുഞ്ഞ് ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥ) വഴിയും ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കാം. [[പ്രമാണം:Niobe050905-Siamese Cat.jpeg|thumb|right|250px|സയാമീസ് പൂച്ച.]] ; കളർപോയിന്റ് : സയാമീസ് പൂച്ചകളിലാണ് അധികവും കളർപ്പോയിന്റ് പാറ്റേണുകൾ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. എന്നാലും ഏത് പൂച്ചയിലും ഇത് ഉണ്ടാകാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് കറുത്ത മുഖം, ചെവി, കാലുകൾ, വാൽ എന്നിവയും മറ്റുഭാഗങ്ങളിൽ ഇളം നിറവുമാണ് ഉണ്ടാകുക. കുറച്ച് വെള്ള നിറവും അവിടവിടെയായി കണ്ടേക്കാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകളുടെ നാമം അവയുടെ യഥാർത്ഥ നിറത്തിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും എന്നതിനാൽ കടും ബൌൺ നിറമുള്ള സീൽ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും, ഇളം ബ്രൌൺ നിറമുള്ള ചോക്കളേറ്റ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും കടും ഗ്രേ നിറമുള്ള ബ്ലൂ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ലൈലാക്ക് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ചുമപ്പ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ഒക്കെ അടങ്ങുന്നതാണ് കളർപ്പോയിന്റ്. മെലാനിൻ‍ എന്ന രാസവസ്തുവിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പരിണാമത്തിന്റെ ഫലമാണ് ഈ നിറങ്ങൾ. ശരീര താപനിലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വ്യത്യാസത്തിനനുസരിച്ചാണ് ഇങ്ങനെ നിറവ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നതുകൊണ്ട് വയസ്സാകുന്തോറും ഈ പൂച്ചകൾ ഇരുണ്ട് വരുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ തൊലിപ്പുറത്ത് എന്തെങ്കിലും അപകടം സംഭവിച്ചാൽ ഈ പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറത്തിൽ വ്യത്യാസവും വന്നേക്കാം. : ഇങ്ങനെയുണ്ടാകുന്ന പരിണാമം ഞരമ്പുകളേയും ബാധിക്കാറുണ്ട് എന്നതുകൊണ്ട് കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് [[കോങ്കണ്ണ്]] വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു. വെളുത്ത കടുവകളിലും ഇതേ പ്രശ്നം കാരണം കോങ്കണ്ണ് സാധാരണമാണ്. ; വെളുത്ത പൂച്ചകൾ : തൈറോസിനാസെ എന്ന ജീനിന്റെ പരിണാമം വഴി മുഴുവനായും വെളുത്തുപോകുന്നത് കുറവാണ് പൂച്ചകളിൽ. പൂച്ചകൾ അധികവും വെളുത്തിരിക്കുന്നത് മെനാനോസൈറ്റ് എന്ന രാസവസ്തു അവയുടെ ത്വക്കിൽ ഇല്ലാതെയാകുന്നതുകൊണ്ടാണ്. മെലാനോബ്ലാസ്റ്റ് എന്ന കോശങ്ങൾ കുറയുന്നതുമൂലം വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാറും പതിവുണ്ട്. ഒന്നോ രണ്ടോ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതൽ ആണ്. ==== ശാരീരിക ഘടന ==== പല തരത്തിലുള്ള പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാകുമെങ്കിലും ശരീരത്തിന്റെ വ്യത്യാസം അനുസരിച്ച് അവയെ രണ്ട് അറ്റമായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ; ഓറിയന്റൽ: ഇതൊരു ജനുസ്സല്ല, പക്ഷെ മെലിഞ്ഞ് നീണ്ട, ആൽമണ്ടിന്റെ രൂപത്തിൽ കണ്ണുകളുള്ള നീളൻ മൂക്കും വലിപ്പമേറിയ ചെവിയും ഒക്കെയുള്ള പൂച്ചകളെ ഇങ്ങനെ തരം തിരിക്കാം. സയാമീസ് പൂച്ചകളും ഓറിയന്റൽ ഷോർട്ട്‌ഹെയർ പൂച്ചകളും ഇതിൻ ഉദാഹരണമാണ്. ; കോബി: ഉയരം കുറഞ്ഞ്, പേശികൾ നിറഞ്ഞ, ഒതുക്കമുള്ള ശരീരഘടനയും ഉരുണ്ട കണ്ണുകളും ചെറിയ മൂക്കും ചെവിയും ഉള്ള പൂച്ചകളെയാണ് കോബി എന്ന വിഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നത്. പേർഷ്യൻ പൂച്ചകളും എക്സോട്ടിക്ക് പൂച്ചകളും ഇതിനുദാഹരണം. == കാട്ടുപൂച്ച == {{main|കാട്ടുപൂച്ച}} [[പ്രമാണം:Feral cat Virginia crop.jpg|thumb|250px|ആക്രമണങ്ങളിൽ ഏറ്റ പരുക്കുകളുമായി ജീവിക്കുന്ന ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]] കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഒറ്റയ്ക്കും ജീവിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും അധികവും കൂട്ടമായിട്ടാണ് കണ്ടുവരാറ്. വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുന്ന പൂച്ചകൾ പതിയെ ഇങ്ങനെയുള്ള കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചേരാറുണ്ട്. വലിയ പട്ടണങ്ങളിലും ഇതുപോലെ കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കോളനികൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. റോമിലെ കൊളോസ്സിയവും ഫോറം റൊമാനും ഇതിനു ഉദാഹരണം. പക്ഷെ റോമിലുള്ള പൂച്ചകളെ അവിടത്തെ ആളുകൾ തീറ്റിപ്പോറ്റാറുണ്ട് എന്നതിനാൽ ഇവ പൂർണ്ണമായും കാട്ടുപൂച്ചകൾ എന്ന് പറയാനാകില്ല. പരിസരവുമായി ഇണങ്ങാൻ പൂച്ചകൾക്ക് നല്ല മിടുക്കാണുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങിജീവിച്ചാൽ അവരിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം കിട്ടുമെന്ന് പൂച്ചകൾ എളുപ്പം മനസ്സിലാക്കും. അലഞ്ഞ് തിരിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് പോലും ഭക്ഷണം കൊടുക്കാൻ ആളുകൾ തയ്യാറാകും. പൂച്ചകൾ നന്നായി പരിസരവുമായി ഇണങ്ങുമെങ്കിലും തണുപ്പ് അധികം ഉള്ള സ്ഥലങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പറ്റിയതല്ല. കൂടാതെ നല്ലവണ്ണം പ്രോട്ടീനുകൾ ആവശ്യമായതിനാൽ ഭക്ഷണം കുറവ് കിട്ടുന്ന പട്ടണങ്ങളും ഇവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമല്ല. നഗരങ്ങളിലെ പൂച്ചകൾ പട്ടികളാലും വാഹനങ്ങളാലും കൊല്ലപ്പെടാറുണ്ട്. എങ്കിലും ഉടമസ്ഥരില്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ദത്തെടുക്കാനും ഭക്ഷണം നൽകാനും പകർച്ചവ്യാധികളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുവാനുള്ള കുത്തിവയ്ക്ക് നൽകുവാനും ഒക്കെ സന്നദ്ധരായ പല മൃഗങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സംഘടനകളും ഉണ്ടെന്നുള്ളത് ആശ്വാസമാകുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള പൂച്ചകളെ അവയുടെ പൂർണ്ണമായ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുപ്പിച്ച് തിരിച്ച് വിടുകയാണ് ചെയ്യാറ്. വീണ്ടും അവ പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചകളുടെ ചെവിയുടെ ഒരറ്റം ചെറുതായി മുറിച്ചാണ് അവർ പൂച്ചയെ തിരികെ വിടാറ്. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾക്ക് ആവശ്യത്തിനു പരിചരണം കൊടുക്കുന്നതുവഴി അവയുടെ ജീവിതകാലം കൂടാറുണ്ട്. അതുകൂടാതെ ഭക്ഷണത്തിനായും മറ്റും വഴക്ക് കൂടുന്ന ശീലവും ഒരുപരിധി വരെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ ഈ പരിചരണം സഹായിക്കുന്നു. === പരിസരത്തിനുണ്ടാകുന്ന സ്വാധീനം === [[പ്രമാണം:Feral cat gl3.gif|thumb|250px|പിടിയിലായ ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]] [[ഹവായി|ഹവായിയുടെ]] തീരങ്ങളിലും കാടുകളിലും ഉള്ള വേട്ടക്കാരിൽ ഏറ്റവും മുഖ്യം എന്ന് തന്നെ പറയാവുന്ന ജീവിയാണ് കാട്ട് പൂച്ച. കാട്ടിലുള്ള പല പക്ഷികളും കടലിലുള്ള പല പക്ഷികളും ഒക്കെ എണ്ണത്തിൽ കുറവാകാൻ കാരണമായ ജീവികളിൽ കാട്ട്പൂച്ചയും പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|title=www. birdinghawaii.co. uk/XShearwaterkills2.htm<!-- INSERT TITLE -->|accessdate=2007-05-26|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927003352/http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|url-status=dead}}</ref> ഒരിക്കൽ 56 കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ ഉച്ചിഷ്ടങ്ങൾ പഠനവിധേയമാക്കിയപ്പോൾ അതിൽ നാൽപ്പത്തിനാലു പക്ഷികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാണപ്പെടുകയുണ്ടായി. അതിൽ 40 എണ്ണം അന്യംനിന്നുപോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന പക്ഷികളാണ്.<ref>{{cite web | url=http://www.earlham.edu/~biol/hawaii/mammals.htm | title=Introduced Species in Hawaii (Senior Seminar 2002) | year=2002 | publisher=Earlham college, Department of Biology | accessdate=2007-05-15}}</ref> ദക്ഷിണ ഭൂഗോളത്തിൽ, പൂച്ച വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട ജീവികൾ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത പല പ്രദേശങ്ങളും ഉണ്ട്. [[ഓസ്ട്രേലിയ]] ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവിടങ്ങളിലുള്ള മറ്റ് ജീവികൾക്ക് പൂച്ചകളോട് അധികം പേടിയുണ്ടാകാറില്ല. ഈ സ്ഥലങ്ങളിലുള്ള പല ജീവികളുടേയും വംശനാശം കാട്ടുപൂച്ചകൾ വരുത്തി വയ്ക്കാറുണ്ട്. ഓസ്ട്രേലിയയിൽ മാത്രം പല പക്ഷികളും, ഉരഗങ്ങളും ഒക്കെ കാട്ടുപൂച്ചകളാൽ ഇല്ലാതെയായിക്കഴിഞ്ഞു. കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മറ്റ് ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ വലിയ വേലി കെട്ടിയ പാർപ്പിടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയാണ് ഇപ്പോൾ പല സംഘടനകളും. ഇതിൽ ചിലത് ദ്വീപുകളുമാണ്. <ref>[http://www.numbat.org.au/ Community awareness and involvement in the conservation of our unique mammal emblem], [[Numbat|Project Numbat]]</ref> === കാട്ടുപൂച്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള മനുഷ്യരുടെ പേടികൾ === പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന വികാരങ്ങളിൽ പ്രധാനമായുള്ളത് രണ്ടെണ്ണമാണ്. മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്വാഭാവിക പേടി ഉണ്ടാകുന്നതാണ് ഒന്ന്. പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരുമെന്ന പേടിയാണ് രണ്ടാമത്തേത്. പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളുടെ ജീവിതത്തിനു ഭീക്ഷണിയാകുന്നത് പല സാഹചര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ചിരിക്കും. ദ്വീപുപോലെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇവ മുഖ്യമായും ഭീഷണിയുയർത്തുന്നത്. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ വളരെക്കാലമായി ജീവിച്ചുപോരുന്ന ബ്രിട്ടൺ പോലെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ പൂച്ച കാര്യമായ പാരിസ്ഥിതികപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല. ഇതുരണ്ടും കൂടാതെ ഈ പൂച്ചകളെ ഇരതേടാനായി മറ്റ് വലിയ മൃഗങ്ങൾ വരുന്നതും പൂച്ചകളാൽ പകർച്ചവ്യാധികൾ പകരുന്നതുമൊക്കെയാണ് പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ച് മനുഷ്യർക്കുണ്ടാകുന്ന മറ്റ് പേടികൾ. കൊയോട്ട്സ് (''Coyotes'') എന്ന ജീവിയാണ് വീട്ടുപൂ‍ച്ചകളെ മുഖ്യമായി കൊല്ലുന്നത്. ''FELV'' (''feline leukemia''), ''FIV'' (''feline immunodeficiency virus''), പേവിഷബാധ എന്നിവയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് വരുന്ന മാരകരോഗങ്ങൾ. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് വീട്ട്പൂച്ചകളെ അധികം പുറത്തേയ്ക്ക് വിടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. പൂച്ചകളുടെ സംഖ്യ കൂടുന്നതും ചിലപ്പോൾ പ്രശ്നമാകാറുണ്ട്. അമേരിക്കയിലെ ഒരു സംഘടനയുടെ (Humane Society of the United States) അഭിപ്രായത്തിൽ 30–40 ലക്ഷം‍ പൂച്ചകളും പട്ടികളുമാണ് ഓരോ വർഷവും വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കപ്പെടുന്നത്. വീടുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ മൃഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതുവഴി പല വീട്ടുമൃഗങ്ങളേയും കൂട്ടിനുള്ളിൽ തന്നെ പൂട്ടിയിടാൻ വീട്ടുകാർ നിർബന്ധിതരായിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് അവിടെ. ഈ വീട്ടുമൃഗങ്ങളെ വന്ധ്യംകരിക്കുന്നത് ഇവയുടെ സംഖ്യ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും. 1992-ൽ അമേരിക്കയിൽ നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് അവിടെയുള്ള 12,893 (29,4%) വളർത്ത് മൃഗങ്ങളും, 26.9% പട്ടികളും 32,6% പൂച്ചകളും വന്ധ്യംകരിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്. <ref>{{cite web | url=http://www.spayusa.org/main_directory/02-facts_and_education/stats_surveys/javma_articles/02dogs-cats-sterilized.asp | title=Estimation of the proportions of dogs and cats that are surgically sterilized | author=Jane C. Mahlow, DVM, MS | publisher=www. spayusa.org, summarizing J Am Vet Med Assoc 1992;215;640–643 | accessdate=2007-05-15}}</ref> പൂച്ചകളോടുള്ള അമിതമായ പേടി, ഐലുറോഫോബിയ (ailurophobia) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. == ശാസ്ത്രീയമായ തരംതിരിവ് == 1758-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സിസ്റ്റമാ നാച്ചുറാ (Systema Naturae) എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പത്താം വാള്യത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചയെ ഫെലിസ് കാറ്റസ് (''Felis catus'') എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് കാരൊളസ് ലിന്യസ് (Carolus Linnaeus) ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref name="MSW3-catus">{{MSW3 Wozencraft | pages = 534–535 | id = 14000031}}</ref><ref name="Linaeus1758">{{cite book |last=Linnaeus |first=Carolus |authorlink=Carl Linnaeus |title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |publisher=Holmiae (Laurentii Salvii) |year=1766 |pages=62 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k99004c/f62.chemindefer |accessdate=2008-04-02 |language={{In lang|la}} |volume=1 |edition = 12th edition |origyear = 1758}}</ref> എന്നാൽ പിന്നീടുണ്ടായ ചില പഠനങ്ങളിൽ നാട്ടുപൂച്ചകൾ, കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ അതേ വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടതുതന്നെയാണെന്നുള്ള തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു <ref name="MSW3-catus" />. 1777-ൽ ജൊഹാൻ ക്രിസ്ത്യൻ ഡാനിയേൽ വോൺ ഷ്രെബർ വീട്ടുപൂച്ചകളെ ഫെലിസ് സിൽ‌വെസ്റ്റ്രിസ് (''Felis silvestris'') എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്തണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു. <ref name="MSW3-silvestris">{{MSW3 Wozencraft | pages = 536–537 | id = 14000057}}</ref> പൂച്ചയുടെ ഗണമായി ഈ രണ്ട് പേരുകളും ഇന്ന് മാറിമാറി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. വളർത്ത് പൂച്ചകൾ ''F. silvestris'' എന്ന ഗണത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗമായ ''F. s. catus'' എന്ന ഗണമായും കണക്കാക്കപ്പെടാറുണ്ട്.<ref name="SciencemagNEO" /> അതുപോലെതന്നെ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ''F. catus'' എന്ന വിഭാഗത്തിന്റെ പല ഉപവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവയാണെന്നും കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref name="MSW3-silvestris" /> എന്നാൽ 200-ൽ, ICZN (International Commission on Zoological Nomenclature)-ന്റെ Opinion 2027 എന്ന കോൺഫറൻസ് കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ വിഭാഗമായി ''F. silvestris'' എന്ന് നിശ്ചയിച്ചതോടെ ഈ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവായി.<ref>{{cite journal | author = ICZN | title = Opinions | journal = Bulletin of Zoological Nomenclature | volume = 60 | publisher = [[International Commission on Zoological Nomenclature]] | date = [[2003-03-31]] | accessdate = 2008–04–02 | url = http://www.iczn.org/BZNMar2003opinions. htm#opinion2027 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എങ്കിൽപ്പോലും ഇന്നും വളർത്ത്പൂച്ചകളുടെ പേരായി ''F. catus'' എന്നാണ് മുഖ്യമായും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. ജോഹൻ ക്രിസ്ത്യൻ പോളികാർപ് എക്സ്ലിബെൻ 1777-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''Anfangsgründe der Naturlehre and Systema regni animalis'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചകളെ ''Felis domesticus'' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ആയിരുന്നു ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. ഇതും, ഇതിന്റെ പല വകഭേദങ്ങളായ ''Felis catus domesticus'' എന്നും ''Felis silvestris domesticus'' എന്നും പലപ്പോഴായി പലയിടത്തും പ്രയോഗിച്ച് കാണാറുണ്ടെങ്കിലും [[International Code of Zoological Nomenclature|ഇന്റർനാഷണൽ കോഡ് ഓഫ് സുവോളജിക്കൽ നോമൻക്ലെച്ചർ]] എന്ന സംഘടനയുടെ നിയമവലി പ്രകാരം ഇതൊന്നും ശാസ്ത്രീയനാമങ്ങളായി പരിഗണിക്കാനാവില്ല. == സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പ്രചാരം == 20 മില്ലി സെക്കൻ്റ് മുതൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റ് വരെയുള്ള സമയത്ത് പ്രതികരിക്കുന്നതിനാൽ(reflex action) സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ താരമാണ് പൂച്ച. റിഫ്ലക്സ് ആക്ഷൻ ഏറ്റവും വേഗമുള്ളതും കൃത്യവുമായതിനാലും പൂച്ച സാർ എന്നാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പേര് തന്നെ. സംഘട്ടന രംഗങ്ങളിലെ പൂച്ചയുടെ അസാധാരണമായ മെയ്വഴക്കം കാരണം എതിരാളിക്ക് പലപ്പോഴും പരാജയം സംഭവിക്കുന്നതാണ് ഇതിലെ പ്രധാന കാരണം. 360° വരെ തിരിഞ്ഞ് ആക്രമിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള വിഷപാമ്പായ അണലിയെ വരെ അസാമാന്യ മെയ്വഴക്കം കൊണ്ട് നിഷ്പ്രഭമാക്കുന്ന പൂച്ച ഏറ്റുമുട്ടേണ്ട സാഹചര്യം വന്നാൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റിന് ഉള്ളിൽ തന്നെ അണലിയെ അടിച്ചിടുന്നത് പ്രകൃതിയിലെ തന്നെ ഒരു അത്ഭുത പ്രതിഭാസമായി കണക്കാക്കുന്നു. മനുഷ്യനുമായി ഒരു പരിധി വരെ ഇണങ്ങുമ്പോൾ തന്നെയും പൊതുവിൽ ആരെയും പേടി ഇല്ലാത്തതും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പൂച്ച സാറിന് ആരാധകരെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു ഘടകമാണ്.<ref>https://www.manoramanews.com/kerala/spotlight/2025/08/08/cat-attitude-hunting-behavior.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/technology/science/2025/02/15/reasons-why-cats-are-the-most-fearless-creatures.html</ref> == പുരാണങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം == [[പ്രമാണം:Bastet-E 2533-Egypte louvre 058.jpg|thumb|right|250px|[[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] പ്രശസ്തമായ [[ലൂവ്ര്]] മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ]] പൂച്ചദേവതയായ [[ബാസ്തെറ്റ്|ബാസ്തെറ്റിന്റെ]] പ്രതിമ.]] പുരാതന ഈജിപ്റ്റ് മുതൽക്കെതന്നെ പൂച്ചകളെ മനുഷ്യർ വളർത്ത്മൃഗങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[ബാസ്തെറ്റ്]] അഥവാ ബാസ്റ്റ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പൂച്ചദൈവവും അവർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. ബാസ്റ്റിനെ വീടിന്റേയും, വീട്ട്പൂച്ചകളുടേയും കൃഷിയിടങ്ങളുടേയും ഒക്കെ രക്ഷകയായിട്ടാണ് അവർ കരുതിയിരുന്നത്. ഈജിപ്റ്റിയൻ ജനങ്ങളെ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ രക്ഷിച്ചതുകൊണ്ടാകാം അവർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്നേഹവും ആരാധനയും തോന്നാനും പിന്നീട് ദേവതാരൂപത്തിൽ ഒരു പൂച്ചയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കാനും ഇടയാക്കിയത്. ഈജിപ്ഷ്യൻ പുരാണങ്ങളിൽ ബാസ്റ്റ് എന്ന ഈ പൂച്ച, സൂര്യഭഗവാനായ [[റാ|“റാ”യുടെ]] മകളായിരുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ മതത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ ബാസ്റ്റിന് ശ്രദ്ധേയമായ പങ്കുണ്ട്. കെനിയയുടെ ദ്വീപുകളായ ലാമു (Lamu Archipelago) എന്നയിടത്തുള്ള പൂച്ചകൾ മാത്രമാണ് പുരാതന ഈജിപ്റ്റിലുണ്ടായിരുന്ന പൂച്ചകളുടെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധുക്കൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name = lamu>{{cite book| last = Couffer | first = Jack| title = The Cats of Lamu| publisher = The Lyons Press |year=1998 | location = New York| id = ISBN 1-55821-662-6 }}</ref> പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് പല പുരാതന മതങ്ങളിലും വിവിധ വിശ്വാസങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പൂച്ചകൾ വിശുദ്ധരായ ആത്മാക്കളാണെന്നും, മനുഷ്യരുടെ സഹചാരികളും വഴികാട്ടികളും ആണെന്നും, എല്ലാം അറിയുന്നവരാണ് പൂച്ചകളെങ്കിലും സംസാരശേഷി ഇല്ലാത്തതിനാൽ മനുഷ്യരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീ‍നിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഒക്കെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങളാണ് അതിൽ പ്രധാനം. പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് മോശമായ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും പല സംസ്കാരങ്ങളിലും നിലവിലുണ്ട്. കറുത്ത പൂച്ചയുടെ പാത കുറുകെ കടക്കുന്നത് കഷ്ടകാലത്തിനിടവരുത്തുമെന്നതാണ് അതിലൊന്ന്. ദുർമന്ത്രവാദങ്ങൾക്കും ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചയെ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങൾ മിഡീവൽ കാലഘട്ടത്തിൽ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് പൂച്ചകളെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ വരെ വഴിയൊരുക്കി. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകളെ വലിയ സംഖ്യയിൽ ഒഴിവാക്കിയ ഇടങ്ങളിൽ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന പ്ലേഗ് പോലെയുള്ള അസുഖങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. ==== മതങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം ==== * ജപ്പാനിൽ മനേകി നേകോ (''Maneki Neko'') എന്ന പൂച്ചയെ ഭാഗ്യത്തിന്റെ അടയാളമായി കരുതപ്പെടുന്നു. * ഇസ്ലാം മതത്തിൽ, ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹിവസല്ലം മൂസ (''Muezza'') എന്ന് പേരുള്ള ഒരു പ്രിയപ്പെട്ട പൂച്ച ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book | author = Geyer, Georgie Anne | year = 2004 | title = When Cats Reigned Like Kings: On the Trail of the Sacred Cats| url = https://archive.org/details/whencatsreignedl00geor }}</ref> പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂലം തന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഒരു പൂച്ച കിടന്നുറങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആ പൂച്ചയെ ഉണർത്താതിരിക്കാൻ ആ വസ്ത്രം എടുക്കാതിരിക്കാൻ വരെ തയ്യാറാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. * * പൂച്ചകളോടുള്ള ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻറെ സ്നേഹവും കരുതലും പ്രശസ്തമാണ്. * <ref name="Reeves">{{cite book | author = Minou Reeves | title = Muhammad in Europe | year = 2000 | url = https://archive.org/details/muhammadineurope0000reev_t2h0 | publisher = New York University (NYU) Press | pages = p.52}}</ref> ഉറങ്ങുന്ന ഒരു ജീവിയേയും ഉണർത്തരുത്‌ എന്നാണ് വിവക്ഷ: അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഉറങ്ങിയിരുന്ന ഒരു പൂച്ചയെ ഉണർത്താൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല എന്ന് ചുരുക്കം * നോർസ് പുരാണത്തിലെ സ്നേഹത്തിന്റേയും, സൌന്ദര്യത്തിന്റേയും ദേവതയായ ഫ്രെജ (''Freyja''), പൂച്ചകളെ പൂട്ടിയിരിക്കുന്ന രഥമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. === ഒൻപത് ജീവിതം === പൂച്ചകൾക്ക് ഒൻപത് ജീവിതങ്ങൾ ഉള്ളതായി ചിലയിടങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഏഴ് ജീവിതങ്ങൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്. ജീവഹാനി വരെ സംഭവിക്കാവുന്ന ഇടങ്ങളിൽ ‍നിന്ന് സമർത്ഥമായി രക്ഷപ്പെടാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവാണ് ഇങ്ങനെ ഒരു വിശ്വാസം പ്രചരിക്കാൻ ഇടയാക്കിയത്. <ref name=myth>[http://www.best-cat-art.com/cat-myths.html Cat Myths, Misinformation and Untruths]</ref> ഉയരങ്ങളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും താഴെ നാലുകാലിൽ തന്നെ വീഴാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവും ഈ വിശ്വാസത്തിന്റെ പിറവിക്ക് കാരണമായി. == ചൊല്ലുകൾ == പൂച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി [[പഴഞ്ചൊല്ല്|ചൊല്ലുകൾ]] മലയാളത്തിൽ ലഭ്യമാണ്‌. അവയിൽ ചിലത് താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു * പൂച്ചയ്ക്ക് ആരു മണികെട്ടും * ചൂടുവെള്ളത്തിൽ വീണ പൂച്ച പച്ചവെള്ളം കണ്ടാലും പേടിയ്ക്കും * പൊന്നുരുക്കുന്നിടത്ത് പൂച്ചയ്ക്ക് എന്തു കാര്യം..? * മിണ്ടാപ്പൂച്ച കലമുടക്കും * എടുത്തു ചാടിയ പൂച്ച എലിയെ പിടിക്കില്ല * ഇല്ലാത്ത കരിമ്പൂച്ചയെ ഇരുട്ടത്ത് തപ്പുക * എലിയുടെ കണ്ണിൽ നിന്ന് ഏഴു കുടം വെള്ളം വന്നാലും പൂച്ച കടി വിടുമൊ....? * എലി പിടിയ്ക്കുന്ന പൂച്ച കലവും ഉടയ്ക്കും == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:1; column-count:1;"> {{note|൧|൧}} മനുഷ്യർക്ക് 12 എണ്ണം ഉണ്ടാകും. ‌{{note|൨|൨}} മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്. {{note|൩|൩}} ഇരുകാലികൾ ആയതിനാൽ മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്. {{note|൪|൪}} മനുഷ്യർക്ക് 3 മുതൽ 5 വരെയാണ്. </div> ==ഇതും കാണുക== * [[പൂച്ചകളുടെ പട്ടിക]] {{Wikiquote}} {{-}} == അവലംബം == {{reflist|3}} {{മാർജ്ജാരവംശം}} [[വർഗ്ഗം:മാർജ്ജാരവംശം]] [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൂച്ചകൾ]] '''കട്ടികൂട്ടിയ എഴുത്ത്''' myo90zoi0ptavoleizwu4k9pvx8gsg4 4616133 4616132 2026-04-28T21:19:00Z Vishkailas 214655 4616133 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{prettyurl|Cat}}{{Taxobox | name = വളർത്തുപൂച്ച<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft}}</ref><ref>{{Cite web quick|url=http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=180586 |title=ITIS Standard Report Page: Felis |publisher=Integrated Taxonomic Information System |accessdate=26 August 2009}}</ref> | status = വളർത്തുമൃഗം <!-- There has been extensive discussion about the choice of image in this infobox. Before replacing this image with something else, consider if it actually improves on the ENCYCLOPEDIC CRITERIA which led to this choice. See [[Talk:Cat]] and [[Talk:Cat/Lead photo]] and if in doubt, DISCUSS IT FIRST! --> | image = Collage of Six Cats-02.jpg<!--please do not change without consensus, see talk page--> | image_width= 250px | image_caption = | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Mammal]]ia | ordo = [[Carnivora]] | familia = [[Felidae]] | genus = ''[[Felis]]'' | species = '''''F. catus''''' | binomial = ''Felis catus'' | binomial_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]<ref name="Linaeus1758" /> | synonyms = <small>''Felis catus domestica'' (invalid junior synonym)<ref>{{Cite web quick |url = http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=727487 |title = ITIS Standard Report Page: Felis catus domestica |author=[[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]}}</ref><br /> ''Felis silvestris catus''<ref name=Driscoll>{{Cite journal|author=Driscoll CA, Macdonald DW, O'Brien SJ |title=In the Light of Evolution III: Two Centuries of Darwin Sackler Colloquium: From wild animals to domestic pets, an evolutionary view of domestication |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=106 |issue=S1 |pages=9971–9978 |year=2009|pmid=19528637 |doi=10.1073/pnas.0901586106 |first1=CA |first2=DW |first3=SJ |pmc=2702791|ref=harv |issn = 0027-8424 }}</ref></small> }} <!-- {{Spoken Wikipedia-3|2007–05–13|En-Cat_(part_1). ogg|En-Cat_(part_2). ogg|En-Cat_(part_3). ogg|}} --> [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർ]] വളർത്തുന്ന ഒരു അരുമയായ മൃഗമാണ്‌ '''പൂച്ച''' (ഇംഗ്ലീഷ്: ''Cat''/''House Cat'', ശാസ്ത്രീയനാമം: ഫെലിസ് കാതുസ് - Felis catus) [[എലി|എലിയെ]] പിടിക്കുവാനും പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുക്കളുടെ ശല്യം കുറയ്ക്കുവാനും കൂട്ടിനുമായാണ് പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നത്. മനുഷ്യനുമായി ഏകദേശം 9,500-ഓളം വർഷത്തെ ബന്ധമുണ്ട് ഇവയ്ക്ക്.<ref name="9500 years">{{cite web |title=Oldest Known Pet Cat? 9500-Year-Old Burial Found on Cyprus |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html |accessdate=2007-03-06 |date=2004-04-08 |publisher=National Geographic News}}</ref> 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നതായിരിക്കാം ഇന്നത്തെ പൂച്ചകൾ എന്നു കരുതുന്നു. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നവർ അവയ്ക്ക് പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് കൃത്യമായി എടുക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്കുള്ള പേവിഷ ബാധ തടയുന്നു. എന്നാൽ ഇതേപറ്റി പലരും ബോധവാന്മാരല്ല. കേരളത്തിൽ മൃഗാശുപത്രികൾ മുഖേന പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് ലഭ്യമാണ്.<ref name="SciencemagNEO">{{cite web | title = The Near Eastern Origin of Cat Domestication | url = http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/1139518| accessdate = ജൂൺ 30, 2007}}</ref> മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന [[ആവൃത്തി|ആവൃത്തിയിലുള്ള]] [[ശബ്ദം|ശബ്ദങ്ങൾ]] (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് ശ്രവിക്കാനാകും. സാമാന്യബുദ്ധി പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പൂച്ചയെ ലളിതമായ ആജ്ഞകൾ അനുസരിക്കുന്ന രീതിയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുവാൻ സാധിക്കും. ലളിതമായ ഉപകരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുവാനും ചില പൂച്ചകളെക്കൊണ്ട് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവിധതരത്തിലുള്ള ശബ്ദങ്ങളും പല ശരീര ചലനങ്ങളും ഇവ ആശയവിനിമയത്തിനു വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name=Channel3000Meows>{{cite web | url = http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | title = Meows Mean More To Cat Lovers | publisher = Channel3000.com | accessdate = 2006–06–14 | archive-date = 2003-08-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20030804205624/http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | url-status = dead }}</ref> [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു. മാംസാഹാരപ്രിയരായ പൂച്ചക്ക് സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവു കുറവാണ്. മധുരം തിരിച്ചറിയാനും ഇവക്ക് കഴിവില്ല.<ref>{{Cite web |url=http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |title=കാറ്റ് ലൈഫ് |access-date=2011-12-01 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726205746/http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |url-status=dead }}</ref> == പരിണാമശാസ്ത്രം == നാട്ടുപൂച്ചയും അതിന്റെ [[ജീവപരിണാമം|പരിണാമത്തിലെ]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വർഗ്ഗമായ [[കാട്ടുപൂച്ച|കാട്ടു പൂച്ചയും]] 38 [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമോസോമുകൾ]] വീതം ഉള്ളവരാണ്. പൂച്ചയുടെ ക്രോമസോമുകളിൽ [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉള്ളതുപോലെയുള്ള 200 [[ജനിതകവൈകല്യങ്ങൾ]] ഇതുവരെ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചകൾക്കുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ പലതിനും നിദാനമായ ജനിതകതകരാറുകൾ ഇതിനോടകം [[ശാസ്ത്രലോകം]] മനസ്സിലാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങൾക്ക് കാരണമായ [[ജീൻ|ജീനുകളേയും]] തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനുകളുടെ ചേർച്ചയിലൂടെ വ്യത്യസ്ത ഫീനോടൈപ്പുകൾ ഉണ്ടാകാം. ചില അല്ലേലുകൾ(Alleles) [[മുടി|മുടിയുടെ]] നീളം, നിറം എന്നിവയും [[വാൽ|വാലിന്റെ]] വലിപ്പം/[[വാൽ]] തന്നെ ഇല്ലാതിരിക്കൽ എന്നിവയെ തീരുമാനിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ടെന്നും പോളിജീനുകൾക്ക് മേല്പറഞ്ഞവയെ സ്വാധീനിക്കാനും ശേഷിയുണ്ടെന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. <!-- The combination of them gives different [[phenotype]]s. Features like hair length, lack of tail or presence of a very short tail (bobtail cat) are also determined by single alleles and modified by polygenes. --> [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്-ഫ്രെഡെറിക്ക് കാൻസർ റിസർച്ച് ആന്റ് ഡെവലപ്മെറ്റ് സെന്ററിന്റെ (സ്ഥലം: മേരിലാന്റിലുള്ള ഫ്രെഡെറിക്ക്) മേൽനോട്ടത്തിൽ നടക്കുന്ന [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു. നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള എല്ലാ വെളുത്ത പൂച്ചകളും ബധിരർ ആണെന്നുള്ള ഒരു അന്ധവിശ്വാസം നിലവിലുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ഇത്തരം പൂച്ചകളെ ഒഴിവാക്കാറുമുണ്ട്. എന്നാൽ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള അധികം പൂച്ചകൾക്കും നന്നായിത്തന്നെ [[ചെവി]] കേൾക്കാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ, വെള്ളനിറമുള്ള പൂച്ചകളിൽ, നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് നിറങ്ങൾ കണ്ണിനുള്ളവരേക്കാൾ കേൾവിശക്തി കുറയുവാനുള്ള ജനിതക വൈകല്യം ഉണ്ടാകും.{{Fact}} പൂ‍ച്ച ജാതികളിൽ ഒന്നിനും മധുരം അറിയാനുള്ള കഴിവ് ജനിതകത്തകരാറുമൂലം ലഭിച്ചിട്ടില്ല; ഇതുകൊണ്ട്തന്നെ ഫലങ്ങൾ അടക്കമുള്ള മധുരമുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചകൾക്ക് പഥ്യമാകാറില്ല.<ref name=sugar/> == ചരിത്രം == പുരാതന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്റ്റിലെ]] ജനങ്ങൾ അവിടെത്തന്നെയുള്ള ഒരു വിഭാഗം മൃഗത്തെ ഇണക്കിയെടുത്ത് വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കിയതാണ് പൂച്ചകൾ എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name=nyt>[http://www.nytimes.com/2007/06/29/science/29cat.html?em&ex=1183348800&en=46920e3fe2f7c649&ei=5087%0A Study Traces Cat’s Ancestry to Middle East.]By Nicholias Wade. Published: [[June 29]], [[2007]]. ''The New York Times'' (Science). Retrieved on: [[January 23]] [[2008]]</ref>സയൻസ് എക്സ്പ്രസ് മാസികയിൽ, നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, 2007-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനത്തിൽ പറയുന്നത്, 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പൂച്ചകൾ പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നു എന്നാണ്. <ref name=SciencemagNEO/> == വിതരണം (ആവാസവ്യവസ്ഥ) == ഇന്നത്തെ നാട്ടുപൂച്ചയുടെ പൂർവ്വികരായ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] കാട്ടു പൂച്ച (''Felis silvestris lybica'') [[മരുഭൂമി]] സമാനമായ കാലാവസ്ഥയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നവയാണ്. ഇന്നത്തെ പൂച്ചയുടെ പല സ്വഭാവഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും അത് വ്യക്തമാകുന്നുണ്ട്. കാട്ടുപൂച്ചകൾ (''Felis sylvestris'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയും]] [[അന്റാർട്ടിക്ക|അന്റാർട്ടിക്കയും]] ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു. എന്നാൽ ഫെറൽ പൂച്ചകൾ (''feral cats'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] പ്രാന്ത്രപ്രദേശങ്ങളിലാണ് കണ്ട് വരുന്നത്. <ref>{{cite web | url = http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | title = www.abc.net. au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm<!-- INSERT TITLE --> | accessdate = 2007-05-26 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20000307113703/http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | archivedate = 2000-03-07 | url-status = live }}</ref> വരണ്ടുണങ്ങിയ മുഖപ്രകൃതിയാണ് ഇവയ്ക്ക്. ഇവയ്ക്ക് മുഖം മണലിൽ പൂഴ്തി വച്ച് ഇരിക്കാൻ വലിയ താത്പര്യമാണ്. [[ജലം]] പരമാവധി ശരീരത്തിൽ തന്നെ സംരക്ഷിക്കാനായി ഇവയുടെ [[മൂത്രം]] കുറുകിയിരിക്കും. [[ഇര|ഇരയെ]] പിടിക്കാനായി പതുങ്ങിയിരിക്കുന്ന സമയത്ത് വളരെയധികം നേരം ഒരു അനക്കവും കൂടാതെയിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിയും. വടക്കേ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] ഇന്നത്തെ വീട്ട് പൂച്ചകളുടെ പൂർവികരുമായി ബന്ധമുള്ള ചെറിയ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഇന്നും കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിൽ]] ജീവിച്ചവരായിരുന്നു പൂച്ചകളുടെ പൂർവ്വികർ എന്നതിനാൽ പൂച്ചകൾക്ക് ചൂടുള്ള [[കാലാവസ്ഥ]] വളരെ ഇഷ്ടമാണ്. പകൽ സമയത്ത് പൂച്ചകൾ വെയിൽ കാഞ്ഞ് കിടക്കാറുണ്ട്. 44.5&nbsp;°C (112&nbsp;°F) താപനില മനുഷ്യർക്ക് അസഹനീയമായി തോന്നിത്തുടങ്ങുമെങ്കിലും 52&nbsp;°C (126&nbsp;°F) വരെ പൂച്ചകൾക്ക് സുഖകരമായ താപനിലയാണ്. ചൂട് പോലെ തന്നെ തണുപ്പും പൂച്ചകൾക്ക് സഹിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്; തണുപ്പു കുറേ നേരത്തേയ്ക്ക് പാടില്ല എന്ന് മാത്രം. നോർവീജിയൻ കാട്ട് പൂച്ചയ്ക്കും [[മെയ്ൻ കൂൺ|മൈൻ കൂൺ]] എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാളധികം രോമം കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും ഇവയ്ക്കും തണുപ്പിനെ (മഴ, മഞ്ഞ്, മൂടൽമഞ്ഞ്) പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തി കുറവാണ്. അങ്ങനെയുള്ള കാലാവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ ശരീരതാപനിലയായ 39&nbsp;°C (102&nbsp;°F) നിലനിർത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് പൊതുവേ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ല. എന്നാൽ ടർക്കിഷ് വാൻ എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്ക് മാത്രം വെള്ളത്തിനോട് താത്പര്യമാണ്. <ref>{{cite web| url=http://www.swimmingcats.com/faqs.html| title=www. swimmingcats. com/faqs. html<!-- INSERT TITLE -->| accessdate=2007-05-26| archive-date=2006-11-18| archive-url=https://web.archive.org/web/20061118171210/http://www.swimmingcats.com/faqs.html| url-status=dead}}</ref> അബിസിനിയൻ (''Abyssinians'') എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും ബംഗാൾ പൂച്ചയ്ക്കും ഇതുപോലെ തന്നെ മറ്റ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളയത്ര വെള്ളത്തിനോട് വിരോധം ഉണ്ടാകാറില്ല. == വിവരണം == === വലിപ്പം === പൂച്ചകൾക്ക് സാധാരണഗതിയിൽ 2.5 കിലോഗ്രാം മുതൽ 7 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ മൈൻ കൂൺ (Maine Coon) പോലെയുള്ള ചില ജനുസ്സുകൾക്ക് 11.3 കിലോഗ്രാമിൽക്കൂടുതൽ തൂക്കം വരെ ഉണ്ടാകും. അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ചില പൂച്ചകൾക്ക് 23 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ, 1.8 കിലോഗ്രാമിൽ താഴെ ഭാരമുള്ള പൂച്ചകളും ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url = http://www.messybeast.com/dwarfcats.html | title = DWARF, MIDGET AND MINIATURE CATS | accessdate = 2007–03–06}}</ref> ലഭ്യമായ രേഖകളനുസരിച്ച് ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 21.297 കിലോഗ്രാമാണ് തൂക്കമുള്ളത്.<ref>Cat World (2008). Cat World Records: Heaviest Cat. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.cat-world.com.au/CatRecords.htm.</ref><ref>Moore, Glenda (2008). Those Amazing Cats. CatStuff. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.xmission.com/~emailbox/records.htm.</ref> === അസ്ഥികൂടം === പൂച്ചകൾക്ക് എല്ലാ [[സസ്തനി|സസ്തനികളേയും]] പോലെ 7 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[കഴുത്ത്|കഴുത്തിലും]] (cervical vertebrae) 13 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]]‍ [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലും]] (thoracic vertebrae){{ref|൧|൧}} 7 തണ്ടെല്ലുകളും (l''umbar vertebrae''){{ref|൨|൨}} മറ്റ് [[സസ്തനി|സസ്തനികളെപ്പോലെ]] 3 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[പൃഷ്ഠം|പൃഷ്ഠഭാഗത്തും]] ഉണ്ട്. (sacral vertebrae){{ref|൩|൩}} മാൻ‌ക്സ് പൂച്ചകൾ (Manx cats) ഒഴികെയുള്ളവയ്ക്ക് 22-ഓ 23-ഓ കൗഡൽ വെർട്ടിബ്രകളും (''caudal vertebrae''){{ref|൪|൪}} ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരേക്കാൾ കൂടുതൽ തണ്ടെല്ലുകളും [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലെ]] നട്ടെല്ലുകളും ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് പൂച്ചകൾക്ക് [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യരേക്കാൾ]] വഴക്കവും ചലനസൗകര്യവും ലഭിക്കുന്നത്. വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന സമയത്ത് ശരീരത്തെ സന്തുലിതമായി നിർത്തുവാനുപയോഗിക്കുന്ന [[വാൽ]] പൂച്ചയുടെ നട്ടെല്ലുകളുടെ ഭാഗമാണ് . സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കുന്ന ക്ലാവിക്കിൽ എല്ലുകൾ, [[തല]] കടക്കാൻ മാത്രം സ്ഥലം ഉള്ള ഏതൊരിടത്തും അവയുടെ ശരീരം കടത്താൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{cite web | title = Cat Skeleton | url = http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | accessdate = 2006–12–12 | archive-date = 2006-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061206105542/http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | url-status = dead }}</ref> === വായ === [[File:Cat mouth opened.jpg|thumb|വായ തുറന്ന നിലയിൽ]] [[പ്രമാണം:Scheme cat anatomy-ml.svg|right|thumb|സാധാരണ ആൺ‌പൂച്ചയുടെ ശരീര ഭാഗങ്ങൾ]] മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള പല്ലുകളാണ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളത്. പ്രീമോളാറ് പല്ലുകളും പ്രഥമ മോളാറ് പല്ലുകളും വായയുടെ ഇരുഭാഗത്തുനിന്നുമായി കത്രിക പോലെ കൂടിച്ചേർന്ന് മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാനായി പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. <!-- While this is present in canids, it is highly developed in felines. --> മാംസം പൂർണ്ണമായും പറിച്ചെടുക്കാനായി പൂച്ചകളുടെ നാവിൽ നിറയേ മൂർച്ചയുള്ള മുകുളങ്ങളുണ്ട്. ഇവ പിറകിലോട്ട് നിൽക്കുന്ന കൊളുത്തുകൾ പോലെയാണ്. അതിൽ കെരാറ്റിൻ ഉള്ളതിനാൽ രോമങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാനും പൂച്ചകൾ സ്വന്തം നാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. മ്യാവൂ എന്ന ശബ്ദം, പര്ര്ര്ര് എന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ഹിസ്സ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുരളുക, സ്കവീക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ചിർപ്പ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ക്ലിക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സഹായകമാകുന്നതും വായയുടെ ഈ പ്രത്യേകതകൾ തന്നെയാണ്.<ref name=Channel3000Meows/> === ചെവികൾ === പൂച്ചയുടെ ചെവിയിൽ 32 വ്യത്യസ്ത പേശികളുണ്ട്.<refcite web | title = At Home: Care / Health: Understanding Cats | url = http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0,1801,HGTV_3152_1380540,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080201133606/http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0%2C1801%2CHGTV_3152_1380540%2C00.html |date=2008-02-01 }} | accessdate ഇവയ്ക്ക് ഓരോ ചെവിയും സ്വതന്ത്രമായി ചലിപ്പിക്കാനാകും. ഇതുകൊണ്ട് തന്നെ ശരീരം ഒരു വശത്തേയ്ക്കും ചെവികൾ മറുവശത്തേയും ചലിപ്പിക്കാനും സാധിക്കും. മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുകളിലേയ്ക്ക് ചൂണ്ടുന്നതരത്തിലുള്ള നേരെയുള്ള ചെവികളാണുള്ളത്. നായകൾക്ക് ഉള്ളതുപോലെ മടങ്ങിയചെവികൾ വളരെ അപൂർവ്വമായേ ഇവയ്ക്കുണ്ടാകാറുള്ളൂ (സ്കോട്ടിഷ് ഫോൾഡ്സ് അത്തരം പൂച്ചയാണ്). പേടിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും ദേഷ്യം വന്നിരിക്കുമ്പോഴും പൂച്ച തന്റെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കും. കളിക്കുമ്പോഴും പിന്നിൽ നിന്നുള്ള ശബ്ദം ശ്രവിക്കേണ്ടപ്പോഴും പൂച്ച ഇതുപോലെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ ചെവി എങ്ങനെ, ഏത് ഭാഗത്തേയ്ക്ക് തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നു എന്നതിൽനിന്ന് പൂച്ചയുടെ വികാരം മനസ്സിലാക്കാനാകും. നൂറിൽ അധികം ശബ്ദം പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട് === കാ‍ലുകൾ === [[പ്രമാണം:Cat_12.jpg|right|thumb|പൂച്ച]] [[File:Cat paw.jpg|thumb|പൂച്ചയുടെ കാൽപ്പാദം]] പട്ടികളെപ്പോലെതന്നെ പൂച്ചകളും തങ്ങളുടെ ഉപ്പൂറ്റി നിലത്തൂന്നാതെയാണ് നടക്കുക, അതായത് തങ്ങളുടെ പാദത്തിന്റെ മുൻ‌ഭാഗം (toe) മാത്രം നിലത്തുമുട്ടുന്നതരത്തിൽ. പൂച്ചകളുടെ നടത്തം വളരെ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പുകളോടുകൂടിയാണ്. പൂച്ച തന്റെ പിൻ‌കാലുകൾ, മുൻ‌കാലുകൾ വച്ചയിടത്ത് തന്നെ വച്ചാണ് നടക്കുക. ഇത് പൂച്ചയ്ക്ക് നടക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും, കാൽപ്പാടുകൾ കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. അത്ര സുഖകരമല്ലാത്ത പ്രതലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ പിന്നിലെ കാല് മോശമായ എവിടെയെങ്കിലും വച്ച് അപകടം പറ്റാതിരിക്കാനും ഈ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പ് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു. [[നായ|പട്ടികളുൾപ്പെടെയുള്ള]] മിക്ക [[സസ്തനി|സസ്തനികളും]] ഒരു വശത്തെ മുൻകാൽ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുമ്പോൾ മറുവശത്തെ പിൻ‌കാൽ ആണ് മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുക. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ മുന്നോട്ട് നീക്കുന്ന കാലുകൾ രണ്ടും ഒന്നിച്ച് തന്നെയായിരിക്കും.<ref> {{cite journal|title=Outline of Cat Lessons|journal=The School Journal|date=1900-12-22|first=Annetta F.|last=Armes|coauthors=|volume=LXI|issue=|pages=659|id= |url=http://books.google.com/books?id=-_gBAAAAYAAJ|format=|accessdate=2007-11-12 }}</ref> [[ഒട്ടകം|ഒട്ടകങ്ങൾ]], [[ജിറാഫ്|ജിറാഫുകൾ]], പേസേർസ് പോലെയുള്ള ചില കുതിരകൾ തുടങ്ങിയ ചുരുക്കം ചില മൃഗങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ചകളുടേതു പോലെ ഇങ്ങനെ കാൽ ചലിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. പക്ഷെ ഈ മൃഗങ്ങളുമായി പൂച്ചക്ക് ഇതിലൂടെ എന്തെങ്കിലും ബന്ധം ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ ഇതുവരെ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. പൂച്ചക്കുടും‌ബത്തിലുള്ള മറ്റ് മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ ([[ചീറ്റപ്പുലി|ചീറ്റപ്പുലികൾ]] ഒഴിച്ച്) പൂച്ചയ്ക്കും തങ്ങളുടെ [[നഖം|നഖങ്ങൾ]] കാലിന്റെ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും ആവശ്യാനുസരണം നീക്കാൻ കഴിയും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്ക് വലിഞ്ഞ് ത്വക്കും രോമങ്ങളും ചേർന്ന് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കും. ഇത് തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾക്ക് തേയ്മാനം ഉണ്ടാകുന്നത് കുറയ്ക്കാനും നടക്കുമ്പോൾ ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. മുൻ‌കാലുകളിലെ നഖങ്ങൾ പിൻ‌കാലുകളിൽ ഉള്ളതിനേക്കാൾ മൂർച്ച ഉള്ളവയായിരിക്കും. ഒരു കാലിലേത് മാത്രമായോ അല്ലെങ്കിൽ കൂട്ടമായോ തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും നീക്കുന്നത് നിയന്ത്രിക്കാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. ഇരതേടുമ്പോഴും പ്രതിരോധം ആവശ്യമാകുമ്പോഴും മരം കയറുമ്പോഴും പുതപ്പ്, വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയടക്കമുള്ള ‍മിനുസമുള്ള പ്രതലങ്ങളിൽ നടക്കുമ്പോഴും തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾ പൂച്ച പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടാറുണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ പരവതാനിയിലും മറ്റും നടക്കുമ്പോൾ വളഞ്ഞ് പുറത്തേയ്ക്ക് നീണ്ട് നിൽക്കുന്ന നഖങ്ങൾ നൂലിലോ മറ്റോ കുടുങ്ങുമ്പോൾ രക്ഷപെടാനുള്ള തത്രപ്പാടിൽ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടവും സംഭവിക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ മുകളിലും താഴെയുമായി പതിയെ അമർത്തി നമുക്ക് അവയുടെ നഖങ്ങൾ പുറത്തേയ്ക്ക് കൊണ്ട് വരാൻ സാധിക്കും. മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുൻ‌കാലുകളിൽ അഞ്ച് നഖങ്ങളും പിൻ‌കാലുകളിൽ നാലോ അഞ്ചോ നഖങ്ങളും ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യർക്ക് ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ ചിലപ്പോൾ വീട്ടുപൂച്ചകൾക്ക് അഞ്ചിലധികം നഖങ്ങൾ അപൂർവ്വമായി ഉണ്ടായി എന്ന് വരാം. <!-- The fifth front claw (the dewclaw) is in a more proximal position than those of the other claws. More proximally, there is a protrusion which appears to be a sixth "finger". --> മുൻ‌കാലുകളുടെ അടിയിൽ കട്ടിയുള്ള ത്വക്കും ഉണ്ടാകാറുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. നടക്കുമ്പോൾ ഇവകൊണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപകാരം ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിലും ചാടിവീഴുമ്പോൾ തെന്നൽ ഒഴിവാക്കാനായി ഇത് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. === ത്വക്ക് === പൂച്ചകളുടെ ത്വക്ക് വളരെ അയഞ്ഞതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളെ പിടിമുറുക്കി വച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളുടെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മെയ്‌വഴക്കത്തോടെ തിരിഞ്ഞ് പ്രത്യാക്രമിക്കാൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. ത്വക്കിന്റെ പ്രത്യേകത കുത്തിവയ്പ്പ് നടത്തേണ്ടുന്ന അവസരങ്ങളിൽ വളരെ സഹായകരമാണ്. <ref>{{cite web | title = Vaccinate Your Cat at Home | url = http://www.drsfostersmith.com/pic/article.cfm?aid=87 | accessdate = 2006–10–18}}</ref> കഴുത്തിനു പിന്നിലുള്ള പൂച്ചയുടെ അയഞ്ഞ ത്വക്കാണ് തള്ളപ്പൂച്ച തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ കൊണ്ട് നടക്കുമ്പോൾ കടിച്ച് പിടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ ഭാഗത്തുള്ള ത്വക്കിൽ പിടിച്ചാൽ പൂച്ച വളരെ അടക്കവും ഒതുക്കവും കാണിക്കും. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചയെ അടക്കിനിർത്താൻ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ വലിയ പൂച്ചകൾക്ക് കുഞ്ഞ് പൂച്ചകളേക്കാൾ ഭാരം കൂടുതൽ ഉള്ളതിനാൽ, മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളെ എടുക്കാൻ ഈ ത്വക്കിൽ പിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നതിനുപകരം പൃഷ്ഠത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് ഒരു കൈയ്യും മുൻ‌കാലുകളുടേയും നെഞ്ചിന്റേയും ഇടയിൽ മറ്റേതും വച്ച് ഉയർത്തുന്നതാകും ഉചിതം. കൊച്ച് കുട്ടികളെപ്പോലെ പൂച്ച അപ്പോൾ തന്റെ തലയും മുൻ‌കാലുകളും തന്നെ എടുക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ തോളിലും പിൻ‌കാലുകളും പൃഷ്ഠവും ഈ വ്യക്തിയുടെ കയ്യിലെന്ന രീതിയിലും ആയി സുഖകരമായി കിടക്കും. ഇണ ചേരുമ്പോൾ ആൺപൂച്ച പെൺപൂച്ചയുടെ കഴുത്തിനുകടിച്ചുപിടിച്ച് പെൺപൂച്ച അനങ്ങുന്നതിനെ തടയുന്നതും ത്വക്കിന്റെ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയാണ്‌. <ref>{{cite web | title = Scruffing your dog or cat | url = http://www.pets.ca/articles/article_scruffing.htm | accessdate = 2008–02–26}}</ref> === ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ === [[File:Eye of cat vijayanrajapuram 03.jpg|thumb|കണ്ണ്]] [[പ്രമാണം:A cat's nose in 2008.JPG|right|250px|thumb|പൂച്ചയുടെ മൂക്ക്]] {{main|പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ}} പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയെ വേട്ടയാടലിനു സഹായിക്കുന്നു. കേൾവിശക്തി, കാഴ്ചശക്തി, രുചിയറിയാനുള്ള ശക്തി, സ്പർശനസംവേദനികൾ എന്നിവ വളരെയധികം പുരോഗമിച്ചവയായതിനാൽ പൂച്ച സസ്തനികളുടെ ഇടയിലെ ഏറ്റവും കഴിവുള്ള മൃഗങ്ങളിലൊന്നാണ്. മനുഷ്യനേക്കാൾ പകൽക്കാഴ്ച കുറവാണെങ്കിലും രാത്രിയിലുള്ള കാഴ്ച ‍മനുഷ്യനേക്കാൾ വളരെയധികം മികച്ചതാണ്. കേൾവിശക്തിയുടെ കുറഞ്ഞ പരിധി മനുഷ്യരുടേതിനു തുല്യമാണെങ്കിലും മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് കേൾക്കാനാകും. ഇത് (1.6 ഒക്റ്റേവ്) മനുഷ്യന്റെ പരിധിയേക്കാളും ഒരു ഒക്റ്റേവ് [[നായ്|പട്ടിയുടെ]] പരിധിയേക്കാളും കൂടുതലാണ്.<ref>{{cite web | url = http://www.lsu.edu/deafness/HearingRange.html | author=Strain, G. M. | title=How Well Do Dogs and Other Animals Hear? | publisher=Louisiana State University | accessdate=2007-05-15}}</ref> മണക്കുവാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് മനുഷ്യനേക്കാൾ പതിനാലു ഇരട്ടി അധികമാണ്. <ref name="senseofsmell">{{cite web | url = http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | title = The Nose Knows | publisher = About.com | accessdate = 2006–11–29 | archive-date = 2010-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101206020645/http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | url-status = dead }}</ref> പൂച്ചയ്ക്ക് മുഖത്തും ശരീരത്തിലും ഉള്ള പല സ്പർശനസംവേദികളായ രോമങ്ങൾ (മീശരോമങ്ങൾ പോലെ) പൂച്ചയെ പരിസരം മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ പൂച്ചകളിലേയ്ക്കുള്ള പരിണാമപക്രിയയിൽ എപ്പോഴോ പൂച്ചയ്ക്ക് മധുരം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള രണ്ടു ജീനുകളിൽ ഒന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=sugar>{{cite journal | last = Li | first = Xia | coauthors = Weihua Li, Hong Wang, Jie Cao, Kenji Maehashi, Liquan Huang, Alexander A. Bachmanov, Danielle R. Reed, Véronique Legrand-Defretin, Gary K. Beauchamp, Joseph G. Brand | title = Pseudogenization of a Sweet-Receptor Gene Accounts for Cats' Indifference toward Sugar | journal = PLOS Genetics | volume = 1 | issue = 1 | publisher = [[Public Library of Science]] | month = July | year = 2005 | doi = 10.1371/journal.pgen.0010003 | accessdate = 2006–11–08}}</ref> === ചയാപചയം === [[പ്രമാണം:2 russian street cats-crop.jpg|thumb|right|250px|ചുരുണ്ടുകൂടിക്കിടക്കുന്ന രണ്ട് പൂച്ചകൾ]] മറ്റുമൃഗങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ നേരം ഉറങ്ങിയാണ് പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ഊർജ്ജം സംരക്ഷിക്കുന്നത്. പ്രായമാകും തോറുമാണ് ഇവ ഉറങ്ങാൻ കൂടുതൽ താത്പര്യം കാണിക്കുന്നത്. 13-14 മണിക്കൂർ ആണ് ശരാശരി ഉറക്കസമയമെങ്കിലും ദൈർഘ്യം 12 മുതൽ 16 മണിക്കൂറ് വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ട് കാണാറുണ്ട്. ഒരു ദിവസം ഇരുപത് മണിക്കൂർ വരെ ചില പൂച്ചകൾ ഉറങ്ങാറുണ്ട്. വളരെ കുറച്ച് സമയത്തേയ്ക്ക് ഉറങ്ങാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവിനെ ''[[പൂച്ചയുറക്കം]]'' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കാറുള്ളത്. വളരെക്കുറച്ച് സമയം മനുഷ്യർ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അതിനെ പൂച്ചയുറക്കം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചകൾ വൈകുന്നേരവും അതിരാവിലേയുമാണ് കൂടുതലായി ഊർജ്ജ്വസ്വലരായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.<ref>Animal Doctor (July 9 2002). "Dear Dr. Fox". ''The Washington Post'', p. C10.</ref><ref>{{cite book | author = Ring, Ken and Romhany, Paul | date = [[1999-08-01]] | title = Pawmistry: How to Read Your Cat's Paws | publisher = Ten Speed Press | location = Berkeley, California | pages = p. 10 | id = ISBN 1-58008-111-8}}</ref>ശൗര്യം അവയുടെ സഹവാസവും ജാതിയുമനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നവ മെലിഞ്ഞതും കൂടുതൽ ചുറുചുറുക്കുള്ളവയുമാണെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവ വണ്ണമുള്ളതും എന്നാൽ ഊർജ്ജസ്വലത കുറവുള്ളവയുമാണ് പൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ശരീരതാപനില 38 ഡിഗ്രി സെന്റിഗ്രേഡിനും 39 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡിനും ഇടയിലാണ്. <ref>{{cite web | title = Normal Values For Dog and Cat Temperature, Blood Tests, Urine and other information in ThePetCenter.com | url = http://www.thepetcenter.com/exa/nv.html | accessdate = 2005–08–01}}</ref> <!-- A cat is considered [[febrile]] ([[hyperthermia|hyperthermic]]) if it has a temperature of 39.5&nbsp;°C (103&nbsp;°F) or greater, or [[hypothermic]] if less than 37.5&nbsp;°C (100&nbsp;°F). --> മനുഷ്യരുടെ ശരാശരി ശരീരതാപനില 36.8 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡ് ആണ്. ഒരു വീട്ടുപൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ഹൃദയമിടിപ്പ് ഒരു മിനുട്ടിൽ 140 മുതൽ 220 മിടിപ്പ് വരെയാണ്. ഇത് പൂച്ചയുടെ അപ്പോഴത്തെ വികാരനില അനുസരിച്ചായിരിക്കും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ മിനിട്ടിൽ 150 മുതൽ 180 മിടിപ്പ് വരെയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുക. ഇത് മനുഷ്യരുടേതിന്റെ ഇരട്ടിയാണ്. === വൃക്കകൾ === വൃക്കകൾ തകരാറിലായ പൂച്ചകളുടെ ജീവൻ വർഷങ്ങളോളും നീട്ടിക്കൊണ്ട് പോകാൻ സ്ഥിര‍മായുള്ള കുത്തിവയ്പ്പ് കൊണ്ട് സാധിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകൾക്ക് ഡയാലിസിസ് വേണ്ടി വരാറില്ല. <ref>{{cite web | title = The Cat Comes Back | url = http://www.wgrz.com/news/columnist/RKellman/KellmansCorner_article.aspx?storyid=37606 | accessdate = 2006–10–18}}</ref><ref>{{cite web | title = How to Give Subcutaneous Fluids to a Cat | url = http://www.wikihow.com/Give-Subcutaneous-Fluids-to-a-Cat | accessdate = 2006–10–18}}</ref> == ഭക്ഷണം == [[File:Breast feeding cat.ogv|thumb|കുഞ്ഞുങ്ങളെ മുലയൂട്ടുന്ന പൂച്ച]] [[പ്രമാണം:Mouse kill.jpg|thumb|250px|[[എലി|എലിയെ]] കൊന്ന് തിന്നുന്ന ഒരു പൂച്ച]] പൂച്ചകൾ മാംസാഹാരപ്രമുഖരാണ്. സസ്യഭക്ഷണം ദഹിക്കാനുള്ളതരത്തിൽ അല്ല അവയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയങ്ങൾ. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[മാംസഭുക്ക്]] ആയിട്ടാണ് പൂച്ചയെ കണക്കാക്കുന്നത്. അത്യാവശ്യ [[അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ|അമിനോ അമ്ലങ്ങ: ളിലൊന്നായ]] [[ടോറീൻ]] ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ അതിനുവേണ്ടി മറ്റ് മാംസങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചേ മതിയാകൂ. {{Fact}}. പൂച്ചയുടെ പല്ലുകൾ മാംസാഹാരത്തിനനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ജനിതകമായി പരിണമിച്ചതുപോലെ തന്നെ പൂച്ചയുടെ കുടലിൽ മാംസാഹാരം ദഹിക്കേണ്ട ഭാഗം ഒഴികെയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ പരിണാമപ്രക്രിയയിൽ ചെറുതായതും പൂച്ചയെ മാംസാഹാരപ്രിയൻ ആക്കുന്നു. <ref>{{cite journal |author=Zoran DL |title=The carnivore connection to nutrition in cats |journal=Journal of the American Veterinary Medical Association |volume=221 |issue=11 |pages=1559-67 |year=2002 |doi=10.2460/javma.2002.221.1559 |url=http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090326145222/http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archivedate=2009-03-26 |access-date=2008-03-09 |url-status=dead }}</ref> ഇതുമൂലം സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് വളരെ പരിമിതമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ടോറീൻ]] സസ്യവർഗ്ഗങ്ങളിൽ കുറവും മാംസഭക്ഷണത്തിൽ താരതമ്യേന കൂടുതലുമാണ്. കണ്ണുകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കാഴ്ചശക്തിക്കും വളരെയധികം ആവശ്യമുള്ള ഒരു പ്രധാന അമിനോ സൾഫോണിക്ക് അമ്ലമാണ് [[ടോറീൻ]]‍. ഇതിന്റെ അഭാവം കണ്ണിലെ റെറ്റിന ചെറുതാകാനും നശിച്ചുപോ‍കാനും തന്മൂലം ഒരിക്കലും ഭേദമാകാത്തരീതിയിൽ കാഴ്ചശക്തി തന്നെ ഇല്ലാതായിപ്പോകാനും കാരണമാകും. മാംസാഹാരത്തിനു ഇത്രയധികം യോജിച്ച ശരീരപ്രകൃതി ആണെങ്കിലും, പൂച്ച തന്റെ ഭക്ഷണത്തിൽ ചെറിയ അളവിൽ ചെടികൾ, ഇലകൾ, പുല്ല് തുടങ്ങിയ സസ്യഭക്ഷണം ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. വയറ് കേടാകുമ്പോൾ അത് ഭേദമാക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതെന്നും, അതല്ല, ഭക്ഷണത്തിൽ നാരുകളും ധാതുക്കളും ഉൾപ്പെടുത്താൻ ആണ് ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും രണ്ട് വാദങ്ങളുണ്ട്. ചില ചെടികൾ പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യത്തിനു മോശമായതിനാൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ് ഇത്. ഉദാഹരണത്തിനു, [[ഈസ്റ്റർ ലില്ലി]] ചെടി കഴിക്കുന്നത് പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ വൃക്കതകരാറ് ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഫിലൊഡെൻഡ്രോൺ എന്ന ചെടിയും പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വിഷച്ചെടിയാണ്. പൂച്ചപ്രേമികളുടെ അസ്സോസിയേഷൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിക്കുവാൻ പാടില്ലാത്ത സസ്യങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടിക തന്നെ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/plants.html | title = Plants and Your Cat | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100326074750/http://www.cfainc.org/articles/plants.html | url-status = dead }}</ref> എത്രയധികം സസ്യാഹാരം കൊടുത്താലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്നത്ര പോഷകം ലഭിക്കുകയില്ല. {{fact}} എന്നാൽ കൃത്രിമമായി [[ടോറീൻ]] ചേർത്തപലതരം സസ്യഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്കായി വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്; ഇത് ഒരു പരിധിവരെ പോഷകക്കുറവ് നികത്തിയേക്കാം. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോട് പ്രിയം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രോട്ടീനും കൊഴുപ്പും നിറഞ്ഞ ഭക്ഷണങ്ങളോട്. എങ്കിലും മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണം മാത്രം പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന സമ്പൂർണ്ണാഹാരമാകുന്നില്ല, അത് മാംസാഹാരം ആണെങ്കിൽകൂടി.{{fact}} തങ്ങളുടെ ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച് മാത്രമേ പൂച്ചകൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും കൂടുതലായി ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽ പൂച്ചകൾ വല്ലാതെ തടിക്കാറുണ്ട്. വയസ്സാകുന്തോറുമാണ് പൂച്ചകൾ കൂടുതലായി ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത കാണിക്കാറുള്ളത്.{{fact}} ഇത് പ്രമേഹം അടക്കമുള്ള പല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാൻ കാരണമാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിന്റെ അകത്ത് മാത്രം കഴിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ തന്നെ ചെറിയ വ്യായാമങ്ങൾ നൽകേണ്ടുന്നതും ഭക്ഷണം ക്രമീകരിക്കേണ്ടതും ആവശ്യമാണ്. ഭക്ഷണക്കാര്യത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്റെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളുണ്ട്. ഇത് മധുരം തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടാകാം. മറ്റ് സസ്തനികൾക്കില്ലാത്ത ഒരു പ്രത്യേകത പൂച്ചകൾക്കുണ്ട്. മനഃപൂർവം പൂച്ച പട്ടിണി കിടക്കാറുണ്ട്. താൻ മുൻപ് കഴിച്ചിട്ടുള്ള രുചികരമായ ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽപ്പോലും അപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല എന്ന് വരും. ഇത് പൂച്ചയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയത്തിന് (''vomeronasal or Jacobson's organ'') ഒരു പ്രത്യേക ഭക്ഷണം ശീലമായതുകൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ ഉടമസ്ഥരിൽ നിന്ന് അതൊരു പ്രത്യേകം ഭക്ഷണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ ആയിരിക്കും.{{fact}} സ്ഥിരമായി കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോടുള്ള മടുപ്പ് കാരണം വീണ്ടും അത് കഴിക്കാൻ തോന്നുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ച തയ്യാറാകും.{{fact}} തന്റെ ആരോഗ്യം വഷളാകുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ചകൾ സ്വയം തയ്യാറാകുന്നത് വളരെ അപൂർവ്വമാണ്. പൂച്ചയുടെ ഭാരം പെട്ടെന്ന് വളരെയധികം കുറഞ്ഞാൽ ഹെപ്പാറ്റിക് ലിപ്പിഡോസിസ്(hepatic lipidosis) എന്ന മാരകമായ അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. വീണ്ടും പട്ടിണി കിടക്കാൻ നിർബന്ധിതനാക്കുന്ന തരത്തിൽ വിശപ്പിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന കരളിന്റെ വൈകല്യമാണ് അത്. 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മരണം വരെ സംഭവിച്ചേക്കാവുന്നതരത്തിൽ മാരകമാണ് ഈ രോഗം. [[കാറ്റ്നിപ്പ്]] (catnip) ചെടിയോട് ചില പൂച്ചകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക താത്പര്യം തോന്നാറുണ്ട്. ഈ ചെടി പൂച്ച കഴിക്കാറില്ലെങ്കിലും ഇതിനെ തട്ടിക്കളിക്കാനും അതിന്റെ മുകളിൽ കിടന്നുരുളാനും ഇടയ്ക്കൊന്ന് ചവയ്ക്കാനും ഒക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് രസമാണ്. കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ച ഈ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. ഒന്ന് രണ്ട് മണിക്കൂർ കഴിയുമ്പോൾ പൂച്ചയ്ക്ക് വീണ്ടും താത്പര്യം തോന്നി ഇത് തന്നെ വീണ്ടും ചെയ്യും. ഇത്രയധികം താത്പര്യം ഇല്ലെങ്കിലും, ചെറിയൊരളവിൽ ''Mmint'', ''Valerian'' എന്നീ ചെടികളോടും പൂച്ചയ്ക്ക് കൗതുകമുണ്ടാകാറുണ്ട്. അസ്വാഭാവികമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന സ്വഭാവവും പൂച്ചകൾ കാണിക്കാറുണ്ട്. [[പ്ലാസ്റ്റിക്]], തുണിത്തരങ്ങൾ, [[കമ്പിളി]] എന്നിവയൊക്കെ ചിലപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കും. ഇത് വലിയൊരളവ് വരെ ദഹിക്കാതെ പുറത്തേയ്ക്ക് പോകുന്നതിനാൽ ഇതൊരു ആരോഗ്യപ്രശ്നം ആകാറില്ല. എന്നാലും വലിയ അളവിൽ ഇത് കഴിച്ചാൽ, ഉദാഹരണത്തിനു ഒരു സോക്സ് മുഴുവനായി കഴിച്ചാൽ, പൂച്ചയ്ക്ക് ഇത് മാരകമാകും. ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത ബർമ്മീസ്, ഓറിയെന്ററ്റ്, സയാമീസ് എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങളിലും, ഇവയുടെ താവഴികളിൽ ഉള്ള മറ്റ് വർഗ്ഗങ്ങളിലുമാണ് കൂടുതലായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.{{fact}} ==== വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ ==== പൂച്ചയുടെ [[കരൾ]] മറ്റ് മൃഗങ്ങളുടെതുപോലെ വിഷപദാർത്ഥങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശക്തി ഉള്ളവയല്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന പല പദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. <ref name="judy"/><ref name="vetinfo"/> പൂച്ചകൾ ഉള്ള വീട്ടിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള പദാർത്ഥങ്ങളുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയും, ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമാണ്. സ്ഥിരമായി രോഗഗ്രസ്തരായി പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള വിഷപദാർത്ഥങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം വീട്ടിൽ ഉണ്ടാവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, വേദനസംഹാരിയായ പാരസെറ്റമോൾ, അസെറ്റമിനോഫിൻ, എന്നിവയൊക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് വളരെയധികം ഹാനികരമാണ്. ഇവ പുറംതള്ളാനുള്ള രാസത്വരികം പൂച്ചകൾക്ക് ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ വളരെ ചെറിയ അളവിൽ ഇവ അകത്ത് ചെല്ലുന്നതുതന്നെ പൂച്ചയെ അപകടാവസ്ഥയിലാക്കും. <ref name="CanVetJ2003-Allen">{{cite journal | author = Allen AL | title = The diagnosis of acetaminophen toxicosis in a cat | journal = Canadian Veterinary Journal | year = 2003 | pages = 509-10 | volume = 44 | issue = 6 | id = PMID 12839249 | url = http://www.pubmedcentral.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=12839249}}</ref><ref name="vetinfo"/> പൂച്ച ഇവ കഴിച്ചെന്ന് സംശയം തോന്നിയാൽ ഉടനെ മൃഗഡോക്റ്ററെ കാണിക്കേണ്ടതാണ്. <ref name="VetHumToxicol1998-Villar">{{cite journal | author = Villar D, Buck WB, Gonzalez JM | title = Ibuprofen, aspirin and acetaminophen toxicosis and treatment in Dogs and Cats | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1998 | pages = 156-62 | volume = 40 | issue = 3 | id = PMID 9610496}}</ref> വാതത്തിന്റെ ചികിത്സക്കായി കൊടുക്കുന്ന ആസ്പിരിൻ പോലും പൂച്ചയ്ക്ക് അളവിൽ കൂടിയാൽ അപകടമാണെന്നതിനാൽ ശ്രദ്ധിച്ച് കൊടുക്കേണ്ടതാണ്. <ref name="vetinfo"/> അതുപോലെ മുടികൊഴിച്ചിലിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മിനൊക്സിഡിൽ പൂച്ചയുടെ ത്വക്കിൽ പുരട്ടിയതുകാരണം പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായതായി കാണപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal | author = Camille DeClementi | coauthors = Keith L. Bailey, Spencer C. Goldstein, and Michael Scott Orser | title = Suspected toxicosis after topical administration of minoxidil in 2 cats | journal = Journal of Veterinary Emergency and Critical Care | year = 2004 | month = December | pages = 287–292 | volume = 14 | issue = 4 | id = {{doi|10.1111/j.1476-4431.2004.04014.x}} | accessdate= 2007–01–18}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | title = Minoxidil Warning | accessdate = 2007–01–18 | publisher = ShowCatsOnline.com | quote = Very small amounts of Minoxidil can result [in] serious problems or death | archive-date = 2007-01-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070103001500/http://showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | url-status = dead }}</ref> കീടനാശിനികളും കളനാശിനികളും പോലെയുള്ള സ്പഷ്ടമായ വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ കൂടാതെ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടകരമാ‍യ വീട്ടുസാധനങ്ങളിൽ മോത്ത്ബോൾ (mothball), നാഫ്തലീൻ ഉത്പന്നങ്ങളും<ref name="vetinfo"/> ഫീനോൾ, ഡെറ്റോൾ, ലൈസോൾ തുടങ്ങിയ തറ തുടയ്ക്കുന്ന ഉത്പന്നങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="vetinfo">{{cite web | url = http://www.vetinfo4cats. com/ctoxin.html | title = Toxic to Cats | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Vetinfo4Cats }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.<ref>{{cite journal | author = Rousseaux CG, Smith RA, Nicholson S | title = Acute Pinesol toxicity in a domestic cat | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1986 | pages = 316-7 | volume = 28 | issue = 4 | id = PMID 3750813 | url= http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=3750813&dopt=Abstract}}</ref>. മഞ്ഞ് ഉരുക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന എതിലിൻ ഗ്ലൈക്കോൾ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിലും ഒരു സ്പൂൺ നിറയെ ഇത് കഴിക്കുന്നതുപോലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. <ref>{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | title = Antifreeze Warning | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2009-06-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090620095612/http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | url-status = dead }}</ref> മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചകൾക്ക് ഹാനികരമാകാറുണ്ട്. വളരെക്കുറച്ച് പൂച്ചകളേ ചോക്കളേറ്റ് കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ചോക്കളേറ്റിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തിയോബ്രോമിൻ പൂച്ചയ്ക്ക് വിഷബാധയുണ്ടാക്കിയേക്കാം. ഉള്ളിയും ഇഞ്ചിയും കൂടിയ അളവിൽ കഴിച്ച പൂച്ചകളിൽ വിഷബാധ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="vetinfo"/> ഫിനോൾ കലർന്ന ബിസ്പെനോൾ എ എന്ന പദാർത്ഥം ഉപയോഗിച്ച് സീൽ ചെയ്യുന്ന ടിന്നിൽ കിട്ടുന്ന പൂച്ചഭക്ഷണം വരെ പൂച്ചകൾക്ക് മോശമായി ഭവിക്കാറുണ്ട്, ശാസ്ത്രീയമായി കാരണം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും.<ref name="vetinfo"/> പൂച്ചയടക്കമുള്ള പല മൃഗജാതികൾക്കും വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന അലങ്കാരച്ചെടികൾ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. <ref name="judy">{{cite web | url = http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | title = Substances That Are Poison to Pets | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Judy's Health Cafe.com | archive-date = 2007-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070206040257/http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | url-status = dead }}</ref>. പൂച്ചകൾ ഇത്തരം ചെടികൾ കഴിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. == സ്വഭാവം == === സാമൂഹിക ജീവിതം === [[പ്രമാണം:Listen, do you want to know a secret.jpg|right|thumb|250px|മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി പൂച്ച അടുപ്പം സ്ഥാപിച്ചേക്കാം. ഇവിടെ ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയുടെ രോമം മിനുക്കിക്കൊടുക്കുന്നു.]] ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി മനുഷ്യരുടേയും വളർത്തു മൃഗങ്ങളുടേയും സഹവാസം മൂലം ഒരു നാട്ടുമൃഗമായി മെരുങ്ങാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്ന വ്യക്തിയെ പൂച്ച തങ്ങളുടെ അമ്മയെയെന്നപോലെ സ്നേഹിക്കുമെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ, പൂച്ചകൾ വലുതായാലും അവരുടെ ചെറുപ്പക്കാലത്തുള്ളതുപോലെ തന്നെ ജീവിക്കുന്നുവെന്നും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>[http://animal.discovery.com/guides/cats/body/maturity.html Cat Guide: Adolescence and Sexual Maturity] Animal Planet</ref> പൊതുവേ പൂച്ചകൾ നന്നായി ഇണങ്ങുന്നവരാണെങ്കിലും മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങാതെ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ എണ്ണവും കുറവല്ല. മുതിർന്ന പൂച്ചകൾ ചെറിയ പൂച്ചകളോട് അസഹിഷ്ണുതയോടെ പെരുമാറുന്നതായും ചിലപ്പോൾ മാന്തിയും കടിച്ചും അവയെ ആക്രമിക്കുന്നതായും കാണപ്പെടാറുണ്ട്. <ref>{{cite journal | url = http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | format = pdf | title = Intercat aggression in households following the introduction of a new cat | author = E. Levine | coauthors = P. Perry, J. Scarlett, K. A. Houpt | journal = Applied Animal Behaviour Science | issue = 90 | year = 2005 | pages = 325–336 | doi = 10.1016/j. applanim.2004.07.006 <!-- Retrieved from URL by DOI bot --> | access-date = 2008-10-14 | archive-date = 2009-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090326225932/http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | url-status = dead }}</ref> === സഹജീവനം === പൂച്ചകളുടെ സാമൂഹികസ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു വഴി അവയെ നിരീക്ഷിക്കലാണ്. വളര്ത്ത്പൂച്ചകൾ, കോളനികൾ എന്നപോലെ തങ്ങളുടെ പ്രദേശപരിധി അവർ തന്നെ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിൽ ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ പൂച്ചകളുടേത് വലിയ കോളനികളും അല്ലാത്തവയുടേത് ചെറിയ കോളനികളും ആയിരിക്കും. ഇവയുടെ ഇടയിൽ ആരുടേയും സ്വന്തമല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ടാകും. ഇവിടെ പൂച്ചകൾ സമാധാനപരമായി പെരുമാറും. പക്ഷെ സ്വന്തം കോളനിയിൽ വരുന്ന മറ്റ് പൂച്ചകളെ പൂച്ച വിരട്ടി ഓടിക്കും. ആദ്യം തുറിച്ചു നോക്കിയും ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും മുറുമുറുത്തും തന്റെ ശത്രുവിനെ ഓടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും, വഴങ്ങിയില്ലെങ്കിൽ ഒച്ചയുണ്ടാക്കി ആക്രമിക്കുകയും ആണ് പൂച്ച ചെയ്യുക. ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നതുകൊണ്ടാകാം, പൂച്ചകൾക്ക് ജീവിക്കാനായി ഒന്നിച്ച് നിൽക്കുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ല. അതായത് ഭക്ഷണം കണ്ടെത്താനും സ്വന്തം രക്ഷയ്ക്കും മറ്റും ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയെ ആശ്രയിക്കില്ല. പട്ടിയെപ്പോലെയോ സിംഹത്തെപ്പോലെയോ കൂട്ടമായി ഇരതേടാൻ പൂച്ച പോകാറില്ല. (സ്വയം നക്കി ശരീരം എപ്പോഴും ശുചിയായി വയ്ക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ സ്വഭാവം ഇതിനോട് ചേർത്ത് വായിക്കാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ പൂച്ചയുടെ നാറ്റം ഒഴിവാക്കി, തന്നെ ശത്രുക്കൾ കണ്ട്പിടിക്കുനതിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ പട്ടിയ്ക്ക് ശരീരദുർഗന്ധം ഉള്ളത് ഇരപിടിക്കുമ്പോൾ സഹായകരമാകുകയാണ് ചെയ്യുക. ഒരു പട്ടിയുടെ നാറ്റം മനസ്സിലാക്കി അവിടെ നിന്ന് രക്ഷപെടാൻ നോക്കുമ്പോൾ മറ്റ് പട്ടികളുടെ കയ്യിൽ പെടുകയാണ് പട്ടിയുടെ ഇരയ്ക്ക് സംഭവിക്കുക. പക്ഷെ ഇതിനു തങ്ങളുടെ ഇടയിലുള്ള വിനിമയം നന്നായിരിക്കണം. പട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിന് ഇത് നല്ലവണ്ണം ഉണ്ടെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഈ കഴിവ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച ഒറ്റയ്ക്കേ ഇര തേടുകയുള്ളൂ) === ആക്രമണോത്സുകത === [[പ്രമാണം:Gato_enervado_pola_presencia_dun_can.jpg|thumb|right|250px|നടു വളച്ച്, ഒരു വശത്തേയ്ക്ക് ചരിഞ്ഞ്, ശബ്ദമുണ്ടാക്കി ആത്മസംരക്ഷണത്തിനു തയ്യാറെടുക്കുന്ന പൂച്ച]] അതിർത്തിയുടെ പേരിലോ, ഇണയുടെ പേരിലോ, മറ്റൊരാളെ തോൽപ്പിക്കാണോ, എതിർത്ത് നിൽക്കാനോ ഒക്കെയായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽ ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പൂച്ചകൾ സാധാരണയായി തങ്ങളുടെ ശരീരം വളച്ച് രോമങ്ങൾ ഉയർത്തി നിർത്തി തങ്ങളുടെ ശരീരവലിപ്പത്തിനെ പെരുപ്പിച്ച് കാണിക്കാറുണ്ട്. കൈകൾ കൊണ്ട് ശക്തിയായി എതിരാളിയുടെ മുഖത്തും ശരീരത്തിലും അടിച്ചും കടിച്ചും ഒക്കെയാണ് പൂച്ചക്കൾ ആക്രമിക്കുക. സാധാരണ തോൽക്കും എന്നുറപ്പായാൽ സാരമായ മുറിവുകൾ എൽക്കുന്നതിനുമുൻപ് തന്നെ പൂച്ച രക്ഷപ്പെടാറാണ് പതിവെങ്കിലും അപൂർവ്വമായി മാരകമായ മുറിവ് തന്റെ എതിരാളിയിൽ ഏൽപ്പിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് സാധിക്കാറുണ്ട്. മുഖത്തും ചെവികളിലുമൊക്കെയായി ചെറിയ മുറിവേ പൂച്ചയ്ക്ക് എൽക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ആ മുറിവിൽ അണുബാധ ഉണ്ടായി പൂച്ചകൾക്ക് അപകടം സംഭവിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ആക്രമണമാണ് ഫെലൈൻ ഇമ്യൂണോ ഡെഫിഷ്യൻസി വൈറസ് (''FIV'') എന്ന കീടാണുവിന്റെ പ്രചരണത്തിന്റെ മുഖ്യകാരണം എന്നും വിശ്വസിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ ആൺ പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ജീവിതകാലത്തിൽ പല പൂച്ചകളുമായും ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ മുഖത്തിലും ചെവികളിലും ഒക്കെ പല മുറിവിന്റെ പാടുകളും ശേഷിപ്പിക്കും. തങ്ങളുടെ കുട്ടികളെ രക്ഷിക്കാനും തങ്ങളുടെ അതിർത്തി സംരക്ഷിക്കാനായും ഒക്കെ പെൺപൂച്ചകളും മറ്റുള്ളവരെ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്. === കളികൾ === [[പ്രമാണം:Catplay-fight.JPG|thumb|250px|കളിയായി വഴക്കിടുന്ന പൂച്ചകൾ.]] വളർത്ത് പൂച്ചകൾ, പ്രത്യേകിച്ചും പൂച്ചക്കുട്ടികൾ കളികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് സാധാരണമാണ്. ഈ പെരുമാറ്റം ഇരപിടിക്കലിന്റെ ഒരുതരം അനുകരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇത്തരം കളികൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പതുങ്ങിയിരിക്കാനും, ഇരപിടിക്കാനും, ഇരയെ കൊല്ലുവാനും ഒക്കെയുള്ള പരിശീലനവും ആകുന്നു. <ref>{{cite journal |author=Poirier FE, Hussey LK |title=Nonhuman Primate Learning: The Importance of Learning from an Evolutionary Perspective |journal=Anthropology & Education Quarterly |volume=13 |issue=2 |pages=133–148 |year=1982 |url=http://www.jstor.org/view/01617761/sp050045/05x1830j/0 |doi=10.1525/aeq.1982.13.2.05x1830j |format={{dead link|date=June 2008}} – ^{[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=author%3A+intitle%3ANonhuman+Primate+Learning%3A+The+Importance+of+Learning+from+an+Evolutionary+Perspective&as_publication=Anthropology+%26+Education+Quarterly&as_ylo=1982&as_yhi=1982&btnG=Search Scholar search]}}}</ref> തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഒരു നൂലോ വള്ളിയോ, നിലത്ത് അശ്രദ്ധമായി കിടക്കുന്ന ഒരു ചരടോ, അങ്ങനെ എന്തെങ്കിലും മതി ഒരു പൂച്ചയെ കൌതുകപ്പെടുത്താൻ. ഇങ്ങനെ നൂലുകളുമായി പൂച്ച കളിക്കുന്നത് പല കാർട്ടൂണുകളിലും ചിത്രങ്ങളിലും വിഷയമായിട്ടുണ്ട്. അമ്മപ്പൂച്ചയുടെ വാലും ഇങ്ങനെ പൂച്ച തട്ടിക്കളിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ നൂല് വിഴുങ്ങുന്നത് പൂച്ചയ്ക്ക് ആപത്കരമാണ്. അത് വയറിൽ കുടുങ്ങി രോഗങ്ങളോ മരണമോ ഒക്കെയും സംഭവിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് വളർത്ത് പൂച്ചകൾക്ക് കളിക്കാനായി ഉടമകൾ നേർത്ത ലേസർ രശ്മികൾ കൊണ്ട് നിലത്ത് വരയ്ക്കാറുണ്ട്, പൂച്ചയ്ക്ക് ആ ലേസർ ബിന്ദുവിനെ പിന്തുടരുന്നത് ഇഷ്ടമാണ്. ഈ ലേസർ കൊണ്ട് പൂച്ചയുടെ കണ്ണിന് എന്തെങ്കിലും അപകടം പിണഞ്ഞതായി അറിവില്ല. ലേസർ പേനകൾ പ്രചാരത്തിനാകുന്നതിനുമുൻപ് ടോർച്ചിന്റെ വെളിച്ചവും ഈർക്കിലും ഓലയും ഒക്കെ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതേ കളിയുടെ ഭാഗമായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽതമ്മിലും ഉടമയോടും ഒക്കെ അടി കൂടാറുണ്ട്. എങ്കിലും പൂച്ചകൾക്ക് ദേഷ്യം വന്ന് നഖങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് നീട്ടി ആക്രമിക്കാൻ ഏത് നിമിഷവും സാധ്യത ഉള്ളതിനാൽ മനുഷ്യർ പൂച്ചകളുമായി അടുക്കുമ്പോൾ ഒരു അകലം പാലിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. === ഇര തേടൽ === [[പ്രമാണം:Cat-eating-prey.jpg|right|thumb|250px|തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് ഒരു പക്ഷിയെ സമ്മാനിക്കുന്ന പൂച്ച.]] വലിയ പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ (സിംഹം, പുലി) വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരാണ്. <ref>[http://www.dnr.state.mn.us/fwt/back_issues/december98/cats.html Fish & Wildlife Today: Winter 1998: Minnesota's killer kitties: Minnesota DNR<!-- Bot generated title -->]</ref> കടുവയേയും പുലിയേയും പോലെ പതുങ്ങിയിരുന്ൻ ഇരയെ കാത്തിരുന്ന്, ഇരവരുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കുന്ന വിദ്യയാണ് പൂച്ചയുടേയും ആയുധം. ഇങ്ങനെ കീഴടക്കിയ തന്റെ ഇരയുടെ കഴുത്തിനു കടിച്ച് കുടഞ്ഞ് നട്ടെല്ല് തകർത്ത് പരാലിസിസ് വരുത്തുകയോ കരോട്ടിഡ് ആർട്ടറിയും ജുഗുലാർ ഞരമ്പും മുറിച്ച് രക്തം നഷ്ടപ്പെടുത്തിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇരയുടെ ശ്വാസകോശനാളി (''Vertebrate trachea'') തകർക്കുകയോ ചെയ്ത് പൂച്ച ഇരയുടെ കഥ കഴിക്കുന്നു. പൂച്ച തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് താൻ പിടിച്ച ഇരയെ നൽകുന്നത് എന്തിനെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അധികം വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. എത്തോളജിസ്റ്റായ പോൾ ലെഹസൻ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരെ തങ്ങളുടെ സമൂഹത്തിലെ ഒരു അംഗമെന്നരീതിയിൽ കാണുന്നതിന്റെ തുടർച്ചയാണ് അധികം വന്ന ഇരയെ മനുഷ്യരുമായി പങ്കുവയ്ക്കുന്നത് എന്നാണ്. <ref>{{cite book |last=Leyhausen |first=Paul |title=Cat Behavior: The Predatory and Social Behavior of Domestic and Wild Cats |url=https://archive.org/details/catbehaviorpreda0000leyh |year=1978 |isbn=978-0824070175}}</ref> എന്നാൽ അന്ത്രോപ്പോളജിസ്റ്റായ ഡെസ്മണ്ട് മോറിസ് 1986-ൽ എഴുതിയ ''കാറ്റ് വാച്ചിങ്ങ്'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരല്ലാത്ത മനുഷ്യരെ ഇരപിടിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് തങ്ങൾ പിടിച്ച എലികളേയും പക്ഷികളേയും വീട്ടിൽ കൊണ്ടു വരുന്നത് എന്നാണ്. ഇരപിടിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്ത വലിയ പൂച്ചക്കുട്ടി എന്നരീതിയിൽ മനുഷ്യർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതാവാം ഇതെന്നും അദ്ദേഹം ഇതെ പുസ്തകത്തിൽ പറയുകയുണ്ടായി. മറ്റൊരു സാധ്യത ഉള്ളത്, തങ്ങൾക്ക് ഇരപിടിക്കാനുള്ള കഴിവായി എന്ന് തങ്ങളുടെ അമ്മയ്ക്ക് മുന്നിൽ തെളിയിക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ അതേ മനശ്ശാസ്ത്രമാകും മനുഷ്യരുടെ മുന്നിൽ തങ്ങൾ പിടിച്ച ഇരയെ കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നതിനു പിന്നിലും എന്നാണ്. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ, ഇരയെക്കൂടാതെ വാച്ചുകൾ, പേനകൾ, പെൻസിലുകൾ എന്നിങ്ങനെ വായിൽ കൊള്ളാവുന്ന എന്തും തങ്ങളുടെ ഉടമയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി കൊടുക്കാറുണ്ട്. === പ്രത്യുത്പാദനം === [[File:Mating Cats (Domestic cats) in Kannur.jpg|thumb|right|300px|ഇണചേരുന്ന പൂച്ചകൾ]] പൂച്ചയ്ക്ക് വർഷത്തിൽ ഒന്നിൽക്കൂടുതൽ പ്രജനനകാലം ഉണ്ടാകും. ഇണചേരുകയാണെങ്കിൽ ഓരോന്നും നാലു മുതൽ ഏഴ് ദിവസം വരെ നീണ്ട് നിൽക്കും, ഇണ ചേർന്നില്ലെങ്കിൽ അതിൽക്കൂടുതലും. പെൺപൂച്ചയോട് പല ആൺ പൂച്ചകളും ഇണ ചേരാൻ ആഗ്രഹിക്കും. ഇവർ തമ്മിൽ പൊരുതി വിജയിയാകുന്ന പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഇണചേരാൻ അവസരം ഉണ്ടാകുക. ആദ്യം നീരസം കാണിക്കുമെങ്കിലും പെൺപൂച്ചകൾ പിന്നീട് ഇണചേരാൻ നിന്ന് കൊടുക്കും. ഇണചേരുന്ന സമയത്ത് പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയാറുണ്ട്. ഇണചേരലിനുശേഷം പെൺപൂച്ച തന്റെ ശരീരം നക്കി വൃത്തിയാക്കും. ഈ സമയത്ത് ഏതെങ്കിലും ആൺപൂച്ച ഇണചേരാനായി ശ്രമിച്ചാൽ പെൺപൂച്ച ആ ആൺപൂച്ചയെ ആക്രമിക്കും. പക്ഷെ ശരീരശുചീകരണത്തിനുശേഷം പെൺപൂച്ച വീണ്ടും ഇണചേരാൻ സന്നദ്ധയാകും. ആൺപൂച്ചയുടെ [[ലിംഗം|ലിംഗത്തിൽ]] പിറകിലേയ്ക്ക് നിൽക്കുന്ന മുളളുകൾ ഉണ്ടാകും. ഇണചേർന്ന് കഴിഞ്ഞ് ഈ ലിംഗം പിറകോട്ടെടുക്കുമ്പോൾ ഈ മുളളുകൾ പെൺപൂച്ചയുടെ [[യോനി|യോനിയിൽ]] ഉരഞ്ഞ് പെൺപൂച്ചയ്ക്ക് അണ്ഡവിസർജ്ജനം(ovulation) ഉണ്ടാകാൻ സഹായിക്കുന്നു.ഇതിനാലാണ് ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയുന്നത്. ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കാത്തതുകൊണ്ട് തന്നോട് ആദ്യം ഇണചേർന്ന പൂച്ചയിൽ നിന്ന് തന്നെ പെൺപൂച്ച എല്ലായ്പ്പോഴും ഗർഭം ധരിക്കണമെന്നില്ല. അതുപോലെ തന്നെ, തന്റെ ഇണചേരൽ കാലഘട്ടത്തിൽ പല ആൺപൂച്ചകളുമായും പെൺപൂച്ച ഇണചേരും എന്നുള്ളതുകൊണ്ട് തനിക്ക് പ്രസവത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കും ഒരേ അച്ഛൻ തന്നെ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല.[[File:പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ (17 ദിവസം പ്രായം).JPG|thumb|കണ്ണ് തുറന്ന് രണ്ടു ദിവസം കഴിഞ്ഞ പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ]] പൂച്ചയുടെ ആർത്തവചക്രം ഏതാണ്ട് 63–65 ദിവസമാണ്. ഒരു പ്രസവത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് മുതൽ അഞ്ച് കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടാകാം. ഇതിൽ ആദ്യത്തെ കുഞ്ഞ് മറ്റ് കുഞ്ഞുങ്ങളേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കും. ആറ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഏഴ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഇടയിൽ പൂച്ച ഇവരെ മുലയൂട്ടുന്നത് നിർത്തും. ലൈംഗികപരമായ വളർച്ച പൂർണ്ണമാകാൻ പെൺപൂച്ചകൾക്ക് 4–10 മാസവും ആൺപൂച്ചകൾക്ക് 5–7 മാസവും എടുക്കും. പന്ത്രണ്ട് മാസം പ്രായമാകുമ്പോൾ പൂച്ചക്കുഞ്ഞിനെ മറ്റൊരുടമയ്ക്ക് കൈമാറാം. അതിനുമുന്നേതന്നെ തള്ളപ്പൂച്ചയുടെ അടുത്ത് നിന്ന് മാറിനിൽക്കാൻ തുടങ്ങിയാൽ അപ്പൊഴേ പൂച്ചയെ മാറ്റിത്താമസിപ്പിക്കാവുന്നതാ‍ണ്. പൂച്ചയ്ക്ക് കുഞ്ഞുങ്ങളുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 6-8 മാസം ആകുമ്പോൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതുവഴി ആൺപൂച്ചകൾ മൂത്രം ഒഴിച്ചും പെൺപൂ‍ച്ചകൾ ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പൂച്ച ഈ സ്വഭാവം പ്രദർശിപ്പിച്ചതിനുശേഷമാണ് പ്രത്യുത്പാദനശേഷി ഇല്ലാതെയാക്കുന്നതെങ്കിൽ ഈ സ്വഭാവം പൂച്ച തുടരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. === ശുചിത്വം === [[പ്രമാണം:Cat tongue macro.jpg|thumb|right|250px|ചീർപ്പ് പോലെയുള്ള നാക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു പൂച്ച രോമങ്ങൾ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നു.]] പൂച്ചയ്ക്ക് ശുചിത്വം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. തങ്ങളുടെ നാക്കിലുള്ള മുകുളങ്ങൾ ഒരു ചീപ്പ് പോലെ പ്രവർത്തിച്ച് രോമങ്ങൾ ഒതുക്കിവയ്ക്കാൻ പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു.ഇതു മാർജ്ജാര വംശത്തിലുളള എല്ലാ ജീവികളിലും കാണപ്പടുന്നുണ്ട്പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ അഴുക്ക് കളയാനും വിയർപ്പ് നാറ്റം ഇല്ലാതെയാക്കാനും പൂച്ചയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഉത്തമമാണ്. പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് പൂച്ചകളേയും മനുഷ്യരേയും നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതും ഇഷ്ടമാണ്. മറ്റ് പൂച്ചകളെ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതിനുപിന്നിൽ തങ്ങളുടെ മേൽക്കോയ്മ ഉറപ്പിക്കുക എന്നൊരുദ്ദേശ്യവും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ട്. ഇങ്ങനെ വൃത്തിയാക്കുന്നതിനിടയിൽ തന്റെ വയറ്റിൽ എത്തുന്ന രോമങ്ങൾ പൂച്ച പിന്നീട് ഒരു രോമഗോളമായി ചർദ്ദിക്കാറുണ്ട്. നീളമുള്ള രോമം ഉള്ള പൂച്ചകളാണ് ചെറിയ രോമമുള്ള പൂച്ചകളേക്കാൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യാറ്. സ്ഥിരമായി പൂച്ചയുടെ രോമം ചീകി വൃത്തിയാക്കിക്കൊടുത്തോ വയറിൽ രോമം കുമിഞ്ഞ് കൂടുത്തത് ഒഴിവാക്കുന്ന തരം ഭക്ഷണം കൊടുത്തോ ഇത് ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. === മാന്തൽ === നഖം പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടി കട്ടിയായ പ്രതലങ്ങളിൽ ഉരക്കുന്ന സ്വഭാവമുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. ഇത് നഖത്തിന്റെയടിയിൽ ഉള്ള അഴുക്ക് ഒഴിവാക്കാനും കാലുകൾക്ക് നല്ല വ്യായാമം കിട്ടാനും ആയിട്ടാണ് പൂച്ച ചെയ്യുന്നത്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് പൂച്ചകൾ നന്നായി ആസ്വദിക്കുന്നു. നഖങ്ങൾ ഇല്ലാതെയായ പൂച്ചകൾ പോലും ഇങ്ങനെ ചെയ്ത് ആനന്ദം കണ്ടെത്താറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ അടിയിലുള്ള വിയർപ്പ് ഗ്രന്ഥിയിൽ നിന്ന് വിയർപ്പ് വീണ് തന്റെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്താനാണ് പൂച്ച ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. === ഉയരങ്ങളോടുള്ള ഇഷ്ടം === [[പ്രമാണം:Cat in tree03.jpg|thumb|250px|മരത്തിൽ കയറിയ ഒരു പൂച്ച.]] ഉയരം കൂടിയ സ്ഥലത്ത് പോയി ഇരിക്കാൻ പൂച്ചക്കൾക്ക് ഇഷ്ടമാണ്. ഉയരത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ പ്രദേശം മൊത്തം നിരീക്ഷിക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ചീറ്റപ്പുലിയെപ്പോലെ, കാട്ടിൽ ഉള്ള പൂച്ചകൾ മുകളിൽ ഒളിഞ്ഞ് നിന്ന് താഴെയുള്ള ഇരയെ ചാടി വീണ് ആക്രമിക്കാനും ഇങ്ങനെ ഉയരമുള്ള മരത്തിലും മറ്റും കയറി നിൽക്കാറുണ്ട്. <ref>{{cite web | title=Why Do Cats Like High Places? | publisher = Dr. Holly Nash, DVM, MS | url = http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=1&cat=1313&articleid=1125 | work = Drs. Foster & Smith, Inc.}}</ref> അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഉയരം, പൂച്ചയ്ക്ക് അന്തസ്സും സുരക്ഷിതത്വവും കൂടി നൽകുന്നു. ഉയരമുള്ള പ്രതലത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും പൂച്ചയ്ക്ക് ശരീരം വളച്ച് നാലുകാലിൽത്തന്നെ നിലത്ത് വീഴാനുള്ള കഴിവുണ്ട്.<ref>{{cite web | title = Falling Cats | url = http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | accessdate = 2005–10–24 | archive-date = 2016-03-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160303185523/http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | url-status = dead }}</ref> ഇങ്ങനെ ചെയ്യാനുള്ള സമയം കിട്ടിയാൽ മാത്രമേ പൂച്ചയ്ക്ക് നാലുകാലിൽ വീഴാൻ പറ്റുകയുള്ളൂ. അതിനായി 90 cm (3 അടി) ഉയരമെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണം. ഈ പ്രവർത്തിക്ക് പൂച്ച തന്റെ വാൽ ഉപയോഗിക്കാറില്ല എന്നതുകൊണ്ട് വാലില്ലാത്ത പൂച്ചയ്ക്കും ഇങ്ങനെ നാലുകാലിൽ വീഴാൻ സാധിക്കും. <ref>{{cite web | url = http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | title = How does a Cat always land on its feet? | author = Huy D. Nguyen | publisher = Georgia Tech University, School of Medical Engineering | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-08-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100819151937/http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | url-status = dead }}</ref> പൂച്ചയുടെ ഈ താത്പര്യം ചിലപ്പോൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്നെ അപകടകരമായേക്കാം. ''അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ ദ പ്രിവെൻഷൻ ഓഫ് ക്രുവൽറ്റി റ്റു ആനിമത്സ്'' എന്ന സംഘടന പൂച്ച ഉടമകളോട് വീട്ടിൽ അധികം ഉയരമുള്ള ഒന്നും വയ്ക്കരുതെന്ന് പറയുന്നു. ആത്മവിശ്വാസം കൂടുതലായ പൂച്ചകൾ അതിന്റെ മുകളിൽ കയറി താഴെവീണ് അപകടം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനാണ് ഈ മുൻ‌കരുതൽ. <ref>{{cite web | url=http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=0&cat=2032&articleid=3409 | title = High-Rise Syndrome: Cats Injured Due to Falls | author = Veterinary & Aquatic Services Department | work = Drs. Foster & Smith, Inc.}}</ref> === വേട്ടയുടെ ഫലങ്ങൾ === വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ ആയിരത്തിലധികം ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാറുണ്ട്. ഇവയിലധികവും നട്ടെല്ലില്ലാത്ത ജീവികളാണ്, കൂടുതലും ഷഡ്പദങ്ങൾ. വലിയ പൂച്ചകൾ (പുലി, സിംഹം, തുടങ്ങിയവ) നൂറിൽ താഴെ ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെയേ തിന്നാറുള്ളൂ. പൂച്ചകളെപ്പോലെ പലവർഗ്ഗങ്ങളിൽ‍പ്പെട്ട ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവുണ്ടെങ്കിലും അവയെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള ശ്രമത്തിനോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ അവയിലുണ്ടാകുന്ന പോഷണം വളരെ കുറവായതിനാൽ വലിയ പൂച്ചകൾ അവയെ ഒഴിവാക്കാറാണ് പതിവ്. ഇതിനൊരപവാദമുള്ളത് പുള്ളിപ്പുലി ആണ്. പുള്ളിപ്പുലി മുയലുകളെപ്പോലെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളേയും വേട്ടയാടി തിന്നാറുണ്ട്. വീട്ടിൽ നന്നായി ഭക്ഷണം കൊടുത്ത് വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ പോലും തരം കിട്ടിയാൽ പക്ഷികൾ, എലികൾ, തേളുകൾ, പാറ്റകൾ, പുൽച്ചാടികൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളെ വേട്ടയാടാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെ എല്ലാ‍ത്തരം ചെറിയ ജീവികളേയും കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവു കാരണം പൂച്ചകൾ ഇല്ലാതിരുന്ന പുതിയ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് ഒരു പൂച്ച കടന്ന് വന്നാൽ അവിടെ അവ മാരകമായ പ്രഹരം ഏൽപ്പിക്കാൻ വരെ സാധ്യതയുണ്ട്. ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരെ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്റ്റീഫൻസ് ഐലന്റ് വ്രെൺ എന്ന ജീവി ഉദാഹരണം. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പല രാജ്യങ്ങളിലും ഫെറൽ പൂച്ചകളെ കീടങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലാണ് കൂട്ടിയിട്ടുള്ളത്. വീട്ട് പൂച്ചകളേയും ചിലപ്പോൾ കൂട്ടിനുള്ളിൽ പൂട്ടിയിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. പുറത്തുള്ള വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്ക് ഇവ ഒരു ഭീഷണി ആകും എന്നതാണ് കാരണം. ഓസ്ട്രേലിയയിലെ പല മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിലും അങ്ങനെ നിയമം പോലും നിലവിലുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ വരവറിയിക്കാനായി പൂച്ചയുടെ കഴുത്തിൽ മണി കെട്ടാറുണ്ട് ചില ഉടമകൾ. പക്ഷെ ഈ മണിയുടെ പ്രവർത്തന രീതി മനസ്സിലാക്കി അത് ശബ്ദമുണ്ടാക്കാത്ത തരത്തിൽ നടക്കാൻ പഠിക്കാൻ പൂച്ചകൾ സമർത്ഥരാണ്. == വീട്ട് പൂച്ചകൾ == === ഇണക്കി വളർത്തൽ === 2004-ൽ സൈപ്രസ്സിൽ ഒരു മനുഷ്യനും പൂച്ചയും അടുത്തടുത്ത് കിടക്കുന്ന ഒരു കുഴിമാടം ഗവേഷകർ കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി. ഈ കുഴിമാടത്തിനു ഉദ്ദേശം 9,500 വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്നാണ് അവരുടെ അനുമാനം. ഇതിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനും പൂച്ചയും ഒന്നിച്ച് കഴിയാൻ തുടങ്ങിയ കാലഘട്ടം ഇതുവരെ കരുതിയിരുന്നതിലും വളരെ മുന്നേ ആണെന്ന് കണ്ട് പിടിക്കുകയുണ്ടായി. <ref name="9500 years"/><ref>{{cite news |first=Hazel |last=Muir |authorlink= |coauthors= |title=Ancient remains could be oldest pet cat |url=http://www.newscientist.com/article/dn4867.html |work= |publisher=[[New Scientist]] |date=2004-04-08 |accessdate=2007-11-23 }}</ref><ref>{{cite news |first=Marsha |last=Walton |authorlink= |coauthors= |title=Ancient burial looks like human and pet cat |url=http://edition.cnn.com/2004/TECH/science/04/08/cats. cyprus/index.html |work= |publisher=[[CNN]] |date=Friday, April 9, 2004 |accessdate=2007-11-23 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ 14 മുതൽ 20 വർഷം വരെ ജീവിക്കും. 36-ആം വയസ്സു വരെ ജീവിച്ച ഒരു പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഏറ്റവും പ്രായമേറിയ പൂച്ചയായി കരുതപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web | title = Feline Statistics | url = http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | accessdate = 2005–08–15 | archive-date = 2006-06-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060616191415/http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | url-status = dead }}</ref> പുറത്തെങ്ങും വിടാതെ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് ആയുസ്സ് കൂടുതലായിരിക്കും. മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി വഴക്കും അതുമൂലമുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളും ഒന്നും ഇല്ലാതിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് അത്. വന്ധ്യവത്‌കരിച്ച പൂച്ചകൾക്കും ആയുസ്സ് മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാൾ കൂടുതലായിരിക്കും. വന്ധ്യവത്‌കരിക്കുന്നതുകൊണ്ടുള്ള മറ്റ് ഗുണങ്ങൾ എന്തെന്നാൽ ആൺപൂച്ചകൾക്ക് വൃഷണ ക്യാൻസറും പെൺപൂച്ചകൾക്ക് ഗർഭാശയ ക്യാൻസറും ആൺപെൺ ഭേദമില്ലാതെ സ്തനാർബുദവും വരില്ല എന്നതാണ്. <ref>{{cite web | title = Spay and Neuter Your Pet Cats | url = http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | access-date = 2008-10-17 | archive-date = 2008-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081012054137/http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | url-status = dead }}</ref> മറ്റ് വീട്ടുമൃഗങ്ങളെപ്പോലെ പൂച്ചകളും മനുഷ്യനുമായി വളരെ ഇണങ്ങിച്ചേർന്നാണ് ജീവിക്കുക. കാട്ട് പൂച്ചകളോട് പൊരുതി നിന്ന ഒരു കാലത്ത് നിന്നും അവരെ മെരുക്കി വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കാൻ പെട്ട പ്രയാസങ്ങൾ, അവ ഇന്ന് മനുഷ്യർക്ക് ചെയ്ത് തരുന്ന ഉപകാരങ്ങളോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ നിസ്സാരമെന്ന് പറയേണ്ടി വരും. പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ വീട്ടിലെ എലികളേയും മറ്റു കീടങ്ങളേയും കൊല്ലുന്നതിൽ [[പട്ടി|പട്ടികളും]] മനുഷ്യരെ സഹായിക്കുമെങ്കിലും, വീട്ടിലുള്ള ധാന്യങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവ കട്ട് തിന്നുന്ന സ്വഭാവം പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെയാണ് വീട്ടിനുള്ളിൽ വളർത്താൻ കൂടുതൽ അഭികാമ്യം. ഇന്നത്തെക്കാലത്തും പല ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിലും പൂർണ്ണമായും മെരുങ്ങാത്ത പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നു. അവ ധാന്യവിളകളുടെ ഇടയിൽ കഴിയുന്ന കീടങ്ങളെ കൊന്ന് തിന്ന് കർഷകരെ സഹായിക്കുന്നു. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും [[മുയൽ|മുയലുകൾ]], [[കീടം|കീടങ്ങൾ]], [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]], [[പല്ലി|പല്ലികൾ]], [[മീൻ|മീനുകൾ]], [[ഷഡ്പദം|ഷഡ്പദങ്ങൾ]] എന്നീ ജീവികളെ വേട്ടയാടി കൊല്ലുമെങ്കിലും ഇവയെ കഴിക്കാറില്ല. നഗരങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് അലഞ്ഞ് തിരിഞ്ഞ് നടക്കുന്ന പൂച്ചകൾ ശല്യമാകാറുണ്ട്. പൂച്ചകളുടെ വിസർജ്യവും അവ രാത്രി ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങളും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്തിവയ്ക്കാൻ അവർ മൂത്രം ഒഴിച്ച് വയ്ക്കുന്നതും ഒക്കെ ഒഴിവാക്കാനായി പലരും പൂച്ചയെ അകറ്റി നിർത്താനുള്ള യന്ത്രങ്ങൾ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കുക വരെ ചെയ്യാറുണ്ട്. === മനുഷ്യരുമായുള്ള ഇടപഴകൽ === മനുഷ്യർ പല രീതിയിലാണ് പൂച്ചകളുമായി ഇടപഴകുക. വീട്ടിൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നത് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരാണ് ചിലർ അധികം ഗൌരവമില്ലാതെ കാണുമെങ്കിലും ചിലർ അവയെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ താലോലിക്കും. സ്വന്തം പൂച്ചയെ ഒരുക്കി പൂച്ചപ്രദർശനത്തിനു കൊണ്ടുപോകുന്നവരും കുറവല്ല. പൂച്ചകളുടെ ശരീരവലിപ്പം വളരെ കുറവായതിനാൽ മുതിർന്ന ഒരു മനുഷ്യന് പൂച്ച യാതൊരു രീതിയിലും ഉള്ള അപകടം ഉണ്ടാക്കില്ല. പൂച്ചകളുടെ മാന്തലിൽ നിന്നുള്ള മുറിവുകളോ പൂച്ചയുടെ കടി മൂലം പേവിഷം ഏൽക്കുന്നതോ ഒക്കെയാണ് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനുണ്ടാകാവുന്ന വെല്ലുവിളികൾ. പട്ടികളുമായി വഴക്കുണ്ടാക്കുമ്പോൾ പൂച്ച കരുതിക്കൂട്ടിത്തന്നെ പട്ടിയുടെ കണ്ണിൽ മാന്തി അവയ്ക്ക് അന്ധത ഉണ്ടാക്കിയ അവസ്ഥ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ മനുഷ്യരോട് ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾ ചെയ്തതായി അധികം കാണപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മ്യാവൂ, പര്ര്ര്ര്, ഹിസ്സ്, സ്കവീക്ക്, ചിർപ്പ്, ക്ലിക്ക് തുടങ്ങിയ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക, മുരളുക, തുടങ്ങിയ ആശയവിനിമയത്തിനുതകുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ പൂച്ചകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. <ref name=Channel3000Meows/> ==== അലർജികൾ/രോഗങ്ങൾ ==== തെളിഞ്ഞ കണ്ണുകൾ, ഈർപ്പമുള്ള മൂക്ക്, വൃത്തിയുള്ള ചെവി, പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള മോണകളും വൃത്തിയും മിനുസവുമുള്ള ചർമ്മം, എന്നിവയാണ്‌ ആരോഗ്യമുള്ള പൂച്ചയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ<ref name="കർഷകശ്രീ">ഡോ. സി.കെ. ഷാജുവിന്റെ ലേഖനം.കർഷകശ്രീ മാസിക. 2009 ഏപ്രിൽ. പുറം 61</ref>. ഫെലൈൻ ഇൻഫേഷ്യസ് എന്റെറൈറ്റിസ്, ഫെലൈൻ ലൂക്കോപീനിയ, ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂ, പേ വിഷബാധ, തൊലിപ്പുറമേയുള്ള ഫംഗസ് ബാധ, മെയിഞ്ച്, ടോക്സോപ്ലാസ്മ രോഗം; എന്നിവയാണ്‌ പൂച്ചകളിൽ കാണുന്ന പ്രധാന രോഗങ്ങൾ. ഇവയിൽ ടോക്സോപ്ലാസ്മ എന്ന രോഗം ഗർഭിണികളിൽ [[ഗർഭം]] അലസുന്നതിന്‌ കാരണമായിത്തീരും<ref name="കർഷകശ്രീ"/>. അതിനാൽ ഗർഭിണികൾ പൂച്ചകളുമായി അകലം പാലിക്കേണ്ടതാണ്‌. പേ വിഷത്തിനെതിരെ [[നായ|നായകൾക്ക്]] എടുക്കുന്നതുപോലെയുള്ള പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കേണ്ടതാണ്‌. മൂക്കൊലിപ്പ്, ജലദോഷം എന്നിവ ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂവിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. ഭക്ഷണത്തോടുള്ള വിരക്തി, [[പനി]], [[ഛർദ്ദി]], [[വയറിളക്കം]] എന്നിവ ഫെലൈൻ ഇൻസേഷ്യസ് എന്ററൈറ്റിസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിലും ചെവിയുടെ അഗ്രത്തിലും ചെറിച്ചിൽ, രോമം കൊഴിഞ്ഞുപോക്ക് എന്നിവ മെയ്ഞ്ച് രോഗത്തിന്റേയോ ഫംഗസ് ബാധയുടേതോ ആകാം. ഈ രോഗം ചൊകിത്സിച്ച് ഭേദമാക്കാവുന്നതുമാണ്‌<ref name="കർഷകശ്രീ"/>. പൂച്ചയുടെ രോമങ്ങളോടും ഉമിനീരിനോടും ഉള്ള അലർജി കാരണമാണ് അധികം ആളുകളും പൂച്ചകളെ ഇഷ്ടപ്പെടാത്തത്. ത്വക്കിൻപുറത്തുണ്ടാകുന്ന അലർജി, [[ആസ്ത്മ]] തുടങ്ങിയ അസുഖങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് പൊതുവേ പൂച്ചകളോട് അലർജി ഉണ്ടായിരിക്കുമെങ്കിലും തന്റെ വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളുമായി ഇണങ്ങിവസിക്കാൻ കഴിയാറുണ്ട്. <ref>{{cite web|url=http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|title=Dealing with cat allergies|work=animaltrustees.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060221092726/http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|archivedate=2006-02-21|access-date=2008-10-17|url-status=dead}}</ref> ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കണമെന്നില്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെ അത്തരം അസുഖമുള്ളവർ വീട്ടിൽ വളർത്താതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. ഇത്തരം അലർജി ഉണ്ടായിട്ടുപോലും പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂത്ത് അവരെ വളർത്തുന്നവരുണ്ട്. അങ്ങനെയുള്ളവരെ അലർജിക്ക് മരുന്ന് കഴിച്ചും പൂച്ചകളെ സ്ഥിരമായി കുളിപ്പിച്ച് വൃത്തിയാക്കുയും ഒക്കെയാണ് തങ്ങളുടെ അലർജിയോട് പൊരുതുന്നത്. ആഴ്ചയിൽ ഒരിക്കൽ കുളിപ്പിച്ചാൽ വീട്ടിനകത്തെ പൂച്ചകളുടെ 90% മുടികൊഴിച്ചിൽ ഇല്ലാതെയാക്കാം. അലർജി ഉണ്ടാക്കാത്തതരം പൂച്ചകളെ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇപ്പോൾ ഗവേഷണങ്ങളും നടക്കുന്നുണ്ട്. ==== പരിശീലിപ്പിക്കൽ ==== പട്ടികളെപ്പോലെ ചാടാനും മറ്റുമുള്ള അഭ്യാസമുറകൾ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ ചിലർ ശ്രമിച്ച് കാണാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ചില അഭ്യാസങ്ങൾ പഠിക്കാറുമുണ്ട്. പഠിപ്പിക്കുന്നയാളിനു ക്ഷമ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇരിക്കുക, നിൽക്കുക, ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ വരിക എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. === മാന്തൽ === നഖങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാൻ അനുയോജ്യമായ പ്രതലങ്ങൾ നോക്കി മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ ഒരു ശീലമാണ്. വീട്ടിലെ പരവതാനിയും വീട്ടുസാധനങ്ങളും ഇങ്ങനെ പൂച്ച മാന്തി നശിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് മാന്താൻ പാകത്തിൽ എന്തെങ്കിലും വീട്ടിൽ വയ്ക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. <ref>{{cite web | title=Scratching or clawing in the house | url=http://www.fabcats.org/scratching/index.php|accessdate=2005-08-14 }}</ref> സ്ക്രാച്ചിങ്ങ് പോസ്റ്റ്സ് എന്ന പേരിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള സാധങ്ങൾ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. സാധാരണയായുള്ള മാന്തൽ ഉപകരണങ്ങൾ പരവതാനി കൊണ്ടോ അലങ്കാരതുണി കൊണ്ടോ മൂടപ്പെട്ടതായിരിക്കും. പക്ഷെ ഇങ്ങനെയുള്ള വസ്തുക്കൾ കണ്ടാൽ അവ പൂച്ചയ്ക്ക് മാന്താനായി വച്ചതാണെന്ന് പൂച്ചയ്ക്ക് മനസ്സിലാകണമെന്നില്ല എന്നതുകൊണ്ട് മരത്തിന്റെ വീട്ടുസാധനങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ പരവതാനി തിരിച്ച് വച്ച് അതിന്റെ അടിയിലുള്ള കട്ടിയുള്ള ഭാഗം പുറമേ കാണുന്ന രീതിയിൽ വച്ച സാധങ്ങളോ ആവും അഭികാമ്യം എന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. നാരുകൾ കൊണ്ടോ കാർഡ്‌ബോർഡ് കൊണ്ടോ ഉണ്ടാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും വിൽക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ പുറത്ത് വളർന്ന് വീട്ടുപൂച്ചയാക്കിയ പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ഉപകരണങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരാവണമെന്നില്ല. [[പ്രമാണം:Cat claw closeup.jpg|right|thumb|250px|പൂച്ചയുടെ നഖം.]] മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ നഖം വളരുന്നത് ഒരു പരിധി വരെ കുറയ്ക്കുമെങ്കിലും വേണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ നഖം വെട്ടിക്കൊടുക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുപയോഗിക്കുന്ന നഖംവെട്ടിയോ അല്ലെങ്കിൽ മൃഗങ്ങൾക്കുപയോഗിക്കാനുള്ള നഖംവെട്ടിയോ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ നഖത്തിനടിയിലുള്ള ത്വക്ക് മുറിയാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം.മറുവശം കാണാൻ പറ്റുന്നതരത്തിലുള്ള പൂച്ചകളുടെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ ഇക്കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്, പക്ഷെ കട്ടിയാ‍യ നഖമാണ് പൂച്ചയ്ക്കെങ്കിൽ അധികം നീളത്തിൽ നഖം വെട്ടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. പൂച്ചയുടെ മാന്തൽ ഒഴിവാക്കാനായി പല മാർഗ്ഗങ്ങളും ഉണ്ട്. പൂച്ച മാന്തുമ്പോൾ അവിടെ വെള്ളം തളിക്കുന്നതാണ് ഒരു മാർഗ്ഗം. മിനുസമുള്ള ടേപ്പ് പൂച്ച മാന്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒട്ടിക്കുന്നതാണ് മറ്റൊന്ന്. നാരങ്ങയുടെ മണം പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച മാന്താൻ ഇടയുള്ളിടത്ത് നാരങ്ങാ മണമുള്ള എന്തെങ്കിലും വയ്ക്കുന്നതും ഫലപ്രദമായ ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്. കയ്പ്പേറിയ ആപ്പിൾ സത്തും പൂച്ചകളെ അകറ്റാൻ നല്ലതാണ്. ==== ഡീക്രോളിങ്ങ് ==== പൂച്ചയുടെ വിരലുകളിൽ നിന്ന് നഖവും ആദ്യത്തെ എല്ലും നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഒരു ശസ്ത്രക്രിയയെയാണ് ഡീക്രോളിങ്ങ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് പൂച്ചയുടെ മുൻ‌കാലുകളിൽ മാത്രമേ മുഖ്യമായും ചെയ്യാറുള്ളൂ. പൂച്ച വീട്ടുസാധങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളേയും പൂച്ചകളേയും മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നത് തടയാനും ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. വേട്ടയാടാൻ സമർത്ഥരായ പൂച്ചകളെ, ആ കഴിവ് കുറയ്ക്കാനും ചിലപ്പോൾ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യേണ്ടി വരും. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ചില വീട്ടുടമകൾ വാടകക്കാരുടെ പൂച്ചകളെ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യണമെന്ന് ശഠിക്കാറുണ്ട്. [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയ്ക്ക്]] പുറത്ത് എവിടേയും ഡീക്രോളിങ്ങ് അധികം പ്രചാരത്തിലല്ല. മൃഗങ്ങൾക്കെതിരേ ഉള്ള ക്രൂരതയായിട്ട് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നതിനാൽ പലയിടത്തും ഇത് നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. === വിസർജ്ജനം === വീട്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനായി ലിറ്റർ ബോക്സ് വീട്ടിൽ വയ്ക്കാറുണ്ട് ഉടമകൾ. മണൽ, ചെറുതായി മുറിച്ച കടലാസ് കഷ്ണങ്ങൾ, മരക്കഷ്ണങ്ങൾ, ബെന്റൊണൈറ്റ് എന്നിങ്ങനെ വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്നതരം വസ്തുക്കളാണ് ഇതിൽ ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരുടെ ടോയിലന്റിന്റെ അതേ ഉപയോഗമാണ് ഇതിനും. ഇത് വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ് കാരണം പൂച്ചയ്ക്ക് മലീമസമായ ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇഷ്ടമായില്ലെങ്കിൽ വിസർജനത്തിനു മറ്റു സ്ഥലങ്ങൾ തപ്പിപ്പോകാൻ ഇടയുണ്ട്. കൂടാതെ, പൂച്ചയ്ക്ക് വയറിളക്കം വരുന്നതും ലിറ്റർ ബോക്സിലെ മലിനീകരണം അസഹനീയം ആകുന്നതും ഒരേ സമയത്ത് സംഭവിച്ചാൽ ഈ ലിറ്റർബോക്സാണ് തനിക്ക് അസുഖം ഉണ്ടാകാൻ കാരണം എന്നും പൂച്ച കരുതാൻ ഇടയുണ്ട്. വീട്ടിനു പുറത്ത് വളരുന്ന പൂച്ചകൾക്കും ലിറ്റർ ബോക്സ് അഭികാമ്യമാണ്. പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി മനസ്സിലാക്കാനും ലിറ്റർ ബോക്സ് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പല തരത്തിലുള്ള ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭിക്കും, ചിലതിൽ സ്വയം വൃത്തിയാക്കാനുള്ള സൌകര്യം പോലുമുണ്ട്. ബെന്റൊനൈറ്റ് പോലെ നന്നായി വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെ സ്വയം വൃത്തിയാക്കുന്ന ലിറ്റർ ബോക്സുകളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതേ പദാർത്ഥം ചില പൂച്ചകളിൽ ആരോഗ്യ പ്രശ്നം ഉണ്ടാക്കാറുണ്ടെന്നും സംശയിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. <ref>{{cite web | title=Suspected bentonite toxicosis in a cat from ingestion of clay cat litter | url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8888544&dopt=Abstract|accessdate=2005-09-10 }}</ref> ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് ബാധിച്ച പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം, കടൽ ഒട്ടർ (sea otter) എന്ന ജീവിക്ക് ആപത്കരമാകും എന്നതുകൊണ്ട് സീ ഓട്ടർ കാണപ്പെടുന്ന കടൽക്കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം കടലിൽ ഒഴുക്കാതെ മറ്റെവിടെയെങ്കിലും കളയേണ്ടി വരും. <ref name=mag72>{{cite news|url=http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|title=Parasite in cats killing sea otters|publisher=[[National Oceanographic and Atmospheric Administration]]|date=2003-01-21|work=NOAA magazine|accessdate=2007-11-24|archive-date=2007-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20071225205629/http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.viamagazine.com/top_stories/articles/seaotter_savior07.asp The Sea Otter Savior<!-- Bot generated title -->]</ref> [[പ്രമാണം:Toilet Trained Cat 22 Aug 2005.jpg|thumb|250px|ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിച്ച പൂച്ച.]] ലിറ്റർ ബോക്സ് വഴി ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് എന്ന രോഗം പൂച്ചയിൽ നിന്ന് ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്കും പ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞ മനുഷ്യർക്കും പകരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അധികം പൂച്ചകൾക്കും ഈ അസുഖം ഉണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും സ്ഥിരമായി ലിറ്റർബോക്സ്, മേൽപ്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവർ വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഈ അസുഖം വരാനുള്ള സാധ്യത ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുടെ ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇതുവഴി ലിറ്റർ ബോക്സിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവാക്കാം. ഇതിനായുള്ള പരിശീലനം ലിറ്റർ ബോക്സ് പതുക്കെ മുകളിലേയ്ക്ക് നീക്കി നീക്കി ടോയിലറ്റിന്റെ അടുത്തും പിന്നീട് മറ്റെന്തെങ്കിലും താങ്ങിന്റെ സഹായത്തോടെ ടോയിലറ്റിന്റെ മുകളിലും വയ്ക്കുന്ന രീതിയിൽ നൽകാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ ആറ് ആഴ്ചകളോളം ഉള്ള ശ്രമം മതിയാകും. <ref>{{Cite web |url=http://www.toilettrainedcat.com/ |title=The Toilet Trained Cat: A Step-By-Step Guide on How To Train Your Cat to Use the Human Toilet<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-10-18 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121074325/http://www.toilettrainedcat.com/ |url-status=dead }}</ref> ഇങ്ങനെ പൂച്ചയ്ക്ക് പരിശീലനം നൽകാൻ സഹായിക്കുന്ന പല ഉപാധികളും ഇന്ന് കടകളിൽ വാങ്ങാൻ ലഭിക്കും. === പലതരം വീട്ട് പൂച്ചകൾ === പലതരം ജനുസ്സുകളിലുള്ള പൂച്ചകളെ ഇന്ന് മനുഷ്യർ വളർത്താറുണ്ട്. മൃഗങ്ങളെ വിൽക്കുന്നവർ ഇന്ന് ഏതാണ്ട് 30-40 തരം പൂച്ചകളെ വിൽക്കാറുണ്ട്. പല പുതിയ ജനുസ്സുകളെ സൃഷ്ടിക്കാനും ഉള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നു. വർഷത്തിൽ പുതിയ ഒരു ജനുസ്സെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നാണ് കണക്ക്. സൌന്ദര്യമുള്ള പൂച്ചകൾക്കായി ഇന്ന് വിപണിയിൽ നല്ല മത്സരമാണ്. വീടുകളിൽ വളർത്തുന്ന പല തരം ജനുസ്സുകൾ ഇണ ചേർന്ന് പുതിയ ജനുസ്സ് ഉണ്ടാകാറുമുണ്ട്. അവയെ തരം തിരിക്കാനായി നീളൻ മുടിയുള്ള പൂച്ചകൾ, ചെറിയ മുടി ഉള്ള പൂച്ചകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വേർതിരിവ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലും]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലും]] ഇങ്ങനെ ശുദ്ധജനുസ്സിലല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ മാഗി എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. (മാഗി എന്നത് മാർഗരറ്റ് എന്നതിന്റെ ചുരുക്കമാണ്. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പശുക്കൾക്കും പശുക്കിടാങ്ങൾക്കും വിളിച്ചിരുന്ന പേരാണ് ഇത്. പിന്നീട് വിക്റ്റോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇത് പൂച്ചയുടെ മറുപേരായി).<ref>{{cite web | url=http://www.worldwidewords.org/qa/qa-mog1.htm | title=Moggie | publisher=Worldwidewords.org | accessdate=2007-05-15}}</ref> [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ശുദ്ധജനുസ്സല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ബാൺ എന്നും ആലി ക്യാറ്റ് എന്നുമാണ് വിളിക്കാറുള്ളത്. പൂച്ചകൾക്ക് പല നിറങ്ങളും പാറ്റേണുകളും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ശാരീരികപ്രത്യേകതകൾ ജനുസ്സായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Greece-Cat.jpg|thumb|250px|ബഹുനിറമുള്ള വാൻ എന്നയിനത്തിൽ പെട്ട ഒരു പൂച്ച.]] ==== രോമങ്ങളുടെ പാറ്റേൺ ==== പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങളിൽ ഉള്ള പാറ്റേൺ അനുസരിച്ച് പൂച്ചകളെ പലതായി തരം തിരിക്കാം. മുഖ്യമായത് ചുവടെ: ; ബഹുനിറം, ടക്സീഡോ, വാൻ: ശരീരം മുഴുവൻ കറുത്ത് നെഞ്ച് മാത്രം വെളുത്ത തരം പൂച്ചയാണ് ബൈകളർ അല്ലെങ്കിൽ ടക്സീഡോ പൂച്ചകൾ. ഇവയുടെ മുഖത്തും കാലിലും ഒക്കെ ചില അടയാളങ്ങളും ഉണ്ടാകും. വാലിലും ചെവിയുൾപ്പെടെയുള്ള തലയുടെ ഭാഗത്തും മാത്രം നിറമുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചയാണ് വാൻ (ഈ പൂച്ചകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാടായ ടർക്കിയിലെ വാൻ തടാകത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് വന്നത്). ശരീരത്തിലുള്ള വെള്ള നിറത്തിന്റെ അനുപാതമനുസരിച്ച് മറ്റ് പല പേരുകളും ഉണ്ട് പൂച്ചയ്ക്ക്. ഹാർലിക്വിൻ, ജെല്ലിക്കിൾ എന്നീ പൂച്ചകൾ ഉദാഹരണം. Bicolor cats can have as their primary (non-white) color black, red, any dilution thereof and tortoiseshell (see below for definition). [[പ്രമാണം:Cat November 2010-1a.jpg|thumb|right|250px|നെറ്റിയിൽ "M" അടയാളമുള്ള പോർട്ടുഗൽ ടാബി പൂച്ച.]] ; ടാബി പൂച്ച: ശരീരത്തിൽ വരകളുള്ള പൂച്ചയാണ് ടാബി പൂച്ച. മാക്കറൽ അല്ലെങ്കിൽ വരയൻ ടാബി എന്നയിനം പൂച്ചകളുടെ വശങ്ങളിൽ മീനുകളുടേതുപോലെ ധാരാളമായി വരകൾ ഉണ്ടാകും. വരകൾക്ക് പകരം കുത്തുകളായാൽ അതിനെ സ്പോടഡ് ടാബി എന്നാണ് വിളിക്കുക. ചെറിയ ശരി അടയാളം പോലെ ശരീരത്തിൽ അടയാളമുള്ള പൂച്ചകൾ ടിക്ക്ഡ് ടാബി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് അബിസ്സിനിയൻ ജനുസ്സുകളിൽപ്പെട്ട പൂച്ചകളിൽ ആണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ചില പ്രത്യേകതരം ടാബികൾ ചില രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമേ കാണപ്പെടാറുള്ളൂ. ഉദാഹരണത്തിനു വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് യൂറോപ്പിൽ വളരെ സുലഭമായി കാണപ്പെടുന്ന ബ്ലോച്ച്ഡ് ടാബികൾ, മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ വളരെ ദുർലഭമായേ കാണാ‌റുള്ളൂ. [[പ്രമാണം:Curly_tortoiseshell.png|thumb|right|250px|Female tortoiseshell-and-white cat.]] ; ആമത്തോട് പൂച്ച അല്ലെങ്കിൽ കാലിക്കോ പൂച്ച : ഈ പൂച്ചയെ കാലിമാൻ‌കോ പൂച്ച എന്നും ക്ലൌഡഡ് ടൈഗർ പൂച്ച എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. "ടോർട്ടി" എന്ന വിളിപ്പേരുമുണ്ട് ഈ ഇനത്തിന്. പൂച്ചപ്രേമികൾ ആമത്തോട് പൂച്ചയുടെ പുറത്ത് ചുവപ്പോ ക്രീമോ നിറങ്ങൾ ഭംഗിക്കായി പൂശാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ളനിറത്തിലുള്ള പൊട്ടുകൾ കാണും രോമത്തിൽ. അവയെ വെളുത്ത ആമത്തോട് പൂച്ചകൾ എന്നു വിളിക്കും. എന്നാൽ വെള്ള നിറം അതിന്റെ രോമത്തിൽ ധാരാളമായി ഉണ്ടെന്ന് വരികയും ചുവപ്പും കറുപ്പും നിറത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അവിടവിടെയായി കാണപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ അതിന്റെ പേര് കാലിക്കോ എന്നു മാറും. എല്ലാ കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും കറുപ്പും ചുവപ്പും രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകുനെന്നതിനാൽ ആമത്തോട് പൂച്ചകളായി കണക്കാക്കപ്പെടും, പക്ഷെ എല്ലാ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും കാലിക്കോ ഇനത്തിൽ പെടില്ല. കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ള നിറം ധാരാളമായി രോമത്തിൽ വേണം എന്നുള്ളതുകൊണ്ടാണ് ഇത്. കാലിക്കോ പൂച്ചകളെ ട്രൈകളർ പൂച്ചകൾ എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. ജപ്പാനിൽ ഇവയെ മൈ-കി (മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള രോമങ്ങൾ) എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. ഡച്ചുകാർ ഇതിനെ പാടുള്ള പൂച്ച എന്ന അർത്ഥമുള്ള ലാപ്ജെസ്കാറ്റ് എന്ന പേരാലും വിളിക്കും. ശരിയായ ട്രൈകളർ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് നിറങ്ങൾ നിർബന്ധമായും വേണം. ചുവപ്പ് നിറവും, വെള്ള നിറവും പിന്നെ ബ്രൌൺ, കറുപ്പ്, നീല എന്നീ നിറങ്ങളിൽ ഒന്നും ആണ് അവ. <ref>{{cite web | title=Torties, Calicos and Tricolor cats | url=http://www.fanciers.com/cat-faqs/tricolors.shtml| accessdate=2005-10-24 }}</ref> രണ്ട് തരത്തിലുള്ള എക്സ് ക്രോമസോൺ വരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആമത്തോട് പൂച്ചകൾക്കും കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും ഇങ്ങനെ നിറങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇവ രണ്ടും പെൺപൂച്ചകൾ ആയിരിക്കും. (എല്ലാ സസ്തനികൾക്കും രണ്ട് എക്സ് ക്രോമസോമുകൾ ആണ് പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുക, ഒരു എക്സും ഒരു വൈ-യും ആണിനും). ഓറഞ്ച് നിറമുള്ള പൂച്ചകൾ അധികവും ആണ്പൂച്ചകളുമായിരിക്കും (3:1 അനുപാതത്തിൽ). ഓറഞ്ഞ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന കുട്ടികൾ ഒന്നുകിൽ ഓറഞ്ഞ് നിറത്തിൽ പെട്ടവയോ ആമത്തോട് പൂച്ചയോ ആയിരിക്കും. ആൺ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും ചിലപ്പോൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത് ക്രോമസോമുകളുടെ തകറാറ് മൂലമാണ് ഉണ്ടാകാറ്. കിമെറിസിസം എന്ന പേരുള്ള ഒരു പ്രക്രിയ (രണ്ട് ഭ്രൂണങ്ങൾ ചേർന്ന് ഒരു കുഞ്ഞ് ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥ) വഴിയും ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കാം. [[പ്രമാണം:Niobe050905-Siamese Cat.jpeg|thumb|right|250px|സയാമീസ് പൂച്ച.]] ; കളർപോയിന്റ് : സയാമീസ് പൂച്ചകളിലാണ് അധികവും കളർപ്പോയിന്റ് പാറ്റേണുകൾ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. എന്നാലും ഏത് പൂച്ചയിലും ഇത് ഉണ്ടാകാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് കറുത്ത മുഖം, ചെവി, കാലുകൾ, വാൽ എന്നിവയും മറ്റുഭാഗങ്ങളിൽ ഇളം നിറവുമാണ് ഉണ്ടാകുക. കുറച്ച് വെള്ള നിറവും അവിടവിടെയായി കണ്ടേക്കാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകളുടെ നാമം അവയുടെ യഥാർത്ഥ നിറത്തിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും എന്നതിനാൽ കടും ബൌൺ നിറമുള്ള സീൽ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും, ഇളം ബ്രൌൺ നിറമുള്ള ചോക്കളേറ്റ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും കടും ഗ്രേ നിറമുള്ള ബ്ലൂ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ലൈലാക്ക് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ചുമപ്പ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ഒക്കെ അടങ്ങുന്നതാണ് കളർപ്പോയിന്റ്. മെലാനിൻ‍ എന്ന രാസവസ്തുവിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പരിണാമത്തിന്റെ ഫലമാണ് ഈ നിറങ്ങൾ. ശരീര താപനിലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വ്യത്യാസത്തിനനുസരിച്ചാണ് ഇങ്ങനെ നിറവ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നതുകൊണ്ട് വയസ്സാകുന്തോറും ഈ പൂച്ചകൾ ഇരുണ്ട് വരുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ തൊലിപ്പുറത്ത് എന്തെങ്കിലും അപകടം സംഭവിച്ചാൽ ഈ പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറത്തിൽ വ്യത്യാസവും വന്നേക്കാം. : ഇങ്ങനെയുണ്ടാകുന്ന പരിണാമം ഞരമ്പുകളേയും ബാധിക്കാറുണ്ട് എന്നതുകൊണ്ട് കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് [[കോങ്കണ്ണ്]] വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു. വെളുത്ത കടുവകളിലും ഇതേ പ്രശ്നം കാരണം കോങ്കണ്ണ് സാധാരണമാണ്. ; വെളുത്ത പൂച്ചകൾ : തൈറോസിനാസെ എന്ന ജീനിന്റെ പരിണാമം വഴി മുഴുവനായും വെളുത്തുപോകുന്നത് കുറവാണ് പൂച്ചകളിൽ. പൂച്ചകൾ അധികവും വെളുത്തിരിക്കുന്നത് മെനാനോസൈറ്റ് എന്ന രാസവസ്തു അവയുടെ ത്വക്കിൽ ഇല്ലാതെയാകുന്നതുകൊണ്ടാണ്. മെലാനോബ്ലാസ്റ്റ് എന്ന കോശങ്ങൾ കുറയുന്നതുമൂലം വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാറും പതിവുണ്ട്. ഒന്നോ രണ്ടോ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതൽ ആണ്. ==== ശാരീരിക ഘടന ==== പല തരത്തിലുള്ള പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാകുമെങ്കിലും ശരീരത്തിന്റെ വ്യത്യാസം അനുസരിച്ച് അവയെ രണ്ട് അറ്റമായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ; ഓറിയന്റൽ: ഇതൊരു ജനുസ്സല്ല, പക്ഷെ മെലിഞ്ഞ് നീണ്ട, ആൽമണ്ടിന്റെ രൂപത്തിൽ കണ്ണുകളുള്ള നീളൻ മൂക്കും വലിപ്പമേറിയ ചെവിയും ഒക്കെയുള്ള പൂച്ചകളെ ഇങ്ങനെ തരം തിരിക്കാം. സയാമീസ് പൂച്ചകളും ഓറിയന്റൽ ഷോർട്ട്‌ഹെയർ പൂച്ചകളും ഇതിൻ ഉദാഹരണമാണ്. ; കോബി: ഉയരം കുറഞ്ഞ്, പേശികൾ നിറഞ്ഞ, ഒതുക്കമുള്ള ശരീരഘടനയും ഉരുണ്ട കണ്ണുകളും ചെറിയ മൂക്കും ചെവിയും ഉള്ള പൂച്ചകളെയാണ് കോബി എന്ന വിഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നത്. പേർഷ്യൻ പൂച്ചകളും എക്സോട്ടിക്ക് പൂച്ചകളും ഇതിനുദാഹരണം. == കാട്ടുപൂച്ച == {{main|കാട്ടുപൂച്ച}} [[പ്രമാണം:Feral cat Virginia crop.jpg|thumb|250px|ആക്രമണങ്ങളിൽ ഏറ്റ പരുക്കുകളുമായി ജീവിക്കുന്ന ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]] കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഒറ്റയ്ക്കും ജീവിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും അധികവും കൂട്ടമായിട്ടാണ് കണ്ടുവരാറ്. വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുന്ന പൂച്ചകൾ പതിയെ ഇങ്ങനെയുള്ള കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചേരാറുണ്ട്. വലിയ പട്ടണങ്ങളിലും ഇതുപോലെ കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കോളനികൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. റോമിലെ കൊളോസ്സിയവും ഫോറം റൊമാനും ഇതിനു ഉദാഹരണം. പക്ഷെ റോമിലുള്ള പൂച്ചകളെ അവിടത്തെ ആളുകൾ തീറ്റിപ്പോറ്റാറുണ്ട് എന്നതിനാൽ ഇവ പൂർണ്ണമായും കാട്ടുപൂച്ചകൾ എന്ന് പറയാനാകില്ല. പരിസരവുമായി ഇണങ്ങാൻ പൂച്ചകൾക്ക് നല്ല മിടുക്കാണുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങിജീവിച്ചാൽ അവരിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം കിട്ടുമെന്ന് പൂച്ചകൾ എളുപ്പം മനസ്സിലാക്കും. അലഞ്ഞ് തിരിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് പോലും ഭക്ഷണം കൊടുക്കാൻ ആളുകൾ തയ്യാറാകും. പൂച്ചകൾ നന്നായി പരിസരവുമായി ഇണങ്ങുമെങ്കിലും തണുപ്പ് അധികം ഉള്ള സ്ഥലങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പറ്റിയതല്ല. കൂടാതെ നല്ലവണ്ണം പ്രോട്ടീനുകൾ ആവശ്യമായതിനാൽ ഭക്ഷണം കുറവ് കിട്ടുന്ന പട്ടണങ്ങളും ഇവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമല്ല. നഗരങ്ങളിലെ പൂച്ചകൾ പട്ടികളാലും വാഹനങ്ങളാലും കൊല്ലപ്പെടാറുണ്ട്. എങ്കിലും ഉടമസ്ഥരില്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ദത്തെടുക്കാനും ഭക്ഷണം നൽകാനും പകർച്ചവ്യാധികളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുവാനുള്ള കുത്തിവയ്ക്ക് നൽകുവാനും ഒക്കെ സന്നദ്ധരായ പല മൃഗങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സംഘടനകളും ഉണ്ടെന്നുള്ളത് ആശ്വാസമാകുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള പൂച്ചകളെ അവയുടെ പൂർണ്ണമായ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുപ്പിച്ച് തിരിച്ച് വിടുകയാണ് ചെയ്യാറ്. വീണ്ടും അവ പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചകളുടെ ചെവിയുടെ ഒരറ്റം ചെറുതായി മുറിച്ചാണ് അവർ പൂച്ചയെ തിരികെ വിടാറ്. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾക്ക് ആവശ്യത്തിനു പരിചരണം കൊടുക്കുന്നതുവഴി അവയുടെ ജീവിതകാലം കൂടാറുണ്ട്. അതുകൂടാതെ ഭക്ഷണത്തിനായും മറ്റും വഴക്ക് കൂടുന്ന ശീലവും ഒരുപരിധി വരെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ ഈ പരിചരണം സഹായിക്കുന്നു. === പരിസരത്തിനുണ്ടാകുന്ന സ്വാധീനം === [[പ്രമാണം:Feral cat gl3.gif|thumb|250px|പിടിയിലായ ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]] [[ഹവായി|ഹവായിയുടെ]] തീരങ്ങളിലും കാടുകളിലും ഉള്ള വേട്ടക്കാരിൽ ഏറ്റവും മുഖ്യം എന്ന് തന്നെ പറയാവുന്ന ജീവിയാണ് കാട്ട് പൂച്ച. കാട്ടിലുള്ള പല പക്ഷികളും കടലിലുള്ള പല പക്ഷികളും ഒക്കെ എണ്ണത്തിൽ കുറവാകാൻ കാരണമായ ജീവികളിൽ കാട്ട്പൂച്ചയും പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|title=www. birdinghawaii.co. uk/XShearwaterkills2.htm<!-- INSERT TITLE -->|accessdate=2007-05-26|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927003352/http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|url-status=dead}}</ref> ഒരിക്കൽ 56 കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ ഉച്ചിഷ്ടങ്ങൾ പഠനവിധേയമാക്കിയപ്പോൾ അതിൽ നാൽപ്പത്തിനാലു പക്ഷികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാണപ്പെടുകയുണ്ടായി. അതിൽ 40 എണ്ണം അന്യംനിന്നുപോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന പക്ഷികളാണ്.<ref>{{cite web | url=http://www.earlham.edu/~biol/hawaii/mammals.htm | title=Introduced Species in Hawaii (Senior Seminar 2002) | year=2002 | publisher=Earlham college, Department of Biology | accessdate=2007-05-15}}</ref> ദക്ഷിണ ഭൂഗോളത്തിൽ, പൂച്ച വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട ജീവികൾ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത പല പ്രദേശങ്ങളും ഉണ്ട്. [[ഓസ്ട്രേലിയ]] ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവിടങ്ങളിലുള്ള മറ്റ് ജീവികൾക്ക് പൂച്ചകളോട് അധികം പേടിയുണ്ടാകാറില്ല. ഈ സ്ഥലങ്ങളിലുള്ള പല ജീവികളുടേയും വംശനാശം കാട്ടുപൂച്ചകൾ വരുത്തി വയ്ക്കാറുണ്ട്. ഓസ്ട്രേലിയയിൽ മാത്രം പല പക്ഷികളും, ഉരഗങ്ങളും ഒക്കെ കാട്ടുപൂച്ചകളാൽ ഇല്ലാതെയായിക്കഴിഞ്ഞു. കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മറ്റ് ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ വലിയ വേലി കെട്ടിയ പാർപ്പിടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയാണ് ഇപ്പോൾ പല സംഘടനകളും. ഇതിൽ ചിലത് ദ്വീപുകളുമാണ്. <ref>[http://www.numbat.org.au/ Community awareness and involvement in the conservation of our unique mammal emblem], [[Numbat|Project Numbat]]</ref> === കാട്ടുപൂച്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള മനുഷ്യരുടെ പേടികൾ === പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന വികാരങ്ങളിൽ പ്രധാനമായുള്ളത് രണ്ടെണ്ണമാണ്. മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്വാഭാവിക പേടി ഉണ്ടാകുന്നതാണ് ഒന്ന്. പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരുമെന്ന പേടിയാണ് രണ്ടാമത്തേത്. പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളുടെ ജീവിതത്തിനു ഭീക്ഷണിയാകുന്നത് പല സാഹചര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ചിരിക്കും. ദ്വീപുപോലെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇവ മുഖ്യമായും ഭീഷണിയുയർത്തുന്നത്. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ വളരെക്കാലമായി ജീവിച്ചുപോരുന്ന ബ്രിട്ടൺ പോലെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ പൂച്ച കാര്യമായ പാരിസ്ഥിതികപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല. ഇതുരണ്ടും കൂടാതെ ഈ പൂച്ചകളെ ഇരതേടാനായി മറ്റ് വലിയ മൃഗങ്ങൾ വരുന്നതും പൂച്ചകളാൽ പകർച്ചവ്യാധികൾ പകരുന്നതുമൊക്കെയാണ് പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ച് മനുഷ്യർക്കുണ്ടാകുന്ന മറ്റ് പേടികൾ. കൊയോട്ട്സ് (''Coyotes'') എന്ന ജീവിയാണ് വീട്ടുപൂ‍ച്ചകളെ മുഖ്യമായി കൊല്ലുന്നത്. ''FELV'' (''feline leukemia''), ''FIV'' (''feline immunodeficiency virus''), പേവിഷബാധ എന്നിവയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് വരുന്ന മാരകരോഗങ്ങൾ. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് വീട്ട്പൂച്ചകളെ അധികം പുറത്തേയ്ക്ക് വിടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. പൂച്ചകളുടെ സംഖ്യ കൂടുന്നതും ചിലപ്പോൾ പ്രശ്നമാകാറുണ്ട്. അമേരിക്കയിലെ ഒരു സംഘടനയുടെ (Humane Society of the United States) അഭിപ്രായത്തിൽ 30–40 ലക്ഷം‍ പൂച്ചകളും പട്ടികളുമാണ് ഓരോ വർഷവും വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കപ്പെടുന്നത്. വീടുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ മൃഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതുവഴി പല വീട്ടുമൃഗങ്ങളേയും കൂട്ടിനുള്ളിൽ തന്നെ പൂട്ടിയിടാൻ വീട്ടുകാർ നിർബന്ധിതരായിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് അവിടെ. ഈ വീട്ടുമൃഗങ്ങളെ വന്ധ്യംകരിക്കുന്നത് ഇവയുടെ സംഖ്യ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും. 1992-ൽ അമേരിക്കയിൽ നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് അവിടെയുള്ള 12,893 (29,4%) വളർത്ത് മൃഗങ്ങളും, 26.9% പട്ടികളും 32,6% പൂച്ചകളും വന്ധ്യംകരിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്. <ref>{{cite web | url=http://www.spayusa.org/main_directory/02-facts_and_education/stats_surveys/javma_articles/02dogs-cats-sterilized.asp | title=Estimation of the proportions of dogs and cats that are surgically sterilized | author=Jane C. Mahlow, DVM, MS | publisher=www. spayusa.org, summarizing J Am Vet Med Assoc 1992;215;640–643 | accessdate=2007-05-15}}</ref> പൂച്ചകളോടുള്ള അമിതമായ പേടി, ഐലുറോഫോബിയ (ailurophobia) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. == ശാസ്ത്രീയമായ തരംതിരിവ് == 1758-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സിസ്റ്റമാ നാച്ചുറാ (Systema Naturae) എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പത്താം വാള്യത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചയെ ഫെലിസ് കാറ്റസ് (''Felis catus'') എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് കാരൊളസ് ലിന്യസ് (Carolus Linnaeus) ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref name="MSW3-catus">{{MSW3 Wozencraft | pages = 534–535 | id = 14000031}}</ref><ref name="Linaeus1758">{{cite book |last=Linnaeus |first=Carolus |authorlink=Carl Linnaeus |title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |publisher=Holmiae (Laurentii Salvii) |year=1766 |pages=62 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k99004c/f62.chemindefer |accessdate=2008-04-02 |language={{In lang|la}} |volume=1 |edition = 12th edition |origyear = 1758}}</ref> എന്നാൽ പിന്നീടുണ്ടായ ചില പഠനങ്ങളിൽ നാട്ടുപൂച്ചകൾ, കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ അതേ വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടതുതന്നെയാണെന്നുള്ള തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു <ref name="MSW3-catus" />. 1777-ൽ ജൊഹാൻ ക്രിസ്ത്യൻ ഡാനിയേൽ വോൺ ഷ്രെബർ വീട്ടുപൂച്ചകളെ ഫെലിസ് സിൽ‌വെസ്റ്റ്രിസ് (''Felis silvestris'') എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്തണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു. <ref name="MSW3-silvestris">{{MSW3 Wozencraft | pages = 536–537 | id = 14000057}}</ref> പൂച്ചയുടെ ഗണമായി ഈ രണ്ട് പേരുകളും ഇന്ന് മാറിമാറി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. വളർത്ത് പൂച്ചകൾ ''F. silvestris'' എന്ന ഗണത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗമായ ''F. s. catus'' എന്ന ഗണമായും കണക്കാക്കപ്പെടാറുണ്ട്.<ref name="SciencemagNEO" /> അതുപോലെതന്നെ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ''F. catus'' എന്ന വിഭാഗത്തിന്റെ പല ഉപവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവയാണെന്നും കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref name="MSW3-silvestris" /> എന്നാൽ 200-ൽ, ICZN (International Commission on Zoological Nomenclature)-ന്റെ Opinion 2027 എന്ന കോൺഫറൻസ് കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ വിഭാഗമായി ''F. silvestris'' എന്ന് നിശ്ചയിച്ചതോടെ ഈ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവായി.<ref>{{cite journal | author = ICZN | title = Opinions | journal = Bulletin of Zoological Nomenclature | volume = 60 | publisher = [[International Commission on Zoological Nomenclature]] | date = [[2003-03-31]] | accessdate = 2008–04–02 | url = http://www.iczn.org/BZNMar2003opinions. htm#opinion2027 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എങ്കിൽപ്പോലും ഇന്നും വളർത്ത്പൂച്ചകളുടെ പേരായി ''F. catus'' എന്നാണ് മുഖ്യമായും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. ജോഹൻ ക്രിസ്ത്യൻ പോളികാർപ് എക്സ്ലിബെൻ 1777-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''Anfangsgründe der Naturlehre and Systema regni animalis'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചകളെ ''Felis domesticus'' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ആയിരുന്നു ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. ഇതും, ഇതിന്റെ പല വകഭേദങ്ങളായ ''Felis catus domesticus'' എന്നും ''Felis silvestris domesticus'' എന്നും പലപ്പോഴായി പലയിടത്തും പ്രയോഗിച്ച് കാണാറുണ്ടെങ്കിലും [[International Code of Zoological Nomenclature|ഇന്റർനാഷണൽ കോഡ് ഓഫ് സുവോളജിക്കൽ നോമൻക്ലെച്ചർ]] എന്ന സംഘടനയുടെ നിയമവലി പ്രകാരം ഇതൊന്നും ശാസ്ത്രീയനാമങ്ങളായി പരിഗണിക്കാനാവില്ല. == സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പ്രചാരം == 20 മില്ലി സെക്കൻ്റ് മുതൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റ് വരെയുള്ള സമയത്ത് പ്രതികരിക്കുന്നതിനാൽ(reflex action) സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ താരമാണ് പൂച്ച. റിഫ്ലക്സ് ആക്ഷൻ ഏറ്റവും വേഗമുള്ളതും കൃത്യവുമായതിനാലും പൂച്ച സാർ എന്നാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പേര് തന്നെ. സംഘട്ടന രംഗങ്ങളിലെ പൂച്ചയുടെ അസാധാരണമായ മെയ്വഴക്കം കാരണം എതിരാളിക്ക് പലപ്പോഴും പരാജയം സംഭവിക്കുന്നതാണ് ഇതിലെ പ്രധാന കാരണം. 360° വരെ തിരിഞ്ഞ് ആക്രമിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള വിഷപാമ്പായ അണലിയെ വരെ അസാമാന്യ മെയ്വഴക്കം കൊണ്ട് നിഷ്പ്രഭമാക്കുന്ന പൂച്ച ഏറ്റുമുട്ടേണ്ട സാഹചര്യം വന്നാൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റിന് ഉള്ളിൽ തന്നെ അണലിയെ അടിച്ചിടുന്നത് പ്രകൃതിയിലെ തന്നെ ഒരു അത്ഭുത പ്രതിഭാസമായി കണക്കാക്കുന്നു. മനുഷ്യനുമായി ഒരു പരിധി വരെ ഇണങ്ങുമ്പോൾ തന്നെയും പൊതുവിൽ ആരെയും പേടി ഇല്ലാത്തതും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പൂച്ച സാറിന് ആരാധകരെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു ഘടകമാണ്.<ref>https://www.manoramanews.com/kerala/spotlight/2025/08/08/cat-attitude-hunting-behavior.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/technology/science/2025/02/15/reasons-why-cats-are-the-most-fearless-creatures.html</ref> == പുരാണങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം == [[പ്രമാണം:Bastet-E 2533-Egypte louvre 058.jpg|thumb|right|250px|[[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] പ്രശസ്തമായ [[ലൂവ്ര്]] മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ]] പൂച്ചദേവതയായ [[ബാസ്തെറ്റ്|ബാസ്തെറ്റിന്റെ]] പ്രതിമ.]] പുരാതന ഈജിപ്റ്റ് മുതൽക്കെതന്നെ പൂച്ചകളെ മനുഷ്യർ വളർത്ത്മൃഗങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[ബാസ്തെറ്റ്]] അഥവാ ബാസ്റ്റ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പൂച്ചദൈവവും അവർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. ബാസ്റ്റിനെ വീടിന്റേയും, വീട്ട്പൂച്ചകളുടേയും കൃഷിയിടങ്ങളുടേയും ഒക്കെ രക്ഷകയായിട്ടാണ് അവർ കരുതിയിരുന്നത്. ഈജിപ്റ്റിയൻ ജനങ്ങളെ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ രക്ഷിച്ചതുകൊണ്ടാകാം അവർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്നേഹവും ആരാധനയും തോന്നാനും പിന്നീട് ദേവതാരൂപത്തിൽ ഒരു പൂച്ചയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കാനും ഇടയാക്കിയത്. ഈജിപ്ഷ്യൻ പുരാണങ്ങളിൽ ബാസ്റ്റ് എന്ന ഈ പൂച്ച, സൂര്യഭഗവാനായ [[റാ|“റാ”യുടെ]] മകളായിരുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ മതത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ ബാസ്റ്റിന് ശ്രദ്ധേയമായ പങ്കുണ്ട്. കെനിയയുടെ ദ്വീപുകളായ ലാമു (Lamu Archipelago) എന്നയിടത്തുള്ള പൂച്ചകൾ മാത്രമാണ് പുരാതന ഈജിപ്റ്റിലുണ്ടായിരുന്ന പൂച്ചകളുടെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധുക്കൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name = lamu>{{cite book| last = Couffer | first = Jack| title = The Cats of Lamu| publisher = The Lyons Press |year=1998 | location = New York| id = ISBN 1-55821-662-6 }}</ref> പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് പല പുരാതന മതങ്ങളിലും വിവിധ വിശ്വാസങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പൂച്ചകൾ വിശുദ്ധരായ ആത്മാക്കളാണെന്നും, മനുഷ്യരുടെ സഹചാരികളും വഴികാട്ടികളും ആണെന്നും, എല്ലാം അറിയുന്നവരാണ് പൂച്ചകളെങ്കിലും സംസാരശേഷി ഇല്ലാത്തതിനാൽ മനുഷ്യരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീ‍നിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഒക്കെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങളാണ് അതിൽ പ്രധാനം. പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് മോശമായ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും പല സംസ്കാരങ്ങളിലും നിലവിലുണ്ട്. കറുത്ത പൂച്ചയുടെ പാത കുറുകെ കടക്കുന്നത് കഷ്ടകാലത്തിനിടവരുത്തുമെന്നതാണ് അതിലൊന്ന്. ദുർമന്ത്രവാദങ്ങൾക്കും ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചയെ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങൾ മിഡീവൽ കാലഘട്ടത്തിൽ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് പൂച്ചകളെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ വരെ വഴിയൊരുക്കി. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകളെ വലിയ സംഖ്യയിൽ ഒഴിവാക്കിയ ഇടങ്ങളിൽ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന പ്ലേഗ് പോലെയുള്ള അസുഖങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. ==== മതങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം ==== * ജപ്പാനിൽ മനേകി നേകോ (''Maneki Neko'') എന്ന പൂച്ചയെ ഭാഗ്യത്തിന്റെ അടയാളമായി കരുതപ്പെടുന്നു. * ഇസ്ലാം മതത്തിൽ, ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹിവസല്ലം മൂസ (''Muezza'') എന്ന് പേരുള്ള ഒരു പ്രിയപ്പെട്ട പൂച്ച ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book | author = Geyer, Georgie Anne | year = 2004 | title = When Cats Reigned Like Kings: On the Trail of the Sacred Cats| url = https://archive.org/details/whencatsreignedl00geor }}</ref> പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂലം തന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഒരു പൂച്ച കിടന്നുറങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആ പൂച്ചയെ ഉണർത്താതിരിക്കാൻ ആ വസ്ത്രം എടുക്കാതിരിക്കാൻ വരെ തയ്യാറാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. * * പൂച്ചകളോടുള്ള ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻറെ സ്നേഹവും കരുതലും പ്രശസ്തമാണ്. * <ref name="Reeves">{{cite book | author = Minou Reeves | title = Muhammad in Europe | year = 2000 | url = https://archive.org/details/muhammadineurope0000reev_t2h0 | publisher = New York University (NYU) Press | pages = p.52}}</ref> ഉറങ്ങുന്ന ഒരു ജീവിയേയും ഉണർത്തരുത്‌ എന്നാണ് വിവക്ഷ: അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഉറങ്ങിയിരുന്ന ഒരു പൂച്ചയെ ഉണർത്താൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല എന്ന് ചുരുക്കം * നോർസ് പുരാണത്തിലെ സ്നേഹത്തിന്റേയും, സൌന്ദര്യത്തിന്റേയും ദേവതയായ ഫ്രെജ (''Freyja''), പൂച്ചകളെ പൂട്ടിയിരിക്കുന്ന രഥമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. === ഒൻപത് ജീവിതം === പൂച്ചകൾക്ക് ഒൻപത് ജീവിതങ്ങൾ ഉള്ളതായി ചിലയിടങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഏഴ് ജീവിതങ്ങൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്. ജീവഹാനി വരെ സംഭവിക്കാവുന്ന ഇടങ്ങളിൽ ‍നിന്ന് സമർത്ഥമായി രക്ഷപ്പെടാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവാണ് ഇങ്ങനെ ഒരു വിശ്വാസം പ്രചരിക്കാൻ ഇടയാക്കിയത്. <ref name=myth>[http://www.best-cat-art.com/cat-myths.html Cat Myths, Misinformation and Untruths]</ref> ഉയരങ്ങളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും താഴെ നാലുകാലിൽ തന്നെ വീഴാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവും ഈ വിശ്വാസത്തിന്റെ പിറവിക്ക് കാരണമായി. == ചൊല്ലുകൾ == പൂച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി [[പഴഞ്ചൊല്ല്|ചൊല്ലുകൾ]] മലയാളത്തിൽ ലഭ്യമാണ്‌. അവയിൽ ചിലത് താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു * പൂച്ചയ്ക്ക് ആരു മണികെട്ടും * ചൂടുവെള്ളത്തിൽ വീണ പൂച്ച പച്ചവെള്ളം കണ്ടാലും പേടിയ്ക്കും * പൊന്നുരുക്കുന്നിടത്ത് പൂച്ചയ്ക്ക് എന്തു കാര്യം..? * മിണ്ടാപ്പൂച്ച കലമുടക്കും * എടുത്തു ചാടിയ പൂച്ച എലിയെ പിടിക്കില്ല * ഇല്ലാത്ത കരിമ്പൂച്ചയെ ഇരുട്ടത്ത് തപ്പുക * എലിയുടെ കണ്ണിൽ നിന്ന് ഏഴു കുടം വെള്ളം വന്നാലും പൂച്ച കടി വിടുമൊ....? * എലി പിടിയ്ക്കുന്ന പൂച്ച കലവും ഉടയ്ക്കും == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:1; column-count:1;"> {{note|൧|൧}} മനുഷ്യർക്ക് 12 എണ്ണം ഉണ്ടാകും. ‌{{note|൨|൨}} മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്. {{note|൩|൩}} ഇരുകാലികൾ ആയതിനാൽ മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്. {{note|൪|൪}} മനുഷ്യർക്ക് 3 മുതൽ 5 വരെയാണ്. </div> ==ഇതും കാണുക== * [[പൂച്ചകളുടെ പട്ടിക]] {{Wikiquote}} {{-}} == അവലംബം == {{reflist|3}} {{മാർജ്ജാരവംശം}} [[വർഗ്ഗം:മാർജ്ജാരവംശം]] [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൂച്ചകൾ]] '''കട്ടികൂട്ടിയ എഴുത്ത്''' k0tnh20ljy22hmi7dku6eydd8i946pa 4616134 4616133 2026-04-28T21:22:12Z Vishkailas 214655 4616134 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{prettyurl|Cat}}{{Taxobox | name = വളർത്തുപൂച്ച<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft}}</ref><ref>{{Cite web quick|url=http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=180586 |title=ITIS Standard Report Page: Felis |publisher=Integrated Taxonomic Information System |accessdate=26 August 2009}}</ref> | status = വളർത്തുമൃഗം <!-- There has been extensive discussion about the choice of image in this infobox. Before replacing this image with something else, consider if it actually improves on the ENCYCLOPEDIC CRITERIA which led to this choice. See [[Talk:Cat]] and [[Talk:Cat/Lead photo]] and if in doubt, DISCUSS IT FIRST! --> | image = Collage of Six Cats-02.jpg<!--please do not change without consensus, see talk page--> | image_width= 250px | image_caption = | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Mammal]]ia | ordo = [[Carnivora]] | familia = [[Felidae]] | genus = ''[[Felis]]'' | species = '''''F. catus''''' | binomial = ''Felis catus'' | binomial_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]<ref name="Linaeus1758" /> | synonyms = <small>''Felis catus domestica'' (invalid junior synonym)<ref>{{Cite web quick |url = http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=727487 |title = ITIS Standard Report Page: Felis catus domestica |author=[[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]}}</ref><br /> ''Felis silvestris catus''<ref name=Driscoll>{{Cite journal|author=Driscoll CA, Macdonald DW, O'Brien SJ |title=In the Light of Evolution III: Two Centuries of Darwin Sackler Colloquium: From wild animals to domestic pets, an evolutionary view of domestication |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=106 |issue=S1 |pages=9971–9978 |year=2009|pmid=19528637 |doi=10.1073/pnas.0901586106 |first1=CA |first2=DW |first3=SJ |pmc=2702791|ref=harv |issn = 0027-8424 }}</ref></small> }} <!-- {{Spoken Wikipedia-3|2007–05–13|En-Cat_(part_1). ogg|En-Cat_(part_2). ogg|En-Cat_(part_3). ogg|}} --> [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർ]] വളർത്തുന്ന ഒരു അരുമയായ മൃഗമാണ്‌ '''പൂച്ച''' (ഇംഗ്ലീഷ്: ''Cat''/''House Cat'', ശാസ്ത്രീയനാമം: ഫെലിസ് കാതുസ് - Felis catus) [[എലി|എലിയെ]] പിടിക്കുവാനും പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുക്കളുടെ ശല്യം കുറയ്ക്കുവാനും കൂട്ടിനുമായാണ് പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നത്. മനുഷ്യനുമായി ഏകദേശം 9,500-ഓളം വർഷത്തെ ബന്ധമുണ്ട് ഇവയ്ക്ക്.<ref name="9500 years">{{cite web |title=Oldest Known Pet Cat? 9500-Year-Old Burial Found on Cyprus |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html |accessdate=2007-03-06 |date=2004-04-08 |publisher=National Geographic News}}</ref> 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നതായിരിക്കാം ഇന്നത്തെ പൂച്ചകൾ എന്നു കരുതുന്നു. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നവർ അവയ്ക്ക് പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് കൃത്യമായി എടുക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്കുള്ള പേവിഷ ബാധ തടയുന്നു. എന്നാൽ ഇതേപറ്റി പലരും ബോധവാന്മാരല്ല. കേരളത്തിൽ മൃഗാശുപത്രികൾ മുഖേന പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് ലഭ്യമാണ്.<ref name="SciencemagNEO">{{cite web | title = The Near Eastern Origin of Cat Domestication | url = http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/1139518| accessdate = ജൂൺ 30, 2007}}</ref> മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന [[ആവൃത്തി|ആവൃത്തിയിലുള്ള]] [[ശബ്ദം|ശബ്ദങ്ങൾ]] (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് ശ്രവിക്കാനാകും. സാമാന്യബുദ്ധി പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പൂച്ചയെ ലളിതമായ ആജ്ഞകൾ അനുസരിക്കുന്ന രീതിയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുവാൻ സാധിക്കും. ലളിതമായ ഉപകരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുവാനും ചില പൂച്ചകളെക്കൊണ്ട് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവിധതരത്തിലുള്ള ശബ്ദങ്ങളും പല ശരീര ചലനങ്ങളും ഇവ ആശയവിനിമയത്തിനു വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name=Channel3000Meows>{{cite web | url = http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | title = Meows Mean More To Cat Lovers | publisher = Channel3000.com | accessdate = 2006–06–14 | archive-date = 2003-08-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20030804205624/http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | url-status = dead }}</ref> [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു. മാംസാഹാരപ്രിയരായ പൂച്ചക്ക് സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവു കുറവാണ്. മധുരം തിരിച്ചറിയാനും ഇവക്ക് കഴിവില്ല.<ref>{{Cite web |url=http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |title=കാറ്റ് ലൈഫ് |access-date=2011-12-01 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726205746/http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |url-status=dead }}</ref> == പരിണാമശാസ്ത്രം == നാട്ടുപൂച്ചയും അതിന്റെ [[ജീവപരിണാമം|പരിണാമത്തിലെ]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വർഗ്ഗമായ [[കാട്ടുപൂച്ച|കാട്ടു പൂച്ചയും]] 38 [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമോസോമുകൾ]] വീതം ഉള്ളവരാണ്. പൂച്ചയുടെ ക്രോമസോമുകളിൽ [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉള്ളതുപോലെയുള്ള 200 [[ജനിതകവൈകല്യങ്ങൾ]] ഇതുവരെ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചകൾക്കുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ പലതിനും നിദാനമായ ജനിതകതകരാറുകൾ ഇതിനോടകം [[ശാസ്ത്രലോകം]] മനസ്സിലാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങൾക്ക് കാരണമായ [[ജീൻ|ജീനുകളേയും]] തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനുകളുടെ ചേർച്ചയിലൂടെ വ്യത്യസ്ത ഫീനോടൈപ്പുകൾ ഉണ്ടാകാം. ചില അല്ലേലുകൾ(Alleles) [[മുടി|മുടിയുടെ]] നീളം, നിറം എന്നിവയും [[വാൽ|വാലിന്റെ]] വലിപ്പം/[[വാൽ]] തന്നെ ഇല്ലാതിരിക്കൽ എന്നിവയെ തീരുമാനിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ടെന്നും പോളിജീനുകൾക്ക് മേല്പറഞ്ഞവയെ സ്വാധീനിക്കാനും ശേഷിയുണ്ടെന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. <!-- The combination of them gives different [[phenotype]]s. Features like hair length, lack of tail or presence of a very short tail (bobtail cat) are also determined by single alleles and modified by polygenes. --> [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്-ഫ്രെഡെറിക്ക് കാൻസർ റിസർച്ച് ആന്റ് ഡെവലപ്മെറ്റ് സെന്ററിന്റെ (സ്ഥലം: മേരിലാന്റിലുള്ള ഫ്രെഡെറിക്ക്) മേൽനോട്ടത്തിൽ നടക്കുന്ന [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു. നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള എല്ലാ വെളുത്ത പൂച്ചകളും ബധിരർ ആണെന്നുള്ള ഒരു അന്ധവിശ്വാസം നിലവിലുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ഇത്തരം പൂച്ചകളെ ഒഴിവാക്കാറുമുണ്ട്. എന്നാൽ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള അധികം പൂച്ചകൾക്കും നന്നായിത്തന്നെ [[ചെവി]] കേൾക്കാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ, വെള്ളനിറമുള്ള പൂച്ചകളിൽ, നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് നിറങ്ങൾ കണ്ണിനുള്ളവരേക്കാൾ കേൾവിശക്തി കുറയുവാനുള്ള ജനിതക വൈകല്യം ഉണ്ടാകും.{{Fact}} പൂ‍ച്ച ജാതികളിൽ ഒന്നിനും മധുരം അറിയാനുള്ള കഴിവ് ജനിതകത്തകരാറുമൂലം ലഭിച്ചിട്ടില്ല; ഇതുകൊണ്ട്തന്നെ ഫലങ്ങൾ അടക്കമുള്ള മധുരമുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചകൾക്ക് പഥ്യമാകാറില്ല.<ref name=sugar/> == ചരിത്രം == പുരാതന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്റ്റിലെ]] ജനങ്ങൾ അവിടെത്തന്നെയുള്ള ഒരു വിഭാഗം മൃഗത്തെ ഇണക്കിയെടുത്ത് വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കിയതാണ് പൂച്ചകൾ എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name=nyt>[http://www.nytimes.com/2007/06/29/science/29cat.html?em&ex=1183348800&en=46920e3fe2f7c649&ei=5087%0A Study Traces Cat’s Ancestry to Middle East.]By Nicholias Wade. Published: [[June 29]], [[2007]]. ''The New York Times'' (Science). Retrieved on: [[January 23]] [[2008]]</ref>സയൻസ് എക്സ്പ്രസ് മാസികയിൽ, നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, 2007-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനത്തിൽ പറയുന്നത്, 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പൂച്ചകൾ പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നു എന്നാണ്. <ref name=SciencemagNEO/> == വിതരണം (ആവാസവ്യവസ്ഥ) == ഇന്നത്തെ നാട്ടുപൂച്ചയുടെ പൂർവ്വികരായ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] കാട്ടു പൂച്ച (''Felis silvestris lybica'') [[മരുഭൂമി]] സമാനമായ കാലാവസ്ഥയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നവയാണ്. ഇന്നത്തെ പൂച്ചയുടെ പല സ്വഭാവഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും അത് വ്യക്തമാകുന്നുണ്ട്. കാട്ടുപൂച്ചകൾ (''Felis sylvestris'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയും]] [[അന്റാർട്ടിക്ക|അന്റാർട്ടിക്കയും]] ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു. എന്നാൽ ഫെറൽ പൂച്ചകൾ (''feral cats'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] പ്രാന്ത്രപ്രദേശങ്ങളിലാണ് കണ്ട് വരുന്നത്. <ref>{{cite web | url = http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | title = www.abc.net. au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm<!-- INSERT TITLE --> | accessdate = 2007-05-26 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20000307113703/http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | archivedate = 2000-03-07 | url-status = live }}</ref> വരണ്ടുണങ്ങിയ മുഖപ്രകൃതിയാണ് ഇവയ്ക്ക്. ഇവയ്ക്ക് മുഖം മണലിൽ പൂഴ്തി വച്ച് ഇരിക്കാൻ വലിയ താത്പര്യമാണ്. [[ജലം]] പരമാവധി ശരീരത്തിൽ തന്നെ സംരക്ഷിക്കാനായി ഇവയുടെ [[മൂത്രം]] കുറുകിയിരിക്കും. [[ഇര|ഇരയെ]] പിടിക്കാനായി പതുങ്ങിയിരിക്കുന്ന സമയത്ത് വളരെയധികം നേരം ഒരു അനക്കവും കൂടാതെയിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിയും. വടക്കേ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] ഇന്നത്തെ വീട്ട് പൂച്ചകളുടെ പൂർവികരുമായി ബന്ധമുള്ള ചെറിയ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഇന്നും കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിൽ]] ജീവിച്ചവരായിരുന്നു പൂച്ചകളുടെ പൂർവ്വികർ എന്നതിനാൽ പൂച്ചകൾക്ക് ചൂടുള്ള [[കാലാവസ്ഥ]] വളരെ ഇഷ്ടമാണ്. പകൽ സമയത്ത് പൂച്ചകൾ വെയിൽ കാഞ്ഞ് കിടക്കാറുണ്ട്. 44.5&nbsp;°C (112&nbsp;°F) താപനില മനുഷ്യർക്ക് അസഹനീയമായി തോന്നിത്തുടങ്ങുമെങ്കിലും 52&nbsp;°C (126&nbsp;°F) വരെ പൂച്ചകൾക്ക് സുഖകരമായ താപനിലയാണ്. ചൂട് പോലെ തന്നെ തണുപ്പും പൂച്ചകൾക്ക് സഹിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്; തണുപ്പു കുറേ നേരത്തേയ്ക്ക് പാടില്ല എന്ന് മാത്രം. നോർവീജിയൻ കാട്ട് പൂച്ചയ്ക്കും [[മെയ്ൻ കൂൺ|മൈൻ കൂൺ]] എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാളധികം രോമം കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും ഇവയ്ക്കും തണുപ്പിനെ (മഴ, മഞ്ഞ്, മൂടൽമഞ്ഞ്) പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തി കുറവാണ്. അങ്ങനെയുള്ള കാലാവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ ശരീരതാപനിലയായ 39&nbsp;°C (102&nbsp;°F) നിലനിർത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് പൊതുവേ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ല. എന്നാൽ ടർക്കിഷ് വാൻ എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്ക് മാത്രം വെള്ളത്തിനോട് താത്പര്യമാണ്. <ref>{{cite web| url=http://www.swimmingcats.com/faqs.html| title=www. swimmingcats. com/faqs. html<!-- INSERT TITLE -->| accessdate=2007-05-26| archive-date=2006-11-18| archive-url=https://web.archive.org/web/20061118171210/http://www.swimmingcats.com/faqs.html| url-status=dead}}</ref> അബിസിനിയൻ (''Abyssinians'') എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും ബംഗാൾ പൂച്ചയ്ക്കും ഇതുപോലെ തന്നെ മറ്റ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളയത്ര വെള്ളത്തിനോട് വിരോധം ഉണ്ടാകാറില്ല. == വിവരണം == === വലിപ്പം === പൂച്ചകൾക്ക് സാധാരണഗതിയിൽ 2.5 കിലോഗ്രാം മുതൽ 7 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ മൈൻ കൂൺ (Maine Coon) പോലെയുള്ള ചില ജനുസ്സുകൾക്ക് 11.3 കിലോഗ്രാമിൽക്കൂടുതൽ തൂക്കം വരെ ഉണ്ടാകും. അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ചില പൂച്ചകൾക്ക് 23 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ, 1.8 കിലോഗ്രാമിൽ താഴെ ഭാരമുള്ള പൂച്ചകളും ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url = http://www.messybeast.com/dwarfcats.html | title = DWARF, MIDGET AND MINIATURE CATS | accessdate = 2007–03–06}}</ref> ലഭ്യമായ രേഖകളനുസരിച്ച് ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 21.297 കിലോഗ്രാമാണ് തൂക്കമുള്ളത്.<ref>Cat World (2008). Cat World Records: Heaviest Cat. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.cat-world.com.au/CatRecords.htm.</ref><ref>Moore, Glenda (2008). Those Amazing Cats. CatStuff. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.xmission.com/~emailbox/records.htm.</ref> === അസ്ഥികൂടം === പൂച്ചകൾക്ക് എല്ലാ [[സസ്തനി|സസ്തനികളേയും]] പോലെ 7 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[കഴുത്ത്|കഴുത്തിലും]] (cervical vertebrae) 13 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]]‍ [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലും]] (thoracic vertebrae){{ref|൧|൧}} 7 തണ്ടെല്ലുകളും (l''umbar vertebrae''){{ref|൨|൨}} മറ്റ് [[സസ്തനി|സസ്തനികളെപ്പോലെ]] 3 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[പൃഷ്ഠം|പൃഷ്ഠഭാഗത്തും]] ഉണ്ട്. (sacral vertebrae){{ref|൩|൩}} മാൻ‌ക്സ് പൂച്ചകൾ (Manx cats) ഒഴികെയുള്ളവയ്ക്ക് 22-ഓ 23-ഓ കൗഡൽ വെർട്ടിബ്രകളും (''caudal vertebrae''){{ref|൪|൪}} ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരേക്കാൾ കൂടുതൽ തണ്ടെല്ലുകളും [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലെ]] നട്ടെല്ലുകളും ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് പൂച്ചകൾക്ക് [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യരേക്കാൾ]] വഴക്കവും ചലനസൗകര്യവും ലഭിക്കുന്നത്. വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന സമയത്ത് ശരീരത്തെ സന്തുലിതമായി നിർത്തുവാനുപയോഗിക്കുന്ന [[വാൽ]] പൂച്ചയുടെ നട്ടെല്ലുകളുടെ ഭാഗമാണ് . സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കുന്ന ക്ലാവിക്കിൽ എല്ലുകൾ, [[തല]] കടക്കാൻ മാത്രം സ്ഥലം ഉള്ള ഏതൊരിടത്തും അവയുടെ ശരീരം കടത്താൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{cite web | title = Cat Skeleton | url = http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | accessdate = 2006–12–12 | archive-date = 2006-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061206105542/http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | url-status = dead }}</ref> === വായ === [[File:Cat mouth opened.jpg|thumb|വായ തുറന്ന നിലയിൽ]] [[പ്രമാണം:Scheme cat anatomy-ml.svg|right|thumb|സാധാരണ ആൺ‌പൂച്ചയുടെ ശരീര ഭാഗങ്ങൾ]] മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള പല്ലുകളാണ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളത്. പ്രീമോളാറ് പല്ലുകളും പ്രഥമ മോളാറ് പല്ലുകളും വായയുടെ ഇരുഭാഗത്തുനിന്നുമായി കത്രിക പോലെ കൂടിച്ചേർന്ന് മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാനായി പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. <!-- While this is present in canids, it is highly developed in felines. --> മാംസം പൂർണ്ണമായും പറിച്ചെടുക്കാനായി പൂച്ചകളുടെ നാവിൽ നിറയേ മൂർച്ചയുള്ള മുകുളങ്ങളുണ്ട്. ഇവ പിറകിലോട്ട് നിൽക്കുന്ന കൊളുത്തുകൾ പോലെയാണ്. അതിൽ കെരാറ്റിൻ ഉള്ളതിനാൽ രോമങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാനും പൂച്ചകൾ സ്വന്തം നാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. മ്യാവൂ എന്ന ശബ്ദം, പര്ര്ര്ര് എന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ഹിസ്സ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുരളുക, സ്കവീക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ചിർപ്പ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ക്ലിക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സഹായകമാകുന്നതും വായയുടെ ഈ പ്രത്യേകതകൾ തന്നെയാണ്.<ref name=Channel3000Meows/> === ചെവികൾ === പൂച്ചയുടെ ചെവിയിൽ 32 വ്യത്യസ്ത പേശികളുണ്ട്.<refcite web | title = At Home: Care / Health: Understanding Cats | url = http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0,1801,HGTV_3152_1380540,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080201133606/http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0%2C1801%2CHGTV_3152_1380540%2C00.html |date=2008-02-01 }} | accessdate ഇവയ്ക്ക് ഓരോ ചെവിയും സ്വതന്ത്രമായി ചലിപ്പിക്കാനാകും. ഇതുകൊണ്ട് തന്നെ ശരീരം ഒരു വശത്തേയ്ക്കും ചെവികൾ മറുവശത്തേയും ചലിപ്പിക്കാനും സാധിക്കും. മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുകളിലേയ്ക്ക് ചൂണ്ടുന്നതരത്തിലുള്ള നേരെയുള്ള ചെവികളാണുള്ളത്. നായകൾക്ക് ഉള്ളതുപോലെ മടങ്ങിയചെവികൾ വളരെ അപൂർവ്വമായേ ഇവയ്ക്കുണ്ടാകാറുള്ളൂ (സ്കോട്ടിഷ് ഫോൾഡ്സ് അത്തരം പൂച്ചയാണ്). പേടിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും ദേഷ്യം വന്നിരിക്കുമ്പോഴും പൂച്ച തന്റെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കും. കളിക്കുമ്പോഴും പിന്നിൽ നിന്നുള്ള ശബ്ദം ശ്രവിക്കേണ്ടപ്പോഴും പൂച്ച ഇതുപോലെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ ചെവി എങ്ങനെ, ഏത് ഭാഗത്തേയ്ക്ക് തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നു എന്നതിൽനിന്ന് പൂച്ചയുടെ വികാരം മനസ്സിലാക്കാനാകും. നൂറിൽ അധികം ശബ്ദം പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട് === കാ‍ലുകൾ === [[പ്രമാണം:Cat_12.jpg|right|thumb|പൂച്ച]] [[File:Cat paw.jpg|thumb|പൂച്ചയുടെ കാൽപ്പാദം]] പട്ടികളെപ്പോലെതന്നെ പൂച്ചകളും തങ്ങളുടെ ഉപ്പൂറ്റി നിലത്തൂന്നാതെയാണ് നടക്കുക, അതായത് തങ്ങളുടെ പാദത്തിന്റെ മുൻ‌ഭാഗം (toe) മാത്രം നിലത്തുമുട്ടുന്നതരത്തിൽ. പൂച്ചകളുടെ നടത്തം വളരെ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പുകളോടുകൂടിയാണ്. പൂച്ച തന്റെ പിൻ‌കാലുകൾ, മുൻ‌കാലുകൾ വച്ചയിടത്ത് തന്നെ വച്ചാണ് നടക്കുക. ഇത് പൂച്ചയ്ക്ക് നടക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും, കാൽപ്പാടുകൾ കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. അത്ര സുഖകരമല്ലാത്ത പ്രതലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ പിന്നിലെ കാല് മോശമായ എവിടെയെങ്കിലും വച്ച് അപകടം പറ്റാതിരിക്കാനും ഈ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പ് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു. [[നായ|പട്ടികളുൾപ്പെടെയുള്ള]] മിക്ക [[സസ്തനി|സസ്തനികളും]] ഒരു വശത്തെ മുൻകാൽ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുമ്പോൾ മറുവശത്തെ പിൻ‌കാൽ ആണ് മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുക. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ മുന്നോട്ട് നീക്കുന്ന കാലുകൾ രണ്ടും ഒന്നിച്ച് തന്നെയായിരിക്കും.<ref> {{cite journal|title=Outline of Cat Lessons|journal=The School Journal|date=1900-12-22|first=Annetta F.|last=Armes|coauthors=|volume=LXI|issue=|pages=659|id= |url=http://books.google.com/books?id=-_gBAAAAYAAJ|format=|accessdate=2007-11-12 }}</ref> [[ഒട്ടകം|ഒട്ടകങ്ങൾ]], [[ജിറാഫ്|ജിറാഫുകൾ]], പേസേർസ് പോലെയുള്ള ചില കുതിരകൾ തുടങ്ങിയ ചുരുക്കം ചില മൃഗങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ചകളുടേതു പോലെ ഇങ്ങനെ കാൽ ചലിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. പക്ഷെ ഈ മൃഗങ്ങളുമായി പൂച്ചക്ക് ഇതിലൂടെ എന്തെങ്കിലും ബന്ധം ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ ഇതുവരെ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. പൂച്ചക്കുടും‌ബത്തിലുള്ള മറ്റ് മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ ([[ചീറ്റപ്പുലി|ചീറ്റപ്പുലികൾ]] ഒഴിച്ച്) പൂച്ചയ്ക്കും തങ്ങളുടെ [[നഖം|നഖങ്ങൾ]] കാലിന്റെ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും ആവശ്യാനുസരണം നീക്കാൻ കഴിയും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്ക് വലിഞ്ഞ് ത്വക്കും രോമങ്ങളും ചേർന്ന് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കും. ഇത് തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾക്ക് തേയ്മാനം ഉണ്ടാകുന്നത് കുറയ്ക്കാനും നടക്കുമ്പോൾ ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. മുൻ‌കാലുകളിലെ നഖങ്ങൾ പിൻ‌കാലുകളിൽ ഉള്ളതിനേക്കാൾ മൂർച്ച ഉള്ളവയായിരിക്കും. ഒരു കാലിലേത് മാത്രമായോ അല്ലെങ്കിൽ കൂട്ടമായോ തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും നീക്കുന്നത് നിയന്ത്രിക്കാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. ഇരതേടുമ്പോഴും പ്രതിരോധം ആവശ്യമാകുമ്പോഴും മരം കയറുമ്പോഴും പുതപ്പ്, വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയടക്കമുള്ള ‍മിനുസമുള്ള പ്രതലങ്ങളിൽ നടക്കുമ്പോഴും തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾ പൂച്ച പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടാറുണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ പരവതാനിയിലും മറ്റും നടക്കുമ്പോൾ വളഞ്ഞ് പുറത്തേയ്ക്ക് നീണ്ട് നിൽക്കുന്ന നഖങ്ങൾ നൂലിലോ മറ്റോ കുടുങ്ങുമ്പോൾ രക്ഷപെടാനുള്ള തത്രപ്പാടിൽ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടവും സംഭവിക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ മുകളിലും താഴെയുമായി പതിയെ അമർത്തി നമുക്ക് അവയുടെ നഖങ്ങൾ പുറത്തേയ്ക്ക് കൊണ്ട് വരാൻ സാധിക്കും. മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുൻ‌കാലുകളിൽ അഞ്ച് നഖങ്ങളും പിൻ‌കാലുകളിൽ നാലോ അഞ്ചോ നഖങ്ങളും ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യർക്ക് ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ ചിലപ്പോൾ വീട്ടുപൂച്ചകൾക്ക് അഞ്ചിലധികം നഖങ്ങൾ അപൂർവ്വമായി ഉണ്ടായി എന്ന് വരാം. <!-- The fifth front claw (the dewclaw) is in a more proximal position than those of the other claws. More proximally, there is a protrusion which appears to be a sixth "finger". --> മുൻ‌കാലുകളുടെ അടിയിൽ കട്ടിയുള്ള ത്വക്കും ഉണ്ടാകാറുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. നടക്കുമ്പോൾ ഇവകൊണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപകാരം ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിലും ചാടിവീഴുമ്പോൾ തെന്നൽ ഒഴിവാക്കാനായി ഇത് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. === ത്വക്ക് === പൂച്ചകളുടെ ത്വക്ക് വളരെ അയഞ്ഞതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളെ പിടിമുറുക്കി വച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളുടെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മെയ്‌വഴക്കത്തോടെ തിരിഞ്ഞ് പ്രത്യാക്രമിക്കാൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. ത്വക്കിന്റെ പ്രത്യേകത കുത്തിവയ്പ്പ് നടത്തേണ്ടുന്ന അവസരങ്ങളിൽ വളരെ സഹായകരമാണ്. <ref>{{cite web | title = Vaccinate Your Cat at Home | url = http://www.drsfostersmith.com/pic/article.cfm?aid=87 | accessdate = 2006–10–18}}</ref> കഴുത്തിനു പിന്നിലുള്ള പൂച്ചയുടെ അയഞ്ഞ ത്വക്കാണ് തള്ളപ്പൂച്ച തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ കൊണ്ട് നടക്കുമ്പോൾ കടിച്ച് പിടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ ഭാഗത്തുള്ള ത്വക്കിൽ പിടിച്ചാൽ പൂച്ച വളരെ അടക്കവും ഒതുക്കവും കാണിക്കും. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചയെ അടക്കിനിർത്താൻ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ വലിയ പൂച്ചകൾക്ക് കുഞ്ഞ് പൂച്ചകളേക്കാൾ ഭാരം കൂടുതൽ ഉള്ളതിനാൽ, മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളെ എടുക്കാൻ ഈ ത്വക്കിൽ പിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നതിനുപകരം പൃഷ്ഠത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് ഒരു കൈയ്യും മുൻ‌കാലുകളുടേയും നെഞ്ചിന്റേയും ഇടയിൽ മറ്റേതും വച്ച് ഉയർത്തുന്നതാകും ഉചിതം. കൊച്ച് കുട്ടികളെപ്പോലെ പൂച്ച അപ്പോൾ തന്റെ തലയും മുൻ‌കാലുകളും തന്നെ എടുക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ തോളിലും പിൻ‌കാലുകളും പൃഷ്ഠവും ഈ വ്യക്തിയുടെ കയ്യിലെന്ന രീതിയിലും ആയി സുഖകരമായി കിടക്കും. ഇണ ചേരുമ്പോൾ ആൺപൂച്ച പെൺപൂച്ചയുടെ കഴുത്തിനുകടിച്ചുപിടിച്ച് പെൺപൂച്ച അനങ്ങുന്നതിനെ തടയുന്നതും ത്വക്കിന്റെ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയാണ്‌. <ref>{{cite web | title = Scruffing your dog or cat | url = http://www.pets.ca/articles/article_scruffing.htm | accessdate = 2008–02–26}}</ref> === ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ === [[File:Eye of cat vijayanrajapuram 03.jpg|thumb|കണ്ണ്]] [[പ്രമാണം:A cat's nose in 2008.JPG|right|250px|thumb|പൂച്ചയുടെ മൂക്ക്]] {{main|പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ}} പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയെ വേട്ടയാടലിനു സഹായിക്കുന്നു. കേൾവിശക്തി, കാഴ്ചശക്തി, രുചിയറിയാനുള്ള ശക്തി, സ്പർശനസംവേദനികൾ എന്നിവ വളരെയധികം പുരോഗമിച്ചവയായതിനാൽ പൂച്ച സസ്തനികളുടെ ഇടയിലെ ഏറ്റവും കഴിവുള്ള മൃഗങ്ങളിലൊന്നാണ്. മനുഷ്യനേക്കാൾ പകൽക്കാഴ്ച കുറവാണെങ്കിലും രാത്രിയിലുള്ള കാഴ്ച ‍മനുഷ്യനേക്കാൾ വളരെയധികം മികച്ചതാണ്. കേൾവിശക്തിയുടെ കുറഞ്ഞ പരിധി മനുഷ്യരുടേതിനു തുല്യമാണെങ്കിലും മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് കേൾക്കാനാകും. ഇത് (1.6 ഒക്റ്റേവ്) മനുഷ്യന്റെ പരിധിയേക്കാളും ഒരു ഒക്റ്റേവ് [[നായ്|പട്ടിയുടെ]] പരിധിയേക്കാളും കൂടുതലാണ്.<ref>{{cite web | url = http://www.lsu.edu/deafness/HearingRange.html | author=Strain, G. M. | title=How Well Do Dogs and Other Animals Hear? | publisher=Louisiana State University | accessdate=2007-05-15}}</ref> മണക്കുവാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് മനുഷ്യനേക്കാൾ പതിനാലു ഇരട്ടി അധികമാണ്. <ref name="senseofsmell">{{cite web | url = http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | title = The Nose Knows | publisher = About.com | accessdate = 2006–11–29 | archive-date = 2010-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101206020645/http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | url-status = dead }}</ref> പൂച്ചയ്ക്ക് മുഖത്തും ശരീരത്തിലും ഉള്ള പല സ്പർശനസംവേദികളായ രോമങ്ങൾ (മീശരോമങ്ങൾ പോലെ) പൂച്ചയെ പരിസരം മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ പൂച്ചകളിലേയ്ക്കുള്ള പരിണാമപക്രിയയിൽ എപ്പോഴോ പൂച്ചയ്ക്ക് മധുരം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള രണ്ടു ജീനുകളിൽ ഒന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=sugar>{{cite journal | last = Li | first = Xia | coauthors = Weihua Li, Hong Wang, Jie Cao, Kenji Maehashi, Liquan Huang, Alexander A. Bachmanov, Danielle R. Reed, Véronique Legrand-Defretin, Gary K. Beauchamp, Joseph G. Brand | title = Pseudogenization of a Sweet-Receptor Gene Accounts for Cats' Indifference toward Sugar | journal = PLOS Genetics | volume = 1 | issue = 1 | publisher = [[Public Library of Science]] | month = July | year = 2005 | doi = 10.1371/journal.pgen.0010003 | accessdate = 2006–11–08}}</ref> === ചയാപചയം === [[പ്രമാണം:2 russian street cats-crop.jpg|thumb|right|250px|ചുരുണ്ടുകൂടിക്കിടക്കുന്ന രണ്ട് പൂച്ചകൾ]] മറ്റുമൃഗങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ നേരം ഉറങ്ങിയാണ് പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ഊർജ്ജം സംരക്ഷിക്കുന്നത്. പ്രായമാകും തോറുമാണ് ഇവ ഉറങ്ങാൻ കൂടുതൽ താത്പര്യം കാണിക്കുന്നത്. 13-14 മണിക്കൂർ ആണ് ശരാശരി ഉറക്കസമയമെങ്കിലും ദൈർഘ്യം 12 മുതൽ 16 മണിക്കൂറ് വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ട് കാണാറുണ്ട്. ഒരു ദിവസം ഇരുപത് മണിക്കൂർ വരെ ചില പൂച്ചകൾ ഉറങ്ങാറുണ്ട്. വളരെ കുറച്ച് സമയത്തേയ്ക്ക് ഉറങ്ങാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവിനെ ''[[പൂച്ചയുറക്കം]]'' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കാറുള്ളത്. വളരെക്കുറച്ച് സമയം മനുഷ്യർ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അതിനെ പൂച്ചയുറക്കം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചകൾ വൈകുന്നേരവും അതിരാവിലേയുമാണ് കൂടുതലായി ഊർജ്ജ്വസ്വലരായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.<ref>Animal Doctor (July 9 2002). "Dear Dr. Fox". ''The Washington Post'', p. C10.</ref><ref>{{cite book | author = Ring, Ken and Romhany, Paul | date = [[1999-08-01]] | title = Pawmistry: How to Read Your Cat's Paws | publisher = Ten Speed Press | location = Berkeley, California | pages = p. 10 | id = ISBN 1-58008-111-8}}</ref>ശൗര്യം അവയുടെ സഹവാസവും ജാതിയുമനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നവ മെലിഞ്ഞതും കൂടുതൽ ചുറുചുറുക്കുള്ളവയുമാണെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവ വണ്ണമുള്ളതും എന്നാൽ ഊർജ്ജസ്വലത കുറവുള്ളവയുമാണ് പൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ശരീരതാപനില 38 ഡിഗ്രി സെന്റിഗ്രേഡിനും 39 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡിനും ഇടയിലാണ്. <ref>{{cite web | title = Normal Values For Dog and Cat Temperature, Blood Tests, Urine and other information in ThePetCenter.com | url = http://www.thepetcenter.com/exa/nv.html | accessdate = 2005–08–01}}</ref> <!-- A cat is considered [[febrile]] ([[hyperthermia|hyperthermic]]) if it has a temperature of 39.5&nbsp;°C (103&nbsp;°F) or greater, or [[hypothermic]] if less than 37.5&nbsp;°C (100&nbsp;°F). --> മനുഷ്യരുടെ ശരാശരി ശരീരതാപനില 36.8 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡ് ആണ്. ഒരു വീട്ടുപൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ഹൃദയമിടിപ്പ് ഒരു മിനുട്ടിൽ 140 മുതൽ 220 മിടിപ്പ് വരെയാണ്. ഇത് പൂച്ചയുടെ അപ്പോഴത്തെ വികാരനില അനുസരിച്ചായിരിക്കും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ മിനിട്ടിൽ 150 മുതൽ 180 മിടിപ്പ് വരെയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുക. ഇത് മനുഷ്യരുടേതിന്റെ ഇരട്ടിയാണ്. === വൃക്കകൾ === വൃക്കകൾ തകരാറിലായ പൂച്ചകളുടെ ജീവൻ വർഷങ്ങളോളും നീട്ടിക്കൊണ്ട് പോകാൻ സ്ഥിര‍മായുള്ള കുത്തിവയ്പ്പ് കൊണ്ട് സാധിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകൾക്ക് ഡയാലിസിസ് വേണ്ടി വരാറില്ല. <ref>{{cite web | title = The Cat Comes Back | url = http://www.wgrz.com/news/columnist/RKellman/KellmansCorner_article.aspx?storyid=37606 | accessdate = 2006–10–18}}</ref><ref>{{cite web | title = How to Give Subcutaneous Fluids to a Cat | url = http://www.wikihow.com/Give-Subcutaneous-Fluids-to-a-Cat | accessdate = 2006–10–18}}</ref> == ഭക്ഷണം == [[File:Breast feeding cat.ogv|thumb|കുഞ്ഞുങ്ങളെ മുലയൂട്ടുന്ന പൂച്ച]] [[പ്രമാണം:Mouse kill.jpg|thumb|250px|[[എലി|എലിയെ]] കൊന്ന് തിന്നുന്ന ഒരു പൂച്ച]] പൂച്ചകൾ മാംസാഹാരപ്രമുഖരാണ്. സസ്യഭക്ഷണം ദഹിക്കാനുള്ളതരത്തിൽ അല്ല അവയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയങ്ങൾ. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[മാംസഭുക്ക്]] ആയിട്ടാണ് പൂച്ചയെ കണക്കാക്കുന്നത്. അത്യാവശ്യ [[അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ|അമിനോ അമ്ലങ്ങ: ളിലൊന്നായ]] [[ടോറീൻ]] ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ അതിനുവേണ്ടി മറ്റ് മാംസങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചേ മതിയാകൂ. {{Fact}}. പൂച്ചയുടെ പല്ലുകൾ മാംസാഹാരത്തിനനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ജനിതകമായി പരിണമിച്ചതുപോലെ തന്നെ പൂച്ചയുടെ കുടലിൽ മാംസാഹാരം ദഹിക്കേണ്ട ഭാഗം ഒഴികെയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ പരിണാമപ്രക്രിയയിൽ ചെറുതായതും പൂച്ചയെ മാംസാഹാരപ്രിയൻ ആക്കുന്നു. <ref>{{cite journal |author=Zoran DL |title=The carnivore connection to nutrition in cats |journal=Journal of the American Veterinary Medical Association |volume=221 |issue=11 |pages=1559-67 |year=2002 |doi=10.2460/javma.2002.221.1559 |url=http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090326145222/http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archivedate=2009-03-26 |access-date=2008-03-09 |url-status=dead }}</ref> ഇതുമൂലം സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് വളരെ പരിമിതമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ടോറീൻ]] സസ്യവർഗ്ഗങ്ങളിൽ കുറവും മാംസഭക്ഷണത്തിൽ താരതമ്യേന കൂടുതലുമാണ്. കണ്ണുകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കാഴ്ചശക്തിക്കും വളരെയധികം ആവശ്യമുള്ള ഒരു പ്രധാന അമിനോ സൾഫോണിക്ക് അമ്ലമാണ് [[ടോറീൻ]]‍. ഇതിന്റെ അഭാവം കണ്ണിലെ റെറ്റിന ചെറുതാകാനും നശിച്ചുപോ‍കാനും തന്മൂലം ഒരിക്കലും ഭേദമാകാത്തരീതിയിൽ കാഴ്ചശക്തി തന്നെ ഇല്ലാതായിപ്പോകാനും കാരണമാകും. മാംസാഹാരത്തിനു ഇത്രയധികം യോജിച്ച ശരീരപ്രകൃതി ആണെങ്കിലും, പൂച്ച തന്റെ ഭക്ഷണത്തിൽ ചെറിയ അളവിൽ ചെടികൾ, ഇലകൾ, പുല്ല് തുടങ്ങിയ സസ്യഭക്ഷണം ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. വയറ് കേടാകുമ്പോൾ അത് ഭേദമാക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതെന്നും, അതല്ല, ഭക്ഷണത്തിൽ നാരുകളും ധാതുക്കളും ഉൾപ്പെടുത്താൻ ആണ് ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും രണ്ട് വാദങ്ങളുണ്ട്. ചില ചെടികൾ പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യത്തിനു മോശമായതിനാൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ് ഇത്. ഉദാഹരണത്തിനു, [[ഈസ്റ്റർ ലില്ലി]] ചെടി കഴിക്കുന്നത് പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ വൃക്കതകരാറ് ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഫിലൊഡെൻഡ്രോൺ എന്ന ചെടിയും പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വിഷച്ചെടിയാണ്. പൂച്ചപ്രേമികളുടെ അസ്സോസിയേഷൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിക്കുവാൻ പാടില്ലാത്ത സസ്യങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടിക തന്നെ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/plants.html | title = Plants and Your Cat | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100326074750/http://www.cfainc.org/articles/plants.html | url-status = dead }}</ref> എത്രയധികം സസ്യാഹാരം കൊടുത്താലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്നത്ര പോഷകം ലഭിക്കുകയില്ല. {{fact}} എന്നാൽ കൃത്രിമമായി [[ടോറീൻ]] ചേർത്തപലതരം സസ്യഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്കായി വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്; ഇത് ഒരു പരിധിവരെ പോഷകക്കുറവ് നികത്തിയേക്കാം. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോട് പ്രിയം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രോട്ടീനും കൊഴുപ്പും നിറഞ്ഞ ഭക്ഷണങ്ങളോട്. എങ്കിലും മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണം മാത്രം പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന സമ്പൂർണ്ണാഹാരമാകുന്നില്ല, അത് മാംസാഹാരം ആണെങ്കിൽകൂടി.{{fact}} തങ്ങളുടെ ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച് മാത്രമേ പൂച്ചകൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും കൂടുതലായി ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽ പൂച്ചകൾ വല്ലാതെ തടിക്കാറുണ്ട്. വയസ്സാകുന്തോറുമാണ് പൂച്ചകൾ കൂടുതലായി ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത കാണിക്കാറുള്ളത്.{{fact}} ഇത് പ്രമേഹം അടക്കമുള്ള പല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാൻ കാരണമാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിന്റെ അകത്ത് മാത്രം കഴിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ തന്നെ ചെറിയ വ്യായാമങ്ങൾ നൽകേണ്ടുന്നതും ഭക്ഷണം ക്രമീകരിക്കേണ്ടതും ആവശ്യമാണ്. ഭക്ഷണക്കാര്യത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്റെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളുണ്ട്. ഇത് മധുരം തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടാകാം. മറ്റ് സസ്തനികൾക്കില്ലാത്ത ഒരു പ്രത്യേകത പൂച്ചകൾക്കുണ്ട്. മനഃപൂർവം പൂച്ച പട്ടിണി കിടക്കാറുണ്ട്. താൻ മുൻപ് കഴിച്ചിട്ടുള്ള രുചികരമായ ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽപ്പോലും അപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല എന്ന് വരും. ഇത് പൂച്ചയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയത്തിന് (''vomeronasal or Jacobson's organ'') ഒരു പ്രത്യേക ഭക്ഷണം ശീലമായതുകൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ ഉടമസ്ഥരിൽ നിന്ന് അതൊരു പ്രത്യേകം ഭക്ഷണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ ആയിരിക്കും.{{fact}} സ്ഥിരമായി കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോടുള്ള മടുപ്പ് കാരണം വീണ്ടും അത് കഴിക്കാൻ തോന്നുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ച തയ്യാറാകും.{{fact}} തന്റെ ആരോഗ്യം വഷളാകുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ചകൾ സ്വയം തയ്യാറാകുന്നത് വളരെ അപൂർവ്വമാണ്. പൂച്ചയുടെ ഭാരം പെട്ടെന്ന് വളരെയധികം കുറഞ്ഞാൽ ഹെപ്പാറ്റിക് ലിപ്പിഡോസിസ്(hepatic lipidosis) എന്ന മാരകമായ അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. വീണ്ടും പട്ടിണി കിടക്കാൻ നിർബന്ധിതനാക്കുന്ന തരത്തിൽ വിശപ്പിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന കരളിന്റെ വൈകല്യമാണ് അത്. 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മരണം വരെ സംഭവിച്ചേക്കാവുന്നതരത്തിൽ മാരകമാണ് ഈ രോഗം. [[കാറ്റ്നിപ്പ്]] (catnip) ചെടിയോട് ചില പൂച്ചകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക താത്പര്യം തോന്നാറുണ്ട്. ഈ ചെടി പൂച്ച കഴിക്കാറില്ലെങ്കിലും ഇതിനെ തട്ടിക്കളിക്കാനും അതിന്റെ മുകളിൽ കിടന്നുരുളാനും ഇടയ്ക്കൊന്ന് ചവയ്ക്കാനും ഒക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് രസമാണ്. കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ച ഈ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. ഒന്ന് രണ്ട് മണിക്കൂർ കഴിയുമ്പോൾ പൂച്ചയ്ക്ക് വീണ്ടും താത്പര്യം തോന്നി ഇത് തന്നെ വീണ്ടും ചെയ്യും. ഇത്രയധികം താത്പര്യം ഇല്ലെങ്കിലും, ചെറിയൊരളവിൽ ''Mmint'', ''Valerian'' എന്നീ ചെടികളോടും പൂച്ചയ്ക്ക് കൗതുകമുണ്ടാകാറുണ്ട്. അസ്വാഭാവികമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന സ്വഭാവവും പൂച്ചകൾ കാണിക്കാറുണ്ട്. [[പ്ലാസ്റ്റിക്]], തുണിത്തരങ്ങൾ, [[കമ്പിളി]] എന്നിവയൊക്കെ ചിലപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കും. ഇത് വലിയൊരളവ് വരെ ദഹിക്കാതെ പുറത്തേയ്ക്ക് പോകുന്നതിനാൽ ഇതൊരു ആരോഗ്യപ്രശ്നം ആകാറില്ല. എന്നാലും വലിയ അളവിൽ ഇത് കഴിച്ചാൽ, ഉദാഹരണത്തിനു ഒരു സോക്സ് മുഴുവനായി കഴിച്ചാൽ, പൂച്ചയ്ക്ക് ഇത് മാരകമാകും. ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത ബർമ്മീസ്, ഓറിയെന്ററ്റ്, സയാമീസ് എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങളിലും, ഇവയുടെ താവഴികളിൽ ഉള്ള മറ്റ് വർഗ്ഗങ്ങളിലുമാണ് കൂടുതലായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.{{fact}} ==== വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ ==== പൂച്ചയുടെ [[കരൾ]] മറ്റ് മൃഗങ്ങളുടെതുപോലെ വിഷപദാർത്ഥങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശക്തി ഉള്ളവയല്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന പല പദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. <ref name="judy"/><ref name="vetinfo"/> പൂച്ചകൾ ഉള്ള വീട്ടിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള പദാർത്ഥങ്ങളുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയും, ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമാണ്. സ്ഥിരമായി രോഗഗ്രസ്തരായി പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള വിഷപദാർത്ഥങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം വീട്ടിൽ ഉണ്ടാവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, വേദനസംഹാരിയായ പാരസെറ്റമോൾ, അസെറ്റമിനോഫിൻ, എന്നിവയൊക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് വളരെയധികം ഹാനികരമാണ്. ഇവ പുറംതള്ളാനുള്ള രാസത്വരികം പൂച്ചകൾക്ക് ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ വളരെ ചെറിയ അളവിൽ ഇവ അകത്ത് ചെല്ലുന്നതുതന്നെ പൂച്ചയെ അപകടാവസ്ഥയിലാക്കും. <ref name="CanVetJ2003-Allen">{{cite journal | author = Allen AL | title = The diagnosis of acetaminophen toxicosis in a cat | journal = Canadian Veterinary Journal | year = 2003 | pages = 509-10 | volume = 44 | issue = 6 | id = PMID 12839249 | url = http://www.pubmedcentral.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=12839249}}</ref><ref name="vetinfo"/> പൂച്ച ഇവ കഴിച്ചെന്ന് സംശയം തോന്നിയാൽ ഉടനെ മൃഗഡോക്റ്ററെ കാണിക്കേണ്ടതാണ്. <ref name="VetHumToxicol1998-Villar">{{cite journal | author = Villar D, Buck WB, Gonzalez JM | title = Ibuprofen, aspirin and acetaminophen toxicosis and treatment in Dogs and Cats | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1998 | pages = 156-62 | volume = 40 | issue = 3 | id = PMID 9610496}}</ref> വാതത്തിന്റെ ചികിത്സക്കായി കൊടുക്കുന്ന ആസ്പിരിൻ പോലും പൂച്ചയ്ക്ക് അളവിൽ കൂടിയാൽ അപകടമാണെന്നതിനാൽ ശ്രദ്ധിച്ച് കൊടുക്കേണ്ടതാണ്. <ref name="vetinfo"/> അതുപോലെ മുടികൊഴിച്ചിലിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മിനൊക്സിഡിൽ പൂച്ചയുടെ ത്വക്കിൽ പുരട്ടിയതുകാരണം പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായതായി കാണപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal | author = Camille DeClementi | coauthors = Keith L. Bailey, Spencer C. Goldstein, and Michael Scott Orser | title = Suspected toxicosis after topical administration of minoxidil in 2 cats | journal = Journal of Veterinary Emergency and Critical Care | year = 2004 | month = December | pages = 287–292 | volume = 14 | issue = 4 | id = {{doi|10.1111/j.1476-4431.2004.04014.x}} | accessdate= 2007–01–18}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | title = Minoxidil Warning | accessdate = 2007–01–18 | publisher = ShowCatsOnline.com | quote = Very small amounts of Minoxidil can result [in] serious problems or death | archive-date = 2007-01-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070103001500/http://showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | url-status = dead }}</ref> കീടനാശിനികളും കളനാശിനികളും പോലെയുള്ള സ്പഷ്ടമായ വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ കൂടാതെ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടകരമാ‍യ വീട്ടുസാധനങ്ങളിൽ മോത്ത്ബോൾ (mothball), നാഫ്തലീൻ ഉത്പന്നങ്ങളും<ref name="vetinfo"/> ഫീനോൾ, ഡെറ്റോൾ, ലൈസോൾ തുടങ്ങിയ തറ തുടയ്ക്കുന്ന ഉത്പന്നങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="vetinfo">{{cite web | url = http://www.vetinfo4cats. com/ctoxin.html | title = Toxic to Cats | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Vetinfo4Cats }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.<ref>{{cite journal | author = Rousseaux CG, Smith RA, Nicholson S | title = Acute Pinesol toxicity in a domestic cat | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1986 | pages = 316-7 | volume = 28 | issue = 4 | id = PMID 3750813 | url= http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=3750813&dopt=Abstract}}</ref>. മഞ്ഞ് ഉരുക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന എതിലിൻ ഗ്ലൈക്കോൾ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിലും ഒരു സ്പൂൺ നിറയെ ഇത് കഴിക്കുന്നതുപോലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. <ref>{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | title = Antifreeze Warning | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2009-06-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090620095612/http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | url-status = dead }}</ref> മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചകൾക്ക് ഹാനികരമാകാറുണ്ട്. വളരെക്കുറച്ച് പൂച്ചകളേ ചോക്കളേറ്റ് കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ചോക്കളേറ്റിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തിയോബ്രോമിൻ പൂച്ചയ്ക്ക് വിഷബാധയുണ്ടാക്കിയേക്കാം. ഉള്ളിയും ഇഞ്ചിയും കൂടിയ അളവിൽ കഴിച്ച പൂച്ചകളിൽ വിഷബാധ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="vetinfo"/> ഫിനോൾ കലർന്ന ബിസ്പെനോൾ എ എന്ന പദാർത്ഥം ഉപയോഗിച്ച് സീൽ ചെയ്യുന്ന ടിന്നിൽ കിട്ടുന്ന പൂച്ചഭക്ഷണം വരെ പൂച്ചകൾക്ക് മോശമായി ഭവിക്കാറുണ്ട്, ശാസ്ത്രീയമായി കാരണം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും.<ref name="vetinfo"/> പൂച്ചയടക്കമുള്ള പല മൃഗജാതികൾക്കും വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന അലങ്കാരച്ചെടികൾ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. <ref name="judy">{{cite web | url = http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | title = Substances That Are Poison to Pets | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Judy's Health Cafe.com | archive-date = 2007-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070206040257/http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | url-status = dead }}</ref>. പൂച്ചകൾ ഇത്തരം ചെടികൾ കഴിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. == സ്വഭാവം == === സാമൂഹിക ജീവിതം === [[പ്രമാണം:Listen, do you want to know a secret.jpg|right|thumb|250px|മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി പൂച്ച അടുപ്പം സ്ഥാപിച്ചേക്കാം. ഇവിടെ ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയുടെ രോമം മിനുക്കിക്കൊടുക്കുന്നു.]] ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി മനുഷ്യരുടേയും വളർത്തു മൃഗങ്ങളുടേയും സഹവാസം മൂലം ഒരു നാട്ടുമൃഗമായി മെരുങ്ങാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്ന വ്യക്തിയെ പൂച്ച തങ്ങളുടെ അമ്മയെയെന്നപോലെ സ്നേഹിക്കുമെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ, പൂച്ചകൾ വലുതായാലും അവരുടെ ചെറുപ്പക്കാലത്തുള്ളതുപോലെ തന്നെ ജീവിക്കുന്നുവെന്നും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>[http://animal.discovery.com/guides/cats/body/maturity.html Cat Guide: Adolescence and Sexual Maturity] Animal Planet</ref> പൊതുവേ പൂച്ചകൾ നന്നായി ഇണങ്ങുന്നവരാണെങ്കിലും മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങാതെ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ എണ്ണവും കുറവല്ല. മുതിർന്ന പൂച്ചകൾ ചെറിയ പൂച്ചകളോട് അസഹിഷ്ണുതയോടെ പെരുമാറുന്നതായും ചിലപ്പോൾ മാന്തിയും കടിച്ചും അവയെ ആക്രമിക്കുന്നതായും കാണപ്പെടാറുണ്ട്. <ref>{{cite journal | url = http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | format = pdf | title = Intercat aggression in households following the introduction of a new cat | author = E. Levine | coauthors = P. Perry, J. Scarlett, K. A. Houpt | journal = Applied Animal Behaviour Science | issue = 90 | year = 2005 | pages = 325–336 | doi = 10.1016/j. applanim.2004.07.006 <!-- Retrieved from URL by DOI bot --> | access-date = 2008-10-14 | archive-date = 2009-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090326225932/http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | url-status = dead }}</ref> === സഹജീവനം === പൂച്ചകളുടെ സാമൂഹികസ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു വഴി അവയെ നിരീക്ഷിക്കലാണ്. വളര്ത്ത്പൂച്ചകൾ, കോളനികൾ എന്നപോലെ തങ്ങളുടെ പ്രദേശപരിധി അവർ തന്നെ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിൽ ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ പൂച്ചകളുടേത് വലിയ കോളനികളും അല്ലാത്തവയുടേത് ചെറിയ കോളനികളും ആയിരിക്കും. ഇവയുടെ ഇടയിൽ ആരുടേയും സ്വന്തമല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ടാകും. ഇവിടെ പൂച്ചകൾ സമാധാനപരമായി പെരുമാറും. പക്ഷെ സ്വന്തം കോളനിയിൽ വരുന്ന മറ്റ് പൂച്ചകളെ പൂച്ച വിരട്ടി ഓടിക്കും. ആദ്യം തുറിച്ചു നോക്കിയും ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും മുറുമുറുത്തും തന്റെ ശത്രുവിനെ ഓടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും, വഴങ്ങിയില്ലെങ്കിൽ ഒച്ചയുണ്ടാക്കി ആക്രമിക്കുകയും ആണ് പൂച്ച ചെയ്യുക. ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നതുകൊണ്ടാകാം, പൂച്ചകൾക്ക് ജീവിക്കാനായി ഒന്നിച്ച് നിൽക്കുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ല. അതായത് ഭക്ഷണം കണ്ടെത്താനും സ്വന്തം രക്ഷയ്ക്കും മറ്റും ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയെ ആശ്രയിക്കില്ല. പട്ടിയെപ്പോലെയോ സിംഹത്തെപ്പോലെയോ കൂട്ടമായി ഇരതേടാൻ പൂച്ച പോകാറില്ല. (സ്വയം നക്കി ശരീരം എപ്പോഴും ശുചിയായി വയ്ക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ സ്വഭാവം ഇതിനോട് ചേർത്ത് വായിക്കാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ പൂച്ചയുടെ നാറ്റം ഒഴിവാക്കി, തന്നെ ശത്രുക്കൾ കണ്ട്പിടിക്കുനതിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ പട്ടിയ്ക്ക് ശരീരദുർഗന്ധം ഉള്ളത് ഇരപിടിക്കുമ്പോൾ സഹായകരമാകുകയാണ് ചെയ്യുക. ഒരു പട്ടിയുടെ നാറ്റം മനസ്സിലാക്കി അവിടെ നിന്ന് രക്ഷപെടാൻ നോക്കുമ്പോൾ മറ്റ് പട്ടികളുടെ കയ്യിൽ പെടുകയാണ് പട്ടിയുടെ ഇരയ്ക്ക് സംഭവിക്കുക. പക്ഷെ ഇതിനു തങ്ങളുടെ ഇടയിലുള്ള വിനിമയം നന്നായിരിക്കണം. പട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിന് ഇത് നല്ലവണ്ണം ഉണ്ടെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഈ കഴിവ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച ഒറ്റയ്ക്കേ ഇര തേടുകയുള്ളൂ) === ആക്രമണോത്സുകത === [[പ്രമാണം:Gato_enervado_pola_presencia_dun_can.jpg|thumb|right|250px|നടു വളച്ച്, ഒരു വശത്തേയ്ക്ക് ചരിഞ്ഞ്, ശബ്ദമുണ്ടാക്കി ആത്മസംരക്ഷണത്തിനു തയ്യാറെടുക്കുന്ന പൂച്ച]] അതിർത്തിയുടെ പേരിലോ, ഇണയുടെ പേരിലോ, മറ്റൊരാളെ തോൽപ്പിക്കാണോ, എതിർത്ത് നിൽക്കാനോ ഒക്കെയായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽ ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പൂച്ചകൾ സാധാരണയായി തങ്ങളുടെ ശരീരം വളച്ച് രോമങ്ങൾ ഉയർത്തി നിർത്തി തങ്ങളുടെ ശരീരവലിപ്പത്തിനെ പെരുപ്പിച്ച് കാണിക്കാറുണ്ട്. കൈകൾ കൊണ്ട് ശക്തിയായി എതിരാളിയുടെ മുഖത്തും ശരീരത്തിലും അടിച്ചും കടിച്ചും ഒക്കെയാണ് പൂച്ചക്കൾ ആക്രമിക്കുക. സാധാരണ തോൽക്കും എന്നുറപ്പായാൽ സാരമായ മുറിവുകൾ എൽക്കുന്നതിനുമുൻപ് തന്നെ പൂച്ച രക്ഷപ്പെടാറാണ് പതിവെങ്കിലും അപൂർവ്വമായി മാരകമായ മുറിവ് തന്റെ എതിരാളിയിൽ ഏൽപ്പിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് സാധിക്കാറുണ്ട്. മുഖത്തും ചെവികളിലുമൊക്കെയായി ചെറിയ മുറിവേ പൂച്ചയ്ക്ക് എൽക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ആ മുറിവിൽ അണുബാധ ഉണ്ടായി പൂച്ചകൾക്ക് അപകടം സംഭവിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ആക്രമണമാണ് ഫെലൈൻ ഇമ്യൂണോ ഡെഫിഷ്യൻസി വൈറസ് (''FIV'') എന്ന കീടാണുവിന്റെ പ്രചരണത്തിന്റെ മുഖ്യകാരണം എന്നും വിശ്വസിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ ആൺ പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ജീവിതകാലത്തിൽ പല പൂച്ചകളുമായും ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ മുഖത്തിലും ചെവികളിലും ഒക്കെ പല മുറിവിന്റെ പാടുകളും ശേഷിപ്പിക്കും. തങ്ങളുടെ കുട്ടികളെ രക്ഷിക്കാനും തങ്ങളുടെ അതിർത്തി സംരക്ഷിക്കാനായും ഒക്കെ പെൺപൂച്ചകളും മറ്റുള്ളവരെ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്. പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുകളുടെ ശത്രു ജീവി കൂടി ആയതിനാൽ അവയെ കണ്ടാൽ പൂച്ചകൾ ആക്രമിക്കുകയോ കൊല്ലുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനാൽ പാമ്പ്‌ ശല്യം കുറയ്ക്കാനും വീടുകളിൽ പൂച്ചയെ വളർത്താറുണ്ട്. === കളികൾ === [[പ്രമാണം:Catplay-fight.JPG|thumb|250px|കളിയായി വഴക്കിടുന്ന പൂച്ചകൾ.]] വളർത്ത് പൂച്ചകൾ, പ്രത്യേകിച്ചും പൂച്ചക്കുട്ടികൾ കളികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് സാധാരണമാണ്. ഈ പെരുമാറ്റം ഇരപിടിക്കലിന്റെ ഒരുതരം അനുകരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇത്തരം കളികൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പതുങ്ങിയിരിക്കാനും, ഇരപിടിക്കാനും, ഇരയെ കൊല്ലുവാനും ഒക്കെയുള്ള പരിശീലനവും ആകുന്നു. <ref>{{cite journal |author=Poirier FE, Hussey LK |title=Nonhuman Primate Learning: The Importance of Learning from an Evolutionary Perspective |journal=Anthropology & Education Quarterly |volume=13 |issue=2 |pages=133–148 |year=1982 |url=http://www.jstor.org/view/01617761/sp050045/05x1830j/0 |doi=10.1525/aeq.1982.13.2.05x1830j |format={{dead link|date=June 2008}} – ^{[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=author%3A+intitle%3ANonhuman+Primate+Learning%3A+The+Importance+of+Learning+from+an+Evolutionary+Perspective&as_publication=Anthropology+%26+Education+Quarterly&as_ylo=1982&as_yhi=1982&btnG=Search Scholar search]}}}</ref> തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഒരു നൂലോ വള്ളിയോ, നിലത്ത് അശ്രദ്ധമായി കിടക്കുന്ന ഒരു ചരടോ, അങ്ങനെ എന്തെങ്കിലും മതി ഒരു പൂച്ചയെ കൌതുകപ്പെടുത്താൻ. ഇങ്ങനെ നൂലുകളുമായി പൂച്ച കളിക്കുന്നത് പല കാർട്ടൂണുകളിലും ചിത്രങ്ങളിലും വിഷയമായിട്ടുണ്ട്. അമ്മപ്പൂച്ചയുടെ വാലും ഇങ്ങനെ പൂച്ച തട്ടിക്കളിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ നൂല് വിഴുങ്ങുന്നത് പൂച്ചയ്ക്ക് ആപത്കരമാണ്. അത് വയറിൽ കുടുങ്ങി രോഗങ്ങളോ മരണമോ ഒക്കെയും സംഭവിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് വളർത്ത് പൂച്ചകൾക്ക് കളിക്കാനായി ഉടമകൾ നേർത്ത ലേസർ രശ്മികൾ കൊണ്ട് നിലത്ത് വരയ്ക്കാറുണ്ട്, പൂച്ചയ്ക്ക് ആ ലേസർ ബിന്ദുവിനെ പിന്തുടരുന്നത് ഇഷ്ടമാണ്. ഈ ലേസർ കൊണ്ട് പൂച്ചയുടെ കണ്ണിന് എന്തെങ്കിലും അപകടം പിണഞ്ഞതായി അറിവില്ല. ലേസർ പേനകൾ പ്രചാരത്തിനാകുന്നതിനുമുൻപ് ടോർച്ചിന്റെ വെളിച്ചവും ഈർക്കിലും ഓലയും ഒക്കെ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതേ കളിയുടെ ഭാഗമായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽതമ്മിലും ഉടമയോടും ഒക്കെ അടി കൂടാറുണ്ട്. എങ്കിലും പൂച്ചകൾക്ക് ദേഷ്യം വന്ന് നഖങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് നീട്ടി ആക്രമിക്കാൻ ഏത് നിമിഷവും സാധ്യത ഉള്ളതിനാൽ മനുഷ്യർ പൂച്ചകളുമായി അടുക്കുമ്പോൾ ഒരു അകലം പാലിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. === ഇര തേടൽ === [[പ്രമാണം:Cat-eating-prey.jpg|right|thumb|250px|തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് ഒരു പക്ഷിയെ സമ്മാനിക്കുന്ന പൂച്ച.]] വലിയ പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ (സിംഹം, പുലി) വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരാണ്. <ref>[http://www.dnr.state.mn.us/fwt/back_issues/december98/cats.html Fish & Wildlife Today: Winter 1998: Minnesota's killer kitties: Minnesota DNR<!-- Bot generated title -->]</ref> കടുവയേയും പുലിയേയും പോലെ പതുങ്ങിയിരുന്ൻ ഇരയെ കാത്തിരുന്ന്, ഇരവരുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കുന്ന വിദ്യയാണ് പൂച്ചയുടേയും ആയുധം. ഇങ്ങനെ കീഴടക്കിയ തന്റെ ഇരയുടെ കഴുത്തിനു കടിച്ച് കുടഞ്ഞ് നട്ടെല്ല് തകർത്ത് പരാലിസിസ് വരുത്തുകയോ കരോട്ടിഡ് ആർട്ടറിയും ജുഗുലാർ ഞരമ്പും മുറിച്ച് രക്തം നഷ്ടപ്പെടുത്തിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇരയുടെ ശ്വാസകോശനാളി (''Vertebrate trachea'') തകർക്കുകയോ ചെയ്ത് പൂച്ച ഇരയുടെ കഥ കഴിക്കുന്നു. പൂച്ച തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് താൻ പിടിച്ച ഇരയെ നൽകുന്നത് എന്തിനെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അധികം വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. എത്തോളജിസ്റ്റായ പോൾ ലെഹസൻ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരെ തങ്ങളുടെ സമൂഹത്തിലെ ഒരു അംഗമെന്നരീതിയിൽ കാണുന്നതിന്റെ തുടർച്ചയാണ് അധികം വന്ന ഇരയെ മനുഷ്യരുമായി പങ്കുവയ്ക്കുന്നത് എന്നാണ്. <ref>{{cite book |last=Leyhausen |first=Paul |title=Cat Behavior: The Predatory and Social Behavior of Domestic and Wild Cats |url=https://archive.org/details/catbehaviorpreda0000leyh |year=1978 |isbn=978-0824070175}}</ref> എന്നാൽ അന്ത്രോപ്പോളജിസ്റ്റായ ഡെസ്മണ്ട് മോറിസ് 1986-ൽ എഴുതിയ ''കാറ്റ് വാച്ചിങ്ങ്'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരല്ലാത്ത മനുഷ്യരെ ഇരപിടിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് തങ്ങൾ പിടിച്ച എലികളേയും പക്ഷികളേയും വീട്ടിൽ കൊണ്ടു വരുന്നത് എന്നാണ്. ഇരപിടിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്ത വലിയ പൂച്ചക്കുട്ടി എന്നരീതിയിൽ മനുഷ്യർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതാവാം ഇതെന്നും അദ്ദേഹം ഇതെ പുസ്തകത്തിൽ പറയുകയുണ്ടായി. മറ്റൊരു സാധ്യത ഉള്ളത്, തങ്ങൾക്ക് ഇരപിടിക്കാനുള്ള കഴിവായി എന്ന് തങ്ങളുടെ അമ്മയ്ക്ക് മുന്നിൽ തെളിയിക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ അതേ മനശ്ശാസ്ത്രമാകും മനുഷ്യരുടെ മുന്നിൽ തങ്ങൾ പിടിച്ച ഇരയെ കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നതിനു പിന്നിലും എന്നാണ്. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ, ഇരയെക്കൂടാതെ വാച്ചുകൾ, പേനകൾ, പെൻസിലുകൾ എന്നിങ്ങനെ വായിൽ കൊള്ളാവുന്ന എന്തും തങ്ങളുടെ ഉടമയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി കൊടുക്കാറുണ്ട്. === പ്രത്യുത്പാദനം === [[File:Mating Cats (Domestic cats) in Kannur.jpg|thumb|right|300px|ഇണചേരുന്ന പൂച്ചകൾ]] പൂച്ചയ്ക്ക് വർഷത്തിൽ ഒന്നിൽക്കൂടുതൽ പ്രജനനകാലം ഉണ്ടാകും. ഇണചേരുകയാണെങ്കിൽ ഓരോന്നും നാലു മുതൽ ഏഴ് ദിവസം വരെ നീണ്ട് നിൽക്കും, ഇണ ചേർന്നില്ലെങ്കിൽ അതിൽക്കൂടുതലും. പെൺപൂച്ചയോട് പല ആൺ പൂച്ചകളും ഇണ ചേരാൻ ആഗ്രഹിക്കും. ഇവർ തമ്മിൽ പൊരുതി വിജയിയാകുന്ന പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഇണചേരാൻ അവസരം ഉണ്ടാകുക. ആദ്യം നീരസം കാണിക്കുമെങ്കിലും പെൺപൂച്ചകൾ പിന്നീട് ഇണചേരാൻ നിന്ന് കൊടുക്കും. ഇണചേരുന്ന സമയത്ത് പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയാറുണ്ട്. ഇണചേരലിനുശേഷം പെൺപൂച്ച തന്റെ ശരീരം നക്കി വൃത്തിയാക്കും. ഈ സമയത്ത് ഏതെങ്കിലും ആൺപൂച്ച ഇണചേരാനായി ശ്രമിച്ചാൽ പെൺപൂച്ച ആ ആൺപൂച്ചയെ ആക്രമിക്കും. പക്ഷെ ശരീരശുചീകരണത്തിനുശേഷം പെൺപൂച്ച വീണ്ടും ഇണചേരാൻ സന്നദ്ധയാകും. ആൺപൂച്ചയുടെ [[ലിംഗം|ലിംഗത്തിൽ]] പിറകിലേയ്ക്ക് നിൽക്കുന്ന മുളളുകൾ ഉണ്ടാകും. ഇണചേർന്ന് കഴിഞ്ഞ് ഈ ലിംഗം പിറകോട്ടെടുക്കുമ്പോൾ ഈ മുളളുകൾ പെൺപൂച്ചയുടെ [[യോനി|യോനിയിൽ]] ഉരഞ്ഞ് പെൺപൂച്ചയ്ക്ക് അണ്ഡവിസർജ്ജനം(ovulation) ഉണ്ടാകാൻ സഹായിക്കുന്നു.ഇതിനാലാണ് ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയുന്നത്. ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കാത്തതുകൊണ്ട് തന്നോട് ആദ്യം ഇണചേർന്ന പൂച്ചയിൽ നിന്ന് തന്നെ പെൺപൂച്ച എല്ലായ്പ്പോഴും ഗർഭം ധരിക്കണമെന്നില്ല. അതുപോലെ തന്നെ, തന്റെ ഇണചേരൽ കാലഘട്ടത്തിൽ പല ആൺപൂച്ചകളുമായും പെൺപൂച്ച ഇണചേരും എന്നുള്ളതുകൊണ്ട് തനിക്ക് പ്രസവത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കും ഒരേ അച്ഛൻ തന്നെ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല.[[File:പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ (17 ദിവസം പ്രായം).JPG|thumb|കണ്ണ് തുറന്ന് രണ്ടു ദിവസം കഴിഞ്ഞ പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ]] പൂച്ചയുടെ ആർത്തവചക്രം ഏതാണ്ട് 63–65 ദിവസമാണ്. ഒരു പ്രസവത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് മുതൽ അഞ്ച് കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടാകാം. ഇതിൽ ആദ്യത്തെ കുഞ്ഞ് മറ്റ് കുഞ്ഞുങ്ങളേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കും. ആറ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഏഴ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഇടയിൽ പൂച്ച ഇവരെ മുലയൂട്ടുന്നത് നിർത്തും. ലൈംഗികപരമായ വളർച്ച പൂർണ്ണമാകാൻ പെൺപൂച്ചകൾക്ക് 4–10 മാസവും ആൺപൂച്ചകൾക്ക് 5–7 മാസവും എടുക്കും. പന്ത്രണ്ട് മാസം പ്രായമാകുമ്പോൾ പൂച്ചക്കുഞ്ഞിനെ മറ്റൊരുടമയ്ക്ക് കൈമാറാം. അതിനുമുന്നേതന്നെ തള്ളപ്പൂച്ചയുടെ അടുത്ത് നിന്ന് മാറിനിൽക്കാൻ തുടങ്ങിയാൽ അപ്പൊഴേ പൂച്ചയെ മാറ്റിത്താമസിപ്പിക്കാവുന്നതാ‍ണ്. പൂച്ചയ്ക്ക് കുഞ്ഞുങ്ങളുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 6-8 മാസം ആകുമ്പോൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതുവഴി ആൺപൂച്ചകൾ മൂത്രം ഒഴിച്ചും പെൺപൂ‍ച്ചകൾ ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പൂച്ച ഈ സ്വഭാവം പ്രദർശിപ്പിച്ചതിനുശേഷമാണ് പ്രത്യുത്പാദനശേഷി ഇല്ലാതെയാക്കുന്നതെങ്കിൽ ഈ സ്വഭാവം പൂച്ച തുടരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. === ശുചിത്വം === [[പ്രമാണം:Cat tongue macro.jpg|thumb|right|250px|ചീർപ്പ് പോലെയുള്ള നാക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു പൂച്ച രോമങ്ങൾ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നു.]] പൂച്ചയ്ക്ക് ശുചിത്വം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. തങ്ങളുടെ നാക്കിലുള്ള മുകുളങ്ങൾ ഒരു ചീപ്പ് പോലെ പ്രവർത്തിച്ച് രോമങ്ങൾ ഒതുക്കിവയ്ക്കാൻ പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു.ഇതു മാർജ്ജാര വംശത്തിലുളള എല്ലാ ജീവികളിലും കാണപ്പടുന്നുണ്ട്പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ അഴുക്ക് കളയാനും വിയർപ്പ് നാറ്റം ഇല്ലാതെയാക്കാനും പൂച്ചയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഉത്തമമാണ്. പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് പൂച്ചകളേയും മനുഷ്യരേയും നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതും ഇഷ്ടമാണ്. മറ്റ് പൂച്ചകളെ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതിനുപിന്നിൽ തങ്ങളുടെ മേൽക്കോയ്മ ഉറപ്പിക്കുക എന്നൊരുദ്ദേശ്യവും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ട്. ഇങ്ങനെ വൃത്തിയാക്കുന്നതിനിടയിൽ തന്റെ വയറ്റിൽ എത്തുന്ന രോമങ്ങൾ പൂച്ച പിന്നീട് ഒരു രോമഗോളമായി ചർദ്ദിക്കാറുണ്ട്. നീളമുള്ള രോമം ഉള്ള പൂച്ചകളാണ് ചെറിയ രോമമുള്ള പൂച്ചകളേക്കാൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യാറ്. സ്ഥിരമായി പൂച്ചയുടെ രോമം ചീകി വൃത്തിയാക്കിക്കൊടുത്തോ വയറിൽ രോമം കുമിഞ്ഞ് കൂടുത്തത് ഒഴിവാക്കുന്ന തരം ഭക്ഷണം കൊടുത്തോ ഇത് ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. === മാന്തൽ === നഖം പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടി കട്ടിയായ പ്രതലങ്ങളിൽ ഉരക്കുന്ന സ്വഭാവമുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. ഇത് നഖത്തിന്റെയടിയിൽ ഉള്ള അഴുക്ക് ഒഴിവാക്കാനും കാലുകൾക്ക് നല്ല വ്യായാമം കിട്ടാനും ആയിട്ടാണ് പൂച്ച ചെയ്യുന്നത്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് പൂച്ചകൾ നന്നായി ആസ്വദിക്കുന്നു. നഖങ്ങൾ ഇല്ലാതെയായ പൂച്ചകൾ പോലും ഇങ്ങനെ ചെയ്ത് ആനന്ദം കണ്ടെത്താറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ അടിയിലുള്ള വിയർപ്പ് ഗ്രന്ഥിയിൽ നിന്ന് വിയർപ്പ് വീണ് തന്റെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്താനാണ് പൂച്ച ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. === ഉയരങ്ങളോടുള്ള ഇഷ്ടം === [[പ്രമാണം:Cat in tree03.jpg|thumb|250px|മരത്തിൽ കയറിയ ഒരു പൂച്ച.]] ഉയരം കൂടിയ സ്ഥലത്ത് പോയി ഇരിക്കാൻ പൂച്ചക്കൾക്ക് ഇഷ്ടമാണ്. ഉയരത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ പ്രദേശം മൊത്തം നിരീക്ഷിക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ചീറ്റപ്പുലിയെപ്പോലെ, കാട്ടിൽ ഉള്ള പൂച്ചകൾ മുകളിൽ ഒളിഞ്ഞ് നിന്ന് താഴെയുള്ള ഇരയെ ചാടി വീണ് ആക്രമിക്കാനും ഇങ്ങനെ ഉയരമുള്ള മരത്തിലും മറ്റും കയറി നിൽക്കാറുണ്ട്. <ref>{{cite web | title=Why Do Cats Like High Places? | publisher = Dr. Holly Nash, DVM, MS | url = http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=1&cat=1313&articleid=1125 | work = Drs. Foster & Smith, Inc.}}</ref> അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഉയരം, പൂച്ചയ്ക്ക് അന്തസ്സും സുരക്ഷിതത്വവും കൂടി നൽകുന്നു. ഉയരമുള്ള പ്രതലത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും പൂച്ചയ്ക്ക് ശരീരം വളച്ച് നാലുകാലിൽത്തന്നെ നിലത്ത് വീഴാനുള്ള കഴിവുണ്ട്.<ref>{{cite web | title = Falling Cats | url = http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | accessdate = 2005–10–24 | archive-date = 2016-03-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160303185523/http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | url-status = dead }}</ref> ഇങ്ങനെ ചെയ്യാനുള്ള സമയം കിട്ടിയാൽ മാത്രമേ പൂച്ചയ്ക്ക് നാലുകാലിൽ വീഴാൻ പറ്റുകയുള്ളൂ. അതിനായി 90 cm (3 അടി) ഉയരമെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണം. ഈ പ്രവർത്തിക്ക് പൂച്ച തന്റെ വാൽ ഉപയോഗിക്കാറില്ല എന്നതുകൊണ്ട് വാലില്ലാത്ത പൂച്ചയ്ക്കും ഇങ്ങനെ നാലുകാലിൽ വീഴാൻ സാധിക്കും. <ref>{{cite web | url = http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | title = How does a Cat always land on its feet? | author = Huy D. Nguyen | publisher = Georgia Tech University, School of Medical Engineering | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-08-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100819151937/http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | url-status = dead }}</ref> പൂച്ചയുടെ ഈ താത്പര്യം ചിലപ്പോൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്നെ അപകടകരമായേക്കാം. ''അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ ദ പ്രിവെൻഷൻ ഓഫ് ക്രുവൽറ്റി റ്റു ആനിമത്സ്'' എന്ന സംഘടന പൂച്ച ഉടമകളോട് വീട്ടിൽ അധികം ഉയരമുള്ള ഒന്നും വയ്ക്കരുതെന്ന് പറയുന്നു. ആത്മവിശ്വാസം കൂടുതലായ പൂച്ചകൾ അതിന്റെ മുകളിൽ കയറി താഴെവീണ് അപകടം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനാണ് ഈ മുൻ‌കരുതൽ. <ref>{{cite web | url=http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=0&cat=2032&articleid=3409 | title = High-Rise Syndrome: Cats Injured Due to Falls | author = Veterinary & Aquatic Services Department | work = Drs. Foster & Smith, Inc.}}</ref> === വേട്ടയുടെ ഫലങ്ങൾ === വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ ആയിരത്തിലധികം ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാറുണ്ട്. ഇവയിലധികവും നട്ടെല്ലില്ലാത്ത ജീവികളാണ്, കൂടുതലും ഷഡ്പദങ്ങൾ. വലിയ പൂച്ചകൾ (പുലി, സിംഹം, തുടങ്ങിയവ) നൂറിൽ താഴെ ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെയേ തിന്നാറുള്ളൂ. പൂച്ചകളെപ്പോലെ പലവർഗ്ഗങ്ങളിൽ‍പ്പെട്ട ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവുണ്ടെങ്കിലും അവയെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള ശ്രമത്തിനോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ അവയിലുണ്ടാകുന്ന പോഷണം വളരെ കുറവായതിനാൽ വലിയ പൂച്ചകൾ അവയെ ഒഴിവാക്കാറാണ് പതിവ്. ഇതിനൊരപവാദമുള്ളത് പുള്ളിപ്പുലി ആണ്. പുള്ളിപ്പുലി മുയലുകളെപ്പോലെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളേയും വേട്ടയാടി തിന്നാറുണ്ട്. വീട്ടിൽ നന്നായി ഭക്ഷണം കൊടുത്ത് വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ പോലും തരം കിട്ടിയാൽ പക്ഷികൾ, എലികൾ, തേളുകൾ, പാറ്റകൾ, പുൽച്ചാടികൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളെ വേട്ടയാടാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെ എല്ലാ‍ത്തരം ചെറിയ ജീവികളേയും കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവു കാരണം പൂച്ചകൾ ഇല്ലാതിരുന്ന പുതിയ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് ഒരു പൂച്ച കടന്ന് വന്നാൽ അവിടെ അവ മാരകമായ പ്രഹരം ഏൽപ്പിക്കാൻ വരെ സാധ്യതയുണ്ട്. ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരെ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്റ്റീഫൻസ് ഐലന്റ് വ്രെൺ എന്ന ജീവി ഉദാഹരണം. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പല രാജ്യങ്ങളിലും ഫെറൽ പൂച്ചകളെ കീടങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലാണ് കൂട്ടിയിട്ടുള്ളത്. വീട്ട് പൂച്ചകളേയും ചിലപ്പോൾ കൂട്ടിനുള്ളിൽ പൂട്ടിയിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. പുറത്തുള്ള വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്ക് ഇവ ഒരു ഭീഷണി ആകും എന്നതാണ് കാരണം. ഓസ്ട്രേലിയയിലെ പല മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിലും അങ്ങനെ നിയമം പോലും നിലവിലുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ വരവറിയിക്കാനായി പൂച്ചയുടെ കഴുത്തിൽ മണി കെട്ടാറുണ്ട് ചില ഉടമകൾ. പക്ഷെ ഈ മണിയുടെ പ്രവർത്തന രീതി മനസ്സിലാക്കി അത് ശബ്ദമുണ്ടാക്കാത്ത തരത്തിൽ നടക്കാൻ പഠിക്കാൻ പൂച്ചകൾ സമർത്ഥരാണ്. == വീട്ട് പൂച്ചകൾ == === ഇണക്കി വളർത്തൽ === 2004-ൽ സൈപ്രസ്സിൽ ഒരു മനുഷ്യനും പൂച്ചയും അടുത്തടുത്ത് കിടക്കുന്ന ഒരു കുഴിമാടം ഗവേഷകർ കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി. ഈ കുഴിമാടത്തിനു ഉദ്ദേശം 9,500 വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്നാണ് അവരുടെ അനുമാനം. ഇതിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനും പൂച്ചയും ഒന്നിച്ച് കഴിയാൻ തുടങ്ങിയ കാലഘട്ടം ഇതുവരെ കരുതിയിരുന്നതിലും വളരെ മുന്നേ ആണെന്ന് കണ്ട് പിടിക്കുകയുണ്ടായി. <ref name="9500 years"/><ref>{{cite news |first=Hazel |last=Muir |authorlink= |coauthors= |title=Ancient remains could be oldest pet cat |url=http://www.newscientist.com/article/dn4867.html |work= |publisher=[[New Scientist]] |date=2004-04-08 |accessdate=2007-11-23 }}</ref><ref>{{cite news |first=Marsha |last=Walton |authorlink= |coauthors= |title=Ancient burial looks like human and pet cat |url=http://edition.cnn.com/2004/TECH/science/04/08/cats. cyprus/index.html |work= |publisher=[[CNN]] |date=Friday, April 9, 2004 |accessdate=2007-11-23 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ 14 മുതൽ 20 വർഷം വരെ ജീവിക്കും. 36-ആം വയസ്സു വരെ ജീവിച്ച ഒരു പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഏറ്റവും പ്രായമേറിയ പൂച്ചയായി കരുതപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web | title = Feline Statistics | url = http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | accessdate = 2005–08–15 | archive-date = 2006-06-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060616191415/http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | url-status = dead }}</ref> പുറത്തെങ്ങും വിടാതെ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് ആയുസ്സ് കൂടുതലായിരിക്കും. മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി വഴക്കും അതുമൂലമുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളും ഒന്നും ഇല്ലാതിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് അത്. വന്ധ്യവത്‌കരിച്ച പൂച്ചകൾക്കും ആയുസ്സ് മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാൾ കൂടുതലായിരിക്കും. വന്ധ്യവത്‌കരിക്കുന്നതുകൊണ്ടുള്ള മറ്റ് ഗുണങ്ങൾ എന്തെന്നാൽ ആൺപൂച്ചകൾക്ക് വൃഷണ ക്യാൻസറും പെൺപൂച്ചകൾക്ക് ഗർഭാശയ ക്യാൻസറും ആൺപെൺ ഭേദമില്ലാതെ സ്തനാർബുദവും വരില്ല എന്നതാണ്. <ref>{{cite web | title = Spay and Neuter Your Pet Cats | url = http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | access-date = 2008-10-17 | archive-date = 2008-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081012054137/http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | url-status = dead }}</ref> മറ്റ് വീട്ടുമൃഗങ്ങളെപ്പോലെ പൂച്ചകളും മനുഷ്യനുമായി വളരെ ഇണങ്ങിച്ചേർന്നാണ് ജീവിക്കുക. കാട്ട് പൂച്ചകളോട് പൊരുതി നിന്ന ഒരു കാലത്ത് നിന്നും അവരെ മെരുക്കി വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കാൻ പെട്ട പ്രയാസങ്ങൾ, അവ ഇന്ന് മനുഷ്യർക്ക് ചെയ്ത് തരുന്ന ഉപകാരങ്ങളോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ നിസ്സാരമെന്ന് പറയേണ്ടി വരും. പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ വീട്ടിലെ എലികളേയും മറ്റു കീടങ്ങളേയും കൊല്ലുന്നതിൽ [[പട്ടി|പട്ടികളും]] മനുഷ്യരെ സഹായിക്കുമെങ്കിലും, വീട്ടിലുള്ള ധാന്യങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവ കട്ട് തിന്നുന്ന സ്വഭാവം പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെയാണ് വീട്ടിനുള്ളിൽ വളർത്താൻ കൂടുതൽ അഭികാമ്യം. ഇന്നത്തെക്കാലത്തും പല ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിലും പൂർണ്ണമായും മെരുങ്ങാത്ത പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നു. അവ ധാന്യവിളകളുടെ ഇടയിൽ കഴിയുന്ന കീടങ്ങളെ കൊന്ന് തിന്ന് കർഷകരെ സഹായിക്കുന്നു. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും [[മുയൽ|മുയലുകൾ]], [[കീടം|കീടങ്ങൾ]], [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]], [[പല്ലി|പല്ലികൾ]], [[മീൻ|മീനുകൾ]], [[ഷഡ്പദം|ഷഡ്പദങ്ങൾ]] എന്നീ ജീവികളെ വേട്ടയാടി കൊല്ലുമെങ്കിലും ഇവയെ കഴിക്കാറില്ല. നഗരങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് അലഞ്ഞ് തിരിഞ്ഞ് നടക്കുന്ന പൂച്ചകൾ ശല്യമാകാറുണ്ട്. പൂച്ചകളുടെ വിസർജ്യവും അവ രാത്രി ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങളും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്തിവയ്ക്കാൻ അവർ മൂത്രം ഒഴിച്ച് വയ്ക്കുന്നതും ഒക്കെ ഒഴിവാക്കാനായി പലരും പൂച്ചയെ അകറ്റി നിർത്താനുള്ള യന്ത്രങ്ങൾ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കുക വരെ ചെയ്യാറുണ്ട്. === മനുഷ്യരുമായുള്ള ഇടപഴകൽ === മനുഷ്യർ പല രീതിയിലാണ് പൂച്ചകളുമായി ഇടപഴകുക. വീട്ടിൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നത് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരാണ് ചിലർ അധികം ഗൌരവമില്ലാതെ കാണുമെങ്കിലും ചിലർ അവയെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ താലോലിക്കും. സ്വന്തം പൂച്ചയെ ഒരുക്കി പൂച്ചപ്രദർശനത്തിനു കൊണ്ടുപോകുന്നവരും കുറവല്ല. പൂച്ചകളുടെ ശരീരവലിപ്പം വളരെ കുറവായതിനാൽ മുതിർന്ന ഒരു മനുഷ്യന് പൂച്ച യാതൊരു രീതിയിലും ഉള്ള അപകടം ഉണ്ടാക്കില്ല. പൂച്ചകളുടെ മാന്തലിൽ നിന്നുള്ള മുറിവുകളോ പൂച്ചയുടെ കടി മൂലം പേവിഷം ഏൽക്കുന്നതോ ഒക്കെയാണ് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനുണ്ടാകാവുന്ന വെല്ലുവിളികൾ. പട്ടികളുമായി വഴക്കുണ്ടാക്കുമ്പോൾ പൂച്ച കരുതിക്കൂട്ടിത്തന്നെ പട്ടിയുടെ കണ്ണിൽ മാന്തി അവയ്ക്ക് അന്ധത ഉണ്ടാക്കിയ അവസ്ഥ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ മനുഷ്യരോട് ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾ ചെയ്തതായി അധികം കാണപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മ്യാവൂ, പര്ര്ര്ര്, ഹിസ്സ്, സ്കവീക്ക്, ചിർപ്പ്, ക്ലിക്ക് തുടങ്ങിയ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക, മുരളുക, തുടങ്ങിയ ആശയവിനിമയത്തിനുതകുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ പൂച്ചകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. <ref name=Channel3000Meows/> ==== അലർജികൾ/രോഗങ്ങൾ ==== തെളിഞ്ഞ കണ്ണുകൾ, ഈർപ്പമുള്ള മൂക്ക്, വൃത്തിയുള്ള ചെവി, പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള മോണകളും വൃത്തിയും മിനുസവുമുള്ള ചർമ്മം, എന്നിവയാണ്‌ ആരോഗ്യമുള്ള പൂച്ചയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ<ref name="കർഷകശ്രീ">ഡോ. സി.കെ. ഷാജുവിന്റെ ലേഖനം.കർഷകശ്രീ മാസിക. 2009 ഏപ്രിൽ. പുറം 61</ref>. ഫെലൈൻ ഇൻഫേഷ്യസ് എന്റെറൈറ്റിസ്, ഫെലൈൻ ലൂക്കോപീനിയ, ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂ, പേ വിഷബാധ, തൊലിപ്പുറമേയുള്ള ഫംഗസ് ബാധ, മെയിഞ്ച്, ടോക്സോപ്ലാസ്മ രോഗം; എന്നിവയാണ്‌ പൂച്ചകളിൽ കാണുന്ന പ്രധാന രോഗങ്ങൾ. ഇവയിൽ ടോക്സോപ്ലാസ്മ എന്ന രോഗം ഗർഭിണികളിൽ [[ഗർഭം]] അലസുന്നതിന്‌ കാരണമായിത്തീരും<ref name="കർഷകശ്രീ"/>. അതിനാൽ ഗർഭിണികൾ പൂച്ചകളുമായി അകലം പാലിക്കേണ്ടതാണ്‌. പേ വിഷത്തിനെതിരെ [[നായ|നായകൾക്ക്]] എടുക്കുന്നതുപോലെയുള്ള പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കേണ്ടതാണ്‌. മൂക്കൊലിപ്പ്, ജലദോഷം എന്നിവ ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂവിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. ഭക്ഷണത്തോടുള്ള വിരക്തി, [[പനി]], [[ഛർദ്ദി]], [[വയറിളക്കം]] എന്നിവ ഫെലൈൻ ഇൻസേഷ്യസ് എന്ററൈറ്റിസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിലും ചെവിയുടെ അഗ്രത്തിലും ചെറിച്ചിൽ, രോമം കൊഴിഞ്ഞുപോക്ക് എന്നിവ മെയ്ഞ്ച് രോഗത്തിന്റേയോ ഫംഗസ് ബാധയുടേതോ ആകാം. ഈ രോഗം ചൊകിത്സിച്ച് ഭേദമാക്കാവുന്നതുമാണ്‌<ref name="കർഷകശ്രീ"/>. പൂച്ചയുടെ രോമങ്ങളോടും ഉമിനീരിനോടും ഉള്ള അലർജി കാരണമാണ് അധികം ആളുകളും പൂച്ചകളെ ഇഷ്ടപ്പെടാത്തത്. ത്വക്കിൻപുറത്തുണ്ടാകുന്ന അലർജി, [[ആസ്ത്മ]] തുടങ്ങിയ അസുഖങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് പൊതുവേ പൂച്ചകളോട് അലർജി ഉണ്ടായിരിക്കുമെങ്കിലും തന്റെ വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളുമായി ഇണങ്ങിവസിക്കാൻ കഴിയാറുണ്ട്. <ref>{{cite web|url=http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|title=Dealing with cat allergies|work=animaltrustees.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060221092726/http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|archivedate=2006-02-21|access-date=2008-10-17|url-status=dead}}</ref> ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കണമെന്നില്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെ അത്തരം അസുഖമുള്ളവർ വീട്ടിൽ വളർത്താതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. ഇത്തരം അലർജി ഉണ്ടായിട്ടുപോലും പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂത്ത് അവരെ വളർത്തുന്നവരുണ്ട്. അങ്ങനെയുള്ളവരെ അലർജിക്ക് മരുന്ന് കഴിച്ചും പൂച്ചകളെ സ്ഥിരമായി കുളിപ്പിച്ച് വൃത്തിയാക്കുയും ഒക്കെയാണ് തങ്ങളുടെ അലർജിയോട് പൊരുതുന്നത്. ആഴ്ചയിൽ ഒരിക്കൽ കുളിപ്പിച്ചാൽ വീട്ടിനകത്തെ പൂച്ചകളുടെ 90% മുടികൊഴിച്ചിൽ ഇല്ലാതെയാക്കാം. അലർജി ഉണ്ടാക്കാത്തതരം പൂച്ചകളെ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇപ്പോൾ ഗവേഷണങ്ങളും നടക്കുന്നുണ്ട്. ==== പരിശീലിപ്പിക്കൽ ==== പട്ടികളെപ്പോലെ ചാടാനും മറ്റുമുള്ള അഭ്യാസമുറകൾ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ ചിലർ ശ്രമിച്ച് കാണാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ചില അഭ്യാസങ്ങൾ പഠിക്കാറുമുണ്ട്. പഠിപ്പിക്കുന്നയാളിനു ക്ഷമ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇരിക്കുക, നിൽക്കുക, ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ വരിക എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. === മാന്തൽ === നഖങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാൻ അനുയോജ്യമായ പ്രതലങ്ങൾ നോക്കി മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ ഒരു ശീലമാണ്. വീട്ടിലെ പരവതാനിയും വീട്ടുസാധനങ്ങളും ഇങ്ങനെ പൂച്ച മാന്തി നശിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് മാന്താൻ പാകത്തിൽ എന്തെങ്കിലും വീട്ടിൽ വയ്ക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. <ref>{{cite web | title=Scratching or clawing in the house | url=http://www.fabcats.org/scratching/index.php|accessdate=2005-08-14 }}</ref> സ്ക്രാച്ചിങ്ങ് പോസ്റ്റ്സ് എന്ന പേരിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള സാധങ്ങൾ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. സാധാരണയായുള്ള മാന്തൽ ഉപകരണങ്ങൾ പരവതാനി കൊണ്ടോ അലങ്കാരതുണി കൊണ്ടോ മൂടപ്പെട്ടതായിരിക്കും. പക്ഷെ ഇങ്ങനെയുള്ള വസ്തുക്കൾ കണ്ടാൽ അവ പൂച്ചയ്ക്ക് മാന്താനായി വച്ചതാണെന്ന് പൂച്ചയ്ക്ക് മനസ്സിലാകണമെന്നില്ല എന്നതുകൊണ്ട് മരത്തിന്റെ വീട്ടുസാധനങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ പരവതാനി തിരിച്ച് വച്ച് അതിന്റെ അടിയിലുള്ള കട്ടിയുള്ള ഭാഗം പുറമേ കാണുന്ന രീതിയിൽ വച്ച സാധങ്ങളോ ആവും അഭികാമ്യം എന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. നാരുകൾ കൊണ്ടോ കാർഡ്‌ബോർഡ് കൊണ്ടോ ഉണ്ടാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും വിൽക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ പുറത്ത് വളർന്ന് വീട്ടുപൂച്ചയാക്കിയ പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ഉപകരണങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരാവണമെന്നില്ല. [[പ്രമാണം:Cat claw closeup.jpg|right|thumb|250px|പൂച്ചയുടെ നഖം.]] മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ നഖം വളരുന്നത് ഒരു പരിധി വരെ കുറയ്ക്കുമെങ്കിലും വേണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ നഖം വെട്ടിക്കൊടുക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുപയോഗിക്കുന്ന നഖംവെട്ടിയോ അല്ലെങ്കിൽ മൃഗങ്ങൾക്കുപയോഗിക്കാനുള്ള നഖംവെട്ടിയോ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ നഖത്തിനടിയിലുള്ള ത്വക്ക് മുറിയാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം.മറുവശം കാണാൻ പറ്റുന്നതരത്തിലുള്ള പൂച്ചകളുടെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ ഇക്കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്, പക്ഷെ കട്ടിയാ‍യ നഖമാണ് പൂച്ചയ്ക്കെങ്കിൽ അധികം നീളത്തിൽ നഖം വെട്ടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. പൂച്ചയുടെ മാന്തൽ ഒഴിവാക്കാനായി പല മാർഗ്ഗങ്ങളും ഉണ്ട്. പൂച്ച മാന്തുമ്പോൾ അവിടെ വെള്ളം തളിക്കുന്നതാണ് ഒരു മാർഗ്ഗം. മിനുസമുള്ള ടേപ്പ് പൂച്ച മാന്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒട്ടിക്കുന്നതാണ് മറ്റൊന്ന്. നാരങ്ങയുടെ മണം പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച മാന്താൻ ഇടയുള്ളിടത്ത് നാരങ്ങാ മണമുള്ള എന്തെങ്കിലും വയ്ക്കുന്നതും ഫലപ്രദമായ ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്. കയ്പ്പേറിയ ആപ്പിൾ സത്തും പൂച്ചകളെ അകറ്റാൻ നല്ലതാണ്. ==== ഡീക്രോളിങ്ങ് ==== പൂച്ചയുടെ വിരലുകളിൽ നിന്ന് നഖവും ആദ്യത്തെ എല്ലും നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഒരു ശസ്ത്രക്രിയയെയാണ് ഡീക്രോളിങ്ങ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് പൂച്ചയുടെ മുൻ‌കാലുകളിൽ മാത്രമേ മുഖ്യമായും ചെയ്യാറുള്ളൂ. പൂച്ച വീട്ടുസാധങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളേയും പൂച്ചകളേയും മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നത് തടയാനും ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. വേട്ടയാടാൻ സമർത്ഥരായ പൂച്ചകളെ, ആ കഴിവ് കുറയ്ക്കാനും ചിലപ്പോൾ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യേണ്ടി വരും. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ചില വീട്ടുടമകൾ വാടകക്കാരുടെ പൂച്ചകളെ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യണമെന്ന് ശഠിക്കാറുണ്ട്. [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയ്ക്ക്]] പുറത്ത് എവിടേയും ഡീക്രോളിങ്ങ് അധികം പ്രചാരത്തിലല്ല. മൃഗങ്ങൾക്കെതിരേ ഉള്ള ക്രൂരതയായിട്ട് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നതിനാൽ പലയിടത്തും ഇത് നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. === വിസർജ്ജനം === വീട്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനായി ലിറ്റർ ബോക്സ് വീട്ടിൽ വയ്ക്കാറുണ്ട് ഉടമകൾ. മണൽ, ചെറുതായി മുറിച്ച കടലാസ് കഷ്ണങ്ങൾ, മരക്കഷ്ണങ്ങൾ, ബെന്റൊണൈറ്റ് എന്നിങ്ങനെ വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്നതരം വസ്തുക്കളാണ് ഇതിൽ ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരുടെ ടോയിലന്റിന്റെ അതേ ഉപയോഗമാണ് ഇതിനും. ഇത് വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ് കാരണം പൂച്ചയ്ക്ക് മലീമസമായ ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇഷ്ടമായില്ലെങ്കിൽ വിസർജനത്തിനു മറ്റു സ്ഥലങ്ങൾ തപ്പിപ്പോകാൻ ഇടയുണ്ട്. കൂടാതെ, പൂച്ചയ്ക്ക് വയറിളക്കം വരുന്നതും ലിറ്റർ ബോക്സിലെ മലിനീകരണം അസഹനീയം ആകുന്നതും ഒരേ സമയത്ത് സംഭവിച്ചാൽ ഈ ലിറ്റർബോക്സാണ് തനിക്ക് അസുഖം ഉണ്ടാകാൻ കാരണം എന്നും പൂച്ച കരുതാൻ ഇടയുണ്ട്. വീട്ടിനു പുറത്ത് വളരുന്ന പൂച്ചകൾക്കും ലിറ്റർ ബോക്സ് അഭികാമ്യമാണ്. പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി മനസ്സിലാക്കാനും ലിറ്റർ ബോക്സ് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പല തരത്തിലുള്ള ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭിക്കും, ചിലതിൽ സ്വയം വൃത്തിയാക്കാനുള്ള സൌകര്യം പോലുമുണ്ട്. ബെന്റൊനൈറ്റ് പോലെ നന്നായി വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെ സ്വയം വൃത്തിയാക്കുന്ന ലിറ്റർ ബോക്സുകളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതേ പദാർത്ഥം ചില പൂച്ചകളിൽ ആരോഗ്യ പ്രശ്നം ഉണ്ടാക്കാറുണ്ടെന്നും സംശയിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. <ref>{{cite web | title=Suspected bentonite toxicosis in a cat from ingestion of clay cat litter | url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8888544&dopt=Abstract|accessdate=2005-09-10 }}</ref> ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് ബാധിച്ച പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം, കടൽ ഒട്ടർ (sea otter) എന്ന ജീവിക്ക് ആപത്കരമാകും എന്നതുകൊണ്ട് സീ ഓട്ടർ കാണപ്പെടുന്ന കടൽക്കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം കടലിൽ ഒഴുക്കാതെ മറ്റെവിടെയെങ്കിലും കളയേണ്ടി വരും. <ref name=mag72>{{cite news|url=http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|title=Parasite in cats killing sea otters|publisher=[[National Oceanographic and Atmospheric Administration]]|date=2003-01-21|work=NOAA magazine|accessdate=2007-11-24|archive-date=2007-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20071225205629/http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.viamagazine.com/top_stories/articles/seaotter_savior07.asp The Sea Otter Savior<!-- Bot generated title -->]</ref> [[പ്രമാണം:Toilet Trained Cat 22 Aug 2005.jpg|thumb|250px|ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിച്ച പൂച്ച.]] ലിറ്റർ ബോക്സ് വഴി ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് എന്ന രോഗം പൂച്ചയിൽ നിന്ന് ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്കും പ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞ മനുഷ്യർക്കും പകരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അധികം പൂച്ചകൾക്കും ഈ അസുഖം ഉണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും സ്ഥിരമായി ലിറ്റർബോക്സ്, മേൽപ്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവർ വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഈ അസുഖം വരാനുള്ള സാധ്യത ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുടെ ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇതുവഴി ലിറ്റർ ബോക്സിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവാക്കാം. ഇതിനായുള്ള പരിശീലനം ലിറ്റർ ബോക്സ് പതുക്കെ മുകളിലേയ്ക്ക് നീക്കി നീക്കി ടോയിലറ്റിന്റെ അടുത്തും പിന്നീട് മറ്റെന്തെങ്കിലും താങ്ങിന്റെ സഹായത്തോടെ ടോയിലറ്റിന്റെ മുകളിലും വയ്ക്കുന്ന രീതിയിൽ നൽകാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ ആറ് ആഴ്ചകളോളം ഉള്ള ശ്രമം മതിയാകും. <ref>{{Cite web |url=http://www.toilettrainedcat.com/ |title=The Toilet Trained Cat: A Step-By-Step Guide on How To Train Your Cat to Use the Human Toilet<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-10-18 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121074325/http://www.toilettrainedcat.com/ |url-status=dead }}</ref> ഇങ്ങനെ പൂച്ചയ്ക്ക് പരിശീലനം നൽകാൻ സഹായിക്കുന്ന പല ഉപാധികളും ഇന്ന് കടകളിൽ വാങ്ങാൻ ലഭിക്കും. === പലതരം വീട്ട് പൂച്ചകൾ === പലതരം ജനുസ്സുകളിലുള്ള പൂച്ചകളെ ഇന്ന് മനുഷ്യർ വളർത്താറുണ്ട്. മൃഗങ്ങളെ വിൽക്കുന്നവർ ഇന്ന് ഏതാണ്ട് 30-40 തരം പൂച്ചകളെ വിൽക്കാറുണ്ട്. പല പുതിയ ജനുസ്സുകളെ സൃഷ്ടിക്കാനും ഉള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നു. വർഷത്തിൽ പുതിയ ഒരു ജനുസ്സെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നാണ് കണക്ക്. സൌന്ദര്യമുള്ള പൂച്ചകൾക്കായി ഇന്ന് വിപണിയിൽ നല്ല മത്സരമാണ്. വീടുകളിൽ വളർത്തുന്ന പല തരം ജനുസ്സുകൾ ഇണ ചേർന്ന് പുതിയ ജനുസ്സ് ഉണ്ടാകാറുമുണ്ട്. അവയെ തരം തിരിക്കാനായി നീളൻ മുടിയുള്ള പൂച്ചകൾ, ചെറിയ മുടി ഉള്ള പൂച്ചകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വേർതിരിവ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലും]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലും]] ഇങ്ങനെ ശുദ്ധജനുസ്സിലല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ മാഗി എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. (മാഗി എന്നത് മാർഗരറ്റ് എന്നതിന്റെ ചുരുക്കമാണ്. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പശുക്കൾക്കും പശുക്കിടാങ്ങൾക്കും വിളിച്ചിരുന്ന പേരാണ് ഇത്. പിന്നീട് വിക്റ്റോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇത് പൂച്ചയുടെ മറുപേരായി).<ref>{{cite web | url=http://www.worldwidewords.org/qa/qa-mog1.htm | title=Moggie | publisher=Worldwidewords.org | accessdate=2007-05-15}}</ref> [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ശുദ്ധജനുസ്സല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ബാൺ എന്നും ആലി ക്യാറ്റ് എന്നുമാണ് വിളിക്കാറുള്ളത്. പൂച്ചകൾക്ക് പല നിറങ്ങളും പാറ്റേണുകളും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ശാരീരികപ്രത്യേകതകൾ ജനുസ്സായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Greece-Cat.jpg|thumb|250px|ബഹുനിറമുള്ള വാൻ എന്നയിനത്തിൽ പെട്ട ഒരു പൂച്ച.]] ==== രോമങ്ങളുടെ പാറ്റേൺ ==== പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങളിൽ ഉള്ള പാറ്റേൺ അനുസരിച്ച് പൂച്ചകളെ പലതായി തരം തിരിക്കാം. മുഖ്യമായത് ചുവടെ: ; ബഹുനിറം, ടക്സീഡോ, വാൻ: ശരീരം മുഴുവൻ കറുത്ത് നെഞ്ച് മാത്രം വെളുത്ത തരം പൂച്ചയാണ് ബൈകളർ അല്ലെങ്കിൽ ടക്സീഡോ പൂച്ചകൾ. ഇവയുടെ മുഖത്തും കാലിലും ഒക്കെ ചില അടയാളങ്ങളും ഉണ്ടാകും. വാലിലും ചെവിയുൾപ്പെടെയുള്ള തലയുടെ ഭാഗത്തും മാത്രം നിറമുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചയാണ് വാൻ (ഈ പൂച്ചകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാടായ ടർക്കിയിലെ വാൻ തടാകത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് വന്നത്). ശരീരത്തിലുള്ള വെള്ള നിറത്തിന്റെ അനുപാതമനുസരിച്ച് മറ്റ് പല പേരുകളും ഉണ്ട് പൂച്ചയ്ക്ക്. ഹാർലിക്വിൻ, ജെല്ലിക്കിൾ എന്നീ പൂച്ചകൾ ഉദാഹരണം. Bicolor cats can have as their primary (non-white) color black, red, any dilution thereof and tortoiseshell (see below for definition). [[പ്രമാണം:Cat November 2010-1a.jpg|thumb|right|250px|നെറ്റിയിൽ "M" അടയാളമുള്ള പോർട്ടുഗൽ ടാബി പൂച്ച.]] ; ടാബി പൂച്ച: ശരീരത്തിൽ വരകളുള്ള പൂച്ചയാണ് ടാബി പൂച്ച. മാക്കറൽ അല്ലെങ്കിൽ വരയൻ ടാബി എന്നയിനം പൂച്ചകളുടെ വശങ്ങളിൽ മീനുകളുടേതുപോലെ ധാരാളമായി വരകൾ ഉണ്ടാകും. വരകൾക്ക് പകരം കുത്തുകളായാൽ അതിനെ സ്പോടഡ് ടാബി എന്നാണ് വിളിക്കുക. ചെറിയ ശരി അടയാളം പോലെ ശരീരത്തിൽ അടയാളമുള്ള പൂച്ചകൾ ടിക്ക്ഡ് ടാബി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് അബിസ്സിനിയൻ ജനുസ്സുകളിൽപ്പെട്ട പൂച്ചകളിൽ ആണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ചില പ്രത്യേകതരം ടാബികൾ ചില രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമേ കാണപ്പെടാറുള്ളൂ. ഉദാഹരണത്തിനു വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് യൂറോപ്പിൽ വളരെ സുലഭമായി കാണപ്പെടുന്ന ബ്ലോച്ച്ഡ് ടാബികൾ, മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ വളരെ ദുർലഭമായേ കാണാ‌റുള്ളൂ. [[പ്രമാണം:Curly_tortoiseshell.png|thumb|right|250px|Female tortoiseshell-and-white cat.]] ; ആമത്തോട് പൂച്ച അല്ലെങ്കിൽ കാലിക്കോ പൂച്ച : ഈ പൂച്ചയെ കാലിമാൻ‌കോ പൂച്ച എന്നും ക്ലൌഡഡ് ടൈഗർ പൂച്ച എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. "ടോർട്ടി" എന്ന വിളിപ്പേരുമുണ്ട് ഈ ഇനത്തിന്. പൂച്ചപ്രേമികൾ ആമത്തോട് പൂച്ചയുടെ പുറത്ത് ചുവപ്പോ ക്രീമോ നിറങ്ങൾ ഭംഗിക്കായി പൂശാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ളനിറത്തിലുള്ള പൊട്ടുകൾ കാണും രോമത്തിൽ. അവയെ വെളുത്ത ആമത്തോട് പൂച്ചകൾ എന്നു വിളിക്കും. എന്നാൽ വെള്ള നിറം അതിന്റെ രോമത്തിൽ ധാരാളമായി ഉണ്ടെന്ന് വരികയും ചുവപ്പും കറുപ്പും നിറത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അവിടവിടെയായി കാണപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ അതിന്റെ പേര് കാലിക്കോ എന്നു മാറും. എല്ലാ കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും കറുപ്പും ചുവപ്പും രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകുനെന്നതിനാൽ ആമത്തോട് പൂച്ചകളായി കണക്കാക്കപ്പെടും, പക്ഷെ എല്ലാ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും കാലിക്കോ ഇനത്തിൽ പെടില്ല. കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ള നിറം ധാരാളമായി രോമത്തിൽ വേണം എന്നുള്ളതുകൊണ്ടാണ് ഇത്. കാലിക്കോ പൂച്ചകളെ ട്രൈകളർ പൂച്ചകൾ എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. ജപ്പാനിൽ ഇവയെ മൈ-കി (മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള രോമങ്ങൾ) എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. ഡച്ചുകാർ ഇതിനെ പാടുള്ള പൂച്ച എന്ന അർത്ഥമുള്ള ലാപ്ജെസ്കാറ്റ് എന്ന പേരാലും വിളിക്കും. ശരിയായ ട്രൈകളർ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് നിറങ്ങൾ നിർബന്ധമായും വേണം. ചുവപ്പ് നിറവും, വെള്ള നിറവും പിന്നെ ബ്രൌൺ, കറുപ്പ്, നീല എന്നീ നിറങ്ങളിൽ ഒന്നും ആണ് അവ. <ref>{{cite web | title=Torties, Calicos and Tricolor cats | url=http://www.fanciers.com/cat-faqs/tricolors.shtml| accessdate=2005-10-24 }}</ref> രണ്ട് തരത്തിലുള്ള എക്സ് ക്രോമസോൺ വരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആമത്തോട് പൂച്ചകൾക്കും കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും ഇങ്ങനെ നിറങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇവ രണ്ടും പെൺപൂച്ചകൾ ആയിരിക്കും. (എല്ലാ സസ്തനികൾക്കും രണ്ട് എക്സ് ക്രോമസോമുകൾ ആണ് പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുക, ഒരു എക്സും ഒരു വൈ-യും ആണിനും). ഓറഞ്ച് നിറമുള്ള പൂച്ചകൾ അധികവും ആണ്പൂച്ചകളുമായിരിക്കും (3:1 അനുപാതത്തിൽ). ഓറഞ്ഞ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന കുട്ടികൾ ഒന്നുകിൽ ഓറഞ്ഞ് നിറത്തിൽ പെട്ടവയോ ആമത്തോട് പൂച്ചയോ ആയിരിക്കും. ആൺ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും ചിലപ്പോൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത് ക്രോമസോമുകളുടെ തകറാറ് മൂലമാണ് ഉണ്ടാകാറ്. കിമെറിസിസം എന്ന പേരുള്ള ഒരു പ്രക്രിയ (രണ്ട് ഭ്രൂണങ്ങൾ ചേർന്ന് ഒരു കുഞ്ഞ് ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥ) വഴിയും ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കാം. [[പ്രമാണം:Niobe050905-Siamese Cat.jpeg|thumb|right|250px|സയാമീസ് പൂച്ച.]] ; കളർപോയിന്റ് : സയാമീസ് പൂച്ചകളിലാണ് അധികവും കളർപ്പോയിന്റ് പാറ്റേണുകൾ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. എന്നാലും ഏത് പൂച്ചയിലും ഇത് ഉണ്ടാകാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് കറുത്ത മുഖം, ചെവി, കാലുകൾ, വാൽ എന്നിവയും മറ്റുഭാഗങ്ങളിൽ ഇളം നിറവുമാണ് ഉണ്ടാകുക. കുറച്ച് വെള്ള നിറവും അവിടവിടെയായി കണ്ടേക്കാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകളുടെ നാമം അവയുടെ യഥാർത്ഥ നിറത്തിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും എന്നതിനാൽ കടും ബൌൺ നിറമുള്ള സീൽ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും, ഇളം ബ്രൌൺ നിറമുള്ള ചോക്കളേറ്റ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും കടും ഗ്രേ നിറമുള്ള ബ്ലൂ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ലൈലാക്ക് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ചുമപ്പ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ഒക്കെ അടങ്ങുന്നതാണ് കളർപ്പോയിന്റ്. മെലാനിൻ‍ എന്ന രാസവസ്തുവിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പരിണാമത്തിന്റെ ഫലമാണ് ഈ നിറങ്ങൾ. ശരീര താപനിലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വ്യത്യാസത്തിനനുസരിച്ചാണ് ഇങ്ങനെ നിറവ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നതുകൊണ്ട് വയസ്സാകുന്തോറും ഈ പൂച്ചകൾ ഇരുണ്ട് വരുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ തൊലിപ്പുറത്ത് എന്തെങ്കിലും അപകടം സംഭവിച്ചാൽ ഈ പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറത്തിൽ വ്യത്യാസവും വന്നേക്കാം. : ഇങ്ങനെയുണ്ടാകുന്ന പരിണാമം ഞരമ്പുകളേയും ബാധിക്കാറുണ്ട് എന്നതുകൊണ്ട് കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് [[കോങ്കണ്ണ്]] വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു. വെളുത്ത കടുവകളിലും ഇതേ പ്രശ്നം കാരണം കോങ്കണ്ണ് സാധാരണമാണ്. ; വെളുത്ത പൂച്ചകൾ : തൈറോസിനാസെ എന്ന ജീനിന്റെ പരിണാമം വഴി മുഴുവനായും വെളുത്തുപോകുന്നത് കുറവാണ് പൂച്ചകളിൽ. പൂച്ചകൾ അധികവും വെളുത്തിരിക്കുന്നത് മെനാനോസൈറ്റ് എന്ന രാസവസ്തു അവയുടെ ത്വക്കിൽ ഇല്ലാതെയാകുന്നതുകൊണ്ടാണ്. മെലാനോബ്ലാസ്റ്റ് എന്ന കോശങ്ങൾ കുറയുന്നതുമൂലം വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാറും പതിവുണ്ട്. ഒന്നോ രണ്ടോ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതൽ ആണ്. ==== ശാരീരിക ഘടന ==== പല തരത്തിലുള്ള പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാകുമെങ്കിലും ശരീരത്തിന്റെ വ്യത്യാസം അനുസരിച്ച് അവയെ രണ്ട് അറ്റമായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ; ഓറിയന്റൽ: ഇതൊരു ജനുസ്സല്ല, പക്ഷെ മെലിഞ്ഞ് നീണ്ട, ആൽമണ്ടിന്റെ രൂപത്തിൽ കണ്ണുകളുള്ള നീളൻ മൂക്കും വലിപ്പമേറിയ ചെവിയും ഒക്കെയുള്ള പൂച്ചകളെ ഇങ്ങനെ തരം തിരിക്കാം. സയാമീസ് പൂച്ചകളും ഓറിയന്റൽ ഷോർട്ട്‌ഹെയർ പൂച്ചകളും ഇതിൻ ഉദാഹരണമാണ്. ; കോബി: ഉയരം കുറഞ്ഞ്, പേശികൾ നിറഞ്ഞ, ഒതുക്കമുള്ള ശരീരഘടനയും ഉരുണ്ട കണ്ണുകളും ചെറിയ മൂക്കും ചെവിയും ഉള്ള പൂച്ചകളെയാണ് കോബി എന്ന വിഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നത്. പേർഷ്യൻ പൂച്ചകളും എക്സോട്ടിക്ക് പൂച്ചകളും ഇതിനുദാഹരണം. == കാട്ടുപൂച്ച == {{main|കാട്ടുപൂച്ച}} [[പ്രമാണം:Feral cat Virginia crop.jpg|thumb|250px|ആക്രമണങ്ങളിൽ ഏറ്റ പരുക്കുകളുമായി ജീവിക്കുന്ന ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]] കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഒറ്റയ്ക്കും ജീവിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും അധികവും കൂട്ടമായിട്ടാണ് കണ്ടുവരാറ്. വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുന്ന പൂച്ചകൾ പതിയെ ഇങ്ങനെയുള്ള കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചേരാറുണ്ട്. വലിയ പട്ടണങ്ങളിലും ഇതുപോലെ കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കോളനികൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. റോമിലെ കൊളോസ്സിയവും ഫോറം റൊമാനും ഇതിനു ഉദാഹരണം. പക്ഷെ റോമിലുള്ള പൂച്ചകളെ അവിടത്തെ ആളുകൾ തീറ്റിപ്പോറ്റാറുണ്ട് എന്നതിനാൽ ഇവ പൂർണ്ണമായും കാട്ടുപൂച്ചകൾ എന്ന് പറയാനാകില്ല. പരിസരവുമായി ഇണങ്ങാൻ പൂച്ചകൾക്ക് നല്ല മിടുക്കാണുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങിജീവിച്ചാൽ അവരിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം കിട്ടുമെന്ന് പൂച്ചകൾ എളുപ്പം മനസ്സിലാക്കും. അലഞ്ഞ് തിരിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് പോലും ഭക്ഷണം കൊടുക്കാൻ ആളുകൾ തയ്യാറാകും. പൂച്ചകൾ നന്നായി പരിസരവുമായി ഇണങ്ങുമെങ്കിലും തണുപ്പ് അധികം ഉള്ള സ്ഥലങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പറ്റിയതല്ല. കൂടാതെ നല്ലവണ്ണം പ്രോട്ടീനുകൾ ആവശ്യമായതിനാൽ ഭക്ഷണം കുറവ് കിട്ടുന്ന പട്ടണങ്ങളും ഇവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമല്ല. നഗരങ്ങളിലെ പൂച്ചകൾ പട്ടികളാലും വാഹനങ്ങളാലും കൊല്ലപ്പെടാറുണ്ട്. എങ്കിലും ഉടമസ്ഥരില്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ദത്തെടുക്കാനും ഭക്ഷണം നൽകാനും പകർച്ചവ്യാധികളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുവാനുള്ള കുത്തിവയ്ക്ക് നൽകുവാനും ഒക്കെ സന്നദ്ധരായ പല മൃഗങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സംഘടനകളും ഉണ്ടെന്നുള്ളത് ആശ്വാസമാകുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള പൂച്ചകളെ അവയുടെ പൂർണ്ണമായ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുപ്പിച്ച് തിരിച്ച് വിടുകയാണ് ചെയ്യാറ്. വീണ്ടും അവ പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചകളുടെ ചെവിയുടെ ഒരറ്റം ചെറുതായി മുറിച്ചാണ് അവർ പൂച്ചയെ തിരികെ വിടാറ്. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾക്ക് ആവശ്യത്തിനു പരിചരണം കൊടുക്കുന്നതുവഴി അവയുടെ ജീവിതകാലം കൂടാറുണ്ട്. അതുകൂടാതെ ഭക്ഷണത്തിനായും മറ്റും വഴക്ക് കൂടുന്ന ശീലവും ഒരുപരിധി വരെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ ഈ പരിചരണം സഹായിക്കുന്നു. === പരിസരത്തിനുണ്ടാകുന്ന സ്വാധീനം === [[പ്രമാണം:Feral cat gl3.gif|thumb|250px|പിടിയിലായ ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]] [[ഹവായി|ഹവായിയുടെ]] തീരങ്ങളിലും കാടുകളിലും ഉള്ള വേട്ടക്കാരിൽ ഏറ്റവും മുഖ്യം എന്ന് തന്നെ പറയാവുന്ന ജീവിയാണ് കാട്ട് പൂച്ച. കാട്ടിലുള്ള പല പക്ഷികളും കടലിലുള്ള പല പക്ഷികളും ഒക്കെ എണ്ണത്തിൽ കുറവാകാൻ കാരണമായ ജീവികളിൽ കാട്ട്പൂച്ചയും പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|title=www. birdinghawaii.co. uk/XShearwaterkills2.htm<!-- INSERT TITLE -->|accessdate=2007-05-26|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927003352/http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|url-status=dead}}</ref> ഒരിക്കൽ 56 കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ ഉച്ചിഷ്ടങ്ങൾ പഠനവിധേയമാക്കിയപ്പോൾ അതിൽ നാൽപ്പത്തിനാലു പക്ഷികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാണപ്പെടുകയുണ്ടായി. അതിൽ 40 എണ്ണം അന്യംനിന്നുപോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന പക്ഷികളാണ്.<ref>{{cite web | url=http://www.earlham.edu/~biol/hawaii/mammals.htm | title=Introduced Species in Hawaii (Senior Seminar 2002) | year=2002 | publisher=Earlham college, Department of Biology | accessdate=2007-05-15}}</ref> ദക്ഷിണ ഭൂഗോളത്തിൽ, പൂച്ച വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട ജീവികൾ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത പല പ്രദേശങ്ങളും ഉണ്ട്. [[ഓസ്ട്രേലിയ]] ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവിടങ്ങളിലുള്ള മറ്റ് ജീവികൾക്ക് പൂച്ചകളോട് അധികം പേടിയുണ്ടാകാറില്ല. ഈ സ്ഥലങ്ങളിലുള്ള പല ജീവികളുടേയും വംശനാശം കാട്ടുപൂച്ചകൾ വരുത്തി വയ്ക്കാറുണ്ട്. ഓസ്ട്രേലിയയിൽ മാത്രം പല പക്ഷികളും, ഉരഗങ്ങളും ഒക്കെ കാട്ടുപൂച്ചകളാൽ ഇല്ലാതെയായിക്കഴിഞ്ഞു. കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മറ്റ് ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ വലിയ വേലി കെട്ടിയ പാർപ്പിടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയാണ് ഇപ്പോൾ പല സംഘടനകളും. ഇതിൽ ചിലത് ദ്വീപുകളുമാണ്. <ref>[http://www.numbat.org.au/ Community awareness and involvement in the conservation of our unique mammal emblem], [[Numbat|Project Numbat]]</ref> === കാട്ടുപൂച്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള മനുഷ്യരുടെ പേടികൾ === പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന വികാരങ്ങളിൽ പ്രധാനമായുള്ളത് രണ്ടെണ്ണമാണ്. മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്വാഭാവിക പേടി ഉണ്ടാകുന്നതാണ് ഒന്ന്. പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരുമെന്ന പേടിയാണ് രണ്ടാമത്തേത്. പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളുടെ ജീവിതത്തിനു ഭീക്ഷണിയാകുന്നത് പല സാഹചര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ചിരിക്കും. ദ്വീപുപോലെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇവ മുഖ്യമായും ഭീഷണിയുയർത്തുന്നത്. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ വളരെക്കാലമായി ജീവിച്ചുപോരുന്ന ബ്രിട്ടൺ പോലെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ പൂച്ച കാര്യമായ പാരിസ്ഥിതികപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല. ഇതുരണ്ടും കൂടാതെ ഈ പൂച്ചകളെ ഇരതേടാനായി മറ്റ് വലിയ മൃഗങ്ങൾ വരുന്നതും പൂച്ചകളാൽ പകർച്ചവ്യാധികൾ പകരുന്നതുമൊക്കെയാണ് പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ച് മനുഷ്യർക്കുണ്ടാകുന്ന മറ്റ് പേടികൾ. കൊയോട്ട്സ് (''Coyotes'') എന്ന ജീവിയാണ് വീട്ടുപൂ‍ച്ചകളെ മുഖ്യമായി കൊല്ലുന്നത്. ''FELV'' (''feline leukemia''), ''FIV'' (''feline immunodeficiency virus''), പേവിഷബാധ എന്നിവയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് വരുന്ന മാരകരോഗങ്ങൾ. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് വീട്ട്പൂച്ചകളെ അധികം പുറത്തേയ്ക്ക് വിടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. പൂച്ചകളുടെ സംഖ്യ കൂടുന്നതും ചിലപ്പോൾ പ്രശ്നമാകാറുണ്ട്. അമേരിക്കയിലെ ഒരു സംഘടനയുടെ (Humane Society of the United States) അഭിപ്രായത്തിൽ 30–40 ലക്ഷം‍ പൂച്ചകളും പട്ടികളുമാണ് ഓരോ വർഷവും വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കപ്പെടുന്നത്. വീടുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ മൃഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതുവഴി പല വീട്ടുമൃഗങ്ങളേയും കൂട്ടിനുള്ളിൽ തന്നെ പൂട്ടിയിടാൻ വീട്ടുകാർ നിർബന്ധിതരായിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് അവിടെ. ഈ വീട്ടുമൃഗങ്ങളെ വന്ധ്യംകരിക്കുന്നത് ഇവയുടെ സംഖ്യ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും. 1992-ൽ അമേരിക്കയിൽ നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് അവിടെയുള്ള 12,893 (29,4%) വളർത്ത് മൃഗങ്ങളും, 26.9% പട്ടികളും 32,6% പൂച്ചകളും വന്ധ്യംകരിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്. <ref>{{cite web | url=http://www.spayusa.org/main_directory/02-facts_and_education/stats_surveys/javma_articles/02dogs-cats-sterilized.asp | title=Estimation of the proportions of dogs and cats that are surgically sterilized | author=Jane C. Mahlow, DVM, MS | publisher=www. spayusa.org, summarizing J Am Vet Med Assoc 1992;215;640–643 | accessdate=2007-05-15}}</ref> പൂച്ചകളോടുള്ള അമിതമായ പേടി, ഐലുറോഫോബിയ (ailurophobia) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. == ശാസ്ത്രീയമായ തരംതിരിവ് == 1758-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സിസ്റ്റമാ നാച്ചുറാ (Systema Naturae) എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പത്താം വാള്യത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചയെ ഫെലിസ് കാറ്റസ് (''Felis catus'') എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് കാരൊളസ് ലിന്യസ് (Carolus Linnaeus) ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref name="MSW3-catus">{{MSW3 Wozencraft | pages = 534–535 | id = 14000031}}</ref><ref name="Linaeus1758">{{cite book |last=Linnaeus |first=Carolus |authorlink=Carl Linnaeus |title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |publisher=Holmiae (Laurentii Salvii) |year=1766 |pages=62 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k99004c/f62.chemindefer |accessdate=2008-04-02 |language={{In lang|la}} |volume=1 |edition = 12th edition |origyear = 1758}}</ref> എന്നാൽ പിന്നീടുണ്ടായ ചില പഠനങ്ങളിൽ നാട്ടുപൂച്ചകൾ, കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ അതേ വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടതുതന്നെയാണെന്നുള്ള തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു <ref name="MSW3-catus" />. 1777-ൽ ജൊഹാൻ ക്രിസ്ത്യൻ ഡാനിയേൽ വോൺ ഷ്രെബർ വീട്ടുപൂച്ചകളെ ഫെലിസ് സിൽ‌വെസ്റ്റ്രിസ് (''Felis silvestris'') എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്തണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു. <ref name="MSW3-silvestris">{{MSW3 Wozencraft | pages = 536–537 | id = 14000057}}</ref> പൂച്ചയുടെ ഗണമായി ഈ രണ്ട് പേരുകളും ഇന്ന് മാറിമാറി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. വളർത്ത് പൂച്ചകൾ ''F. silvestris'' എന്ന ഗണത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗമായ ''F. s. catus'' എന്ന ഗണമായും കണക്കാക്കപ്പെടാറുണ്ട്.<ref name="SciencemagNEO" /> അതുപോലെതന്നെ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ''F. catus'' എന്ന വിഭാഗത്തിന്റെ പല ഉപവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവയാണെന്നും കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref name="MSW3-silvestris" /> എന്നാൽ 200-ൽ, ICZN (International Commission on Zoological Nomenclature)-ന്റെ Opinion 2027 എന്ന കോൺഫറൻസ് കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ വിഭാഗമായി ''F. silvestris'' എന്ന് നിശ്ചയിച്ചതോടെ ഈ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവായി.<ref>{{cite journal | author = ICZN | title = Opinions | journal = Bulletin of Zoological Nomenclature | volume = 60 | publisher = [[International Commission on Zoological Nomenclature]] | date = [[2003-03-31]] | accessdate = 2008–04–02 | url = http://www.iczn.org/BZNMar2003opinions. htm#opinion2027 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എങ്കിൽപ്പോലും ഇന്നും വളർത്ത്പൂച്ചകളുടെ പേരായി ''F. catus'' എന്നാണ് മുഖ്യമായും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. ജോഹൻ ക്രിസ്ത്യൻ പോളികാർപ് എക്സ്ലിബെൻ 1777-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''Anfangsgründe der Naturlehre and Systema regni animalis'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചകളെ ''Felis domesticus'' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ആയിരുന്നു ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. ഇതും, ഇതിന്റെ പല വകഭേദങ്ങളായ ''Felis catus domesticus'' എന്നും ''Felis silvestris domesticus'' എന്നും പലപ്പോഴായി പലയിടത്തും പ്രയോഗിച്ച് കാണാറുണ്ടെങ്കിലും [[International Code of Zoological Nomenclature|ഇന്റർനാഷണൽ കോഡ് ഓഫ് സുവോളജിക്കൽ നോമൻക്ലെച്ചർ]] എന്ന സംഘടനയുടെ നിയമവലി പ്രകാരം ഇതൊന്നും ശാസ്ത്രീയനാമങ്ങളായി പരിഗണിക്കാനാവില്ല. == സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പ്രചാരം == 20 മില്ലി സെക്കൻ്റ് മുതൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റ് വരെയുള്ള സമയത്ത് പ്രതികരിക്കുന്നതിനാൽ(reflex action) സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ താരമാണ് പൂച്ച. റിഫ്ലക്സ് ആക്ഷൻ ഏറ്റവും വേഗമുള്ളതും കൃത്യവുമായതിനാലും പൂച്ച സാർ എന്നാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പേര് തന്നെ. സംഘട്ടന രംഗങ്ങളിലെ പൂച്ചയുടെ അസാധാരണമായ മെയ്വഴക്കം കാരണം എതിരാളിക്ക് പലപ്പോഴും പരാജയം സംഭവിക്കുന്നതാണ് ഇതിലെ പ്രധാന കാരണം. 360° വരെ തിരിഞ്ഞ് ആക്രമിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള വിഷപാമ്പായ അണലിയെ വരെ അസാമാന്യ മെയ്വഴക്കം കൊണ്ട് നിഷ്പ്രഭമാക്കുന്ന പൂച്ച ഏറ്റുമുട്ടേണ്ട സാഹചര്യം വന്നാൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റിന് ഉള്ളിൽ തന്നെ അണലിയെ അടിച്ചിടുന്നത് പ്രകൃതിയിലെ തന്നെ ഒരു അത്ഭുത പ്രതിഭാസമായി കണക്കാക്കുന്നു. മനുഷ്യനുമായി ഒരു പരിധി വരെ ഇണങ്ങുമ്പോൾ തന്നെയും പൊതുവിൽ ആരെയും പേടി ഇല്ലാത്തതും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പൂച്ച സാറിന് ആരാധകരെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു ഘടകമാണ്.<ref>https://www.manoramanews.com/kerala/spotlight/2025/08/08/cat-attitude-hunting-behavior.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/technology/science/2025/02/15/reasons-why-cats-are-the-most-fearless-creatures.html</ref> == പുരാണങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം == [[പ്രമാണം:Bastet-E 2533-Egypte louvre 058.jpg|thumb|right|250px|[[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] പ്രശസ്തമായ [[ലൂവ്ര്]] മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ]] പൂച്ചദേവതയായ [[ബാസ്തെറ്റ്|ബാസ്തെറ്റിന്റെ]] പ്രതിമ.]] പുരാതന ഈജിപ്റ്റ് മുതൽക്കെതന്നെ പൂച്ചകളെ മനുഷ്യർ വളർത്ത്മൃഗങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[ബാസ്തെറ്റ്]] അഥവാ ബാസ്റ്റ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പൂച്ചദൈവവും അവർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. ബാസ്റ്റിനെ വീടിന്റേയും, വീട്ട്പൂച്ചകളുടേയും കൃഷിയിടങ്ങളുടേയും ഒക്കെ രക്ഷകയായിട്ടാണ് അവർ കരുതിയിരുന്നത്. ഈജിപ്റ്റിയൻ ജനങ്ങളെ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ രക്ഷിച്ചതുകൊണ്ടാകാം അവർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്നേഹവും ആരാധനയും തോന്നാനും പിന്നീട് ദേവതാരൂപത്തിൽ ഒരു പൂച്ചയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കാനും ഇടയാക്കിയത്. ഈജിപ്ഷ്യൻ പുരാണങ്ങളിൽ ബാസ്റ്റ് എന്ന ഈ പൂച്ച, സൂര്യഭഗവാനായ [[റാ|“റാ”യുടെ]] മകളായിരുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ മതത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ ബാസ്റ്റിന് ശ്രദ്ധേയമായ പങ്കുണ്ട്. കെനിയയുടെ ദ്വീപുകളായ ലാമു (Lamu Archipelago) എന്നയിടത്തുള്ള പൂച്ചകൾ മാത്രമാണ് പുരാതന ഈജിപ്റ്റിലുണ്ടായിരുന്ന പൂച്ചകളുടെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധുക്കൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name = lamu>{{cite book| last = Couffer | first = Jack| title = The Cats of Lamu| publisher = The Lyons Press |year=1998 | location = New York| id = ISBN 1-55821-662-6 }}</ref> പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് പല പുരാതന മതങ്ങളിലും വിവിധ വിശ്വാസങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പൂച്ചകൾ വിശുദ്ധരായ ആത്മാക്കളാണെന്നും, മനുഷ്യരുടെ സഹചാരികളും വഴികാട്ടികളും ആണെന്നും, എല്ലാം അറിയുന്നവരാണ് പൂച്ചകളെങ്കിലും സംസാരശേഷി ഇല്ലാത്തതിനാൽ മനുഷ്യരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീ‍നിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഒക്കെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങളാണ് അതിൽ പ്രധാനം. പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് മോശമായ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും പല സംസ്കാരങ്ങളിലും നിലവിലുണ്ട്. കറുത്ത പൂച്ചയുടെ പാത കുറുകെ കടക്കുന്നത് കഷ്ടകാലത്തിനിടവരുത്തുമെന്നതാണ് അതിലൊന്ന്. ദുർമന്ത്രവാദങ്ങൾക്കും ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചയെ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങൾ മിഡീവൽ കാലഘട്ടത്തിൽ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് പൂച്ചകളെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ വരെ വഴിയൊരുക്കി. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകളെ വലിയ സംഖ്യയിൽ ഒഴിവാക്കിയ ഇടങ്ങളിൽ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന പ്ലേഗ് പോലെയുള്ള അസുഖങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. ==== മതങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം ==== * ജപ്പാനിൽ മനേകി നേകോ (''Maneki Neko'') എന്ന പൂച്ചയെ ഭാഗ്യത്തിന്റെ അടയാളമായി കരുതപ്പെടുന്നു. * ഇസ്ലാം മതത്തിൽ, ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹിവസല്ലം മൂസ (''Muezza'') എന്ന് പേരുള്ള ഒരു പ്രിയപ്പെട്ട പൂച്ച ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book | author = Geyer, Georgie Anne | year = 2004 | title = When Cats Reigned Like Kings: On the Trail of the Sacred Cats| url = https://archive.org/details/whencatsreignedl00geor }}</ref> പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂലം തന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഒരു പൂച്ച കിടന്നുറങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആ പൂച്ചയെ ഉണർത്താതിരിക്കാൻ ആ വസ്ത്രം എടുക്കാതിരിക്കാൻ വരെ തയ്യാറാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. * * പൂച്ചകളോടുള്ള ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻറെ സ്നേഹവും കരുതലും പ്രശസ്തമാണ്. * <ref name="Reeves">{{cite book | author = Minou Reeves | title = Muhammad in Europe | year = 2000 | url = https://archive.org/details/muhammadineurope0000reev_t2h0 | publisher = New York University (NYU) Press | pages = p.52}}</ref> ഉറങ്ങുന്ന ഒരു ജീവിയേയും ഉണർത്തരുത്‌ എന്നാണ് വിവക്ഷ: അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഉറങ്ങിയിരുന്ന ഒരു പൂച്ചയെ ഉണർത്താൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല എന്ന് ചുരുക്കം * നോർസ് പുരാണത്തിലെ സ്നേഹത്തിന്റേയും, സൌന്ദര്യത്തിന്റേയും ദേവതയായ ഫ്രെജ (''Freyja''), പൂച്ചകളെ പൂട്ടിയിരിക്കുന്ന രഥമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. === ഒൻപത് ജീവിതം === പൂച്ചകൾക്ക് ഒൻപത് ജീവിതങ്ങൾ ഉള്ളതായി ചിലയിടങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഏഴ് ജീവിതങ്ങൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്. ജീവഹാനി വരെ സംഭവിക്കാവുന്ന ഇടങ്ങളിൽ ‍നിന്ന് സമർത്ഥമായി രക്ഷപ്പെടാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവാണ് ഇങ്ങനെ ഒരു വിശ്വാസം പ്രചരിക്കാൻ ഇടയാക്കിയത്. <ref name=myth>[http://www.best-cat-art.com/cat-myths.html Cat Myths, Misinformation and Untruths]</ref> ഉയരങ്ങളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും താഴെ നാലുകാലിൽ തന്നെ വീഴാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവും ഈ വിശ്വാസത്തിന്റെ പിറവിക്ക് കാരണമായി. == ചൊല്ലുകൾ == പൂച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി [[പഴഞ്ചൊല്ല്|ചൊല്ലുകൾ]] മലയാളത്തിൽ ലഭ്യമാണ്‌. അവയിൽ ചിലത് താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു * പൂച്ചയ്ക്ക് ആരു മണികെട്ടും * ചൂടുവെള്ളത്തിൽ വീണ പൂച്ച പച്ചവെള്ളം കണ്ടാലും പേടിയ്ക്കും * പൊന്നുരുക്കുന്നിടത്ത് പൂച്ചയ്ക്ക് എന്തു കാര്യം..? * മിണ്ടാപ്പൂച്ച കലമുടക്കും * എടുത്തു ചാടിയ പൂച്ച എലിയെ പിടിക്കില്ല * ഇല്ലാത്ത കരിമ്പൂച്ചയെ ഇരുട്ടത്ത് തപ്പുക * എലിയുടെ കണ്ണിൽ നിന്ന് ഏഴു കുടം വെള്ളം വന്നാലും പൂച്ച കടി വിടുമൊ....? * എലി പിടിയ്ക്കുന്ന പൂച്ച കലവും ഉടയ്ക്കും == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:1; column-count:1;"> {{note|൧|൧}} മനുഷ്യർക്ക് 12 എണ്ണം ഉണ്ടാകും. ‌{{note|൨|൨}} മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്. {{note|൩|൩}} ഇരുകാലികൾ ആയതിനാൽ മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്. {{note|൪|൪}} മനുഷ്യർക്ക് 3 മുതൽ 5 വരെയാണ്. </div> ==ഇതും കാണുക== * [[പൂച്ചകളുടെ പട്ടിക]] {{Wikiquote}} {{-}} == അവലംബം == {{reflist|3}} {{മാർജ്ജാരവംശം}} [[വർഗ്ഗം:മാർജ്ജാരവംശം]] [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൂച്ചകൾ]] '''കട്ടികൂട്ടിയ എഴുത്ത്''' 4onk4ay7wcqqg5s8nqynlzmeg9yetji 4616135 4616134 2026-04-28T21:23:07Z Vishkailas 214655 4616135 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{prettyurl|Cat}}{{Taxobox | name = വളർത്തുപൂച്ച<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft}}</ref><ref>{{Cite web quick|url=http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=180586 |title=ITIS Standard Report Page: Felis |publisher=Integrated Taxonomic Information System |accessdate=26 August 2009}}</ref> | status = വളർത്തുമൃഗം <!-- There has been extensive discussion about the choice of image in this infobox. Before replacing this image with something else, consider if it actually improves on the ENCYCLOPEDIC CRITERIA which led to this choice. See [[Talk:Cat]] and [[Talk:Cat/Lead photo]] and if in doubt, DISCUSS IT FIRST! --> | image = Collage of Six Cats-02.jpg<!--please do not change without consensus, see talk page--> | image_width= 250px | image_caption = | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Mammal]]ia | ordo = [[Carnivora]] | familia = [[Felidae]] | genus = ''[[Felis]]'' | species = '''''F. catus''''' | binomial = ''Felis catus'' | binomial_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]<ref name="Linaeus1758" /> | synonyms = <small>''Felis catus domestica'' (invalid junior synonym)<ref>{{Cite web quick |url = http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=727487 |title = ITIS Standard Report Page: Felis catus domestica |author=[[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]}}</ref><br /> ''Felis silvestris catus''<ref name=Driscoll>{{Cite journal|author=Driscoll CA, Macdonald DW, O'Brien SJ |title=In the Light of Evolution III: Two Centuries of Darwin Sackler Colloquium: From wild animals to domestic pets, an evolutionary view of domestication |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=106 |issue=S1 |pages=9971–9978 |year=2009|pmid=19528637 |doi=10.1073/pnas.0901586106 |first1=CA |first2=DW |first3=SJ |pmc=2702791|ref=harv |issn = 0027-8424 }}</ref></small> }} <!-- {{Spoken Wikipedia-3|2007–05–13|En-Cat_(part_1). ogg|En-Cat_(part_2). ogg|En-Cat_(part_3). ogg|}} --> [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർ]] വളർത്തുന്ന ഒരു അരുമയായ മൃഗമാണ്‌ '''പൂച്ച''' (ഇംഗ്ലീഷ്: ''Cat''/''House Cat'', ശാസ്ത്രീയനാമം: ഫെലിസ് കാതുസ് - Felis catus) [[എലി|എലിയെ]] പിടിക്കുവാനും പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുക്കളുടെ ശല്യം കുറയ്ക്കുവാനും കൂട്ടിനുമായാണ് പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നത്. മനുഷ്യനുമായി ഏകദേശം 9,500-ഓളം വർഷത്തെ ബന്ധമുണ്ട് ഇവയ്ക്ക്.<ref name="9500 years">{{cite web |title=Oldest Known Pet Cat? 9500-Year-Old Burial Found on Cyprus |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html |accessdate=2007-03-06 |date=2004-04-08 |publisher=National Geographic News}}</ref> 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നതായിരിക്കാം ഇന്നത്തെ പൂച്ചകൾ എന്നു കരുതുന്നു. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നവർ അവയ്ക്ക് പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് കൃത്യമായി എടുക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്കുള്ള പേവിഷ ബാധ തടയുന്നു. എന്നാൽ ഇതേപറ്റി പലരും ബോധവാന്മാരല്ല. കേരളത്തിൽ മൃഗാശുപത്രികൾ മുഖേന പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് ലഭ്യമാണ്.<ref name="SciencemagNEO">{{cite web | title = The Near Eastern Origin of Cat Domestication | url = http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/1139518| accessdate = ജൂൺ 30, 2007}}</ref> മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന [[ആവൃത്തി|ആവൃത്തിയിലുള്ള]] [[ശബ്ദം|ശബ്ദങ്ങൾ]] (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് ശ്രവിക്കാനാകും. സാമാന്യബുദ്ധി പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പൂച്ചയെ ലളിതമായ ആജ്ഞകൾ അനുസരിക്കുന്ന രീതിയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുവാൻ സാധിക്കും. ലളിതമായ ഉപകരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുവാനും ചില പൂച്ചകളെക്കൊണ്ട് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവിധതരത്തിലുള്ള ശബ്ദങ്ങളും പല ശരീര ചലനങ്ങളും ഇവ ആശയവിനിമയത്തിനു വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name=Channel3000Meows>{{cite web | url = http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | title = Meows Mean More To Cat Lovers | publisher = Channel3000.com | accessdate = 2006–06–14 | archive-date = 2003-08-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20030804205624/http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | url-status = dead }}</ref> [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു. മാംസാഹാരപ്രിയരായ പൂച്ചക്ക് സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവു കുറവാണ്. മധുരം തിരിച്ചറിയാനും ഇവക്ക് കഴിവില്ല.<ref>{{Cite web |url=http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |title=കാറ്റ് ലൈഫ് |access-date=2011-12-01 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726205746/http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |url-status=dead }}</ref> == പരിണാമശാസ്ത്രം == നാട്ടുപൂച്ചയും അതിന്റെ [[ജീവപരിണാമം|പരിണാമത്തിലെ]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വർഗ്ഗമായ [[കാട്ടുപൂച്ച|കാട്ടു പൂച്ചയും]] 38 [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമോസോമുകൾ]] വീതം ഉള്ളവരാണ്. പൂച്ചയുടെ ക്രോമസോമുകളിൽ [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉള്ളതുപോലെയുള്ള 200 [[ജനിതകവൈകല്യങ്ങൾ]] ഇതുവരെ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചകൾക്കുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ പലതിനും നിദാനമായ ജനിതകതകരാറുകൾ ഇതിനോടകം [[ശാസ്ത്രലോകം]] മനസ്സിലാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങൾക്ക് കാരണമായ [[ജീൻ|ജീനുകളേയും]] തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനുകളുടെ ചേർച്ചയിലൂടെ വ്യത്യസ്ത ഫീനോടൈപ്പുകൾ ഉണ്ടാകാം. ചില അല്ലേലുകൾ(Alleles) [[മുടി|മുടിയുടെ]] നീളം, നിറം എന്നിവയും [[വാൽ|വാലിന്റെ]] വലിപ്പം/[[വാൽ]] തന്നെ ഇല്ലാതിരിക്കൽ എന്നിവയെ തീരുമാനിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ടെന്നും പോളിജീനുകൾക്ക് മേല്പറഞ്ഞവയെ സ്വാധീനിക്കാനും ശേഷിയുണ്ടെന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. <!-- The combination of them gives different [[phenotype]]s. Features like hair length, lack of tail or presence of a very short tail (bobtail cat) are also determined by single alleles and modified by polygenes. --> [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്-ഫ്രെഡെറിക്ക് കാൻസർ റിസർച്ച് ആന്റ് ഡെവലപ്മെറ്റ് സെന്ററിന്റെ (സ്ഥലം: മേരിലാന്റിലുള്ള ഫ്രെഡെറിക്ക്) മേൽനോട്ടത്തിൽ നടക്കുന്ന [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു. നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള എല്ലാ വെളുത്ത പൂച്ചകളും ബധിരർ ആണെന്നുള്ള ഒരു അന്ധവിശ്വാസം നിലവിലുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ഇത്തരം പൂച്ചകളെ ഒഴിവാക്കാറുമുണ്ട്. എന്നാൽ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള അധികം പൂച്ചകൾക്കും നന്നായിത്തന്നെ [[ചെവി]] കേൾക്കാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ, വെള്ളനിറമുള്ള പൂച്ചകളിൽ, നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് നിറങ്ങൾ കണ്ണിനുള്ളവരേക്കാൾ കേൾവിശക്തി കുറയുവാനുള്ള ജനിതക വൈകല്യം ഉണ്ടാകും.{{Fact}} പൂ‍ച്ച ജാതികളിൽ ഒന്നിനും മധുരം അറിയാനുള്ള കഴിവ് ജനിതകത്തകരാറുമൂലം ലഭിച്ചിട്ടില്ല; ഇതുകൊണ്ട്തന്നെ ഫലങ്ങൾ അടക്കമുള്ള മധുരമുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചകൾക്ക് പഥ്യമാകാറില്ല.<ref name=sugar/> == ചരിത്രം == പുരാതന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്റ്റിലെ]] ജനങ്ങൾ അവിടെത്തന്നെയുള്ള ഒരു വിഭാഗം മൃഗത്തെ ഇണക്കിയെടുത്ത് വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കിയതാണ് പൂച്ചകൾ എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name=nyt>[http://www.nytimes.com/2007/06/29/science/29cat.html?em&ex=1183348800&en=46920e3fe2f7c649&ei=5087%0A Study Traces Cat’s Ancestry to Middle East.]By Nicholias Wade. Published: [[June 29]], [[2007]]. ''The New York Times'' (Science). Retrieved on: [[January 23]] [[2008]]</ref>സയൻസ് എക്സ്പ്രസ് മാസികയിൽ, നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, 2007-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനത്തിൽ പറയുന്നത്, 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പൂച്ചകൾ പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നു എന്നാണ്. <ref name=SciencemagNEO/> == വിതരണം (ആവാസവ്യവസ്ഥ) == ഇന്നത്തെ നാട്ടുപൂച്ചയുടെ പൂർവ്വികരായ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] കാട്ടു പൂച്ച (''Felis silvestris lybica'') [[മരുഭൂമി]] സമാനമായ കാലാവസ്ഥയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നവയാണ്. ഇന്നത്തെ പൂച്ചയുടെ പല സ്വഭാവഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും അത് വ്യക്തമാകുന്നുണ്ട്. കാട്ടുപൂച്ചകൾ (''Felis sylvestris'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയും]] [[അന്റാർട്ടിക്ക|അന്റാർട്ടിക്കയും]] ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു. എന്നാൽ ഫെറൽ പൂച്ചകൾ (''feral cats'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] പ്രാന്ത്രപ്രദേശങ്ങളിലാണ് കണ്ട് വരുന്നത്. <ref>{{cite web | url = http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | title = www.abc.net. au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm<!-- INSERT TITLE --> | accessdate = 2007-05-26 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20000307113703/http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | archivedate = 2000-03-07 | url-status = live }}</ref> വരണ്ടുണങ്ങിയ മുഖപ്രകൃതിയാണ് ഇവയ്ക്ക്. ഇവയ്ക്ക് മുഖം മണലിൽ പൂഴ്തി വച്ച് ഇരിക്കാൻ വലിയ താത്പര്യമാണ്. [[ജലം]] പരമാവധി ശരീരത്തിൽ തന്നെ സംരക്ഷിക്കാനായി ഇവയുടെ [[മൂത്രം]] കുറുകിയിരിക്കും. [[ഇര|ഇരയെ]] പിടിക്കാനായി പതുങ്ങിയിരിക്കുന്ന സമയത്ത് വളരെയധികം നേരം ഒരു അനക്കവും കൂടാതെയിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിയും. വടക്കേ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] ഇന്നത്തെ വീട്ട് പൂച്ചകളുടെ പൂർവികരുമായി ബന്ധമുള്ള ചെറിയ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഇന്നും കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിൽ]] ജീവിച്ചവരായിരുന്നു പൂച്ചകളുടെ പൂർവ്വികർ എന്നതിനാൽ പൂച്ചകൾക്ക് ചൂടുള്ള [[കാലാവസ്ഥ]] വളരെ ഇഷ്ടമാണ്. പകൽ സമയത്ത് പൂച്ചകൾ വെയിൽ കാഞ്ഞ് കിടക്കാറുണ്ട്. 44.5&nbsp;°C (112&nbsp;°F) താപനില മനുഷ്യർക്ക് അസഹനീയമായി തോന്നിത്തുടങ്ങുമെങ്കിലും 52&nbsp;°C (126&nbsp;°F) വരെ പൂച്ചകൾക്ക് സുഖകരമായ താപനിലയാണ്. ചൂട് പോലെ തന്നെ തണുപ്പും പൂച്ചകൾക്ക് സഹിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്; തണുപ്പു കുറേ നേരത്തേയ്ക്ക് പാടില്ല എന്ന് മാത്രം. നോർവീജിയൻ കാട്ട് പൂച്ചയ്ക്കും [[മെയ്ൻ കൂൺ|മൈൻ കൂൺ]] എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാളധികം രോമം കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും ഇവയ്ക്കും തണുപ്പിനെ (മഴ, മഞ്ഞ്, മൂടൽമഞ്ഞ്) പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തി കുറവാണ്. അങ്ങനെയുള്ള കാലാവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ ശരീരതാപനിലയായ 39&nbsp;°C (102&nbsp;°F) നിലനിർത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് പൊതുവേ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ല. എന്നാൽ ടർക്കിഷ് വാൻ എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്ക് മാത്രം വെള്ളത്തിനോട് താത്പര്യമാണ്. <ref>{{cite web| url=http://www.swimmingcats.com/faqs.html| title=www. swimmingcats. com/faqs. html<!-- INSERT TITLE -->| accessdate=2007-05-26| archive-date=2006-11-18| archive-url=https://web.archive.org/web/20061118171210/http://www.swimmingcats.com/faqs.html| url-status=dead}}</ref> അബിസിനിയൻ (''Abyssinians'') എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും ബംഗാൾ പൂച്ചയ്ക്കും ഇതുപോലെ തന്നെ മറ്റ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളയത്ര വെള്ളത്തിനോട് വിരോധം ഉണ്ടാകാറില്ല. == വിവരണം == === വലിപ്പം === പൂച്ചകൾക്ക് സാധാരണഗതിയിൽ 2.5 കിലോഗ്രാം മുതൽ 7 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ മൈൻ കൂൺ (Maine Coon) പോലെയുള്ള ചില ജനുസ്സുകൾക്ക് 11.3 കിലോഗ്രാമിൽക്കൂടുതൽ തൂക്കം വരെ ഉണ്ടാകും. അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ചില പൂച്ചകൾക്ക് 23 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ, 1.8 കിലോഗ്രാമിൽ താഴെ ഭാരമുള്ള പൂച്ചകളും ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url = http://www.messybeast.com/dwarfcats.html | title = DWARF, MIDGET AND MINIATURE CATS | accessdate = 2007–03–06}}</ref> ലഭ്യമായ രേഖകളനുസരിച്ച് ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 21.297 കിലോഗ്രാമാണ് തൂക്കമുള്ളത്.<ref>Cat World (2008). Cat World Records: Heaviest Cat. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.cat-world.com.au/CatRecords.htm.</ref><ref>Moore, Glenda (2008). Those Amazing Cats. CatStuff. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.xmission.com/~emailbox/records.htm.</ref> === അസ്ഥികൂടം === പൂച്ചകൾക്ക് എല്ലാ [[സസ്തനി|സസ്തനികളേയും]] പോലെ 7 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[കഴുത്ത്|കഴുത്തിലും]] (cervical vertebrae) 13 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]]‍ [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലും]] (thoracic vertebrae){{ref|൧|൧}} 7 തണ്ടെല്ലുകളും (l''umbar vertebrae''){{ref|൨|൨}} മറ്റ് [[സസ്തനി|സസ്തനികളെപ്പോലെ]] 3 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[പൃഷ്ഠം|പൃഷ്ഠഭാഗത്തും]] ഉണ്ട്. (sacral vertebrae){{ref|൩|൩}} മാൻ‌ക്സ് പൂച്ചകൾ (Manx cats) ഒഴികെയുള്ളവയ്ക്ക് 22-ഓ 23-ഓ കൗഡൽ വെർട്ടിബ്രകളും (''caudal vertebrae''){{ref|൪|൪}} ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരേക്കാൾ കൂടുതൽ തണ്ടെല്ലുകളും [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലെ]] നട്ടെല്ലുകളും ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് പൂച്ചകൾക്ക് [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യരേക്കാൾ]] വഴക്കവും ചലനസൗകര്യവും ലഭിക്കുന്നത്. വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന സമയത്ത് ശരീരത്തെ സന്തുലിതമായി നിർത്തുവാനുപയോഗിക്കുന്ന [[വാൽ]] പൂച്ചയുടെ നട്ടെല്ലുകളുടെ ഭാഗമാണ് . സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കുന്ന ക്ലാവിക്കിൽ എല്ലുകൾ, [[തല]] കടക്കാൻ മാത്രം സ്ഥലം ഉള്ള ഏതൊരിടത്തും അവയുടെ ശരീരം കടത്താൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{cite web | title = Cat Skeleton | url = http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | accessdate = 2006–12–12 | archive-date = 2006-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061206105542/http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | url-status = dead }}</ref> === വായ === [[File:Cat mouth opened.jpg|thumb|വായ തുറന്ന നിലയിൽ]] [[പ്രമാണം:Scheme cat anatomy-ml.svg|right|thumb|സാധാരണ ആൺ‌പൂച്ചയുടെ ശരീര ഭാഗങ്ങൾ]] മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള പല്ലുകളാണ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളത്. പ്രീമോളാറ് പല്ലുകളും പ്രഥമ മോളാറ് പല്ലുകളും വായയുടെ ഇരുഭാഗത്തുനിന്നുമായി കത്രിക പോലെ കൂടിച്ചേർന്ന് മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാനായി പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. <!-- While this is present in canids, it is highly developed in felines. --> മാംസം പൂർണ്ണമായും പറിച്ചെടുക്കാനായി പൂച്ചകളുടെ നാവിൽ നിറയേ മൂർച്ചയുള്ള മുകുളങ്ങളുണ്ട്. ഇവ പിറകിലോട്ട് നിൽക്കുന്ന കൊളുത്തുകൾ പോലെയാണ്. അതിൽ കെരാറ്റിൻ ഉള്ളതിനാൽ രോമങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാനും പൂച്ചകൾ സ്വന്തം നാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. മ്യാവൂ എന്ന ശബ്ദം, പര്ര്ര്ര് എന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ഹിസ്സ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുരളുക, സ്കവീക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ചിർപ്പ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ക്ലിക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സഹായകമാകുന്നതും വായയുടെ ഈ പ്രത്യേകതകൾ തന്നെയാണ്.<ref name=Channel3000Meows/> === ചെവികൾ === പൂച്ചയുടെ ചെവിയിൽ 32 വ്യത്യസ്ത പേശികളുണ്ട്.<refcite web | title = At Home: Care / Health: Understanding Cats | url = http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0,1801,HGTV_3152_1380540,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080201133606/http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0%2C1801%2CHGTV_3152_1380540%2C00.html |date=2008-02-01 }} | accessdate ഇവയ്ക്ക് ഓരോ ചെവിയും സ്വതന്ത്രമായി ചലിപ്പിക്കാനാകും. ഇതുകൊണ്ട് തന്നെ ശരീരം ഒരു വശത്തേയ്ക്കും ചെവികൾ മറുവശത്തേയും ചലിപ്പിക്കാനും സാധിക്കും. മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുകളിലേയ്ക്ക് ചൂണ്ടുന്നതരത്തിലുള്ള നേരെയുള്ള ചെവികളാണുള്ളത്. നായകൾക്ക് ഉള്ളതുപോലെ മടങ്ങിയചെവികൾ വളരെ അപൂർവ്വമായേ ഇവയ്ക്കുണ്ടാകാറുള്ളൂ (സ്കോട്ടിഷ് ഫോൾഡ്സ് അത്തരം പൂച്ചയാണ്). പേടിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും ദേഷ്യം വന്നിരിക്കുമ്പോഴും പൂച്ച തന്റെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കും. കളിക്കുമ്പോഴും പിന്നിൽ നിന്നുള്ള ശബ്ദം ശ്രവിക്കേണ്ടപ്പോഴും പൂച്ച ഇതുപോലെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ ചെവി എങ്ങനെ, ഏത് ഭാഗത്തേയ്ക്ക് തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നു എന്നതിൽനിന്ന് പൂച്ചയുടെ വികാരം മനസ്സിലാക്കാനാകും. നൂറിൽ അധികം ശബ്ദം പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട് === കാ‍ലുകൾ === [[പ്രമാണം:Cat_12.jpg|right|thumb|പൂച്ച]] [[File:Cat paw.jpg|thumb|പൂച്ചയുടെ കാൽപ്പാദം]] പട്ടികളെപ്പോലെതന്നെ പൂച്ചകളും തങ്ങളുടെ ഉപ്പൂറ്റി നിലത്തൂന്നാതെയാണ് നടക്കുക, അതായത് തങ്ങളുടെ പാദത്തിന്റെ മുൻ‌ഭാഗം (toe) മാത്രം നിലത്തുമുട്ടുന്നതരത്തിൽ. പൂച്ചകളുടെ നടത്തം വളരെ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പുകളോടുകൂടിയാണ്. പൂച്ച തന്റെ പിൻ‌കാലുകൾ, മുൻ‌കാലുകൾ വച്ചയിടത്ത് തന്നെ വച്ചാണ് നടക്കുക. ഇത് പൂച്ചയ്ക്ക് നടക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും, കാൽപ്പാടുകൾ കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. അത്ര സുഖകരമല്ലാത്ത പ്രതലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ പിന്നിലെ കാല് മോശമായ എവിടെയെങ്കിലും വച്ച് അപകടം പറ്റാതിരിക്കാനും ഈ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പ് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു. [[നായ|പട്ടികളുൾപ്പെടെയുള്ള]] മിക്ക [[സസ്തനി|സസ്തനികളും]] ഒരു വശത്തെ മുൻകാൽ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുമ്പോൾ മറുവശത്തെ പിൻ‌കാൽ ആണ് മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുക. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ മുന്നോട്ട് നീക്കുന്ന കാലുകൾ രണ്ടും ഒന്നിച്ച് തന്നെയായിരിക്കും.<ref> {{cite journal|title=Outline of Cat Lessons|journal=The School Journal|date=1900-12-22|first=Annetta F.|last=Armes|coauthors=|volume=LXI|issue=|pages=659|id= |url=http://books.google.com/books?id=-_gBAAAAYAAJ|format=|accessdate=2007-11-12 }}</ref> [[ഒട്ടകം|ഒട്ടകങ്ങൾ]], [[ജിറാഫ്|ജിറാഫുകൾ]], പേസേർസ് പോലെയുള്ള ചില കുതിരകൾ തുടങ്ങിയ ചുരുക്കം ചില മൃഗങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ചകളുടേതു പോലെ ഇങ്ങനെ കാൽ ചലിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. പക്ഷെ ഈ മൃഗങ്ങളുമായി പൂച്ചക്ക് ഇതിലൂടെ എന്തെങ്കിലും ബന്ധം ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ ഇതുവരെ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. പൂച്ചക്കുടും‌ബത്തിലുള്ള മറ്റ് മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ ([[ചീറ്റപ്പുലി|ചീറ്റപ്പുലികൾ]] ഒഴിച്ച്) പൂച്ചയ്ക്കും തങ്ങളുടെ [[നഖം|നഖങ്ങൾ]] കാലിന്റെ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും ആവശ്യാനുസരണം നീക്കാൻ കഴിയും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്ക് വലിഞ്ഞ് ത്വക്കും രോമങ്ങളും ചേർന്ന് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കും. ഇത് തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾക്ക് തേയ്മാനം ഉണ്ടാകുന്നത് കുറയ്ക്കാനും നടക്കുമ്പോൾ ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. മുൻ‌കാലുകളിലെ നഖങ്ങൾ പിൻ‌കാലുകളിൽ ഉള്ളതിനേക്കാൾ മൂർച്ച ഉള്ളവയായിരിക്കും. ഒരു കാലിലേത് മാത്രമായോ അല്ലെങ്കിൽ കൂട്ടമായോ തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും നീക്കുന്നത് നിയന്ത്രിക്കാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. ഇരതേടുമ്പോഴും പ്രതിരോധം ആവശ്യമാകുമ്പോഴും മരം കയറുമ്പോഴും പുതപ്പ്, വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയടക്കമുള്ള ‍മിനുസമുള്ള പ്രതലങ്ങളിൽ നടക്കുമ്പോഴും തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾ പൂച്ച പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടാറുണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ പരവതാനിയിലും മറ്റും നടക്കുമ്പോൾ വളഞ്ഞ് പുറത്തേയ്ക്ക് നീണ്ട് നിൽക്കുന്ന നഖങ്ങൾ നൂലിലോ മറ്റോ കുടുങ്ങുമ്പോൾ രക്ഷപെടാനുള്ള തത്രപ്പാടിൽ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടവും സംഭവിക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ മുകളിലും താഴെയുമായി പതിയെ അമർത്തി നമുക്ക് അവയുടെ നഖങ്ങൾ പുറത്തേയ്ക്ക് കൊണ്ട് വരാൻ സാധിക്കും. മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുൻ‌കാലുകളിൽ അഞ്ച് നഖങ്ങളും പിൻ‌കാലുകളിൽ നാലോ അഞ്ചോ നഖങ്ങളും ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യർക്ക് ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ ചിലപ്പോൾ വീട്ടുപൂച്ചകൾക്ക് അഞ്ചിലധികം നഖങ്ങൾ അപൂർവ്വമായി ഉണ്ടായി എന്ന് വരാം. <!-- The fifth front claw (the dewclaw) is in a more proximal position than those of the other claws. More proximally, there is a protrusion which appears to be a sixth "finger". --> മുൻ‌കാലുകളുടെ അടിയിൽ കട്ടിയുള്ള ത്വക്കും ഉണ്ടാകാറുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. നടക്കുമ്പോൾ ഇവകൊണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപകാരം ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിലും ചാടിവീഴുമ്പോൾ തെന്നൽ ഒഴിവാക്കാനായി ഇത് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. === ത്വക്ക് === പൂച്ചകളുടെ ത്വക്ക് വളരെ അയഞ്ഞതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളെ പിടിമുറുക്കി വച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളുടെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മെയ്‌വഴക്കത്തോടെ തിരിഞ്ഞ് പ്രത്യാക്രമിക്കാൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. ത്വക്കിന്റെ പ്രത്യേകത കുത്തിവയ്പ്പ് നടത്തേണ്ടുന്ന അവസരങ്ങളിൽ വളരെ സഹായകരമാണ്. <ref>{{cite web | title = Vaccinate Your Cat at Home | url = http://www.drsfostersmith.com/pic/article.cfm?aid=87 | accessdate = 2006–10–18}}</ref> കഴുത്തിനു പിന്നിലുള്ള പൂച്ചയുടെ അയഞ്ഞ ത്വക്കാണ് തള്ളപ്പൂച്ച തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ കൊണ്ട് നടക്കുമ്പോൾ കടിച്ച് പിടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ ഭാഗത്തുള്ള ത്വക്കിൽ പിടിച്ചാൽ പൂച്ച വളരെ അടക്കവും ഒതുക്കവും കാണിക്കും. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചയെ അടക്കിനിർത്താൻ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ വലിയ പൂച്ചകൾക്ക് കുഞ്ഞ് പൂച്ചകളേക്കാൾ ഭാരം കൂടുതൽ ഉള്ളതിനാൽ, മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളെ എടുക്കാൻ ഈ ത്വക്കിൽ പിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നതിനുപകരം പൃഷ്ഠത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് ഒരു കൈയ്യും മുൻ‌കാലുകളുടേയും നെഞ്ചിന്റേയും ഇടയിൽ മറ്റേതും വച്ച് ഉയർത്തുന്നതാകും ഉചിതം. കൊച്ച് കുട്ടികളെപ്പോലെ പൂച്ച അപ്പോൾ തന്റെ തലയും മുൻ‌കാലുകളും തന്നെ എടുക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ തോളിലും പിൻ‌കാലുകളും പൃഷ്ഠവും ഈ വ്യക്തിയുടെ കയ്യിലെന്ന രീതിയിലും ആയി സുഖകരമായി കിടക്കും. ഇണ ചേരുമ്പോൾ ആൺപൂച്ച പെൺപൂച്ചയുടെ കഴുത്തിനുകടിച്ചുപിടിച്ച് പെൺപൂച്ച അനങ്ങുന്നതിനെ തടയുന്നതും ത്വക്കിന്റെ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയാണ്‌. <ref>{{cite web | title = Scruffing your dog or cat | url = http://www.pets.ca/articles/article_scruffing.htm | accessdate = 2008–02–26}}</ref> === ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ === [[File:Eye of cat vijayanrajapuram 03.jpg|thumb|കണ്ണ്]] [[പ്രമാണം:A cat's nose in 2008.JPG|right|250px|thumb|പൂച്ചയുടെ മൂക്ക്]] {{main|പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ}} പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയെ വേട്ടയാടലിനു സഹായിക്കുന്നു. കേൾവിശക്തി, കാഴ്ചശക്തി, രുചിയറിയാനുള്ള ശക്തി, സ്പർശനസംവേദനികൾ എന്നിവ വളരെയധികം പുരോഗമിച്ചവയായതിനാൽ പൂച്ച സസ്തനികളുടെ ഇടയിലെ ഏറ്റവും കഴിവുള്ള മൃഗങ്ങളിലൊന്നാണ്. മനുഷ്യനേക്കാൾ പകൽക്കാഴ്ച കുറവാണെങ്കിലും രാത്രിയിലുള്ള കാഴ്ച ‍മനുഷ്യനേക്കാൾ വളരെയധികം മികച്ചതാണ്. കേൾവിശക്തിയുടെ കുറഞ്ഞ പരിധി മനുഷ്യരുടേതിനു തുല്യമാണെങ്കിലും മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് കേൾക്കാനാകും. ഇത് (1.6 ഒക്റ്റേവ്) മനുഷ്യന്റെ പരിധിയേക്കാളും ഒരു ഒക്റ്റേവ് [[നായ്|പട്ടിയുടെ]] പരിധിയേക്കാളും കൂടുതലാണ്.<ref>{{cite web | url = http://www.lsu.edu/deafness/HearingRange.html | author=Strain, G. M. | title=How Well Do Dogs and Other Animals Hear? | publisher=Louisiana State University | accessdate=2007-05-15}}</ref> മണക്കുവാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് മനുഷ്യനേക്കാൾ പതിനാലു ഇരട്ടി അധികമാണ്. <ref name="senseofsmell">{{cite web | url = http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | title = The Nose Knows | publisher = About.com | accessdate = 2006–11–29 | archive-date = 2010-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101206020645/http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | url-status = dead }}</ref> പൂച്ചയ്ക്ക് മുഖത്തും ശരീരത്തിലും ഉള്ള പല സ്പർശനസംവേദികളായ രോമങ്ങൾ (മീശരോമങ്ങൾ പോലെ) പൂച്ചയെ പരിസരം മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ പൂച്ചകളിലേയ്ക്കുള്ള പരിണാമപക്രിയയിൽ എപ്പോഴോ പൂച്ചയ്ക്ക് മധുരം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള രണ്ടു ജീനുകളിൽ ഒന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=sugar>{{cite journal | last = Li | first = Xia | coauthors = Weihua Li, Hong Wang, Jie Cao, Kenji Maehashi, Liquan Huang, Alexander A. Bachmanov, Danielle R. Reed, Véronique Legrand-Defretin, Gary K. Beauchamp, Joseph G. Brand | title = Pseudogenization of a Sweet-Receptor Gene Accounts for Cats' Indifference toward Sugar | journal = PLOS Genetics | volume = 1 | issue = 1 | publisher = [[Public Library of Science]] | month = July | year = 2005 | doi = 10.1371/journal.pgen.0010003 | accessdate = 2006–11–08}}</ref> === ചയാപചയം === [[പ്രമാണം:2 russian street cats-crop.jpg|thumb|right|250px|ചുരുണ്ടുകൂടിക്കിടക്കുന്ന രണ്ട് പൂച്ചകൾ]] മറ്റുമൃഗങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ നേരം ഉറങ്ങിയാണ് പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ഊർജ്ജം സംരക്ഷിക്കുന്നത്. പ്രായമാകും തോറുമാണ് ഇവ ഉറങ്ങാൻ കൂടുതൽ താത്പര്യം കാണിക്കുന്നത്. 13-14 മണിക്കൂർ ആണ് ശരാശരി ഉറക്കസമയമെങ്കിലും ദൈർഘ്യം 12 മുതൽ 16 മണിക്കൂറ് വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ട് കാണാറുണ്ട്. ഒരു ദിവസം ഇരുപത് മണിക്കൂർ വരെ ചില പൂച്ചകൾ ഉറങ്ങാറുണ്ട്. വളരെ കുറച്ച് സമയത്തേയ്ക്ക് ഉറങ്ങാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവിനെ ''[[പൂച്ചയുറക്കം]]'' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കാറുള്ളത്. വളരെക്കുറച്ച് സമയം മനുഷ്യർ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അതിനെ പൂച്ചയുറക്കം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചകൾ വൈകുന്നേരവും അതിരാവിലേയുമാണ് കൂടുതലായി ഊർജ്ജ്വസ്വലരായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.<ref>Animal Doctor (July 9 2002). "Dear Dr. Fox". ''The Washington Post'', p. C10.</ref><ref>{{cite book | author = Ring, Ken and Romhany, Paul | date = [[1999-08-01]] | title = Pawmistry: How to Read Your Cat's Paws | publisher = Ten Speed Press | location = Berkeley, California | pages = p. 10 | id = ISBN 1-58008-111-8}}</ref>ശൗര്യം അവയുടെ സഹവാസവും ജാതിയുമനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നവ മെലിഞ്ഞതും കൂടുതൽ ചുറുചുറുക്കുള്ളവയുമാണെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവ വണ്ണമുള്ളതും എന്നാൽ ഊർജ്ജസ്വലത കുറവുള്ളവയുമാണ് പൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ശരീരതാപനില 38 ഡിഗ്രി സെന്റിഗ്രേഡിനും 39 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡിനും ഇടയിലാണ്. <ref>{{cite web | title = Normal Values For Dog and Cat Temperature, Blood Tests, Urine and other information in ThePetCenter.com | url = http://www.thepetcenter.com/exa/nv.html | accessdate = 2005–08–01}}</ref> <!-- A cat is considered [[febrile]] ([[hyperthermia|hyperthermic]]) if it has a temperature of 39.5&nbsp;°C (103&nbsp;°F) or greater, or [[hypothermic]] if less than 37.5&nbsp;°C (100&nbsp;°F). --> മനുഷ്യരുടെ ശരാശരി ശരീരതാപനില 36.8 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡ് ആണ്. ഒരു വീട്ടുപൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ഹൃദയമിടിപ്പ് ഒരു മിനുട്ടിൽ 140 മുതൽ 220 മിടിപ്പ് വരെയാണ്. ഇത് പൂച്ചയുടെ അപ്പോഴത്തെ വികാരനില അനുസരിച്ചായിരിക്കും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ മിനിട്ടിൽ 150 മുതൽ 180 മിടിപ്പ് വരെയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുക. ഇത് മനുഷ്യരുടേതിന്റെ ഇരട്ടിയാണ്. === വൃക്കകൾ === വൃക്കകൾ തകരാറിലായ പൂച്ചകളുടെ ജീവൻ വർഷങ്ങളോളും നീട്ടിക്കൊണ്ട് പോകാൻ സ്ഥിര‍മായുള്ള കുത്തിവയ്പ്പ് കൊണ്ട് സാധിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകൾക്ക് ഡയാലിസിസ് വേണ്ടി വരാറില്ല. <ref>{{cite web | title = The Cat Comes Back | url = http://www.wgrz.com/news/columnist/RKellman/KellmansCorner_article.aspx?storyid=37606 | accessdate = 2006–10–18}}</ref><ref>{{cite web | title = How to Give Subcutaneous Fluids to a Cat | url = http://www.wikihow.com/Give-Subcutaneous-Fluids-to-a-Cat | accessdate = 2006–10–18}}</ref> == ഭക്ഷണം == [[File:Breast feeding cat.ogv|thumb|കുഞ്ഞുങ്ങളെ മുലയൂട്ടുന്ന പൂച്ച]] [[പ്രമാണം:Mouse kill.jpg|thumb|250px|[[എലി|എലിയെ]] കൊന്ന് തിന്നുന്ന ഒരു പൂച്ച]] പൂച്ചകൾ മാംസാഹാരപ്രമുഖരാണ്. സസ്യഭക്ഷണം ദഹിക്കാനുള്ളതരത്തിൽ അല്ല അവയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയങ്ങൾ. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[മാംസഭുക്ക്]] ആയിട്ടാണ് പൂച്ചയെ കണക്കാക്കുന്നത്. അത്യാവശ്യ [[അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ|അമിനോ അമ്ലങ്ങ: ളിലൊന്നായ]] [[ടോറീൻ]] ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ അതിനുവേണ്ടി മറ്റ് മാംസങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചേ മതിയാകൂ. {{Fact}}. പൂച്ചയുടെ പല്ലുകൾ മാംസാഹാരത്തിനനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ജനിതകമായി പരിണമിച്ചതുപോലെ തന്നെ പൂച്ചയുടെ കുടലിൽ മാംസാഹാരം ദഹിക്കേണ്ട ഭാഗം ഒഴികെയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ പരിണാമപ്രക്രിയയിൽ ചെറുതായതും പൂച്ചയെ മാംസാഹാരപ്രിയൻ ആക്കുന്നു. <ref>{{cite journal |author=Zoran DL |title=The carnivore connection to nutrition in cats |journal=Journal of the American Veterinary Medical Association |volume=221 |issue=11 |pages=1559-67 |year=2002 |doi=10.2460/javma.2002.221.1559 |url=http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090326145222/http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archivedate=2009-03-26 |access-date=2008-03-09 |url-status=dead }}</ref> ഇതുമൂലം സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് വളരെ പരിമിതമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ടോറീൻ]] സസ്യവർഗ്ഗങ്ങളിൽ കുറവും മാംസഭക്ഷണത്തിൽ താരതമ്യേന കൂടുതലുമാണ്. കണ്ണുകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കാഴ്ചശക്തിക്കും വളരെയധികം ആവശ്യമുള്ള ഒരു പ്രധാന അമിനോ സൾഫോണിക്ക് അമ്ലമാണ് [[ടോറീൻ]]‍. ഇതിന്റെ അഭാവം കണ്ണിലെ റെറ്റിന ചെറുതാകാനും നശിച്ചുപോ‍കാനും തന്മൂലം ഒരിക്കലും ഭേദമാകാത്തരീതിയിൽ കാഴ്ചശക്തി തന്നെ ഇല്ലാതായിപ്പോകാനും കാരണമാകും. മാംസാഹാരത്തിനു ഇത്രയധികം യോജിച്ച ശരീരപ്രകൃതി ആണെങ്കിലും, പൂച്ച തന്റെ ഭക്ഷണത്തിൽ ചെറിയ അളവിൽ ചെടികൾ, ഇലകൾ, പുല്ല് തുടങ്ങിയ സസ്യഭക്ഷണം ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. വയറ് കേടാകുമ്പോൾ അത് ഭേദമാക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതെന്നും, അതല്ല, ഭക്ഷണത്തിൽ നാരുകളും ധാതുക്കളും ഉൾപ്പെടുത്താൻ ആണ് ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും രണ്ട് വാദങ്ങളുണ്ട്. ചില ചെടികൾ പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യത്തിനു മോശമായതിനാൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ് ഇത്. ഉദാഹരണത്തിനു, [[ഈസ്റ്റർ ലില്ലി]] ചെടി കഴിക്കുന്നത് പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ വൃക്കതകരാറ് ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഫിലൊഡെൻഡ്രോൺ എന്ന ചെടിയും പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വിഷച്ചെടിയാണ്. പൂച്ചപ്രേമികളുടെ അസ്സോസിയേഷൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിക്കുവാൻ പാടില്ലാത്ത സസ്യങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടിക തന്നെ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/plants.html | title = Plants and Your Cat | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100326074750/http://www.cfainc.org/articles/plants.html | url-status = dead }}</ref> എത്രയധികം സസ്യാഹാരം കൊടുത്താലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്നത്ര പോഷകം ലഭിക്കുകയില്ല. {{fact}} എന്നാൽ കൃത്രിമമായി [[ടോറീൻ]] ചേർത്തപലതരം സസ്യഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്കായി വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്; ഇത് ഒരു പരിധിവരെ പോഷകക്കുറവ് നികത്തിയേക്കാം. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോട് പ്രിയം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രോട്ടീനും കൊഴുപ്പും നിറഞ്ഞ ഭക്ഷണങ്ങളോട്. എങ്കിലും മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണം മാത്രം പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന സമ്പൂർണ്ണാഹാരമാകുന്നില്ല, അത് മാംസാഹാരം ആണെങ്കിൽകൂടി.{{fact}} തങ്ങളുടെ ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച് മാത്രമേ പൂച്ചകൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും കൂടുതലായി ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽ പൂച്ചകൾ വല്ലാതെ തടിക്കാറുണ്ട്. വയസ്സാകുന്തോറുമാണ് പൂച്ചകൾ കൂടുതലായി ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത കാണിക്കാറുള്ളത്.{{fact}} ഇത് പ്രമേഹം അടക്കമുള്ള പല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാൻ കാരണമാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിന്റെ അകത്ത് മാത്രം കഴിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ തന്നെ ചെറിയ വ്യായാമങ്ങൾ നൽകേണ്ടുന്നതും ഭക്ഷണം ക്രമീകരിക്കേണ്ടതും ആവശ്യമാണ്. ഭക്ഷണക്കാര്യത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്റെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളുണ്ട്. ഇത് മധുരം തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടാകാം. മറ്റ് സസ്തനികൾക്കില്ലാത്ത ഒരു പ്രത്യേകത പൂച്ചകൾക്കുണ്ട്. മനഃപൂർവം പൂച്ച പട്ടിണി കിടക്കാറുണ്ട്. താൻ മുൻപ് കഴിച്ചിട്ടുള്ള രുചികരമായ ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽപ്പോലും അപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല എന്ന് വരും. ഇത് പൂച്ചയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയത്തിന് (''vomeronasal or Jacobson's organ'') ഒരു പ്രത്യേക ഭക്ഷണം ശീലമായതുകൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ ഉടമസ്ഥരിൽ നിന്ന് അതൊരു പ്രത്യേകം ഭക്ഷണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ ആയിരിക്കും.{{fact}} സ്ഥിരമായി കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോടുള്ള മടുപ്പ് കാരണം വീണ്ടും അത് കഴിക്കാൻ തോന്നുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ച തയ്യാറാകും.{{fact}} തന്റെ ആരോഗ്യം വഷളാകുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ചകൾ സ്വയം തയ്യാറാകുന്നത് വളരെ അപൂർവ്വമാണ്. പൂച്ചയുടെ ഭാരം പെട്ടെന്ന് വളരെയധികം കുറഞ്ഞാൽ ഹെപ്പാറ്റിക് ലിപ്പിഡോസിസ്(hepatic lipidosis) എന്ന മാരകമായ അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. വീണ്ടും പട്ടിണി കിടക്കാൻ നിർബന്ധിതനാക്കുന്ന തരത്തിൽ വിശപ്പിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന കരളിന്റെ വൈകല്യമാണ് അത്. 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മരണം വരെ സംഭവിച്ചേക്കാവുന്നതരത്തിൽ മാരകമാണ് ഈ രോഗം. [[കാറ്റ്നിപ്പ്]] (catnip) ചെടിയോട് ചില പൂച്ചകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക താത്പര്യം തോന്നാറുണ്ട്. ഈ ചെടി പൂച്ച കഴിക്കാറില്ലെങ്കിലും ഇതിനെ തട്ടിക്കളിക്കാനും അതിന്റെ മുകളിൽ കിടന്നുരുളാനും ഇടയ്ക്കൊന്ന് ചവയ്ക്കാനും ഒക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് രസമാണ്. കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ച ഈ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. ഒന്ന് രണ്ട് മണിക്കൂർ കഴിയുമ്പോൾ പൂച്ചയ്ക്ക് വീണ്ടും താത്പര്യം തോന്നി ഇത് തന്നെ വീണ്ടും ചെയ്യും. ഇത്രയധികം താത്പര്യം ഇല്ലെങ്കിലും, ചെറിയൊരളവിൽ ''Mmint'', ''Valerian'' എന്നീ ചെടികളോടും പൂച്ചയ്ക്ക് കൗതുകമുണ്ടാകാറുണ്ട്. അസ്വാഭാവികമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന സ്വഭാവവും പൂച്ചകൾ കാണിക്കാറുണ്ട്. [[പ്ലാസ്റ്റിക്]], തുണിത്തരങ്ങൾ, [[കമ്പിളി]] എന്നിവയൊക്കെ ചിലപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കും. ഇത് വലിയൊരളവ് വരെ ദഹിക്കാതെ പുറത്തേയ്ക്ക് പോകുന്നതിനാൽ ഇതൊരു ആരോഗ്യപ്രശ്നം ആകാറില്ല. എന്നാലും വലിയ അളവിൽ ഇത് കഴിച്ചാൽ, ഉദാഹരണത്തിനു ഒരു സോക്സ് മുഴുവനായി കഴിച്ചാൽ, പൂച്ചയ്ക്ക് ഇത് മാരകമാകും. ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത ബർമ്മീസ്, ഓറിയെന്ററ്റ്, സയാമീസ് എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങളിലും, ഇവയുടെ താവഴികളിൽ ഉള്ള മറ്റ് വർഗ്ഗങ്ങളിലുമാണ് കൂടുതലായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.{{fact}} ==== വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ ==== പൂച്ചയുടെ [[കരൾ]] മറ്റ് മൃഗങ്ങളുടെതുപോലെ വിഷപദാർത്ഥങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശക്തി ഉള്ളവയല്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന പല പദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. <ref name="judy"/><ref name="vetinfo"/> പൂച്ചകൾ ഉള്ള വീട്ടിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള പദാർത്ഥങ്ങളുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയും, ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമാണ്. സ്ഥിരമായി രോഗഗ്രസ്തരായി പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള വിഷപദാർത്ഥങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം വീട്ടിൽ ഉണ്ടാവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, വേദനസംഹാരിയായ പാരസെറ്റമോൾ, അസെറ്റമിനോഫിൻ, എന്നിവയൊക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് വളരെയധികം ഹാനികരമാണ്. ഇവ പുറംതള്ളാനുള്ള രാസത്വരികം പൂച്ചകൾക്ക് ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ വളരെ ചെറിയ അളവിൽ ഇവ അകത്ത് ചെല്ലുന്നതുതന്നെ പൂച്ചയെ അപകടാവസ്ഥയിലാക്കും. <ref name="CanVetJ2003-Allen">{{cite journal | author = Allen AL | title = The diagnosis of acetaminophen toxicosis in a cat | journal = Canadian Veterinary Journal | year = 2003 | pages = 509-10 | volume = 44 | issue = 6 | id = PMID 12839249 | url = http://www.pubmedcentral.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=12839249}}</ref><ref name="vetinfo"/> പൂച്ച ഇവ കഴിച്ചെന്ന് സംശയം തോന്നിയാൽ ഉടനെ മൃഗഡോക്റ്ററെ കാണിക്കേണ്ടതാണ്. <ref name="VetHumToxicol1998-Villar">{{cite journal | author = Villar D, Buck WB, Gonzalez JM | title = Ibuprofen, aspirin and acetaminophen toxicosis and treatment in Dogs and Cats | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1998 | pages = 156-62 | volume = 40 | issue = 3 | id = PMID 9610496}}</ref> വാതത്തിന്റെ ചികിത്സക്കായി കൊടുക്കുന്ന ആസ്പിരിൻ പോലും പൂച്ചയ്ക്ക് അളവിൽ കൂടിയാൽ അപകടമാണെന്നതിനാൽ ശ്രദ്ധിച്ച് കൊടുക്കേണ്ടതാണ്. <ref name="vetinfo"/> അതുപോലെ മുടികൊഴിച്ചിലിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മിനൊക്സിഡിൽ പൂച്ചയുടെ ത്വക്കിൽ പുരട്ടിയതുകാരണം പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായതായി കാണപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal | author = Camille DeClementi | coauthors = Keith L. Bailey, Spencer C. Goldstein, and Michael Scott Orser | title = Suspected toxicosis after topical administration of minoxidil in 2 cats | journal = Journal of Veterinary Emergency and Critical Care | year = 2004 | month = December | pages = 287–292 | volume = 14 | issue = 4 | id = {{doi|10.1111/j.1476-4431.2004.04014.x}} | accessdate= 2007–01–18}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | title = Minoxidil Warning | accessdate = 2007–01–18 | publisher = ShowCatsOnline.com | quote = Very small amounts of Minoxidil can result [in] serious problems or death | archive-date = 2007-01-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070103001500/http://showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | url-status = dead }}</ref> കീടനാശിനികളും കളനാശിനികളും പോലെയുള്ള സ്പഷ്ടമായ വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ കൂടാതെ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടകരമാ‍യ വീട്ടുസാധനങ്ങളിൽ മോത്ത്ബോൾ (mothball), നാഫ്തലീൻ ഉത്പന്നങ്ങളും<ref name="vetinfo"/> ഫീനോൾ, ഡെറ്റോൾ, ലൈസോൾ തുടങ്ങിയ തറ തുടയ്ക്കുന്ന ഉത്പന്നങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="vetinfo">{{cite web | url = http://www.vetinfo4cats. com/ctoxin.html | title = Toxic to Cats | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Vetinfo4Cats }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.<ref>{{cite journal | author = Rousseaux CG, Smith RA, Nicholson S | title = Acute Pinesol toxicity in a domestic cat | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1986 | pages = 316-7 | volume = 28 | issue = 4 | id = PMID 3750813 | url= http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=3750813&dopt=Abstract}}</ref>. മഞ്ഞ് ഉരുക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന എതിലിൻ ഗ്ലൈക്കോൾ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിലും ഒരു സ്പൂൺ നിറയെ ഇത് കഴിക്കുന്നതുപോലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. <ref>{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | title = Antifreeze Warning | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2009-06-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090620095612/http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | url-status = dead }}</ref> മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചകൾക്ക് ഹാനികരമാകാറുണ്ട്. വളരെക്കുറച്ച് പൂച്ചകളേ ചോക്കളേറ്റ് കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ചോക്കളേറ്റിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തിയോബ്രോമിൻ പൂച്ചയ്ക്ക് വിഷബാധയുണ്ടാക്കിയേക്കാം. ഉള്ളിയും ഇഞ്ചിയും കൂടിയ അളവിൽ കഴിച്ച പൂച്ചകളിൽ വിഷബാധ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="vetinfo"/> ഫിനോൾ കലർന്ന ബിസ്പെനോൾ എ എന്ന പദാർത്ഥം ഉപയോഗിച്ച് സീൽ ചെയ്യുന്ന ടിന്നിൽ കിട്ടുന്ന പൂച്ചഭക്ഷണം വരെ പൂച്ചകൾക്ക് മോശമായി ഭവിക്കാറുണ്ട്, ശാസ്ത്രീയമായി കാരണം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും.<ref name="vetinfo"/> പൂച്ചയടക്കമുള്ള പല മൃഗജാതികൾക്കും വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന അലങ്കാരച്ചെടികൾ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. <ref name="judy">{{cite web | url = http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | title = Substances That Are Poison to Pets | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Judy's Health Cafe.com | archive-date = 2007-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070206040257/http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | url-status = dead }}</ref>. പൂച്ചകൾ ഇത്തരം ചെടികൾ കഴിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. == സ്വഭാവം == === സാമൂഹിക ജീവിതം === [[പ്രമാണം:Listen, do you want to know a secret.jpg|right|thumb|250px|മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി പൂച്ച അടുപ്പം സ്ഥാപിച്ചേക്കാം. ഇവിടെ ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയുടെ രോമം മിനുക്കിക്കൊടുക്കുന്നു.]] ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി മനുഷ്യരുടേയും വളർത്തു മൃഗങ്ങളുടേയും സഹവാസം മൂലം ഒരു നാട്ടുമൃഗമായി മെരുങ്ങാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്ന വ്യക്തിയെ പൂച്ച തങ്ങളുടെ അമ്മയെയെന്നപോലെ സ്നേഹിക്കുമെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ, പൂച്ചകൾ വലുതായാലും അവരുടെ ചെറുപ്പക്കാലത്തുള്ളതുപോലെ തന്നെ ജീവിക്കുന്നുവെന്നും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>[http://animal.discovery.com/guides/cats/body/maturity.html Cat Guide: Adolescence and Sexual Maturity] Animal Planet</ref> പൊതുവേ പൂച്ചകൾ നന്നായി ഇണങ്ങുന്നവരാണെങ്കിലും മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങാതെ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ എണ്ണവും കുറവല്ല. മുതിർന്ന പൂച്ചകൾ ചെറിയ പൂച്ചകളോട് അസഹിഷ്ണുതയോടെ പെരുമാറുന്നതായും ചിലപ്പോൾ മാന്തിയും കടിച്ചും അവയെ ആക്രമിക്കുന്നതായും കാണപ്പെടാറുണ്ട്. <ref>{{cite journal | url = http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | format = pdf | title = Intercat aggression in households following the introduction of a new cat | author = E. Levine | coauthors = P. Perry, J. Scarlett, K. A. Houpt | journal = Applied Animal Behaviour Science | issue = 90 | year = 2005 | pages = 325–336 | doi = 10.1016/j. applanim.2004.07.006 <!-- Retrieved from URL by DOI bot --> | access-date = 2008-10-14 | archive-date = 2009-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090326225932/http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | url-status = dead }}</ref> === സഹജീവനം === പൂച്ചകളുടെ സാമൂഹികസ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു വഴി അവയെ നിരീക്ഷിക്കലാണ്. വളര്ത്ത്പൂച്ചകൾ, കോളനികൾ എന്നപോലെ തങ്ങളുടെ പ്രദേശപരിധി അവർ തന്നെ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിൽ ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ പൂച്ചകളുടേത് വലിയ കോളനികളും അല്ലാത്തവയുടേത് ചെറിയ കോളനികളും ആയിരിക്കും. ഇവയുടെ ഇടയിൽ ആരുടേയും സ്വന്തമല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ടാകും. ഇവിടെ പൂച്ചകൾ സമാധാനപരമായി പെരുമാറും. പക്ഷെ സ്വന്തം കോളനിയിൽ വരുന്ന മറ്റ് പൂച്ചകളെ പൂച്ച വിരട്ടി ഓടിക്കും. ആദ്യം തുറിച്ചു നോക്കിയും ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും മുറുമുറുത്തും തന്റെ ശത്രുവിനെ ഓടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും, വഴങ്ങിയില്ലെങ്കിൽ ഒച്ചയുണ്ടാക്കി ആക്രമിക്കുകയും ആണ് പൂച്ച ചെയ്യുക. ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നതുകൊണ്ടാകാം, പൂച്ചകൾക്ക് ജീവിക്കാനായി ഒന്നിച്ച് നിൽക്കുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ല. അതായത് ഭക്ഷണം കണ്ടെത്താനും സ്വന്തം രക്ഷയ്ക്കും മറ്റും ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയെ ആശ്രയിക്കില്ല. പട്ടിയെപ്പോലെയോ സിംഹത്തെപ്പോലെയോ കൂട്ടമായി ഇരതേടാൻ പൂച്ച പോകാറില്ല. (സ്വയം നക്കി ശരീരം എപ്പോഴും ശുചിയായി വയ്ക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ സ്വഭാവം ഇതിനോട് ചേർത്ത് വായിക്കാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ പൂച്ചയുടെ നാറ്റം ഒഴിവാക്കി, തന്നെ ശത്രുക്കൾ കണ്ട്പിടിക്കുനതിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ പട്ടിയ്ക്ക് ശരീരദുർഗന്ധം ഉള്ളത് ഇരപിടിക്കുമ്പോൾ സഹായകരമാകുകയാണ് ചെയ്യുക. ഒരു പട്ടിയുടെ നാറ്റം മനസ്സിലാക്കി അവിടെ നിന്ന് രക്ഷപെടാൻ നോക്കുമ്പോൾ മറ്റ് പട്ടികളുടെ കയ്യിൽ പെടുകയാണ് പട്ടിയുടെ ഇരയ്ക്ക് സംഭവിക്കുക. പക്ഷെ ഇതിനു തങ്ങളുടെ ഇടയിലുള്ള വിനിമയം നന്നായിരിക്കണം. പട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിന് ഇത് നല്ലവണ്ണം ഉണ്ടെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഈ കഴിവ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച ഒറ്റയ്ക്കേ ഇര തേടുകയുള്ളൂ) === ആക്രമണോത്സുകത === [[പ്രമാണം:Gato_enervado_pola_presencia_dun_can.jpg|thumb|right|250px|നടു വളച്ച്, ഒരു വശത്തേയ്ക്ക് ചരിഞ്ഞ്, ശബ്ദമുണ്ടാക്കി ആത്മസംരക്ഷണത്തിനു തയ്യാറെടുക്കുന്ന പൂച്ച]] അതിർത്തിയുടെ പേരിലോ, ഇണയുടെ പേരിലോ, മറ്റൊരാളെ തോൽപ്പിക്കാണോ, എതിർത്ത് നിൽക്കാനോ ഒക്കെയായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽ ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പൂച്ചകൾ സാധാരണയായി തങ്ങളുടെ ശരീരം വളച്ച് രോമങ്ങൾ ഉയർത്തി നിർത്തി തങ്ങളുടെ ശരീരവലിപ്പത്തിനെ പെരുപ്പിച്ച് കാണിക്കാറുണ്ട്. കൈകൾ കൊണ്ട് ശക്തിയായി എതിരാളിയുടെ മുഖത്തും ശരീരത്തിലും അടിച്ചും കടിച്ചും ഒക്കെയാണ് പൂച്ചക്കൾ ആക്രമിക്കുക. സാധാരണ തോൽക്കും എന്നുറപ്പായാൽ സാരമായ മുറിവുകൾ എൽക്കുന്നതിനുമുൻപ് തന്നെ പൂച്ച രക്ഷപ്പെടാറാണ് പതിവെങ്കിലും അപൂർവ്വമായി മാരകമായ മുറിവ് തന്റെ എതിരാളിയിൽ ഏൽപ്പിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് സാധിക്കാറുണ്ട്. മുഖത്തും ചെവികളിലുമൊക്കെയായി ചെറിയ മുറിവേ പൂച്ചയ്ക്ക് എൽക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ആ മുറിവിൽ അണുബാധ ഉണ്ടായി പൂച്ചകൾക്ക് അപകടം സംഭവിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ആക്രമണമാണ് ഫെലൈൻ ഇമ്യൂണോ ഡെഫിഷ്യൻസി വൈറസ് (''FIV'') എന്ന കീടാണുവിന്റെ പ്രചരണത്തിന്റെ മുഖ്യകാരണം എന്നും വിശ്വസിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ ആൺ പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ജീവിതകാലത്തിൽ പല പൂച്ചകളുമായും ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ മുഖത്തിലും ചെവികളിലും ഒക്കെ പല മുറിവിന്റെ പാടുകളും ശേഷിപ്പിക്കും. തങ്ങളുടെ കുട്ടികളെ രക്ഷിക്കാനും തങ്ങളുടെ അതിർത്തി സംരക്ഷിക്കാനായും ഒക്കെ പെൺപൂച്ചകളും മറ്റുള്ളവരെ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്. പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുകളുടെ ശത്രു ജീവി കൂടി ആയതിനാൽ അവയെ കണ്ടാൽ പൂച്ചകൾ ആക്രമിക്കുകയോ കൊല്ലുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനാൽ പാമ്പ്‌ ശല്യം കുറയ്ക്കാനും വീടുകളിൽ പൂച്ചയെ വളർത്താറുണ്ട്. === കളികൾ === [[പ്രമാണം:Catplay-fight.JPG|thumb|250px|കളിയായി വഴക്കിടുന്ന പൂച്ചകൾ.]] വളർത്ത് പൂച്ചകൾ, പ്രത്യേകിച്ചും പൂച്ചക്കുട്ടികൾ കളികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് സാധാരണമാണ്. ഈ പെരുമാറ്റം ഇരപിടിക്കലിന്റെ ഒരുതരം അനുകരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇത്തരം കളികൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പതുങ്ങിയിരിക്കാനും, ഇരപിടിക്കാനും, ഇരയെ കൊല്ലുവാനും ഒക്കെയുള്ള പരിശീലനവും ആകുന്നു. <ref>{{cite journal |author=Poirier FE, Hussey LK |title=Nonhuman Primate Learning: The Importance of Learning from an Evolutionary Perspective |journal=Anthropology & Education Quarterly |volume=13 |issue=2 |pages=133–148 |year=1982 |url=http://www.jstor.org/view/01617761/sp050045/05x1830j/0 |doi=10.1525/aeq.1982.13.2.05x1830j |format={{dead link|date=June 2008}} – ^{[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=author%3A+intitle%3ANonhuman+Primate+Learning%3A+The+Importance+of+Learning+from+an+Evolutionary+Perspective&as_publication=Anthropology+%26+Education+Quarterly&as_ylo=1982&as_yhi=1982&btnG=Search Scholar search]}}}</ref> തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഒരു നൂലോ വള്ളിയോ, നിലത്ത് അശ്രദ്ധമായി കിടക്കുന്ന ഒരു ചരടോ, അങ്ങനെ എന്തെങ്കിലും മതി ഒരു പൂച്ചയെ കൌതുകപ്പെടുത്താൻ. ഇങ്ങനെ നൂലുകളുമായി പൂച്ച കളിക്കുന്നത് പല കാർട്ടൂണുകളിലും ചിത്രങ്ങളിലും വിഷയമായിട്ടുണ്ട്. അമ്മപ്പൂച്ചയുടെ വാലും ഇങ്ങനെ പൂച്ച തട്ടിക്കളിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ നൂല് വിഴുങ്ങുന്നത് പൂച്ചയ്ക്ക് ആപത്കരമാണ്. അത് വയറിൽ കുടുങ്ങി രോഗങ്ങളോ മരണമോ ഒക്കെയും സംഭവിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് വളർത്ത് പൂച്ചകൾക്ക് കളിക്കാനായി ഉടമകൾ നേർത്ത ലേസർ രശ്മികൾ കൊണ്ട് നിലത്ത് വരയ്ക്കാറുണ്ട്, പൂച്ചയ്ക്ക് ആ ലേസർ ബിന്ദുവിനെ പിന്തുടരുന്നത് ഇഷ്ടമാണ്. ഈ ലേസർ കൊണ്ട് പൂച്ചയുടെ കണ്ണിന് എന്തെങ്കിലും അപകടം പിണഞ്ഞതായി അറിവില്ല. ലേസർ പേനകൾ പ്രചാരത്തിനാകുന്നതിനുമുൻപ് ടോർച്ചിന്റെ വെളിച്ചവും ഈർക്കിലും ഓലയും ഒക്കെ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതേ കളിയുടെ ഭാഗമായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽതമ്മിലും ഉടമയോടും ഒക്കെ അടി കൂടാറുണ്ട്. എങ്കിലും പൂച്ചകൾക്ക് ദേഷ്യം വന്ന് നഖങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് നീട്ടി ആക്രമിക്കാൻ ഏത് നിമിഷവും സാധ്യത ഉള്ളതിനാൽ മനുഷ്യർ പൂച്ചകളുമായി അടുക്കുമ്പോൾ ഒരു അകലം പാലിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. === ഇര തേടൽ === [[പ്രമാണം:Cat-eating-prey.jpg|right|thumb|250px|തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് ഒരു പക്ഷിയെ സമ്മാനിക്കുന്ന പൂച്ച.]] വലിയ പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ (സിംഹം, പുലി) വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരാണ്. <ref>[http://www.dnr.state.mn.us/fwt/back_issues/december98/cats.html Fish & Wildlife Today: Winter 1998: Minnesota's killer kitties: Minnesota DNR<!-- Bot generated title -->]</ref> കടുവയേയും പുലിയേയും പോലെ പതുങ്ങിയിരുന്ൻ ഇരയെ കാത്തിരുന്ന്, ഇരവരുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കുന്ന വിദ്യയാണ് പൂച്ചയുടേയും ആയുധം. ഇങ്ങനെ കീഴടക്കിയ തന്റെ ഇരയുടെ കഴുത്തിനു കടിച്ച് കുടഞ്ഞ് നട്ടെല്ല് തകർത്ത് പരാലിസിസ് വരുത്തുകയോ കരോട്ടിഡ് ആർട്ടറിയും ജുഗുലാർ ഞരമ്പും മുറിച്ച് രക്തം നഷ്ടപ്പെടുത്തിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇരയുടെ ശ്വാസകോശനാളി (''Vertebrate trachea'') തകർക്കുകയോ ചെയ്ത് പൂച്ച ഇരയുടെ കഥ കഴിക്കുന്നു. പൂച്ച തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് താൻ പിടിച്ച ഇരയെ നൽകുന്നത് എന്തിനെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അധികം വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. എത്തോളജിസ്റ്റായ പോൾ ലെഹസൻ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരെ തങ്ങളുടെ സമൂഹത്തിലെ ഒരു അംഗമെന്നരീതിയിൽ കാണുന്നതിന്റെ തുടർച്ചയാണ് അധികം വന്ന ഇരയെ മനുഷ്യരുമായി പങ്കുവയ്ക്കുന്നത് എന്നാണ്. <ref>{{cite book |last=Leyhausen |first=Paul |title=Cat Behavior: The Predatory and Social Behavior of Domestic and Wild Cats |url=https://archive.org/details/catbehaviorpreda0000leyh |year=1978 |isbn=978-0824070175}}</ref> എന്നാൽ അന്ത്രോപ്പോളജിസ്റ്റായ ഡെസ്മണ്ട് മോറിസ് 1986-ൽ എഴുതിയ ''കാറ്റ് വാച്ചിങ്ങ്'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരല്ലാത്ത മനുഷ്യരെ ഇരപിടിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് തങ്ങൾ പിടിച്ച എലികളേയും പക്ഷികളേയും വീട്ടിൽ കൊണ്ടു വരുന്നത് എന്നാണ്. ഇരപിടിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്ത വലിയ പൂച്ചക്കുട്ടി എന്നരീതിയിൽ മനുഷ്യർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതാവാം ഇതെന്നും അദ്ദേഹം ഇതെ പുസ്തകത്തിൽ പറയുകയുണ്ടായി. മറ്റൊരു സാധ്യത ഉള്ളത്, തങ്ങൾക്ക് ഇരപിടിക്കാനുള്ള കഴിവായി എന്ന് തങ്ങളുടെ അമ്മയ്ക്ക് മുന്നിൽ തെളിയിക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ അതേ മനശ്ശാസ്ത്രമാകും മനുഷ്യരുടെ മുന്നിൽ തങ്ങൾ പിടിച്ച ഇരയെ കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നതിനു പിന്നിലും എന്നാണ്. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ, ഇരയെക്കൂടാതെ വാച്ചുകൾ, പേനകൾ, പെൻസിലുകൾ എന്നിങ്ങനെ വായിൽ കൊള്ളാവുന്ന എന്തും തങ്ങളുടെ ഉടമയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി കൊടുക്കാറുണ്ട്. === പ്രത്യുത്പാദനം === [[File:Mating Cats (Domestic cats) in Kannur.jpg|thumb|right|300px|ഇണചേരുന്ന പൂച്ചകൾ]] പൂച്ചയ്ക്ക് വർഷത്തിൽ ഒന്നിൽക്കൂടുതൽ പ്രജനനകാലം ഉണ്ടാകും. ഇണചേരുകയാണെങ്കിൽ ഓരോന്നും നാലു മുതൽ ഏഴ് ദിവസം വരെ നീണ്ട് നിൽക്കും, ഇണ ചേർന്നില്ലെങ്കിൽ അതിൽക്കൂടുതലും. പെൺപൂച്ചയോട് പല ആൺ പൂച്ചകളും ഇണ ചേരാൻ ആഗ്രഹിക്കും. ഇവർ തമ്മിൽ പൊരുതി വിജയിയാകുന്ന പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഇണചേരാൻ അവസരം ഉണ്ടാകുക. ആദ്യം നീരസം കാണിക്കുമെങ്കിലും പെൺപൂച്ചകൾ പിന്നീട് ഇണചേരാൻ നിന്ന് കൊടുക്കും. ഇണചേരുന്ന സമയത്ത് പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയാറുണ്ട്. ഇണചേരലിനുശേഷം പെൺപൂച്ച തന്റെ ശരീരം നക്കി വൃത്തിയാക്കും. ഈ സമയത്ത് ഏതെങ്കിലും ആൺപൂച്ച ഇണചേരാനായി ശ്രമിച്ചാൽ പെൺപൂച്ച ആ ആൺപൂച്ചയെ ആക്രമിക്കും. പക്ഷെ ശരീരശുചീകരണത്തിനുശേഷം പെൺപൂച്ച വീണ്ടും ഇണചേരാൻ സന്നദ്ധയാകും. ആൺപൂച്ചയുടെ [[ലിംഗം|ലിംഗത്തിൽ]] പിറകിലേയ്ക്ക് നിൽക്കുന്ന മുളളുകൾ ഉണ്ടാകും. ഇണചേർന്ന് കഴിഞ്ഞ് ഈ ലിംഗം പിറകോട്ടെടുക്കുമ്പോൾ ഈ മുളളുകൾ പെൺപൂച്ചയുടെ [[യോനി|യോനിയിൽ]] ഉരഞ്ഞ് പെൺപൂച്ചയ്ക്ക് അണ്ഡവിസർജ്ജനം(ovulation) ഉണ്ടാകാൻ സഹായിക്കുന്നു.ഇതിനാലാണ് ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയുന്നത്. ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കാത്തതുകൊണ്ട് തന്നോട് ആദ്യം ഇണചേർന്ന പൂച്ചയിൽ നിന്ന് തന്നെ പെൺപൂച്ച എല്ലായ്പ്പോഴും ഗർഭം ധരിക്കണമെന്നില്ല. അതുപോലെ തന്നെ, തന്റെ ഇണചേരൽ കാലഘട്ടത്തിൽ പല ആൺപൂച്ചകളുമായും പെൺപൂച്ച ഇണചേരും എന്നുള്ളതുകൊണ്ട് തനിക്ക് പ്രസവത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കും ഒരേ അച്ഛൻ തന്നെ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല.[[File:പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ (17 ദിവസം പ്രായം).JPG|thumb|കണ്ണ് തുറന്ന് രണ്ടു ദിവസം കഴിഞ്ഞ പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ]] പൂച്ചയുടെ ആർത്തവചക്രം ഏതാണ്ട് 63–65 ദിവസമാണ്. ഒരു പ്രസവത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് മുതൽ അഞ്ച് കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടാകാം. ഇതിൽ ആദ്യത്തെ കുഞ്ഞ് മറ്റ് കുഞ്ഞുങ്ങളേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കും. ആറ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഏഴ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഇടയിൽ പൂച്ച ഇവരെ മുലയൂട്ടുന്നത് നിർത്തും. ലൈംഗികപരമായ വളർച്ച പൂർണ്ണമാകാൻ പെൺപൂച്ചകൾക്ക് 4–10 മാസവും ആൺപൂച്ചകൾക്ക് 5–7 മാസവും എടുക്കും. പന്ത്രണ്ട് മാസം പ്രായമാകുമ്പോൾ പൂച്ചക്കുഞ്ഞിനെ മറ്റൊരുടമയ്ക്ക് കൈമാറാം. അതിനുമുന്നേതന്നെ തള്ളപ്പൂച്ചയുടെ അടുത്ത് നിന്ന് മാറിനിൽക്കാൻ തുടങ്ങിയാൽ അപ്പൊഴേ പൂച്ചയെ മാറ്റിത്താമസിപ്പിക്കാവുന്നതാ‍ണ്. പൂച്ചയ്ക്ക് കുഞ്ഞുങ്ങളുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 6-8 മാസം ആകുമ്പോൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതുവഴി ആൺപൂച്ചകൾ മൂത്രം ഒഴിച്ചും പെൺപൂ‍ച്ചകൾ ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പൂച്ച ഈ സ്വഭാവം പ്രദർശിപ്പിച്ചതിനുശേഷമാണ് പ്രത്യുത്പാദനശേഷി ഇല്ലാതെയാക്കുന്നതെങ്കിൽ ഈ സ്വഭാവം പൂച്ച തുടരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. === ശുചിത്വം === [[പ്രമാണം:Cat tongue macro.jpg|thumb|right|250px|ചീർപ്പ് പോലെയുള്ള നാക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു പൂച്ച രോമങ്ങൾ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നു.]] പൂച്ചയ്ക്ക് ശുചിത്വം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. തങ്ങളുടെ നാക്കിലുള്ള മുകുളങ്ങൾ ഒരു ചീപ്പ് പോലെ പ്രവർത്തിച്ച് രോമങ്ങൾ ഒതുക്കിവയ്ക്കാൻ പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു.ഇതു മാർജ്ജാര വംശത്തിലുളള എല്ലാ ജീവികളിലും കാണപ്പടുന്നുണ്ട്പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ അഴുക്ക് കളയാനും വിയർപ്പ് നാറ്റം ഇല്ലാതെയാക്കാനും പൂച്ചയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഉത്തമമാണ്. പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് പൂച്ചകളേയും മനുഷ്യരേയും നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതും ഇഷ്ടമാണ്. മറ്റ് പൂച്ചകളെ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതിനുപിന്നിൽ തങ്ങളുടെ മേൽക്കോയ്മ ഉറപ്പിക്കുക എന്നൊരുദ്ദേശ്യവും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ട്. ഇങ്ങനെ വൃത്തിയാക്കുന്നതിനിടയിൽ തന്റെ വയറ്റിൽ എത്തുന്ന രോമങ്ങൾ പൂച്ച പിന്നീട് ഒരു രോമഗോളമായി ചർദ്ദിക്കാറുണ്ട്. നീളമുള്ള രോമം ഉള്ള പൂച്ചകളാണ് ചെറിയ രോമമുള്ള പൂച്ചകളേക്കാൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യാറ്. സ്ഥിരമായി പൂച്ചയുടെ രോമം ചീകി വൃത്തിയാക്കിക്കൊടുത്തോ വയറിൽ രോമം കുമിഞ്ഞ് കൂടുത്തത് ഒഴിവാക്കുന്ന തരം ഭക്ഷണം കൊടുത്തോ ഇത് ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. === മാന്തൽ === നഖം പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടി കട്ടിയായ പ്രതലങ്ങളിൽ ഉരക്കുന്ന സ്വഭാവമുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. ഇത് നഖത്തിന്റെയടിയിൽ ഉള്ള അഴുക്ക് ഒഴിവാക്കാനും കാലുകൾക്ക് നല്ല വ്യായാമം കിട്ടാനും ആയിട്ടാണ് പൂച്ച ചെയ്യുന്നത്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് പൂച്ചകൾ നന്നായി ആസ്വദിക്കുന്നു. നഖങ്ങൾ ഇല്ലാതെയായ പൂച്ചകൾ പോലും ഇങ്ങനെ ചെയ്ത് ആനന്ദം കണ്ടെത്താറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ അടിയിലുള്ള വിയർപ്പ് ഗ്രന്ഥിയിൽ നിന്ന് വിയർപ്പ് വീണ് തന്റെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്താനാണ് പൂച്ച ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. === ഉയരങ്ങളോടുള്ള ഇഷ്ടം === [[പ്രമാണം:Cat in tree03.jpg|thumb|250px|മരത്തിൽ കയറിയ ഒരു പൂച്ച.]] ഉയരം കൂടിയ സ്ഥലത്ത് പോയി ഇരിക്കാൻ പൂച്ചക്കൾക്ക് ഇഷ്ടമാണ്. ഉയരത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ പ്രദേശം മൊത്തം നിരീക്ഷിക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ചീറ്റപ്പുലിയെപ്പോലെ, കാട്ടിൽ ഉള്ള പൂച്ചകൾ മുകളിൽ ഒളിഞ്ഞ് നിന്ന് താഴെയുള്ള ഇരയെ ചാടി വീണ് ആക്രമിക്കാനും ഇങ്ങനെ ഉയരമുള്ള മരത്തിലും മറ്റും കയറി നിൽക്കാറുണ്ട്. <ref>{{cite web | title=Why Do Cats Like High Places? | publisher = Dr. Holly Nash, DVM, MS | url = http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=1&cat=1313&articleid=1125 | work = Drs. Foster & Smith, Inc.}}</ref> അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഉയരം, പൂച്ചയ്ക്ക് അന്തസ്സും സുരക്ഷിതത്വവും കൂടി നൽകുന്നു. ഉയരമുള്ള പ്രതലത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും പൂച്ചയ്ക്ക് ശരീരം വളച്ച് നാലുകാലിൽത്തന്നെ നിലത്ത് വീഴാനുള്ള കഴിവുണ്ട്.<ref>{{cite web | title = Falling Cats | url = http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | accessdate = 2005–10–24 | archive-date = 2016-03-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160303185523/http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | url-status = dead }}</ref> ഇങ്ങനെ ചെയ്യാനുള്ള സമയം കിട്ടിയാൽ മാത്രമേ പൂച്ചയ്ക്ക് നാലുകാലിൽ വീഴാൻ പറ്റുകയുള്ളൂ. അതിനായി 90 cm (3 അടി) ഉയരമെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണം. ഈ പ്രവർത്തിക്ക് പൂച്ച തന്റെ വാൽ ഉപയോഗിക്കാറില്ല എന്നതുകൊണ്ട് വാലില്ലാത്ത പൂച്ചയ്ക്കും ഇങ്ങനെ നാലുകാലിൽ വീഴാൻ സാധിക്കും. <ref>{{cite web | url = http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | title = How does a Cat always land on its feet? | author = Huy D. Nguyen | publisher = Georgia Tech University, School of Medical Engineering | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-08-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100819151937/http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | url-status = dead }}</ref> പൂച്ചയുടെ ഈ താത്പര്യം ചിലപ്പോൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്നെ അപകടകരമായേക്കാം. ''അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ ദ പ്രിവെൻഷൻ ഓഫ് ക്രുവൽറ്റി റ്റു ആനിമത്സ്'' എന്ന സംഘടന പൂച്ച ഉടമകളോട് വീട്ടിൽ അധികം ഉയരമുള്ള ഒന്നും വയ്ക്കരുതെന്ന് പറയുന്നു. ആത്മവിശ്വാസം കൂടുതലായ പൂച്ചകൾ അതിന്റെ മുകളിൽ കയറി താഴെവീണ് അപകടം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനാണ് ഈ മുൻ‌കരുതൽ. <ref>{{cite web | url=http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=0&cat=2032&articleid=3409 | title = High-Rise Syndrome: Cats Injured Due to Falls | author = Veterinary & Aquatic Services Department | work = Drs. Foster & Smith, Inc.}}</ref> === വേട്ടയുടെ ഫലങ്ങൾ === വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ ആയിരത്തിലധികം ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാറുണ്ട്. ഇവയിലധികവും നട്ടെല്ലില്ലാത്ത ജീവികളാണ്, കൂടുതലും ഷഡ്പദങ്ങൾ. വലിയ പൂച്ചകൾ (പുലി, സിംഹം, തുടങ്ങിയവ) നൂറിൽ താഴെ ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെയേ തിന്നാറുള്ളൂ. പൂച്ചകളെപ്പോലെ പലവർഗ്ഗങ്ങളിൽ‍പ്പെട്ട ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവുണ്ടെങ്കിലും അവയെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള ശ്രമത്തിനോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ അവയിലുണ്ടാകുന്ന പോഷണം വളരെ കുറവായതിനാൽ വലിയ പൂച്ചകൾ അവയെ ഒഴിവാക്കാറാണ് പതിവ്. ഇതിനൊരപവാദമുള്ളത് പുള്ളിപ്പുലി ആണ്. പുള്ളിപ്പുലി മുയലുകളെപ്പോലെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളേയും വേട്ടയാടി തിന്നാറുണ്ട്. വീട്ടിൽ നന്നായി ഭക്ഷണം കൊടുത്ത് വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ പോലും തരം കിട്ടിയാൽ പക്ഷികൾ, എലികൾ, തേളുകൾ, പാറ്റകൾ, പുൽച്ചാടികൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളെ വേട്ടയാടാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെ എല്ലാ‍ത്തരം ചെറിയ ജീവികളേയും കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവു കാരണം പൂച്ചകൾ ഇല്ലാതിരുന്ന പുതിയ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് ഒരു പൂച്ച കടന്ന് വന്നാൽ അവിടെ അവ മാരകമായ പ്രഹരം ഏൽപ്പിക്കാൻ വരെ സാധ്യതയുണ്ട്. ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരെ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്റ്റീഫൻസ് ഐലന്റ് വ്രെൺ എന്ന ജീവി ഉദാഹരണം. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പല രാജ്യങ്ങളിലും ഫെറൽ പൂച്ചകളെ കീടങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലാണ് കൂട്ടിയിട്ടുള്ളത്. വീട്ട് പൂച്ചകളേയും ചിലപ്പോൾ കൂട്ടിനുള്ളിൽ പൂട്ടിയിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. പുറത്തുള്ള വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്ക് ഇവ ഒരു ഭീഷണി ആകും എന്നതാണ് കാരണം. ഓസ്ട്രേലിയയിലെ പല മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിലും അങ്ങനെ നിയമം പോലും നിലവിലുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ വരവറിയിക്കാനായി പൂച്ചയുടെ കഴുത്തിൽ മണി കെട്ടാറുണ്ട് ചില ഉടമകൾ. പക്ഷെ ഈ മണിയുടെ പ്രവർത്തന രീതി മനസ്സിലാക്കി അത് ശബ്ദമുണ്ടാക്കാത്ത തരത്തിൽ നടക്കാൻ പഠിക്കാൻ പൂച്ചകൾ സമർത്ഥരാണ്. == വീട്ട് പൂച്ചകൾ == === ഇണക്കി വളർത്തൽ === 2004-ൽ സൈപ്രസ്സിൽ ഒരു മനുഷ്യനും പൂച്ചയും അടുത്തടുത്ത് കിടക്കുന്ന ഒരു കുഴിമാടം ഗവേഷകർ കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി. ഈ കുഴിമാടത്തിനു ഉദ്ദേശം 9,500 വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്നാണ് അവരുടെ അനുമാനം. ഇതിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനും പൂച്ചയും ഒന്നിച്ച് കഴിയാൻ തുടങ്ങിയ കാലഘട്ടം ഇതുവരെ കരുതിയിരുന്നതിലും വളരെ മുന്നേ ആണെന്ന് കണ്ട് പിടിക്കുകയുണ്ടായി. <ref name="9500 years"/><ref>{{cite news |first=Hazel |last=Muir |authorlink= |coauthors= |title=Ancient remains could be oldest pet cat |url=http://www.newscientist.com/article/dn4867.html |work= |publisher=[[New Scientist]] |date=2004-04-08 |accessdate=2007-11-23 }}</ref><ref>{{cite news |first=Marsha |last=Walton |authorlink= |coauthors= |title=Ancient burial looks like human and pet cat |url=http://edition.cnn.com/2004/TECH/science/04/08/cats. cyprus/index.html |work= |publisher=[[CNN]] |date=Friday, April 9, 2004 |accessdate=2007-11-23 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ 14 മുതൽ 20 വർഷം വരെ ജീവിക്കും. 36-ആം വയസ്സു വരെ ജീവിച്ച ഒരു പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഏറ്റവും പ്രായമേറിയ പൂച്ചയായി കരുതപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web | title = Feline Statistics | url = http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | accessdate = 2005–08–15 | archive-date = 2006-06-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060616191415/http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | url-status = dead }}</ref> പുറത്തെങ്ങും വിടാതെ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് ആയുസ്സ് കൂടുതലായിരിക്കും. മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി വഴക്കും അതുമൂലമുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളും ഒന്നും ഇല്ലാതിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് അത്. വന്ധ്യവത്‌കരിച്ച പൂച്ചകൾക്കും ആയുസ്സ് മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാൾ കൂടുതലായിരിക്കും. വന്ധ്യവത്‌കരിക്കുന്നതുകൊണ്ടുള്ള മറ്റ് ഗുണങ്ങൾ എന്തെന്നാൽ ആൺപൂച്ചകൾക്ക് വൃഷണ ക്യാൻസറും പെൺപൂച്ചകൾക്ക് ഗർഭാശയ ക്യാൻസറും ആൺപെൺ ഭേദമില്ലാതെ സ്തനാർബുദവും വരില്ല എന്നതാണ്. <ref>{{cite web | title = Spay and Neuter Your Pet Cats | url = http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | access-date = 2008-10-17 | archive-date = 2008-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081012054137/http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | url-status = dead }}</ref> മറ്റ് വീട്ടുമൃഗങ്ങളെപ്പോലെ പൂച്ചകളും മനുഷ്യനുമായി വളരെ ഇണങ്ങിച്ചേർന്നാണ് ജീവിക്കുക. കാട്ട് പൂച്ചകളോട് പൊരുതി നിന്ന ഒരു കാലത്ത് നിന്നും അവരെ മെരുക്കി വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കാൻ പെട്ട പ്രയാസങ്ങൾ, അവ ഇന്ന് മനുഷ്യർക്ക് ചെയ്ത് തരുന്ന ഉപകാരങ്ങളോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ നിസ്സാരമെന്ന് പറയേണ്ടി വരും. പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ വീട്ടിലെ എലികളേയും മറ്റു കീടങ്ങളേയും കൊല്ലുന്നതിൽ [[പട്ടി|പട്ടികളും]] മനുഷ്യരെ സഹായിക്കുമെങ്കിലും, വീട്ടിലുള്ള ധാന്യങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവ കട്ട് തിന്നുന്ന സ്വഭാവം പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെയാണ് വീട്ടിനുള്ളിൽ വളർത്താൻ കൂടുതൽ അഭികാമ്യം. ഇന്നത്തെക്കാലത്തും പല ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിലും പൂർണ്ണമായും മെരുങ്ങാത്ത പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നു. അവ ധാന്യവിളകളുടെ ഇടയിൽ കഴിയുന്ന കീടങ്ങളെ കൊന്ന് തിന്ന് കർഷകരെ സഹായിക്കുന്നു. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും [[മുയൽ|മുയലുകൾ]], [[കീടം|കീടങ്ങൾ]], [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]], [[പല്ലി|പല്ലികൾ]], [[മീൻ|മീനുകൾ]], [[ഷഡ്പദം|ഷഡ്പദങ്ങൾ]] എന്നീ ജീവികളെ വേട്ടയാടി കൊല്ലുമെങ്കിലും ഇവയെ കഴിക്കാറില്ല. നഗരങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് അലഞ്ഞ് തിരിഞ്ഞ് നടക്കുന്ന പൂച്ചകൾ ശല്യമാകാറുണ്ട്. പൂച്ചകളുടെ വിസർജ്യവും അവ രാത്രി ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങളും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്തിവയ്ക്കാൻ അവർ മൂത്രം ഒഴിച്ച് വയ്ക്കുന്നതും ഒക്കെ ഒഴിവാക്കാനായി പലരും പൂച്ചയെ അകറ്റി നിർത്താനുള്ള യന്ത്രങ്ങൾ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കുക വരെ ചെയ്യാറുണ്ട്. === മനുഷ്യരുമായുള്ള ഇടപഴകൽ === മനുഷ്യർ പല രീതിയിലാണ് പൂച്ചകളുമായി ഇടപഴകുക. വീട്ടിൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നത് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരാണ് ചിലർ അധികം ഗൌരവമില്ലാതെ കാണുമെങ്കിലും ചിലർ അവയെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ താലോലിക്കും. സ്വന്തം പൂച്ചയെ ഒരുക്കി പൂച്ചപ്രദർശനത്തിനു കൊണ്ടുപോകുന്നവരും കുറവല്ല. പൂച്ചകളുടെ ശരീരവലിപ്പം വളരെ കുറവായതിനാൽ മുതിർന്ന ഒരു മനുഷ്യന് പൂച്ച യാതൊരു രീതിയിലും ഉള്ള അപകടം ഉണ്ടാക്കില്ല. പൂച്ചകളുടെ മാന്തലിൽ നിന്നുള്ള മുറിവുകളോ പൂച്ചയുടെ കടി മൂലം പേവിഷം ഏൽക്കുന്നതോ ഒക്കെയാണ് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനുണ്ടാകാവുന്ന വെല്ലുവിളികൾ. പട്ടികളുമായി വഴക്കുണ്ടാക്കുമ്പോൾ പൂച്ച കരുതിക്കൂട്ടിത്തന്നെ പട്ടിയുടെ കണ്ണിൽ മാന്തി അവയ്ക്ക് അന്ധത ഉണ്ടാക്കിയ അവസ്ഥ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ മനുഷ്യരോട് ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾ ചെയ്തതായി അധികം കാണപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മ്യാവൂ, പര്ര്ര്ര്, ഹിസ്സ്, സ്കവീക്ക്, ചിർപ്പ്, ക്ലിക്ക് തുടങ്ങിയ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക, മുരളുക, തുടങ്ങിയ ആശയവിനിമയത്തിനുതകുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ പൂച്ചകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. <ref name=Channel3000Meows/> ==== അലർജികൾ/രോഗങ്ങൾ ==== തെളിഞ്ഞ കണ്ണുകൾ, ഈർപ്പമുള്ള മൂക്ക്, വൃത്തിയുള്ള ചെവി, പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള മോണകളും വൃത്തിയും മിനുസവുമുള്ള ചർമ്മം, എന്നിവയാണ്‌ ആരോഗ്യമുള്ള പൂച്ചയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ<ref name="കർഷകശ്രീ">ഡോ. സി.കെ. ഷാജുവിന്റെ ലേഖനം.കർഷകശ്രീ മാസിക. 2009 ഏപ്രിൽ. പുറം 61</ref>. ഫെലൈൻ ഇൻഫേഷ്യസ് എന്റെറൈറ്റിസ്, ഫെലൈൻ ലൂക്കോപീനിയ, ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂ, പേ വിഷബാധ, തൊലിപ്പുറമേയുള്ള ഫംഗസ് ബാധ, മെയിഞ്ച്, ടോക്സോപ്ലാസ്മ രോഗം; എന്നിവയാണ്‌ പൂച്ചകളിൽ കാണുന്ന പ്രധാന രോഗങ്ങൾ. ഇവയിൽ ടോക്സോപ്ലാസ്മ എന്ന രോഗം ഗർഭിണികളിൽ [[ഗർഭം]] അലസുന്നതിന്‌ കാരണമായിത്തീരും<ref name="കർഷകശ്രീ"/>. അതിനാൽ ഗർഭിണികൾ പൂച്ചകളുമായി അകലം പാലിക്കേണ്ടതാണ്‌. പേ വിഷത്തിനെതിരെ [[നായ|നായകൾക്ക്]] എടുക്കുന്നതുപോലെയുള്ള പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കേണ്ടതാണ്‌. മൂക്കൊലിപ്പ്, ജലദോഷം എന്നിവ ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂവിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. ഭക്ഷണത്തോടുള്ള വിരക്തി, [[പനി]], [[ഛർദ്ദി]], [[വയറിളക്കം]] എന്നിവ ഫെലൈൻ ഇൻസേഷ്യസ് എന്ററൈറ്റിസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിലും ചെവിയുടെ അഗ്രത്തിലും ചെറിച്ചിൽ, രോമം കൊഴിഞ്ഞുപോക്ക് എന്നിവ മെയ്ഞ്ച് രോഗത്തിന്റേയോ ഫംഗസ് ബാധയുടേതോ ആകാം. ഈ രോഗം ചൊകിത്സിച്ച് ഭേദമാക്കാവുന്നതുമാണ്‌<ref name="കർഷകശ്രീ"/>. പൂച്ചയുടെ രോമങ്ങളോടും ഉമിനീരിനോടും ഉള്ള അലർജി കാരണമാണ് അധികം ആളുകളും പൂച്ചകളെ ഇഷ്ടപ്പെടാത്തത്. ത്വക്കിൻപുറത്തുണ്ടാകുന്ന അലർജി, [[ആസ്ത്മ]] തുടങ്ങിയ അസുഖങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് പൊതുവേ പൂച്ചകളോട് അലർജി ഉണ്ടായിരിക്കുമെങ്കിലും തന്റെ വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളുമായി ഇണങ്ങിവസിക്കാൻ കഴിയാറുണ്ട്. <ref>{{cite web|url=http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|title=Dealing with cat allergies|work=animaltrustees.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060221092726/http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|archivedate=2006-02-21|access-date=2008-10-17|url-status=dead}}</ref> ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കണമെന്നില്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെ അത്തരം അസുഖമുള്ളവർ വീട്ടിൽ വളർത്താതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. ഇത്തരം അലർജി ഉണ്ടായിട്ടുപോലും പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂത്ത് അവരെ വളർത്തുന്നവരുണ്ട്. അങ്ങനെയുള്ളവരെ അലർജിക്ക് മരുന്ന് കഴിച്ചും പൂച്ചകളെ സ്ഥിരമായി കുളിപ്പിച്ച് വൃത്തിയാക്കുയും ഒക്കെയാണ് തങ്ങളുടെ അലർജിയോട് പൊരുതുന്നത്. ആഴ്ചയിൽ ഒരിക്കൽ കുളിപ്പിച്ചാൽ വീട്ടിനകത്തെ പൂച്ചകളുടെ 90% മുടികൊഴിച്ചിൽ ഇല്ലാതെയാക്കാം. അലർജി ഉണ്ടാക്കാത്തതരം പൂച്ചകളെ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇപ്പോൾ ഗവേഷണങ്ങളും നടക്കുന്നുണ്ട്. ==== പരിശീലിപ്പിക്കൽ ==== പട്ടികളെപ്പോലെ ചാടാനും മറ്റുമുള്ള അഭ്യാസമുറകൾ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ ചിലർ ശ്രമിച്ച് കാണാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ചില അഭ്യാസങ്ങൾ പഠിക്കാറുമുണ്ട്. പഠിപ്പിക്കുന്നയാളിനു ക്ഷമ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇരിക്കുക, നിൽക്കുക, ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ വരിക എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. === മാന്തൽ === നഖങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാൻ അനുയോജ്യമായ പ്രതലങ്ങൾ നോക്കി മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ ഒരു ശീലമാണ്. വീട്ടിലെ പരവതാനിയും വീട്ടുസാധനങ്ങളും ഇങ്ങനെ പൂച്ച മാന്തി നശിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് മാന്താൻ പാകത്തിൽ എന്തെങ്കിലും വീട്ടിൽ വയ്ക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. <ref>{{cite web | title=Scratching or clawing in the house | url=http://www.fabcats.org/scratching/index.php|accessdate=2005-08-14 }}</ref> സ്ക്രാച്ചിങ്ങ് പോസ്റ്റ്സ് എന്ന പേരിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള സാധങ്ങൾ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. സാധാരണയായുള്ള മാന്തൽ ഉപകരണങ്ങൾ പരവതാനി കൊണ്ടോ അലങ്കാരതുണി കൊണ്ടോ മൂടപ്പെട്ടതായിരിക്കും. പക്ഷെ ഇങ്ങനെയുള്ള വസ്തുക്കൾ കണ്ടാൽ അവ പൂച്ചയ്ക്ക് മാന്താനായി വച്ചതാണെന്ന് പൂച്ചയ്ക്ക് മനസ്സിലാകണമെന്നില്ല എന്നതുകൊണ്ട് മരത്തിന്റെ വീട്ടുസാധനങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ പരവതാനി തിരിച്ച് വച്ച് അതിന്റെ അടിയിലുള്ള കട്ടിയുള്ള ഭാഗം പുറമേ കാണുന്ന രീതിയിൽ വച്ച സാധങ്ങളോ ആവും അഭികാമ്യം എന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. നാരുകൾ കൊണ്ടോ കാർഡ്‌ബോർഡ് കൊണ്ടോ ഉണ്ടാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും വിൽക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ പുറത്ത് വളർന്ന് വീട്ടുപൂച്ചയാക്കിയ പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ഉപകരണങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരാവണമെന്നില്ല. [[പ്രമാണം:Cat claw closeup.jpg|right|thumb|250px|പൂച്ചയുടെ നഖം.]] മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ നഖം വളരുന്നത് ഒരു പരിധി വരെ കുറയ്ക്കുമെങ്കിലും വേണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ നഖം വെട്ടിക്കൊടുക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുപയോഗിക്കുന്ന നഖംവെട്ടിയോ അല്ലെങ്കിൽ മൃഗങ്ങൾക്കുപയോഗിക്കാനുള്ള നഖംവെട്ടിയോ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ നഖത്തിനടിയിലുള്ള ത്വക്ക് മുറിയാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം.മറുവശം കാണാൻ പറ്റുന്നതരത്തിലുള്ള പൂച്ചകളുടെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ ഇക്കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്, പക്ഷെ കട്ടിയാ‍യ നഖമാണ് പൂച്ചയ്ക്കെങ്കിൽ അധികം നീളത്തിൽ നഖം വെട്ടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. പൂച്ചയുടെ മാന്തൽ ഒഴിവാക്കാനായി പല മാർഗ്ഗങ്ങളും ഉണ്ട്. പൂച്ച മാന്തുമ്പോൾ അവിടെ വെള്ളം തളിക്കുന്നതാണ് ഒരു മാർഗ്ഗം. മിനുസമുള്ള ടേപ്പ് പൂച്ച മാന്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒട്ടിക്കുന്നതാണ് മറ്റൊന്ന്. നാരങ്ങയുടെ മണം പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച മാന്താൻ ഇടയുള്ളിടത്ത് നാരങ്ങാ മണമുള്ള എന്തെങ്കിലും വയ്ക്കുന്നതും ഫലപ്രദമായ ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്. കയ്പ്പേറിയ ആപ്പിൾ സത്തും പൂച്ചകളെ അകറ്റാൻ നല്ലതാണ്. ==== ഡീക്രോളിങ്ങ് ==== പൂച്ചയുടെ വിരലുകളിൽ നിന്ന് നഖവും ആദ്യത്തെ എല്ലും നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഒരു ശസ്ത്രക്രിയയെയാണ് ഡീക്രോളിങ്ങ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് പൂച്ചയുടെ മുൻ‌കാലുകളിൽ മാത്രമേ മുഖ്യമായും ചെയ്യാറുള്ളൂ. പൂച്ച വീട്ടുസാധങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളേയും പൂച്ചകളേയും മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നത് തടയാനും ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. വേട്ടയാടാൻ സമർത്ഥരായ പൂച്ചകളെ, ആ കഴിവ് കുറയ്ക്കാനും ചിലപ്പോൾ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യേണ്ടി വരും. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ചില വീട്ടുടമകൾ വാടകക്കാരുടെ പൂച്ചകളെ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യണമെന്ന് ശഠിക്കാറുണ്ട്. [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയ്ക്ക്]] പുറത്ത് എവിടേയും ഡീക്രോളിങ്ങ് അധികം പ്രചാരത്തിലല്ല. മൃഗങ്ങൾക്കെതിരേ ഉള്ള ക്രൂരതയായിട്ട് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നതിനാൽ പലയിടത്തും ഇത് നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. === വിസർജ്ജനം === വീട്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനായി ലിറ്റർ ബോക്സ് വീട്ടിൽ വയ്ക്കാറുണ്ട് ഉടമകൾ. മണൽ, ചെറുതായി മുറിച്ച കടലാസ് കഷ്ണങ്ങൾ, മരക്കഷ്ണങ്ങൾ, ബെന്റൊണൈറ്റ് എന്നിങ്ങനെ വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്നതരം വസ്തുക്കളാണ് ഇതിൽ ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരുടെ ടോയിലന്റിന്റെ അതേ ഉപയോഗമാണ് ഇതിനും. ഇത് വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ് കാരണം പൂച്ചയ്ക്ക് മലീമസമായ ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇഷ്ടമായില്ലെങ്കിൽ വിസർജനത്തിനു മറ്റു സ്ഥലങ്ങൾ തപ്പിപ്പോകാൻ ഇടയുണ്ട്. കൂടാതെ, പൂച്ചയ്ക്ക് വയറിളക്കം വരുന്നതും ലിറ്റർ ബോക്സിലെ മലിനീകരണം അസഹനീയം ആകുന്നതും ഒരേ സമയത്ത് സംഭവിച്ചാൽ ഈ ലിറ്റർബോക്സാണ് തനിക്ക് അസുഖം ഉണ്ടാകാൻ കാരണം എന്നും പൂച്ച കരുതാൻ ഇടയുണ്ട്. വീട്ടിനു പുറത്ത് വളരുന്ന പൂച്ചകൾക്കും ലിറ്റർ ബോക്സ് അഭികാമ്യമാണ്. പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി മനസ്സിലാക്കാനും ലിറ്റർ ബോക്സ് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പല തരത്തിലുള്ള ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭിക്കും, ചിലതിൽ സ്വയം വൃത്തിയാക്കാനുള്ള സൌകര്യം പോലുമുണ്ട്. ബെന്റൊനൈറ്റ് പോലെ നന്നായി വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെ സ്വയം വൃത്തിയാക്കുന്ന ലിറ്റർ ബോക്സുകളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതേ പദാർത്ഥം ചില പൂച്ചകളിൽ ആരോഗ്യ പ്രശ്നം ഉണ്ടാക്കാറുണ്ടെന്നും സംശയിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. <ref>{{cite web | title=Suspected bentonite toxicosis in a cat from ingestion of clay cat litter | url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8888544&dopt=Abstract|accessdate=2005-09-10 }}</ref> ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് ബാധിച്ച പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം, കടൽ ഒട്ടർ (sea otter) എന്ന ജീവിക്ക് ആപത്കരമാകും എന്നതുകൊണ്ട് സീ ഓട്ടർ കാണപ്പെടുന്ന കടൽക്കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം കടലിൽ ഒഴുക്കാതെ മറ്റെവിടെയെങ്കിലും കളയേണ്ടി വരും. <ref name=mag72>{{cite news|url=http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|title=Parasite in cats killing sea otters|publisher=[[National Oceanographic and Atmospheric Administration]]|date=2003-01-21|work=NOAA magazine|accessdate=2007-11-24|archive-date=2007-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20071225205629/http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.viamagazine.com/top_stories/articles/seaotter_savior07.asp The Sea Otter Savior<!-- Bot generated title -->]</ref> [[പ്രമാണം:Toilet Trained Cat 22 Aug 2005.jpg|thumb|250px|ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിച്ച പൂച്ച.]] ലിറ്റർ ബോക്സ് വഴി ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് എന്ന രോഗം പൂച്ചയിൽ നിന്ന് ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്കും പ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞ മനുഷ്യർക്കും പകരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അധികം പൂച്ചകൾക്കും ഈ അസുഖം ഉണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും സ്ഥിരമായി ലിറ്റർബോക്സ്, മേൽപ്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവർ വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഈ അസുഖം വരാനുള്ള സാധ്യത ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുടെ ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇതുവഴി ലിറ്റർ ബോക്സിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവാക്കാം. ഇതിനായുള്ള പരിശീലനം ലിറ്റർ ബോക്സ് പതുക്കെ മുകളിലേയ്ക്ക് നീക്കി നീക്കി ടോയിലറ്റിന്റെ അടുത്തും പിന്നീട് മറ്റെന്തെങ്കിലും താങ്ങിന്റെ സഹായത്തോടെ ടോയിലറ്റിന്റെ മുകളിലും വയ്ക്കുന്ന രീതിയിൽ നൽകാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ ആറ് ആഴ്ചകളോളം ഉള്ള ശ്രമം മതിയാകും. <ref>{{Cite web |url=http://www.toilettrainedcat.com/ |title=The Toilet Trained Cat: A Step-By-Step Guide on How To Train Your Cat to Use the Human Toilet<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-10-18 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121074325/http://www.toilettrainedcat.com/ |url-status=dead }}</ref> ഇങ്ങനെ പൂച്ചയ്ക്ക് പരിശീലനം നൽകാൻ സഹായിക്കുന്ന പല ഉപാധികളും ഇന്ന് കടകളിൽ വാങ്ങാൻ ലഭിക്കും. === പലതരം വീട്ട് പൂച്ചകൾ === പലതരം ജനുസ്സുകളിലുള്ള പൂച്ചകളെ ഇന്ന് മനുഷ്യർ വളർത്താറുണ്ട്. മൃഗങ്ങളെ വിൽക്കുന്നവർ ഇന്ന് ഏതാണ്ട് 30-40 തരം പൂച്ചകളെ വിൽക്കാറുണ്ട്. പല പുതിയ ജനുസ്സുകളെ സൃഷ്ടിക്കാനും ഉള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നു. വർഷത്തിൽ പുതിയ ഒരു ജനുസ്സെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നാണ് കണക്ക്. സൌന്ദര്യമുള്ള പൂച്ചകൾക്കായി ഇന്ന് വിപണിയിൽ നല്ല മത്സരമാണ്. വീടുകളിൽ വളർത്തുന്ന പല തരം ജനുസ്സുകൾ ഇണ ചേർന്ന് പുതിയ ജനുസ്സ് ഉണ്ടാകാറുമുണ്ട്. അവയെ തരം തിരിക്കാനായി നീളൻ മുടിയുള്ള പൂച്ചകൾ, ചെറിയ മുടി ഉള്ള പൂച്ചകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വേർതിരിവ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലും]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലും]] ഇങ്ങനെ ശുദ്ധജനുസ്സിലല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ മാഗി എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. (മാഗി എന്നത് മാർഗരറ്റ് എന്നതിന്റെ ചുരുക്കമാണ്. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പശുക്കൾക്കും പശുക്കിടാങ്ങൾക്കും വിളിച്ചിരുന്ന പേരാണ് ഇത്. പിന്നീട് വിക്റ്റോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇത് പൂച്ചയുടെ മറുപേരായി).<ref>{{cite web | url=http://www.worldwidewords.org/qa/qa-mog1.htm | title=Moggie | publisher=Worldwidewords.org | accessdate=2007-05-15}}</ref> [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ശുദ്ധജനുസ്സല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ബാൺ എന്നും ആലി ക്യാറ്റ് എന്നുമാണ് വിളിക്കാറുള്ളത്. പൂച്ചകൾക്ക് പല നിറങ്ങളും പാറ്റേണുകളും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ശാരീരികപ്രത്യേകതകൾ ജനുസ്സായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Greece-Cat.jpg|thumb|250px|ബഹുനിറമുള്ള വാൻ എന്നയിനത്തിൽ പെട്ട ഒരു പൂച്ച.]] ==== രോമങ്ങളുടെ പാറ്റേൺ ==== പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങളിൽ ഉള്ള പാറ്റേൺ അനുസരിച്ച് പൂച്ചകളെ പലതായി തരം തിരിക്കാം. മുഖ്യമായത് ചുവടെ: ; ബഹുനിറം, ടക്സീഡോ, വാൻ: ശരീരം മുഴുവൻ കറുത്ത് നെഞ്ച് മാത്രം വെളുത്ത തരം പൂച്ചയാണ് ബൈകളർ അല്ലെങ്കിൽ ടക്സീഡോ പൂച്ചകൾ. ഇവയുടെ മുഖത്തും കാലിലും ഒക്കെ ചില അടയാളങ്ങളും ഉണ്ടാകും. വാലിലും ചെവിയുൾപ്പെടെയുള്ള തലയുടെ ഭാഗത്തും മാത്രം നിറമുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചയാണ് വാൻ (ഈ പൂച്ചകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാടായ ടർക്കിയിലെ വാൻ തടാകത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് വന്നത്). ശരീരത്തിലുള്ള വെള്ള നിറത്തിന്റെ അനുപാതമനുസരിച്ച് മറ്റ് പല പേരുകളും ഉണ്ട് പൂച്ചയ്ക്ക്. ഹാർലിക്വിൻ, ജെല്ലിക്കിൾ എന്നീ പൂച്ചകൾ ഉദാഹരണം. Bicolor cats can have as their primary (non-white) color black, red, any dilution thereof and tortoiseshell (see below for definition). [[പ്രമാണം:Cat November 2010-1a.jpg|thumb|right|250px|നെറ്റിയിൽ "M" അടയാളമുള്ള പോർട്ടുഗൽ ടാബി പൂച്ച.]] ; ടാബി പൂച്ച: ശരീരത്തിൽ വരകളുള്ള പൂച്ചയാണ് ടാബി പൂച്ച. മാക്കറൽ അല്ലെങ്കിൽ വരയൻ ടാബി എന്നയിനം പൂച്ചകളുടെ വശങ്ങളിൽ മീനുകളുടേതുപോലെ ധാരാളമായി വരകൾ ഉണ്ടാകും. വരകൾക്ക് പകരം കുത്തുകളായാൽ അതിനെ സ്പോടഡ് ടാബി എന്നാണ് വിളിക്കുക. ചെറിയ ശരി അടയാളം പോലെ ശരീരത്തിൽ അടയാളമുള്ള പൂച്ചകൾ ടിക്ക്ഡ് ടാബി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് അബിസ്സിനിയൻ ജനുസ്സുകളിൽപ്പെട്ട പൂച്ചകളിൽ ആണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ചില പ്രത്യേകതരം ടാബികൾ ചില രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമേ കാണപ്പെടാറുള്ളൂ. ഉദാഹരണത്തിനു വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് യൂറോപ്പിൽ വളരെ സുലഭമായി കാണപ്പെടുന്ന ബ്ലോച്ച്ഡ് ടാബികൾ, മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ വളരെ ദുർലഭമായേ കാണാ‌റുള്ളൂ. [[പ്രമാണം:Curly_tortoiseshell.png|thumb|right|250px|Female tortoiseshell-and-white cat.]] ; ആമത്തോട് പൂച്ച അല്ലെങ്കിൽ കാലിക്കോ പൂച്ച : ഈ പൂച്ചയെ കാലിമാൻ‌കോ പൂച്ച എന്നും ക്ലൌഡഡ് ടൈഗർ പൂച്ച എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. "ടോർട്ടി" എന്ന വിളിപ്പേരുമുണ്ട് ഈ ഇനത്തിന്. പൂച്ചപ്രേമികൾ ആമത്തോട് പൂച്ചയുടെ പുറത്ത് ചുവപ്പോ ക്രീമോ നിറങ്ങൾ ഭംഗിക്കായി പൂശാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ളനിറത്തിലുള്ള പൊട്ടുകൾ കാണും രോമത്തിൽ. അവയെ വെളുത്ത ആമത്തോട് പൂച്ചകൾ എന്നു വിളിക്കും. എന്നാൽ വെള്ള നിറം അതിന്റെ രോമത്തിൽ ധാരാളമായി ഉണ്ടെന്ന് വരികയും ചുവപ്പും കറുപ്പും നിറത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അവിടവിടെയായി കാണപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ അതിന്റെ പേര് കാലിക്കോ എന്നു മാറും. എല്ലാ കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും കറുപ്പും ചുവപ്പും രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകുനെന്നതിനാൽ ആമത്തോട് പൂച്ചകളായി കണക്കാക്കപ്പെടും, പക്ഷെ എല്ലാ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും കാലിക്കോ ഇനത്തിൽ പെടില്ല. കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ള നിറം ധാരാളമായി രോമത്തിൽ വേണം എന്നുള്ളതുകൊണ്ടാണ് ഇത്. കാലിക്കോ പൂച്ചകളെ ട്രൈകളർ പൂച്ചകൾ എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. ജപ്പാനിൽ ഇവയെ മൈ-കി (മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള രോമങ്ങൾ) എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. ഡച്ചുകാർ ഇതിനെ പാടുള്ള പൂച്ച എന്ന അർത്ഥമുള്ള ലാപ്ജെസ്കാറ്റ് എന്ന പേരാലും വിളിക്കും. ശരിയായ ട്രൈകളർ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് നിറങ്ങൾ നിർബന്ധമായും വേണം. ചുവപ്പ് നിറവും, വെള്ള നിറവും പിന്നെ ബ്രൌൺ, കറുപ്പ്, നീല എന്നീ നിറങ്ങളിൽ ഒന്നും ആണ് അവ. <ref>{{cite web | title=Torties, Calicos and Tricolor cats | url=http://www.fanciers.com/cat-faqs/tricolors.shtml| accessdate=2005-10-24 }}</ref> രണ്ട് തരത്തിലുള്ള എക്സ് ക്രോമസോൺ വരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആമത്തോട് പൂച്ചകൾക്കും കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും ഇങ്ങനെ നിറങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇവ രണ്ടും പെൺപൂച്ചകൾ ആയിരിക്കും. (എല്ലാ സസ്തനികൾക്കും രണ്ട് എക്സ് ക്രോമസോമുകൾ ആണ് പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുക, ഒരു എക്സും ഒരു വൈ-യും ആണിനും). ഓറഞ്ച് നിറമുള്ള പൂച്ചകൾ അധികവും ആണ്പൂച്ചകളുമായിരിക്കും (3:1 അനുപാതത്തിൽ). ഓറഞ്ഞ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന കുട്ടികൾ ഒന്നുകിൽ ഓറഞ്ഞ് നിറത്തിൽ പെട്ടവയോ ആമത്തോട് പൂച്ചയോ ആയിരിക്കും. ആൺ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും ചിലപ്പോൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത് ക്രോമസോമുകളുടെ തകറാറ് മൂലമാണ് ഉണ്ടാകാറ്. കിമെറിസിസം എന്ന പേരുള്ള ഒരു പ്രക്രിയ (രണ്ട് ഭ്രൂണങ്ങൾ ചേർന്ന് ഒരു കുഞ്ഞ് ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥ) വഴിയും ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കാം. [[പ്രമാണം:Niobe050905-Siamese Cat.jpeg|thumb|right|250px|സയാമീസ് പൂച്ച.]] ; കളർപോയിന്റ് : സയാമീസ് പൂച്ചകളിലാണ് അധികവും കളർപ്പോയിന്റ് പാറ്റേണുകൾ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. എന്നാലും ഏത് പൂച്ചയിലും ഇത് ഉണ്ടാകാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് കറുത്ത മുഖം, ചെവി, കാലുകൾ, വാൽ എന്നിവയും മറ്റുഭാഗങ്ങളിൽ ഇളം നിറവുമാണ് ഉണ്ടാകുക. കുറച്ച് വെള്ള നിറവും അവിടവിടെയായി കണ്ടേക്കാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകളുടെ നാമം അവയുടെ യഥാർത്ഥ നിറത്തിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും എന്നതിനാൽ കടും ബൌൺ നിറമുള്ള സീൽ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും, ഇളം ബ്രൌൺ നിറമുള്ള ചോക്കളേറ്റ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും കടും ഗ്രേ നിറമുള്ള ബ്ലൂ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ലൈലാക്ക് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ചുമപ്പ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ഒക്കെ അടങ്ങുന്നതാണ് കളർപ്പോയിന്റ്. മെലാനിൻ‍ എന്ന രാസവസ്തുവിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പരിണാമത്തിന്റെ ഫലമാണ് ഈ നിറങ്ങൾ. ശരീര താപനിലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വ്യത്യാസത്തിനനുസരിച്ചാണ് ഇങ്ങനെ നിറവ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നതുകൊണ്ട് വയസ്സാകുന്തോറും ഈ പൂച്ചകൾ ഇരുണ്ട് വരുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ തൊലിപ്പുറത്ത് എന്തെങ്കിലും അപകടം സംഭവിച്ചാൽ ഈ പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറത്തിൽ വ്യത്യാസവും വന്നേക്കാം. : ഇങ്ങനെയുണ്ടാകുന്ന പരിണാമം ഞരമ്പുകളേയും ബാധിക്കാറുണ്ട് എന്നതുകൊണ്ട് കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് [[കോങ്കണ്ണ്]] വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു. വെളുത്ത കടുവകളിലും ഇതേ പ്രശ്നം കാരണം കോങ്കണ്ണ് സാധാരണമാണ്. ; വെളുത്ത പൂച്ചകൾ : തൈറോസിനാസെ എന്ന ജീനിന്റെ പരിണാമം വഴി മുഴുവനായും വെളുത്തുപോകുന്നത് കുറവാണ് പൂച്ചകളിൽ. പൂച്ചകൾ അധികവും വെളുത്തിരിക്കുന്നത് മെനാനോസൈറ്റ് എന്ന രാസവസ്തു അവയുടെ ത്വക്കിൽ ഇല്ലാതെയാകുന്നതുകൊണ്ടാണ്. മെലാനോബ്ലാസ്റ്റ് എന്ന കോശങ്ങൾ കുറയുന്നതുമൂലം വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാറും പതിവുണ്ട്. ഒന്നോ രണ്ടോ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതൽ ആണ്. ==== ശാരീരിക ഘടന ==== പല തരത്തിലുള്ള പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാകുമെങ്കിലും ശരീരത്തിന്റെ വ്യത്യാസം അനുസരിച്ച് അവയെ രണ്ട് അറ്റമായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ; ഓറിയന്റൽ: ഇതൊരു ജനുസ്സല്ല, പക്ഷെ മെലിഞ്ഞ് നീണ്ട, ആൽമണ്ടിന്റെ രൂപത്തിൽ കണ്ണുകളുള്ള നീളൻ മൂക്കും വലിപ്പമേറിയ ചെവിയും ഒക്കെയുള്ള പൂച്ചകളെ ഇങ്ങനെ തരം തിരിക്കാം. സയാമീസ് പൂച്ചകളും ഓറിയന്റൽ ഷോർട്ട്‌ഹെയർ പൂച്ചകളും ഇതിൻ ഉദാഹരണമാണ്. ; കോബി: ഉയരം കുറഞ്ഞ്, പേശികൾ നിറഞ്ഞ, ഒതുക്കമുള്ള ശരീരഘടനയും ഉരുണ്ട കണ്ണുകളും ചെറിയ മൂക്കും ചെവിയും ഉള്ള പൂച്ചകളെയാണ് കോബി എന്ന വിഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നത്. പേർഷ്യൻ പൂച്ചകളും എക്സോട്ടിക്ക് പൂച്ചകളും ഇതിനുദാഹരണം. == കാട്ടുപൂച്ച == {{main|കാട്ടുപൂച്ച}} [[പ്രമാണം:Feral cat Virginia crop.jpg|thumb|250px|ആക്രമണങ്ങളിൽ ഏറ്റ പരുക്കുകളുമായി ജീവിക്കുന്ന ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]] കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഒറ്റയ്ക്കും ജീവിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും അധികവും കൂട്ടമായിട്ടാണ് കണ്ടുവരാറ്. വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുന്ന പൂച്ചകൾ പതിയെ ഇങ്ങനെയുള്ള കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചേരാറുണ്ട്. വലിയ പട്ടണങ്ങളിലും ഇതുപോലെ കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കോളനികൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. റോമിലെ കൊളോസ്സിയവും ഫോറം റൊമാനും ഇതിനു ഉദാഹരണം. പക്ഷെ റോമിലുള്ള പൂച്ചകളെ അവിടത്തെ ആളുകൾ തീറ്റിപ്പോറ്റാറുണ്ട് എന്നതിനാൽ ഇവ പൂർണ്ണമായും കാട്ടുപൂച്ചകൾ എന്ന് പറയാനാകില്ല. പരിസരവുമായി ഇണങ്ങാൻ പൂച്ചകൾക്ക് നല്ല മിടുക്കാണുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങിജീവിച്ചാൽ അവരിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം കിട്ടുമെന്ന് പൂച്ചകൾ എളുപ്പം മനസ്സിലാക്കും. അലഞ്ഞ് തിരിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് പോലും ഭക്ഷണം കൊടുക്കാൻ ആളുകൾ തയ്യാറാകും. പൂച്ചകൾ നന്നായി പരിസരവുമായി ഇണങ്ങുമെങ്കിലും തണുപ്പ് അധികം ഉള്ള സ്ഥലങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പറ്റിയതല്ല. കൂടാതെ നല്ലവണ്ണം പ്രോട്ടീനുകൾ ആവശ്യമായതിനാൽ ഭക്ഷണം കുറവ് കിട്ടുന്ന പട്ടണങ്ങളും ഇവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമല്ല. നഗരങ്ങളിലെ പൂച്ചകൾ പട്ടികളാലും വാഹനങ്ങളാലും കൊല്ലപ്പെടാറുണ്ട്. എങ്കിലും ഉടമസ്ഥരില്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ദത്തെടുക്കാനും ഭക്ഷണം നൽകാനും പകർച്ചവ്യാധികളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുവാനുള്ള കുത്തിവയ്ക്ക് നൽകുവാനും ഒക്കെ സന്നദ്ധരായ പല മൃഗങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സംഘടനകളും ഉണ്ടെന്നുള്ളത് ആശ്വാസമാകുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള പൂച്ചകളെ അവയുടെ പൂർണ്ണമായ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുപ്പിച്ച് തിരിച്ച് വിടുകയാണ് ചെയ്യാറ്. വീണ്ടും അവ പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചകളുടെ ചെവിയുടെ ഒരറ്റം ചെറുതായി മുറിച്ചാണ് അവർ പൂച്ചയെ തിരികെ വിടാറ്. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾക്ക് ആവശ്യത്തിനു പരിചരണം കൊടുക്കുന്നതുവഴി അവയുടെ ജീവിതകാലം കൂടാറുണ്ട്. അതുകൂടാതെ ഭക്ഷണത്തിനായും മറ്റും വഴക്ക് കൂടുന്ന ശീലവും ഒരുപരിധി വരെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ ഈ പരിചരണം സഹായിക്കുന്നു. === പരിസരത്തിനുണ്ടാകുന്ന സ്വാധീനം === [[പ്രമാണം:Feral cat gl3.gif|thumb|250px|പിടിയിലായ ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]] [[ഹവായി|ഹവായിയുടെ]] തീരങ്ങളിലും കാടുകളിലും ഉള്ള വേട്ടക്കാരിൽ ഏറ്റവും മുഖ്യം എന്ന് തന്നെ പറയാവുന്ന ജീവിയാണ് കാട്ട് പൂച്ച. കാട്ടിലുള്ള പല പക്ഷികളും കടലിലുള്ള പല പക്ഷികളും ഒക്കെ എണ്ണത്തിൽ കുറവാകാൻ കാരണമായ ജീവികളിൽ കാട്ട്പൂച്ചയും പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|title=www. birdinghawaii.co. uk/XShearwaterkills2.htm<!-- INSERT TITLE -->|accessdate=2007-05-26|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927003352/http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|url-status=dead}}</ref> ഒരിക്കൽ 56 കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ ഉച്ചിഷ്ടങ്ങൾ പഠനവിധേയമാക്കിയപ്പോൾ അതിൽ നാൽപ്പത്തിനാലു പക്ഷികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാണപ്പെടുകയുണ്ടായി. അതിൽ 40 എണ്ണം അന്യംനിന്നുപോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന പക്ഷികളാണ്.<ref>{{cite web | url=http://www.earlham.edu/~biol/hawaii/mammals.htm | title=Introduced Species in Hawaii (Senior Seminar 2002) | year=2002 | publisher=Earlham college, Department of Biology | accessdate=2007-05-15}}</ref> ദക്ഷിണ ഭൂഗോളത്തിൽ, പൂച്ച വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട ജീവികൾ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത പല പ്രദേശങ്ങളും ഉണ്ട്. [[ഓസ്ട്രേലിയ]] ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവിടങ്ങളിലുള്ള മറ്റ് ജീവികൾക്ക് പൂച്ചകളോട് അധികം പേടിയുണ്ടാകാറില്ല. ഈ സ്ഥലങ്ങളിലുള്ള പല ജീവികളുടേയും വംശനാശം കാട്ടുപൂച്ചകൾ വരുത്തി വയ്ക്കാറുണ്ട്. ഓസ്ട്രേലിയയിൽ മാത്രം പല പക്ഷികളും, ഉരഗങ്ങളും ഒക്കെ കാട്ടുപൂച്ചകളാൽ ഇല്ലാതെയായിക്കഴിഞ്ഞു. കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മറ്റ് ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ വലിയ വേലി കെട്ടിയ പാർപ്പിടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയാണ് ഇപ്പോൾ പല സംഘടനകളും. ഇതിൽ ചിലത് ദ്വീപുകളുമാണ്. <ref>[http://www.numbat.org.au/ Community awareness and involvement in the conservation of our unique mammal emblem], [[Numbat|Project Numbat]]</ref> === കാട്ടുപൂച്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള മനുഷ്യരുടെ പേടികൾ === പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന വികാരങ്ങളിൽ പ്രധാനമായുള്ളത് രണ്ടെണ്ണമാണ്. മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്വാഭാവിക പേടി ഉണ്ടാകുന്നതാണ് ഒന്ന്. പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരുമെന്ന പേടിയാണ് രണ്ടാമത്തേത്. പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളുടെ ജീവിതത്തിനു ഭീക്ഷണിയാകുന്നത് പല സാഹചര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ചിരിക്കും. ദ്വീപുപോലെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇവ മുഖ്യമായും ഭീഷണിയുയർത്തുന്നത്. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ വളരെക്കാലമായി ജീവിച്ചുപോരുന്ന ബ്രിട്ടൺ പോലെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ പൂച്ച കാര്യമായ പാരിസ്ഥിതികപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല. ഇതുരണ്ടും കൂടാതെ ഈ പൂച്ചകളെ ഇരതേടാനായി മറ്റ് വലിയ മൃഗങ്ങൾ വരുന്നതും പൂച്ചകളാൽ പകർച്ചവ്യാധികൾ പകരുന്നതുമൊക്കെയാണ് പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ച് മനുഷ്യർക്കുണ്ടാകുന്ന മറ്റ് പേടികൾ. കൊയോട്ട്സ് (''Coyotes'') എന്ന ജീവിയാണ് വീട്ടുപൂ‍ച്ചകളെ മുഖ്യമായി കൊല്ലുന്നത്. ''FELV'' (''feline leukemia''), ''FIV'' (''feline immunodeficiency virus''), പേവിഷബാധ എന്നിവയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് വരുന്ന മാരകരോഗങ്ങൾ. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് വീട്ട്പൂച്ചകളെ അധികം പുറത്തേയ്ക്ക് വിടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. പൂച്ചകളുടെ സംഖ്യ കൂടുന്നതും ചിലപ്പോൾ പ്രശ്നമാകാറുണ്ട്. അമേരിക്കയിലെ ഒരു സംഘടനയുടെ (Humane Society of the United States) അഭിപ്രായത്തിൽ 30–40 ലക്ഷം‍ പൂച്ചകളും പട്ടികളുമാണ് ഓരോ വർഷവും വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കപ്പെടുന്നത്. വീടുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ മൃഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതുവഴി പല വീട്ടുമൃഗങ്ങളേയും കൂട്ടിനുള്ളിൽ തന്നെ പൂട്ടിയിടാൻ വീട്ടുകാർ നിർബന്ധിതരായിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് അവിടെ. ഈ വീട്ടുമൃഗങ്ങളെ വന്ധ്യംകരിക്കുന്നത് ഇവയുടെ സംഖ്യ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും. 1992-ൽ അമേരിക്കയിൽ നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് അവിടെയുള്ള 12,893 (29,4%) വളർത്ത് മൃഗങ്ങളും, 26.9% പട്ടികളും 32,6% പൂച്ചകളും വന്ധ്യംകരിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്. <ref>{{cite web | url=http://www.spayusa.org/main_directory/02-facts_and_education/stats_surveys/javma_articles/02dogs-cats-sterilized.asp | title=Estimation of the proportions of dogs and cats that are surgically sterilized | author=Jane C. Mahlow, DVM, MS | publisher=www. spayusa.org, summarizing J Am Vet Med Assoc 1992;215;640–643 | accessdate=2007-05-15}}</ref> പൂച്ചകളോടുള്ള അമിതമായ പേടി, ഐലുറോഫോബിയ (ailurophobia) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. == ശാസ്ത്രീയമായ തരംതിരിവ് == 1758-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സിസ്റ്റമാ നാച്ചുറാ (Systema Naturae) എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പത്താം വാള്യത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചയെ ഫെലിസ് കാറ്റസ് (''Felis catus'') എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് കാരൊളസ് ലിന്യസ് (Carolus Linnaeus) ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref name="MSW3-catus">{{MSW3 Wozencraft | pages = 534–535 | id = 14000031}}</ref><ref name="Linaeus1758">{{cite book |last=Linnaeus |first=Carolus |authorlink=Carl Linnaeus |title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |publisher=Holmiae (Laurentii Salvii) |year=1766 |pages=62 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k99004c/f62.chemindefer |accessdate=2008-04-02 |language={{In lang|la}} |volume=1 |edition = 12th edition |origyear = 1758}}</ref> എന്നാൽ പിന്നീടുണ്ടായ ചില പഠനങ്ങളിൽ നാട്ടുപൂച്ചകൾ, കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ അതേ വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടതുതന്നെയാണെന്നുള്ള തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു <ref name="MSW3-catus" />. 1777-ൽ ജൊഹാൻ ക്രിസ്ത്യൻ ഡാനിയേൽ വോൺ ഷ്രെബർ വീട്ടുപൂച്ചകളെ ഫെലിസ് സിൽ‌വെസ്റ്റ്രിസ് (''Felis silvestris'') എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്തണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു. <ref name="MSW3-silvestris">{{MSW3 Wozencraft | pages = 536–537 | id = 14000057}}</ref> പൂച്ചയുടെ ഗണമായി ഈ രണ്ട് പേരുകളും ഇന്ന് മാറിമാറി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. വളർത്ത് പൂച്ചകൾ ''F. silvestris'' എന്ന ഗണത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗമായ ''F. s. catus'' എന്ന ഗണമായും കണക്കാക്കപ്പെടാറുണ്ട്.<ref name="SciencemagNEO" /> അതുപോലെതന്നെ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ''F. catus'' എന്ന വിഭാഗത്തിന്റെ പല ഉപവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവയാണെന്നും കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref name="MSW3-silvestris" /> എന്നാൽ 200-ൽ, ICZN (International Commission on Zoological Nomenclature)-ന്റെ Opinion 2027 എന്ന കോൺഫറൻസ് കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ വിഭാഗമായി ''F. silvestris'' എന്ന് നിശ്ചയിച്ചതോടെ ഈ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവായി.<ref>{{cite journal | author = ICZN | title = Opinions | journal = Bulletin of Zoological Nomenclature | volume = 60 | publisher = [[International Commission on Zoological Nomenclature]] | date = [[2003-03-31]] | accessdate = 2008–04–02 | url = http://www.iczn.org/BZNMar2003opinions. htm#opinion2027 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എങ്കിൽപ്പോലും ഇന്നും വളർത്ത്പൂച്ചകളുടെ പേരായി ''F. catus'' എന്നാണ് മുഖ്യമായും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. ജോഹൻ ക്രിസ്ത്യൻ പോളികാർപ് എക്സ്ലിബെൻ 1777-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''Anfangsgründe der Naturlehre and Systema regni animalis'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചകളെ ''Felis domesticus'' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ആയിരുന്നു ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. ഇതും, ഇതിന്റെ പല വകഭേദങ്ങളായ ''Felis catus domesticus'' എന്നും ''Felis silvestris domesticus'' എന്നും പലപ്പോഴായി പലയിടത്തും പ്രയോഗിച്ച് കാണാറുണ്ടെങ്കിലും [[International Code of Zoological Nomenclature|ഇന്റർനാഷണൽ കോഡ് ഓഫ് സുവോളജിക്കൽ നോമൻക്ലെച്ചർ]] എന്ന സംഘടനയുടെ നിയമവലി പ്രകാരം ഇതൊന്നും ശാസ്ത്രീയനാമങ്ങളായി പരിഗണിക്കാനാവില്ല. == സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പ്രചാരം == 20 മില്ലി സെക്കൻ്റ് മുതൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റ് വരെയുള്ള സമയത്ത് പ്രതികരിക്കുന്നതിനാൽ(reflex action) സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ താരമാണ് പൂച്ച. റിഫ്ലക്സ് ആക്ഷൻ ഏറ്റവും വേഗമുള്ളതും കൃത്യവുമായതിനാലും പൂച്ച സാർ എന്നാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പേര് തന്നെ. സംഘട്ടന രംഗങ്ങളിലെ പൂച്ചയുടെ അസാധാരണമായ മെയ്വഴക്കം കാരണം എതിരാളിക്ക് പലപ്പോഴും പരാജയം സംഭവിക്കുന്നതാണ് ഇതിലെ പ്രധാന കാരണം. 360° വരെ തിരിഞ്ഞ് ആക്രമിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള വിഷപാമ്പായ അണലിയെ വരെ അസാമാന്യ മെയ്വഴക്കം കൊണ്ട് നിഷ്പ്രഭമാക്കുന്ന പൂച്ച ഏറ്റുമുട്ടേണ്ട സാഹചര്യം വന്നാൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റിന് ഉള്ളിൽ തന്നെ അണലിയെ അടിച്ചിടുന്നത് പ്രകൃതിയിലെ തന്നെ ഒരു അത്ഭുത പ്രതിഭാസമായി കണക്കാക്കുന്നു. മനുഷ്യനുമായി ഒരു പരിധി വരെ ഇണങ്ങുമ്പോൾ തന്നെയും പൊതുവിൽ ആരെയും പേടി ഇല്ലാത്തതും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പൂച്ച സാറിന് ആരാധകരെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു ഘടകമാണ്.<ref>https://www.manoramanews.com/kerala/spotlight/2025/08/08/cat-attitude-hunting-behavior.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/technology/science/2025/02/15/reasons-why-cats-are-the-most-fearless-creatures.html</ref> == പുരാണങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം == [[പ്രമാണം:Bastet-E 2533-Egypte louvre 058.jpg|thumb|right|250px|[[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] പ്രശസ്തമായ [[ലൂവ്ര്]] മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ]] പൂച്ചദേവതയായ [[ബാസ്തെറ്റ്|ബാസ്തെറ്റിന്റെ]] പ്രതിമ.]] പുരാതന ഈജിപ്റ്റ് മുതൽക്കെതന്നെ പൂച്ചകളെ മനുഷ്യർ വളർത്ത്മൃഗങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[ബാസ്തെറ്റ്]] അഥവാ ബാസ്റ്റ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പൂച്ചദൈവവും അവർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. ബാസ്റ്റിനെ വീടിന്റേയും, വീട്ട്പൂച്ചകളുടേയും കൃഷിയിടങ്ങളുടേയും ഒക്കെ രക്ഷകയായിട്ടാണ് അവർ കരുതിയിരുന്നത്. ഈജിപ്റ്റിയൻ ജനങ്ങളെ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ രക്ഷിച്ചതുകൊണ്ടാകാം അവർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്നേഹവും ആരാധനയും തോന്നാനും പിന്നീട് ദേവതാരൂപത്തിൽ ഒരു പൂച്ചയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കാനും ഇടയാക്കിയത്. ഈജിപ്ഷ്യൻ പുരാണങ്ങളിൽ ബാസ്റ്റ് എന്ന ഈ പൂച്ച, സൂര്യഭഗവാനായ [[റാ|“റാ”യുടെ]] മകളായിരുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ മതത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ ബാസ്റ്റിന് ശ്രദ്ധേയമായ പങ്കുണ്ട്. കെനിയയുടെ ദ്വീപുകളായ ലാമു (Lamu Archipelago) എന്നയിടത്തുള്ള പൂച്ചകൾ മാത്രമാണ് പുരാതന ഈജിപ്റ്റിലുണ്ടായിരുന്ന പൂച്ചകളുടെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധുക്കൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name = lamu>{{cite book| last = Couffer | first = Jack| title = The Cats of Lamu| publisher = The Lyons Press |year=1998 | location = New York| id = ISBN 1-55821-662-6 }}</ref> പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് പല പുരാതന മതങ്ങളിലും വിവിധ വിശ്വാസങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പൂച്ചകൾ വിശുദ്ധരായ ആത്മാക്കളാണെന്നും, മനുഷ്യരുടെ സഹചാരികളും വഴികാട്ടികളും ആണെന്നും, എല്ലാം അറിയുന്നവരാണ് പൂച്ചകളെങ്കിലും സംസാരശേഷി ഇല്ലാത്തതിനാൽ മനുഷ്യരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീ‍നിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഒക്കെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങളാണ് അതിൽ പ്രധാനം. പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് മോശമായ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും പല സംസ്കാരങ്ങളിലും നിലവിലുണ്ട്. കറുത്ത പൂച്ചയുടെ പാത കുറുകെ കടക്കുന്നത് കഷ്ടകാലത്തിനിടവരുത്തുമെന്നതാണ് അതിലൊന്ന്. ദുർമന്ത്രവാദങ്ങൾക്കും ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചയെ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങൾ മിഡീവൽ കാലഘട്ടത്തിൽ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് പൂച്ചകളെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ വരെ വഴിയൊരുക്കി. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകളെ വലിയ സംഖ്യയിൽ ഒഴിവാക്കിയ ഇടങ്ങളിൽ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന പ്ലേഗ് പോലെയുള്ള അസുഖങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. ==== മതങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം ==== * ജപ്പാനിൽ മനേകി നേകോ (''Maneki Neko'') എന്ന പൂച്ചയെ ഭാഗ്യത്തിന്റെ അടയാളമായി കരുതപ്പെടുന്നു. * ഇസ്ലാം മതത്തിൽ, ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹിവസല്ലം മൂസ (''Muezza'') എന്ന് പേരുള്ള ഒരു പ്രിയപ്പെട്ട പൂച്ച ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book | author = Geyer, Georgie Anne | year = 2004 | title = When Cats Reigned Like Kings: On the Trail of the Sacred Cats| url = https://archive.org/details/whencatsreignedl00geor }}</ref> പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂലം തന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഒരു പൂച്ച കിടന്നുറങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആ പൂച്ചയെ ഉണർത്താതിരിക്കാൻ ആ വസ്ത്രം എടുക്കാതിരിക്കാൻ വരെ തയ്യാറാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. * * പൂച്ചകളോടുള്ള ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻറെ സ്നേഹവും കരുതലും പ്രശസ്തമാണ്. * <ref name="Reeves">{{cite book | author = Minou Reeves | title = Muhammad in Europe | year = 2000 | url = https://archive.org/details/muhammadineurope0000reev_t2h0 | publisher = New York University (NYU) Press | pages = p.52}}</ref> ഉറങ്ങുന്ന ഒരു ജീവിയേയും ഉണർത്തരുത്‌ എന്നാണ് വിവക്ഷ: അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഉറങ്ങിയിരുന്ന ഒരു പൂച്ചയെ ഉണർത്താൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല എന്ന് ചുരുക്കം * നോർസ് പുരാണത്തിലെ സ്നേഹത്തിന്റേയും, സൌന്ദര്യത്തിന്റേയും ദേവതയായ ഫ്രെജ (''Freyja''), പൂച്ചകളെ പൂട്ടിയിരിക്കുന്ന രഥമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. === ഒൻപത് ജീവിതം === പൂച്ചകൾക്ക് ഒൻപത് ജീവിതങ്ങൾ ഉള്ളതായി ചിലയിടങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഏഴ് ജീവിതങ്ങൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്. ജീവഹാനി വരെ സംഭവിക്കാവുന്ന ഇടങ്ങളിൽ ‍നിന്ന് സമർത്ഥമായി രക്ഷപ്പെടാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവാണ് ഇങ്ങനെ ഒരു വിശ്വാസം പ്രചരിക്കാൻ ഇടയാക്കിയത്. <ref name=myth>[http://www.best-cat-art.com/cat-myths.html Cat Myths, Misinformation and Untruths]</ref> ഉയരങ്ങളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും താഴെ നാലുകാലിൽ തന്നെ വീഴാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവും ഈ വിശ്വാസത്തിന്റെ പിറവിക്ക് കാരണമായി. == ചൊല്ലുകൾ == പൂച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി [[പഴഞ്ചൊല്ല്|ചൊല്ലുകൾ]] മലയാളത്തിൽ ലഭ്യമാണ്‌. അവയിൽ ചിലത് താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു * പൂച്ചയ്ക്ക് ആരു മണികെട്ടും * ചൂടുവെള്ളത്തിൽ വീണ പൂച്ച പച്ചവെള്ളം കണ്ടാലും പേടിയ്ക്കും * പൊന്നുരുക്കുന്നിടത്ത് പൂച്ചയ്ക്ക് എന്തു കാര്യം..? * മിണ്ടാപ്പൂച്ച കലമുടക്കും * എടുത്തു ചാടിയ പൂച്ച എലിയെ പിടിക്കില്ല * ഇല്ലാത്ത കരിമ്പൂച്ചയെ ഇരുട്ടത്ത് തപ്പുക * എലിയുടെ കണ്ണിൽ നിന്ന് ഏഴു കുടം വെള്ളം വന്നാലും പൂച്ച കടി വിടുമൊ....? * എലി പിടിയ്ക്കുന്ന പൂച്ച കലവും ഉടയ്ക്കും == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:1; column-count:1;"> {{note|൧|൧}} മനുഷ്യർക്ക് 12 എണ്ണം ഉണ്ടാകും. ‌{{note|൨|൨}} മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്. {{note|൩|൩}} ഇരുകാലികൾ ആയതിനാൽ മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്. {{note|൪|൪}} മനുഷ്യർക്ക് 3 മുതൽ 5 വരെയാണ്. </div> ==ഇതും കാണുക== * [[പൂച്ചകളുടെ പട്ടിക]] {{Wikiquote}} {{-}} == അവലംബം == {{reflist|3}} {{മാർജ്ജാരവംശം}} [[വർഗ്ഗം:മാർജ്ജാരവംശം]] [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൂച്ചകൾ]] '''കട്ടികൂട്ടിയ എഴുത്ത്''' 7xup6bwk9hauwmmvxxhneufnti30hp6 4616146 4616135 2026-04-28T23:25:47Z Vishkailas 214655 4616146 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{prettyurl|Cat}}{{Taxobox | name = വളർത്തുപൂച്ച<ref name=msw3>{{MSW3 Wozencraft}}</ref><ref>{{Cite web quick|url=http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=180586 |title=ITIS Standard Report Page: Felis |publisher=Integrated Taxonomic Information System |accessdate=26 August 2009}}</ref> | status = വളർത്തുമൃഗം <!-- There has been extensive discussion about the choice of image in this infobox. Before replacing this image with something else, consider if it actually improves on the ENCYCLOPEDIC CRITERIA which led to this choice. See [[Talk:Cat]] and [[Talk:Cat/Lead photo]] and if in doubt, DISCUSS IT FIRST! --> | image = Collage of Six Cats-02.jpg<!--please do not change without consensus, see talk page--> | image_width= 250px | image_caption = | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Mammal]]ia | ordo = [[Carnivora]] | familia = [[Felidae]] | genus = ''[[Felis]]'' | species = '''''F. catus''''' | binomial = ''Felis catus'' | binomial_authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]<ref name="Linaeus1758" /> | synonyms = <small>''Felis catus domestica'' (invalid junior synonym)<ref>{{Cite web quick |url = http://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=727487 |title = ITIS Standard Report Page: Felis catus domestica |author=[[Integrated Taxonomic Information System|ITIS]]}}</ref><br /> ''Felis silvestris catus''<ref name=Driscoll>{{Cite journal|author=Driscoll CA, Macdonald DW, O'Brien SJ |title=In the Light of Evolution III: Two Centuries of Darwin Sackler Colloquium: From wild animals to domestic pets, an evolutionary view of domestication |journal=Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. |volume=106 |issue=S1 |pages=9971–9978 |year=2009|pmid=19528637 |doi=10.1073/pnas.0901586106 |first1=CA |first2=DW |first3=SJ |pmc=2702791|ref=harv |issn = 0027-8424 }}</ref></small> }} <!-- {{Spoken Wikipedia-3|2007–05–13|En-Cat_(part_1). ogg|En-Cat_(part_2). ogg|En-Cat_(part_3). ogg|}} --> [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർ]] വളർത്തുന്ന ഒരു അരുമയായ മൃഗമാണ്‌ '''പൂച്ച''' (ഇംഗ്ലീഷ്: ''Cat''/''House Cat'', ശാസ്ത്രീയനാമം: ഫെലിസ് കാതുസ് - Felis catus) [[എലി|എലിയെ]] പിടിക്കുവാനും പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുക്കളുടെ ശല്യം കുറയ്ക്കുവാനും കൂട്ടിനുമായാണ് പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നത്. മനുഷ്യനുമായി ഏകദേശം 9,500-ഓളം വർഷത്തെ ബന്ധമുണ്ട് ഇവയ്ക്ക്.<ref name="9500 years">{{cite web |title=Oldest Known Pet Cat? 9500-Year-Old Burial Found on Cyprus |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html |accessdate=2007-03-06 |date=2004-04-08 |publisher=National Geographic News}}</ref> 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നതായിരിക്കാം ഇന്നത്തെ പൂച്ചകൾ എന്നു കരുതുന്നു. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്നവർ അവയ്ക്ക് പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് കൃത്യമായി എടുക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്കുള്ള പേവിഷ ബാധ തടയുന്നു. എന്നാൽ ഇതേപറ്റി പലരും ബോധവാന്മാരല്ല. കേരളത്തിൽ മൃഗാശുപത്രികൾ മുഖേന പേവിഷ ബാധയ്ക്കുള്ള കുത്തിവെപ്പ് ലഭ്യമാണ്.<ref name="SciencemagNEO">{{cite web | title = The Near Eastern Origin of Cat Domestication | url = http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/1139518| accessdate = ജൂൺ 30, 2007}}</ref> മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന [[ആവൃത്തി|ആവൃത്തിയിലുള്ള]] [[ശബ്ദം|ശബ്ദങ്ങൾ]] (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് ശ്രവിക്കാനാകും. സാമാന്യബുദ്ധി പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പൂച്ചയെ ലളിതമായ ആജ്ഞകൾ അനുസരിക്കുന്ന രീതിയിൽ പരിശീലിപ്പിക്കുവാൻ സാധിക്കും. ലളിതമായ ഉപകരണങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുവാനും ചില പൂച്ചകളെക്കൊണ്ട് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവിധതരത്തിലുള്ള ശബ്ദങ്ങളും പല ശരീര ചലനങ്ങളും ഇവ ആശയവിനിമയത്തിനു വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name=Channel3000Meows>{{cite web | url = http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | title = Meows Mean More To Cat Lovers | publisher = Channel3000.com | accessdate = 2006–06–14 | archive-date = 2003-08-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20030804205624/http://www.channel3000.com/news/1472741/detail.html | url-status = dead }}</ref> [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു. മാംസാഹാരപ്രിയരായ പൂച്ചക്ക് സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവു കുറവാണ്. മധുരം തിരിച്ചറിയാനും ഇവക്ക് കഴിവില്ല.<ref>{{Cite web |url=http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |title=കാറ്റ് ലൈഫ് |access-date=2011-12-01 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726205746/http://www.independencedogs.org/cats-their-life.htm |url-status=dead }}</ref> == പരിണാമശാസ്ത്രം == നാട്ടുപൂച്ചയും അതിന്റെ [[ജീവപരിണാമം|പരിണാമത്തിലെ]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വർഗ്ഗമായ [[കാട്ടുപൂച്ച|കാട്ടു പൂച്ചയും]] 38 [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമോസോമുകൾ]] വീതം ഉള്ളവരാണ്. പൂച്ചയുടെ ക്രോമസോമുകളിൽ [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉള്ളതുപോലെയുള്ള 200 [[ജനിതകവൈകല്യങ്ങൾ]] ഇതുവരെ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചകൾക്കുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ പലതിനും നിദാനമായ ജനിതകതകരാറുകൾ ഇതിനോടകം [[ശാസ്ത്രലോകം]] മനസ്സിലാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങൾക്ക് കാരണമായ [[ജീൻ|ജീനുകളേയും]] തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീനുകളുടെ ചേർച്ചയിലൂടെ വ്യത്യസ്ത ഫീനോടൈപ്പുകൾ ഉണ്ടാകാം. ചില അല്ലേലുകൾ(Alleles) [[മുടി|മുടിയുടെ]] നീളം, നിറം എന്നിവയും [[വാൽ|വാലിന്റെ]] വലിപ്പം/[[വാൽ]] തന്നെ ഇല്ലാതിരിക്കൽ എന്നിവയെ തീരുമാനിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ടെന്നും പോളിജീനുകൾക്ക് മേല്പറഞ്ഞവയെ സ്വാധീനിക്കാനും ശേഷിയുണ്ടെന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. <!-- The combination of them gives different [[phenotype]]s. Features like hair length, lack of tail or presence of a very short tail (bobtail cat) are also determined by single alleles and modified by polygenes. --> [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്-ഫ്രെഡെറിക്ക് കാൻസർ റിസർച്ച് ആന്റ് ഡെവലപ്മെറ്റ് സെന്ററിന്റെ (സ്ഥലം: മേരിലാന്റിലുള്ള ഫ്രെഡെറിക്ക്) മേൽനോട്ടത്തിൽ നടക്കുന്ന [[കാറ്റ് ജീനോം പ്രൊജക്റ്റ്]], [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യർക്ക്]] ഉണ്ടാകുന്ന ജനിതക വൈകല്യങ്ങളും [[പകർച്ചവ്യാധി|പകർച്ചവ്യാധികളും]], [[ജനിതകശാസ്ത്രം|ജീനുകളുടെ]] പരിണാമവും എല്ലാം മനസ്സിലാക്കാൻ പൂച്ചയെ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു. നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള എല്ലാ വെളുത്ത പൂച്ചകളും ബധിരർ ആണെന്നുള്ള ഒരു അന്ധവിശ്വാസം നിലവിലുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ഇത്തരം പൂച്ചകളെ ഒഴിവാക്കാറുമുണ്ട്. എന്നാൽ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള അധികം പൂച്ചകൾക്കും നന്നായിത്തന്നെ [[ചെവി]] കേൾക്കാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ, വെള്ളനിറമുള്ള പൂച്ചകളിൽ, നീലക്കണ്ണുകൾ ഉള്ള പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് നിറങ്ങൾ കണ്ണിനുള്ളവരേക്കാൾ കേൾവിശക്തി കുറയുവാനുള്ള ജനിതക വൈകല്യം ഉണ്ടാകും.{{Fact}} പൂ‍ച്ച ജാതികളിൽ ഒന്നിനും മധുരം അറിയാനുള്ള കഴിവ് ജനിതകത്തകരാറുമൂലം ലഭിച്ചിട്ടില്ല; ഇതുകൊണ്ട്തന്നെ ഫലങ്ങൾ അടക്കമുള്ള മധുരമുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചകൾക്ക് പഥ്യമാകാറില്ല.<ref name=sugar/> == ചരിത്രം == പുരാതന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്റ്റിലെ]] ജനങ്ങൾ അവിടെത്തന്നെയുള്ള ഒരു വിഭാഗം മൃഗത്തെ ഇണക്കിയെടുത്ത് വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കിയതാണ് പൂച്ചകൾ എന്നാണ് വിശ്വാസം.<ref name=nyt>[http://www.nytimes.com/2007/06/29/science/29cat.html?em&ex=1183348800&en=46920e3fe2f7c649&ei=5087%0A Study Traces Cat’s Ancestry to Middle East.]By Nicholias Wade. Published: [[June 29]], [[2007]]. ''The New York Times'' (Science). Retrieved on: [[January 23]] [[2008]]</ref>സയൻസ് എക്സ്പ്രസ് മാസികയിൽ, നാഷണൽ ക്യാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, 2007-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു പഠനത്തിൽ പറയുന്നത്, 10,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സ്വയം ഇണങ്ങുന്നതരം കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ (Felis silvestris lybica) നിന്ന് പൂച്ചകൾ പരിണാമപ്പെട്ടു വന്നു എന്നാണ്. <ref name=SciencemagNEO/> == വിതരണം (ആവാസവ്യവസ്ഥ) == ഇന്നത്തെ നാട്ടുപൂച്ചയുടെ പൂർവ്വികരായ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ]] കാട്ടു പൂച്ച (''Felis silvestris lybica'') [[മരുഭൂമി]] സമാനമായ കാലാവസ്ഥയിൽ ജീവിച്ചിരുന്നവയാണ്. ഇന്നത്തെ പൂച്ചയുടെ പല സ്വഭാവഗുണങ്ങളിൽ നിന്നും അത് വ്യക്തമാകുന്നുണ്ട്. കാട്ടുപൂച്ചകൾ (''Felis sylvestris'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയും]] [[അന്റാർട്ടിക്ക|അന്റാർട്ടിക്കയും]] ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു. എന്നാൽ ഫെറൽ പൂച്ചകൾ (''feral cats'') [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] പ്രാന്ത്രപ്രദേശങ്ങളിലാണ് കണ്ട് വരുന്നത്. <ref>{{cite web | url = http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | title = www.abc.net. au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm<!-- INSERT TITLE --> | accessdate = 2007-05-26 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20000307113703/http://www.abc.net.au/rn/science/ockham/stories/s64308.htm | archivedate = 2000-03-07 | url-status = live }}</ref> വരണ്ടുണങ്ങിയ മുഖപ്രകൃതിയാണ് ഇവയ്ക്ക്. ഇവയ്ക്ക് മുഖം മണലിൽ പൂഴ്തി വച്ച് ഇരിക്കാൻ വലിയ താത്പര്യമാണ്. [[ജലം]] പരമാവധി ശരീരത്തിൽ തന്നെ സംരക്ഷിക്കാനായി ഇവയുടെ [[മൂത്രം]] കുറുകിയിരിക്കും. [[ഇര|ഇരയെ]] പിടിക്കാനായി പതുങ്ങിയിരിക്കുന്ന സമയത്ത് വളരെയധികം നേരം ഒരു അനക്കവും കൂടാതെയിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിയും. വടക്കേ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] ഇന്നത്തെ വീട്ട് പൂച്ചകളുടെ പൂർവികരുമായി ബന്ധമുള്ള ചെറിയ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഇന്നും കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിൽ]] ജീവിച്ചവരായിരുന്നു പൂച്ചകളുടെ പൂർവ്വികർ എന്നതിനാൽ പൂച്ചകൾക്ക് ചൂടുള്ള [[കാലാവസ്ഥ]] വളരെ ഇഷ്ടമാണ്. പകൽ സമയത്ത് പൂച്ചകൾ വെയിൽ കാഞ്ഞ് കിടക്കാറുണ്ട്. 44.5&nbsp;°C (112&nbsp;°F) താപനില മനുഷ്യർക്ക് അസഹനീയമായി തോന്നിത്തുടങ്ങുമെങ്കിലും 52&nbsp;°C (126&nbsp;°F) വരെ പൂച്ചകൾക്ക് സുഖകരമായ താപനിലയാണ്. ചൂട് പോലെ തന്നെ തണുപ്പും പൂച്ചകൾക്ക് സഹിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്; തണുപ്പു കുറേ നേരത്തേയ്ക്ക് പാടില്ല എന്ന് മാത്രം. നോർവീജിയൻ കാട്ട് പൂച്ചയ്ക്കും [[മെയ്ൻ കൂൺ|മൈൻ കൂൺ]] എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാളധികം രോമം കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും ഇവയ്ക്കും തണുപ്പിനെ (മഴ, മഞ്ഞ്, മൂടൽമഞ്ഞ്) പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തി കുറവാണ്. അങ്ങനെയുള്ള കാലാവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ ശരീരതാപനിലയായ 39&nbsp;°C (102&nbsp;°F) നിലനിർത്താൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് പൊതുവേ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ല. എന്നാൽ ടർക്കിഷ് വാൻ എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്ക് മാത്രം വെള്ളത്തിനോട് താത്പര്യമാണ്. <ref>{{cite web| url=http://www.swimmingcats.com/faqs.html| title=www. swimmingcats. com/faqs. html<!-- INSERT TITLE -->| accessdate=2007-05-26| archive-date=2006-11-18| archive-url=https://web.archive.org/web/20061118171210/http://www.swimmingcats.com/faqs.html| url-status=dead}}</ref> അബിസിനിയൻ (''Abyssinians'') എന്നയിനം പൂച്ചയ്ക്കും ബംഗാൾ പൂച്ചയ്ക്കും ഇതുപോലെ തന്നെ മറ്റ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളയത്ര വെള്ളത്തിനോട് വിരോധം ഉണ്ടാകാറില്ല. == വിവരണം == === വലിപ്പം === പൂച്ചകൾക്ക് സാധാരണഗതിയിൽ 2.5 കിലോഗ്രാം മുതൽ 7 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ മൈൻ കൂൺ (Maine Coon) പോലെയുള്ള ചില ജനുസ്സുകൾക്ക് 11.3 കിലോഗ്രാമിൽക്കൂടുതൽ തൂക്കം വരെ ഉണ്ടാകും. അമിതമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ചില പൂച്ചകൾക്ക് 23 കിലോഗ്രാം വരെ ഭാരം ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ, 1.8 കിലോഗ്രാമിൽ താഴെ ഭാരമുള്ള പൂച്ചകളും ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url = http://www.messybeast.com/dwarfcats.html | title = DWARF, MIDGET AND MINIATURE CATS | accessdate = 2007–03–06}}</ref> ലഭ്യമായ രേഖകളനുസരിച്ച് ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 21.297 കിലോഗ്രാമാണ് തൂക്കമുള്ളത്.<ref>Cat World (2008). Cat World Records: Heaviest Cat. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.cat-world.com.au/CatRecords.htm.</ref><ref>Moore, Glenda (2008). Those Amazing Cats. CatStuff. Retrieved on 2008–07–30 from http://www.xmission.com/~emailbox/records.htm.</ref> === അസ്ഥികൂടം === പൂച്ചകൾക്ക് എല്ലാ [[സസ്തനി|സസ്തനികളേയും]] പോലെ 7 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[കഴുത്ത്|കഴുത്തിലും]] (cervical vertebrae) 13 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]]‍ [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലും]] (thoracic vertebrae){{ref|൧|൧}} 7 തണ്ടെല്ലുകളും (l''umbar vertebrae''){{ref|൨|൨}} മറ്റ് [[സസ്തനി|സസ്തനികളെപ്പോലെ]] 3 [[നട്ടെല്ല്|കശേരുക്കൾ]] [[പൃഷ്ഠം|പൃഷ്ഠഭാഗത്തും]] ഉണ്ട്. (sacral vertebrae){{ref|൩|൩}} മാൻ‌ക്സ് പൂച്ചകൾ (Manx cats) ഒഴികെയുള്ളവയ്ക്ക് 22-ഓ 23-ഓ കൗഡൽ വെർട്ടിബ്രകളും (''caudal vertebrae''){{ref|൪|൪}} ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരേക്കാൾ കൂടുതൽ തണ്ടെല്ലുകളും [[നെഞ്ച്|നെഞ്ചിലെ]] നട്ടെല്ലുകളും ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് പൂച്ചകൾക്ക് [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യരേക്കാൾ]] വഴക്കവും ചലനസൗകര്യവും ലഭിക്കുന്നത്. വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന സമയത്ത് ശരീരത്തെ സന്തുലിതമായി നിർത്തുവാനുപയോഗിക്കുന്ന [[വാൽ]] പൂച്ചയുടെ നട്ടെല്ലുകളുടെ ഭാഗമാണ് . സ്വതന്ത്രമായി നിൽക്കുന്ന ക്ലാവിക്കിൽ എല്ലുകൾ, [[തല]] കടക്കാൻ മാത്രം സ്ഥലം ഉള്ള ഏതൊരിടത്തും അവയുടെ ശരീരം കടത്താൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{cite web | title = Cat Skeleton | url = http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | accessdate = 2006–12–12 | archive-date = 2006-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061206105542/http://bioweb.uwlax.edu/zoolab/Table_of_Contents/Lab-9b/Cat_Skeleton_1/cat_skeleton_1.htm | url-status = dead }}</ref> === വായ === [[File:Cat mouth opened.jpg|thumb|വായ തുറന്ന നിലയിൽ]] [[പ്രമാണം:Scheme cat anatomy-ml.svg|right|thumb|സാധാരണ ആൺ‌പൂച്ചയുടെ ശരീര ഭാഗങ്ങൾ]] മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള പല്ലുകളാണ് പൂച്ചകൾക്കുള്ളത്. പ്രീമോളാറ് പല്ലുകളും പ്രഥമ മോളാറ് പല്ലുകളും വായയുടെ ഇരുഭാഗത്തുനിന്നുമായി കത്രിക പോലെ കൂടിച്ചേർന്ന് മാംസം കടിച്ചുമുറിക്കാനായി പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. <!-- While this is present in canids, it is highly developed in felines. --> മാംസം പൂർണ്ണമായും പറിച്ചെടുക്കാനായി പൂച്ചകളുടെ നാവിൽ നിറയേ മൂർച്ചയുള്ള മുകുളങ്ങളുണ്ട്. ഇവ പിറകിലോട്ട് നിൽക്കുന്ന കൊളുത്തുകൾ പോലെയാണ്. അതിൽ കെരാറ്റിൻ ഉള്ളതിനാൽ രോമങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാനും പൂച്ചകൾ സ്വന്തം നാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. മ്യാവൂ എന്ന ശബ്ദം, പര്ര്ര്ര് എന്ന ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ഹിസ്സ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുരളുക, സ്കവീക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ചിർപ്പ് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, ക്ലിക്ക് ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സഹായകമാകുന്നതും വായയുടെ ഈ പ്രത്യേകതകൾ തന്നെയാണ്.<ref name=Channel3000Meows/> === ചെവികൾ === പൂച്ചയുടെ ചെവിയിൽ 32 വ്യത്യസ്ത പേശികളുണ്ട്.<refcite web | title = At Home: Care / Health: Understanding Cats | url = http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0,1801,HGTV_3152_1380540,00.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080201133606/http://www.hgtv.com/hgtv/ah_pets_care_health/article/0%2C1801%2CHGTV_3152_1380540%2C00.html |date=2008-02-01 }} | accessdate ഇവയ്ക്ക് ഓരോ ചെവിയും സ്വതന്ത്രമായി ചലിപ്പിക്കാനാകും. ഇതുകൊണ്ട് തന്നെ ശരീരം ഒരു വശത്തേയ്ക്കും ചെവികൾ മറുവശത്തേയും ചലിപ്പിക്കാനും സാധിക്കും. മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുകളിലേയ്ക്ക് ചൂണ്ടുന്നതരത്തിലുള്ള നേരെയുള്ള ചെവികളാണുള്ളത്. നായകൾക്ക് ഉള്ളതുപോലെ മടങ്ങിയചെവികൾ വളരെ അപൂർവ്വമായേ ഇവയ്ക്കുണ്ടാകാറുള്ളൂ (സ്കോട്ടിഷ് ഫോൾഡ്സ് അത്തരം പൂച്ചയാണ്). പേടിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും ദേഷ്യം വന്നിരിക്കുമ്പോഴും പൂച്ച തന്റെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കും. കളിക്കുമ്പോഴും പിന്നിൽ നിന്നുള്ള ശബ്ദം ശ്രവിക്കേണ്ടപ്പോഴും പൂച്ച ഇതുപോലെ ചെവി പിന്നിലേയ്ക്ക് തിരിച്ച് വെയ്ക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ ചെവി എങ്ങനെ, ഏത് ഭാഗത്തേയ്ക്ക് തിരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്നു എന്നതിൽനിന്ന് പൂച്ചയുടെ വികാരം മനസ്സിലാക്കാനാകും. നൂറിൽ അധികം ശബ്ദം പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട് === കാ‍ലുകൾ === [[പ്രമാണം:Cat_12.jpg|right|thumb|പൂച്ച]] [[File:Cat paw.jpg|thumb|പൂച്ചയുടെ കാൽപ്പാദം]] പട്ടികളെപ്പോലെതന്നെ പൂച്ചകളും തങ്ങളുടെ ഉപ്പൂറ്റി നിലത്തൂന്നാതെയാണ് നടക്കുക, അതായത് തങ്ങളുടെ പാദത്തിന്റെ മുൻ‌ഭാഗം (toe) മാത്രം നിലത്തുമുട്ടുന്നതരത്തിൽ. പൂച്ചകളുടെ നടത്തം വളരെ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പുകളോടുകൂടിയാണ്. പൂച്ച തന്റെ പിൻ‌കാലുകൾ, മുൻ‌കാലുകൾ വച്ചയിടത്ത് തന്നെ വച്ചാണ് നടക്കുക. ഇത് പൂച്ചയ്ക്ക് നടക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും, കാൽപ്പാടുകൾ കുറയ്ക്കാനും സഹായിക്കുന്നു. അത്ര സുഖകരമല്ലാത്ത പ്രതലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ പിന്നിലെ കാല് മോശമായ എവിടെയെങ്കിലും വച്ച് അപകടം പറ്റാതിരിക്കാനും ഈ കൃത്യമായ ചുവടുവയ്പ്പ് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു. [[നായ|പട്ടികളുൾപ്പെടെയുള്ള]] മിക്ക [[സസ്തനി|സസ്തനികളും]] ഒരു വശത്തെ മുൻകാൽ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുമ്പോൾ മറുവശത്തെ പിൻ‌കാൽ ആണ് മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുക. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ മുന്നോട്ട് നീക്കുന്ന കാലുകൾ രണ്ടും ഒന്നിച്ച് തന്നെയായിരിക്കും.<ref> {{cite journal|title=Outline of Cat Lessons|journal=The School Journal|date=1900-12-22|first=Annetta F.|last=Armes|coauthors=|volume=LXI|issue=|pages=659|id= |url=http://books.google.com/books?id=-_gBAAAAYAAJ|format=|accessdate=2007-11-12 }}</ref> [[ഒട്ടകം|ഒട്ടകങ്ങൾ]], [[ജിറാഫ്|ജിറാഫുകൾ]], പേസേർസ് പോലെയുള്ള ചില കുതിരകൾ തുടങ്ങിയ ചുരുക്കം ചില മൃഗങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ചകളുടേതു പോലെ ഇങ്ങനെ കാൽ ചലിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. പക്ഷെ ഈ മൃഗങ്ങളുമായി പൂച്ചക്ക് ഇതിലൂടെ എന്തെങ്കിലും ബന്ധം ഉണ്ടെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ ഇതുവരെ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. പൂച്ചക്കുടും‌ബത്തിലുള്ള മറ്റ് മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ ([[ചീറ്റപ്പുലി|ചീറ്റപ്പുലികൾ]] ഒഴിച്ച്) പൂച്ചയ്ക്കും തങ്ങളുടെ [[നഖം|നഖങ്ങൾ]] കാലിന്റെ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും ആവശ്യാനുസരണം നീക്കാൻ കഴിയും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ പൂച്ചയുടെ നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്ക് വലിഞ്ഞ് ത്വക്കും രോമങ്ങളും ചേർന്ന് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കും. ഇത് തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾക്ക് തേയ്മാനം ഉണ്ടാകുന്നത് കുറയ്ക്കാനും നടക്കുമ്പോൾ ശബ്ദം കുറയ്ക്കാനും പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. മുൻ‌കാലുകളിലെ നഖങ്ങൾ പിൻ‌കാലുകളിൽ ഉള്ളതിനേക്കാൾ മൂർച്ച ഉള്ളവയായിരിക്കും. ഒരു കാലിലേത് മാത്രമായോ അല്ലെങ്കിൽ കൂട്ടമായോ തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നഖങ്ങൾ അകത്തേയ്ക്കും പുറത്തേയ്ക്കും നീക്കുന്നത് നിയന്ത്രിക്കാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. ഇരതേടുമ്പോഴും പ്രതിരോധം ആവശ്യമാകുമ്പോഴും മരം കയറുമ്പോഴും പുതപ്പ്, വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയടക്കമുള്ള ‍മിനുസമുള്ള പ്രതലങ്ങളിൽ നടക്കുമ്പോഴും തങ്ങളുടെ നഖങ്ങൾ പൂച്ച പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടാറുണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ പരവതാനിയിലും മറ്റും നടക്കുമ്പോൾ വളഞ്ഞ് പുറത്തേയ്ക്ക് നീണ്ട് നിൽക്കുന്ന നഖങ്ങൾ നൂലിലോ മറ്റോ കുടുങ്ങുമ്പോൾ രക്ഷപെടാനുള്ള തത്രപ്പാടിൽ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടവും സംഭവിക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ മുകളിലും താഴെയുമായി പതിയെ അമർത്തി നമുക്ക് അവയുടെ നഖങ്ങൾ പുറത്തേയ്ക്ക് കൊണ്ട് വരാൻ സാധിക്കും. മിക്ക പൂച്ചകൾക്കും മുൻ‌കാലുകളിൽ അഞ്ച് നഖങ്ങളും പിൻ‌കാലുകളിൽ നാലോ അഞ്ചോ നഖങ്ങളും ആണ് ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യർക്ക് ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെ ചിലപ്പോൾ വീട്ടുപൂച്ചകൾക്ക് അഞ്ചിലധികം നഖങ്ങൾ അപൂർവ്വമായി ഉണ്ടായി എന്ന് വരാം. <!-- The fifth front claw (the dewclaw) is in a more proximal position than those of the other claws. More proximally, there is a protrusion which appears to be a sixth "finger". --> മുൻ‌കാലുകളുടെ അടിയിൽ കട്ടിയുള്ള ത്വക്കും ഉണ്ടാകാറുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. നടക്കുമ്പോൾ ഇവകൊണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപകാരം ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിലും ചാടിവീഴുമ്പോൾ തെന്നൽ ഒഴിവാക്കാനായി ഇത് പൂച്ചയെ സഹായിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. === ത്വക്ക് === പൂച്ചകളുടെ ത്വക്ക് വളരെ അയഞ്ഞതാണ്. ഇത് പൂച്ചകളെ പിടിമുറുക്കി വച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളുടെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മെയ്‌വഴക്കത്തോടെ തിരിഞ്ഞ് പ്രത്യാക്രമിക്കാൻ പൂച്ചകളെ സഹായിക്കുന്നു. ത്വക്കിന്റെ പ്രത്യേകത കുത്തിവയ്പ്പ് നടത്തേണ്ടുന്ന അവസരങ്ങളിൽ വളരെ സഹായകരമാണ്. <ref>{{cite web | title = Vaccinate Your Cat at Home | url = http://www.drsfostersmith.com/pic/article.cfm?aid=87 | accessdate = 2006–10–18}}</ref> കഴുത്തിനു പിന്നിലുള്ള പൂച്ചയുടെ അയഞ്ഞ ത്വക്കാണ് തള്ളപ്പൂച്ച തങ്ങളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ കൊണ്ട് നടക്കുമ്പോൾ കടിച്ച് പിടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ ഭാഗത്തുള്ള ത്വക്കിൽ പിടിച്ചാൽ പൂച്ച വളരെ അടക്കവും ഒതുക്കവും കാണിക്കും. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചയെ അടക്കിനിർത്താൻ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ വലിയ പൂച്ചകൾക്ക് കുഞ്ഞ് പൂച്ചകളേക്കാൾ ഭാരം കൂടുതൽ ഉള്ളതിനാൽ, മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളെ എടുക്കാൻ ഈ ത്വക്കിൽ പിടിച്ച് ഉയർത്തുന്നതിനുപകരം പൃഷ്ഠത്തിന്റെ ഭാഗത്ത് ഒരു കൈയ്യും മുൻ‌കാലുകളുടേയും നെഞ്ചിന്റേയും ഇടയിൽ മറ്റേതും വച്ച് ഉയർത്തുന്നതാകും ഉചിതം. കൊച്ച് കുട്ടികളെപ്പോലെ പൂച്ച അപ്പോൾ തന്റെ തലയും മുൻ‌കാലുകളും തന്നെ എടുക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ തോളിലും പിൻ‌കാലുകളും പൃഷ്ഠവും ഈ വ്യക്തിയുടെ കയ്യിലെന്ന രീതിയിലും ആയി സുഖകരമായി കിടക്കും. ഇണ ചേരുമ്പോൾ ആൺപൂച്ച പെൺപൂച്ചയുടെ കഴുത്തിനുകടിച്ചുപിടിച്ച് പെൺപൂച്ച അനങ്ങുന്നതിനെ തടയുന്നതും ത്വക്കിന്റെ ഈ പ്രത്യേകത ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയാണ്‌. <ref>{{cite web | title = Scruffing your dog or cat | url = http://www.pets.ca/articles/article_scruffing.htm | accessdate = 2008–02–26}}</ref> === ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ === [[File:Eye of cat vijayanrajapuram 03.jpg|thumb|കണ്ണ്]] [[പ്രമാണം:A cat's nose in 2008.JPG|right|250px|thumb|പൂച്ചയുടെ മൂക്ക്]] {{main|പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ}} പൂച്ചയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയെ വേട്ടയാടലിനു സഹായിക്കുന്നു. കേൾവിശക്തി, കാഴ്ചശക്തി, രുചിയറിയാനുള്ള ശക്തി, സ്പർശനസംവേദനികൾ എന്നിവ വളരെയധികം പുരോഗമിച്ചവയായതിനാൽ പൂച്ച സസ്തനികളുടെ ഇടയിലെ ഏറ്റവും കഴിവുള്ള മൃഗങ്ങളിലൊന്നാണ്. മനുഷ്യനേക്കാൾ പകൽക്കാഴ്ച കുറവാണെങ്കിലും രാത്രിയിലുള്ള കാഴ്ച ‍മനുഷ്യനേക്കാൾ വളരെയധികം മികച്ചതാണ്. കേൾവിശക്തിയുടെ കുറഞ്ഞ പരിധി മനുഷ്യരുടേതിനു തുല്യമാണെങ്കിലും മനുഷ്യർക്ക് കേൾക്കാവുന്നതിലും വളരെ ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ (64 കിലോ ഹേർട്സ് വരെ) പൂച്ചയ്ക്ക് കേൾക്കാനാകും. ഇത് (1.6 ഒക്റ്റേവ്) മനുഷ്യന്റെ പരിധിയേക്കാളും ഒരു ഒക്റ്റേവ് [[നായ്|പട്ടിയുടെ]] പരിധിയേക്കാളും കൂടുതലാണ്.<ref>{{cite web | url = http://www.lsu.edu/deafness/HearingRange.html | author=Strain, G. M. | title=How Well Do Dogs and Other Animals Hear? | publisher=Louisiana State University | accessdate=2007-05-15}}</ref> മണക്കുവാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് മനുഷ്യനേക്കാൾ പതിനാലു ഇരട്ടി അധികമാണ്. <ref name="senseofsmell">{{cite web | url = http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | title = The Nose Knows | publisher = About.com | accessdate = 2006–11–29 | archive-date = 2010-12-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101206020645/http://cats.about.com/cs/felineanatomy/a/catsnose_scent.htm | url-status = dead }}</ref> പൂച്ചയ്ക്ക് മുഖത്തും ശരീരത്തിലും ഉള്ള പല സ്പർശനസംവേദികളായ രോമങ്ങൾ (മീശരോമങ്ങൾ പോലെ) പൂച്ചയെ പരിസരം മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഇന്നത്തെ പൂച്ചകളിലേയ്ക്കുള്ള പരിണാമപക്രിയയിൽ എപ്പോഴോ പൂച്ചയ്ക്ക് മധുരം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള രണ്ടു ജീനുകളിൽ ഒന്ന് നഷ്ടപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=sugar>{{cite journal | last = Li | first = Xia | coauthors = Weihua Li, Hong Wang, Jie Cao, Kenji Maehashi, Liquan Huang, Alexander A. Bachmanov, Danielle R. Reed, Véronique Legrand-Defretin, Gary K. Beauchamp, Joseph G. Brand | title = Pseudogenization of a Sweet-Receptor Gene Accounts for Cats' Indifference toward Sugar | journal = PLOS Genetics | volume = 1 | issue = 1 | publisher = [[Public Library of Science]] | month = July | year = 2005 | doi = 10.1371/journal.pgen.0010003 | accessdate = 2006–11–08}}</ref> === ചയാപചയം === [[പ്രമാണം:2 russian street cats-crop.jpg|thumb|right|250px|ചുരുണ്ടുകൂടിക്കിടക്കുന്ന രണ്ട് പൂച്ചകൾ]] മറ്റുമൃഗങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ നേരം ഉറങ്ങിയാണ് പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ഊർജ്ജം സംരക്ഷിക്കുന്നത്. പ്രായമാകും തോറുമാണ് ഇവ ഉറങ്ങാൻ കൂടുതൽ താത്പര്യം കാണിക്കുന്നത്. 13-14 മണിക്കൂർ ആണ് ശരാശരി ഉറക്കസമയമെങ്കിലും ദൈർഘ്യം 12 മുതൽ 16 മണിക്കൂറ് വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ട് കാണാറുണ്ട്. ഒരു ദിവസം ഇരുപത് മണിക്കൂർ വരെ ചില പൂച്ചകൾ ഉറങ്ങാറുണ്ട്. വളരെ കുറച്ച് സമയത്തേയ്ക്ക് ഉറങ്ങാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവിനെ ''[[പൂച്ചയുറക്കം]]'' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കാറുള്ളത്. വളരെക്കുറച്ച് സമയം മനുഷ്യർ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അതിനെ പൂച്ചയുറക്കം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. പൂച്ചകൾ വൈകുന്നേരവും അതിരാവിലേയുമാണ് കൂടുതലായി ഊർജ്ജ്വസ്വലരായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.<ref>Animal Doctor (July 9 2002). "Dear Dr. Fox". ''The Washington Post'', p. C10.</ref><ref>{{cite book | author = Ring, Ken and Romhany, Paul | date = [[1999-08-01]] | title = Pawmistry: How to Read Your Cat's Paws | publisher = Ten Speed Press | location = Berkeley, California | pages = p. 10 | id = ISBN 1-58008-111-8}}</ref>ശൗര്യം അവയുടെ സഹവാസവും ജാതിയുമനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നവ മെലിഞ്ഞതും കൂടുതൽ ചുറുചുറുക്കുള്ളവയുമാണെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവ വണ്ണമുള്ളതും എന്നാൽ ഊർജ്ജസ്വലത കുറവുള്ളവയുമാണ് പൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ശരീരതാപനില 38 ഡിഗ്രി സെന്റിഗ്രേഡിനും 39 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡിനും ഇടയിലാണ്. <ref>{{cite web | title = Normal Values For Dog and Cat Temperature, Blood Tests, Urine and other information in ThePetCenter.com | url = http://www.thepetcenter.com/exa/nv.html | accessdate = 2005–08–01}}</ref> <!-- A cat is considered [[febrile]] ([[hyperthermia|hyperthermic]]) if it has a temperature of 39.5&nbsp;°C (103&nbsp;°F) or greater, or [[hypothermic]] if less than 37.5&nbsp;°C (100&nbsp;°F). --> മനുഷ്യരുടെ ശരാശരി ശരീരതാപനില 36.8 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡ് ആണ്. ഒരു വീട്ടുപൂച്ചയുടെ സ്വാഭാവികമായ ഹൃദയമിടിപ്പ് ഒരു മിനുട്ടിൽ 140 മുതൽ 220 മിടിപ്പ് വരെയാണ്. ഇത് പൂച്ചയുടെ അപ്പോഴത്തെ വികാരനില അനുസരിച്ചായിരിക്കും. വിശ്രമിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ മിനിട്ടിൽ 150 മുതൽ 180 മിടിപ്പ് വരെയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുക. ഇത് മനുഷ്യരുടേതിന്റെ ഇരട്ടിയാണ്. === വൃക്കകൾ === വൃക്കകൾ തകരാറിലായ പൂച്ചകളുടെ ജീവൻ വർഷങ്ങളോളും നീട്ടിക്കൊണ്ട് പോകാൻ സ്ഥിര‍മായുള്ള കുത്തിവയ്പ്പ് കൊണ്ട് സാധിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ പൂച്ചകൾക്ക് ഡയാലിസിസ് വേണ്ടി വരാറില്ല. <ref>{{cite web | title = The Cat Comes Back | url = http://www.wgrz.com/news/columnist/RKellman/KellmansCorner_article.aspx?storyid=37606 | accessdate = 2006–10–18}}</ref><ref>{{cite web | title = How to Give Subcutaneous Fluids to a Cat | url = http://www.wikihow.com/Give-Subcutaneous-Fluids-to-a-Cat | accessdate = 2006–10–18}}</ref> == ഭക്ഷണം == [[File:Breast feeding cat.ogv|thumb|കുഞ്ഞുങ്ങളെ മുലയൂട്ടുന്ന പൂച്ച]] [[പ്രമാണം:Mouse kill.jpg|thumb|250px|[[എലി|എലിയെ]] കൊന്ന് തിന്നുന്ന ഒരു പൂച്ച]] പൂച്ചകൾ മാംസാഹാരപ്രമുഖരാണ്. സസ്യഭക്ഷണം ദഹിക്കാനുള്ളതരത്തിൽ അല്ല അവയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയങ്ങൾ. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[മാംസഭുക്ക്]] ആയിട്ടാണ് പൂച്ചയെ കണക്കാക്കുന്നത്. അത്യാവശ്യ [[അമിനോ അമ്ലങ്ങൾ|അമിനോ അമ്ലങ്ങ: ളിലൊന്നായ]] [[ടോറീൻ]] ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ അതിനുവേണ്ടി മറ്റ് മാംസങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചേ മതിയാകൂ. {{Fact}}. പൂച്ചയുടെ പല്ലുകൾ മാംസാഹാരത്തിനനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ജനിതകമായി പരിണമിച്ചതുപോലെ തന്നെ പൂച്ചയുടെ കുടലിൽ മാംസാഹാരം ദഹിക്കേണ്ട ഭാഗം ഒഴികെയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ പരിണാമപ്രക്രിയയിൽ ചെറുതായതും പൂച്ചയെ മാംസാഹാരപ്രിയൻ ആക്കുന്നു. <ref>{{cite journal |author=Zoran DL |title=The carnivore connection to nutrition in cats |journal=Journal of the American Veterinary Medical Association |volume=221 |issue=11 |pages=1559-67 |year=2002 |doi=10.2460/javma.2002.221.1559 |url=http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090326145222/http://www.catinfo.org/zorans_article.pdf |archivedate=2009-03-26 |access-date=2008-03-09 |url-status=dead }}</ref> ഇതുമൂലം സസ്യാഹാരം ദഹിപ്പിക്കാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവ് വളരെ പരിമിതമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ടോറീൻ]] സസ്യവർഗ്ഗങ്ങളിൽ കുറവും മാംസഭക്ഷണത്തിൽ താരതമ്യേന കൂടുതലുമാണ്. കണ്ണുകളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും കാഴ്ചശക്തിക്കും വളരെയധികം ആവശ്യമുള്ള ഒരു പ്രധാന അമിനോ സൾഫോണിക്ക് അമ്ലമാണ് [[ടോറീൻ]]‍. ഇതിന്റെ അഭാവം കണ്ണിലെ റെറ്റിന ചെറുതാകാനും നശിച്ചുപോ‍കാനും തന്മൂലം ഒരിക്കലും ഭേദമാകാത്തരീതിയിൽ കാഴ്ചശക്തി തന്നെ ഇല്ലാതായിപ്പോകാനും കാരണമാകും. മാംസാഹാരത്തിനു ഇത്രയധികം യോജിച്ച ശരീരപ്രകൃതി ആണെങ്കിലും, പൂച്ച തന്റെ ഭക്ഷണത്തിൽ ചെറിയ അളവിൽ ചെടികൾ, ഇലകൾ, പുല്ല് തുടങ്ങിയ സസ്യഭക്ഷണം ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്. വയറ് കേടാകുമ്പോൾ അത് ഭേദമാക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതെന്നും, അതല്ല, ഭക്ഷണത്തിൽ നാരുകളും ധാതുക്കളും ഉൾപ്പെടുത്താൻ ആണ് ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും രണ്ട് വാദങ്ങളുണ്ട്. ചില ചെടികൾ പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യത്തിനു മോശമായതിനാൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നവർ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ് ഇത്. ഉദാഹരണത്തിനു, [[ഈസ്റ്റർ ലില്ലി]] ചെടി കഴിക്കുന്നത് പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ വൃക്കതകരാറ് ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഫിലൊഡെൻഡ്രോൺ എന്ന ചെടിയും പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വിഷച്ചെടിയാണ്. പൂച്ചപ്രേമികളുടെ അസ്സോസിയേഷൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിക്കുവാൻ പാടില്ലാത്ത സസ്യങ്ങളുടെ ഒരു പട്ടിക തന്നെ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/plants.html | title = Plants and Your Cat | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100326074750/http://www.cfainc.org/articles/plants.html | url-status = dead }}</ref> എത്രയധികം സസ്യാഹാരം കൊടുത്താലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്നത്ര പോഷകം ലഭിക്കുകയില്ല. {{fact}} എന്നാൽ കൃത്രിമമായി [[ടോറീൻ]] ചേർത്തപലതരം സസ്യഭക്ഷണങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്കായി വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്; ഇത് ഒരു പരിധിവരെ പോഷകക്കുറവ് നികത്തിയേക്കാം. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോട് പ്രിയം ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രോട്ടീനും കൊഴുപ്പും നിറഞ്ഞ ഭക്ഷണങ്ങളോട്. എങ്കിലും മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണം മാത്രം പൂച്ചയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന സമ്പൂർണ്ണാഹാരമാകുന്നില്ല, അത് മാംസാഹാരം ആണെങ്കിൽകൂടി.{{fact}} തങ്ങളുടെ ആവശ്യത്തിനനുസരിച്ച് മാത്രമേ പൂച്ചകൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും കൂടുതലായി ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽ പൂച്ചകൾ വല്ലാതെ തടിക്കാറുണ്ട്. വയസ്സാകുന്തോറുമാണ് പൂച്ചകൾ കൂടുതലായി ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത കാണിക്കാറുള്ളത്.{{fact}} ഇത് പ്രമേഹം അടക്കമുള്ള പല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാൻ കാരണമാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിന്റെ അകത്ത് മാത്രം കഴിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് വീട്ടിൽ തന്നെ ചെറിയ വ്യായാമങ്ങൾ നൽകേണ്ടുന്നതും ഭക്ഷണം ക്രമീകരിക്കേണ്ടതും ആവശ്യമാണ്. ഭക്ഷണക്കാര്യത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്റെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളുണ്ട്. ഇത് മധുരം തിരിച്ചറിയാനുള്ള കഴിവ് പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടാകാം. മറ്റ് സസ്തനികൾക്കില്ലാത്ത ഒരു പ്രത്യേകത പൂച്ചകൾക്കുണ്ട്. മനഃപൂർവം പൂച്ച പട്ടിണി കിടക്കാറുണ്ട്. താൻ മുൻപ് കഴിച്ചിട്ടുള്ള രുചികരമായ ഭക്ഷണം കൊടുത്താൽപ്പോലും അപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല എന്ന് വരും. ഇത് പൂച്ചയുടെ ദഹനേന്ദ്രിയത്തിന് (''vomeronasal or Jacobson's organ'') ഒരു പ്രത്യേക ഭക്ഷണം ശീലമായതുകൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ ഉടമസ്ഥരിൽ നിന്ന് അതൊരു പ്രത്യേകം ഭക്ഷണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ ആയിരിക്കും.{{fact}} സ്ഥിരമായി കഴിക്കുന്ന ഭക്ഷണത്തിനോടുള്ള മടുപ്പ് കാരണം വീണ്ടും അത് കഴിക്കാൻ തോന്നുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ച തയ്യാറാകും.{{fact}} തന്റെ ആരോഗ്യം വഷളാകുന്നതുവരെ പട്ടിണി കിടക്കാൻ പൂച്ചകൾ സ്വയം തയ്യാറാകുന്നത് വളരെ അപൂർവ്വമാണ്. പൂച്ചയുടെ ഭാരം പെട്ടെന്ന് വളരെയധികം കുറഞ്ഞാൽ ഹെപ്പാറ്റിക് ലിപ്പിഡോസിസ്(hepatic lipidosis) എന്ന മാരകമായ അവസ്ഥ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യത ഉണ്ട്. വീണ്ടും പട്ടിണി കിടക്കാൻ നിർബന്ധിതനാക്കുന്ന തരത്തിൽ വിശപ്പിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്ന കരളിന്റെ വൈകല്യമാണ് അത്. 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മരണം വരെ സംഭവിച്ചേക്കാവുന്നതരത്തിൽ മാരകമാണ് ഈ രോഗം. [[കാറ്റ്നിപ്പ്]] (catnip) ചെടിയോട് ചില പൂച്ചകൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക താത്പര്യം തോന്നാറുണ്ട്. ഈ ചെടി പൂച്ച കഴിക്കാറില്ലെങ്കിലും ഇതിനെ തട്ടിക്കളിക്കാനും അതിന്റെ മുകളിൽ കിടന്നുരുളാനും ഇടയ്ക്കൊന്ന് ചവയ്ക്കാനും ഒക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് രസമാണ്. കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾ മാത്രമേ പൂച്ച ഈ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കാറുള്ളൂ. ഒന്ന് രണ്ട് മണിക്കൂർ കഴിയുമ്പോൾ പൂച്ചയ്ക്ക് വീണ്ടും താത്പര്യം തോന്നി ഇത് തന്നെ വീണ്ടും ചെയ്യും. ഇത്രയധികം താത്പര്യം ഇല്ലെങ്കിലും, ചെറിയൊരളവിൽ ''Mmint'', ''Valerian'' എന്നീ ചെടികളോടും പൂച്ചയ്ക്ക് കൗതുകമുണ്ടാകാറുണ്ട്. അസ്വാഭാവികമായ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന സ്വഭാവവും പൂച്ചകൾ കാണിക്കാറുണ്ട്. [[പ്ലാസ്റ്റിക്]], തുണിത്തരങ്ങൾ, [[കമ്പിളി]] എന്നിവയൊക്കെ ചിലപ്പോൾ പൂച്ച കഴിക്കും. ഇത് വലിയൊരളവ് വരെ ദഹിക്കാതെ പുറത്തേയ്ക്ക് പോകുന്നതിനാൽ ഇതൊരു ആരോഗ്യപ്രശ്നം ആകാറില്ല. എന്നാലും വലിയ അളവിൽ ഇത് കഴിച്ചാൽ, ഉദാഹരണത്തിനു ഒരു സോക്സ് മുഴുവനായി കഴിച്ചാൽ, പൂച്ചയ്ക്ക് ഇത് മാരകമാകും. ഈ സ്വഭാവസവിശേഷത ബർമ്മീസ്, ഓറിയെന്ററ്റ്, സയാമീസ് എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങളിലും, ഇവയുടെ താവഴികളിൽ ഉള്ള മറ്റ് വർഗ്ഗങ്ങളിലുമാണ് കൂടുതലായി കാണപ്പെടാറുള്ളത്.{{fact}} ==== വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ ==== പൂച്ചയുടെ [[കരൾ]] മറ്റ് മൃഗങ്ങളുടെതുപോലെ വിഷപദാർത്ഥങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശക്തി ഉള്ളവയല്ല. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന പല പദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. <ref name="judy"/><ref name="vetinfo"/> പൂച്ചകൾ ഉള്ള വീട്ടിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള പദാർത്ഥങ്ങളുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയും, ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമാണ്. സ്ഥിരമായി രോഗഗ്രസ്തരായി പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള വിഷപദാർത്ഥങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം വീട്ടിൽ ഉണ്ടാവാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, വേദനസംഹാരിയായ പാരസെറ്റമോൾ, അസെറ്റമിനോഫിൻ, എന്നിവയൊക്കെ പൂച്ചയ്ക്ക് വളരെയധികം ഹാനികരമാണ്. ഇവ പുറംതള്ളാനുള്ള രാസത്വരികം പൂച്ചകൾക്ക് ഉത്പാദിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ വളരെ ചെറിയ അളവിൽ ഇവ അകത്ത് ചെല്ലുന്നതുതന്നെ പൂച്ചയെ അപകടാവസ്ഥയിലാക്കും. <ref name="CanVetJ2003-Allen">{{cite journal | author = Allen AL | title = The diagnosis of acetaminophen toxicosis in a cat | journal = Canadian Veterinary Journal | year = 2003 | pages = 509-10 | volume = 44 | issue = 6 | id = PMID 12839249 | url = http://www.pubmedcentral.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=12839249}}</ref><ref name="vetinfo"/> പൂച്ച ഇവ കഴിച്ചെന്ന് സംശയം തോന്നിയാൽ ഉടനെ മൃഗഡോക്റ്ററെ കാണിക്കേണ്ടതാണ്. <ref name="VetHumToxicol1998-Villar">{{cite journal | author = Villar D, Buck WB, Gonzalez JM | title = Ibuprofen, aspirin and acetaminophen toxicosis and treatment in Dogs and Cats | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1998 | pages = 156-62 | volume = 40 | issue = 3 | id = PMID 9610496}}</ref> വാതത്തിന്റെ ചികിത്സക്കായി കൊടുക്കുന്ന ആസ്പിരിൻ പോലും പൂച്ചയ്ക്ക് അളവിൽ കൂടിയാൽ അപകടമാണെന്നതിനാൽ ശ്രദ്ധിച്ച് കൊടുക്കേണ്ടതാണ്. <ref name="vetinfo"/> അതുപോലെ മുടികൊഴിച്ചിലിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന മിനൊക്സിഡിൽ പൂച്ചയുടെ ത്വക്കിൽ പുരട്ടിയതുകാരണം പൂച്ചകൾക്ക് സാരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടായതായി കാണപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal | author = Camille DeClementi | coauthors = Keith L. Bailey, Spencer C. Goldstein, and Michael Scott Orser | title = Suspected toxicosis after topical administration of minoxidil in 2 cats | journal = Journal of Veterinary Emergency and Critical Care | year = 2004 | month = December | pages = 287–292 | volume = 14 | issue = 4 | id = {{doi|10.1111/j.1476-4431.2004.04014.x}} | accessdate= 2007–01–18}}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | title = Minoxidil Warning | accessdate = 2007–01–18 | publisher = ShowCatsOnline.com | quote = Very small amounts of Minoxidil can result [in] serious problems or death | archive-date = 2007-01-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070103001500/http://showcatsonline.com/x/minoxidil.htm | url-status = dead }}</ref> കീടനാശിനികളും കളനാശിനികളും പോലെയുള്ള സ്പഷ്ടമായ വിഷപദാർത്ഥങ്ങൾ കൂടാതെ പൂച്ചകൾക്ക് അപകടകരമാ‍യ വീട്ടുസാധനങ്ങളിൽ മോത്ത്ബോൾ (mothball), നാഫ്തലീൻ ഉത്പന്നങ്ങളും<ref name="vetinfo"/> ഫീനോൾ, ഡെറ്റോൾ, ലൈസോൾ തുടങ്ങിയ തറ തുടയ്ക്കുന്ന ഉത്പന്നങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="vetinfo">{{cite web | url = http://www.vetinfo4cats. com/ctoxin.html | title = Toxic to Cats | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Vetinfo4Cats }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.<ref>{{cite journal | author = Rousseaux CG, Smith RA, Nicholson S | title = Acute Pinesol toxicity in a domestic cat | journal = Vet Hum Toxicol | year = 1986 | pages = 316-7 | volume = 28 | issue = 4 | id = PMID 3750813 | url= http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=3750813&dopt=Abstract}}</ref>. മഞ്ഞ് ഉരുക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന എതിലിൻ ഗ്ലൈക്കോൾ പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിലും ഒരു സ്പൂൺ നിറയെ ഇത് കഴിക്കുന്നതുപോലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഹാനികരമായേക്കാം. <ref>{{cite web | url = http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | title = Antifreeze Warning | publisher = The Cat Fanciers' Association, Inc. | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2009-06-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090620095612/http://www.cfainc.org/articles/antifreeze.html | url-status = dead }}</ref> മനുഷ്യരുടെ ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങളും പൂച്ചകൾക്ക് ഹാനികരമാകാറുണ്ട്. വളരെക്കുറച്ച് പൂച്ചകളേ ചോക്കളേറ്റ് കഴിക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ചോക്കളേറ്റിൽ ഉണ്ടാകുന്ന തിയോബ്രോമിൻ പൂച്ചയ്ക്ക് വിഷബാധയുണ്ടാക്കിയേക്കാം. ഉള്ളിയും ഇഞ്ചിയും കൂടിയ അളവിൽ കഴിച്ച പൂച്ചകളിൽ വിഷബാധ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="vetinfo"/> ഫിനോൾ കലർന്ന ബിസ്പെനോൾ എ എന്ന പദാർത്ഥം ഉപയോഗിച്ച് സീൽ ചെയ്യുന്ന ടിന്നിൽ കിട്ടുന്ന പൂച്ചഭക്ഷണം വരെ പൂച്ചകൾക്ക് മോശമായി ഭവിക്കാറുണ്ട്, ശാസ്ത്രീയമായി കാരണം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും.<ref name="vetinfo"/> പൂച്ചയടക്കമുള്ള പല മൃഗജാതികൾക്കും വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന അലങ്കാരച്ചെടികൾ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട്. <ref name="judy">{{cite web | url = http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | title = Substances That Are Poison to Pets | accessdate = 2007–01–18 | publisher = Judy's Health Cafe.com | archive-date = 2007-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070206040257/http://www.judyshealthcafe.com/articles/substances.html | url-status = dead }}</ref>. പൂച്ചകൾ ഇത്തരം ചെടികൾ കഴിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. == സ്വഭാവം == === സാമൂഹിക ജീവിതം === [[പ്രമാണം:Listen, do you want to know a secret.jpg|right|thumb|250px|മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി പൂച്ച അടുപ്പം സ്ഥാപിച്ചേക്കാം. ഇവിടെ ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയുടെ രോമം മിനുക്കിക്കൊടുക്കുന്നു.]] ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി മനുഷ്യരുടേയും വളർത്തു മൃഗങ്ങളുടേയും സഹവാസം മൂലം ഒരു നാട്ടുമൃഗമായി മെരുങ്ങാൻ പൂച്ചയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പൂച്ചയെ വളർത്തുന്ന വ്യക്തിയെ പൂച്ച തങ്ങളുടെ അമ്മയെയെന്നപോലെ സ്നേഹിക്കുമെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ, പൂച്ചകൾ വലുതായാലും അവരുടെ ചെറുപ്പക്കാലത്തുള്ളതുപോലെ തന്നെ ജീവിക്കുന്നുവെന്നും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>[http://animal.discovery.com/guides/cats/body/maturity.html Cat Guide: Adolescence and Sexual Maturity] Animal Planet</ref> പൊതുവേ പൂച്ചകൾ നന്നായി ഇണങ്ങുന്നവരാണെങ്കിലും മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങാതെ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ എണ്ണവും കുറവല്ല. മുതിർന്ന പൂച്ചകൾ ചെറിയ പൂച്ചകളോട് അസഹിഷ്ണുതയോടെ പെരുമാറുന്നതായും ചിലപ്പോൾ മാന്തിയും കടിച്ചും അവയെ ആക്രമിക്കുന്നതായും കാണപ്പെടാറുണ്ട്. <ref>{{cite journal | url = http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | format = pdf | title = Intercat aggression in households following the introduction of a new cat | author = E. Levine | coauthors = P. Perry, J. Scarlett, K. A. Houpt | journal = Applied Animal Behaviour Science | issue = 90 | year = 2005 | pages = 325–336 | doi = 10.1016/j. applanim.2004.07.006 <!-- Retrieved from URL by DOI bot --> | access-date = 2008-10-14 | archive-date = 2009-03-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090326225932/http://faculty.washington.edu/jcha/330_cats_introducing.pdf | url-status = dead }}</ref> === സഹജീവനം === പൂച്ചകളുടെ സാമൂഹികസ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു വഴി അവയെ നിരീക്ഷിക്കലാണ്. വളര്ത്ത്പൂച്ചകൾ, കോളനികൾ എന്നപോലെ തങ്ങളുടെ പ്രദേശപരിധി അവർ തന്നെ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ഇതിൽ ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ പൂച്ചകളുടേത് വലിയ കോളനികളും അല്ലാത്തവയുടേത് ചെറിയ കോളനികളും ആയിരിക്കും. ഇവയുടെ ഇടയിൽ ആരുടേയും സ്വന്തമല്ലാത്ത സ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ടാകും. ഇവിടെ പൂച്ചകൾ സമാധാനപരമായി പെരുമാറും. പക്ഷെ സ്വന്തം കോളനിയിൽ വരുന്ന മറ്റ് പൂച്ചകളെ പൂച്ച വിരട്ടി ഓടിക്കും. ആദ്യം തുറിച്ചു നോക്കിയും ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും മുറുമുറുത്തും തന്റെ ശത്രുവിനെ ഓടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും, വഴങ്ങിയില്ലെങ്കിൽ ഒച്ചയുണ്ടാക്കി ആക്രമിക്കുകയും ആണ് പൂച്ച ചെയ്യുക. ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നതുകൊണ്ടാകാം, പൂച്ചകൾക്ക് ജീവിക്കാനായി ഒന്നിച്ച് നിൽക്കുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ല. അതായത് ഭക്ഷണം കണ്ടെത്താനും സ്വന്തം രക്ഷയ്ക്കും മറ്റും ഒരു പൂച്ച മറ്റൊരു പൂച്ചയെ ആശ്രയിക്കില്ല. പട്ടിയെപ്പോലെയോ സിംഹത്തെപ്പോലെയോ കൂട്ടമായി ഇരതേടാൻ പൂച്ച പോകാറില്ല. (സ്വയം നക്കി ശരീരം എപ്പോഴും ശുചിയായി വയ്ക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ സ്വഭാവം ഇതിനോട് ചേർത്ത് വായിക്കാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ പൂച്ചയുടെ നാറ്റം ഒഴിവാക്കി, തന്നെ ശത്രുക്കൾ കണ്ട്പിടിക്കുനതിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ പട്ടിയ്ക്ക് ശരീരദുർഗന്ധം ഉള്ളത് ഇരപിടിക്കുമ്പോൾ സഹായകരമാകുകയാണ് ചെയ്യുക. ഒരു പട്ടിയുടെ നാറ്റം മനസ്സിലാക്കി അവിടെ നിന്ന് രക്ഷപെടാൻ നോക്കുമ്പോൾ മറ്റ് പട്ടികളുടെ കയ്യിൽ പെടുകയാണ് പട്ടിയുടെ ഇരയ്ക്ക് സംഭവിക്കുക. പക്ഷെ ഇതിനു തങ്ങളുടെ ഇടയിലുള്ള വിനിമയം നന്നായിരിക്കണം. പട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിന് ഇത് നല്ലവണ്ണം ഉണ്ടെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് ഈ കഴിവ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച ഒറ്റയ്ക്കേ ഇര തേടുകയുള്ളൂ) === ആക്രമണോത്സുകത === [[പ്രമാണം:Gato_enervado_pola_presencia_dun_can.jpg|thumb|right|250px|നടു വളച്ച്, ഒരു വശത്തേയ്ക്ക് ചരിഞ്ഞ്, ശബ്ദമുണ്ടാക്കി ആത്മസംരക്ഷണത്തിനു തയ്യാറെടുക്കുന്ന പൂച്ച]] അതിർത്തിയുടെ പേരിലോ, ഇണയുടെ പേരിലോ, മറ്റൊരാളെ തോൽപ്പിക്കാണോ, എതിർത്ത് നിൽക്കാനോ ഒക്കെയായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽ ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പൂച്ചകൾ സാധാരണയായി തങ്ങളുടെ ശരീരം വളച്ച് രോമങ്ങൾ ഉയർത്തി നിർത്തി തങ്ങളുടെ ശരീരവലിപ്പത്തിനെ പെരുപ്പിച്ച് കാണിക്കാറുണ്ട്. കൈകൾ കൊണ്ട് ശക്തിയായി എതിരാളിയുടെ മുഖത്തും ശരീരത്തിലും അടിച്ചും കടിച്ചും ഒക്കെയാണ് പൂച്ചക്കൾ ആക്രമിക്കുക. സാധാരണ തോൽക്കും എന്നുറപ്പായാൽ സാരമായ മുറിവുകൾ എൽക്കുന്നതിനുമുൻപ് തന്നെ പൂച്ച രക്ഷപ്പെടാറാണ് പതിവെങ്കിലും അപൂർവ്വമായി മാരകമായ മുറിവ് തന്റെ എതിരാളിയിൽ ഏൽപ്പിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് സാധിക്കാറുണ്ട്. മുഖത്തും ചെവികളിലുമൊക്കെയായി ചെറിയ മുറിവേ പൂച്ചയ്ക്ക് എൽക്കാറുള്ളുവെങ്കിലും ആ മുറിവിൽ അണുബാധ ഉണ്ടായി പൂച്ചകൾക്ക് അപകടം സംഭവിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ആക്രമണമാണ് ഫെലൈൻ ഇമ്യൂണോ ഡെഫിഷ്യൻസി വൈറസ് (''FIV'') എന്ന കീടാണുവിന്റെ പ്രചരണത്തിന്റെ മുഖ്യകാരണം എന്നും വിശ്വസിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ലൈംഗികപരമായി സജീവമായ ആൺ പൂച്ചകൾ തങ്ങളുടെ ജീവിതകാലത്തിൽ പല പൂച്ചകളുമായും ആക്രമണത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ മുഖത്തിലും ചെവികളിലും ഒക്കെ പല മുറിവിന്റെ പാടുകളും ശേഷിപ്പിക്കും. തങ്ങളുടെ കുട്ടികളെ രക്ഷിക്കാനും തങ്ങളുടെ അതിർത്തി സംരക്ഷിക്കാനായും ഒക്കെ പെൺപൂച്ചകളും മറ്റുള്ളവരെ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്. പാമ്പ്‌ പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുകളുടെ ശത്രു ജീവി കൂടി ആയതിനാൽ അവയെ കണ്ടാൽ പൂച്ചകൾ ആക്രമിക്കുകയോ കൊല്ലുകയോ ചെയ്യാറുണ്ട്. അതിനാൽ പാമ്പ്‌ ശല്യം കുറയ്ക്കാനും വീടുകളിൽ പൂച്ചയെ വളർത്താറുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും ചിലപ്പോൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പാമ്പിന്റെ കടിയേൽക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. === കളികൾ === [[പ്രമാണം:Catplay-fight.JPG|thumb|250px|കളിയായി വഴക്കിടുന്ന പൂച്ചകൾ.]] വളർത്ത് പൂച്ചകൾ, പ്രത്യേകിച്ചും പൂച്ചക്കുട്ടികൾ കളികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നത് സാധാരണമാണ്. ഈ പെരുമാറ്റം ഇരപിടിക്കലിന്റെ ഒരുതരം അനുകരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇത്തരം കളികൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പതുങ്ങിയിരിക്കാനും, ഇരപിടിക്കാനും, ഇരയെ കൊല്ലുവാനും ഒക്കെയുള്ള പരിശീലനവും ആകുന്നു. <ref>{{cite journal |author=Poirier FE, Hussey LK |title=Nonhuman Primate Learning: The Importance of Learning from an Evolutionary Perspective |journal=Anthropology & Education Quarterly |volume=13 |issue=2 |pages=133–148 |year=1982 |url=http://www.jstor.org/view/01617761/sp050045/05x1830j/0 |doi=10.1525/aeq.1982.13.2.05x1830j |format={{dead link|date=June 2008}} – ^{[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=author%3A+intitle%3ANonhuman+Primate+Learning%3A+The+Importance+of+Learning+from+an+Evolutionary+Perspective&as_publication=Anthropology+%26+Education+Quarterly&as_ylo=1982&as_yhi=1982&btnG=Search Scholar search]}}}</ref> തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഒരു നൂലോ വള്ളിയോ, നിലത്ത് അശ്രദ്ധമായി കിടക്കുന്ന ഒരു ചരടോ, അങ്ങനെ എന്തെങ്കിലും മതി ഒരു പൂച്ചയെ കൌതുകപ്പെടുത്താൻ. ഇങ്ങനെ നൂലുകളുമായി പൂച്ച കളിക്കുന്നത് പല കാർട്ടൂണുകളിലും ചിത്രങ്ങളിലും വിഷയമായിട്ടുണ്ട്. അമ്മപ്പൂച്ചയുടെ വാലും ഇങ്ങനെ പൂച്ച തട്ടിക്കളിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ നൂല് വിഴുങ്ങുന്നത് പൂച്ചയ്ക്ക് ആപത്കരമാണ്. അത് വയറിൽ കുടുങ്ങി രോഗങ്ങളോ മരണമോ ഒക്കെയും സംഭവിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് വളർത്ത് പൂച്ചകൾക്ക് കളിക്കാനായി ഉടമകൾ നേർത്ത ലേസർ രശ്മികൾ കൊണ്ട് നിലത്ത് വരയ്ക്കാറുണ്ട്, പൂച്ചയ്ക്ക് ആ ലേസർ ബിന്ദുവിനെ പിന്തുടരുന്നത് ഇഷ്ടമാണ്. ഈ ലേസർ കൊണ്ട് പൂച്ചയുടെ കണ്ണിന് എന്തെങ്കിലും അപകടം പിണഞ്ഞതായി അറിവില്ല. ലേസർ പേനകൾ പ്രചാരത്തിനാകുന്നതിനുമുൻപ് ടോർച്ചിന്റെ വെളിച്ചവും ഈർക്കിലും ഓലയും ഒക്കെ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതേ കളിയുടെ ഭാഗമായി പൂച്ചകൾ തമ്മിൽതമ്മിലും ഉടമയോടും ഒക്കെ അടി കൂടാറുണ്ട്. എങ്കിലും പൂച്ചകൾക്ക് ദേഷ്യം വന്ന് നഖങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് നീട്ടി ആക്രമിക്കാൻ ഏത് നിമിഷവും സാധ്യത ഉള്ളതിനാൽ മനുഷ്യർ പൂച്ചകളുമായി അടുക്കുമ്പോൾ ഒരു അകലം പാലിക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. === ഇര തേടൽ === [[പ്രമാണം:Cat-eating-prey.jpg|right|thumb|250px|തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് ഒരു പക്ഷിയെ സമ്മാനിക്കുന്ന പൂച്ച.]] വലിയ പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ (സിംഹം, പുലി) വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരാണ്. <ref>[http://www.dnr.state.mn.us/fwt/back_issues/december98/cats.html Fish & Wildlife Today: Winter 1998: Minnesota's killer kitties: Minnesota DNR<!-- Bot generated title -->]</ref> കടുവയേയും പുലിയേയും പോലെ പതുങ്ങിയിരുന്ൻ ഇരയെ കാത്തിരുന്ന്, ഇരവരുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കുന്ന വിദ്യയാണ് പൂച്ചയുടേയും ആയുധം. ഇങ്ങനെ കീഴടക്കിയ തന്റെ ഇരയുടെ കഴുത്തിനു കടിച്ച് കുടഞ്ഞ് നട്ടെല്ല് തകർത്ത് പരാലിസിസ് വരുത്തുകയോ കരോട്ടിഡ് ആർട്ടറിയും ജുഗുലാർ ഞരമ്പും മുറിച്ച് രക്തം നഷ്ടപ്പെടുത്തിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇരയുടെ ശ്വാസകോശനാളി (''Vertebrate trachea'') തകർക്കുകയോ ചെയ്ത് പൂച്ച ഇരയുടെ കഥ കഴിക്കുന്നു. പൂച്ച തന്റെ ഉടമയ്ക്ക് താൻ പിടിച്ച ഇരയെ നൽകുന്നത് എന്തിനെന്നതിനെക്കുറിച്ച് അധികം വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. എത്തോളജിസ്റ്റായ പോൾ ലെഹസൻ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരെ തങ്ങളുടെ സമൂഹത്തിലെ ഒരു അംഗമെന്നരീതിയിൽ കാണുന്നതിന്റെ തുടർച്ചയാണ് അധികം വന്ന ഇരയെ മനുഷ്യരുമായി പങ്കുവയ്ക്കുന്നത് എന്നാണ്. <ref>{{cite book |last=Leyhausen |first=Paul |title=Cat Behavior: The Predatory and Social Behavior of Domestic and Wild Cats |url=https://archive.org/details/catbehaviorpreda0000leyh |year=1978 |isbn=978-0824070175}}</ref> എന്നാൽ അന്ത്രോപ്പോളജിസ്റ്റായ ഡെസ്മണ്ട് മോറിസ് 1986-ൽ എഴുതിയ ''കാറ്റ് വാച്ചിങ്ങ്'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നത് പൂച്ചകൾ ഇരപിടിക്കാൻ സമർത്ഥരല്ലാത്ത മനുഷ്യരെ ഇരപിടിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് തങ്ങൾ പിടിച്ച എലികളേയും പക്ഷികളേയും വീട്ടിൽ കൊണ്ടു വരുന്നത് എന്നാണ്. ഇരപിടിക്കാൻ കഴിവില്ലാത്ത വലിയ പൂച്ചക്കുട്ടി എന്നരീതിയിൽ മനുഷ്യർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നതാവാം ഇതെന്നും അദ്ദേഹം ഇതെ പുസ്തകത്തിൽ പറയുകയുണ്ടായി. മറ്റൊരു സാധ്യത ഉള്ളത്, തങ്ങൾക്ക് ഇരപിടിക്കാനുള്ള കഴിവായി എന്ന് തങ്ങളുടെ അമ്മയ്ക്ക് മുന്നിൽ തെളിയിക്കുന്ന പൂച്ചയുടെ അതേ മനശ്ശാസ്ത്രമാകും മനുഷ്യരുടെ മുന്നിൽ തങ്ങൾ പിടിച്ച ഇരയെ കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നതിനു പിന്നിലും എന്നാണ്. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ, ഇരയെക്കൂടാതെ വാച്ചുകൾ, പേനകൾ, പെൻസിലുകൾ എന്നിങ്ങനെ വായിൽ കൊള്ളാവുന്ന എന്തും തങ്ങളുടെ ഉടമയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി കൊടുക്കാറുണ്ട്. === പ്രത്യുത്പാദനം === [[File:Mating Cats (Domestic cats) in Kannur.jpg|thumb|right|300px|ഇണചേരുന്ന പൂച്ചകൾ]] പൂച്ചയ്ക്ക് വർഷത്തിൽ ഒന്നിൽക്കൂടുതൽ പ്രജനനകാലം ഉണ്ടാകും. ഇണചേരുകയാണെങ്കിൽ ഓരോന്നും നാലു മുതൽ ഏഴ് ദിവസം വരെ നീണ്ട് നിൽക്കും, ഇണ ചേർന്നില്ലെങ്കിൽ അതിൽക്കൂടുതലും. പെൺപൂച്ചയോട് പല ആൺ പൂച്ചകളും ഇണ ചേരാൻ ആഗ്രഹിക്കും. ഇവർ തമ്മിൽ പൊരുതി വിജയിയാകുന്ന പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഇണചേരാൻ അവസരം ഉണ്ടാകുക. ആദ്യം നീരസം കാണിക്കുമെങ്കിലും പെൺപൂച്ചകൾ പിന്നീട് ഇണചേരാൻ നിന്ന് കൊടുക്കും. ഇണചേരുന്ന സമയത്ത് പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയാറുണ്ട്. ഇണചേരലിനുശേഷം പെൺപൂച്ച തന്റെ ശരീരം നക്കി വൃത്തിയാക്കും. ഈ സമയത്ത് ഏതെങ്കിലും ആൺപൂച്ച ഇണചേരാനായി ശ്രമിച്ചാൽ പെൺപൂച്ച ആ ആൺപൂച്ചയെ ആക്രമിക്കും. പക്ഷെ ശരീരശുചീകരണത്തിനുശേഷം പെൺപൂച്ച വീണ്ടും ഇണചേരാൻ സന്നദ്ധയാകും. ആൺപൂച്ചയുടെ [[ലിംഗം|ലിംഗത്തിൽ]] പിറകിലേയ്ക്ക് നിൽക്കുന്ന മുളളുകൾ ഉണ്ടാകും. ഇണചേർന്ന് കഴിഞ്ഞ് ഈ ലിംഗം പിറകോട്ടെടുക്കുമ്പോൾ ഈ മുളളുകൾ പെൺപൂച്ചയുടെ [[യോനി|യോനിയിൽ]] ഉരഞ്ഞ് പെൺപൂച്ചയ്ക്ക് അണ്ഡവിസർജ്ജനം(ovulation) ഉണ്ടാകാൻ സഹായിക്കുന്നു.ഇതിനാലാണ് ലൈംഗികബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ പെൺപൂച്ചകൾ ഉച്ചത്തിൽ കരയുന്നത്. ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കാത്തതുകൊണ്ട് തന്നോട് ആദ്യം ഇണചേർന്ന പൂച്ചയിൽ നിന്ന് തന്നെ പെൺപൂച്ച എല്ലായ്പ്പോഴും ഗർഭം ധരിക്കണമെന്നില്ല. അതുപോലെ തന്നെ, തന്റെ ഇണചേരൽ കാലഘട്ടത്തിൽ പല ആൺപൂച്ചകളുമായും പെൺപൂച്ച ഇണചേരും എന്നുള്ളതുകൊണ്ട് തനിക്ക് പ്രസവത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കും ഒരേ അച്ഛൻ തന്നെ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല.[[File:പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ (17 ദിവസം പ്രായം).JPG|thumb|കണ്ണ് തുറന്ന് രണ്ടു ദിവസം കഴിഞ്ഞ പൂച്ചക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ]] പൂച്ചയുടെ ആർത്തവചക്രം ഏതാണ്ട് 63–65 ദിവസമാണ്. ഒരു പ്രസവത്തിൽ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് മുതൽ അഞ്ച് കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെ ഉണ്ടാകാം. ഇതിൽ ആദ്യത്തെ കുഞ്ഞ് മറ്റ് കുഞ്ഞുങ്ങളേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കും. ആറ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഏഴ് ആഴ്ചയ്ക്കും ഇടയിൽ പൂച്ച ഇവരെ മുലയൂട്ടുന്നത് നിർത്തും. ലൈംഗികപരമായ വളർച്ച പൂർണ്ണമാകാൻ പെൺപൂച്ചകൾക്ക് 4–10 മാസവും ആൺപൂച്ചകൾക്ക് 5–7 മാസവും എടുക്കും. പന്ത്രണ്ട് മാസം പ്രായമാകുമ്പോൾ പൂച്ചക്കുഞ്ഞിനെ മറ്റൊരുടമയ്ക്ക് കൈമാറാം. അതിനുമുന്നേതന്നെ തള്ളപ്പൂച്ചയുടെ അടുത്ത് നിന്ന് മാറിനിൽക്കാൻ തുടങ്ങിയാൽ അപ്പൊഴേ പൂച്ചയെ മാറ്റിത്താമസിപ്പിക്കാവുന്നതാ‍ണ്. പൂച്ചയ്ക്ക് കുഞ്ഞുങ്ങളുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ചെയ്യുന്ന ശസ്ത്രക്രിയ പൂച്ചയ്ക്ക് 6-8 മാസം ആകുമ്പോൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതുവഴി ആൺപൂച്ചകൾ മൂത്രം ഒഴിച്ചും പെൺപൂ‍ച്ചകൾ ഒച്ചയുണ്ടാക്കിയും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുന്ന സ്വഭാവം ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പൂച്ച ഈ സ്വഭാവം പ്രദർശിപ്പിച്ചതിനുശേഷമാണ് പ്രത്യുത്പാദനശേഷി ഇല്ലാതെയാക്കുന്നതെങ്കിൽ ഈ സ്വഭാവം പൂച്ച തുടരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. === ശുചിത്വം === [[പ്രമാണം:Cat tongue macro.jpg|thumb|right|250px|ചീർപ്പ് പോലെയുള്ള നാക്ക് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു പൂച്ച രോമങ്ങൾ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നു.]] പൂച്ചയ്ക്ക് ശുചിത്വം വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്. തങ്ങളുടെ നാക്കിലുള്ള മുകുളങ്ങൾ ഒരു ചീപ്പ് പോലെ പ്രവർത്തിച്ച് രോമങ്ങൾ ഒതുക്കിവയ്ക്കാൻ പൂച്ചയെ സഹായിക്കുന്നു.ഇതു മാർജ്ജാര വംശത്തിലുളള എല്ലാ ജീവികളിലും കാണപ്പടുന്നുണ്ട്പൂച്ചയുടെ ഉമിനീർ അഴുക്ക് കളയാനും വിയർപ്പ് നാറ്റം ഇല്ലാതെയാക്കാനും പൂച്ചയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഉത്തമമാണ്. പൂച്ചകൾക്ക് മറ്റ് പൂച്ചകളേയും മനുഷ്യരേയും നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതും ഇഷ്ടമാണ്. മറ്റ് പൂച്ചകളെ നക്കി വൃത്തിയാക്കുന്നതിനുപിന്നിൽ തങ്ങളുടെ മേൽക്കോയ്മ ഉറപ്പിക്കുക എന്നൊരുദ്ദേശ്യവും പൂച്ചയ്ക്ക് ഉണ്ട്. ഇങ്ങനെ വൃത്തിയാക്കുന്നതിനിടയിൽ തന്റെ വയറ്റിൽ എത്തുന്ന രോമങ്ങൾ പൂച്ച പിന്നീട് ഒരു രോമഗോളമായി ചർദ്ദിക്കാറുണ്ട്. നീളമുള്ള രോമം ഉള്ള പൂച്ചകളാണ് ചെറിയ രോമമുള്ള പൂച്ചകളേക്കാൾ ഇങ്ങനെ ചെയ്യാറ്. സ്ഥിരമായി പൂച്ചയുടെ രോമം ചീകി വൃത്തിയാക്കിക്കൊടുത്തോ വയറിൽ രോമം കുമിഞ്ഞ് കൂടുത്തത് ഒഴിവാക്കുന്ന തരം ഭക്ഷണം കൊടുത്തോ ഇത് ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. === മാന്തൽ === നഖം പുറത്തേയ്ക്ക് നീട്ടി കട്ടിയായ പ്രതലങ്ങളിൽ ഉരക്കുന്ന സ്വഭാവമുണ്ട് പൂച്ചകൾക്ക്. ഇത് നഖത്തിന്റെയടിയിൽ ഉള്ള അഴുക്ക് ഒഴിവാക്കാനും കാലുകൾക്ക് നല്ല വ്യായാമം കിട്ടാനും ആയിട്ടാണ് പൂച്ച ചെയ്യുന്നത്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് പൂച്ചകൾ നന്നായി ആസ്വദിക്കുന്നു. നഖങ്ങൾ ഇല്ലാതെയായ പൂച്ചകൾ പോലും ഇങ്ങനെ ചെയ്ത് ആനന്ദം കണ്ടെത്താറുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ കാലിന്റെ അടിയിലുള്ള വിയർപ്പ് ഗ്രന്ഥിയിൽ നിന്ന് വിയർപ്പ് വീണ് തന്റെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്താനാണ് പൂച്ച ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. === ഉയരങ്ങളോടുള്ള ഇഷ്ടം === [[പ്രമാണം:Cat in tree03.jpg|thumb|250px|മരത്തിൽ കയറിയ ഒരു പൂച്ച.]] ഉയരം കൂടിയ സ്ഥലത്ത് പോയി ഇരിക്കാൻ പൂച്ചക്കൾക്ക് ഇഷ്ടമാണ്. ഉയരത്തിൽ നിന്ന് തന്റെ പ്രദേശം മൊത്തം നിരീക്ഷിക്കാനാണ് പൂച്ചകൾ ഇത് ചെയ്യുന്നതെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ചീറ്റപ്പുലിയെപ്പോലെ, കാട്ടിൽ ഉള്ള പൂച്ചകൾ മുകളിൽ ഒളിഞ്ഞ് നിന്ന് താഴെയുള്ള ഇരയെ ചാടി വീണ് ആക്രമിക്കാനും ഇങ്ങനെ ഉയരമുള്ള മരത്തിലും മറ്റും കയറി നിൽക്കാറുണ്ട്. <ref>{{cite web | title=Why Do Cats Like High Places? | publisher = Dr. Holly Nash, DVM, MS | url = http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=1&cat=1313&articleid=1125 | work = Drs. Foster & Smith, Inc.}}</ref> അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഉയരം, പൂച്ചയ്ക്ക് അന്തസ്സും സുരക്ഷിതത്വവും കൂടി നൽകുന്നു. ഉയരമുള്ള പ്രതലത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും പൂച്ചയ്ക്ക് ശരീരം വളച്ച് നാലുകാലിൽത്തന്നെ നിലത്ത് വീഴാനുള്ള കഴിവുണ്ട്.<ref>{{cite web | title = Falling Cats | url = http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | accessdate = 2005–10–24 | archive-date = 2016-03-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160303185523/http://www.verrueckte-experimente.de/leseproben_e.html | url-status = dead }}</ref> ഇങ്ങനെ ചെയ്യാനുള്ള സമയം കിട്ടിയാൽ മാത്രമേ പൂച്ചയ്ക്ക് നാലുകാലിൽ വീഴാൻ പറ്റുകയുള്ളൂ. അതിനായി 90 cm (3 അടി) ഉയരമെങ്കിലും പൂച്ചയ്ക്ക് വേണം. ഈ പ്രവർത്തിക്ക് പൂച്ച തന്റെ വാൽ ഉപയോഗിക്കാറില്ല എന്നതുകൊണ്ട് വാലില്ലാത്ത പൂച്ചയ്ക്കും ഇങ്ങനെ നാലുകാലിൽ വീഴാൻ സാധിക്കും. <ref>{{cite web | url = http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | title = How does a Cat always land on its feet? | author = Huy D. Nguyen | publisher = Georgia Tech University, School of Medical Engineering | accessdate = 2007–05–15 | archive-date = 2010-08-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100819151937/http://helix.gatech.edu/Classes/ME3760/1998Q3/Projects/Nguyen/ | url-status = dead }}</ref> പൂച്ചയുടെ ഈ താത്പര്യം ചിലപ്പോൽ പൂച്ചയ്ക്ക് തന്നെ അപകടകരമായേക്കാം. ''അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ ദ പ്രിവെൻഷൻ ഓഫ് ക്രുവൽറ്റി റ്റു ആനിമത്സ്'' എന്ന സംഘടന പൂച്ച ഉടമകളോട് വീട്ടിൽ അധികം ഉയരമുള്ള ഒന്നും വയ്ക്കരുതെന്ന് പറയുന്നു. ആത്മവിശ്വാസം കൂടുതലായ പൂച്ചകൾ അതിന്റെ മുകളിൽ കയറി താഴെവീണ് അപകടം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാനാണ് ഈ മുൻ‌കരുതൽ. <ref>{{cite web | url=http://www.peteducation.com/article.cfm?cls=0&cat=2032&articleid=3409 | title = High-Rise Syndrome: Cats Injured Due to Falls | author = Veterinary & Aquatic Services Department | work = Drs. Foster & Smith, Inc.}}</ref> === വേട്ടയുടെ ഫലങ്ങൾ === വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ ആയിരത്തിലധികം ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാറുണ്ട്. ഇവയിലധികവും നട്ടെല്ലില്ലാത്ത ജീവികളാണ്, കൂടുതലും ഷഡ്പദങ്ങൾ. വലിയ പൂച്ചകൾ (പുലി, സിംഹം, തുടങ്ങിയവ) നൂറിൽ താഴെ ജനുസ്സിൽ പെടുന്ന ജീവികളെയേ തിന്നാറുള്ളൂ. പൂച്ചകളെപ്പോലെ പലവർഗ്ഗങ്ങളിൽ‍പ്പെട്ട ജീവികളെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവുണ്ടെങ്കിലും അവയെ കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള ശ്രമത്തിനോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ അവയിലുണ്ടാകുന്ന പോഷണം വളരെ കുറവായതിനാൽ വലിയ പൂച്ചകൾ അവയെ ഒഴിവാക്കാറാണ് പതിവ്. ഇതിനൊരപവാദമുള്ളത് പുള്ളിപ്പുലി ആണ്. പുള്ളിപ്പുലി മുയലുകളെപ്പോലെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളേയും വേട്ടയാടി തിന്നാറുണ്ട്. വീട്ടിൽ നന്നായി ഭക്ഷണം കൊടുത്ത് വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ പോലും തരം കിട്ടിയാൽ പക്ഷികൾ, എലികൾ, തേളുകൾ, പാറ്റകൾ, പുൽച്ചാടികൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ ജീവികളെ വേട്ടയാടാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെ എല്ലാ‍ത്തരം ചെറിയ ജീവികളേയും കൊന്ന് തിന്നാനുള്ള കഴിവു കാരണം പൂച്ചകൾ ഇല്ലാതിരുന്ന പുതിയ ഒരു ആവാസവ്യവസ്ഥയിലേയ്ക്ക് ഒരു പൂച്ച കടന്ന് വന്നാൽ അവിടെ അവ മാരകമായ പ്രഹരം ഏൽപ്പിക്കാൻ വരെ സാധ്യതയുണ്ട്. ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരെ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്റ്റീഫൻസ് ഐലന്റ് വ്രെൺ എന്ന ജീവി ഉദാഹരണം. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പല രാജ്യങ്ങളിലും ഫെറൽ പൂച്ചകളെ കീടങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലാണ് കൂട്ടിയിട്ടുള്ളത്. വീട്ട് പൂച്ചകളേയും ചിലപ്പോൾ കൂട്ടിനുള്ളിൽ പൂട്ടിയിടേണ്ടി വരാറുണ്ട്. പുറത്തുള്ള വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്ക് ഇവ ഒരു ഭീഷണി ആകും എന്നതാണ് കാരണം. ഓസ്ട്രേലിയയിലെ പല മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിലും അങ്ങനെ നിയമം പോലും നിലവിലുണ്ട്. പൂച്ചയുടെ വരവറിയിക്കാനായി പൂച്ചയുടെ കഴുത്തിൽ മണി കെട്ടാറുണ്ട് ചില ഉടമകൾ. പക്ഷെ ഈ മണിയുടെ പ്രവർത്തന രീതി മനസ്സിലാക്കി അത് ശബ്ദമുണ്ടാക്കാത്ത തരത്തിൽ നടക്കാൻ പഠിക്കാൻ പൂച്ചകൾ സമർത്ഥരാണ്. == വീട്ട് പൂച്ചകൾ == === ഇണക്കി വളർത്തൽ === 2004-ൽ സൈപ്രസ്സിൽ ഒരു മനുഷ്യനും പൂച്ചയും അടുത്തടുത്ത് കിടക്കുന്ന ഒരു കുഴിമാടം ഗവേഷകർ കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി. ഈ കുഴിമാടത്തിനു ഉദ്ദേശം 9,500 വർഷത്തെ പഴക്കമുണ്ടെന്നാണ് അവരുടെ അനുമാനം. ഇതിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനും പൂച്ചയും ഒന്നിച്ച് കഴിയാൻ തുടങ്ങിയ കാലഘട്ടം ഇതുവരെ കരുതിയിരുന്നതിലും വളരെ മുന്നേ ആണെന്ന് കണ്ട് പിടിക്കുകയുണ്ടായി. <ref name="9500 years"/><ref>{{cite news |first=Hazel |last=Muir |authorlink= |coauthors= |title=Ancient remains could be oldest pet cat |url=http://www.newscientist.com/article/dn4867.html |work= |publisher=[[New Scientist]] |date=2004-04-08 |accessdate=2007-11-23 }}</ref><ref>{{cite news |first=Marsha |last=Walton |authorlink= |coauthors= |title=Ancient burial looks like human and pet cat |url=http://edition.cnn.com/2004/TECH/science/04/08/cats. cyprus/index.html |work= |publisher=[[CNN]] |date=Friday, April 9, 2004 |accessdate=2007-11-23 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾ 14 മുതൽ 20 വർഷം വരെ ജീവിക്കും. 36-ആം വയസ്സു വരെ ജീവിച്ച ഒരു പൂച്ചയ്ക്കാണ് ഏറ്റവും പ്രായമേറിയ പൂച്ചയായി കരുതപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web | title = Feline Statistics | url = http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | accessdate = 2005–08–15 | archive-date = 2006-06-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060616191415/http://www.pawsonline.info/feline_statistics.htm | url-status = dead }}</ref> പുറത്തെങ്ങും വിടാതെ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് ആയുസ്സ് കൂടുതലായിരിക്കും. മറ്റ് പൂച്ചകളുമായി വഴക്കും അതുമൂലമുണ്ടാകുന്ന അസുഖങ്ങളും ഒന്നും ഇല്ലാതിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് അത്. വന്ധ്യവത്‌കരിച്ച പൂച്ചകൾക്കും ആയുസ്സ് മറ്റ് പൂച്ചകളേക്കാൾ കൂടുതലായിരിക്കും. വന്ധ്യവത്‌കരിക്കുന്നതുകൊണ്ടുള്ള മറ്റ് ഗുണങ്ങൾ എന്തെന്നാൽ ആൺപൂച്ചകൾക്ക് വൃഷണ ക്യാൻസറും പെൺപൂച്ചകൾക്ക് ഗർഭാശയ ക്യാൻസറും ആൺപെൺ ഭേദമില്ലാതെ സ്തനാർബുദവും വരില്ല എന്നതാണ്. <ref>{{cite web | title = Spay and Neuter Your Pet Cats | url = http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | access-date = 2008-10-17 | archive-date = 2008-10-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081012054137/http://cats.about.com/od/reproduction/a/spay_neuter.htm | url-status = dead }}</ref> മറ്റ് വീട്ടുമൃഗങ്ങളെപ്പോലെ പൂച്ചകളും മനുഷ്യനുമായി വളരെ ഇണങ്ങിച്ചേർന്നാണ് ജീവിക്കുക. കാട്ട് പൂച്ചകളോട് പൊരുതി നിന്ന ഒരു കാലത്ത് നിന്നും അവരെ മെരുക്കി വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കാൻ പെട്ട പ്രയാസങ്ങൾ, അവ ഇന്ന് മനുഷ്യർക്ക് ചെയ്ത് തരുന്ന ഉപകാരങ്ങളോട് തട്ടിച്ച് നോക്കുമ്പോൾ നിസ്സാരമെന്ന് പറയേണ്ടി വരും. പൂച്ചകളെപ്പോലെത്തന്നെ വീട്ടിലെ എലികളേയും മറ്റു കീടങ്ങളേയും കൊല്ലുന്നതിൽ [[പട്ടി|പട്ടികളും]] മനുഷ്യരെ സഹായിക്കുമെങ്കിലും, വീട്ടിലുള്ള ധാന്യങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ എന്നിവ കട്ട് തിന്നുന്ന സ്വഭാവം പൂച്ചയ്ക്ക് ഇല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെയാണ് വീട്ടിനുള്ളിൽ വളർത്താൻ കൂടുതൽ അഭികാമ്യം. ഇന്നത്തെക്കാലത്തും പല ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിലും പൂർണ്ണമായും മെരുങ്ങാത്ത പൂച്ചകൾ കാണപ്പെടുന്നു. അവ ധാന്യവിളകളുടെ ഇടയിൽ കഴിയുന്ന കീടങ്ങളെ കൊന്ന് തിന്ന് കർഷകരെ സഹായിക്കുന്നു. വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളും [[മുയൽ|മുയലുകൾ]], [[കീടം|കീടങ്ങൾ]], [[പക്ഷി|പക്ഷികൾ]], [[പല്ലി|പല്ലികൾ]], [[മീൻ|മീനുകൾ]], [[ഷഡ്പദം|ഷഡ്പദങ്ങൾ]] എന്നീ ജീവികളെ വേട്ടയാടി കൊല്ലുമെങ്കിലും ഇവയെ കഴിക്കാറില്ല. നഗരങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് അലഞ്ഞ് തിരിഞ്ഞ് നടക്കുന്ന പൂച്ചകൾ ശല്യമാകാറുണ്ട്. പൂച്ചകളുടെ വിസർജ്യവും അവ രാത്രി ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങളും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്തിവയ്ക്കാൻ അവർ മൂത്രം ഒഴിച്ച് വയ്ക്കുന്നതും ഒക്കെ ഒഴിവാക്കാനായി പലരും പൂച്ചയെ അകറ്റി നിർത്താനുള്ള യന്ത്രങ്ങൾ വീട്ടിൽ ഉപയോഗിക്കുക വരെ ചെയ്യാറുണ്ട്. === മനുഷ്യരുമായുള്ള ഇടപഴകൽ === മനുഷ്യർ പല രീതിയിലാണ് പൂച്ചകളുമായി ഇടപഴകുക. വീട്ടിൽ പൂച്ചകളെ വളർത്തുന്നത് ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരാണ് ചിലർ അധികം ഗൌരവമില്ലാതെ കാണുമെങ്കിലും ചിലർ അവയെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ താലോലിക്കും. സ്വന്തം പൂച്ചയെ ഒരുക്കി പൂച്ചപ്രദർശനത്തിനു കൊണ്ടുപോകുന്നവരും കുറവല്ല. പൂച്ചകളുടെ ശരീരവലിപ്പം വളരെ കുറവായതിനാൽ മുതിർന്ന ഒരു മനുഷ്യന് പൂച്ച യാതൊരു രീതിയിലും ഉള്ള അപകടം ഉണ്ടാക്കില്ല. പൂച്ചകളുടെ മാന്തലിൽ നിന്നുള്ള മുറിവുകളോ പൂച്ചയുടെ കടി മൂലം പേവിഷം ഏൽക്കുന്നതോ ഒക്കെയാണ് പൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മനുഷ്യനുണ്ടാകാവുന്ന വെല്ലുവിളികൾ. പട്ടികളുമായി വഴക്കുണ്ടാക്കുമ്പോൾ പൂച്ച കരുതിക്കൂട്ടിത്തന്നെ പട്ടിയുടെ കണ്ണിൽ മാന്തി അവയ്ക്ക് അന്ധത ഉണ്ടാക്കിയ അവസ്ഥ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ മനുഷ്യരോട് ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾ ചെയ്തതായി അധികം കാണപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മ്യാവൂ, പര്ര്ര്ര്, ഹിസ്സ്, സ്കവീക്ക്, ചിർപ്പ്, ക്ലിക്ക് തുടങ്ങിയ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുക, മുറുമുറുക്കുക, മുരളുക, തുടങ്ങിയ ആശയവിനിമയത്തിനുതകുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ പൂച്ചകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. <ref name=Channel3000Meows/> ==== അലർജികൾ/രോഗങ്ങൾ ==== തെളിഞ്ഞ കണ്ണുകൾ, ഈർപ്പമുള്ള മൂക്ക്, വൃത്തിയുള്ള ചെവി, പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള മോണകളും വൃത്തിയും മിനുസവുമുള്ള ചർമ്മം, എന്നിവയാണ്‌ ആരോഗ്യമുള്ള പൂച്ചയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ<ref name="കർഷകശ്രീ">ഡോ. സി.കെ. ഷാജുവിന്റെ ലേഖനം.കർഷകശ്രീ മാസിക. 2009 ഏപ്രിൽ. പുറം 61</ref>. ഫെലൈൻ ഇൻഫേഷ്യസ് എന്റെറൈറ്റിസ്, ഫെലൈൻ ലൂക്കോപീനിയ, ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂ, പേ വിഷബാധ, തൊലിപ്പുറമേയുള്ള ഫംഗസ് ബാധ, മെയിഞ്ച്, ടോക്സോപ്ലാസ്മ രോഗം; എന്നിവയാണ്‌ പൂച്ചകളിൽ കാണുന്ന പ്രധാന രോഗങ്ങൾ. ഇവയിൽ ടോക്സോപ്ലാസ്മ എന്ന രോഗം ഗർഭിണികളിൽ [[ഗർഭം]] അലസുന്നതിന്‌ കാരണമായിത്തീരും<ref name="കർഷകശ്രീ"/>. അതിനാൽ ഗർഭിണികൾ പൂച്ചകളുമായി അകലം പാലിക്കേണ്ടതാണ്‌. പേ വിഷത്തിനെതിരെ [[നായ|നായകൾക്ക്]] എടുക്കുന്നതുപോലെയുള്ള പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പ് എടുക്കേണ്ടതാണ്‌. മൂക്കൊലിപ്പ്, ജലദോഷം എന്നിവ ക്യാറ്റ് ഫ്ലൂവിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. ഭക്ഷണത്തോടുള്ള വിരക്തി, [[പനി]], [[ഛർദ്ദി]], [[വയറിളക്കം]] എന്നിവ ഫെലൈൻ ഇൻസേഷ്യസ് എന്ററൈറ്റിസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്‌. മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിലും ചെവിയുടെ അഗ്രത്തിലും ചെറിച്ചിൽ, രോമം കൊഴിഞ്ഞുപോക്ക് എന്നിവ മെയ്ഞ്ച് രോഗത്തിന്റേയോ ഫംഗസ് ബാധയുടേതോ ആകാം. ഈ രോഗം ചൊകിത്സിച്ച് ഭേദമാക്കാവുന്നതുമാണ്‌<ref name="കർഷകശ്രീ"/>. പൂച്ചയുടെ രോമങ്ങളോടും ഉമിനീരിനോടും ഉള്ള അലർജി കാരണമാണ് അധികം ആളുകളും പൂച്ചകളെ ഇഷ്ടപ്പെടാത്തത്. ത്വക്കിൻപുറത്തുണ്ടാകുന്ന അലർജി, [[ആസ്ത്മ]] തുടങ്ങിയ അസുഖങ്ങൾ ഉള്ളവർക്ക് പൊതുവേ പൂച്ചകളോട് അലർജി ഉണ്ടായിരിക്കുമെങ്കിലും തന്റെ വീട്ടിൽ വളർത്തുന്ന പൂച്ചകളുമായി ഇണങ്ങിവസിക്കാൻ കഴിയാറുണ്ട്. <ref>{{cite web|url=http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|title=Dealing with cat allergies|work=animaltrustees.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060221092726/http://www.animaltrustees.org/ATA_Web/pdfs/dealingwithcatallergies.pdf|archivedate=2006-02-21|access-date=2008-10-17|url-status=dead}}</ref> ഇത് എല്ലായ്പ്പോഴും സംഭവിക്കണമെന്നില്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ചകളെ അത്തരം അസുഖമുള്ളവർ വീട്ടിൽ വളർത്താതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. ഇത്തരം അലർജി ഉണ്ടായിട്ടുപോലും പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂത്ത് അവരെ വളർത്തുന്നവരുണ്ട്. അങ്ങനെയുള്ളവരെ അലർജിക്ക് മരുന്ന് കഴിച്ചും പൂച്ചകളെ സ്ഥിരമായി കുളിപ്പിച്ച് വൃത്തിയാക്കുയും ഒക്കെയാണ് തങ്ങളുടെ അലർജിയോട് പൊരുതുന്നത്. ആഴ്ചയിൽ ഒരിക്കൽ കുളിപ്പിച്ചാൽ വീട്ടിനകത്തെ പൂച്ചകളുടെ 90% മുടികൊഴിച്ചിൽ ഇല്ലാതെയാക്കാം. അലർജി ഉണ്ടാക്കാത്തതരം പൂച്ചകളെ ഉണ്ടാക്കാൻ ഇപ്പോൾ ഗവേഷണങ്ങളും നടക്കുന്നുണ്ട്. ==== പരിശീലിപ്പിക്കൽ ==== പട്ടികളെപ്പോലെ ചാടാനും മറ്റുമുള്ള അഭ്യാസമുറകൾ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ ചിലർ ശ്രമിച്ച് കാണാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ചില അഭ്യാസങ്ങൾ പഠിക്കാറുമുണ്ട്. പഠിപ്പിക്കുന്നയാളിനു ക്ഷമ ഉണ്ടെങ്കിൽ ഇരിക്കുക, നിൽക്കുക, ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ വരിക എന്നിങ്ങനെയുള്ള ചെറിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. === മാന്തൽ === നഖങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാൻ അനുയോജ്യമായ പ്രതലങ്ങൾ നോക്കി മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ ഒരു ശീലമാണ്. വീട്ടിലെ പരവതാനിയും വീട്ടുസാധനങ്ങളും ഇങ്ങനെ പൂച്ച മാന്തി നശിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ പൂച്ചകൾക്ക് മാന്താൻ പാകത്തിൽ എന്തെങ്കിലും വീട്ടിൽ വയ്ക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. <ref>{{cite web | title=Scratching or clawing in the house | url=http://www.fabcats.org/scratching/index.php|accessdate=2005-08-14 }}</ref> സ്ക്രാച്ചിങ്ങ് പോസ്റ്റ്സ് എന്ന പേരിൽ ഇങ്ങനെയുള്ള സാധങ്ങൾ വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. സാധാരണയായുള്ള മാന്തൽ ഉപകരണങ്ങൾ പരവതാനി കൊണ്ടോ അലങ്കാരതുണി കൊണ്ടോ മൂടപ്പെട്ടതായിരിക്കും. പക്ഷെ ഇങ്ങനെയുള്ള വസ്തുക്കൾ കണ്ടാൽ അവ പൂച്ചയ്ക്ക് മാന്താനായി വച്ചതാണെന്ന് പൂച്ചയ്ക്ക് മനസ്സിലാകണമെന്നില്ല എന്നതുകൊണ്ട് മരത്തിന്റെ വീട്ടുസാധനങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ പരവതാനി തിരിച്ച് വച്ച് അതിന്റെ അടിയിലുള്ള കട്ടിയുള്ള ഭാഗം പുറമേ കാണുന്ന രീതിയിൽ വച്ച സാധങ്ങളോ ആവും അഭികാമ്യം എന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. നാരുകൾ കൊണ്ടോ കാർഡ്‌ബോർഡ് കൊണ്ടോ ഉണ്ടാക്കിയ ഉപകരണങ്ങളും വിൽക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാൽ പുറത്ത് വളർന്ന് വീട്ടുപൂച്ചയാക്കിയ പൂച്ചകൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ഉപകരണങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരാവണമെന്നില്ല. [[പ്രമാണം:Cat claw closeup.jpg|right|thumb|250px|പൂച്ചയുടെ നഖം.]] മാന്തുന്നത് പൂച്ചകളുടെ നഖം വളരുന്നത് ഒരു പരിധി വരെ കുറയ്ക്കുമെങ്കിലും വേണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ പൂച്ചയുടെ നഖം വെട്ടിക്കൊടുക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുപയോഗിക്കുന്ന നഖംവെട്ടിയോ അല്ലെങ്കിൽ മൃഗങ്ങൾക്കുപയോഗിക്കാനുള്ള നഖംവെട്ടിയോ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പക്ഷെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ നഖത്തിനടിയിലുള്ള ത്വക്ക് മുറിയാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം.മറുവശം കാണാൻ പറ്റുന്നതരത്തിലുള്ള പൂച്ചകളുടെ നഖം വെട്ടുമ്പോൾ ഇക്കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്, പക്ഷെ കട്ടിയാ‍യ നഖമാണ് പൂച്ചയ്ക്കെങ്കിൽ അധികം നീളത്തിൽ നഖം വെട്ടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. പൂച്ചയുടെ മാന്തൽ ഒഴിവാക്കാനായി പല മാർഗ്ഗങ്ങളും ഉണ്ട്. പൂച്ച മാന്തുമ്പോൾ അവിടെ വെള്ളം തളിക്കുന്നതാണ് ഒരു മാർഗ്ഗം. മിനുസമുള്ള ടേപ്പ് പൂച്ച മാന്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒട്ടിക്കുന്നതാണ് മറ്റൊന്ന്. നാരങ്ങയുടെ മണം പൂച്ചകൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ലാത്തതിനാൽ പൂച്ച മാന്താൻ ഇടയുള്ളിടത്ത് നാരങ്ങാ മണമുള്ള എന്തെങ്കിലും വയ്ക്കുന്നതും ഫലപ്രദമായ ഒരു മാർഗ്ഗമാണ്. കയ്പ്പേറിയ ആപ്പിൾ സത്തും പൂച്ചകളെ അകറ്റാൻ നല്ലതാണ്. ==== ഡീക്രോളിങ്ങ് ==== പൂച്ചയുടെ വിരലുകളിൽ നിന്ന് നഖവും ആദ്യത്തെ എല്ലും നീക്കം ചെയ്യുന്ന ഒരു ശസ്ത്രക്രിയയെയാണ് ഡീക്രോളിങ്ങ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് പൂച്ചയുടെ മുൻ‌കാലുകളിൽ മാത്രമേ മുഖ്യമായും ചെയ്യാറുള്ളൂ. പൂച്ച വീട്ടുസാധങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ആക്രമണകാരിയായ പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളേയും പൂച്ചകളേയും മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നത് തടയാനും ഈ ശസ്ത്രക്രിയ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. വേട്ടയാടാൻ സമർത്ഥരായ പൂച്ചകളെ, ആ കഴിവ് കുറയ്ക്കാനും ചിലപ്പോൾ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യേണ്ടി വരും. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ചില വീട്ടുടമകൾ വാടകക്കാരുടെ പൂച്ചകളെ ഡീക്രോളിങ്ങ് ചെയ്യണമെന്ന് ശഠിക്കാറുണ്ട്. [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയ്ക്ക്]] പുറത്ത് എവിടേയും ഡീക്രോളിങ്ങ് അധികം പ്രചാരത്തിലല്ല. മൃഗങ്ങൾക്കെതിരേ ഉള്ള ക്രൂരതയായിട്ട് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നതിനാൽ പലയിടത്തും ഇത് നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. === വിസർജ്ജനം === വീട്ട് പൂച്ചകൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാനായി ലിറ്റർ ബോക്സ് വീട്ടിൽ വയ്ക്കാറുണ്ട് ഉടമകൾ. മണൽ, ചെറുതായി മുറിച്ച കടലാസ് കഷ്ണങ്ങൾ, മരക്കഷ്ണങ്ങൾ, ബെന്റൊണൈറ്റ് എന്നിങ്ങനെ വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്നതരം വസ്തുക്കളാണ് ഇതിൽ ഉണ്ടാകുക. മനുഷ്യരുടെ ടോയിലന്റിന്റെ അതേ ഉപയോഗമാണ് ഇതിനും. ഇത് വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ് കാരണം പൂച്ചയ്ക്ക് മലീമസമായ ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇഷ്ടമായില്ലെങ്കിൽ വിസർജനത്തിനു മറ്റു സ്ഥലങ്ങൾ തപ്പിപ്പോകാൻ ഇടയുണ്ട്. കൂടാതെ, പൂച്ചയ്ക്ക് വയറിളക്കം വരുന്നതും ലിറ്റർ ബോക്സിലെ മലിനീകരണം അസഹനീയം ആകുന്നതും ഒരേ സമയത്ത് സംഭവിച്ചാൽ ഈ ലിറ്റർബോക്സാണ് തനിക്ക് അസുഖം ഉണ്ടാകാൻ കാരണം എന്നും പൂച്ച കരുതാൻ ഇടയുണ്ട്. വീട്ടിനു പുറത്ത് വളരുന്ന പൂച്ചകൾക്കും ലിറ്റർ ബോക്സ് അഭികാമ്യമാണ്. പൂച്ചയുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി മനസ്സിലാക്കാനും ലിറ്റർ ബോക്സ് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പല തരത്തിലുള്ള ലിറ്റർ ബോക്സ് ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭിക്കും, ചിലതിൽ സ്വയം വൃത്തിയാക്കാനുള്ള സൌകര്യം പോലുമുണ്ട്. ബെന്റൊനൈറ്റ് പോലെ നന്നായി വെള്ളം വലിച്ചെടുക്കുന്ന പദാർത്ഥങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെ സ്വയം വൃത്തിയാക്കുന്ന ലിറ്റർ ബോക്സുകളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതേ പദാർത്ഥം ചില പൂച്ചകളിൽ ആരോഗ്യ പ്രശ്നം ഉണ്ടാക്കാറുണ്ടെന്നും സംശയിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. <ref>{{cite web | title=Suspected bentonite toxicosis in a cat from ingestion of clay cat litter | url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=8888544&dopt=Abstract|accessdate=2005-09-10 }}</ref> ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് ബാധിച്ച പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം, കടൽ ഒട്ടർ (sea otter) എന്ന ജീവിക്ക് ആപത്കരമാകും എന്നതുകൊണ്ട് സീ ഓട്ടർ കാണപ്പെടുന്ന കടൽക്കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന പൂച്ചകളുടെ മാലിന്യം കടലിൽ ഒഴുക്കാതെ മറ്റെവിടെയെങ്കിലും കളയേണ്ടി വരും. <ref name=mag72>{{cite news|url=http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|title=Parasite in cats killing sea otters|publisher=[[National Oceanographic and Atmospheric Administration]]|date=2003-01-21|work=NOAA magazine|accessdate=2007-11-24|archive-date=2007-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20071225205629/http://www.magazine.noaa.gov/stories/mag72.htm|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.viamagazine.com/top_stories/articles/seaotter_savior07.asp The Sea Otter Savior<!-- Bot generated title -->]</ref> [[പ്രമാണം:Toilet Trained Cat 22 Aug 2005.jpg|thumb|250px|ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിച്ച പൂച്ച.]] ലിറ്റർ ബോക്സ് വഴി ടോക്സോപ്ലാസ്മോസിസ് എന്ന രോഗം പൂച്ചയിൽ നിന്ന് ഗർഭിണികളായ സ്ത്രീകൾക്കും പ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞ മനുഷ്യർക്കും പകരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അധികം പൂച്ചകൾക്കും ഈ അസുഖം ഉണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും സ്ഥിരമായി ലിറ്റർബോക്സ്, മേൽപ്പറഞ്ഞ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവർ വൃത്തിയാക്കി വയ്ക്കുന്നതുകൊണ്ട് ഈ അസുഖം വരാനുള്ള സാധ്യത ഇല്ലാതെയാക്കാവുന്നതാണ്. മനുഷ്യരുടെ ടോയിലറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പൂച്ചകളെ പഠിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇതുവഴി ലിറ്റർ ബോക്സിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവാക്കാം. ഇതിനായുള്ള പരിശീലനം ലിറ്റർ ബോക്സ് പതുക്കെ മുകളിലേയ്ക്ക് നീക്കി നീക്കി ടോയിലറ്റിന്റെ അടുത്തും പിന്നീട് മറ്റെന്തെങ്കിലും താങ്ങിന്റെ സഹായത്തോടെ ടോയിലറ്റിന്റെ മുകളിലും വയ്ക്കുന്ന രീതിയിൽ നൽകാവുന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ ആറ് ആഴ്ചകളോളം ഉള്ള ശ്രമം മതിയാകും. <ref>{{Cite web |url=http://www.toilettrainedcat.com/ |title=The Toilet Trained Cat: A Step-By-Step Guide on How To Train Your Cat to Use the Human Toilet<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-10-18 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121074325/http://www.toilettrainedcat.com/ |url-status=dead }}</ref> ഇങ്ങനെ പൂച്ചയ്ക്ക് പരിശീലനം നൽകാൻ സഹായിക്കുന്ന പല ഉപാധികളും ഇന്ന് കടകളിൽ വാങ്ങാൻ ലഭിക്കും. === പലതരം വീട്ട് പൂച്ചകൾ === പലതരം ജനുസ്സുകളിലുള്ള പൂച്ചകളെ ഇന്ന് മനുഷ്യർ വളർത്താറുണ്ട്. മൃഗങ്ങളെ വിൽക്കുന്നവർ ഇന്ന് ഏതാണ്ട് 30-40 തരം പൂച്ചകളെ വിൽക്കാറുണ്ട്. പല പുതിയ ജനുസ്സുകളെ സൃഷ്ടിക്കാനും ഉള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നു. വർഷത്തിൽ പുതിയ ഒരു ജനുസ്സെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നാണ് കണക്ക്. സൌന്ദര്യമുള്ള പൂച്ചകൾക്കായി ഇന്ന് വിപണിയിൽ നല്ല മത്സരമാണ്. വീടുകളിൽ വളർത്തുന്ന പല തരം ജനുസ്സുകൾ ഇണ ചേർന്ന് പുതിയ ജനുസ്സ് ഉണ്ടാകാറുമുണ്ട്. അവയെ തരം തിരിക്കാനായി നീളൻ മുടിയുള്ള പൂച്ചകൾ, ചെറിയ മുടി ഉള്ള പൂച്ചകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വേർതിരിവ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലും]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിലും]] ഇങ്ങനെ ശുദ്ധജനുസ്സിലല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ മാഗി എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. (മാഗി എന്നത് മാർഗരറ്റ് എന്നതിന്റെ ചുരുക്കമാണ്. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ പശുക്കൾക്കും പശുക്കിടാങ്ങൾക്കും വിളിച്ചിരുന്ന പേരാണ് ഇത്. പിന്നീട് വിക്റ്റോറിയൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇത് പൂച്ചയുടെ മറുപേരായി).<ref>{{cite web | url=http://www.worldwidewords.org/qa/qa-mog1.htm | title=Moggie | publisher=Worldwidewords.org | accessdate=2007-05-15}}</ref> [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ശുദ്ധജനുസ്സല്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ബാൺ എന്നും ആലി ക്യാറ്റ് എന്നുമാണ് വിളിക്കാറുള്ളത്. പൂച്ചകൾക്ക് പല നിറങ്ങളും പാറ്റേണുകളും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള ശാരീരികപ്രത്യേകതകൾ ജനുസ്സായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Greece-Cat.jpg|thumb|250px|ബഹുനിറമുള്ള വാൻ എന്നയിനത്തിൽ പെട്ട ഒരു പൂച്ച.]] ==== രോമങ്ങളുടെ പാറ്റേൺ ==== പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറങ്ങളിൽ ഉള്ള പാറ്റേൺ അനുസരിച്ച് പൂച്ചകളെ പലതായി തരം തിരിക്കാം. മുഖ്യമായത് ചുവടെ: ; ബഹുനിറം, ടക്സീഡോ, വാൻ: ശരീരം മുഴുവൻ കറുത്ത് നെഞ്ച് മാത്രം വെളുത്ത തരം പൂച്ചയാണ് ബൈകളർ അല്ലെങ്കിൽ ടക്സീഡോ പൂച്ചകൾ. ഇവയുടെ മുഖത്തും കാലിലും ഒക്കെ ചില അടയാളങ്ങളും ഉണ്ടാകും. വാലിലും ചെവിയുൾപ്പെടെയുള്ള തലയുടെ ഭാഗത്തും മാത്രം നിറമുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചയാണ് വാൻ (ഈ പൂച്ചകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാടായ ടർക്കിയിലെ വാൻ തടാകത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പേര് വന്നത്). ശരീരത്തിലുള്ള വെള്ള നിറത്തിന്റെ അനുപാതമനുസരിച്ച് മറ്റ് പല പേരുകളും ഉണ്ട് പൂച്ചയ്ക്ക്. ഹാർലിക്വിൻ, ജെല്ലിക്കിൾ എന്നീ പൂച്ചകൾ ഉദാഹരണം. Bicolor cats can have as their primary (non-white) color black, red, any dilution thereof and tortoiseshell (see below for definition). [[പ്രമാണം:Cat November 2010-1a.jpg|thumb|right|250px|നെറ്റിയിൽ "M" അടയാളമുള്ള പോർട്ടുഗൽ ടാബി പൂച്ച.]] ; ടാബി പൂച്ച: ശരീരത്തിൽ വരകളുള്ള പൂച്ചയാണ് ടാബി പൂച്ച. മാക്കറൽ അല്ലെങ്കിൽ വരയൻ ടാബി എന്നയിനം പൂച്ചകളുടെ വശങ്ങളിൽ മീനുകളുടേതുപോലെ ധാരാളമായി വരകൾ ഉണ്ടാകും. വരകൾക്ക് പകരം കുത്തുകളായാൽ അതിനെ സ്പോടഡ് ടാബി എന്നാണ് വിളിക്കുക. ചെറിയ ശരി അടയാളം പോലെ ശരീരത്തിൽ അടയാളമുള്ള പൂച്ചകൾ ടിക്ക്ഡ് ടാബി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, ഇത് അബിസ്സിനിയൻ ജനുസ്സുകളിൽപ്പെട്ട പൂച്ചകളിൽ ആണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ചില പ്രത്യേകതരം ടാബികൾ ചില രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രമേ കാണപ്പെടാറുള്ളൂ. ഉദാഹരണത്തിനു വടക്ക് പടിഞ്ഞാറ് യൂറോപ്പിൽ വളരെ സുലഭമായി കാണപ്പെടുന്ന ബ്ലോച്ച്ഡ് ടാബികൾ, മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ വളരെ ദുർലഭമായേ കാണാ‌റുള്ളൂ. [[പ്രമാണം:Curly_tortoiseshell.png|thumb|right|250px|Female tortoiseshell-and-white cat.]] ; ആമത്തോട് പൂച്ച അല്ലെങ്കിൽ കാലിക്കോ പൂച്ച : ഈ പൂച്ചയെ കാലിമാൻ‌കോ പൂച്ച എന്നും ക്ലൌഡഡ് ടൈഗർ പൂച്ച എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. "ടോർട്ടി" എന്ന വിളിപ്പേരുമുണ്ട് ഈ ഇനത്തിന്. പൂച്ചപ്രേമികൾ ആമത്തോട് പൂച്ചയുടെ പുറത്ത് ചുവപ്പോ ക്രീമോ നിറങ്ങൾ ഭംഗിക്കായി പൂശാറുണ്ട്. ചില പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ളനിറത്തിലുള്ള പൊട്ടുകൾ കാണും രോമത്തിൽ. അവയെ വെളുത്ത ആമത്തോട് പൂച്ചകൾ എന്നു വിളിക്കും. എന്നാൽ വെള്ള നിറം അതിന്റെ രോമത്തിൽ ധാരാളമായി ഉണ്ടെന്ന് വരികയും ചുവപ്പും കറുപ്പും നിറത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ അവിടവിടെയായി കാണപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ അതിന്റെ പേര് കാലിക്കോ എന്നു മാറും. എല്ലാ കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും കറുപ്പും ചുവപ്പും രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകുനെന്നതിനാൽ ആമത്തോട് പൂച്ചകളായി കണക്കാക്കപ്പെടും, പക്ഷെ എല്ലാ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും കാലിക്കോ ഇനത്തിൽ പെടില്ല. കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്ക് വെള്ള നിറം ധാരാളമായി രോമത്തിൽ വേണം എന്നുള്ളതുകൊണ്ടാണ് ഇത്. കാലിക്കോ പൂച്ചകളെ ട്രൈകളർ പൂച്ചകൾ എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്. ജപ്പാനിൽ ഇവയെ മൈ-കി (മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള രോമങ്ങൾ) എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. ഡച്ചുകാർ ഇതിനെ പാടുള്ള പൂച്ച എന്ന അർത്ഥമുള്ള ലാപ്ജെസ്കാറ്റ് എന്ന പേരാലും വിളിക്കും. ശരിയായ ട്രൈകളർ പൂച്ചയ്ക്ക് മൂന്ന് നിറങ്ങൾ നിർബന്ധമായും വേണം. ചുവപ്പ് നിറവും, വെള്ള നിറവും പിന്നെ ബ്രൌൺ, കറുപ്പ്, നീല എന്നീ നിറങ്ങളിൽ ഒന്നും ആണ് അവ. <ref>{{cite web | title=Torties, Calicos and Tricolor cats | url=http://www.fanciers.com/cat-faqs/tricolors.shtml| accessdate=2005-10-24 }}</ref> രണ്ട് തരത്തിലുള്ള എക്സ് ക്രോമസോൺ വരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ആമത്തോട് പൂച്ചകൾക്കും കാലിക്കോ പൂച്ചകൾക്കും ഇങ്ങനെ നിറങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇവ രണ്ടും പെൺപൂച്ചകൾ ആയിരിക്കും. (എല്ലാ സസ്തനികൾക്കും രണ്ട് എക്സ് ക്രോമസോമുകൾ ആണ് പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകുക, ഒരു എക്സും ഒരു വൈ-യും ആണിനും). ഓറഞ്ച് നിറമുള്ള പൂച്ചകൾ അധികവും ആണ്പൂച്ചകളുമായിരിക്കും (3:1 അനുപാതത്തിൽ). ഓറഞ്ഞ് പൂച്ചകൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന കുട്ടികൾ ഒന്നുകിൽ ഓറഞ്ഞ് നിറത്തിൽ പെട്ടവയോ ആമത്തോട് പൂച്ചയോ ആയിരിക്കും. ആൺ ആമത്തോട് പൂച്ചകളും ചിലപ്പോൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത് ക്രോമസോമുകളുടെ തകറാറ് മൂലമാണ് ഉണ്ടാകാറ്. കിമെറിസിസം എന്ന പേരുള്ള ഒരു പ്രക്രിയ (രണ്ട് ഭ്രൂണങ്ങൾ ചേർന്ന് ഒരു കുഞ്ഞ് ഉണ്ടാകുന്ന അവസ്ഥ) വഴിയും ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കാം. [[പ്രമാണം:Niobe050905-Siamese Cat.jpeg|thumb|right|250px|സയാമീസ് പൂച്ച.]] ; കളർപോയിന്റ് : സയാമീസ് പൂച്ചകളിലാണ് അധികവും കളർപ്പോയിന്റ് പാറ്റേണുകൾ കാണപ്പെടാറുള്ളത്. എന്നാലും ഏത് പൂച്ചയിലും ഇത് ഉണ്ടാകാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് കറുത്ത മുഖം, ചെവി, കാലുകൾ, വാൽ എന്നിവയും മറ്റുഭാഗങ്ങളിൽ ഇളം നിറവുമാണ് ഉണ്ടാകുക. കുറച്ച് വെള്ള നിറവും അവിടവിടെയായി കണ്ടേക്കാം. കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകളുടെ നാമം അവയുടെ യഥാർത്ഥ നിറത്തിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും എന്നതിനാൽ കടും ബൌൺ നിറമുള്ള സീൽ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും, ഇളം ബ്രൌൺ നിറമുള്ള ചോക്കളേറ്റ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും കടും ഗ്രേ നിറമുള്ള ബ്ലൂ പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ലൈലാക്ക് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ചുമപ്പ് പോയിന്റ് പൂച്ചകളും ഒക്കെ അടങ്ങുന്നതാണ് കളർപ്പോയിന്റ്. മെലാനിൻ‍ എന്ന രാസവസ്തുവിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പരിണാമത്തിന്റെ ഫലമാണ് ഈ നിറങ്ങൾ. ശരീര താപനിലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വ്യത്യാസത്തിനനുസരിച്ചാണ് ഇങ്ങനെ നിറവ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നതുകൊണ്ട് വയസ്സാകുന്തോറും ഈ പൂച്ചകൾ ഇരുണ്ട് വരുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. അതുപോലെതന്നെ തൊലിപ്പുറത്ത് എന്തെങ്കിലും അപകടം സംഭവിച്ചാൽ ഈ പൂച്ചകളുടെ രോമങ്ങളുടെ നിറത്തിൽ വ്യത്യാസവും വന്നേക്കാം. : ഇങ്ങനെയുണ്ടാകുന്ന പരിണാമം ഞരമ്പുകളേയും ബാധിക്കാറുണ്ട് എന്നതുകൊണ്ട് കളർപ്പോയിന്റ് പൂച്ചകൾക്ക് [[കോങ്കണ്ണ്]] വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു. വെളുത്ത കടുവകളിലും ഇതേ പ്രശ്നം കാരണം കോങ്കണ്ണ് സാധാരണമാണ്. ; വെളുത്ത പൂച്ചകൾ : തൈറോസിനാസെ എന്ന ജീനിന്റെ പരിണാമം വഴി മുഴുവനായും വെളുത്തുപോകുന്നത് കുറവാണ് പൂച്ചകളിൽ. പൂച്ചകൾ അധികവും വെളുത്തിരിക്കുന്നത് മെനാനോസൈറ്റ് എന്ന രാസവസ്തു അവയുടെ ത്വക്കിൽ ഇല്ലാതെയാകുന്നതുകൊണ്ടാണ്. മെലാനോബ്ലാസ്റ്റ് എന്ന കോശങ്ങൾ കുറയുന്നതുമൂലം വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാറും പതിവുണ്ട്. ഒന്നോ രണ്ടോ നീലക്കണ്ണുകളുള്ള വെളുത്ത പൂച്ചകൾ ബധിരർ ആകാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതൽ ആണ്. ==== ശാരീരിക ഘടന ==== പല തരത്തിലുള്ള പൂച്ചകൾ ഉണ്ടാകുമെങ്കിലും ശരീരത്തിന്റെ വ്യത്യാസം അനുസരിച്ച് അവയെ രണ്ട് അറ്റമായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: ; ഓറിയന്റൽ: ഇതൊരു ജനുസ്സല്ല, പക്ഷെ മെലിഞ്ഞ് നീണ്ട, ആൽമണ്ടിന്റെ രൂപത്തിൽ കണ്ണുകളുള്ള നീളൻ മൂക്കും വലിപ്പമേറിയ ചെവിയും ഒക്കെയുള്ള പൂച്ചകളെ ഇങ്ങനെ തരം തിരിക്കാം. സയാമീസ് പൂച്ചകളും ഓറിയന്റൽ ഷോർട്ട്‌ഹെയർ പൂച്ചകളും ഇതിൻ ഉദാഹരണമാണ്. ; കോബി: ഉയരം കുറഞ്ഞ്, പേശികൾ നിറഞ്ഞ, ഒതുക്കമുള്ള ശരീരഘടനയും ഉരുണ്ട കണ്ണുകളും ചെറിയ മൂക്കും ചെവിയും ഉള്ള പൂച്ചകളെയാണ് കോബി എന്ന വിഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നത്. പേർഷ്യൻ പൂച്ചകളും എക്സോട്ടിക്ക് പൂച്ചകളും ഇതിനുദാഹരണം. == കാട്ടുപൂച്ച == {{main|കാട്ടുപൂച്ച}} [[പ്രമാണം:Feral cat Virginia crop.jpg|thumb|250px|ആക്രമണങ്ങളിൽ ഏറ്റ പരുക്കുകളുമായി ജീവിക്കുന്ന ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]] കാട്ടുപൂച്ചകൾ ഒറ്റയ്ക്കും ജീവിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും അധികവും കൂട്ടമായിട്ടാണ് കണ്ടുവരാറ്. വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുന്ന പൂച്ചകൾ പതിയെ ഇങ്ങനെയുള്ള കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചേരാറുണ്ട്. വലിയ പട്ടണങ്ങളിലും ഇതുപോലെ കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ കോളനികൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. റോമിലെ കൊളോസ്സിയവും ഫോറം റൊമാനും ഇതിനു ഉദാഹരണം. പക്ഷെ റോമിലുള്ള പൂച്ചകളെ അവിടത്തെ ആളുകൾ തീറ്റിപ്പോറ്റാറുണ്ട് എന്നതിനാൽ ഇവ പൂർണ്ണമായും കാട്ടുപൂച്ചകൾ എന്ന് പറയാനാകില്ല. പരിസരവുമായി ഇണങ്ങാൻ പൂച്ചകൾക്ക് നല്ല മിടുക്കാണുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ മനുഷ്യരുമായി ഇണങ്ങിജീവിച്ചാൽ അവരിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം കിട്ടുമെന്ന് പൂച്ചകൾ എളുപ്പം മനസ്സിലാക്കും. അലഞ്ഞ് തിരിയുന്ന പൂച്ചകൾക്ക് പോലും ഭക്ഷണം കൊടുക്കാൻ ആളുകൾ തയ്യാറാകും. പൂച്ചകൾ നന്നായി പരിസരവുമായി ഇണങ്ങുമെങ്കിലും തണുപ്പ് അധികം ഉള്ള സ്ഥലങ്ങൾ പൂച്ചയ്ക്ക് പറ്റിയതല്ല. കൂടാതെ നല്ലവണ്ണം പ്രോട്ടീനുകൾ ആവശ്യമായതിനാൽ ഭക്ഷണം കുറവ് കിട്ടുന്ന പട്ടണങ്ങളും ഇവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമല്ല. നഗരങ്ങളിലെ പൂച്ചകൾ പട്ടികളാലും വാഹനങ്ങളാലും കൊല്ലപ്പെടാറുണ്ട്. എങ്കിലും ഉടമസ്ഥരില്ലാത്ത പൂച്ചകളെ ദത്തെടുക്കാനും ഭക്ഷണം നൽകാനും പകർച്ചവ്യാധികളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുവാനുള്ള കുത്തിവയ്ക്ക് നൽകുവാനും ഒക്കെ സന്നദ്ധരായ പല മൃഗങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സംഘടനകളും ഉണ്ടെന്നുള്ളത് ആശ്വാസമാകുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള പൂച്ചകളെ അവയുടെ പൂർണ്ണമായ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുപ്പിച്ച് തിരിച്ച് വിടുകയാണ് ചെയ്യാറ്. വീണ്ടും അവ പിടിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ ഈ പൂച്ചകളുടെ ചെവിയുടെ ഒരറ്റം ചെറുതായി മുറിച്ചാണ് അവർ പൂച്ചയെ തിരികെ വിടാറ്. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകൾക്ക് ആവശ്യത്തിനു പരിചരണം കൊടുക്കുന്നതുവഴി അവയുടെ ജീവിതകാലം കൂടാറുണ്ട്. അതുകൂടാതെ ഭക്ഷണത്തിനായും മറ്റും വഴക്ക് കൂടുന്ന ശീലവും ഒരുപരിധി വരെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ ഈ പരിചരണം സഹായിക്കുന്നു. === പരിസരത്തിനുണ്ടാകുന്ന സ്വാധീനം === [[പ്രമാണം:Feral cat gl3.gif|thumb|250px|പിടിയിലായ ഒരു കാട്ട് പൂച്ച.]] [[ഹവായി|ഹവായിയുടെ]] തീരങ്ങളിലും കാടുകളിലും ഉള്ള വേട്ടക്കാരിൽ ഏറ്റവും മുഖ്യം എന്ന് തന്നെ പറയാവുന്ന ജീവിയാണ് കാട്ട് പൂച്ച. കാട്ടിലുള്ള പല പക്ഷികളും കടലിലുള്ള പല പക്ഷികളും ഒക്കെ എണ്ണത്തിൽ കുറവാകാൻ കാരണമായ ജീവികളിൽ കാട്ട്പൂച്ചയും പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|title=www. birdinghawaii.co. uk/XShearwaterkills2.htm<!-- INSERT TITLE -->|accessdate=2007-05-26|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927003352/http://www.birdinghawaii.co.uk/XShearwaterkills2.htm|url-status=dead}}</ref> ഒരിക്കൽ 56 കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ ഉച്ചിഷ്ടങ്ങൾ പഠനവിധേയമാക്കിയപ്പോൾ അതിൽ നാൽപ്പത്തിനാലു പക്ഷികളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കാണപ്പെടുകയുണ്ടായി. അതിൽ 40 എണ്ണം അന്യംനിന്നുപോകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന പക്ഷികളാണ്.<ref>{{cite web | url=http://www.earlham.edu/~biol/hawaii/mammals.htm | title=Introduced Species in Hawaii (Senior Seminar 2002) | year=2002 | publisher=Earlham college, Department of Biology | accessdate=2007-05-15}}</ref> ദക്ഷിണ ഭൂഗോളത്തിൽ, പൂച്ച വർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട ജീവികൾ ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത പല പ്രദേശങ്ങളും ഉണ്ട്. [[ഓസ്ട്രേലിയ]] ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അവിടങ്ങളിലുള്ള മറ്റ് ജീവികൾക്ക് പൂച്ചകളോട് അധികം പേടിയുണ്ടാകാറില്ല. ഈ സ്ഥലങ്ങളിലുള്ള പല ജീവികളുടേയും വംശനാശം കാട്ടുപൂച്ചകൾ വരുത്തി വയ്ക്കാറുണ്ട്. ഓസ്ട്രേലിയയിൽ മാത്രം പല പക്ഷികളും, ഉരഗങ്ങളും ഒക്കെ കാട്ടുപൂച്ചകളാൽ ഇല്ലാതെയായിക്കഴിഞ്ഞു. കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ നിന്ന് മറ്റ് ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ വലിയ വേലി കെട്ടിയ പാർപ്പിടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയാണ് ഇപ്പോൾ പല സംഘടനകളും. ഇതിൽ ചിലത് ദ്വീപുകളുമാണ്. <ref>[http://www.numbat.org.au/ Community awareness and involvement in the conservation of our unique mammal emblem], [[Numbat|Project Numbat]]</ref> === കാട്ടുപൂച്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള മനുഷ്യരുടെ പേടികൾ === പൂച്ചകൾ മനുഷ്യരിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന വികാരങ്ങളിൽ പ്രധാനമായുള്ളത് രണ്ടെണ്ണമാണ്. മനുഷ്യർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്വാഭാവിക പേടി ഉണ്ടാകുന്നതാണ് ഒന്ന്. പൂച്ചകൾ കാരണം മറ്റ് ജീവികൾക്ക് വംശനാശം വരുമെന്ന പേടിയാണ് രണ്ടാമത്തേത്. പൂച്ചകൾ മറ്റ് ജീവികളുടെ ജീവിതത്തിനു ഭീക്ഷണിയാകുന്നത് പല സാഹചര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ചിരിക്കും. ദ്വീപുപോലെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇവ മുഖ്യമായും ഭീഷണിയുയർത്തുന്നത്. എന്നാൽ പൂച്ചകൾ വളരെക്കാലമായി ജീവിച്ചുപോരുന്ന ബ്രിട്ടൺ പോലെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ പൂച്ച കാര്യമായ പാരിസ്ഥിതികപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല. ഇതുരണ്ടും കൂടാതെ ഈ പൂച്ചകളെ ഇരതേടാനായി മറ്റ് വലിയ മൃഗങ്ങൾ വരുന്നതും പൂച്ചകളാൽ പകർച്ചവ്യാധികൾ പകരുന്നതുമൊക്കെയാണ് പൂച്ചകളെ സംബന്ധിച്ച് മനുഷ്യർക്കുണ്ടാകുന്ന മറ്റ് പേടികൾ. കൊയോട്ട്സ് (''Coyotes'') എന്ന ജീവിയാണ് വീട്ടുപൂ‍ച്ചകളെ മുഖ്യമായി കൊല്ലുന്നത്. ''FELV'' (''feline leukemia''), ''FIV'' (''feline immunodeficiency virus''), പേവിഷബാധ എന്നിവയാണ് പൂച്ചകൾക്ക് വരുന്ന മാരകരോഗങ്ങൾ. ഈ കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് വീട്ട്പൂച്ചകളെ അധികം പുറത്തേയ്ക്ക് വിടാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. പൂച്ചകളുടെ സംഖ്യ കൂടുന്നതും ചിലപ്പോൾ പ്രശ്നമാകാറുണ്ട്. അമേരിക്കയിലെ ഒരു സംഘടനയുടെ (Humane Society of the United States) അഭിപ്രായത്തിൽ 30–40 ലക്ഷം‍ പൂച്ചകളും പട്ടികളുമാണ് ഓരോ വർഷവും വീട്ടുമൃഗങ്ങളാക്കപ്പെടുന്നത്. വീടുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ മൃഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതുവഴി പല വീട്ടുമൃഗങ്ങളേയും കൂട്ടിനുള്ളിൽ തന്നെ പൂട്ടിയിടാൻ വീട്ടുകാർ നിർബന്ധിതരായിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ് അവിടെ. ഈ വീട്ടുമൃഗങ്ങളെ വന്ധ്യംകരിക്കുന്നത് ഇവയുടെ സംഖ്യ കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും. 1992-ൽ അമേരിക്കയിൽ നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് അവിടെയുള്ള 12,893 (29,4%) വളർത്ത് മൃഗങ്ങളും, 26.9% പട്ടികളും 32,6% പൂച്ചകളും വന്ധ്യംകരിച്ചിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്. <ref>{{cite web | url=http://www.spayusa.org/main_directory/02-facts_and_education/stats_surveys/javma_articles/02dogs-cats-sterilized.asp | title=Estimation of the proportions of dogs and cats that are surgically sterilized | author=Jane C. Mahlow, DVM, MS | publisher=www. spayusa.org, summarizing J Am Vet Med Assoc 1992;215;640–643 | accessdate=2007-05-15}}</ref> പൂച്ചകളോടുള്ള അമിതമായ പേടി, ഐലുറോഫോബിയ (ailurophobia) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. == ശാസ്ത്രീയമായ തരംതിരിവ് == 1758-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സിസ്റ്റമാ നാച്ചുറാ (Systema Naturae) എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പത്താം വാള്യത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചയെ ഫെലിസ് കാറ്റസ് (''Felis catus'') എന്ന വിഭാഗത്തിലാണ് കാരൊളസ് ലിന്യസ് (Carolus Linnaeus) ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.<ref name="MSW3-catus">{{MSW3 Wozencraft | pages = 534–535 | id = 14000031}}</ref><ref name="Linaeus1758">{{cite book |last=Linnaeus |first=Carolus |authorlink=Carl Linnaeus |title=Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis |publisher=Holmiae (Laurentii Salvii) |year=1766 |pages=62 |url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k99004c/f62.chemindefer |accessdate=2008-04-02 |language={{In lang|la}} |volume=1 |edition = 12th edition |origyear = 1758}}</ref> എന്നാൽ പിന്നീടുണ്ടായ ചില പഠനങ്ങളിൽ നാട്ടുപൂച്ചകൾ, കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ അതേ വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടതുതന്നെയാണെന്നുള്ള തെളിവുകൾ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു <ref name="MSW3-catus" />. 1777-ൽ ജൊഹാൻ ക്രിസ്ത്യൻ ഡാനിയേൽ വോൺ ഷ്രെബർ വീട്ടുപൂച്ചകളെ ഫെലിസ് സിൽ‌വെസ്റ്റ്രിസ് (''Felis silvestris'') എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്തണമെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു. <ref name="MSW3-silvestris">{{MSW3 Wozencraft | pages = 536–537 | id = 14000057}}</ref> പൂച്ചയുടെ ഗണമായി ഈ രണ്ട് പേരുകളും ഇന്ന് മാറിമാറി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. വളർത്ത് പൂച്ചകൾ ''F. silvestris'' എന്ന ഗണത്തിന്റെ ഉപവിഭാഗമായ ''F. s. catus'' എന്ന ഗണമായും കണക്കാക്കപ്പെടാറുണ്ട്.<ref name="SciencemagNEO" /> അതുപോലെതന്നെ കാട്ടുപൂച്ചകൾ ''F. catus'' എന്ന വിഭാഗത്തിന്റെ പല ഉപവിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവയാണെന്നും കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref name="MSW3-silvestris" /> എന്നാൽ 200-ൽ, ICZN (International Commission on Zoological Nomenclature)-ന്റെ Opinion 2027 എന്ന കോൺഫറൻസ് കാട്ടുപൂച്ചകളുടെ വിഭാഗമായി ''F. silvestris'' എന്ന് നിശ്ചയിച്ചതോടെ ഈ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവായി.<ref>{{cite journal | author = ICZN | title = Opinions | journal = Bulletin of Zoological Nomenclature | volume = 60 | publisher = [[International Commission on Zoological Nomenclature]] | date = [[2003-03-31]] | accessdate = 2008–04–02 | url = http://www.iczn.org/BZNMar2003opinions. htm#opinion2027 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എങ്കിൽപ്പോലും ഇന്നും വളർത്ത്പൂച്ചകളുടെ പേരായി ''F. catus'' എന്നാണ് മുഖ്യമായും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. ജോഹൻ ക്രിസ്ത്യൻ പോളികാർപ് എക്സ്ലിബെൻ 1777-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''Anfangsgründe der Naturlehre and Systema regni animalis'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ വളർത്ത്പൂച്ചകളെ ''Felis domesticus'' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ആയിരുന്നു ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. ഇതും, ഇതിന്റെ പല വകഭേദങ്ങളായ ''Felis catus domesticus'' എന്നും ''Felis silvestris domesticus'' എന്നും പലപ്പോഴായി പലയിടത്തും പ്രയോഗിച്ച് കാണാറുണ്ടെങ്കിലും [[International Code of Zoological Nomenclature|ഇന്റർനാഷണൽ കോഡ് ഓഫ് സുവോളജിക്കൽ നോമൻക്ലെച്ചർ]] എന്ന സംഘടനയുടെ നിയമവലി പ്രകാരം ഇതൊന്നും ശാസ്ത്രീയനാമങ്ങളായി പരിഗണിക്കാനാവില്ല. == സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പ്രചാരം == 20 മില്ലി സെക്കൻ്റ് മുതൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റ് വരെയുള്ള സമയത്ത് പ്രതികരിക്കുന്നതിനാൽ(reflex action) സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ താരമാണ് പൂച്ച. റിഫ്ലക്സ് ആക്ഷൻ ഏറ്റവും വേഗമുള്ളതും കൃത്യവുമായതിനാലും പൂച്ച സാർ എന്നാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയയിലെ പേര് തന്നെ. സംഘട്ടന രംഗങ്ങളിലെ പൂച്ചയുടെ അസാധാരണമായ മെയ്വഴക്കം കാരണം എതിരാളിക്ക് പലപ്പോഴും പരാജയം സംഭവിക്കുന്നതാണ് ഇതിലെ പ്രധാന കാരണം. 360° വരെ തിരിഞ്ഞ് ആക്രമിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള വിഷപാമ്പായ അണലിയെ വരെ അസാമാന്യ മെയ്വഴക്കം കൊണ്ട് നിഷ്പ്രഭമാക്കുന്ന പൂച്ച ഏറ്റുമുട്ടേണ്ട സാഹചര്യം വന്നാൽ 70 മില്ലി സെക്കൻ്റിന് ഉള്ളിൽ തന്നെ അണലിയെ അടിച്ചിടുന്നത് പ്രകൃതിയിലെ തന്നെ ഒരു അത്ഭുത പ്രതിഭാസമായി കണക്കാക്കുന്നു. മനുഷ്യനുമായി ഒരു പരിധി വരെ ഇണങ്ങുമ്പോൾ തന്നെയും പൊതുവിൽ ആരെയും പേടി ഇല്ലാത്തതും സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പൂച്ച സാറിന് ആരാധകരെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു ഘടകമാണ്.<ref>https://www.manoramanews.com/kerala/spotlight/2025/08/08/cat-attitude-hunting-behavior.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/technology/science/2025/02/15/reasons-why-cats-are-the-most-fearless-creatures.html</ref> == പുരാണങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം == [[പ്രമാണം:Bastet-E 2533-Egypte louvre 058.jpg|thumb|right|250px|[[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലെ]] പ്രശസ്തമായ [[ലൂവ്ര്]] മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ]] പൂച്ചദേവതയായ [[ബാസ്തെറ്റ്|ബാസ്തെറ്റിന്റെ]] പ്രതിമ.]] പുരാതന ഈജിപ്റ്റ് മുതൽക്കെതന്നെ പൂച്ചകളെ മനുഷ്യർ വളർത്ത്മൃഗങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[ബാസ്തെറ്റ്]] അഥവാ ബാസ്റ്റ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പൂച്ചദൈവവും അവർക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു. ബാസ്റ്റിനെ വീടിന്റേയും, വീട്ട്പൂച്ചകളുടേയും കൃഷിയിടങ്ങളുടേയും ഒക്കെ രക്ഷകയായിട്ടാണ് അവർ കരുതിയിരുന്നത്. ഈജിപ്റ്റിയൻ ജനങ്ങളെ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന അസുഖങ്ങളിൽ രക്ഷിച്ചതുകൊണ്ടാകാം അവർക്ക് പൂച്ചകളോട് സ്നേഹവും ആരാധനയും തോന്നാനും പിന്നീട് ദേവതാരൂപത്തിൽ ഒരു പൂച്ചയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കാനും ഇടയാക്കിയത്. ഈജിപ്ഷ്യൻ പുരാണങ്ങളിൽ ബാസ്റ്റ് എന്ന ഈ പൂച്ച, സൂര്യഭഗവാനായ [[റാ|“റാ”യുടെ]] മകളായിരുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ മതത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ ബാസ്റ്റിന് ശ്രദ്ധേയമായ പങ്കുണ്ട്. കെനിയയുടെ ദ്വീപുകളായ ലാമു (Lamu Archipelago) എന്നയിടത്തുള്ള പൂച്ചകൾ മാത്രമാണ് പുരാതന ഈജിപ്റ്റിലുണ്ടായിരുന്ന പൂച്ചകളുടെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധുക്കൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name = lamu>{{cite book| last = Couffer | first = Jack| title = The Cats of Lamu| publisher = The Lyons Press |year=1998 | location = New York| id = ISBN 1-55821-662-6 }}</ref> പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് പല പുരാതന മതങ്ങളിലും വിവിധ വിശ്വാസങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പൂച്ചകൾ വിശുദ്ധരായ ആത്മാക്കളാണെന്നും, മനുഷ്യരുടെ സഹചാരികളും വഴികാട്ടികളും ആണെന്നും, എല്ലാം അറിയുന്നവരാണ് പൂച്ചകളെങ്കിലും സംസാരശേഷി ഇല്ലാത്തതിനാൽ മനുഷ്യരുടെ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീ‍നിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഒക്കെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങളാണ് അതിൽ പ്രധാനം. പൂച്ചകളെക്കുറിച്ച് മോശമായ അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും പല സംസ്കാരങ്ങളിലും നിലവിലുണ്ട്. കറുത്ത പൂച്ചയുടെ പാത കുറുകെ കടക്കുന്നത് കഷ്ടകാലത്തിനിടവരുത്തുമെന്നതാണ് അതിലൊന്ന്. ദുർമന്ത്രവാദങ്ങൾക്കും ചിലയിടങ്ങളിൽ പൂച്ചയെ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള വിശ്വാസങ്ങൾ മിഡീവൽ കാലഘട്ടത്തിൽ യൂറോപ്പിൽ നിന്ന് പൂച്ചകളെ ഇല്ലാതെയാക്കാൻ വരെ വഴിയൊരുക്കി. ഇങ്ങനെ പൂച്ചകളെ വലിയ സംഖ്യയിൽ ഒഴിവാക്കിയ ഇടങ്ങളിൽ എലികളിൽ നിന്ന് പകരുന്ന പ്ലേഗ് പോലെയുള്ള അസുഖങ്ങൾ കൂടുതലായി കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. ==== മതങ്ങളിലുള്ള സ്ഥാനം ==== * ജപ്പാനിൽ മനേകി നേകോ (''Maneki Neko'') എന്ന പൂച്ചയെ ഭാഗ്യത്തിന്റെ അടയാളമായി കരുതപ്പെടുന്നു. * ഇസ്ലാം മതത്തിൽ, ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹിവസല്ലം മൂസ (''Muezza'') എന്ന് പേരുള്ള ഒരു പ്രിയപ്പെട്ട പൂച്ച ഉണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book | author = Geyer, Georgie Anne | year = 2004 | title = When Cats Reigned Like Kings: On the Trail of the Sacred Cats| url = https://archive.org/details/whencatsreignedl00geor }}</ref> പൂച്ചകളോടുള്ള സ്നേഹം മൂലം തന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഒരു പൂച്ച കിടന്നുറങ്ങുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആ പൂച്ചയെ ഉണർത്താതിരിക്കാൻ ആ വസ്ത്രം എടുക്കാതിരിക്കാൻ വരെ തയ്യാറാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു എന്നാണ് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. * * പൂച്ചകളോടുള്ള ബഹുമാനപ്പെട്ട പ്രവാചകൻറെ സ്നേഹവും കരുതലും പ്രശസ്തമാണ്. * <ref name="Reeves">{{cite book | author = Minou Reeves | title = Muhammad in Europe | year = 2000 | url = https://archive.org/details/muhammadineurope0000reev_t2h0 | publisher = New York University (NYU) Press | pages = p.52}}</ref> ഉറങ്ങുന്ന ഒരു ജീവിയേയും ഉണർത്തരുത്‌ എന്നാണ് വിവക്ഷ: അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസ്ത്രത്തിൽ ഉറങ്ങിയിരുന്ന ഒരു പൂച്ചയെ ഉണർത്താൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല എന്ന് ചുരുക്കം * നോർസ് പുരാണത്തിലെ സ്നേഹത്തിന്റേയും, സൌന്ദര്യത്തിന്റേയും ദേവതയായ ഫ്രെജ (''Freyja''), പൂച്ചകളെ പൂട്ടിയിരിക്കുന്ന രഥമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. === ഒൻപത് ജീവിതം === പൂച്ചകൾക്ക് ഒൻപത് ജീവിതങ്ങൾ ഉള്ളതായി ചിലയിടങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഏഴ് ജീവിതങ്ങൾ എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്. ജീവഹാനി വരെ സംഭവിക്കാവുന്ന ഇടങ്ങളിൽ ‍നിന്ന് സമർത്ഥമായി രക്ഷപ്പെടാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവാണ് ഇങ്ങനെ ഒരു വിശ്വാസം പ്രചരിക്കാൻ ഇടയാക്കിയത്. <ref name=myth>[http://www.best-cat-art.com/cat-myths.html Cat Myths, Misinformation and Untruths]</ref> ഉയരങ്ങളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ വീണാലും താഴെ നാലുകാലിൽ തന്നെ വീഴാനുള്ള പൂച്ചയുടെ കഴിവും ഈ വിശ്വാസത്തിന്റെ പിറവിക്ക് കാരണമായി. == ചൊല്ലുകൾ == പൂച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി [[പഴഞ്ചൊല്ല്|ചൊല്ലുകൾ]] മലയാളത്തിൽ ലഭ്യമാണ്‌. അവയിൽ ചിലത് താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു * പൂച്ചയ്ക്ക് ആരു മണികെട്ടും * ചൂടുവെള്ളത്തിൽ വീണ പൂച്ച പച്ചവെള്ളം കണ്ടാലും പേടിയ്ക്കും * പൊന്നുരുക്കുന്നിടത്ത് പൂച്ചയ്ക്ക് എന്തു കാര്യം..? * മിണ്ടാപ്പൂച്ച കലമുടക്കും * എടുത്തു ചാടിയ പൂച്ച എലിയെ പിടിക്കില്ല * ഇല്ലാത്ത കരിമ്പൂച്ചയെ ഇരുട്ടത്ത് തപ്പുക * എലിയുടെ കണ്ണിൽ നിന്ന് ഏഴു കുടം വെള്ളം വന്നാലും പൂച്ച കടി വിടുമൊ....? * എലി പിടിയ്ക്കുന്ന പൂച്ച കലവും ഉടയ്ക്കും == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:1; column-count:1;"> {{note|൧|൧}} മനുഷ്യർക്ക് 12 എണ്ണം ഉണ്ടാകും. ‌{{note|൨|൨}} മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്. {{note|൩|൩}} ഇരുകാലികൾ ആയതിനാൽ മനുഷ്യർക്ക് ഇത് 5 എണ്ണമാണ്. {{note|൪|൪}} മനുഷ്യർക്ക് 3 മുതൽ 5 വരെയാണ്. </div> ==ഇതും കാണുക== * [[പൂച്ചകളുടെ പട്ടിക]] {{Wikiquote}} {{-}} == അവലംബം == {{reflist|3}} {{മാർജ്ജാരവംശം}} [[വർഗ്ഗം:മാർജ്ജാരവംശം]] [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൂച്ചകൾ]] '''കട്ടികൂട്ടിയ എഴുത്ത്''' tme70domyohsoixyix5bk6zq7xz0d5u 0 298083 4616216 4558696 2026-04-29T07:37:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616216 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|I. Shanmughadas}} {{Infobox person | name = ഐ. ഷണ്മുഖദാസ് | image = I SHANMUGADAS 2.jpg | image size = | Spouse = | birth_date = | birth_place = [[ഒറ്റപ്പാലം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | birthname = | yearsactive = 1970-കൾ മുതൽ ഇതുവരെ | occupation = ചലച്ചിത്രനിരൂപകൻ, എഴുത്തുകാരൻ, കോളജ്‌ അദ്ധ്യാപകൻ | awards = [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]], [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] }} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] പ്രമുഖ ചലച്ചിത്രനിരൂപകനും എഴുത്തുകാരനുമാണ് '''ഐ. ഷണ്മുഖദാസ്'''. == ജീവിതരേഖ == [[ഒറ്റപ്പാലം|ഒറ്റപ്പാല]]ത്ത് ജനനം. ഇപ്പോൾ [[തൃശൂർ|തൃശൂരി]]ൽ സ്ഥിരതാമസം. ഇംഗ്ളീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷം [[ബോംബെ]]യിൽ അധ്യാപകനായി ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് കേരള സർക്കാർ സർവ്വീസിൽ വിവിധ കോളേജുകളിൽ ഇംഗ്ളീഷ് അധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്തു. തൃശൂർ സി. അച്യുതമേനോൻ ഗവൺമെന്റ് കോളേജിൽ നിന്ന് അധ്യാപകനായി വിരമിച്ചു. വിദ്യാർത്ഥിജീവിതകാലം മുതൽ തന്നെ [[ഫിലിം സൊസൈറ്റി]] അംഗമാകുകയും പിന്നീട് ഫിലിം സൊസൈറ്റി പ്രവർത്തങ്ങളുടെ ഭാഗമാകുകയും ചെയ്തു. എഴുപതുകളുടെ അവസാനം മുതൽ ചലച്ചിത്രസംബന്ധിയായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാൻ തുടങ്ങി. ദൃശ്യകലാപഠനത്തിന് മുൻതൂക്കം നൽകിയ ദൃശ്യകല, ദർശി എന്നീ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. മികച്ച ചലച്ചിത്രനിരൂപകനുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയപുരസ്കാരത്തി]]ന് 1999-ൽ അർഹനായി. [[സത്യജിത് റേ|സത്യജിത്‌ റായു]]ടെ ചലച്ചിത്രങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള പുസ്തകം 'സഞ്ചാരിയുടെ വീടി'ന് 1996-ൽ, മികച്ച ചലച്ചിത്രഗ്രന്ഥത്തിനുള്ള [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു. മികച്ച ചലച്ചിത്രസംബന്ധിയായ ലേഖനത്തിനുള്ള 2013-ലെ സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം.ടി വാസുദേവൻ നായരുടെ]] [[നിർമ്മാല്യം|'നിർമ്മാല്യ'ത്തെ]] കുറിച്ചെഴുതിയ 'ദൈവനർത്തകന്റെ ക്രോധ'ത്തിന് ലഭിച്ചു<ref>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/172892 |title="സംസ്‌ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്‌കാരം 2013" |access-date=2014-11-26 |archive-date=2014-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140422112507/http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/172892 |url-status=dead }}</ref>. == കൃതികൾ == * മലകളിൽ മഞ്ഞ് പെയ്യുന്നു * സിനിമയുടെ വഴിയിൽ * സഞ്ചാരിയുടെ വീട് * ആരാണ് ബുദ്ധനല്ലാത്തത് * [[ഴാങ് ഗൊദാർദ്|ഗൊദാർദ്]]: കോളയ്ക്കും മാർക്സിനും നടുവിൽ * [[പി. രാമദാസ്|പി. രാമദാസ്‌]]: വിദ്യാർത്ഥിയുടെ വഴി * സിനിമയും ചില സംവിധായകരും * ശരീരം, നദി, നക്ഷത്രം == പുരസ്കാരങ്ങൾ == *മികച്ച ചലച്ചിത്രനിരൂപകനുള്ള ദേശീയ അവാർഡ്, 1999 *മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗ്രന്ഥത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം (സഞ്ചാരിയുടെ വീട്), 1996 *മികച്ച ചലച്ചിത്രസംബന്ധിയായ ലേഖനത്തിനുള്ള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം (ദൈവനർത്തകന്റെ ക്രോധം), 2013 *സാഹിത്യ നിരൂപണ ഗ്രന്ഥത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വിലാസിനി പുരസ്കാരം (ശരീരം, നദി, നക്ഷത്രം), 2013 <ref>[http://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/2556393-local_news-Thrissur.html "ഐ. ഷൺമുഖദാസിന്‌ വിലാസിനി പുരസ്‌കാരം"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *മികച്ച വൈജ്ഞാനിക ഗ്രന്ഥത്തിനുള്ള ജി.എൻ പിള്ള എൻഡോവ്മെന്റ്, 2008 *ചലച്ചിത്ര ഗ്രന്ഥത്തിനുള്ള കോഴിക്കോടൻ പുരസ്കാരം (സിനിമയും ചില സംവിധായകരും), 2012 <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2033816/2013-01-01/kerala |title="കോഴിക്കോടൻ പുരസ്‌കാരം ഐ. ഷണ്മുഖദാസിന്" |access-date=2014-11-26 |archive-date=2013-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130102011607/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2033816/2013-01-01/kerala |url-status=dead }}</ref> *ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷന്റെ മികച്ച ചലച്ചിത്ര ഗ്രന്ഥത്തിലുള്ള അവാർഡ് 1997, 2006 *2022-ലെ ഫിപ്രസി.-ഇന്ത്യ (FIPRESCI-India) (ഇന്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ്) ഏർപ്പെടുത്തിയ സത്യജിത് റേ മെമ്മോറിയൽ അവാർഡ്.<ref name="TOI">{{Cite web |last= |first= |last2= |last3= |first3= |title=shanmughadas: Shanmughadas Bags Satyajit Ray Award {{!}} Kochi News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/shanmughadas-bags-satyajit-ray-award/articleshow/91298657.cms |access-date=2022-05-27 |website=The Times of India |language=en}}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രനിരൂപകർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ചലച്ചിത്രഗ്രന്ഥത്തിനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം നേടിയവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി എൻഡോവ്മെന്റ് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] sz9jck6txn2cxscmfc3g3gpdglad749 0 300371 4616045 2124788 2026-04-28T13:25:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616045 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Adil jussawalla}} {{Infobox person | name = ആദിൽ ജുസ്സാവാല | image = | alt = | caption = ആദിൽ ജുസ്സാവാല | birth_date = | birth_place = [[മുംബൈ]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | known_for = | spouse = | children = | occupation = ഇംഗ്ലീഷ് കവി, വിമർശകൻ }} ഇംഗ്ലീഷ് കവിയും വിമർശകനുമാണ് '''ആദിൽ ജുസ്സാവാല'''. [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2014|2014 ൽ ഇംഗ്ലീഷ് കവിതക്കുള്ള കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു. ==ജീവിതരേഖ== [[മുംബൈ|മുംബൈയിൽ]] ജനിച്ച ആദിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ആർക്കിടെക്ചർ ബിരുദത്തിനു പഠിച്ചെങ്കിലും പൂർത്തിയാക്കിയില്ല. പിന്നീട് നാടക രചനയിലേക്കു തിരിഞ്ഞു.<ref>http://indianexpress.com/article/cities/delhi/the-book-is-the-recovery-of-the-past-and-myself/</ref> ഇന്ത്യയിലേക്കു മടങ്ങിയപ്പോൾ മുംബൈ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് കോളേജിൽ ഇംഗ്ലീഷ് അദ്ധ്യാപകനായി. ഇരുപത്തി രണ്ടാം വയസ്സിൽ 'ലാന്റ്സ് എൻഡ്' എന്ന ശ്രദ്ധേയമായ സമാഹാരം പ്രസി്ദ്ധപ്പെടുത്തി. ==കൃതികൾ== *'ലാന്റ്സ് എൻഡ്' (1962) *'മിസ്സിംഗ് പേഴ്സൺ' (1976) *ട്രൈയിംഗ് ടു സേ ഗുജ് ബൈ (2011) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2014<ref>http://www.mangalam.com/print-edition/india/263562{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== *[http://www.thehindu.com/books/adil-absentee-poet/article2953674.ece Adil, absentee poet] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് കവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] mree7joomc8mzcdyjlkepoowjlgshrn 0 300476 4616148 2125111 2026-04-28T23:35:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616148 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Utpal Kumar Basu}} {{Infobox person | name = ഉത്‌പൽ കുമാർ ബസു | image = | alt = | caption = ഉത്‌പൽ കുമാർ ബസു | birth_date = {{Birth date|1939|07|03}} | birth_place =കൊൽക്കത്ത [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | known_for = | spouse = | children = | occupation = അദ്ധ്യാപകൻ, ബംഗാളി കവി }} ബംഗാളി സാഹിത്യകാരനും അദ്ധ്യാപകനുമാണ് '''ഉത്‌പൽ കുമാർ ബസു'''(ജനനം :3 ഓഗസ്റ്റ് 1939). '[[പിയാ മനാ ഭാവെ]]' എന്ന കാവ്യ സമാഹാരത്തിന്റെ രചനയ്ക്ക് [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2014|2014 ൽ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു.<ref>http://www.mangalam.com/print-edition/india/263562{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== പഴയ കൊൽക്കത്തയിലെ ബിഭാനിപൂരിൽ ജനിച്ചു. ജിയോളജസ്റ്റായി പരിശീലനം നേടി. ധാരാളം വിദേശ രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു. അദ്ധ്യാപകനാണ്. 1950 ൽ കോളേജിലെ അദ്ധ്യാപക ജോലി ഉപേക്ഷിച്ചു. യൂറോപ്പിലെ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പുകളുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തി. അമേരിക്കൻ കവി അലൻ ഗിന്നസ്ബർഗ്ഗിന്റെ സുഹൃത്തായിരുന്നു. ഉത്പലിന്റെ അബർ പുരി സീരിസ്, പുരി സീരിസ് തുടങ്ങിയ യാത്രാ കവിതാ പരമ്പരകൾ പ്രസിദ്ധമാണ്.<ref>{{cite web|url=http://kaurab.tripod.com/english/bengali_poetry/utpal.html |title=KAURAB Online :: Utpal Kumar Basu |publisher=Kaurab.tripod.com |date= |accessdate=2013-12-31}}</ref> <ref>http://downloads.bbc.co.uk/radio4/transcripts/20130214-ob-calcutta-ch1.pdf</ref> <ref>{{cite web|author=Budhaditya Bhattacharya |url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/calcutta-chronicles/article4458522.ece |title=Calcutta chronicles |publisher=The Hindu |date=2013-02-27 |accessdate=2013-12-31}}</ref> ==കൃതികൾ== *ചിത്രയേ രൊചിതോ കൊബിത (Chaitrye Rochito Kobita (চৈত্রে রচিত কবিতা) [1956]) *പുരി സീരിസ് (Puri Series (পুরী সিরিজ) [1964]) *നരോഖദോക് (Narokhadok, collection of short stories (নরখাদক) [1970]) *അബർ പുരി സീരിസ് (Abar Puri Series (আবার পুরী সিরিজ) [1978]) *ലോഖൻദാസ് കരിഗർ (Lochondas Karigar(লোচনদাস কারিগর) [1982]) *ഖണ്ഡോബൈചിത്രേർ (Khandobaichitrer Din (খন্ডবৈচিত্র্যের দিন) [1986]) *ശ്രേഷ്തോ കൊബിത (Srestho kobita (শ্রেষ্ট কবিতা) [1991]) *ധൂസർ അടഗാച്ച്, കാവ്യ സമാഹാരം (Dhusar Atagach, collection of free prose (ধূসর আতাগাছ) [1994]) *സൽമ ജോരീർ കാജ് (Salma Jorir Kaaj (সলমা জরির কাজ) [1995]) *കഹബോതിർ നാച്ച് (Kahabotir Nach (কহবতীর নাচ) [1996]) *നൈറ്റ് സ്കൂൾ (Night School (নাইটস্কুল) [1998]) *തുസു അമർ ചിന്താമൊണി (Tusu Amar Chintamoni (তুসু আমার চিন্তামনি)) *മീൻയുദ്ധ (Meenyuddha (মীনযুদ্ধ)) *ഭോക്ഷികുഞ്ജേ പദമപരെ (Bokshigunje Padmapare (বক্সিগঞ্জে পদ্মাপাড়ে)) *അന്നദത്ത ജോസഫ് (Annadata Joseph (অন্নদাতা জোসেফ)) *സുഖ് ദുഖേർ സതി (Sukh Duhkher sathi (সুখদুঃখের সাথী)) *സാഫോ വിവർത്തനം (Translation from Safo [সাফোর কবিতা (অনুবাদ)) *സമാഹൃത കവിതകൾ (Collected poems (কবিতা সংগ্রহ)) *സമാഹൃത ഗദ്യം (Collected prose (গদ্যসংগ্রহ)) *സകൽ ഏകരോതാർ റൊഡൂർ (Sakal Egarotar Roddur) *പിയാ മനാ ഭാവെ (Piya Mana Bhabe (കവിത)) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2014<ref>http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2014-e.pdf</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 3-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 1gksqtxaz5m613ynqnr64wn5a5xkhjs 0 300488 4616066 3206175 2026-04-28T15:59:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616066 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Asha mishra}} {{Infobox person | name = ആഷാ മിശ്ര | image = | alt = | caption = ആഷാ മിശ്ര | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | known_for = | spouse = | children = </br> | occupation = മൈഥിലി സാഹിത്യകാരൻ }} [[മൈഥിലി ഭാഷ|മൈഥിലി]] ഭാഷയിലെഴുതുന്ന സാഹിത്യകാരിയാണ് '''ആഷാ മിശ്ര'''. 'യു ചാറ്റ്' എന്ന നോവലിന്റെ രചനയ്ക്ക് 2014 ൽ [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി ഫെല്ലോഷിപ്പ്|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചു.<ref>http://www.mangalam.com/print-edition/india/263562{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==കൃതികൾ== *'യു ചാറ്റ്' ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * * കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2014<ref>http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/pdf/sahityaakademiawards2014-e.pdf</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:മൈഥിലി സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നോവലെഴുത്തുകാർ]] bsf32ptgqc0wyb0pw3tyui75atdz5do 0 301579 4616186 4609931 2026-04-29T05:42:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616186 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|S. Hareesh}} {{Infobox person | name = എസ്. ഹരീഷ് | image = S. Hareesh Writer.jpg | alt = | caption = എസ്. ഹരീഷ് കോഴിക്കോട് ലിറ്ററേച്ചർ ഫെസ്റ്റിവലിൽ (2017) | birth_date = 1975 | birth_place =[[നീണ്ടൂർ]], [[കോട്ടയം ജില്ല]], [[കേരളം]] | death_date = | death_place = | nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] | other_names = | known_for = | spouse = | children = | occupation = സാഹിത്യകാരൻ, കേരള സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ }} മലയാള ചെറുകഥാകൃത്താണ് '''എസ്. ഹരീഷ്''' (ജനനം : 1975). [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗീതാഹിരണ്യൻ എൻഡോവ്‌മെന്റ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|title=എസ്. ഹരീഷിന് കേളി ചെറുകഥ പുരസ്‌കാരം|url=http://www.dcbooks.com/keli-award-to-s-harish.html|publisher=www.dcbooks.com|accessdate=13 ജനുവരി 2015|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305064954/http://www.dcbooks.com/keli-award-to-s-harish.html|url-status=dead}}</ref> കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ മികച്ച കഥാസമാഹാരത്തിനുള്ള 2018 ലെ പുരസ്‌കാരം എസ് ഹരീഷിന്റെ ആദം എന്ന പുസ്തകത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref>http://www.newindianexpress.com/states/kerala/2018/feb/22/kerala-sahitya-akademi-awards-announced-1777014.html</ref> 'മോദസ്ഥിതനായങ്ങു വസിപ്പൂ മലപോലെ' ആധുനികോത്തര മലയാളിയുടെ ജാതിചിന്തയിലേക്ക് വിരൽ ചൂണ്ടുന്ന ചെറുകഥയാണ്. <ref>http://navamalayali.com/2016/10/07/review-1-nikhilp/&hl=en-IN&tg=117&pt=3{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>https://www.manoramaonline.com/literature/literaryworld/controversial-stories-of-recent-times.html</ref> മീശ എന്ന നോവൽ മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു വരവേ, ക്ഷേത്ര വിശ്വാസികളുടെയും ചില ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെയും എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് പിൻവലിച്ചു .<ref>http://www.mathrubhumi.com/news/kerala/s-harish-withdraws-novel-1.2990688</ref> ==ജീവിതരേഖ== 1975ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ നീണ്ടൂരിലാണ് ജനിച്ചത്. രസവിദ്യയുടെ ചരിത്രമാണ് ആദ്യ കഥാസമാഹാരം. ഏദൻ സിനിമയുടെ തിരക്കഥാകൃത്താണ്.<ref>https://www.veethi.com/india-people/s._hareesh-profile-11672-25.htm</ref> == മീശ നോവൽ പിൻവലിക്കൽ == അരനൂറ്റാണ്ട് മുമ്പുള്ള കേരളീയ ജാതിജീവിതത്തെ ദളിത് പശ്ചാത്തലത്തിൽ ആവിഷ്‌കരിക്കുന്ന ഹരീഷിന്റെ ആദ്യ നോവൽ [[മീശ(നോവൽ)|മീശ]], ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെയും ചില ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെയും എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന്, ഖണ്ഡശ്ശയായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരണം നിറുത്താൻ നിർബ്ബന്ധിതമായി. <ref>https://indianexpress.com/article/who-is/who-is-s-hareesh-5294127/</ref>ഇതിനെത്തുടർന്ന് നോവൽ പിൻവലിച്ചു. നോവലിലെ രണ്ട് കഥാപാത്രങ്ങൾ തമ്മിൽ നടത്തിയ ഒരു സംഭാഷണത്തിന്റെ ചിലഭാഗങ്ങൾ ചില കേന്ദ്രങ്ങൾ സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങളിലൂടെ പ്രചരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ആ സംഭാഷണം ഹിന്ദുവിശ്വാസികൾക്ക് എതിരാണെന്ന് ആരോപിച്ച് [[യോഗക്ഷേമസഭ]], [[ബി.ജെ.പി.]], [[ഹിന്ദു ഐക്യവേദി]] തുടങ്ങിയ സംഘടനകൾ രംഗത്ത് വന്നിരുന്നു. ഹിന്ദു സംഘടനകളുടെ ആക്രമണ ഭീഷണിയേയും കുടുംബാംഗങ്ങളെ അപമാനിക്കാനുള്ള നീക്കത്തേയും തുടർന്നാണ് എഴുത്തുകാരൻ നോവൽ പിൻവലിച്ചത്. <ref>http://www.mathrubhumi.com/news/kerala/s-harish-withdraws-novel-1.2990688</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2018/07/21/s-hareesh-withdraw-novel-meesha.html</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2018/jul/22/writer-s-hareesh-decides-to-withdraw-novel-following-threat-from-right-wing-groups-1846785.html</ref> മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരണം നിറുത്തിയ നോവൽ ഉടൻതന്നെ കോട്ടയത്തെ ഡി.സി.ബുക്സ് പുസ്തകരൂപത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പുസ്തകരൂപത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിന് എതിരെയും ഹിന്ദു സംഘടനകൾ പ്രതിഷേധിക്കുകയും പുസ്തകം കത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ എഴുത്തുകാരനെതിരെ നടക്കുന്ന ആക്രമണത്തിനെതിരെ നിലപാട് സ്വീകരിക്കുകയും എഴുത്തുമായി ധീരമായി മുന്നോട്ട് പോവണമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>https://indianexpress.com/article/who-is/who-is-s-hareesh-5294127/</ref> നവംബർ ഏഴിന് രണ്ടായിരത്തി ഇരുപത്തിലെ ഇരുപത്തിയഞ്ചു ലക്ഷം രൂപ പുരസ്‌കാരം നൽകുന്ന ജെ.സി.ബി സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരത്തിന് എസ്.ഹരീഷിന്റെ "മീശ" യുടെ ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷക്ക് ലഭിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു<ref>https://www.mangalam.com/news/detail/438125-latest-news-s-hareesh-bags-jcb-literature-award.html</ref> ==കൃതികൾ== *രസവിദ്യയുടെ ചരിത്രം *[[ആദം (ചെറുകഥ)|ആദം]] *അന്ത്യപ്രഭാഷണം പ്രൊഫസർ : ‍[[റാൻഡി പോഷ്]](വിവർത്തനം) *ഗൊഗോളിന്റെ കഥകൾ (വിവർത്തനം) *മീശ (നോവൽ)<ref name="SMV95">{{cite journal |last1=വി. വിജയകുമാർ |title=വിശ്വവിഖ്യാതമായ മീശ |journal=സമകാലിക മലയാളം വാരിക |date=6 ജനുവരി 2020 |volume=23 |issue=32 |page=95 |url=https://epaper.dinamani.com/2504159/Malayalam-Vaarika/06012020#dual/94/1 |accessdate=11 ജനുവരി 2020}}</ref> *അപ്പൻ * {{Cite book | last=ഹരീഷ് | first=എസ് | title=ആഗസ്റ്റ് 17 | publisher = ഡിസി ബുക്സ് | year=2022| isbn= 9789354825750 | page=368 | language = ml}}<ref>{{cite web |title=ആഗസ്റ്റ് 17 |url=https://dcbookstore.com/books/august-17 |website=https://dcbookstore.com/ |publisher=ഡി സി ബുക്സ് |accessdate=25 ഏപ്രിൽ 2022}}</ref> * പട്ടുനൂൽപ്പുഴു (2025). പേജ് 288 ഡിസി ബുക്സ് ISBN 9789364876674 ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ മികച്ച കഥാസമാഹാരത്തിനുള്ള 2018 ലെ പുരസ്‌കാരം *കേരളാ സാഹിത്യഅക്കാദമിയുടെ ഗീതാഹിരണ്യൻ എൻഡോവ്മെന്റ് *സംസ്ഥാന യുവജന ക്ഷേമബോർഡിന്റെ സ്വാമി വിവേകാനന്ദൻ യുവപ്രതിഭാ പുരസ്‌കാരം *തോമസ് മുണ്ടശ്ശേരി കഥാപുരസ്‌കാരം *വി.പി. ശിവകുമാർ സ്മാരക കേളി അവാർഡ് *[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2019|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ മികച്ച നോവലിനുള്ള 2019]] ലെ പുരസ്‌കാരം - [[മീശ (നോവൽ)|മീശ]] എന്ന കൃതിക്ക് *2022 ലെ വയലാർ അവാർഡ് മീശ എന്ന നോവലിന് ==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== 2018 - ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഏദൻ എന്ന ചലച്ചിത്രം, ഹരീഷിന്റെ ആദം എന്ന ചെറുകഥാസമാഹാരത്തിലെ മൂന്ന് ചെറുകഥകളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ളതാണ്. ഹരീഷിന്റെ മാവോയിസ്റ്റ് എന്ന ചെറുകഥയെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് [[ലിജോ ജോസ് പെല്ലിശ്ശേരി]] [[ജല്ലിക്കട്ട് (ചലച്ചിത്രം)|ജല്ലിക്കട്ട്]] എന്ന ചലച്ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. <ref>{{cite news|last=Anandan|first=S.|title=Who is S. Hareesh?|url=https://www.thehindu.com/books/books-authors/who-is-s-hareesh/article24603467.ece |accessdate=5 August 2018|work=[[The Hindu]]|date=4 August 2018}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== *[http://www.mangalam.com/print-edition/sunday-mangalam/263921 അഭിമുഖം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141229072037/http://www.mangalam.com/print-edition/sunday-mangalam/263921 |date=2014-12-29 }} *{{Cite web |last=ടി.അരുൺകുമാർ |title=വിശ്വവിഖ്യാതമായ ' മീശ'; അന്ധരിൽ തുടങ്ങി അന്തർദേശീയതയിലേക്ക് |url=https://www.thecue.in/books/2020/12/07/s-hareesh-meesha-novel-moustache-review-arunkumar-t |access-date=2020-12-18 |website=The Cue |language=ml}} *[[പ്രശോഭ് സാകല്യം]] നടത്തിയ അഭിമുഖം 'ഒറ്റപ്പെട്ടവർ കൂട്ടമായി ജീവിക്കുന്ന കഥാപരിസരം' (തെരഞ്ഞെടുത്ത അഭിമുഖങ്ങൾ, 2019) [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി എൻഡോവ്മെന്റ് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെറുകഥക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം]] [[വർഗ്ഗം:നോവലിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 7iix7g0i9ou5yh4ti71ybvsdr3lynug 0 306550 4616263 3802597 2026-04-29T11:52:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616263 wikitext text/x-wiki കടയ്ക്കൽ ദേവീക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവിയുടെ മുടി അഞ്ചൽ കടയാറ്റ് ദേവീക്ഷേത്രത്തിലെത്തിക്കുന്ന ആഘോഷമാണ് '''കടയ്‌ക്കൽ - അഞ്ചൽ മുടിയെഴുന്നള്ളത്ത്'''. പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നടക്കുന്ന ചടങ്ങ്<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/kollam/news/3495482-local_news-kollam-%E0%B4%85%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-03-26 |archive-date=2015-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150325041658/http://www.mathrubhumi.com/kollam/news/3495482-local_news-kollam-%E0%B4%85%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D.html |url-status=dead }}</ref> അവസാനമായി നടന്നത് 2015 മാർച്ച് 25നാണ്. <ref>{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/localContentView.do?tabId=16&contentId=18602584&district=Kollam&BV_ID=@@@|title=Manorama Online Latest Malayalam News. Breaking News Events. News Updates from Kerala India|publisher=|accessdate=10 September 2018}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.janamtv.com/news/2015/03/24/91053126263|title=24 പേർ ആത്മഹത്യ ചെയ്തെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി പോലും സമ്മതിച്ചു : എന്നിട്ടും ഒന്നും ശരിയാകാതെ കെ‌എസ്‌ആർടിസി പെൻഷൻകാർ.|date=13 August 2017|publisher=|accessdate=10 September 2018}}</ref><ref>http://www.mathrubhumi.com/kollam/news/3495294-local_news-kollam-%E0%B4%95%E0%B4%9F%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ഐതിഹ്യം== ക്ഷീണം കൊണ്ടു വയൽവരമ്പിൽ ഇരുന്ന ദേവിമാർക്ക് തണലേകാൻ പാലമരത്തിന്റെ ശിഖരം ഒടിച്ചു കുത്തിയതു വയലിൽ കൃഷി ചെയ്തിരുന്ന കടയാറ്റ് ഉണ്ണിത്താനാണ് ദേവിമാർ പിന്നീടു കടയാറ്റ് കുടുംബത്തിൽ എത്തിയെന്നാണു സങ്കൽപം പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ എത്താമെന്നു സഹോദരിക്ക് ഉറപ്പ് നൽകി കടയ്ക്കൽ ദേവി കടയ്ക്കലിലേക്ക് തിരിച്ചു.വരുന്ന വഴി കോട്ടുക്കൽ മഞ്ഞിപ്പുഴയിൽ വിശ്രമിച്ചു പിന്നീട് യാത്ര തുടർന്നു കടയ്ക്കലിൽ എത്തിയ ദേവിയെ നാട്ടുകാർ കുടിയിരുത്തി കടയ്ക്കൽ ദേവി സഹോദരിയെ കാണാൻ കടയാറ്റ് കളരിയിൽ എത്തുന്ന ചടങ്ങ് മുടി എഴുന്നള്ളത്തായി ആഘോഷിക്കുന്നു മീനമാസത്തിലെ രോഹിണി നാളിൽ മുടി എഴുന്നള്ളത്തുമായി കടയ്ക്കൽ അഞ്ചലിലേക്ക് കാൽനടയായി നീങ്ങും<ref>{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/localContentView.do?district=Kollam&contentId=18591675&programId=1079897624&tabId=16&BV_ID=@@@|title=Manorama Online Latest Malayalam News. Breaking News Events. News Updates from Kerala India|publisher=|accessdate=10 September 2018|archive-date=2015-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327201616/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/localContentView.do?district=Kollam&contentId=18591675&programId=1079897624&tabId=16&BV_ID=@@@|url-status=dead}}</ref> ==ചടങ്ങ്== കടയ്ക്കൽ ശിവക്ഷേത്രത്തിലുള്ള ദേവിയുടെ ഉടവാളും ചിലമ്പും എഴുന്നള്ളിച്ച് പീഠിക ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിക്കും. പീഠികാദേവിയുടെ ഉടവാളും തൃച്ചിലമ്പും, യജമാനൻ ക്ഷേത്രത്തിലെ വാളും ശ്രീഭദ്ര, ശ്രീദുർഗ, ശ്രീഭൈരവി ഭാവത്തിലുള്ള മൂന്ന് തിരുമുടികളും ആചാരപ്രകാരം എഴുന്നള്ളിക്കുകയാണ് ചടങ്ങിൽ നടക്കുന്നത്. കടൽവെള്ളം തളിച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ച് പൂവിരിച്ച വീഥികളിലൂടെയാണ് യാത്ര<ref name="mathrubhumi.com">http://www.mathrubhumi.com/kollam/citizen_news/3483516.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കടയ്ക്കൽനിന്ന് അഞ്ചലിലേക്കുള്ള 13 കിലോമീറ്ററിനിടയിൽ<ref>http://janayugomonline.com/%E0%B4%95%E0%B4%9F%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%85%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%97%E0%B4%AE%E0%B4%82/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="mathrubhumi.com"/> മുളമ്മൂട്ടിൽ വച്ച് അഞ്ചൽകാർ തിരുമുടി സ്വീകരിക്കും. കടയാറ്റ് കുടുംബത്തിലെ മുതിർന്ന സ്ത്രീ വെള്ളിക്കത്തികൊണ്ട് മുഖാവരണം മാറ്റും.<ref>{{cite web|url=http://www.janmabhumidaily.com/news276651|title=കടയ്ക്കൽ-അഞ്ചൽ തിരുമുടി എഴുന്നള്ളിപ്പ് ദേവിസമാഗമം ഇന്ന്; അഞ്ചൽ ഉത്സവതിമിർപ്പിൽ|date=24 March 2015|publisher=|accessdate=10 September 2018|archive-date=2019-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220041511/https://www.janmabhumidaily.com/news276651|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/kollam/298145 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-03-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305003928/http://www.mangalam.com/kollam/298145 |url-status=dead }}</ref> പിറ്റേദിവസം തിരുമുടികൾ പനയഞ്ചേരി, ഏറം കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് എഴുന്നള്ളും.<ref>{{cite web|url=http://www.madhyamam.com/news/346587/150325|title=Madhyamam: Malayalam News, Kerala News, Politics, Gulf, Sports|website=www.madhyamam.com|accessdate=10 September 2018|archive-date=2015-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150404054538/http://www.madhyamam.com/news/346587/150325|url-status=dead}}</ref> മൂന്നാം ദിവസം പുലർച്ചെ കുരുതിക്ക് ശേഷം സഹോദരിയെ വിട്ടുപിരിയുന്ന ദുഃഖം സൂചിപ്പിച്ച് ആർഭാടവും ആരവവും ഇല്ലാതെ കടയ്ക്കലിലേക്കു തിരിച്ചെഴുന്നള്ളും ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഉത്സവം]] r0f9zdjyqi55jgvx3dw6ssyv8um1lft 0 312049 4616264 3796042 2026-04-29T11:52:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616264 wikitext text/x-wiki [[File:KadaloorPointLight 02.jpg|thumb|കടലൂർ പോയിന്റ് വിളക്കുമാടം.]] [[കോഴിക്കോട്]] ജില്ലയിൽ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തനത്തിലുള്ള രണ്ട് വിളക്കുമാടങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് '''കടലൂർ പോയിന്റ് ലൈറ്റ് ഹൗസ്'''. തിക്കോടി വിളക്കുമാടമെന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു<ref name="rowlett">{{Cite web |url=http://www.unc.edu/~rowlett/lighthouse/indsw.htm |title=ലൈറ്റ്ഹൗസസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ, കേരള ആൻഡ് കർണാടക |access-date=2015-06-21 |archive-date=2014-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140402081952/http://www.unc.edu/~rowlett/lighthouse/indsw.htm |url-status=dead }}</ref>. [[കൊയിലാണ്ടി]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് 9 കിലോമീറ്റർ അകലെയും കണ്ണൂർ-കോഴിക്കോട് ദേശീയപാതയിൽ നന്തിബസാറിൽ നിന്ന് അര കിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഓടോക്കുന്നിലാണ് ലൈറ്റ് ഹൗസ്. 34 മീറ്ററാണ് ഇപ്പോഴുള്ള വിളക്കുമാടത്തിന്റെ ഉയരം. വൃത്താകൃതിയാണ് സ്തംഭത്തിനുള്ളത്. പൂർണമായും കരിങ്കല്ലിലാണ് നിർമാണം. ഇടവിട്ട കറുപ്പും വെളുപ്പും വരകളായാണ് നിറം കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. ലൈറ്റ് ഹൗസിൽനിന്നുള്ള പ്രകാശത്തിന്റെ ആവൃത്തി 20 ആണ്. ഒരു ഫ്‌ളാഷ് ലൈറ്റ് അഞ്ച് സെക്കൻഡ് നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതുകൊണ്ട് തന്നെ കടലിലുള്ളവർക്ക് 40 നോട്ടിക്കൽമൈൽ അകലെനിന്ന് പോലും ഈ പ്രദേശത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. 1909 ഒക്ടോബർ 20-നായിരുന്നു ഈ വിളക്കുമാടം ഉപയോഗത്തിൽ വന്നത്. മെറ്റൽ ഹാലൈഡ് ദീപമാണ് പ്രകാശസ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കടൽത്തീരത്തുനിന്ന് 10 കിലോമീറ്റർ ഉള്ളിലായി സമുദ്രോപരിതലത്തിനു താഴെയുള്ള വെള്ളിയം കല്ല് എന്നറിയപ്പെടുന്ന പാറക്കല്ലുകളെപ്പറ്റി നാവികരെ താക്കീതുചെയ്യാനായിരുന്നുവത്രേ ഈ ദീപസ്തംഭം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. 1906-07 കാലഘട്ടത്തിലാണ് നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയത്. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ കടലൂരിൽ ലൈറ്റ് ഹൗസിനായി ഒടോക്കുന്ന് എന്ന പ്രദേശത്തെ അഞ്ചുപേരിൽ നിന്ന് 27 ഏക്കർ സ്ഥലം ഏക്രയ്ക്ക് 50 രൂപ വില നിശ്ചയിച്ച് അക്വയർ ചെയ്യുകയായിരുന്നു. ശേഷം 1909-ൽ പൂർത്തീകരിക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയ പ്രകാശസംവിധാനം (ബിർമിംഗ്ഹാമിലെ ചാൻസ് ബ്രദേഴ്സ് നിർമിച്ചുനൽകിയത്) 1995 മാർച്ച് 16-ന് മാറ്റുന്നതുവരെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നുവത്രേ. അതിനുശേഷം 1996 ആഗസ്റ് 8-ന് മെറ്റൽ ഹാലൈഡ് ലാമ്പ് ഉപയോഗത്തിൽ വരുന്നതുവരെ ഇൻകാൻഡസെന്റ് ദീപങ്ങളായിരുന്നു ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇതിലെ പ്രകാശം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന യന്ത്രം സുഗമമായി കറങ്ങാൻ 118 കിലോ മെർക്കുറി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇതോടൊപ്പം ഡയറക്റ്റ് ഡ്രൈവ് സിസ്റ്റവും ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങി. <ref name="ലൈറ്റ് ഹൗസുകൾ">{{Cite web |url=http://kerala.bizhat.com/lighthouses.html |title=കേരളത്തിലെ വിളക്കുമാടങ്ങൾ |access-date=2015-06-21 |archive-date=2015-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150319042907/http://kerala.bizhat.com/lighthouses.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.dgllnoida.gov.in/cochin/kadalur.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-06-21 |archive-date=2013-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130312112942/http://dgllnoida.gov.in/cochin/kadalur.html |url-status=dead }}</ref> === പ്രവേശനം === കൊച്ചിയിലെ ഡയറക്ടർ ഓഫ് ലൈറ്റ് ഹൗസിനുകീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എല്ലാദിവസവും മൂന്നുമണി മുതൽ അഞ്ച് മണിവരെ ഇവിടെ പ്രവേശനമുണ്ട്. കുട്ടികൾക്ക് അഞ്ചും മുതിർന്നവർക്ക് 10 രൂപയുമാണ് ടിക്കറ്റ് നിരക്ക്. വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രമായ വെള്ളിയാങ്കല്ലിന്റെ ദൃശ്യം ലൈറ്റ് ഹൗസിൽനിന്നും ഏറ്റവും അടുത്ത് കാണാനാവും.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/travel/news/thikkodi-kadaloor-light-house-kozhikode-light-house-velliyankallu-travel-news-1.5142113|title=ഉയരാൻ കാരണം ഒരു കപ്പൽ തകർച്ച, 111 വയസ് തികച്ച് കേരളത്തിലെ ഈ ലൈറ്റ് ഹൗസ്|access-date=2020-10-20|language=en}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{commons category|Kadalur Point Lighthouse}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിളക്കുമാടങ്ങൾ]] pjkcsrk44x2i2ict16juixsrk6nbf5l 0 314361 4616214 3984253 2026-04-29T07:20:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616214 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|AIIB}} {{Infobox Organization |name = '''ഏഷ്യൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ബാങ്ക്''' |image = AIIB logo.jpeg |abbreviation = '''AIIB''' |motto = |formation = 24 ഒക്ടോബർ 2014 (ധാരണാപത്രം) |extinction = |type = Regional organization |status = Treaty |purpose = ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ വികസനം |headquarters = [[ബെയ്ജിങ്]], [[ചൈന]] |region_served = ഏഷ്യ |members = {{collapsible list |titlestyle = background:transparent;text-align:left;font-weight:normal; |title =57 അംഗങ്ങൾ |{{hlist |{{AUS}} <br/> {{AUT}}<br/>{{AZE}}<br/>{{BAN}}<br/>{{BRA}} <br/>{{BRU}}<br>{{CAM}}<br/>{{CHN}} <br />{{DEN}}<br/> {{EGY}}<br/>{{FIN}}<br/>{{FRA}} <br /> {{GEO}}<br/>{{DEU}} <br /> {{ISL}}<br/>{{IND}} <br /> {{IDN}} <br /> {{IRN}}<br/>{{ISR}}<br/>{{ITA}} <br />{{JOR}}<br/>{{KAZ}}<br/>{{KOR}} <br />{{KGZ}}<br/>{{KUW}} <br />{{LAO}}<br/>{{LUX}}<br/>{{MDV}}<br/>{{MLT}}<br/>{{MMR}}<br/>{{MNG}}<br/>{{MYS}}<br/>{{NPL}}<br/>{{NED}}<br/>{{NZL}}<br/>{{NOR}}<br/>{{OMN}}<br/>{{PAK}}<br/>{{POL}}<br/>{{PHL}}<br />{{PRT}}<br/>{{QAT}}<br/>{{RUS}} <br /> {{SAU}}<br/>{{SGP}} <br /> {{flag|സ്പെയിൻ}} <br/>{{LKA}}<br/>{{RSA}}<br>{{SWE}}<br/>{{CHE}}<br/>{{TJK}}<br />{{THA}}<br/> {{TUR}} <br/>{{UAE}}<br /> {{UK}}<br/>{{UZB}}<br/>{{VNM}}}} }} | language = [[ഇംഗ്ലീഷ്]] <ref name="official">{{cite web |url=http://www.aiibank.org/html/aboutus/Basic_Documents/ |title=Articles of Agreement - AIIB |publisher=AIIB Official website |accessdate=2015-07-21 |archiveurl=https://archive.today/20150716102955/http://www.aiibank.org/html/aboutus/Basic_Documents/ |archivedate=2015-07-16 |url-status=live }}</ref> |leader_title = സെക്രട്ടറി ജനറൽ |leader_name = [[ജിൻ ലിക്കൻ]] ( {{flag|ചൈന}} |main_organ =മൾട്ടിലാറ്ററൽ ഇന്ററിം സെക്രട്ടറിയേറ്റ് <ref name="official2">{{cite web |url=http://aiibank.org/yatouhang_04_secretariat.html |title=About: the Secretariat |publisher=AIIB |accessdate=2015-07-21 |archiveurl=https://archive.today/20150330172312/http://aiibank.org/yatouhang_04_secretariat.html |archivedate=2015-03-30 |url-status=live }}</ref><br> (ഡയറക്ടർ ബോർഡ്) |parent_organization = |affiliations = |num_staff = |num_volunteers = |budget = |website = {{URL|www.aiibank.org}} |remarks = }} [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യൻ]] രാജ്യങ്ങളുടെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കു സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ [[ചൈന]]യും [[ഇന്ത്യ]]യുമുൾപ്പടെ 21 രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്ന് 2014 ഒക്ടോബർ 24ന് രൂപീകരിച്ച ഒരു ബാങ്കാണ് '''ഏഷ്യൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ബാങ്ക്'''.ഇതിന്റെ ചുരുക്കപ്പേരാണ് '''എ.ഐ.ഐ.ബി'''(AIIB).<ref name="m2">[http://www.mangalam.com/business/news/243053 'ഏഷ്യൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ബാങ്ക് ധാരണാപത്രം ഒപ്പുവച്ചു.പ്രവർത്തനം അടുത്ത വർഷം മുതൽ',മംഗളം,2014 ഒക്ടോബർ 25,ശേഖരിച്ചത്-2015-07-13]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[അമേരിക്ക]]യുടെയും [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ|യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെയും]] [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാന്റെയും]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള [[ലോകബാങ്ക്|ലോകബാങ്കിനെയും]] [[അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി|അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധിയെയും]] [[ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക്|ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്കിനെയും]] ആശ്രയിക്കുന്നതു കുറച്ചുകൊണ്ട് [[ഏഷ്യ]]യിലെ വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ വികസനത്തിനു സഹായം നൽകുകയെന്നതാണ് ബാങ്കിൻറെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. <ref name="m2"/> <ref name="j3">{{cite web |url=http://janayugomonline.com/%E0%B4%8F%C2%AD%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BB-%E0%B4%87%E0%B5%BB%C2%AD%E0%B4%AB%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BE%C2%AD%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E2%80%8C%C2%AD%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%B0%C2%AD%E0%B4%95/ |title=ഏഷ്യൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ബാങ്കിനു തുടക്കമായി |publisher=ജനയുഗം |date=2015 ഒക്ടോബർ 25 |accessdate=2015-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304233411/http://janayugomonline.com/%E0%B4%8F%C2%AD%E0%B4%B7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%BB-%E0%B4%87%E0%B5%BB%C2%AD%E0%B4%AB%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BE%C2%AD%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E2%80%8C%C2%AD%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%B0%C2%AD%E0%B4%95/ |archivedate=2016-03-04 |url-status=dead }}</ref>. 2015 ജൂൺ 29-ന് [[ബെയ്ജിങ്|ബെയ്ജിങ്ങിലെ]] ഗ്രേറ്റ് ഹാൾ ഓഫ് പീപ്പിളിൽ വച്ച് ബാങ്കിൻറെ രൂപീകരണം സംബന്ധിച്ച അന്തിമകരാറിൽ 50 രാജ്യങ്ങൾ ഒപ്പുവച്ചു. <ref name="h1"> '50 nations in,AIIB takes shape' , ''The Hindu'',Trivandrum, 2015-06-30,page 1&10 </ref>. 2015 ഡിസംബറിനു മുമ്പ് 7 രാജ്യങ്ങൾ കൂടി ഒപ്പുവയ്ക്കുന്നതോടെ സ്ഥാപക അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം 57 ആയി.<ref name="h1"/>.10,000 കോടി ഡോളറിൻറെ ($100 ബില്യൺ) പ്രാരംഭ മൂലധനവുമായി 2016 ജനുവരിയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച ബാങ്കിൻറെ ആസ്ഥാനം [[ചൈന]]യിലെ [[ബെയ്ജിങ്]] ആണ്.<ref name="h1"/><ref>"എഐഐബി പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി", [[മലയാള മനോരമ]], 2016 ജനുവരി 17, പേജ് - 8, [[കൊല്ലം]] എഡിഷൻ.</ref> മൂലധനത്തിൻറെ കൂടുതൽ വിഹിതം നൽകുന്ന രാജ്യങ്ങൾ യഥാക്രമം [[ചൈന]] (30.34%), [[ഇന്ത്യ]] (8.52%), [[റഷ്യ]] (6.66%) എന്നിവയാണ്.ബാങ്കിൻറെ ആദ്യത്തെ സെക്രട്ടറി ജനറലായി [[ചൈന]]യുടെ മുൻ ധനകാര്യമന്ത്രി [[ജിൻ ലിക്കൻ]] നിയമിതനായി. <ref name="h5"> 'Chinese ex-FM to be AIIB's chief', "The Hindu", Trivandrum,2015-07-07,page 12 </ref>. ==ചരിത്രം== ലോകരാജ്യങ്ങളുടെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി [[അമേരിക്ക]]യുടെയും [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ|യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെയും]] നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകരിച്ച ധനകാര്യസ്ഥാപനങ്ങളാണ് [[ലോകബാങ്ക്|ലോകബാങ്കും]] [[അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി|ഐ. എം. എഫും]].എന്നാൽ വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് വലിയ സഹായമൊന്നും ഈ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നും ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. [[ഏഷ്യ]]ൻ രാജ്യങ്ങളുടെ വികസനം ലക്ഷ്യമാക്കി രൂപീകരിച്ച ബാങ്കായിരുന്നു [[ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക്]].എന്നാൽ ഇതിന്റെ ഭൂരിപക്ഷം ഓഹരികളും [[അമേരിക്ക]]യുടെയും [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാന്റെയും]] കൈവശമാണ്.[[ഇന്ത്യ]]യുൾപ്പടെയുള്ള വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യവികസനത്തിനു വലിയ സാമ്പത്തിക ചെലവു വേണ്ടിവരുന്നതിനാൽ പാശ്ചാത്യശക്തികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള [[അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി|ഐ. എം. എഫിനെയും]] [[ലോകബാങ്ക്|ലോകബാങ്കിനെയും]] ആശ്രയിക്കേണ്ട സ്ഥിതിയാണ് ഇപ്പോഴുള്ളത്.ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണങ്ങളില്ലാത്ത ഒരു ബാങ്കിനെപ്പറ്റി ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ ചിന്തിക്കുന്നത്. <ref name="j3"/>. ഇതേ സാഹചര്യത്തിലാണ് [[ബ്രിക്സ്]] രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്ന് [[ബ്രിക്സ് ബാങ്ക്]] രൂപീകരിച്ചത്. 2013 ഒക്ടോബർ 2-നു ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് [[ഷി ജിൻപിങ്]] ആണ് 21 രാജ്യങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഒരു ബാങ്ക് രൂപീകരിക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശം ആദ്യമായി മുന്നോട്ടുവച്ചത്. [[ഇന്ത്യ]]യും [[ചൈന]]യുമുൾപ്പടെ 21 രാജ്യങ്ങൾ 2014 ഒക്ടോബർ 24ന് ബാങ്കിൻറെ രൂപീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ധാരണാപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവച്ചു. [[ചൈന]]യോടൊപ്പം കരാർ അംഗീകരിച്ച മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ - [[ഇന്ത്യ]], [[തായ്ലാന്റ്]], [[മലേഷ്യ]], [[സിങ്കപ്പൂർ]], [[ഫിലിപ്പൈൻസ്]], [[പാകിസ്താൻ]], [[ബംഗ്ലാദേശ്]], [[ബ്രൂണെയ്]], [[കമ്പോഡിയ]], [[കസാക്കിസ്ഥാൻ]], [[കുവൈറ്റ്]], [[ലാവോസ്]], [[മ്യാൻമർ]], [[മംഗോളിയ]],[[നേപ്പാൾ]] , [[ഒമാൻ]], [[ഖത്തർ]], [[ശ്രീലങ്ക]], [[ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ]], [[വിയറ്റ്നാം]] എന്നിവയാണ്. <ref name="m2"/>. പിന്നീട് കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങൾ ഈ സംരംഭത്തിൽ ചേർന്നു.2015 ജൂൺ 29-ന് ബാങ്കിൻറെ രൂപീകരണം സംബന്ധിച്ച അന്തിമകരാറിൽ [[ഇന്ത്യ]]യും [[ചൈന]]യും [[റഷ്യ]]യും [[ബ്രിട്ടൺ|ബ്രിട്ടണു]]മുൾപ്പടെ 50 രാജ്യങ്ങൾ ഒപ്പുവച്ചതോടെ എ.ഐ.ഐ.ബി. യാഥാർത്ഥ്യമായി. 2015 അവസാനത്തോടെ ബാങ്ക് പ്രവർത്തനമാരംഭിക്കും.<ref name="h1"/>. ==ലക്ഷ്യങ്ങൾ== *[[ഏഷ്യ|ഏഷ്യൻ]] രാജ്യങ്ങളുടെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സഹായം നൽകുക. <ref name="h1"/> *വികസന കാര്യങ്ങളിൽ [[അമേരിക്ക]]യടക്കമുള്ള പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുക. <ref name="m2"/> *[[ലോകബാങ്ക്|ലോകബാങ്കിന്റെയും]] [[അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി|ഐ.എം.എഫിന്റെയും]] [[ഏഷ്യ]]യിലെ സ്വാധീനം കുറയ്ക്കുക. <ref name="m2"/>. *വായ്പ്പകൾ നൽകുക <ref name="j3"/> *[[ലോകബാങ്ക്|ലോകബാങ്കിന്റെയും]] [[ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക്|ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെൻറ് ബാങ്കിൻറെയും]] നല്ല വശങ്ങളെല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുക <ref name="j3"/> ==അംഗങ്ങൾ== 2015 ജൂൺ 30 പ്രകാരം 57 അംഗങ്ങൾ.<ref name="h1"/>.ഇതിൽ 50 രാജ്യങ്ങൾ ബാങ്ക് രൂപീകരണക്കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചുകഴിഞ്ഞു.ബാക്കി 7 രാജ്യങ്ങൾക്ക് 2015 ഡിസംബർ വരെ സമയം അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="h1"/>.കരാറിൽ ആദ്യം ഒപ്പുവച്ചത് [[ഓസ്ട്രേലിയ]]യാണ്.<ref name="j4">{{cite web |url=http://www.janmabhumidaily.com/news298319 |title=ഏഷ്യൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ബാങ്ക്:ഭാരതമുൾപ്പടെ 50 രാജ്യങ്ങൾ കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു |publisher=ജൻമഭൂമി |date=2015-06-30 |accessdate=2015-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150802125835/http://www.janmabhumidaily.com/news298319 |archivedate=2015-08-02 |url-status=dead }}</ref>. എ. ഐ. ഐ. ബി.യിൽ ചേർന്ന ആദ്യ [[ജി-7 രാജ്യങ്ങൾ|ജി-7 രാജ്യമാണ്]] [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]. <ref name="h1"/>. *കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ച 50 രാജ്യങ്ങൾ <ref name="j4"/> [[ഓസ്ട്രേലിയ]], [[ഓസ്ട്രിയ]], [[അസർബൈജാൻ]], [[ബംഗ്ലാദേശ്]], [[ബ്രസീൽ]], [[ബ്രൂണെയ്]], [[ദറുസലേം]], [[കമ്പോഡിയ]], [[ഈജിപ്ത്]], [[ഫിൻലാന്റ്]], [[ഫ്രാൻസ്]], [[ജോർജിയ]], [[ജർമ്മനി]], [[ഐസ്ലാന്റ്]], [[ഇന്തോനേഷ്യ]], [[ഇറാൻ]], [[ഇസ്രായേൽ]], [[ഇറ്റലി]], [[ജോർദ്ദാൻ]], [[കസാക്കിസ്ഥാൻ]], [[കിർഗിസ്ഥാൻ]], [[ലാവോസ്]], [[ലക്സംബർഗ്]], [[മാലിദ്വീപ്]], [[മാൾട്ട]], [[മംഗോളിയ]], [[മ്യാൻമർ]], [[നേപ്പാൾ]], [[നെതർലാൻഡ്]], [[ന്യൂസിലാന്റ്]], [[നോർവേ]], [[ഒമാൻ]], [[പാകിസ്താൻ]], [[പോർച്ചുഗൽ]], [[ഖത്തർ]], [[ദക്ഷിണകൊറിയ]], [[റഷ്യ]], [[സൗദി അറേബ്യ]], [[സിങ്കപ്പൂർ]], [[സ്പെയിൻ]], [[ശ്രീലങ്ക]], [[സ്വീഡൻ]], [[സ്വിറ്റ്സർലന്റ്]], [[താജിക്കിസ്ഥാൻ]], [[തുർക്കി]], [[യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് ]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]. ==പങ്കാളിത്തവും അധികാരങ്ങളും== {| class="wikitable sortable" style="text-align: right" |+ എ. ഐ. ഐ. ബി.യിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഓഹരികളുള്ള 30 രാജ്യങ്ങൾ ! റാങ്ക് !! രാജ്യം !! ആകെ ഓഹരികൾ !! ഓഹരികൾ<br>(ശതമാനം %) !! വോട്ടുകൾ<br>(ശതമാനം %) |- | 1 || align=left|'''{{CHN}}''' || 297,804 || 30.34 || 26.06 |- | – || align=left|'''''{{EU}}''''' || 190,698 || 19.43 || |- | 2 || align=left|'''{{IND}}''' || 83,673 || 8.52 || 7.50 |- | 3 || align=left|'''{{RUS}}''' || 65,362 || 6.66 || 5.93 |- | 4 || align=left|'''{{DEU}}''' || 44,842 || 4.57 || 4.15 |- | 5 || align=left|'''{{KOR}}''' || 37,388 || 3.81 || 3.50 |- | 6 || align=left|'''{{AUS}}''' || 36,912 || 3.76 || 3.46 |- | 7 || align=left|'''{{FRA}}''' || 33,756 || 3.44 || 3.19 |- | 8 || align=left|'''{{IDN}}''' || 33,607 || 3.42 || 3.17 |- | 9 || align=left|'''{{BRA}}''' || 31,810 || 3.24 || 3.02 |- | 10 || align=left|'''{{GBR}}''' || 30,547 || 3.11 || 2.91 |- | 11 || align=left|'''{{TUR}}''' || 26,099 || 2.66 || 2.52 |- | 12 || align=left|'''{{ITA}}''' || 25,718 || 2.62 || 2.49 |- | 13 || align=left|'''{{SAU}}''' || 25,446 || 2.59 || 2.47 |- | 14 || align=left|'''{{ESP}}''' || 17,615 || 1.79 || 1.79 |- | 15 || align=left|'''{{IRN}}''' || 15,808 || 1.61 || 1.63 |- | 16 || align=left|'''{{THA}}''' || 14,275 || 1.45 || 1.50 |- | 17 || align=left|'''{{UAE}}''' || 11,857 || 1.21 || 1.29 |- | 18 || align=left|'''{{PAK}}''' || 10,341 || 1.05 || 1.16 |- | 19 || align=left|'''{{NED}}''' || 10,313 || 1.05 || 1.16 |- | 20 || align=left|'''{{PHL}}''' || 9,791 || 1.00 || 1.11 |- | 21 || align=left|'''{{POL}}''' || 8,318 || 0.85 || |- | 22 || align=left|'''{{ISR}}''' || 7,499 || 0.76 || |- | 23 || align=left|'''{{KAZ}}''' || 7,293 || 0.74 || |- | 24 || align=left|'''{{CHE}}''' || 7,064 || 0.72 || |- | 25 || align=left|'''{{VNM}}''' || 6,633 || 0.68 || |- | 26 || align=left|'''{{BAN}}''' || 6,605 || 0.67 || |- | 27 || align=left|'''{{EGY}}''' || 6,505 || 0.66 || |- | 28 || align=left|'''{{SWE}}''' || 6,300 || 0.64 || |- | 29 || align=left|'''{{QAT}}''' || 6,044 || 0.62 || |- | 30 || align=left|'''{{RSA}}''' || 5,905 || 0.60 || |- | – || align=left|'''''മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ'''''|| 50,384 || 5.13 || |- | – || align=left|'''''മറ്റുള്ളവ'''''|| 18,486 || – || – |- | – || align=left|'''''ആകെ''''' || 1,000,000 || 100.00 || 100.00 |} 10,000 കോടി ഡോളറാണ്($100 ബില്യൺ) ബാങ്കിൻറെ പ്രാരംഭ മൂലധനം.ഇതിൽ കൂടുതൽ വിഹിതവും സംഭാവന ചെയ്യുന്നത് [[ചൈന]]യാണ് (30.34%).ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഓഹരികളുള്ള രണ്ടാമത്തെ രാജ്യം [[ഇന്ത്യ]]യാണ് (8.52%). മൂന്നാം സ്ഥാനത്ത് 6.66% ഓഹരികളുമായി [[റഷ്യ]]യാണുള്ളത്.<ref name="h1"/>.ആർട്ടിക്കിൾ 60 പ്രകാരം ഒപ്പുവച്ചിട്ടുള്ള എല്ലാ രാജ്യങ്ങൾക്കും തുല്യ നിയന്ത്രണങ്ങളാണുണ്ടായിരിക്കുക.<ref name="j4"/>.മൂലധനത്തിൻറെ 75%വും അംഗരാജ്യങ്ങൾ നിക്ഷേപിക്കണമെന്ന് [[ചൈന]] പ്രഖ്യാപച്ചിരുന്നു.<ref name="j4"/>. [[ഏഷ്യ]]ൻ ഇതര രാജ്യങ്ങൾക്കു പരമാവധി 25% മാത്രമാണ് നിക്ഷേപിക്കുവാൻ കഴിയുക. ഒരു പ്രമേയം പാസ്സാക്കുവാൻ ആവശ്യമുള്ള വോട്ടുകൾ കൂടുതലുള്ളത് [[ചൈന]]യ്ക്കാണ്.(26%).രണ്ടാം സ്ഥാനത്ത് 7.5% വോട്ടുകളുമായി [[ഇന്ത്യ]]യാണുള്ളത്.ഇതു നിശ്ചയിക്കുന്നത് രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയനുസരിച്ചാണ്.അല്ലാതെ ബാങ്കിലെ ഓഹരികളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലല്ല.<ref name="h1"/>.ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഓഹരികളും വോട്ടുകളുമുള്ള [[ചൈന]]യ്ക് [[വീറ്റോ അധികാരം|വീറ്റോ അധികാരങ്ങളു]]മുണ്ട്.<ref name="h1"/>. [[ചൈന]]യിലെ [[ബെയ്ജിങ്]] ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തനമാരംഭിക്കുന്ന ബാങ്കിൻറെ നിർമ്മാണച്ചെലവ് 3 ലക്ഷം കോടി രൂപയാണ്.<ref name="j3"/>. ==സെക്രട്ടറി ജനറൽ== {|class="wikitable" |+ അധ്യക്ഷൻ (സെക്രട്ടറി ജനറൽ) |- ! നം. !! പേര് !! രാജ്യം !!കാലഘട്ടം |- | 1. || [[ജിൻ ലിക്കൻ]] ||| {{flag|ചൈന}} ||| 2015 - തുടരുന്നു. |} എ.ഐ.ഐ.ബി.യുടെ ആദ്യത്തെ തലവനായി മുൻ ചൈനീസ് ധനകാര്യമന്ത്രി [[ജിൻ ലിക്കൻ]](Jin Liqun) നിയമിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="h5"/> <ref name="j3"/>.ബാങ്കിൻറെ തലവനെ നിയമിക്കുന്നതിനുള്ള അധികാരം [[ചൈന]]യ്ക്കുണ്ടായിരുന്നു.ഇദ്ദേഹം എ.ഐ.ഐ.ബി.യുടെ രൂപീകരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇന്ററിം മൾട്ടിലാറ്ററൽ സെക്രട്ടറിയേറ്റിന്റെ തലവനായിരുന്നു. [[ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക്|ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെൻറ് ബാങ്കിൻറെ]] തലവനായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name="h5"/>. ==എ. ഐ. ഐ. ബി.യും ഇന്ത്യയും== എ. ഐ. ഐ. ബി.യുടെ രൂപീകരണത്തെ [[ഇന്ത്യ]] ആദ്യം തന്നെ സ്വാഗതം ചെയ്തിരുന്നു. 2014 ഒക്ടോബർ 24-ന് ബാങ്ക് രൂപീകരണക്കരാറിൽ [[ഇന്ത്യ]]യെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ധനമന്ത്രാലയ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി [[ഉഷ ടൈറ്റസ്|ഉഷ ടൈറ്റസാണ്]] ഒപ്പുവച്ചത് <ref name="m2"/> <ref name="j3"/>.2015 ജൂൺ 29-ന് [[ചൈന]]യിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യൻ അംബാസഡറായ [[അശോക്. കെ. കാന്ത]]യാണ് രാജ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് അന്തിമകരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചത്. <ref name="h1"/> .ബാങ്കിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഓഹരികളും(8.52%) വോട്ടുകളും(7.5%) ഉള്ള രണ്ടാമത്തെ രാജ്യമാണ് [[ഇന്ത്യ]]. <ref name="h1"/>. ==എതിർപ്പുകൾ== ബാങ്കിൻറെ രൂപീകരണത്തെ പല രാജ്യങ്ങളും എതിർത്തിർത്തിരുന്നു.ബാങ്കിൻറെ പ്രവർത്തനം [[ലോകബാങ്ക്|ലോകബാങ്കിനും]] [[ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക്|ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെൻറ് ബാങ്കിനും]] ഭീഷണിയാകുമെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.ഈ ബാങ്കുകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന [[അമേരിക്ക]]യും [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനും]] ബാങ്ക് രൂപീകരണത്തെ എതിർത്തിരുന്നു. <ref name="j4"/>.ഈ രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്മർദ്ദത്താൽ [[ഓസ്ട്രേലിയ]], [[ഇന്തോനേഷ്യ]], [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ 2014 ഒക്ടോബർ 24-ലെ ഉദ്ഘാടനച്ചടങ്ങിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നിരുന്നു. <ref name="j3"/>. ==പുറംകണ്ണികൾ== [http://www.aiibank.org ബാങ്കിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150609015718/http://www.aiibank.org/ |date=2015-06-09 }} ==ഇതും കാണുക== * [[ലോകബാങ്ക്]] * [[അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി|ഐ. എം. എഫ്]] * [[ബ്രിക്സ് ബാങ്ക്]] * [[ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക്]] ==അവലംബം== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ബാങ്കുകൾ]] 4u4zy77c8cm9twb8kqhxs7lji0tmoxp 0 316746 4616156 3988090 2026-04-29T00:49:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616156 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Pope Urban II}} {{stack begin}} {{Infobox Christian leader | type = Pope | honorific-prefix=വാഴ്ത്തപ്പെട്ട | honorific-suffix=മാർപ്പാപ്പ | name=ഉർബൻ രണ്ടാമൻ | image=Urban II cropped.png | image_size=220px | caption = 1630ലെ ഛായാചിത്രം. | birth_name='''ഓഡോ ഓഫ് ഷാറ്റ്ലോൺ''' | term_start=12 മാർച്ച് 1088 | term_end=29 ജൂലൈ 1099 | predecessor=[[Pope Victor III|വിക്ടർ III]] | successor=[[Pope Paschal II|പാസ്കൽ II]] | ordination=C. 1068 | consecration=20 ജൂലൈ 1085 | cardinal=1073 | created_cardinal_by=[[Pope Gregory VII|ഗ്രിഗറി VII]] | birth_date=ca.1042 | birth_place=[[Lagery|ലേജറി]], [[County of Champagne|ഷാമ്പെയ്ൻ കൗണ്ടി]], [[France in the Middle Ages|കിങ്ഡം ഓഫ് ഫ്രാൻസ്]] | death_date={{death date|1099|7|29|df=y}} | death_place=[[റോം]], [[Papal States|പേപ്പൽ സ്റ്റേറ്റുകൾ]], [[വിശുദ്ധ റോമാ സാമ്രാജ്യം]] | previous_post={{unbulleted list|[[Cardinal-Bishop of Ostia]] (1078–88)|[[Cardinal-Bishop of Velletri]] (1080–88)|Legate in Germany (1084–85)}} | feast_day=29 ജൂലൈ | venerated=[[Roman Catholic Church|റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭ]] | beatified_date=14 ജൂലൈ 1881 | beatified_place=[[റോം]] | beatified_by=[[Pope Leo XIII|ലിയോ പതിമൂന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പ]] | attributes = {{unbulleted list|Papal vestments|[[Papal tiara]]|Staff}} | other=Urban}} {{Infobox popestyles | papal name=ഉർബൻ മൂന്നാമൻ മാർപ്പാപ്പ | dipstyle=His Holiness | offstyle=Your Holiness | relstyle=Holy Father | deathstyle=[[Beatification|വിശുദ്ധ]]| }} 1088 മാർച്ച് 12 മുതൽ 1099 ജൂലൈ 29 വരെ റോമൻ കത്തോലിക്കാസഭയുടെ മാർപ്പാപ്പയായിരുന്നു '''ഉർബൻ രണ്ടാമൻ മാർപാപ്പ''' ({{lang-la|Urbanus II}}; {{c.|1042}}&nbsp;– 29 ജൂലൈ 1099), ജനനപ്പേര് '''Odo of Châtillon''' അഥവാ '''Otho de Lagery''',{{sfn|Celli-Fraentzel|1932|p=97}}{{refn|മറ്റുപേരുകൾ, '''Otto''', '''Odo''', അഥവാ '''Eudes'''.}} ഫ്രാൻസിൽ ജനിച്ച ഇദ്ദേഹം റീംസിലെ പഠനശേഷം ആർച്ചുഡീക്കനായി. പിന്നീട് 1078ൽ കർദ്ദിനാളാകുകയും ചെയ്തു. 1083ൽ ഹെൻട്രി നാലാമൻ കാരാഗൃഹത്തിലടച്ച ഉർബൻ താമസിയാതെ ജയിൽ മോചിതനാകുകയും 1088ൽ മാർപാപ്പയായി തെരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. [[First Crusade|ആദ്യ കുരിശുയുദ്ധത്തിന്]] (1096–99) ആഹ്വാനം നൽകിയ മാർപ്പാപ്പയായും കത്തോലിക്കാസഭയുടെ ദൈനംദിനകാര്യങ്ങൾ നടത്താനായി ഇന്നു നിലവിലുള്ളപോലുള്ള [[Roman Curia|റോമൻ കൂരിയ]] രൂപീകരിച്ചതിനുമാണ് ഇദ്ദേഹം ഇന്ന് പ്രധാനമായും അറിയപ്പെടുന്നത്.{{sfn|McBrien|2000|p=182}} ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons|Urbanus II|Pope Urban II}} * [http://www.fordham.edu/halsall/source/urban2-5vers.html ആദ്യ കുരിശുയുദ്ധത്തിനാഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസംഗത്തിന്റെ അഞ്ചു പതിപ്പുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19981201070315/http://www.fordham.edu/halsall/source/urban2-5vers.html |date=1998-12-01 }} from Medieval Sourcebook. * [http://fmg.ac/Projects/MedLands/CHAMPAGNE%20NOBILITY.htm#_Toc193102508 Medieval Lands Project on Eudes de Châtillon, Bishop of Ostia, Pope Urban II, the son of Milon the seigneur of Châtillon in the 11th century] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224083005/http://fmg.ac/Projects/MedLands/CHAMPAGNE%20NOBILITY.htm#_Toc193102508 |date=2012-02-24 }} {{s-start}} {{s-rel|ca}} {{s-bef|before=[[Pope Victor III|Victor III]]}} {{s-ttl|title=[[Pope]]|years=1088–99}} {{s-aft|after=[[Pope Paschal II|Paschal II]]}} {{end}} {{Popes}} {{Catholicism}} {{History of the Roman Catholic Church}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:മാർപ്പാപ്പമാർ]] [[വർഗ്ഗം:1042-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1099-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 29-ന് മരിച്ചവർ]] gxlgt3tq06ep8k3wzwp0tjmbdgbn5hx 0 320324 4616240 4506033 2026-04-29T09:31:30Z Fathima Hiba C 217065 4616240 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tovino Thomas}} {{Infobox person | image = Actor Tovino Thomas.jpg | birth_name = ടൊവിനോ തോമസ് | birth_date = {{birth-date and age|21 January 1988}} | birth_place = [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]], [[കേരളം]] | occupation = അഭിനേതാവ് | yearsactive = 2012–ഇന്നുവരെ | spouse = ലിഡിയ (2014 മുതൽ) | website = http://tovinothomas.com }} മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവും<ref>{{cite web|last=Sidhardhan|first=Sanjith|title=I had to skip workouts to play a politician|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-28/news-and-interviews/40255294_1_abcd-martin-prakkat-dulquer|publisher=The Times of India|accessdate=5 July 2013|archive-date=2013-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20130830003357/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-28/news-and-interviews/40255294_1_abcd-martin-prakkat-dulquer|url-status=dead}}</ref> മോഡലുമാണ് '''ടൊവിനോ തോമസ്'''. അരുൺ റുഷ്ദി സംവിധാനം ചെയ്ത ഷോർട്ട് ഫിലിം ഗ്രിസയിലിയിൽ ആണ് ഇദ്ദേഹം ആദ്യം അഭിനയിച്ചത്. 2012-ൽ [[സജീവൻ അന്തിക്കാട്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[പ്രഭുവിന്റെ മക്കൾ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ചലച്ചിത്ര അഭിനയ രംഗത്തേക്ക് വന്നു. == ജീവിതരേഖ == അഡ്വ.ഇല്ലിക്കൽ തോമസിന്റെയും ഷീല തോമസിന്റെയും ഇളയ മകനായി [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]]യിൽ ജനിച്ചു. സഹോദരങ്ങളായ ടിങ്‌സ്റ്റനും ധന്യയും കരിയറിൽ പ്രചോദനമായി. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]] ഡോൺ ബോസ്കോ വിദ്യാലയത്തിലും, സെക്കൻഡറി (പ്ലസ് ടു) വിദ്യാഭ്യാസം [[ഇരിങ്ങാലക്കുട]] സെന്റ് മേരീസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലിലും, ബിരുദ പഠനം തമിഴ്‌നാടു കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോയമ്പത്തൂരിലും ആയിരുന്നു. == ചലച്ചിത്രജീവിതം == {| class="wikitable sortable" |- |+സിനിമകൾ ! ക്രമ നമ്പർ !! വർഷം !! സിനിമയുടെ പേര് !! കഥാപാത്രം !! സംവിധായകൻ !! കുറിപ്പുകൾ |- | 1 || 2012 || ''[[പ്രഭുവിന്റെ മക്കൾ]]'' || ചെഗുവേര സുധീന്ദ്രൻ ||[[സജീവൻ അന്തിക്കാട്]] || |- |2|| 2013 || ''[[എ.ബി.സി.ഡി: അമേരിക്കൻ ബോൺ കൺഫ്യൂസ്ഡ് ഡെസി]]'' || അഖിലേഷ് വർമ്മ ||[[മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട്]] || |- | 3||2013 || ''[[ഓഗസ്റ്റ് ക്ലബ്ബ്]]'' || മഹേഷ് || കെ. ബി. വേണു || അതിഥി വേഷം |- | 4||2014 || ''[[സെവൻത് ഡേ (ചലച്ചിത്രം)]]'' || എബി എബിനേസർ ||[[Syamdhar|ശ്യാംധർ]] || |- |5|| 2014 || ''[[കൂതറ]]'' || തരുൺ || ശ്രീനാഥ് രാജേന്ദ്രൻ || |- | 6||2015 || ''[[യൂ ടു ബ്രൂട്ടസ് (ചലച്ചിത്രം)]]'' || ടൊവിനോ || രൂപേഷ് പീതാംബരൻ || |- | 7||2015 ||[[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)]]|| ജേക്കബ് || ശ്രീ. വരുൺ || |- | 8||2015 || ''[[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ]]'' ||പെരുമ്പറമ്പിൽ അപ്പു||[[ആർ. എസ്. വിമൽ]] || |- | 9||2015 || [[ചാർലി]] || Georgy ||[[മാർട്ടിൻ പ്രക്കാട്ട്]] || അതിഥി വേഷം |- |10|| 2015 || [[മൺസൂൺ മാങ്കോസ് (ചലച്ചിത്രം)]] ||സഞ്‌ജയ്‌ || അബി വർഗ്ഗീസ് ||അതിഥി വേഷം |- |11|| 2015 || [[രണ്ടു പെൺകുട്ടികൾ]] || സഞ്ചു || ജിയോ ബേബി ||അതിഥി വേഷം |- |12|| 2016 || [[സ്റ്റൈൽ (ചലച്ചിത്രം)]] ||എഡ്ഗാർ|| || ബിനു എസ് |- |13||2016 || [[ഗപ്പി (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|ഗപ്പി]]|| തേജസ് വർക്കി ||[[Johnpaul George|ജോൺപോൾ ജോർജ്]]|| |- |14||2017 || [[എസ്ര (ചലച്ചിത്രം)]]|| രഞ്ജൻ||ജെയ് കെ|| |- |15||2017 || [[ഒരു മെക്സിക്കൻ അപാരത]]|| പോൾ & കൊച്ചനിയൻ||ടോം ഇമ്മട്ടി || |- |16||2017 || [[ഗോദ (ചലച്ചിത്രം)]]|| ആഞ്ജനേയ ദാസ്||[[ബേസിൽ ജോസഫ്]]|| |- |17||2017 || [[തരംഗം (ചലച്ചിത്രം)|തരംഗം]]|| പദ്മനാഭൻ|| ഡൊമിനിക് അരുൺ|| |- |18||2017||[[മായാനദി (ചലച്ചിത്രം)|മായാനദി]] ||മാത്തൻ||[[ആഷിഖ് അബു]] || |- |19||2018 ||[[ആമി]] || ശ്രീ കൃഷ്ണൻ || [[കമൽ]]|| |- |20||2018 ||[[നാം]] || Himself || [[ജോഷി തോമസ് പല്ലിക്കൽ]]||അതിഥി വേഷം |- |21||2018 ||അഭിയും അനുവും|| അഭി|| B.R വിജയലക്ഷ്‌മി ||തമിഴ് |- |21||2018 ||അഭിയുടെ കഥ അനുവിന്റെയും || അഭി|| B.R വിജയലക്ഷ്‌മി ||മൊഴിമാറ്റം |- |22||2018 ||[[മറഡോണ (ചലച്ചിത്രം)]] ||മറഡോണ|| വിഷ്ണു നാരായണൻ|| |- |23||2018 ||[[തീവണ്ടി (ചലച്ചിത്രം)]] ||ബിനീഷ് ദാമോദരൻ|| ഫെല്ലിനി ടി. പി|| |- |24||2018 ||[[ഒരു കുപ്രസിദ്ധ പയ്യൻ]] ||അജയൻ || [[മധുപാൽ]]|| |- |25||2018 ||[[Ente Ummante Peru|എന്റെ ഉമ്മാന്റെ പേര്]]||ഹമീദ് || ജോസ് സെബാസ്റ്റ്യൻ || |- |26||2018 ||[[മാരി 2]] ||ബീജ അഥവാ Thanathos|| [[ബാലാജി മോഹൻ]] ||തമിഴ് |- |27||2019 ||[[ലൂസിഫർ (ചലച്ചിത്രം)|ലൂസിഫർ]] ||ജതിൻ രാമദാസ്|| [[പൃഥ്വിരാജ്]] || |- |28||2019 ||[[ഉയരെ]] ||വിശാൽ രാജശേഖരൻ || [[മനു അശോകൻ]] || |- |29||2019 ||[[വൈറസ് (ചലച്ചിത്രം)|വൈറസ്]] || ജില്ലാ കളക്ടർ പോൾ വി. എബ്രഹാം|| [[ആഷിഖ് അബു]] || |- |30||2019 ||[[ആന്റ് ദ ഓസ്കാർ ഗോസ് ടു...]] || ഇസഹാക്ക് ഇബ്രാഹിംം|| [[സലിം അഹമ്മദ്]] || |- |31||2019 ||[[ലൂക്ക(ചലച്ചിത്രം)|ലൂക്ക]] ||ലൂക്ക|| [[അരുൺ ബോസ്]] || |- |32||2019 ||[[കൽക്കി (ചലച്ചിത്രം)|കൽക്കി]] ||ഇൻസ്‌പെക്ടർ "K"||പ്രവീൺ പ്രഭരം|| |- |33||2019||[[എടക്കാട് ബറ്റാലിയൻ 06]]||ക്യാപ്റ്റൻ ഷഫീഖ് മുഹമ്മദ് ||സ്വപ്‌നേഷ് കെ. നായർ || |- |34||2020||[[ഫോറൻസിക്]]||സാമുവൽ ജോൺ കാട്ടൂക്കാരൻ ||അഖിൽ പോൾ അനസ് ഖാൻ | |- |35 ||2020 ||[[കിലോമീറ്റേഴ്സ് ആന്റ് കിലോമീറ്റേഴ്സ്]]|| ജോസ്മോൻ |ജിയോ ബേബി ||[[ഏഷ്യാനെറ്റ്|ഏഷ്യാനെറ്റിലൂടെ]] റിലീസ്<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/tovino-s-kilometers-and-kilometers-premiere-television-onam-131472|access-date=2020-09-03}}</ref> |- |36 |2021 |കള |ഷാജി |രോഹിത് വി എസ് | |- |37 |2021 |കാണെകാണെ |അലൻ |മനു അശോകൻ | |- |38 |2021 |[[കുറുപ്പ് (ചലച്ചിത്രം)|കുറുപ്പ്]] |ചാർളി |ശ്രീനാഥ് രാജേന്ദ്രൻ |അതിഥി വേഷം |- |39||2021||[[മിന്നൽ മുരളി]]||ജെയ്‌സൺ വർഗീസ് "മിന്നൽ മുരളി" / മാർട്ടിൻ രംഗകല (ഇരട്ട വേഷം)||[[ബേസിൽ ജോസഫ്]]|| |- |40 |2022 |നാരദൻ |ചന്ദ്രപ്രകാശ് |[[ആഷിഖ് അബു]] | |- |41 |2022 |ഡിയർ ഫ്രെണ്ട് |വിനോദ് |[[വിനീത് കുമാർ]] | |- |42 |2022 |വാശി |എബിൻ മാത്യു |വിഷ്ണു ജി രാഘവ് | |- |43 |2022 |വഴക്ക് |സിദ്ധാർത്ഥൻ |[[സനൽ കുമാർ ശശിധരൻ]] | |- |44 |2022 |[[തല്ലുമാല]] |മണവാളൻ വസിം "വസി" |[[ഖാലിദ് റഹ്മാൻ]] | |- |45 |2023 |[[നീലവെളിച്ചം (ചലച്ചിത്രം)|നീലവെളിച്ചം]]<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/04/20/neelavelicham-movie-review-aashiq-abu-tovino-thomas-rima-kallingal.html|title=ഒളിമങ്ങാത്ത പുനരാവിഷ്കാരം; ‘നീലവെളിച്ചം’ റിവ്യൂ|access-date=2023-04-20|language=ml}}</ref> |[[വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ]] |[[ആഷിഖ് അബു]] | |- |46 |2023 |[[2018: എവരിവൺ ഇസ് എ ഹീറോ]] |അനൂപ് |[[ജൂഡ് ആന്തണി ജോസഫ്]] | |- |47 |2023 |അദൃശ്യ ജാലകങ്ങൾ |യുവാവ് |[[ഡി. ബിജു]] | |- |48 |2024 |[[അന്വേഷിപ്പിൻ കണ്ടെത്തും]] |എസ്ഐ ആനന്ദ് നാരായണൻ പിള്ള |ഡാർവിൻ കുര്യാക്കോസ് |<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2024/02/09/anweshippin-kandethum-audience-response.html|title=ഗംഭീര പ്രതികരണവുമായി ടൊവിനോയുടെ ‘അന്വേഷിപ്പിൻ കണ്ടെത്തും’|access-date=2024-02-09|language=ml}}</ref> |- |49 |2024 |നടികർ |ഡേവിഡ് പടിക്കൽ |ലാൽ ജൂനിയർ | |- |50 |2024 |[[അജയൻ്റെ രണ്ടാം മോഷണം]] |കുഞ്ഞിക്കേളു , മണിയൻ, എം.വി.അജയൻ |ജിതിൻ ലാൽ |മൂന്ന് വേഷങ്ങൾ |- |51 |2025 |ഐഡൻ്റിറ്റി |ഹരൻ ശങ്കർ |അഖിൽ പോൾ, അനസ് ഖാൻ | |- |52||2025 ||[[L2: എംപുരാൻ]] ||ജതിൻ രാമദാസ്|| [[പൃഥ്വിരാജ്]] || |- |} {| class="wikitable" |- |+ ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ ! വർഷം !! പേര് !! വേഷം !! സംവിധാനം !! കുറിപ്പുകൾ |- | 2011 || ''[[ഗ്രിസൈല്ലെ]]'' || ആദി || അരുൺ റുഷ്ദി || |- | 2011 || ''[[ജാലകം]]'' || ചെറുപ്പക്കാരനായ രോഗി ||പദ്മിനി ജെയിൻ || |- |2017||''Ondraga Orginals''||ടോവിനോ തോമസ് || ||സംഗീത ആൽബം |- |} == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂരിലെ]] [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട|ഇരിഞ്ഞാലക്കുടയിൽ]] അഡ്വ. എല്ലിക്കൽ തോമസ്, ഷീല തോമസ് എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ . ടിങ്സ്റ്റൺ തോമസ്, ധന്യ തോമസ് എന്നിവരാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരങ്ങൾ. ഇരിങ്ങാലക്കുട ഡോൺ ബോസ്‌കോ ഹയർസെക്കൻഡറി സ്‌കൂളിൽ നിന്ന് പ്രൈമറി സ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസവും, ഇരിഞ്ഞാലക്കുട സെന്റ് മേരീസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്‌കൂളിൽ നിന്ന് സെക്കൻഡറി (പ്ലസ് ടു) വിദ്യാഭ്യാസവും പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം തമിഴ്‌നാട് കോയമ്പത്തൂരിലുള്ള തമിഴ്‌നാട് കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ നിന്ന് ഇലക്ട്രോണിക്‌സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബിരുദം നേടി. ഡോൺ ബോസ്‌കോ ഹൈസ്‌കൂളിലെ ഹാൻഡ്‌ബോൾ ടീമിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന അദ്ദേഹം സ്കൂൾ ലീഡറായും പ്രവർത്തിച്ചു. പിന്നീട് കോഗ്നിസന്റ് ടെക്‌നോളജീസിൽ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എഞ്ചിനീയറായി ജോലി ചെയ്തു. സ്പോർട്സ്, ഫിറ്റ്നസ്, മോഡലിംഗ് എന്നിവയിൽ അദ്ദേഹം സജീവമായിരുന്നു. 2014 ഒക്‌ടോബർ 25ന് ഇരിഞ്ഞാലക്കുട സെന്റ് തോമസ് കത്തീഡ്രലിൽ വെച്ച് തന്റെ ദീർഘകാല കാമുകി ലിഡിയയെ ടോവിനോ വിവാഹം കഴിച്ചു. സ്‌കൂൾ പഠനകാലത്ത് കണ്ടുമുട്ടിയ ഇരുവരും ഒമ്പത് വർഷത്തിന് ശേഷം വിവാഹിതരായി. 2016 ജനുവരി 11ന് ഇസ ടൊവിനോ എന്നൊരു മകളുണ്ട്. == അവാർഡുകൾ == {| class="wikitable sortable" !വർഷം !പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേര് !വിഭാഗം !ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ പേര് !ഫലം |- |2016 | rowspan="4" |[[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്‌കാരം സൗത്ത്]] | rowspan="2" |[[Filmfare Award for Best Supporting Actor – Malayalam|ഫിലിംഫെയർ പുരസ്‌കാരം]]- മികച്ച സഹ നടൻ (മലയാളം) |[[എന്ന് നിന്റെ മൊയ്തീൻ|എന്ന് നിന്റെ മൊയ്‌ദീൻ]] || {{Won}} |- |2017 |[[ഗപ്പി (മലയാള ചലച്ചിത്രം )|ഗപ്പി]] || {{Nom}} |- | rowspan="2" |2018 |ഫിലിംഫെയർ പുരസ്‌കാരം- മികച്ച നടൻ (സൗത്ത് ) | rowspan="2" |[[മായാനദി (ചലച്ചിത്രം)|മായാനദി]] ||{{Won}} |- |ഫിലിംഫെയർ പുരസ്‌കാരം- മികച്ച നടൻ (മലയാളം)||rowspan=3 {{Nom}} |- |2016 | rowspan="5" |ഏഷ്യാനെറ് ഫിലിം അവാർഡ് | rowspan="2" |മികച്ച സഹ നടൻ |''[[Ennu Ninte Moideen|എന്ന് നിന്റെ മൊയ്‌ദീൻ]]'' |- |2017 |''[[Guppy (film)|ഗപ്പി]]'' |- |2018 | rowspan="2" |മികച്ച പ്രകടനം |''[[മായാനദി (ചലച്ചിത്രം)|മായാനദി]]'' ||{{Won}} |- | rowspan="2" |2019 | rowspan="2" |നിരവധി സിനിമകൾ ||{{Won}} |- |മികച്ച നടൻ||{{nom}} |- | rowspan="2" |2016 |ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യൻ ഫിലിം അക്കാദമി-ഉത്സവം |മികച്ച സഹ നടൻ- മലയാളം | rowspan="2" |''[[Ennu Ninte Moideen|എന്ന് നിന്റെ മൊയ്‌ദീൻ]]'' ||rowspan=3 {{Nom}} |- |അഞ്ചാമത്തെ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ അന്താരാഷ്ട്ര മൂവി അവാർഡുകൾ | rowspan="2" |മികച്ച സഹ നടൻ- മലയാളം |- |2017 |ആറാമത്തെ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ അന്താരാഷ്ട്ര മൂവി അവാർഡുകൾ |''[[Guppy (film)|ഗപ്പി]]'' |- |2015 |സി പി സി സിനി അവാർഡ് |മികച്ച കഥാപാത്ര നടൻ | rowspan="2" |''[[Ennu Ninte Moideen|എന്ന് നിന്റെ മൊയ്‌ദീൻ]]'' || rowspan=22 {{Won}} |- |2015 | rowspan="4" |ഏഷ്യവിഷൻ അവാർഡ് |മികച്ച സഹനടൻ |- |2016 |മികച്ച പ്രകടനം |''[[Guppy (film)|ഗപ്പി]]'' |- |2017 |മാൻ ഓഫ് ദ ഇയർ (മലയാളം) |[[Godha (film)|ഗോധ ,]][[ഒരു മെക്സിക്കൻ അപാരത]] |- |2019 |മികച്ച നടൻ |[[തീവണ്ടി (ചലച്ചിത്രം)|തീവണ്ടി]],[[എന്റെ ഉമ്മാന്റെ പേര്]] ,[[മറഡോണ (ചലച്ചിത്രം)|മറഡോണ]], [[ഒരു കുപ്രസിദ്ധ പയ്യൻ]] |- |2017 | rowspan="3" |നോർത്ത് അമേരിക്കൻ ഫിലിം അവാർഡ്സ് |NAFA 2017 – പുതിയ സെൻസേഷണൽ ഹീറോ |''[[Guppy (film)|ഗപ്പി]]'' |- | rowspan="2" |2018 |NAFA 2018 – മികച്ച പ്രകടനം |''[[മായാനദി (ചലച്ചിത്രം)|മായാനദി]]'' |- |NAFA 2018 – യൂത്ത് ഐക്കൺ | rowspan="3" |നിരവധി സിനിമകൾ |- | rowspan="2" |2017 |യുവ അവാർഡ്‌സ്-2017 |മികച്ച പ്രകടനം |- |ഏഷ്യാനെറ്റ് കോമഡി അവാർഡ്‌സ് |യൂത്ത് ഐക്കൺ |- | rowspan="5" |2018 |[[Vanitha Film Awards]] |Most romantic hero | rowspan="4" |''[[മായാനദി (ചലച്ചിത്രം)|മായാനദി]]'' |- |Flowers Indian Film Awards |മികച്ച പ്രകടനം |- |[[Kerala Film Critics Association Awards]] |മികച്ച സഹനടൻ |- |[[21st Asianet Film Awards]] |മികച്ച പ്രകടനം |- |Behindwoods Awards |മികച്ച നടൻ |''[[മായാനദി (ചലച്ചിത്രം)|മായാനദി]],'' [[Godha (film)|ഗോധ ,]][[ഒരു മെക്സിക്കൻ അപാരത]] |- | rowspan="5" |2019 |Kerala State Youth Commission |യൂത്ത് ഐക്കൺ |കലയിലും സംസ്കാരത്തിലും മികവ് |- |Nana Film Awards |മികച്ച നടൻ |[[തീവണ്ടി (ചലച്ചിത്രം)|തീവണ്ടി]],[[എന്റെ ഉമ്മാന്റെ പേര്]] |- |Mazhavil entertainment Awards |മികച്ച നടൻ |- |Alberta Film Festival |മികച്ച നടൻ |[[ആന്റ് ദ ഓസ്കാർ ഗോസ് ടു...]] |- |[[8th South Indian International Movie Awards|South Indian International Movie Awards]] |മികച്ച നടൻ -മലയാളം |[[തീവണ്ടി (ചലച്ചിത്രം)|തീവണ്ടി]] |- | rowspan="2" |2020 | rowspan="2" |രാമു കാര്യാട്ട് അവാർഡ്‌സ് |മികച്ച നടൻ |[[ഉയരെ]], [[വൈറസ് (ചലച്ചിത്രം)|വൈറസ്]] |- |മികച്ച ജോഡി |ലൂക്ക |} == അവലംബം == {{reflist}} {{Commons category|Tovino Thomas}} [[വർഗ്ഗം:1988-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 21-ന് ജനിച്ചവർ]] dnvtcj8fjoqtsmgbjemn51k2ciol0hc 0 320823 4616217 3939619 2026-04-29T07:42:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616217 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|INS Kochi}} {|{{Infobox ship begin}} {{Infobox ship image |Ship image= [[File:Commissioning of INS Kochi (06).jpg |300 px]] |Ship caption= '''ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചിയുടെ കമ്മീഷനിങ് ചടങ്ങ്.''' }} {{Infobox ship career |Hide header= |Ship country= [[ഇന്ത്യ]] |Ship flag={{shipboxflag|India|naval}} |Ship name= '''കൊച്ചി''' |Ship namesake= |Ship owner= |Ship operator= [[ഭാരതീയ നാവികസേന]] |Ship registry= |Ship route= |Ship ordered= |Ship awarded= |Ship builder= [[മസ്ഗാവ് ഡോക്ക് ലിമിറ്റഡ്]] |Ship original cost= |Ship yard number= |Ship way number= |Ship laid down= 25 ഒക്ടോബർ 2005 |Ship launched= 18 സെപ്റ്റംബർ 2009 |Ship sponsor= |Ship christened= |Ship completed= |Ship acquired= |Ship commissioned= 30 സെപ്റ്റംബർ 2015 |Ship recommissioned= |Ship decommissioned= |Ship maiden voyage= |Ship in service= |Ship out of service= |Ship renamed= |Ship reclassified= |Ship refit= |Ship struck= |Ship reinstated= |Ship homeport= |Ship identification= |Ship motto= '''ശത്രുവിനെ കീഴടക്കാൻ സായുധ സജ്ജമായി.'''<br>(Armed to conquer the enemy) |Ship nickname= |Ship honours= |Ship honors= |Ship captured= |Ship fate= |Ship status= |Ship notes= |Ship badge= }}{{Infobox ship characteristics |Hide header= |Header caption= |Ship class={{Sclass-|Kolkata|destroyer}} |Ship tonnage= |Ship displacement= 7,500 ടൺ<ref name="hindujul14">{{cite news |title=Navy gets its largest destroyer|url=http://www.thehindu.com/news/national/navy-gets-its-largest-destroyer/article6205050.ece |date=13 July 2014|accessdate=15 July 2014 |publisher=The Hindu}}</ref><ref name="defxprss">{{cite news|url=http://www.defenceexpress.com/index.php/navy/item/277-largest-destroyer-project-of-navy-hit-by-delay|title=Largest destroyer project of Navy hit by delay|publisher=Defence Express|date=6 Jun 2013|accessdate=15 July 2014|archive-date=2014-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140810205631/http://www.defenceexpress.com/index.php/navy/item/277-largest-destroyer-project-of-navy-hit-by-delay|url-status=dead}}</ref> |Ship tons burthen= |Ship length= {{convert|163|m|abbr=on}} |Ship beam= {{convert|17.4|m|abbr=on}} |Ship height= |Ship draught= |Ship draft= |Ship depth= |Ship hold depth= |Ship decks= |Ship deck clearance= |Ship ramps= |Ship ice class= |Ship power= |Ship propulsion= |Ship sail plan= |Ship speed= {{convert|30|kn|abbr=on}} |Ship range= |Ship endurance= |Ship test depth= |Ship boats= |Ship capacity= |Ship troops= |Ship complement= |Ship crew= |Ship time to activate= |Ship sensors= *[[Thales Group|Thales]] LW-08 D-band air search radar<ref>{{cite web |url=http://www.thalesgroup.com/Press_Releases/naval_Press_Release_Bharat_Electronics_awards_LW08/ |title=Bharat Electronics Ltd. awards LW08 contract to Thales |publisher=Thalesgroup.com |date=2 July 2008 |accessdate=2010-04-02 |archive-date=2011-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727113416/http://www.thalesgroup.com/Press_Releases/naval_Press_Release_Bharat_Electronics_awards_LW08/ |url-status=dead }}</ref> *[[Israeli Aircraft Industries|IAI]] [[EL/M-2248 MF-STAR]] S-band [[Active Electronically Scanned Array|AESA]] multi-function radar *IAI [[EL/M-2238 STAR|EL/M-2238]] L-band STAR surveillance radar *[[Bharat Electronics Limited|BEL]] HUMSA-NG bow sonar *BEL Nagin active towed array sonar<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/report.asp?newsid=1239890 |title=Indian Navy to get four new destroyers |publisher=dnaindia.com |date=17 March 2009 |accessdate=2010-04-02}}</ref> *BEL Electronic Modular Command & Control Applications (EMCCA Mk4) combat management system |Ship EW= *[[Elbit Systems]] Deseaver MK II countermeasures systems and defensive aids suite |Ship armament=''Anti-air missiles:''<br> 4 × 8-cell [[Vertical launching system|VLS]], for a total of 32;<ref>{{cite news|last1=Som|first1=Vishnu|title=On INS Kolkata, PM is Only Partially Correct|url=http://www.ndtv.com/opinion/on-ins-kolkata-pm-is-only-partially-correct-654566|accessdate=8 March 2015|agency=NDTV|date=16 August 2014|quote=At the moment, she is designed to carry only 32 Barak surface-to-air missiles...}}</ref><br> [[Barak 8 (missile)|Barak 8]] missiles (''Range'': {{convert|0.5|km|mi|abbr=on}} to {{convert|90|km|mi|abbr=on}}<ref name=xn29j13>{{cite news|title=Israeli navy equipping warships with new missile system: report|url=http://news.xinhuanet.com/english/world/2013-07/29/c_132581386.htm|accessdate=29 July 2013|newspaper2013|newspaper=XinhuaNet|date=29 July 2013}}</ref>) ''Anti-ship missiles:''<br> 2× 8-cell UVLM for 16 [[BrahMos]] anti ship missiles<br> <br> ''Guns:''<br> 1 × 130 mm gun<br> 4 × [[AK-630]] [[Close-in weapon system|CIWS]]<br> <br> ''Anti-submarine warfare:''<br> 4× Torpedo tubes<br> 2× [[RBU-6000]] anti-submarine rockets |Ship armour= |Ship armor= |Ship aircraft= 2x helicopters: *[[Westland Sea King|Sea King]] *[[HAL Dhruv]] |Ship aircraft facilities= |Ship notes= }} |} [[ഭാരതീയ നാവികസേന|ഇന്ത്യൻ നാവികസേന]]യുടെ അത്യാധുനിക യുദ്ധക്കപ്പലാണ് '''ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചി''' (''I.N.S. Kochi'').<ref name="mm1"> 'കടൽപ്പോരിന് കൊച്ചിയുടെ കുന്തമുന', ''മലയാള മനോരമ'', 2015 ഒക്ടോബർ 1, പേജ്-6, കൊല്ലം എഡിഷൻ.</ref> അത്യധികം പ്രഹരശേഷിയുള്ള [[കൊൽക്കത്ത ക്ലാസ്]] (പ്രോജക്ട് 15എ) ശ്രേണിയിൽപ്പെട്ട രണ്ടാമത്തെ യുദ്ധക്കപ്പലാണിത്.<ref name="hd7"> [http://m.thehindu.com/news/cities/mumbai/ins-kochi-to-be-commissioned-today/article7705575.ece 'INS Kochi, India's latest stealth warship, Commissioned', ''The Hindu'', 2015 September 30, Retrieved on 2015 October 4.] </ref> [[ബ്രഹ്മോസ്]] പോലുള്ള ശക്തമായ മിസൈലുകളെ വിക്ഷേപിക്കുവാൻ തക്ക ശേഷിയുള്ള ഈ യുദ്ധക്കപ്പൽ വാർത്താവിനിമയത്തിലും പ്രഹരശേഷിയിലും സുരക്ഷയിലും ലോകോത്തര നിലവാരം പുലർത്തുന്നു.<ref name="hd7"/> ഇതുവരെ ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള യുദ്ധക്കപ്പലുകളിൽ ഏറ്റവും വലുതാണ് ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചി.<ref name="hd7"/> [[മുംബൈ]]യിലെ [[മസ്ഗാവ് ഡോക്ക് ഷിപ്പ് ലിമിറ്റഡ്|മസ്ഗാവ് ഡോക്ക് ഷിപ്പ് ലിമിറ്റഡാണ്]] കപ്പൽ നിർമ്മിച്ചത്. നാവികസേനയുടെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് നേവൽ ഡിസൈനാണ് ഇതിന്റെ രൂപരേഖ തയ്യാറാക്കിയത്.<ref name="mm1"/> 2015 സെപ്റ്റംബർ 30-ന് മുംബൈ ഡോക്ക്യാർഡിൽ വച്ച് കപ്പലിന്റെ കമ്മീഷനിങ് നടത്തിയത് പ്രതിരോധമന്ത്രി [[മനോഹർ പരീഖർ|മനോഹർ പരീഖറായിരുന്നു]]. ഇതോടെ ഇന്ത്യൻ നാവികസേന ഉപയോഗിക്കുന്ന ഡിസ്ട്രോയർ കപ്പലുകളുടെയെണ്ണം 10 ആയി. ''ശത്രുവിനെ കീഴടക്കാൻ സായുധ സജ്ജമായി'' (''Armed to conquer the enemy'') എന്നതാണ് കപ്പലിന്റെ മുദ്രാവാക്യം.<ref name="mm1"/> ==പേരിനു പിന്നിൽ== [[പ്രമാണം:INS Kochi Crest.jpg|100px|ലഘുചിത്രം|ഇടത്ത്‌|കപ്പലിന്റെ ഔദ്യോഗിക മുദ്ര]] 2009 സെപ്റ്റംബർ 18-നു നീറ്റിലിറക്കിയ സമയത്തു തന്നെ കപ്പലിന് 'ഐ.എൻ.എസ് കൊച്ചി' എന്ന പേരു നൽകിയിരുന്നു.<ref name="sp5">[http://suprabhaatham.com/item/20150984966 'ഇനി ഓളപ്പരപ്പിൽ പ്രതിരോധവലയം തീർത്ത് ഐ എൻ എസ് കൊച്ചിയും', ''സുപ്രഭാതം'', 2015 സെപ്റ്റംബർ 30, ശേഖരിച്ചത്-2015 ഒക്ടോബർ 4.]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഐ.എൻ.എസ്. എന്നതിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം ഇന്ത്യൻ നേവൽ ഷിപ്പ് എന്നതാണ്. [[ഇന്ത്യ]]യിലെ തന്ത്രപ്രധാനമായ തുറമുഖങ്ങളിലൊന്നായ [[കൊച്ചി]]യുടെ പാരമ്പര്യവും സംസ്കാരവും, സമുദ്ര തീരത്തിന്റെ സവിശേഷതകളും പരിഗണിച്ചുകൊണ്ടാണ് കപ്പലിന് 'കൊച്ചി' എന്ന പേരു നൽകിയത്.<ref name="sp5"/> ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചിക്കു നൽകിയ ചിഹ്നത്തിൽ [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ചുണ്ടൻ വള്ളവും വാളും പരിചയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിലെ സ്ഥലങ്ങളുടെ പേരിലുള്ള മറ്റു യുദ്ധക്കപ്പലുകളും ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയിലുണ്ട്. [[ഐ.എൻ.എസ്. കണ്ണൂർ]], [[ഐ.എൻ.എസ്. കോഴിക്കോട്]] എന്നിവ അത്തരത്തിലുള്ള യുദ്ധക്കപ്പലുകളാണ്.<ref name="mg4">[http://www.mangalam.com/print-edition/keralam/365573 'ഐ.എൻ.എസ്.കൊച്ചി ; എതിരാളിക്കൊരു പോരാളി', ''മംഗളം'', 2015 ഒക്ടോബർ 1, ശേഖരിച്ചത്-2015 ഒക്ടോബർ 4.]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==കൊൽക്കത്ത ക്ലാസ്== ഇന്ത്യൻ നാവികസേന ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രഹരശേഷി കൂടിയ യുദ്ധക്കപ്പലുകളിലെ ഒരു പ്രധാന വിഭാഗമാണ് കൊൽക്കത്ത ക്ലാസ് അഥവാ പ്രോജക്ട് 15എ. (Kolkata Class or Project 15A) സ്വയം ഗതി നിയന്ത്രിക്കുവാൻ കഴിവുള്ള (സ്റ്റെൽത്ത് ഗൈഡഡ്) മിസൈലുകളെപ്പോലും തകർക്കുവാൻ കൊൽക്കത്ത ശ്രേണിയിൽപ്പെട്ട യുദ്ധക്കപ്പലുകൾക്കു കഴിയും.<ref name="kk3"> [http://news.keralakaumudi.com/beta/news.php?NewsId=TkNSUDAwNTc3MDM=&xP=Q1lC&xDT=MjAxNS0wOS0zMCAxMjozMjoxNw==&xD=MQ==&cID=NA== 'ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചി രാജ്യത്തിനു സമർപ്പിച്ചു', ''കേരള കൗമുദി'', 2015 സെപ്റ്റംബർ 30, ശേഖരിച്ചത്-2015 ഒക്ടോബർ 4.] </ref> 2014 ഓഗസ്റ്റ് മാസത്തിലാണ് ഈ വിഭാഗത്തിലെ ആദ്യ യുദ്ധക്കപ്പലായ [[ഐ.എൻ.എസ്. കൊൽക്കത്ത]]യുടെ കമ്മീഷനിങ് നടന്നത്. അതിനുശേഷം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ 'കൊൽക്കത്ത ക്ലാസ് യുദ്ധ കപ്പലുകൾ' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. കൊൽക്കത്ത ശ്രേണിയിലെ രണ്ടാമത്തെ യുദ്ധക്കപ്പലാണ് ഐ എൻ എസ് കൊച്ചി. മുംബൈയിലെ മസ്ഗാവ് ഡോക്ക് ഷിപ്പ് ബിൽഡേഴ്സ് ലിമിറ്റഡാണ് രണ്ടു കപ്പലുകളും നിർമ്മിച്ചത്. ഇതേ ശ്രേണിയിലെ മൂന്നാമത്തെ യുദ്ധക്കപ്പലായ [[ഐ.എൻ.എസ്. ചെന്നൈ]] 2016 അവസാനത്തോടെ തയ്യാറാകും.<ref name="mm1"/> ==സവിശേഷതകൾ== ===വലിപ്പം=== ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഏറ്റവും വലിയ യുദ്ധക്കപ്പലാണ് ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചി. 164 മീറ്റർ നീളവും 17 മീറ്റർ വീതിയുമുള്ള കപ്പലിന് 7500 ടൺ ഭാരമുണ്ട്.<ref name="mm1"/> 40 ഓഫീസർമാർക്കും 350 നാവികർക്കും യാത്ര ചെയ്യുവാൻ സാധിക്കും. ഏകദേശം 4000 കോടി രൂപയായിരുന്നു നിർമ്മാണച്ചെലവ്. ===വേഗത=== നാലു ഗ്യാസ് ടർബൈനുകൾ ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള കപ്പലിന് മണിക്കൂറിൽ 30 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ (56 കിലോമീറ്റർ) വേഗതയിൽ സഞ്ചരിക്കുവാൻ കഴിയും.<ref name="jg2">{{Cite web |url=http://janayugomonline.com/%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%86-%E0%B4%AA%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B5%BD-%E0%B4%AE%E0%B4%BF%E0%B4%B8%E0%B5%86%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B5%BD/ |title='കൊച്ചിയുടെ പേരിൽ മിസെയിൽവേധ യുദ്ധക്കപ്പൽ: ഇന്ന് കമ്മിഷൻ ചെയ്യും', ''ജനയുഗം'', ശേഖരിച്ചത്-2015 ഒക്ടോബർ 4. |access-date=2021-08-11 |archive-date=2016-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160429094744/http://janayugomonline.com/%e0%b4%95%e0%b5%8a%e0%b4%9a%e0%b5%8d%e0%b4%9a%e0%b4%bf%e0%b4%af%e0%b5%81%e0%b4%9f%e0%b5%86-%e0%b4%aa%e0%b5%87%e0%b4%b0%e0%b4%bf%e0%b5%bd-%e0%b4%ae%e0%b4%bf%e0%b4%b8%e0%b5%86%e0%b4%af%e0%b4%bf%e0%b5%bd/ |url-status=dead }}</ref> <ref name="mg4"/> ===മിസൈൽ വാഹക ശേഷി=== അത്യാധുനിക മിസൈൽ വേധ യുദ്ധക്കപ്പലാണ് ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചി.<ref name="jg2"/> ബ്രഹ്മോസ് പോലെ ശക്തമായ സർഫസ്-ടു-സർഫസ് ദീർഘദൂര മിസൈലുകളെ ഈ കപ്പലിൽ നിന്ന് വിക്ഷേപിക്കുവാൻ സാധിക്കും.<ref name="hd7"/> കരയിലേക്കും കടലിലേക്കും ലംബമായി വിക്ഷേപിക്കുവാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിലുള്ള മിസൈൽ സംവിധാനമാണ് ഐ എൻ എസ് കൊച്ചിയിലേത്. ഇതിനായി 76 എം.എം. സൂപ്പർ റാപ്പിഡ് ഗൺമൗണ്ടും (SRGM) എ.കെ. 630 ക്ലോസ് ഇൻ വെപ്പൺ സിസ്റ്റവും (CIWS) ആണ് ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളത്‌.<ref name="hd7"/> ആകാശത്തേക്കു വിക്ഷേപിക്കാവുന്ന തരത്തിലുള്ള എട്ട് ബരാക് മിസൈലുകളും പതിനാറ് ബ്രഹ്മോസ് മിസൈലുകളുമാണ് ഐ എൻ എസ് കൊച്ചിയിൽ സജ്ജമാക്കിയിട്ടുള്ളത്.<ref name="mg4"/> ===ഹെലികോപ്ടറുകൾ=== [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|ബ്രിട്ടന്റെ]] [[സീ കിങ്|സീ കിങ്-42ബി]], ഇന്ത്യയുടെ [[ധ്രുവ് ഹെലികോപ്ടർ|ധ്രുവ്]], [[ചേതക്ക്]] തുടങ്ങിയ ഹെലികോപ്ടറുകളെ ഉൾക്കൊള്ളുവാനും പ്രവർത്തനസജ്ജമാക്കുവാനും ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചിക്കു സാധിക്കും.<ref name="jg2"/> 12 ടൺ ഭാരമുള്ള രണ്ടു മീഡിയം റേഞ്ച് ഹെലികോപ്ടറുകളെ ഒരേ സമയം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുവാനും ഇതിനു കഴിയും.<ref name="sp5"/> ===റഡാർ സംവിധാനം=== അത്യാധുനിക [[റഡാർ]] സംവിധാനമാണ് ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചിയിൽ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ളത്. ലോക രാഷ്ട്രങ്ങളിലെ അതിശക്തമായ യുദ്ധക്കപ്പലുകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[മൾട്ടി ഫങ്ഷൻ സർവെലൻസ് ത്രെട്ട് അലേർട്ട് റഡാർ]] (MF-STAR) സംവിധാനമാണ് ഇതിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. MF-STAR സംവിധാനമുപയോഗിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ ഇന്ത്യൻ യുദ്ധക്കപ്പലാണ് ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചി.<ref name="hd7"/> ദീർഘദൂര മിസൈലുകൾക്ക് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ വേഗത്തിൽ നൽകുവാൻ ഈ റഡാർ സംവിധാനം സഹായിക്കുന്നു. <ref name="hd7"/> റഡാറുകളുടെ ദൃഷ്ടിയിൽപ്പെടാതെ സഞ്ചരിക്കുവാനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യയും ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചിയ്ക്കുണ്ട്.<ref name="kk3"/> ===സോണാർ ഡോം=== വെള്ളത്തിനടിയിലൂടെ ശബ്ദതരംഗങ്ങളുപയോഗിച്ച് തടസ്സങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള സംവിധാനമാണ് [[സോണാർ]]. പുത്തൻ തലമുറയിൽപ്പെട്ട HUMSA സോണാർ ഡോമാണ് ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചിയിലുപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name="hd7"/> കൊച്ചിയിലെ [[കാക്കനാട്|കാക്കനാടിനടുത്തുള്ള]] എൻ.പി.ഒ.എൽ.(NPOL) എന്ന സ്ഥാപനമാണ് ഈ സോണാർ സംവിധാനം തയ്യാറാക്കിയത്. <ref name="sp5"/> ===മറ്റു സംവിധാനങ്ങൾ=== *ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചിയിൽ രണ്ടുതരത്തിലുള്ള പീരങ്കികൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുങ്ങിക്കപ്പലുകൾ തകർക്കുവാൻ തക്ക ശേഷിയുള്ള റോക്കറ്റുകളും ലോഞ്ചറുകളും ടോർപ്പിഡോകളും ഇതോടൊപ്പം സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="mg4"/> *ദീർഘദൂര മിസൈലുകളെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിക്കുവാനുള്ള അത്യാധുനിക ഡേറ്റാസിസ്റ്റം. [[ഡിഫൻസ് റിസേർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഡി.ആർ.ഡി.ഒ.]]യും ഇസ്രായേൽ എയ്റോസ്പേസ് ഇൻഡസ്ട്രീസും സംയുക്തമായാണ് ഇതു നിർമ്മിച്ചത്. <ref name="jg2"/> *ഇലക്ട്രോണിക് വാർഫെയർ സിസ്റ്റം, സെൻസറുകൾ തുടങ്ങിയ സംവിധാനങ്ങൾ. ====ഡേറ്റാവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ==== *സെൻസറുകളിൽ നിന്നുള്ള സിഗ്നലുകൾ സ്വീകരിച്ച് മിസൈലുകളുടെ സഞ്ചാരപഥം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഷിപ്പ് ഡാറ്റാ നെറ്റ്‌വർക്ക് (SDN). *പെട്ടെന്നുള്ള ആക്രമണങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള കോംബാറ്റ് മാനേജ്മെന്റ് സിസ്റ്റം.(CMS) *കപ്പലിന്റെ ഗതിവേഗം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ആക്സിലറി കൺട്രോൾ സിസ്റ്റം.(ACS) ==നിർമ്മാതാക്കൾ== ഐ.എൻ.എസ്. കൊച്ചിയിലുപയോഗിച്ചിട്ടുള്ള സംവിധാനങ്ങളും നിർമ്മാതാക്കളും. *ഡാറ്റാ നെറ്റ്‌വർക്ക് - ബെൽ (ഭാരത് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ലിമിറ്റഡ്) ([[ബെംഗളൂരു]]). *ആയുധങ്ങൾ - ബെല്ലിന്റെ ഗൺഷെയർ ഫാക്ടറി ([[ചെന്നൈ]]). *റോക്കറ്റ് ലോഞ്ചർ, ടോർപ്പിഡോ ട്യൂബ് ലോഞ്ചർ, ബോട്ടുകൾ ഇറക്കുന്നതിനും കയറ്റുന്നതിനുമുള്ള ക്രെയിൻ, ഓട്ടോമാറ്റിക് പവർ മാനേജ്മെന്റ് സിസ്റ്റം - [[എൽ ആൻഡ് ടി|എൽ & ടി.]] *MF-STAR, LR-SAR (Long Range Surface to Air Missile) - [[ഡിഫൻസ് റിസേർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഡി.ആർ.ഡി.ഒ.യും]] [[ഇസ്രായേൽ]] എയ്റോസ്പേസ് ഇൻഡസ്ട്രീസും ചേർന്ന്. *സോണാർ സിസ്റ്റം - NPOL ([[കൊച്ചി]]) ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [http://www.bharat-rakshak.com/NAVY/Kolkata.html Kolkata class Kolkata class destroyer @ Bharat-Rakshak.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091001151324/http://www.bharat-rakshak.com/NAVY/Kolkata.html |date=2009-10-01 }} * [http://www.indian-military.org/navy/ships/143-type-15a-kolkatta-class-guided-missile-destroyer.html Type 15A Kolkatta Class destroyer @ Indian-Military.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090826071044/http://www.indian-military.org/navy/ships/143-type-15a-kolkatta-class-guided-missile-destroyer.html |date=2009-08-26 }} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ കപ്പലുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിച്ച കപ്പലുകൾ]] 2e0jdq2zyuyjce7plhxlcpd7883v78q 3 327525 4616115 4594969 2026-04-28T20:06:54Z MediaWiki message delivery 53155 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616115 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="3" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="3" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:TheWikiholic/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center> [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic/നിലവറ 2|'''രണ്ടാം നിലവറ'''</center>]] |- | <center> [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic/നിലവറ 3|'''മൂന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- |} == Wikimedia Wikimeet India 2021 Program Schedule: You are invited 🙏 == [[File:WMWMI logo 2.svg|right|150px]] <div lang="en" class="mw-content-ltr">Hello {{BASEPAGENAME}}, Hope this message finds you well. [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021|Wikimedia Wikimeet India 2021]] will take place from '''19 to 21 February 2021 (Friday to Sunday)'''. Here is some quick important information: * A tentative schedule of the program is published and you may see it [[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Program|here]]. There are sessions on different topics such as Wikimedia Strategy, Growth, Technical, etc. You might be interested to have a look at the schedule. * The program will take place on Zoom and the sessions will be recorded. * If you have not registered as a participant yet, please register yourself to get an invitation, The last date to register is '''16 February 2021'''. * Kindly share this information with your friends who might like to attend the sessions. Schedule : '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Program|Wikimeet program schedule]]'''. Please register '''[[:m:Wikimedia Wikimeet India 2021/Registration|here]]'''. Thanks<br/> On behalf of Wikimedia Wikimeet India 2021 Team </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Wikimeet_India_2021/list/active&oldid=21060878 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Jayantanth@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting == The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history. In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], 10:30, 8 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21198421 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == തിരിച്ചുവിടൽ പരിശോധിക്കുക == [[അഭിനയ ദർപ്പണം]] എന്ന താളിൽ അഖിൽ ചേട്ടൻ നടത്തിയ അവസാന തിരുത്തൽ ഒന്ന് പരിശോധിക്കാവോ? നിലവിൽ ഇരട്ട തിരിച്ചുവിടലായിട്ടാണ് അതുള്ളത്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 19:40, 8 മേയ് 2021 (UTC) ::അവസാന തിരുത്തൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്തു. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 20:13, 8 മേയ് 2021 (UTC) == GFDL == Hi! I made a suggestion at [[മീഡിയവിക്കി_സംവാദം:Licenses]] but it is probably not a page that many users notice. Could you have a look or give me a link to a better page to make the suggestion? --[[ഉപയോക്താവ്:MGA73|MGA73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MGA73|സംവാദം]]) 12:36, 28 മേയ് 2021 (UTC) == സി. മുഹമ്മദ് ഫൈസി == [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/സി. മുഹമ്മദ് ഫൈസി|നിർദ്ദേശം]] [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ|ഇവിടെയും]] ചേർക്കേണ്ടേ?. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 13:26, 30 മേയ് 2021 (UTC) ::ട്വിങ്കിൾ ന്റെ സാങ്കേതിക പ്രശ്നം ആണെന്ന് തോന്നുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 13:32, 30 മേയ് 2021 (UTC) == നിർദ്ദേശങ്ങൾ == [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)]] എന്നതിന്റെ തുടക്കത്തിലുള്ള നിർദ്ദേശം പ്രകാരമാണ് കരട് തലക്കെട്ടിന് തൊട്ടുതാഴേക്ക് മാറ്റിയത്. ആ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഇങ്ങനെ വായിക്കാം :ഈ വേദിയിൽ വിഷയങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനും ചർച്ചകൾക്കുമായുള്ള മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ *ഒരു കരടുനയം അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ചർച്ച തുടങ്ങുന്നത് വേഗത്തിൽ തീരുമാനത്തിലെത്താൻ സഹായകമാകും. '''ചർച്ച തുടങ്ങിയതിനുശേഷമാണ് കരടുനയം രൂപപ്പെടുന്നതെങ്കിലും, അത് വിഷയത്തിന്റെ തലക്കെട്ടിനു തൊട്ടുതാഴെത്തന്നെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്ന രീതിയിൽ നൽകുക.''' *ചർച്ച തുടങ്ങി 14 ദിവസത്തിനകം അതുവരെ ചർച്ചയിലുണ്ടായ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഏതെങ്കിലും ഉപയോക്താവ് സംക്ഷിപ്തരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും തുടർന്ന് 7 ദിവസത്തിനകം അതു സംബന്ധിച്ച നയപരമായ തീരുമാനം നടപ്പിൽ വരുത്തുകയും ചെയ്യാം. *14 ദിവസം കഴിഞ്ഞും ചർച്ച തുടരുകയാണെങ്കിൽ (ദിവസവും സൃഷ്ടിപരമായ പുതിയ അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ) ചർച്ചാ കാലാവധി നീട്ടാവുന്നതാണ്. *സൃഷ്ടിപരമായ ചർച്ചകളല്ല നടക്കുന്നതെങ്കിൽ 14 ദിവസം കഴിയുമ്പോൾ അഭിപ്രായസമന്വയത്തിലെത്താൻ ആവശ്യമെങ്കിൽ അതുവരെയുള്ള ചർച്ച നിർത്തിവച്ച് മുന്നിൽ വന്ന അഭിപ്രായങ്ങളിൽ വോട്ടെടുപ്പ് നടത്തേണ്ടതാണ്. ഇത് 7 ദിവസം കൊണ്ട് തീരണം. താങ്കൾ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%AA%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D_(%E0%B4%A8%E0%B4%AF%E0%B4%B0%E0%B5%82%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B4%B0%E0%B4%A3%E0%B4%82)&diff=3600028&oldid=3600026&diffmode=source ചെയ്തത്] തിരുത്തുമെന്ന് കരുതുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 13:02, 29 ജൂൺ 2021 (UTC) ::പദ്ധതി താളിലെ മറ്റു ചർച്ചകൾ കാണുക. വിഷയത്തെ കുറിച്ചു പൊതുവായ ചർച്ചക്കു ശേഷം ആണ്. കരട് ചേർക്കുന്നത്. പുതിയ സെക്ഷൻ ആയിട്ട് ചേർക്കുന്നതിനാൽ അത് കാണാതെ പോകുന്ന പ്രശനം ഇല്ല. വിക്കിപീഡിയയിൽ പൊതുവെ പാലിച്ചു പോകുന്ന ഒരു നയം ആണ് കാലക്രമം പാലിക്കുക എന്നുള്ളത്. അവസാനം ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ താളിന്റെ മുകളിൽ തന്നെ ചേർക്കുന്നത് കൺഫ്യൂഷൻ വരാൻ ഇടയാക്കും. ആയതിനാൽ ഞാൻ ഇത് റിവേർട് ചെയ്യില്ല. ഇർഷാദിനു ചെയ്യാം. അല്ലെങ്കിൽ കരടിന്മേലുള്ള ചർച്ച എന്ന് തുടങ്ങി മറ്റു ചർച്ചകൾക്ക് സമാനമായി പുതിയ സെക്ഷൻ തുടങ്ങാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 13:17, 29 ജൂൺ 2021 (UTC) :വിക്കി നയപ്രകാരം ചെയ്ത ഒരു തിരുത്ത് Disruptive edit എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് താങ്കൾ ചെയ്തതുകൊണ്ടാണ് താങ്കളോട് തന്നെ അത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാനാവശ്യപ്പെട്ടത്. എനിക്ക് റിവേർട്ട് ചെയ്യാനെന്തിനാ ആരുടെയെങ്കിലും സമ്മതം. നയരൂപീകരണതാളിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ചെയ്ത ഒരുകാര്യം Disruptive edit എന്ന വിശേഷിപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് താങ്കൾ തന്നെ നാൾവഴിയുടെ ദർശനീയത മറച്ചുകൊണ്ട് റിവെർട്ട് ചെയ്യണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 13:28, 29 ജൂൺ 2021 (UTC) ::വിക്കി നയപ്രകാരം കാലക്രമം പാലിക്കാതെ പുതിയ കമെന്റുകൾ പഴയ കമന്റുകളുടെ മുകളിൽ തിരുകി കയറ്റുന്നത് Disruptive editing ആണ്. താങ്കൾ മുകളിൽ ഉദ്ധരിച്ചത് പദ്ധതി താളിനുള്ള മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ ആണ് അല്ലാതെ നയം അല്ല. ഈ പദ്ധതി താളിനു സമാനമായ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയുടെ പദ്ധതി [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Village_pump_(proposals) താൾ ആണിത്] അവിടെ ഇത്തരം വിചിത്രമായ ഒരു നിർദ്ദേശവും കാണാൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല. കാരണം ഇത്തരം നിർദ്ദേശം വിക്കിപീഡിയയിൽ പൊതുവെ പാലിച്ചു പോകുന്ന കാലക്രമം പാലിക്കുക എന്നുള്ള കീഴ്‌വഴക്കതിനെതിരെ ആണ്. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 13:45, 29 ജൂൺ 2021 (UTC) :പഞ്ചായത്തിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് ഞാൻ കരട് മുകളിലേക്ക് നീക്കിയത്. അതിനെ Disruptive editing എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതുകൊണ്ടാണ് ദർശനീയത മായ്ച്ചുകൊണ്ട് താങ്കളുടെ തിരുത്ത് നീക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം തെറ്റാണെങ്കിൽ അത് വേറെ തന്നെ ചർച്ചചെയ്യാമല്ലോ. അതുവരെയും എന്റെ തിരുത്ത് നിലനിൽക്കുന്നതാണ്. തെറ്റ് തിരുത്തണം-നാൾവഴി കാണാത്തരൂപത്തിൽ.--[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 12:33, 30 ജൂൺ 2021 (UTC) ::ആ മാർഗ്ഗ നിർദ്ദേശത്തിലേക്ക് എത്തിപ്പെട്ട ചർച്ച ഒന്ന് കാണാൻ പറ്റുമോ?. ബാക്കി കാര്യങ്ങൾ അഡ്മിൻസ് നോട്ടീസ് ബോര്ഡില് പറയാം.-- [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 14:17, 30 ജൂൺ 2021 (UTC) == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:34, 23 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == കെ.കെ. നായർ == താങ്കൾ കെ.കെ. നായർ(ലോകസഭാംഗം) എന്ന പേരിൽ തുടങ്ങിയ ലേഖനം [[കെ. കെ. നായർ (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)]] എന്നാക്കിയതായി കണ്ടു. ഏറെ നാൾ നിയമസഭാംഗമായ [[കെ.കെ. നായർ]] എന്നൊരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് പുതുതായി തുടങ്ങിയ താളിനു ലോകസഭാംഗം എന്നു ചേർത്തത്. ഇപ്പോഴുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ എന്ന തലക്കെട്ട് കൂടുതൽ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനേ ഉപകരിക്കൂ. മാത്രവുമല്ല [[കെ.കെ. നായർ (വിവർത്തകൻ)]] എന്നൊരു ലേഖനവും നമുക്കുണ്ട്. ഇതോടൊപ്പം തന്നെ പേരു മാറ്റിയപ്പോൾ വിക്കിപീഡിയ ശൈലി പ്രകാരമല്ല പേരു മാറ്റിയത്. [[വിക്കിപീഡിയ:ശൈലീപുസ്തകം#വ്യക്തികളുടെയും സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പേരുകൾ ചുരുക്കിയെഴുതുമ്പോൾ|ശൈലീപുസ്തകപ്രകാരം]] ഇനീഷ്യലുകൾക്കിടയിൽ സ്പേസ് പാടില്ലെന്നും, ഇനീഷ്യൽ കഴിഞ്ഞ് സ്പേസ് വേണമെന്നുമാണ്. താങ്കൾ മാറ്റിയപ്പോൾ അതും ശരിയായില്ല. ആവശ്യമായത് ചെയ്യുമല്ലോ. --[[ഉപയോക്താവ്:DasKerala|DasKerala]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DasKerala|സംവാദം]]) 16:25, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) ==can you help please== few users block and revert their edits where players have different teams while listed to play for completely other in kolkata league: https://en.m.wikipedia.org/wiki/2021%E2%80%9322_Calcutta_Premier_Division# https://en.m.wikipedia.org/wiki/L%C3%A9once_Dodoz https://en.m.wikipedia.org/wiki/Christopher_Chizoba https://en.m.wikipedia.org/wiki/Varney_Kallon# https://en.m.wikipedia.org/wiki/Princewill_Emeka == തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യ == സുഹൃത്തെ TheWikiholic, വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റീ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാൻ യോഗ്യതയുള്ളതിനാലാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഇമെയിൽ ലഭിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2021 ഓഗസ്റ്റ് 18 ന് ആരംഭിച്ച്, 2021 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് അവസാനിക്കും. വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്രോജക്ടുകൾ ഒരു ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻറെ തീരുമാനമെടുക്കൽ സമിതിയാണ്. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി കളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. ഈ വർഷം ഒരു സമുദായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ നാല് സീറ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഈ സീറ്റുകളിലേക്ക് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 19 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നു. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021 ലെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റി സ്ഥാനാർത്ഥികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. സമുദായത്തിലെ 70,000 അംഗങ്ങളോട് വോട്ടുചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു! വോട്ടിംഗ് 23:59 UTC ആഗസ്റ്റ് 31 വരെ മാത്രം. *[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''വോട്ട് ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ SecurePoll - ൽ പോവുക''']]. നിങ്ങൾ ഇതിനകം വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വോട്ട് ചെയ്തതിന് നന്ദി, ദയവായി ഈ ഇമെയിൽ അവഗണിക്കുക. ആളുകൾക്ക് എത്ര അക്കൗണ്ടുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഒരു തവണ മാത്രമേ വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വായിക്കുക]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 05:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21949539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == തടയണം == പെട്ടെന്ന് ഇടപെട്ടതിന് വളരെ നന്ദി. അവരെ രണ്ടുപേരെയും തടയുന്നതാണ് നല്ലതെന്ന് എനിക്കു തോന്നുന്നു. മൂന്നു മുൻപ്രാപനം ഒക്കെ എന്നേ കഴിഞ്ഞു എന്നു തോന്നുന്നു. രണ്ടുപേർക്കും കുറച്ചു അവധി കൊടുത്ത് ആലോചിക്കാൻ സമയം കൊടുക്കുന്നതാണ് നല്ലതെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു. --<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 12:46, 15 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) ::രണ്ടു പേരെയും തുടർച്ചായി തിരുത്തൽ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടതിനാൽ മൂന്നു ദിവസത്തേക്ക് തടയുകയും. പ്രസ്തുത താൾ ഒരാഴ്ചത്തേക്ക് അഡ്മിൻസ് ഒൺലി ആയി പരിമിതിപ്പെടുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്.[[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 13:03, 15 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) :::[[ഉ:TheWikiholic]], മൂന്ന് മുൻപ്രാപനം (Three reverts) നടത്താത്ത എന്നെ ഏതു നയപ്രകാരമാണ് തടഞ്ഞത് എന്ന് വിശദമാക്കുമോ? ---[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 02:00, 21 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) ::::[[വിക്കിപീഡിയ:തിരുത്തൽ യുദ്ധം]] കാണുക അതിൽ വളരെ വ്യക്തമായി തന്നെ പറയുന്നുണ്ട് ''' വിക്കിപീഡിയയുടെ നയങ്ങൾ തിരുത്തൽ യുദ്ധങ്ങൾക്കെതിരെയാണ്‌, 3-മു.നി. ലംഘിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും തിരുത്തൽ യുദ്ധത്തിലേർപ്പെടുന്ന ലേഖകർ തടയപ്പെട്ടേക്കാം.''' എന്നുള്ളത്. ലേഖനത്തിന്റെ തിരുത്തൽ ഹിസ്റ്ററിയിൽ നിങ്ങൾ രണ്ടു പേരും വളരെ ദിവസങ്ങളായി മറ്റു ഉപയോക്താക്കളുടെ വാർണിംഗ് അവഗണിച്ചു തിരുത്തൽ യുദ്ധം നടത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത് വളരെ പ്രകടവുമായിരുന്നുതാനും. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 10:38, 30 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) :::[[ഉ:TheWikiholic]], താങ്കളുടേത് തികച്ചും നിരുത്തരവാദപരമായ മറുപടിയാണ്. എന്തു തരം തിരുത്തൽ യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ ഏർപ്പെട്ടു എന്നാണ് താങ്കൾ പറയുന്നത് ? 09:56, 3 ജൂലൈ 2021‎-ന് ശേഷം 05:19, 15 സെപ്റ്റംബർ 2021‎-നാണ് ഞാൻ ഈ ലേഖനത്തിൽ ഒരു തിരുത്ത് വരുത്തന്നത്. അപ്പോൾ പിന്നെ എങ്ങനെയാണ് "വളരെ ദിവസങ്ങളായി" ഞാൻ തിരുത്തൽ യുദ്ധത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു എന്ന് താങ്കൾ പറയുന്നത്? ഈ ലേഖനത്തിൽ വീണ്ടും ഞാൻ ഇടപെടാൻ നിർബന്ധിതമായത് സംവാദം താളിൽ വ്യക്തമായി വിശദീകരിച്ച് സമയം നൽകി ഒഴിവാക്കിയ "തട്ടിപ്പ്" POV വീണ്ടും ലേഖനത്തിൽ തന്ത്രപരമായി കടത്തിവിട്ടതു കൊണ്ടാണ്. എന്തായാലും ഈ ലേഖന വിഷയവുമായ് ഇടപെട്ട ഏക ഉപയോക്താവ് Manuspanicker മാത്രമാണ്. ആ ലേഖനത്തിലെ നിലവിലെ എന്റെ അവസാന തിരുത്ത് 10:31, 15 സെപ്റ്റംബർ 2021‎-നാണ് . ഈ വിഷയത്തിൽ [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker]] എന്റെ സംവാദം പേജിൽ ഒരു കുറിപ്പിടുന്നത് 11:57, 15 സെപ്റ്റംബർ 2021-ന് ആണ്. അതായത് അദ്ദേഹം ഒരു കുറിപ്പ്/മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയതിന് ശേഷം ഞാൻ ലേഖനത്തിൽ ഒരു തിരുത്തലും വരുത്തിയിട്ടില്ല. അദ്ദേഹം അങ്ങനെ ഒരു കുറിപ്പിട്ടില്ലായിരുന്നെങ്കിലും 3-മു.നി. നിയമത്തെക്കുറിച്ച് ബോധവാനായ ഞാൻ വീണ്ടും ഒരു തിരുത്തലിന് മുതിരില്ലായിരുന്നു. മാത്രമല്ല തിരുത്തൽ ചുരുക്കത്തിൽ ഞാൻ Admins-ന്റെ തന്നെ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾ എന്നെ തടഞ്ഞത് തീർത്തും അപക്വമായ നടപടിയാണ്. അതും "നശീകരണപ്രവർത്തനം" എന്ന പേരിൽ!! ഒരു കാര്യനിർവ്വാഹകന് വേണ്ടതായ സംയമനവും നിക്ഷപക്ഷതയും താങ്കൾക്കുണ്ടോ എന്ന് എനിക്ക് മുൻപ് തന്നെ സംശയമുണ്ട്. താങ്കൾ കാര്യനിർവ്വാഹകസ്ഥാനത്ത് തുടരാൻ അർഹനായ വ്യക്തിയാണോ എന്ന് സ്വയം പരിശോധിക്കുക. അല്പം ലോജിക്കലായ മറുപടി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഈ വിഷയത്തിൽ എനിക്ക് ഇനിയും ചോദ്യങ്ങൾ ബാക്കിയുണ്ട്. - --[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 02:08, 1 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) :::::ലേഖനത്തിന്റെ തിരുത്തൽ ഹിസ്റ്ററിയിൽ നിങ്ങൾ രണ്ടു പേരും വളരെ നാളുകളായിളായി മറ്റു ഉപയോക്താക്കളുടെ വാണിംഗ് അവഗണിച്ചു കൊണ്ടും കണ്ടെന്റ് ഡിസ്പ്യൂട് ഉണ്ടെങ്കിൽ അക്കാര്യം ചർച്ച ചെയ്ത് സമവായത്തിലെത്തിയ ശേഷം ആണ് തിരുത്തൽ നടത്തേണ്ടത് എന്നത് പാടെ മറന്നു കൊണ്ടും തിരുത്തൽ യുദ്ധം നടത്തികൊണ്ടിരിക്കുക ആയിരുന്നു (ജൂൻ 15 മുതൽ 7 തവണ) എന്നത് പകൽ പോലെ വ്യക്തമാണ്. നിങ്ങളുടെ രണ്ടു പേരുടെയും മറ്റു താളുകളിലെ എഡിറ്റിംഗ് ബീഹേവിയറും ഇതിന് സമാനമാണ്. ബ്ലോക്ക് ചെയ്യപ്പെടാൻ ഇതാണ് കാരണം. താങ്കളുടെ സംവാദം താളുകളിലെ പങ്കാളിത്തം [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Don%27t_bludgeon_the_process WP:BLUDGEON] അനുസ്മരിക്കുന്നതാണ്. ഇത്തരത്തിലുള്ള എഡിറ്റ് ബീഹേവിയർ തുടർന്നാൽ താങ്കളെ ടോപിക് ബാൻ ചെയ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. ഭാവിയിൽ ഇക്കാര്യം ശ്രദ്ധിക്കുമെന്നു കരുതുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 17:33, 1 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) :::[[ഉ:TheWikiholic]], താങ്കൾ എന്താണ് തുടരെ തുടരെ എന്നെ മോശക്കാരനാക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്? ഇവിടെ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്ന് താങ്കൾക്ക് ഇതു വരെ ബോധ്യമായിട്ടില്ല എന്ന് തോന്നുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ ബോധപൂർവ്വമായ അജ്ഞത നടിക്കുന്നു. ഇതാണ് മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇപ്പോൾ നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വൻപ്രതിസന്ധി. '''കണ്ടെന്റ് ഡിസ്പ്യൂട്''' അല്ല ഇവിടുത്തെ പ്രശ്നം. ഇവിടെ ഒരു ഉപയോക്താവ് '''അവലംബങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായ പച്ചക്കള്ളം എഴുതി ചേർക്കുന്നു''' എന്നാണ്. ഒരു കാര്യനിർവ്വാഹകൻ എന്ന നിലയിൽ താങ്കളെപ്പോലുള്ളവർ ഇത്തരം ശ്രമങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ സ്വയമേവെ മുമ്പോട്ട് വരേണ്ടതായിരുന്നു. എന്നാൽ എന്താണ് വ്യാജവിവരങ്ങൾ അഥവാ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ എന്ന് ഒരോ ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളിലും വ്യക്തമായും സ്പഷ്ടമായും വിശദമാക്കിയിരുന്നതും അവിടെ ചിലയിടങ്ങളിലൊക്കെ കാര്യനിർവ്വാഹകരെ ക്ഷണിക്കുകയും മറ്റൊരു സന്ദർഭത്തിൽ കാര്യനിർവ്വാഹകർക്കുള്ള നോട്ടീസ് ബോർഡിൽ തന്നെ വിവരങ്ങൾ ചേർത്തിരുന്നവയൊന്നും താങ്കൾ ഇതു വരെ കണ്ടിട്ടില്ല അഥവാ മനസ്സിലാക്കിയിട്ടില്ല എന്ന് തോന്നുന്നു. അവയുടെ ലിങ്കുകൾ ഒരോന്നും ഞാൻ നൽകാം. തൽക്കാലം [[സംവാദം:കൂനൻ_കുരിശുസത്യം#പഴയകൂർ-പുത്തങ്കൂർ സംജ്ഞകളും ദൈവശാസ്ത്ര ബന്ധവും]] എന്ന സംവാദഭാഗം മാത്രം വായിച്ചിട്ട് ഇതിൽ പരം എന്തു തരം ചർച്ചയാണ് നടത്തേണ്ടത് എന്ന് പറഞ്ഞു തന്നാൽ കൊള്ളാം. ഈ സംവാദഭാഗത്തേക്ക് താങ്കളെ ഒരാഴ്ച മുമ്പേ ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ടെല്ലോ. താങ്കൾ മുന്നിട്ടിറങ്ങി ഇക്കാര്യത്തിൽ ഒരു പരിഹാരം ഉണ്ടാക്കാനുള്ള ആർജ്ജവം കാണിക്കുക. (പിന്നെ, എനിക്കുള്ള മറുപടികളിൽ ദയവായി എന്നെ മെൻഷൻ ചെയ്യുക, എങ്കിൽ മാത്രമേ ലോഗിൻ ചെയ്യുമ്പോൾ എനിക്ക് അവയുടെ നോട്ടിഫിക്കേഷനുകൾ കിട്ടുകയുള്ളൂ) - --[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 01:48, 2 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) :::[[ഉ:TheWikiholic]], [[സംവാദം:കൂനൻ_കുരിശുസത്യം#പഴയകൂർ-പുത്തങ്കൂർ സംജ്ഞകളും ദൈവശാസ്ത്ര ബന്ധവും]] എന്ന സംവാദഭാഗം കാണുക. ഒരു കാര്യനിർവ്വാഹകൻ എന്ന നിലയിൽ താങ്കളുടെ ഇടപെടൽ അവിടെ അഭ്യർത്ഥിച്ചിട്ടുണ്ട്. താങ്കളുടെ മറുപടി '''അവിടെ''' എത്രയും പെട്ടന്ന് അറിയിക്കുക. ---[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 01:33, 4 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) ::::[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ലേഖത്തിന്റെ സംവാദം താളിൽ മറുപടി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 17:27, 4 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) :::::[[ഉ:TheWikiholic]] , [[സംവാദം:കൂനൻ_കുരിശുസത്യം#പഴയകൂർ-പുത്തങ്കൂർ സംജ്ഞകളും ദൈവശാസ്ത്ര ബന്ധവും]] എന്ന സംവാദഭാഗം വീണ്ടും കാണുക - [[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 13:48, 9 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) :[[ഉ:TheWikiholic]], [[കൂനൻ കുരിശുസത്യം]] എന്ന ലേഖനത്തിൽ താങ്കൾ 15 September 2021-ൽ NPOV ഫലകവും 1 October 2021-ൽ cn ടാഗുകളും Unreferenced section ഫലകവും ചേർത്തിരുന്നല്ലോ, NPOV ഫലകം ചേക്കുവാനിടയായ [[സംവാദം:കൂനൻ_കുരിശുസത്യം#പഴയകൂർ-പുത്തങ്കൂർ സംജ്ഞകളും ദൈവശാസ്ത്ര ബന്ധവും|'''ഈ''']] ഭാഗം താങ്കൾ പരിശോധിച്ച് 11 October 2021-ന് ആവശ്യങ്ങളായ മാറ്റങ്ങൾ താങ്കൾ തന്നെ വരുത്തിയതാണ്. അതിനാൽ NPOV അന്നേ ഒഴിവാക്കാമായിരുന്നതാണ്. ഇനി Unreferenced section ഫലകത്തിന്റെ കാര്യം - cn ടാഗുകൾ ചേർത്തിരുന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ ഒരാഴ്ച മുൻപ് അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. അവലംബം ലഭിക്കാതിരുന്നിടങ്ങളിൽ മാറ്റി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് പരിശോധിച്ച് ഈ ഫലകങ്ങൾ മാറ്റണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു (ലേഖനം തുടക്കമിട്ട കാലം മുതൽ നിരവധി ഉപയോക്താക്കൾ പല കാലങ്ങളിലായി പലയിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ചേർത്ത വരികൾക്ക് അവലംബങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക എന്നത് തികച്ചും ശ്രമകരമായ ഒരു ജോലിയായിരുന്നു). ഫലകങ്ങൾ ചേർത്ത ഉപയോക്താവ്/കാര്യനിർവ്വാഹകൻ തന്നെ സംശോധന നടത്തി അവ മാറ്റുന്നതാണ് ശരിയായ നടപടി എന്നു മനസ്സിലാക്കുന്നതിനാലാണ് താങ്കളെ ഇക്കാര്യത്തിന് വീണ്ടും സമീപിക്കുന്നത്. ---[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) 03:56, 6 ജനുവരി 2022 (UTC) :::{{Done}}. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 15:47, 6 ജനുവരി 2022 (UTC) :::::നന്ദി, അഭ്യർത്ഥന അംഗീകരിച്ചതിന് - --[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|ജോൺ സി.]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Johnchacks|സംവാദം]]) == സൂപ്പി നരിക്കാട്ടേരി ശ്രദ്ധേയത == TheWikiholic, ഈ ലേഖനത്തിൽ എന്താണ് ശ്രദ്ധേയത പ്രശ്നം.ഒന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു തന്നാൽ തിരുത്താം.ശ്രദ്ധേയത ഫലകം ഒഴിവാക്കാമൊ?[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/59.94.202.56|59.94.202.56]] 15:16, 2 നവംബർ 2021 (UTC) == സ്നോ വൈറ്റ് എന്ന താളിൻ്റെ പേര് സംബന്ധിച്ച് == Sir , സ്നോ വൈറ്റ് എന്ന താളിൻ്റെ പേര് ഞാൻ ഹൈമയും ഏഴ് കുള്ളന്മാരും എന്ന് മാറ്റിയത് താങ്കൾ വീണ്ടും സ്നോ വൈറ്റ് എന്നാക്കിയിരിക്കുന്നു . സ്നോ വൈറ്റ് എന്നത് ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് പദത്തിൻ്റെ അതോ പടിയുള്ള മലയാള വിവർത്തനമാണ് . എന്നാൽ ഹൈമയും ഏഴ് കുള്ളന്മാരും എന്നതാണ് അതിൻ്റെ ശരിയായ മലയാള വാക്ക് . ഈ പേരിലാണ് ഈ കഥ മലയാള പുസ്തകങ്ങളിലൊക്കെയും അച്ചടിച്ചു വന്നിരുന്നത് . മറ്റേ രീതിയിലുമുണ്ടെങ്കിലും ഇതാണ് ( ഹൈമയും ഏഴ് കുള്ളന്മാരും ) കുറച്ച് കൂടി ഉചിതമായത് . ആയതിനാൽ ഹൈമയും ഏഴ് കുള്ളന്മാരും എന്ന് തന്നെ ആ താളിൻ്റെ പേര് മാറ്റണമെന്ന് വിനീതമായി അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു . അനുകൂലമായ മറുപടി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു . എന്ന് വിശ്വസ്തതയോടെ നിഹാൽ [[ഉപയോക്താവ്:Nihal Neerrad S|Nihal Neerrad S]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Nihal Neerrad S|സംവാദം]]) 17:58, 27 നവംബർ 2021 (UTC) ::{{u|Nihal Neerrad S}} ഈ താൾ ഗ്രിമ്മിന്റെ കഥകൾ പെടുന്നവയാണ്. മലയാളത്തിൽ ഇത് ആരെങ്കിലും പരിഭാഷപെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അത് ലേഖനത്തിൽ സൂചിപ്പിചാൽ മതിയാകും. മലയാളം വികിയുടെ ഉദ്ദേശം മലയാളവത്കരണം ആല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക. വിക്കിയിൽ തലക്കെട്ട് നൽകുക WP:COMMONNAME എന്ന നയം അനുസരിച്ചാണ്. അത് പാലിക്കാതെ തോന്നിയ പോലെ തലക്കെട്ട് മാറ്റുന്നത് നശീകരണ പ്രവർത്തനമാണ്. ശ്രദ്ധിക്കുമെന്നു കരുതുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 02:31, 28 നവംബർ 2021 (UTC) Sir , ഹൈമയും ഏഴ് കുള്ളന്മാരും ( Eng : Snow White ) എന്ന് ഇങ്ങനെ കൊടുക്കുന്നതല്ലേ കുറച്ച് കൂടി ഉചിതം . മലയാളത്തിൽ പേരുള്ളപ്പോൾ അത് കൊടുക്കുന്നതല്ലേ കുറച്ച് കൂടി ഉചിതം , ഇംഗ്ലീഷിലെ പേര് മലയാളത്തിൽ എഴുതിയത് കൊടുക്കുന്നതിനേക്കാളും . The wizard of Oz എന്ന കഥ മലയാളം വിക്കിപ്പീഡിയയിൽ ഓസിലെ മാന്ത്രികൻ എന്നാണ് . എന്നിട്ട് ആ താളിൽ അതിൻ്റെ യഥാർഥ ഇംഗ്ലീഷ് പേര് ആ താളിൽ Mention ചെയ്യുകയാണ് ചെയ്തത് . ഞാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത് മലയാളവത്കരണം അല്ല , മലയാളത്തിൽ ഉള്ള ഒരു സാധാരണ പേര് അതിന് നൽകാൻ നിർദേശിച്ചതാണ് . Snow white & Seven Dwarfs എന്ന കഥ വായിച്ചിട്ടുള്ളതും കേട്ടിട്ടുള്ളതും ഹൈമയും ഏഴ് കുള്ളന്മാരും എന്ന പേരിലാണ് . ആയതിനാൽ ഹൈമയും ഏഴ് കുള്ളന്മാരും എന്ന് തന്നെ ആ താളിൻ്റെ പേര് മാറ്റണമെന്ന് വിനീതമായി അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു . അനുകൂലമായ മറുപടി പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു . [[ഉപയോക്താവ്:Nihal Neerrad S|Nihal Neerrad S]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Nihal Neerrad S|സംവാദം]]) 09:54, 30 നവംബർ 2021 (UTC) == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 18:18, 4 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:മാധവാനന്ദവിലാസം ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ]] എന്ന ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം == <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div> '''[[:മാധവാനന്ദവിലാസം ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ]]''' എന്ന ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കും നയരേഖകൾക്കും അനുസൃതമായി നിലനിർത്താവുന്നതാണോ അതോ [[Wikipedia:Deletion policy|നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണോ]] എന്ന വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/മാധവാനന്ദവിലാസം ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ]] എന്ന താളിൽ ഒരു ചർച്ച ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത താളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം അറിയുവാൻ 7 ദിവസം വരെ സമയം ലഭിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ താല്പര്യമുള്ള മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതായിരിക്കും. ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തക്ക വിധത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധേയത, നിഷ്പക്ഷത, സ്വീകാര്യത എന്നിവയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ശക്തമായ അവലംബങ്ങളും വാദഗതികളുമാണു് ഈ ചർച്ചയിൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതു്. ഈ ചർച്ച നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും അവലംബങ്ങളും മറ്റും ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ലേഖനം പുഷ്ടിപ്പെടുത്താവുന്നതാണു്. എന്നാൽ, കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കൂട്ടായി ഒരു അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടാവുന്നതുവരെ, ലേഖനത്തിന്റെ മുകളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള, ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട അറിയിപ്പ് നീക്കം ചെയ്തുകൂടാ.- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 10:37, 7 ജൂൺ 2022 (UTC) കേരള കാളി ദാസാ കേരള വർമ്മ മെമ്മോറിയാൽ സ്‌കൂൾ എന്നാണ് [[ഉപയോക്താവ്:Shyam Haripad|Shyam Haripad]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shyam Haripad|സംവാദം]]) 02:26, 22 ജൂൺ 2022 (UTC) == ലയിപ്പിക്കണം == എന്റെ[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|ഉപയോക്തൃ താൾ]] Redirect ചെയ്തു ഉപയോക്തൃനാമം മാറ്റിയിട്ടുണ്ട് രണ്ടും തമ്മിൽ ലയിപ്പിച്ചു പുതിയ നാമത്തിൽ ആക്കിത്തരുമോ. ആദ്യ നാമംWikiking 666 എന്നായിരുന്നു, ഇപ്പോഴത്തെത് WikiGuy765 [[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:green;font-size:13px;"> WikiGuy765</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666| {സംവാദം}<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:29, 21 ജൂൺ 2022 (UTC) :User:Wikiking 666 എന്ന താങ്കളുടെ നിലവിലുള്ള യൂസർ നെയിം user:WikiGuy765 എന്നാക്കി മാറ്റണം എന്നാണോ താങ്കൾ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്? [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 15:05, 29 ജൂൺ 2022 (UTC) == https://w.wiki/5NKi == https://w.wiki/5NKi ഈ ലേഖകന്റെ എല്ലാ ലേഖനങ്ങളും ഉടനടി നീക്കം ചെയ്യുക. എല്ലാം മഷീൻ എഡിറ്റുകൾ ആണ്. നന്ദി.--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/103.194.69.187|103.194.69.187]] 16:22, 29 ജൂൺ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:25, 16 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 18 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയ സ്ട്രാറ്റജി കരട് സംബന്ധിച്ച ചർച്ച == പ്രിയപ്പെട്ടവരേ.. വിക്കിമീഡിയ പ്രസ്ഥാനത്തിൻറെ മൂവ്മെൻറ് സ്ട്രാറ്റജിയെ കുറിച്ച് താങ്കൾ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ. മൂവ്‌മെന്റ് ചാർട്ടറിൻറെ കരട് തയ്യാറാക്കിയ അതിൻറെ കമ്മിറ്റി പ്രസ്തുത ചാർട്ടറിന്റെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഉപ വിഭാഗങ്ങളെ കുറിച്ച് (ആമുഖം, മൂല്യങ്ങളും തത്വങ്ങളും, പങ്കാളിത്തവും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ) ചർച്ച സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിവിധ വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന താങ്കളെപ്പോലുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദേശങ്ങളും ഏറെ വിലപ്പെട്ടതാണ് . അതറിയാനാണ് ഈ യോഗം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ആയതിനാൽ ഈ മാസം നാലിന് ( ഞായറാഴ്ച) ഇന്ത്യൻ സമയം രാവിലെ പത്ത് മണിക്ക് ( IST 10.00 AM )ഒരു ഓൺലൈൻ യോഗം ചേരുന്നു. പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് താങ്കളെ വിനയത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. താങ്കൾ ഈ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഈ [[metawiki:Movement_Charter/Community_Consultations/2022/Malayalam_Wikimedia_Community|പേജിൽ]] നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുക. ഓൺലൈൻ യോഗത്തിൽ ചേരാനുള്ള സൂം മീറ്റിംഗ് [https://us04web.zoom.us/j/75635791895?pwd=2p3yaYmYj7W38OdZk6iuoLDgtoLMyC.1 ലിങ്ക്] പ്രസ്തുത യോഗത്തിന് മുമ്പായി താഴെകൊടുക്കുന്ന 3 അധ്യായങ്ങളുടെ (ആമുഖം, മൂല്യങ്ങൾ & തത്വങ്ങൾ, റോളുകൾ & ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ) കരട് റിപ്പോർട്ട് വായിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഏറെ ഉപകാരപ്രദമാകും. * ആമുഖം https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Preamble * മൂല്യങ്ങളും തത്വങ്ങളും https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles * ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities<nowiki> ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എന്തെങ്കിലും സംശയങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ,ദയവായി ബന്ധപ്പെടുക നന്ദി, ~~~~</nowiki> [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|Akbarali]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|talk]]) 10:20, 2 December 2022 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 10:40, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയ സ്ട്രാറ്റജി കരട് സംബന്ധിച്ച ചർച്ച-2 == പ്രിയരേ.. വിക്കിമീഡിയ മൂവ് മെൻറ് ചാർട്ടർ സംബന്ധിച്ച് താങ്കൾ നേരത്തെ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ.വിക്കിമീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എങ്ങിനെയെല്ലാം ആകണമെന്നാണ് താങ്കൾ കരുതുന്നത് എന്നത് സംബന്ധിച്ച സുപ്രധാനമായ ആലോചനയും ചർച്ചയും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതിൻറെ ഭാഗമായി കഴിഞ്ഞ നാലിന് (2022 ഡിസംബർ 4ന് ) മലയാളം വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തകരുടെ ഒരു ഓൺലൈൻ യോഗം നടന്നിരുന്നു. പ്രസ്തുത യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർക്കും വിക്കിമീഡിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ താൽപ്പര്യമുള്ള മറ്റുള്ളവർക്കെല്ലാം പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ ഒരു സംഗമം ഈ മാസം 16ന് നടത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതെ കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ അറിയാൻ ഈ പേജ് സന്ദർശിക്കുക https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultations/2022/Malayalam_Wikimedia_Community#Offline_Conversation [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|അക്ബറലി{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 04:05, 10 ഡിസംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:11, 18 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php?lang=ml medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 2 August 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translatiors/ml&oldid=25416194 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Doc James@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==ലേക്ക് പ്ലാസിഡ് വേഴ്സസ് അനക്കോണ്ട== പ്രിയ {{ping|TheWikiholic}}, [[:en:Lake Placid vs. Anaconda]] എന്ന വലിയ (9899 bytes) ലേഖനത്തിലെ ആമുഖ ഖണ്ഡിക മാത്രമാണ് [[ലേക്ക് പ്ലാസിഡ് വേഴ്സസ് അനക്കോണ്ട]])) എന്ന ലേഖനത്തിലുള്ളത് (3652 bytes). ഇത് [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ#ലേക്ക് പ്ലാസിഡ് വേഴ്സസ് അനക്കോണ്ട|നിലനിർത്തിയതായിക്കാണുന്നു]]. തീരുമാനത്തെ മാനിക്കുന്നു. അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങൾ പോലുമില്ലാത്ത ഈ ലേഖനം ഇതുപോലെ നിലനിർത്തുന്നത് കൊണ്ട് എന്തെങ്കിലും പ്രയോജനം വായനക്കാരന് ഉണ്ടാവുമോ എന്ന സംശയമുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:07, 19 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) :നോക്കൂ [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Deletion_is_not_cleanup AFD ഒരു clean up process അല്ല]. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Arguments_to_avoid_in_deletion_discussions#Article_size ലേഖത്തിൻ്റെ size] ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതിൻ്റെ ഒരു മാനദണ്ഡമല്ല പ്രത്യേകിച്ചും ലേഖനം ശ്രദ്ധേയവും ഒറ്റവരിയും അല്ലെങ്കിൽ. പ്രസ്തുത ലേഖനത്തിൽ വിഷയം എന്താണെന്ന് വായനക്കാർക്ക് തിരിച്ചറിയാനുള്ള അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 17:29, 19 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) *{{ശരി}} - [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:05, 20 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) ==ലാസോഫോക്സിഫീൻ നീക്കം ചെയ്തത് സംബന്ധിച്ച്== പ്രിയ {{ping|TheWikiholic}}, [[ലാസോഫോക്സിഫീൻ]] എന്ന ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം|'''യാന്ത്രികവിവർത്തനനയം''']] നയം പ്രകാരം Rough Translation ടാഗ് ചേർക്കപ്പെട്ടിരുന്നതാണ്. പരിഭാഷയിലെ പ്രശ്നങ്ങളും അപൂർണ്ണമായ ഉള്ളടക്കവുമായിരുന്നു കാരണം. കുറേക്കാലമായി മെച്ചപ്പെടുത്താൻ നീക്കം ഇല്ലാത്തതിനാൽ, //''അപൂർണ്ണമായ ലേഖനം, വികലമായ പരിഭാഷ. Lasofoxifene അടിസ്ഥാനമാക്കി വികസിപ്പിക്കാം, ഇല്ലെങ്കിൽ മായ്ക്കുന്നതാണ് ഉചിതം.'' // എന്ന അഭിപ്രായത്തോടെ [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാസോഫോക്സിഫീൻ|മായ്ക്കലിന്]] നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതാണ്. ഇതിന്ശേഷം, [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram#ലാസോഫോക്സിഫീൻ|ഇവിടെ‍‍]] [[ഉപയോക്താവ്:Challiyan|Challiyan]] എന്താണ് പ്രശ്നമെന്ന് ചർച്ച ചെയ്തിരുന്നു. അതിനേത്തുടർന്ന്, നിലവിലുള്ള ലേനത്തിലെ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B2%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B5%8B%E0%B4%AB%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%BF%E0%B4%AB%E0%B5%86%E0%B5%BB&diff=3972710&oldid=3969565 അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ] അത് നിലനിർത്തിയതായി ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു. സന്തോഷം. എന്നാൽ, [[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ലാസോഫോക്സിഫീൻ|ഇവിടെ]] തീരുമാനത്തോടൊപ്പം ചേർത്ത //''പ്രസ്തുത വിഷയത്തിനേ കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങൾ ലേഖനത്തിൽ അടങ്ങിയിട്ടുള്ളതിനാൽ അപൂർണ്ണമായ ലേഖനം എന്നത് നിലനിൽക്കില്ല. വിക്കിയിലെ ലേഖനങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ പൂർണ്ണമല്ല. '' // എന്ന അഭിപ്രായം നയങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണ് എന്ന് കരുതുന്നു. ഈ [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം|'''യാന്ത്രികവിവർത്തനനയം''']] നയം പ്രകാരം താങ്കളുടെ മറുപടി ശരിയല്ല. ദയവായി കാണുക: //# യാന്ത്രിക വിവർത്തനങ്ങൾ അടങ്ങിയ വലിയ ലേഖനങ്ങൾ, ''ഫലകം:നിർമ്മാണത്തിലാണ്'' പോലെയുള്ള ടാഗുകൾ ഇല്ലാത്ത പക്ഷം അവ പെട്ടന്ന് തന്നെ നീക്കം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. # ''ഫലകം:നിർമ്മാണത്തിലാണ്'' പോലെയുള്ള ടാഗുകൾ ചേർത്തിട്ടും ഒരാഴ്ചയായി ക്രിയാത്മകമായ തിരുത്തലുകൾ ലേഖനത്തിൽ ഇല്ലെങ്കിൽ ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. # യാന്ത്രിക വിവർത്തനങ്ങൾ അടങ്ങിയ ചെറിയ ലേഖനങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് നീക്കം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. # യാന്ത്രിക ലേഖനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിന് ഒരു ഫലകവും വർഗ്ഗവും പട്ടികയും നിലവിലുണ്ട്. # മറ്റു ഭാഷയിലുള്ള വലിയ ലേഖനം അടിസ്ഥാനവിവരങ്ങളില്ലാതെ ചെറിയ ലേഖനമായി വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത് തടയുക. ഇതിന് നിലവിലുള്ള ലേഖനത്തിനുമുകളിലൂടെ പുനർവിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത് അനുവദിക്കുക. # ഇത്തരത്തിൽ യാന്ത്രികവിവർത്തനം ചെയ്ത് മൂന്നിലധികം ലേഖനം തുടർച്ചയായി ചെയ്യുകയും, നന്നാക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്ക് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും തുടർനടപടിയായി ഹ്രസ്വതടയൽ പോലുള്ള നടപടികളും സ്വീകരിക്കുക.// ഇനി [[ലാസോഫോക്സിഫീൻ]] കാണുക. ഒരു ഔഷധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനത്തിൽ ആമുഖക്കുറിപ്പ് മാത്രം മതിയോ? [[:en:Lasofoxifene]] നിലെ [[:en:Lasofoxifene#Medical Uses]] എന്ന ഭാഗത്തെ [[ലാസോഫോക്സിഫീൻ#ഓസ്റ്റിയോപോറോസിസ്|Osteoporosis]] എന്ന ചെറുഖണ്ഡിക മാത്രമാണ് ചേർത്തത്. '''Breast cancer, Pharmacology (Pharmacodynamics, Pharmacokinetics) , History, Research''' എന്നിങ്ങനെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗങ്ങളെല്ലാം ഒഴിവായിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരമൊരു അപൂർണ്ണലേഖനം കൊണ്ട് വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് എന്ത് നേട്ടമാണുണ്ടാവുക? [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic#ലേക്ക് പ്ലാസിഡ് വേഴ്സസ് അനക്കോണ്ട|ഇവിടേയും]] ഇത്തരമൊരു തീരുമാനം എടുത്തിരുന്നു, എന്നാൽ ആ ലേഖനം കുറേക്കൂടി മികച്ചതാക്കിമാറ്റാൻ സാധിച്ചിരുന്നു. നയങ്ങളനുസരിച്ചല്ലാതെ ഓരോ ലേഖനത്തിലും വ്യത്യസ്ത നിലപാടെടുക്കുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന അവ്യക്തത പരിഹരിക്കണം എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ് [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള നോട്ടീസ് ബോർഡ്#ശുദ്ധീകരണ യജ്ഞം|ഇവിടെ]] ഒരു ചർച്ച നടത്തിയത്. പക്ഷേ അതൊന്നും പരിഗണിക്കാതെ അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ എല്ലാം നിലനിർത്താം എന്ന തീരുമാനം ദൂരവ്യാപകമായ വിപരീതഫലമുണ്ടാക്കുമെന്നതിനാൽ, തുടർന്നുള്ള താങ്കളുടെ തീരുമാനങ്ങളിൽ ഈ [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം|'''യാന്ത്രികവിവർത്തനനയം''']] കൂടി പരിഗണിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഇതുസംബന്ധിച്ച് താങ്കൾക്ക് എതിരഭിപ്രായമുണ്ടെങ്കിൽ, മറ്റ് കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെ കൂടി ചർച്ചയ്ക്ക് വിധേയമാക്കി ഈ [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം|'''നയം''']] തിരുത്തുന്നതിന് അല്ലെങ്കിൽ നിരാകരിക്കുന്നതിന് ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങണമെന്നും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. സസ്നേഹം, - [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:44, 23 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) :വിക്കിപീഡിയക് സാർവത്രികമായിട്ടുള്ള ഒരു നയമാണ് ലേഖത്തിൻ്റെ size ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതിൻ്റെ ഒരു മാനദണ്ഡമല്ല എന്നുള്ളത്. പ്രത്യേകിച്ചും ലേഖനം ശ്രദ്ധേയവും ഒറ്റവരിയും അല്ലെങ്കിൽ. പ്രസ്തുത ലേഖനം ഒരു ഒറ്റവരി ലേഖനമല്ല. വിഷയം എന്താണെന്ന് വായനക്കാർക്ക് തിരിച്ചറിയാനുള്ള അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങൾ ഇതിനകം തന്നെ ഉൾ പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വിക്കിയിലെ Featured ലേഖനങ്ങൾ പോലും പൂർണ്ണത വന്നു എന്ന് കണക്കാപെടുന്നവയല്ല. അത് കൊണ്ടാണ് അത്തരം താളുകള് പോലും തിരുത്തൽ അനുവദിക്കുന്നത്. വിവരങ്ങൾ പല എഡിട്ടേഴ്‌സിൻ്റെ പല എഡിറ്റുകലിലൂടെ, കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളിലൂടെ ആണ് ലേഖനം മെച്ചപ്പെട്ടു വരുന്നത്. :• '''യാന്ത്രിക വിവർത്തനങ്ങൾ അടങ്ങിയ ചെറിയ ലേഖനങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് നീക്കം ചെയ്യാവുന്നതാണ്.''' നിങ്ങൾക് ഈ നയപ്രകാരം ഈ ലേഖനം യാന്ത്രിക വിവർത്തനങ്ങൾ അടങ്ങിയിരുന്ന സമയത്ത് ടാഗ് ചേർത്തതിന് ശേഷവും അവ പരിഹരിക്കത്ത പക്ഷം Afd ചെയ്യാതെ നേരിട്ട് നീക്കം ചെയ്യാമായിരുന്നു. Afd യിൽ എത്തിയ ശേഷം ലേഖനത്തിലെ യാന്ത്രിക വിവർത്തനങ്ങൾ പരിഹരിച്ച് കഴിഞ്ഞാൽ അവ പിന്നെ നയപ്രകാരം നീക്കം ചെയ്യാൻ പറ്റില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 13:33, 23 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) ::Afd യിൽ എത്തിയ ശേഷം ലേഖനത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിച്ച് കഴിഞ്ഞില്ലല്ലോ? പരിഭാഷയിലെ പ്രശ്നങ്ങളും അപൂർണ്ണമായ ഉള്ളടക്കവുമായിരുന്നു കാരണം. //''അപൂർണ്ണമായ ലേഖനം, വികലമായ പരിഭാഷ. Lasofoxifene അടിസ്ഥാനമാക്കി വികസിപ്പിക്കാം, ഇല്ലെങ്കിൽ മായ്ക്കുന്നതാണ് ഉചിതം.'' // എന്നതിൽ, അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ പരിഹരിച്ചു എന്നത് മാത്രം പരിഗണിച്ചാൽ മതിയോ? അത്യാവശ്യ വിവരങ്ങൾ പോലും ഇല്ലാതെ ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ നിലനിർത്താമെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം|'''ഈ നയം''']] റദ്ദാക്കുകയല്ലേ വേണ്ടത്? ഓരോ സമയത്തും ഓരോ നയം പിന്തുടരുക ഖേദകരമാണ്. മൽസരിച്ചെഴുതി സൃഷ്ടിച്ച ഇങ്ങനെയുള്ള കുറിപ്പുകളാണ് ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നതെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള നോട്ടീസ് ബോർഡ്#ശുദ്ധീകരണ യജ്ഞം|ഈ ചർച്ചയൊക്കെ]] വെറുതേ. ഈ ചർച്ച നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിലും ഇത്തരം നിരവധി സൃഷ്ടികൾ ഉണ്ടാവുന്നുന്നുണ്ട്. നയമില്ലായ്മയാണ് നയമെങ്കിൽ, പട്രോളിംഗ് പോലും അസാദ്ധ്യമാവും. അങ്ങിനെയെങ്കിൽ അതാവട്ടെ. ഒഴിഞ്ഞുനിൽക്കാം. ശുഭം - [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:24, 23 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) :::താൾ Afd നോമിനേറ്റ് ചെയ്ത ശേഷം എന്താണ് പ്രശ്നമെന്ന് താളിൻ്റെ സ്രഷ്ടാവ് താളിൻ്റെ talk പേജിലും താങ്കളുടെ താളിലും ഇവിടെയാണ് പ്രശനം എന്നുള്ളത് ചോദിച്ചിരുന്നു. താങ്കലുടെ സവാദം താളിൽ എവിടെ ആണ് യാന്ത്രിക വിവർത്തനം എന്ന് specified aayi ചോദിച്ചിരുന്നു. താങ്കൾ അതിന് കൃത്യമായി ഒരു മറുപടി നൽകിയിരുന്നില്ല. Afd ചെയ്തതിനു ശേഷം 3 യൂസേഴ്സ് താൾ എഡിറ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ലേഖനത്തിൽ machine translation ഉണ്ടെങ്കിൽ താങ്കൾക് അത് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാമായിരുന്നൂ. അപൂർണ്ണമായ ഉള്ളടകാം Afd ചെയ്യാൻ ഉള്ള ഒരു മാനദണ്ഡം അല്ല (ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങൾ അല്ലാത്ത ചെറിയ താളുകൾ machine translation അല്ലെങ്കിൽ താങ്കൾക്ക് Afd ചെയ്യാൻ നയം അനുവദിക്കുന്നില്ല). ലേഖനത്തിൽ machine translation അടങ്ങിയതിനാൽ ആണ് നോമിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നത്. രണ്ടു നയവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഇവിടെ ആണ് . ലേഖനത്തിലെ അടിസ്ഥാന വിവരവും അത്യാവശ്യ വിവരവും രണ്ടാണ്. അതിൽ രണ്ടാമത്തേത് subjective ഉം ആണ്. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 15:12, 23 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) ::പ്രിയ TheWikiholic, എന്റെ സംവാദം താളിൽ ചോദിച്ചതിന് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram#ലാസോഫോക്സിഫീൻ|മറുപടി]] നൽകിയിരുന്നത് താങ്കൾ കണ്ടില്ലേ? //''സുഹൃത്തേ, Rough Translation ഫലകം ചേർക്കപ്പെട്ട ലേഖനമാണ്. പരിഭാഷയിലെ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ഒരു ശ്രമം നടത്തിയിരുന്നു. എങ്കിലും അക്ഷരത്തെറ്റുൾ ഉണ്ട്. അവ പരിഹരിക്കാമെങ്കിലും ഉള്ളടക്കം വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമം നടത്തുന്നില്ലെങ്കിൽ യാന്ത്രികവിവർത്തന നയം അനുസരിച്ച് // മറ്റു ഭാഷയിലുള്ള വലിയ ലേഖനം അടിസ്ഥാനവിവരങ്ങളില്ലാതെ ചെറിയ ലേഖനമായി വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത് തടയുക. ഇതിന് നിലവിലുള്ള ലേഖനത്തിനുമുകളിലൂടെ പുനർവിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത് അനുവദിക്കുക.'// എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, മായ്ക്കൽ നിർദ്ദേശം നൽകണം. ഇക്കാര്യം // Lasofoxifene അടിസ്ഥാനമാക്കി വികസിപ്പിക്കാം, // എന്ന് ഇവിടെ സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു.'' എന്നതിൽക്കൂടുതലായി എന്ത് വിശദീകരണമാണ് നൽകുക? ഈയൊരു ലേഖനമല്ല എന്റെ ചർച്ചാവിഷയം, നയം സംബന്ധിച്ച കാഴ്ചപ്പാടുകളാണ്. വ്യക്തമായ നയം നിലനിൽക്കേ, അതിന് വിരുദ്ധമായ നിലപാടുകൾക്ക് മുന്നിൽ മൗനം പാലിക്കേണ്ടിവരുന്നത് ഖേദകരമാണ്. - [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 15:46, 23 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) :എവിടെ ആണ് യാന്ത്രിക വിവർത്തനം എന്ന് ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരമായി ഏതു വരികളിൽ ആണ് എന്നത് പോലുള്ള specific ഉത്തരം ആണ് അവിടെ വേണ്ടിയിരുന്നത്. എന്നാൽ താങ്കളുടെ മറുപടി താങ്കളുടെ afd നോമിനേഷൻ justify ചെയ്യുന്നതായണ് കാണാൻ കഴിഞ്ഞത്. :നയത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ ഞാൻ ആവർത്തിക്കുന്നു "വിക്കിപീഡിയക് സാർവത്രികമായിട്ടുള്ള ഒരു നയമാണ് ലേഖത്തിൻ്റെ size ലേഖനം നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതിൻ്റെ ഒരു മാനദണ്ഡമല്ല എന്നുള്ളത്. പ്രത്യേകിച്ചും ലേഖനം ശ്രദ്ധേയവും ഒറ്റവരിയും അല്ലെങ്കിൽ". മറ്റു ഭാഷയിലുള്ള വലിയ ലേഖനം '''അടിസ്ഥാനവിവരങ്ങളില്ലാതെ ചെറിയ ലേഖനമായി വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത് തടയുക'''. എന്നുള്ളത് അടിസ്ഥാനവിവരങ്ങളില്ലാത്ത് താളുകൾക്കാണ് ബാധകം.അല്ലാതെ ഇംഗ്ലീഷ് താളിലെ ഉള്ളടക്കം അതെ പോലെ മലയാളത്തിലും വേണം അല്ലെങ്കിൽ നീക്കം ചെയ്യാം എന്നോ അല്ല. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 17:15, 23 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) *{{ശരി}} നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 15:12, 24 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) *:ഞാൻ യാന്ത്രിക പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്ന ആളല്ല. വായിച്ച് സ്വയം പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയാണ് പതിവ്. നിങ്ങൾ സ്വയം യാന്ത്രിക പരിവർത്തനം ചെയ്തു നോക്കൂ എന്നിട്ട് തരതമ്യം ചെയ്യൂ. എന്നിട്ട് വിമരശനം നടത്തു. സമ്മതിക്കാം. [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 07:24, 20 നവംബർ 2023 (UTC) == സംവാദം:വടവന്നൂർ കുമ്മാട്ടി == [[സംവാദം:വടവന്നൂർ കുമ്മാട്ടി]], ഇതിൽ ഞാൻ [[വടവന്നൂർ കുമ്മാട്ടി]] യുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ചോദിച്ച ഒരു ചോദ്യം നീക്കം ചെയ്തിട്ടുണ്ടല്ലോ? സ്പെല്ലിങ്ങ് മിസ്റ്റേക്ക് കാരണം താൾ പേരുമാറ്റിയിരുന്നു. പക്ഷെ സംവാദം താൾ മാറിയിരുന്നില്ല. ഒരു പേജ് മായ്ക്കുമ്പോൾ ചെയ്യുമ്പോൾ ഇതൊക്കെ ഒന്ന് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതല്ലേ ? --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 13:42, 18 ഡിസംബർ 2023 (UTC) :Restore ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. താങ്കൾ തലക്കെട്ട് മാറ്റിയ സമയത്ത് talkpage [[സംവാദം:വടവന്നൂർ കുമ്മാട്ടി]] എന്ന താളിലേക്ക് റീഡയറക്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 13:51, 18 ഡിസംബർ 2023 (UTC) == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:40, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Translation request == Hello,TheWikiholic. Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat sign]] and [[:en:Dani Rodrik]] in Malayalam Wikipedia? Yours sincerely, [[ഉപയോക്താവ്:Oirattas|Oirattas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Oirattas|സംവാദം]]) 23:43, 20 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Vandalism == Please block 103.66.76.109, clearly vandalism. [[ഉപയോക്താവ്:Lemonaka|Lemonaka]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Lemonaka|സംവാദം]]) 07:20, 30 ജനുവരി 2025 (UTC) Why? You are the one making vandalism. My editing is accurate and from facts. == കുമ്മാട്ടികളി == ആമുഖം [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:4073:194:8AD1:0:0:F65:58A4|2409:4073:194:8AD1:0:0:F65:58A4]] 15:12, 10 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) == തീയ്യ താൾ == തീയ്യ താളിൽ തുടക്കത്തിൽ പ്രബല ജാതി എന്ന് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ടു. മുൻകാലത്ത് നായർ താളിൽ പ്രബല ജാതി എന്നുള്ളത് ഒഴിവാക്കിയതും കാണപ്പെടുന്നു. വിക്കിപീടിയയിൽ ഒരു ജാതിയെ പ്രബലമായി കാണിക്കുന്നത് എന്ത് അളവ്കോൽ ഉപയോഗിച്ചാണ്?' തിരുത്തൽ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/152.59.240.243|152.59.240.243]] 07:25, 5 മാർച്ച് 2025 (UTC) == ആദ്യ തിരുത്തൽ വാർഷികാശംസകൾ TheWikiholic 🎉 == ഹായ് @[[User:TheWikiholic|TheWikiholic]]. താങ്കളുടെ വിക്കി തിരുത്തൽ വാർഷികം 1 ദിവസം മുമ്പായിരുന്നു. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്കുള്ള താങ്കളുടെ വിലയേറിയ സംഭാവനകളുടെ 10-ാം വർഷം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. അറിവ് പങ്കിടാനുള്ള താങ്കളുടെ അഭിനിവേശവും ശ്രദ്ധേയമായ സംഭാവനകളും പദ്ധതിയെ സമ്പന്നമാക്കിയെന്ന് മാത്രമല്ല, മറ്റ് എണ്ണമറ്റ ആളുകളെ വിക്കിയിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്യാൻ പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. താങ്കളുടെ അമൂല്യമായ സംഭാവനകൾക്ക് ഹൃദയംഗമമായ നന്ദി. വിക്കി യാത്രയിൽ ഇനിയും നിരവധി മനോഹരമായ വർഷങ്ങൾ ആശംസിക്കുന്നു. :) -[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 18:13, 5 ജനുവരി 2026 (UTC) :നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 14:34, 11 ജനുവരി 2026 (UTC) ആശംസകൾ. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 05:22, 6 ജനുവരി 2026 (UTC) :നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 14:34, 11 ജനുവരി 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> 1oobyy73s9pf1csyj5k1ncpm4a8wy07 0 332140 4616259 2368588 2026-04-29T10:17:45Z ~2026-26185-15 217084 4616259 wikitext text/x-wiki '''മലയാളത്തിലെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ''' {| class="wikitable sortable" |- ! പുസ്തകത്തിന്റെ പേര് !! എഴുതിയത് !! ആദ്യം പുറത്തിറക്കിയത്!! പ്രസാധകർ !! പേജ് |- | നമ്മുടെ മഹാകവികൾ || [[ഡോ എം എം ബഷീർ]] || 1979 || നാഷണൽ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ|| 74 |- | [[എം പി അപ്പൻ]] || സോഹൻലാൽ || 2011 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 96 |- | [[വേലുക്കുട്ടി അരയൻ]] || [[ഡോ വള്ളിക്കാവ് മോഹൻദാസ്]] || 2012 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 96 |- | [[തുളസീദാസ്]] || [[ഡോ. വെള്ളിമൺ നെൽസൺ]] || 2012 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 96 |- | [[മുഹമ്മദ് അബ്ദുറഹിമാൻ]] || [[എൻ പി ഹാഫിസ് മുഹമ്മദ്]] || 2008|| [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] ||139 |- | [[എ കെ ഗോപാലൻ]] || [[പയ്യന്നൂർ കുഞ്ഞിരാമൻ]] || 2012 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 96 |- | [[സൂർദാസ്]] || [[ഡോ. വെള്ളിമൺ നെൽസൺ]] || 2012 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 96 |- | [[വള്ളത്തോൾ]] || ഇ യു അരവിന്ദാക്ഷൻ || 2012 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 95 |- | [[സി എൻ ശ്രീകണ്ഠൻ നായർ]] || ഡോ. രാജാ വാര്യർ || 2011 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 96 |- | [[മുഹമ്മദ് അബ്ദുറഹിമാൻ]] || അനിത ശരത് || 2011 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 95 |- | [[സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ്]] || ഡോ. എൻ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ നായർ || 2012 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 96 |- | [[വി. ടി. ഭട്ടതിരിപ്പാട്]] || സുഭദ്ര സതീശൻ || 2012 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 95 |- | [[വി ടി ഭട്ടതിരിപ്പാട്]] || നീലൻ || 2010 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 140 |- | [[ശ്രീബുദ്ധൻ]] || ഡോ. ശുഭ || 2012|| [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 96 |- | [[എ കെ ഗോപലൻ]] || [[പയ്യന്നൂർ കുഞ്ഞിരാമൻ]] || 2009 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 140 |- | [[സി. കേശവൻ]] || വി. ആർ. അജിത്കുമാർ || 2012 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 96 |- | [[ചാൾസ് ഡാർവിൻ]] || [[എ. എൻ. നമ്പൂതിരി]] || 2010 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 96 |- | ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ || [[സി. ജി. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]] || 2000 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 208 |- | ഏകാന്ത ദൗത്യം <br>ജോസഫ് പുലിക്കുന്നേലിന്റെ ജീവിതം || റോസമ്മ അബ്രാഹം || 2014 || കറന്റ് ബുക്സ് കോട്ടയം || 201 |- | [[ടി. ആർ. കൃഷ്ണസ്വാമി]] || ഡോ. എൻ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ നായർ || 2012 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 96 |- | [[ശ്രീനിവാസ രാമാനുജൻ ഗണിതലോകത്തിലെ പ്രതിഭ]] || [[പ്രൊഫ. ടി എം. ശങ്കരൻ]] || 2006|| [[കേരള ശാസ്ത്രസാഹിത്യ പരിഷത്ത്]] || 84 |- | [[ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ ജിവിതകഥകൾ]] || [[പി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] || 2009 || [[കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || 172 |- | [[യുക്തിവിചാരം ജോസ്]] || കെ വി സെയ്തു മുഹമ്മദ് || 2005 || [[കറന്റ് ബുക്സ് തൃശ്ശൂർ]] || 292 |- | [[ശാസ്ത്രലോകത്തെ സൂപ്പർസ്റ്റാറുകൾ]] || ഡോ. എം. കെ. ചാന്ദ് രാജ്, ഹരിദാസൻ || 2007 || [[ചിന്ത പബ്ലിഷേഴ്സ് തിരുവനന്തപുരം]] || 76 |- | ഉദ്യാനമഹർഷി, ഗ്രിഗർ മെൻഡലിന്റെ ജീവചരിത്രം || ഡോ. മാത്യൂസ് ഗ്ലോറി || 2015 || [[കറന്റ് ബുക്സ് കോട്ടയം ]d] || 350 |- | പവനപർവ്വം || പാർവ്വതി പവനൻ || 2006 || കറന്റ് ബുക്സ് കോട്ടയം || 219 |- | നാരായണഗുരു || പി. കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ || 1954 || കറന്റ് ബുക്സ് കോട്ടയം || 360 |- | പവനപർവ്വം || പാർവ്വതി പവനൻ || 2006 || കറന്റ് ബുക്സ് കോട്ടയം || 219 |- | [[മുഹമ്മദ് എന്ന മനുഷ്യൻ]] || ഡോ. എൻ. എം. മുഹമ്മദാലി || 2012 || [[കറന്റ് ബുക്സ് കോട്ടയം ]] || 254 |} [[വർഗ്ഗം:മലയാളഗ്രന്ഥങ്ങൾ]] ierj68mmupx33oyzgouyigbkal9ddrh 0 336121 4616142 3801828 2026-04-28T22:21:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616142 wikitext text/x-wiki {{Infobox film |name = Inside Out |image = Inside Out (2015 film) poster.jpg |caption = Theatrical release poster |director = {{plainlist| *[[Pete Docter]] }} |producer = [[Jonas Rivera]] |story = {{plainlist| *Pete Docter *[[Ronnie del Carmen]] }} |screenplay = {{plainlist| *Pete Docter *[[Meg LeFauve]] *[[Josh Cooley]] }} |starring = {{plainlist| *[[Amy Poehler]] *[[Phyllis Smith]] *[[Bill Hader]] *[[Lewis Black]] *[[Mindy Kaling]] }} |cinematography = Patrick Lin<br>Kim White |editing = Kevin Nolting |music = [[Michael Giacchino]]<ref name=Giacchino>{{cite news|title=Michael Giacchino to Score Pixar's 'Inside Out'|url=http://filmmusicreporter.com/2014/05/25/michael-giacchino-to-score-pixars-inside-out/|accessdate=June 2, 2014|work=Film Music Reporter|date=May 25, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140529020251/http://filmmusicreporter.com/2014/05/25/michael-giacchino-to-score-pixars-inside-out|archivedate=May 29, 2014|url-status=live}}</ref> |studio = {{plainlist| *[[Walt Disney Pictures]] *[[Pixar|Pixar Animation Studios]] }} |distributor = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br>Motion Pictures]] |released = {{Film date|2015|5|18|[[2015 Cannes Film Festival|Cannes]]|2015|6|19|United States}} |runtime = <!--Source explicitly says 94 minutes-->94 minutes<ref name="Cannes">{{cite web|url=http://www.festival-cannes.com/en/article/61306.html|title=The 2015 Official Selection|accessdate=April 16, 2015|website=[[Cannes Film Festival]]|date=April 15, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150418084150/http://www.festival-cannes.com/en/article/61306.html|archivedate=April 18, 2015|url-status=live}}</ref> |country = United States |language = English |budget = $175 million<ref name="budget">{{cite web|url=http://variety.com/2015/film/news/box-office-inside-out-wont-stop-jurassic-world-rampage-1201522202/|title=Box Office: 'Inside Out' Won't Stop 'Jurassic World' Rampage|first=Brent|last=Lang|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|publisher=[[Penske Media Corporation]]|date=June 17, 2015|accessdate=June 18, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150618090429/http://variety.com/2015/film/news/box-office-inside-out-wont-stop-jurassic-world-rampage-1201522202/|archivedate=June 18, 2015|url-status=live}}</ref> |gross = $856.8 million }} '''ഇൻസൈഡ് ഔട്ട്''' 2015 -ൽ [[പിക്‌സാർ]] ആനിമേഷൻ സ്റ്റുഡിയോ നിർമ്മിച്ച് [[വാൾട്ട് ഡിസ്നി പിക്ചർസ്]] വിതരണം ചെയ്ത ഒരു [[അമേരിക്കൻ]] 3ഡി ആനിമേഷൻ ചിത്രമാണ്. ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തതു പീറ്റ് ഡോക്ടറും റോണി ദെൽ കാർമെനും ചേർന്നാണ്. ഇരുവരുടെയും കഥയ്ക്ക് തിരക്കഥ രചിച്ചത് സ്വയം ഡോക്ടറും, മെഗ് ലെഫൗവെയും പിന്നെ ജോഷ് കൂളിയും ചേർന്നാണ്. റൈലി ആൻഡേഴ്സൺ എന്ന ഒരു കൊച്ചു പെൺകുട്ടിയുടെ മനസ്സിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ എടുത്ത ചിത്രത്തിൽ, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച അഞ്ച് വികാരങ്ങൾ - സന്തോഷം, ദുഃഖം, ഭയം, ദേഷ്യം പിന്നെ വെറുപ്പ് എന്നിവ - തന്റെ മാതാപിതാക്കൾക്കൊപ്പം [[മിന്നസോട്ട| മിന്നസോട്ടായിൽ]] നിന്ന് [[സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ]] നഗരത്തിലേക്ക് താമസം മാറുന്ന അവസരത്തിൽ അവളെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതാണ് ഇതിവൃത്തം. 2009 -ൽ ആണ് ഇൻസൈഡ് ഔട്ടിന്റെ കഥാതന്തു വികസിപ്പിക്കുവാൻ പീറ്റ് ഡോക്ടർ ആരംഭിച്ചത്. വളർന്നു വരുന്ന തന്റെ മകളുടെ വ്യക്തിത്വത്തിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചതിനു ശേഷമാണ് അത്. കഥ വികസിപ്പിക്കുന്ന കാലത്ത് നിരവധി മനശ്ശാസ്ത്രഞ്ജരുടെ സഹായം ചിത്രത്തിന്റെ നിർമാതാക്കൾ തേടി. മനുഷ്യന്റെ വികാരങ്ങൾ എങ്ങനെ വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ബാധിക്കുന്നു എന്നുള്ള അറിവുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി കഥ നവീകരിക്കാൻ അത് അവരെ സഹായിച്ചു. മെയ് 2015 -ൽ [[കാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ|കാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ]] അവതരിപ്പിച്ച, ഇൻസൈഡ് ഔട്ട് പിന്നീട് ജൂൺ 19ന് വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ റിലീസ് ചെയ്തു. ജെയിംസ് ഫോർഡ് മർഫി സംവിധാനം ചെയ്ത ലാവ എന്ന ലഘു ചിത്രവും ഇതോടൊപ്പം പ്രദർശിക്കപ്പെട്ടു. ചിത്രത്തിന്റെ വിഷയം, തിരക്കഥ, പശ്ചാത്തല സംഗീതം, ഡബ്ബിങ് എന്നിവ നിരൂപക പ്രശംസ നേടി. പ്രദർശനം തുടങ്ങി ആദ്യ ആഴ്ചയിൽ തന്നെ 90.4 ദശലക്ഷം ഡോളർ വരുമാനം നേടിയ ചിത്രം ലോകമെമ്പാടും നിന്നായി 856 ദശലക്ഷം ഡോളർ വാരിക്കൂട്ടി. [[അക്കാദമി അവാർഡ്]], [[ബാഫ്റ്റാ അവാർഡ്]], [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ്]], [[ആനി അവാർഡ്]]എന്നിവയടക്കം അനേകം പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ഇൻസൈഡ് ഔട്ടിന് ലഭിച്ചു. == കഥാസാരം == റൈലി ആൻഡേഴ്സൺ അമേരിക്കയിലെ മിന്നസോട്ടായിൽ ജനിക്കുന്നു. മനുഷ്യരൂപത്തിലുള്ള അഞ്ച് വികാരങ്ങൾ - ജോയ് (സന്തോഷം), സാഡ്നെസ്സ് (ദുഃഖം), ഫിയർ (ഭയം), ആംഗർ (ദേഷ്യം) പിന്നെ ഡിസ്ഗസ്റ്റ് (വെറുപ്പ്) എന്നിവ - റൈലിയുടെ മനസ്സ് കേന്ദ്രീകരിച്ച് അവളുടെ പെരുമാറ്റത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. റൈലി വളരുന്നതോടെ, അവളുടെ അനുഭവങ്ങൾ ഓർമകളായി മാറുന്നു, അവ ദീർഘകാല ഓർമയിൽ (Long Term Memory) സൂക്ഷിക്കാനായി, നിറമുള്ള ഗോളങ്ങളിൽ നിറച്ചു അവിടേക്കു അയക്കുന്നു. ഒരു കേന്ദ്രത്തിൽ സൂക്ഷിച്ച, റൈലിയുടെ അഞ്ച് പ്രധാനപ്പെട്ട “കാതലായ ഓർമ്മകൾ”, അവളുടെ വ്യക്തിത്വത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഓരോ ദ്വീപുകൾക്കു ശക്തിപകരുന്നു. കുടുംബം, സുഹൃത്ബന്ധം, നിഷ്കളങ്കത, ഹോക്കി പിന്നെ സത്യസന്ധത എന്നിവയാണ് ഈ ദ്വീപുകൾ. മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രത്തിൽ, ജോയ് ഒരു അലിഖിത നേതാവായി പ്രവത്തിക്കുകയും, സാഡ്നെസ്സിനെ നിയന്ത്രണ സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റി നിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ചെറുപ്പകാലം മുതൽക്കേ റൈലി സന്തോഷവാതിയായ ഒരു കുട്ടിയായതുകൊണ്ടു അത് അത്ര ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള കാര്യമായിരുന്നില്ല. റൈലിക്കു പതിനൊന്ന് വയസ്സാകുമ്പോൾ അവൾ മാതാപിതാക്കൾക്കൊപ്പം സാൻ ഫ്രാൻ്സിസ്കോയിലേക്ക് താമസം മാറ്റുന്നു. അത് അവളിൽ തുടക്കത്തിലേ മോശം അനുഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. പുതിയതായി താമസം തുടങ്ങിയ വീട് വളരെ മോശമായിരുന്നു, അവരുടെ സാധനങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന വാൻ ഇടക്ക് വഴിതെറ്റിപോയി, അച്ഛൻ ബിസിനസ് കാര്യത്തിൽ വളരെ സമ്മർദ്ദത്തിലാണ്. റൈലിയുടെ സന്തോഷകരമായ ഓർമകളെ സാഡ്നെസ്സ് സ്പർശിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ജോയ് അതിനെ തടഞ്ഞു. സ്‌കൂളിലെ ആദ്യദിവസം ദുഃഖത്തിന്റെ പ്രവർത്തനത്താൽ റൈലി കരയാൻ ഇടയായി. അത് ദുഃഖം നിറഞ്ഞ ഒരു കാതലായ ഓർമ്മ രൂപീകരിച്ചു. പതറിപ്പോയ ജോയ് അതിനെ നശിപ്പിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും, അബദ്ധവശാൽ മറ്റ് കാതലായ ഓർമകളും നഷ്ടപ്പെടാൻ അത് ഇടയാക്കി, അതുവഴി ദ്വീപുകളെ പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കി. ജോയും സാഡ്നെസ്സും, മറ്റു കാതലായ ഓർമകളും, നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും, ദീർഘകാല ഓർമകൾ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള ദുർഘടമായ വഴിയിൽ പെട്ടുപോകുകയും ചെയ്യുന്നു- അതേസമയം, ആംഗർ, ഫിയർ, ഡിസ്ഗസ്റ്റ് തുടങ്ങിയവർ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കുകയും, വിനാശകരമായി ഭവിക്കുകയും ചെയ്തു. മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മാനസികാവസ്ഥ റൈലിയെ മാതാപിതാക്കളിൽ നിന്ന് അകറ്റുന്നു. അവളുടെ വ്യക്തിത്വത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ദ്വീപുകൾ ഓരോന്നായി, മറക്കുന്ന ഓർമ്മകൾ നിക്ഷേപിക്കുന്ന “മെമ്മറി ഡംപ്” എന്ന അഗാധമായ ഗർത്തത്തിലേക്ക് പതിക്കുന്നു. സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോയിൽ റൈലി സന്തോഷവതിയല്ല എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ആംഗർ, മിന്നസോട്ടായിൽ തിരികെ പോയാൽ അവൾ വീണ്ടും സന്തോഷവതി ആവും എന്ന് കരുതി, നാട് വിട്ട് പോകുക എന്ന ആശയം അവളിൽ തോന്നിപ്പിക്കുകയും റൈലി അങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ജൊയും സാഡ്നെസ്സും ബിംഗ് ബോംഗ് എന്ന് പേരുള്ള റൈലിയുടെ കുട്ടിക്കാലത്തെ സാങ്കല്പികമായ സുഹൃത്തിനെ കണ്ടുമുട്ടുകയും, അവന്റെ അഭിപ്രായം അനുസരിച്ച് ചിന്തയുടെ തീവണ്ടി (ട്രെയിൻ ഓഫ് തോട്ട്) മാർഗ്ഗം നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രത്തിൽ മടങ്ങിയെത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. മൂന്നുപേരും തീവണ്ടിയിൽ കയറിയെങ്കിലും സത്യസന്ധത എന്ന ദ്വീപ് തകരുന്നതോടെ (റൈലി അമ്മയുടെ ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് മോഷ്ടിച്ച് നാട് വിടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതോടെ) തീവണ്ടി പാളം തെറ്റുന്നു. പരവശയായ ജോയ് “തിരിച്ചു വിളിക്കുന്ന കുഴൽ” (recall tube) മാർഗ്ഗം യാത്ര തുടരാൻ ശ്രമിക്കുകയും, എന്നാൽ അവസാനത്തെ ദ്വീപും തകരുന്നതോടെ, കുഴൽ പൊട്ടി അവളും ബിംഗ് ബോംഗും മെമ്മറി ഡംപിലേക്കു പതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗർത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ വീണു എല്ലാ പ്രതീക്ഷയും നശിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ജോയ്, ഒരു കാര്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ജീവിതത്തിൽ ദുഃഖത്തിന് അതിന്റെതായ ധർമ്മം ഉണ്ടെന്നും, താൻ ഒരു മോശം മാനസിക അവസ്ഥയിൽ ആണെന്ന് മറ്റുള്ളവരെ അറിയിക്കുകയും, അത് വഴി സഹായം തേടുകയുമാണ് അത് എന്ന് ജോയ് തിരിച്ചറിയുന്നു. ഒരു മോശം ഹോക്കി മത്സരത്തിന് ശേഷം ദുഃഖിതയായ റൈലി പിന്നീട് മാതാപിതാക്കൾ ആശ്വസിപ്പിച്ചപ്പോൾ സന്തോഷം വീണ്ടെടുത്ത് ജോയ് ഓർമ്മിക്കുന്നു. ജോയിയും ബിംഗ് ബോംഗും ഒരു പഴയ റോക്കറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് ഗർത്തത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. പല ശ്രമങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഇരുവരെയും താങ്ങാനുള്ള ശേഷി റോക്കറ്റിന് ഇല്ല എന്ന് മനസ്സിലായ ബിംഗ് ബോംഗ് അതിൽ നിന്ന് ചാടുകയും ജോയിക്ക് രക്ഷപ്പെടാൻ അവസരം ഒരുക്കുന്നു. സാഡ്നെസ്സിനെ കണ്ടുമുട്ടിയ ജോയ് വീണ്ടും നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രത്തിൽ തിരികെ എത്തുന്നു. ആംഗറിന്റെ വീട് വിട്ട് പോകുക എന്ന ആശയം അവിടുത്തെ നിയന്ത്രണം യന്ത്രത്തെ ഉപയോഗരഹിതമാക്കിയ വിവരം അറിഞ്ഞു ജോയ് തളരുന്നു. എന്നാൽ എല്ലാവരെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് സാഡ്നെസ് ആ ആശയം നിർവീര്യമാക്കുകയും യന്ത്രം പൂർവസ്ഥയിൽ ആകുകയും ചെയ്യുന്നു, അതോടെ റൈലി വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. റൈലി വീട്ടിൽ മടങ്ങിയെത്തുന്നതോടെ സാഡ്നെസ് കാതലായ ഓർമ്മകൾ വീണ്ടും ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യുകയും, റൈലി തന്റെ പഴയ ജീവിതം നഷ്ടമായതോർത്തു കരയുകയും ചെയ്യുന്നു. മാതാപിതാക്കൾ അവളെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നതിനിടെ ജോയും സാഡ്നെസ്സും യന്ത്രത്തിൽ ഒരുമിച്ചു പ്രവർത്തിച്ചു രണ്ടുപേരുടെയും പ്രത്യേകതകൾ അടങ്ങിയ ഒരു പുതിയ കാതലായ ഓർമ്മ രൂപീകരിക്കുന്നു. ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം, റൈലി പുതിയ വീടുമായി പൊരുത്തപ്പെടുകയും, പുതിയ സുഹൃത്തുക്കളെ ഉണ്ടാക്കുകയും, പഴയ ഹോബികളെ തിരികെ കൊണ്ടുവരുകയും ചെയ്യുന്നു. അത് കൂടാതെ പുതുതായി രൂപപ്പെട്ട കാതലായ ഓർമകളുടെ സഹായത്തോടെ പുതിയ ഹോബികൾ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രത്തിൽ വിപുലമായ ഒരു യന്ത്രത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ എല്ലാ വികാരങ്ങളും ഒരുമിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നു, അങ്ങനെ റൈലിയെ കുറച്ചുകൂടി വികാര സങ്കീർണമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ പ്രാപ്തയാക്കുന്നു. == ശബ്ദ താരങ്ങൾ == * ജോയ് ആയി ഏമി പോഹ്ളർ * സാഡ്നെസ്സ് ആയി ഫൈലിസ്സ് സ്മിത് * ബിംഗ് ബോംഗ് ആയി റിച്ചാർഡ് കൈൻഡ് * ആംഗർ ആയി ലീവിസ് ബ്ലാക്ക് * ഫിയർ ആയി ബിൽ ഹേഡർ * ഡിസ്ഗസ്റ്റ് ആയി മിൻഡി കേലിംഗ് * റൈലി ആൻഡേഴ്സൺ ആയി കെയ്റ്റലിൻ ഡിയാസ് * റൈലിയുടെ അമ്മയുടെ വേഷത്തിൽ ഡിയാൻ ലേൻ * റൈലിയുടെ അച്ഛന്റെ വേഷത്തിൽ കൈൽ മക്ളേഹാൻ == നിരൂപക പ്രതികരണം == ഇൻസൈഡ് ഔട്ടിന് മികച്ച നിരൂപക പ്രശംസ ലഭിച്ചു. സിനിമ നിരൂപണങ്ങൾ സംഭരിക്കുന്ന വെബ്സൈറ്റ് ആയ [[റോട്ടൻ ടോമറ്റോസ്]], 305 നിരൂപണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 98% റേറ്റിംഗ് നൽകി. മികച്ച രീതിയിൽ ആനിമേഷൻ ചെയ്ത, മനസ്സിൽ തട്ടുന്ന ചിത്രം, എന്നാണ് ഇൻസൈഡ് ഔട്ടിനെ വെബ്സൈറ്റ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. പിക്‌സാറിന്റെ ആനിമേഷൻ ക്ലാസിക്കുകൾക്കു ഒരു മുതൽക്കൂട്ട് എന്നും റോട്ടൻ ടോമറ്റോസ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു. മറ്റൊരു സമാന വെബ്സൈറ്റ് ആയ [[മെറ്റാക്രിട്ടിക്]] ചിത്രത്തിന് നൂറിൽ തൊണ്ണൂറ്റിനാല് മാർക്ക് നൽകി. == അവലംബം == * [http://www.festival-cannes.com/en/article/61306.html/ The 2015 Official Selection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160428101557/http://www.festival-cannes.com/en/article/61306.html |date=2016-04-28 }} Cannes Film Festival * [http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=pixar2014.htm/ Inside Out] Box Office Mojo * [https://psmag.com/a-conversation-with-the-psychologist-behind-inside-out-417cc145abdd#.kilx1plvr/ A Conversation With the Psychologist Behind ‘Inside Out’] Pacific Standard * [http://www.nytimes.com/2015/07/05/opinion/sunday/the-science-of-inside-out.html?_r=0n/ The Science of ‘Inside Out’] The New York Times * [http://www.ew.com/article/2015/06/21/box-office-report-inside-out/ Box office report: Inside Out scores biggest original debut ever with $91 million]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} EW.com * [http://www.rottentomatoes.com/m/inside_out_2015/ Inside Out Review] Rotten Tomattoes * [http://www.metacritic.com/movie/inside-out-2015/ Inside Out Review] Metacritic * [http://variety.com/2016/film/awards/inside-out-wins-top-prize-annie-awards-1201699159/ Pixar’s ‘Inside Out’ Wins Top Prize at Annie Awards] Variety.com * [http://oscar.go.com/news/winners/oscar-winners-2016-see-the-complete-list/ Academy Award Winners 2016] Oscar.go.com * [http://www.bafta.org/film/awards/film-awards-winners-in-2016/ EE British Academy Film Awards Winners in 2016 [[വർഗ്ഗം : ആനിമേഷൻ ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം : പിക്‌സാറിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം : കാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ അവതരിപ്പിച്ച ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2015-ലെ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച ആനിമേഷൻ ചിത്രത്തിനുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:അനിമേഷൻ]] [[വർഗ്ഗം:പിക്സാർ ആനിമേറ്റെഡ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ആനിമേഷൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വാൾട്ട് ഡിസ്നി പിക്ചേഴ്സ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വാൾട്ട് ഡിസ്നി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] iyp2xq52o3dqixz432m9ucp73tmqi02 0 336529 4616175 4550691 2026-04-29T04:10:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616175 wikitext text/x-wiki {{PU|Air One}} {{Infobox Airline | airline=Air One| logo=Air One Logo.svg| logo_size=250| IATA=AP| ICAO=ADH| callsign=HERON| parent=[[Alitalia]]| founded=1983 |ceased= 30 October 2014<ref name="shutdown"/> |bases= <div> *[[Catania-Fontanarossa Airport]] *[[Falcone–Borsellino Airport|Palermo Falcone–Borsellino Airport]] *[[Pisa Airport]] *[[Venice Marco Polo Airport]] *[[Verona Villafranca Airport]] |focus_cities= |frequent_flyer=[[Alitalia#Frequent-flyer program|MilleMiglia]]| company_slogan={{nowrap|''Air One, my number one.''}}| headquarters=[[Fiumicino]], [[Italy]]| max fleet_size= 10| destinations=| website= [http://www.flyairone.com flyairone.com]| }} '''എയർ വൺ “സ്മാർട്ട്‌ കാരിയർ”''' എന്ന പേരിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഒരു ഇറ്റാലിയൻ എയർലൈനായിരുന്നു '''എയർ വൺ എസ്.പി.എ'''. അലിറ്റാലിയ എയർലൈനിൻറെ നിരക്കു കുറഞ്ഞ സഹോദര സ്ഥാപനമായാണ് എയർ വൺ പ്രവർത്തിച്ചത്. കാറ്റാനിയ – ഫോണ്ടനറോസോ, പലെർമോ ഫാൽക്കൊനെ – ബോർസെല്ലിനോ എയർപോർട്ട്, പിസ എയർപോർട്ട്, വെനീസ് മാർക്കോ പോളോ എയർപോർട്ട്, വെറോണ വില്ലഫ്രാങ്ക എയർപോർട്ട് എന്നിവയായിരുന്നു എയർ വണ്ണിൻറെ ബേസുകൾ, ഫോക്കസ് നഗരങ് ടിരാന ആയിരുന്നു.<ref>"[http://www.alitalia.com/AP_IT/footer/pop_copyright.htm Copyright]." Air One. Retrieved on 14 April 2016.</ref> അലിറ്റാലിയയിൽ ലയിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് എയർ വൺ അലിറ്റാലിയയുടെ മത്സര എതിരാളിയായിരുന്നു. എയർ വൺ ഇറ്റലിയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ എയർലൈൻ ആയിരുന്നു, [[ഇറ്റലി]], യൂറോപ്പ്, നോർത്ത് അമേരിക്ക എന്നിവടങ്ങളിലെ 36 ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു. റോമിലെ ലിയനാർഡോ ഡാ വിഞ്ചി – ഫ്യൂമിസിണോ എയർപോർട്ട്, മിലാനിലെ ലിനെറ്റ് എയർപോർട്ട്, ടൂറിൻ എയർപോർട്ട് എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാന ബേസുകൾ. <ref name="FI">{{cite news | title= Directory: World Airlines | work= Flight International | pages= 64–65 | date= 2007-03-27}}</ref> എത്തിഹാദ് എയർവേസുമായി അലിറ്റാലിയ ഉണ്ടാക്കിയ പുതിയ പങ്കാളിത്ത നടപടികൾ വഴി 2014 ഒക്ടോബർ 30-നു എയർ വൺ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവസാനിപ്പിച്ചു.<ref name="shutdown">{{Cite web |url=http://www.alitalia.com/it_it/promooffline/air-one-e-coupon.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-14 |archive-date=2014-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141003094326/http://www.alitalia.com/it_it/promooffline/air-one-e-coupon.html |url-status=dead }}</ref> എയർ വൺ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന എല്ലാ റൂട്ടുകളിലും അലിറ്റാലിയ സർവീസ് നടത്തുകയോ അല്ലെങ്കിൽ സർവീസ് അവസാനിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്തു. ഏവിയേഷൻ രംഗത്തെക്കുറിച്ചു ആഴത്തിൽ അറിവുള്ള എയർ സഹാറയുടെ പ്രധാനിയായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന അലോക് ശർമ 2015 ആദ്യ പകുതിയോടെ എയർ വൺ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങാൻ ആലോചന ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.cleartrip.com/flight-booking/air-one-airlines.html |title=Air One Airlines |publisher=cleartrip.com |date= |accessdate=14 April 2016 |archive-date=2016-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160419070510/http://www.cleartrip.com/flight-booking/air-one-airlines.html |url-status=dead }}</ref> ==ചരിത്രം== 1983-ൽ ഇറ്റലിയിലെ പെസ്കാരയിൽ ഫ്ലയിംഗ് സ്ക്കൂളായി പ്രവർത്തിക്കാനും, എയർ - ടാക്സി സർവീസ് നടത്താനും പിന്നീട് പ്രാദേശിക വിമാന സർവീസുകൾ നടത്താനുമായി സ്ഥാപിച്ച അലിയഡ്രിയാൻറ്റിക്ക ആയാണ് എയർ വൺ ആരംഭിച്ചത്. 1988-ൽ പ്രമുഖ ബിൽഡിംഗ്‌ സിവിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഗ്രൂപ്പായ ഗ്രുപ്പോ ടോടോ അലിയഡ്രിയാൻറ്റിക്കയുടെ മുഖ്യ ഓഹരിയുടമയായി. ജൂൺ 1994-ൽ ആദ്യ ബോയിംഗ് 737-200 വിമാനം സ്വന്തമാക്കിയ അലിയഡ്രിയാൻറ്റിക്ക ഷെഡ്യൂൾഡ്, ചാർട്ടർ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. 1995 ഏപ്രിൽ 27-നു അലിയഡ്രിയാൻറ്റിക്ക മിലാനിനും ബ്രിണ്ടിസിക്കും ഇടയിലും റീജിയോ കാലാബ്രിയക്കും ലാമേസിയ ടെർമെക്കും ഇടയിലും ഷെഡ്യൂൾഡ് വിമാന സർവീസുകൾ ആരംഭിച്ചു. 1995 നവംബർ 23-നു പുതിയ പേരായ എയർ വൺ കമ്പനി സ്വീകരിച്ചു, റോമിനും മിലാനും ഇടയിൽ സർവീസും ആരംഭിച്ചു. ഒരു വർഷം പൂർണമായി സർവീസ് നടത്തിയ 1996-ൽ 713000 യാത്രക്കാർ എയർ വൺ എയർലൈൻ മുഖാന്തരം യാത്ര ചെയ്തു, അതിനു ശേഷം എണ്ണം കൂടി. 2000-ൽ എയർ വൺ ലുഫ്താൻസയുമായി പങ്കാളിത്തം തുടങ്ങി. എയർ വണ്ണിൻറെ ഒരുവിധം എല്ലാ വിമാനങ്ങളും ലുഫ്താൻസയുമായി കോഡ്-ഷെയറിൽ ആയി. 2007-ൽ എയർ വൺ ഏകദേശം 5.5 മില്യൺ യാത്രക്കാരെ വഹിച്ചു (ഷെഡ്യൂൾ, ചാർട്ടർ വിമാനങ്ങൾ വഴി), അങ്ങനെ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിൽ ഇറ്റലിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ എയർലൈനായി. 2007-ൽ 750 മില്യൺ യൂറോ ആയിരുന്നു എയർ വണ്ണിൻറെ വരുമാനം, 6.8 മില്യൺ യൂറോ ലാഭവും. ഓഗസ്റ്റ്‌ 2008-ൽ എയർ വൺ അലിറ്റാലിയയിൽ ലയിക്കും എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=http://www.ft.com/cms/s/0/2a9dd312-7774-11dd-be24-0000779fd18c.html|title=Turnround specialist says ‘basta’ to crying over Alitalia|work=Financial Times|accessdate=10 July 2015}}</ref> 2008-ൽ എയർ വൺ പാപ്പരാവുന്നതിൻറെ വക്കിലെത്തി, അലിറ്റാലിയയുമായുള്ള ലയനമായിരുന്നു രക്ഷപ്പെടാനുള്ള ഏക പോംവഴി.<ref>[http://www.ilpuntodue.it/?q=node/293 GOVERNO: FALLIMENTO DI ALITALIA! SALVATI DALLA BANCAROTTA SOLO AIR ONE E MALPENSA (Pirozzi e Biasco). | IlpuntoDue] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313153031/http://ilpuntodue.it/?q=node/293 |date=2016-03-13 }} "La Nuova Compagnia, servirà a salvare la Air One di Toto, che accumula passivi ogni giorno, insieme al salvataggio dell’aeroporto di Malpensa, che correva il rischio di perdere 62 attracchi al giorno e il declassamento ad aeroporto di secondo livello." translated: "The New Company (Alitalia-CAI) will save Toto's Air One, which has its debts increased every day, together with Malpensa Airport, which could have lost 62 slots per day and it could have been declassed to second-level airport."</ref> 2009 ജനുവരി 13-നു എയർ വൺ ഔദ്യോഗികമായി അലിറ്റാലിയയുടെ ഭാഗമായി. ലയനത്തിൻറെ വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നില്ല. അലിറ്റാലിയയുമായുള്ള ലയനം കാരണം ലുഫ്തനാസയുടെ മൈൽസ് & മോർ സഹകരണം 2009 മാർച്ച്‌ 28-നു അവസാനിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.miles-and-more.com/online/portal/mam/us/earn/flight/offer?nodeid=2508369&l=en&cid=1000390 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-14 |archive-date=2017-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170806220612/http://www.miles-and-more.com/online/portal/mam/us/earn/flight/offer?nodeid=2508369&l=en&cid=1000390 |url-status=dead }}</ref> അലിറ്റാലിയയുമായുള്ള ലയനം കാരണം തന്നെ യുണൈറ്റഡ് എയർലൈൻസുമായുള്ള മൈലേജ് പ്ലസ് പരിപാടിയുടെ പങ്കാളിത്തവും എയർകാനഡയുടെ എയറോപ്ലാൻ പരിപാടിയുടെ പങ്കാളിത്തവും 2009 ജൂൺ 28-നു അവസാനിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.united.com/page/article/0,6722,52287,00.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-14 |archive-date=2008-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516203024/http://www.united.com/page/article/0%2C6722%2C52287%2C00.html |url-status=dead }}</ref> പിന്നീട് 2009-ൽ അലിറ്റാലിയയുടേയും എയർ വണ്ണിൻറെയും ബുക്കിംഗ് പ്രക്രിയ ഒന്നാക്കി, അങ്ങനെ രണ്ടു എയർലൈനുകൾ ഒന്നായി മാറി. ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://www.flyairone.com/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509121732/http://www.flyairone.com/ |date=2008-05-09 }} *[http://www.aironeexecutive.it/pag.php?lang=en Official website of Air One Executive] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317074955/http://www.aironeexecutive.it/pag.php |date=2012-03-17 }} [[വർഗ്ഗം:അന്താരാഷ്ട്ര വ്യോമഗതാഗത സംഘടനയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിമാനസർവീസുകൾ]] 7fuibmvx9yzdsozjook8sq6e2ov3lbn 0 339394 4616091 4599220 2026-04-28T17:44:29Z Malikaveedu 16584 4616091 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P.T. Thomas }} {{Infobox_politician | name = പി.ടി. തോമസ് | image = P_T_THOMAS_.jpg | caption = |office = ലോക്സഭാംഗം |constituency =[[ഇടുക്കി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]] |term_start = [[മേയ് 22]] [[2009]] |term_end = [[മേയ് 18]] [[2014]] |predecessor =[[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്]] |successor = [[ജോയ്‌സ് ജോർജ്]] |office1 = കേരള നിയമസഭാംഗം |constituency1 =[[തൃക്കാക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കാക്കര]] |term_start1 = [[മേയ് 21]] [[2016]] |term_end1 = [[ഡിസംബർ 22]] [[2021]] |predecessor1 = [[ബെന്നി ബെഹനാൻ]] |successor1 =[[ഉമ തോമസ്]] |constituency2 =[[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] |term_start2 = [[മേയ് 16]] [[2001]] |term_end2 = [[മേയ് 12]] [[2006]] |predecessor2 = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |successor2 = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |constituency3 =[[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] |term_start3 = [[ജൂൺ 21]] [[1991]] |term_end3 = [[മേയ് 14]] [[1996]] |predecessor3 = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |successor3 = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] | salary = | birth_date ={{Birth date|1950|10|15}} | birth_place = | residence =[[പാലാരിവട്ടം]] | death_date = {{Death date and age|2021|12|22|1950|12|12|df=yes}} | death_place = [[ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് & ഹോസ്പിറ്റൽ|ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]], [[വെല്ലൂർ]] | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | religion = [[ക്രിസ്തു മതം]] |father=തോമസ് പുതിയപറമ്പിൽ |mother=അന്നമ്മ തോമസ് | spouse =[[ഉമ തോമസ്]] | children =രണ്ട് മകൻ | website = www.ptthomas.in | footnotes = | date = ഓഗസ്റ്റ് 17 | year = 2020 | source = http://loksabhaph.nic.in/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4565&lastls=15 ലോക്സഭ }} 2016 മുതൽ 2021 വരെ [[തൃക്കാക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കാക്കര]]യിൽ നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]] പതിനഞ്ചാം (2009-2014) [[ലോക്സഭ]]യിൽ അംഗവുമായിരുന്ന [[ഇടുക്കി ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്നു <ref>"pt-thomas-funeral-at-cremation-at-ravipuram | പി.ടി. തോമസിന് വിട നൽകി കേരളം; ആദരമർപ്പിച്ച് ജനസഹസ്രങ്ങൾ | Mangalam" https://www.mangalam.com/news/detail/534726-latest-news-pt-thomas-funeral-at-cremation-at-ravipuram.html</ref>'''പി.ടി.തോമസ്.'''<ref>"മയമില്ലാത്ത വിമർശനം, മാന്യതയുടെ പര്യായം; വിട വാങ്ങുന്നത് നിർഭയനായ സാമാജികൻ | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/12/22/pt-thomas-memoir.html</ref> (ജനനം: 12 ഡിസംബർ 1950 - മരണം: 22 ഡിസംബർ 2021)<ref>"പി.ടി. തോമസ് എം.എൽ.എ അന്തരിച്ചു | PT Thomas | PT Thomas MLA Passed Away | Latest Kerala News | Kerala News | Malayalam News | Mathrubhumi" https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/p-t-thomas-mla-passed-away-1.6293417{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>"കണ്ണുകൾ ദാനംചെയ്തു; 'ദഹിപ്പിക്കണം, റീത്ത് വേണ്ട, വയലാറിന്റെ ഗാനം വേണം'- പി.ടിയുടെ അന്ത്യാഭിലാഷം | pt thomas last wish-Eyes donated | should be digested | should not be crowned" https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/pt-thomas-last-wish-eyes-donated-should-be-digested-should-not-be-crowned-1.6293550{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>"തിരുത്തൽവാദി; ഗാഡ്ഗിലിൽ കൂടെ ഉള്ളവർ പോലും കൂക്കി വിളിച്ചപ്പോഴും നിലപാട് മാറ്റാത്ത പി.ടി | Kerala News | PT Thomas MLA | PT Thomas Passed away | PT Thomas Gadgil Report | Mathrubhumi" https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/p-t-thomas-passes-away-pt-thomas-and-his-environment-view-point-1.6293488{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>"നിലപാട് എന്ന വാക്കിൻറെ നേരർഥം; രാഷ്ട്രീയ ആർജവത്തിന്റെ മറുപേര്: കേരളത്തിന്റെ പി.ടി. | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/12/22/about-pt-thomas-mla.html</ref><ref>"ഖദറിട്ട വിപ്ലവകാരി, പ്രണയത്തിലും ജീവിതത്തിലും നിലപാടിലും | Kerala News | PT Thomas | PT Thomas Family | PT Thomas MLA | Uma Thomas | PT Thomas Death News" https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/pt-thomas-uma-love-story-1.6293473{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=28&name=P.%20T.%20Thomas |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-07 |archive-date=2021-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211026060424/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=28&name=P.%20T.%20Thomas |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2018/09/01/pt-thomas-madhav-gadgil-kerala-floods.html</ref> == ജീവിതരേഖ== [[ഇടുക്കി]] [[ജില്ല]]യിലെ രാജമുടിയിലെ ഉപ്പുതോട് പഞ്ചായത്തിൽ പുതിയപറമ്പിൽ തോമസിൻ്റെയും അന്നമ്മയുടേയും മകനായി 1950 ഡിസംബർ 12ന് ജനിച്ചു. എം.എ. എൽ.എൽ.ബിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. തൊടുപുഴ ന്യൂമാൻ കോളേജ്, മാർ ഇവാനിയോസ് കോളേജ് തിരുവനന്തപുരം, മഹാരാജാസ് കോളേജ് എറണാകുളം, ഗവ.ലോ കോളേജ് എറണാകുളം, കോഴിക്കോട് എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം<ref>{{Cite web |url=http://thomaspt.in/pt-thomas-biodata/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-07 |archive-date=2021-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507070302/http://thomaspt.in/pt-thomas-biodata/ |url-status=deviated |archivedate=2021-05-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210507070302/http://thomaspt.in/pt-thomas-biodata/ }}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു വഴിയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തുന്നത്. വിദ്യാർത്ഥി ആയിരുന്നപ്പോൾ തന്നെ കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്ന തോമസ് കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, കോളേജ് യൂണിയൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറി, ഇടുക്കി ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ്, സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. 1980-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായ തോമസ് 1980 മുതൽ കെ.പി.സി.സി, എ.ഐ.സി.സി അംഗമായിരുന്നു. 1990-ൽ ഇടുക്കി ജില്ലാ കൗൺസിൽ അംഗമായി. 1991, 2001 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും 2016-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൃക്കാക്കരയിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായി.<ref>https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2016/oct/12/mla-award-to-be-given-to-780-students-1527150.html</ref> 1996-ലും 2006-ലും തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് നിയമസഭയിലേക്ക് മത്സരിച്ചെങ്കിലും പി.ജെ. ജോസഫിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. 2007-ൽ ഇടുക്കി ഡി.സി.സിയുടെ പ്രസിഡൻറായി. 2009-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടുക്കിയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=https://entranceindia.com/election-and-politics/shri-p-t-thomas-member-of-parliament-mp-from-idukki-kerala-biodata/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-07 |archive-date=2021-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512105044/https://entranceindia.com/election-and-politics/shri-p-t-thomas-member-of-parliament-mp-from-idukki-kerala-biodata/ |url-status=dead }}</ref> പതിനഞ്ചാം [[ലോക്‌സഭ|ലോക്‌സഭയിൽ]] [[ഇടുക്കി (ലോകസഭാമണ്ഡലം)|ഇടുക്കി ലോകസഭാമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും അംഗമായിരുന്നു. കേരള യൂനിവേഴ്‌സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പറായിരുന്നിട്ടുണ്ട് <ref name="one"> {{cite web | url = http://loksabhaph.nic.in/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4565&lastls=15 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = ഓഗസ്റ്റ് 17, 2020 | publisher = Lok Sabha | language = en }} </ref><ref name="one"/>. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/01/14/kerala-assembly-session-cm-pinarayi-vijayan.html</ref> കെപിസിസി വർക്കിംഗ് പ്രസിഡണ്ട്, കെപിസിസി നിർവാഹക സമിതി അംഗം, എഐസിസി അംഗം, യുവജനക്ഷേമ ദേശീയ സമിതി ഡയറക്‌ടർ, കെഎസ്‌യു മുഖപത്രം കലാശാലയുടെ എഡിറ്റർ, ചെപ്പ് മാസികയുടെ എഡിറ്റർ, സാംസ്‌കാരിക സംഘടനയായ സംസ്‌കൃതിയുടെ സംസ്‌ഥാന ചെയർമാൻ, കേരള ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘം എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് അംഗം തുടങ്ങിയ പദവികൾ ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ‘എഡിബിയും പ്രത്യയശാസ്‌ത്രങ്ങളും’ എന്ന പുസ്‌തകം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. == സ്വകാര്യ ജീവിതം== ഭാര്യ: [[ഉമ തോമസ്]] മക്കൾ: രണ്ട് ആണ്മക്കൾ ക്യാൻസർ ബാധിതനായി ചികിത്സയിലായിരുന്ന തോമസ് 2021 ഡിസംബർ 22 ന് വെല്ലൂരിലെ ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് അന്തരിച്ചു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-12 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-29 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 2016 || [[തൃക്കാക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[സെബാസ്റ്റ്യൻ പോൾ]] || സ്വതന്ത്രൻ, [[എൽ.ഡി.എഫ്]] | | |- | 2009 || [[ഇടുക്കി ലോക്സഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്]] || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] | | |- | 2006 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || പി.ടി. തോമസ് || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] | | |- | 2001 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ടി. തോമസ് || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] | | |- | 1996 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || പി.ടി. തോമസ് || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] | |} == അവലംബം == <references /> {{DEFAULTSORT:തോമസ്, പി.ടി.}} {{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} {{Fourteenth KLA}} {{Fifteenth KLA}} [[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 12-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2021-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 22-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭാംഗമായിരിക്കെ മരണപ്പെട്ടവർ]] q99gf5joc600s4mpaiajy3sq90ootgp 0 339458 4616077 4070461 2026-04-28T17:10:11Z Malikaveedu 16584 4616077 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|N. Jayaraj}} {{Infobox officeholder |name = എൻ. ജയരാജ് |image = |caption = | office = കേരള നിയമസഭാ ചീഫ് വിപ്പ് | term_start = 2021 | term_end = |predecessor = [[കെ. രാജൻ]] |successor = |office2 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരളനിയമസഭയിലെ]] അംഗം |constituency2 =[[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] |term_start2 = [[മേയ് 13]] [[2006]] |term_end2 = |predecessor2 = [[ജോർജ് ജെ. മാത്യു]] |successor2 = | salary = | birth_date ={{Birth date and age|1956|01|01|mf=y}} | birth_place =[[ചമ്പക്കര]] | residence =[[കറുകച്ചാൽ]] | death_date = | death_place = | party = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] | religion = [[ഹിന്ദു മതം]] |father =[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]] |mother=കെ. ലീലാ ദേവി | spouse =എസ്. ഗീത | children =ഒരു മകൾ | website = | footnotes = | date = ഓഗസ്റ്റ് 28 | year = 2020 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/47%20Jayaraj%20N.pdf നിയമസഭ }} പ്രമുഖ കേരളാ കോൺഗ്ഗ്രസ്‌ (എം) നേതാവും [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള നിയമസഭാ സമാജികനുമാണ് '''എൻ. ജയരാജ്'''. മുൻ മന്ത്രിയും പ്രമുഖ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാവുമായിരുന്ന ശ്രീ.[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]] അദ്ദേഹത്തിൻറെ പിതാവാണ്. [[എൻ.എസ്.എസ്. ഹിന്ദു കോളേജ്, ചങ്ങനാശ്ശേരി|പെരുന്ന എൻ‌.എസ്‌.എസ്. ഹിന്ദു കോളേജിലെ]] കോളേജ് ലക്ചററായിരുന്നു. [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലേക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് രണ്ടുതവണ കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്തിൽ അംഗമായിരുന്നു. പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്‌നങ്ങളിൽ സജീവ പങ്കാളിയും പരിസ്ഥിതി മാസികയായ 'ഇല'യുടെ ജനറൽ എഡിറ്ററുമാണ്. == അവലംബം == {{Reflist}} {{Fourteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:ജയരാജ്}} [[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] 18i6z5qii1evc3dgv75r7crj0c6brn5 0 340175 4616176 4012809 2026-04-29T04:21:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616176 wikitext text/x-wiki {{Infobox Mandir | name = എരുമേലി ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം | image = Erumeli Petta Sastha Temple.jpg | image_alt = എരുമേലി ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം | caption = എരുമേലി ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്ര കവാടം (കൊച്ചമ്പലം) | pushpin_map = India Kerala | map_caption = ക്ഷേത്രത്തിൻെറ്റ സ്ഥാനം | latd = 9.4710933 | latm = | lats = | latNS = N | longd= 76.7650384 | longm= | longs = | longEW = E | coordinates_region = IN | coordinates_display= title | other_names = വലിയമ്പലം | proper_name = എരുമേലി ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം | devanagari = | sanskrit_translit = | tamil = ஏருமேலி சாஸ்தா கோவில் | Tagalog = | Hindi = | country = [[ഇന്ത്യ]] | state = [[കേരളം]] | district = [[കോട്ടയം]] | location = [[എരുമേലി]] | elevation_m = | primary_deity_God = [[അയ്യപ്പൻ]] | primary_deity_Godess = | utsava_deity_God = | utsava_deity_Godess= | Direction_posture = [[കിഴക്ക്]] | Pushakarani = | Vimanam = | Poets = | Prathyaksham = ദേവി | important_festivals= കുഭമാസത്തിലെ തിരുവുത്സവം, പേട്ടതുളളൽ | architecture = കേരള-ദ്രാവിഡ ശൈലി | number_of_temples = 2 | number_of_monuments= | inscriptions = | date_built = | creator = | temple_board = [[:en:Travancore Devaswom Board|തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] | Website = }} മധ്യ കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട [[അയ്യപ്പൻ|ശാസ്താ]] ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് '''എരുമേലി ശ്രീധർമ്മശസ്താ ക്ഷേത്രം'''. കെെയിൽ അമ്പേന്തി കിഴക്കോട്ടു നോക്കി നിൽക്കുന്ന [[ശാസ്താവ്|ശാസ്താവിനെയാണ്]] ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിട്ടുളളത്. [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിലെ]] [[ഉത്രം (നക്ഷത്രം)|ഉത്രംനാളിൽ]] ആറാട്ടു നടത്താൻ പാകത്തിനു പത്തുദിവസത്തെ ഉത്സവമുണ്ട്. ഇവിടെ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്, [[കൊച്ചമ്പലം|കൊച്ചമ്പലവും]] വലിയമ്പലവും. അവ തമ്മിൽ അര കിലോമീറ്റർ മാത്രം അകലമേയുള്ളൂ. [[ശബരിമല]]യിൽ തന്ത്രാവകാശമുള്ള താഴമൺ മഠക്കാർക്കാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെയും തന്ത്രാവകാശം.<ref>{{cite web|url=http://www.webindia123.com/city/Kerala/kottayam/destinations/temples/erumelisasthatemple.html|website=www.webindia123.com|title=കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == എെതിഹ്യം == എരുമകൊല്ലി എന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് [[എരുമേലിയുടെ ചരിത്രം|എരുമേലി]] എന്നായിത്തീർന്നത്. [[അയ്യപ്പൻ]] മഹിഷിയെ വധിച്ചത് ഇവിടെ വച്ചാണെന്ന് വിശ്വാസമുണ്ട്. എരുമയുടെ രക്തം വീണ കുളം [[രുധിരകുളം]] എന്ന പേരിലും ഇപ്പോൾ ഉതിര കുളം എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. പണ്ട് [[റാന്നി താലൂക്ക്|റാന്നി]] കർത്താക്കളുടെ വകയായിരുന്നു ക്ഷേത്രം.ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള സ്ഥലത്തിന്റെ പേര് ആലമ്പളളി എന്നായിരുന്നു.ആലമ്പളളി മില്ലക്കാരൻ (റവന്യൂ വകുപ്പിലെ ഒരു ഉദ്യോഗനാമം) [[പമ്പാനദി|പമ്പയാറ്റിൽ]] നിന്ന് കിട്ടിയ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിക്കാനായി ക്ഷേത്രം പണിയിച്ചു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മില്ലക്കാരൻ [[മുക്കൂട്ടുതറ]] തിരുവമ്പാടി ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് ഭാര്യാസമേതം പോയിരുന്നു.അവിടെ ആരും മില്ലക്കാരനെ വേണ്ടവിധം ആധരിച്ചില്ല. ഇതിൽ കോപവും നെെരാശ്യവും പൂണ്ട മില്ലക്കാരൻ ജോത്സ്യന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പമ്പയാറ്റിൽ നിന്ന് വിഗ്രഹം കണ്ടെടുത്തു. ആലമ്പളളി പുരയിടത്തിൽ പയറുവിതച്ച് പൂവും കായുമായപ്പോൾ പശുവിനെ മേയാൻ വിട്ടു. മേഞ്ഞുകഴിഞ്ഞ പശു വിശ്രമിക്കാനായി കിടന്ന സ്ഥലത്ത് പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിച്ചു എന്നാണ് എെതിഹ്യം.<ref>{{cite web|url=http://www.sabarimalaaccomodation.com/|website=www.sabarimalaaccomodation.com|title=എരുമേലി ശ്രീധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രം|access-date=2016-05-31|archive-date=2016-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605083604/http://www.sabarimalaaccomodation.com/|url-status=dead}}</ref> == ഉപദേവതകളും പൂജകളും == ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏക ഉപദേവതാ പ്രതിഷ്ഠ മാളികപ്പുറത്തമ്മയാണ്. ദിവസേന മൂന്ന് പൂജകളാണുളളത്, ഉഷപൂജ, ഉച്ചപൂജ, അത്താഴപൂജ.<ref>{{cite web|url=http://www.keralatemples.net/ktm_sastha.html|website=www.keralatemples.net|title=കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ശാസ്താ ക്ഷേത്രങ്ങൾ|access-date=2016-06-01|archive-date=2016-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414124157/http://www.keralatemples.net/ktm_sastha.html|url-status=dead}}</ref> ==ചിത്രശാല== <gallery> പ്രമാണം:Erumeli South, Kerala, India - panoramio (4).jpg|ക്ഷേത്ര മുറ്റം പ്രമാണം:Erumely Temple.jpg|ക്ഷേത്രകവാടം രാത്രിയിൽ </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} {{commons category|Erumely Sree Dharmasastha Temple}} [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശാസ്താക്ഷേത്രങ്ങൾ]] ‌‌__സൂചിക__ b22wadb5yyf0lnd4j5df4no8zu9rz2n 0 365674 4616043 4564249 2026-04-28T13:17:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616043 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=നവംബർ 2023}} '''പാകിസ്താനിലെ ഉറുദു കവയിത്രിയാണ് ആദ ജഫ്രി'''{{Efn|{{lang|ur|{{nq|ادؔا جعفری}}}}: {{transl|ur|ALA-LC|''Adā Jaʿfrī''}}}} (PP, TI), (22 ആഗസ്റ്റ് 1924 – 12 മാർച്ച് 2015),<ref name="handbook">{{cite book | url = https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC&pg=PA352 | title = Handbook of Twentieth-century Literatures of India | last = Natarajan | first = Nalini | publisher = Greenwood Publishing Group | year = 1996 | isbn = 9780313287787 | page = 352 }}</ref><ref name="poetry">{{cite book | url = https://books.google.com/books?id=br4iZtc9fiIC&pg=PA1 | title = Selected Poetry of Women Writers (4 languages) | last = Mahmood | first = Khwaja Tariq | publisher = Star Publications | year = 2008 | isbn = 9788176503105 | page = 6 | language = ur }}</ref> "ഉറുദു കവിതയിലെ പ്രഥമ വനിത" എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നിരവധി കാവ്യ സമാഹാരങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="South Asia">{{cite book | url = https://books.google.com/books?id=fwofF4kgvEgC&pg=PA68 | title = Encyclopaedia of Women in South Asia: Pakistan | last = Mittra | first = Sangh | publisher = Gyan Publishing House | year = 2004 | isbn = 9788178351872 | page = 69 }}</ref>  പാകിസ്താൻ സർക്കാരിൽ നിന്നും എഴുത്തുകാരുടെ കൂട്ടായ്മകളിൽ നിന്നും വടക്കേ അമേരിക്കയിലെയും സാഹിത്യ സംഘടനകളിൽ നിന്നും പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ജീവിതരേഖ == ഉത്തർപ്രദേശിലെ ബദായുനിൽ  22 ആഗസ്റ്റ് 1924,ന് ജനിച്ചു. അസീസ് ജഹനെന്നായിരുന്നു കുട്ടിക്കാലത്തെ പേര്.{{Efn|{{lang|ur|{{nq|عزیز جہاں}}}}: {{transl|ur|ALA-LC|''ʿAzīz Jahan&#x331;''}}}}<ref name="poem">{{cite web|url=http://www.poemhunter.com/ada-jafri/biography/|title=Biography of Ada Jafarey|work=PoemHunter.com|accessdate=29 November 2013}}</ref><ref name="Saudi">{{cite web|url=http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentid=20130822177704|title=Ada Jafarey: The first lady of Urdu poetry|last=A. Khan|first=Rohail|work=Saudi Gazette|accessdate=29 November 2013|archive-date=2013-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022418/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentid=20130822177704|url-status=dead}}</ref> മൗലവി ബദറുൽ ഹസനായിരുന്നു പിതാവ്. ആദയുടെ മൂന്നാം വയസിൽ അദ്ദേഹം മരിച്ചു. മാതാവിന്റെ തണലിലാണ് പിന്നീട് വളർന്നത്. {{Efn|{{lang|ur|{{nq|مولوی بدر الحسن}}}} / [[ALA-LC]]: {{transl|ur|ALA-LC|''Badru l-Ḥasan''}}}}<ref name="dawn.ur">{{cite news|url=http://www.dawnnews.tv/news/1018284|title={{nq|اردو زبان کی عہدساز شاعرہ ادا جعفری انتقال کرگئیں}}|work=Dawn News|language=ur|accessdate=14 March 2015}}</ref><ref name="dunya">{{cite news|url=http://dunya.com.pk/index.php/pakistan/2015-03-13/537211|title={{nq|اردو ادب کی پہلی مقبول شا عرہ ادا جعفری انتقال کر گئیں}}|work=Roznama Dunya|language=ur|accessdate=14 March 2015}}</ref><ref name="Aina">{{cite book | title = {{transl|ur|ALA-LC|''Āʾīnah-yi Urdū (lāzmī)''}} | publisher = Khalid Book Depot | year = 2009 | location = 40, [[Urdu Bazaar (Lahore)|Urdu Bazaar]], [[Lahore]] | page = 358 }}</ref> പന്ത്രണ്ടാം വയസിൽ കവിതയെഴുതാനാരംഭിച്ചു. ആദ ബദായുനി എന്ന പേരിലായിരുന്നു രചന. === വിവാഹം === ഭാരത സർക്കാരിൽ ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനായ നൂറുൽ ഹസൽ ജഫ്രിയുമായി {{Efn|{{lang|ur|{{nq|نور الحسن جعفری}}}}: {{transl|ur|ALA-LC|''Nūru l-Ḥasan Jaʿfrī''}}}}<div class="cx-overlay"><div class="cx-spinner"></div></div>{{efn|{{lang|ur|{{nq|نور الحسن جعفری}}}}: {{transl|ur|ALA-LC|''Nūru l-Ḥasan Jaʿfrī''}}}}  29 ജനുവരി 1947 ന് ഇന്ത്യയിലെ ലക്നോവിലായിരുന്നു വിവാഹം.  വിവാഹ ശേഷം ആദ ജഫ്രി എന്ന പേരിലെഴുതാനാരംഭിച്ചു. വിഭജനത്തിനു ശേഷം 1947 ൽ ഭർത്താവുമൊത്ത് കറാച്ചിയിലേക്കു പോയി. <span class="cx-segment" data-segmentid="194"> </span><span class="cx-segment" data-segmentid="197">സാഹിത്യ തൽപരനും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്ന നൂറുൽ ഹസൻ ഇംഗ്ലീഷ് - ഉറുദു പത്രങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി കോളങ്ങളെഴുതിയിരുന്നു. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="200"></span> ചരമം വരെയും പാകിസ്താനിലെ കറാച്ചിയിലായിരുന്നു സ്ഥിര താമസം. ഉറുദു ഭാഷയുടെ പ്രോത്സാഹനത്തിനായി നിരവധി ശ്രമങ്ങൾ നടത്തി . === കുടുംബം === മൂന്നു കുട്ടികളാണ് ആദ - നൂറുൽ ദമ്പതികൾക്ക്. സബിഹ, ആസ്മി, അമീർ. രണ്ടു പേർ അമേരിക്കയിലാണ്.<ref name="personal">{{cite web|url=http://www.adajafarey.com/family.htm|title=Family|last=Jafarey|first=Ada|publisher=Dr. Aamir Jafarey|work=Personal website|accessdate=2 December 2013|archive-date=2018-06-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180623113021/http://www.adajafarey.com/family.htm|url-status=dead}}</ref> മകൻ അമീർ ജഫ്രിയുമൊത്ത് കറാച്ചിയിലായിരുന്നു മരണം വരെയും ആദ താമസിച്ചിരുന്നത്.<ref>{{cite news|url=http://reviewit.pk/ada-jafarey-%D8%A7%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%DB%8C-passed-away/|title=Ada Jafarey (ادا جعفری) passed away|work=Reviewit|language=ur|accessdate=14 March 2015}}</ref> ===മരണം === വാർദ്ധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങൾ നിമിത്തം 12 മാർച്ച് 2015 ന് കറാച്ചി ആശുപത്രിയിൽ വച്ചായിരുന്നു ആദയുടെ മരണം.<ref name="ary">{{Cite news|url=http://arynews.tv/en/poetess-ada-jafri-passes-away/|title=Poetess Ada Jafri passes away|work=ARY News|access-date=13 March 2015|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402091639/http://arynews.tv/en/poetess-ada-jafri-passes-away/|url-status=dead}}</ref> 90 വയസ്സായിരുന്നു.<ref name="Dawn">{{Cite news|url=http://www.dawn.com/news/1169228/poet-ada-jafri-is-no-more|title=Poet Ada Jafri is no more|work=Dawn|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Pak.today">{{cite news|url=http://www.pakistantoday.com.pk/2015/03/13/national/poetess-ada-jafri-passes-away/|title=Poetess Ada Jafri passes away|work=Pakistan Today|accessdate=13 March 2015}}</ref><ref name="en.geo">{{cite news|url=http://www.thenews.com.pk/Todays-News-8-306825-Death-of-the-first-lady|title=Death of the first lady|work=The News|accessdate=14 March 2015|archive-date=2015-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928173910/http://www.thenews.com.pk/Todays-News-8-306825-Death-of-the-first-lady|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://nation.com.pk/karachi/13-Mar-2015/poetess-ada-jafarey-passes-away|title=Poetess Ada Jafarey passes away|work=The Nation|access-date=14 March 2015}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://dailypakistan.com.pk/front-page/13-Mar-2015/202676|title={{nq|کراچی ،اردو کی پہلی شاعرہ ادا جعفری انتقال کرگئیں،نمازجنازہ آج ہو گی}}|work=Daily Pakistan|language=ur|access-date=14 March 2015|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402130826/http://dailypakistan.com.pk/front-page/13-Mar-2015/202676|url-status=dead}}</ref> == സാഹിത്യ ജീവിതം == === ആദ്യ കവയിത്രി === ' ഉറുദു കവിതയിലെ പ്രഥമ വനിത' യായിട്ടായിരുന്നു ആദയെ പരിഗണിച്ചിരുന്നത്. സ്ത്രീകൾ സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്നതിനും എഴുതുന്നതിനുമെതിരെ പരമ്പരാഗതമായ ഒട്ടനവധി തടസങ്ങൾ നില നിന്ന കാലത്താണ് ആധുനിക കവിതയിൽ ആദ തന്റേതായ ഇടം കണ്ടെത്തിയത് .{{Efn|{{lang|ur|{{nq|اُردُو شاعری کی خاتونِ اوّل}}}}: {{transl|ur|ALA-LC|''Urdū S&#x332;h&#x332;āʿirī kī K&#x332;h&#x332;ātūn-i Awwal''}}}} അമ്മയുടെയും പിന്നീട് ഭർത്താവിന്റെയും പൂർണ പിന്തുണയുണ്ടായുന്ന ആദ, അക്തർ ശീരാനി, ജാഫർ അലി ഖാൻ അസർ ലഖ്നാവി തുടങ്ങിയ മഹാരഥന്മാരായ [[ഉറുദു]] കവികളുടെ ശിഷ്യയുമായിരുന്നു.<ref name="Junaid">{{Cite news|url=http://www.express.pk/story/336647/|title={{nq|!بڑے تاباں، بڑے روشن ستارے ٹوٹ جاتے ہیں}}|last=Qureshi|first=Junaid|work=Express News|language=ur|quote={{lang|ur|{{nq|منکسرالمزاج، شائستہ اور درویش صفت}}}}|access-date=13 March 2015}}</ref> === ശൈലി === ലിംഗ വവേചനമില്ലാത്ത രചനാ ശൈലിയായിരുന്നു ആദ സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്. ,<ref name="modern">{{Cite book | url = https://books.google.com/books?id=m1R2Pa3f7r0C&pg=PA440 | title = Modern Indian Literature, an Anthology: Plays and prose | last = George | first = K. M. | publisher = Sahitya Akademi | isbn = 9788172013240 | page = 440 }}</ref> ആദയുടെ കവിത ഫെമിനിസ്റ്റ് ആശയങ്ങളാലും സ്ത്രീകൾക്കെതിരെയുള്ള വിവേചനത്തിനും മനുഷ്യത്വമില്ലായ്മയ്ക്കും സ്ത്രീയെ ലൈംഗിക വസ്തുവായ് കാണന്നതിനെതിരായുമുള്ള ഉള്ളടക്കത്താൽ സമ്പന്നമായിരുന്നു. നിരവധി ഗസലുകളാലും ഹൈക്കു കവിതകളാലും സമ്പന്നമാണ് ആദയുടെ കവിതാ ലോകം.<ref>{{Cite book | url = https://books.google.com/books?id=-otQriwQ9z4C&pg=PA223 | title = Encyclopaedic Dictionary of Urdu Literature | last = Samiuddin | first = Abida | publisher = Global Vision Publishing House | year = 2007 | isbn = 9788182201910 | page = 223 }}</ref> ഗസൽ രചനക്ക് ആദ എന്ന തൂലികാ നാമം സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. === കൃതികൾ === 1945 ൽ ആദ്യ ഗസൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1950 ൽ ആദ്യ കാവ്യ സമാഹാരം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == 1955 ൽ ഡെൽഹിയിലെ ഹംദർദ് ഫൗണ്ടേഷൻ, നൂറ്റാണ്ടിലെ പ്രധാന കവയിത്രികളിലൊരാളായി ആദയെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. 1967 ൽ പാകിസ്താൻ ലിറ്റററി ഗിൽഡിന്റെ [[ആദംജി സാഹിത്യ പുരസ്കാരം]] വേദനയുടെ നഗരം എന്ന കാവ്യ സമാഹാരത്തിനു ലഭിച്ചു, ''S&#x332;h&#x332;ahr-i Dard''.{{Efn|{{lang|ur|{{nq|شہر درد}}}}: {{language with name/for||Urdu|''The City of Pain''}}}}<ref>{{cite news|url=http://www.urdutimes.com/content/76071|title={{nq|اردو کی پہلی مقبول شاعرہ ادا جعفری علالت کے بعد انتقال کر گئیں}}|work=Urdu Times|language=ur|accessdate=14 March 2015|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402113955/http://www.urdutimes.com/content/76071|url-status=dead}}</ref> 1981 ൽ അവരുടെ സാഹിത്യ സംഭാവനകളെ മുൻ നിറുത്തി പാകിസ്താൻ സാഹിത്യ അക്കാദമി സർക്കാർ മെഡൽ ഓഫ് എക്സലൻസ് നൽകി. 1997 ൽ മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന ക്വയ്ദെ ആസാം പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. == അവലംബം == {{Reflist|30em}} ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} [[വർഗ്ഗം:1924-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ കവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ വനിതാ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഉർദു കവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കവയിത്രികൾ]] ro1mk0ch9qzc22uyyk3d594fvo9tw4u 0 373124 4616204 4600135 2026-04-29T06:50:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616204 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates|date=January 2015}} ലോകമെമ്പാടുമായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ കോപ്പി സംഗീത ആൽബങ്ങളും ഗാനങ്ങളും (Records) വിറ്റഴിച്ച സംഗീത കലാകാരന്മാരുടെ പട്ടികയാണിത്.ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത് 7.5 കോടി വിറ്റഴിച്ചവരാണ് ഈ പട്ടികയിൽ ഉള്ളത്. == കലാകാരന്മാർ അവരുടെ വിറ്റുവരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ == === 25 കോടിയും അതിലധികവും === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> File:The Beatles members at New York City in 1964.jpg|[[The Beatles]] File:Michael Jackson in 1988.jpg|[[Michael Jackson]] File:Rihanna_concert_in_Washington_DC_(2).jpg|[[Rihanna]] File:Elvis_Presley_promoting_Jailhouse_Rock.jpg|[[Elvis Presley]] File:Elton John 2011 Shankbone 2.JPG|[[Elton John]] File:Madonna Rebel Heart Tour 2015 - Stockholm (23051472299) (cropped).jpg|[[Madonna (entertainer)|Madonna]] File:LedZeppelinmontage.jpg|[[Led Zeppelin]] </gallery> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| കലാകാരൻ ! scope="col" style="width:122px;"| രാജ്യം / മാർക്കറ്റ് ! scope="col" style="width:122px;"| കാലഘട്ടം ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| സംഗീത ശൈലി ! scope="col" style="width:325px;"|ലഭ്യമായ വിറ്റുവരവ്<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| അവകാശപ്പെടുന്ന വിറ്റുവരവ് |- ! scope="row" | [[The Beatles]] | United Kingdom | 1960–1970<ref name="Allmusic: The Beatles (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-beatles-mn0000754032/biography|title=Allmusic: The Beatles (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Unterberger|first=Richie|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1962<ref name="Allmusic: The Beatles (Biography)"/> | [[Rock music|Rock]] / [[Pop music|Pop]]<ref name="Allmusic: The Beatles (Biography)"/> | <small>{{ntsh|277.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 277.6 million'''| *[[Recording Industry Association of America|US]]: 217.250 million<ref name="RIAA Certifications">{{cite web|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|title=RIAA: Searchable Database|publisher=[[Recording Industry Association of America]]|accessdate=September 23, 2011}}</ref> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 4.950 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/f/data/cert/gd.html|title=RIAJ: Gold Disc Certifications|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015}}</ref> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 8 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 18.945 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications">{{cite web|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|title=Certified Awards Search|publisher=[[British Phonographic Industry]]|accessdate=September 7, 2018|archive-date=2018-10-21|archive-url=https://archive.today/20181021092428/https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|url-status=dead}}</ref> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 3.890 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)">{{cite web|url=http://www.infodisc.fr/Album_Certifications.php|title=InfoDisc: Les Certifications depuis 1973|trans-title=InfoDisc: Certifications from 1973|language=French|work=Syndicat National de l'Édition Phonographique|publisher=InfoDisc.fr|accessdate=March 4, 2016}}</ref><ref name="SNEP Certifications">{{cite web|url=http://www.snepmusique.com/les-disques-dor/|title=SNEP: Les Certifications|work=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|publisher=SNEP|accessdate=February 21, 2014|language=French|archive-date=2016-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803181121/http://www.snepmusique.com/les-disques-dor/|url-status=dead}}</ref> * [[Music Canada|CAN]]: 14.455 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications">{{cite web|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|title=Music Canada: Gold & Platinum searchable database|publisher=[[Music Canada]]|accessdate=July 1, 2014}}</ref> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 3.060 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications">{{cite web|url=http://www.mediafire.com/view/iz289ceh69cyg6x/Australia's+Music+Charts+1988-2010+%28Certified+sales%29.pdf|title=Australia's Music Charts 1988–2010|work=[[Australian Recording Industry Association]]|publisher=Moonlight Publishing|accessdate=January 12, 2016}}</ref> * [[Pro-Música Brasil|BRA]]: 550,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications">{{cite web|url=https://pro-musicabr.org.br/home/certificados/|title=PMB: Certificados|publisher=[[Pro-Música Brasil]]|accessdate=October 27, 2018|language=Portuguese}}</ref> * [[NVPI|NLD]]: 295,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina">{{Cite news|url=https://nvpi.nl/nvpi-audio/marktinformatie/goud-platina/|title=NVPI: Goud/Platina|publisher=[[NVPI]]|accessdate=July 4, 2018|archive-date=2018-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180823060828/https://nvpi.nl/nvpi-audio/marktinformatie/goud-platina/|url-status=dead}}</ref> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 530,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 1.250 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications ">{{cite web|url=http://www.promusicae.es/listas/semanales|title=PROMUSICAE Charts: Home > Weekly charts|publisher=[[Productores de Música de España]]|language=Spanish|accessdate=November 8, 2013}}</ref><ref name="Spanish certifications 1991-1995">{{cite book|url=http://www.mediafire.com/?vqzno2c0fe48zam|title=Sólo éxitos: año a año : 1991-1995|publisher=Iberautor Promociones Culturales|isbn=978-84-8048-639-2|author=Salaverri, Fernando|date=2005|pages=928–939|accessdate=31 July 2013}}</ref> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]] 485,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * [[IFPI Denmark|DEN]]: 315,000{{efn|name=cert}}<ref name="Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2001)">{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=3&y=2001&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2001)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref name="Certificeringer marts – maj 2010">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fcertificeringer-marts-maj-2010|title=Certificeringer marts – maj 2010|work=[[IFPI Denmark]]|date=May 31, 2010|accessdate=September 29, 2016|archive-date=2018-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180613184538/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fcertificeringer-marts-maj-2010|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=search/node/|title=IFPI Denmark: Søg Certificeringer|work=[[IFPI Denmark]]|accessdate=October 24, 2017}}</ref> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications">{{cite web|url=http://hitparade.ch/search_certifications.asp?search|title=Hitparade.ch: Edelmetall|work=[[Schweizer Hitparade]]|publisher=Hung Medien|accessdate=July 22, 2017}} ''Note that the certifications for DVDs need to be retrieved by selecting the years at"http://hitparade.ch/awards.asp"''</ref> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 1.606 million{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums">{{cite web|url=http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=&album=&LanDesde_MM=1&LanDesde_AA=1980&LanHasta_MM=12&LanHasta_AA=2010&Galardon=O&Tipo=1&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP|title=CAPIF: Discos de Oro y Platino (albums)|publisher=[[CAPIF]]|accessdate=September 27, 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706084844/http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=&album=&LanDesde_MM=1&LanDesde_AA=1980&LanHasta_MM=12&LanHasta_AA=2010&Galardon=O&Tipo=1&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP|archivedate=July 6, 2011|df=mdy-all}}</ref><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs">{{cite web|url=http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=&album=&LanDesde_MM=0&LanDesde_AA=0&LanHasta_MM=0&LanHasta_AA=0&Galardon=P&Tipo=0&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP|title=CAPIF: Discos de Oro y Platino (albums and DVDs)|publisher=[[CAPIF]]|accessdate=September 27, 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110531185849/http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=&album=&LanDesde_MM=0&LanDesde_AA=0&LanHasta_MM=0&LanHasta_AA=0&Galardon=P&Tipo=0&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP|archivedate=May 31, 2011|df=mdy-all}}</ref> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 390,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/xls/Awards%201997.htm|title=Awards 1997–2003|work=[[Belgian Entertainment Association]]|publisher=[[Ultratop]]|accessdate=February 4, 2011}}</ref><ref name="Belgian Certifications 1995-present">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/nl/goud-platina/1995/albums|title=Ultratop: Goud En Platina|publisher=[[Ultratop]]|accessdate=May 31, 2018}}</ref> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 660,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications">{{cite web|url=http://www.radioscope.net.nz/index.php?option=com_content&task=view&id=79&Itemid=62|title=Radioscope: Latest Gold / Platinum Albums|publisher=Radioscope|accessdate=March 17, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724195817/http://www.radioscope.net.nz/index.php?option=com_content&task=view&id=79&Itemid=62|archivedate=July 24, 2011}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|1 billion<ref>{{cite news|url=https://www.newsweek.com/beatles-indian-retreat-open-public-10-402842|title=The Beatles' Indian Retreat Is Open To The Public for $10|last=Conor|first=Gaffey|date=December 9, 2015|work=[[Newsweek]]|accessdate=December 1, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/business-19800654|title=The Beatles at 50: From Fab Four to fabulously wealthy|last=Hotten|first=Russell|date=October 4, 2012|work=[[BBC News]]|accessdate=January 28, 2013}}</ref><br>600 million<ref>{{cite news|url=http://www.newyorker.com/culture/culture-desk/did-thriller-really-sell-a-hundred-million-copies|title=Did 'Thriller' Really Sell a Hundred Million Copies|date=January 4, 2013|work=[[The New Yorker]]|last=Wyman|first=Bill|accessdate=June 20, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Michael Jackson]] | United States | 1964–2009<ref name="Allmusic: Michael Jackson (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/michael-jackson-mn0000467203/biography|title=Allmusic: Michael Jackson (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1971<ref name="Allmusic: Michael Jackson (Biography)"/> | Pop / Rock / Dance / Soul / [[Rhythm and blues|R&B]]<ref name="Allmusic: Michael Jackson (Biography)"/> |<small>{{ntsh|231}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 231 million'''| * US: 145.3 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 4.650 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/f/data/cert/hs.html|title=RIAJ: Digital Certifications|language=Japanese|publisher=Recording Industry Association of Japan|accessdate=November 8, 2015}}</ref> * GER: 11.275 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 30.245 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 11.375 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)">{{cite web|url=http://www.infodisc.fr/Chanson_Certifications.php|title=InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)|publisher=InfoDisc|accessdate=March 4, 2016}}</ref> * CAN: 4.670 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 6.775 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{cite web|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20090805-0000/issue1010.pdf|title=ARIA Report 6th July 2009 (Issue 1010)|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 4, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20090805-0000/issue1011.pdf|title=ARIA Report 13th July 2009 (Issue 1011)|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 4, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/3224|title=ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (19/01/2015)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=January 17, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150202134010/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/3224|archivedate=February 2, 2015|df=mdy-all}}</ref> * BRA: 280,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 2.105 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 1.245 million{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.995 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002">{{cite book|url=http://www.mediafire.com/?7q55521w7go6vh6|title=Sólo éxitos: año a año : 2000-2002|publisher=Iberautor Promociones Culturales|isbn=978-84-8048-639-2|author=Salaverri, Fernando|date=2005|pages=952–966|accessdate=31 July 2013}}</ref> * SWE: 1.310 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 1.409 million{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu">{{cite web|url=http://hitlisten.nu/|title=Hitlisten.nu|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=May 12, 2018}}</ref><ref name="Guld og platin i august">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-august|title=Guld og platin i august|work=[[IFPI Denmark]]|date=May 9, 2004|accessdate=May 12, 2018|archive-date=2018-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180714104319/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-august|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 910,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 3.670 million{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 124,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 665,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 1.197 million{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 530,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 384,127<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 912,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|1 billion<ref>{{cite news|url=https://www.riaa.com/michael-jacksons-thriller-first-ever-30x-multi-platinum-riaa-certification/|title=Michael Jackson's 'Thriller' First Ever 30X Multi-Platinum RIAA Certification|work=RIAA|date=December 16, 2015|accessdate=January 10, 2022}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.huffpost.com/entry/new-michael-jackson-song_n_5250500|title=New Michael Jackson Song, 'Love Never Felt So Good,' Features Justin Timberlake|work=The Huffington Post|date=May 1, 2014|accessdate=January 10, 2022}}</ref><br>600 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5649814/Michael-Jackson-100-facts-about-the-king-of-pop.html|title=Michael Jackson: 100 facts about the king of pop|date=June 29, 2009|work=[[The Daily Telegraph]]|accessdate=January 30, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/showbiz/2009-06/27/content_8330241.htm|title=50 facts about Michael Jackson that made him a legend|first=China Daily|last=Agencies|date=June 27, 2009|work=[[China Daily]]|accessdate=September 11, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Elvis Presley]] | United States | 1954–1977<ref name="Allmusic: Elvis Presley (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/elvis-presley-mn0000180228/biography|title=Allmusic: Elvis Presley (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Unterberger|first=Richie|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1954<ref name="Allmusic: Elvis Presley (Biography)"/> | [[Rock and roll]] / Pop / [[Country music|Country]]<ref name="Allmusic: Elvis Presley (Biography)"/> | <small>{{ntsh|224.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 224.6 million'''| * US: 199.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 14.055 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.590 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.925 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.797 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1997/albums-chart|title=1997 ARIA Album Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * BRA: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 555,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990">{{cite book|url=http://www.mediafire.com/?x263f6daopkswo8|title=Sólo éxitos: año a año : 1979-1990|publisher=Iberautor Promociones Culturales|isbn=978-84-8048-639-2|author=Salaverri, Fernando|date=2005|pages=913–929|accessdate=31 July 2013}}</ref><ref name="Spanish certifications 1996-1999">{{cite book|url=http://www.mediafire.com/?pd758fesp2w7i7f|title=Sólo éxitos: año a año : 1996-1999|publisher=Iberautor Promociones Culturales|isbn=978-84-8048-639-2|author=Salaverri, Fernando|date=2005|pages=940–952|accessdate=31 July 2013}}</ref> * SWE 380,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 120,000{{efn|name=cert}}<ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=15&y=2001&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 15-2001)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref><ref name="Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2003)">{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=2&y=2003&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 02-2003)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=42&y=2003&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 42-2003)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref> * SWI: 185,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications">{{cite web|url=http://amprofon.com.mx/en/pages/certificaciones.php|title=Amprofon Certificaciones|publisher=[[AMPROFON]]|language=Spanish|accessdate=March 20, 2018|archive-date=2018-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180914235930/http://amprofon.com.mx/en/pages/certificaciones.php|url-status=dead}}</ref> * ARG: 110,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 115,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 205,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 213,945{{efn|name=cert}}<ref name="Finnish Certifications">{{cite web|url=http://ifpi.fi/tilastot/kultalevyt/|title=Tilastot: Kulta- ja platinalevyt|publisher=[[Musiikkituottajat – IFPI Finland]]|accessdate=June 22, 2017}}</ref> * NZ: 117,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|600 million<ref>{{cite news|url=https://www.thecourier.co.uk/fp/lifestyle/entertainment/music/rocktalk/490438/40-years-wonder-elvis-presley/|title=40 years on, the wonder of Elvis Presley|work=[[The Courier (Dundee)|The Courier of Dundee]]|last=Alexander|first=Michael|date=August 16, 2017|accessdate=August 16, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.scotsman.com/lifestyle/in-pictures-when-elvis-presley-landed-at-prestwick-airport-1-4042750|title=In pictures: When Elvis Presley landed at Prestwick airport|work=[[The Scotsman]]|last=O'Neill|first=Emma|date=March 3, 2016|accessdate=22 January 2018|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331042737/https://www.scotsman.com/lifestyle/in-pictures-when-elvis-presley-landed-at-prestwick-airport-1-4042750|url-status=dead}}</ref><br>500 million<ref>{{cite news|url=http://www.ibtimes.com/elvis-presley-quotes-10-things-he-said-remember-icon-anniversary-his-death-2054613|title=Elvis Presley Quotes: 10 Things He Said To Remember The Icon On Anniversary Of His Death|last=Salo|first=Jackie|date=August 15, 2015|work=[[International Business Times]]|accessdate=October 20, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Madonna (entertainer)|Madonna]] | United States | 1979–present<ref name="Allmusic: Madonna (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/madonna-mn0000237205/biography|title=Allmusic: Madonna (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1982<ref name="Allmusic: Madonna (Biography)"/> | Pop / Dance / [[electronic music|Electronica]]<ref name="Allmusic: Madonna (Biography)"/> | <small>{{ntsh|173.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 173.5 million'''| * US: 85.675 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 6.450 million {{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 12.4 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 29.845 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 12.81 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 6.030 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 4.787 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/94|title=ARIA Catalogue Albums Chart|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=October 6, 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121006023207/http://www.ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/94|archivedate=October 6, 2012|df=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mediafire.com/download/4gsk409n2ncgs0b/Australia's+Music+Charts+1988-2010+%28Madonna%29.pdf|title=Australia's Music Charts 1988-210 (Madonna)|publisher=Moonlight Publishing|format=PDF|accessdate=December 25, 2015}}</ref> * BRA: 3.440 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.735 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 2.815 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 1.070 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 407,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-novemberdecemberjanuar|title=Guld og platin november/december/januar|work=[[IFPI Denmark]]|date=February 19, 2007|accessdate=May 12, 2018|archive-date=2018-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180714103453/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-novemberdecemberjanuar|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name="Guld og platin i marts">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-marts|title=Guld og platin i marts|work=[[IFPI Denmark]]|date=April 13, 2006|accessdate=June 6, 2014|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621015927/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-marts|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-platin-januar-2010|title=Guld & platin januar 2010|work=[[IFPI Denmark]]|accessdate=April 6, 2016|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621015901/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-platin-januar-2010|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 1.080 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 510,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 1.098<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 740,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 602,500{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 530,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 652,686<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 417,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|300 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-45112992|title=Madonna at 60: The Queen of Pop in seven charts|date=August 15, 2018|first=Clara|last=Guibourg|work=[[BBC News]]|accessdate=August 15, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.abc.net.au/news/2015-06-22/madonna-announces-tour-of-australia-and-new-zealand/6563146|title=Madonna announces first tour to Australia in over two decades, first ever concert in New Zealand|date=July 28, 2015|first=Candice|last=Marshall|work=[[ABC News (Australia)|ABC News of Australia]]|accessdate=July 8, 2016}}</ref><br/>275 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/8751794/Madonna-healthy-pop-star-admits-to-weakness-for-sticky-toffee-pudding.html|title=Madonna: healthy pop star admits to 'weakness' for sticky toffee pudding|work=[[The Daily Telegraph]]|date=September 9, 2011|accessdate=April 22, 2013}}</ref> |- ! scope="row" | [[Elton John]] | United Kingdom | 1964–present<ref name="Allmusic: Elton John (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/elton-john-mn0000796734/biography|title=Allmusic: Elton John (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Elton John (Biography)"/> | Pop / Rock<ref name="Allmusic: Elton John (Biography)"/> |<small>{{ntsh|184.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 184.5 million'''| * US: 129.850 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.1 million {{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 7.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 24.395 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 4.825 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 5.975 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.982 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="1990 ARIA Album Chart">{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1990/albums-chart|title=1990 ARIA Album Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * BRA: 835,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 975,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 740,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 195,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2003)"/><ref name="Forårets guld- og platincertificeringer">{{cite web|url=http://ifpi.dk/?q=content%2Ffor%C3%A5rets-guld-og-platincertificeringer|title=Forårets guld- og platincertificeringer|work=[[IFPI Denmark]]|date=June 13, 2007|accessdate=November 29, 2018|archive-date=2012-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120320131622/http://ifpi.dk/?q=content%2Ffor%C3%A5rets-guld-og-platincertificeringer|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 1.313 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 128,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 565,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 765,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 163,481<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|300 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2017/04/24/elton-john-hospitalised-contracting-potentially-deadly-infection/|title=Elton John 'overwhelmed' by fans' kindness after contracting 'potentially deadly' infection|last1=Henderson|first1=Barney|last2=Boyle|first2=Danny|work=[[The Daily Telegraph]]|date=April 25, 2017|accessdate=January 3, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-42804061|title=Elton John to make statement on future|last=Savage|first=Mark|work=[[BBC News]]|date=January 24, 2018|accessdate=January 24, 2018}}</ref><br>250 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-23935217|title=Sir Elton John wins first Brits Icon award|last=Savage|first=Mark|work=[[BBC News]]|date=September 2, 2013|accessdate=February 16, 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.fox5vegas.com/story/30319794/elton-john-adds-more-las-vegas-shows-in-2016|title=Elton John adds more Las Vegas shows in 2016|last=Archuleta|first=Jon|work=[[KVVU-TV]]|date=October 22, 2015|accessdate=February 16, 2016|archive-date=2018-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123132153/http://www.fox5vegas.com/story/30319794/elton-john-adds-more-las-vegas-shows-in-2016|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Led Zeppelin]] | United Kingdom | 1968–1980<ref name="Allmusic: Led Zeppelin (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/led-zeppelin-mn0000139026/biography|title=Allmusic: Led Zeppelin (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Led Zeppelin (Biography)"/> | Hard rock / [[Blues rock]] / [[Folk rock]]<ref name="Allmusic: Led Zeppelin (Biography)"/> | <small>{{ntsh|140.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 140.1 million'''| * US: 114.1 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000 {{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 3.775 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.530 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.310 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="Certifications Albums – Année 2013">{{Cite news|url=http://www.snepmusique.com/wp-content/uploads/2014/02/Certifications_Albums_2013.pdf|title=Certifications Albums – Année 2013|work=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|accessdate=March 3, 2014}}</ref> * CAN: 4.710 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.8 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2928|title=ARIA: ARIA Albums Chart (10/11/2014)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=November 7, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141108091357/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2928|archivedate=November 8, 2014|df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20150805-0000/Issue1328.pdf|title=The ARIA Report: ARIA Top 100 Albums – Week Commencing 10th August 2015|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=September 20, 2015}}</ref> * BRA: 820,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 595,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWI: 211,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 360,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * POL: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|300 million<ref>{{cite news|url=https://www.bostonglobe.com/arts/movies/2012/10/12/new-concert-documentary-offers-celebration-day-for-led-zeppelin-fans/33Ho2TGcMbRsgjPODQLPaN/story.html|title='Celebration Day' for Led Zeppelin fans|last=Morse|first=Steve|date=October 12, 2012|work=[[Boston Globe]]|accessdate=January 30, 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.theage.com.au/good-weekend/jimmy-page-reflects-on-led-zeppelin-20140925-10fhsk.html|title=Jimmy Page reflects on Led Zeppelin|last=Cornwell|first=Jane|date=September 27, 2014|work=[[The Age]]|accessdate=May 16, 2015}}</ref><br />200 million<ref>{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/music/ct-led-zeppelin-copyright-trial-verdict-20160623-story.html|title=Jury finds Led Zeppelin didn't steal 'Stairway to Heaven' riff|work=[[Chicago Tribune]]|last=Kot|first=Greg|date=June 23, 2016|accessdate=May 16, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.seattlepi.com/lifestyle/blogcritics/article/Music-DVD-CD-Review-Led-Zeppelin-Celebration-4118573.php|title=Music DVD/CD Review: Led Zeppelin – Celebration Day|work=[[Seattle Post-Intelligencer]]|last=Barbrick|first=Greg|date=December 14, 2012|accessdate=May 16, 2014}}</ref> |- ! scope="row" | [[Rihanna]] | [[Barbados]]<br />United States | 2005–present<ref name="Allmusic: Rihanna (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/rihanna-mn0000367188/biography|title=Allmusic: Rihanna (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Jason|last=Birchmeier|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 2005<ref name="Allmusic: Rihanna (Biography)"/> | R&B / Pop / Dance / Hip-hop<ref name="Allmusic: Rihanna (Biography)"/> | <small>{{ntsh|269.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 269.4 million'''| * US: 196.55 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.4 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 10.075 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 35.9 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.465 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.120 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 9.430 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 705,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 1.645 million{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.470 million<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 2.480 million<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 1.452<ref name="Certificeringer marts – maj 2010"/><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref name="Forårets guld- og platincertificeringer"/><ref name="Guld og platin i marts (31/03/2008)">{{cite web|url=http://ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-marts-0|title=Guld og platin i marts (31/03/2008)|work=[[IFPI Denmark]]|date=March 31, 2008|accessdate=June 6, 2014|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621015805/http://ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-marts-0|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name="Guld og platin i september">{{cite web|url=http://ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-september-1|title=Guld og platin i september|work=[[IFPI Denmark]]|date=October 6, 2008|accessdate=June 6, 2014|archive-date=2018-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723004153/http://ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-september-1|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 860,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 680,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017">{{cite web|url=https://www.facebook.com/pg/CertificacionesAmprofon/photos/?tab=album&album_id=557737664350849|title=AMPROFON: Certificaciones 2017|publisher=[[AMPROFON]]|accessdate=January 18, 2017}}</ref><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/> * BEL: 660,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 135,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 520,000<ref name="Polish Certifications"/> * IRE: 240,000<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 682,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|250 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-45609656|title=Rihanna appointed as ambassador by Barbados|date=September 22, 2018|work=[[BBC News]]|accessdate=December 14, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/rihanna-barbados-ambassador-role-culture-tourism-fenty-beauty-album-release-date-a8549856.html|title=Rihanna 'proud' to accept new Barbados ambassador role|last=O'Connor|first=Roisin|date=September 22, 2018|work=[[The Independent]]|accessdate=December 14, 2018}}</ref><br>230 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-42079257|title=Cyntoia Brown: Rihanna and Kim Kardashian back jailed teen|last=Seales|first=Rebecca|date=November 22, 2017|work=[[BBC News]]|accessdate=November 22, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.news.com.au/lifestyle/relationships/dating/rihanna-and-the-other-female-stars-living-the-life-dating-billionaires/news-story/f7f7f65fcb86a4ad7701d33e3c29ba85|title=Rihanna and the other female stars living the life dating billionaires|last=Sullivan|first=Rebecca|date=June 29, 2017|work=[[News.com.au]]|accessdate=August 10, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Pink Floyd]] | United Kingdom | 1965–1996, 2014<ref name="Allmusic: Pink Floyd (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/pink-floyd-mn0000346336/biography|title=Allmusic: Pink Floyd (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Unterberger|first=Richie|accessdate=August 24, 2013}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2014/jul/07/pink-floyd-new-album-2014-the-endless-river|title=Pink Floyd to release a new album in 2014, entitled The Endless River|work=[[The Guardian]]|last=Michaels|first=Sean|date=July 7, 2014|accessdate=January 2, 2015}}</ref> | 1967<ref name="Allmusic: Pink Floyd (Biography)"/> | [[Progressive rock]] / [[Psychedelic rock]]<ref name="Allmusic: Pink Floyd (Biography)"/> |<small>{{ntsh|120.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 120.7 million'''| * US: 78 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=863|title=RIAJ: The Record: January 1995 (Page 6)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304082527/http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=863|url-status=dead}}</ref> * GER: 7.5 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 12.120 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 6.360 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 6.790 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.962 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 515,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 435,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 2.145 million{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 625,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 220,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök">{{Cite news|url=http://www.sverigetopplistan.se/|title=Sverige Toplistan: Sök|work=Sverige Toplistan|language=Swedish|accessdate=November 18, 2013}}''Note: To retrieve the certifications, type in artist's name in the box of "Sök", and then click on "Visa" of the desired album/single/video''</ref> * SWI: 390,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 582,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 115,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 460,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 787,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|250 million<ref>{{cite news|url=https://news.sky.com/story/pink-floyds-waters-angry-at-music-streaming-10357847|title=Pink Floyd's Waters Angry At Music Streaming|work=[[Sky News]]|date=May 28, 2015|accessdate=August 13, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.newsweek.com/royal-mail-marks-50-years-pink-floyd-special-stamps-463753|title=Royal Mail Marks 50 Years of Pink Floyd With Special Stamps|last=Ahmed|first=Tufayel|work=[[Newsweek]]|date=May 26, 2016|accessdate=August 13, 2016}}</ref><br>200 million<ref>{{cite news|url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160908/arts-entertainment/pink-floyd-drummer-fears-for-young-musicians-trying-to-break-through.624446|title=Pink Floyd drummer fears for young musicians trying to break through|work=[[The Times (Malta)|The Times]]|date=September 8, 2016|accessdate=February 20, 2017}}</ref> |- |} * The column for certified sales includes markets, the databases of which contain certifications representing figures of 100,000 and more. === 20 കോടിയ്ക്കും 24.9 കോടിയ്ക്കും ഇടയിൽ === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> File:Eminem DJ Hero.jpg|[[Eminem]] File:Taylor Swift RED Tour 2013 (cropped).jpg|[[Taylor Swift]] File:Queen - montagem.png|[[Queen (band)|Queen]] File:MariahGMA cropped.jpg|[[Mariah Carey]] File:Whitney Houston Welcome Home Heroes 1 cropped.jpg|[[Whitney Houston]] File:Céline Dion 2012.jpg|[[Celine Dion]] File:ACDC In Tacoma 2009.jpg|[[AC/DC]] </gallery> <!--When adding to this page, please ensure that your claims are sourced. This means that you must provide the location of the claim. All sources must be published by third party reliable sources. It cannot be pages in Wikipedia or forums on web pages nor can they be Artists' official sites. Unsourced additions will be removed immediately--> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| Artist ! scope="col" style="width:122px;"| Country / Market ! scope="col" style="width:122px;"| Period active ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| Genre ! scope="col" style="width:325px;"| [[Music recording sales certification|Total certified units]]<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| Claimed sales |- ! scope="row" | [[Eminem]] | United States | 1996–present<ref name="Allmusic: Eminem (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/eminem-mn0000157676/biography|title=Allmusic: Eminem (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1999<ref name="Allmusic: Eminem (Biography)"/> | [[Hip hop music|Hip-hop]]<ref name="Allmusic: Eminem (Biography)"/> | <small>{{ntsh|226.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 226.7 million'''| * [[Recording Industry Association of America|US]]: 164.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 2.9 million <ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 6.7 million<ref name="BVMI Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 31.425 million<ref name="BPI certifications"/> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 3.338 million<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="Certifications Albums – Année 2013"/> * [[Music Canada|CAN]]: 4.210 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 6.542 million<ref name="Australian Certifications"/> * [[Associação Brasileira dos Produtores de Discos|BRA]]: 240,000<ref name="PMB Certifications"/> * [[NVPI|NLD]]: 250,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 890,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 290,000<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: 910,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * [[IFPI Danmark|DEN]]: 906,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 805,000<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 365,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 505,000<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 362,500<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 250,000<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 124,547<ref name="Finnish Certifications"/> * [[Irish Recorded Music Association|IRE]]: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 705,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|220 million<ref>{{cite news|url=https://www.thenational.ae/arts-culture/television/the-defiant-ones-partners-who-put-the-word-out-about-hip-hop-revolution-1.714746|title=‘The Defiant Ones’ - partners who put the word out about hip-hop revolution|last=Kennedy|first=Greg|work=[[The National (Abu Dhabi)|The National of Abu Dhabi]]|date=March 21, 2018|accessdate=March 21, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.egypttoday.com/Article/4/57214/Again-Eminem-a-Hit-Maker|title=Again: Eminem a Hit Maker|last=Marie|first=Mustafa|work=[[Egypt Today]]|date=September 6, 2018|accessdate=September 6, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taylor Swift]] | United States | 2006–present<ref name="Allmusic: Taylor Swift (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/taylor-swift-mn0000472102/biography|title=Allmusic: Taylor Swift (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Leahey|first=Andrew|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 2006<ref name="Allmusic: Taylor Swift (Biography)"/> | Pop / [[Pop rock]] / [[Country music|Country]] / [[Country pop]] / <ref name="Allmusic: Taylor Swift (Biography)"/> | <small>{{ntsh|202.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 202.4 million'''| * US: 172.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 3.050 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 1.850 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.3 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 300,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 4.9 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 6.055 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 670,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 280,000<ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 160,000><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * MEX: 510,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2018">{{cite web|url=https://www.facebook.com/media/set/?set=a.783296021795011.1073741859.167176543406965&type=3|title=AMPROFON: Certificaciones 2018|publisher=[[AMPROFON]]|accessdate=February 10, 2018}}</ref> * AUT: 100,000<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 442,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/taylor-swift-quotes-357202-2016-12-13|title=10 Life mantras by Taylor Swift to live by|work=[[India Today]]|date=December 13, 2016|accessdate=February 7, 2019}}</ref><br>175 million<ref>{{cite news|url=https://www.nst.com.my/news/2015/09/taylor-made-%E2%80%9880s-sounds|title=Taylor-made ‘80s sounds|work=[[New Straits Times]]|date=December 30, 2014|accessdate=July 8, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Queen (band)|Queen]] | United Kingdom | 1971–present<ref name="Allmusic: Queen (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/queen-mn0000858827/biography|title=Allmusic: Queen (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1973<ref name="Allmusic: Queen (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Queen (Biography)"/> | <small>{{ntsh|141.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 141.2 million'''| * US: 69.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 3.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref name="RIAJ 1 Million Seller Database (2004)">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/2004.html |script-title=ja:年度別ミリオンセラー一覧　2004年 |trans-title=2004 Million Seller List|language=Japanese|publisher=Recording Industry Association of Japan|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103051645/http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/2004.html|archivedate=November 3, 2013}}</ref> * GER: 12.525 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 33.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 4.810 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.470 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.742 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 970,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.990 million{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 1.070{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 545,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 1.256 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 1.080 million{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 900,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 890,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 366,152<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 485,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite news|url=http://www.heraldscotland.com/arts_ents/13196977.20_facts_about_Queen_to_quote_at_their_Hydro_gig/|title=The 20 Queen facts you can share with your mates at the Hydro|last=Castle|first=Jill|date=January 13, 2015|work=[[The Herald (Glasgow)|The Herald of Glasgow]]|accessdate=January 25, 2015}}</ref><br/>170 million<ref>{{cite news|url=https://dailynewshungary.com/queen-adam-lambert-perform-budapest/|title=Queen + Adam Lambert to perform in Budapest|last=Vass|first=Eszter|date=April 20, 2017|work=[[List of newspapers in Hungary|Daily News Hungary]]|accessdate=June 1, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mariah Carey]] | United States | 1988–present<ref name="Allmusic: Mariah Carey (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/mariah-carey-mn0000262255/biography|title=Allmusic: Mariah Carey (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ankeny|first=Jason|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1990<ref name="Allmusic: Mariah Carey (Biography)"/> | [[Contemporary R&B|R&B]] / Pop / Soul / [[Hip hop music|Hip-hop]]<ref name="Allmusic: Mariah Carey (Biography)"/> | <small>{{ntsh|140.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 140.6 million'''| * US: 93.1 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 14.5 million {{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref name="Japan's 1 Million Seller Database"/> * GER: 4.250 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.020 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 4.690 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 4.1 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.585 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.mediafire.com/download/lbn84spw2v0dz83/Australia's+Music+Charts+1988-2010+%28Mariah+Carey%29%282%29.pdf|title=Australia's Music Charts 1988–2010 (Mariah Carey)|publisher=Moonlight Publishing|format=PDF|accessdate=December 25, 2015}}</ref> * BRA: 835,000<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.425 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 425,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 280,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=52&y=2016&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-4 (UGE 51-2016)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=January 18, 2016}}</ref> * SWI: 515,000<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 200,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 240,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite web|url=http://www.latimes.com/travel/deals/la-tr-las-vegas-mariah-carey-caesars-palace-christmas-show-20170724-story.html|title=Mariah Carey will return to Vegas for a handful of Christmastime concerts|first=Jay|last=Jones|work=[[Los Angeles Times]]|date=July 25, 2017|accessdate=July 26, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usnews.com/news/entertainment/articles/2017-02-17/mariah-carey-confirms-new-beau-vents-frustration-over-nye|title=Mariah Carey Confirms New Beau; Talks New Single, Tour|last=Isaza|first=Marcella|work=[[U.S. News & World Report]]|date=February 17, 2017|accessdate=May 13, 2017}}</ref><br>175 million<ref>{{cite news|url=http://www.abc.net.au/news/2012-01-05/mariah-carey-asks-fans-to-pray-for-sick-husband/3759532|title=Mariah Carey asks fans to pray for sick husband|last=Reporter|first=AFP|work=[[ABC News (Australia)|ABC News of Australia]]|date=January 5, 2012|accessdate=May 22, 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/music/for-mariah-carey-the-angel-is-in-the-details/article4305605/|title=For Mariah Carey, the angel is in the details|last=Wheeler|first=Brad|work=[[The Globe and Mail]]|date=February 10, 2010|accessdate=February 19, 2013}}</ref> |- ! scope="row" | [[Whitney Houston]] | United States | 1977–2012<ref name="Allmusic: Whitney Houston (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/whitney-houston-mn0000820434/biography|title=Allmusic: Whitney Houston (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1984<ref name="Allmusic: Whitney Houston (Biography)"/> | R&B / Soul / Pop<ref name="Allmusic: Whitney Houston (Biography)"/> |<small>{{ntsh|132.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 132.2 million'''| * US: 92.775 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 4.3 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ: Digital Certifications (January 2014)">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/f/data/cert/hs.html|title=RIAJ: Digital Certifications (January 2014)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015}}</ref> * GER: 5.6 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 15.605 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.275 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.430 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.755 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{Cite news|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20120316-0000/Issue1148.pdf|title=ARIA Top 100 Albums – Week Commencing 27th February 2012 Issue No.1148 (for single "I Will Always Love You" and albums "The Bodyguard Soundtrack", "Whitney Houston")|work=[[Australian Recording Industry Association]]|date=February 27, 2012|accessdate=January 19, 2013}}</ref> * BRA: 1.025{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 780,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 170,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.260 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 1.035 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 210,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 845,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 215,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 535,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 247,222<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite news|url=http://entertainment.time.com/2013/08/09/whitney-houston-10-career-defining-moments/|title=Whitney Houston: 10 Career-Defining Moments|first=Melissa|last=Locker|work=[[Time (magazine)|Time]]|date=August 8, 2013|accessdate=October 15, 2013}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.latimes.com/entertainment/movies/moviesnow/la-et-mn-whitney-houston-documentary-20160428-story.html|title=Two Whitney Houston documentaries are in production, but only one has the estate's blessing|work=[[Los Angeles Times]]|first=Amy|last=Kaufman|date=April 28, 2016|accessdate=March 19, 2017}}</ref><br/>170 million<ref>{{Cite news|url=http://www.abc.net.au/news/2012-02-12/tribute-planned-for-whitney-houston/3825682|title=Music world stunned at Whitney Houston's death|work=[[ABC News (Australia)|ABC News of Australia]]|date=April 2, 2012|accessdate=February 19, 2013}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-23431936|title=Whitney Houston's grave marked with famous lyrics|work=[[BBC News]]|date=July 24, 2013|accessdate=February 19, 2013}}</ref> |- ! scope="row" | [[Celine Dion]] | Canada | 1981–present<ref name="Allmusic: Celine Dion (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/celine-dion-mn0000186185/biography|title=Allmusic: Celine Dion (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Proefrock|first=Stacia|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1981<ref name="Allmusic: Celine Dion (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: Celine Dion (Biography)"/> |<small>{{ntsh|130}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 130 million'''| * US: 56.550 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 7.150 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/1995.html |script-title=ja:年度別ミリオンセラー一覧　1995年 |trans-title=1995 million-seller list|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103052144/http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/1995.html|archivedate=November 3, 2013}}</ref><ref name="RIAJ Digital certification for July 2010">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w100820.html|title=RIAJ: Digital Certifications (July 2010)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915104730/http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w100820.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * GER: 8 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 15.915 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 15.768 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/><ref name="Certifications Albums – Année 2013"/> * CAN: 12.245 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.302 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 505,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 2.180 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 1 million<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 1.105 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 430,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2003)"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=47&y=2003&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 47-2003)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=22&y=2008&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 22-2008)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref> * SWI: 1.685 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> *[[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 340,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 2.160 million{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 440,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 680,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 356,183<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 192,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite news|url=http://www.newsweek.com/celine-dion-salutes-her-gabonese-imitator-484860|title=Celine Dion Salutes Her Gabonese Imitator|last=Conor|first=Gaffey|work=[[Newsweek]]|date=July 28, 2016|accessdate=February 21, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.thestar.com/entertainment/music/2013/08/22/cline_dion_joins_twitter.html|title=Céline Dion joins Twitter|last=Ptashnick|first=Victoria|work=[[Toronto Star]]|date=August 22, 2013|accessdate=February 2, 2014|archive-date=2020-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200304165228/https://www.thestar.com/entertainment/music/2013/08/22/cline_dion_joins_twitter.html|url-status=dead}}</ref><br>175 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/books/non_fictionreviews/3670909/Learning-to-love-Celine-Dion.html|title=Learning to love Celine Dion|date=February 2, 2008|accessdate=January 27, 2013|last=Sandhu|first=Sukhdev|work=[[The Daily Telegraph]]}}</ref><ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/arts-entertainment/music/celine-dion-taking-chances-tour-to-heights-1.450430|title=Celine Dion: Taking Chances tour to heights|last=Barhat|first=Vikram Singh|work=[[Gulf News]]|date=March 6, 2008|accessdate=February 20, 2013|archive-date=2013-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130517174153/http://gulfnews.com/arts-entertainment/music/celine-dion-taking-chances-tour-to-heights-1.450430|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[AC/DC]] | Australia | 1973–present<ref name="Allmusic: AC/DC (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/ac-dc-mn0000574772/biography|title=Allmusic: AC/DC (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1975<ref name="Allmusic: AC/DC (Biography)"/> | [[Hard rock]] / [[Blues rock]] / [[Rock and roll]]<ref name="Allmusic: AC/DC (Biography)"/> | <small>{{ntsh|115.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 115.5 million'''| * US: 79.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 10.3 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 5.9 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 4.180 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.490 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 7.740 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 875,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.355 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 260,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content/pladebranchen08-offentligg%C3%B8res-i-dag|title=Pladebranchen.08 offentliggøres i dag|work=[[IFPI Denmark]]|date=August 27, 2009|accessdate=May 19, 2017}}</ref> * SWI: 894,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 594,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 380,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 321,169<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-29932369|title=AC/DC: Rock's 'kick in the guts'|work=[[BBC News]]|date=November 6, 2014|accessdate=October 20, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/culture/books/ac-dc-s-music-is-the-best-antidepressant-there-is-1.2269405|title='AC/DC's music is the best antidepressant there is'|first=Ronan|last=McGreevy|work=[[The Irish Times]]|date=July 1, 2015|accessdate=October 20, 2015}}</ref><br>150 million<ref>{{cite web|url=https://www.scotsman.com/news/ac-dc-fans-salute-musical-celebration-of-bon-scott-s-wild-life-and-times-1-1741251|title=AC/DC fans salute musical celebration of Bon Scott's wild life and times|work=[[The Scotsman]]|date=July 16, 2011|accessdate=January 19, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.heraldscotland.com/msps-tell-ac-dc-we-salute-you-1.897995|title=MSPs tell AC/DC ... We Salute You|first=Martin|last=Williams|work=[[The Herald (Glasgow)|The Herald of Glasgow]]|date=December 20, 2008|accessdate=January 19, 2013}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Rolling Stones]] | United Kingdom | 1962–present<ref name="Allmusic: The Rolling Stones (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-rolling-stones-mn0000894465/biography|title=Allmusic: The Rolling Stones (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1963<ref name="Allmusic: The Rolling Stones (Biography)"/> | Rock / [[Blues rock]] <ref name="Allmusic: The Rolling Stones (Biography)"/> |<small>{{ntsh|99.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 99.3 million'''| * US: 74.750 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 950,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 3.8 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.370 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.377 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.025 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 417,500{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 610,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 230,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 690,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 310,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 238,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 718,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{Cite web|url=http://www.seattletimes.com/entertainment/rolling-stones-celebrate-50-years-on-stage/|title=Rolling Stones celebrate 50 years on stage|work=[[The Seattle Times]]|last1=Lawless|first1=Jill|last2=Dixon|first2=Louise|date=July 13, 2013|accessdate=November 10, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/entertainment-us-rollingstones/hbo-documentary-will-celebrate-50-years-of-the-rolling-stones-idUSBRE8701QN20120801|title=HBO documentary will celebrate 50 years of the Rolling Stones|first=Jill|last=Serjeant|work=[[Reuters]]|date=August 2, 2012|accessdate=January 9, 2013}}</ref> |- |} === 12 കോടിയ്ക്കും 19.9 കോടിയ്ക്കും ഇടയിൽ === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> File:12_-_Ed_Sheeran.jpg|[[Ed Sheeran]] File:Garth Brooks on World Tour (crop).png|[[Garth Brooks]] File:Justin_Bieber_in_2015.jpg|[[Justin Bieber]] File:The Eagles in performance, 2008.jpg|[[Eagles (band)|Eagles]] File:Bruno Mars, Las Vegas 2010.jpg|[[Bruno Mars]] File:Kanye West at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg|[[Kanye West]] File:Billy Joel Shankbone NYC 2009.jpg|[[Billy Joel]] </gallery> <!--When adding to this page, please ensure that your claims are sourced. This means that you must provide the location of the claim. All sources must be published by third party reliable sources. It cannot be pages in Wikipedia or forums on web pages nor can they be Artists' official sites. Unsourced additions will be removed immediately--> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| Artist ! scope="col" style="width:122px;"| Country / Market ! scope="col" style="width:122px;"| Period active ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| Genre ! scope="col" style="width:325px;"| [[Music recording sales certification|Total certified units]]<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| Claimed sales |- ! scope="row" | [[Garth Brooks]] | United States | 1989–present<ref name="Allmusic: Garth Brooks (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/garth-brooks-mn0000798248/biography|title=Allmusic: Garth Brooks (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1989<ref name="Allmusic: Garth Brooks (Biography)"/> | Country<ref name="Allmusic: Garth Brooks (Biography)"/> | <small>{{ntsh|156.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 156.1 million'''| * [[Recording Industry Association of America|US]]: 149.4 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 520,000<ref name="BPI certifications"/> * [[Music Canada|CAN]]: 5.730 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1995/albums-chart|title=1995 ARIA Album Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * [[Irish Recorded Music Association|IRE]]: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/>}}</small> | style="text-align:center;"|160 million<ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/news/canada/edmonton/garth-brooks-sells-51-000-tickets-for-edmonton-shows-1.3889633|title=Garth Brooks sells 51,000 tickets for Edmonton shows|date=December 10, 2016|work=[[CBC News]]|accessdate=September 24, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Ed Sheeran]] | United Kingdom | 2004–present<ref name="Allmusic: Ed Sheeran (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/ed-sheeran-mn0002639628/biography|title=Allmusic: Ed Sheeran (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=February 24, 2018}}</ref> | 2011<ref name="Allmusic: Ed Sheeran (Biography)"/> | Pop / Folk pop <ref name="Allmusic: Ed Sheeran (Biography)"/> | <small>{{ntsh|161.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 161.9 million'''| * US: 76.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 350,000<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 8.6 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 44.660 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.691 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 9.240 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 8.750 million<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 330,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 2.940 million<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 920,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 1.360 million<ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 3.050 million<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 655,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 180,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> * BEL: 685,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 370,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 360,000<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 1.320 million<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=https://journalstar.com/entertainment/music/ed-sheeran-becomes-ivor-novello-board-member/article_69646f57-7973-55cd-9c72-2e0c46795cec.html|title=Ed Sheeran becomes Ivor Novello board member|work=[[Lincoln Journal Star]]|date=March 25, 2019|accessdate=March 25, 2019}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope="row" | [[Eagles (band)|Eagles]] | United States | 1971–1980, 1994–present<ref name="Allmusic: Eagles (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/eagles-mn0000144847/biography|title=Allmusic: Eagles (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1972<ref name="Allmusic: Eagles (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Eagles (Biography)"/> | <small>{{ntsh|149.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 149.6 million'''| * US: 127.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 925,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.235 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 2.040 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 4.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.395 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="ARIA: ARIA Albums Chart (19/01/2015)">{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/3208|title=ARIA: ARIA Albums Chart (19/01/2015)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=January 17, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150403105654/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/3208|archivedate=April 3, 2015|df=mdy-all}}</ref> * [[NVPI|NLD]]: 540,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 230,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * [[IFPI Denmark|DEN]]: 185,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 290,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 124,749<ref name="Finnish Certifications"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 352,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/suburbs/aurora-beacon-news/lifestyles/ct-abn-heartache-tonight-0727-story.html|title=RiverEdge offers Eagles tribute band, fireworks makeup date July 27|last=Randall G.|first=Mielke|date=July 18, 2018|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=July 18, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Billy Joel]] | United States | 1964–present<ref name="Allmusic: Billy Joel (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/billy-joel-mn0000085915/biography|title=Allmusic: Billy Joel (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1971<ref name="Allmusic: Billy Joel (Biography)"/> | Pop / Rock<ref name="Allmusic: Billy Joel (Biography)"/> |<small>{{ntsh|118.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 118.2 million'''| * US: 102.350 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w090620.html|title=RIAJ: Digital Certifications (May 2009)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=April 14, 2012|archive-date=2011-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011182014/http://riaj.or.jp/data/others/chart/w090620.html|url-status=dead}}</ref> * GER: 1.250 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 6.115 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 925,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.275 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.687{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 162,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=https://www.bostonglobe.com/arts/music/2018/01/23/billy-joel-will-back-fenway-august/K4YNVmPE6QB7DiEb31qMPK/story.html|title=Billy Joel will be back at Fenway in August|last=Shanahan|first=Mark|date=January 23, 2018|work=[[Boston Globe]]|accessdate=January 27, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[U2]] | Ireland | 1976–present<ref name="Allmusic: U2 (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/u2-mn0000219203/biography|title=Allmusic: U2 (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1980<ref name="Allmusic: U2 (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: U2 (Biography)"/> |<small>{{ntsh|109.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 109.7 million'''| * US: 53.1 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.450 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 5.525 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 19.620 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 5.225 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 7.155 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 4.412 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2797|title=ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (22/09/2014)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=September 20, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141108092907/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2797|archivedate=November 8, 2014|df=mdy-all}}</ref> * [[Associação Brasileira dos Produtores de Discos|BRA]]: 2.675 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 945,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 980,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 2.295 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 515,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 568,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Forårets guld- og platincertificeringer"/><ref name="Pladebranchen.08 offentliggøres i dag">{{cite web|url=http://ifpi.dk/?q=content%2Fpladebranchen08-offentligg%C3%B8res-i-dag|title=Pladebranchen.08 offentliggøres i dag|work=[[IFPI Denmark]]|date=November 2, 2005|accessdate=November 29, 2018|archive-date=2018-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616203942/http://ifpi.dk/?q=content%2Fpladebranchen08-offentligg%C3%B8res-i-dag|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 696,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 835,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 806,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 750,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 522,500{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 370,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 235,460<ref name="Finnish Certifications"/> * IRE: 316,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 775,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=https://www.irishtimes.com/life-and-style/people/former-u2-manager-paul-mcguinness-cracking-crime-on-the-c%C3%B4te-d-azur-1.2237369|title=Former U2 manager Paul McGuinness: Cracking crime on the Côte d’Azur|last=Marlowe|first=Lara|date=June 7, 2015|work=[[The Irish Times]]|accessdate=October 8, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Phil Collins]] | United Kingdom | 1980–2011, 2015–present<ref name="Allmusic: Phil Collins (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/phil-collins-mn0000337119/biography|title=Allmusic: Phil Collins (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1981<ref name="Allmusic: Phil Collins (Biography)"/> | Rock / [[Progressive rock]] / [[Adult contemporary music|Adult contemporary]]<ref name="Allmusic: Phil Collins (Biography)"/> | <small>{{ntsh|89.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 89.9 million'''| * US: 39.850 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 800,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 13.8 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 16.050 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 6.410 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.375 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.522{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 1.370 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.050 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 2.150 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 245,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 145,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=5&y=2005&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 05-2005)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 4, 2019}}</ref> * SWI: 973,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 1.044 million<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 330,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 440,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 182,581<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 132,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2015/10/29/entertainment/phil-collins-ends-retirement-feat/|title=Phil Collins' fans rejoice: Artist announces end of retirement|last=Payne|first=Ed|date=October 29, 2015|work=[[CNN]]|accessdate=October 30, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Aerosmith]] | United States | 1970–present<ref name="Allmusic: Aerosmith (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/aerosmith-mn0000604852/biography|title=Allmusic: Aerosmith (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1973<ref name="Allmusic: Aerosmith (Biography)"/> | Hard rock<ref name="Allmusic: Aerosmith (Biography)"/> | <small>{{ntsh|85.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 85.6 million'''| * US: 70.250 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2.7 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 2 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.710 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 225,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.950 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 225,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite news|url=http://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1990/singles-chart|title=1990 ARIA Singes Chart: Annual Charts|work=ARIA|accessdate=June 30, 2017}}</ref> * BRA: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 260,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 135,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 145,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 230,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 338,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 101,722<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=https://www.wral.com/aerosmith-is-headed-to-las-vegas/17771270/|title=Aerosmith is headed to Las Vegas|last=Melas|first=Chloe|date=August 15, 2018|work=[[WRAL-TV]]|accessdate=August 15, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[ABBA]] | [[Sweden]] | 1972–1982<ref name="Allmusic: ABBA (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/abba-mn0000922728/biography|title=Allmusic: ABBA (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ankeny|first=Jason|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1972<ref name="Allmusic: ABBA (Biography)"/> | Pop / [[Disco]]<ref name="Allmusic: ABBA (Biography)"/> |<small>{{ntsh|63.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 63.7 million'''| * US: 12.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.5 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=683|title=RIAJ: The Record: July 2001 (Gold Album-Page 8)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|archive-date=2015-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222141258/http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=683|url-status=dead}}</ref><ref name="RIAJ: Gold and Platinum Database (February 2009)">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/200902.html|title=RIAJ: Gold and Platinum Database (February 2009)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915165357/http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/200902.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * GER: 10.450 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 20.530 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.750 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.785 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 6.127 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="ABBA's Australian certifications at Billboard Magazine (September 8, 1979 issue)">{{cite book|url=https://books.google.com/?id=6CMEAAAAMBAJ&pg=PT46&lpg=PT46&dq=abba+platinum+australia&q=abba%20platinum%20australia|title=ABBA's Australian certifications at Billboard Magazine (September 8, 1979 issue)|work=Billboard|date=September 8, 1979|accessdate=April 25, 2010|author1=Nielsen Business Media, Inc}}</ref> * BRA: 275,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.390 million{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.005 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWE: 800,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 600,000{{efn|name=cert}}<ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=25&y=2004&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 25-2004)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=51&y=2008&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 51-2008)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=52&y=2008&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 52-2011)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref> * SWI: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 260,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 238,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 380,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 656,319<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 297,500{{efn|name=cert}}<ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/><ref>{{Cite news|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2489|title=The Official NZ Music Charts: Top 40 Albums (28 April 2014)|work=[[Recorded Music NZ]]|accessdate=March 17, 2015|archive-date=2017-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170704123057/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2489|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=1422|title=The Official NZ Music Charts: Top 40 Albums (19 March 2007)|work=[[Recorded Music NZ]]|accessdate=March 17, 2015|archive-date=2019-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028155440/https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=1422|url-status=dead}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=http://www.chronicle.lu/category/things-to-see-do/27952-abba-tribute-announced-for-river-moselle|title=ABBA Tribute Announced for River Moselle|last=|first=|date=January 19, 2019|work=The Luxembourg Chronicle|accessdate=February 4, 2019}}</ref><br/>100 million<ref>{{cite news|url=http://www.registercitizen.com/general-news/20100316/abba-hollies-genesis-enter-rock-hall-in-nyc-bash|title=ABBA, Hollies, Genesis enter Rock Hall in NYC bash|date=March 16, 2010|work=[[List of newspapers published by 21st Century Media|The Register Citizen of Torrington]]|accessdate=April 16, 2013|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630052657/http://www.registercitizen.com/general-news/20100316/abba-hollies-genesis-enter-rock-hall-in-nyc-bash|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Frank Sinatra]] | United States | 1935–1995<ref name="Allmusic: Frank Sinatra (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/frank-sinatra-mn0000792507/biography|title=Allmusic: Frank Sinatra (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1939<ref name="Allmusic: Frank Sinatra (Biography)"/> | Pop / [[Swing music|Swing]]<ref name="Allmusic: Frank Sinatra (Biography)"/> | <small>{{ntsh|37.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 37.7 million'''| * US: 28.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 5.685 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 650,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 315,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="1993 ARIA Album Chart">{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1993/albums-chart|title=1993 ARIA Album Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * BRA: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 110,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 130,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * ARG: 188,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=http://www.euronews.com/2016/01/13/exhibition-traces-of-the-life-of-an-american-icon-frank-sinatra|title=Exhibition traces of the life of an American icon: Frank Sinatra|date=January 13, 2016|work=[[Euronews]]|accessdate=June 28, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Barbra Streisand]] | United States | 1960–present<ref name="Allmusic: Barbra Streisand (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/barbra-streisand-mn0000855531/biography|title=Allmusic: Barbra Streisand (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1963<ref name="Allmusic: Barbra Streisand (Biography)"/> | Pop / Adult contemporary<ref name="Allmusic: Barbra Streisand (Biography)"/> | <small>{{ntsh|98.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 98.2 million'''| * US: 82.450 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 750,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 5.825 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.150 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.650 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.152 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 710,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 120,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * FIN: 186,501{{efn|name=cert}}<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 142,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|145 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/live-music-reviews/10094172/Barbra-Streisand-O2-Arena-review.html|title=Barbra Streisand, O2 Arena, review|work=[[The Daily Telegraph]]|date=June 2, 2013|accessdate=June 24, 2017|last=Helen Brown|first=Helen}}</ref> |- ! scope="row" | [[Justin Bieber]] | Canada<br />United States | 2008–present<ref name="Allmusic: Justin Bieber (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/justin-bieber-mn0002165952/biography|title=Allmusic: Justin Bieber (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Matt|last=Collar|accessdate=March 24, 2016}}</ref> | 2009<ref name="Allmusic: Justin Bieber (Biography)"/> | Pop / Teen pop, Dance pop<ref name="Allmusic: Justin Bieber (Biography)"/> | <small>{{ntsh|156.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 156.2 million'''| * US: 104.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 850,000 <ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 4.2 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 21.525 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.098<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 5.860 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 5.005 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 870,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 2.045 million<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 900,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 2.020 million<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 2.7 million<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 115,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 2.970 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/> * BEL: 450,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * POL: 370,000<ref name="Polish Certifications"/> * AUT: 155,000<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 652,500<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|140 million<ref>{{cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2018/11/justin-bieber-confirms-he-is-a-married-man/|title=Justin Bieber confirms he is a ‘married man’|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard of Nigeria]]|date=November 24, 2018|accessdate=November 24, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bruce Springsteen]] | United States | 1972–present<ref name="Allmusic: Bruce Springsteen (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bruce-springsteen-mn0000530745/biography|title=Allmusic: Bruce Springsteen (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1973<ref name="Allmusic: Bruce Springsteen (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Bruce Springsteen (Biography)"/> | <small>{{ntsh|103.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 103.2 million'''| * US: 76.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.325 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.805 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.887 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.362 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 740,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 650,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.730 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 810,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 255,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref name="Guld og platin i april">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-april-0|title=Guld og platin i april|work=[[IFPI Denmark]]|date=May 27, 2009|accessdate=June 6, 2014|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621042754/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-april-0|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 155,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 290,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 449,800<ref name="Finnish Certifications"/> * IRE: 189,500{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 375,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|135 million<ref>{{cite news|url=https://globalnews.ca/news/4702940/springsteen-on-broadway-movie-trailer/|title=Bruce Springsteen releases moving trailer for one-man show ‘Springsteen On Broadway’|work=[[Global News]]|date=November 27, 2018|accessdate=November 27, 2018|last=Wallis|first=Adam}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kanye West]] | United States | 1996–present<ref name="Allmusic: Kanye West (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/kanye-west-mn0000361014/biography|title=Allmusic: Kanye West (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Jason|last=Birchmeier|accessdate=May 27, 2014}}</ref> | 2004<ref name="Allmusic: Kanye West (Biography)"/> | Hip-hop / Electronic / Pop rock<ref name="Allmusic: Kanye West (Biography)"/> | <small>{{ntsh|133.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 133.3 million'''| * US: 110.750 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000<ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201010.html|title=RIAJ: Gold/Platinum database: October 2010|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915132526/http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201010.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * GER: 1.350<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 16.760 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 1.180 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.135 million<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 185,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 160,000<ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 605,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=2&y=2009&list=t40|title=Hitlisten.nu: Track Top-40 (Uge 02-2009)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref> * NZ: 112,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|132 million<ref>{{cite news|first=Javier|last=Encalada|title=UPDATED: (Inflatable) Kanye has arrived at Splendour|url=https://www.northernstar.com.au/news/a-10m-sculpture-of-kanye-wests-sad-face-will-head-/3186316/|work=[[The Northern Star]]|date=July 19, 2017|accessdate=July 25, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bruno Mars]] | United States | 2004–present<ref name="Allmusic: Bruno Mars (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bruno-mars-mn0001032082/biography|title=Allmusic: Bruno Mars (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=David|last=Jeffries|accessdate=January 26, 2015}}</ref> | 2010<ref name="Allmusic: Bruno Mars (Biography)"/> | Pop rock / R&B<ref name="Allmusic: Bruno Mars (Biography)"/> | <small>{{ntsh|154.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 154.9 million'''| * US: 114.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.2 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 3.6 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 17 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.950 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 5.240 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 6.265 million<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 775,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 490,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 440,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 525,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=12&y=2011&list=t40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 12-2011)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=January 26, 2015}}</ref> * SWI: 415,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 1.050 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2018"/> * BEL: 360,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 180,000<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 592,500<ref name="New Zealand's Certifications"/> * [[Philippine Association of the Record Industry|PHL]]: 330,000<ref>{{cite web|url=http://www.pari.com.ph/awardsgoldplatinum.html|title=PARI: List of PARI Gold, Platinum & Diamond Awardees|work=[[Philippine Association of the Record Industry]]|publisher=PARI|accessdate=August 30, 2015}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|130 million<ref>{{cite news|first=Nicky|last=VanValkenburgh|title=Exclusive Preview: Rio 2' flies high|url=http://www.greenvilleonline.com/story/life/family/parent/2014/04/11/upstate-parent-rio/7611939/|work=[[The Greenville News]]|date=April 11, 2014|accessdate=July 30, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lady Gaga]] | United States | 2005–present<ref name="Allmusic: Lady Gaga (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/lady-gaga-mn0000994823/biography|title=Allmusic: Lady Gaga (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=September 9, 2013}}</ref> | 2008<ref name="Allmusic: Lady Gaga (Biography)"/> | Pop / Dance / Electronic<ref name="Allmusic: Lady Gaga (Biography)"/> | <small>{{ntsh|110}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 110 million'''| * [[Recording Industry Association of America|US]]: 72.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 5.4 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 4.1 million<ref name="BVMI Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 13.585 million<ref name="BPI certifications"/> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 2.620 million<ref name="SNEP Certifications"/> * [[Music Canada|CAN]]: 2.64 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 3.565 million<ref name="Australian Certifications"/> * [[Associação Brasileira dos Produtores de Discos|BRA]]: 470,000<ref name="PMB Certifications"/> * [[NVPI|NLD]]: 130,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 1.150{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 490,000<ref name="Spanish Certifications"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: 680,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * [[IFPI Denmark|DEN]]: 515,000<ref name="Certificeringer marts – maj 2010"/><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 445,000<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 420,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2018"/> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 345,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 227,500<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 150,000<ref name="Polish Certifications"/> * [[Irish Recorded Music Association|IRE]]: 165,000<ref name="Irish certification-database"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 412,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|124 million<ref>{{cite web|url=https://www.adelaidenow.com.au/lady-gaga-and-robbie-williams-leave-adelaide-off-australian-tour-itineraries/news-story/0deff4e81726a8fc58c706331a08c4ec|title=Lady Gaga and Robbie Williams leave Adelaide off Australian tour itineraries|first=Sam|last=Kelton|work=[[The Advertiser (Adelaide)|The Advertiser of Adelaide]]|date=February 20, 2014|accessdate=October 12, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Metallica]] | United States | 1981–present<ref name="Allmusic: Metallica (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/metallica-mn0000446509/biography|title=Allmusic: Metallica (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1983<ref name="Allmusic: Metallica (Biography)"/> | Heavy metal / [[Thrash metal]]<ref name="Allmusic: Metallica (Biography)"/> | <small>{{ntsh|101.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 101.7 million'''| * US: 73.3 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 900,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 9.525 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.935 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 940,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.885 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.637 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref name="ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (07/10/2013)">{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/1569|title=ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (07/10/2013)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=September 6, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140906203553/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/1569|archivedate=September 6, 2014|df=mdy-all}}</ref> * BRA: 380,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 460,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 205,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 420,000<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 675,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 365,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 560,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 430,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 874,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 385,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 340,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 735,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat&nbsp;– IFPI Finland|FIN]]: 530,676<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 315,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|120 million<ref>{{cite news|url=http://www.arkansasonline.com/news/2018/feb/26/metallica-sets-north-little-rock-stop-2019-tour/|title=Metallica sets 2019 North Little Rock stop on latest tour|work=[[Arkansas Democrat-Gazette]]|date=February 26, 2018|accessdate=May 3, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bee Gees]] | United Kingdom <br>Australia<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=_NNmFiUnSmUC&pg=PA2006-IA448#v=onepage&q&f=false|page=448|title=The Encyclopedia of Popular Music|author=Colin Larkin|publisher=Omnibus Press|date=27 May 2011|isbn=9780857125958}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=i6RMBAAAQBAJ&pg=PA283|page=283|title=Rock 'N' Roll Gold Rush|author=Maury Dean|publisher=Algora Publishing|date=2003|isbn=9780875862071}}</ref> | 1963–2003<br />2009–2012<ref name="Allmusic: Bee Gees (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bee-gees-mn0000043714/biography|title=Allmusic: Bee Gees (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Eder|first=Bruce|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1963<ref name="Allmusic: Bee Gees (Biography)"/> | Pop / Disco<ref name="Allmusic: Bee Gees (Biography)"/> |<small>{{ntsh|69.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 69.3 million'''| * US: 42.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ: The Record: July 1996">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=827|title=RIAJ: The Record: July 1996 (Page 5)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304091612/http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=827|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=817|title=RIAJ: The Record: November 1996 (Page 4)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304113620/http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=817|url-status=dead}}</ref> * GER: 6.675 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.565 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.215 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.187 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 540,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWI: 415,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 188,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 380,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|120 million<ref>{{cite news|first=Hollie|last=McKay|title=Barry Gibb honors brothers at sold out show, reveals Bee Gees' best song|url=http://www.foxnews.com/entertainment/2014/06/05/barry-gibb-honors-brothers-at-sold-out-show-reveals-bee-gees-best-song.html|work=[[Fox News Channel]]|date=June 5, 2014|accessdate=February 22, 2017}}</ref> |- |} === 10 കോടിയ്ക്കും 11.9 കോടിയ്ക്കും ഇടയിൽ === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> |[[Drake (musician)|Drake]] File:Katy_Perry_DNC_July_2016_(cropped).jpg|[[Katy Perry]] File:Maroon_5_2016.jpg|[[Maroon 5]] File:Jay-Z @ Shawn 'Jay-Z' Carter Foundation Carnival (crop 2).jpg|[[Jay-Z]] File:Adele 2016.jpg|[[Adele]] File:Chris Brown (6936274970).jpg|[[Chris Brown]] File:Lil Wayne (23513397583).jpg|[[Lil Wayne]] </gallery> <!--When adding to this page, please ensure that your claims are sourced. This means that you must provide the location of the claim. All sources must be published by third party reliable sources. It cannot be pages in Wikipedia or forums on web pages nor can they be Artists' official sites. Unsourced additions will be removed immediately--> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| Artist ! scope="col" style="width:122px;"| Country / Market ! scope="col" style="width:122px;"| Period active ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| Genre ! scope="col" style="width:325px;"| [[Music recording sales certification|Total certified units]]<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| Claimed sales |- ! scope="row" | [[Drake (musician)|Drake]] | Canada | 2001–present<ref name="Allmusic: Drake (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/drake-mn0001035294/biography|title=Allmusic: Drake (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andy|last=Kellman|accessdate=September 26, 2018}}</ref> | 2009<ref name="Allmusic: Drake (Biography)"/> | Hip-hop / R&B / Pop<ref name="Allmusic: Drake (Biography)"/> | <small>{{ntsh|267.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 267.4 million'''| * US: 219.4 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 2.050 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 26.8 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.199 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 7.280 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.325 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 290,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 1.295 million<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 500,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 1.190 million<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 1.505<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * MEX: 960,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/media/set/?set=a.974694689321809&type=3|title=AMPROFON: Certificaciones 2018 (September)|publisher=[[AMPROFON]]|accessdate=September 14, 2018}}</ref> * BEL: 235,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * NZ: 390,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|107 million<ref>{{cite news|url=https://leadership.ng/2019/02/19/drake-buys-400000-diamond-encrusted-iphone-case/|title=Drake Buys $400,000 Diamond Encrusted Iphone Case|first=Chinwe|last=Madugba|work=[[Leadership (newspaper)|Leadership of Nigeria]]|date=February 19, 2019|accessdate=February 19, 2019}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope="row" | [[Maroon 5]] | United States | 1994–present<ref name="Allmusic: Maroon 5 (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/maroon-5-mn0000285232/biography|title=Allmusic: Maroon 5 (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andrew|last=Leahey|accessdate=November 20, 2017}}</ref> | 2002<ref name="Allmusic: Maroon 5 (Biography)"/> | Pop rock / Funk rock / Dance-pop<ref name="Allmusic: Maroon 5 (Biography)"/> | <small>{{ntsh|112.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 112.7 million'''| * US: 79.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 2.550<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.860 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.042<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 4.405 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.5 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 1.050 million<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 965,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 310,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 850,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 672,500{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/> * MEX: 3.605 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)">{{cite web|url=https://www.facebook.com/pg/CertificacionesAmprofon/photos/?ref=page_internal|title=AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)|publisher=[[AMPROFON]]|accessdate=June 27, 2019}}</ref> * BEL: 105,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * NZ: 375,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|101 million<ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/super-bowl-53-maroon-5-halftime-5537250/|title=Maroon 5 to play Super Bowl halftime show|first=Reuters|last=Reporter|work=[[The Indian Express]]|date=January 14, 2019|accessdate=January 14, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Katy Perry]] | United States | 2001–present<ref name="Allmusic: Katy Perry (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/katy-perry-mn0000859589/biography|title=Allmusic: Katy Perry (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andrew|last=Leahey|accessdate=March 5, 2014}}</ref> | 2008<ref name="Allmusic: Katy Perry (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: Katy Perry (Biography)"/> | <small>{{ntsh|139.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 139.2 million'''| * US: 105 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 3.8 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 13.210 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 867,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 6.320 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 5.3 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 685,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 790,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 180,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 600,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 235,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * SWI: 160,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 960,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2018"/> * BEL: 135,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 247,500<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 360,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-television-americanidol-perry/pop-star-katy-perry-to-join-abcs-american-idol-reboot-idUSKCN18C2PS|title=Pop star Katy Perry to join ABC's 'American Idol' reboot|work=[[Reuters]]|first=Piya|last=Sinha-Roy|date=May 17, 2017|accessdate=June 15, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Jay-Z]] | United States | 1996–present<ref name="Allmusic: Jay-Z (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/jay-z-mn0000224257/biography|title=Allmusic: Jay-Z (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Jason|last=Birchmeier|accessdate=February 20, 2014}}</ref> | 1996<ref name="Allmusic: Jay-Z (Biography)"/> | Hip-hop<ref name="Allmusic: Jay-Z (Biography)"/> | <small>{{ntsh|109.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 109.7 million'''| * US: 91.2 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.050 million<ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 2 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.520 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 400,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.730 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.260<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 215,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 130,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 140,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * BEL: 100,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/music/concerts/jay-z-reclaims-hip-hop-throne-v-festival-hylands-park-review/|title=Jay Z reclaims the hip-hop throne: V Festival, Hylands Park, review|first=James|last=Lachno|work=[[The Daily Telegraph]]|date=August 21, 2017|accessdate=February 3, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Adele]] | United Kingdom | 2006–present<ref name="Allmusic: Adele (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/adele-mn0000503460/biography|title=Allmusic: Adele (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Davis|last=Jeffries|accessdate=December 4, 2015}}</ref> | 2008<ref name="Allmusic: Adele (Biography)"/> | Pop, soul<ref name="Allmusic: Adele (Biography)"/> | <small>{{ntsh|108.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 108.2 million'''| * US: 61 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.7 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 21.550 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 7.360 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.955 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 1.310 million<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 380,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 1.570 million{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 800,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 320,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 1.032 million<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * MEX: 1.750 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/> * SWI: 510,000<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 795,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * POL: 300,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 151,639<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 622,500<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/music/ct-adele-united-center-review-20160710-column.html|title=Adele's best conversation is with her band at United Center|first=Greg Kot|last=Kot|work=[[Chicago Tribune]]|date=July 11, 2016|accessdate=July 11, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chris Brown]] | United States | 2005–present<ref name="Allmusic: Chris Brown (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/chris-brown-mn0000266063/biography|title=Allmusic: Chris Brown (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andy|last=Kellman|accessdate=February 26, 2018}}</ref> | 2005<ref name="Allmusic: Chris Brown (Biography)"/> | Pop / R&B, Hip-hop <ref name="Allmusic: Chris Brown (Biography)"/> | <small>{{ntsh|108}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 108 million'''| * US: 88.550 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 500,000<ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 450,000<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 12.7 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 970,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.8 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 570,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 140,000<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 330,000<ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 382,500<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * MEX: 360,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/> * NZ: 275,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=https://www.thelocal.fr/20190122/american-singer-chris-brown-arrested-in-paris-on-suspicion-of-rape|title=American singer Chris Brown 'arrested in Paris on suspicion of rape'|work=[[The Local]]|date=January 22, 2019|accessdate=January 22, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lil Wayne]] | United States | 1996–present<ref name="Allmusic: Lil Wayne (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/lil-wayne-mn0000272689/biography|title=Allmusic: Lil Wayne (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=David|last=Jeffries|accessdate=December 8, 2015}}</ref> | 1999<ref name="Allmusic: Lil Wayne (Biography)"/> | Hip-hop<ref name="Allmusic: Lil Wayne (Biography)"/> | <small>{{ntsh|102.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 102.3 million'''| * US: 97.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 300,000<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.1 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 100,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 320,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 630,000<ref name="Australian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://beta.latimes.com/business/realestate/hot-property/la-fi-hotprop-lil-wayne-miami-mansion-sold-20170621-story.html|title=Lil Wayne gets $10 million for Miami Beach home with skate park and shark lagoon|first=Neal|last=Leitereg|work=[[Los Angeles Times]]|date=June 21, 2017|accessdate=January 10, 2018}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope="row" | [[Beyoncé]] | United States | 1997–present<ref name="Allmusic: Beyonce (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/beyonc%C3%A9-mn0000761179/biography|title=Allmusic: Beyonce (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andrew|last=Leahey|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 2002<ref name="Allmusic: Beyonce (Biography)"/><ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/artist/_/beyonce/|title=Official Charts Company: Beyoncé|publisher=Official Charts Company|accessdate=April 17, 2014}}</ref> | R&B / Pop<ref name="Allmusic: Beyonce (Biography)"/> | <small>{{ntsh|93.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 93.1 million'''| * US: 63.950 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.7 million <ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 1.550 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 17.270 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 560,000<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="Certifications Albums – Année 2013"/> * CAN: 1.635 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.290 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 390,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 340,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.230 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="PROMUSICAE: Conciones Top 20 Anual 2007">{{cite web|url=http://www.promusicae.es/files/imagenes/file/TOP20ANO2007DESCARGASCANCIONESYTONOS.PDF|title=PROMUSICAE: Conciones Top 20 Anual 2007|language=Spanish|publisher=[[PROMUSICAE]]|accessdate=2014-11-13|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130621054947/http://www.promusicae.es/files/imagenes/file/TOP20ANO2007DESCARGASCANCIONESYTONOS.PDF|archivedate=June 21, 2013}}</ref> * SWE: 120,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 372,500<ref name="Certificeringer marts – maj 2010"/><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=5&y=2009&list=t40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 05-2009)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=4&y=2010&list=t40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 04-2010)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref> * SWI: 165,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 110,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> * BEL: 135,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * POL: 110,000<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 210,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-people-beyonce/beyonces-father-confirms-the-birth-of-her-twins-in-twitter-message-idUSKBN199047|title=Beyonce's father confirms the birth of her twins in Twitter message|first=Bernie|last=Woodall|work=[[Reuters]]|date=June 18, 2017|accessdate=August 8, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Coldplay]] | United Kingdom | 1996–present<ref name="Allmusic: Coldplay (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography|title=Allmusic: Coldplay (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andrew|last=Leahey|accessdate=December 18, 2015}}</ref> | 1999<ref name="Allmusic: Coldplay (Biography)"/> | Alternative rock, Pop rock, Pop<ref name="Allmusic: Coldplay (Biography)"/> | <small>{{ntsh|86.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 86.6 million'''| * US: 31.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 750,000<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 4.850 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 27.545 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.013<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.585 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.865 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 340,000<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 390,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 3.075 million{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.030 million<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 750,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 1,064 million<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * SWI: 570,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 1.890 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/> * ARG: 528,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 765,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 197,500<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 320,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * IRE: 210,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 345,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=https://www.thewestonmercury.co.uk/what-s-on/latest-films-reviews/win-tickets-to-see-coldplay-film-in-weston-super-mare-1-5772613|title=Win tickets to see Coldplay film in Weston|first=Sam|last=Frost|work=[[The Weston & Somerset Mercury]]|date=November 9, 2018|accessdate=November 9, 2018|archive-date=2019-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509022751/https://www.thewestonmercury.co.uk/what-s-on/latest-films-reviews/win-tickets-to-see-coldplay-film-in-weston-super-mare-1-5772613|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[B'z]] | Japan | 1988–present<ref name="Allmusic: B'z (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bz-mn0000316445/biography|title=Allmusic: B'z (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Alexey|last=Eremenko|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1988<ref name="Allmusic: B'z (Biography)"/> | Rock / Pop rock / Hard rock<ref name="Allmusic: B'z (Biography)"/> | <small>{{ntsh|85.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 85.9 million'''| * JPN: 85.95 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref name="Japan's 1 Million Seller Database">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/f/data/others/mil.html|title=年度別ミリオンセラー一覧 (Million Seller List by Year)|publisher=Recording Industry Association of Japan|language=Japanese|accessdate=November 8, 2015}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.rafu.com/2017/10/meeting-of-the-masters/|title=Meeting of the Masters|work=[[Rafu Shimpo]]|first=Mikey Hirano|last=Culross|date=October 11, 2017|accessdate=December 1, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bon Jovi]] | United States | 1983–present<ref name="Allmusic: Bon Jovi (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bon-jovi-mn0000069534/biography|title=Allmusic: Bon Jovi (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1983<ref name="Allmusic: Bon Jovi (Biography)"/> | Hard rock / [[Glam metal]]<ref name="Allmusic: Bon Jovi (Biography)"/> | <small>{{ntsh|85.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 85.4 million'''| * US: 49.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 4.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 5.650 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.890 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 825,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 4.735 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.030 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20080220-0000/issue935.pdf|title=ARIA Report 28th January 2008 (Issue 935)|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 8, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mediafire.com/view/?pg9xv4quxb41n8w|title=Bon Jovi's Australian certifications sent by ARIA team|work=ARIA|accessdate=May 18, 2015|archive-date=2015-08-22|archive-url=https://archive.today/20150822134305/https://www.mediafire.com/view/?pg9xv4quxb41n8w|url-status=dead}}</ref> * BRA: 435,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 710,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 210,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.620 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 365,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * SWI: 1.275 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 358,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 290,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 725,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 422,500<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 210,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://news.sky.com/story/jon-bon-jovi-touring-is-much-more-civil-now-11517364|title=Jon Bon Jovi: Touring is much more civil now|work=[[Sky News]]|date=October 4, 2018|accessdate=October 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Linkin Park]] | United States | 1996–present<ref name="Allmusic: Linkin Park (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/linkin-park-mn0000289599/biography|title=Allmusic: Linkin Park (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andrew|last=Leahey|accessdate=August 8, 2017}}</ref> | 2000<ref name="Allmusic: Linkin Park (Biography)"/> | Alternative rock / Nu metal / Rap rock<ref name="Allmusic: Linkin Park (Biography)"/> | <small>{{ntsh|85.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 85.4 million'''| * US: 62.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.550 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 6.2 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.445 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.025<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.330 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.485 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 595,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 850,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 175,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 165,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 385,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * SWI: 435,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 225,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> * BEL: 140,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 260,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 220,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 120,469<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 252,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/chester-bennington-linkin-park-lead-singer-fans-death-suicide-childhood-chris-cornell-nu-metal-a7858551.html|title=Chester Bennington: Lead singer of Linkin Park remembered|work=[[The Independent]]|first=Phil|last=Shaw|date=July 25, 2017|accessdate=August 8, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Fleetwood Mac]] | United Kingdom<br /> United States | 1967–present<ref name="Allmusic: Fleetwood Mac (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/fleetwood-mac-mn0000182900/biography|title=Allmusic: Fleetwood Mac (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1968<ref name="Allmusic: Fleetwood Mac (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: Fleetwood Mac (Biography)"/> | <small>{{ntsh|83.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 83.2 million'''| * US: 56.250 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 3.5 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 15.345 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 800,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * AUS: 2.767 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * CAN: 2.950 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * NLD: 590,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWI: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * NZ: 572,500{{efn|name=cert}}<ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/><ref>{{cite news|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=1231|title=The Official New Zealand Music Charts: 29 June 2003|work=[[Recording Industry Association of New Zealand]]|accessdate=August 4, 2014|date=June 29, 2003|archive-date=2017-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170704125955/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=1231|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2269|title=The Official New Zealand Music Charts: 16 September 2013|work=[[Recording Industry Association of New Zealand]]|accessdate=August 4, 2014|date=September 16, 2013|archive-date=2015-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919232801/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2269|url-status=dead}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-awards-grammys-musicares/bill-clinton-repays-a-favor-to-fleetwood-mac-at-musicares-ceremony-idUSKBN1FG05X|title=Bill Clinton repays a favor to Fleetwood Mac at MusiCares ceremony|first=Jill|last=Serjeant|work=[[Reuters]]|date=January 27, 2018|accessdate=January 27, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Britney Spears]] | United States | 1998–present<ref name="Allmusic: Britney Spears (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/britney-spears-mn0000628467/biography|title=Allmusic: Britney Spears (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1998<ref name="Allmusic: Britney Spears (Biography)"/> | Pop / Dance / [[Dance-pop]]<ref name="Allmusic: Britney Spears (Biography)"/> | <small>{{ntsh|82.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 82.7 million'''| * US: 46.2 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2.1 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ: Digital Certifications (January 2014)"/> * GER: 5.350 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.150 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.732 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.680 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.165 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 380,000<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 665,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 990,000<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 1.010 million<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin i april (01/05/2008)">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content/guld-og-platin-i-april|title=Guld og platin i april (01/05/2008)|work=[[IFPI Denmark]]|date=May 1, 2008|accessdate=June 6, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140308132532/http://ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-april|archivedate=2014-03-08|url-status=live}}</ref> * SWI: 485,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 1.175 million{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 248,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 935,000<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 365,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 210,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 143,627<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 240,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/newsbeat/article/37105479/britney-spears-to-perform-at-mtv-video-music-awards-for-first-time-in-10-years|title=Britney Spears to perform at MTV Video Music Awards for first time in 10 years|work=[[BBC News]]|date=August 17, 2016|accessdate=February 2, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Rod Stewart]] | United Kingdom | 1964–present<ref name="Allmusic: Rod Stewart (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/rod-stewart-mn0000293896/biography|title=Allmusic: Rod Stewart (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Rod Stewart (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: Rod Stewart (Biography)"/> | <small>{{ntsh|80.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 80.2 million'''| * US: 44.650 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 3.8 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 19.490 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.8 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 4.055 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.610 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 980,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 290,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWE: 440,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 524,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 220,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * IRE: 195,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2016/06/18/sir-rod-stewart-i-was-conceived-in-an-anderson-bomb--shelter-dur/|title=Sir Rod Stewart: 'I was conceived in an Anderson bomb shelter during the Second World War'|first=Hannah|last=Furness|work=[[The Daily Telegraph]]|date=June 18, 2016|accessdate=January 3, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Backstreet Boys]] | United States | 1993–present<ref name="Allmusic: Backstreet Boys (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/backstreet-boys-mn0000765595/biography|title=Allmusic: Backstreet Boys (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1995<ref name="Allmusic: Backstreet Boys (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: Backstreet Boys (Biography)"/> | <small>{{ntsh|76.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 76.5 million'''| * US: 44.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 5.4 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/2001.html |script-title=ja:年度別ミリオンセラー一覧　2001年 |trans-title=2001 Million Seller List|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103051544/http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/2001.html|archivedate=November 3, 2013}}</ref> * GER: 7 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 4.875 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 325,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.510 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.855 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 1.625 million<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 830,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 1.850 million<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 655,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 165,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=4&y=2001&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 04-2001)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=3&y=2002&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 03-2002)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref> * SWI: 415,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 1.475 million{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 740,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 325,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 300,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 171,390<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 132,500<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.irishexaminer.com/breakingnews/entertainment/backstreet-boys-star-nick-carter-heartbroken-after-wife-suffers-miscarriage-868148.html|title=Backstreet Boys star Nick Carter ‘heartbroken’ after wife suffers miscarriage|first=Press|last=Association|work=[[Irish Examiner]]|date=September 11, 2018|accessdate=September 11, 2018|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221151329/https://www.irishexaminer.com/breakingnews/entertainment/backstreet-boys-star-nick-carter-heartbroken-after-wife-suffers-miscarriage-868148.html|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Guns N' Roses]] | United States | 1985–present<ref name="Allmusic: Guns N' Roses (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/guns-n-roses-p4416/biography|title=Allmusic: Guns N' Roses (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=December 15, 2011}}</ref> | 1987<ref name="Allmusic: Guns N' Roses (Biography)"/> | Hard rock / Heavy metal<ref name="Allmusic: Guns N' Roses (Biography)"/> | <small>{{ntsh|76.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 76.9 million'''| * US: 48.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.7 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.1 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.650 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.520 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.410{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref name="ARIA: ARIA Albums Chart (19/01/2015)"/> * BRA: 1.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 705,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 710,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 450,000<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWE: 485,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=28&y=2006&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 28-2006)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=August 8, 2018}}</ref> * SWI: 365,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 760,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 1.248 million{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 165,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 365,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 160,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * IRE: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 270,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.khaleejtimes.com/guns-n-roses-at-ad-grand-prix|title=Guns N' Roses at AD Grand Prix|work=[[Khaleej Times]]|date=May 8, 2018|accessdate=May 8, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[George Strait]] | United States | 1981–present<ref name="Allmusic: George Strait (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/george-strait-mn0000944084/biography|title=Allmusic: George Strait (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=June 8, 2014}}</ref> | 1984<ref name="Allmusic: George Strait (Biography)"/> | Country<ref name="Allmusic: George Strait (Biography)"/> | <small>{{ntsh|72.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 72.8 million'''| * US: 72.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * CAN: 705,000<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.upi.com/Entertainment_News/Music/2015/09/23/George-Strait-debuts-new-single-ahead-of-forthcoming-album/8591443038111/|title=George Strait debuts new single ahead of forthcoming album|first=Annie|last=Martin|work=[[United Press International]]|date=September 23, 2015|accessdate=October 11, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Eric Clapton]] | United Kingdom | 1962–present<ref name="Allmusic: Eric Clapton (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/eric-clapton-mn0000187478/biography|title=Allmusic: Eric Clapton (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=William|last=Ruhlmann|accessdate=December 15, 2018}}</ref> | 1970<ref name="Allmusic: Eric Clapton (Biography)"/> | Rock, Blues<ref name="Allmusic: Eric Clapton (Biography)"/> | <small>{{ntsh|70.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 70.7 million'''| * US: 47.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 3.950 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 3.030 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.190 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.475 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.275 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.045 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 715,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 745,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 700,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 320,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * SWI: 385,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 420,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 145,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 129,679{{efn|name=cert}}<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 102,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.koeln.de/koeln/was_ist_los/topevents/eric_clapton_711602.html|title=Eric Clapton|language=German|work=koeln.de|date=July 2, 2018|accessdate=December 15, 2018|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215224156/https://www.koeln.de/koeln/was_ist_los/topevents/eric_clapton_711602.html|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Neil Diamond]] | United States | 1966–present<ref name="Allmusic: Neil Diamond (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/neil-diamond-mn0000864209/biography|title=Allmusic: Neil Diamond (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1966<ref name="Allmusic: Neil Diamond (Biography)"/> | Pop / Rock<ref name="Allmusic: Neil Diamond (Biography)"/> |<small>{{ntsh|68.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 68.9 million'''| * US: 55.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.370 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 1.725 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.085 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="1996 ARIA Album Chart">{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1996/albums-chart|title=1996 ARIA Album Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * NLD: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * NZ: 132,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://news.sky.com/story/neil-diamond-to-stop-touring-after-parkinsons-diagnosis-11219060|title=Neil Diamond to stop touring after Parkinson's diagnosis|work=[[Sky News]]|date=January 23, 2018|accessdate=January 24, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Santana (band)|Santana]] | United States | 1966–present<ref name="Allmusic: Santana (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/santana-mn0000295756/biography|title=Allmusic: Santana (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=William|last=Ruhlmann|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Santana (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Santana (Biography)"/> | <small>{{ntsh|65.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 65.3 million'''| * US: 50.295 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 2.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.080 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.510 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.660 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 855,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 375,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 540,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 375,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 405,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 158,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 145,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 205,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 135,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=http://www.jacksonville.com/entertainment/music/2017-10-19/echoes-woodstock-santana-one-few-big-names-still-road|title=Echoes of Woodstock: Santana one of the few big names still on the road|work=[[The Florida Times-Union]]|first=Tom|last=Szaroleta|date=October 19, 2017|accessdate=October 19, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Prince (musician)|Prince]] | United States | 1976–2016<ref name="Allmusic: Prince (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/prince-mn0000361393/biography|title=Allmusic: Prince (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1978<ref name="Allmusic: Prince (Biography)"/> | [[Funk]] / R&B / Pop / Soul / Rock<ref name="Allmusic: Prince (Biography)"/> | <small>{{ntsh|65.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 65.1 million'''| * US: 48.950 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 2.4 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.245 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.110 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.120{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 670,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 700,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 100,000<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 182,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-music-prince/purple-reigns-at-london-exhibition-charting-princes-career-idUSKBN1CV2CN|title=Purple reigns at London exhibition charting Prince's career|first=Mark|last=Hanrahan|work=[[Reuters]]|date=October 26, 2017|accessdate=October 26, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kenny Rogers]] | United States | 1958–present<ref name="Allmusic: Kenny Rogers (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/kenny-rogers-mn0000069986/biography|title=Allmusic: Kenny Rogers (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Vinopal & Erlewine|first=David & Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1975<ref name="Allmusic: Kenny Rogers (Biography)"/> | Country / Pop<ref name="Allmusic: Kenny Rogers (Biography)"/> | <small>{{ntsh|61.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 61.6 million'''| * US: 54.050 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w090720.html|title=RIAJ: Digital Certifications (June 2009)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915155927/http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w090720.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * UK: 2.720 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 4.6 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 100,000{{efn|name=cert}}<ref>{{cite web|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=August 1, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.aria.com.au/pages/AlbumAccreds2015.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2015 Albums|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=August 1, 2015}}</ref> * SPA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/business-39784924|title=Kenny Rogers prepares to hang up his microphone|work=[[BBC News]]|date=May 7, 2017|last=Gordon|first=Dave|accessdate=December 24, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Paul McCartney]] | United Kingdom | 1960–present<ref name="Allmusic: Paul McCartney (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/paul-mccartney-mn0000029884/biography|title=Allmusic: Paul McCartney (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1970<ref name="Allmusic: Paul McCartney (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Paul McCartney (Biography)"/> | <small>{{ntsh|61.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 61.6 million'''| * US: 41.450 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.525 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 13.465 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.305 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.955 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 465,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * SPA: 640,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWE: 210,000{{efn|name=cert}}<ref name="Sverige Toplistan: Sök"/><ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.se/wp/wp-content/uploads/guld-platina-1987-1998.pdf|title=IFPI Sweden: Certifications for 1987–1998|publisher=IFPI Sweden|accessdate=April 17, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110616145338/http://www.ifpi.se/wp/wp-content/uploads/guld-platina-1987-1998.pdf|archivedate=June 16, 2011}}</ref> * DEN: 210,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://ftw.usatoday.com/2013/12/paul-mccartney-brooklyn-nets-tshirt|title=Paul McCartney wanted a free Brooklyn Nets T-shirt more than anything|first=Chris|last=Strauss|work=[[USA Today]]|date=December 17, 2013|accessdate=February 21, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Simon & Garfunkel]] | United States | 1956–2004<ref name="Allmusic: Simon & Garfunkel (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/simon-garfunkel-mn0000038936/biography|title=Allmusic: Simon & Garfunkel (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Unterberger|first=Richie|accessdate=February 27, 2018}}</ref> | 1964<ref name="Allmusic: Simon & Garfunkel (Biography)"/> | Folk rock<ref name="Allmusic: Simon & Garfunkel (Biography)"/> | <small>{{ntsh|59.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 59.7 million'''| * US: 42.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 700,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 2.325 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.080 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 1.425 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 390,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * AUT: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 163,350{{efn|name=cert}}<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.kidderminstershuttle.co.uk/news/10081485.The_singer_with_Art/|title=The singer with Art|first=Andy|last=Welch|work=[[The Shuttle]]|date=December 1, 2012|accessdate=February 27, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Janet Jackson]] | United States | 1982–present<ref name="Allmusic: Janet Jackson (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/janet-jackson-mn0000208774/biography|title=Allmusic: Janet Jackson (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1982<ref name="Allmusic: Janet Jackson (Biography)"/> | R&B / Pop<ref name="Allmusic: Janet Jackson (Biography)"/> | <small>{{ntsh|52.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 52.5 million'''| * US: 39.750 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.6 million {{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.4 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 4.760 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.475 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.460 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.155{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 400,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 150,000<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 170,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.lehighvalleylive.com/entertainment/index.ssf/2017/05/janet_jackson_will_finally_mak.html|title=Janet Jackson finally plans to make up postponed Bethlehem concert|first=Andrew|last=Doerfler|work=[[The Express-Times]]|date=May 2, 2017|accessdate=May 8, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Julio Iglesias]] | Spain | 1968–present<ref name="Allmusic: Julio Iglesias (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/julio-iglesias-mn0000102985/biography|title=Allmusic: Julio Iglesias (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1968<ref name="Allmusic: Julio Iglesias (Biography)"/> | [[Latin pop|Latin]]<ref name="Allmusic: Julio Iglesias (Biography)"/> | <small>{{ntsh|51.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 51.2 million'''| * US: 11 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 800,000{{efn|name=cert}}<ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=WQ8EAAAAMBAJ&lpg=PA108&dq=Gold%20and%20Platinum%20certifications%20in%20Spain&pg=PA110#v=onepage&q=Gold%20and%20Platinum%20certifications%20in%20Spain&f=false|title=Julio Iglesias 30th Anniversary|work=Billboard|accessdate=September 23, 2011|date=May 27, 2000|publisher=Nielsen Business Media, Inc}}</ref> * GER: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 1.620 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * FRA: 6.1 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * CAN: 1.5 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 505,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * BRA: 12.475 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * NLD: 1.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * ITA: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * SPA: 8.7 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * SWE: 290,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * MEX: 2.975 million{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * ARG: 3.220 million{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * BEL: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * FIN: 131,636{{efn|name=cert}}<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.ctvnews.ca/julio-iglesias-was-a-bad-singer-at-start-of-his-career-1.928203|title=Julio Iglesias was a 'bad singer' at start of his career|work=[[CTV News]]|date=August 24, 2012|accessdate=March 17, 2016|last=Staff|first=CTVNews.ca|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221151327/https://www.ctvnews.ca/julio-iglesias-was-a-bad-singer-at-start-of-his-career-1.928203|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chicago (band)|Chicago]] | United States | 1967–present<ref name="Allmusic: Chicago (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/chicago-mn0000110161/biography|title=Allmusic: Chicago (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Chicago (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: Chicago (Biography)"/> | <small>{{ntsh|48.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 48.4 million'''| * US: 44.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/f/data/cert/hs.html|title=RIAJ: Digital downloads: February 2014|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015}}</ref> * GER: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 1.490 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 1.865 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * NLD: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.rollingstone.com/music/news/5-things-you-didnt-know-about-chicago-20160408|title=5 Things You Didn't Know About Chicago|work=[[Rolling Stone]]|date=April 8, 2016|accessdate=July 25, 2017|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135854/https://www.rollingstone.com/music/news/5-things-you-didnt-know-about-chicago-20160408|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Dire Straits]] | United Kingdom | 1977–1995<ref name="Allmusic: Dire Straits (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/dire-straits-mn0000167517/biography|title=Allmusic: Dire Straits (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1978<ref name="Allmusic: Dire Straits (Biography)"/> | Rock <ref name="Allmusic: Dire Straits (Biography)"/> | <small>{{ntsh|47.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 47.3 million'''| * US: 15.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 3.750 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 12.4 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 5.3 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.575 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.190 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 900,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 535,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.380 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 360,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 1 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 471,530<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 155,000{{efn|name=cert}}<ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.thecourier.co.uk/fp/lifestyle/entertainment/music/rocktalk/516848/dire-straits-reunion-not-horizon-says-band-founder-john-illsley-ahead-tayside-gigs/|title=Dire Straits reunion ‘not on the horizon’, says band founder John Illsley ahead of Tayside gigs|first=Michael|last=Alexander|work=[[The Courier (Dundee)|The Courier of Dundee]]|date=October 20, 2017|accessdate=March 13, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bob Dylan]] | United States | 1959–present<ref name="Allmusic: Bob Dylan (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bob-dylan-mn0000066915/biography|title=Allmusic: Bob Dylan (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1963<ref name="Allmusic: Bob Dylan (Biography)"/> | [[Folk music|Folk]] / Rock<ref name="Allmusic: Bob Dylan (Biography)"/> | <small>{{ntsh|45.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 45.7 million'''| * US: 35.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 625,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 6.330 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 800,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.5 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 480,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWI: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * NZ: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.irishtimes.com/culture/music/bob-dylan-makes-no-mention-of-nobel-prize-at-las-vegas-concert-1.2829616|title=Bob Dylan makes no mention of Nobel prize at Las Vegas concert|work=[[The Irish Times]]|date=October 14, 2016|accessdate=July 28, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Def Leppard]] | United Kingdom | 1977–present<ref name="Allmusic: Def Leppard (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/def-leppard-mn0000193320/biography|title=Allmusic: Def Leppard (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1979<ref name="Allmusic: Def Leppard (Biography)"/> | Hard rock / Heavy metal<ref name="Allmusic: Def Leppard (Biography)"/> | <small>{{ntsh|42.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 42.3 million'''| * US: 36.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * UK: 1.960 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 200,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 2.995 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 385,000<ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{cite web|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20060720-0000/issue850.pdf|title=ARIA Report Issue #850|publisher=ARIA|date=June 19, 2006|accessdate=February 11, 2010}}</ref> * SWE: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-south-east-wales-22280880|title=Def Leppard sponsor Rhiwbina rugby under-10s in Cardiff|date=April 29, 2013|first=Kevin|last=Leonard|work=[[BBC News]]|accessdate=May 28, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cher]] | United States | 1964–present<ref name="Allmusic: Cher (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/cher-mn0000107090/biography|title=Allmusic: Cher (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Eder|first=Bruce|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1965<ref name="Allmusic: Cher (Biography)"/> | Pop / Rock / Dance / Folk<ref name="Allmusic: Cher (Biography)"/> | <small>{{ntsh|41.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 41.3 million'''| * US: 21.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.175 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 6.770 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.525 million{{efn|name=cert}}<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.380 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.530 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{Cite news|url=http://www.mediafire.com/view/?xaij7r71ngxbgqe|title=Cher's Australia's certifications sent by ARIA team|work=ARIA|accessdate=February 26, 2013|archive-date=2013-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20131103173028/https://www.mediafire.com/view/?xaij7r71ngxbgqe|url-status=dead}}</ref> * BRA: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 375,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/><ref>{{Cite news|url=http://www.americanradiohistory.com/hd2/IDX-Business/Music/Archive-Cash-Box-IDX/60s/1967/CB-1967-02-04-OCR-Page-0058.pdf|title=Cash Box magazine: Cash Box Great Britain (Issue February 4, 1967 page 58)|work=[[Cashbox (magazine)|Cashbox]]|date=February 4, 1967|accessdate=January 9, 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.americanradiohistory.com/Archive-Cash-Box/60s/1967/CB-1967-02-04.pdf|title=Cash Box magazine: Cash Box Great Britain (PDF of Full Issue February 4, 1967 page 58)|work=[[Cashbox (magazine)|Cashbox]]|date=February 4, 1967|accessdate=January 9, 2017}}</ref> * ITA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Billboard magazine: Believe in the Album (Issue January 22, 2000 page 2)">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=sA0EAAAAMBAJ&lpg=PP1&hl=es&pg=PP2#v=onepage&q&f=false|title=Billboard magazine: Believe in the Album (Issue January 22, 2000 page 2)|work=Billboard|date=January 22, 2000|accessdate=November 17, 2012}}</ref> * SPA: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/><ref name="Billboard magazine: Believe in the Album (Issue January 22, 2000 page 2)"/> * SWE: 850,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * SWI: 295,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * DEN: 370,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Billboard magazine: Believe in the Album (Issue January 22, 2000 page 2)"/> * ARG: 106,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * BEL: 275,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/> * AUT: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 150,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.mediafire.com/view/b1l57842fpfp59p/NZ_chart_book_Cher.pdf|title=Scapolo, Dean (2007). The Complete New Zealand Music Charts 1966–2006|publisher=[[RIANZ]]|accessdate=April 7, 2014}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/theater/news/ct-ent-cher-musical-chicago-20170927-story.html|title=Believe: 'The Cher Show' to premiere in Chicago|work=[[Chicago Tribune]]|date=September 28, 2017|accessdate=September 28, 2017|first=Chris|last=Jones}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genesis (band)|Genesis]] | United Kingdom | 1967–1999<br />2006–present<ref name="Allmusic: Genesis (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/genesis-mn0000199995/biography|title=Allmusic: Genesis (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Eder|first=Bruce|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Genesis (Biography)"/> | [[Progressive rock]] / [[Pop rock]]<ref name="Allmusic: Genesis (Biography)"/> |<small>{{ntsh|40.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 40.2 million'''| * US: 21.650 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 5.875 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.325 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.460 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 805,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * NLD: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWE: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/news/book-excerpt-phil-collins-not-dead-yet/|title=Book excerpt: Phil Collins' "Not Dead Yet"|work=[[CBS News]]|date=October 22, 2016|accessdate=June 24, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Olivia Newton-John]] | Australia | 1966–present<ref name="Allmusic: Olivia Newton-John (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/olivia-newton-john-mn0000473554/biography|title=Allmusic: Olivia Newton-John (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1966<ref name="Allmusic: Olivia Newton-John (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: Olivia Newton-John (Biography)"/> | <small>{{ntsh|35.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 35.9 million'''| * US: 27 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.950 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.025 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1991/singles-chart|title=1991 ARIA Singles Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * NLD: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.theaustralian.com.au/business/media/newtonjohns-new-battle-with-cancer-25-years-after-initial-diagnosis/news-story/a4b6814c50741afff4b6aebb885225f5|title=Newton-John's new battle with cancer 25 years after initial diagnosis|work=[[The Australian]]|date=June 1, 2017|accessdate=June 18, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[James Taylor]] | United States | 1968–present<ref name="Allmusic: James Taylor (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/james-taylor-mn0000204386/biography|title=Allmusic: James Taylor (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=November 7, 2015}}</ref> | 1970<ref name="Allmusic: James Taylor (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: James Taylor (Biography)"/> | <small>{{ntsh|36.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 36.1 million'''| * US: 35.250 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 655,000{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.cbsnews.com/news/james-taylor-on-career-kennedy-center-honors/|title=James Taylor on career, Kennedy Center Honors|work=[[CBS News]]|date=December 28, 2016|accessdate=July 24, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Stevie Wonder]] | United States | 1961–present<ref name="Allmusic: Stevie Wonder (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/stevie-wonder-mn0000622805/biography|title=Allmusic: Stevie Wonder (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1962<ref name="Allmusic: Stevie Wonder (Biography)"/> | [[Funk music|Funk]] / R&B / Soul<ref name="Allmusic: Stevie Wonder (Biography)"/> |<small>{{ntsh|35.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 35.5 million'''| * US: 21.650 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.050 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.785 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.550 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * NLD: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=http://www.nola.com/music/index.ssf/2015/01/stevie_wonders_songs_in_the_ke.html|title=Stevie Wonder's 'Songs in the Key of Life' tour coming to New Orleans|first=Keith|last=Spera|work=[[The Times-Picayune]]|date=January 15, 2015|accessdate=November 12, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[David Bowie]] | United Kingdom | 1962–2016<ref name="Allmusic: David Bowie (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/david-bowie-mn0000531986/biography|title=Allmusic: David Bowie (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=January 11, 2016}}</ref> | 1967<ref name="Allmusic: David Bowie (Biography)"/> | [[Art rock]] / Glam rock / Pop<ref name="Allmusic: David Bowie (Biography)"/> | <small>{{ntsh|34.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 34.8 million'''| * US: 13.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 525,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 13.895 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.380 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.315 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 635,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="1990 ARIA Album Chart"/> * NLD: 465,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 445,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 170,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * NZ: 142,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.belfasttelegraph.co.uk/life/rebel-rebel-we-profile-singing-legend-david-bowie-34329294.html|title=Rebel, rebel: We profile singing legend David Bowie|first=Andy|last=Gill|work=[[The Belfast Telegraph]]|date=January 2, 2016|accessdate=January 11, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tina Turner]] | United States | 1955–present<ref name="Allmusic: Tina Turner (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/tina-turner-mn0000597309/biography|title=Allmusic: Tina Turner (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Bush|first=John|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1975<ref name="Allmusic: Tina Turner (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: Tina Turner (Biography)"/> | <small>{{ntsh|33.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 33.8 million'''| * US: 12.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 6.050 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.585 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.135 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.560 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 480,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 565,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 700,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 330,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 565,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 630,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 241,954<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://time.com/3597835/tina-turner-unpublished-photos/|title=Tina Turner: Unpublished Photos of the Queen of Rock 'n' Roll|work=[[Time (magazine)|Time]]|date=November 10, 2014|accessdate=May 9, 2015|last=Ben|first=Cosgrove|archive-date=2019-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190601055141/http://time.com/3597835/tina-turner-unpublished-photos/|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Linda Ronstadt]] | United States | 1967–present<ref name="Allmusic: Linda Ronstadt (Overview)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/linda-ronstadt-mn0000686897/biography|title=Allmusic: Linda Ronstadt (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1968<ref name="Allmusic: Linda Ronstadt (Overview)"/> | Rock / Folk / Country<ref name="Allmusic: Linda Ronstadt (Overview)"/> | <small>{{ntsh|33.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 33.2 million'''| * US: 31.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 435,000{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 665,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-28540954|title=Linda Ronstadt receives White House honour|work=[[BBC News]]|date=July 29, 2014|accessdate=February 14, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Donna Summer]] | United States | 1968–2012<ref name="Allmusic: Donna Summer (Overview)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/donna-summer-mn0000661524/biography|title=Allmusic: Donna Summer (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1974<ref name="Allmusic: Donna Summer (Overview)"/> | Pop / Disco / R&B<ref name="Allmusic: Donna Summer (Overview)"/> | <small>{{ntsh|31}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 31 million'''| * US: 24.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 3.795 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 900,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.550 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.independent.ie/entertainment/music/14-of-the-best-sunshinefilled-songs-that-scream-summer-30271794.html|title=14 of the best sunshine-filled songs that scream Summer|work=[[Irish Independent]]|date=May 16, 2014|accessdate=February 25, 2015|last=Sweeney|first=Eamon}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Beach Boys]] | United States | 1961–present<ref name="Allmusic: The Beach Boys (Overview)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-beach-boys-mn0000041874/biography|title=Allmusic: The Beach Boys (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=John|last=Bush|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1962<ref name="Allmusic: The Beach Boys (Overview)"/> | Rock / Pop / [[Surf music|Surf Rock]]<ref name="Allmusic: The Beach Boys (Overview)"/> | <small>{{ntsh|30.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 30.7 million'''| * US: 25.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.610 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 492,500{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * SPA: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.washingtontimes.com/news/2016/aug/17/beach-boys-member-al-jardine-touring-brian-wilson/|title=The Beach Boys Al Jardine: ‘No, You’re the Greatest’|first=Keith|last=Valcourt|work=[[The Washington Times]]|date=August 17, 2016|accessdate=May 16, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Who]] | United Kingdom | 1964–present<ref name="Allmusic: The Who (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-who-mn0000577627/biography|title=Allmusic: The Who (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Eder & Erlewine|first=Bruce & Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1965<ref name="Allmusic: The Who (Biography)"/> | Rock / Hard rock<ref name="Allmusic: The Who (Biography)"/> | <small>{{ntsh|27.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 27.6 million'''| * US: 22.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 4.605 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 425,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * ITA: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-28087350|title=The Who say UK tour begins 'long goodbye'|work=[[BBC News]]|date=June 30, 2014|accessdate=March 22, 2017|last=Tim|first=Masters}}</ref> |- ! scope="row" | [[Barry White]] | United States | 1972–2003<ref name="Allmusic: Barry White (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/barry-white-mn0000149044/biography|title=Allmusic: Barry White (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Hogen|first=Ed|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1973<ref name="Allmusic: Barry White (Biography)"/> | R&B / Soul<ref name="Allmusic: Barry White (Biography)"/> |<small>{{ntsh|21.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 21.7 million'''| * US: 16.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 3.665 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.1 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * SPA: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * BEL: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://pilotonline.com/entertainment/music/behind-the-groove/article_de49c46d-7985-5e7a-a069-c3bae7cbafcc.html|title=When the Need for You Was Strong: Barry White Introduces Gloria Scott|work=[[The Virginian-Pilot]]|date=February 6, 2013|accessdate=October 26, 2015|last=Ollison|first=Rashod|archive-date=2018-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20181029112224/https://pilotonline.com/entertainment/music/behind-the-groove/article_de49c46d-7985-5e7a-a069-c3bae7cbafcc.html|url-status=dead}}</ref> |} === 8 കോടിയ്ക്കും 9.9 കോടിയ്ക്കും ഇടയിൽ === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> File:Nicki Minaj 3, 2012.jpg|[[Nicki Minaj]] File:Flo_Rida_(6924266548).jpg|[[Flo Rida]] File:ShaniaTwainJunoAwardsMar2011.jpg|[[Shania Twain]] File:P!nk Live 2013.jpg|[[Pink (singer)|Pink]] File:Justin Timberlake by Gage Skidmore 2.jpg|[[Justin Timberlake]] File:Van Halen 2008 (crop).jpg|[[Van Halen]] File:Ayumi Hamasaki 2007.jpg|[[Ayumi Hamasaki]] </gallery> <!--When adding to this page, please ensure that your claims are sourced. This means that you must provide the location of the claim. All sources must be published by third party reliable sources. It cannot be pages in Wikipedia or forums on web pages nor can they be Artists' official sites. Unsourced additions will be removed immediately--> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| Artist ! scope="col" style="width:122px;"| Country / Market ! scope="col" style="width:122px;"| Period active ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| Genre ! scope="col" style="width:325px;"| [[Music recording sales certification|Total certified units]]<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| Claimed sales |- ! scope="row" | [[Shania Twain]] | Canada | 1993–present<ref name="Allmusic: Shania Twain (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/shania-twain-mn0000161808/biography|title=Allmusic: Shania Twain (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1993<ref name="Allmusic: Shania Twain (Biography)"/> | [[Country pop]]<ref name="Allmusic: Shania Twain (Biography)"/> | <small>{{ntsh|77.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 77.4 million'''| * [[Recording Industry Association of America|US]]: 54.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 300,000<ref name="RIAJ certifications"/> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 1.750 million<ref name="BVMI Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 7.695 million<ref name="BPI certifications"/> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 975,000<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * [[Music Canada|CAN]]: 6.880 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 2.360 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * [[Associação Brasileira dos Produtores de Discos|BRA]]: 475,000<ref name="PMB Certifications"/> * [[NVPI|NLD]]: 540,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 100,000<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: 330,000<ref name="Swedish Certifications"/> * [[IFPI Denmark|DEN]]: 210,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 310,000<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 120,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 115,000<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 402,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2017/08/25/dont-impress-much-shania-twain-reveals-brad-pitts-naked-body/|title='That don't impress me much': Shania Twain reveals Brad Pitt's naked body inspired lyrics|work=[[The Daily Telegraph]]|first=Harriet|last=Alexander|date=August 25, 2017|accessdate=August 30, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Pink (singer)|Pink]] | United States | 1995–present<ref name="Allmusic: Pink (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/p%21nk-mn0001878899/biography|title=Allmusic: Pink (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Steve|last=Huey|accessdate=January 6, 2018}}</ref> | 2000<ref name="Allmusic: Pink (Biography)"/> | Pop, Pop rock, R&B<ref name="Allmusic: Pink (Biography)"/> | <small>{{ntsh|73.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 73.1 million'''| * US: 32.225 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 5.825 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 15.365 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.198 million<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 4.330 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 9.975 million<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 215,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 425,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 530,000<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 635,000<ref name="Swiss Certifications"/> * DEN: 336,500<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * MEX: 390,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/> * BEL: 235,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 417,500<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 150,000<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 517,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite news|url=https://6abc.com/entertainment/pink-is-getting-star-on-hollywood-walk-of-fame/5111031/|title=Pink is getting star on Hollywood Walk of Fame|first=Matt|last=O'Donnell|work=[[WPVI-TV]]|date=January 29, 2019|accessdate=January 29, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Carpenters]] | United States | 1969–1983<ref name="Allmusic: Carpenters (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/carpenters-mn0000051909/biography|title=Allmusic: Carpenters (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Carpenters (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: Carpenters (Biography)"/> | <small>{{ntsh|46.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 46.1 million'''| * US: 34.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certification for July 2010"/><ref>{{Cite news|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w100820.html|title=RIAJ: Gold and Platinum database (June 2009)|work=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915104730/http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w100820.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * GER: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.010 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 275,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/karen-carpenter-and-the-mystery-of-the-missing-album/|title=Karen Carpenter and the mystery of the missing album|first=Neil|last=McCormick|work=[[The Daily Telegraph]]|date=February 4, 2016|accessdate=November 28, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lionel Richie]] | United States | 1968–present<ref name="Allmusic: Lionel Richie (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/lionel-richie-mn0000243474/biography|title=Allmusic: Lionel Richie (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1981<ref name="Allmusic: Lionel Richie (Biography)"/> | Pop / R&B<ref name="Allmusic: Lionel Richie (Biography)"/> | <small>{{ntsh|41}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 41 million'''| * US: 28.650 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1.050 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 6.755 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.380 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 260,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=https://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2377|title=ARIA Catalogue Albums Chart (05/05/2014)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=September 6, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140907142933/https://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2377|archivedate=September 7, 2014}}</ref> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 180,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 150,000<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWI: 145,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite news|url=http://www.sundaytimes.lk/190331/magazine/music-news-342561.html|title=New role for Lionel Ritchie with Prince’s Trust|first=Miles|last=Brohier|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times of Sri Lanka]]|date=March 31, 2019|accessdate=March 31, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Earth, Wind & Fire]] | United States | 1969–present<ref name="Allmusic: Earth, Wind & Fire (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/earth-wind-fire-mn0000135273/biography|title=Allmusic: Earth, Wind & Fire (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Steve|last=Huey|accessdate=October 3, 2014}}</ref> | 1971<ref name="Allmusic: Earth, Wind & Fire (Biography)"/> | Funk / R&B / Soul<ref name="Allmusic: Earth, Wind & Fire (Biography)"/> | <small>{{ntsh|36.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 36.4 million'''| * US: 31.8 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w110620.html|title=RIAJ: Digital Certifications (May 2011)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915123442/http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w110620.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://riaj.or.jp/data/others/chart/w130520.html|title=RIAJ: Digital Certifications (April 2013)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810025511/http://riaj.or.jp/data/others/chart/w130520.html|archivedate=August 10, 2013}}</ref> * UK: 3,085 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 500,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 360,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * NLD: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite web|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/music/ct-maurice-white-dead-20160204-column.html|title=Earth, Wind & Fire founder Maurice White dead at 74|work=[[Chicago Tribune]]|first=Greg|last=Kot|date=February 4, 2016|accessdate=October 3, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Johnny Cash]] | United States | 1954–2003<ref name="Allmusic: Johnny Cash (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/johnny-cash-mn0000816890/biography|title=Allmusic: Johnny Cash (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=February 13, 2016}}</ref> | 1956<ref name="Allmusic: Johnny Cash (Biography)"/> | Country / Rock and roll / Gospel<ref name="Allmusic: Johnny Cash (Biography)"/> | <small>{{ntsh|31.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 31.1 million'''| * US: 25.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 550,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.910 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 490,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 522,500{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-25725837|title=More Johnny Cash material will be released says son|work=[[BBC News]]|first=Rebecca|last=Jones|date=January 14, 2014|accessdate=September 13, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Justin Timberlake]] | United States | 1992–present<ref name="Allmusic: Justin Timberlake (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/justin-timberlake-mn0000312890/biography|title=Allmusic: Justin Timberlake (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=February 6, 2018}}</ref> | 2002<ref name="Allmusic: Justin Timberlake (Biography)"/> | Pop, R&B, [[Neo soul]]<ref name="Allmusic: Justin Timberlake (Biography)"/> | <small>{{ntsh|68.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 68.4 million'''| * US: 43.2 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 3.050 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 13.380 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 678,000<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.720 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.520 million<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 105,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 395,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 120,000<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 210,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 575,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * SWI: 250,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 450,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> Five More Hours * BEL: 300,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * POL: 190,000<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 185,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|88 million<ref>{{cite news|url=https://ottawacitizen.com/entertainment/local-arts/from-teen-idol-to-prince-of-pop-5-things-to-love-about-justin-timberlake-as-he-hits-ottawa|title=Concert preview: From teen idol to Prince of Pop: 5 things to love about Justin Timberlake|work=[[Ottawa Citizen]]|first=Lynn|last=Saxberg|date=October 5, 2018|accessdate=October 5, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nicki Minaj]] | United States | 2008–present<ref name="Allmusic: Nicki Minaj (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/nicki-minaj-mn0001013175/biography|title=Allmusic: Nicki Minaj (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=David|last=Jeffries|accessdate=September 9, 2017}}</ref> | 2010<ref name="Allmusic: Nicki Minaj (Biography)"/> | Hip-hop, Pop<ref name="Allmusic: Nicki Minaj (Biography)"/> | <small>{{ntsh|97.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 97.9 million'''| * US: 76.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 450,000<ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 1.150 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.360 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 566,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1,880 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.780 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 310,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 510,000<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 220,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 420,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 250,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 120,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 150,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/> * NZ: 247,500<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|85 million<ref>{{cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/139266-stevie-wonder-mariah-carey-others-to-perform-at-bet-awards.html|title=Stevie Wonder, Mariah Carey, others to perform at BET Awards|first=Micheal|last=Abimboye|work=[[Premium Times]]|date=June 21, 2013|accessdate=September 9, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[R.E.M.]] | United States | 1980–2011<ref name="Allmusic: R.E.M. (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/rem-mn0000325459/biography|title=Allmusic: R.E.M. (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1983<ref name="Allmusic: R.E.M. (Biography)"/> | Alternative rock<ref name="Allmusic: R.E.M. (Biography)"/> | <small>{{ntsh|43.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 43.3 million'''| * US: 21.650 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 4.275 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.765 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.450 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.650 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.030{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 100,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 225,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.1 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 155,000{{efn|name=cert}}<ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 158,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 185,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Irish Recorded Music Association|IRE]]: 127,500{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 105,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> |style="text-align:center;"|85 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/best-rem-songs1/|title=10 of the best R.E.M songs|work=[[The Daily Telegraph]]|first=Lowenna|last=Waters|date=October 12, 2017|accessdate=May 18, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Flo Rida]] | United States | 2007–present<ref name="Allmusic: Flo Rida (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/flo-rida-mn0000921924/biography|title=Allmusic: Flo Rida (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andy|last=Kellman|accessdate=March 14, 2016}}</ref> | 2007<ref name="Allmusic: Flo Rida (Biography)"/> | Hip-hop, [[Hip house]], [[Electronic dance music|EDM]]<ref name="Allmusic: Flo Rida (Biography)"/> | <small>{{ntsh|77.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 77.8 million'''| * US: 55.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 650,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 3.9 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.160 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 225,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.090 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.605 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 360,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 140,000<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 780,000<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 420,000<ref name="Swiss Certifications"/> * DEN: 205,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * MEX: 330,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * AUT: 195,000<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 247,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://www.timesfreepress.com/news/life/entertainment/story/2018/mar/09/flo-rida-dustlynch-bret-michaels-wallflowers/465410/|title=Flo Rida, Dustin Lynch, Bret Michaels, Wallflowers complete Riverbend lineup|work=[[Chattanooga Times Free Press]]|first=Barry|last=Courter|date=March 9, 2018|accessdate=March 14, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Van Halen]] | United States | 1978–present<ref name="Allmusic: Van Halen (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/van-halen-mn0000260206/biography|title=Allmusic: Van Halen (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1978<ref name="Allmusic: Van Halen (Biography)"/> | Hard rock / Heavy metal<ref name="Allmusic: Van Halen (Biography)"/> | <small>{{ntsh|64.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 64.7 million'''| * US: 57.8 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.3 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ: Digital Certifications (January 2014)"/> * GER: 1.5 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 940,000<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 400,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 2.450 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * BRA: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 200,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/6465504/van-halen-first-live-album-david-lee-roth|title=Van Halen to Release First Concert Album With David Lee Roth|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|first=Stacey|last=Anderson|date=February 7, 2015|accessdate=February 11, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Ayumi Hamasaki]] | Japan | 1998–present<ref name="Allmusic: Ayumi Hamasaki (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/ayumi-hamasaki-mn0000758915/biography|title=Allmusic: Ayumi Hamasaki (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Alexey|last=Eremenko|accessdate=January 28, 2017}}</ref> | 1998<ref name="Allmusic: Ayumi Hamasaki (Biography)"/> | [[J-pop]] / Pop / dance / electronic<ref name="Allmusic: Ayumi Hamasaki (Biography)"/> | <small>{{ntsh|64.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 64.3 million'''| * JPN: 64.3 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref name="Japan's 1 Million Seller Database"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://www.oricon.co.jp/news/2015631/full/|title=【オリコン】浜崎あゆみ、ソロ初の総売上5000万枚超え「ファンのみんなの記録」 [First solo artist with over 50 million in sales]|work=[[Oricon]]|date=August 8, 2012|accessdate=January 28, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.oricon.co.jp/pressrelease/98448/|title=15年間ありがとう！「ケータイランキング」発表！アーティスト1位はEXILE、楽曲はGReeeeN「キセキ」～レコチョクのケータイ向け「着うた（R）」「着うたフル（R）」サービス12/15終了|work=[[Oricon]]|date=December 13, 2016|accessdate=January 28, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Red Hot Chili Peppers]] | United States | 1983–present<ref name="Allmusic: Red Hot Chili Peppers (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/red-hot-chili-peppers-mn0000883318/biography|title=Allmusic: Red Hot Chili Peppers (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Greg|last=Prato|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1987<ref name="Allmusic: Red Hot Chili Peppers (Biography)"/> | [[Funk rock]] / Alternative rock<ref name="Allmusic: Red Hot Chili Peppers (Biography)"/> | <small>{{ntsh|60.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 60.8 million'''| * US: 32.250 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2.6 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 3.050 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.695 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.420 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.020 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.625 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1993/singles-chart|title=1993 ARIA Singles Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * BRA: 515,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 660,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 635,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 640,000<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 390,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 405,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * DEN: 227,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/> * BEL: 195,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * ARG: 406,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * AUT: 247,500{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 245,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat&nbsp;– IFPI Finland|FIN]]: 171,951<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 285,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2019-02-18/red-hot-chili-peppers-bassist-flea-entertains-crowd-in-hobart/10820776|title=Red Hot Chili Peppers bassist Flea entertains crowd in Hobart during band's sound problems|work=[[ABC News (Australia)|ABC News of Australia]]|first=Siobhan|last=Galea|date=February 19, 2019|accessdate=February 19, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Foreigner (band)|Foreigner]] | United States<br />United Kingdom | 1976–present<ref name="Allmusic: Foreigner (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/foreigner-mn0000987621/biography|title=Allmusic: Foreigner (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Greg|last=Prato|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1977<ref name="Allmusic: Foreigner (Biography)"/> | Rock / Hard Rock<ref name="Allmusic: Foreigner (Biography)"/> | <small>{{ntsh|49.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 49.3 million'''| * US: 45.1 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1.5 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 1.3 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 400,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 700,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 150,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SWI: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/music/bands-keep-on-rocking-without-key-members-but-is-it-still-the-same/article38282738/|title=Bands keep on rocking without key members. But is it still the same?|first=Brad|last=Wheeler|work=[[The Globe and Mail]]|date=March 13, 2018|accessdate=June 13, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[George Michael]] | United Kingdom | 1981–2016<ref name="Allmusic: George Michael (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/george-michael-mn0000545074/biography|title=Allmusic: George Michael (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Deming|first=Mark|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1984<ref name="Allmusic: George Michael (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: George Michael (Biography)"/> | <small>{{ntsh|49.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 49.9 million'''| * US: 20.8 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 2.4 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 14.750 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.217 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.870 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.205 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.140 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 850,000<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 310,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 400,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=20&y=2004&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (UGE 20-2004|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=January 18, 2017}}</ref> * SWI: 335,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 118,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 315,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 340,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 140,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://www.wcvb.com/article/freedom-singer-george-michael-d-at-53/8535920|title='Freedom' singer and ex-Wham! member George Michael died from heart failure, says manager|first=Abigail|last=Elise|work=[[WCVB-TV]]|date=December 25, 2016|accessdate=December 25, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Doors]] | United States | 1965–1973<ref name="Allmusic: The Doors (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-doors-mn0000114342/biography|title=Allmusic: The Doors (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Richie|last=Unterberger|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1967<ref name="Allmusic: The Doors (Biography)"/> | [[Psychedelic rock]]<ref name="Allmusic: The Doors (Biography)"/> | <small>{{ntsh|48.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 48.2 million'''| * US: 37.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1.750 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 2.240 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.780 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.022 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 100,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 155,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWI: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * AUT: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=https://www.mercurynews.com/2010/04/01/ray-manzarek-discusses-new-doors-documentary-film/|work=[[The Mercury News]]|title=Ray Manzarek discusses new Doors documentary film|first=Jim|last=Harrington|date=April 1, 2010|accessdate=October 7, 2014}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meat Loaf]] | United States | 1968–present<ref name="Allmusic: Meat Loaf (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/meat-loaf-mn0000339624/biography|title=Allmusic: Meat Loaf (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Jason|last=Ankeny|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1977<ref name="Allmusic: Meat Loaf (Biography)"/> | Rock / Hard rock<ref name="Allmusic: Meat Loaf (Biography)"/> | <small>{{ntsh|45.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 45.1 million'''| * US: 25.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 2.350 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 10.565 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 3.380 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.522 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 425,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SWE: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 115,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * AUT: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite web|url=http://www.chron.com/entertainment/article/Reports-Meat-Loaf-collapses-onstage-in-Canada-8283211.php|title=Meat Loaf collapses onstage in Canada|work=[[Houston Chronicle]]|first=Matt|last=Wyatt|date=June 17, 2016|accessdate=June 19, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Reba McEntire]] | United States | 1975–present<ref name="Allmusic: Reba McEntire (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/reba-mcentire-mn0000409968/biography|title=Allmusic: Reba McEntire (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=William|last=Ruhlmann|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1987<ref name="Allmusic: Reba McEntire (Biography)"/> | Country / Country Pop<ref name="Allmusic: Reba McEntire (Biography)"/> | <small>{{ntsh|42.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 42.7 million'''| * US: 41.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * CAN: 850,000<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://news.nationalpost.com/arts/music/three-decades-after-her-first-hit-reba-mcentire-now-60-is-poised-for-a-comeback|title=Three decades after her first hit, Reba McEntire — now 60 — is poised for a comeback|first=Sarah|last=Boesveld|date=April 13, 2015|work=[[National Post]]|accessdate=July 25, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tom Petty]] | United States | 1976–2017<ref name="Allmusic: Tom Petty (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/tom-petty-mn0000612716/biography|title=Allmusic: Tom Petty (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1977<ref name="Allmusic: Tom Petty (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Tom Petty (Biography)"/> | <small>{{ntsh|34.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 34.7 million'''| * US: 31.250 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 500,000<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 1.060 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 1.7 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * SWE: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://www.abc.net.au/news/2017-10-03/tom-petty-dies-key-moments-in-40-year-career/9011182|title=Tom Petty: Highlights from four decades in rock'n'roll|work=[[ABC News (Australia)|ABC News of Australia]]|date=October 3, 2017|accessdate=October 5, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Johnny Hallyday]] | France | 1957–2017<ref name="Allmusic: Johnny Hallyday (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/johnny-hallyday-mn0000255733/biography|title=Allmusic: Johnny Hallyday (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1960<ref name="Allmusic: Johnny Hallyday (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: Johnny Hallyday (Biography)"/> | <small>{{ntsh|27.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 27.9 million'''| * FRA: 27.147 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/><ref name="Certifications Albums – Année 2013"/><ref>{{Cite news|url=http://www.snepmusique.com/wp-content/uploads/2014/02/Certifications_Vid%C3%A9o_2013.pdf|title=Certifications Vidéos – Année 2013|work=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|accessdate=March 3, 2014}}</ref> * SWI: 268,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 540,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://www.billboard.com/articles/news/7717349/johnny-hallyday-battling-cancer|title=Legendary French Singer Johnny Hallyday Is Being Treated for Cancer|first=Lars|last=Brandle|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=March 8, 2017|accessdate=March 18, 2017}}</ref> |} === 7.5 കോടിയ്ക്കും കോടിയ്ക്കും 7.9 ഇടയിൽ === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> File:Journey publicity photo 2013.jpg|[[Journey (band)|Journey]] File:Tim McGraw October 24 2015.jpg|[[Tim McGraw]] File:Black Eyed Peas at Walmart meeting.jpg|[[The Black Eyed Peas]] File:Usher Cannes 2016 retusche.jpg|[[Usher (singer)|Usher]] File:Christina Aguilera Sanremo.jpg|[[Christina Aguilera]] File:Robbie Williams.jpg|[[Robbie Williams]] </gallery> <!--When adding to this page, please ensure that your claims are sourced. This means that you must provide the location of the claim. All sources must be published by third party reliable sources. It cannot be pages in Wikipedia or forums on web pages nor can they be Artists' official sites. Unsourced additions will be removed immediately--> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| Artist ! scope="col" style="width:122px;"| Country / Market ! scope="col" style="width:122px;"| Period active ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| Genre ! scope="col" style="width:325px;"| [[Music recording sales certification|Total certified units]]<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| Claimed sales |- ! scope="row" | [[The Black Eyed Peas]] | United States | 1995–present<ref name="Allmusic: The Black Eyed Peas (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-black-eyed-peas-mn0000091983/biography|title=Allmusic: The Black Eyed Peas (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andy|last=Kellman|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1998<ref name="Allmusic: The Black Eyed Peas (Biography)"/> | Hip-hop / R&B / Dance<ref name="Allmusic: The Black Eyed Peas (Biography)"/> | <small>{{ntsh|59.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 59.4 million'''| * [[Recording Industry Association of America|US]]: 31.4 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 1.250 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 3.3 million<ref name="BVMI Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 11.4 million<ref name="BPI certifications"/> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 2.650 million<ref name="SNEP Certifications"/> * [[Music Canada|CAN]]: 2.7 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 3.270 million<ref name="Australian Certifications"/> * [[Associação Brasileira dos Produtores de Discos|BRA]]: 255,000<ref name="PMB Certifications"/> * [[NVPI|NLD]]: 160,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 365,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 460,000<ref name="Spanish Certifications"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: 300,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * [[IFPI Denmark|DEN]]: 166,000{{efn|name=cert}}<ref name="Certificeringer marts – maj 2010"/><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 460,000<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 390,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 460,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[Irish Recorded Music Association|IRE]]: 135,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 340,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|76 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/the-black-eyed-peas-will-reunite-for-new-album-says-william/|title=The Black Eyed Peas will reunite for new album, says will.i.am|work=[[The Daily Telegraph]]|date=April 6, 2016|accessdate=June 20, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Journey (band)|Journey]] | United States | 1973–present<ref name="Allmusic: Journey (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/journey-mn0000291043/biography|title=Allmusic: Journey (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=William|last=Ruhlmann|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1975<ref name="Allmusic: Journey (Biography)"/> | Rock / Soft rock<ref name="Allmusic: Journey (Biography)"/> | <small>{{ntsh|62.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 62.7 million'''| * US: 59.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w101020.html|title=RIAJ: Digital Certifications (September 2010)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915153303/http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w101020.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * UK: 2 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 725,000<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/av/13646674/watch-again-friday-s-programme|title=Watch again- Friday's programme|work=[[BBC News]] |date=June 3, 2011 |accessdate=May 8, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tim McGraw]] | United States | 1990–present<ref name="Allmusic: Tim McGraw (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/tim-mcgraw-mn0000592954/biography|title=Allmusic: Tim McGraw (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Steve|last=Huey|accessdate=June 9, 2018}}</ref> | 1994<ref name="Allmusic: Tim McGraw (Biography)"/> | Country<ref name="Allmusic: Tim McGraw (Biography)"/> | <small>{{ntsh|61.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 61.8 million'''| * US: 60.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 200,000<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 1.535 million<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/envelope/la-en-mn-songs-tim-mcgraw-20181209-story.html|title=Tim McGraw didn't imagine himself writing a song for the mountain climbing film 'Free Solo' — until he saw it|first=Michael|last=Ordona|work=[[Los Angeles Times]]|date=December 6, 2018|accessdate=December 6, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Usher (singer)|Usher]] | United States | 1991–present<ref name="Allmusic: Usher (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/usher-mn0000303506/biography|title=Allmusic: Usher (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Lynda|last=Lane|accessdate=January 6, 2016}}</ref> | 1994<ref name="Allmusic: Usher (Biography)"/> | R&B / Pop<ref name="Allmusic: Usher (Biography)"/> | <small>{{ntsh|58.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 58.9 million'''| * US: 41.435 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 750,000 <ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 1.150<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.325 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 210,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.730 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.837 million<ref name="Australian Certifications"/> * SWE: 105,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 137,500{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 170,000<ref name="Swiss Certifications"/> * NZ: 150,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/taking-on-a-boxing-icon|title=R&B star Usher toughens up to play boxer Sugar Ray Leonard in Hands Of Stone|first=Alison|last=de Souza|work=[[The Straits Times]]|date=August 24, 2016|accessdate=August 25, 2017|archive-date=2020-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803065941/https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/taking-on-a-boxing-icon|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Christina Aguilera]] | United States | 1993–present<ref name="Allmusic: Christina Aguilera (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/christina-aguilera-mn0000780258/biography|title=Allmusic: Christina Aguilera (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=September 24, 2018}}</ref> | 1999<ref name="Allmusic: Christina Aguilera (Biography)"/> | R&B / Pop / Rock<ref name="Allmusic: Christina Aguilera (Biography)"/> |<small>{{ntsh|58.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 58.2 million'''| * US: 37.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 600,000<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 2.075 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.470 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 575,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.940 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.620 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 100,000<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 170,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 310,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 500,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 220,500{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/> * SWI: 225,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 885,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 100,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 240,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 140,000<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 195,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.getsurrey.co.uk/whats-on/music-nightlife-news/christina-aguilera-announces-wembley-arena-15916697|title=Christina Aguilera announces Wembley Arena show on UK tour and here's how to get tickets|first=Jonathan|last=Yates|work=[[Surrey Advertiser]]|date=March 4, 2019|accessdate=March 4, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[R. Kelly]] | United States | 1989–present<ref name="Allmusic: R. Kelly (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/r-kelly-mn0000319347/biography|title=Allmusic: R. Kelly (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=May 14, 2018}}</ref> | 1991<ref name="Allmusic: R. Kelly (Biography)"/> | R&B / Soul / Hip-hop<ref name="Allmusic: R. Kelly (Biography)"/> | <small>{{ntsh|55.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 55.9 million'''| * US: 46.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1.4 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 5.620 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 825,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 300,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 140,000<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 365,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SWI: 100,000<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 275,000<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/r-kelly-interview-full-coverage-of-the-gayle-king-interview-with-r-kelly-on-cbs-2019-03-08/|title=The Gayle King Interview with R. Kelly|first=Gayle|last=King|work=[[CBS News]]|date=March 9, 2019|accessdate=March 9, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Robbie Williams]] | United Kingdom | 1990–present<ref name="Allmusic: Robbie Williams (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/robbie-williams-mn0000227697/biography|title=Allmusic: Robbie Williams (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=January 27, 2015}}</ref> | 1996<ref name="Allmusic: Robbie Williams (Biography)"/> | Pop rock<ref name="Allmusic: Robbie Williams (Biography)"/> |<small>{{ntsh|54}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 54 million'''| * US: 500,000<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 10.275 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 28.750 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.695 million<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 250,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.905 million<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 1.205 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 385,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 440,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 445,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 676,500{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref name="Forårets guld- og platincertificeringer"/> * SWI: 998,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 1.595 million{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 462,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 600,000<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 917,500<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 140,000<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 235,743<ref name="Finnish Certifications"/> * IRE: 135,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 445,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.ibtimes.co.uk/hidden-success-robbie-williams-ahead-heavy-entertainment-show-album-release-1583342|title=The hidden success of Robbie Williams ahead of Heavy Entertainment Show album release|first=Alicia|last=Adejobi|work=[[International Business Times]]|date=September 26, 2016|accessdate=August 22, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Shakira]] | [[Colombia]] | 1988–present<ref name="Allmusic: Shakira (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/shakira-mn0000790797/biography|title=Allmusic: Shakira (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Steve|last=Huey|accessdate=January 26, 2019}}</ref> | 1995<ref name="Allmusic: Shakira (Biography)"/> | Latin pop / Pop/ Pop rock<ref name="Allmusic: Shakira (Biography)"/> | <small>{{ntsh|52.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 52.3 million'''| * US: 23.520 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 4.750 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 4.9 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.902 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 980,000 <ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.5 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 460,000<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 380,000 <ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 845,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 3.380 million<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 690,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 225,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/> * SWI: 815,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 4.165 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/> * ARG: 716,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 470,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 355,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 215,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 123,950<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.houstonpress.com/music/women-who-should-be-in-the-rock-and-roll-hall-of-fame-11274035|title=Women Who Should Be In The Rock & Roll Hall Of Fame - Shakira|work=[[Houston Press]]|date=April 10, 2019|first=Matthew|last=Keever|accessdate=April 10, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kenny G]] | United States | 1982–present<ref name="Allmusic: Kenny G (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/kenny-g-mn0000068934/biography|title=Allmusic: Kenny G (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Scott|last=Yanow|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1984<ref name="Allmusic: Kenny G (Biography)"/> | [[Smooth jazz]]<ref name="Allmusic: Kenny G (Biography)"/> | <small>{{ntsh|52.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 52.1 million'''| * US: 48.1 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 700,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * UK: 360,000<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 950,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 245,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="1993 ARIA Album Chart"/> * BRA: 1.350 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * SPA: 450,000<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite web|url=https://www.sacbee.com/entertainment/casino/article139871823.html|title=How would you define his music? Kenny G simply says it’s jazz.|first=Mel|last=Shields|work=[[The Sacramento Bee]]|date=March 23, 2017|accessdate=July 25, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tupac Shakur]] | United States | 1991–1996<ref name="Allmusic: 2 Pac (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/2pac-mn0000921895/biography|title=Allmusic: 2 Pac (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephan|last=Erlewine|accessdate=July 9, 2017}}</ref> | 1991<ref name="Allmusic: 2 Pac (Biography)"/> | Hip-hop<ref name="Allmusic: 2 Pac (Biography)"/> | <small>{{ntsh|52.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 52.19 million'''| * US: 46.2 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 650,000<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 4.095 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 820,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 430,000<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1996/singles-chart|title=1996 ARIA Singles Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-40525347|title=Tupac blamed race in Madonna breakup letter|work=[[BBC News]]|date=July 6, 2017|accessdate=July 9, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Enya]] | Ireland | 1982–present<ref name="Allmusic: Enya (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/enya-mn0000988471/biography|title=Allmusic: Enya (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1987<ref name="Allmusic: Enya (Biography)"/> | [[New-age music|New-age]] / [[Celtic music|Celtic]]<ref name="Allmusic: Enya (Biography)"/> | <small>{{ntsh|51.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 51.2 million'''| * US: 26.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 4.6 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.3 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 5.550 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 775,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.540 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.505{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 1.650 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 730,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 1.760 million<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 390,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2001)"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=3&y=2001&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 03-2001)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=2&y=2010&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 02-2010)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ifpi.dk/?q=content%2Fpladebranchen08-offentligg%C3%B8res-i-dag|title=Pladebranchen.08 offentliggøres i dag|work=[[IFPI Denmark]]|date=August 27, 2009|accessdate=November 29, 2019|archive-date=2018-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616203942/http://ifpi.dk/?q=content%2Fpladebranchen08-offentligg%C3%B8res-i-dag|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 370,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 390,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 510,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 185,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 135,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-34614590|title=Enya says tour would be 'very possible'|work=[[BBC News]]|date=October 23, 2015|first=Mark|last=Savage|accessdate=October 27, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Alabama (American band)|Alabama]] | United States | 1972–present<ref name="Allmusic: Alabama (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/alabama-mn0000936206/biography|title=Allmusic: Alabama (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1980<ref name="Allmusic: Alabama (Biography)"/> | Country / Pop rock<ref name="Allmusic: Alabama (Biography)"/> | <small>{{ntsh|48}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 48 million'''| * US: 46.8 million<ref name="RIAA Certifications"/> * CAN: 1.2 million<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-music-alabama/alabama-country-music-star-jeff-cook-suffering-from-parkinsons-idUSKBN17D2MT|title=Alabama country music star Jeff Cook suffering from Parkinson's|work=[[Reuters]]|date=April 12, 2017|first=Jill|last=Serjeant|accessdate=December 17, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nirvana (band)|Nirvana]] | United States | 1987–1994<ref name="Allmusic: Nirvana (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/nirvana-mn0000357406/biography|title=Allmusic: Nirvana (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1990<ref name="Allmusic: Nirvana (Biography)"/> | [[Grunge]] / Alternative rock<ref name="Allmusic: Nirvana (Biography)"/> | <small>{{ntsh|47.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 47.9 million'''| * US: 26.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.3 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.5 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 6.870 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.5 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.970 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.362{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (07/10/2013)"/><ref name="1996 ARIA Album Chart"/><ref>{{Cite news|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20111030-0001/Issue1132.pdf|title=The ARIA Report: 7th November 2011 (Issue No.1132)|work=ARIA|accessdate=January 29, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1992/singles-chart|title=1992 ARIA Singles Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * BRA: 725,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 250,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 450,000<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 380,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 205,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 190,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 475,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 522,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 375,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 230,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 345,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 215,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-25413509|title=Nirvana to be elevated to Rock and Roll Hall of Fame|work=[[BBC News]]|date=December 17, 2013|accessdate=July 30, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bryan Adams]] | Canada | 1979–present<ref name="Allmusic: Bryan Adams (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/ryan-adams-mn0000808336/biography|title=Allmusic: Bryan Adams (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1979<ref name="Allmusic: Bryan Adams (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Bryan Adams (Biography)"/> | <small>{{ntsh|47.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 47.3 million'''| * US: 22 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 650,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.350 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.135 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 650,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 5.120 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.010 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite news|url=http://www.mediafire.com/download/edszgdzat36pl66/Australian+certifications+for+Bryan+Adams.pdf|title=Australian certifications for Bryan Adams|format=PDF|work=ARIA|accessdate=June 13, 2016}}</ref> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 500,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 450,000 {{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 440,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 170,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 805,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 375,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 183,444<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{Cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/theater/ct-ae-pretty-woman-premiere-0311-story.html|title=An exclusive behind the scenes look at the 'Pretty Woman' musical, coming to Chicago|first=Chris|last=Jones|work=[[Chicago Tribune]]|date=March 9, 2018|accessdate=March 21, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bob Seger]] | United States | 1961–present<ref name="Allmusic: Bob Seger (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/bob-seger-mn0000072041/biography|title=Allmusic: Bob Seger (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=October 7, 2018}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Bob Seger (Biography)"/> | Rock / Pop rock / Rock and Roll<ref name="Allmusic: Bob Seger (Biography)"/> | <small>{{ntsh|47.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 47.2 million'''| * US: 44.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 2.560 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.nbc4i.com/news/local-news/bob-seger-s-final-concert-tour-coming-to-columbus-in-2019/1457103295|title=Bob Seger's final concert tour coming to Columbus in 2019|first=NBC4|last=Staff|work=[[WCMH-TV]]|date=September 18, 2018|accessdate=October 7, 2018|archive-date=2019-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425080057/https://www.nbc4i.com/news/local-news/bob-seger-s-final-concert-tour-coming-to-columbus-in-2019/1457103295|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bob Marley]] | [[Jamaica]] | 1962–1981<ref name="Allmusic: Bob Marley (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bob-marley-mn0000071514/biography|title=Allmusic: Bob Marley (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Jason|last=Ankeny|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1975<ref name="Allmusic: Bob Marley (Biography)"/> | [[Reggae]]<ref name="Allmusic: Bob Marley (Biography)"/> | <small>{{ntsh|42}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 42 million'''| * US: 21.850 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.750 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.740 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 4.735 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 600,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 350,000<ref>{{cite web|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|title=ARIA: ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=July 20, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/1169|title=ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (20/05/2013)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=July 20, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222162418/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/1169|archivedate=February 22, 2014|df=}}</ref> * NLD: 420,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 325,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 303,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 376,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 225,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 432,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=http://www.billboard.com/articles/business/6561234/music-and-marketing-genius-of-bob-marley-34-years-after-his-passing|title=The Music and Marketing Genius of Bob Marley, 34 Years After His Passing|first=Patricia|last=Meschino|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=May 11, 2015|accessdate=June 18, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Police]] | United Kingdom | 1977–1986<br>2007–2008<ref name="Allmusic: The Police (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-police-mn0000413524/biography|title=Allmusic: The Police (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=September 10, 2014}}</ref> | 1978<ref name="Allmusic: The Police (Biography)"/> | Pop / Rock<ref name="Allmusic: The Police (Biography)"/> | <small>{{ntsh|39.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 39.6 million'''| * US: 23.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.775 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.760 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.340 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 875,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 407,500{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 250,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * MEX: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 228,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 115,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.scotsman.com/news/interview-sting-on-bringing-his-debut-musical-to-scotland-1-4744945|title=Interview: Sting on bringing his debut musical to Scotland|first=Janet|last=Christie|work=[[The Scotsman]]|date=May 26, 2018|accessdate=May 26, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Barry Manilow]] | United States | 1973–present<ref name="Allmusic: Barry Manilow (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/barry-manilow-mn0000018977/biography|title=Allmusic: Barry Manilow (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Steve|last=Huey|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1973<ref name="Allmusic: Barry Manilow (Biography)"/> | Pop / Soft rock<ref name="Allmusic: Barry Manilow (Biography)"/> | <small>{{ntsh|36.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 36.5 million'''|* US: 33.3 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 2.825 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-21193841|title=Barry Manilow Broadway comeback hit by bronchitis|work=[[BBC News]]|date=January 25, 2013|accessdate=August 4, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kiss (band)|Kiss]] | United States | 1972–present<ref name="Allmusic: Kiss (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/kiss-mn0000084209/biography|title=Allmusic: Kiss (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1974<ref name="Allmusic: Kiss (Biography)"/> | Hard rock / Heavy metal<ref name="Allmusic: Kiss (Biography)"/> | <small>{{ntsh|28}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 28 million'''| * US: 26 million<ref name="RIAA Certifications"/> * CAN: 1.495 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * UK: 100,000<ref name="BPI certifications"/> * AUS: 130,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ARG: 112,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.arkansasonline.com/news/2017/sep/22/rooted-in-enjoyment-20170922/|title=Rooted In Enjoyment|first=Becca|last=Martin-Brown|work=[[Arkansas Democrat-Gazette]]|date=September 22, 2017|accessdate=May 11, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Aretha Franklin]] | United States | 1956–2018<ref name="Allmusic: Aretha Franklin (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/aretha-franklin-mn0000927555/biography|title=Allmusic: Aretha Franklin (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Richie|last=Unterberger|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1961<ref name="Allmusic: Aretha Franklin (Biography)"/> | Soul / Jazz / Blues / R&B<ref name="Allmusic: Aretha Franklin (Biography)"/> | <small>{{ntsh|25.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 25.7 million'''| * US: 23.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 1.840 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 275,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/><br/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/aretha-franklin-will-what-happens-718930/|title=Aretha Franklin’s Estate Is Worth $80 Million. What Happens Now?|first=Amy|last=Wang|work=[[Rolling Stone]]|date=September 5, 2018|accessdate=September 5, 2018}}</ref> |- |} == See also == * [[ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിറ്റഴിക്കപ്പെട്ട ആൽബങ്ങളുടെ പട്ടിക]] * List of best-selling singles * List of best-selling girl groups * List of highest-certified music artists in the United States == അവലംബം == ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} [[വർഗ്ഗം:ജനപ്രിയ സംഗീതം]] oi9ngtloq4npeonazocpal2ce2s4xlz 0 373874 4616168 3814582 2026-04-29T03:17:54Z ~2026-25933-84 217056 /* അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ */ 4616168 wikitext text/x-wiki {{PU|Pallipram Balan}} {{Infobox_Indian_politician |name = പള്ളിപ്രം ബാലൻ |image = |imagesize = |office = [[പന്ത്രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ|പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗം |constituency =[[ഹോസ്ദുർഗ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹോസ്‌ദുർഗ്]] |chiefminister = |term_start = [[2006]] |term_end = [[2011]] |predecessor = എം. കുമാരൻ |successor = മണ്ഡലം ഇല്ലാതായി. |birth_date = {{Birth date|1939|10|10}} |birth_place = [[പള്ളിപ്രം]] |death_date = {{Death date and age|2017|04|29|1939|10|10}} |death_place =[[കണ്ണൂർ]] |alma_mater = |residence = |spouse = |children = |religion = [[ഹിന്ദുമതം]] |party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |website = | footnotes = | date = മേയ് 6 | year = 2017 | source = http://www.niyamasabha.org/codes/members/balanpallipram.pdf നിയമസഭ |}} കേരളത്തിലെ പൊതുപ്രവർത്തകനും സി.പി.ഐ. നേതാവുമായിരുന്നു '''പള്ളിപ്രം ബാലൻ'''. == ജീവിതരേഖ == കറത്തുട്ടി - പാച്ചു ദമ്പതികളുടെ മകനായി 1939 ഒക്ടോബർ 10-ന് [[കണ്ണൂർ ജില്ല]]യിലെ പള്ളിപ്രത്ത് ജനിച്ച ബാലൻ 2017 ഏപ്രിൽ 29 ന് മരിച്ചു. സ്‌കൂൾ കാലം തൊട്ട് തന്നെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം 1953ൽ ബാലസംഘം യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറിയായി രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.reporterlive.com/2017/04/30/380799.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-05-06 |archive-date=2017-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430213947/http://www.reporterlive.com/2017/04/30/380799.html |url-status=dead }}</ref> പാർട്ടിയുടെ നിരവധി സമര പരിപാടികളിൽ മുന്നിൽ നിന്ന് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. == അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ == * 2006-2911 ഹോസ്ദുർഗ്, (ഇന്നത്തെ കാഞ്ഞങ്ങാട്) മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള MLA. * 1996-2005 - കണ്ണൂർ ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ * 1976 - സി.പി.ഐ. സംസ്ഥാന കൗൺസിൽ അംഗം * 1987-1991 - സംസ്ഥാന പട്ടികജാതി പട്ടികവർഗ്ഗ വികസന കോർപ്പപറേഷൻ ചെയർമാൻ * 1973-1974 - എ.ഐ.വൈ.എഫ്. ജില്ലാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി * 1973-1975 - കണ്ണൂർ താലൂക്ക് കമ്മിറ്റി അംഗം * 1970-1975 - വലിയന്നൂർ ബ്രാഞ്ച് സെക്രട്ടറി * 1970-1972 - കണ്ണൂർ താലൂക്ക് സെക്രട്ടറി * കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി * കണ്ണൂർ ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗം * ബി.കെ.എം.യു. സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് * ഓൾ ഇന്ത്യ പീസ് ആൻഡ് സോളിഡാരിറ്റി ഓർഗനൈസേഷൻ സംസ്ഥാന ട്രഷറർ * കേരള ആദിവാസി യൂണിയൻ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * സി പി ഐ ജില്ലാ അസി. സെക്രട്ടറി * സിപിഐ സംസ്ഥാന എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് അംഗം * തളിപ്പറമ്പ് താലൂക്ക് സെക്രട്ടറി * എ.ഐ.വൈ.എഫ്. താലൂക്ക് സെക്രട്ടറി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ! വർഷം !!മണ്ഡലം!! വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||ഭൂരിപക്ഷം |- |2006 || [[ഹോസ്ദുർഗ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹോസ്ദുർഗ്ഗ്]]||[[പള്ളിപ്രം ബാലൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || പി. രാമചന്ദ്രൻ ||[[ഡെമോക്രാറ്റിക് ഇന്ദിര കോൺഗ്രസ് (കരുണാകരൻ)|ഡി.ഐ.സി.]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||34939<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_2006_ST_REP.pdf</ref> |- |1987 ||[[ഹോസ്ദുർഗ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹോസ്ദുർഗ്ഗ്]] ||[[എൻ.മനോഹരൻ മാസ്റ്റർ]] ||[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഐ)|ഐ.എൻ.സി]] [[യു.ഡി.എഫ്.]]|| [[പള്ളിപ്രം ബാലൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||59<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1987_ST_REP.pdf</ref> |- |} == കുടുംബം == എ. പുഷ്‌പയാണ് ഭാര്യ. മക്കൾ: സുനിൽ കുമാർ, ശെൽവൻ == അവലംബം == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:ബാലൻ, പള്ളിപ്രം}} [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:2017-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 29-ന് മരിച്ചവർ]] hov6ohzanzw21946o5t06pbg9kd2rw3 4616169 4616168 2026-04-29T03:18:24Z ~2026-25933-84 217056 /* അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ */ 4616169 wikitext text/x-wiki {{PU|Pallipram Balan}} {{Infobox_Indian_politician |name = പള്ളിപ്രം ബാലൻ |image = |imagesize = |office = [[പന്ത്രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ|പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗം |constituency =[[ഹോസ്ദുർഗ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹോസ്‌ദുർഗ്]] |chiefminister = |term_start = [[2006]] |term_end = [[2011]] |predecessor = എം. കുമാരൻ |successor = മണ്ഡലം ഇല്ലാതായി. |birth_date = {{Birth date|1939|10|10}} |birth_place = [[പള്ളിപ്രം]] |death_date = {{Death date and age|2017|04|29|1939|10|10}} |death_place =[[കണ്ണൂർ]] |alma_mater = |residence = |spouse = |children = |religion = [[ഹിന്ദുമതം]] |party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |website = | footnotes = | date = മേയ് 6 | year = 2017 | source = http://www.niyamasabha.org/codes/members/balanpallipram.pdf നിയമസഭ |}} കേരളത്തിലെ പൊതുപ്രവർത്തകനും സി.പി.ഐ. നേതാവുമായിരുന്നു '''പള്ളിപ്രം ബാലൻ'''. == ജീവിതരേഖ == കറത്തുട്ടി - പാച്ചു ദമ്പതികളുടെ മകനായി 1939 ഒക്ടോബർ 10-ന് [[കണ്ണൂർ ജില്ല]]യിലെ പള്ളിപ്രത്ത് ജനിച്ച ബാലൻ 2017 ഏപ്രിൽ 29 ന് മരിച്ചു. സ്‌കൂൾ കാലം തൊട്ട് തന്നെ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം 1953ൽ ബാലസംഘം യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറിയായി രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.reporterlive.com/2017/04/30/380799.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-05-06 |archive-date=2017-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430213947/http://www.reporterlive.com/2017/04/30/380799.html |url-status=dead }}</ref> പാർട്ടിയുടെ നിരവധി സമര പരിപാടികളിൽ മുന്നിൽ നിന്ന് പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. == അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ == * 2006-2011 ഹോസ്ദുർഗ്, (ഇന്നത്തെ കാഞ്ഞങ്ങാട്) മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള MLA. * 1996-2005 - കണ്ണൂർ ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ * 1976 - സി.പി.ഐ. സംസ്ഥാന കൗൺസിൽ അംഗം * 1987-1991 - സംസ്ഥാന പട്ടികജാതി പട്ടികവർഗ്ഗ വികസന കോർപ്പപറേഷൻ ചെയർമാൻ * 1973-1974 - എ.ഐ.വൈ.എഫ്. ജില്ലാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി * 1973-1975 - കണ്ണൂർ താലൂക്ക് കമ്മിറ്റി അംഗം * 1970-1975 - വലിയന്നൂർ ബ്രാഞ്ച് സെക്രട്ടറി * 1970-1972 - കണ്ണൂർ താലൂക്ക് സെക്രട്ടറി * കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി * കണ്ണൂർ ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗം * ബി.കെ.എം.യു. സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് * ഓൾ ഇന്ത്യ പീസ് ആൻഡ് സോളിഡാരിറ്റി ഓർഗനൈസേഷൻ സംസ്ഥാന ട്രഷറർ * കേരള ആദിവാസി യൂണിയൻ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി * സി പി ഐ ജില്ലാ അസി. സെക്രട്ടറി * സിപിഐ സംസ്ഥാന എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് അംഗം * തളിപ്പറമ്പ് താലൂക്ക് സെക്രട്ടറി * എ.ഐ.വൈ.എഫ്. താലൂക്ക് സെക്രട്ടറി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ! വർഷം !!മണ്ഡലം!! വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||ഭൂരിപക്ഷം |- |2006 || [[ഹോസ്ദുർഗ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹോസ്ദുർഗ്ഗ്]]||[[പള്ളിപ്രം ബാലൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || പി. രാമചന്ദ്രൻ ||[[ഡെമോക്രാറ്റിക് ഇന്ദിര കോൺഗ്രസ് (കരുണാകരൻ)|ഡി.ഐ.സി.]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||34939<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_2006_ST_REP.pdf</ref> |- |1987 ||[[ഹോസ്ദുർഗ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹോസ്ദുർഗ്ഗ്]] ||[[എൻ.മനോഹരൻ മാസ്റ്റർ]] ||[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (ഐ)|ഐ.എൻ.സി]] [[യു.ഡി.എഫ്.]]|| [[പള്ളിപ്രം ബാലൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||59<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1987_ST_REP.pdf</ref> |- |} == കുടുംബം == എ. പുഷ്‌പയാണ് ഭാര്യ. മക്കൾ: സുനിൽ കുമാർ, ശെൽവൻ == അവലംബം == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:ബാലൻ, പള്ളിപ്രം}} [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:2017-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 29-ന് മരിച്ചവർ]] jjon383b5k8eh6nubr9bvzm0s1p6256 0 379671 4616034 4599957 2026-04-28T12:11:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616034 wikitext text/x-wiki {{Infobox protected area|name=അൽടൈൻ-എമെൽ ദേശീയോദ്യാനം|alt_name={{unbulleted list|{{native name|kk|«Алтынемел» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі}}|{{native name|ru|Государственный национальный природный парк «Алтын-Эмель»}}}}|iucn_category=II|photo=Altynemel landscape.jpg|photo_caption=|map=Kazakhstan#West Asia|relief=1|map_caption=|location=[[അൽമാട്ടി മേഖല]], [[കസാക്കിസ്ഥാൻ]]|nearest_city=|coordinates={{coord|44|20|0|N|78|26|0|E|display=inline, title}}|area=460,000 [[Hectare|ha]]|established={{Start date and age|1996|04|10|df=yes}}|embedded={{designation list | embed = yes | designation1 = WHS | designation1_offname = ടുറാനിലെ തണുത്ത ശൈത്യകാല മരുഭൂമികൾ | designation1_date = 2023 <small>(45th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_number = 1693<ref>{{cite web |website=UNESCO World Heritage Centre |url=https://whc.unesco.org/en/list/1693 |title=Cold Winter Deserts of Turan |access-date=2023-09-24}}</ref> | designation1_criteria = ix, x | designation1_type = Natural }}}}[[File:AltynEmeil.jpg|thumb|ആൾട്ടൈൻ-എമെൽ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ സ്റ്റെപ്പി.]] [[കസാഖ്സ്ഥാൻ|കസാഖ്സ്ഥാനിലെ]] ഒരു [[ദേശീയോദ്യാനം|ദേശീയോദ്യാനമാണ്]] '''അൽടൈൻ-എമെൽ ദേശീയോദ്യാനം'''. 1996ലാണ് ഇത് സ്ഥാപിതമായത്.<ref>[http://whc.unesco.org/en/tentativelists/1682/ State National Natural Park "Altyn-Emel"] UNESCO</ref> കാപ്ചഗൈ തടാകത്തിനു സമീപത്തായി [[ഇലി നദി|ഇലി നദിയ്ക്കും]] അക്-തൗ പർവ്വതനിരകൾക്കിടയിലായി 4600 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ സ്ഥലത്തായി ഇത് വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. ഇതിൽ കൂടുതൽ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയും]] പാറകളും ഉൾപ്പെട്ട ഭൂപ്രദേശമാണുള്ളത്.<ref>[http://www.birdlife.org/datazone/sites/index.html?action=SitHTMDetails.asp&sid=20638&m=0 Altyn-Emel National Park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090104231741/http://www.birdlife.org/datazone/sites/index.html?action=SitHTMDetails.asp&sid=20638&m=0 |date=2009-01-04 }} Bird Life International</ref> ശബ്ദങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതിലൂടെ പ്രശസ്തമായ മണൽക്കൂനയായ സിങ്ങിംഗ് സാന്റ് (1.5 കിലോമീറ്റർ നീളവും 150 മീറ്റർ ഉയരവും)<ref>[http://www.stek.kz/pageseng.php?pid=2&id=17 Singing Dune] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011051248/http://www.stek.kz/pageseng.php?pid=2&id=17 |date=2007-10-11 }} STeK</ref>, അക്റ്റൗ മലയിടുക്ക്<ref>{{Cite web|title = Разноцветные горы Актау: красочные ландшафты Казахстана|url = http://www.travel.ru/wow/aktau.html|website = Travel.ru|accessdate = 2015-11-25|archive-date = 2014-11-21|archive-url = https://web.archive.org/web/20141121063845/http://www.travel.ru/wow/aktau.html|url-status = dead}}</ref>, കറ്റുയൗ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ <ref>{{Cite web|title = Paleokazakhstan - Катутау|url = http://paleokazakhstan.info/katu.php|website = paleokazakhstan.info|accessdate = 2015-11-25|archive-date = 2014-10-27|archive-url = https://web.archive.org/web/20141027232856/http://paleokazakhstan.info/katu.php|url-status = dead}}</ref> എന്നിവയാണ് പ്രാദേശികമായ ആകർഷണങ്ങൾ. == സവിശേഷതകൾ == ഇലി നദീതടത്തിലാണ് ആൾട്ടിൻ-എമെൽ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മണൽ മരുഭൂമി, പർവതങ്ങൾ, സസ്യജാലങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ പ്രകൃതിക സവിശേഷതകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രകൃതിദത്ത ഉദ്യാന സമുച്ചയവും പുരാവസ്തു, ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 1996 ഏപ്രിൽ 10 നാണ് ഈ ഉദ്യാനം സ്ഥാപിതമായത്. കസാക്കിസ്ഥാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ റിസർവാണിത്. [[ഇലി നദി|ഇലി നദിയുടെയും]] പർവതത്തിന്റെയും വലത് കരയോട് ചേർന്നുള്ള സമതലം, സുംഗേറിയൻ അലാറ്റൗവിന്റെ സ്പർസുകൾ, ആൾട്ടിൻ-എമെൽ ശ്രേണിയുടെ മാക്രോ-ചരിവ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഇതിൽ രണ്ട് പ്രധാന ഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ചെറിയ ഒറ്റപ്പെട്ട പർവതനിരകൾ സമതലങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ദേശീയോദ്യാനം നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശത്ത്, 300 ദശലക്ഷം വർഷം പഴക്കമുള്ള കാർബോണിഫറസ് നിക്ഷേപങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അവ പ്രധാനമായും [[അഗ്നിപർവ്വതം|അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ]], പെർമിയൻ, കാർബോണിഫറസ് നിക്ഷേപങ്ങൾ എന്നിവയെ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഏറ്റവും പുരാതനമായ നിക്ഷേപങ്ങൾ സിലൂറിയൻ ആണ്.ഉദ്യാനത്തിലെ പർവതനിരകൾ ഭൂരിഭാഗവും 200 മുതൽ 400 ദശലക്ഷം വർഷം വരെ പഴക്കമുള്ള പാലിയോസോയിക് പാറകൾ ചേർന്നതാണ്. ദേശീയോദ്യാനത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ബെസ്ഷാറ്റിർ ശവകുടീരം സാക കുന്നുകളിലെ ഒരു ചരിത്ര സ്മാരകമാണ്. ഇരുമ്പുയുഗം (ബിസി 7-6 നൂറ്റാണ്ടുകൾ) മുതലുള്ള ഈ ശ്മശാന കുന്നുകൾ, മധ്യേഷ്യൻ സ്റ്റെപ്പുകളിൽ അധിവസിച്ചിരുന്ന നാടോടികൾ നിർമ്മിച്ചവയാണ്. സ്വർണ്ണം പൂശിയ കെണികൾ, സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾ, പാത്രങ്ങൾ, ആയുധങ്ങൾ, കവചങ്ങൾ എന്നിവ ശ്മശാന കുന്നുകൾക്കുള്ളിൽ കണ്ടെത്തിയ വസ്തുക്കളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന സവിശേഷത പ്രത്യേക നിറങ്ങൾ കാരണം "ചാന്ദ്ര പർവതങ്ങൾ" എന്ന അപരനാമം വഹിക്കുന്ന അക്റ്റൗ പർവതനിരകളാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.travel.ru/wow/aktau.html|title=Разноцветные горы Актау: красочные ландшафты Казахстана|access-date=2015-11-25|website=Travel.ru|archive-date=2014-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20141121063845/http://www.travel.ru/wow/aktau.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://paleokazakhstan.info/katu.php|title=Paleokazakhstan - Катутау|access-date=2015-11-25|website=paleokazakhstan.info|archive-date=2014-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20141027232856/http://paleokazakhstan.info/katu.php|url-status=dead}}</ref> 2021 മെയ് മാസത്തിൽ, കസാഖിസ്ഥാനിലെ പരിസ്ഥിതി, ഭൂമിശാസ്ത്ര, പ്രകൃതിവിഭവ മന്ത്രാലയം അൾട്ടൈൻ-എമൽ ദേശീയോദ്യാന മേഖലയിലെ വിനോദസഞ്ചാരം ചരിത്രപരമായ പൈതൃകത്തിനും പരിസ്ഥിതി ടൂറിസത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകി വികസിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://astanatimes.com/2021/05/altyn-emel-and-charyn-canyon-national-parks-will-emphasize-national-historic-heritage/|title=Altyn Emel and Charyn Canyon National Parks Will Emphasize National Historic Heritage|access-date=2021-12-10|last=May 2021|first=Staff Report in Tourism on 16|date=2021-05-16|website=The Astana Times|language=en}}</ref> 2021-ൽ, കസാഖ് നാഷണൽ ജിയോഗ്രാഫിക് സൊസൈറ്റി, സമീപഭാവിയിൽ ആൾട്ടിൻ-എമെൽ പ്രദേശത്ത് ഇക്കോ-ടോയ്‌ലറ്റുകൾ, വിശ്രമമന്ദിരങ്ങൾ, തണൽ മേലാപ്പുകൾ, കുടിവെള്ള ജലധാരകൾ, അധിക നിരീക്ഷണ ഡെക്കുകൾ എന്നിവ സ്ഥാപിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://astanatimes.com/2021/09/kazakh-national-geography-society-unveils-charyn-canyon-and-altyn-emel-national-parks-development-plans/|title=Kazakh National Geography Society Unveils Charyn Canyon and Altyn Emel National Parks Development Plans|access-date=2021-09-28|last=September 2021|first=Saniya Bulatkulova in Tourism on 21|date=2021-09-21|website=The Astana Times|language=en}}</ref> == സിംഗിംഗ് ഡ്യൂൺസ് == അൽമാട്ടി ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ നിന്ന് 300 കിലോമീറ്റർ (190 മൈൽ) അകലെയാണ് "സിങ്ങിംഗ് ഡ്യൂൺസ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന മണൽക്കുന്നുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മണലിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം കാരണം ഇതിനെ സിങ്ങിംഗ് ഡ്യൂൺസ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. സിങ്ങിംഗ് ബർച്ചൻ മണൽക്കുന്നിന് ഏകദേശം 1.5 കിലോമീറ്റർ (0.93 മൈൽ) നീളവും 120 മീറ്റർ (390 അടി) ഉയരവുമുണ്ട്. ബർച്ചൻ ചന്ദ്രക്കലയുടെ ആകൃതിയിലാണ്. പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് മണൽത്തിട്ടകളെ ചിതറിച്ചുകൊണ്ട് കാറ്റ് വീശുമ്പോൾ, ഒരു പൈപ്പ് ഓർഗൻ വായിക്കുന്നത് പോലെ അത് മുഴങ്ങും. ഈ പ്രതിഭാസത്തിന്റെ കാരണം ഇപ്പോഴും ഒരു രഹസ്യമാണ്, പക്ഷേ ചൂടുള്ള വരണ്ട കാലാവസ്ഥയിൽ മണൽ ഘർഷണം മൂലം വൈദ്യുതീകരിക്കപ്പെടുകയും ഒരു പ്രത്യേകമായ ശബ്ദ വൈബ്രേഷൻ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ സിദ്ധാന്തിക്കുന്നു.<ref>[http://www.stek.kz/pageseng.php?pid=2&id=17 Singing Dune] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011051248/http://www.stek.kz/pageseng.php?pid=2&id=17|date=2007-10-11}} STeK.kz</ref> == കാലാവസ്ഥയും പരിസ്ഥിതി മേഖലയും == [[File:20130518_Altyn_Emel_Kazakhstan.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:20130518_Altyn_Emel_Kazakhstan.jpg|ലഘുചിത്രം|500x500ബിന്ദു|ആൾട്ടൈൻ എമെൽ - അക്റ്റൗ]] ആൾട്ടൈൻ-എമെൽ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ കാലാവസ്ഥ ഈർപ്പമുള്ള ഭൂഖണ്ഡാന്തര കാലാവസ്ഥയോടെയുള്ള, ചൂടുള്ള വേനൽക്കാലം ആണ് (കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വർഗ്ഗീകരണം (Dfb)). വലിയ സീസണൽ താപനില വ്യത്യാസങ്ങളും ചൂടുള്ള വേനൽക്കാലവുമാണ് ഈ കാലാവസ്ഥയുടെ സവിശേഷത (ശരാശരി 10 °C (50 °F) ൽ കൂടുതലായുള്ള താപനില കുറഞ്ഞത് നാല് മാസമെങ്കിലും അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ, ശരാശരി 22 °C (72 °F) ൽ കൂടുതൽ ചൂടുള്ള ഒരു മാസങ്ങളൊന്നുമില്ല). ടിയാൻ ഷാൻ താഴ്‌വരയിലെ വരണ്ട സ്റ്റെപ്പി പരിസ്ഥിതി മേഖലയിലാണ് ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name="ecomap">{{cite web|url=https://ecoregions2017.appspot.com/|title=Map of Ecoregions 2017|access-date=September 14, 2019|publisher=Resolve, using WWF data}}</ref> == സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾ == അപൂർവവും വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നതുമായ സസ്യ-ജന്തുജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാായാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ സസ്യജാലങ്ങളിൽ 69 അപൂർവ ഇനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ 1,800 സസ്യയിനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ദേശീയോദ്യാനത്തിലുള്ളിലെ 56 ജന്തുജാലങ്ങളെ അപൂർവമായി കണക്കാക്കുന്നതിൽ അർഗാലി, ഡിസിഗെറ്റായ്, പേർഷ്യൻ ഗസൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രാണികളെയും മത്സ്യങ്ങളെയും കണക്കാക്കാതെ, കുറഞ്ഞത് 260 വ്യത്യസ്ത മൃഗങ്ങളെങ്കിലും ആൾട്ടൈൻ-എമെലിൽ വസിക്കുന്നു. സൈബീരിയൻ തവള ഉൾപ്പെടെയുള്ള വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഉഭയജീവികളും കറുത്ത കൊക്ക്, ഇംപീരിയൽ കഴുകൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെ അപൂർവവും വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നതുമായ പക്ഷികളുമുണ്ട്. ഇവിടെയുള്ള 78 ഇനം സസ്തനികളിൽ 11 എണ്ണം കസാക്കിസ്ഥാനിലെ റെഡ് ബുക്കിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ സ്റ്റോൺ മാർട്ടൻ, പോൾകാറ്റ്, ഒട്ടർ, മാനുൽ (കാട്ടുപൂച്ച), കാട്ടു കഴുത, ഗസൽ, അർഗാലി, ഏഷ്യൻ ബാർബാസ്റ്റൽ വവ്വാൽ, ബുഖാറ മാൻ, ലിങ്ക്സ്, ടിയാൻ ഷാൻ തവിട്ട് കരടി എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. കുലാൻ, പ്രെസ്വാൾസ്കി കുതിരകളും ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ വസിക്കുന്നു. സസ്യജാലങ്ങളിൽ, പുരാതന വെള്ളയും കറുപ്പും നിറത്തിലുള്ള സാക്സോൾ, ഇരുമ്പ് മരത്തിന്റെ (കൊക്കേഷ്യൻ ഫ്രെയിം) ചെറിയ കൂട്ടങ്ങൾ , സീവേഴ്‌സ് ആപ്പിൾ മരങ്ങൾ എന്നിവ ശ്രദ്ധേയമാണ്. == കോസ്ബസ്റ്റോ മരുപ്പച്ച == [[File:210723_Altyn_Emel_Singin_Dune_came_1.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:210723_Altyn_Emel_Singin_Dune_came_1.jpg|ലഘുചിത്രം|ആൾട്ടിൻ-എമൽ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ പാടുന്ന മണൽക്കുന്ന്.]] പടിഞ്ഞാറ് ഉൽകെൻ-കൽക്കൻ പർവതനിരകൾക്കും കിഴക്ക് കാറ്റിറ്റൗ പർവതനിരകൾക്കും ഇടയിലുള്ള സമതലത്തിലാണ്, ചൂടുള്ള റാഡോൺ നീരുറവയുള്ള മരങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കോസ്ബസ്റ്റോ മരുപ്പച്ച സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഒരു പ്രകൃതിദത്ത സ്മാരകമായ ഏകദേശം 700 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഒരു വില്ലോ മരം ഹണ്ട്സ്മാൻ കോർഡണിന് സമീപം വളരുന്നു. മരത്തിന്റെ തടി, കട്ടിയുള്ള ശിഖരങ്ങൾ, വേരുകൾ എന്നിവ പരിശോധിച്ചപ്പോഴാണ് മരത്തിന്റെ കൃത്യമായ പ്രായം വെളിപ്പെട്ടത്. 1960-ൽ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ചില ജോലികൾക്കിടെയാണ് ഈ വില്ലോ മരം കണ്ടെത്തിയത്. ആൾട്ടൈൻ-എമെൽ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ഭരണനിർവ്വഹണത്തിന് കീഴിലുള്ള, പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെയും ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനത്തിന്റെയും പദവിയുള്ള പ്രത്യേകം സംരക്ഷിത പ്രകൃതിദത്ത പ്രദേശങ്ങളുടെ പട്ടികയിലാണ് ഈ സ്മാരകമുള്ളത്.<ref>{{Cite web |url=https://www.altyn-emel.kz/ru/ |title=Официальный сайт Государственного национального природного парка «Алтын-Эмель» |access-date=2025-11-03 |archive-date=2020-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814224749/https://altyn-emel.kz/ru/ |url-status=dead }}</ref><ref>[https://books.google.com/books?id=Ux5eDwAAQBAJ&pg=PA165 Brummell & Oleynik, 2018: ''Kazakhstan''. Bradt Travel Guides, 3rd edn, p.165]</ref> ==അവലംബം== <references/> {{Commons category|Altyn-Emel|position=left}} [[വർഗ്ഗം:National parks of Kazakhstan]] [[വർഗ്ഗം:Almaty Region]] [[വർഗ്ഗം:Protected areas established in 1996]] [[വർഗ്ഗം:World Heritage Site Tentative list]] ldyvtikglyuhlbkajzeicgxwqhv6mq3 0 385540 4616157 3801938 2026-04-29T01:16:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616157 wikitext text/x-wiki '''അസോസിയേഷൻ ഓഫ് കേരള ഗവ.കോളേജ് ടീച്ചേഴ്സ്'''<ref>http://www.akgct.org{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}]</ref> (എ. കെ. ജി. സി. ടി.) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഗവ.കോളേജ് [[അധ്യാപകൻ|അധ്യാപകരുടെ]]<ref>http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thiroor-1.1805479{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഏറ്റവും വലിയ സംഘടന. 1957 ൽ രൂപീകരിച്ചു.<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/Yechury-to-inaugurate-AKGCT-jubilee/article14793091.ece</ref> ഗവ. കോളേജ് അധ്യാപകരുടെ സേവന വേതന അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി പോരാടുന്നു. സംഘടനയുടെ മുഖപത്രമാണ് '''സംഘശബ്ദം'''[http://www.akgct.org/publications/sanghasabdam/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170703055545/http://www.akgct.org/publications/sanghasabdam/ |date=2017-07-03 }}]] ==അവലംബം== {{അവലംബങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സംഘടനകൾ]] 5kk2rqhcimg3knpzs38qkqjni86k2xx 0 391013 4616124 4101864 2026-04-28T20:29:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616124 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=Swiss Federal Institute of Technology in Lausanne|native_name=École polytechnique fédérale de Lausanne|image=[[File:Logo EPFL 2019.svg|250px]]|motto=|established=1853<ref name="epfl.ch">{{cite web|url=http://information.epfl.ch/history|title=EPFL at a glance - EPFL|date=28 May 2015|publisher=|accessdate=19 July 2015}}</ref>|type=[[Public university|Public]]|budget=965 million CHF<ref>{{cite web | title = EPFL Annual Report 2015 | url=https://issuu.com/epfl-flash/docs/epfl-annual-report-2015?e=2032107/13157745 | publisher = EPFL}}</ref>|head_label=President|head=[[Martin Vetterli]]|academic_staff=3,971 (2016) <ref name=AR2016/>|administrative_staff=1,195 (2016) <ref name=AR2016/>|students=10,536 (headcount 2016, 27.7% female, 57.4% foreign nationals)<ref name=AR2016/>|undergrad=5,418 (2016)<ref name=AR2016>{{cite web | title = EPFL en ciffres | url = http://information.epfl.ch/chiffres-detailles | publisher = EPFL | accessdate = Feb 2017 | archive-date = 2017-07-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170705191646/http://information.epfl.ch/chiffres-detailles | url-status = dead }}</ref>|postgrad=4,925 (2016)<ref name=AR2016/>|city=[[Écublens, Vaud|Écublens]] (near [[Lausanne]])|state=[[Vaud]]|country=[[Switzerland]]|campus=Urban|language=French, English (only Masters and upwards)|free_label=Nationalities|free=125+|mascot=|website={{URL|1=https://www.epfl.ch/|2=www.epfl.ch}}|coor={{Coord|46|31|13|N|6|33|56|E|region:CH-VD_type:edu|display=inline,title}}|faculty=|affiliations=[[Agence universitaire de la Francophonie|AUF]], [[European University Association|EUA]], [[Eurotech Universities|Eurotech]], [[CLUSTER]], [[:fr:Réseau d'excellence des sciences de l'ingénieur de la francophonie|RESCIF]] and [[Top Industrial Managers for Europe|TIME]]}}'''EPFL'''; (''സ്വസ്സ് ഫെഡറൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്ം ഓഫ് ടെക്നോളജി ഇൻ ലൌസെയിൻ)'' [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റിലെ]] [[ലൗസൻ|ലൗസനിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രകൃതി ശാസ്ത്രത്തിലും എഞ്ചിനീയറിംഗിലും പ്രത്യേക പരിശീലനം നൽകുന്ന ഒരു ഗവേഷണ സ്ഥാപനവും യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുമാണ്.<ref>{{cite journal|url=http://www.studyinginswitzerland.ch/epfl/university-description?id=12|title=Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL)|journal=http://www.studyinginswitzerland.ch|access-date=2017-10-15|archive-date=2016-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20160307223326/http://www.studyinginswitzerland.ch/epfl/university-description?id=12|url-status=dead}}</ref> സ്വിസ് ഫെഡറൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി കോംപ്ലെക്സിന് മൂന്നു പ്രധാന ദൗത്യങ്ങളാണുള്ളത്; വിദ്യാഭ്യാസം, ഗവേഷണം, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ഉന്നത സാങ്കേതിക വിദ്യ കൈമാറ്റം ചെയ്യുക എന്നിവയാണവ. ഇപിഎഫ്എൽ ലോകത്തെ മുൻനിര സർവകലാശാലകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. 2017/2018 [[ക്യുഎസ് വേൾഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി റാങ്കിങ്|ക്യുഎസ് വേൾഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി റാങ്കിങ്ങിൽ]] ഈ സർവ്വകലാശാല എല്ലാ മേഖലകളിലും ലോകത്തെ 12 ാം സ്ഥാനത്താണ്. [[ടൈംസ് ഹയർ എഡ്യൂക്കേഷൻ വേൾഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി റാങ്കിങ്ങ്|ടൈംസ് ഹയർ എഡ്യൂക്കേഷൻ വേൾഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി റാങ്കിങ്ങിൽ]] ഇപിഎഫ്എൽ, എൻജിനീയറിങ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി വിഭാഗത്തിൽ ലോകത്തിലെ 11-ആമത്തെ മികച്ച വിദ്യാലയമാണ്.<ref>{{cite web|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2017/subject-ranking/engineering-and-IT#!/page/0/length/25/sort_by/rank/sort_order/asc/cols/stats|accessdate=22 June 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2018|title=QS World University Rankings 2018|accessdate=8 June 2017|work=Top Universities}}</ref> EPFL [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ]] [[ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ|ഫ്രഞ്ച്]] സംസാരിക്കുന്ന പ്രദേശത്തും സഹോദരി സ്ഥാപനമായ [[സ്വിസ് ഫെഡറൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി ഇൻ സൂറിച്ച്]] ([[ഇ.റ്റി.എച്ച്. സൂറിച്ച്|ETH സൂറിച്ച്]]) സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ [[ജർമ്മൻ ഭാഷ]] സംസാരിക്കുന്ന ഭാഗത്തുമായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നിരവധി പ്രത്യേക ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഈ രണ്ടു യൂണിവേഴ്സിറ്റികളും ചേർന്ന് [[സ്വിസ് ഫെഡറൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി ഡൊമെയ്ൻ]] (ETH Domain) രൂപപ്പെടുന്നു. ഇതു [[ഫെഡറൽ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് എക്കണോമിക് അഫയേഴ്സ്, എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്|ഫെഡറൽ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് എക്കണോമിക് അഫയേഴ്സ്, എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ചിനെ]] നേരിട്ട് ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.<ref>{{cite journal|url=http://academicpositions.eu/employer/ecole-polytechnique-federale-de-lausanne-epfl/|title=École polytechnique fédérale de Lausanne EPFL|journal=http://academicpositions.eu}}</ref> ഗവേഷണ-പഠന പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇപിഎഫ്എൽ, ഒരു ആണവ റിയാക്ടറായ [[wikipedia:CROCUS|CROCUS,]]<ref>{{cite journal|url=http://www.energienucleaire.ch/de/epfl.html|title=Crocus – Forschungsreaktor der Eidgenössischen Technischen Hochschule Lausanne (EPFL)|journal=http://www.energienucleaire.ch|archive-date=2014-03-20|access-date=2017-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20140320190400/http://www.energienucleaire.ch/de/epfl.html|url-status=dead}}</ref> ടോക്കാമാക് ഫ്യൂഷൻ റിയാക്റ്റർ,<ref>{{cite journal|url=https://www.efda.org/2013/05/triangularity/|title=Shaping the Future of Fusion|date=27 May 2013|journal=https://www.efda.org|access-date=2017-10-15|archive-date=2016-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160924141702/https://www.efda.org/2013/05/triangularity/|url-status=dead}}</ref> ബ്ലൂ ജീൻ / ക്യു സൂപ്പർകമ്പ്യൂട്ടർ,<ref>{{cite journal|url=http://www.neuronano.net/FacilitiesData0879.html?Action=Data&IdPartner=4&IdCommunication=29|title=IBM BlueGene supercomputer|journal=http://www.neuronano.net|access-date=2017-10-15|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063136/http://www.neuronano.net/FacilitiesData0879.html?Action=Data&IdPartner=4&IdCommunication=29|url-status=dead}}</ref> പി 3 ബയോ-ഹസാഡ് സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == അവലംബം == ive3hnx3stlnkakz424pc4nve4ro4xv 3 392467 4616110 4612919 2026-04-28T20:06:54Z MediaWiki message delivery 53155 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616110 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="3" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="3" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | <center>[[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Meenakshi nandhini/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ'''</center>]] |- |} '''നമസ്കാരം {{#if: Meenakshi nandhini | Meenakshi nandhini | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:10, 4 നവംബർ 2017 (UTC) == Wikipedia Asian Month 2024 Barnstar == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border: 2px solid gold; background: #FAFAD2; padding: 1em; text-align: left;"> <div style="text-align: center;"> </div> '''Dear {{ROOTPAGENAME}}''', Thank you for joining us in celebrating the 10th year of Wikipedia Asian Month!<br> We truly appreciate your contributions, and we look forward to seeing more articles about Asia written in different languages. We also hope you continue to participate each year! '''Sincerely,<br>''' '''Wikipedia Asian Month User Group''' [[File:2024 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|center|300px]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Betty2407/WAMMassMessagelist&oldid=28737105 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Betty2407@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==അഭിനന്ദനങ്ങൾ== അഭിനന്ദനങ്ങൾ. വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു എന്ന ശീർഷകത്തിൽ നടത്തിയ വിക്കി ലേഖനമെഴുത്ത് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങളെഴുതിയ പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിച്ചതിന് താങ്കൾക്ക് നന്ദി.ഭാവിയിലും കൂടുതൽ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുവാനും നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മികവുറ്റതാക്കുവാനും ശ്രമിക്കുമല്ലോ. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) == Share Your Feedback – Wiki Loves Ramadan 2025 == Dear Meenakshi nandhini Thank you for being a part of '''[[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]]''' — whether as a contributor, jury member, or local organizer. Your efforts helped make this campaign a meaningful celebration of culture, heritage, and community on Wikimedia platforms. To help us improve and grow this initiative in future years, we kindly ask you to complete a short '''feedback form'''. Your responses are valuable in shaping how we support contributors like you. * '''Feedback Form:''' [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdXEtaqszxcwmTJa8pGT60E7GDtpbssNadR9vZFVFbLicGFBg/viewform Submit your feedback here] * '''Deadline to submit:''' 31 May 2025 It will only take a few minutes to complete, and your input will directly impact how we plan, communicate, and collaborate in the future. Thank you again for your support. We look forward to having you with us in future campaigns! Warm regards,<br/> ''Wiki Loves Ramadan International Team'' 08:51, 19 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/WLR/List/Participants&oldid=28751574 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:ZI Jony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == താങ്കളുടെ ഉപയോക്തൃതാളിലെ നശീകരണപ്രവർത്തനം == പ്രിയ @[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|മീനാക്ഷി നന്ദിനി]],<br> താങ്കളുടെ ഉപയോക്തൃതാളിൽ [[User:31.215.9.199|31.215.9.199]] ([[User talk:31.215.9.199#top|സംവാദം]] • [[Special:Contributions/31.215.9.199|സംഭാവനകൾ]]) എന്ന ip addressൽ നിന്ന് നശീകരണപ്രവർത്തനം നടന്നിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ revert ചെയ്ത് താൾ പഴയരൂപത്തിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ദയവായി ഭാവിയിൽ ഇത്തരം പ്രവൃത്തികൾ തടയാനായി ip addressകൾക്ക് തിരുത്താൻ സാധിക്കാത്ത വിധം ഉപയോക്തൃതാൾ സംരക്ഷിക്കുക.--[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adarshjchandran|സംവാദം]]) 07:45, 25 ജൂൺ 2025 (UTC) @[[ഉപയോക്താവ്:Adarshjchandran|Adarshjchandran]] നന്ദി ആദർശ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 04:32, 26 ജൂൺ 2025 (UTC) == ഡോക്സിംഗ് എന്ന ലേഖനം == [[ഡോക്സിംഗ്]] എന്നലേഖനത്തിൽ 21ദിവസംമുൻപാണ് തിരുത്തൽ നടത്തിയിട്ടുള്ളത്. under construction എടുത്തുമാറ്റുകയോ ലേഖനം നന്നാക്കുകയോ ചെയ്യുമല്ലോ. ഈ ഫലകം അനന്തമായി ലേഖനത്തിലിടുന്നത് നിറുത്തുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:47, 19 ജൂലൈ 2025 (UTC) == മുഖ്യ താളിന്റെ പുതുക്കലിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിർദ്ദേശം == നമസ്കാരം, മുഖ്യ താളിന്റെ പുതുക്കൽ സംബന്ധിച്ച് ഒരു നിർദ്ദേശം Talk page-ൽ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. സമയം കിട്ടുമ്പോൾ ദയവായി അഭിപ്രായം അറിയിക്കാമോ? നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Jaisonll799|Jaisonll799]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jaisonll799|സംവാദം]]) 14:48, 14 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> pi3s96y43b7114gnym8l8ibz1fzztx7 0 404516 4616242 4598006 2026-04-29T09:32:14Z ASNA P123 217066 4616242 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Basil Joseph}} {{Infobox person | name = ബേസിൽ ജോസഫ് | honorific_suffix = | image = Basil Joseph.jpeg | image_size = | alt = | caption = ബേസിൽ ജോസഫ് | birth_date = {{birth date and age|1990|4|28|df=y}} | birth_place = [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]], [[വയനാട്]], [[കേരളം]] | residence = | nationality = ഇന്ത്യൻ | other_names = | citizenship = ഇന്ത്യൻ | education = | alma_mater = [[കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, തിരുവനന്തപുരം]] | occupation = [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]], [[ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്]], [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]] | years_active = 2012 - | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> }} മലയാള ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും തിരക്കഥാകൃത്തും നടനുമാണ് '''ബേസിൽ ജോസഫ്''' (ജനനം: 28 ഏപ്രിൽ 1990). ==ജീവിതരേഖ== 1990 ഏപ്രിൽ 28ന് [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി|സുൽത്താൻ ബത്തേരിയിൽ]] ജനിച്ചു. സെന്റ്. ജോസഫ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ, എസ്.കെ.എം.ജെ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്ക്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. തിരുവനന്തപുരം [[കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, തിരുവനന്തപുരം|എൻജിനീയറിംഗ് കോളേജിൽ]] നിന്നും ബിരുദം നേടി. 2012 ൽ CET Life എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|title=CET Life on Youtube|url=https://www.youtube.com/watch?v=9XkbNT5w1wE|publisher=Youtube}}</ref> അതേ വർഷം തന്നെ ശ്.... എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തു.<ref>{{cite web|title=It’s a techie life: Password to reel adventures|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/its-a-techie-life-password-to-reel-adventures/article3942394.ece|publisher=The Hindu}}</ref> 2013ൽ പകലുകളുടെ റാണി എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|title=Pakalukalude Rani on Youtube|url=https://www.youtube.com/watch?v=hrVLyDKnw9s|publisher=Youtube}}</ref><ref>{{cite web|title=Oru Thundu Padam on Youtube|url=https://www.youtube.com/watch?v=hwYSSzxb--0|publisher=Youtube}}</ref> തിര എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൽ [[വിനീത് ശ്രീനിവാസൻ|വിനീത് ശ്രീനിവാസന്റെ]] സഹസംവിധായകനായി പ്രവർ‍ത്തിച്ചു. ഹോംലി മീൽസ് എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web|title=Homely Meals - Malayalam Movie Review (2014)|url=http://www.newkerala.com/news/2014/fullnews-111744.html|publisher=New Kerala}}</ref> 2015ൽ [[കുഞ്ഞിരാമായണം]] എന്ന ചലച്ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തു. [[വിനീത് ശ്രീനിവാസൻ]], [[ധ്യാൻ ശ്രീനിവാസൻ]], [[അജു വർഗീസ്]] എന്നിവരായിരുന്നു ഈ ചിത്രത്തിലെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങൾ.<ref>{{cite web|title=EPIC Experimeng|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/director-basil-joseph-on-kunjiramayanam/article7582848.ece|publisher=The Hindu}}</ref> 2017 മെയ് ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഗോദയാണ് സംവിധാനം ചെയ്ത രണ്ടാമത്തെ ചലച്ചിത്രം. ==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== ===ഹ്രസ്വചിത്രങ്ങൾ=== {| class="wikitable sortable" |- ! നം. !! വർഷം !! ചിത്രം !! വേഷം !! ഭാഷ !! സംവിധായകൻ !! Notes |- | 1 || 2012 || ''CET Life'' || അഭിനേതാവ് || [[മലയാളം]] || അക്കു || |- | 2 || 2012 || ''ശ്...'' || സംവിധായകൻ || [[മലയാളം]] || ബേസിൽ ജോസഫ് || |- | 3 || 2012 || ''Priyamvadha Katharayano'' || അഭിനേതാവ്, സംവിധായകൻ || [[മലയാളം]] || ബേസിൽ ജോസഫ് || |- | 4 || 2013 || ''പകലുകളുടെ റാണി'' || അഭിനേതാവ് || [[മലയാളം]] || റിത്വിക് ബൈജു || |- | 5 || 2013 || ''ഒരു തുണ്ടു പടം'' || സംവിധായകൻ || [[മലയാളം]] || ബേസിൽ ജോസഫ് || നായകൻ: [[അജു വർഗീസ്]] |- | 6 || 2014 || ''ഹാപ്പി ഓണം" || സംവിധായകൻ || [[മലയാളം]] || ബേസിൽ ജോസഫ് || |- |} ===സഹസംവിധാനം നിർവഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ=== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! ഭാഷ !! സംവിധാനം |- | 2013 || ''[[തിര (ചലച്ചിത്രം)]]'' || [[മലയാളം]] || [[വിനീത് ശ്രീനിവാസൻ]] |} ===അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ=== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! വേഷം !! ഭാഷ !! സംവിധാനം |- | 2013 || ''അപ്പ്&ഡൗൺ; മുകളിൽ ഒരാളുണ്ട്''|| ലിഫ്റ്റ് ടെക്നീഷ്യൻ || [[മലയാളം]] || [[ടി.കെ. രാജീവ് കുമാർ]] |- | 2014 || ''[[ഹോംലി മീൽസ്]]''|| എഡിറ്റർ ബേസിൽ || [[മലയാളം]] || [[അനൂപ് കണ്ണൻ]] |- | 2015 || ''[[കുഞ്ഞിരാമായണം]]'' || രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ || [[മലയാളം]] || ബേസിൽ ജോസഫ് |- |2017|| [[മായാനദി (ചലച്ചിത്രം)|മായാനദി]] || സംവിധായകൻ ജിനു ||[[മലയാളം]]|| ആഷിഖ് അബു |- | 2018 ||റോസാപ്പൂ || ||[[മലയാളം]]|||| |- |2024||[[വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം]]||പ്രദീപ് ||[[മലയാളം]]|||| |- |2022||[[ജയ ജയ ജയ ജയ ഹേ]]||പ്രദീപ് ||[[മലയാളം]]|||| |- |2024||[[ഗുരുവായൂർ അമ്പലനടയിൽ]]||കൈതോലപ്പറമ്പിൽ വിനു രാമചന്ദ്രൻ ||[[മലയാളം]]|||| |- |2024||[[നുണക്കുഴി (ചലച്ചിത്രം)|നുണക്കുഴി]]||എബി സക്കറിയ പൂഴിക്കുന്നേൽ ||[[മലയാളം]]|||| |- |2024||[[വാഴ - ബയോപിക് ഓഫ് എ ബില്യൺ ബോയ്‌സ്]]||പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ||[[മലയാളം]]||||കാമിയോ |- |2024||[[അജയന്റെ രണ്ടാം മോഷണം|അജയൻ്റെ രണ്ടാം മോഷണം]]||കെ പി സുരേഷ് ||[[മലയാളം]]|||| |- |2024||കപ്പ്||രനീഷ് ||[[മലയാളം]]|||| |- |2024||[[സൂക്ഷ്മദർശിനി (ചലച്ചിത്രം)|സൂക്ഷ്മദർശിനി]]||മാനുവൽ ||[[മലയാളം]]|||| |- |2025||പ്രാവിൻകൂട് ഷാപ്പ്||എസ്.ഐ സന്തോഷ് സി.ജെ. ||[[മലയാളം]]|||| |- |2025||[[പൊൻമാൻ (ചലച്ചിത്രം)|പൊൻമാൻ]]||പി.പി. അജേഷ് ||[[മലയാളം]]|||| |- |2025 ||മരണമാസ്||ലൂക്ക||[[മലയാളം]]|||| |- |} ===സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ=== {| class="wikitable sortable" |- ! നം. !! വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! ഭാഷ !! അഭിനേതാക്കൾ |- | 1 || 2015 || ''[[കുഞ്ഞിരാമായണം]]'' || [[മലയാളം]] || [[വിനീത് ശ്രീനിവാസൻ]], [[ധ്യാൻ ശ്രീനിവാസൻ]], [[അജു വർഗീസ്]] |- | 2 || 2017 || ''[[ഗോദ (ചലച്ചിത്രം)|ഗോദ]]'' ||[[മലയാളം]] || [[ടൊവിനോ തോമസ്]], [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] |- | 3 || 2021 || ''[[മിന്നൽ മുരളി ]]'' || [[ പാൻ ഇന്ത്യ ]] || [[ടോവിനൊ തോമസ് ]], [[ഗുരു സോമസുന്ദരം]] |- |} ==അവലംബം== <references/> ==അധിക വായനയ്ക്ക്== * {{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article1530662.ece|title=A satire on morality|work=The New Indian Express|accessdate=20 June 2015|archive-date=2016-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816203210/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/article1530662.ece|url-status=dead}} * {{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/its-a-techie-life-password-to-reel-adventures/article3942394.ece|title=It’s a techie life: Password to reel adventures|author=Nita Sathyendran|work=The Hindu|accessdate=20 June 2015}} * {{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/in-the-big-league/article7113213.ece|title=In the big league|author=Nita Sathyendran|work=The Hindu|accessdate=20 June 2015}} * {{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/reel-conversations/article4529484.ece|title=Reel conversations|author=Nita Sathyendran|work=The Hindu|accessdate=20 June 2015}} * {{cite web|url=http://www.filmibeat.com/malayalam/news/2015/vineeth-sreenivasan-dhyan-and-aju-varghese-in-kunji-ramayanam-179119.html|title=Vineeth, Dhyan And Aju In 'Kunjiramayanam'|work=www.filmibeat.com|accessdate=20 June 2015}} * [http://www.sify.com/movies/godha-review-a-joyous-entertainer-review-malayalam-rfuorUcghgjah.html "Godha review: A joyous entertainer"]. Sify Movies. Retrieved May 20, 2017. * [http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/lal-jose-is-all-praise-for-tovino-and-godha/articleshow/58788757.cms "Lal Jose is all praise for Godha!"]. indiatimes.com. Retrieved May 22, 2017. * [http://www.inuth.com/entertainment/malayalam-movies/%E2%80%8Bgodha-movie-review-give-a-break-to-sultan-and-dangal-it-is-time-to-hail-this-%E2%80%8Bbeautiful-%E2%80%8Bmalayalam-sports-drama/ "Godha Movie Review: Give a break to Sultan and Dangal, it's time to hail this beautiful Malayalam sports drama"]. inUth.com. Retrieved May 27, 2017. * [http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/vineeth-sreenivasan-is-proud-of-team-godha/articleshow/58895963.cms "Vineeth Sreenivasan is proud of team Godha"]. indiatimes.com. Retrieved May 29, 2017. ==പുറം കണ്ണികൾ== *{{IMDb name|7243877}} [[വർഗ്ഗം:1990-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വയനാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] 44w3rexgp507ztzr3zl8e7oxs7dn0rz 0 404683 4616140 4612142 2026-04-28T21:52:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616140 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ഇൻ ടു ദ വുഡ്സ് | image = Into the Woods film poster.jpg | alt = A witch ominously peering through a thicket of branches. | caption = Theatrical release poster | director = [[റോബ് മാർഷൽ]] | producer = Rob Marshall<br />John DeLuca<br />[[Marc E. Platt|Marc Platt]]<br />Callum McDougall | screenplay = [[James Lapine]] | based on = {{Based on|''[[Into the Woods]]''|Stephen Sondheim<br />James Lapine}} | starring = [[Meryl Streep]]<br />[[Emily Blunt]]<br />[[James Corden]]<br />[[Anna Kendrick]]<br />[[Chris Pine]]<br />[[Tracey Ullman]]<br />[[Christine Baranski]]<br />[[Johnny Depp]]<!--PER POSTER BILLING BLOCK--> | narrator = James Corden | music = [[Stephen Sondheim]] | cinematography = [[Dion Beebe]] | editing = Wyatt Smith | studio = [[Walt Disney Pictures]]<br />Lucamar Productions<br />Marc Platt Productions | distributor = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]] | released = {{Film date|2014|12|08|[[Ziegfeld Theatre (1969)|Ziegfeld Theatre]]|2014|12|25|United States}} | runtime = 124 minutes<!--Theatrical runtime: 124:35--><ref>{{cite web | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/woods-film | title=''INTO THE WOODS'' (PG) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=November 11, 2014 | accessdate=November 11, 2014 | archive-date=2016-04-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160407201736/http://www.bbfc.co.uk/releases/woods-film | url-status=dead }}</ref> | country = United States<!--DO NOT INCLUDE FILMING LOCATIONS, COUNTRY OF NATIONAL ORIGIN ONLY--> | language = English | budget = $50 million<ref name="Twisted"/> | gross = $213.1 million<ref name ="BOM">{{cite web |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=intothewoods.htm |title=Into the Woods | website=[[Box Office Mojo]] | accessdate=November 28, 2015}}</ref> }} [[റോബ് മാർഷൽ]] സംവിധാനം ചെയ്ത 2014 ലെ ഒരു ഹോളിവുഡ്‌ മ്യൂസിക് ഫാന്റസി ചിത്രമാണ് '''ഇൻ ടു ദ വുഡ്സ്'''. വാൽട്ട് ഡിസ്നി പിക്ചേർസ് നിർമിച്ച ഈ ചിത്രത്തിൽ [[മെറിൽ സ്ട്രീപ്]], [[എമിലി ബ്ലണ്ട്]], [[ജെയിംസ് കോർഡൻ]], [[അന്ന കെൻഡ്രിക്]], [[ക്രിസ് പൈൻ]], [[ട്രേസി ഉൾമാൻ|ട്രെയ്സി ഉൽമാൻ]], ക്രിസ്റ്റീൻ ബാരൻസ്കി, ലില്ല ക്രോഫോർഡ്, ഡാനിയൽ ഹട്ട്ലെസ്റ്റൺ, മക്കിൻസി മൗസി, ബില്ലി മഗ്നുസെൻ, [[ജോണി ഡെപ്പ്]] തുടങ്ങിയവർ അഭിനയിച്ചു. "''ലിറ്റിൽ റെഡ് റൈഡിംഗ് ഹുഡ്''", "''സിൻഡ്രെല്ല''", "''ജാക്ക് ആൻഡ് ബീൻസ്റ്റാക്ക്''", "''റാപ്പൻസെൽ''" എന്നീ നാടോടി കഥകളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾകൊള്ളുന്ന ഈ ചിത്രം കുട്ടികളില്ലാത്ത ഒരു ദമ്പതികളിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. മറ്റു പല സ്റ്റുഡിയോകളും നിർമ്മാതാക്കളും ഈ ചിത്രം നിർമ്മിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു പരാജയപ്പെട്ട ശേഷമാണ്, 2012 ൽ ഡിസ്നി രംഗത്തെത്തിയത്. ചിത്രീകരണം സെപ്റ്റംബർ 2013 ൽ ആരംഭിച്ചു. പൂർണ്ണമായും യുകെയിൽ ചിത്രീകരിച്ച ഈ ചിത്രം ലണ്ടനിലെ ഷെപ്പെർട്ടൺ സ്റ്റുഡിയോയിൽ ഉൾപ്പെടെ ഉള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ചിത്രീകരിച്ചു.   2014 ഡിസംബർ 8 ന് ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലെ സീഡ് ഫീൽഡ് തിയേറ്ററിൽ ലോഡ് ഇൻ വുഡ്സ് ലോക പ്രീമിയർ നടത്തി, ഡിസംബർ 25, 2014 ന് ചിത്രം അമേരിക്കയിൽ തീയറ്ററിൽ എത്തി. ഈ ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി കലാപരമായും വിജയിച്ചു. ഇത് ലോകമെമ്പാടും 213 മില്ല്യൺ ഡോളർ വരുമാനം നേടി. അക്കാദമി അവാർഡുകളിൽ വുഡ്സിന് മൂന്ന് മികച്ച ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ മികച്ച മോഷൻ പിക്ചർ, മ്യൂസിക്കൽ, കോമഡി എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. മെറിൽ സ്ട്രീപ്പിന് മികച്ച സഹനടി നാമനിർദ്ദേശം ഉൾപ്പെടെ മൂന്നു അക്കാദമി അവാർഡ് നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും, മൂന്ന് ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് അവാർഡ് നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും ഇൻ ടു ദ വുഡ്സ് നേടി.   == അഭിനേതാക്കൾ == {{div col}} * [[മെറിൽ സ്ട്രീപ്]] - ദ വിച്ച് * [[എമിലി ബ്ലന്റ്]] - ബേക്കറുടെ ഭാര്യ * [[ജെയിംസ് കോർഡൻ]] - ബേക്കർ * അന്ന കെന്ദ്രിക്ക് - സിൻഡ്രെല്ല * [[ക്രിസ് പൈൻ]] - സിൻഡ്രെല്ലയുടെ രാജകുമാരൻ * ട്രെയ്സി ഉൽമാൻ - ജാക്കിന്റെ അമ്മ * ക്രിസ്റ്റീൻ ബാരൻസ്കി - സിൻഡ്രെല്ലയുടെ രണ്ടാനമ്മ * [[ജോണി ഡെപ്പ്]] - ദി ബിഗ് ബാഡ് വൂൾഫ് * ലില്ല ക്രോഫോർഡ് - ലിറ്റിൽ റെഡ് റൈഡിംഗ് ഹുഡ് * ഡാനിയൽ ഹട്ട്ലെസ്റ്റൺ - ജാക്ക് * മക്കിൻസി മോസി - റപുൻസേൽ * ബില്ലി മഗ്നുസെൻ - റപുൻസേലിന്റെ രാജകുമാരൻ * താമ്മി ബ്ലഞ്ചാർഡ് - ഫ്ലോറിൻഡ * ലൂസി പഞ്ച് - ലുസിന്റ * ഫ്രാൻസിസ് ഡി ലാ ടൂർ - ജയന്റിന്റെ ഭാര്യ * റിച്ചാർഡ് ഗ്ലോവർ - സ്റ്റീവാർഡ് * ജോനൈ റൈഡിംഗ് - സിൻഡ്രല്ലയുടെ അമ്മ * അനെറ്റെ ക്രോസ്ബി - ലിറ്റിൽ റെഡ് റൈഡിംഗ് ഹൂദിന്റെ മുത്തശ്ശി * സൈമൺ റസ്സൽ ബീൽ - ബേക്കറിന്റെ പിതാവ് * ടഗ് - മിൽക്ക്-വൈറ്റ് {{div col end}} === അംഗീകാരങ്ങൾ === {| class="wikitable sortable" width="99%" style="margin-bottom: 10px;" ! colspan="5" style="background: LightSteelBlue;" | List of awards and nominations |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! Award ! Date of ceremony ! Category ! Recipient(s) and nominee(s) ! Result |- | rowspan="3" |[[അക്കാദമി അവാർഡ്|Academy Awards]]<ref>{{Cite news|url=http://insidemovies.ew.com/2015/01/15/oscars-2015-nominations/|title=Oscars 2015: Full list of nominations|last=Labrecque|first=Jeff|date=January 15, 2015|work=Entertainment Weekly|access-date=January 15, 2015|archive-date=2015-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20150115214139/http://insidemovies.ew.com/2015/01/15/oscars-2015-nominations/|url-status=dead}}</ref> | rowspan="3" |[[87-ആം അക്കാദമി പുരസ്കാരങ്ങൾ|February 22, 2015]] | Best Supporting Actress | [[മെറിൽ സ്ട്രീപ്]] | {{nom}} |- | Best Production Design | Production Design: Dennis Gassner; Set Decoration: Anna Pinnock | {{nom}} |- | Best Costume Design | Colleen Atwood | {{nom}} |- | AACTA International Awards<ref>{{Cite news|url=http://www.smh.com.au/entertainment/movies/aacta-international-nominations-2015-the-babadook-a-surprise-inclusion-20150107-12jfmd.html|title=AACTA international nominations 2015: The Babadook a surprise inclusion|last=Hawker|first=Philippa|date=January 7, 2014|work=[[The Sydney Morning Herald]]|publisher=[[Fairfax Media]]|last2=Boyle|first2=Finlay|access-date=January 7, 2014}}</ref> | January 31, 2015 | Best Supporting Actress | Meryl Streep | {{nom}} |- | Art Directors Guild Awards<ref>{{Cite web|url=http://deadline.com/2015/01/birdman-foxcatcher-among-art-directors-guild-nominees-1201341121/|title='Birdman', 'Foxcatcher' Among Art Directors Guild Nominees|access-date=January 5, 2015|date=January 5, 2015|publisher=Deadline.com}}</ref> | January 31, 2015 | Excellence in Production Design for a Fantasy Film | Dennis Gassner | {{nom}} |- | American Cinema Editors<ref name="ACE">{{Cite web|url=http://www.awardsdaily.com/blog/2015/01/editors-guild-announce-awards/#comment-4104194|title=American Cinema Editors announce nominees|access-date=January 3, 2015|date=January 3, 2015|publisher=[[Awards Daily]]}}</ref> |January 30, 2015 | Best Edited Feature Film – Comedy or Musical | Wyatt Smith | {{nom}} |- | American Film Institute<ref name="AFI">{{Cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/afi-list-top-ten-films-754933|title=AFI List of Top Ten Films Expands to Include 11 Movies|access-date=December 9, 2014|date=December 9, 2014|website=[[The Hollywood Reporter]]}}</ref> | December 9, 2014 | Top Eleven Films of the Year | ''Into the Woods'' | {{won}} |- | rowspan="2" | British Academy Film Awards<ref>{{Cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/bafta-nominations-2015-unveiled-762089|title=BAFTA Nominations: 'Grand Budapest Hotel' Leads With 11|last=Ritman|first=Alex|date=January 8, 2015|work=The Hollywood Reporter|access-date=January 13, 2015}}</ref> | rowspan="2" | February 8, 2015 |Best Costume Design |Colleen Atwood |{{nom}} |- |Best Makeup and Hair |Peter Swords King, J. Roy Helland |{{nom}} |- | rowspan="5" |Broadcast Film Critics Association<ref>{{Cite news|url=http://deadline.com/2014/12/birdman-budapest-boyhood-critics-choice-movie-award-jolie-rebounds-1201325310/|title=‘Birdman’, ‘Budapest’ And ‘Boyhood’ Get Key Oscar Boost To Lead Critics Choice Movie Award Nominations; Jolie Rebounds From Globe Snub|last=Hammond|first=Pete|date=December 15, 2014|work=Deadline Hollywood|access-date=December 15, 2014}}</ref> | rowspan="5" |January 15, 2015 |Best Supporting Actress |Meryl Streep |{{nom}} |- |Best Acting Ensemble |The Cast of ''Into the Woods'' |{{nom}} |- |Best Art Direction |Dennis Gassner/Production Designer, Anna Pinnock/Set Decorator |{{nom}} |- |Best Costume Design |Colleen Atwood |{{nom}} |- |Best Hair & Makeup |{{nom}} |- |Casting Society of America<ref>{{Cite web|url=http://deadline.com/2015/01/casting-society-artios-awards-film-nominees-full-list-1201342146/|title=Casting Society Unveils Artios Film Nominees|access-date=January 6, 2015|date=January 6, 2015|publisher=Deadline.com}}</ref> |January 22, 2015 |Big Budget Comedy |Francine Maisler, Bernard Telsey, Tiffany Little Canfield |{{nom}} |- |Chicago Film Critics Association |December 15, 2014 |Best Art direction/Production Design |Dennis Gassner, Anna Pinnock |{{nom}} |- |Costume Designers Guild<ref>{{Cite web|url=http://deadline.com/2015/01/costume-designers-guild-award-nominations-2015-full-list-1201342597/|title=Costume Designers Guild Awards: 'Birdman', 'Boyhood', 'Grand Budapest Hotel' Among Nominees|access-date=January 7, 2015|date=January 7, 2015|publisher=Deadline.com}}</ref> |February 17, 2015 |Excellence in Fantasy Film |Colleen Atwood |{{won}} |- |Detroit Film Critics Society |December 15, 2014 |Best Ensemble |''The Cast of Into the Woods'' |{{nom}} |- |Empire Awards<ref>{{Cite web |url=http://www.empireonline.com/awards2015/ |title=THE JAMESON EMPIRE AWARDS 2015 |access-date=2018-01-02 |archive-date=2015-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150315054025/http://www.empireonline.com/awards2015/ |url-status=dead }}</ref> |March 29, 2015 |Best Male Newcomer |Daniel Huttlestone |{{nom}} |- |Florida Film Critics Circle |December 19, 2014 |Best Art Direction/Production Design |Dennis Gassner, Anna Pinnock |{{nom}} |- | rowspan="3" | [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|Golden Globe Awards]]<ref>{{Cite news|url=https://variety.com/2014/film/news/golden-globe-nominations-announced-updated-1201376916/|title=Golden Globes: ‘Birdman,’ ‘Fargo’ Top Nominations|last=Gray|first=Tim|date=December 11, 2014|work=Variety|access-date=December 11, 2014}}</ref> | rowspan="3" | January 11, 2015 |Best Motion Picture – Musical or Comedy |''Into the Woods'' |{{nom}} |- |Best Actress in a Motion Picture – Comedy or Musical |Emily Blunt |{{nom}} |- |Best Supporting Actress – Motion Picture |Meryl Streep |{{nom}} |- | Kids' Choice Awards<ref>[http://www.ew.com/article/2015/02/20/kids-choice-awards-release-nominations-meryl-streep-earns-her-very-first Meryl Streep gets her first Kids' Choice Awards nomination: See the full list"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150221094744/http://www.ew.com/article/2015/02/20/kids-choice-awards-release-nominations-meryl-streep-earns-her-very-first |date=2015-02-21 }} ew.com, accessed March 18, 2015</ref> | March 28, 2015 | Best Villain | Meryl Streep | {{nominated}} |- | MPSE Golden Reel Awards<ref>{{Cite web|url=http://deadline.com/2015/01/birdman-dawn-of-the-planet-of-the-apes-motion-picture-sound-editor-awards-nominations-1201350012/|title='Birdman,' 'Apes' Top 2015 Golden Reel Nominations|access-date=January 14, 2015|date=January 14, 2015|publisher=Deadline.com}}</ref> | February 15, 2015 | Feature Musical | Mike Higham, Jennifer Dunnington | {{nom}} |- | rowspan="1" | MTV Movie Awards<ref>[http://www.mtv.com/news/2095540/mtv-movie-awards-nominations-2015/ "Here Are Your 2015 MTV Movie Awards Nominees"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150412072632/http://www.mtv.com/news/2095540/mtv-movie-awards-nominations-2015/ |date=2015-04-12 }}, MTV. Retrieved on 18 March 2015.</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ew.com/article/2015/04/12/mtv-movie-awards-winners-list|title=MTV Movie Awards: Winners list|access-date=April 13, 2015|publisher=Entertainment Weekly|archive-date=2015-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150720032716/http://www.ew.com/article/2015/04/12/mtv-movie-awards-winners-list|url-status=dead}}</ref> | rowspan="1" | April 12, 2015 | Best Villain | Meryl Streep | {{won}} |- |San Diego Film Critics Society |December 15, 2014 |Best Production Design |Dennis Gassner, Anna Pinnock |{{nom}} |- | rowspan="4" | Satellite Awards<ref>{{Cite news|url=http://www.thewrap.com/birdman-leads-satellite-awards-nominations/|title=‘Birdman’ Leads Satellite Awards Nominations|last=Pond|first=Steve|date=December 1, 2014|work=The Wrap|access-date=December 3, 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.pressacademy.com/award_cat/current-nominees/|title=Satellite Awards 2014|access-date=December 9, 2014|publisher=[[Satellite Awards]]}}</ref> | rowspan="4" | February 15, 2015 | Best Ensemble – Motion Picture | Meryl Streep, Emily Blunt, James Corden, Anna Kendrick, Chris Pine, Johnny Depp, Lilla Crawford, Daniel Huttlestone, MacKenzie Mauzy, Tracey Ullman, Christine Baranski, Tammy Blanchard, Lucy Punch, Billy Magnussen, and Frances de la Tour | {{Won}} |- | Best Costume Design | Colleen Atwood | {{nom}} |- | Best Sound (Editing and Mixing) | Blake Leyh, John Casali, Michael Keller, Michael Prestwoood Smith, and Renee Tondelli | {{nom}} |- | Best Visual Effects | Christian Irles, Matt Johnson, and Stefano Pepin | {{nom}} |- | rowspan="5" | Saturn Awards<ref>{{Cite web|url=http://www.saturnawards.org/|title=Saturn Awards: List of 2015 nominations|access-date=March 3, 2015|date=March 3, 2015}}</ref> | rowspan="5" | June 25, 2015 | Best Fantasy Film | ''Into the Woods'' | {{nom}} |- | Best Supporting Actress | Meryl Streep | {{nom}} |- | Best Production Design | Dennis Gassner | {{nom}} |- | Best Costume | Colleen Atwood | {{nom}} |- | Best Make-up | Peter King and Matthew Smith | {{nom}} |- | Screen Actors Guild Awards<ref>{{Cite web|url=http://www.sagawards.org/media-pr/press-releases/nominees-announced-21st-annual-screen-actors-guild-awards%C2%AE|title=Nominees Announced for the 21st Annual Screen Actors Guild Awards®|access-date=December 10, 2014|date=December 10, 2014|publisher=[[SAG-AFTRA]]|archive-date=2014-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20141214034146/http://www.sagawards.org/media-pr/press-releases/nominees-announced-21st-annual-screen-actors-guild-awards%C2%AE|url-status=dead}}</ref> | January 25, 2015 | Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role | Meryl Streep | {{nom}} |- |St. Louis Film Critics |December 15, 2014 |Best Music Soundtrack |{{nom}} |- | rowspan="2" | Washington D.C. Area Film Critics Association Awards<ref>{{Cite news|url=http://www.awardsdaily.com/blog/2014/12/washington-dc-film-critics-announce-2014-award-nominees/|title=Washington DC Film Critics announce 2014 Award Nominees|last=Adams|first=Ryan|date=December 6, 2014|work=The Awards Circuit|access-date=December 6, 2014}}</ref> | rowspan="2" | December 8, 2014 | Best Ensemble | {{nominated}} |- | Best Art Direction | Dennis Gassner and Anna Pinnock | {{nominated}} |- | rowspan="2" | Young Artist Awards<ref name="YAA2015">{{Cite web|url=http://youngartistawards.org/noms36x.html|title=36th Annual Young Artist Awards|access-date=3 October 2016|website=[[Young Artist Awards]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161119122003/http://youngartistawards.org/noms36x.html|archive-date=19 November 2016|url-status=dead}}</ref> | rowspan="2" | May 15, 2015 | Best Performance in a Feature Film – Supporting Young Actor | Daniel Huttlestone | {{nominated}} |- | Best Performance in a Feature Film – Supporting Young Actress | Lilla Crawford | {{won}} |} == അവലംബം == {{reflist|30em}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്}} * {{IMDb title|2180411|Into the Woods}} * {{mojo title|intothewoods|Into the Woods}} * {{rotten-tomatoes|into_the_woods_2014|Into the Woods}} * {{metacritic film|into-the-woods|Into the Woods}} [[വർഗ്ഗം:2014-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഫാന്റസി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] ny8wntslu4wzj5vt2u975vxvug6b1pf 0 420592 4616205 4142636 2026-04-29T06:54:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616205 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:SaltwaterCrocodile('Maximo').jpg|ലഘുചിത്രം|ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഉരഗജീവി [[Saltwater crocodile|കായൽ മുതല]]]] ഭൂമിയിൽ ഇന്ന് ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതിൽ വെച്ച്, ഏറ്റവും വലിയ [[ഉരഗം|ഉരഗജീവി]], ദക്ഷിണേഷ്യ ഓസ്ട്രേലിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[Saltwater crocodile|കായൽ മുതലയാണ്]] (''Crocodylus porosus''). ഇവയിൽ പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരു ആണിന് സാധാരണ {{convert|3.9|–|5.5|m|abbr=on|ft}} നീളം ഉണ്ടാകും. കണ്ടെടുക്കപ്പെട്ട കായൽ മുതലയിൽ ഏറ്റവും വലുതിന് {{convert|6.32|m|ft|1|abbr=on}} നീളവും, ഏകദേശം {{convert|1,360|kg|lb|abbr=on}} ഭാരവും ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name="Wood2" /> == ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ ഉരഗങ്ങൾ == ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഭാരമേറിയ ഇഴജന്തുക്കളുടെ ഒരു പട്ടികയാണിത്, ഇവയിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥാനങ്ങൾ [[മുതല|മുതലയ്ക്കാണ്]].<ref name="Wood">Wood, Gerald ''The Guinness Book of Animal Facts and Feats'' (1983) {{ISBN|978-0-85112-235-9}}</ref> {| class="wikitable sortable" !സ്ഥാനം !ജീവി !ശരാശരി ഭാരം [kg (lb)] !ഏറ്റവും കൂടിയ ഭാരം [kg (lb)] !ശരാശരി നീളം [m (ft)] |- |1 |[[Saltwater crocodile|കായൽ മുതല]] |450 – 1000&nbsp;kg (990 - 2200&nbsp;lb)<ref>[http://www.arkive.org/saltwater-crocodile/crocodylus-porosus/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171222162649/https://www.arkive.org/saltwater-crocodile/crocodylus-porosus/ |date=2017-12-22 }}.</ref> |2,000&nbsp;kg (4,400&nbsp;lb) |4.3 - 5.5 m (14 – 18&nbsp;ft)<ref>{{cite web|url=http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile/?source=A-to-Z|title=Saltwater Crocodile|work=National Geographic|access-date=2018-04-08|archive-date=2011-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110521042225/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/saltwater-crocodile/?source=A-to-Z|url-status=dead}}</ref> |- |2 |[[Nile crocodile|നൈൽ മുതല]] |350 – 750&nbsp;kg (770 - 1650&nbsp;lb)<ref name="autogenerated2">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/nature/life/Nile_crocodile|title=BBC Nature - Nile crocodile videos, news and facts|publisher=}}</ref><ref name="wildliferanching.com">{{cite web|url=http://wildliferanching.com/content/nile-crocodile-crocodylus-niloticus|title=Nile Crocodile (Crocodylus niloticus)|publisher=|access-date=2018-04-08|archive-date=2018-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180923081324/http://wildliferanching.com/content/nile-crocodile-crocodylus-niloticus|url-status=dead}}</ref> |1,090&nbsp;kg (2,400&nbsp;lb)<ref name="Wood" /> |3.7 - 4.9 m (12 – 16&nbsp;ft)<ref name="autogenerated2" /><ref name="wildliferanching.com" /> |- |3 |[[Orinoco crocodile|ഒറിനോക്കൊ മുതല]] |380 – 640&nbsp;kg (840 - 1410&nbsp;lb)<ref name="Orinoco">[http://www.arkive.org/orinoco-crocodile/crocodylus-intermedius/ Orinoco crocodile videos, photos and facts – Crocodylus intermedius] {{Webarchive|url=https://archive.today/20170906190607/http://www.arkive.org/orinoco-crocodile/crocodylus-intermedius/ |date=2017-09-06 }}. ARKive</ref> |1,100&nbsp;kg (2,400&nbsp;lb){{citation needed|date=May 2013}} |3.7 - 4.9 m (12 – 16&nbsp;ft)<ref name="Orinoco" /><ref>{{cite web|url=http://www.waza.org/en/zoo/choose-a-species/reptiles/crocodiles/crocodylus-intermedius|title=Orinoco Crocodile|publisher=|author=WAZA|access-date=2018-04-08|archive-date=2013-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110142610/http://www.waza.org/en/zoo/choose-a-species/reptiles/crocodiles/crocodylus-intermedius|url-status=dead}}</ref> |- |4 |[[Leatherback sea turtle|തോൽപ്പുറകൻ കടലാമ]] |250 – 600&nbsp;kg (550 - 1320&nbsp;lb)<ref>[http://www.euroturtle.org/outline/Leatherback%20Sea%20Turtle.pdf Leatherback Sea Turtle]. euroturtle.org {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120403001455/http://www.euroturtle.org/outline/Leatherback%20Sea%20Turtle.pdf|date=April 3, 2012}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.vanaqua.org/education/aquafacts/leatherbacks.html |title=AquaFacts |access-date=2018-04-08 |archive-date=2011-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110907073934/http://www.vanaqua.org/education/aquafacts/leatherbacks.html |url-status=dead }}</ref> |932&nbsp;kg (2,050&nbsp;lb)<ref name="Wood" /> |2.0&nbsp;m (6.6&nbsp;ft)<ref name="Wood" /> |- |5 |[[Black caiman|ബ്ലാക്ക് കൈമാൻ]] |300 – 420&nbsp;kg (660 - 925&nbsp;lb)<ref name="autogenerated5">[http://www.kwata.net/medias/images/upload/PUBLI_de%20Thoisy_2003_CSG.pdf French Guiana] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160528182122/http://www.kwata.net/medias/images/upload/PUBLI_de%20Thoisy_2003_CSG.pdf |date=2016-05-28 }}. kwata.net (2003).</ref> |1,100&nbsp;kg (2,400&nbsp;lb)<ref name="dinosaurcorporation1">[http://www.dinosaurcorporation.com/caimanskull.html Black Caiman, Black Caiman Skull]. Dinosaurcorporation.com. Retrieved on 2012-08-23.</ref><ref name="Crocodilian">[http://crocodilian.com/cnhc/csp_mnig.htm Crocodilian Species – Black Caiman (Melanosucus niger)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171031140646/http://crocodilian.com/cnhc/csp_mnig.htm |date=2017-10-31 }}. Crocodilian.com. Retrieved on 2012-08-23.</ref> |2.7 - 4.3 m (9 – 14&nbsp;ft)<ref>[http://crocodilian.com/cnhc/csp_mnig.htm Crocodilian Species – Black Caiman (Melanosucus niger)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171031140646/http://crocodilian.com/cnhc/csp_mnig.htm |date=2017-10-31 }}. Crocodilian.com</ref><ref>{{cite web|url=http://www.arkive.org/black-caiman/melanosuchus-niger/|title=Black caiman videos, photos and facts - Melanosuchus niger - ARKive|publisher=|access-date=2018-04-08|archive-date=2018-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20180928222133/http://www.arkive.org/black-caiman/melanosuchus-niger/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/reptilia/crocodylia/caimans.htm|title=Caimans|publisher=|author=SeaWorld Parks & Entertainment|access-date=2018-04-08|archive-date=2013-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731082306/http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/reptilia/crocodylia/caimans.htm|url-status=dead}}</ref><ref>http://www.iucncsg.org/365_docs/attachments/protarea/06_M-24b37cab.pdf</ref> |- |6 |[[American crocodile|അമേരിക്കൻ മുതല]] |250 – 400&nbsp;kg (550 - 880&nbsp;lb)<ref>{{cite web|url=http://animaldiversity.ummz.umich.edu/accounts/Crocodylus_acutus/|title=ADW: Crocodylus acutus: INFORMATION|work=Animal Diversity Web|author=Jake Fishman}}</ref> |1,000&nbsp;kg (2,200&nbsp;lb)<ref>[http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/reptilia/crocodylia/american-crocodile.htm ANIMAL BYTES – American Crocodile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131102023906/http://seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/reptilia/crocodylia/american-crocodile.htm |date=2013-11-02 }}. Seaworld.org</ref> |3.0 - 4.3 m (10 – 14&nbsp;ft)<ref>{{cite web|url=http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/american-crocodile/?source=A-to-Z|title=American Crocodile|work=National Geographic|access-date=2018-04-08|archive-date=2011-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110521012154/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/american-crocodile/?source=A-to-Z|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.myfwc.com/media/664081/AmericanCrocodilesinFL.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-04-08 |archive-date=2016-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160507033325/http://www.myfwc.com/media/664081/AmericanCrocodilesinFL.pdf |url-status=dead }}</ref> |- |7 |[[Gharial|ഘരിയാൽ]] |250 – 370&nbsp;kg (550 - 820&nbsp;lb)<ref name="Ghar">{{cite web|url=http://www.wwfindia.org/about_wwf/priority_species/gharial/|title=Gharial|accessdate=September 26, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111018085525/http://wwfindia.org/about_wwf/priority_species/gharial/|archivedate=October 18, 2011|url-status=dead}}</ref> |977&nbsp;kg (2,150&nbsp;lb)<ref>[http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/gavial.html Gavials (Gharials), Gavial (Gharial) Pictures, Gavial (Gharial) Facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070625033007/http://animals.nationalgeographic.com/animals/reptiles/gavial.html |date=2007-06-25 }}. Animals.nationalgeographic.com</ref> |3.4 - 5.2 m (11 – 17&nbsp;ft)<ref name="Ghar" /> |- |8 |[[American alligator|അമേരിക്കൻ അലിഗേറ്റർ]] |200 – 350&nbsp;kg (440 - 790&nbsp;lb)<ref name="sciencedaily.com">{{cite web|url=https://www.sciencedaily.com/articles/a/american_alligator.htm|title=American Alligator|work=ScienceDaily|access-date=2018-04-08|archive-date=2015-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20150318173004/http://www.sciencedaily.com/articles/a/american_alligator.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="nationalzoo.si.edu">{{cite web|url=http://nationalzoo.si.edu/animals/reptilesamphibians/facts/factsheets/americanalligator.cfm|title=American Alligator|publisher=}}</ref> |1,000&nbsp;kg (2,200&nbsp;lb)<ref name="Wood" /> |2.7 - 4.0 m (9 – 13&nbsp;ft)<ref name="nationalzoo.si.edu" /> |- |9 |[[Mugger crocodile|മഗ്ഗർ മുതല]] |160 – 250&nbsp;kg (350 - 550&nbsp;lb)<ref name="sciencedaily.com" /> |700&nbsp;kg (1,500&nbsp;lb)<ref name="Chang">{{cite journal|url=|title=Ecological status and threats of marsh crocodiles (Crocodilus palustris) in Manghopir Karachi|last1=Chang|first1=M. S.|last2=Gachal|first2=G. S.|journal=International Journal of Biosciences|issue=|doi=10.12692/ijb/3.9.44-54|year=2013|volume=3|pages=44–54|last3=Qadri|first3=A. H.|last4=Khowaja|first4=Z.|last5=Khowaja|first5=M.|last6=Sheikh|first6=M. Y.}}</ref><ref>{{cite journal|url=|title=Sex determination and sex ratios in Crocodylus palustris|last1=Lang|first1=J. W.|last2=Andrews|first2=H.|journal=American Zoologist|issue=3|doi=10.1093/icb/29.3.935|year=1989|volume=29|pages=935–952|last3=Whitaker|first3=R.}}</ref> |2.7 - 4.0 m (9 – 13&nbsp;ft)<ref name="nationalzoo.si.edu" /> |- |10 |[[False gharial|ഫാൾസ് ഘരിയാൽ]] |210 (460)<ref>{{Cite web |url=http://www.zoonegaramalaysia.my/RPFalseGharial.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-04-08 |archive-date=2018-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180127212512/http://www.zoonegaramalaysia.my/RPFalseGharial.pdf |url-status=dead }}</ref> |500 (1,100){{citation needed|date=May 2013}} |4.0 (13.1)<ref>{{cite web|url=http://tomistoma.org/pa/|title=Tomistoma Task Force|publisher=|access-date=2018-04-08|archive-date=2017-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20171014003920/http://tomistoma.org/pa/|url-status=dead}}</ref> |- |11 |[[Aldabra giant tortoise|അൽഡാബ്ര ഭീമൻ ആമ]] |205 (450)<ref>{{cite web|url=http://animaldiversity.ummz.umich.edu/accounts/Dipsochelys_dussumieri/|title=ADW: Dipsochelys dussumieri: INFORMATION|work=Animal Diversity Web|author=Chris Ng}}</ref> |360 (790)<ref name="Wood" /> |1.4 (4.6)<ref name="pmid5160860">{{Cite journal|title=Respiratory exchange and body size in the Aldabra giant tortoise|last1=Hughes|first1=G. M.|last2=Gaymer|first2=R.|journal=The Journal of Experimental Biology|issue=3|year=1971|volume=55|pages=651–665|pmid=5160860|last3=Moore|first3=M.|last4=Woakes|first4=A. J.}}</ref> |- |12 |[[Loggerhead sea turtle|ലോഗർഹെഡ് കടലാമ]] |200 (441){{Citation needed|date=January 2015}} |545 (1202) |0.95 (3.2)<ref name="pmid5160860" /> |- |13 |[[Green sea turtle|പച്ച കടലാമ]] |190 (418.9) |395 (870.8) |1.12 (3.67) |- |14 |[[Slender-snouted crocodile|സ്ലെൻഡെർ-സ്നൗട്ടെഡ് മുതല]] |180 (400)<ref name="marylandzoo.org">{{cite web|url=http://www.marylandzoo.org/animals-conservation/reptiles/african-slender-snouted-crocodile/|title=African Slender-Snouted Crocodile - The Maryland Zoo in Baltimore|work=The Maryland Zoo in Baltimore}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-slender_crocodile.html|title=Slender-Snouted Crocodile - San Diego Zoo Animals|publisher=|access-date=2018-04-08|archive-date=2013-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20130202192605/http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-slender_crocodile.html|url-status=dead}}</ref> |325 (720)<ref name="marylandzoo.org" /> |3.3 (10.8)<ref name="marylandzoo.org" /> |- |15 |[[Galápagos tortoise|ഗാലപ്പഗോസ് ആമ]] |175 (390)<ref>[http://animaldiversity.ummz.umich.edu/site/accounts/information/Geochelone_nigra.html ADW: Geochelone nigra: Information]. Animaldiversity.ummz.umich.edu</ref> |400 (880)<ref name="Ebersbach">Ebersbach, V.K. (2001). ''Zur Biologie und Haltung der Aldabra-Riesenschildkröte (Geochelone gigantea) und der Galapagos-Riesenschildkröte (Geochelone elephantopus) in menschlicher Obhut unter besonderer Berücksichtigung der Fortpflanzun (PhD thesis)''. Hannover: Tierärztliche Hochschule. [http://elib.tiho-hannover.de/dissertations/ebersbachk_2001.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070611112930/http://elib.tiho-hannover.de/dissertations/ebersbachk_2001.pdf |date=2007-06-11 }}.</ref> |1.5 (4.9)<ref>[http://www.sandiegozoo.org/animalbytes/t-galapagos_tortoise.html San Diego Zoo's Animal Bytes: Galápagos Tortoise]. Sandiegozoo.org</ref> |} == അവലംബം == <references /> jz7fiandsisxj1crg303qr2ek6qn4ha 0 421148 4616081 4015502 2026-04-28T17:18:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616081 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder|office=[[Hitler Cabinet|Minister of Armaments and War Production]]|image=Bundesarchiv Bild 146II-277, Albert Speer.jpg|alt=Monochrome photograph of the upper body of Albert Speer, signed at the bottom|caption=Speer in 1933|chancellor={{plainlist | * Adolf Hitler * [[Lutz Graf Schwerin von Krosigk]] (Leading Minister) }}|predecessor=[[Fritz Todt]] (as Minister of Armaments and Munitions)|president={{plainlist | * [[Adolf Hitler]] ([[Führer]]) * [[Karl Dönitz]] }}|successor=[[Karl Saur]] (as Minister of Munitions) {{efn|name=reappointment}}|signature=Albert Speer Signature.svg|party=[[Nazi Party]]|birth_name=Berthold Konrad Hermann Albert Speer|birth_date={{birth date|mf=yes|1905|3|19}}|birth_place=[[Mannheim]], [[Grand Duchy of Baden|Baden]], [[German Empire]]|death_date={{death date and age|mf=yes|1981|9|1|1905|3|19}}|death_place=[[London]], [[England]], [[United Kingdom]]|nationality=German|spouse=Margarete Weber (1928–1981, his death)|children=6, including [[Albert Speer (born 1934)|Albert]], [[Hilde Schramm|Hilde]], [[Margret Nissen|Margarete]]|alma_mater={{plainlist | * [[Technical University of Berlin]] * [[Technical University of Munich]] * [[Karlsruhe Institute of Technology]] }}|profession=Architect, government official, author}} ജർമൻകാരനായ ഒരു ആർക്കിടെക്ടും [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ]] മിക്കകാലങ്ങളിലും [[നാസി ജർമ്മനി|നാസിജർമനിയുട]]<nowiki/>െ ആയുധവിഭാഗം മന്ത്രിയും ആയിരുന്നു'''  ആൽബർട്ട് സ്പീയർ (Berthold Konrad Hermann Albert Speer)'''{{Sfn|van der Vat|1997|p=11}} (<span class="IPA nopopups noexcerpt">/<span style="border-bottom:1px dotted"><span title="/ʃ/: 'sh' in 'shy'">ʃ</span><span title="'p' in 'pie'">p</span><span title="/ɛr/: 'err' in 'merry'">ɛr</span></span>/</span>{{IPAc-en|ʃ|p|ɛr}}; {{IPA-de|ˈʃpeːɐ̯|lang|De-Albert Speer.ogg|lang}}[[File:Loudspeaker.svg|കണ്ണി=File:De-Albert_Speer.ogg|11x11ബിന്ദു|About this sound]]{{IPA-de|ˈʃpeːɐ̯|lang|De-Albert Speer.ogg|lang}}; മാർച്ച് 19, 1905&nbsp;– സെപ്തംബർ 1, 1981). മന്ത്രിയാവുന്നതിനുമുൻപ് [[അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ|ഹിറ്റ്‌ലറുടെ]] മുഖ്യ [[വാസ്തുശിൽപി|വാസ്തുവിദഗ്ദ്ധനായിരുന്നു]] സ്പീയർ. [[ഹോളോകോസ്റ്റ്|ഹോളോകോസ്റ്റിനെപ്പറ്റി]] തനിക്ക് അറിയാമായിരുന്നില്ലെന്ന് [[ന്യൂറംബർഗ് വിചാരണകൾ|ന്യൂറംബർഗ് വിചാരണകളിൽ]] ആവർത്തിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ''ക്ഷമ പറഞ്ഞ നാസി'' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന സ്പീയർ തന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകളിൽ നാസിഭരണത്തിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ സങ്കീർണ്ണതകൾ വിവരിക്കുന്നതിൽക്കൂടി പ്രസിദ്ധനാണ്.{{Efn|name=The Nazi Who Said Sorry}} == ആദ്യകാലജീവിതം == == നാസി വാസ്തുവിദഗ്ദ്ധൻ == === നാസിപ്പാർട്ടിയിൽ ചേരുന്നു (1930–1934) === [[പ്രമാണം:Bundesarchiv_Bild_183-V00555-3,_Obersalzberg,_Albert_Speer,_Adolf_Hitler.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Albert Speer shows a project to Hitler at Obersalzberg]] ===  നാസിജർമനിയിലെ ആദ്യവാസ്തുവിദഗ്ദ്ധൻ(1934–1939) === [[പ്രമാണം:Bundesarchiv_Bild_183-1982-1130-502,_Nürnberg,_Reichsparteitag,_Lichtdom.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|The Cathedral of Light above the ''Zeppelintribune'']] [[പ്രമാണം:Bundesarchiv_Bild_146-1971-016-31,_Albert_Speer,_Adolf_Hitler,_Architekt_Ruff.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Adolf Hitler looks over the designs for [[ന്യൂറംബർഗ്|Nuremberg]]]] [[പ്രമാണം:Bundesarchiv_Bild_183-K1216-501,_Berlin,_Neue_Reichskanzlei,_Marmorgalerie.jpg|ലഘുചിത്രം|Marble Gallery of the New Reich Chancellery]] === യുദ്ധകാലത്തെ ചുമതല (1939–1942) === == ആയുധകര്യമന്ത്രി == === ജോലിയിൽ പ്രവേശിക്കലും വർദ്ധിതമായ അധികാരങ്ങളും === [[പ്രമാണം:Bundesarchiv_Bild_183-2005-0103-502,_Albert_Speer_bei_Panzer-Besichtigung.jpg|ലഘുചിത്രം|Speer inspects a Panther tank, 1944.]] [[പ്രമാണം:Bundesarchiv_Bild_183-J15733,_Waffenvorführung,_E._Milch,_A._Speer.jpg|ലഘുചിത്രം|Speer (right, with swastika armband) looks on with Field Marshal Erhard Milch (left) during weapons testing.]] === ആയുധനിർമ്മാണങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കൽ === [[പ്രമാണം:Weingut_I_1945_internal_view.jpg|ലഘുചിത്രം|Internal view of the planned underground factory, Weingut I, one of Jägerstab's projects, as found by the [[അമേരിക്കൻ സേന|U.S. Army]] in 1945.]] [[പ്രമാണം:Weingut_I_bogen.JPG|ലഘുചിത്രം|The last remaining arch of Weingut I, one of seven that were completed out of a planned twelve.]] === നാസിജർമ്മനിയുടെ തോൽവി === [[പ്രമാണം:Bundesarchiv_Bild_183-1984-1206-511,_Albert_Speer.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|''Reichsminister'' Speer]] == യുദ്ധാനന്തരം == === ന്യൂറംബർഗ് വിചാരണകൾ === [[പ്രമാണം:Bundesarchiv_Bild_183-V01057-3,_Nürnberger_Prozess,_Angeklagte.jpg|ലഘുചിത്രം|The [[ന്യൂറംബർഗ് വിചാരണകൾ|Nuremberg]] defendants listen to the proceedings (Speer, top seated row, fifth from right).]] === ജയിൽവാസം === [[പ്രമാണം:6th_Inf_Regt_Spandau_Prison_1951.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Speer spent most of his sentence at [[സ്പാൻഡൗ തടവറ|Spandau Prison]].]] === ജയിൽമോചനവും പിൽക്കാലജീവിതവും === [[പ്രമാണം:A_speer_grab-1.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Speer's grave in Heidelberg]] == പിൽക്കാലവും വിവാദങ്ങളും == === വാസ്തുവിദ്യാതുടർച്ച === [[പ്രമാണം:Berlin_belastungskoerper.jpg|ലഘുചിത്രം| The Schwerbelastungskörper built by Speer 1941–1942]] === ജൂതരോടുള്ള സമീപനം === === ഹോളോകോസ്റ്റിനെപ്പറ്റിയുള്ള അറിവ് === == ജീവിതച്ചുരുക്കം == Joined [[നാസി പാർട്ടി|NSDAP]]: March 1, 1931 Party Number: 474,481 === നാസിപ്പാർട്ടിയിലെ സ്ഥാനങ്ങൾ === * Member, National Socialist Motor Corps: 1931 * Commissioner for the Artistic and Technical Presentation of Party Rallies and Demonstrations: 1933 * Department Chief, German Labor Front: 1934 * Chief, NSDAP Directorate for Technical Matters: 1942 From 1934 to 1939, Speer was often referred to as "First Architect of the Reich", however this was mainly a title given to him by Hitler and not an actual political position within the Nazi Party or German government. === സർക്കാരിലെ സ്ഥാനങ്ങൾ === * General Building Inspector for the Reich Capital: 1937 * Reich Minister for Weapons, Munitions, and Armaments: 1942 * Director of Organisation Todt: 1943, under his authority as Reich Minister of Armaments === രാഷ്ട്രീയ സ്ഥാനങ്ങൾ === Albert Speer held the following Nazi Party political ranks.<ref>International Military Tribunal for Germany, Parts 8 through 13, Exhibits ''(Speer) 36-42'', Yale Law (Summary), 2008</ref><ref>"Nuremberg Trial Transcripts", One Hundred and Sixtieth Day (Friday, June 21, 1946), Part 1 of 12 (Testimony and Examination of Albert Speer)</ref> * ''[[നാസി പാർട്ടി|Mitglied]]'': 1931 * ''Amtsleiter der Reichsleitung'' (later replaced by ''Einsatzleiter''; equivalent to ''Leutnant'' or Second Lieutenant): 1934 * ''Hauptamtsleiter der Reichsleitung'' (later replaced by ''Haupteinsatzleiter''; equivalent to Captain): 1935 * ''Dienstleiter'' (no equivalent, but senior to Colonel) : 1939 * ''Hauptdienstleiter'' (no equivalent, but senior to Colonel): 1941 * ''Befehlsleiter'' (equivalent to ''Generalmajor'' or Brigadier-General): 1942 * ''Oberbefehlsleiter'' (equivalent to ''Generalleutnant'' or Major-General): 1944 === പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും === Speer held the following Nazi Party political awards.<ref>International Military Tribunal for Germany, Parts 8 through 13, Exhibits ''(Speer) 43'', Yale Law (Summary), 2008</ref> * Golden Party Badge * Golden Hitler Youth Badge (with Oak Leaves) * Knights Cross of the War Merit Cross * NSDAP Long Service Award (Silver – 15 Years) * Honour Chevron for the Old Guard == ഇവയും കാണുക == * Glossary of Nazi Germany * List of Nazi Party leaders and officials == അവലംബം == === വിശദീകരണക്കുറിപ്പുകൾ === {{notes|notes={{efn | name = reappointment | Although dismissed by Hitler, Speer was immediately re-appointed in the [[Flensburg Government]] as Minister of Economics. }} {{efn | name = The Nazi Who Said Sorry | The title of a BBC2 documentary, {{harvnb|''The Nazi Who Said Sorry''}}. }} {{efn | name = Freunde | {{harvnb|Fest|1999|p=296}}. "Wenn Hitler überhaupt Freunde gehabt hätte, wäre ich bestimmt einer seiner engen Freunde gewesen." }} {{efn | name = Diary Nov, 20, 1949 | {{harvnb|Speer|1975|p=217}}. Diary entry made on Nov, 20, 1949. }} {{efn | name = mythology | {{harvnb|Tooze|2006|p=577}}. "The simple story spun by Speer, that the German war economy up to 1941 was an inefficient sink for labour and raw materials and that it was only after December 1941, by means of the Fuehrer's decree and Speer's inspired leadership, that it was awakened to the need for efficiency, is clearly a myth [and] the statistics usually invoked to support this description of the pre-Speer era simply do not stand up to detailed scrutiny." }} {{efn | name = armaments miracle | {{harvnb|Tooze|2006|p=556}}. "[G]iven the highly political function of the 'armaments miracle' the historical record of the Speer Ministry must be approached with a very wary eye. Too many historians have been far too uncritical in the acceptance of Speer's rhetoric of rationalization, efficiency and productivism.&nbsp;.&nbsp;.&nbsp;. And this critique is more than mere nit-picking. It goes to the very heart of Speer's ideological vision of the war economy, as a limitless flow of output released by energetic leadership and technological genius." }}}} === സ്രോതസ്സുകൾ === {{reflist|20em}} === വിവരം ലഭിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ === * {{Citation|last=Angolia|first=John|title=For Fuhrer and Fatherland: Political and Civil Awards of the Third Reich|year=1978|publisher=R. James Bender Publishing|isbn=978-0-912138-16-9|ISBN=978-0-912138-16-9}}More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;ISBN=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;isbn=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]) [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] * {{Cite book|title=[[Germany and the Second World War]]: Volume VII: The Strategic Air War in Europe and the War in the West and East Asia, 1943-1944/5|last=Boog|first=Horst|last2=Krebs, Gerhard|last3=Vogel, Detlef|publisher=Clarendon Press|year=2006|isbn=978-0198228899|location=London|ref={{harvid|Boog et al|2006}}|author-link=Horst Boog|author-link3=Detlef Vogel}} * {{Cite book|title=Slave Labor in Nazi Concentration Camps|last=Buggeln|first=Marc|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2014|isbn=9780198707974|ref=harv}} * {{Citation|last=Conot|first=Robert|title=Justice at Nuremberg|year=1983|place=New York|publisher=Harper & Row|isbn=978-0-88184-032-2|ISBN=978-0-88184-032-2}}More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;ISBN=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;isbn=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]) [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] * {{citation|title=Träume in Trümmern, ("Dreams in ruins")|year=1988|last1=Durth|last2=Gutschow|first1=Werner|first2=Niels|publisher=Vieweg Friedr. + Sohn Ver|isbn=978-3-528-08706-7}} * {{citation|last=Fest|first=Joachim|title=Speer: The Final Verdict|year=1999|authorlink=Joachim Fest|others=translated by Ewald Osers and Alexandra Dring|publisher=Harcourt|isbn=978-0-15-100556-7}} * {{citation|last=Fest|first=Joachim|title=Albert Speer: Conversations with Hitler's Architect|year=2007|authorlink=Joachim Fest|others=translated by Patrick Camiller|publisher=Polity Press|isbn=978-0-7456-3918-5}} * {{citation|last=Fishman|first=Jack|title=Long Knives and Short Memories: The Spandau Prison Story|year=1986|publisher=Breakwater Books|isbn=0-920911-00-5}} * {{citation|last=King|first=Henry T.|title=The Two Worlds of Albert Speer: Reflections of a Nuremberg Prosecutor|year=1997|authorlink=Henry T. King|publisher=University Press of America|isbn=978-0-7618-0872-5}} * {{cite book|title=Speer: Hitler's Architect|url=https://archive.org/details/speerhitlersarch0000kitc|last=Kitchen|first=Martin|publisher=Yale University Press|year=2015|isbn=978-0-300-19044-1|ref=harv|authorlink=Martin Kitchen}} * {{citation|last=Leigh|first=David|title=Delay, then Albert Speer is allowed in|date=October 24, 1973|url=http://infotrac.galegroup.com/itw/infomark/185/973/13016515w16/purl=rc1_TTDA_0_CS67729752&dyn=25!xrn_41_0_CS67729752&hst_1?sw_aep=oxfshlib|work=The Times|location=UK|accessdate=December 17, 2008}} * {{cite book|title=War and Economy in the Third Reich|last=Overy|first=|publisher=Clarendon Press|year=2002|isbn=0-19-820599-6|location=Oxford|ref=harv|authorlink=Richard Overy|origyear=1995}} * {{citation|last=Schmidt|first=Matthias|title=Albert Speer: The End of a Myth|year=1984|publisher=St Martins Press|isbn=978-0-312-01709-5}} * {{cite thesis|last=Schubert|first=Philipp|title=Albert Speer: Architekt – Günstling Hitlers – Rüstungsminister – Hauptkriegsverbrecher|year=2006|publisher=GRIN Verlag|location=Munich|isbn=978-3-638-59047-1|ref=harv}} * {{citation|last=Sereny|first=Gitta|title=Albert Speer: His Battle With Truth|year=1995|authorlink=Gitta Sereny|publisher=Knopf|isbn=978-0-394-52915-8}} * {{citation|last=Shirer|first=William|title=[[The Rise and Fall of the Third Reich]]|year=1990|authorlink=William L. Shirer|edition=30th anniversary (original publication 1960)|place=New York|publisher=[[Touchstone Books]]|isbn=978-0-671-72868-7}} * {{citation|last=Speer|first=Albert|title=[[Inside the Third Reich]] (Translated by [[Richard and Clara Winston]])|year=1970|location=New York and Toronto|publisher=Macmillan|isbn=978-0-297-00015-0|lccn=70119132}}. Republished in paperback in 1997 by Simon & Schuster, {{ISBN|978-0-684-82949-4}}978-0-684-82949-4 : (Original German edition: {{Cite book|title=Erinnerungen [Reminiscences]|last=Speer|first=Albert|publisher=Propyläen/Ullstein Verlag|year=1969|location=Berlin and Frankfurt am Main|oclc=639475}}) * {{Citation|last=Speer|first=Albert|title=[[Spandau: The Secret Diaries]] (Translated by [[Richard and Clara Winston]])|year=1976|location=New York and Toronto|publisher=Macmillan|isbn=978-0-02-612810-0|ISBN=978-0-02-612810-0}}More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;ISBN=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;isbn=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]) [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] : (Original German edition: {{Citation|last=Speer|first=Albert|title=Spandauer Tagebücher [Spandau Diaries]|year=1975|location=Berlin and Frankfurt am Main|publisher=Propyläen/Ullstein Verlag|isbn=978-3-549-17316-9|ISBN=978-3-549-17316-9|oclc=185306869|OCLC=185306869}}More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;ISBN=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;isbn=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]); More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;oclc=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;OCLC=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]) [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] ) * {{Citation|last=Speer|first=Albert|title=Infiltration: How Heinrich Himmler Schemed to Build an SS Industrial Empire|year=1981|publisher=Macmillan|isbn=978-0-02-612800-1|ISBN=978-0-02-612800-1}}More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;ISBN=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;isbn=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]) [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] : (Original German edition: {{Citation|last=Speer|first=Albert|title=Der Sklavenstaat : meine Auseinandersetzungen mit der SS [The Slave State: My Battles with the SS]|year=1981|publisher=Deutsche Verlags-Anstalt|isbn=978-3-421-06059-4|ISBN=978-3-421-06059-4|oclc=7610230|OCLC=7610230}}More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;ISBN=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;isbn=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]); More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;oclc=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;OCLC=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]) [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] ) * {{Citation|last=Tooze|first=Adam|title=The Wages of Destruction: The Making & Breaking of the Nazi Economy|year=2006|location=London|publisher=Allen Lane|isbn=978-0-7139-9566-4|ISBN=978-0-7139-9566-4}}More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;ISBN=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;isbn=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]) [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] * {{Cite book|title=Arming the Luftwaffe: The German Aviation Industry in World War II|last=Uziel|first=Daniel|publisher=McFarland|year=2012|isbn=978-0-7864-6521-7|ref=harv}} * {{Citation|last=van der Vat|first=Dan|title=The Good Nazi: The Life and Lies of Albert Speer|year=1997|author-link=Dan van der Vat|authorlink=Dan van der Vat|publisher=George Weidenfeld & Nicolson|isbn=978-0-297-81721-5|ISBN=978-0-297-81721-5}}More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;authorlink=</code>, <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;authorlink=</code>, ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;author-link=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]); More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;ISBN=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;isbn=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]) [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] ==== ഓൺലൈൻ സ്രോതസ്സുകൾ ==== * {{Cite news|title=The day I met Hitler's Architect|last=Asher|first=Edgar|date=November 21, 2003|work=[[Chicago Jewish Star]]|pages=7, 9|ref=harv}} * {{Citation|last=Connolly|first=Kate|title=Wartime reports debunk Speer as the good Nazi|date=May 11, 2005|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/germany/1489793/Wartime-reports-debunk-Speer-as-the-Good-Nazi.html|work=The Daily Telegraph|location=UK|access-date=January 11, 2014}}More than one of <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;accessdate=</code> ഒപ്പം <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">&#x7C;access-date=</code> specified ([[സഹായം:അവലംബശൈലീ പിഴവുകൾ#redundant parameters|സഹായം]]) [[വർഗ്ഗം:Pages with citations having redundant parameters]] * {{citation|last=Connolly|first=Kate|title=Letter proves Speer knew of Holocaust plan|date=March 13, 2007|url=https://www.theguardian.com/world/2007/mar/13/secondworldwar.kateconnolly|ref=harv|work=[[The Guardian]]|publisher=Guardian News and Media|accessdate=May 7, 2017}} * {{cite news|url=http://www.thecrimson.com/article/1976/3/1/speer-accused-pto-the-editors-of/|title=Speer Accused|last=Goldhagen|first=Erich|date=March 1, 1976|work=[[Harvard Crimson]]|ref=harv|accessdate=May 7, 2017}} * {{citation|title=A Nazi Funeral in London|date=November 3, 2009|url=http://iconicphotos.wordpress.com/2009/11/03/a-nazi-funeral-in-london/|ref={{sfnRef|Iconic Photos, ''A Nazi Funeral in London''}}|work=iconicphotos.wordpress.com|publisher=Iconic Photos|accessdate=January 8, 2012}} * {{citation|title=Albert Speer: The Nazi Who Said Sorry|url=http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/548364|year=1996|ref={{sfnRef|''The Nazi Who Said Sorry''}}|work=ftvdb.bfi.org.uk|publisher=British Film Institute|accessdate=January 8, 2012|archive-date=2012-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20121018021623/http://ftvdb.bfi.org.uk/sift/title/548364|url-status=dead}} * {{citation|title=The Paris World Exposition 1937: Monuments to dictatorship&nbsp;– the German and Soviet Pavilions|url=http://www.expo2000.de/expo2000/geschichte/detail.php?wa_id=13&lang=1&s_typ=28&imag=3|ref={{sfnRef|Paris World Exposition 1937}}|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120301165911/http://www.expo2000.de/expo2000/geschichte/detail.php?wa_id=13&lang=1&s_typ=28&imag=3|url-status=dead|work=expo2000.de|publisher=Website of [[Expo 2000]], Hanover|accessdate=January 8, 2012|archivedate=March 1, 2012|df=mdy-all}} * {{citation|title=Speer cross-examination|url=http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/nuremberg/Speer.html|ref={{sfnRef|Speer cross-examination}}|work=law2.umkc.edu|publisher=[[University of Missouri—Kansas City]]|accessdate=January 8, 2012|archive-date=2014-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407231836/http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/nuremberg/Speer.html|url-status=dead}} * {{citation|title=Official website of the Memorium Nuremberg Trials|url=http://www.memorium-nuremberg.de|ref={{sfnRef|Museen der Stadt Nürnberg}}|publisher=Museen der Stadt Nürnberg|accessdate=November 5, 2014}} == അധികവായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|title=Speer: Hitler's Architect|url=https://archive.org/details/speerhitlersarch0000kitc|last=Kitchen|first=Martin|publisher=Yale University Press|year=2015|isbn=978-0-300-19044-1|author-link=Martin Kitchen}} * {{Cite book|title=Albert Speer: Architecture, 1932–1942|url=https://archive.org/details/albertspeerarchi0000spee|last=Krier|first=Léon|publisher=Archives D'Architecture Moderne|year=1985|isbn=2-87143-006-3|author-link=Léon Krier}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/bbcfour/audiointerviews/profilepages/speera1.shtml|title=BBC Four&nbsp;– Audio Interviews|date=December 29, 1979|archive-url=https://web.archive.org/web/20030220022054/http://www.bbc.co.uk/bbcfour/audiointerviews/profilepages/speera1.shtml|archive-date=February 20, 2003}} * [http://www.foreignaffairs.com/articles/51745/stanley-hoffmann/albert-speer-his-battle-with-truth Review of ''Albert Speer: His Battle with Truth'' in Foreign Affairs] * {{Cite web|url=http://www.speer-und-er.de/|title=Speer und Er|language=de|archive-url=https://web.archive.org/web/20050323040614/http://www.wdr.de/tv/speer_und_er/index.phtml|archive-date=March 23, 2005}} * [https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Holocaust/speer.html Affidavit of Albert Speer]: affidavit, sworn and signed at Munich on June 15, 1977, translated from the German original. * [http://www.reichskanzlei-3d.de/g-rk-ehrenhof-west-e.html 3D-stereoscopic images of New Reich Chancellery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150730040434/http://www.reichskanzlei-3d.de/g-rk-ehrenhof-west-e.html |date=2015-07-30 }} {{Hitler's Cabinet}} {{NSDAP}} {{Nazism}} {{Final occupants of the Führerbunker}} {{Cabinet Schwerin von Krosigk}} {{Main Nuremberg defendants}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1905-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1981-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ ജർമ്മൻകാർ]] [[വർഗ്ഗം:നാസി ജർമ്മനിയിലെ മന്ത്രിമാർ]] 0f3nbssrwac2vah43cuju89b85fj4x2 14 422106 4616051 2786496 2026-04-28T14:07:46Z ~2026-25992-03 217041 4616051 wikitext text/x-wiki [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]] @i:200’$$/ast<#jjk=xcass ifu7f68n2u0fihbks2ff6m4xotyxab8 4616261 4616051 2026-04-29T10:53:29Z NDG 207779 [[Special:Contributions/~2026-25992-03|~2026-25992-03]] ([[User talk:~2026-25992-03|സംവാദം]]) നടത്തിയ തിരുത്തലുകൾ നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നിലവിലുള്ള പതിപ്പ് [[User:Viswaprabha|Viswaprabha]] സൃഷ്ടിച്ചതാണ് 2786496 wikitext text/x-wiki [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പരിപാലനം]] a65vks0728x3ygmm6g0bj0y2dfjg3rg 0 428257 4616202 3139329 2026-04-29T06:32:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616202 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Elderflower cordial}} [[File:Holunderlimonade und espresso.jpg|thumb|200px|Elderflower lemonade in a café in [[Munich]], Germany]] യൂറോപ്യൻ [[സാംബുകസ് നൈഗ്ര|എൽഡർ ബെറി]] പൂക്കൾ (Elderflower cordial) (Sambucus nigra L.). ഉപയോഗിച്ച് ശുദ്ധമായ പഞ്ചസാരലായനിയിൽ നിർമ്മിച്ച സോഫ്റ്റ് ഡ്രിങ്കാണ് '''എൽഡർ ഫ്ളവർ കോർഡിയൽ.''' ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂറോപ്പിൽ കോർഡിയലിന് ശക്തമായ ഒരു വിക്ടോറിയൻ പൈതൃകമുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും ഒരു എൽഡർ ഫ്ളവർ കോർഡിയൽ നിർമ്മിക്കുന്നതിൻറെ രൂപരേഖ റോമൻ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ പകർത്തപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇപ്പോൾ യൂറോപ്പിലും, പ്രത്യേകിച്ച് ഇംഗ്ലണ്ടിലും, [[ജർമ്മനി]]യിലും, [[ഓസ്ട്രിയ]]യിലും, [[റൊമാനിയ]]യിലും, [[ഹംഗറി]]യിലും, സ്ലൊവാക്യയിലും, പ്രത്യേകിച്ചും റോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂപ്രദേശത്തിലുള്ള ആളുകൾക്ക് ഇത് ഒരു സവിശേഷ രുചി നൽകുകയും പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ അത് ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ഈ പാനീയം സുഗന്ധമുള്ള സിറപ്പായി കാണപ്പെടാറുണ്ട്. സോഡാവെള്ളവുമായി മിക്സ് ചെയ്ത് ഇത് ഇപ്പോഴും ഗാഢതയുള്ള സ്ക്വാഷായി വിൽക്കുന്നു. എൽഡർ ഫ്ളവർ പ്രെസ്സെ എന്നത് ഇതിന്റെ ഒരു സമ്മിശ്ര രൂപമാണ്. [[File:Elderflowercordial.jpg|thumb|right|200px|എൽഡർ ഫ്ളവർ കോർഡിയൽ steeping]] == ഉത്പാദനം == ==ഇതും കാണുക== *[[Squash (drink)|സ്ക്വാഷ്]] *[[Cordial (medicine)|കോർഡിയൽ]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== * [http://www.bbcgoodfood.com/recipes/531660/homemade-elderflower-cordial BBC GoodFood Recipe] Retrieved 2011-06-23. * [http://www.cottagesmallholder.com/fionas-elderflower-cordial-recipe-340/ The Cottage Smallholder: Fiona's Elderflower Cordial Recipe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120527070756/http://www.cottagesmallholder.com/fionas-elderflower-cordial-recipe-340/ |date=2012-05-27 }} [[വർഗ്ഗം:പാനീയങ്ങൾ]] 511jwmx63yndn0122a20hfwyofpr7j0 3 428762 4616112 4612914 2026-04-28T20:06:54Z MediaWiki message delivery 53155 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616112 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Ajeeshkumar4u | Ajeeshkumar4u | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:16, 25 മേയ് 2018 (UTC) ==<font color=darkgreen>ഇതൊന്ന് നോക്കാമോ </font>== "[[മുതിയൽ ലീലാവതി അമ്മ]]" ഈ താൾ ശ്രദ്ധേയമല്ല എന്ന് തോന്നുന്നു.മായ്ച്ചു കളയുന്നതാവും ഉചിതം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 15:33, 2 ജൂലൈ 2022 (UTC) == prettyurl കൂടി ചേർക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് == സുഹൃത്തേ, ജീവശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നും നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർത്തുവരുന്നതിൽ വളരെ സന്തോഷം. ലേഖനങ്ങൾക്ക് prettyurl കൂടി ചേർക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. [[റോഡ് കോശങ്ങൾ]] എന്ന താളിന് ഇത് ചേർത്തത് ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ? -----[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 15:55, 31 മാർച്ച് 2020 (UTC) == തിരിച്ചുവിടൽ പരിശോധിക്കണം == താങ്കൾ നടത്തിയ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8B%E0%B4%B3%E0%B4%9C%E0%B4%BF_%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82&action=history ഈ] തിരിച്ചുവിടൽ ശെരിയായ ഫലകത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 10:00, 3 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Exceptional newcomer.jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''നവാഗത താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | വിക്കിപീഡിയ തിരുത്തുവാനുള്ള ആവേശവും, കഴിവും, സ്ഥിരതയും കൊണ്ട് അസാമാന്യമായ വിധത്തിൽ സംഭാവനകൾ ചെയ്യുന്ന പുതുമുഖ ഉപയോക്താവിന് <span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 20:20, 13 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) |} [[User:irvin_calicut|ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]] അംഗീകാരത്തിന് നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 03:15, 15 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) == സ്വതേ റോന്തുചുറ്റൽ== {{ {{#ifeq:|{{void}}|void|Error:must be substituted}}|Autopatrollergiven}} [[File:Wikipedia Autopatrolled.svg|right|125px]] നമസ്കാരം Ajeeshkumar4u, താങ്കൾ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഒരു വിശ്വസ്ത ഉപയോക്താവെന്നതു കൊണ്ടും ധാരാളം പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ തുടങ്ങിയതുകൊണ്ടും താങ്കൾക്ക് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ സ്വതേ റോന്തുചുറ്റുന്നതിനുള്ള അവകാശം [http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3ALog&type=rights&user=&page=User%3A{{PAGENAMEU}} നൽകിയിട്ടുണ്ട്]. ഈ അവകാശം മൂലം താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയിൽ യാതൊരു മാറ്റവും അനുഭവപ്പെടില്ല. എന്നാൽ ഇതു മൂലം, പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:റോന്തു ചുറ്റുന്നവർ|റോന്തു ചുറ്റുന്നവരുടെ]] ജോലി എളുപ്പമാകുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[Wikipedia:Autopatrolled|സ്വതേ റോന്തുചുറ്റുന്നവർ]] എന്ന താൾ കാണുക. ഇതിൽ എന്തെങ്കിലും സംശയമുണ്ടെങ്കിൽ എന്നോട് ചോദിക്കാവുന്നതാണ്. നല്ല തിരുത്തലുകൾ ആശംസിക്കുന്നു! നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Akhiljaxxn|Akhiljaxxn]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akhiljaxxn|സംവാദം]]) 06:41, 6 മേയ് 2020 (UTC) നന്ദി[[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 03:43, 7 മേയ് 2020 (UTC) == വിക്കിപീഡിയയെ ഇനിയും മെച്ചപ്പെട്ടതാക്കാനുള്ള ഗവേഷണപരിപാടികളിലേക്ക് നിങ്ങളുടെ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു == പ്രിയപ്പെട്ട {{ping|user:Ajeeshkumar4u}} വിക്കിപീഡിയയിലേക്കുള്ള താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് വളരെ നന്ദി. വിക്കിപീഡിയയെ ഇനിയും മെച്ചപ്പെട്ടതാക്കാനുള്ള ഗവേഷണപരിപാടികളിലേക്ക് നിങ്ങളുടെ സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_2i2sbUVQ4RcH7Bb കുറച്ചു ചെറിയ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം തന്നാൽ], ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ ബന്ധപ്പെടുകയും തുടർചർച്ചകൾക്കായി ഒരു സമയം തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യാം. നന്ദി. ശുഭദിനാശംസകൾ! [[ഉപയോക്താവ്:BGerdemann (WMF)|BGerdemann (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BGerdemann (WMF)|സംവാദം]]) 19:44, 27 മേയ് 2020 (UTC) ഈ സർവേ ഒരു തേഡ് പാർട്ടി വഴിയായിരിക്കും ചെയ്യുന്നത്. അത് ചില നിബന്ധനങ്ങൾക്ക് വിധേയമായിരിക്കാം. സ്വകാര്യതയെക്കുറിച്ചും വിവരക്കൈമാറ്റത്തെക്കുറിച്ചുമറിയാൻ [https://drive.google.com/file/d/1ck7A3qq9Lz3lEjHoq4PYO-JJ8c7G6VVW/view സർവേ സ്വകാര്യതാ പ്രസ്താവന] കാണുക. == ഒരു അഭിപ്രായം വേണം == [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AB%E0%B4%B2%E0%B4%95%E0%B4%82:Eye_anatomy&type=revision&diff=3362767&oldid=3361827&diffmode=source ഈ] മാറ്റം ഒഴിവാക്കണോ വേണ്ടയോ? എനിക്ക് വിഷയത്തിൽ തീരെ അറിവില്ല. ആ ഫലകത്തിൽ കൂടുതൽ തിരുത്തലുകൾ നടത്തിയത്കൊണ്ട താങ്കളോട് ചോദിക്കുന്നത്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 11:24, 2 ജൂലൈ 2020 (UTC) [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] മാറ്റത്തിന് മുൻപും ശേഷവുമുള്ള പതിപ്പുകൾ തമ്മിൽ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ വ്യത്യാസം ഒന്നും മനസ്സിലാകുന്നില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 04:13, 3 ജൂലൈ 2020 (UTC) == തിരിച്ചുവിടൽ പരിശോധിക്കണം == താങ്കൾ നടത്തിയ [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=Accommodation&action=history ഈ] തിരുത്ത് പുനഃപരിശോധിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. കാരണം ഒരാളുടെ താമസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും 'accommodation' എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 19:30, 13 ജൂലൈ 2020 (UTC) @[[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ഒരാളുടെ താമസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടും 'accommodation' എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കാറുള്ളതിനാൽ prettyurl ന് വേണ്ടി ആദ്യം ഉണ്ടാക്കിയ accomodation എന്ന താൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെപ്പോലെ accommodation (eye) എന്നാക്കി തലക്കെട്ട് മാറ്റുകയാണ് ചെയ്തത്. തലക്കെട്ട് മാറ്റിയാൽ പഴയ accommodation എന്ന താൾ ഇല്ലാതായി accommodation (eye) എന്ന താൾ മാത്രം നിലനിൽക്കും എന്നതിനാലാണ് അങ്ങനെ ചെയ്തത്. തലക്കെട്ട് മാറ്റത്തിന് ശേഷവും accommodation എന്ന താൾ മലയാളം വിക്കിയിൽ നിലനിൽക്കുന്നുവെങ്കിൽ അത് ഡെലീറ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്.[[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 03:44, 14 ജൂലൈ 2020 (UTC) @[[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ആ താൾ ഡെലീറ്റ് ചെയ്യേണ്ട, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിയിലെ അക്കൊമഡേഷൻ (വിവക്ഷാ താൾ) മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്ത് അതിലേക്ക് accommodation എന്ന താൾ തിരിച്ചുവിട്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 05:01, 14 ജൂലൈ 2020 (UTC) :ഇപ്പോഴാണ് വിക്കി തുറക്കാൻ സമയം കിട്ടിയത്. അതാണ് മറുപടി വൈകിയത്. ഇപ്പോൾ താങ്കൾ നടത്തിയ തിരുത്തലുകളിൽ പ്രശ്നമില്ല. ഇനി ഒരു കാര്യം കൂടി ചെയ്‌താൽ നന്നായിരിക്കും. [[അക്കൊമഡേഷൻ (കണ്ണ്)]] എന്ന താളിൽ വിവക്ഷകളുടെ കണ്ണി ഏറ്റവും മുകളിൽ ചേർക്കണം. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 05:13, 14 ജൂലൈ 2020 (UTC) അതും ചെയ്തു. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 11:59, 14 ജൂലൈ 2020 (UTC) == We sent you an e-mail == Hello {{PAGENAME}}, Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org. You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:53, 25 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Samuel (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഡെൽഹി == ഹലോ, ഫോട്ടോ മോണ്ടേജിന് ചുവടെയുള്ള അടിക്കുറിപ്പ് നിങ്ങൾക്ക് ശരിയാക്കാമോ? നന്ദി.[[ഉപയോക്താവ്:Serv181920|Serv181920]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Serv181920|സംവാദം]]) 15:05, 14 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) == റോന്തുചുറ്റാൻ സ്വാഗതം == [[File:Wikipedia Patroller.png|right|125px|]] നമസ്കാരം Ajeeshkumar4u, താങ്കൾക്ക് ഇപ്പോൾ മുതൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ റോന്തുചുറ്റാനുള്ള അംഗീകാരം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. താങ്കളും ഇപ്പോൾ ഒരു റോന്തുചുറ്റൽക്കാരനാണ്! നശീകരണപ്രവർത്തനങ്ങളെ എങ്ങനെ റോന്തുചുറ്റൽ വഴി തടയാം എന്ന് [[വിക്കിപീഡിയ:റോന്തു ചുറ്റുന്നവർ#പുതിയ താളുകളിൽ റോന്തുചുറ്റൽ എങ്ങനെ ?|പുതിയതാളുകളിൽ എങ്ങനെ റോന്തുചുറ്റാം]] എന്ന താളിൽ നിന്ന് താങ്കൾക്ക് മനസ്സിലാക്കാം. പുതിയ താളുകളിൽ മാത്രമല്ലാതെ എല്ലാ എഡിറ്റുകൾക്കും റോന്തുചുറ്റൽ സാധ്യമാണെന്നത് മനസിലാക്കുക. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ അപരിചിതരായവരുടെ തിരുത്തലുകൾ പെട്ടെന്ന് കണ്ടെത്താൻ റോന്തുചുറ്റൽ നമ്മളെ സഹായിക്കും. റോന്തുചുറ്റാത്ത താളുകളിലെ എഡിറ്റുകൾ പരിശോധിച്ച് അവ വിലയിരുത്താൻ താങ്കളുടെ സേവനം മലയാളംവിക്കിക്കാവശ്യമുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് എന്തങ്കിലും സംശയം ഉണ്ടെങ്കിൽ ഒരു സന്ദേശം [[വിക്കിപീഡിയ_സംവാദം:റോന്തു_ചുറ്റുന്നവർ|ഇവിടെയൊ]] എന്റെ സംവാദതാളിലൊ ഉന്നയിക്കാം.'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 04:20, 22 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants, Jury members and Organizers, Congratulations! It's Wikipedia Asian Month's honor to have you all participated in Wikipedia Asian Month 2020, the sixth Wikipedia Asian Month. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the Wikipedia Asian Month International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2020. Please kindly fill '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform the form]''', let the postcard can send to you asap! * This form will be closed at February 15. * For tracking the progress of postcard delivery, please check '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organizers and jury members|this page]]'''. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2020/Team#International_Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01</div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KOKUYO@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikipedia Asian Month 2020 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|120px|Wikipedia Asian Month 2020]] Dear Participants and Organizers, Kindly remind you that we only collect the information for Wikipedia Asian Month postcard 15/02/2021 UTC 23:59. If you haven't filled the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSftK0OwA_f1ZVtCULlyi4bKU9w2Z7QfW4Y_1v9ltdTIFKFcXQ/viewform Google form], please fill it asap. If you already completed the form, please stay tun, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Postcards and Certification|wait for the postcard and tracking emails]]. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.01 </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020_Postcards&oldid=20923776 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KOKUYO@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == താളിൽ വിഷയങ്ങൾ ഇടുമ്പോൾ == താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള നോട്ടീസ് ബോർഡ്]] താളിൽ ഇന്ന് ഒരു പോസ്റ്റ് ഇട്ടിരുന്നു. അത് താളിന്റെ ഏറ്റവും അവസാനത്തേക്ക് ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ആ പ്രത്യേക താളിൽ അവസാനമാണ് പുതിയ വിഷയങ്ങൾ ചേർക്കാറുള്ളത്. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 09:28, 14 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) :ശരിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇനി ശ്രദ്ധിക്കാം [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 09:52, 14 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) ::{{കൈ}} [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 10:37, 14 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) == Wikimedia Foundation Community Board seats: Call for feedback meeting == The Wikimedia Foundation Board of Trustees is organizing a [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats/Ranked voting system|call for feedback about community selection processes]] between February 1 and March 14. While the Wikimedia Foundation and the movement have grown about five times in the past ten years, the Board’s structure and processes have remained basically the same. As the Board is designed today, we have a problem of capacity, performance, and lack of representation of the movement’s diversity. Direct elections tend to favor candidates from the leading language communities, regardless of how relevant their skills and experience might be in serving as a Board member, or contributing to the ability of the Board to perform its specific responsibilities. It is also a fact that the current processes have favored volunteers from North America and Western Europe. As a matter of fact, there had only been one member who served on the Board, from South Asia, in more than fifteen years of history. In the upcoming months, we need to renew three community seats and appoint three more community members in the new seats. This call for feedback is to see what processes can we all collaboratively design to promote and choose candidates that represent our movement and are prepared with the experience, skills, and insight to perform as trustees? In this regard, it would be good to have a community discussion to discuss the proposed ideas and share our thoughts, give feedback and contribute to the process. To discuss this, you are invited to a community meeting that is being organized on March 12 from 8 pm to 10 pm, and the meeting link to join is https://meet.google.com/umc-attq-kdt. You can add this meeting to your Google Calendar by [https://calendar.google.com/event?action=TEMPLATE&tmeid=MDNqcjRwaWxtZThnMXBodjJkYzZvam9sdXQga2N2ZWxhZ2EtY3RyQHdpa2ltZWRpYS5vcmc&tmsrc=kcvelaga-ctr%40wikimedia.org clicking here]. Please ping me if you have any questions. Thank you. --[[User:KCVelaga (WMF)]], 10:30, 8 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21198421 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == സഹായം == ഞാൻ ഉപയോക്താവ് shilajan Sivasankar, എന്റെ സംശയം തിരുത്തിയതിനു നന്ദി!, ഞാൻ വിക്കിപീഡിയയിലെ നയങ്ങൾ വായിച്ചപ്പോൾ ഒരു വ്യക്തി ഒരു ലേഖനം എഴുതുമ്പോൾ അത് ശരിയാണോ എന്ന് തെളിയിക്കാൻ തെളിവായി ഒരു വിശ്വസ്ത സൈറ്റിലേക്ക് അവലംബം ചേർക്കേണം എന്ന് ഞാൻ അറിഞ്ഞു. ഞാൻ എഴുതുന്നതെല്ലാം അവലംബം ചെയ്യണമെന്നുണ്ടോ?, പിന്നെ, മറ്റു ഭാഷകളിലെ വിക്കിപീഡിയ പേജുകളിൽ ചെയ്തിട്ടുള്ള അവലംബങ്ങൾ ഒരു വിശ്വസ്ത സൈറ്റിലേക്ക് അല്ല അവലംബം ചെയ്തിട്ടുള്ളതെങ്കിൽ ആ സന്ദർഭത്തിൽ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്?, ആ വിവരങ്ങൾ പകർതാണ്ടിരിക്കണോ? [[ഉപയോക്താവ്:Shilajan Sivasankar|Shilajan Sivasankar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shilajan Sivasankar|സംവാദം]]) 15:51, 26 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) :{{ping|ഉപയോക്താവ്:Shilajan Sivasankar}} എഴുതുന്ന വരികൾക്കെല്ലാം അവലംബം വേണമെന്നില്ല. എന്നാൽ താളിലെ പ്രധാന വിവരങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു വ്യക്തിയുടെ താളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കിട്ടിയ പുരസ്കാരങ്ങൾ), തെറ്റാണോ എന്ന് മറ്റുള്ളവർക്ക് ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തോന്നുന്ന വസ്തുതകൾ, തർക്കവിഷയങ്ങൾ എന്നിവയ്ക് അവംബങ്ങൾ നൽകുന്നത് അത്യാവശമാണ്. ഇങ്ങനെയല്ലാതെ ദ്വിതീയ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള അവലംബങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് വിഷയത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയും വിശ്വാസ്യതയും വർദ്ധിപ്പിക്കും എന്നതിനാൽ വിവിധ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള അവലംബങ്ങൾ വേറെയും ചേർക്കുന്നത് ലേഖനത്തിന് നല്ലതാണ്. ഒരു വിശ്വസനീയ സൈറ്റിലേക്ക് അല്ല അവലംബം നൽകിയിരിക്കുന്നത് കരുതിമാത്രം എന്തെങ്കിലും കാര്യം ഒഴിവാക്കേണ്ട കാര്യമില്ല. അവലംബം വേണ്ട തരത്തിലുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം ആണെങ്കിൽ ആ അവലംബത്തിന് പകരം മറ്റൊരു വിശ്വസനീയ സ്രോതസ്സിൽ നിന്നുള്ള അവലംബം ചേർത്ത് അതേ കാര്യം എഴുതുന്നതാണ് ഉചിതം. മറ്റു ഭാഷകളിലെ വിക്കിപീഡിയ പേജുകളിൽ വിവരമോ അവലംബമോ തെറ്റായതാണെങ്കിൽ പല തരത്തിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യാം. 1) ചേർത്ത വിവരത്തിലും അവലംബത്തിലും വസ്തുതാപരമായ പിശക് ഉണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാണെങ്കിൽ അത് മെച്ചപ്പെട്ടതും വിശ്വസനീയമായതുമായ ദ്വിതീയ അവലംബങ്ങൾ ചേർത്ത് അവിടെ സ്വയം തിരുത്താവുന്നതാണ് (പലർ പലപ്പോഴായി തിരുത്തി മെച്ചപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടുവരുന്നതാണ് ഓരോ ലേഖനവും), ഇതിന് പകരം കാരണം കാണിക്കാതെ വിവരങ്ങൾ മായ്ക്കുന്നത് "നശീകരണം" ആയി കണക്കാക്കാൻ ആണ് സാധ്യത കൂടുതൽ. 2) അവലംബത്തിനോട് ചേർത്ത് Unreliable source? ടാഗ് ചേർക്കാം 3) പ്രശ്നമുള്ള ഭാഗമോ അവലംബമോ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് സംവാദം താളിൽ ചർച്ചനടത്താം മറ്റൊരുകാര്യം കൂടി ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[കത്തക്കാന]] [[കാഞ്ജി]] പോലെ താങ്കൾ തുടങ്ങിയ താളുകളിൽ quora.com അവലംബമായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. quora.com വിശ്വസനീയ സ്രോതസ്സ് അല്ലാത്തതിനാൽ അവ ഒഴിവാക്കി മറ്റ് വിശ്വസനീയ സ്രോതസ്സുകൾ അവലംബമായി നൽകുന്നതാണ് നല്ലത്. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 04:14, 27 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) മറുപടിക്ക് നന്ദി!, എനിക്ക് കിട്ടിയ വിവരങ്ങൾ quora.com ഇൽ നിന്നാണ്. താങ്കൾ പറഞ്ഞത് പോലെ ഒരു വിശ്വസ്ത സൈറ്റിൽ ഈ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല. Wiktionary എന്ന സൈറ്റിൽ കുറച്ചു വിവരങ്ങൾ ലഭിച്ചു. എന്നാല്, Wiktionary ലേക്ക് അവലംബം ചെയ്യുന്നത് ശരിയാണോ. അല്ലെങ്കിൽ unreliable source എന്ന ടാഗ് മാത്രം ചേർത്താൽ മതിയോ? ഒരു വിശ്വസ്ത സൈറ്റ് എങ്ങനെ കണ്ടെത്താം എന്ന് കൂടെ പറഞ്ഞു തരുമോ? [[ഉപയോക്താവ്:Shilajan Sivasankar|Shilajan Sivasankar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shilajan Sivasankar|സംവാദം]]) 06:31, 27 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) *പ്രിയ {{ping|Shilajan Sivasankar}}, [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shilajan Sivasankar#സഹായം ആവശ്യപ്പെടാം|'''ഇവിടെ''']] സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ, തുടക്കത്തിൽ, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയെ ആശ്രയിക്കുന്നതാവും ഉചിതം. --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:06, 27 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) ==അഭിനന്ദനങ്ങൾ== {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" | rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" |[[പ്രമാണം:Flower_pot_(7965479110).jpg|100x100ബിന്ദു]] | style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''ആശംസകൾ''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ. --'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 08:01, 30 മേയ് 2021 (UTC) :ആശംസകൾ. --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 09:20, 30 മേയ് 2021 (UTC) :ആശംസകൾ --[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 09:41, 30 മേയ് 2021 (UTC) :ആശംസകൾ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 09:47, 30 മേയ് 2021 (UTC) :ആശംസകൾ.--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:10, 31 മേയ് 2021 (UTC) :ആശംസകൾ.--[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 02:29, 3 ജൂൺ 2021 (UTC) |} == ഫലകങ്ങൾ ചേർക്കുന്നതിൽ പിഴവ് സംഭവിക്കുന്നു == താങ്കൾ ഇന്നലെ ഏതാണ്ട് ആറ് സംവാദ താളുകളിൽ വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലകം ചേർത്തിരുന്നു. ഇവയെല്ലാം നേരിട്ട് പകർത്തിയാൽ ശെരിയായി പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഈ താളുകളിൽ എങ്ങനെയോ ഒരു <nowiki>{{</nowiki> ബ്രാക്കറ്റും <nowiki>}}</nowiki> ബ്രാക്കറ്റും കൂടുതലായി വന്നതിനാൽ <nowiki>{created=yes}</nowiki> എന്ന തരത്തിലാണ് അവ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത്. ഇനി തിരുത്തൽ നടത്തുമ്പോൾ ഈ കാര്യം ഓർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 20:08, 31 മേയ് 2021 (UTC) അത് ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. ടൂളിൻ്റെ പ്രശ്നമാണ്. ആദ്യ താളുകളിൽ എല്ലാം തിരുത്തിയിരുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 20:17, 31 മേയ് 2021 (UTC) അപ്പോൾ fountain ടൂളിൽ വരുന്ന പ്രശ്നമാണെന്നാണോ താങ്കൾ പറയുന്നത് (ഇത് എന്റെ സംശയമാണ്. താങ്കളെ ചോദ്യം ചെയ്തതല്ല). [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 20:22, 31 മേയ് 2021 (UTC) :അതെ, ഫൗണ്ടൻ ടൂളിൻ്റെ പ്രശ്നമാണ്. ടൂളിൽ താൾ ചേർക്കുമ്പോൾ സംവാദം താളിൽ അങ്ങനെയാണ് വരുന്നത്. പിന്നീട് ഓരോന്നായി എടുത്ത് മാനുവലായി തിരുത്തുകയാണ് ചെയ്തത്. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 20:25, 31 മേയ് 2021 (UTC) ::ടൂളിന്റെ പ്രശ്നം ടൂളിന്റെ maintainer-നെ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറുപടി കിട്ടിയാൽ പറയാം. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 20:33, 31 മേയ് 2021 (UTC) {{കൈ}} [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 03:44, 1 ജൂൺ 2021 (UTC) == മെഡിക്കൽ താരകം == {{award2| border=blue| colour=white| image=Medic Barnstar Hires.png| size=200px| topic=നക്ഷത്രപുരസ്കാരം| text=[[ഒപ്റ്റോമെട്രി]] സംബന്ധമായ ലേഖനങ്ങൾ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ എത്തിക്കാനും നിലവിലുള്ള ലേഖനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനും പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ കാണിക്കുന്ന അജീഷ്കുമാറിന് ഈ നക്ഷത്രപുരസ്കാരം സന്തോഷപൂർവ്വം സമർപ്പിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 02:20, 3 ജൂൺ 2021 (UTC)) :ഞാനും ഒപ്പുവയ്ക്കുന്നു. താങ്കളുടെ പരിശ്രമങ്ങൾ വളരെ മികച്ചതാണ്. അവ തുടരുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 06:35, 7 ജൂൺ 2021 (UTC) :വൈദ്യശാസ്ത്ര സംബന്ധമായ നിരവധി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്യുന്ന താങ്കൾക്ക് ഹൃദയംഗമമായ അഭിനന്ദനങ്ങൾ. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:45, 10 ജൂൺ 2021 (UTC) }} ==വാക്സിൻ തിരുത്തൽ യജ്ഞം == വാക്സിനേഷൻ എഡിറ്റത്തോണിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനം കരസ്ഥമാക്കിയ താങ്കൾക്ക് അഭിനന്ദനങ്ങൾ! മൂന്നാം സമ്മാനം 3000 രൂപ വിലമതിക്കുന്ന ആമസോൺ ഗിഫ്റ്റ് കാർഡ് ആണ്. ഗിഫ്റ്റ് കാർഡ് താങ്കൾക്ക് അയച്ചു തരുന്നതിനായി nethahussain (at) gmail.com എന്ന ഈ-മെയിൽ വിലാസത്തിലേക്ക് നിങ്ങളുടെ പേരും, ഉപയോക്തൃനാമവും, ഇ-മെയിൽ വിലാസവും അയച്ച് തരുമല്ലോ. എന്ന് സംഘാടകസമിതിയ്ക്കു വേണ്ടി --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 07:36, 10 ജൂൺ 2021 (UTC) == Editing MA Rahman's wikipedia page == Hello, please do not delete the information I'm trying to add to MA Rahman's wikipedia page. The current page in malayalam is incomplete. {{ping|ഉപയോക്താവ്:Isarhman}} മലയാളം താൾ അപൂർണ്ണമാണെങ്കിൽ തിരുത്തലുകൾ [[എം.എ. റഹ്‌മാൻ]] എന്ന മലയാളം താളിൽ നടത്തുക. അതാണ് ശരിയായ രീതി. ഇംഗ്ലിഷിൽ എഴുതിയവയിൽ മലയാളം താളിൽ ഇല്ലാത്തവ മാത്രം പരിഭാഷചെയ്ത് ചേർത്താൽ മതി. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 14:05, 6 ജൂലൈ 2021 (UTC) == സഹായം == @Ajeeshkumar4u, ഞാൻ, Shilajan Sivasankar ഇന്ന് വിക്കിപീഡിയ തുറന്നപ്പോൾ കണ്ട ഒരു നോട്ടിഫിക്കേഷൻ, തെലുങ്ക് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നാണ്. പരിഭാഷ നടത്തിയപ്പോൾ, സ്വാഗതം ചെയ്തതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി. ഞാൻ വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർന്നിട്ട് മൂന്ന് മാസം ആയി. ഒരു ഭാഷയിൽ അക്കൗണ്ട് തുടങ്ങുമ്പോൾ എല്ലാ ഭാഷകളിൽ നിന്നും സ്വാഗതം വരാറുള്ളത് സാധാരണ ആണോ? അസാധാരണമാണെങ്കിൽ, ആ അക്കൗണ്ട് എങ്ങനെ നീക്കം ചെയ്യാമെന്ന് പറഞ്ഞു തരുമോ? [[ഉപയോക്താവ്:Shilajan Sivasankar|Shilajan Sivasankar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shilajan Sivasankar|സംവാദം]]) 16:24, 12 ജൂലൈ 2021 (UTC) :{{ping|ഉപയോക്താവ്:Shilajan Sivasankar}} മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപ്പടെ എല്ലാ വിക്കികൾക്കും ഒറ്റ അക്കൊണ്ട് മതി. പക്ഷെ ഏതെങ്കിലും അക്കൊണ്ട് ആക്റ്റീവ് ആകാൻ ആ ഭാഷാ വിക്കി താളിൽ സൈൻ ഇൻ ചെയ്യണം. നമ്മൾ ഒരു വിക്കിയിൽ സൈൻ ഇൻ ആയിരിക്കുന്ന സമയത്ത് മറ്റേതെങ്കിലും ഭാഷയിലുള്ള വിക്കി താൾ നോക്കിയാൽ ആ ഭാഷാ വിക്കിയിൽ ഓട്ടോമാറ്റിക് ആയി നമ്മൾ അംഗമാകും. അന്തർഭാഷാ കണ്ണി നോക്കുമ്പോൾ അറിയാതെ ഏതെങ്കിലും ഭാഷാ കണ്ണിയിൽ ഞെക്കിയാൽ പോലും അക്കൊണ്ട് ക്രിയേറ്റാവും. താങ്കൾ മലയാളത്തിലൊ ഇംഗ്ലീഷിലോ ലോഗിൻ ആയിരിക്കുന്ന അതേ സമയത്ത് തെലുങ്ക് ഭാഷയിലെ വിക്കി താളുകളിൽ ഏതെങ്കിലും നോക്കുകയോ അറിയാതെയെങ്കിലും ക്ലിക്ക് ചെയ്യുകയോ ചെയ്തതു കൊണ്ടാവും അവിടെ പുതിയ അംഗമായി ചേർക്കപ്പെട്ടും സ്വാഗത സന്ദേശം വന്നതും. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചു എന്ന് കരുതി കുഴപ്പമൊന്നുമില്ല. അംഗത്വം ആഗോളമായതിനാൽ ആ അക്കൊണ്ട് മാത്രമായി നീക്കം ചെയ്യേണ്ട ആവശ്യവും ഇല്ല.[[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 02:02, 13 ജൂലൈ 2021 (UTC) == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:34, 23 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യ == സുഹൃത്തെ Ajeeshkumar4u, വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ 2021 ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റീ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിങ്ങൾക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാൻ യോഗ്യതയുള്ളതിനാലാണ് നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഇമെയിൽ ലഭിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2021 ഓഗസ്റ്റ് 18 ന് ആരംഭിച്ച്, 2021 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് അവസാനിക്കും. വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്രോജക്ടുകൾ ഒരു ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി വിക്കിമീഡിയ ഫൌണ്ടേഷൻറെ തീരുമാനമെടുക്കൽ സമിതിയാണ്. [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ബോർഡ്‌ ഓഫ് ട്രസ്റ്റി കളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. ഈ വർഷം ഒരു സമുദായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ നാല് സീറ്റുകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഈ സീറ്റുകളിലേക്ക് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 19 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നു. [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|2021 ലെ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റി സ്ഥാനാർത്ഥികളെക്കുറിച്ച് കൂടുതലറിയുക]]. സമുദായത്തിലെ 70,000 അംഗങ്ങളോട് വോട്ടുചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു! വോട്ടിംഗ് 23:59 UTC ആഗസ്റ്റ് 31 വരെ മാത്രം. *[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''വോട്ട് ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ SecurePoll - ൽ പോവുക''']]. നിങ്ങൾ ഇതിനകം വോട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വോട്ട് ചെയ്തതിന് നന്ദി, ദയവായി ഈ ഇമെയിൽ അവഗണിക്കുക. ആളുകൾക്ക് എത്ര അക്കൗണ്ടുകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും ഒരു തവണ മാത്രമേ വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ. [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വായിക്കുക]]. [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 05:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21949539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ''WLWSA-2021 Newsletter #6 (Request to provide information)'' == <div style="background-color:#FAC1D4; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''</span> <br/>'''September 1 - September 30, 2021''' <span style="font-size:120%; float:right;">[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|<span style="font-size:10px;color:red">''view details!''</span>]]</span> </div> <div style="background-color:#FFE7EF; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Wiki_Loves_Women_South_Asia.svg|right|frameless]]Thank you for participating in the Wiki Loves Women South Asia 2021 contest. Please fill out <span class="plainlinks">[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc7asgxGgxH_6Y_Aqy9WnrfXlsiU9fLUV_sF7dL5OyjkDQ3Aw/viewform?usp=sf_link '''this form''']</span> and help us to complete the next steps including awarding prizes and certificates. <small>If you have any questions, feel free to reach out the organizing team via emailing [[metawiki:Special:EmailUser/Hirok_Raja|@here]] or discuss on [[metawiki:Talk:Wiki Loves Women South Asia 2021|the Meta-wiki talk page]]</small> ''Regards,'' <br/>[[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|'''''Wiki Loves Women Team''''']] <br/>07:08, 17 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- sent by [[User:Hirok Raja|Hirok Raja]] --> </div> == How we will see unregistered users == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin=content/> Hi! You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki. When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed. Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help. If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]]. We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January. Thank you. /[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]<section end=content/> </div> 18:18, 4 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(5)&oldid=22532651 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] == ഈ താളിലെ തിരുത്ത് ഒന്നു ശ്രദ്ധിക്കുമോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 05:44, 13 ജനുവരി 2022 (UTC) :നശീകരണമാണ്. IP എഡിറ്റും മുൻപുള്ളതും. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 06:02, 13 ജനുവരി 2022 (UTC) {{കൈ}}--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 08:28, 13 ജനുവരി 2022 (UTC) == Wikipedia Asian Month 2021 Postcard == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear Participants, Congratulations! It's Wikipedia Asian Month's honor to have you all participated in Wikipedia Asian Month 2021, the seventh Wikipedia Asian Month. Your achievements were fabulous, and all the articles you created make the world can know more about Asia in different languages! Here we, the Wikipedia Asian Month International team, would like to say thank you for your contribution also cheer for you that you are eligible for the postcard of Wikipedia Asian Month 2021. Please kindly fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSck2FFBSatWmQYubvyCSWDEAvYzplfL_ZNDvr8j5hWU2bmNww/viewform the form], let the postcard can send to you asap! :This form will be closed at March 15. Cheers! Thank you and best regards, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2021/Team#International_Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2022.02 </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Winners&oldid=22878389 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Reke@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Feminism and Folklore 2022 - Local prize winners == <div style="border:8px brown ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2022 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations for winning a local prize in '''[[:m:Feminism and Folklore 2022/Project Page|Feminism and Folklore 2022]]''' writing competition. Thank you for your contribution and documenting your local folk culture on Wikipedia. Please fill in your preferences before 15th of June 2022 to receive your prize. Requesting you to fill [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScK5HgvVaLph_r_afctwShUuYVtXNwaN24HUSEYnzUUho8d-Q/viewform?usp=sf_link this form] before the deadline to avoid disappointments. Feel free to [[:m:Feminism and Folklore 2022/Contact Us|contact us]] if you need any assistance or further queries. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2022|FNF 2022 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 07:50, 22 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=23312270 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Buddhist ദേവന്മാർ == വൈ you removed my edits in buddhism devas അറെ fundamental [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2409:4073:410:D7FF:BE6A:F195:F439:DCA7|2409:4073:410:D7FF:BE6A:F195:F439:DCA7]] 07:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) അവലംബമില്ലാത്തതും, ധാരാളം അക്ഷരതെറ്റുകൾ ഉള്ളതും, പൂർണതയില്ലാത്തതും, മറ്റൊരു ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ള വികല പരിഭാഷ എന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നതുമായ തിരുത്ത് ആയതിനാൽ ആണ് അത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്തത്.മറ്റ് മതങ്ങൾ എന്ന ഖണ്ഡികയിൽ ബുദ്ധമതത്തിലെ ദേവന്മാരെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ അക്ഷരതെറ്റില്ലാതെയും വ്യക്തമായും അവലംബങ്ങളോടുകൂടിയും വീണ്ടും എഴുതാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 08:33, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) == Delete Grace Wan == എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾ ഗ്രേസ് വാൻ ലേഖനം ഇല്ലാതാക്കാൻ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നത്. ഇത് ക്രോസ് സ്പാം അല്ല, വ്യാജ ജീവചരിത്രമല്ല. അത് യഥാർത്ഥ വ്യക്തിയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/184.65.88.224|184.65.88.224]] 08:42, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) == Grace Wan deletion == എന്തുകൊണ്ടാണ് ഗ്രേസ് വാൻ ലേഖനം ക്രോസ് സ്പാം വിക്കിയാണെന്ന് വിക്കി ഭരണകൂടം പറഞ്ഞത്, എന്നാൽ എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾ ഈ ഫെയ് ഡൺവേ ലേഖനം സ്വീകരിക്കുന്നത്, എന്തുകൊണ്ടാണ് അവൾക്ക് 63-ലധികം വ്യത്യസ്ത വിക്കി ഭാഷകൾ ഉള്ളത്, അതിനെ ക്രോസ് വിക്കി സ്പാം എന്നും വിളിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/184.65.88.224|184.65.88.224]] 08:53, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) പല ഭാഷ വിക്കിയിൽ യാന്ത്രിക പരിഭാഷയായി മാത്രം താളുകൾ ചേർക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ് ക്രോസ് വിക്കി സ്പാം എന്ന ടാഗ് ചേർക്കപ്പെടുന്നത്. യാന്ത്രിക പരിഭാഷ പ്രശ്നങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിയില്ലെങ്കിൽ ഇനിയും താൾ മായ്ക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 12:08, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) എൻ്റെ താളിൽ താങ്കൾ എഴുതിയ സംവാദം പോലും യാന്ത്രിക പരിഭാഷയെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നതാണെന്നും സൂചിപ്പിച്ചുകൊള്ളുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 12:09, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) ==ഇട്ടി അച്യുതൻ== [[ഇട്ടി അച്യുതൻ]] എന്ന പേജിൽ കൃത്യമായി അവലംബം നൽകിയിട്ട് പോലും അത് ചില ip കൾ അപ്പാടെ ആട്ടിമറിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇട്ടി അച്ചുതന്റെ ജാതി ആണ് പ്രശ്നം. ഡച്ചു രേഖകളിൽ ഈഴവനെന്നോ തീയ്രെന്നോ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല, ചെഗോ വർണ്ണം എന്ന് മാത്രമേ പരാമർശം ഉള്ളു. പിന്നീട് വന്ന പല ചരിത്രകാരന്മാരും ഈഴവർ എന്നും ചിലർ തീയ്യർ എന്നും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. *{{cite book|last=Rajan Gurukkal|year=2018|title=History and Theory of Knowledge Production: An Introductory Outline|url=https://books.google.co.in/books?id=uMLADwAAQBAJ&pg=PT119&dq=tiyya+title+gurukkal&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj8iL-cx5P2AhWwCqYKHe9aBSIQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q=tiyya%20title%20gurukkal&f=false|publisher=Oxford University Press, 2018|ISBN=9780199095803}} *{{cite book|last=K.V.Krishna Ayyar|year=1966|title=A Short Story of Kerala|url=https://books.google.com/books?id=kspe3IK6l50C&q=itti+achyuthan|publisher=University of Michigan|page=134}} *{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7yhHEAAAQBAJ&dq=chegon&pg=PT137|title=Mapping the History of Ayurveda : Culture, Hegemony and the Rhetoric of Diversity|last=P.|first=Girija, K|year=2021|isbn=978-1-000-48139-6}} *{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rIZHDwAAQBAJ&dq=The+silgos%28chegos%29usually+serve+to+teach+nayros+in+the+fencing+school&pg=RA1-PA8|title = Hendrik Adriaan van Reed Tot Drakestein 1636-1691 and Hortus, Malabaricus|isbn = 9781351441070|last1 = Heniger|first1 = J.|year = 2017}}  അതിനാൽ ഞാൻ തർക്കം ഉണ്ടാകാതെ ഇരിക്കാൻ രണ്ടു സമുദായം ആണ് എന്നും ചരിത്രകാരന്മാർക്ക് ഇടയിൽ വാദം ഉണ്ട് എന്ന് ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.[https://ml.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AE%E0%B5%8A%E0%B4%AC%E0%B5%88%E0%B5%BD%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%82/3777443] എന്നാൽ ആരോ അത് നിരന്തരം നശികരണം നടത്തുന്നു. edit വാർ നടക്കും എന്ന് മനസ്സിൽ ആയതു കൊണ്ട് ip നടത്തിയ നശികരണം. പഴയപ്പടിയാക്കി പേജ് സംരക്ഷിക്കണം എന്നഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/2402:3A80:19EE:6C45:E94E:2CF:157D:A2BA|2402:3A80:19EE:6C45:E94E:2CF:157D:A2BA]] 14:01, 13 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 11:25, 16 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023: Help us organize! == Dear Wikimedian, You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:m:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 18 നവംബർ 2022 (UTC) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24094749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വർഗ്ഗം:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ == Hello, Could you please remove the empty categories listed in [[:വർഗ്ഗം:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] ? Thank you [[ഉപയോക്താവ്:Vargenau|Vargenau]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vargenau|സംവാദം]]) 16:17, 29 നവംബർ 2022 (UTC) == വിക്കിമീഡിയ സ്ട്രാറ്റജി കരട് സംബന്ധിച്ച ചർച്ച == പ്രിയപ്പെട്ടവരേ.. വിക്കിമീഡിയ പ്രസ്ഥാനത്തിൻറെ മൂവ്മെൻറ് സ്ട്രാറ്റജിയെ കുറിച്ച് താങ്കൾ അറിഞ്ഞിരിക്കുമല്ലോ. മൂവ്‌മെന്റ് ചാർട്ടറിൻറെ കരട് തയ്യാറാക്കിയ അതിൻറെ കമ്മിറ്റി പ്രസ്തുത ചാർട്ടറിന്റെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഉപ വിഭാഗങ്ങളെ കുറിച്ച് (ആമുഖം, മൂല്യങ്ങളും തത്വങ്ങളും, പങ്കാളിത്തവും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും ) ചർച്ച സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിവിധ വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന താങ്കളെപ്പോലുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദേശങ്ങളും ഏറെ വിലപ്പെട്ടതാണ് . അതറിയാനാണ് ഈ യോഗം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. ആയതിനാൽ ഈ മാസം നാലിന് ( ഞായറാഴ്ച) ഇന്ത്യൻ സമയം രാവിലെ പത്ത് മണിക്ക് ( IST 10.00 AM )ഒരു ഓൺലൈൻ യോഗം ചേരുന്നു. പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് താങ്കളെ വിനയത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു. താങ്കൾ ഈ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഈ [[metawiki:Movement_Charter/Community_Consultations/2022/Malayalam_Wikimedia_Community|പേജിൽ]] നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുക. ഓൺലൈൻ യോഗത്തിൽ ചേരാനുള്ള സൂം മീറ്റിംഗ് [[ലിങ്ക് സ്റ്റേറ്റ് പ്രോടോക്കോളും ഡിസ്ടൻസ് വെക്ടർ പ്രോടോകൊളും തമ്മിലുള്ള അന്തരങ്ങൾ.[https://us04web.zoom.us/j/75635791895?pwd=2p3yaYmYj7W38OdZk6iuoLDgtoLMyC.1 ലിങ്ക്] പ്രസ്തുത യോഗത്തിന് മുമ്പായി താഴെകൊടുക്കുന്ന 3 അധ്യായങ്ങളുടെ (ആമുഖം, മൂല്യങ്ങൾ & തത്വങ്ങൾ, റോളുകൾ & ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ) കരട് റിപ്പോർട്ട് വായിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഏറെ ഉപകാരപ്രദമാകും. * ആമുഖം https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Preamble * മൂല്യങ്ങളും തത്വങ്ങളും https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles * ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities<nowiki> ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എന്തെങ്കിലും സംശയങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ,ദയവായി ബന്ധപ്പെടുക നന്ദി, ~~~~</nowiki> [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 10:00, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഡിസംബർ 2022 (UTC) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 == Dear Wikimedian, As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call. * [WCI 2023] Open Community Call * Date: 18 December 2022 * Time: 1900-2000 [7 pm to 8 pm] (IST) * Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:11, 18 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <small> On Behalf of, WCI 2023 Organizing team </small> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&oldid=24099166 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം' തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2023 == സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ ഫെബ്രുവരി 15 നകം മാർക്കിടുന്നത് പൂർത്തിയാക്കാൻ ദയവായി ജൂറിയായി കൂടി പങ്കെടുക്കാമോ.--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:49, 31 ജനുവരി 2023 (UTC) :{{ping|ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini}} പങ്കെടുക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 07:09, 31 ജനുവരി 2023 (UTC) == The Wikipedia Asian Month 2022 Barnstar == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="border: 3px solid #32AFAF; background-color: #EEEEEE; margin:0 auto; padding:20px 20px; width:70%;{{border-radius|1em}} {{box-shadow|0.1em|0.1em|0.5em|rgba(0,0,0,0.75)}}" class="plainlinks">[[File:2022 Wikipedia Asian Month Barnstar.png|left|180px]] {{Center|{{resize|150%|'''''The Wikipedia Asian Month 2022 Barnstar'''''}}}} <div style="color: #333333; margin-left:220px; font-size:110%; "> Dear {{ROOTPAGENAME}} : :Thanks for participating Wikipedia Asian Month 2022. We are grateful of your dedication to Wikimedia movement and hope you join us next year! :Wish you all the best! </div> <div style="color: #333333; text-align:right; font-size:120%; ">Wikipedia Asian Month Team</div> </div> {{clear}} </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month_2022/Regular_Barnstars_Receiver_2&oldid=24592195 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Joycewikiwiki@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Feminism and Folklore 2023 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Congratulations on your remarkable achievement of winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2023''' writing competition! We greatly appreciate your valuable contribution and the effort you put into documenting your local Folk culture and Women on Wikipedia. To ensure you receive your prize, please take a moment to complete the preferences form before the 1st of July 2023. You can access the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWlxDwI6UgtPXPfjQTbVjgnAYUMSYqShA5kEe4P4N5zwxaEw/viewform?usp=sf_link by clicking here]. We kindly request you to submit the form before the deadline to avoid any potential disappointments. If you have any questions or require further assistance, please do not hesitate to contact us via talkpage or Email. We are more than happy to help. Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|FNF 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:47, 10 ജൂൺ 2023 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023&oldid=25134473 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:37, 25 ജൂലൈ 2023 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&oldid=25345565 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Tiven2240@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] == [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]] You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php?lang=ml medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 2 August 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translatiors/ml&oldid=25416194 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Doc James@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ==പി.പി. മുകുന്ദൻ== [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%B0%E0%B5%87%E0%B4%96&page=%E0%B4%AA%E0%B4%BF.%E0%B4%AA%E0%B4%BF.+%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%BB പി.പി. മുകുന്ദൻ] എന്ന ലേഖനം മായ്ക്കപ്പെട്ടതായി ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു. https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-bjp-leader-pp-mukundan-passes-away-1.8900118 എന്നതിൽ നിന്നു പകർത്തിയതിനാൽ പകർപ്പവകാശലംഘനം ആണ് കാരണമെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നു. ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ മായ്ക്കുക എന്നതുതന്നെയാണ് ചെയ്യാനാവുക. എന്നാൽ [[പി.പി. മുകുന്ദൻ]] എന്ന വ്യക്തിത്വത്തിന് ശ്രദ്ധേയതയുള്ളതിനാൽ, ലേഖനം നിലനിൽക്കേണ്ടതാണ് എന്നു കരുതുന്നു. ലേഖനം പുനഃസ്ഥാപിച്ച്, പകർപ്പവകാശമില്ലാത്തവിധം തിരുത്തുകയോ അതല്ലെങ്കിൽ പുതിയൊരു ലേഖനം ആരംഭിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് പരിഗണിക്കാമോ? {{ping|Altocar 2020}} കൂടി അഭിപ്രായം പറയുമെന്ന് കരുതുന്നു. - [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 06:16, 18 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) :ലേഖനത്തിലെ ഉള്ളടക്കത്തിലെ വലിയൊരുഭാഗം മുകളിൽ കൊടുത്ത ലിങ്കിൽ നിന്നും പകർത്തിയതാണെന്ന് വ്യക്തമായതിനാൽ ആയിരുന്നു പെട്ടെന്ന് മായ്ക്കുന്നതിനുള്ള മാനദണ്ഡ പ്രകാരം ലേഖനം നീക്കം ചെയ്തത്. പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നമില്ലാത്തവിധം തിരുത്തുന്നതിനു വേണ്ടി ലേഖനം പുനഃസ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിൽ അങ്ങനെ ചെയ്യാം. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 06:24, 18 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) {{ping|ഉപയോക്താവ്:Altocar 2020}} {{ping|ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram}} പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നമില്ലാത്തവിധം തിരുത്തുന്നതിനു വേണ്ടി ലേഖനം പുനഃസ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ ടാഗ് നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ആയതിനാൽ പകർത്തിയവ നീക്കം ചെയ്ത്, അവ നാൾവഴിയിൽ നിന്നു മായ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്.[[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 06:37, 18 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]], @[[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] അഡ്മിൻമാരുടെ എല്ലാ തീരുമാനത്തെയും അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരു രചയിതാവാണ് ഞാൻ. വാർത്ത മാധ്യമങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഇദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കരിയർ എനിക്ക് ലഭ്യമായത്. എന്നിൽ കഴിയാവുന്ന വിധം സ്വയം എഴുതാനാണ് ഞാൻ പരിശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരുപാട് ലേഖനങ്ങൾ എഴുതി പരിചയം വരുമ്പോൾ അച്ചടിഭാഷ സ്വയമെ വരുന്നതാണ്‌. ഒരിക്കലും അതേപടി പകർത്താൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടില്ല. എങ്കിലും പി.പി. മുകുന്ദൻ എന്ന ലേഖനം നിലനിർത്തണോ വേണ്ടയൊ എന്നത് അഡ്മിന്മാരുടെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിട്ടിരിക്കുന്നു. അഡ്മിന്മാർക്ക് ഈ ലേഖനത്തിൽ തിരുത്തലുകൾ നടത്തി വേണ്ട നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാവുന്നതാണ്. :തുടർന്നും അഡ്മിന്മാരുടെ മാർഗ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ചു കൊണ്ട്.... [[ഉപയോക്താവ്:Altocar 2020|Altocar 2020]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Altocar 2020|സംവാദം]]) 07:29, 18 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) *പ്രിയ {{ping|Altocar 2020}}, വാർത്താമാധ്യമങ്ങളിലെ വിവരങ്ങളെ അവലംബമാക്കി വിജ്ഞാനകോശസ്വഭാവത്തോടെ മാറ്റിയെഴുതലാണ് വേണ്ടത്. ഉള്ളടക്കം അതേപോലെ ചേർക്കുന്നതാണ് പ്രശ്നമുണ്ടാക്കുന്നത്. മാധ്യമങ്ങൾ അവരുടെ വായനക്കാരെ സുഖിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള വിവരണങ്ങൾ ചേർത്തേക്കാം. അതൊന്നും വിക്കിപീഡിയയിൽ വേണ്ടതില്ലല്ലോ? ഒന്ന് തിരുത്തിയെഴുതി മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുമെന്ന് കരുതുന്നു. -- [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:06, 18 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) *ഒന്ന് വെട്ടിയൊതുക്കിയിട്ടുണ്ട്. നയമനുസരിച്ചുള്ള മാറ്റങ്ങൾക്ക് സ്വാഗതം. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:29, 18 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) *:ലേഖനം ശ്രദ്ധിച്ചു. താങ്കൾ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ കണ്ടു. ഇനി പുതിയ പേജ് സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ ഇത്തരം ആക്ഷേപങ്ങൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ എൻ്റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് പരമാവധി ശ്രമിക്കുന്നതാണ്‌. ഈ പേജ് നിലനിർത്താൻ താങ്കൾ നടത്തിയ പരിശ്രമങ്ങൾക്ക് നന്ദി അറിയിക്കട്ടെ. *:ഇനിയും സഹകരണങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ചു കൊണ്ട്... [[ഉപയോക്താവ്:Altocar 2020|Altocar 2020]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Altocar 2020|സംവാദം]]) 08:39, 18 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) == Invite to Join Wikipedia Asian Month 2023 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''You are receiving this message because you participated in the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]] as an organizer or editor.'' [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|thumb|Join the Wikipedia Asian Month 2023 ]] <big>Dear all,</big> <big>The '''[[:m:Wikipedia Asian Month Home|Wikipedia Asian Month 2023]]'''[1] is coming !</big> <big>The campaign start within a flexible 30 days from November to December. Following with the changes of the rules made by last year, the wish to have more people get to know Asia and Asian related topic is the same! </big>'''<big>Click [[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|"Here"]] to Organize/Join a WAM Event.</big>''' '''1. Propose "Focus Theme" related to Asia !''' If you are based somewhere in Asia, or have specific passion on an Asian topic, please propose your "Focus Theme" by October 25th. The WAM international team will select 5 themes. Please propose your focus theme through [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link this link][2]. '''2. Enhancing existing articles can also count as part of campaign contribution.''' Any edits, including creating new articles or adding new content to existing articles, over 3000 bytes in total would be able to get a reward. Last year, due to this change of rules, the Programs & Events Dashboard was suggested. However, according to community survey of 2022, Fountain Tool is still the best platform for tracking edit and points. You don’t need to create any Dashboard. For the tracking of editing existing article, the international team is currently designing a form. Will soon publish to the main page of WAM 2023. '''3. More flexible campaign time''' The contribution duration would remain 30days, but we extended the overall campaign timeline to 2 months. All organizers can decide when to start their WAM as long as the whole duration is within November 1st to December 31th. It means that you can participate in WAM based on the needs of your local community. '''Timetable''' * October 1st, 2023 : Publish International Campaign Page of the Year * October 5th to 25th, 2023 : Call for focus themes of WAM 2023. * Before 29 October, 2023: Complete '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2023/Join an Event|Registration]]''' [3] of Each language Wikipedia. * November 1st, UTC 00:00 to December 31th, UTC 00:00, 2023: Running the Campaign. (Find your local campaign for the actual event date.) * January 1st to March 15th, 2024: Auditing of each language Wikipedia. * March 30th, 2024: Deadline of reporting statistics and eligible editors to the International Team * April 1st to May 15th, 2024: The international team distributes Barnstars and Certificates to eligible editors of each event. For your information, the main page of Wikipedia Asian Month is currently undertaking a reconstruction for archiving purpose. For the 2023 event please bookmarked this page. We hope you will enjoy Wikipedia Asian Month! If you have any inquiry, feel free to contact us by info@asianmonth.wiki [4]. <big> We look forward to your participation. Cheers!!! WAM 2023 International Team</big> [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023 [2] https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfPLz8kvSP_0LlI4vGRHAP2ydJPnLY__1hb9-p8AsRcS2R2NQ/viewform?usp=sf_link [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2023/Join_an_Event [4] info@asianmonth.wiki </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joycewikiwiki/Wikipedia_Asian_Month_2023_Message_receiver_main&oldid=25753309 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Joycewikiwiki@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 ലേക്ക് സ്വാഗതം == {| style="border:4px #018543 solid; padding:1em; border-collapse:collapse; width:100%;" |- ! style="background-color:#FAFAFA; color:#000000; padding-left:2em;padding-right:2em; padding-top:1em;" align=left | <span class="plainlinks"> പ്രിയ {{BASEPAGENAME}}, വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023 പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി താങ്കളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ഇരുപത്തൊന്നാം വാർഷികം|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ ഇരുപത്തൊന്നാം ജന്മദിനാഘോഷം]] 2023 ഡിസംബർ 23 ന് തൃശ്ശൂർ സെന്റ്.തോമസ്സ് കോളേജിൽ വച്ച് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023ന്റെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കുകയാണ്. അന്നേ ദിവസം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെയും അനുബന്ധപദ്ധതികളുടേയും പ്രവർത്തനങ്ങളും അവലോകനവും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്വയർ, മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിങ്ങ്, ഓപ്പൺ ഡാറ്റ, ഓപ്പൺസ്ട്രീറ്റ്മാപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള പ്രൊജക്റ്റുകളുടെ അവതരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. [[File:Wiki Conference Kerala 2023 Post Card ml.png|upright|820px|center|link=[[m:WikiConference Kerala]]]] വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങളുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അനുബന്ധ സംഘടനകളുടേയും കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടേയും ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[m:WikiConference Kerala|വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന്റെ ഔദ്യോഗിക താൾ]] കാണുക. വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2023-ന് പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് [https://docs.google.com/forms/d/1LEY2kfPykJ_LARAM4P2nq42bhFirb6SAS75sYyMXzz0 രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]. ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമാവാൻ താങ്കളെ ഹാർദ്ദമായി സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു. [[:m:WikiConference Kerala/Community|സംഘാടകസമിതിക്കുവേണ്ടി]]. -- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 17:36, 21 ഡിസംബർ 2023 (UTC) |} == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2023 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2023 you '''[https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2023_(all) were one of the top medical editors in your language]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdWfjVFbDO4ji-_qn2SsAgdCflhcOZychLnr1JUacsPaBr1eA/viewform Consider joining for 2024]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translation of health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [https://mdwiki.org/wiki/User:Doc_James <span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 22:25, 3 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2023&oldid=26173705 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Doc James@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്സ് ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ്സാ - ങ്കേതിക കൂടിയാലോചനകൾ 2024 == സുഹൃത്തുക്കളേ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതികളിൽ സംഭാവന നൽകുമ്പോൾ വിവിധ സാങ്കേതിക പ്രശ്‌നങ്ങൾ നേരിടുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനായി [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പേഴ്‌സ് യൂസർ ഗ്രൂപ്പ്]] ഒരു കമ്മ്യൂണിറ്റി സാങ്കേതിക കൂടിയാലോചന നടത്തുന്നു. വിക്കിസമൂഹങ്ങളിലുടനീളമുള്ള വെല്ലുവിളികൾ നന്നായി മനസിലാക്കുക, പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസിലാക്കുക, ഭാവി സാങ്കേതിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. താങ്കളുടെ പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ, ആശയങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യേണ്ട ഒരു സർവേയാണ്. ദയവായി (താങ്കളുടെ ഇഷ്ടമുള്ള ഭാഷയിൽ) സർവേ പൂരിപ്പിക്കുക. https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link അവസാന തീയതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 ആണ്. പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വായിക്കാൻ, ദയവായി സന്ദർശിക്കുക: https://w.wiki/AV78 മുകളിലെ ലിങ്കിൽ സർവേ മലയാളത്തിൽ വായിക്കാൻ ലഭ്യമാണ്. ഒന്നിലധികം പ്രശ്നങ്ങളോ ആശയങ്ങളോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാൻ താങ്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഒന്നിലധികം തവണ താങ്കൾക്ക് സർവേ പൂരിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. താങ്കളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി! സസ്നേഹം, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:38, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) ഇൻഡിക് മീഡിയവിക്കി ഡെവലപ്പർമാരുടെ പേരിൽ <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/ml&oldid=27434524 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Translation request == Hello, Ajeeshkumar4u. Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat]], [[:en:Azerbaijani manat sign]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Malayalam Wikipedia? Yours sincerely, [[ഉപയോക്താവ്:Oirattas|Oirattas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Oirattas|സംവാദം]]) 16:34, 15 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | താങ്കൾ ഇത് തീർച്ചയായും അർഹിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Pachu Kannan|Pachu Kannan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Pachu Kannan|സംവാദം]]) 09:33, 11 ഡിസംബർ 2024 (UTC) |} :നന്ദി [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 13:13, 14 ഡിസംബർ 2024 (UTC) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:23, 26 ജനുവരി 2025 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Doc James@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Please check my edits on a Malayalam article == Hello, I see from your user page that you're an active administrator who knows English. Could you please check [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B2%E0%B5%80%E0%B4%B8%E0%B5%86%E0%B5%BD_%E0%B4%9F%E0%B5%86%E0%B4%B7%E0%B5%8D&diff=4568534&oldid=4105967 my edits] to the [[ലീസെൽ ടെഷ്]] article? I don't know Malayalam but I was trying to remove a reference that hasn't been archived properly (which was probably successful) but I was also trying to remove all instances of the month "November" in the text (like I did in the English article) and I probably removed too much. If you could check my work, I'd appreciate it. Thanks! [[ഉപയോക്താവ്:Graham87|Graham87]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Graham87|സംവാദം]]) 16:19, 30 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) :{{reply|ഉപയോക്താവ്:Graham87}} Thank you for your contributions. I couldn't find any serious errors in reviewing your edits. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 03:46, 1 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) ==ആഗോളീകരണവും ആഗോളവത്കരണവും== ഗ്ലോബലൈസേഷൻ എന്നതിന്റെ തർജമ ആഗോളീകരണം എന്നാണ്. ആഗോളവത്കരണം തെറ്റായ രൂപമാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Naveen Sankar|Naveen Sankar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Naveen Sankar|സംവാദം]]) 14:41, 14 ഡിസംബർ 2025 (UTC) :പുസ്തകങ്ങളിൽ ഉൾപ്പടെ പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ആഗോളവത്കരണം അല്ലെ? [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 16:27, 14 ഡിസംബർ 2025 (UTC) ::::പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനു മുൻപ് ചർച്ച ചെയ്യാമായിരുന്നു. ആഗോളീകരണമാണ് ശരി. ----[[ഉപയോക്താവ്:Naveen Sankar|Naveen Sankar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Naveen Sankar|സംവാദം]]) 10:33, 4 ജനുവരി 2026 (UTC) :::::ദീർഘകാലമായി നിലവിലുള്ള താളിലെ വിവരങ്ങൾ ഒറ്റയടിക്ക് മാറ്റുമ്പോൾ ആണ് ചർച്ച വേണ്ടത് പുനസ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ അല്ല. പത്രമാധ്യമങ്ങളിലും പാഠപുസ്തകങ്ങളിലും ഉൾപ്പെടെ അത്രമേൽ സാധാരണമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു വാക്കാണ് ഒറ്റയടിക്ക് പൂർണമായി മാറ്റിയത് അതുകൊണ്ടാണ് അത് പുനസ്ഥാപിച്ചത് ചർച്ച തുടർന്ന് സമവായത്തിൽ എത്തിയാൽ മാറ്റാം. മാറ്റുമ്പോൾ പോലും സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പേര് തുടക്കത്തിലെ പ്രധാന പാരഗ്രാഫിൽ തന്നെ മെൻഷൻ ചെയ്യുന്നതുമാണ് ശരിയായ രീതി. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 17:12, 4 ജനുവരി 2026 (UTC) ::::::::ആഗോളീകരണമാണ് ശരി. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം 'ദീർഘകാലമായി നിലനിൽക്കുന്ന തെറ്റുകൾ' ധാരാളമുണ്ട്. ശരിയെ ശരിയെന്നു സ്ഥാപിക്കാൻ അത്ര അത്യദ്ധ്വാനം ചെയ്യാൻ നേരമില്ല. ഉള്ള നേരത്തിൽ പറ്റിയതു ചെയ്തു എന്നുമാത്രം. ഏതെങ്കിലും ആധികാരികഗ്രന്ഥം (ഉദാ: പദശുദ്ധികോശം, ഡോ. ഡേവിഡ് സേവ്യർ) നോക്കി മനസ്സിലാക്കിയിട്ട്, ചർച്ചചെയ്തു കാത്തിരുന്നു സമവായത്തിലെത്തി, എന്നെങ്കിലും തിരുത്തുക. ശുഭാശംസകൾ. --[[ഉപയോക്താവ്:Naveen Sankar|Naveen Sankar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Naveen Sankar|സംവാദം]]) 18:39, 4 ജനുവരി 2026 (UTC) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> ckt6x24k12v93ni8e17vuwv0a5vtmg6 0 443393 4616125 4565532 2026-04-28T20:30:40Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616125 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ipomoea purpurea}} {{taxobox |image = BlueMorningGlory.jpg |regnum = [[Plant]]ae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Asterids]] |ordo = [[Solanales]] |familia = [[Convolvulaceae]] |genus = ''[[Ipomoea]] |species = purpurea |authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Albrecht Wilhelm Roth|Roth]]<ref>{{Cite web |url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=IPPU2 |title=USDA Plants Profile |access-date=2018-09-29 |archive-date=2013-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130426080627/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=IPPU2 |url-status=dead }}</ref> }} '''കോമൺ-മോണിംഗ് ഗ്ലോറി,'''<ref name=BSBI07>{{cite web |title=BSBI List 2007 |publisher=Botanical Society of Britain and Ireland |url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |format=xls |archiveurl=https://www.webcitation.org/6VqJ46atN?url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |archivedate=2015-01-25 |accessdate=2014-10-17 |url-status=dead |df= }}</ref> '''റ്റാൾ മോർണിംഗ് ഗ്ലോറി''',<ref>{{PLANTS|id=IPPU2|taxon=Ipomoea purpurea|accessdate=22 January 2016}}</ref>'''പർപ്പിൾ മോർണിംഗ് ഗ്ലോറി''' എന്നെല്ലാം അറിയപ്പെടുന്ന '''ഇപ്പോമോയ പർപൂറിയ''' [[മെക്സിക്കോ]]യിലും <ref>{{cite journal|last=Fang|first=Zhou|date=2013-01-12|title=Tracing the Geographic Origins of Weedy ''Ipomoea purpurea'' in the Southeastern United States|url=http://jhered.oxfordjournals.org/content/104/5/666.full|journal=[[Journal of Heredity]]|volume=104|issue=5|doi=10.1093/jhered/est046|pmid=23894192|accessdate=2016-08-30|via=Oxford Journals}}</ref> മധ്യ [[അമേരിക്ക]]യിലും തദ്ദേശവാസിയായ ഈ ഇനം '''ഇപോമോയ''' എന്ന ജനുസ്സിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. എല്ലാ [[മോണിംഗ് ഗ്ലോറി]]യെയും പോലെ, ഈ പ്ലാന്റ് 2-3 മീറ്റർ (6 അടി 7 in-9&nbsp;ft 10 in) ഉയരത്തിൽ വരെ വള്ളികളായി ചുറ്റിപ്പടർന്ന് വളരുന്നു. 3-6 സെന്റീമീറ്റർ വ്യാസമുള്ള (1.2-2.4 ഇഞ്ച്) വ്യാസമുള്ള നീലനിറത്തിലും [[പർപ്പിൾ]] നിറത്തിലും ഉള്ള പൂക്കൾ കാഹളം ആകൃതിയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.<ref>{{GRIN | accessdate = 17 December 2017}}</ref> ==ചിത്രശാല== <gallery> Image:BlueMorningGloryClose.jpg|Light blue ''I. purpurea'' File:MorningGlory-Pink.jpg|Pink ''Ipomoea purpurea'' Image:MorningGlory-Pink-1.jpg|Pink ''Ipomoea purpurea'' close-up Image:MorningGlories-Tonsofem.jpg|''Ipomoea purpurea'' in [[Loganville, Georgia]] File:MorningGlory-Pink 2.jpg|Pink ''Ipomoea purpurea'' File:PurpleGlory1-Close2.jpg|Purple ''Ipomoea purpurea'' close-up Image:PurpleGlory1-Close.jpg|Purple ''Ipomoea purpurea'' close-up Image:Ipomoea purpurea pollen.jpg|Scanning electron micrograph of ''Ipomoea purpurea'' pollen. </gallery> == ഇതും കാണുക == *[[Morning glory]] == അവലംബം == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == *[http://www.topwalks.net/plants/blue/ipomoea_purpurea_b_more.htm ''Ipomoea purpurea'' in TopWalks] [[വർഗ്ഗം:മദ്ധ്യ അമേരിക്കയിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മെക്സിക്കോയിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:സപുഷ്പികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] 78zjf1cf7502nksn7da7jpvc1ikr7x9 0 461054 4616183 3091779 2026-04-29T05:32:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616183 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}} പത്തിലധികം മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിച്ച ഒരു സംഗീതജ്ഞനായിരുന്നു '''എസ്. ബാലകൃഷ്ണൻ''' (1948 നവംബർ 8 - 2019 ജനുവരി 17). എണ്ണത്തിൽ കുറവെങ്കിലും സൂപ്പർഹിറ്റുകളായി മാറിയ ഗാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 'ഒരായിരം കിനാക്കളാൽ', 'ഉന്നം മറന്ന് തെന്നിപ്പറന്ന', 'ഏകാന്തചന്ദ്രികേ', 'നീർപ്പളുങ്കുകൾ', 'പവനരച്ചെഴുതുന്നു', 'പാതിരാവായി നേരം' തുടങ്ങിയവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൂപ്പർഹിറ്റ് ഗാനങ്ങളാണ്. == ജീവിതരേഖ == 1948 നവംബർ 8-ന് [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലെ [[ചിറ്റിലഞ്ചേരി]]യിൽ ശങ്കരയ്യർ, രാജമ്മാൾ ദമ്പതികളുടെ മകനായി ഒരു [[അയ്യർ|തമിഴ് ബ്രാഹ്മണകുടുംബത്തിൽ]] ജനിച്ച ബാലകൃഷ്ണൻ [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലായിരുന്നു]] ബാല്യകാലത്ത് താമസിച്ചിരുന്നത്. കോയമ്പത്തൂർ വിശ്വനാഥൻ പിള്ളയ്ക്കു കീഴിൽ ശാസ്ത്രീയസംഗീതം, [[ഓടക്കുഴൽ]] എന്നിവ അഭ്യസിച്ചു. പ്രായപൂർത്തിയായ ശേഷമാണ് സംഗീതപഠനമാരംഭിച്ചത്. എകണോമിക് ഹിസ്റ്ററിയിൽ ബിരുദത്തിനു ശേഷം ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അവസരം തേടി [[ചെന്നൈ]]യിലേക്ക് മാറി. സംഗീതപാരമ്പര്യമില്ലാത്ത കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് വന്ന ബാലകൃഷ്ണൻ ഈ തൊഴിൽ തിരഞ്ഞെടുത്തത് കുടുംബത്തിന് എതിർപ്പായിരുന്നു. 1975-ൽ [[ട്രിനിറ്റി കോളേജ്, ലണ്ടൻ|ലണ്ടൻ ട്രിനിറ്റി കോളേജിൽ]] റെക്കോർഡർ പഠിക്കാനായി പോയി. ഓർക്കെസ്ട്രകളിലും ചലച്ചിത്രഗാനങ്ങളിലുമെല്ലാം ഓടക്കുഴലും റെക്കോർഡറും വായിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. [[രാജൻ-നാഗേന്ദ്ര]], [[എം.ബി. ശ്രീനിവാസൻ]], [[ഗുണ സിങ്]] എന്നിവരുടെ സഹായിയായാണ് ചലച്ചിത്രസംഗീതരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നത്. 1997-നു ശേഷം സംഗീതം പഠിപ്പിക്കാനാരംഭിച്ചു. [[എ.ആർ. റഹ്മാൻ|എ.ആർ. റഹ്മാന്റെ]] [[കെ.എം. മ്യൂസിക് കൺസർവേറ്ററി]], [[ഗലീലി അക്കാദമി]], [[യമഹ മ്യൂസിക് ഫൗണ്ടേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാജലക്ഷ്മിയാണ് ഭാര്യ. ശ്രീവത്സൻ ബാലകൃഷ്ണൻ, വിമൽ ശങ്കർ എന്ന രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. 2019 ജനുവരി 17-ന് ഉച്ചയ്ക്ക് പന്ത്രണ്ടുമണിയ്ക്ക് ചെന്നൈയിലെ [[നീലാങ്കര]]യിലെ സ്വവസതിയിൽ വച്ച് 70-ആം വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു. [[അർബുദം|അർബുദമായിരുന്നു]] മരണകാരണം. == മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ == [[സിദ്ദിഖ്-ലാൽ]] കൂട്ടുകെട്ടിന്റെ ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതസംവിധാനം നൽകിയതിനാണ് ഏറ്റവും പ്രശസ്തി. [[റാംജിറാവ് സ്പീക്കിങ്ങ്]] ആയിരുന്നു ആദ്യ ചിത്രം. [[മണിവത്തൂരിലെ ആയിരം ശിവരാത്രികൾ]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ എം.ബി. ശ്രീനിവാസനെ സഹായിച്ചിരുന്ന ബാലകൃഷ്ണനെ ആ ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധായകനായിരുന്ന [[ഫാസിൽ]] ആണ് സിദ്ദിഖ്-ലാലിന് നിർദ്ദേശിച്ചത്. === സംഗീതസംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ === * [[റാംജിറാവ് സ്പീക്കിങ്ങ്]] * [[ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ]] * [[വിയറ്റ്നാം കോളനി]] * [[ഗോഡ്ഫാദർ]] * [[കിലുക്കാംപെട്ടി]] * [[മഴവിൽ കൂടാരം]] * [[ഗൃഹപ്രവേശം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ഗൃഹപ്രവേശം]] * [[എം.ജി.ആർ. നഗറിൽ]] * [[മാന്ത്രികൻ]] * [[മിസ്റ്റർ ആൻഡ് മിസിസ്]] * [[നക്ഷത്രക്കൂടാരം]] * [[ഇഷ്ടമാണ് നൂറുവട്ടം]] * [[സ്നേഹ സാമ്രാജ്യം]] * [[വരവായ്]] * [[ആകാശത്തിലെ പറവകൾ]] * [[മായക്കാഴ്ച]] * [[മൊഹബത്ത്]] == അവലംബം == * {{cite news |title=സംഗീത സംവിധായകൻ എസ്. ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു.|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/01/17/music-director-s-balakrishnan-no-more.html |accessdate=2019 ജനുവരി 17 |publisher=മലയാള മനോരമ |date=2019 ജനുവരി 17}} * {{cite news |title=സംഗീത സംവിധായകൻ എസ്.ബാലകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു. |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/music-director-s-balakrishnan-dies-1.3489864 |accessdate=2019 ജനുവരി 17 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2019 ജനുവരി 17}} * {{cite news |last1=പ്രദീപ് |first1=കെ. |title=Recalling a musical legacy |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/recalling-a-musical-legacy/article7328966.ece |accessdate=2019 ജനുവരി 17 |date=2015 ജൂൺ 18}} * {{cite news |title=ഒരുപിടി നല്ലഗാനങ്ങൾ സമ്മാനിച്ച് എസ്. ബാലകൃഷ്ണൻ യാത്രയായി |url=https://malayalam.news18.com/news/film/music-director-s-balakrishnan-passed-away-77583.html |accessdate=2019 ജനുവരി 17 |publisher=News 18 മലയാളം |date=2019 ജനുവരി 17 |archive-date=2019-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190823114337/https://malayalam.news18.com/news/film/music-director-s-balakrishnan-passed-away-77583.html |url-status=dead }} * {{cite news|title=റീമിക്‌സുകളോട് താത്പര്യമില്ലാതിരുന്ന ബാലകൃഷ്ണനെ വേദനിപ്പിച്ച ചിത്രമാണ് ടു ഹരിഹർ നഗർ|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/music/s-balakrishnan-ramji-rao-speaking-music-director-special-feature-1.3491533 |accessdate=2019 ജനുവരി 18 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2019 ജനുവരി 17}} * {{cite web |last1=ശ്രീവത്സൻ |first1=ബി. |title=ഫെയ്സ്ബുക് പോസ്റ്റ് (സ്വകാര്യം) |url=https://www.facebook.com/srivatsan.balakrishnan/posts/1896750057097470 |accessdate=2019 ജനുവരി 19}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [https://www.m3db.com/artists/7458 മലയാളം മൂവി ആൻഡ് മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസിൽ ഗാനങ്ങളുടെ പട്ടിക] * {{imdb|1645843}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളസംഗീതസംവിധായകർ‎]] [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2019-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 8-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 17-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] ehxup031ea0qqfxkk3ztpxpv6rdre78 0 462727 4616215 4603480 2026-04-29T07:35:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616215 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Acer rubrum}} {{taxobox | name = റെഡ് മേപ്പിൾ | image = 2014-10-30 11 09 40 Red Maple during autumn on Lower Ferry Road in Ewing, New Jersey.JPG | status = G5 | status_system = TNC | status_ref = <ref name=natureserve>{{Cite web | last = NatureServe | title = ''Acer rubrum'' | work = NatureServe Explorer: An online encyclopedia of life, Version 6.1. | date = | location = Arlington, Virginia | year = 2006 | url = http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Acer+rubrum+ | postscript = <!--None--> | access-date = 2019-01-26 | archive-date = 2009-05-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090520002134/http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Acer+rubrum+ | url-status = dead }}</ref> |regnum = [[Plantae]] |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = [[Eudicots]] |unranked_ordo = [[Rosids]] |ordo = [[Sapindales]] |familia = '''Sapindaceae''' | genus = Acer | species = rubrum | authority = [[Carl Linnaeus|L.]] 1753 | range_map = Acer rubrum range map.png | synonyms_ref = <ref>[http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2616329 The Plant List'', Acer rubrum'' L.]</ref> | synonyms = {{collapsible list|bullets = true |''Acer carolinianum'' <small>Walter</small> |''Acer coccineum'' <small>F.Michx.</small> |''Acer drummondii'' <small>Hook. & Arn. ex Nutt.</small> |''Acer fulgens'' <small>Dippel</small> |''Acer glaucum'' <small>Marshall</small> |''Acer glaucum'' <small>K.Koch</small> |''Acer hypoleucum'' <small>K.Koch 1869 not Hayata 1913</small> |''Acer microphyllum'' <small>Pax 1886 not Opiz 1824</small> |''Acer sanguineum'' <small>Spach</small> |''Acer semiorbiculatum'' <small>Pax</small> |''Acer splendens'' <small>Dippel</small> |''Acer wagneri'' <small>Wesm.</small> |''Rufacer carolinianum'' <small>(Walter) Small</small> |''Rufacer drummondii'' <small>(Hook. & Arn. ex Nutt.) Small</small> |''Rufacer rubrum'' <small>(L.) Small</small> }} }} '''റെഡ് മേപ്പിൾ''', '''സ്വാംപ്''', വാട്ടർ അല്ലെങ്കിൽ '''മൃദു മേപ്പിൾ''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''ഏസർ രുബ്രം,''' [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ]] കിഴക്കും മധ്യ മേഖലകളിലും സർവ്വസാധാരണമായതും വ്യാപകവുമായി കാണപ്പെടുന്നതുമായ [[ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ|ഇലപൊഴിയും]] മരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യു.എസ്.]] ഫോറസ്റ്റ് സർവ്വീസിന്റെ വിലയിരുത്തലിൽ [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ]] കിഴക്കൻ മേഖലയിൽ ഏറ്റവുമധികം കാണപ്പെടുന്ന തദ്ദേശീയ വൃക്ഷമാണ് ഇത്.<ref>{{cite web|last=Nix|first=Steve|title=Ten Most Common Trees in the United States|url=http://forestry.about.com/b/2012/07/21/ten-most-common-trees-in-the-united-states.htm|publisher=About.com Forestry|accessdate=8 October 2016|archive-date=2016-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160619084451/http://forestry.about.com/b/2012/07/21/ten-most-common-trees-in-the-united-states.htm|url-status=dead}}</ref> [[ഒണ്ടാറിയോ]], [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ട]] എന്നിവയുടെ [[അതിർത്തി|അതിർത്തിയിലെ]] [[ലേക്ക് ഓഫ് ദ വുഡ്സ്|വുഡ്സ് തടാകത്തിന്]] ചുറ്റുമുള്ള തെക്കു കിഴക്കൻ [[മനിറ്റോബ|മാണിറ്റോബയും]] കിഴക്ക് [[ന്യൂഫൗണ്ട്‍ലാന്റ്|ന്യൂഫൗണ്ട്ലാൻഡ്]], തെക്ക് [[ഫ്ലോറിഡ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[ടെക്സസ്]] എന്നിവയും റെഡ് മേപ്പിൾ വനമേഖലയിൽപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ പലവിധ സവിശേഷതകളിലൊന്ന് പ്രത്യേകിച്ച് അതിന്റെ [[ഇല]], തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണെന്നതാണ്. പൂർണ്ണവളർച്ചയെത്തുമ്പോൾ, [[വൃക്ഷം]] പലപ്പോഴും ഏകദേശം 30 മീറ്റർ (100 അടി) വരെ ഉയരത്തിലെത്തുന്നു. അതിന്റെ [[പൂവ്|പൂക്കൾ]], [[ഇലഞെട്ട് (സസ്യശാസ്ത്രം)|ഇലഞെട്ടുകൾ]], ചില്ലകൾ, [[വിത്ത്|വിത്തുകൾ]] എന്നിവയെല്ലാം ഒന്നിനൊന്നു വ്യത്യസ്തമാണ്. എന്നിരുന്നാലും ഈ സവിശേഷതകളിൽ [[ശരത്കാലം|ശരത്കാലത്തെ]] അതിശയകരമായ കടുത്ത [[ചുവപ്പ്|ചുവപ്പു]] നിറത്തിന് ഇത് വളരെയേറെ പ്രശസ്തമാണ്. == വിവരണം == [[File:Redmaplefoliage.jpg|thumb|left|Typical fall foliage in red maple country.]] ഏസർ രുബ്രം സാധാരണയായി മോർഫോളജിക്കൽ സ്വഭാവങ്ങളിൽ വളരെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കും എന്നിരുന്നാലും തിരിച്ചറിയാൻ വളരെ എളുപ്പമാണ്. ഇടത്തരം മുതൽ ബൃഹത്തായ വലിപ്പത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു വൃക്ഷമായ ഇത്, സാധാരണയായി 27 മുതൽ 38 മീറ്റർ വരെ (90 മുതൽ 120 അടി) ഉയരത്തിൽ വളരുകയും വളർച്ചയ്ക്ക് അനുകൂലമായ സാഹചര്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്ന തെക്കൻ [[അപ്പലേച്ചിയൻ പർവ്വതനിരകൾ|അപ്പലേച്ചിയനിൽ]] അപൂർവ്വമായിമാത്രം ഇവ 41 മീറ്ററിൽ കൂടുതൽ (135 അടി) ഉയരത്തിലും വളരുന്നു.<ref>{{Cite web|url="Native Tree Society". Retrieved 30 March 2015.|title=|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=}}</ref> ഇലകൾ സാധാരണയായി 9 മുതൽ 11 സെന്റിമീറ്റർ വരെ നീളമുള്ളതാണ് (3 1/2 to 4 1/4 ഇഞ്ച്). തടി [[വ്യാസം]] 46 മുതൽ 88 സെന്റീമീറ്ററിനും ഇടയിലാണ് (18 മുതൽ 35 ഇഞ്ച്); വളരുന്ന സാഹചര്യങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച്, തുറന്ന സ്ഥലങ്ങളിൽ വളരുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ 153 സെന്റീമീറ്ററോളം (60 ഇഞ്ച്) വ്യാസം വയ്ക്കുന്നു. == വിതരണം, ആവാസവ്യവസ്ഥ == [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ]] കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സമൃദ്ധമായതും വ്യാപകവുമായതുമായ ഒരു വൃക്ഷമാണ് ഏസർ രുബ്രം. [[ന്യൂഫൗണ്ട്‍ലാന്റ്|ന്യൂഫൗണ്ട്ലാൻഡിന്റേയും]] [[നോവ സ്കോട്ടിയ|നോവാ സ്കോട്ടിയുടേയും]] തെക്കുമുതലും തെക്കൻ [[ക്യൂബെക്|ക്യൂബെക്ക്]] മുതൽ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ [[ഒണ്ടാറിയോ]] വരെയും, തെക്കുകിഴക്കൻ [[മനിറ്റോബ|മനിറ്റോബയുടെ]] അങ്ങേയറ്റം, വടക്കൻ [[മിനസോട്ട]], [[വിസ്കോൺസിൻ|വിസ്കോൺസിൻ]] തെക്ക്, [[ഇല്ലിനോയി]], [[മിസോറി]], കിഴക്കൻ [[ഒക്‌ലഹോമ|ഒക്ലാഹോമ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും കിഴക്കൻ ടെക്സാസിൻറെ പടിഞ്ഞാറൻ മലനിരകൾ മുതൽ [[ഫ്ലോറിഡ|ഫ്ലോറിഡയ്ക്കു]] കിഴക്കോട്ടുവരെയുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ സർവ്വസാധാരണാമായ ഒരു കാഴ്ചയാണ് ഈ വൃക്ഷം. == അവലംബം== {{reflist|30em}} {{wikispecies}} {{Commons category|Acer rubrum}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ACRU NRCS: United States Department of Agriculture Plants Profile and map: ''Acer rubrum''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211210180024/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=ACRU |date=2021-12-10 }} * [https://web.archive.org/web/20060523011021/http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/species/frame/acru.htm ''Acer rubrum'' images from Vanderbilt University] * [http://www.portraitoftheearth.com/trees/redsilvermaple.html Portrait of the Earth, Winter ID photos] [[വർഗ്ഗം:തെക്കുകിഴക്കൻ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ മരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കിഴക്കൻ കാനഡയിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:ബോൺസായ് ആയി ഉപയോഗിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അലങ്കാര വൃക്ഷങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സാപ്പിൻഡേസീ]] tproi0mhmuozdrsl7knkqk7o823f5bf 0 464150 4616137 4608215 2026-04-28T21:34:53Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616137 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Isabella Rossellini}} {{Infobox person | name = ഇസബെല്ല റോസ്സെല്ലിനി | image = Isabella Rossellini Cannes 2015.jpg | imagesize = | caption = 2015 ൽ റോസെല്ലിനി | birth_date = {{Birth date and age|1952|6|18|df=yes}} | birth_place =[[റോം]], ഇറ്റലി | citizenship = {{flatlist| * Italy * United States }} | birth_name = ഇസബെല്ല ഫിയോറെല്ല എലട്ര ജിയോവന്ന റോസെല്ലിനി | years_active = 1976–present | occupation = {{Flat list | *Actress *[[Filmmaking|filmmaker]] *author *[[Model (profession)|model]] *[[philanthropist]]}} | spouse = {{ubl|{{Marriage|[[Martin Scorsese]]<br>|1979|1982|reason=div}}|{{Marriage|Jonathan Wiedemann<br>|1983|1986|reason=div}}}} | partner = {{ubl|[[David Lynch|ഡേവിഡ് ലിഞ്ച്]] (1986–1991)|[[Gary Oldman|ഗാരി ഓൾഡ്‌മാൻ]] (1994–1996)}} | parents = {{ubl|[[Roberto Rossellini|റോബർട്ടോ റോസെല്ലിനി]]|[[Ingrid Bergman|ഇൻഗ്രിഡ് ബെർഗ്മാൻ]]}} | children = 2, including [[Elettra Rossellini Wiedemann|എലെട്ര റോസെല്ലിനി വീഡെമാൻ]] | relatives = {{ubl|[[Pia Lindström|പിയ ലിൻഡ്സ്ട്രോം]] <small>(maternal half-sister)</small>|{{nowrap|[[Renzo Rossellini (producer)|റെൻസോ റോസെല്ലിനി]] <small>(paternal half-brother)</small>}}}} }} ഒരു [[ഇറ്റാലിയൻ]] നടിയും, സംവിധായികയും, എഴുത്തുകാരിയും, ജീവകാരുണ്യപ്രവർത്തകയും മോഡലുമാണ് '''ഇസബെല്ല ഫിയോറെല്ല ഇലക്ട്ര ജിയോവന്ന റോസ്സെല്ലിനി''' (ജനനം ജൂൺ 18, 1952). <ref>{{cite news|title=Isabella Rossellini|url=https://www.nytimes.com/movies/person/61690/Isabella-Rossellini?inline=nyt-per|accessdate=11 February 2014|newspaper=The New York Times}}</ref><ref>{{cite web|title=18th June, Isabella Rossellini at 60 – The 60th birthday of Isabella Rossellini|url=http://www.magnumphotos.com/C.aspx?VP3=SearchResult&ALID=2K1HRGQ5UW5|publisher=Magnum Photos|accessdate=11 February 2014}}</ref><ref>{{cite news|title=Isabella Rossellini|language=it|url=http://trovacinema.repubblica.it/attori-registi/isabella-rossellini/154396|accessdate=11 February 2014|newspaper=la Repubblica|archive-date=2014-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221193703/http://trovacinema.repubblica.it/attori-registi/isabella-rossellini/154396|url-status=dead}}</ref>സ്വീഡിഷ് നടി [[ഇൻഗ്രിഡ് ബെർഗ്മാൻ|ഇൻഗ്രിഡ് ബെർഗ്മാൻറെയും]] ഇറ്റാലിയൻ നിയോറിയലിസ്റ്റ് ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ [[റോബർട്ടോ റോസല്ലിനി|റോബർട്ടോ റോസ്സെല്ലിനി]]യുടെയും മകളായ അവർ [[Lancôme|ലാൻകോം]] മോഡലായി വിജയകരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും [[ബ്ലൂ വെൽവെറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)|ബ്ലൂ വെൽവെറ്റ്]] (1986), [[Death Becomes Her|ഡെത്ത് ബികംസ് ഹെർ]] (1992) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുകയും ചെയതു. [[Crime of the Century (1996 film)|ക്രൈം ഓഫ് ദി സെഞ്ച്വറി]] (1996) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് റോസെല്ലിനിക്ക് [[ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം|ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചിരുന്നു. == മുൻകാലജീവിതം == സ്വീഡിഷ്, ജർമ്മൻ വംശജയായ സ്വീഡിഷ് നടി ഇൻഗ്രിഡ് ബെർഗ്മാൻറെയും, റോമിലെ പിസ, ടസ്കാനിയിലെ ഒരു കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള ഇറ്റാലിയൻ സംവിധായകൻ റോബർട്ടോ റോസ്സെല്ലിനിയുടെയും മകൾ ആയി റോസല്ലിനി റോമിൽ ജനിച്ചു. അവരുടെ ഇരട്ട സഹോദരി ഇറ്റാലിയൻ സാഹിത്യത്തിലെ പ്രൊഫസറായ ഇസൊറ്റ ഇൻഗ്രിഡ് റോസ്സെല്ലിനിയെ കൂടാതെ അവർക്ക് അമ്മ വഴി മൂന്ന് സഹോദരങ്ങളുമുണ്ട്. ഒരു സഹോദരൻ, റോബർട്ടോനോ ഇങ്മർ റോസ്സെലിനിയെക്കൂടാതെ ടെലിവിഷനിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഒരു അർദ്ധസഹോദരി [[Pia Lindström|പിയ ലിൻഡ്സ്ട്രോം]] എന്നിവർ അമ്മയുടെ ആദ്യവിവാഹമായ പെറ്റെർ ലിൻഡ്സ്ട്രോമിനൊപ്പമാണ് .താമസിക്കുന്നത്. അവർക്ക് പിതാവിൻറെ മറ്റ് രണ്ട് ദാമ്പത്യബന്ധത്തിൽ നിന്നുള്ള റൊമാനോ (ഒന്പതാം വയസ്സിൽ മരിച്ചു), റെൻസോ, ഗിൽ, റഫേല്ല എന്നീ നാല് സഹോദരങ്ങൾ കൂടിയുണ്ട്.<ref>{{Cite news|title=Like Father... |url=http://film.guardian.co.uk/venice/story/0,,1299861,00.html |work=Guardian Unlimited |publisher=Guardian News and Media Limited |date=6 September 2004 |accessdate=29 January 2007 | location=London | first=Geoffrey | last=MacNab}}</ref> റോസ്സെല്ലിനി റോമിലും [[Santa Marinella|സാന്റാ മരിനെല്ലയിലും]] പാരിസിലും ആയി വളർന്നു. അഞ്ച് വയസ്സിൽ അവർക്ക് [[അപ്പെൻഡിസൈറ്റിസ്|അപ്പെൻഡിസൈറ്റിസിൻറെ]] ഒരു ശസ്ത്രക്രിയ ചെയ്തിരുന്നു. സ്കോളിയോസിസിന് രോഗനിർണ്ണയവും 11 വയസുള്ളപ്പോൾ നടത്തിയിരുന്നു.<ref>{{cite book|last=Rossellini|first=Isabella|title=Some of Me|year=1997|publisher=Random House|isbn=978-0-679-45252-2|url=https://books.google.com/books?id=iIEdAQAAIAAJ&q=%22When+I+was+eleven+years+old,+I+was+diagnosed+with+scoliosis%22&dq=%22When+I+was+eleven+years+old,+I+was+diagnosed+with+scoliosis%22&hl=en&sa=X&ei=SvavUPeSCubVyAGAjoHQCQ&ved=0CCwQ6AEwAA|chapter=Deformity}}</ref>ഇത് മാറ്റാൻ വേണ്ടി, അവർ 18 മാസത്തെ കഠിനമായ വേദാനാജനകമായ വ്യായാമമുറ നടത്തുകയും അവരുടെ കണങ്കാൽ അസ്ഥികളുടെ ഒരു കഷണം ഉപയോഗിച്ച് [[നട്ടെല്ല്|നട്ടെല്ലിൽ]] ശസ്ത്രക്രിയയും നടത്തിയിരുന്നു. തത്ഫലമായി, അവർക്ക് ശരീരത്തിൻറെ പിൻഭാഗത്തും പിന്നിലെ കണങ്കാലിലും ശസ്ത്രക്രിയ അടയാളങ്ങൾ അവശേഷിച്ചിരുന്നു. 19-ാം വയസ്സിൽ [[ന്യൂയോർക്ക്]] സിറ്റിയിലേക്ക് പോകുകയും അവിടെ ഫിഞ്ച് കോളേജിൽ പഠിക്കുകയും ഒരു പരിഭാഷകയായും ഒരു RAI ടെലിവിഷൻ റിപ്പോർട്ടറായും അവർ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite book|last1=Martone|first1=Eric|title=Italian Americans: The History and Culture of a People|date=2016|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781610699952|page=291|url=https://books.google.com/books?id=MHJ1DQAAQBAJ&pg=PA291|accessdate=25 April 2017|language=en}}</ref> റോബർട്ടോ ബെനിഗ്നി അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ടി.വി പരിപാടിയായ ലാൽട്ര ഡൊമെനിക്കയിലും (ദി അദർ സൺഡേ) അവർ അഭിനയിച്ചിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മാർട്ടിൻ സ്കോർസെസുമായി (1979-1982) വിവാഹം ചെയ്യുന്നതുവരെ ന്യൂയോർക്കിൽ മുഴുവൻ സമയം ചിലവഴിക്കുമെന്ന് അവർ മുൻകൂട്ടി തീരുമാനിച്ചിരുന്നില്ല.<ref>{{cite news|last1=Wolf|first1=William|title=Heiress to Greatness|url=https://books.google.com/books?id=EOgCAAAAMBAJ&pg=PA44|accessdate=25 April 2017|work=New York Magazine|publisher=New York Media, LLC|date=9 August 1982}}</ref> == കരിയർ == 28 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, മോഡലിംഗ് ജീവിതം തുടങ്ങിയപ്പോൾ തന്നെ ബ്രിട്ടീഷ് വോഗിനുവേണ്ടി [[Bruce Weber (photographer)|ബ്രൂസ് വെബറും]] അമേരിക്കൻ [[Vogue (magazine)|വോഗിനുവേണ്ടി]] [[Bill King (photographer)|ബിൽ കിംഗും]] ആണ് ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ തയ്യാറാക്കിയത്. ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാരായ [[Richard Avedon|റിച്ചാർഡ് അവെദൻ]], [[Steven Meisel|സ്റ്റീവൻ മീസെൽ]], [[Helmut Newton|ഹെൽമുട്ട് ന്യൂട്ടൺ]], [[Peter Lindbergh|പീറ്റർ ലിൻഡർബർഗ്]], [[Norman Parkinson|നോർമൻ പാർക്കിൻസൺ]], [[Eve Arnold|ഈവ് ആർനോൾഡ്]], [[Francesco Scavullo|ഫ്രാൻസെസ്കോ സ്കാവുല്ലോ]], [[Annie Leibovitz|ആനി ലെയിബോവിറ്റ്സ്]], [[Denis Piel|ഡെനിസ് പീൽ]], [[Robert Mapplethorpe|റോബർട്ട് മാപ്പിൾതോർപ്പ്]] എന്നിവരോടൊപ്പവും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. മേരി ക്ളയർ, ഹാർപേഴ്സ് ബസാർ, വാനിറ്റി ഫെയർ, [[Elle (magazine)|എല്ലെ]] തുടങ്ങിയ മാസികകളിൽ അവരുടെ ചിത്രം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1988 മാർച്ചിൽ പാരീസിൽ നടന്ന മ്യൂസി ഡി ആർട്ട് മോഡേണിൽ ''പോർട്രെയ്റ്റ് ഓഫ് എ വുമൺ'' എന്ന അവരുടെ ഫോട്ടോഗ്രാഫിയുടെ പ്രദർശനം നടന്നിരുന്നു. റോസല്ലിനിയുടെ മോഡലിംഗ് ജീവിതം [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] [[Nancy Dutiel|നാൻസി ഡ്യുറ്റിയൽ]], [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലെ]] [[Carol Alt|കരോൾ ആൾട്ട്]] എന്നിവരെ പിൻതള്ളിക്കൊണ്ട് 1982-ൽ [[Lancôme|ലാൻകോമ]] എന്ന ഫ്രഞ്ച് സൗന്ദര്യവർദ്ധക ബ്രാൻഡിൻറെ എക്സ്ക്ലൂസീവ് സ്പോക്ക്സ് മോഡൽ ആയി മാറി. ലാൻകോമിൽ 1990-ൽ ട്രെസർ എന്ന സുഗന്ധ ഉൽപന്ന വികസനത്തിൽ അവർ പങ്കാളിയായിരുന്നു.1996-ൽ, 43 വയസുള്ളപ്പോൾ, ലാൻകോമിൽ നിന്ന് അവരെ നീക്കം ചെയ്തു. 2016 ൽ 63 വയസുള്ളപ്പോൾ ലാൻകോമോയുടെ പുതിയ വനിതാ സി.ഇ.ഒ. ഉം ഫ്രാങ്കോയ്സ് ലേമാൻ, ഒരു ആഗോള ബ്രാൻഡ് അംബാസഡറും ആയി. <ref>{{Cite news|url=http://brandchannel.com/2018/02/23/lancome-isabella-rossellini-campaign-022318/|title=Lancôme Celebrates Timeless Beauty With Isabella Rossellini|date=2018-02-23|work=brandchannel:|access-date=2018-03-23|language=en-US|archive-date=2018-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20180401183218/http://brandchannel.com/2018/02/23/lancome-isabella-rossellini-campaign-022318/|url-status=dead}}</ref> 1992 ഒക്ടോബറിൽ റോസെല്ലിനി [[മഡോണ (ഗായിക)|മഡോണ]]യുടെ [[Sex (book)|സെക്സ്]] എന്ന വിവാദ പുസ്തകത്തിന് മോഡലായിയായി. റോസെല്ലിനി വിജയകരമായ ടോപ്പ് 5 ഹിറ്റ് ഗാനങ്ങളുൾക്കൊള്ളുന്ന മഡോണയുടെ മ്യൂസിക് വീഡിയോ 1992 ലെ ശരത്കാലത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ "[[Erotica (song)|എറോട്ടിക്ക]]"യിലും പങ്കെടുത്തു. 2004-ൽ [[ഇറ്റാലിയൻ]] [[Silversea Cruises|സിൽ‌വേർ‌സ ക്രൂയിസ്]] കമ്പനിയുടെ ഉദ്ഘാടന ബ്രാൻഡ് അംബാസഡറായിരുന്ന റോസെല്ലിനി അച്ചടി പരസ്യങ്ങളിലും അവരുടെ വെബ്‌സൈറ്റിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 2004-ൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മാർക്കറ്റിംഗ് ആന്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസിന്റെ സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡൻറ് ബാർബറ മക്കർമാൻ പ്രസ്താവന സമയത്ത് പറയുകയുണ്ടായി “ സിൽ‌വേർ‌സയ്ക്കനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ചാരുത, ആകർഷകത്വം, ലോകപരിജ്ഞാനം എന്നിവ ഒത്തിണങ്ങിയ മികച്ച വ്യക്തിത്വമാണ് ഇസബെല്ല.<ref name="Silversea">{{cite web|url=http://www.cruisecritic.com/news/news.cfm?ID=1189 |title=News: Actress Isabella Rossellini Joins Silversea |accessdate=9 February 2007 |work=Cruise Critic News: Cruise Reviews and News | date=11 October 2004 }}</ref><ref name="Week">{{cite web|title=Silversea Cruises signs up Isabella Rossellini|url=http://www.marketingweek.co.uk/silversea-cruises-signs-up-isabella-rossellini/2012428.article|work=Marketing Week|publisher=Centaur Media plc|accessdate=17 February 2014|date=21 October 2004}}</ref> == സിനിമയും ടെലിവിഷനും == 1976-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[A Matter of Time (film)|എ മാറ്റർ ഓഫ് ടൈം]] എന്ന സിനിമയിൽ ഹ്രസ്യ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് റോസെല്ലിനി ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെത്തി. 1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ Il പ്രാട്ടോ എന്ന ചിത്രമായിരുന്നു അവളുടെ ആദ്യ വേഷം. 1980-ൽ [[Renzo Arbore|റെൻസോ അർബോറിന്റെ]] [[In the Pope's Eye|Il പാപോച്ചിയോ]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[മാർട്ടിൻ സ്കോസെസി|മാർട്ടിൻ സ്കോസെസിനൊപ്പം]] അഭിനയിച്ചു. 1982-ൽ അമ്മയുടെ മരണശേഷം, റോസെല്ലിനി അമേരിക്കൻ ചിത്രമായ വൈറ്റ് നൈറ്റ്സിൽ (1985) ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് ഡേവിഡ് ലിഞ്ച് ചിത്രമായ ബ്ലൂ വെൽവെറ്റിൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ട നൈറ്റ്ക്ലബ് ഗായിക ഡൊറോത്തി വാലൻസ് എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു, അതിൽ അവർ സ്വന്തമായി ഗാനാലാപനവും നടത്തിയിരുന്നു. കസിൻസ് (1989), ഡെത്ത് ബികംസ് ഹെർ (1992), ഫിയർലെസ് (1993), ഇമ്മോർട്ടൽ ബിലവ്ഡ് (1994) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയവും ഈ കാലയളവിൽ ശ്രദ്ധേയമായി തീർന്നു. 1996-ൽ, ഫ്രണ്ട്സ് എന്ന ടിവി പരമ്പരയിലെ "ദി വൺ വിത്ത് ഫ്രാങ്ക് ജൂനിയർ" എന്ന എപ്പിസോഡിൽ അവർ അതിഥിയായെത്തി. 2003-ൽ, അലിയാസ് എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ റോസെല്ലിനി ഓർമ്മയിൽവരുന്ന ഒരു കഥാപാത്രമായിരുന്നു. അതേ വർഷം തന്നെ, ഗൈ മാഡിൻ സംവിധാനം ചെയ്ത കനേഡിയൻ ചിത്രമായ ദി സാഡസ്റ്റ് മ്യൂസിക് ഇൻ ദി വേൾഡിലും അവർ അഭിനയിച്ചു. 2004-ൽ, സയൻസ് ഫിക്ഷൻ ചാനൽ മിനിസീരിയലായ ലെജൻഡ് ഓഫ് എർത്ത്‌സീയിൽ അവർ ഹൈ പ്രീസ്റ്റസ് താർ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. റോസെല്ലിനി "വളരെ മികച്ച അഭിനയം സ്‌ക്രീനിലേക്ക് എത്തിച്ചു" ഇത്രയും നല്ല മഠാധ്യക്ഷയാകാൻ,അധികാരബോധമുള്ള ഒരാളെയാണ് ഞങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായിരുന്നത് എന്ന് സംവിധായകൻ റോബർട്ട് ലീബർമാൻ പറയുകയുണ്ടായി... <ref>{{cite news|title=Isabella Rossellini brings her legendary looks to Sci Fi Channel's 'Earthsea' fantasy miniseries|url=http://www.tdtnews.com/archive/article_7de97b89-de21-5442-bff4-57fd0401a0a9.html|access-date=17 February 2014|newspaper=Temple Daily Telegram|date=12 December 2004|archive-date=17 February 2014|archive-url=https://archive.today/20140217045355/http://www.tdtnews.com/archive/article_7de97b89-de21-5442-bff4-57fd0401a0a9.html|url-status=live}}</ref> 2006-ൽ, റോസെല്ലിനി നിരവധി ടെലിവിഷൻ ഡോക്യുമെന്ററികളിൽ അഭിനയിച്ചു. ഡിസ്കവറി ചാനലിന്റെ ഡിസ്കവറി അറ്റ്ലസ് പരമ്പരയ്ക്കായി ഇറ്റലിയിൽ രണ്ട് മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുള്ള ഒരു ടെലിവിഷൻ സ്പെഷ്യലിന് അവർ വിവരണം നൽകുകയുണ്ടായി. തുടർന്ന്, സെഗ്‌വേ പി.ടി. കണ്ടുപിടുത്തക്കാരനായ ഡീൻ കാമെനോടൊപ്പം, ചലച്ചിത്ര വ്യവസായത്തിലെ പരിചയസമ്പന്നനായ റോബർട്ട് റെഡ്ഫോർഡ് സ്ഥാപിച്ച ഒരു സ്വതന്ത്ര ചലച്ചിത്ര ശൃംഖലയായ സൺഡാൻസ് ചാനലിൽ (2014 മുതൽ സൺഡാൻസ് ടിവി എന്നറിയപ്പെടുന്നു) അവതരിപ്പിച്ച ഒരു പരമ്പരയായ ഐക്കണോക്ലാസ്റ്റ്സിന്റെ ഒരു എപ്പിസോഡിൽ അവർ തന്റെ ഭൂതകാലത്തെയും വർത്തമാനകാലത്തെയും പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>{{cite web |url=http://www.sundancechannel.com/iconoclasts/?section=episodes&ixContent=9747 |title=Episode 4: Isabella Rossellini + Dean Kamen |access-date=29 January 2007 |work=Iconoclasts: change the way you see celebrity |publisher=Sundance Channel |archive-url=https://web.archive.org/web/20061109142040/http://www.sundancechannel.com/iconoclasts/?section=episodes&ixContent=9747 |archive-date=9 November 2006 |url-status=dead}}</ref> തുടർന്ന് 2006-ൽ ഗൈ മാഡിൻ സംവിധാനം ചെയ്ത മൈ ഡാഡ് ഈസ് 100 ഇയേഴ്‌സ് ഓൾഡ് എന്ന ഹ്രസ്വചിത്രം സൺഡാൻസ് ചാനൽ വാങ്ങി.<ref name="Paper">{{cite web|title=Isabella Rossellini On Her New Motherhood Web Series, Mammas|url=http://www.papermag.com/2013/05/isabella_rossellini.php|work=Paper Mag|access-date=17 February 2014|author=Luigi Tadini|date=8 May 2013|archive-date=21 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221234931/http://www.papermag.com/2013/05/isabella_rossellini.php|url-status=live}}</ref> റോസെല്ലിനി തന്റെ പിതാവിന് വേണ്ടി സൃഷ്ടിച്ച ഒരു ആദരാഞ്ജലി. ചിത്രത്തിൽ, ഫെഡറിക്കോ ഫെല്ലിനി, ആൽഫ്രഡ് ഹിച്ച്കോക്ക്, അമ്മ ഇൻഗ്രിഡ് ബെർഗ്മാൻ എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള മിക്കവാറും എല്ലാ വേഷങ്ങളും അവർ അവതരിപ്പിച്ചു. "അനുചിതമായ" ആദരാഞ്ജലി എന്ന് വിളിച്ചുകൊണ്ട് റോസെല്ലിനിയുടെ ഇരട്ട സഹോദരി ഇസോട്ട ഇൻഗ്രിഡ് <ref name="Nat">{{cite web|title=Twins: Isabella & Isotta Ingrid|url=http://thefilmexperience.net/blog/2012/5/31/twins-isabella-isotta-ingrid.html|work=The Film Experience|publisher=Nathaniel Rogers|access-date=17 February 2014|date=31 May 2012|archive-date=21 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191021184313/http://thefilmexperience.net/blog/2012/5/31/twins-isabella-isotta-ingrid.html|url-status=live}}</ref>ഷോർട്ട് ഫിലിമിനെ വിമർശിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite news|title=Isabella Rossellini's Tribute to Her Father, Cinema's Great Neorealist Talking Belly|url=https://www.nytimes.com/2006/05/08/movies/08ross.html|access-date=17 February 2014|newspaper=The New York Times|date=8 May 2006|author=Caryn James|archive-date=9 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140309142755/http://www.nytimes.com/2006/05/08/movies/08ross.html|url-status=live}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == [[File:Isabella Rossellini David Lynch Cannes.jpg|thumb|1990-ൽ കാൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ഡേവിഡ് ലിഞ്ചിനൊപ്പം റോസെല്ലിനി.]] റോസെല്ലിനിക്ക് ഇറ്റലി, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലായി ഇരട്ട പൗരത്വമുണ്ട്.<ref name="Silversea" /><ref name="auto">{{Cite news |last=Rossellini |first=Isabella |date=6 November 2001 |title=In Defense of Fallaci |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A05E4D61539F935A35752C1A9679C8B63&sec=&spon=&partner=permalink&exprod=permalink |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071014070027/http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A05E4D61539F935A35752C1A9679C8B63&sec=&spon=&partner=permalink&exprod=permalink |archive-date=14 October 2007 |access-date=9 February 2007 |newspaper=[[The New York Times]]}}</ref>അവർക്ക് ഇറ്റാലിയൻ, ഫ്രഞ്ച്, ഇംഗ്ലീഷ് എന്നീ ഭാഷകൾ നന്നായി സംസാരിക്കാൻ കഴിയും.<ref>{{Cite magazine |date=2016-12-02 |title=All You Need to Know About Isabella Rossellini, the World's Most Uncategorizable Star |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2016/12/all-you-need-to-know-about-isabella-rossellini |access-date=2023-06-19 |magazine=Vanity Fair |language=en-US |archive-date=28 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230328012808/https://www.vanityfair.com/hollywood/2016/12/all-you-need-to-know-about-isabella-rossellini |url-status=live }}</ref> റോസെല്ലിനി 1979-ൽ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് മാർട്ടിൻ സ്കോർസെസിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref>{{cite web |url=https://movies.yahoo.com/person/isabella-rossellini/biography.html |title=Isabella Rossellini |website=Movies Yahoo! |access-date=22 June 2014 |archive-date=10 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151210212140/https://movies.yahoo.com/person/isabella-rossellini/biography.html |url-status=live }}</ref>1982-ൽ അവരും സ്കോർസെസിയും വിവാഹമോചനം നേടിയ ശേഷം, 1983 മുതൽ 1986 വരെ റോസെല്ലിനി ജോൺ വീഡെമാനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref>{{cite magazine|last=Marchese|first=David|date=17 April 2018|title=In Conversation: Isabella Rossellini|url=https://www.vulture.com/2018/04/isabella-rossellini-in-conversation.html|magazine=Vulture|access-date=26 August 2020|url-access=subscription|archive-date=9 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200909020908/https://www.vulture.com/2018/04/isabella-rossellini-in-conversation.html|url-status=live}}</ref>റോസെല്ലിനിക്ക് എലെട്ര റോസെല്ലിനി വീഡെമാൻ<ref name="Week" /> (ജനനം 1983), എന്ന മകളെ കൂടാതെ ഒരു ദത്തുപുത്രൻ റോബർട്ടോ (ജനനം 1993) കൂടിയുണ്ട്. ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് ഡേവിഡ് ലിഞ്ചും റോസെല്ലിനിയും 1986 മുതൽ 1991 വരെ ദമ്പതികളായിരുന്നു. 1994 മുതൽ 1996 വരെ നടൻ ഗാരി ഓൾഡ്മാനുമായും അവർ വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി.<ref>{{cite news|last=Werner|first=Laurie|date=28 January 1995|title=In Search of Gary Oldman : The Actor's Onscreen Intensity Belies His Lighter Side|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-01-28-ca-25244-story.html|work=Los Angeles Times|location=New York|access-date=26 August 2020|archive-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924090800/https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1995-01-28-ca-25244-story.html|url-status=live}}</ref> റോമിൽ വളർന്നപ്പോഴും ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിൽ താമസിക്കുമ്പോഴും, ഇരട്ട സഹോദരിയായ ഇസോട്ട ഇൻഗ്രിഡിന്റെ <ref name="Nat" /> അടുത്താണ് അവർ എപ്പോഴും താമസിച്ചിരുന്നത്. ഗൈഡ് ഡോഗ് ഫൗണ്ടേഷനു വേണ്ടി ഭാവിയിലെ ഗൈഡ് നായ്ക്കളെ റോസെല്ലിനി വളർത്തുകയും പരിശീലിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Johnson |first1=Megan |date=24 October 2024 |title=Acclaimed Actress (and Expert Animal Behaviorist) Isabella Rossellini Reveals Her Top Dog Care Tip |url=https://people.com/actress-animal-behaviorist-isabella-rossellini-dog-tip-8733733 |access-date=29 January 2025 |work=People}}</ref> ==അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം!! Title !! Role !! Notes |- | 1976 || ''[[A Matter of Time (film)|എ മാറ്റർ ഓഫ് ടൈം]]'' || സിസ്റ്റർ പിയ || |- | 1979 || ''[[The Meadow (film)|ദ മീഡോ]]'' || യൂജെനിയ|| |- | 1980 || ''[[In the Pope's Eye|ഇൻ ദ പോപ്സ് ഐ]]'' || ഇസബെല്ലാ|| |- | 1985 || ''[[White Nights (1985 film)|വൈറ്റ് നൈറ്റ്സ്]]'' || Darya Greenwood|ഡരിയ ഗ്രീൻവുഡ് || |- | 1986 || ''[[Blue Velvet (film)|ബ്ലൂ വെൽവെറ്റ്]]'' || Dorothy Vallens|ഡോറോത്തി വാലൻസ് || [[Independent Spirit Award for Best Female Lead|മികച്ച സ്ത്രീ ലീഡിന് ഇൻഡിപെൻഡൻറ് സ്പിരിറ്റ് അവാർഡ്]] |- | 1987 || ''[[Tough Guys Don't Dance (film)|Tough Guys Don't Dance|ദോ ഗൈസ് ഡോൻട് ഡാൻസ്]]'' || മേഡ്ലെയ്ൻ റെജൻസി|| നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു—[[മോശം സഹനടിക്കുള്ള റാസീ അവാർഡ്]] |- | 1987 || ''[[Siesta (film)|സീസ്റ്റ]]'' || മേരി|| നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു—[[മോശം സഹനടിക്കുള്ള റാസീ അവാർഡ്]] |- | 1988 || ''[[Zelly and Me|സെല്ലി ആൻഡ് മി]]'' || Mademoiselle Zelly|മേഡ്മൊയിസെല്ലെ സെല്ലി || |- | 1989 || ''[[Cousins (film)|കസിൻസ്]]'' || മരിയ|| |- | 1989 || ''[[Red Riding Hood (1989 film)|റെഡ് റൈഡിംഗ് ഹുഡ്]]'' || ലേഡി ജീൻ || |- | 1990 || ''[[Wild at Heart (film)|വൈൽഡ് അറ്റ് ഹാർട്ട്]]'' || പെർദിറ്റ ദുരാൻഗോ || |- | 1990 || ''ദമെസ് ഗാലന്റ്സ്'' || വിക്റ്റോറി|| |- | 1991 || ''കാക്കിയ അല്ല വെഡോവ'' || || |- | 1992 || ''[[Death Becomes Her|ഡെത്ത് ബികംസ് ഹെർ]]'' || ലിസൽ വോൺ റോമാൻ || [[Saturn Award for Best Supporting Actress|മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള സാറ്റൺ പുരസ്കാരം]] |- | 1993 || ''[[ദ പിക്കിൾ]]'' || പ്ലാനറ്റ് ക്ലീവ്ലാന്റ് വുമൺ || അൺ ക്രെഡിറ്റെഡ് |- | 1993 || ''[[The Innocent (1993 film)|ദ ഇന്നസെന്റ്]]'' || മരിയ|| |- | 1993 || ''[[Fearless (1993 film)|ഫീയർലെസ്സ്]]'' || ലോറ ക്ലീൻ || |- | 1994 || ''[[Wyatt Earp (film)|വ്യാറ്റ് ഇയർപ്]]'' || ബിഗ് നോസ് കേറ്റ് || |- | 1994 || ''[[Immortal Beloved (1994 film)|ഇമ്മോർട്ടൽ ബിലൗവ്ഡ്]]'' || ആനി മേരി || |- | 1995 || ''Croce e delizia'' || ഹെൻറിയെറ്റ്|| |- | 1996 || ''[[Big Night|ബിഗ് നൈറ്റ്]]'' || ഗബ്രിയേല്ല|| |- | 1996 || ''[[The Funeral (1996 film)|ദ ഫ്യൂനെറൽ]]'' || ക്ലാര|| |- | 1998 || ''[[Left Luggage (film)|ലെഫ്റ്റ് ലഗേജ്]]'' || മിസ്സിസ് കൽമാൻ || |- | 1998 || ''[[ദി ഇൻപോസ്റ്റേഴ്സ്]]'' || ദ വെയിൽഡ് ക്യൂൻ || |- | 2000 || ''Il സീലോ കേഡ്'' || കാത്സെൻ|| |- | 2002 || ''[[Empire (2002 film)|എമ്പൈയർ]]'' || ലാ കൊളംബിയാന || |- | 2002 || ''[[Roger Dodger (film)|റോജർ ഡോഡ്ജർ]]'' || ജോയ്സ്|| |- | 2003 || ''[[The Tulse Luper Suitcases|ദ തുൾസ് സ്യൂട്ട്കേസ്, Part 1: ദ മോബ് സ്റ്റോറി]]'' || Mme. മൊയിടെസ്സീയർ|| |- | 2003 || ''[[The Saddest Music in the World|ദ സാഡെസ്റ്റ് മ്യൂസിക് ഇൻ ദ വേൾഡ്]]'' || ലേഡി ഹെലൻ പോർട്ട് ഹണ്ട്ലി || |- | 2004 || ''[[The Tulse Luper Suitcases|ദ തുൾസ് സ്യൂട്ട്കേസ്, Part 2: വൗസ് ടു ദ സീ]]'' || Mme. മൊയിടെസ്സീയർ|| |- | 2004 || ''[[Heights (film)|ഹൈറ്റ്സ്]]'' || ലിസ്|| |- | 2004 || ''[[King of the Corner|കിങ് ഓഫ് ദ കോർണർ]]'' || റേച്ചൽ സ്പിവാക് || |- | 2005 || ''ലാ ഫിയസ്റ്റ ഡെൽ ചിവോ'' || യുറേനിയ|| |- | 2005 || ''മൈ ഡാഡ് 100 ഈയേഴ്സ് ഓൾഡ്'' || ഹെർസെൽഫ്|| |- | 2006 || ''[[The Architect (film)|ദ ആർക്കിടെക്റ്റ്]]'' || ജൂലിയ വാൾട്ടർസ് || |- | 2006 || ''[[Infamous (film)|ഇൻഫേമസ്]]'' || മരേല്ല അഗ്നല്ലി || |- | 2007 || ''ദ ലാസ്റ്റ് ഓഫ് ജ്യൂസ് ഓഫ് ലിബിയ'' || || |- | 2008 || ''[[ദി ആക്സിഡന്റൽ ഹസ്ബൻഡ്]]'' || മിസ്സിസ് ബോലെൻബെക്കർ || |- | 2009 || ''[[Two Lovers (2008 film)|റ്റു ലവേഴ്സ്]]'' || റൂത്ത് ക്ലഡിറ്റർ|| |- | 2009 || ''[[My Dog Tulip|മൈ ഡോഗ് തുലിപ്]]'' || മിസ്. കേവ്നെനിനി|| Voice |- | 2010 || ''[[ദ സോളിറ്റ്യൂഡ് ഓഫ് പ്രൈം നമ്പേഴ്സ്]]'' || അഡെലെ|| |- | 2011 || ''[[Keyhole (film)|കീഹോൾ]]'' || ഹെയ്സിന്ത്|| |- | 2011 || ''[[Chicken with Plums (film)|ചിക്കൻ വിത്ത് പ്ളംസ്]]'' || പാർവിൻ|| |- | 2011 || ''സൈലന്റ് ലൈഫ്'' || ഗബ്രിയേല്ല|| |- | 2011 || ''[[Late Bloomers (2011 film)|ലേറ്റ് ബ്ലൂമേഴ്സ്]]'' || മേരി|| |- | 2013 || ''[[Enemy (2013 film)|എനിമി]]'' || ആദംസ് മദർ || |- | 2014 || ''[[ദി സിഗ്സാഗ് കിഡ്]]'' || ലോല|| |- | 2015 || ''[[Closet Monster (film)|ക്ലോസറ്റ് മോൺസ്റ്റർ]]'' ||ബഫീ || ശബ്ദം |- | 2015 || ''[[Joy (film)|ജോയ്]]'' || ട്രൂഡി|| |- | 2018 || ''[[Incredibles 2 |ഇൻക്രെഡിബിൾസ് 2]]'' || അംബാസഡർ ഹെൻറിയേറ്റ സെലിക്ക് || ശബ്ദം |- | 2018 || ''[[Vita and Virginia|വിറ്റ ആൻഡ് വിർജീനിയ]]'' || || പോസ്റ്റ്-പ്രൊഡക്ഷൻ |} ===Television=== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം!! Title !! Role !! Notes |- | 1989–1990 || ''[[The Tracey Ullman Show|ദ ട്രെയ്സി ഉൽമാൻ ഷോ]]'' || മീ|| 3 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 1990 || ''ഐവറി ഹണ്ടേഴ്സ്'' || മരിയ ഡി കോണ്ടി || ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 1991 || ''[[ലൈസ് ഓഫ് ദ ട്വിൻസ്]]'' || റേച്ചൽ മാർക്സ് || ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 1993 || ''[[Fallen Angels (TV series)|ഫാളെൻ എയ്ഞ്ചൽസ്]]'' || ബേബി ലോൺസ്ഡേൽ || എപ്പിസോഡ്: "ദ ഫൈറ്റെനിങ് ഫ്രേമിസ്" |- | 1994 || ''[[The Gift (1994 film)|ദ ഗിഫ്റ്റ്]]'' || || ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 1995 || ''[[Tales from the Crypt (TV series)|ടേൽസ് ഫ്രം ദ ക്രിപ്റ്റ്]]'' || ബെറ്റി സ്പിൻല്ലി || എപ്പിസോഡ്: "യു മർഡറർ" |- | 1996 || ''[[Friends|ഫ്രെണ്ട്സ്]]'' || ഹെർസെൽഫ്|| എപ്പിസോഡ്: "ദ വൺ വിത്ത് ഫ്രാങ്ക് Jr." |- | 1996 || ''[[Crime of the Century (1996 film)|ക്രൈം ഓഫ് ദ സെഞ്ച്വറി]]'' || അന്ന ഹുപ്റ്റ്മാൻ || ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം<br>നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു—[[മികച്ച നടിക്കുള്ള ഗോൾഡൻ ഗ്ലോബ് പുരസ്കാരം – മിനിസീരീസ് or ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം]] |- | 1997 || ''[[ചിക്കാഗോ ഹോപ്]]'' || പ്രൊഫസർ മരീന ജിയൻനിനി || 2 episodes<br>നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു—[[ഒരു നാടക പരമ്പരയിലെ മികച്ച അതിഥി താരത്തിനുള്ള പ്രൈംടൈം എമ്മി അവാർഡ്]] |- | 1997 || ''[[The Odyssey (miniseries)|ദി ഒഡീസി]]'' || [[അഥീന]] || മിനിസീരീസ്; 2 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 1998 || ''[[Merlin (miniseries)|മെർലിൻ]]'' || നിമു|| മിനിസീരീസ്; 2 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 1999 || ''[[The Simpsons|ദി സിംപ്സൺ]]'' || ആസ്ട്രീഡ് വെല്ലർ (voice) || എപ്പിസോഡ്: "[[മം ആൻഡ് പോപ് ആർട്ട്]]" |- | 2000 || ''[[Don Quixote (2000 film)|ഡോൺ ക്വിക്സോട്ട്]]'' || ദ ഡച്ചസ് || ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 2002 || ''[[Napoléon (miniseries)|നെപ്പോളിയൻ]]'' || ജോസെഫീൻ ഡി ബ്യൂഹർണൈസ് || 4 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2003 || ''[[Monte Walsh (2003 film)|മോണ്ടി വാൽഷ്]]'' || കൗണ്ടസ് മാർട്ടിൻ || ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 2004 || ''[[Earthsea (miniseries)|എർത്ത്സീ]]'' || Thar || മിനിസീരീസ്; 2 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2004–2005 || ''[[Alias (TV series)|എലിയാസ്]]'' || കാത്യാ ഡെറൈവ്കോ || 5 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2006 || ''[[Infected (2008 film)|ഇൻഫെക്ടഡ്]]'' || കാർലാ പ്ളം || ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 2006 || ''ഫിൽത്തി ഗോർഗിയസ്'' || അന്റോണിയ|| ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 2007 || ''[[30 Rock]]'' || ബിയാൻക ഡോനാഗി || 2 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2008–2009 || ''[[ഗ്രീൻ പോർണോ]]'' || വേരിയസ് ആനിമൽസ് ആൻഡ് ഇൻസെക്റ്റോസ് || 18 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2009 || ''[[The Phantom (miniseries)|ദ ഫാന്റം]]'' || ഡോ. ബെല്ല ലിതിയ || 2 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2012 || ''[[Treme (TV series)|ട്രീം]]'' || തെരേസ|| എപ്പിസോഡ്: "I തോട്ട്I ഹാഡ് ബ്ലഡ്ഡി ബോൾഡൻ സേ |- | 2013 || ''[[The Blacklist (TV series)|ദ ബ്ലാക്ക്ലിസ്റ്റ്]]'' || ഫ്ലോറിയാന കാംപോ || എപ്പിസോഡ്: "[[ദ ഫ്രീലാൻസർ]]" |- | 2016–2017 || ''[[Shut Eye|ഷട്ട് ഐ]]'' || റീത|| 20 എപ്പിസോഡുകൾ |} ===Video game=== {| class="wikitable sortable" |- ! Year !! Title !! Role !! Notes |- | 1996 || ''[[ഗൂസ്ബമ്പ്സ്: എസ്കേപ്പ് ഫ്രം ഹൊറർലാൻഡ്]]'' || ലേഡി കഡവർ || വോയ്സ് റോൾ |} ==Music videos== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം!! Title !! Role !! Notes |- | 1992 || "[[Erotica (song)|എറോട്ടിക്ക]]" || കാമിയോ |} ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== *{{cite web |url=http://www.iconoclaststv.com/ |title=Isabella Rossellini: Biography |accessdate=29 January 2007 |format=[[Adobe Flash|Flash]] |work=Iconoclasts |publisher=Sundance Channel L.L.C |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070129151534/http://www.iconoclaststv.com/ |archivedate=29 January 2007 |df=dmy-all }} *{{Cite book| author=Rossellini, Isabella| title=Some of Me | url=https://archive.org/details/someofme0000ross| publisher=Random House | year=1997 | location=New York | isbn=0-679-45252-4}} *{{Cite book| author=Rossellini, Isabella| title=Looking at Me: On Pictures and Photographers | publisher=Schirmer Art | year=2002 | location=Munich | isbn=3-8296-0057-7}} *{{Cite book| author=Rossellini, Isabella| title=In the Name of the Father, the Daughter and the Holy Spirits: Remembering Roberto Rossellini | url=https://archive.org/details/innameoffatherda0000ross| publisher=[[Haus Publishing]] | year=2006 | location=London | isbn=1-904950-91-4}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Commonscategory}} * [https://web.archive.org/web/20100223083731/http://www.babelgum.com/metropolisartprize The Babelgum Metropolis Art Prize, of which Isabella Rossellini is the head judge.] * {{IMDb name|618|Isabella Rossellini}} * {{Tcmdb name}} * {{Fashionmodel}} * [https://web.archive.org/web/20070926235740/http://www.lortel.org/LLA_archive/index.cfm?search_by=people&first=Isabella&middle=&last=Rossellini Isabella Rossellini] at the [http://www.iobdb.com Internet Off-Broadway Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126152537/http://www.iobdb.com/ |date=2021-01-26 }} * [https://web.archive.org/web/20071014065938/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1285/is_n2_v26/ai_18082731/pg_1 Interview with Isabella Rossellini after 14 years with Lancôme] dead link * [http://film.guardian.co.uk/interview/interviewpages/0,,2072828,00.html Interview with Isabella Rossellini about her career and her parent's legacy] {{Portal bar|Biography|New York|Film|Theatre|Italy|Fashion|Drama |Television|United States}} {{Authority control}} {{Navboxes |title = Awards for Isabella Rossellini |list = {{IndependentSpiritBestFemaleLead 1985–1999}} {{Saturn Award for Best Supporting Actress}} }} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1952-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇറ്റാലിയൻ ചലച്ചിത്ര നടികൾ]] tunjkm9x35i0zo18ove1dby6unj8vlp 0 467142 4616095 3101050 2026-04-28T17:52:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616095 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}} {{Infobox film | name = English Vinglish | image = English Vinglish poster.jpg | alt = | caption = Theatrical release poster in Hindi | director = [[Gauri Shinde]] | producer = {{ubl|Sunil Lulla|[[R. Balki]]|[[Rakesh Jhunjhunwala]]|[[Radhakishan Damani|R. K. Damani]]}} | screenplay = Gauri Shinde | story = Gauri Shinde | starring = {{ubl|[[Sridevi]]|[[Mehdi Nebbou]]|[[Priya Anand]]|[[Adil Hussain]]}} | music = [[Amit Trivedi]] | cinematography = Laxman Utekar | editing = Hemanti Sarkar | studio = Hope Productions | distributor = [[Eros International]] | released = {{Film date|df=yes|2012|09|14|[[Toronto International Film Festival|TIFF]]|2012|10|05|India}} | runtime = 134 minutes<ref name=Runtime>{{cite web|title=''English Vinglish'' (PG)|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/english-vinglish-2012-1|work=[[British Board of Film Classification]]|accessdate=23 October 2012|date=1 October 2012}}</ref> | country = India | language = [[Hindi]] | budget = {{INR|26 [[crore]]}}<ref name="BOI finances">{{cite web |url=http://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=1144 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170407144343/http://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=1144 |date=2017-04-07 }} |title=English Vinglish |author=<!--Not stated--> |website=boxofficeindia |publisher=BOI |access-date=7 April 2017|quote=Budget: {{INR|26 crore}}</ref> | gross = {{INR|91 crore}} ([[#Box office|see{{nbsp}}below]]) }} [[ഗൗരി ഷിൻഡെ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] ഹാസ്യ ചലച്ചിത്രമാണ് '''ഇംഗ്ലീഷ് വിംഗ്ലീഷ്'''. മധുരപലഹാരങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി വിൽക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ സംരംഭകയായ ശശി എന്നു പേരുള്ള ഒരു സ്ത്രീയെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് കഥ. ചിത്രത്തിൽ ശശി എന്ന കേന്ദ്രകഥാപാത്രത്തെ [[ശ്രീദേവി]] അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷിലെ]] പരിമിത ജ്ഞാനത്തെതുടർന്ന് തന്നോടുള്ള ഭർത്താവിന്റെയും മകളുടെയും പരിഹാസമനോഭാവം മാറ്റിയെടുക്കുന്നതിനും സ്വയം ആദരവ് നേടുന്നതിനും വേണ്ടി ഇംഗ്ലീഷിൽ സംസാരിക്കാൻ പരിശീലനം നേടുന്ന കോഴ്സിൽ ശശി ചേരുകയും തുടർന്നുണ്ടാകുന്ന സംഭവവികാസങ്ങളും ചിത്രത്തിൽ നർമ്മരൂപേണ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ശ്രീദേവി അവതരിപ്പിച്ച കഥാപാത്രം ഷിൻഡെയുടെ അമ്മയുടെ പ്രചോദനമായിരുന്നു. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:2012-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] h1cx989l11mxjpzndj87tadf44tfjbv 0 468369 4616139 3832839 2026-04-28T21:49:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616139 wikitext text/x-wiki ഇസ്‌ലാമിന്റെ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നതിനെയാണ് ഇസ്‌ലാമിക വസ്ത്രധാരണരീതി എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഇസ്‌ലാമികനിർദ്ദേശങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണെങ്കിലും പ്രാദേശികവും സാംസ്കാരികവും സാമൂഹികവുമായ സ്വാധീനങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വൈവിധ്യമേറിയതാണ്<ref name="cornell">http://guides.library.cornell.edu/IslamWomen/DressCode</ref>. നിർബന്ധമായും മറക്കപ്പെടേണ്ട ഭാഗങ്ങൾ എന്ന് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടവ<ref name="MarzelStiebel2014">{{Cite book|title=Dress and Ideology: Fashioning Identity from Antiquity to the Present|last=Marzel|first=Shoshana-Rose|last2=Stiebel|first2=Guy D.|date=18 December 2014|publisher=[[Bloomsbury Publishing]]|isbn=978-1-4725-5809-1|page=98|language=en|quote=A believing Muslim woman will not wear pants (''bantalon'') for two reasons. Firstly, pants might reflect the contours of limbs that are supposed to remain hidden. Secondly, items of clothing associated with men are off limits, just as men are forbidden to wear women's clothing. According to the Prophet, Allah curses the woman who dresses in clothing meant for men, and the man who wears clothing meant for women.}}</ref> മറക്കപ്പെടുന്ന ഏത് വസ്ത്രധാരണരീതിയും ഇസ്‌ലാമിക വസ്ത്രധാരണരീതിയുടെ കീഴിൽ വരും. [[file:Russian traveller Viktor Pinchuk (Khartum, Sudan).jpg|thumb|സുഡാനിലെ തെരുവിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം)]] സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷമാർക്കും വ്യത്യസ്തമായ മാർഗനിർദ്ദേശങ്ങളാണ് ഇസ്‌ലാം വസ്ത്രധാരണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ നൽകുന്നത്. സ്ത്രീകൾക്കുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സാങ്കേതികനാമം ഹിജാബ് എന്നതാണ്. മുഖവും മുൻകൈയും ഒഴികെയുള്ളവ അന്യരുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ പുറത്തുകാണിക്കരുതെന്നാണ് സ്ത്രീകൾക്കുള്ള നിയമമെങ്കിൽ<ref>{{Cite web |url=http://seekershub.org/ans-blog/2010/09/19/a-detailed-exposition-of-the-fiqh-of-covering-ones-nakedness-awra/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-15 |archive-date=2019-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190224055556/http://seekershub.org/ans-blog/2010/09/19/a-detailed-exposition-of-the-fiqh-of-covering-ones-nakedness-awra/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://seekershub.org/ans-blog/2016/04/11/can-you-clarify-the-standard-explanation-of-the-verse-of-hijab/ |title=ഒരു ഉപദേശം |access-date=2019-03-15 |archive-date=2019-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190226170717/http://seekershub.org/ans-blog/2016/04/11/can-you-clarify-the-standard-explanation-of-the-verse-of-hijab/ |url-status=dead }}</ref>, കാൽമുട്ടിനും പൊക്കിളിനുമിടയിലുള്ള ഭാഗം മറയ്ക്കണമെന്നാണ് പുരുഷന്മാർക്കുള്ള നിർദ്ദേശം<ref> http://askimam.org/public/question_detail/16965 </ref> <ref>{{Cite web |url=http://seekershub.org/ans-blog/2014/05/26/covering-the-nakedness-for-a-man-answers/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-15 |archive-date=2019-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214141514/http://seekershub.org/ans-blog/2014/05/26/covering-the-nakedness-for-a-man-answers/ |url-status=dead }}</ref> <ref> [https://www.academia.edu/7434270/Maliki_Fiqh_Matn_al-Ashm%C4%81wiyyah_English_Translation_ നിരാകരണങ്ങൾ] </ref> <ref> [https://darululoomtt.net/awrah-men-imams-shafi-ahmad-malik-a-r/ https://darululoomtt.net/awrahmmen-imams-shafi-malmad-malik-ar/] </ref>. [[ഖുർആൻ]],<ref name="oxford" /> [[ഹദീഥ്]] എന്നീ ഉറവിടങ്ങളാണ് ഇത്തരം നിയമങ്ങളുടെ അടിത്തറ.<ref>{{Cite web|url=https://www.learnreligions.com/islamic-clothing-requirements-2004252|title=What Muslims Should Know About How to Dress|access-date=2019-11-09|last=Underst|first=Huda Huda is the author of "The Everything|last2=Complete|first2=ing Islam Book: A.|website=Learn Religions|language=en|last3=Beliefs|first3=Easy to Read Guide to Muslim|last4=Practices|last5=Traditions|last6=Culture."|archive-date=2019-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190609022024/https://www.learnreligions.com/islamic-clothing-requirements-2004252|url-status=dead}}</ref> == ഹിജാബ് == {{പ്രലേ|ഹിജാബ്}} മറ<ref name="Islam and Hijab">{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/islam/beliefs/hijab_1.shtml|title=Islam and Hijab|access-date=30 April 2014|publisher=BBC}}</ref> എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഹിജാബ് ( [[wiktionary:حجاب|حجاب]] ) എന്ന സാങ്കേതിക പദം പൊതുവെ സ്ത്രീകൾക്ക് വസ്ത്രധാരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. വിശ്വാസികൾ ഇതിനെ നിർബന്ധമായ കല്പനയായി കണക്കാക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://seekershub.org/ans-blog/2012/12/09/denying-the-obligation-of-wearing-hijab/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-15 |archive-date=2015-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150321061336/http://seekershub.org/ans-blog/2012/12/09/denying-the-obligation-of-wearing-hijab/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://seekershub.org/ans-blog/2015/02/14/is-hijab-obligatory/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-15 |archive-date=2015-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150216003123/http://seekershub.org/ans-blog/2015/02/14/is-hijab-obligatory/ |url-status=dead }}</ref> വ്യക്തിയുടെ പവിത്രത കാത്തുസൂക്ഷിക്കലും തുറിച്ചുനോട്ടം ഒഴിവാക്കലും ഹിജാബിന്റെ പ്രധാന ഉദ്ദേശ്യങ്ങളായി ഉന്നയിക്കപ്പെടുന്നു. 1990-കൾക്ക് ശേഷം മുസ്ലിം രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ പാശ്ചാത്യവേഷവിധാനങ്ങൾക്ക് പ്രചാരം കൂടിവന്നതോടെ ഹിജാബ് വീണ്ടും ചർച്ചാവിഷയമായി മാറി.<ref name="Mernissi 1991 99–100">{{Cite book|title=The Veil and the Male Elite|url=https://archive.org/details/veilmaleelitefem00mernrich|last=Mernissi|first=Fatima|publisher=Addison-Wesley|year=1991|location=Reading, MA|pages=[https://archive.org/details/veilmaleelitefem00mernrich/page/99 99]–100}}</ref> പാശ്ചാത്യസ്വാധീനത്തിൽ നിന്ന് മുസ്‌ലിംകളെ മോചിപ്പിക്കാൻ മതപണ്ഡിതർ ഹിജാബിനെ പ്രതീകമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടുകയായിരുന്നു. == ഹിജാബ് ഓരോ രാജ്യങ്ങളിൽ == [[പ്രമാണം:Center_for_Contemporary_Arts_Afghanistan_in_2010.jpg|ലഘുചിത്രം| [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ]] സ്ത്രീകൾ ആർട്ട് വിദ്യാർത്ഥികൾ. ]] [[പ്രമാണം:Women_Wearing_Islamic_Clothing_Hijab_in_Comilla,_Bangladesh,_24_April_2014.jpg|ലഘുചിത്രം| ഹിജാബ്-ധരിച്ച് ബംഗ്ലാദേശി സ്ത്രീകൾ ഒരു ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് സ്റ്റോർ ബ്ലോഗേഴ്സ് [[കോമില്ല|ചൊമില്ല]] , [[ബംഗ്ലാദേശ്]] . ]] [[പ്രമാണം:Muslim_girls_at_Istiqlal_Mosque_jakarta.png|ലഘുചിത്രം| [[ജക്കാർത്ത|ജക്കാർത്തയിലെ]] ഇസ്തിഖ്ലാൽ പള്ളിയിൽ മുസ്ലിം പെൺകുട്ടികൾ ]] വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ ഹിജാബ് വിവിധ നിയമ, സാംസ്കാരിക നിലകൾ ഉണ്ട്. ഹിജാബ് (ഒരു [[ഇസ്‌ലാം|മുസ്ലീം]] [[ശിരോവസ്ത്രം]] , അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ [[അറബി ഭാഷ|അറബിക്ക്]] "), [[പൊതുവിദ്യാലയം|പൊതു സ്കൂളുകളിലോ]] സർവകലാശാലകളിലോ ഗവൺമെന്റ് കെട്ടിടങ്ങളിലോ ഏതെങ്കിലും മതപരമായ ചിഹ്നങ്ങളെ ധരിപ്പിച്ച രാജ്യങ്ങളുണ്ട്. [[File:Burqa Afghanistan 01.jpg|thumb|അഫ്ഘാനിസ്ഥാനിലെ ബുർഖ ധരിച്ച സ്ത്രീ]] == അവലംബങ്ങൾ == <references group=""></references> [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങൾ]] p5crjkdt60cm0czwshqofx0aw08hauv 0 468619 4616155 4599260 2026-04-29T00:41:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616155 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ഉഷ | image = | birth_name = ഹസീന | birth_date = {{birth date and age|df=y|1969|5|10}} | birth_place = [[ആലപ്പുഴ]] | children = | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = സിനിമ നടി | parents = | residence = | spouse(s) = [[ടി.എസ് സുരേഷ്ബാബു]] (വിവാഹമോചനം)<br/>നാസർ അബ്ദുൾ ഖാദർ (2011-present) | years_active = 1988–present }} ഒരു മലയാള സിനിമാ നടിയും ഗായികയും ആണ് '''ഉഷ'''. <ref>{{Cite web |url=http://www.malayalamcinema.com/star-details.php?member_id=380 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-18 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304201601/http://www.malayalamcinema.com/star-details.php?member_id=380 |url-status=dead }}</ref> [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ]] ഇവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 50 ൽ അധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. <ref>{{Cite web |url=http://cine-talkies.com/movies/malayalam-actress/usha/biography.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-18 |archive-date=2014-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140331223325/http://cine-talkies.com/movies/malayalam-actress/usha/biography.php |url-status=dead }}</ref> == ജീവിതരേഖ == ഹസീന എന്നാണ് ഉഷയുടെ യഥാർത്ഥ പേര്. ആലപ്പുഴ ആലിശേരിയിൽ എ.എസ്.ഐ മുഹമ്മദ് ഹനീഫയുടെയും ഹഫ്സ ബീവിയുടെയും മകളാണ് ഉഷ .<ref>{{Cite web|url=http://mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/63/38|title=Mangalam Varika - 17-Dec-2012|access-date=28 February 2014|publisher=mangalam.com|archive-date=2019-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190110191350/http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/63/38|url-status=dead}}</ref> ഉഷയുടെ രണ്ട് സഹോദരങ്ങളാണ് ഹസീബ്, ഹെയ്ൻസ്. ഇരുവരും സിനിമാ രംഗത്താണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/64/38|title=Mangalam Varika 24-Dec-2012|access-date=28 February 2014|publisher=mangalam.com|archive-date=2019-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190109233647/http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/64/38|url-status=dead}}</ref> ഉഷയുടെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം ആലപ്പുഴയിലെ ഗവ. മുഹമ്മദ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളിൽ നിന്നായിരുന്നു. ഒരു സിനിമാകലാകാരിയായി തീർന്നതിനു മുൻപ് അവൾ നാടക നടിയായിരുന്നു. 1988 ൽ ''കണ്ടതും കേട്ടതും '' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]] നായികയായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=LEmD1UTN2r8&list=WLczXcaG7luwC032EllKTpQjoKmYgEHxkx|title=Interview with Usha|access-date=28 February 2014|publisher=starnet}}</ref> പ്രശസ്ത തെന്നിന്ത്യൻ സംവിധായകനായ ടി.എസ്.സുരേഷ് ബാബുവുമായി വിവാഹം കഴിഞ്ഞെങ്കിലും വിവാഹമോചനത്തിൽ അവസാനിച്ചു. <ref>{{Cite web |url=http://www.mangalam.com/mangalam-varika/113998 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-18 |archive-date=2013-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131207001442/http://www.mangalam.com/mangalam-varika/113998 |url-status=dead }}</ref> പിന്നീട് 2011 ൽ [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] ബിസിനസുകാരനായ നാസർ അബ്ദുൾ ഖാദറെ വിവാഹം ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=hUdDEnoIx2E|title=Actress Usha Marriage|access-date=28 February 2014|publisher=asianetnews.com}}</ref> == സിനിമകൾ (അപൂർണ്ണം‌) == {{Div col|colwidth=22em}} * കൊണ്ടാൽ (2024) *അടിയന്തരാവസ്ഥകാലത്തെ അനുരാഗം(2023) * ചീന ട്രോഫി (2023) *മിട്ടായി തെരുവ് *ജന്നത് *ബദറുൽ മുനീർ ഹുസ്‌നുൽ ജമാൽ ... *ലോലൻസ് (2018) ... *ആകാശമിട്ടായി (2017) ... പളനിയുടെ ഭാര്യ *[[കറുത്ത ജൂതൻ ]] (2017) *[[അച്ചായൻസ് ]] (2017) ... ജെസ്സിക്കയുടെ അമ്മ *ശിവപുരം (2016) ... *[[ഗോഡ്സ് ഔൺ കൺട്രി (2014 ഫിലിം)|ഗോഡ്സ് ഔൺ കൺട്രി ]] (2014) ... Muhammed's wife *[[പിഗ്മാൻ (ഫിലിം )|പിഗ്മാൻ ]] (2013) ... Sreekumar's sister *ഇത് മന്ത്രമോ തന്ത്രമോ കുതന്ത്രമോ (2013) *[[അജന്ത (2012 film)|അജന്ത ]](2012) *ഞാൻ സഞ്ചാരി (2010) ... അശോകന്റെ ഭാര്യ *[[അഡ്വക്കേറ്റ് ലക്ഷ്മണൻ - ലേഡീസ് ഒൺലി ]] (2010) ... പങ്കജവല്ലി *[[ചെറിയ കള്ളനും വലിയ പോലീസും ]] (2010) ... പദ്മിനി *[[ഡീസന്റ് പാർട്ടീസ്]] (2009) *[[പറയാൻ മറന്നത് ]] (2009) *[[ട്വന്റി :20 (ഫിലിം)|ട്വന്റി :20]] (2008) ... ലത *[[ചെമ്പട ]] (2008) ... ഗോമതി *[[ബുള്ളറ്റ് (2008 സിനിമ)|ബുള്ളറ്റ് ]] (2008) ... ഗായത്രിയുടെ സഹോദരി *[[അതിശയൻ ]] (2007) ... Koshy's wife *[[അവൻ ചാണ്ടിയുടെ മകൻ ]] (2007) .... കൊച്ചുറാണി *[[വാസ്തവം ]] (2006) ... ശുഭ *[[അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് ]] (2006) ... ലിലികുട്ടി *നൊമ്പരം (2005) ... ദേവ് *ശാപഹാലം (2003) *ഗുണ്ടാ (2003) *അഖില (2002) ... ബിന്ദു *www .അണുകുടുംബം.കോം (2002) ... സുശീല ഡുട്ടൻ *[[നക്ഷത്രക്കണ്ണുള്ള രാജകുമാരൻ അവനുണ്ടൊരു രാജകുമാരി]] (2002) ... ചീരു *എന്നും സംഭവാമി യുഗേ യുഗേ (2001) .... *ക്യാപ്റ്റൻ (1999) .... കസ്തുരി *പഞ്ചലോഹം (1998) ... സുലോചന *മായാജാലം (1998) ... വേലക്കാരി *ഒരു വിളിയും കാതോർത്തു (1998) ... സ്നേഹലത *ദ്രാവിഡൻ (1998) ... ട്രീസ *[[വർണപ്പകിട്ട്]] (1997) ... ടോണിചെന്റെ ഭാര്യ *അടുക്കള രഹസ്യം അങ്ങാടിപ്പാട്ടു (1997) ... ജെന്ന *ഇക്കരെയാണെന്റെ മാനസം (1997) ... മാലതി *[[വംശം]] (1997) ... ആലിസ് *അഞ്ചരക്കല്യാണം (1997) ... സുശീല *ഗുരു ശിഷ്യൻ (1997) ... സുമതി *[[സ്ട്രീറ്റ് (ഫിലിം )|സ്ട്രീറ്റ് ]] (1995) ... കനകം *[[അവിട്ടം തിരുനാൾ ആരോഗ്യ ശ്രീമാൻ ]] (1995) ... ജലജ *[[തോവാളപ്പൂക്കൾ]] (1995) ... ശോഭ *കടൽ (1994) ... അമ്മിണി *[[വധു ഡോക്ടറാണ്]] (1994) ... നിർമ്മല *[[മലപ്പുറം ഹാജി മഹാനായ ജോജി ]] (1994) ... പ്രേമലത *ഭീസ്മചാര്യ (1994) ... സതി *കുടുംബ വിശേഷം (1994) ... വിദ്യ *വാര്ധക്യപുരാണം (1994) ... മോളികുട്ടി *തലമുറ (1993) ... മാളു *[[ചെങ്കോൽ ]] (1993) ... ലത *[[സ്ത്രീധനം ]] (1993) ... വനജ *[[മിഥുനം (1993 ഫിലിം )|മിഥുനം ]] (1993) ... ശ്യാമ *[[ആധാരം ]] (1992) ... ഷാഹിദ *[[ഉത്സവമേളം ]] (1992) ... അശ്വതി *[[അങ്കിൾ ബൻ]] (1991) *കൂടിക്കാഴ്ച (1991) ... ആനി *അപൂർവം ചിലർ (1991) ... ഹേമ *[[പാവം പാവം രാജകുമാരൻ ]] (1990) ... ഉമാ *അനന്ത വൃത്താന്തം (1990) ... വിജയലക്ഷ്മി *അർഹത (1990) ... സിന്ധു *[[കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ ]] (1990) ... സൂസി *[[തൂവൽസ്പർശം ]] (1990) ... ഇന്ദു *[[പൊന്നരഞ്ഞാണം ]] (1990) ... സാവിത്രി *[[വടക്കുനോക്കിയന്ത്രം ]] (1989) ... തങ്കമണി *വർണ്ണം (1989) ... Ammu's friend *[[കിരീടം (1989 ഫിലിം )|കിരീടം ]] (1989) ... ലത *[[കാർണിവൽ ]] (1989) ... വനജ *ആറ്റിനക്കരെ (1989) *[[അന്നക്കുട്ടി കോടമ്പാക്കം വിളിക്കുന്നു ]] (1989) ... പൊന്നംമ്മ *കണ്ടതും കേട്ടതും (1988) ... മുത്ത് ലക്ഷ്മി *കുടുംബപുരാണം (1988) *ഉപ്പു (1987) *അന്നൊരു രാവിൽ (1986) *കഥ ഇതുവരെ (1985) *[[നോക്കെത്താദൂരത്തു കണ്ണും നാട്ടു ]] (1984) ... *[[ഇതാ ഇന്ന് മുതൽ ]](1984) {{Div col end}} == ടെലിവിഷൻ സീരിയലുകൾ == *പടവുകൾ *ദേവമനോഹരി നീ *സഹയാത്രിക *മനസ്വിനി *മുഖങ്ങൾ *കഥ പറയുന്ന കണ്ണുകൾ * കൃഷ്ണതുളസി * വസുന്ധര മെഡിക്കൽസ് * 2005-ആലിലത്താലി ( [[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ ടിവി]] ) * 2010-ഇന്ദ്രനീലം (സൂര്യ ടിവി) * 2013-നിലപക്ഷി ( [[കൈരളി ടി.വി.|കൈരളി ടിവി]] ) * 2016-ജാഗ്രത ( [[അമൃത ടി.വി.|അമൃത ടിവി]] ) * 2018 ഭാഗ്യജാതകം (മഴവിൽ മനോരമ) * 2023 കുങ്കുമ്മചെപ്പ് (Flowers TV) * 2024 വസുധ (കൗമുദി ടി വി) * 2026 ഈ പുഴയും കടന്ന് (ഏഷ്യാനെറ്റ്‌) == മറ്റ് വിവരങ്ങൾ == സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുക മാത്രമല്ല [[കൈരളി ടി.വി.|കൈരളി ടി]] വിയിലെ നിലപക്ഷി ഉൾപ്പെടെ ചില ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിൽ അഭിനയിച്ചു. കൈരളി ടി വിയിലെ നന്മയുടെ നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്ന ടെലിഫിലിമിൽ അഭിനയിച്ചു . കൈരളി ടി.വി.യിലെ തരോത്സവം, നക്ഷത്രദീപങ്ങൾ എന്നീ ജനപ്രിയ [[റിയാലിറ്റി ഷോ|റിയാലിറ്റി ഷോകളിൽ]] അവർ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. == റെഫറൻസുകൾ == <references responsive=""></references> == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{IMDb name|1792682}} * {{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/profiles.php?i=7309|title=Usha|access-date=2014-02-22|publisher=malayalachalachithram.com}} * [http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Usha&limit=34 Usha at MSI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140304173939/http://en.msidb.org/displayProfile.php?category=actors&artist=Usha&limit=34 |date=2014-03-04 }} * http://entertainment.oneindia.in/celebs/usha-malayalam-actress.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305023657/http://entertainment.oneindia.in/celebs/usha-malayalam-actress.html |date=2014-03-05 }} [[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]] r2dkrmztgo8uj9m279722x83r4tzcst 0 472770 4616047 3624242 2026-04-28T13:41:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616047 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Anandeswaram Mahadeva Temple}} {{Infobox Mandir | name = ആനന്ദേശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം | image = | image size = 250px | alt = | caption = | pushpin_map = Kerala | map= Chenganoor.jpg | latd = 9 | latm = 19 | lats = 53 | latNS = N | longd= 76 | longm= 34 | longs = 7 | longEW = E | map_caption = ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനം | mapsize = 100 | other_names = | devanagari = | sanskrit_transliteration = | tamil = | marathi = | bengali = | script_name = [[മലയാളം]] | script = | country = [[ഇന്ത്യ]] | state/province = [[കേരളം]] | district = [[ആലപ്പുഴ]] | locale = [[ചെങ്ങന്നൂർ]] | primary_deity = [[പരമശിവൻ]], [[പാർവ്വതി]]/[[സതി]] | important_festivals= ശിവരാത്രി | architectural_styles= കേരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ശൈലിയിൽ | number_of_temples= | number_of_monuments= | inscriptions= | date_built= | creator = [[പെരുന്തച്ചൻ]] | temple_board =[[:en:Travancore Devaswom Board|തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] | Website = http://www.mahadevatemple.com/ }} [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]യിൽ [[ചെങ്ങന്നൂർ|ചെങ്ങന്നൂരിനടുത്ത്]] പാണ്ടനാട്ടിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പുരാതനക്ഷേത്രമാണ് '''ആനന്ദേശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം. ''' ഈ പ്രദേശത്തെ ഒരു പഴയക്ഷേത്രമാണിത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ചെങ്ങന്നൂരിൽ നിന്നും 6ഉം മാന്നാറിൽ നിന്നും 4കിമിയും അകലമുണ്ടായിരിക്കും. ശിവൻ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായുള്ള ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ഇത്. പണ്ട് ഈ ക്ഷേത്രം [[പമ്പാനദി]]ക്ക് സമീപമായിരുന്നത്രെ. ഒരിക്കൽ ഗതിമാറിയൊഴുകിയ നദി ആ ക്ഷേത്രത്തെ നശിപ്പിച്ചു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു..<ref name=kerala>{{cite web|title=TEMPLES OF ALAPPUZHA|url=http://keralawindow.net/templesofalappuzha.htm#mtc|publisher=keralawindow.net|accessdate=10 December 2013}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=hindu>{{cite web|title=Temples in Kerala, India|url=http://www.hinduonline.co/HinduCulture/ListOfTemplesKL.html|publisher=hinduonline.co|accessdate=10 December 2013}}</ref><ref name=touristlink>{{cite web|title=Pandanad|url=http://www.touristlink.com/india/pandanad/overview.html|publisher=touristlink.com|accessdate=10 December 2013|archive-date=2013-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20131212104508/http://www.touristlink.com/india/pandanad/overview.html|url-status=dead}}</ref> ക്ഷേത്ര ഊരാഴ്മകാരായ വഞ്ഞിപ്പുഴ മഠത്തിന്റെ കൈവശമിരുന്ന ആനന്ദീശ്വരം ക്ഷേത്രത്തിലേക്കത് മാറ്റി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==പ്രധാന ദിവസങ്ങൾ== മഹാ ശിവരാത്രി):- കുംഭമാസത്തിൽ നടക്കുന്നു. സപ്താഹ യജ്ഞം: എല്ലാ വർഷവും അന്നദാനത്തോടെ ഇവിടെ സപ്താഹയജ്ഞം പതിവുണ്ട്. നവാഹ യജ്ഞം: എല്ലാവർഷവും നവാഹയജ്ഞവും പതിവുണ്ട്, പറയെടുപ്പ: മഹാശിവരാത്രിക്കുമുമ്പ് പാണ്ടനാട്ട് ഭാഗത്ത് എല്ലാ വീടുകളിലും ചെന്ന് പറയെടുപ്പ് പതിവുണ്ട് ==ഉപദേവന്മാർ== *([[മഹാവിഷ്ണു]]), * ([[പാർവ്വതി]]) * ([[ഭുവനേശ്വരി]]), * ([[ഗണപതി]]), * ([[ശാസ്താവ്]]), * ([[യക്ഷി|യക്ഷിയമ്മ]]), * ([[നാഗരാജാവ്]]), *([[നാഗയക്ഷി]]), * ([[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്]]). ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 7v8vz6f2fllalsfw7orr8pcwh7v7tat 0 481379 4616084 4570105 2026-04-28T17:30:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616084 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ആ​യു​ഷ്മാ​ൻ ഖു​റാ​ന | image = Ayushmann Khurrana promoting Andhadhun.jpg | caption = | birth_name = നിഷാന്ത് ഖുറാന<ref>{{cite news|title=Koffee With Karan 6: Karan Johar reveals his real name, Ayushmann Khuranna says his wife's father walked in on them |url=https://www.hindustantimes.com/tv/koffee-with-karan-6-karan-johar-reveals-his-real-name-ayushmann-khuranna-says-his-wife-s-father-walked-in-on-them/story-wIv0P4NbP8q7QMN7nPtVkL.html |work=Hindustan Times |accessdate=6 July 2019|date=17 December 2018}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1984|09|14}} | birth_place = [[ചണ്ഡിഗഡ്]], ഇന്ത്യ | awards = | children = 2 | occupation = നടൻ, ഗായകൻ, ടെലിവിഷൻ അവതാരകൻ | relatives = അപർശക്തി ഖുറാന (സഹോദരൻ) | spouse(s) = {{marriage|താഹിര കശ്യപ്|2008|}} | years_active = 2004 }}ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനും ഗായകനും ടെലിവിഷൻ അവതാരകനുമാണ് ആയുഷ്മാൻ ഖുറാന (ജനനം നിഷാന്ത് ഖുറാന). ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡും മൂന്ന് ഫിലിംഫെയർ അവാർഡുകളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകൾ അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. 2004 ൽ റിയാലിറ്റി ടെലിവിഷൻ ഷോയായ [[എം.ടി.വി റോഡീസ്|എംടിവി റോഡീസിന്റെ]] രണ്ടാം സീസൺ നേടിയ ഖുറാന ആങ്കറിംഗ് കരിയറിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. 2012 ൽ ''വിക്കി ഡോണർ'' എന്ന റൊമാന്റിക് കോമഡിയിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ചലച്ചിത്ര രംഗത്തെത്തിയത്. <ref>{{Cite web|url=http://www.mid-day.com/articles/entertainment-actor-ayushmann-khurrana-movie-shubh-mangal-savdhan-trailer-trolling-erecticle-dysfunction-bollywood/18516195|title=Ayushmann Khurrana reveals the most amusing comment he received for 'Shubh Mangal Savdhan'|access-date=2019-08-12|archive-date=2017-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820155657/http://www.mid-day.com/articles/entertainment-actor-ayushmann-khurrana-movie-shubh-mangal-savdhan-trailer-trolling-erecticle-dysfunction-bollywood/18516195|url-status=dead}}</ref> <ref name="Vicky Donor HIT2">{{Cite web|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/vicky-donor-is-a-hit/|title=Vicky Donor is a HIT|access-date=2015-03-10|date=|publisher=Indicine.com}}</ref> എക്കാലത്തേയും ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ഇന്ത്യൻ ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് 2019-ലെ ക്രൈം ത്രില്ലർ ''അന്ധാദുൻ'' ; അന്ധനായ പിയാനിസ്റ്റായി ഖുറാനയുടെ അഭിനയം അദ്ദേഹത്തിന് [[മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡും മികച്ച നടനുള്ള]] ഫിലിംഫെയർ ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡും നേടി .<ref name="star">{{Cite web|url=https://www.indiatimes.com/entertainment/after-back-to-back-hits-ayushmann-khurrana-knows-he-s-become-a-star-but-he-doesn-t-want-to-believe-it-355144.html|title=After Back-To-Back Hits, Ayushmann Khurrana Knows He's Become A Star But He Doesn't Want To Believe It|access-date=22 October 2018|date=21 October 2018|website=Indiatimes|archive-date=2018-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20181021135358/https://www.indiatimes.com/entertainment/after-back-to-back-hits-ayushmann-khurrana-knows-he-s-become-a-star-but-he-doesn-t-want-to-believe-it-355144.html|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist|30em}} == ഗ്രന്ഥസൂചിക == == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb name|4731677}} * {{Instagram}} [[വർഗ്ഗം:ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1984-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] lfubdeikxutr5uub7to41uqqf0peadd 0 483987 4616179 3988118 2026-04-29T05:22:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616179 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Essex emerald}} {{taxobox | image = Thetidia.smaragdaria.jpg || image_caption = | image2 = Thetidia_smaragdaira.jpg | image2_caption = | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Arthropod]]a | classis = [[Insect]]a | ordo = [[Lepidoptera]] | unranked_superfamilia = [[Macrolepidoptera]] | superfamilia = [[Geometroidea]] | familia = '''Geometridae''' | taxon = Thetidia smaragdaria | authority = ([[Johan Christian Fabricius|Fabricius]], 1787) | synonyms = *''Phalaena smaragdaria'' <small>Fabricius, 1787</small> *''Phorodesma castiliaria'' <small>Staudinger, 1892</small> *''Euchloris maritima'' <small>Prout, 1935</small> *''Geometra prasinaria'' <small>Eversmann, 1837</small> *''Geometra gigantea'' <small>Milliere, 1874</small> *''Geometra volgaria'' <small>Guenee, 1858</small> }} [[Image:Britishentomologyvolume6Plate300.jpg|thumb|right|200px|[[John Curtis (entomologist)|ജോൺ കർട്ടിസിന്റെ]] ''[[British Entomology|ബ്രിട്ടീഷ് എൻ‌ടോമോളജി]] വാല്യം 6 ൽ നിന്നുള്ള ചിത്രം]] [[ക്ഷേത്രഗണിതജ്ഞ നിശാശലഭം|ജിയോമെട്രിഡേ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു [[നിശാശലഭം]] ആണ് '''എസെക്സ് എമറാൾഡ്'''.(''Thetidia smaragdaria'') 1787-ൽ [[ജൊഹാൻ ക്രിസ്ത്യൻ ഫബ്രീഷ്യസ്|ജോഹാൻ ക്രിസ്റ്റ്യൻ ഫാബ്രിക്കസ്]] ഈ ഇനത്തെ ആദ്യമായി വിവരിച്ചു. പല യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രേഖകളോടെ [[Palearctic realm|പാലിയാർട്ടിക് മേഖലയിലുടനീളം]] ഇത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഉപജാതികളായ തെറ്റിഡിയ സ്മാരാഗ്ദാരിയ മാരിടിമ അവസാനമായി 1991-ൽ [[Kent|കെന്റിൽ]] കണ്ടു, ഇപ്പോൾ വംശനാശം സംഭവിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>https://butterfly-conservation.org/moths/essex-emerald</ref> 2004-ൽ [[സ്വീഡൻ|സ്വീഡനിൽ]] നിന്നാണ് ഈ നിശാശലഭത്തെ ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയത്. == വിവരണം == ഇവയുടെ ചിറകുവിസ്താരം 27–35 മില്ലിമീറ്ററാണ്. പൂർണ്ണവളർച്ചയെത്തിയവ ജൂൺ പകുതി മുതൽ ജൂലൈ പകുതി വരെ പ്രതിവർഷം ഒരു തലമുറ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[മക്കിപ്പൂവ്]] (''Artemisia maritima''), [[അച്ചില്ലി മില്ലെഫോളിയം]] എന്നിവ [[ലാർവ|ലാർവകളുടെ]] ഭക്ഷ്യ സസ്യമായി കാണപ്പെടുന്നു. അടുത്ത വർഷം ജൂലൈ മുതൽ ജൂൺ വരെ വീണ്ടും ലാർവകളെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയും. ലാർവ ഘട്ടത്തിൽ ഇവ [[Overwintering|ഓവർവിന്റർ പ്രക്രിയയിലൂടെ]] കടന്നുപോകുന്നു. ==ഉപജാതികൾ== *''Thetidia smaragdaria smaragdaria'' *''Thetidia smaragdaria gigantea'' <small>Milliere, 1874</small> *''Thetidia smaragdaria maritima'' <small>Prout, 1935</small> *''Thetidia smaragdaria volgaria'' <small>Guenee, 1858</small> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== {{commonscat|Thetidia smaragdaria}} *[https://ukmoths.org.uk/show.php?bf=1668 Essex emerald at ''UKMoths''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150111000157/http://www.ukmoths.org.uk/show.php?bf=1668 |date=2015-01-11 }} *[http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=445397 ''Fauna Europaea''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628175858/http://www.faunaeur.org/full_results.php?id=445397 |date=2011-06-28 }} *[http://www.lepiforum.de/lepiwiki.pl?Thetidia_Smaragdaria ''Lepiforum e.V.''] {{Taxonbar|from=Q1388249}} [[വർഗ്ഗം:നിശാശലഭങ്ങൾ]] rxrhgbhz8eptv1s9hy13cf2onl4txie 0 486470 4616070 4613720 2026-04-28T16:37:38Z Archaeodontosaurus 15039 4616070 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cercis siliquastrum}} {{taxobox | name = Judas tree | image = PikiWiki_Israel_3421_Geography_of_Israel.jpg | image_caption = | regnum = [[Plant]]ae | unranked_divisio = [[Angiosperms]] | unranked_classis = [[Eudicots]] | unranked_ordo = [[Rosids]] | ordo = [[Fabales]] | familia = [[Fabaceae]] | genus = ''[[Cercis]]'' | species = '''''C. siliquastrum''''' | binomial = ''Cercis siliquastrum'' | binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] | status = LC | status_system = IUCN3.1 | synonyms = *''Siliquastrum orbicularis''<small> Moench</small> }} തെക്കൻ യൂറോപ്പിൽ നിന്നും പടിഞ്ഞാറൻ [[ഏഷ്യ]]യിൽ നിന്നുമുള്ള ഒരു ചെറിയ [[ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ|ഇലപൊഴിയും വൃക്ഷമാണ്]] '''സെർസിസ് സിലിക്യാസ്ട്രം.''' പൊതുവെ '''ജൂഡാസ് ട്രീ''' അല്ലെങ്കിൽ '''യൂദാസ് ട്രീ''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. <ref name=BSBI07>{{cite web|title=BSBI List 2007 |publisher=Botanical Society of Britain and Ireland |url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |format=xls |archive-url=https://www.webcitation.org/6VqJ46atN?url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |archive-date=2015-01-25 |accessdate=2014-10-17 |url-status=dead }}</ref>ഇതിൽ വസന്തകാലത്ത് കടുത്ത പിങ്ക് പൂക്കൾ വിരിയുന്നത് വളരെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. == വിവരണം == [[File:(MHNT) Cercis siliquastrum - Cauliflory - Jardin Botanique Henri GAUSSEN.jpg|thumb|Flowers sprouting from old growth]] [[File:Scanograph Cercis siliquastrum.jpg|alt=A scanograph of Cercis siliquastrum, or Judas Tree, blooming branch with flower cross sections.|right|frameless|234x234px|blooming branch with flower cross sections]] [[File:Cercis siliquastrum Ecorse.jpg|thumb|Trunk and bark]] ഈ ഇനം 12 മീറ്റർ (39 അടി) ഉയരവും 10 മീറ്റർ (32 അടി) വീതിയും ഉള്ള ഒരു ചെറിയ വൃക്ഷമായി വളരുന്നു.<ref name=PFAF>{{cite web|title=''Cercis siliquastrum''- L.|publisher=Plants For A Future|url=http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Cercis+siliquastrum|accessdate=13 September 2011|archive-date=2012-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616074748/http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Cercis+siliquastrum|url-status=dead}}</ref> തായ്ത്തടി വളർച്ചയെത്തുമ്പോൾ വസന്തകാലത്ത് കടുത്ത പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള പൂക്കൾ ഉണ്ടാകുന്നു. കൂടാതെ, പൂക്കളിൽ അഞ്ച് യോജിപ്പിക്കാത്ത ദളങ്ങളും കൂടിചേർന്ന വിദളങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. പുഷ്പത്തിന്റെ ആകൃതി പയർ കുടുംബത്തിന്റെ ([[ഫാബേസീ]]) പ്രത്യേകത കാണിക്കുന്നു. ആദ്യത്തെ പൂക്കൾ പുറത്തുവരുന്നതിനു തൊട്ടുമുമ്പ് ഇലകൾ വരാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഇലകൾ മൂർച്ചയില്ലാത്ത അഗ്രത്തോടുകൂടിയതും ഹൃദയത്തിൻറെ രൂപത്തോടുകൂടിയതും ആണ്. ഇതിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ഇടയ്ക്കിടെ വെട്ട് അടയാളം കാണപ്പെടുന്നു. മരത്തിൽ ലംബമായി തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന നീളമുള്ള പരന്ന കായ്കൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ പുഷ്പങ്ങൾക്ക് മധുരമുള്ള ആസിഡ് രുചി കാണപ്പെടുന്നു.<ref name=PFAF/> == ടാക്സോണമി == [[File:Cercis silquastrum Taub84.png|thumb|230px|right| A botanical illustration from 1891]] 1753-ൽ [[കാൾ ലിനേയസ്|ലിന്നേയസ്]] ഈ ഇനത്തെ ആദ്യമായി വിവരിച്ചു. ലാറ്റിൻ പദമായ സിലിക്വയിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച സിലിക്വാസ്ട്രം എന്നാൽ "പോഡ്" എന്നർത്ഥം. <ref name=Rowell>{{cite book|author=Rowell, Raymond J.| title=Ornamental Flowering Trees in Australia| publisher=AH & AW Reed Pty Ltd Reed|location=Australia | year=1980 | isbn=0-589-50178-X}}</ref>"ഷട്ടിൽ" എന്നർത്ഥമാക്കുന്ന ഗ്രീക്ക് പദം കെർകിസിൽ നിന്നാണ് പൊതുവായ ജീനസ് നാമം ലഭിച്ചത്. പരന്ന മരംപോലിരിക്കുന്ന വിത്ത് പോഡുകൾ ഒരു നെയ്ത്തുകാരന്റെ ഉപകരണത്തോട് സാമ്യത കാണിക്കുന്നതിനെ ഈ നാമം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. <ref name=NHM>{{cite web |url=http://www.nhm.ac.uk/nature-online/species-of-the-day/evolution/cercis-siliquastrum/ |title=''Cercis siliquastrum'' (Judas tree) |author=Rumsey, Fred |publisher=Natural History Museum |accessdate=2013-01-04}}</ref> ഇനിപ്പറയുന്നവ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ഇനങ്ങളും ഉപജാതികളും കാണപ്പെടുന്നു:- *var. ''hebecarpa'' Bornm. *nothosubsp. ''yaltikirii'' (Ponert) Govaerts *var. ''siliquastrum'' *var. ''alba'' Weston == വിതരണവും പാരിസ്ഥിതിക വശങ്ങളും == [[File:Cercis siliquastrum2.jpg|thumb|right|Flowers and pods]] [[File:Cercis siliquastrum MHNT.BOT.2007.40.59.jpg|thumb|''Cercis siliquastrum'' - [[MHNT]]]] [[File:Cercis siliquastrum alba.jpg|right|thumb|The cultivar 'Alba']] [[File:Cacopsylla-pulchella-01.jpg|right|thumb|[[Psyllid]]s (''Cacopsylla pulchella'') on a leaf]] [[File:Καρποί κουτσουπιάς.jpg|thumb|The pods are first green and then turn brown-red.]] പൂക്കളിൽ തേനീച്ചകൾ മുഖേന പരാഗണം നടക്കുന്നു. അമൃതിനെ ആകർഷിക്കുന്ന [[തേനീച്ച]]കൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന [[കേസരം|കേസരങ്ങളിൽ]] നിന്നുള്ള [[തേൻ]] കുടിച്ചതിനുശേഷം ശരീരത്തിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന പൂമ്പൊടിയിൽ നിന്ന് പരാഗരേണുക്കൾ മറ്റൊരു പുഷ്പത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും തേൻ കുടിക്കുന്നതിലൂടെ അതിലെത്തുന്നു. <ref name=Hickey>{{cite book |author1=Hickey, Michael |author2=Clive King | title= 100 families of flowering plants | publisher=Cambridge University Press | url=https://books.google.com/books?id=LDh7fz9uToMC&pg=PA215 |accessdate=13 September 2011 }}</ref> ഇസ്രായേലിൽ വൃക്ഷത്തിന് ഒരു സംരക്ഷിത ചെടിയുടെ സ്ഥാനം നൽകിയിരിക്കുന്നു. 1909 ഏപ്രിലിൽ ഇസ്താംബൂളിലെ യിൽഡിസ് പാർക്കിൽ ഈ വൃക്ഷത്തിന്റെ "എണ്ണമറ്റ" പൂച്ചെടികൾ കണ്ടതായി ബ്രിട്ടീഷ് പത്രപ്രവർത്തകൻ ഫ്രാൻസിസ് മക്കല്ലാഗ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. <ref>{{cite book|last1=McCullagh|first1=Francis|title=The Fall of Abd-ul-Hamid|url=https://archive.org/details/fallofabdulhamid00mccuuoft|date=1910|publisher=Methuen & Co. Ltd.|location=London|pages=[https://archive.org/details/fallofabdulhamid00mccuuoft/page/n275 239]–240}}</ref> ഇത്തരത്തിലുള്ള മരം ഇന്നും പാർക്കിൽ കാണപ്പെടുന്നു. == കൃഷി == ആഴമേറിയതും നന്നായി വരണ്ടതുമായ മണ്ണിൽ പൂർണ്ണ സൂര്യനിലോ ഭാഗിക തണലിലോ ഈ ഇനം വളരുന്നു.<ref name=PFAF/> Cultivars include: *'Afghan Deep Purple'<ref name=Hatch>{{cite book|author=Hatch, Laurence|title=Cultivars of Woody Plants Volume I (A-G)|publisher=TCR Press|location=Raleigh, North Carolina|year=2007|url=https://books.google.com/books?id=Hc8vQI0oM70C&pg=PT489&dq=cercis+siliquastrum&hl=en&ei=JqhuTprZCYeKmQXz5-X-CQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=cercis%20siliquastrum&f=false|accessdate=13 September 2011}}</ref> *'Alba' - white flowers<ref name=Hatch/> *'Bodnant'<ref name=Hatch/> *'Carnea'<ref name=Hatch/> *'Fructa Rubra'<ref name=Hatch/> *'Penduliflora'<ref name=Hatch/> *'Rubra' - dark pink-purple flowers *'Sterilis'<ref name=Hatch/> *'Variegata'<ref name=Hatch/> *'White Swan'<ref name=Hatch/> ‘ബോഡ്‌നന്റ്’ എന്ന കൾട്ടിവർ റോയൽ ഹോർട്ടികൾച്ചറൽ സൊസൈറ്റിയുടെ ഗാർഡൻ മെറിറ്റിന്റെ അവാർഡ് നേടി.<ref name = RHSPF>{{cite web | url= https://www.rhs.org.uk/Plants/81956/i-Cercis-siliquastrum-i-Bodnant/Details | title = RHS Plantfinder - ''Cercis siliquastrum'' ‘Bodnant’ | accessdate=12 January 2018}}</ref> (confirmed 2017).<ref>{{cite web | url= https://www.rhs.org.uk/plants/pdfs/agm-lists/agm-ornamentals.pdf | title = AGM Plants - Ornamental | date = July 2017 | page = 16 | publisher = Royal Horticultural Society | accessdate = 24 January 2018}}</ref> (2017-ൽ സ്ഥിരീകരിച്ചു). [[Leafhopper|ലീഫ്ഹോപ്പർ]], [[Scale insect|സ്കെയിൽ പ്രാണികൾ]], [[Psyllidae|സൈലിഡുകൾ]] (പ്രത്യേകിച്ച് [[Cacopsylla pulchella|കക്കോപ്സില്ല പുൾചെല്ല]]), [[Canker|കാൻകർ]], [[Nectria cinnabarina|കോറൽ സ്പോട്ട്]], [[Verticillium wilt|വെർട്ടിസിലിയം വിൽറ്റ്]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രോഗങ്ങൾക്കും ഈ വൃക്ഷം ഇരയാകുന്നു. പ്രജനനം വിത്ത് വഴിയാണ്. കട്ടിംഗ്, ബഡ്ഡിംഗ് എന്നിവയിലൂടെയും പ്രജനനം നടക്കുന്നു. കഠിന മരം ആയ ഈ ഇനം ആകർഷകമായ ധാന്യം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് വെനീറുകളിൽ നന്നായി മിനുക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name=PFAF/> == സംസ്കാരം == [[യൂദാസ് സ്കറിയോത്ത|യൂദാസ് ഇസ്‌കറിയോത്ത്]] ഈ ഇനം മരത്തിൽ നിന്ന് തൂങ്ങിമരിച്ചതായും അതിന്റെ വെളുത്ത പൂക്കൾ ചുവപ്പായി മാറുന്നതായും ഒരു മിഥ്യയുണ്ട്. ഈ വിശ്വാസം "യൂദാസ് ട്രീ" എന്ന പൊതുനാമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ഇത് ഫ്രഞ്ച് പൊതുനാമമായ അർബ്രെ ഡി ജൂഡി, യഹൂദയിലെ വൃക്ഷം എന്നർത്ഥം. അതായത് വൃക്ഷം പൊതുവായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ആ രാജ്യത്തെ മലയോര മേഖലകളെ പരാമർശിക്കുന്നു.<ref name=Mabberley>{{cite book|author= Mabberley, D.J. | title= Mabberleys's plant-book |url= https://archive.org/details/mabberleysplantb00mabb |edition=3|publisher=Cambridge University Press | year=2008 |page=[https://archive.org/details/mabberleysplantb00mabb/page/n170 170]| isbn= 978-0-521-82071-4}}</ref>യൂദാസിന്റെ ആത്മഹത്യാ രീതിയെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ പൂക്കൾക്കും സീഡ് പോഡുകൾക്കും തായ്ത്തടിയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് തൂങ്ങിക്കിടക്കാമെന്നതാണ് പ്രാദേശിക നാമത്തിനുള്ള മറ്റൊരു ഉറവിടം.<ref name=NHM/>പ്രലോഭനത്തിന് വഴങ്ങുന്നതിന്റെ മാരകമായ ഫലങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പ്രഭാഷണ ചിത്രം, യൂദാസ് വൃക്ഷം തേനീച്ചകളെ ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു കൊല്ലുന്നുവെന്ന തെറ്റായ ആശയത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. "ഡോ. കുയ്‌ലർ യൂദാസ് വൃക്ഷത്തെ പരാമർശിച്ച് ഇത് തീക്ഷ്‌ണമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഇലകൾക്കുമുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന പൂക്കൾക്ക് തിളക്കമുള്ള കടും ചുവപ്പുനിറമാണ്. പൂക്കളുടെ ജ്വലിക്കുന്ന സൗന്ദര്യം അസംഖ്യം പ്രാണികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന തേനീച്ച മാരകമായ ഒപിയറ്റ് ഉൾക്കൊള്ളുന്ന തേൻ വലിച്ചെടുക്കുന്നു. എന്നാൽ ഓരോ തേനീച്ചയും പൂക്കളിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് ചത്തു നിലംപതിക്കുന്നു.<ref>William Adamson, "Illustrations to Chapter 3," in Genesis, The Preacher’s Complete Homiletic Commentary (New York; London; Toronto: Funk & Wagnalls Company, 1892), 72.</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} *[http://www.ildis.org/LegumeWeb?sciname=Cercis+siliquastrum International Legume Database & Information Service (ILDIS): ''Cercis siliquastrum''] *[https://web.archive.org/web/20070610122417/http://www.rhs.org.uk/gardens/wisley/archive/wisleypom03may.asp The Royal Horticultural Society : ''Circus siliquastrum''] *[http://www.wildflowers.co.il/english/plant.asp?ID=53 Wildflowers of Israel : Judas tree''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201204020509/http://www.wildflowers.co.il/english/plant.asp?ID=53 |date=2020-12-04 }} {{Commons category|Cercis siliquastrum}} {{Taxonbar|from=Q29488}} [[വർഗ്ഗം:ലെബനോനിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്രായേലിന്റെ സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാബേസീ]] [[വർഗ്ഗം:കാൾ ലിനേയസ് നാമകരണം ചെയ്തവ]] 75bhwgok1bqilskdptzz3sd07tfem3y 0 491044 4616219 3256805 2026-04-29T08:05:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616219 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Irises screen}} {{multiple image | width=200 | header = | image1=KORIN-Irises-L.jpg | image2= KORIN-Irises-R.jpg | footer_align=center | footer= ''ഐറിസസ്'', [[Ogata Kōrin|ഒഗറ്റ കോറിൻ]], പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചത് }} പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യകാല [[ജാപ്പനീസ്]] [[Rinpa school|റിൻ‌പ ആർട്ടിസ്റ്റ്]] [[Ogata Kōrin|ഒഗാറ്റ കോറിൻ]] (1658–1716) വരച്ച ആറ് പാനൽ മടക്കുകളുള്ള [[Byōbu|ബൈബു]] (മടക്കാവുന്ന സ്‌ക്രീനുകൾ‌) എന്നറിയപ്പെടുന്ന മടക്കാവുന്ന ഒരു പാനൽ ചിത്രമാണ് '''ഐറിസസ് സ്ക്രീൻ.''' ജലത്തിൽ നില്ക്കുന്ന [[Japanese iris|ജാപ്പനീസ് ഐറിസുകളുടെ]] (ഐറിസ് ലെവിഗാറ്റ) കൂട്ടത്തെയാണ് ഇത് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 1701–05 [[Edo period|എഡോ കാലഘട്ടത്തിൽ]] ആഡംബര പ്രദർശനത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ {{sfn|Daugherty|2003|p=42}}<ref>{{cite web |url=http://www.columbia.edu/itc/ealac/schirokauer/iris/ |title=Irises |author=<!--Not stated--> |date= |website= |publisher=Columbia University |access-date=2017-09-16 |quote=}}</ref> ഈ ചിത്രം [[Genroku culture|ജെൻ‌റോക്കു ബങ്ക]] (ജെൻ‌റോക്കു-കാലഘട്ട സംസ്കാരം) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ക്യോട്ടോയിലെ നിഷി ഹോങ്കഞ്ചി ബുദ്ധക്ഷേത്രത്തിലാണ് 200 വർഷത്തിലേറെയായി ഈ സ്‌ക്രീനുകൾ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത്. അവ ഇപ്പോൾ നെസു മ്യൂസിയത്തിൽ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. അവ ജപ്പാനിലെ ഒരു ദേശീയ നിധിയായി കണക്കാക്കുന്നു. ഏകദേശം 5 <ref>{{cite web |url=http://www.metmuseum.org/art/collection/search/39664 |title=Irises at Yatsuhashi (Eight Bridges) |author=<!--Not stated--> |date= |website= |publisher=Metropolitan Museum of Art |access-date=2017-09-20 |quote=}}</ref> മുതൽ 12<ref>{{cite web |url=http://www.nezu-muse.or.jp/popup_e2.html |title=National Treasure Irises of the Nezu Museum and Eight-Bridge of the Metropolitan Museum of Art |author=<!--Not stated--> |date= |website= |publisher=Nezu Museum |access-date=2017-09-20 |quote= |archive-date=2017-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920141849/http://www.nezu-muse.or.jp/popup_e2.html |url-status=dead }}</ref> വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഒഗാറ്റ കോറിന്റെ ചിത്രത്തിന് സമാനമായ ഒരു ജോഡി സ്‌ക്രീനുകൾ [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ]] [[മെട്രോപൊളിറ്റൻ മ്യൂസിയം ഒഫ് ആർട്ട്|മെട്രോപൊളിറ്റൻ മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട്]] കൈവശം സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. നാലു ഐറിസസ് സ്‌ക്രീനുകളും ഒരുമിച്ച് ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനുള്ളിൽ <ref>{{cite web |url=http://www.nezu-muse.or.jp/popup_e2.html |title=National Treasure Irises of the Nezu Museum and Eight-Bridge of the Metropolitan Museum of Art |author=<!--Not stated--> |date= |website= |publisher=Nezu Museum |access-date=2017-09-20 |quote= |archive-date=2017-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920141849/http://www.nezu-muse.or.jp/popup_e2.html |url-status=dead }}</ref> 2012-ൽ "കോറിൻ: നാഷണൽ ട്രെഷർ ഐറിസസ് ഓഫ് നെസു മ്യൂസിയം, എയിറ്റ് ബ്രിഡ്ജ് ഓഫ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ട്" എക്സിബിഷനിൽ [[Nezu Museum|നെസു മ്യൂസിയത്തിൽ]] പ്രദർശിപ്പിച്ചു. <ref>{{cite web |url=http://www.metmuseum.org/art/collection/search/39664 |title=Irises at Yatsuhashi (Eight Bridges) |author=<!--Not stated--> |date= |website= |publisher=Metropolitan Museum of Art |access-date=2017-09-20 |quote=}}</ref> രണ്ട് സ്ക്രീനുകളും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് [[The Tales of Ise|ദി ടെയിൽസ് ഓഫ് ഐസിലെ]] (伊 勢 物語 ഐസെ മോണോഗാറ്റാരി) എപ്പിസോഡാണ്. <ref>{{cite web |url=http://www.metmuseum.org/art/collection/search/39664 |title=Irises at Yatsuhashi (Eight Bridges) |author=<!--Not stated--> |date= |website= |publisher=Metropolitan Museum of Art |access-date=2017-09-20 |quote=}}</ref> സ്‌ക്രീനുകളുടെ പകർപ്പുകൾ [[വിൻസന്റ് വാൻഗോഗ്|വിൻസെന്റ് വാൻഗോഗിന്റെ]] ഇംപ്രഷനിസ്റ്റ് പെയിന്റിംഗുകളെ സ്വാധീനിച്ചുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. == ഐറിസസ് == ഒഗാറ്റ കോറിന്റെ (尾形 光) ആദ്യത്തെ ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് സ്‌ക്രീനുകൾ. അദ്ദേഹത്തിന് ഹോക്കിയോയുടെ റാങ്ക് നേടിയതിനുശേഷം (橋, അർത്ഥം "ധർമ്മത്തിന്റെ പാലം") കലാകാരന്മാർക്ക് നൽകുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന മൂന്നാമത്തെ റാങ്കാണ് ഇത്. മനോഹരമായ നീല ജാപ്പനീസ് ഐറിസുകളുടെ പൂ കുലകളും അവയുടെ പച്ച ഇലകളും ഇതിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഇത് പാനലുകളിലുടനീളം താളാത്മകമായി ആവർത്തിക്കുകയും എന്നാൽ വ്യത്യസ്തവുമായ പാറ്റേൺ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചില പൂക്കളുടെ സമാനതകൾ ഒരു മുദ്രണത്തകിട്‌ ഉപയോഗിച്ചതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[Tawaraya Sōtatsu|തവാരായ സതാത്സുവിന്റെ]] സ്വാധീനം ഈ ചിത്രം കാണിക്കുന്നു. റിൻ-പാ (琳 派) ആർട്ടിസ്റ്റിക് സ്കൂളിന്റെ മാതൃകയായി ഈ ശൈലി കാണപ്പെടുന്നു. "കോറിൻ" എന്നതിന്റെ അവസാന അക്ഷരങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഇതിന് പേര് ലഭിച്ചത്. പുഷ്പങ്ങളുടെ [[നീലം|അൾട്രാമറൈൻ നീല]], അവയുടെ സസ്യജാലങ്ങളുടെ പച്ച, സ്വർണ്ണ പശ്ചാത്തലം എന്നിവയിൽ പരിമിതപ്പെടുത്തികൊണ്ട് വളരെ നിയന്ത്രിത വർണ്ണഫലകം കോറിൻ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. വെള്ളത്തിൽ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന തിളങ്ങുന്ന പ്രതിഫലന പശ്ചാത്തലം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചായം പൂശിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്വർണ്ണ ഇലയുടെ ചതുരങ്ങൾ പേപ്പറിൽ മഷിയും നിറവും ഉപയോഗിച്ച് വരച്ചിരിക്കുന്നു. പൊടിച്ച കടുത്ത നീല [[Azurite|അസുറൈറ്റ്]] (群青 ഗൺജോ) ഉപയോഗിച്ചാണ് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഓരോ ആറ് പാനൽ സ്‌ക്രീനും 150.9 മുതൽ 338.8 സെന്റീമീറ്റർ വരെ വലിപ്പം കാണപ്പെടുന്നു (53.4 × 133.4 ഇഞ്ച്). സ്‌ക്രീനുകൾ [[Nijō family|നിജോ കുടുംബത്തിനായി]] നിർമ്മിച്ചതാകാം. ഈ ചിത്രം ക്യോട്ടോയിലെ [[Nishi Hongan-ji|നിഷി ഹോങ്കൻ-ജി]] ബുദ്ധക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. 1913-ൽ ഈ ചിത്രം ക്ഷേത്രം വില്ക്കുകയുണ്ടായി. == യത്‌സുഹാഷിയിലെ ഐറിസസ് == {{multiple image | width=200 | header = | image1=Irises at Yatsuhashi (left).jpg | image2= Irises at Yatsuhashi (right).jpg | footer_align=center | footer=''പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ [[Ogata Kōrin|ഒഗറ്റ കോറിൻ]] ചിത്രീകരിച്ച ഐറിസസ് അറ്റ് യത്‌സുഹാഷി }} 5 <ref>{{cite web |url=http://www.metmuseum.org/art/collection/search/39664 |title=Irises at Yatsuhashi (Eight Bridges) |author=<!--Not stated--> |date= |website= |publisher=Metropolitan Museum of Art |access-date=2017-09-20 |quote=}}</ref> നും 12 <ref>{{cite web |url=http://www.nezu-muse.or.jp/popup_e2.html |title=National Treasure Irises of the Nezu Museum and Eight-Bridge of the Metropolitan Museum of Art |author=<!--Not stated--> |date= |website= |publisher=Nezu Museum |access-date=2017-09-20 |quote= |archive-date=2017-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920141849/http://www.nezu-muse.or.jp/popup_e2.html |url-status=dead }}</ref> നും ഇടയിൽ കോറിൻ സമാനമായ ഒരു സൃഷ്ടി നടത്തി. വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം മറ്റൊരു പാനൽ ആയ ആറ് പാനൽ സ്‌ക്രീനുകളുള്ള ഐറിസസ് അറ്റ് യത്സുഹാഷി (എയിറ്റ് ബ്രിഡ്ജസ്) (八 橋 図 屏風) ചിത്രീകരിച്ചു. ഈ രണ്ടാമത്തെ ജോഡി സ്‌ക്രീനുകൾ 1953 മുതൽ [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ]] മെട്രോപൊളിറ്റൻ മ്യൂസിയം ഓഫ് ആർട്ടിൽ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് അവസാനമായി പ്രദർശിപ്പിച്ചത് 2013 ലാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.nezu-muse.or.jp/popup_e2.html |title=National Treasure Irises of the Nezu Museum and Eight-Bridge of the Metropolitan Museum of Art |author=<!--Not stated--> |date= |website= |publisher=Nezu Museum |access-date=2017-09-20 |quote= |archive-date=2017-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920141849/http://www.nezu-muse.or.jp/popup_e2.html |url-status=dead }}</ref> ==കുറിപ്പുകൾ== {{reflist}} ==അവലംബം== * [http://www.nezu-muse.or.jp/en/collection/detail.php?id=10301 Irises], Nezu Museum * [http://www.nezu-muse.or.jp/jp/collection/detail.php?id=10301 燕子花図] (''kakitsubata-zu''), Nezu Museum * [http://www.metmuseum.org/art/collection/search/39664 八橋図屏風 Irises at Yatsuhashi (Eight Bridges)], Metropolitan Museum of Art * [https://books.google.co.uk/books?id=oEredpAqjq0C&pg=PA210 Designing Nature: The Rinpa Aesthetic in Japanese Art], John T. Carpenter, Metropolitan Museum of Art p.210 * [https://books.google.co.uk/books?id=LUZ-dHerY3sC&pg=PA118 Irises: Vincent Van Gogh in the Garden], Jennifer Helvey, p.118 * [http://www.dnp.co.jp/artscape/eng/ht/1006.html Twenty-Five Words for Iris: Ogata Korin at the Nezu Museum], Alan Gleason, artscape Japan * [http://www.columbia.edu/itc/ealac/schirokauer/iris/ Irises (kakitsubata) by Ogata Korn], Columbia University * {{cite journal |last = Daugherty |first = Cynthia |title = Historiography and Iconography in Ogata Korin's Iris and Plum Screens |publisher = Kyushu Institute of Technology |journal = Ningen Kagaku Hen |issue = 16 |date = March 2003 |pages = 39–91 |url = https://kyutech.repo.nii.ac.jp/?action=repository_action_common_download&item_id=701&item_no=1&attribute_id=17&file_no=1 |ref = harv}} [[വർഗ്ഗം:ജാപ്പനീസ് ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജാപ്പനീസ് ആർട്ട്]] 7yzghddxp0z9e4eg1q5qt2tf04qk53m 0 491072 4616222 3462863 2026-04-29T08:46:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616222 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | official_name = Ogoja | native_name = <!-- for cities whose native name is not in English --> | other_name = | settlement_type = <!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--> | image_skyline = | imagesize = 300px | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | image_blank_emblem = | blank_emblem_type = | blank_emblem_size = | nickname = | motto = <!-- images and maps -----------> | image_map = | mapsize = | map_caption = | image_map1 = | mapsize1 = | map_caption1 = | pushpin_map = Nigeria | pushpin_label_position = | pushpin_mapsize = 250 | pushpin_map_caption = Location in Nigeria | coordinates = {{coord|6|30|N|8|40|E|type:adm2nd_region:NG|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Nigeria}} | subdivision_type1 = [[States of Nigeria|State]] | subdivision_type2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name1 = [[Cross River State]] | subdivision_name2 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = <!-- Area ---------------------> | government_footnotes = | government_type = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_magnitude = | area_total_km2 = 972 | area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on automatic unit conversion--> <!-- Population ----------------------->| elevation_footnotes = | elevation_m = | elevation_ft = <!-- Area/postal codes & others --------> | population_total = 171,901 | population_as_of = 2006 census | population_footnotes = | population_density_km2 = | population_density_urban_sq_mi = | population_blank1_title = Ethnicities | population_blank1 = | population_density_blank1_km2 = | population_density_blank1_sq_mi = <!-- General information ---------------> | population_blank2_title = Religions | population_blank2 = | population_note = | postal_code_type = 3-digit postal code prefix | postal_code = 550 | area_code = 045 | iso_code = NG.CR.OG | website = | footnotes = | }} [[നൈജീരിയ|നൈജീരിയയിലെ]] മുപ്പത്തിയാറു സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നായ ക്രോസ് റിവർ സംസ്ഥാനത്തിലെ ഒരു ജില്ലയാണ്(ലോകൽ ഗവണ്മെൻറ് ഏരിയ) '''ഒഗോജ'''. [[കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ്|കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സിന്റെ]] ഇപ്പോഴത്തെ കാപ്റ്റൻ [[ബർത്തൊലൊമിയൊ ഒഗ്ബെഛെ|ഒഗ്ബഛെ]] ഇവിടുത്തുകാരനാണ്. എ 4 ഹൈവേക്കു സമീപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒഗൊജ പട്ടണമാണ് ( {{Coord|6|39|17|N|8|47|51|E|region:NG_type:city_source:GNS-enwiki}}) ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനം . അതിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം 972 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററും 2006 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ജനസംഖ്യ171,901-ഉം ആണ്. ഒഗോജാ റോമൻ കത്തോലിക്കാ രൂപതയുടെ അധീനതയിലാണ് ഇവിടത്തെ സെന്റ് ബെനഡിക്റ്റ് കത്തീഡ്രൽ. പ്രദേശത്തിന്റെ പോസ്റ്റൽ കോഡ് 550 ആണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.nipost.gov.ng/PostCode.aspx|title=Post Offices- with map of LGA|access-date=2009-10-20|publisher=NIPOST|archive-url=https://web.archive.org/web/20121126042849/http://www.nipost.gov.ng/postcode.aspx|archive-date=November 26, 2012}}</ref>. ഒഗോജയെ ഭരണസൗകര്യാർഥം പത്തു വാർഡുകളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web|url=http://kekerete.tripod.com/CRSG/ogoja.html|title=Cross River State: Ogoja Local Government Area|access-date=2020-10-19|last=|first=|date=|website=kekerete.tripod.com|publisher=Cross River State}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. കൊളോണിയൽ അധിനിവേശത്തിനു മുൻപുതന്നെ ഈ നഗരം ഒരു പ്രവിശ്യയായി നിലനിന്നിരുന്നു എന്നാണ് അനുമാനം. ഇഷിബോറി ഗ്രാമത്തിൽ, ഐഗോളി എന്ന ചെറുപട്ടണത്തെ കേന്ദ്രമാക്കി ഉഹ്മൂരിയ, ഇകപ്താങ്, ഇക്കജോർ, ഇഷിനീമ, ഇകാരികു, ഇമെരാകോർം എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യസ്ത ആദിവാസിസമൂഹങ്ങൾ പാർക്കുന്നു. പ്രധാന ഗോത്രങ്ങളിലൊന്നായ എം‌ബ്യൂബിലും ഒഡാജി, അഡാഗം, എകുംതക്, ഇഡും, ഒജെറിം, എഗ്ബെ, എൻ‌കിം, ഒഗ്‌ബെറിയ ഒഗാംഗ് , ഒഗ്‌ബെറിയ ഒച്ചോറോ, ഒബോസോ, ബെൻ‌ക്പെ, എഡിഡ്, ബൻസാൻ, അരഗ്‌ബാൻ എന്നീ ഗോത്രങ്ങളും വിവിധ പ്രാന്തങ്ങളിലായി വാസമുറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട് . എകാജുക് ഒന്നും രണ്ടും വാർഡുകളിലായി ഗ്രാമസമൂഹങ്ങളായ ന്വാങ്, എക്പോഗ്രിന്യ. എഷം,എഗ്ബോംഗ്,ന്നാംഗ്, എവിനിംബ, ബനസാര എന്നിവ ഉൾപെടുന്നു. കൃഷിയാണ് ഉപജീവനമാർഗം. മുഖ്യമായും കസവ(മരച്ചീനി), ചേന, എണ്ണപ്പന തുടങ്ങിയവയാണ് കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. == ഇപ്പോഴത്തെ ഭരണം == നിലവിൽ ഒഗോജയ്ക്ക് ഭരണനിർവഹണത്തിനായി കാര്യനിർവഹണം(എക്സിക്യൂട്ടീവ്), നിയമനിർമ്മാണം(ലെജിസ്ലേറ്റീവ്) നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ (ജുഡീഷ്യറി) എന്നീ മൂന്ന് സംവിധാനങ്ങളുണ്ട് . തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ചെയർമാനും ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനും, ചെയർമാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സൂപ്പർവൈസർമാരും അടങ്ങുന്നതാണ് കാര്യനിർവഹണവിഭാഗം . മുൻ ചെയർമാൻ 2013 മുതൽ 2016 വരെ മാഡം റീത്ത ആറ്റം ആയിരുന്നു, അതിനുശേഷം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നിട്ടില്ല. വൈസ് ചെയർമാൻ ജോൺ ഒരിം ഇപ്പോഴും അതേ സ്ഥാനത്തു തുടരുന്നു. ഒഗോജയിലെ പത്ത് വാർഡുകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന പത്ത് കൗൺസിലർമാരാണ് നിയമസഭയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. നിയമസഭയുടെ നേതാവ് മിസ്റ്റർ ഓസ്റ്റിൻ ആയുങ്‌ബെ - എകാജുക് വാർഡ് II, ഡെപ്യൂട്ടി ലീഡർ തോമസ് ഒറി - (എംബ്യൂബ് ഈസ്റ്റ് വാർഡ് II). മറ്റുള്ളവർ- എം‌എസ് സാറാ അമു - (എം‌ബ്യൂബ് ഈസ്റ്റ് വാർഡ് I), ടോം എഗ്ബാംഗ് - (എം‌ബ്യൂബ് വെസ്റ്റ് വാർഡ് I), മ പീറ്റർ ഒഡു - (എം‌ബ്യൂബ് വെസ്റ്റ് വാർഡ് II), വിൻസെന്റ് ഉഗാ - (എൻ‌കും-ഇറെഡ് വാർഡ്), ഇയാങ് നാനാംഗ് - (എൻ‌കും-ഇബോർ‌ വാർ‌ഡ്,) പോൾ അഗന്യി(ഇകാജുക് വാർഡ് I,) ആന്റണി റ്റാജി - (അർബൻ വാർഡ് I,) വോഗോർ ഉമാരി - (അർബൻ വാർഡ് II). എക്സിക്യൂട്ടീവ്, ലെജിസ്ലേറ്റീവ് വിഭാഗങ്ങളിലെ എല്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥരും പീപ്പിൾസ് ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി (പിഡിപി) അംഗങ്ങളാണ്. അവരുടെ കാലാവധി 2016 ഡിസംബറിൽ അവസാനിച്ചു. ചീഫ് ജഡ്ജിയാണ് ഒഗോജ ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലപ്പത്ത്. എഗാബേസ്, ഒഗാബീസ്, അഗ്രീസ്, ഒഗാബോസ്, യുക്പോസ്, ഉഗാ-ഇഫുസ് എന്നിങ്ങനെ നിരവധി പ്രശസ്ത കുടുംബങ്ങൾ അധിവസിക്കുന്ന പട്ടണവും ഫെഡറൽ കോളേജ് ഓഫ് സയൻസിന്റെ ആസ്ഥാനവുമാണ് ഒഗോജ. == ഗതാഗതം == ബെജി എയർപോർട്ട്, ഒരു ചെറിയ എയർസ്ട്രിപ്പ്, ഒഗോജയ്ക്ക് അടുത്താണ്. == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:നൈജീരിയയിലെ നഗരങ്ങൾ]] 62tq5hebvvvfp1qvaf5ntqcfc605vzo 0 499726 4616048 4577771 2026-04-28T13:51:46Z ~2026-26001-05 217038 4616048 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kadal}} {{Infobox film|name=കടൽ|image=|caption=|director=[[സിദ്ദീഖ് ഷമീർ]]|producer= സർഗ്ഗം ആർട്ട്സ്|writer=[[കലൂർ ഡെന്നീസ്]]|dialogue=[[കലൂർ ഡെന്നീസ്]]|lyrics=[[പി ഭാസ്കരൻ]] |screenplay=[[കലൂർ ഡെന്നീസ്]]|starring= [[ബാബു ആന്റണി]]<br> [[ചാർമിള|ചാർമ്മിള]] <br> [[ഭീമൻ രഘു]] <br> [[വിജയരാഘവൻ]] |music=[[എസ് പി വെങ്കിടേഷ്]]|cinematography=[[സഞ്ജീവ് ശങ്കർ]]|editing=[[പി.സി മോഹനൻ]]|studio=സർഗ്ഗം ആർട്ട്സ്|distributor=സ്റ്റാർ പ്ലസ് റിലീസ്| banner = |released={{Film date|1994|5|26|df=y}}|country=[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} ഒരു 1994 [[മലയാളചലച്ചിത്രം|-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള]] [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] ഫീച്ചർ ഫിലിം ആണ്[[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ|സംവിധാനം]] ചെയ്തത് സിദ്ദിഖ് ഷമീർ, [[ബാബു ആന്റണി]], [[ചാർമിള|ചാർമ്മിള]],[[വിജയരാഘവൻ]] വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. <ref name="malayalachalachithram">{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=2807|title=കടൽ (1994)|access-date=2014-09-26|publisher=malayalachalachithram.com}}</ref> [[പി ഭാസ്കരൻ]] എഴുതിയ വരികൾക്ക് [[എസ് പി വെങ്കിടേഷ്]] ഈണമിട്ടു.<ref name="msidb">{{Cite web|url=http://en.msidb.org/m.php?5144|title=കടൽ (1994)|access-date=2014-09-26|publisher=en.msidb.org|archive-date=2015-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20150801145553/http://en.msidb.org/m.php?5144|url-status=dead}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title=കടൽ (1994)|url=https://m3db.com/film/2131|publisher=മലയാളം മൂവി&മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-01-23|}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- | 1 || [[ബാബു ആന്റണി]]|| |- |2 || [[ചാർമിള]]|| |- | 3 || [[ബൈജു ]]||കൃഷ്ണൻകുട്ടി |- |4 || [[വിജയരാഘവൻ]]||മാർക്കോസ് |- |5 || [[രാജൻ പി ദേവ് ]]|| |- | 6 || [[ടോണി ]]|| |- | 7 || [[സൈനുദ്ദീൻ]]||കോയ |- |8 || [[ അഞ്ജു ]]|| |- | 9 || [[തെസ്‌നിഖാൻ]]|| |- | 10 ||[[ബീന ആന്റണി]]|| |- | 11 || [[ഭീമൻ രഘു]]||കോഴിക്കാടൻ |- |12 || [[ചിത്ര (നടി)|ചിത്ര]]||കൊച്ചുമേരി |- | 13 || [[മാള അരവിന്ദൻ]]||ലാസർ |- |14 || [[എൻ.എഫ്. വർഗ്ഗീസ്]]||അനന്തൻ |- | 15 || [[ഫിലോമിന ]]|| |- | 16 || [[തൃശ്ശൂർ എൽസി ]]|| |- |17 || [[പ്രിയങ്ക]]|| |- | 18 || [[സോണിയ ]]|| |- | 19 ||[[ബൈജു കോട്ടാരക്കര]]|| |- | 20 || [[ സുധീർ ]]|| |} ==പാട്ടരങ്ങ്<ref>{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?3281 |title=കടൽ (1994) |accessdate=2020-01-23 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2014-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011165546/http://malayalasangeetham.info/m.php?3281 |url-status=dead }}</ref>== *വരികൾ:[[പി ഭാസ്കരൻ]] *ഈണം: [[എസ് പി വെങ്കിടേഷ്]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം''' |- | 1 ||'''ചാഞ്ചക്കം''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]],കോറസ്‌|| |- | 2 || '''ഇല്ലിക്കാട്ടിൽ''' || [[കെ എസ് ചിത്ര]]|| |- | 3 ||'''ഇല്ലിക്കാട്ടിൽ നിന്നും''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]],[[കെ എസ് ചിത്ര]]|| |- | 4 || '''ഇല്ലിക്കാട്ടിൽ നിന്നും [പു]''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]]|| |- | 3 ||'''കാണുവാൻ മോഹം''' || [[കെ എസ് ചിത്ര]]|| |- | 4 || '''ഓടിയോടി''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]]സിന്ധു പ്രേംകുമാർ,കോറസ്‌|| |} == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{IMDb title|0353595|കടൽ (1994)}} ==ചിത്രം കാണുക== [https://www.youtube.com/watch?v=nQGzWNJrKVc കടൽ (1994)] [[വർഗ്ഗം:ഭാസ്കരൻ- എസ് പി വി ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പി ഭാസ്കരന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിജി തമ്പി സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കലൂർ ഡന്നീസ് തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പി.സി മോഹനൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സഞ്ജീവ് ശങ്കർ ക്യാമറ ചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ് സംഗീതം നൽകിയ ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1994-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] athou6d8vf054o16b0g47fsrwvjjrfx 0 499775 4616052 4544553 2026-04-28T14:13:03Z ~2026-25947-57 217042 4616052 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} '''ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ്''' (ജീവിതകാലം: 15 ഏപ്രിൽ 1777 - 10 മെയ് 1838) ഒരു [[വക്കീൽ|അഭിഭാഷകനും]] സോഷ്യലിസ്റ്റ് തത്ത്വചിന്തകനായ [[കാൾ മാർക്സ്|കാൾ മാർക്സിന്റെ]] പിതാവുമായിരുന്നു. == ജീവിതരേഖ == ഹെർഷൽ ലെവി എന്ന പേരിൽ മാർക്സ് ലെവി മൊർദെഖായിയുടെയും (1743–1804) ഇവാ ലൊവിന്റെയും (1753–1823) മകനായി സാർലൂയിസിൽ ജനിച്ചു. [[ട്രിയർ|ട്രിയറിന്റെ]] റബ്ബിയായിരുന്ന ഹെൻ‌റിക് മാർക്‌സിന്റെ പിതാവിന്റെ ഈ ജോലി പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ ഏറ്റെടുത്തിരുന്നു.<ref name="bur">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ് 1814-ൽ ഒരു അഭിഭാഷകനായി യോഗ്യത നേടിയിരുന്നുവെങ്കിലും1815-ൽ [[വാട്ടർലൂ യുദ്ധം|വാട്ടർലൂ യുദ്ധത്തിൽ]] [[നെപ്പോളിയൻ ബോണപ്പാർട്ട്|നെപ്പോളിയൻ]] പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, റൈൻ‌ലാൻ‌ഡ് ഫ്രഞ്ച് ഭരണത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ വിഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ട് പ്രഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്വ നിയന്ത്രണത്തിലായിത്തീർന്നു.<ref name="bur2">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> യഹൂദന്മാർക്ക് നിയമപരമായ പദവികളോ സ്റ്റേറ്റ് ഓഫീസുകളോ വഹിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് വാദിച്ചിരുന്ന1812 ലെ ഒരു ശാസന, ഫ്രഞ്ചുകാർ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ലാതിരുന്നപ്പോൾ, മാറിയ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രഷ്യൻ നിയമം ഇതു നടപ്പാക്കുന്നത് ഹെൻ‌റിക് മാർക്സിനെ കുഴപ്പത്തിലാക്കി.<ref name="bur3">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> പ്രൊവിൻഷ്യൽ സുപ്രീം കോടതി പ്രസിഡന്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മാർക്‌സിന്റെ സഹപ്രവർത്തകർ അദ്ദേഹത്തെ പ്രതിരോധിക്കുകയും ഈ നിയമത്തിൽനിന്ന് അദ്ദേഹത്തിനു മാത്രമായി പരിരക്ഷ ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപായം തേടുകയും ചെയ്തു.<ref name="bur5">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> പ്രഷ്യൻ നീതിന്യായ മന്ത്രി അവരുടെ അപ്പീൽ നിരസിച്ചു. 1817 അല്ലെങ്കിൽ 1818 ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ പേര് ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ് എന്നാക്കി മാറ്റുകയും പ്രഷ്യയിൽ ഈ നിയമം പ്രാവർത്തികമാക്കുവാൻ<ref>Frederick Betz, ''Societal Dynamics: Understanding Social Knowledge and Wisdom'' [https://books.google.fr/books?id=WfTfcTC3ByEC&pg=PA13&lpg=PA13&dq=when+Herschel+Mordechai+changed+name+to+Heinrich+Marx&source=bl&ots=s65gg5bQs8&sig=w4UX5lq-Pm459wi1E7AbCMQt7EQ&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjV6O287I7QAhVJFMAKHdfqCdYQ6AEIQDAD#v=onepage&q=when%20Herschel%20Mordechai%20changed%20name%20to%20Heinrich%20Marx&f=false]</ref> അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഇവാഞ്ചലിക്കൽ ചർച്ച് ഓഫ് പ്രഷ്യയിലേയ്ക്ക് (ലൂഥറൻ)<ref name="bur6">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> മതപരിവർത്തനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയും മക്കളും യഥാക്രമം 1825 ലും 1824 ലും സ്നാനമേറ്റു.<ref name="bur7">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:1777-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1838-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ യഹൂദർ]] [[വർഗ്ഗം:കാൾ മാർക്സ്]] <references /> [[വർഗ്ഗം:ക്രിസ്ത്യാനികൾ]] 280k23iwom9edz5gkd08h14j4opropa 4616057 4616052 2026-04-28T14:40:32Z Malikaveedu 16584 4616057 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ് | image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing [[brackets]] --> | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | birth_name = Herschel HaLevi Marx{{inconsistent|reason=See Talk page}} | birth_date = {{Birth date|1777|04|15|df=y}} | birth_place = [[Saarlouis]], [[Kingdom of France]] | death_date = {{Death date and age|1838|05|10|1777|04|15|df=y}} | death_place = [[ട്രയർ]], [[Kingdom of Prussia|പ്രഷ്യ]], [[ജർമ്മൻ കോൺഫെഡറേഷൻ]] | occupation = അഭിഭാഷകൻ | years_active = | known_for = [[കാൾ മാർക്സിന്റെ]] പിതാവ് | spouse = {{Marriage|[[Henriette Pressburg]]<br />|22 November 1814}}<ref>{{cite journal |last=Pelger |first=Hans |date=January 1987 |title=The Inauguration of the Historical Study Exhibition on the Lives and Works of Marx and Engels |url=https://www.jstor.org/stable/20100197 |journal=Studies in Soviet Thought |volume=33 |issue=1 |pages=19–25}}</ref> | children = [[Karl Marx|കാൾ]] and [[Louise Juta|ലൂയിസ്]] ഉൾപ്പെടെ 8. | relatives = {{Plainlist| * [[ലോറ മാർക്സ്]] (പേരക്കുട്ടി) * [[എലനോർ മാർക്സ്]] (പേരക്കുട്ടി) * [[ജെന്നി ലോംഗുറ്റ്]] (പേരക്കുട്ടി) * [[ഹെൻറി ജൂട്ട]] (പേരക്കുട്ടി) }} }} '''ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ്''' (ജീവിതകാലം: 15 ഏപ്രിൽ 1777 - 10 മെയ് 1838) ഒരു [[വക്കീൽ|അഭിഭാഷകനും]] സോഷ്യലിസ്റ്റ് തത്ത്വചിന്തകനായ [[കാൾ മാർക്സ്|കാൾ മാർക്സിന്റെ]] പിതാവുമായിരുന്നു. == ജീവിതരേഖ == ഹെർഷൽ ലെവി എന്ന പേരിൽ മാർക്സ് ലെവി മൊർദെഖായിയുടെയും (1743–1804) ഇവാ ലൊവിന്റെയും (1753–1823) മകനായി സാർലൂയിസിൽ ജനിച്ചു. [[ട്രിയർ|ട്രിയറിന്റെ]] റബ്ബിയായിരുന്ന ഹെൻ‌റിക് മാർക്‌സിന്റെ പിതാവിന്റെ ഈ ജോലി പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ ഏറ്റെടുത്തിരുന്നു.<ref name="bur">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ് 1814-ൽ ഒരു അഭിഭാഷകനായി യോഗ്യത നേടിയിരുന്നുവെങ്കിലും1815-ൽ [[വാട്ടർലൂ യുദ്ധം|വാട്ടർലൂ യുദ്ധത്തിൽ]] [[നെപ്പോളിയൻ ബോണപ്പാർട്ട്|നെപ്പോളിയൻ]] പരാജയപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, റൈൻ‌ലാൻ‌ഡ് ഫ്രഞ്ച് ഭരണത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ വിഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ട് പ്രഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്വ നിയന്ത്രണത്തിലായിത്തീർന്നു.<ref name="bur2">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> യഹൂദന്മാർക്ക് നിയമപരമായ പദവികളോ സ്റ്റേറ്റ് ഓഫീസുകളോ വഹിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് വാദിച്ചിരുന്ന1812 ലെ ഒരു ശാസന, ഫ്രഞ്ചുകാർ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ലാതിരുന്നപ്പോൾ, മാറിയ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രഷ്യൻ നിയമം ഇതു നടപ്പാക്കുന്നത് ഹെൻ‌റിക് മാർക്സിനെ കുഴപ്പത്തിലാക്കി.<ref name="bur3">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> പ്രൊവിൻഷ്യൽ സുപ്രീം കോടതി പ്രസിഡന്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മാർക്‌സിന്റെ സഹപ്രവർത്തകർ അദ്ദേഹത്തെ പ്രതിരോധിക്കുകയും ഈ നിയമത്തിൽനിന്ന് അദ്ദേഹത്തിനു മാത്രമായി പരിരക്ഷ ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപായം തേടുകയും ചെയ്തു.<ref name="bur5">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> പ്രഷ്യൻ നീതിന്യായ മന്ത്രി അവരുടെ അപ്പീൽ നിരസിച്ചു. 1817 അല്ലെങ്കിൽ 1818 ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ പേര് ഹെൻ‌റിക് മാർക്സ് എന്നാക്കി മാറ്റുകയും പ്രഷ്യയിൽ ഈ നിയമം പ്രാവർത്തികമാക്കുവാൻ<ref>Frederick Betz, ''Societal Dynamics: Understanding Social Knowledge and Wisdom'' [https://books.google.fr/books?id=WfTfcTC3ByEC&pg=PA13&lpg=PA13&dq=when+Herschel+Mordechai+changed+name+to+Heinrich+Marx&source=bl&ots=s65gg5bQs8&sig=w4UX5lq-Pm459wi1E7AbCMQt7EQ&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwjV6O287I7QAhVJFMAKHdfqCdYQ6AEIQDAD#v=onepage&q=when%20Herschel%20Mordechai%20changed%20name%20to%20Heinrich%20Marx&f=false]</ref> അനുവദിക്കുന്നതിനായി ഇവാഞ്ചലിക്കൽ ചർച്ച് ഓഫ് പ്രഷ്യയിലേയ്ക്ക് (ലൂഥറൻ)<ref name="bur6">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> മതപരിവർത്തനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയും മക്കളും യഥാക്രമം 1825 ലും 1824 ലും സ്നാനമേറ്റു.<ref name="bur7">Megill, Allan. ''Karl Marx: the burden of reason (why Marx rejected politics and the market)'' 2002, page 72 {{ISBN|978-0742511668}}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:1777-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1838-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മൻ യഹൂദർ]] [[വർഗ്ഗം:കാൾ മാർക്സ്]] <references /> [[വർഗ്ഗം:ക്രിസ്ത്യാനികൾ]] 9zaglhs8bmntp01hwn4ancu2rrne0mn 0 500471 4616177 3456300 2026-04-29T04:42:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616177 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Elizabeth Bishop}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] -->|name=എലിസബത്ത് ബിഷപ്പ്|image=Elizabeth Bishop, 1934 yearbook portrait.jpg|alt=A sideways view of Bishop|imagesize=|caption=Bishop in 1934 as a senior at [[Vassar College|Vassar]]|birth_date={{Birth date|1911|2|8}}|birth_place=[[Worcester, Massachusetts]], U.S.|death_date={{Death date and age|1979|10|6|1911|2|8}}|death_place=[[Boston, Massachusetts]], U.S.|occupation=Poet|movement=|partner=[[Lota de Macedo Soares]] (1952–1967) <br> Alice Methfessel (1971–1979)|signature=Elizabeth Bishop signature.svg}}'''എലിസബത്ത് ബിഷപ്പ്''' (ജീവിതകാലം: ഫെബ്രുവരി 8, 1911 - ഒക്ടോബർ 6, 1979) ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] കവയത്രിയും ചെറുകഥാകൃത്തുമായിരുന്നു.1949 മുതൽ 1950 വരെയുള്ള​കാലഘട്ടത്തിൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് കോൺഗ്രസിൽ കവിതാവിഭാഗത്തിലെ വിദഗ്‌ദ്ധോപദേശക, 1956 ൽ കവിതയ്ക്കുള്ള [[പുലിറ്റ്സർ പുരസ്കാരം|പുലിറ്റ്‌സർ സമ്മാന]] ജേതാവ്,<ref name="pulitzer">[http://www.pulitzer.org/bycat/Poetry "Poetry"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160104203419/http://www.pulitzer.org/bycat/Poetry |date=2016-01-04 }}. ''Past winners & finalists by category''. The Pulitzer Prizes. Retrieved 2008-04-25.</ref> 1970 ലെ ദേശീയ പുസ്തക പുരസ്കാര ജേതാവ്, 1976 ലെ [[സാഹിത്യത്തിനുള്ള ന്യൂസ്റ്റാഡ്റ്റ് അന്താരാഷ്ട്ര പുരസ്കാരം]]<ref name="nba1970">[https://www.nationalbook.org/awards-prizes/national-book-awards-1970 "National Book Awards – 1970"]. [[National Book Foundation]]. Retrieved 2012-04-07. (With essay by Ross Gay from the Awards 60-year anniversary blog.)</ref> എന്നിവ നേടിയതിലൂടെ പ്രശസ്തയായിരുന്നു അവർ. ഒരുപക്ഷേ “ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും പ്രതിഭാധനയായ കവിയാകാം” അവരെന്ന് ഡ്വൈറ്റ് ഗാർനർ വാദിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/09/20/books/review/nobel-prize-literature-critics-discussion.html?ribbon-ad-idx=4&rref=books&module=Ribbon&version=context&region=Header&action=click&contentCollection=Books&pgtype=article|title=The Nobel Prize in Literature Takes This Year Off. Our Critics Don’t.|access-date=2018-09-23|language=en}}</ref> == ആദ്യകാലജീവിതം == [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] [[മസാച്യുസെറ്റ്സ്|മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ]] [[വോർസെസ്റ്റർ|വോർസെസ്റ്ററിൽ]] വില്യം തോമസ്, ഗെർ‌ട്രൂഡ് മെയ് (ബൾമർ) ബിഷപ്പ് എന്നിവരുടെ ഏകപുത്രിയായി എലിസബത്ത് ബിഷപ്പ് ജനിച്ചു. ഒരു പ്രശസ്ത നിർമ്മാതാവായിരുന്ന പിതാവ് അവർക്ക് എട്ട് മാസം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ മരണമടഞ്ഞതിനുശേഷം, ബിഷപ്പിന്റെ മാതാവിന് &nbsp;മാനസികാസ്വാസ്ഥ്യമുണ്ടാകുകയും 1916 ൽ ചികിത്സയ്ക്കു പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും ചെ്യതു (ബിഷപ്പ് പിന്നീട് തന്റെ "ഇൻ ദ വില്ലേജ്" എന്ന ചെറുകഥയിൽ മാതാവിന്റെ രോഗത്തിനെതിരായ പോരാട്ട കാലത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതിയിരുന്നു).<ref name="ParisR">[http://www.theparisreview.org/interviews/3229/the-art-of-poetry-no-27-elizabeth-bishop "Elizabeth Bishop, The Art of Poetry No. 27"] Interview in ''Paris Review'' Summer 1981 No. 80</ref> കുട്ടിക്കാലം മുതൽക്കുതന്നെ അനാഥയായിരുന്ന അവൾ, തന്റെ രചനയിലൂടെ പരാമർശിക്കപ്പെട്ട ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ മാതാവിന്റെ മാതാപിതാക്കൾക്കൊപ്പം [[നോവ സ്കോട്ടിയ|നോവ സ്കോട്ടിയയിലെ]] ഗ്രേറ്റ് വില്ലേജിലുള്ള ഒരു കൃഷിയിടത്തിൽ താമസിച്ചു. 1934-ൽ മരണകാലംവരെ ബിഷപ്പിന്റെ മാതാവ് മാനസികരോഗാശുപത്രിയിലെ അഭയകേന്ദ്രത്തിൽത്തന്നെ തുടർന്നതിനാൽ ഇരുവരും വീണ്ടും കണ്ടുമുട്ടിയില്ല.<ref>{{cite web|url=http://www.wpi.edu/Academics/Library/Archives/WAuthors/bishop/bio.html|title=Elizabeth Bishop|accessdate=2008-04-25|work=Worcester Area Writers|publisher=Worcester Polytechnic Institute|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080905051140/http://www.wpi.edu/Academics/Library/Archives/WAuthors/bishop/bio.html|archivedate=September 5, 2008|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> പിന്നീട് ബാല്യകാലത്ത് ബിഷപ്പ് പിതൃ കുടുംബത്തിന്റെ സംരക്ഷണയിലായിത്തീർന്നു. മാതൃകുടുംബത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് അവൾ ഒഴിവാക്കപ്പെടുകയും പിതാവിന്റെ സമ്പന്ന കുടുംബത്തോടൊപ്പം [[മസാച്യുസെറ്റ്സ്|മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ]] വോർസെസ്റ്ററിലേയ്ക്കു താമസം മാറ്റുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, ബിഷപ്പ് അവിടെ അസന്തുഷ്ടയാവുകയും മാതൃമാതാപിതാക്കളിൽ നിന്നുള്ള വേർപിരിയൽ അവരെ ഏകാന്തതയിലാക്കുകയുംചെയ്തു. അവൾ വോർസെസ്റ്ററിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ, പിടിപെട്ട വിട്ടുമാറാത്ത ആസ്ത്മ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ അവരെ പിന്തുടർന്നിരുന്നു.<ref name="ParisR2">[http://www.theparisreview.org/interviews/3229/the-art-of-poetry-no-27-elizabeth-bishop "Elizabeth Bishop, The Art of Poetry No. 27"] Interview in ''Paris Review'' Summer 1981 No. 80</ref> വോർസെസ്റ്ററിലെ അവളുടെ ജീവിതം "ഇൻ ദി വെയിറ്റിംഗ് റൂം" എന്ന കവിതയിൽ ചുരുക്കമായി പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. 1918-ൽ, പിതൃകുടുബം ബിഷപ്പിന് തങ്ങളോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നതിൽ അതൃപ്തിയുണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കുകയും മാതാവിന്റെ മൂത്ത സഹോദരി മൌഡ് ബൾമർ ഷെപ്പേർഡ്‌സനോടും ഭർത്താവ് ജോർജിനോടുമൊപ്പം താമസിക്കാൻ അവളെ അയക്കുകയും അവിടെ അവർ തന്റെ ഉപരിപഠനം തുടർന്നു. മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ ഒരു ദരിദ്ര അയൽപക്കമായിരുന്ന റെവറിൽ ഐറിഷ്, ഇറ്റാലിയൻ കുടിയേറ്റക്കാർ കൂടുതലായുണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശത്തെ ഒരു പാട്ടഭൂമിയിലാണ് ഷെപ്പേർഡ്സൺ കുടുംബം താമസിച്ചിരുന്നത്. ഈ കുടുംബം പിന്നീട് മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ ക്ലിഫ്ടോണ്ടേലിലെ മെച്ചപ്പെട്ട സാഹചര്യങ്ങളിലേക്ക് മാറിത്താമസിച്ചു. ആൽഫ്രഡ്, ലോർഡ് ടെന്നിസൺ, തോമസ് കാർലൈൽ, [[റോബർട്ട് ബ്രൗണിങ്]], [[എലിസബത്ത് ബാരറ്റ് ബ്രൗണിങ്]] എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള വിക്ടോറിയൻ കവികളുടെ കൃതികൾ ബിഷപ്പിനു പരിചയപ്പെടുത്തിയത് അവരുടെ അമ്മായിയായിരുന്നു.<ref name="Millier">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=SWdngGZv3cYC&pg=PA29&lpg=PA29&dq|title=Elizabeth Bishop: Life and the Memory of It|last=Millier|first=Brett C.|publisher=University of California Press|year=1995|isbn=9780520203457}}</ref> ബാല്യകാലത്ത് ബിഷപ്പ് അനാരോഗ്യവതിയായിരുന്നുമൂലം പുതുവർഷത്തിൽ സൌഗസ് ഹൈസ്കൂളിൽ ചേരുന്നതുവരെ ഔപചാരിക സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം തീരെ കുറവായിരുന്നു. മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ നാറ്റിക്കിലെ വാൾനട്ട് ഹിൽ സ്കൂളിൽ അവർ രണ്ടാം വർഷത്തേക്ക് ചേർന്നുവെങ്കിലും പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ കാരണം പഠനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ അനുവദിക്കപ്പെട്ടില്ല. പകരം മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ സ്വാംപ്സ്കോട്ടിലെ നോർത്ത് ഷോർ കൺട്രി ഡേ സ്കൂളിൽ അവർ ആ വർഷത്തെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി ചെലവഴിച്ചു.<ref name="Millier2">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=SWdngGZv3cYC&pg=PA29&lpg=PA29&dq|title=Elizabeth Bishop: Life and the Memory of It|last=Millier|first=Brett C.|publisher=University of California Press|year=1995|isbn=9780520203457}}</ref> തുടർന്ന് ബിഷപ്പ് വാൾനട്ട് ഹിൽ സ്‌കൂളിൽ ചേരുകയും അവിടെ സംഗീതപഠനം നടത്തുകയും ചെയ്തു.<ref name="ParisR3">[http://www.theparisreview.org/interviews/3229/the-art-of-poetry-no-27-elizabeth-bishop "Elizabeth Bishop, The Art of Poetry No. 27"] Interview in ''Paris Review'' Summer 1981 No. 80</ref> സ്കൂളിൽ അവരുടെ ആദ്യ കവിതകൾ സുഹൃത്ത് ഫ്രാനി ബ്ലഫിന്റെ സഹായത്തോടെ ഒരു വിദ്യാർത്ഥി മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=http://www.walnuthillarts.org/creative_writing/elizabeth_bishop.html|title=Elizabeth Bishop|accessdate=2008-04-25|publisher=Walnut Hill School|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080509144238/http://www.walnuthillarts.org/creative_writing/elizabeth_bishop.html|archivedate=May 9, 2008|url-status=dead|df=mdy-all}}</ref> 1929 അവസാനത്തോടെ ന്യൂയോർക്കിലെ&nbsp; പൊഗ്കീപ്‌സിയിലെ വാസർ കോളേജിൽ ചേർന്ന ബിഷപ്പ് സ്റ്റോക്ക് മാർക്കറ്റ് തകർച്ചയ്ക്ക് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള കാലത്ത് ഒരു കമ്പോസറാകാൻ പദ്ധതിയിട്ടു. സംഗീതാവതരണത്തിലെ സംഭ്രമം കാരണം അവർ സംഗീതം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിലേയ്ക്ക് ശ്രദ്ധിക്കുകയും 16, 17 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ സാഹിത്യവും നോവലും ഉൾപ്പെടെയുള്ള കോഴ്സുകൾ പഠനത്തിനു തെരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="ParisR4">[http://www.theparisreview.org/interviews/3229/the-art-of-poetry-no-27-elizabeth-bishop "Elizabeth Bishop, The Art of Poetry No. 27"] Interview in ''Paris Review'' Summer 1981 No. 80</ref> ബിഷപ്പ് തന്റെ കൃതി സീനിയർ വർഷത്തിൽ ''ദി മാഗസിനിൽ'' (കാലിഫോർണിയ ആസ്ഥാനമാക്കി) പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref name="ParisR5">[http://www.theparisreview.org/interviews/3229/the-art-of-poetry-no-27-elizabeth-bishop "Elizabeth Bishop, The Art of Poetry No. 27"] Interview in ''Paris Review'' Summer 1981 No. 80</ref> എഴുത്തുകാരി മേരി മക്കാർത്തി (ഒരു വർഷം സീനിയർ), മാർഗരറ്റ് മില്ലർ, സഹോദരിമാരായ യൂനിസ്, എലനോർ ക്ലാർക്ക് എന്നിവർക്കൊപ്പം 1933-ൽ വാസർ കോളജിൽ ഒരു വിമത സാഹിത്യ മാസികയായ ''കോൺ സ്പിരിറ്റോ'' സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://projects.vassar.edu/bishop/|title=Elizabeth Bishop, American Poet|accessdate=2008-04-25|work=Elizabeth Bishop Society|publisher=Vassar College}}</ref> 1934 ൽ ബിഷപ്പ് വാസറിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://www.poets.org/poetsorg/poet/elizabeth-bishop|title=Elizabeth Bishop – Poet|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:1911-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1979-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കൻ വനിതാ എഴുത്തുകാർ]] mwuap7yo5xlno26eacq05gd7xluz8lr 0 509501 4616200 3802231 2026-04-29T06:27:11Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616200 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Njideka Akunyili Crosby}} {{Infobox artist | honorific_prefix = | name = എൻ‌ജിഡെക അക്കുനിലി ക്രോസ്ബി <!-- include middle initial, if not specified in birth_name --> | honorific_suffix = | image = Njideka Akunyili in Bronx Museum.png | image_size = | alt = | caption = 2014 ൽ എൻ‌ജിഡെക അക്കുനിലി | native_name = | native_name_lang = | birth_name = '''എൻ‌ജിഡെക അക്കുനിലി''' | birth_date = 1983 <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living artists, {{Birth date|YYYY|MM|DD}} for dead. For living people supply only the year unless the exact date is already WIDELY published, as per [[WP:DOB]]. Treat such cases as if only the year is known, so use {{birth year and age|YYYY}} or a similar option. --> | birth_place = [[Enugu|എനുഗു]], [[നൈജീരിയ]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline}} --> | nationality = നൈജീരിയൻ, അമേരിക്കൻ | education = | alma_mater = {{plainlist| *[[Swarthmore College|സ്വാത്മോർ കോളേജ്]] *[[Pennsylvania Academy of Fine Arts|പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ അക്കാദമി ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്]] *[[Yale University|യേൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] }} | known_for = | notable_works = ''I refuse to be Invisible'' | style = | movement = | spouse = | awards = 2017 [[MacArthur Fellows Program|ജീനിയസ് ഗ്രാന്റ്]] <!-- {{awd|award|year|title|role|name}} (optional) --> | elected = | patrons = | memorials = | website = http://www.njidekaakunyili.com/ | module = }} [[കാലിഫോർണിയ]]യിലെ ലോസ് ഏഞ്ചൽസിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന നൈജീരിയൻ വംശജയായ വിഷ്വൽ ആർട്ടിസ്റ്റാണ് '''എൻജിഡെക അകുനിലി ക്രോസ്ബി''' (ജനനം 1983).<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.wmagazine.com/story/njideka-akunyili-crosby-artist-painter|title=Nigerian Painter Njideka Akunyili Crosby Tells an Afropolitan Story in America|last=Solway|first=Diane|website=W Magazine|language=en|access-date=2019-04-12}}</ref> അകുനിലി ക്രോസ്ബിയുടെ കല "അമേരിക്കയിലെ അവരുടെ ദത്തെടുത്ത വീടും അവരുടെ സ്വദേശമായ നൈജീരിയയും തമ്മിലുള്ള സാംസ്കാരിക ഭൂപ്രദേശത്തെക്കുറിച്ച് ചർച്ചചെയ്യുന്നു. ഈ രണ്ട് ലോകങ്ങളും സ്വായത്തമാക്കുന്നതിലെ വെല്ലുവിളികളെ തുറന്നുകാട്ടുന്ന കൊളാഷും ഫോട്ടോ കൈമാറ്റം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പെയിന്റിംഗുകളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു."<ref name="Smithsonian Dicke Prize">{{cite web|title=Njideka Akunyili Crosby Is the 2014 Winner of the Smithsonian American Art Museum's James Dicke Contemporary Artist Prize|url=https://newsdesk.si.edu/releases/njideka-akunyili-crosby-2014-winner-smithsonian-american-art-museum-s-james-dicke-contempor|website=Smithsonian Newsdesk|publisher=The Smithsonian|accessdate=14 February 2018}}</ref> 2017-ൽ അക്കുനിലി ക്രോസ്ബിക്ക് [[MacArthur Foundation|ജോൺ ഡി ആന്റ് കാതറിൻ ടി. മക്അർതർ ഫൗണ്ടേഷൻ]] എന്നിവയിൽ നിന്ന് [[MacArthur Fellows Program|ജീനിയസ് ഗ്രാന്റ്]] ലഭിച്ചു.<ref name="NPR">{{cite web|last1=Michel|first1=Karen|title=MacArthur 'Genius' Paints Nigerian Childhood Alongside Her American Present|url=https://www.npr.org/2018/01/02/575118490/macarthur-genius-paints-nigerian-childhood-alongside-her-american-present|website=NPR|accessdate=14 February 2018}}</ref> ==ജീവചരിത്രം== 1983-ൽ ജനിച്ച എൻ‌ജിഡെക അക്കുനിലി [[നൈജീരിയ]]യിലെ [[Enugu|എനുഗു]]വിലാണ് വളർന്നത്.<ref name="NAC CV">{{cite web|title=Njideka Akunyili Crosby CV|url=http://www.njidekaakunyili.com/cv|website=Njideka Akunyili Crosby|accessdate=14 February 2018|archive-date=2018-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181126164826/http://www.njidekaakunyili.com/cv|url-status=dead}}</ref><ref name="Phaidon Editors">{{cite book |last1=Phaidon Editors |title=Great women artists |date=2019 |publisher=Phaidon Press |isbn=978-0714878775 |page=28}}</ref> അവർ [[Igbo people|ഇഗ്ബോ]] വംശജയാണ്. ആറ് സഹോദരങ്ങളിൽ ഒരാളായ അകുനിലി ക്രോസ്ബിയുടെ പിതാവ് ഒരു സർജനും അമ്മ നൈജീരിയ സർവകലാശാലയിൽ ഫാർമക്കോളജി പ്രൊഫസറുമായിരുന്നു.<ref name="W Magazine"/> ലാഗോസിലെ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ [[Queen's College, Lagos|ക്വീൻസ് കോളേജ്]] (QC) [[Yaba, Lagos|യാബ]]യിൽ ചേരാൻ പത്ത് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അവർ [[ലാഗോസ്|ലാഗോസിലേക്ക്]] മാറി. അക്കുനിലി ക്രോസ്ബിയേയും സഹോദരങ്ങളേയും വിദേശത്ത് പഠിക്കാൻ പ്രാപ്തരാക്കുന്നതിനായി കുടുംബത്തിന് വേണ്ടി അവളുടെ അമ്മയ്ക്ക് യുഎസ് [[Diversity Immigrant Visa|ഗ്രീൻ കാർഡ് ലോട്ടറി]] ലഭിച്ചു.<ref name="W Magazine">{{cite web|last1=Solway|first1=Diane|title=ToggleWmagazine FASHION BEAUTY CULTURE SUBSCRIBE Njideka Akunyili Crosby - September 2017 - Transcend Nigerian Artist Njideka Akunyili Crosby Is Painting the Afropolitan Story in America|url=https://www.wmagazine.com/story/njideka-akunyili-crosby-artist-painter|website=W Magazine|accessdate=14 February 2018}}</ref> 1999-ൽ<ref name=":4">{{Cite web|title=Njideka Akunyili Crosby on painting cultural collision &m…|url=https://www.sfmoma.org/watch/njideka-akunyili-crosby-on-painting-cultural-collision/|website=www.sfmoma.org|language=en-US|access-date=2020-05-04}}</ref> പതിനാറാമത്തെ വയസ്സിൽ, സഹോദരി ഇജിയോമയ്‌ക്കൊപ്പം വീട് വിട്ട് അമേരിക്കയിലേക്ക് മാറി. ഒരു വർഷം നാഷണൽ സർവീസിനായി നൈജീരിയയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ [[SAT|സാറ്റ്]] പഠനത്തിനായി അമേരിക്കൻ ചരിത്ര ക്ലാസുകൾ എടുത്തു. സേവനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഫിലാഡൽഫിയയിൽ പഠിക്കാനായി അമേരിക്കയിലേക്ക് മടങ്ങി. [[ഫിലാഡൽഫിയ]]യിലെ കമ്മ്യൂണിറ്റി കോളേജിൽ അവർ ആദ്യത്തെ ഓയിൽ പെയിന്റിംഗ് ക്ലാസ് എടുത്തു. അവിടെ ടീച്ചർ ജെഫ് റീഡ് സ്വാർത്ത്മോർ കോളേജിൽ അപേക്ഷിക്കാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.<ref name=":5">{{Cite journal|last=Ando|first=Erica|last2=CROSBY|first2=NJIDEKA AKUNYILI|date=2016|title=Njideka Akunyili Crosby|url=http://www.jstor.org/stable/24878869|journal=BOMB|issue=137|pages=44–54|issn=0743-3204}}</ref> 2004-ൽ [[Swarthmore College|സ്വാത്മോർ കോളേജിൽ]] നിന്ന് ബിരുദം നേടി. അവിടെ മെലോൺ മെയ്സ് അണ്ടർ ഗ്രാജുവേറ്റ് ഫെലോ ആയി കലയും ജീവശാസ്ത്രവും പഠിച്ചു.<ref name="mmuf">{{cite web|title=Swarthmore MMUF Fellow Njideka Akunyili Crosby Named MacArthur Fellow|url=https://www.mmuf.org/news-events/news/swarthmore-mmuf-fellow-njideka-akunyili-crosby-named-macarthur-fellow|website=mmuf.org|publisher=The Andrew W. Mellon Foundation|accessdate=9 April 2018|date=22 October 2017|archive-date=2025-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20250223171804/https://www.mmuf.org/news-events/news/swarthmore-mmuf-fellow-njideka-akunyili-crosby-named-macarthur-fellow|url-status=dead}}</ref> കല പിന്തുടരാൻ തീരുമാനിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഒരു കരിയർ തുടരുന്നതിന് അവർക്ക് പ്രീ-മെഡിക്കൽ ആവശ്യകതകൾ ലഭിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web |last1=Ando |first1=Erica |title=Njideka Akunyili Crosby |url=https://bombmagazine.org/articles/njideka-akunyili-crosby/ |website=Bomb Magazine |accessdate=28 February 2019}}</ref> ഓർഗാനിക് കെമിസ്ട്രി, അഡ്വാൻസ്ഡ് ബയോളജി എന്നീ ക്ലാസുകളേക്കാൾ കൂടുതൽ കലാ ക്ലാസുകൾ ആസ്വദിക്കുന്നതായി മനസിലാക്കുന്നതുവരെ അവർ സ്വാർത്ത്മോറിലെ അവസാനവർഷം വരെ കലയെ പിന്തുടർന്നില്ല.<ref name=":5" /> ഒരു നൈജീരിയൻ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ അനുഭവം പ്രവാസികളിൽ തന്റെ കലയിലൂടെ പറയേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത അവർക്ക് ബോധ്യമായി.<ref name=":5" /> ==അവാർഡുകളും അംഗീകാരങ്ങളും== *2014, സ്മിത്‌സോണിയൻ അമേരിക്കൻ ആർട്ട് മ്യൂസിയത്തിന്റെ ജെയിംസ് ഡിക്കി സമകാലീന കലാ പുരസ്കാരം<ref name="Smithsonian Dicke Prize"/> *2015 ന്യൂ മ്യൂസിയം ഓഫ് കണ്ടംപററി ആർട്ടിൽ നെക്സ്റ്റ് ജനറേഷൻ പുരസ്കാരം<ref name="The Guardian. Exploding" /> *2015 ഹാർലെമിന്റെ വെയ്ൻ ആർട്ടിസ്റ്റ് പുരസ്കാരത്തിലെ സ്റ്റുഡിയോ മ്യൂസിയം.<ref name=":1">{{cite web |last1=Ando |first1=Erica |title=Njideka Akunyili Crosby |url=https://bombmagazine.org/articles/njideka-akunyili-crosby/ |website=Bomb Magazine |date=15 September 2016}}</ref> *2015 ലെ ഫോറിൻ പോളിസിയുടെ മുൻനിര 100 ആഗോള ചിന്തകർ<ref name="Foreign Policy">{{cite web|title=Njideka Akunyili Crosby|url=http://2015globalthinkers.foreignpolicy.com/#!artists/detail/crosby|website=Foreign Policy.com|accessdate=14 February 2018}}</ref> *2015 ജോയ്സ് അലക്സാണ്ടർ വെയ്ൻ ആർട്ടിസ്റ്റ് പുരസ്കാരം<ref name="The Guardian. Exploding" /> *2016 പ്രിക്സ് കാൻസൺ<ref name="The Guardian. Exploding">{{cite web|last1=Heawood|first1=Sophie|title=The Nigerian artist who is exploding the myth of the authentic African experience|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2016/oct/03/nigerian-artist-myth-authentic-african-experience-njideka-akunyili-crosby-harlem-studio-museum|website=The Guardian|accessdate=13 February 2018}}</ref> *2016 ''ഫിനാൻഷ്യൽ ടൈംസ്'' വിമൻ ഓഫ് ദി ഇയർ അവാർഡ്<ref name="Financial Times">{{cite web|title=Who are the FT's Women of 2016?|url=https://www.ft.com/content/4ff0cb62-bc74-11e6-8b45-b8b81dd5d080|website=Financial Times|accessdate=14 February 2018}}</ref> *2016 ഫ്യൂച്ചർ ജനറേഷൻ ആർട്ട് പുരസ്കാരത്തിനായി ഉള്ള ഷോർട്ട്‌ലിസ്റ്റിൽ<ref name="Swarthmore 04">{{cite web|title=Artist Njideka Akunyili Crosby '04 Named a Woman of the Year|url=https://www.swarthmore.edu/news-events/artist-njideka-akunyili-crosby-04-named-a-woman-year|website=Swarthmore College|accessdate=14 February 2018}}</ref> *2016 വിശിഷ്ട പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥി അവാർഡ്, [[Pennsylvania Academy of the Fine Arts|പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ അക്കാദമി ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്]]<ref>{{Cite web|url=https://www.pafa.org/alumni/alumni-awards|title=Alumni Awards|last=|first=|date=|website=Pennsylvania Academy of the Fine Arts|access-date=}}</ref> *2017 [[MacArthur Fellows Program|മാക് ആർതർ ഫെലോസ് പ്രോഗ്രാം]]<ref name="Genius">{{Cite web|url=https://www.macfound.org/fellows/979/|title=MacArthur Foundation|website=www.macfound.org|language=en|access-date=2018-02-24}}</ref> *2019 ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് ഓഫ് ആർട്സ്, സ്വാത്മോർ കോളേജ്<ref name="NAC CV" /> == അവലംബം== {{Reflist|30em}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons category|Njideka Akunyili Crosby}} * [http://njidekaakunyili.com/ Official website] {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നൈജീരിയൻ കലാകാരികൾ]] axzw9b1veniizz6qn3i5437e5qihq88 0 515399 4616104 4461835 2026-04-28T18:35:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616104 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ina Forrest}} {{Infobox sportsperson | name = Ina Forrest | image = | image_size = <!--Only for images narrower than 220 pixels.--> | caption = | headercolor = red | textcolor = white | birth_name = | fullname = | nickname = | nationality = Canadian | citizenship = Canada | birth_date = {{birth date and age|1962|5|25}} | birth_place = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | medaltemplates = {{MedalSport | [[Image:Wheelchair curling pictogram (Paralympics).svg|20px]] [[Wheelchair curling]] }} {{MedalCountry | {{CAN}} }} {{MedalCompetition | [[Wheelchair curling at the Winter Paralympics|Paralympic Games]]}} {{MedalGold | [[2010 Winter Paralympics|2010 Vancouver]] | [[Wheelchair curling at the 2010 Winter Paralympics|Mixed team]] }} {{MedalGold | [[2014 Winter Paralympics|2014 Sochi]]|[[Wheelchair curling at the 2014 Winter Paralympics|Mixed team]] }} {{MedalBronze | [[2018 Winter Paralympics|2018 PyeongChang]] | [[Wheelchair curling at the 2018 Winter Paralympics|Mixed team]] }} {{MedalCompetition | [[World Wheelchair Curling Championships|World Championships]]}} {{MedalGold | [[2009 World Wheelchair Curling Championship|2009 Vancouver]] | Mixed team }} {{MedalGold | [[2011 World Wheelchair Curling Championship|2011 Prague]] | Mixed team }} {{MedalGold | [[2013 World Wheelchair Curling Championship|2013 Sochi]] | Mixed team }} {{MedalSilver | [[2020 World Wheelchair Curling Championship|2020 Wetzikon]] | Mixed team }} | updated = }} 2010, 2014 വർഷങ്ങളിലെ [[Winter Paralympics|വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സുകളിൽ]] [[കാനഡ]]യുടെ ടീമിനായി <ref group="n" name="WCF-WC-MixedGender-00"/>തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വീൽചെയർ കർലറാണ് '''ഇനാ ഫോറസ്റ്റ്''' (ജനനം: 25 മെയ് 1962), രണ്ട് അവസരങ്ങളിലും സ്വർണ്ണ മെഡൽ നേടി.<ref>{{Cite web |url=http://www.ctvolympics.ca/paralympics/sports/curling/newsid=17049.html#canadas+paralympic+curling+team+named |title=CTV |access-date=2020-07-23 |archive-date=2010-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100304132036/http://www.ctvolympics.ca/paralympics/sports/curling/newsid=17049.html#canadas+paralympic+curling+team+named |url-status=dead }}</ref>2009, 2011, 2013 വർഷങ്ങളിൽ [[World Wheelchair Curling Championship|ലോക വീൽചെയർ കർളിംഗ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ]] 3 തവണ സ്വർണം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Canadian Paralympic Committee">{{cite web |title=Ina Forrest &#124; Canadian Paralympic Committee |url=http://games.paralympic.ca/team-canada/ina-forrest |accessdate=16 March 2018 |archive-date=2020-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200723134203/https://games.paralympic.ca/team-canada/ina-forrest |url-status=dead }}</ref>2016 ഫെബ്രുവരിയിൽ [[Canadian Curling Hall of Fame|കനേഡിയൻ കർളിംഗ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ]] അവരെ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref name="Canadian Paralympic Committee"/>ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയിലെ വെർനോൺ കർളിംഗ് ക്ലബിലെ അംഗമാണ്.<ref>[http://www.bclocalnews.com/okanagan_similkameen/vernonmorningstar/news/84272572.html Vernon Morning Star]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ആദ്യകാല കർളിംഗ് കരിയർ== 2004-ൽ വീൽചെയർ കർളിംഗ് ആരംഭിച്ചു. 2004, 2005 വർഷങ്ങളിലെ കനേഡിയൻ ദേശീയ വീൽചെയർ കർളിംഗ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പുകളിൽ [[British Columbia|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ]] വീൽചെയർ കർളിംഗ് ടീമിൽ അംഗമായി വെള്ളി നേടി. 2006-ൽ കനേഡിയൻ വീൽചെയർ കർളിംഗ് ടീമിലേക്ക് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. {{refn|name=WCF-WC-MixedGender-00|group=n|The team is mixed gender, as mandated by the [[World Curling Federation]]'s rules for wheelchair curling.<ref name=WCF-WC-MixedGender-01>{{cite web |url=http://www.worldcurling.org/rules-and-regulations |title=Rules and Regulations |publisher=[[World Curling Federation]] |access-date=19 March 2018 |quote=R13. WHEELCHAIR CURLING ... (h) For WCF wheelchair competitions, each on-ice team must have four players delivering stones and must be {{sic|comprised |hide=y|of}} both genders at all times during games. A team violating this rule will forfeit the game. |archive-url=https://web.archive.org/web/20100312230921/http://www.worldcurling.org/rules-and-regulations |archive-date=12 March 2010 |url-status=dead }}(The quote is from pages 20 and 21 of the pdf file The_Rules_of_Curling_(October_2017).pdf which can be downloaded from the afore-mentioned website.)</ref>}} അതിനുശേഷം 2018-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് അടുത്ത 9 ലോക വീൽചെയർ കർളിംഗ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും (2007 മുതൽ ആരംഭിക്കുന്നു) അടുത്ത 3 വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സിലും (2010 മുതൽ ആരംഭിക്കുന്നു). <ref name="Canadian Paralympic Committee"/>മത്സരിച്ചു. ==ഫലം== {| border="1" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="cccccc" !colspan=4 | [[Winter Paralympics]]<ref name="Canadian Paralympic Committee"/><ref name="IPC2018a">{{cite web |url=https://www.paralympic.org/static/info/PWG2018/resPWG2018/pdf/PWG2018/CUR/PWG2018_CUR_C76A_CURXTEAM4---00000-----------------.pdf |date=15 March 2018 |access-date=15 March 2018 |title=Wheelchair Curling – Mixed – Competition Summary |publisher=[[International Paralympic Committee]]}}</ref> |- ! Finish !! Event !! Year !! Place |- |bgcolor="gold" align="center"| Gold |[[Wheelchair curling]] |[[Wheelchair curling at the 2010 Winter Paralympics|2010]] |{{CAN}} [[Vancouver]] |- |bgcolor="gold" align="center"| Gold |Wheelchair curling |[[Wheelchair curling at the 2014 Winter Paralympics|2014]] |{{RUS}} [[Sochi]] |- |bgcolor="bronze" align="center"| Bronze |Wheelchair curling |[[Wheelchair curling at the 2018 Winter Paralympics|2018]] |{{KOR}} [[Pyeongchang County|Pyeongchang]] |} {| border="1" cellspacing="2" cellpadding="5" style="border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="cccccc" !colspan=4 | [[Image:Wheelchair curling pictogram (Paralympics).svg|20px]] [[World Wheelchair Curling Championships]]<ref name="Canadian Paralympic Committee"/> |- ! Finish !! Event !! Year !! Place |- |align="center"|4 |Wheelchair curling |[[2007 World Wheelchair Curling Championship|2007]] |{{SWE}} [[Sollefteå]] |- |align="center"|4 |Wheelchair curling |[[2008 World Wheelchair Curling Championship|2008]] |{{SUI}} [[Sursee]] |- |bgcolor="gold" align="center"| Gold |Wheelchair curling |[[2009 World Wheelchair Curling Championship|2009]] |{{CAN}} [[Vancouver]] |- |bgcolor="gold" align="center"| Gold |Wheelchair curling |[[2011 World Wheelchair Curling Championship|2011]] |{{CZE}} [[Prague]] |- |align="center" |7<ref name=WWhCC2012a>{{cite web |url=http://www.worldcurling.org/world-wheelchair-curling-championship-2012-medal-games |title=World Wheelchair Curling Championship 2012 Medal Games |publisher=[[World Curling Federation]] |date=25 February 2012 |access-date=16 March 2018 |quote=WWhCC 2012 - Final Standings: ... 7. Canada 3-6* ... * teams are ranked according to their win-loss record against each other at the event. |archive-date=2018-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180316215031/http://www.worldcurling.org/world-wheelchair-curling-championship-2012-medal-games |url-status=dead }}</ref> |Wheelchair curling |[[2012 World Wheelchair Curling Championship|2012]] |{{KOR}} [[Chuncheon]] |- |bgcolor="gold" align="center"| Gold |Wheelchair curling |[[2013 World Wheelchair Curling Championship|2013]] |{{RUS}} [[Sochi]] |- |align="center"| 6<ref name=WWhCC2015a>{{cite web |url=http://wwhcc2015.worldcurling.net/ |title=World Wheelchair Curling Championship 2015 |publisher=[[World Curling Federation]] |year=2015 |access-date=16 March 2018 |quote=Standings ... 6.Canada |archive-date=2019-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190401131824/http://wwhcc2015.worldcurling.net/ |url-status=dead }}</ref> |Wheelchair curling |[[2015 World Wheelchair Curling Championship|2015]] |{{FIN}} [[Lohja]] |- |align="center"| 7 |Wheelchair curling |[[2016 World Wheelchair Curling Championship|2016]] |{{SUI}} [[Lucerne]] |- |align="center"| 5 |Wheelchair curling |[[2017 World Wheelchair Curling Championship|2017]] |{{KOR}} [[Pyeongchang County|Pyeongchang]] |- |align="center"| 10 |Wheelchair curling |[[2019 World Wheelchair Curling Championship|2017]] |{{SCO}} [[Stirling]] |- |bgcolor="silver" align="center"| Silver |Wheelchair curling |[[2020 World Wheelchair Curling Championship|2020]] |{{SUI}} [[Wetzikon]] |} ==കുടുംബം== അവരും ഭർത്താവ് കർട്ടിസും ചെറുകിട ബിസിനസ്സ് ഉടമകളാണ്. അവർക്ക് മൂന്ന് മക്കളുണ്ട്: ഇവാനി, മർലോൺ, കോന്നർ.<ref name="Canadian Paralympic Committee"/> ==അടിക്കുറിപ്പുകൾ== {{reflist|group=n}} ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== *{{CPC profile|ina-forrest}} *{{curlingzone}} [[വർഗ്ഗം:1962-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2014-ലെ വിന്റർ പാരാലിമ്പിക്‌സിലെ മെഡൽ ജേതാക്കൾ]] dtbctax1vulpl4hanzh5mgvlteftf2e 0 520683 4616098 3437636 2026-04-28T18:03:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616098 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Impatiens balfourii}} {{Speciesbox |image = Balsaminaceae - Impatiens balfourii.JPG |taxon = Impatiens balfourii |authority = [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]] |synonyms = * ''Impatiens balfouri'' Hooker fil. * ''Impatiens mathildae'' Chiov. (incl.) * ''Impatiens insignis'' Auct. non DC. * ''Impatiens insubrica'' Beauverd |}} '''ബാൾഫോർ ടച്ച്-മി-നോട്ട്''', '''കശ്മീർ ബൽസം,''' <ref name="BSBI07">{{Cite web|url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls|title=BSBI List 2007|access-date=2014-10-17|publisher=Botanical Society of Britain and Ireland|format=xls|archive-url=https://www.webcitation.org/6VqJ46atN?url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls|archive-date=2015-01-25}}</ref> '''പാവപ്പെട്ടവന്റെ ഓർക്കിഡ്''' എന്നീ സാധാരണ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, [[ഇംപേഷ്യൻസ്]] ജനുസ്സിലെ ഒരു ഇനമാണ് '''ഇംപേഷ്യൻസ് ബാൽഫൗറി'''. ഇത് [[ബൾസാമിനേസീ|ബൽസാമിനേസി]] കുടുംബത്തിൽ [[ബൾസാമിനേസീ|പെടുന്നു]] . == പദോൽപ്പത്തി == [[Latin|ലാറ്റിൻ]] നാമമായ ''ഇംപേഷ്യൻസ് എന്നതിന്റെ'' അർത്ഥം "അക്ഷമ" അല്ലെങ്കിൽ "അസഹിഷ്ണുത" എന്നാണ്. ഇത് കായ്കളുടെ [[Dehiscence (botany)|സ്ഫോടനാത്മക വിഘടനത്തെ]] സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[വിത്തുവിതരണം|വിത്തുവിതരണത്തിനുള്ള]] ഒരു മാർഗമാണ് ചെറിയ സ്പർശത്തിൽത്തന്നെയുള്ള പൊട്ടിത്തെറിക്കൽ. [[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്|സ്കോട്ടിഷ്]] [[സസ്യശാസ്ത്രം|സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ]] [[Isaac Bayley Balfour|ഐസക് ബെയ്‌ലി ബാൽഫോർ]] (1853-1922) നെ ബഹുമാനാർത്ഥം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഈ നാമകരണം.<ref>Hooker, J.D. (1903) in ''Curtis's Botanical Magazine''. vol. 129 tab. 7878</ref> == വിവരണം == 120 സെന്റീമീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന [[ഏകവർഷി|വാർഷിക]] [[ഓഷധി|സസ്യമാണിത്]]. ഇതിന്റെ തണ്ട് ചുവപ്പുകലർന്നതും വരയുള്ളതും വളരെ ശാഖകളുള്ളതുമാണ്. സാധാരണയായി 4 മുതൽ 8 വരെ പൂക്കൾ വഹിക്കുന്ന ഒരു [[റെസീം|റസീമാണ്]] [[പൂങ്കുല|പൂങ്കുലകൾ]] . പൂവ് ഏകദേശം 2 സെന്റീമീറ്റർ വലിപ്പമുണ്ട്. അതിന്റെ വെളുത്ത [[വിദളം|വിദളങ്ങളിലൊന്ന്]] നീളമുള്ളതും നേർത്തതുമാണ്. മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള പിങ്ക് ദളങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. == പുനരുൽപാദനം == പുഷ്പങ്ങൾ ഹെർമാഫ്രോഡൈറ്റ് ആണ്, അവ [[ഹമ്മിങ് ബേഡ്|ഹമ്മിംഗ് ബേർഡ്സ്]] വഴി, അല്ലെങ്കിൽ, [[ഷട്പദപരാഗണം|പ്രാണികളാൽ പരാഗണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു]]. ജൂലൈ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെ പൂവിടൽ നീളുന്നു. {{Convert|20|mm}} ) അരോമിലമായ കാപ്സൂളുകളാണ് പഴങ്ങൾ. കായ്കൾ പൊട്ടിത്തെറിച്ച് വിത്തുകൾ 6 മീറ്റർ (20 അടി) അകലെവരെ വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. == ആവാസ കേന്ദ്രം == നദീതീരങ്ങളിലും റോഡരികുകളിലും തരിശുഭൂമികളിലും ചെടി കാണപ്പെടുന്നു. തണുത്തതും ഈർപ്പമുള്ളതുമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇത് വളരുന്നു. 5,000 മുതൽ 6,000 അടി വരെ ഉയരമുള്ള പർവതങ്ങളിലും വളരുന്നു.<ref name="pp">Peirce, P. & D. Goldberg. [https://books.google.com/books?id=b6VKo5W9KmYC&pg=PA75&lpg=PA75&dq=impatiens+balfourii&source=bl&ots=kdFIIeYYOe&sig=rj_12rAND6wQyGWYnDfuaWZR4S0&hl=en&ei=K3pnSv3gCdT_lQeXxL2LAg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6 ''Wildly Successful Plants: Northern California'']. Sasquatch Books. 2004. 75-77.</ref> ഇതിനെ, ഒരു [[അലങ്കാരച്ചെടി|അലങ്കാരച്ചെടിയായും]] വളർത്താറുണ്ട്. [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലും]] [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യു‌.എസ്]]. പസഫിക് തീരത്തും [[വിസ്കോൺസിൻ|വിസ്കോൺ‌സിനിലും]]<ref>[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=IMBA2 USDA Plants Profile]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഉദ്യാനങ്ങളിൽ ഇത് വളരുന്നതായി കാണാം.<ref>{{Cite web |url=http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=IMBA2 |title=USDA Plants Profile |access-date=2020-08-31 |archive-date=2022-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220119054310/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=IMBA2 |url-status=dead }}</ref> == ഗാലറി == <gallery> പ്രമാണം:Impatiens balfourii Dordogne.jpg|ചെടി പ്രമാണം:Balsaminaceae - Impatiens balfourii-2.JPG|പുഷ്പം പ്രമാണം:Impatiens balfourii - in Hungary No2.jpg|പുഷ്പത്തിന്റെ നീണ്ട വിദളം പ്രമാണം:Balsamine de balfour graine.JPG|വിത്തുകൾ പ്രമാണം:Balsaminaceae - Impatiens balfourii-3.JPG|ഇല </gallery> == കുറിപ്പുകൾ == {{Reflist}} == അവലംബം == * പിഗ്നാട്ടി, എസ്. ''ഫ്ലോറ ഡി ഇറ്റാലിയ'' . എഡാഗ്രിക്കോൾ. 1982. * ടുട്ടിൻ, ടിജി, മറ്റുള്ളവർ. ''ഫ്ലോറ യൂറോപിയ'', രണ്ടാം പതിപ്പ്. 1993. {{Wikispecies}} {{commonscat}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?1986,1987,1988 ജെപ്‌സൺ മാനുവൽ ചികിത്സ] * [https://www.biolib.cz/en/taxon/id3590/ ബയോലിബ്] [[വർഗ്ഗം:ഇംപേഷ്യൻസ്]] 521lelyo53sifpgb5q3vrb8epzpowne 0 522310 4616218 4545216 2026-04-29T07:59:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616218 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} [[ജീവശാസ്ത്രം|ജീവശാസ്ത്രത്തിൽ]], [[സസ്യം|സസ്യങ്ങൾ]], [[ജന്തു|മൃഗങ്ങൾ]], [[ജീവാശ്മം|ഫോസിലുകൾ]], [[സൂക്ഷ്മജീവി|സൂക്ഷ്മാണുക്കൾ]], [[പരാഗരേണു|പരാഗരേണുക്കൾ]] എന്നിവ പോലുള്ള ജൈവശാസ്ത്രപരമായ വസ്തുക്കളെ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്ന അച്ചടിച്ചതോ അല്ലെങ്കിൽ കമ്പ്യൂട്ടർ സഹായത്തോടെയുള്ള ഉപകരണമോ ആണ് ഒരു '''ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ കീ'''. [[രോഗം|രോഗങ്ങൾ]],മണ്ണിന്റെ തരം, [[ധാതു|ധാതുക്കൾ]], അല്ലെങ്കിൽ [[പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം|പുരാവസ്തുക്കൾ]], [[നരവംശശാസ്ത്രം|നരവംശശാസ്ത്രപരമായ]] കരകൗശലവസ്തുക്കൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള വിവിധതരം വസ്തുക്കളെ തിരിച്ചറിയാൻ ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ കീകളെ മറ്റ് ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക മേഖലകളിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു.{{citation needed|date=May 2009}}   പരമ്പരാഗതമായി തിരിച്ചറിയൽ കീകൾ സാധാരണയായി '''സിംഗിൾ ആക്സസ് കീകളുടെ''' രൂപമാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ''തിരിച്ചറിയൽ ഘട്ടങ്ങളുടെ'' ഒരു നിശ്ചിത ശ്രേണി വാഗ്ദാനം ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതായത് ഓരോ ഘട്ടത്തിലും വിപരീതസ്വഭാവത്തോടെയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകും, ഓരോ ഘട്ടത്തിലും നാം തെരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഉത്തരമാണ് തുടർന്നു വരുന്ന ഘട്ടത്തെ നിർണ്ണയിക്കുന്നു. ഓരോ ഘട്ടത്തിലും വിപരീതസ്വഭാവമുള്ള ഒരു ജോഡി ചോദ്യം മാത്രമേ ഉള്ളൂ എങ്കിൽ ആ കീയെ, '''dichotomous''' എന്നാണ് പറയുന്നു, അനേകം ജോഡി ചോദ്യങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ കീയെ '''polytomous''' എന്നു പറയാം. ആധുനിക രീതിയിലുള്ള '''മൾട്ടി-ആക്സസ്''' അല്ലെങ്കിൽ '''സംവേദനാത്മക''' കീകൾ തിരിച്ചറിയൽ ഘട്ടങ്ങളേയും അവയുടെ ക്രമത്തേയും സ്വതന്ത്രമായി തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്. == ഇതും കാണുക == * ക്രിപ്റ്റിക് സ്പീഷീസ് കോംപ്ലക്സ് * [[ജൈവവർഗ്ഗീകരണശാസ്ത്രം|ശാസ്ത്രീയ വർഗ്ഗീകരണം]] * സിംഗിൾ ആക്‌സസ് കീ * മൾട്ടി ആക്സസ് കീ == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://www.herbarium2.lsu.edu/grass2/ HTML 5 ഉള്ള ലൂസിയാന 2013 വി 3 ന്റെ പുല്ലുകളിലേക്ക് വിഷ്വൽ, ടച്ച്, വിവർത്തനം ചെയ്യാവുന്ന ജനറിക് ഐഡന്റിഫിക്കേഷൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121181750/http://www.herbarium2.lsu.edu/grass2/ |date=2013-01-21 }} * [https://web.archive.org/web/20120629151733/http://www.eti.uva.nl/products/linnaeus.php ലിന്നേയസ് II - സംവേദനാത്മക തിരിച്ചറിയലും വിവരണാത്മക ഡാറ്റ മാനേജുമെന്റ് സോഫ്റ്റ്വെയറും] * [http://www.xper3.fr എക്സ്പർ 3 - ഓൺലൈൻ സംവേദനാത്മക തിരിച്ചറിയലും സഹകരണ പതിപ്പ് ഉപകരണവും] * [https://web.archive.org/web/20110721001541/http://lis-upmc.snv.jussieu.fr/lis/?q=en%2Fresources%2Fsoftware%2Fxper2 എക്സ്പർ 2 - ഇന്ററാക്ടീവ് ഐഡന്റിഫിക്കേഷനും വിവരണാത്മക ഡാറ്റ മാനേജുമെന്റ് സോഫ്റ്റ്വെയറും] * [http://www.identificationkey.fr തിരിച്ചറിയൽ കീ വെബ് സേവനം] * [http://delta-intkey.com/www/interactivekeys.htm സംവേദനാത്മക കീകളുടെ തത്വങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130503203412/http://delta-intkey.com/www/interactivekeys.htm |date=2013-05-03 }} * [http://delta-intkey.com/www/idprogs.htm സംവേദനാത്മക തിരിച്ചറിയലിനും വിവരങ്ങൾ വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനുമുള്ള പ്രോഗ്രാമുകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130414233318/http://delta-intkey.com/www/idprogs.htm |date=2013-04-14 }} * [http://www.lucidcentral.org/ ലൂസിഡ് - ഇന്ററാക്ടീവ് ഐഡന്റിഫിക്കേഷനും ഡയഗ്നോസ്റ്റിക്സ് കീ സോഫ്റ്റ്വെയറും] * [https://web.archive.org/web/20140224105505/http://palachi.com/ വിൻഡോസ് 7.0 നായുള്ള ബയോബേസ് - ബാക്ടീരിയയുടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സഹായത്തോടെയുള്ള തിരിച്ചറിയൽ] * [http://www.discoverlife.org/ ജീവിതം കണ്ടെത്തുക - സംവേദനാത്മക ഗൈഡുകളും സ online ജന്യ ഓൺലൈൻ ഗൈഡ് വികസന സ്ഥലവും] * റോയൽ എൻ‌ടോമോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ലണ്ടൻ [https://web.archive.org/web/20070407001105/http://www.bioimages.org.uk/html/B147338.HTM കീകളെക്കുറിച്ചുള്ള ബയോ ഇമേജസ്] അഭിപ്രായങ്ങൾ * [http://dmitriev.speciesfile.org/index.asp ഡിമിട്രീവ് ഇന്ററാക്ടീവ് കീകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200715143646/http://dmitriev.speciesfile.org/index.asp |date=2020-07-15 }} * [http://drawwing.org/dkey ഡികെ - ദ്വിമാന ടാക്സോണമിക് കീകളുടെ എഡിറ്റർ] [[വർഗ്ഗം:വർഗ്ഗീകരണം (ജീവശാസ്ത്രം)]] [[വർഗ്ഗം:സസ്യവർഗ്ഗീകരണം]] j2dn01rnul7fyctx8376jim0f0td2df 1 524205 4616213 3762190 2026-04-29T07:12:10Z Rajuareraju 217061 /* 'രക്തസാക്ഷി' എന്ന പദപ്രയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4616213 wikitext text/x-wiki ==പകർപ്പവകാശലംഘനം== {{ping | Vijayanrajapuram}} ഈ ലേഖനത്തിൻ്റെ ആദ്യമുണ്ടായിരുന്ന രൂപം പകർപ്പവകാശ ലംഘനമാണ്. കുറെയൊക്കെ മാറ്റിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മുഴുവൻ വീണ്ടും വായിച്ച് നോക്കി തിരുത്തി എഴുതേണ്ടി വരും. ആദ്യം എഴുതിയതിൽ നല്ലൊരു ശതമാനം മനോരമ വാരാന്തപ്പതിപ്പിലും മറ്റ് വാർത്തകളിലും വന്നതാണ് ([http://muthapan.blogspot.com/2007/02/blog-post_28.html?m=1 ഇത് കാണുക]). ആദ്യം എഴുതിയ ആൾക്ക് പകർപ്പവകാശ ലംഘനത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു മുന്നറിയിപ്പ് കൂടി നൽകുന്നത് നന്നായിരിക്കും. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 04:46, 12 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) :{{കൈ}}--[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 07:48, 12 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) *ഐപി ഉപയോക്താവാണ് ലേഖനം തുടങ്ങിയത്. --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:03, 12 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) അഡ്മിൻ ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കുക, "വേലായുധ പണിക്കർ തീയർ ആണ് ഈഴവരല" എന്ന വാചകം തലക്കെട്ടിന്റെ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത് ഈ പേജിൻറെ ആധികാരികത തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാൻ കാരണമായേക്കും. ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധ പണിക്കരുടെ നാട് പണ്ടത്തെ തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഭാഗമായ കാർത്തികപ്പള്ളിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്നു തലമുറകൾക്കു മുൻപുള്ള പൂർവികർ കാർത്തികപള്ളി ഭാഗത്തു നിന്നുള്ള ഈഴവരാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ പിൻഗാമികളും ഈഴവരാണ്. പിന്നെ എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് "വേലായുധ പണിക്കർ തീയർ ആണ് ഈഴവരല" എന്ന വാചകം തലക്കെട്ടിന്റെ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. ഇത് ശുദ്ധമായ നുണ പ്രചാരണമാണ്. ദയവായി ഇത്തരത്തിലുള്ള തെറ്റായ പരാമർശങ്ങൾ ചെയ്തു ഈ പേജിന്റെ ആധികാരികത ഇല്ലാതാക്കരുത്. ~~ Manavelil == "വേലായുധ പണിക്കർ തീയർ ആണ് ഈഴവരല" എന്ന വാചകം തലക്കെട്ടിന്റെ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത് == അഡ്മിൻ ദയവായി ശ്രദ്ധിക്കുക, "വേലായുധ പണിക്കർ തീയർ ആണ് ഈഴവരല" എന്ന വാചകം തലക്കെട്ടിന്റെ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത് ഈ പേജിൻറെ ആധികാരികത തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടാൻ കാരണമായേക്കും. ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധ പണിക്കരുടെ നാട് പണ്ടത്തെ തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഭാഗമായ കാർത്തികപ്പള്ളിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്നു തലമുറകൾക്കു മുൻപുള്ള പൂർവികർ കാർത്തികപള്ളി ഭാഗത്തു നിന്നുള്ള ഈഴവരാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ പിൻഗാമികളും ഈഴവരാണ്. പിന്നെ എന്ത് അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് "വേലായുധ പണിക്കർ തീയർ ആണ് ഈഴവരല" എന്ന വാചകം തലക്കെട്ടിന്റെ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. ഇത് ശുദ്ധമായ നുണ പ്രചാരണമാണ്. ദയവായി ഇത്തരത്തിലുള്ള തെറ്റായ പരാമർശങ്ങൾ ചെയ്തു ഈ പേജിന്റെ ആധികാരികത ഇല്ലാതാക്കരുത്. ~~ Manavelil [[ഉപയോക്താവ്:Manavelil|Manavelil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manavelil|സംവാദം]]) 08:20, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) == 'രക്തസാക്ഷി' എന്ന പദപ്രയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ച == ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധ പണിക്കരെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ലേഖനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ 'കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യ രക്തസാക്ഷി' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ നിഷ്പക്ഷമായ വീക്ഷണകോൺ (Neutral Point of View - NPOV) എന്ന നയത്തിന് വിരുദ്ധമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. ഈ ലേഖനത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് നൽകിയിരിക്കുന്ന വിവരണം താഴെ പറയുന്നതാണ്: ''"1874 ജനുവരി മൂന്നിന്... കൊല്ലത്തേക്ക് പോകുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യവസായിക ശത്രുക്കൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്തത സാഹചാരിയും പിന്നീട് മതം മാറിയ കിട്ടന്റെ സഹായത്തോടെ വധിച്ചു."'' ഒരു വ്യക്തി ഒരു പൊതു ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടി അല്ലെങ്കിൽ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന് വേണ്ടി ജീവൻ ബലിയർപ്പിക്കുന്നതിനെയാണ് 'രക്തസാക്ഷിത്വം' എന്ന് പൊതുവായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇവിടെ നൽകിയിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം, ഇത് ഒരു വ്യക്തിപരമായ ശത്രുതയുടെയോ, ബിസിനസ്സ് താൽപ്പര്യങ്ങളുടെയോ ഭാഗമായി നടന്ന കൊലപാതകമാണ്. അതിനാൽ 'രക്തസാക്ഷി' എന്ന പ്രയോഗം വസ്തുതാപരമായി ശരിയല്ല. ഇനി ഏതെങ്കിലും വ്യക്തിയോ പ്രസ്ഥാനമോ വിഗ്രഹവൽക്കരണത്തിന്റെയോ സ്വാർത്ഥ താൽപര്യതിന്റെയോ ഭാഗമായി പ്രസ്തുത വ്യക്തി രക്തസാക്ഷി ആണെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട് എങ്കിൽ തന്നെ, വിക്കിപീഡിയയിൽ ബയസ് ഇല്ലാത്ത ഫാക്ട്സ് മാത്രമേ വരാൻ പാടൂ. ലേഖനത്തിന്റെ നിഷ്പക്ഷത നിലനിർത്താനായി ഈ പ്രയോഗം മാറ്റി, അദ്ദേഹം 'കൊല ചെയ്യപ്പെട്ടു' അല്ലെങ്കിൽ 'വധിക്കപ്പെട്ടു' എന്ന് വസ്തുതകൾക്കനുസൃതമായി തിരുത്തണമെന്ന് ഞാൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Rajuareraju|Rajuareraju]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Rajuareraju|സംവാദം]]) 07:12, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) hetdw3bn63jyy6cjrj250uhjw7lntmn 0 526287 4616076 4460544 2026-04-28T17:05:36Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616076 wikitext text/x-wiki {{Delete}} {{prettyurl|Arlete Bombe}} {{Infobox person | name = ആർലെറ്റ് ഗിൽ‌ഹെർമിന വിൻസെന്റ് ബോംബെ | image = | image_size = | caption = | birth_name = ആർലെറ്റ് ഗിൽ‌ഹെർമിന ബോംബെ | birth_date = | birth_place = [[Mozambique|മൊസാംബിക്ക്]] | nationality = മൊസാംബിക്കൻ | occupation = [[നടി]] | years_active = | children = | spouse = | known_for = {{hlist |''[[Redemption (2019 film)|Redemption (''Resgate'')]]'' |''Wiwanana'' (2017)}} | website = }} [[മൊസാംബിക്ക്|മൊസാംബിക്കൻ]] നടിയാണ് '''ആർലെറ്റ് ഗിൽ‌ഹെർമിന "ഗില്ലെർമിന" വിൻസെന്റ് ബോംബെ''' (ജനനം 1983).<ref>{{Cite web |url=http://en.ilteatrofabene.it/arlete-guilhermina-vicente-bombe/ |title=<ARLETE GUILHERMINA VICENTE BOMBE> THE PROTAGONISTS |publisher=Il Teatro Fa Bene |access-date=November 11, 2020 |archive-date=2019-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190118052815/http://en.ilteatrofabene.it/arlete-guilhermina-vicente-bombe/ |url-status=dead }}</ref> == കരിയർ == 2017-ൽ, ഇക്കോപോ പാറ്റിയർനോയുടെ ഡോക്യുമെന്ററി, വിവാനാനയിൽ സഫീന അൻസുമാനെ അലി, അഗോസ്റ്റിനോ മൈക്കോ ചിപുല തുടങ്ങിയവർക്കൊപ്പം അവർ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=https://m.imdb.com/title/tt8184604/ |title=Wiwanana (2017) |publisher=[[IMDb]] |access-date=November 11, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.filmitalia.org/p.aspx?t=film&l=en&did=107283 |title=Wiwanana |publisher=Instituto Luce |access-date=November 11, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://en.ilteatrofabene.it/ |title=The Film {{!}} Wiwanana |publisher=Il Teatro Fa Bene |access-date=November 11, 2020 |archive-date=2020-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112194239/http://en.ilteatrofabene.it/ |url-status=dead }}</ref>മിക്കി ഫോൺസെക്കയുടെ 2019 ലെ അവാർഡ് നേടിയ ചിത്രമായ [[Redemption (2019 film)|റിഡംപ്ഷൻ]] ([[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസിലെ]] "റെസ്ഗേറ്റ്") ലും അവർ അഭിനയിച്ചു. ഗിൽ അലക്സാണ്ടർ, ലക്വിനോ ഫോൺസെക്ക, ടോമാസ് ബീ, റാച്ചൈഡ് അബുൾ, കാൻഡിഡോ ക്വെംബോ എന്നിവരും ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=https://www.netflix.com/ng/title/81273165?preventIntent=true |title=Redemption |publisher=[[Netflix]] |access-date=November 11, 2020 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://m.imdb.com/title/tt8870574/?ref_=m_nm_knf_i1 |title=Redemption (2019) |publisher=[[IMDb]] |access-date=November 11, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nyfa.edu/film-school-blog/new-york-film-academy-alum-mickey-fonsecas-sells-award-winning-film-resgate-to-netflix/ |title=New York Film Academy Alum Mickey Fonseca’s Sells Award-Winning Film ‘Resgate’ to Netflix |publisher=New York Film Academy |access-date=November 11, 2020}}</ref>റിഡംപ്ഷൻ എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് [[15th Africa Movie Academy Awards|15-ാമത് ആഫ്രിക്ക മൂവി അക്കാദമി അവാർഡുകളിൽ]] (എ.എം.എ.എ) ഒരു സപ്പോർട്ടിംഗ് റോൾ വിഭാഗത്തിൽ മികച്ച നടിക്കുള്ള എ.എം.എ.എ 2019 അവാർഡിന് നാമനിർദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://africine.org/analyse/amaa-2019-the-nominees/14762 |title=AMAA 2019, the nominees {{!}} The ceremony is scheduled on the 27th of October 2019 in Lagos, Nigeria |last=Dia |first=Thierno Ibrahima |date=September 19, 2019 |publisher=Africine |access-date=November 11, 2020 |archive-date=2020-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201114080908/http://africine.org/analyse/amaa-2019-the-nominees/14762 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ghgossip.com/african-movie-academy-awards-amaa-releases-full-nominees-ghana-gets-11-nominations/ |title=African Movie Academy Awards (AMAA) Releases Full Nominees- Ghana Gets 11 Nominations |author=GABS |date=December 15, 2019 |publisher=GhGossips |access-date=November 11, 2020 |archive-date=2021-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211106063857/https://www.ghgossip.com/african-movie-academy-awards-amaa-releases-full-nominees-ghana-gets-11-nominations/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.theculturenewspaper.com/amaa-returns-to-lagos-for-15th-annual-academy-awards/ |title=AMAA returns to Lagos for 15th Annual Academy Awards |last=Akanbi |first=Yinka |date=October 25, 2019 |publisher=TCN |access-date=November 11, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://theportcitynews.com/2019/10/28/see-the-full-list-of-amaa-2019-winners/ |title=See The Full List Of AMAA 2019 Winners |date=October 28, 2019 |publisher=TPCN |access-date=November 11, 2020 |archive-date=2020-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201120050130/https://theportcitynews.com/2019/10/28/see-the-full-list-of-amaa-2019-winners/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://tellerafrica.com/amaa-africa-movie-academy-awards-2019/ |title=AMAA: Africa Movie Academy Awards 2019 |date=October 24, 2019 |publisher=Teller Africa |access-date=November 11, 2020 |archive-date=2020-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201119052519/https://tellerafrica.com/amaa-africa-movie-academy-awards-2019/ |url-status=dead }}</ref> == ഫിലിമാറ്റോഗ്രാഫി == {| class="wikitable" ! style="background:#B0C4DE;" | വർഷം ! style="background:#B0C4DE;" | സിനിമ ! style="background:#B0C4DE;" | കഥാപാത്രം ! style="background:#B0C4DE;" | കുറിപ്പുകൾ ! style="background:#B0C4DE;" | Ref. |- | 2019 | ''[[Redemption (2019 film)|റിഡംപ്ഷൻ(''Resgate'')]]'' | Actress (''Mia'') | Drama | |- | 2017 | ''വിവാനാന'' | Actress (Self) | ഡോക്യുമെന്ററി | |} ==അംഗീകാരം== {|class="wikitable" !Year !Event !Prize !Recipient !Result |- | 2019 | [[15th Africa Movie Academy Awards|AMAA]] | ''Award For Best Actress in a Supporting Role'' | Herself | {{Nominated}} |} ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [https://m.imdb.com/name/nm9721513/ Arlete Guillermina Bombe] on [[IMDb]] * [https://flixable.com/actor/?name=Arlete+Bombe Arlete Bombe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201118061920/https://flixable.com/actor/?name=Arlete+Bombe |date=2020-11-18 }} on Flixable * [https://mubi.com/cast/arlete-guillermina-bombe Arlete Guillermina Bombe] on Mubi [[വർഗ്ഗം:മൊസാംബിക്കൻ അഭിനേതാക്കൾ]] ncxdbbcnoyzsph96vdwn3qotwlkko74 0 528855 4616154 3490641 2026-04-29T00:29:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616154 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ഉറിയടി | image = | alt = | caption = | film_name = ഉറിയടി | director = എ.ജെ. വര്ഗീസ് | producer = നൈസാം സലാം, സുധീഷ് ശങ്കര്, രാജേഷ് നാരായണന് | screenplay = ദിനേഷ് ദാമോദര് | starring = [[ശ്രീനിവാസൻ]]<br>[[സിദ്ദീഖ്]]<br>[[വിനീത് മോഹന്]]<br>[[ബൈജു സന്തോഷ്]]<br>[[അജു വര്ഗീസ്]] | narrator = | music = ഇഷാന് ദേവ് | cinematography = ജെമീന് ജെ അയ്യനത് | editing = കാര്ത്തിക് ജോഗേഷ് | studio = ഫ്രണട്സ് ഫിലീംസ് <br> ഫിഫ്റ്റി സിക്സ് സിനിമാസ് | distributor = സില് വര് സ്കൈ പ്രൊടക്ഷന്സ് | released = {{Film date|df=yes|2020|01|17|}} | runtime = 136 minutes | country = {{flag|India}} | language = [[മലയാളം]] | budget = 3.5 കോടി | gross = }} എ.ജെ. വർഗ്ഗീസ് സംവിധാനം ചെയ്ത 2020 ലെ ഇന്ത്യൻ [[മലയാളം|മലയാള-]] ലാംഗ്വേജ് കോമഡി ത്രില്ലർ ചിത്രമാണ് ഉറിയടി. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/uriyadi-song-thumbapoo-chottil-has-a-festive-beat/articleshow/71023995.cms|title=Uriyadi song Thumbapoo Chottil has a festive beat|date=7 September 2019|publisher=[[The Times of India]]}}</ref> ചിത്രത്തിൽ [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]], വിനീത് മോഹൻ, [[ബൈജു (നടൻ)|ബൈജു സന്തോഷ്]], [[അജു വർഗ്ഗീസ്|അജു വർഗീസ്]] തുടങ്ങിയവർ അഭിനയിക്കുന്നു. കാർത്തിക് ജോഗേഷ് എഡിറ്റിങ്ങും, ഛായാഗ്രഹണം ജെമിൻ ജെ അയ്യാനെത്തും, ഒറിജിനൽ സ്‌കോറ് ശബ്‌ദട്രാക്കും ഇഷാൻ ദേവും നിർവ്വഹിച്ചു . <ref name="pro">{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/movies-uriyadi-character-poster-released-n-144541.html|title='സമാധാനത്തോടെ അഴിമതി നടത്താൻ ഈ ജനം സമ്മതിക്കില്ല'; ഇത് ഉറിയടി|date=29 July 2019|publisher=[[News 18]]}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/movies-heres-the-onam-special-from-uriyadi-movie-team-mm-155999.html|title=ഓണത്തിന് ഉറിയടിയും ഓണപ്പാട്ടും, നല്ല കോമ്പിനേഷനല്ലേ?|date=7 September 2019|publisher=[[News 18]]}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2020 ജനുവരി 17 നാണ് ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്തത്. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/uriyadi/movie-review/73323922.cms|title=Uriyadi Movie Review: A thriller marred by comedy|access-date=12 March 2020|website=Times of India}}</ref> * [[ശ്രീനിവാസൻ]] * [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]] * രാഹുൽ ആയി വിനീത് മോഹൻ * മത്തായി ആയി [[ബൈജു (നടൻ)|ബൈജു സന്തോഷ്]] * [[അജു വർഗ്ഗീസ്|അംബുലിയായി അജു വർഗ്ഗീസ്]] * [[ഇന്ദ്രൻസ്|പഞ്ചവർണക്ഷരൻ]] പിള്ളയായി [[ഇന്ദ്രൻസ്]] * [[പ്രേം കുമാർ]] മന്ത്രിയായി * [[ബിജുക്കുട്ടൻ|ബിജുകുട്ടൻ]] * സുധി കൊപ്പ * [[ശ്രീജിത്ത് രവി]] * ബവാനി അമ്മയായി [[സേതു ലക്ഷ്മി]] * [[ആര്യ സതീഷ് ബാബു|ആര്യ]] * [[മാനസ രാധാകൃഷ്ണൻ|മനസ രാധാകൃഷ്ണൻ]] * [[ശ്രീലക്ഷ്മി|കവിതയായി ശ്രീലക്ഷ്മി]] * ഉത്തമൻ ആയി അസീസ് നെദുമാങ്ങാട് പ്രിൻസിപ്പൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫി 2018 നവംബർ 30 ന് [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] പോലീസ് ആസ്ഥാനത്ത് ആരംഭിച്ചു. <ref name="pro"/> <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/movies-uriyadi-movie-starts-rolling-61245.html|title=ഉറിയടി ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു|date=30 November 2018|publisher=[[News 18]]}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == പ്രമോഷനും റിലീസും == [[ഫഹദ് ഫാസിൽ]] 2019 സെപ്റ്റംബർ 16 ന് യൂട്യൂബിൽ ടീസർ പുറത്തിറക്കി <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/movies-heres-the-onam-special-from-uriyadi-movie-team-mm-155999.html|title=‘30 സെക്കൻഡ് തരൂ സാർ’; ചിരി പൊട്ടിച്ച് ഉറിയടി ടീസർ|date=17 September 2019|publisher=[[News 18]]}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ചിത്രത്തിന്റെ ട്രെയിലർ മനോരമ മ്യൂസിക് സോംഗ്സ് 2020 ജനുവരി 12 ന് സമാരംഭിച്ചു. <ref>{{Cite video|url=https://youtube.com/watch?v=uGKMfkU1nfQ|title=URIYADI Official Trailer - A J Varghese - FFF & Fifty Six Cinemas|publisher=YouTube|date=12 January 2020}}</ref> ==അവലംബംങ്ങൾ== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] o2si1qvf7hu2kd6n6lctw8cd1ol6ptw 0 539760 4616079 4543013 2026-04-28T17:15:28Z Malikaveedu 16584 4616079 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox officeholder | name = സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ | alma_mater = | spouse = | birth_place = [[Kerala]] | birth_date = 10th October 1966 | party = [[Kerala Congress (M)]] | source = | footnotes = | website = | termend = | native_name = | termstart = May 2021 | assembly = Kerala Legislative | constituency_AM = [[Poonjar (State Assembly constituency)|Poonjar]] | caption = | alt = | image_size = | image = | children = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] പ്രവർത്തകനും [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ മണ്ഡലത്തിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-assembly-election-2021-results-winners-statistics-in-graphics.html|title=സെഞ്ചുറിക്കരികിൽ എൽഡിഎഫ്; ഇതാണ് നമ്മുടെ 140 എംഎൽഎമാർ {{!}} ഗ്രാഫിക്‌സ്|access-date=2021-05-03|language=ml}}</ref> ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനുമാണ് '''സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ'''. [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-ലെ അസംബ്ലി തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[കേരള ജനപക്ഷം|കേരള ജനപക്ഷത്തിലെ]] [[പി.സി. ജോർജ്ജ്|പി.സി. ജോർജ്ജിനെ]] 16,817 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്. == അവലംബം == {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ}} [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] pcmv9vo5b9iyt3zi8n594644fs50y8e 0 540626 4616153 4589571 2026-04-29T00:11:14Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616153 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = U. C. Chaturvedi | image = | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1939|3|2}} | birth_place = [[Unnao]], [[Uttar Pradesh]], India | death_date = | death_place = | residence = [[Lucknow]], Uttar Pradesh, India | nationality = [[Indian nationality|Indian]] | fields = {{ublist | [[Virology]] | [[Immunology]] | [[Medical microbiology]] }} | workplaces = {{ublist | [[King George's Medical University]] | [[Indian Institute of Toxicology Research]] | [[Bharat Immunologicals and Biologicals Corporation]] | [[Kuwait University]] }} | alma_mater = {{ublist | Government Inter College, Etawah | [[King George's Medical University]] | [[National Institute of Virology]] }} | doctoral_advisor = {{ublist | T. Ramchandra Rao | [[Thomas Henry Flewett]] | Peter Wildy | F. Lehmann-grube }} | doctoral_students = | known_for = Studies on [[Dengue virus]] infection | awards = {{ublist| 1969&nbsp;[[Indian Council of Medical Research|ICMR]] Shakuntala Amirchand Prize | 1979&nbsp;[[Indian Council of Medical Research|ICMR]] J. B. Srivastava Award | 1981&nbsp;[[Shanti Swarup Bhatnagar Prize]] | 1989&nbsp;[[King George Medical University, Lucknow|KGMU]] Best Teacher Award | 1990&nbsp;[[National Institute of Immunology, India|NII]] Senior Scientist Award | 1991&nbsp;[[Om Prakash Bhasin Award]]}} }} ഇന്ത്യക്കാരനായ ഒരു വൈറോളജിസ്റ്റ്, ഇമ്മ്യൂണോളജിസ്റ്റ്, മെഡിക്കൽ മൈക്രോബയോളജിസ്റ്റ്, [[കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച്|സി‌എസ്‌ഐആർ]] എമെറിറ്റസ് സയന്റിസ്റ്റ്, ഭാരത് ഇമ്മ്യൂണോളജിക്കൽസ് ആൻഡ് ബയോളജിക്കൽ കോർപ്പറേഷന്റെ മുൻ ചെയർമാനാണ് എന്നീീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനാണ് '''ഉമേഷ് ചന്ദ്ര ചതുർവേദി''' (ജനനം: 1939). <ref name="Raghunath">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=sD4seo2qQ8cC&pg=PR15|title=Current Status And Research|last=Raghunath|publisher=Tata McGraw-Hill Education|isbn=978-0-07-025177-9|pages=15–}}</ref> കിംഗ് ജോർജ്ജ് മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ മൈക്രോബയോളജി വിഭാഗത്തിന്റെ സ്ഥാപക തലവനായ അദ്ദേഹം <ref name="Department of Microbiology">{{Cite web|url=https://kgmu.org/department_details.php?dept_type=2&dept_id=17|title=Department of Microbiology|date=2017|publisher=King George's Medical University}}</ref> ഡെങ്കി വൈറസ് അണുബാധയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിന് പ്രശസ്തനാണ്. <ref name="Brief Profile of the Awardee">{{Cite web|url=http://ssbprize.gov.in/Content/Detail.aspx?AID=429|title=Brief Profile of the Awardee|date=2017|publisher=Shanti Swarup Bhatnagar Prize}}</ref> [[ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ബാംഗ്ളുർ)|ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്]], <ref name="Fellow profile">{{Cite web|url=http://www.ias.ac.in/describe/fellow/Chaturvedi,_Prof._Umesh_Chandra|title=Fellow profile|date=2016|publisher=Indian Academy of Sciences}}</ref> നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്, ഇന്ത്യ <ref name="NASI fellows">{{Cite web|url=http://www.nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=C|title=NASI fellows|date=2016|publisher=National Academy of Sciences, India|access-date=2021-05-13|archive-date=2016-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160315111634/http://nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=C|url-status=dead}}</ref>, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി]] <ref name="Indian fellow">{{Cite web|url=http://www.insaindia.res.in/disp.php?fn=c|title=Indian fellow|date=2016|publisher=Indian National Science Academy}}</ref>തുടങ്ങി മൂന്ന് പ്രധാന ഇന്ത്യൻ സയൻസ് അക്കാദമികളിൽ നിന്നും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഒരു അംഗമാണ് ചതുർവേദി അതോടൊപ്പം റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് പാത്തോളജിസ്റ്റുകളും നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിലെയും ഫെലോ ആണ് അദ്ദേഹം. <ref name="NAMS Fellows">{{Cite web|url=http://nams-india.in/downloads/fellowsmembers/ZZ.pdf|title=NAMS Fellows|date=2017|publisher=National Academy of Medical Sciences}}</ref> ശാസ്ത്ര ഗവേഷണത്തിനായുള്ള ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ പരമോന്നത ഏജൻസിയായ [[കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച്]] [[ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നാഗർ പുരസ്കാരം|അദ്ദേഹത്തിന് ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യയ്ക്കുള്ള ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നഗർ സമ്മാനം നൽകി]], 1981 ൽ മെഡിക്കൽ സയൻസിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഇന്ത്യൻ സയൻസ് അവാർഡുകളിലൊന്നാണിത്. <ref name="View Bhatnagar Awardees">{{Cite web|url=http://ssbprize.gov.in/Content/AwardeeList.aspx|title=View Bhatnagar Awardees|access-date=12 November 2016|date=2016|publisher=Shanti Swarup Bhatnagar Prize}}</ref> == ജീവചരിത്രം == 1939 മാർച്ച് 2 ന് [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] വ്യവസായ നഗരമായ ഉണ്ണാവോയിൽ ചന്ദ്രയ്ക്കും സത്യ പ്രകാശ് ചതുർവേദിക്കും ജനിച്ച യുസി ചതുർവേദി 1956 ൽ ഇറ്റാവയിലെ ഗവൺമെന്റ് ഇന്റർ കോളേജിൽ നിന്ന് കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. 1961 ൽ കിങ്ങ് ജോർജ് മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി. (അന്ന് കിംഗ് ജോർജ്ജ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു). <ref name="Indian fellow"/> തുടർന്ന്, കെ.ജി.എം.യുവിൽ റിസർച്ച് അസിസ്റ്റന്ന്റും ഡെമോൺസ്ട്രേറ്ററുമായി ചേർന്നു, 1964-ൽ ഒരു ഫാക്കൽറ്റി അംഗമായി. ഈ സമയത്ത്, സ്ഥാപനത്തിൽ ഉന്നത പഠനം നടത്തിയ അദ്ദേഹം 1965 ൽ പാത്തോളജി, ബാക്ടീരിയോളജി എന്നിവയിൽ എംഡി നേടി. കെ.ജി.എം.യുവിൽ തന്റെ പതിവ് ഔദ്യോഗിക ജീവിതം 1999-ൽ അദ്ദേഹം ചെലവഴിച്ചു. അക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം ഒരു ലക്ചറർ (1964–65, 1967), റീഡർ (1967–84), പ്രൊഫസർ (1984–99) എന്നീ പദവികൾ വഹിച്ചു. . ഇതിനിടയിൽ, 1965 മുതൽ 1967 വരെ അദ്ദേഹം അവധിയെടുത്തു. ടി. രാംചന്ദ്ര റാവുവിന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിൽ [[നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് വൈറോളജി|നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് വൈറോളജിയിൽ]] ഐസിഎംആർ സീനിയർ റിസർച്ച് ഫെലോ ആയി ജോലി ചെയ്തു. സീനിയർ മെഡിക്കൽ കോമൺ‌വെൽത്ത് ഫെലോ ആയി തോമസ് ഹെൻ‌റി ഫ്ലെവെറ്റ്, പീറ്റർ വൈൽഡി എന്നിവരോടൊപ്പം ബർമിംഗ്ഹാം സർവകലാശാല ഹാംബർഗ് സർവകലാശാലയിലെ എഫ്. ലേമാൻ-ഗ്രുബിന്റെ ലബോറട്ടറിയിൽ അലക്സാണ്ടർ വോൺ ഹംബോൾട്ട് ഫെലോ ആയി . റിട്ടയർമെന്റിനുശേഷം അദ്ദേഹം കുവൈറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ മെഡിസിൻ ഫാക്കൽറ്റിയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref name="Abu Salim Mustafa">{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/221822820|title=Abu Salim Mustafa|date=2017}}</ref> ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ അദ്ദേഹം ലഖ്‌നൗവിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടോക്സിക്കോളജി റിസർച്ചുമായി (അന്ന് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ടോക്സിക്കോളജി റിസർച്ച് സെന്റർ എന്നറിയപ്പെട്ടു) ബന്ധപ്പെട്ടു. അവിടെ അദ്ദേഹം ഗവേഷണങ്ങൾ തുടർന്നു. [[കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച്|കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ചിന്റെ]] എമെറിറ്റസ് സയന്റിസ്റ്റ്. തുടർന്ന്, ഭാരത് ഇമ്മ്യൂണോളജിക്കൽസ് ആൻഡ് ബയോളജിക്കൽസ് കോർപ്പറേഷന്റെ അദ്ധ്യക്ഷനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. <ref name="Peer Reviewers">{{Cite web|url=http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/164107/1/ACKNOWLEDGEMENTS%20done.pdf|title=Peer Reviewers|date=2017|publisher=Dengue Bulletin, WHO/SEARO}}</ref> (ബിബികോൾ) [[അതിസാരം|വയറിളക്കത്തിന്റെ]] [[പോളിയോ വാക്സിൻ|നടത്തിപ്പിനായി ഓറൽ പോളിയോ വാക്സിനുകൾ]], സിങ്ക് ഗുളികകൾ, കിറ്റുകൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. <ref name="Biotechnology Company India">{{Cite web|url=http://www.bibcol.com/|title=Biotechnology Company India|date=2017|publisher=Bharat Immunologicals and Biologicals Corporation}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വിരന്ദർ സിംഗ് ചൗഹാൻ പിൻ‌ഗാമിയായ 2006 വരെ അദ്ദേഹം ബി‌ബി‌സി‌എല്ലിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref name="Corporate Announcement">{{Cite web|url=http://www.bseindia.com/corporates/anndet_new.aspx?newsid=65dd6f09-646c-46f9-820e-86288260d81a&param1=1|title=Corporate Announcement|date=2017|publisher=Bombay Stock Exchange}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ചതുർവേദി ഉമയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ദമ്പതികൾക്ക് രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ട്, പ്രീതി, പ്രതിഭ, ഒരു മകൻ ജയ് ദീപ്. ഉത്തർപ്രദേശിലെ [[ലഖ്‌നൗ|ലഖ്‌നൗവിലാണ്]] കുടുംബം താമസിക്കുന്നത്. <ref name="NASI fellows"/> == ലെഗസി == [[പ്രമാണം:SAG_Dengue-Virus_160413_01.jpg|ലഘുചിത്രം|235x235ബിന്ദു| ഡെങ്കി വൈറസ്]] [[പ്രമാണം:Dengue_fever_symptoms.svg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|235x235ബിന്ദു| ഡെങ്കിപ്പനി ലക്ഷണങ്ങൾ]] ചതുർവേദിയുടെ ആദ്യകാല ഗവേഷണങ്ങളിൽ വിവിധ രോഗങ്ങളുടെ രോഗവ്യാപനത്തെപ്പറ്റി മൃഗങ്ങളുടെ മാതൃകകൾ ഉപയോഗിച്ച് അദ്ദേഹം നടത്തിയ പരീക്ഷണങ്ങളും ക്ലിനിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെ അവ വീണ്ടും സ്ഥിരീകരിച്ചു. <ref name="Indian fellow"/>മനുഷ്യ ശരീരത്തിലെ ക്രോമിയം വിഷബാധയെപ്പറ്റിയും, ഇമ്മ്യൂണോളജിക്കൽ കാർഡിയാക് പരിക്കിനെപ്പറ്റിയും [[ഡെങ്കിപ്പനി]]<nowiki/>യെപ്പറ്റിയും (DHF) അത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ബോധ്യപ്പെട്ടത്. [[കാൺപൂർ|1968 ൽ കാൺപൂരിൽ]] ഡെങ്കിപ്പനി പടർന്നുപിടിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘം സ്വതന്ത്രമായി വിപുലമായ പഠനങ്ങൾ നടത്തി, കൂടുതൽ അന്വേഷണങ്ങൾക്കായി രോഗികളിൽ നിന്ന് ഡെങ്കിപ്പനി വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിൽ വിജയിച്ചു. <ref name="In Conversation">{{Cite web|url=http://healthsciences.ac.in/inconversation.html|title=In Conversation|date=2012|publisher=Kerala University of Health Sciences|access-date=2021-05-13|archive-date=2017-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731025636/http://healthsciences.ac.in/inconversation.html|url-status=dead}}</ref> ഡെങ്കിപ്പനിയുടെ രോഗകാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ, ടി ഹെൽപ്പർ സെൽ - ടൈപ്പ് II സൈറ്റോകൈൻ റിസപ്റ്റർ ''രോഗത്തിന്റെ തീവ്രതയ്ക്ക് കാരണമാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു, കൂടാതെ സൈറ്റോകൈൻ സുനാമി'' എന്നാണ് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചത്, <ref name="Parthasarathy2016">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=m1OJDAAAQBAJ&pg=PA269|title=IAP Textbook of Pediatrics|last=A Parthasarathy|date=30 April 2016|publisher=JP Medical Ltd|isbn=978-93-5250-196-0|pages=269–}}</ref> ലേഖനങ്ങളിൽ <ref name="Shift to Th2 cytokine response in dengue haemorrhagic fever">{{Cite journal|title=Shift to Th2 cytokine response in dengue haemorrhagic fever|url=https://www.thefreelibrary.com/Shift+to+Th2+cytokine+response+in+dengue+haemorrhagic+fever.-a0197413782|journal=Indian Journal of Medical Research|date=January 2009}}</ref> <ref name="Nitric oxide in dengue and dengue haemorrhagic fever: necessity or nuisance?">{{Cite journal|title=Nitric oxide in dengue and dengue haemorrhagic fever: necessity or nuisance?|journal=Pathogens and Disease|date=February 2009|volume=56|issue=1|pages=9–24|doi=10.1111/j.1574-695X.2009.00544.x|pmid=19239490|last=Chaturvedi|first=Umesh C.|last2=Nagar|first2=Rachna|pmc=7110348}}</ref> ഇന്ത്യൻ ജേണൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ചിൽ അദ്ദേഹം എഴുതിയ എഡിറ്റോറിയലും. <ref name="Can helper T-17 cells play a role in dengue haemorrhagic fever?">{{Cite journal|last=Nivedita Gupta, U.C. Chaturvedi|title=Can helper T-17 cells play a role in dengue haemorrhagic fever? (Editorial)|url=http://medind.nic.in/iby/t09/i7/ibyt09i7p005.pdf|journal=Indian J Med Res|date=July 2009|volume=130|issue=1|pages=5–8|pmid=19700793}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഫ്രീ റാഡിക്കലുകൾ, നൈട്രൈറ്റ്, റിയാക്ടീവ് ഓക്സിജൻ, പെറോക്സൈനിട്രൈറ്റ് എന്നിവയുടെ ഉത്പാദനം ത്വരിതപ്പെടുത്തിയ സിഡി 4 + [[ടി-കോശം|ടി സെല്ലുകളിൽ]] [[മാക്രൊഫേജ്|വൈറസ് ബാധിച്ച മാക്രോഫേജുകൾ]] സൈറ്റോടോക്സിക് ഫാക്ടർ (സിഎഫ്) ഉൽ‌പാദനത്തെ എങ്ങനെ പ്രേരിപ്പിച്ചുവെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ട് ചതുർ‌വേദി ഡെങ്കിപ്പനിയുടെ രോഗകാരിത വിശദീകരിച്ചു. <ref name="Indian fellow"/> മെറ്റൽ വിഷാംശം പരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ഒരു ഇൻ-വിട്രോ മോഡൽ വികസിപ്പിക്കുകയും ക്രോമിയം പിക്കോളിനേറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് പ്രീ-ട്രീറ്റ്മെന്റ് പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു, ഇത് വൈറസ് മൂലമുണ്ടാകുന്ന ത്രോംബോസൈറ്റോപീനിയയെ പ്രതിരോധിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനങ്ങൾ ഡെങ്കിപ്പനി രക്തസ്രാവം, ബന്ധപ്പെട്ട ഷോക്ക് സിൻഡ്രോം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗ്രാഹ്യം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. <ref name="Handbook of Shanti Swarup Bhatnagar Prize Winners">{{Cite web|url=http://www.csirhrdg.res.in/ssb.pdf|title=Handbook of Shanti Swarup Bhatnagar Prize Winners|date=1999|publisher=Council of Scientific and Industrial Research|access-date=2021-05-13|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304043957/http://www.csirhrdg.res.in/ssb.pdf|url-status=dead}}</ref> അവലോകനം ചെയ്ത ജേണലുകളിൽ 255 ലധികം ലേഖനങ്ങൾ വഴി അദ്ദേഹം തന്റെ ഗവേഷണങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് <ref name="On ResearchGate">{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/researcher/66354739_P_R_ADIGA|title=On ResearchGate|date=2016}}</ref> [[ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ബാംഗ്ളുർ)|ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസിന്റെ]] ഓൺലൈൻ ലേഖന ശേഖരം അവയിൽ 216 എണ്ണം പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref name="Browse by Fellow">{{Cite web|url=http://repository.ias.ac.in/view/fellows/Chaturvedi=3AUmesh_Chandra=3A=3A.html|title=Browse by Fellow|date=2016|publisher=Indian Academy of Sciences}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കൂടാതെ, മറ്റുള്ളവർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങളിലേക്ക് അദ്ദേഹം അധ്യായങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട് <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=OWhQAQAAIAAJ|title=Indian Journal of Experimental Biology|publisher=Council of Scientific & Industrial Research|year=1997}}</ref> <ref name="MarquesGuabiraba2014">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3yHvAgAAQBAJ&pg=PA85|title=Dengue|last=Rafael Elias Marques|last2=Rodrigo Guabiraba|last3=Daniel Cisalpino, Mauro M. Teixeira|date=1 February 2014|publisher=Biota Publishing|isbn=978-1-61504-575-4|pages=85–}}</ref> <ref name="Fudenberg2012">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QicBCAAAQBAJ&pg=PA193|title=Immunomodulation: New Frontiers and Advances|last=H. Hugh Fudenberg|date=6 December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4615-9358-4|pages=193–}}</ref> <ref name="SchlesingerSchlesinger2013">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dQbkBwAAQBAJ&pg=PA426|title=The Togaviridae and Flaviviridae|last=Sondra Schlesinger|last2=Milton J. Schlesinger|date=9 March 2013|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4757-0785-4|pages=426–}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ നിരവധി എഴുത്തുകാരും ഗവേഷകരും ഉദ്ധരിച്ചു. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=s7g5AAAAIAAJ|title=The Indian Journal of Medical Research|publisher=Indian Research Fund Association|year=1984}}</ref> <ref name="GublerKuno1997">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1XNrAAAAMAAJ|title=Dengue and Dengue Hemorrhagic Fever|last=D. J. Gubler|last2=Goro Kuno|date=1 January 1997|publisher=CAB International|isbn=978-0-85199-134-4}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZWpQAQAAIAAJ|title=Indian Journal of Medical Research|publisher=Indian Council of Medical Research.|year=2006}}</ref> <ref name="HlavinekBonacci2007">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=w5eAZStr8CMC&pg=PA216|title=Dangerous Pollutants (Xenobiotics) in Urban Water Cycle|last=Petr Hlavinek|last2=Ongjen Bonacci|last3=Jiri Marsalek, Ivana Mahrikova|date=16 December 2007|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4020-6795-2|pages=216–}}</ref> ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട അല്ലെങ്കിൽ മുഖ്യ പ്രഭാഷണങ്ങളും അദ്ദേഹം നടത്തിയിട്ടുണ്ട് <ref name="Intramural CME on Encephalitis">{{Cite web|url=http://www.sgpgi.ac.in/conf/encephalitis.html|title=Intramural CME on Encephalitis|date=2003|publisher=Sanjay Gandhi Postgraduate Institute of Medical Sciences|access-date=2021-05-13|archive-date=2012-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120826012823/http://www.sgpgi.ac.in/conf/encephalitis.html|url-status=dead}}</ref> കൂടാതെ നിരവധി മാസ്റ്റർ, ഡോക്ടറൽ പണ്ഡിതന്മാരെ അവരുടെ പഠനങ്ങളിൽ നയിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="Madhu Khanna">{{Cite web|url=http://www.vpci.org.in/pageLevel.php?id=11&cat=implinks&subid=77&subcat=implinks_sublinks_sublinks|title=Madhu Khanna|date=2017|publisher=VP Chest Institute, Delhi University}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="Nischay Mishra">{{Cite web|url=https://aai.org/Careers/Job_Postings/CVs/Mishra_Nischay_Resume_2010.pdf|title=Nischay Mishra|date=2017|publisher=American Association of Immunologists|access-date=2021-05-13|archive-date=2017-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170227063845/https://aai.org/Careers/Job_Postings/CVs/Mishra_Nischay_Resume_2010.pdf|url-status=dead}}</ref> അക്കാദമിക് രംഗത്ത്, കിംഗ് ജോർജ്ജ് മെഡിക്കൽ കോളേജിലെ മൈക്രോബയോളജി വകുപ്പിന്റെ സ്ഥാപക തലവനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. <ref name="Microbiology">{{Cite web|url=https://kgmu.org/department_details.php?dept_type=2&dept_id=17|title=Microbiology|date=2017|publisher=King George Medical University}}</ref> [[അലിഗഢ് മുസ്ലിം സർവകലാശാല|അലിഗഡ് മുസ്ലീം സർവകലാശാലയിൽ]] വൈറൽ ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് ലബോറട്ടറി സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="National Symposium on-Hospital Acquired Infections & Antimicrobial Resistance">{{Cite web|url=http://www.amu.ac.in/shownewspub.jsp?did=54|title=National Symposium on-Hospital Acquired Infections & Antimicrobial Resistance|date=2017|publisher=Aligarh Muslim University}}</ref> [[ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ച്]], [[ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പ് (ഇന്ത്യ)|സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി]] വകുപ്പ്, ബയോടെക്നോളജി വകുപ്പ്, [[കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച്]] തുടങ്ങി നിരവധി സർക്കാർ സർക്കാർ ഏജൻസികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുള്ള അദ്ദേഹം 2003 -04 ൽ ദേശീയ എയ്ഡ്സ് ഗവേഷണ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ശാസ്ത്ര ഉപദേശക സമിതിയിൽ ഇരുന്നു. <ref name="Scientific Advisory Committee Members">{{Cite web|url=http://icmr.nic.in/annual/nari/2003-04/r12.pdf|title=Scientific Advisory Committee Members|date=2017|publisher=National AIDS Research Institute|access-date=2021-05-13|archive-date=2009-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090410160153/http://www.icmr.nic.in/annual/nari/2003-04/r12.pdf|url-status=dead}}</ref> <ref name="Task Force on Infectious Disease Biology">{{Cite web|url=http://dbtindia.nic.in/wp-content/uploads/2014/05/RTI_DBT-1.doc|title=Task Force on Infectious Disease Biology|date=2017|publisher=Department of Biotechnology|access-date=2021-05-13|archive-date=2021-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513055854/http://dbtindia.nic.in/wp-content/uploads/2014/05/RTI_DBT-1.doc|url-status=dead}}</ref> പകർച്ചവ്യാധി ബയോളജിയിലെ ടാസ്ക് ഫോഴ്സിൽ അംഗമായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1984–85 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മെഡിസിൻ പൊതുസമ്മേളനത്തിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. <ref name="Indian fellow"/> ഇന്ത്യൻ ഇമ്മ്യൂണോളജി സൊസൈറ്റിയുടെ (1992–94) കൗൺസിലിൽ ഇരുന്ന അദ്ദേഹം മൂന്ന് തവണ (1983, 84, 1985) ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷൻ മെഡിക്കൽ മൈക്രോബയോളജിസ്റ്റുകളുടെ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. <ref name="IAMM Presidents and Secretaries Since Inception">{{Cite web|url=http://www.iamm.in/pastpresi.htm|title=IAMM Presidents and Secretaries Since Inception|date=2017|publisher=Indian Association Medical Microbiologists|access-date=2021-05-13|archive-date=2018-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180811010932/http://www.iamm.in/pastpresi.htm|url-status=dead}}</ref> 1976 മുതൽ 1980 വരെ ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് പാത്തോളജിസ്റ്റ് ആന്റ് മൈക്രോബയോളജിസ്റ്റുകളുടെ ട്രഷറർ പദവി വഹിച്ച അദ്ദേഹം 1988 ൽ അതിന്റെ പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref name="Past president">{{Cite web|url=http://www.iapm.org.in/pastoffice.aspx|title=Past president|date=2017|publisher=Indian Association of Pathologists and Microbiologists|access-date=2021-05-13|archive-date=2021-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515005553/https://www.iapm.org.in/pastoffice.aspx|url-status=dead}}</ref> അദ്ദേഹം ''ക്ലിനിക്കൽ പരീക്ഷണാത്മക രോഗപ്രതിരോധശാസ്ത്രം ആഫ്രിക്കൻ ജേർണൽ,'' എഡിറ്റോറിയൽ ബോർഡുകൾ അംഗമായിരുന്നു ചെയ്തു ''മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് ഇന്ത്യൻ ജേണൽ'' ആൻഡ് ''മെഡിക്കൽ മൈക്രോബയോളജി ഇന്ത്യൻ ജേണൽ'' <ref name="Editorial Board IJMM">{{Cite web|url=http://www.ijmm.org/editorialboard.asp|title=Editorial Board IJMM|date=2017|publisher=Indian Journal of Medical Microbiology|access-date=2021-05-13|archive-date=2021-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210115230501/https://www.ijmm.org/editorialboard.asp|url-status=dead}}</ref> <ref name="Indian Journal of Medical Microbiology Editorial Board">{{Cite web|url=http://www.bioline.org.br/info?id=mb&doc=eboard|title=Indian Journal of Medical Microbiology Editorial Board|date=2017|publisher=Bioline International|access-date=2021-05-13|archive-date=2017-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20170226050453/http://www.bioline.org.br/info?id=mb&doc=eboard|url-status=dead}}</ref> ''ഡെങ്കി ബുള്ളറ്റിൻ'' ഓഫ് പിയർ നിരൂപകൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ]] സൗത്ത്-ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യ റീജിയണൽ ഓഫീസ് (SEARO). <ref name="Peer Reviewers"/> == അവാർഡുകളും ബഹുമതികളും == 1969 ൽ [[ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ച്|ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ചിൽ]] നിന്ന് യുവ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കുള്ള ശകുന്തള അമീർചന്ദ് സമ്മാനം ചതുർവേദിക്ക് ലഭിച്ചു; ഒരു ദശാബ്ദത്തിനുശേഷം 1979 ലെ ജെ ബി ശ്രീവാസ്തവ അവാർഡിന് ഐസിഎംആർ അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു. <ref name="In Conversation"/> [[കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച്]] അദ്ദേഹത്തിന് 1981 ലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഇന്ത്യൻ സയൻസ് അവാർഡുകളിലൊന്നായ [[ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നാഗർ പുരസ്കാരം|ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നഗർ സമ്മാനം]] നൽകി.<ref name="Medical Sciences">{{Cite web|url=http://www.csir.res.in/external/heads/career/award/BPRIZE/Medical_SCIENCES.htm|title=Medical Sciences|date=2017|publisher=Council of Scientific and Industrial Research|archive-url=https://web.archive.org/web/20130224074105/http://www.csir.res.in/External/Heads/career/award/BPRIZE/Medical_SCIENCES.htm|archive-date=2013-02-24}}</ref> 1989 ൽ കിംഗ് ജോർജ് മെഡിക്കൽ സർവകലാശാലയുടെ മികച്ച അധ്യാപക അവാർഡും ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇമ്മ്യൂണോളജിയുടെ <ref name="Indian fellow"/> തുടർന്ന് 1991 ൽ ഓം പ്രകാശ് ഭാസിൻ അവാർഡും ലഭിച്ചു <ref name="OPB Award">{{Cite web|url=http://www.opbfawards.com/health.html|title=OPB Award|date=2017|publisher=Om Prakash Bhasin Foundation|access-date=2021-05-13|archive-date=2022-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218064129/http://www.opbfawards.com/health.html|url-status=dead}}</ref> നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് 1983-ൽ അദ്ദേഹത്തെ ഒരു ഫെലോ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു <ref name="Uttar Pradesh - List of Fellows">{{Cite web|url=http://nams-india.in/downloads/fellowsmembers/UP_State_wise_Fellow_list_Complete-19.pdf|title=Uttar Pradesh - List of Fellows|date=2017|publisher=National Academy of Medical Sciences}}</ref> മൂന്നു വർഷത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ബാംഗ്ളുർ)|ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസിന്റെ]] ഫെലോ ആയി. <ref name="IAS fellowship">{{Cite web|url=http://www.indnet.org/ias/Contents/Fellowship/Fellows/k-index.html|title=IAS fellowship|year=2017|publisher=IndNet|access-date=2021-05-13|archive-date=2017-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222210530/http://www.indnet.org/ias/Contents/Fellowship/Fellows/k-index.html|url-status=dead}}</ref> 1987-ൽ അദ്ദേഹത്തിന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട രണ്ട് ഫെലോഷിപ്പുകൾ ലഭിച്ചു; [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി]] <ref name="INSA Year Book 2016">{{Cite web|url=http://www.insaindia.res.in/pdf/YearBook_2016.pdf|title=INSA Year Book 2016|date=2017|publisher=Indian National Science Academy|access-date=2021-05-13|archive-date=2016-11-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20161104001952/http://www.insaindia.res.in/pdf/YearBook_2016.pdf|url-status=dead}}</ref>, നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് എന്നിവ. <ref name="NASI Year Book 2015">{{Cite web|url=http://www.nasi.org.in/Year%20Book%202015.pdf|title=NASI Year Book 2015|date=2016|publisher=National Academy of Sciences, India|access-date=2021-05-13|archive-date=2015-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20150806211716/http://www.nasi.org.in/Year%20Book%202015.pdf|url-status=dead}}</ref> റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് പാത്തോളജിസ്റ്റ് (1986), അമേരിക്കൻ അക്കാദമി ഓഫ് മൈക്രോബയോളജിസ്റ്റുകൾ (1988) <ref name="Indian fellow"/>, ഇന്റർനാഷണൽ മെഡിക്കൽ സയൻസസ് അക്കാദമി എന്നിവയിലും അദ്ദേഹം അംഗമാണ്. <ref name="IMSA Fellows">{{Cite web|url=http://www.imsaonline.com/imsa_fellows_members_directory_next.html|title=IMSA Fellows|date=2017|publisher=International Medical Sciences Academy}}</ref> 1989 ൽ ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് പാത്തോളജിസ്റ്റുകളുടെയും മൈക്രോബയോളജിസ്റ്റുകളുടെയും ബി കെ ഐകത്ത് ഓറേഷൻ അവാർഡും 2007 ൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമിയുടെ ടി എസ് തിരുമൂർത്തി അവാർഡ് പ്രഭാഷണവും അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. <ref name="T. S. Tirumurti Award lecture">{{Cite web|url=http://insaindia.res.in/recipients.php|title=T. S. Tirumurti Award lecture|date=2017|publisher=Indian National Science Academy|access-date=2021-05-13|archive-date=2016-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916233840/http://insaindia.res.in/recipients.php|url-status=dead}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുത്ത ഗ്രന്ഥസൂചിക == === അധ്യായങ്ങൾ === * {{cite book|title=Indian Journal of Experimental Biology|url=https://books.google.com/books?id=OWhQAQAAIAAJ|year=1997|publisher=Council of Scientific & Industrial Research}} * {{cite book|author=H. Hugh Fudenberg|title=Immunomodulation: New Frontiers and Advances|url=https://books.google.com/books?id=QicBCAAAQBAJ&pg=PA193|date=6 December 2012|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4615-9358-4|pages=193–}} * {{cite book|author1=Sondra Schlesinger|author2=Milton J. Schlesinger|title=The Togaviridae and Flaviviridae|url=https://books.google.com/books?id=dQbkBwAAQBAJ&pg=PA426|date=9 March 2013|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4757-0785-4|pages=426–}} * {{cite book|author1=Rafael Elias Marques|author2=Rodrigo Guabiraba|author3=Daniel Cisalpino, Mauro M. Teixeira|title=Dengue|url=https://books.google.com/books?id=3yHvAgAAQBAJ&pg=PA85|date=1 February 2014|publisher=Biota Publishing|isbn=978-1-61504-575-4|pages=85–}} === ലേഖനങ്ങൾ=== * {{Cite journal |author1=Shrivastava, Richa |author2=Upreti, R. K. |author3=Seth, P. K. |author4=Chaturvedi, U. C |title=Effects of chromium on the immune system |journal=Immunology & Medical Microbiology |date=2002 |volume=34 |issue=1 |pages=1–7 |doi=10.1111/j.1574-695X.2002.tb00596.x|pmid=12208600 |doi-access=free }} * {{Cite journal |author1=Chaturvedi, Umesh C. |author2=Shrivastava, Richa |title=Interaction of viral proteins with metal ions: role in maintaining the structure and functions of viruses |journal=FEMS Immunology and Medical Microbiology |date=2005 |volume=43 |issue=2 |pages=105–114 |doi=10.1016/j.femsim.2004.11.004|pmid=15681139 |pmc=7110337 |doi-access=free }} * {{Cite journal |author1=Chaturvedi, Umesh C. |author2=Nagar, Rachna |author3=Shrivastava, Richa |title=Dengue and dengue haemorrhagic fever: implications of host genetics |journal=FEMS Immunology & Medical Microbiology |date=2006 |volume=47 |issue=2 |pages=155–166 |doi=10.1111/j.1574-695X.2006.00058.x|pmid=16831202 |doi-access=free }} * {{Cite journal |last=Atanu Basu, Umesh C. Chaturvedi |title=Vascular endothelium: the battlefield of dengue viruses |journal= FEMS Immunology and Medical Microbiology|date=June 2008 |volume=53 |issue=3 |pages=287–299 |doi=10.1111/j.1574-695X.2008.00420.x|pmid=18522648 |pmc=7110366 |doi-access=free }} * {{Cite journal |last=U. C. Chaturvedi |title=Shift to Th2 cytokine response in dengue haemorrhagic fever |url=https://www.thefreelibrary.com/Shift+to+Th2+cytokine+response+in+dengue+haemorrhagic+fever.-a0197413782 |journal=Indian Journal of Medical Research |date=January 2009|volume=129 |issue=1 |pages=1–3 |pmid=19287050 }} * {{Cite journal |last=Umesh C. Chaturvedi, Rachna Nagar |title=Nitric oxide in dengue and dengue haemorrhagic fever: necessity or nuisance? |journal=Pathogens and Disease |date=February 2009 |volume=56 |issue=1 |pages=9–24 |doi=10.1111/j.1574-695X.2009.00544.x|pmid=19239490 |pmc=7110348 }} * {{Cite journal |last=Nivedita Gupta, U.C. Chaturvedi |title=Can helper T-17 cells play a role in dengue haemorrhagic fever? |url=http://medind.nic.in/iby/t09/i7/ibyt09i7p005.pdf |journal=Indian J Med Res |date=July 2009 |volume=130 |issue=1 |pages=5–8 |pmid=19700793 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == ഇതും കാണുക == * [[Cytotoxic necrotising factor family]] * [[Dengue vaccine]] {{portal|India|Medicine}} == അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{Cite web |url=http://www.narayanipeedam.org/event-March0709.htm |title=Governing Board of Research |date=2017 |publisher=Sri Narayani Hospital & Research Centre |access-date=2021-05-13 |archive-date=2019-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191111230055/http://narayanipeedam.org/event-March0709.htm |url-status=dead }} == അധികവായനയ്ക്ക് == * {{Cite journal |last=M. S. Suja |title=In Conversation wit U. C. Chaturvedi |url=http://healthsciences.ac.in/downloads/inconversation_umeshchaturvedi.pdf |journal=Health Sciences |date=2012 |volume=1 |issue=1 |pages=1–15 |access-date=2021-05-13 |archive-date=2017-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170226131034/http://healthsciences.ac.in/downloads/inconversation_umeshchaturvedi.pdf |url-status=dead }} {{SSBPST recipients in Medical Science}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] 4hi07f10gbxvemxk3u339geo8nf7obs 0 541572 4616147 3750385 2026-04-28T23:33:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616147 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Uttar Pradesh University of Medical Sciences}} {{Infobox university | name = ഉത്തർപ്രദേശ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് | native_name = | image = UPUMS logo.png | image_size = | image_alt = | caption = | former_name = യു.പി. റൂറൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച് (2005-2016) | motto = sarve bhavantu sukhinaḥ sarve santu nirāmayāḥ | motto_lang = | mottoeng = | type = [[State university (India)|State University (Government)]] | established = 2005 | founder = | affiliation = [[University Grants Commission (India)|UGC]], [[National Medical Commission|NMC]], [[Dental Council of India|DCI]], [[Pharmacy Council of India|PCI]] | chancellor = [[Chief Minister of Uttar Pradesh|ഉത്തർപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി]] |vice_chancellor = [[Ramakant Yadav (neurologist)|പ്രൊഫ. (ഡോ) രാമകാന്ത് യാദവ് ]] | head_label = | head = | dean = | academic_staff = | administrative_staff = | students = 3394 (2020)<ref>https://www.youtube.com/watch?v=m1T5zBIdLic&t=333</ref> | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | address = <!-- Please discuss before using --> | city = [[Saifai|സൈഫായി]] | state = [[ഉത്തർപ്രദേശ്]] | province = | country = [[India]] | postalcode = 206130 | coordinates = {{coord|26.9608041|78.9606463|type:edu_region:IN-UP|display=it}} | campus = [[Saifai|സൈഫായി]] | language = | free_label = | free = | colors = <!-- or: | colours = --> | website = {{URL|www.upums.ac.in}} | logo = | logo_size = | logo_alt = | footnotes = }} ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഇറ്റാവ ജില്ലയിലെ സൈഫായിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു മെഡിക്കൽ സ്കൂളും മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് പബ്ലിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുമാണ് '''ഉത്തർപ്രദേശ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്.''' മുമ്പ് '''യു.പി. റൂറൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്''' എന്നുമറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://search.wdoms.org/home/SchoolDetail/F0002311|title=School Detail|website=search.wdoms.org|access-date=27 September 2019}}</ref>ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാർ 2016 ലെ ആക്റ്റ് 15 പ്രകാരം യുപി റൂറൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച് (2005 ൽ സ്ഥാപിച്ചത്) നവീകരിച്ചതിന് ശേഷമാണ് ഇത് നിലവിൽ വന്നത്.<ref name="AU2016">{{cite web |script-title=hi:रिम्स सैफई बना आयुर्विज्ञान विश्वविद्यालय|website=अमर उजाला|date= 6 June 2016|url=http://www.amarujala.com/uttar-pradesh/etawah/rims-becomes-ayurvigyan-university|language=hi}}</ref>2016 ഒക്ടോബർ വരെ ഒരു [[ബിദാൻ ചന്ദ്ര റോയ് അവാർഡ്|ഡോ. ബി. സി. റോയ് അവാർഡ്]] ജേതാവും <ref name="indianbureaucracy.com">{{cite web|title=Professor Rajendra Prasad awarded with Dr. B.C. Roy National Award|website=indianbureaucracy.com|date= 6 July 2016|url=https://www.indianbureaucracy.com/professor-rajendra-prasad-awarded-with-dr-b-c-roy-national-award/}}</ref> രണ്ട് [[Yash Bharati|യഷ് ഭാരതി അവാർഡ്]] ജേതാക്കളും <ref name="TOI-2016">{{cite web|url=https://m.timesofindia.com/city/lucknow/Samajwadi-Party-government-declares-its-last-list-of-Yash-Bharati-awardees/articleshow/55019147.cms|website=timesofindia.com|date= 23 October 2016|title=Samajwadi Party government declares its last list of Yash Bharati awardees|publisher=[[Times of India]]}}</ref><ref name="patrika.com">{{cite web |script-title=hi:इन चार डॉक्टरों को भी मिला यश भारती, जानिये मेडिकल क्षेत्र में इनका अचीवमेंट|website=patrika.com|url=http://www.patrika.com/news/lucknow/yash-bharti-award-given-these-four-doctors-1248210/|language=hi}}</ref>ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് / യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുമായി ഫാക്കൽറ്റി അല്ലെങ്കിൽ സ്റ്റാഫ് ആയിട്ടുണ്ട്. == ചരിത്രം == 2005 ൽ കാൺപൂരിലെ [[Chhatrapati Shahu Ji Maharaj University|ഛത്രപതി ഷാഹു ജി മഹാരാജ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി]]യുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ള യു.പി. റൂറൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച് ഉത്തർപ്രദേശിലെ ജില്ലാ ഇറ്റാവയിലെ സൈഫായ് ഗ്രാമത്തിലാണ് സ്ഥാപിതമായത്. 2005 ഡിസംബർ 15 ന്‌ വിജ്ഞാപനം ചെയ്‌ത യു‌പി‌ആർ‌എം‌എസ് & ആർ, സൈഫായ്, ആക്റ്റ് 2005 ആണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്. M.B.B.S. കോഴ്‌സ് 2006 ൽ ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് M.D., M.S. എം.ഡി.എസ്. കോഴ്‌സുകൾ ആരംഭിച്ചു. പാരാമെഡിക്കൽ, നഴ്സിംഗ് കോളേജുകൾ 2012 ലും ഫാർമസി കോളേജ് 2015 ലും ആരംഭിച്ചു. നിലവിലുള്ള റൂറൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആന്റ് റിസർച്ചിനെ നവീകരിച്ചുകൊണ്ട് ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാർ 2015 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഇറ്റാവയിലെ സൈഫായിയിൽ മെഡിക്കൽ സയൻസസ് സർവകലാശാല ആരംഭിക്കുന്ന പ്രക്രിയ ആരംഭിച്ചു. 2015 ഫെബ്രുവരി 4 ന് സംസ്ഥാന നിയമസഭ "ഉത്തർപ്രദേശ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് സർവ്വകലാശാല, സൈഫായ്, ഇറ്റാവ ബിൽ -2015" എന്ന ബിൽ പാസാക്കി. <ref name="BS2015">{{cite web | title= UP govt to establish medical science university in Saifai | website= Business Standard | date= 13 March 2015 | url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/up-govt-to-establish-medical-science-university-in-saifai-115031301071_1.html }}</ref> 2 മെയ് 2016 ന് ബിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും 2016 ജൂൺ 5 ന് അത് ഒരു സർവ്വകലാശാലയായി മാറുകയും ചെയ്തു. <ref name="NBT2016">{{cite web |script-title=hi:सैफई मेडिकल यूनिवर्सिटी को गवर्नर का ओके |website=NBT | date= 3 May 2016 | url=http://navbharattimes.indiatimes.com/metro/lucknow/politics/saifai-medical-university-of-governor-ok/articleshow/52080483.cms |language=hi}}</ref> ==വൈസ് ചാൻസലർമാർ== *[[T. Prabhakar|ഡോ. (Brig.) ടി. പ്രഭാകർ]] <ref>{{Cite web|url=https://m.jagran.com/uttar-pradesh/etawah-14235727.html|title=उत्तर प्रदेश आयुर्विज्ञान विश्वविद्यालय के पहले कुलपति टी प्रभाकर|website=m.jagran.com|language=hi|access-date=27 September 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bhaskar.com/|title=Hindi News, Latest News in Hindi, Breaking News, हिन्दी समाचार|website=Dainik Bhaskar|language=hi|access-date=27 September 2019}}</ref> (12 July 2016 - 31 May 2018) *[[Raj Kumar (professor)|പ്രൊഫ (ഡോ) രാജ് കുമാർ]] <ref>{{Cite web|url=https://navbharattimes.indiatimes.comhttps//navbharattimes.indiatimes.com/metro/lucknow/other-news/pro-prince-becomes-the-vc-of-saifai-medical-university/articleshow/64389609.cms|title=Lucknow Samachar: प्रो. राजकुमार बने सैफई मेडिकल यूनिवर्सिटी के वीसी - pro. prince becomes the vc of saifai medical university|date=31 May 2018|website=Navbharat Times|language=hi|access-date=27 September 2019}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://m.jagran.com/uttar-pradesh/etawah-civic-18028373.html|title=यूपीयूएमएस के नए कुलपति ने कार्यभार संभाला|website=m.jagran.com|language=hi|access-date=27 September 2019}}</ref> (1 June 2018 – 9 May 2021) * [[Ramakant Yadav (neurologist)|പ്രൊഫ (ഡോ) രാമകാന്ത് യാദവ്]]<ref>{{Cite web|title=इटावा: शासन ने सैफई मेडिकल विश्वविद्यालय के कुलपति को छुट्टी पर भेजा, अबतक सामने आई ये बात|url=https://www.amarujala.com/uttar-pradesh/etawah/saifai-medical-university-vice-chancellor-etawah-news|access-date=2021-05-10|website=Amar Ujala|language=hi}}</ref><ref>{{Cite web|title=Etawah News: छुट्टी पर भेजे गए सैफई मेडिकल यूनिवर्सिटी के VC, कोरोना प्रबंधन में नाकामी बनी वजह|url=https://hindi.news18.com/news/uttar-pradesh/etawah-etawah-news-saifai-medical-university-prof-rajkumar-sent-to-leave-before-retirement-upat-3583405.html|access-date=2021-05-10|website=News18 India|language=hi}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> (10 May 2021 – present) ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * {{official|http://www.upums.ac.in/}} {{Universities in Uttar Pradesh}} {{Kanpur division topics}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ]] gfyc5za04zy032diewna0hit3033imi 0 542796 4616161 4505742 2026-04-29T02:15:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616161 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ഡോ. എം.എസ്. സുനിൽ | image = Dr M.S. Sunil of Kerala.jpg | image_size = | caption = | other_names = | birth_name = | birth_date = c.1960 | birth_place = [[Kerala]] | death_date = | death_place = | death_cause = | nationality = [[India]] | education = | occupation = Retired Professor of Zoology | employer = | known_for = Philanthropist, Humanist, Environmentalist | spouse = | partner = P. Thomas | children = Prince Sunil Thomas | parents = M.M. Samuel and M.J. Sosamma | relatives = | website = | signature = | footnotes = }} '''ഡോ. എം.എസ്. സുനിൽ''' (ജനനം: c.1960) ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] അക്കാദമിഷ്യൻ, ഹ്യൂമനിസ്റ്റ്, മനുഷ്യസ്‌നേഹി. അഞ്ച് ട്രസ്റ്റ് അംഗങ്ങളും ആറ് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുമൊത്ത് 2016 ഡിസംബറിൽ പത്തനംതിട്ടയിൽ ഡോ. എം.എസ്. സുനിൽ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു. ഇവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങളുടെയും സമൂഹങ്ങളുടെയും ജീവിത സാഹചര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് ഊന്നൽ നൽകുന്നു. ഇവരുടെ ജീവകാരുണ്യ, സന്നദ്ധ സേവനങ്ങൾ, ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരും സാമൂഹികമായും പിന്നോക്കം നിൽക്കുന്നവരുമുൾപ്പെടെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങൾക്കും യാതൊരു വേർതിരിവും കൂടാതെ സുരക്ഷിതമായ വീടുകളും ആരോഗ്യകരമായ ഭക്ഷണവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിടുന്നു. ഭാരത സർക്കാർ സുനിലിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്ത്രീകൾക്ക് ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[നാരീശക്തി പുരസ്കാരം|നാരി ശക്തി പുരസ്കാരം]] (2017) <ref name=narishakti>{{Cite web|url=http://narishaktipuraskar.wcd.gov.in/gallery|title=Nari Shakti Puraskar - Gallery|access-date=2021-01-16|website=narishaktipuraskar.wcd.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114170431/http://narishaktipuraskar.wcd.gov.in/gallery|archive-date=2021-01-14}}</ref> ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ബഹുമതികൾക്ക് ഇവർ അർഹയായിട്ടുണ്ട്. സുനിൽ, ചെറുപ്രായത്തിൽ തന്നെ തന്റെ സാമൂഹ്യ സേവനം ആരംഭിച്ചെങ്കിലും, 2005 ൽ [[നാഷണൽ സർവ്വീസ് സ്കീം|നാഷണൽ സർവ്വീസ് സ്കീമി]]<nowiki/>ലെ ഒരു പ്രോഗ്രാം ഓഫീസർ ആയതിനുശേഷമാണ് അവർ സാമൂഹ്യ സേവന രംഗത്ത് സജീവമാകുന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസം, പാർപ്പിടം, വസ്ത്രം, ഭക്ഷണം, ശാക്തീകരണം മുതലായ മേഖലകളിലാണ് സുനിലിന്റെ സാമൂഹിക സേവന പ്രവർത്തനങ്ങൾ. നിരവധി വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് വിവിധ പ്രോജക്റ്റുകൾ വഴി സ്കോളർഷിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ നിരാലംബരും ഭവനരഹിതരുമായ നിരവധി കുടുംബങ്ങൾക്കായി 'ഭവനരഹിതർക്ക് വീട്' പോലുള്ള പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കുന്നു. ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് പോഷകാഹാരം, മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം, സുരക്ഷ തുടങ്ങിയവ ഉറപ്പാക്കുന്ന സുസ്ഥിര വികസന പദ്ധതികളും ഉണ്ട്. ഭിന്നശേഷിക്കാർക്ക് വീൽ ചെയറുകൾ നൽകുക, ലൈബ്രറികൾ സ്ഥാപിക്കുക, പരിശീലനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളും സുനിലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്നുവരുന്നു. == ജീവിതം == ശ്രീ എം എം സാമുവലിന്റെയും ശ്രീമതി എം ജെ റോസമ്മയുടെയും അഞ്ചുമക്കളിൽ ആദ്യത്തെ കുട്ടിയായി ഏനാത്ത് എന്ന സ്ഥലത്താണ് സുനിൽ ജനിച്ചത്. കൊട്ടാരക്കര ഗവ. യുപിഎസ്, എനാത്ത് മാർത്തോമ ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ, കൊട്ടാരക്കര സെന്റ് ഗ്രിഗറീസ് കോളേജ് (പ്രീ ഡിഗ്രി) എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. തുടർന്ന് പന്തളം എൻ‌എസ്‌എസ് കോളേജിൽ നിന്ന് സുവോളജിയിൽ ബിഎസ്‌സി, പത്തനാപുരത്തെ മൗണ്ട് താബോർ ട്രെയിനിംഗ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിഎഡ്. ചങ്ങനാശേരിയിലെ എൻ‌എസ്‌എസ് ഹിന്ദു കോളേജിൽ നിന്ന് സുവോളജി മാസ്റ്റേഴ്സ് എന്നിവ പൂർത്തിയാക്കി. കേരള സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി, ഫിഷറീസ് എന്നിവയിൽ എംഫിൽ, പിഎച്ച്ഡി. നേടി മദ്രാസിലെ ഡേറ്റാമാറ്റിക്സിൽ നിന്ന് പ്രൈവറ്റ് സെക്രട്ടറി കോഴ്സും പൂർത്തിയാക്കി ജന്തുശാസ്ത്ര മേഖലയിൽ നിപുണയായ അവർ വെച്ചൂച്ചിറയിലെ നവോദയ വിദ്യാലയത്തിൽ പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ലക്ചററായി ജോലി ചെയ്തു. തിരുവനന്തപുരത്തെ ജി വി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ സുവോളജി ലക്ചററായിരുന്നു. പാറശ്ശാലയിലെ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വൊക്കേഷണൽ എച്ച്എസ്എസിൽ സുവോളജി ലക്ചററായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഗവൺമെന്റ് കോളേജ്, മടപ്പള്ളി, ബസേലിയസ് കോളേജ്, കോട്ടയം, കാതോലിക്കെറ്റ് കോളേജ്, പത്തനംതിട്ട, ഗവ.ആർട്സ് ആൻഡ് സയൻസ് കോളേജ്, എലന്തൂർ തുടങ്ങി നിരവധി കോളേജുകളിൽ അദ്ധ്യാപികയായി പ്രവർത്തിച്ചു. [[കാതോലിക്കേറ്റ് കോളേജ്, പത്തനംതിട്ട|പത്തനംതിട്ട കാതോലിക്കേറ്റ് കോളേജ്]] (മഹാത്മാഗാന്ധി സർവകലാശാല, കേരളം) സുവോളജി വിഭാഗത്തിൽ നിന്ന്, 2016 ൽ സുവോളജി വകുപ്പ് മേധാവിയായി വിരമിച്ചു. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയുടെ റിസർച്ച് ഗൈഡ് എന്ന നിലയിൽ ഡോ. എം.എസ്. സുനിൽ രണ്ട് പിഎച്ച്ഡി, മൂന്ന് എംഫിൽ പേപ്പറുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=getsherdue>{{Cite news|last=Kuttoor|first=Radhakrishnan|date=2018-03-07|title=Charity ‘home maker’ gets her due on women’s day|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/charity-home-maker-gets-her-due-on-womens-day/article22971013.ece|access-date=2021-01-19|issn=0971-751X}}</ref> [[പ്രമാണം:MS_Sunil_and_award.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| എം എസ് സുനിൽ നാരീശക്തി പുരസ്കാരം സ്വീകരിക്കുന്നു.]] ഡോ. എം.എസ്. സുനിൽ ഫൗണ്ടേഷന്റെ സ്വപ്ന പദ്ധതിയാണ് 'ഹോം ഫോർ ഹോംലെസ്', നിർദ്ധനരായവർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികളുള്ള വിധവകൾക്കും രോഗികൾക്കും വീടുകൾ നിർമ്മിച്ച് നൽകുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. 2021 മാർച്ചോടെ 200 വീടുകൾ നിർമ്മിച്ചു നൽകി. 810 വ്യക്തികൾക്ക് ഇതിന്റെ പ്രയോജനം ലഭിച്ചു. ഈ വീടുകളുടെ നിർമ്മാണം ഫൗണ്ടേഷനും വ്യക്തികളും സംയുക്തമായാണ് നടത്തുന്നത്.<ref>{{Cite web|title=This Professor Did Not Stop with Teaching, but Went on To Build Houses for Poor People|url=https://www.theweekendleader.com/Heroism/2678/the-home-maker.html|access-date=2021-01-19|website=www.theweekendleader.com|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=deccan>{{Cite web|date=2011-11-12|title=This professor wears many hats to help others|url=https://www.deccanherald.com/content/204376/this-professor-wears-many-hats.html|access-date=2021-01-19|website=Deccan Herald|language=en}}</ref> [[നാരീശക്തി പുരസ്കാരം|നാരി ശക്തി പുരാസ്‌കാരത്തിന്]] കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള മൂന്ന് അവാർഡ് ജേതാക്കളിൽ ഒരാളായാണ് അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. [[ലിസിമോൾ ഫിലിപ്പോസ് പാമാടിക്കണ്ടത്തിൽ|ശാസ്ത്രജ്ഞയായ ലിസിമോൾ ഫിലിപ്പോസ്]], ക്ഷേത്രകലാകാരിയായ ശ്യാമള കുമാരി എന്നിവരായിരുന്നു മറ്റുള്ളവർ. വനിതാ ശിശു വികസന മന്ത്രാലയത്തിന് വേണ്ടി 2018 ലെ [[അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാദിനം|അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാ ദിനത്തിലാണ്]] അവാർഡ് നൽകിയത്.<ref name=narishakti/> ഇന്ത്യയിലെ സിവിലിയൻ വനിതകൾക്കുള്ള ഏറ്റവും ഉയർന്ന അവാർഡാണ് ഇത്. == പ്രധാന പുരസ്കാരങ്ങൾ == {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}} * നാരി ശക്തി പുരസ്കാരം (2018) ;രാഷ്ട്രപതിയിൽ നിന്നും * ഹോളി ഇന്നസെൻസ് അവാർഡ് (2020) * റേഡിയോ മാക്ഫാസ്റ്റ് ന്റെ (2020) നിസ്വാർത്ഥ പുരസ്കാർ • ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെൻറ് അവാർഡ് (കെ‌സി‌എസ്) ചിക്കാഗോ • വർക്ക് ഓഫ് മേഴ്‌സി അവാർഡ് 2018- എസ്‌വൈ‌എം‌എസ് ബെഹാരിൻ • വനിതാ അച്ചീവർ‌ അവാർഡ് 2018- ദി ഹിന്ദു • എയർ ഇന്ത്യ- മനോരമ മികച്ച അധ്യാപക അവാർഡ് Human മനുഷ്യാവകാശ ഫ Foundation ണ്ടേഷന്റെ മഹില രേത്നം അവാർഡ് മദർ തെരേസ അവാർഡ്- കലയപുരം ആശ്രയം • ജീവകരുണ്യ പിന്തുടരം- നീതി വി ആർ കൃഷ്ണയ്യാർ ഫ foundation ണ്ടേഷൻ • ശ്രീ ശക്തി അവാർഡ് 2018- ന്യൂസ് 18 • ഈസ്റ്റേൺ ഭൂമിക അവാർഡ് 2018 • ഡോ. കമല ഭാസ്‌കർ അവാർഡ് • മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷക അവാർഡ്, 2016 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രചോദന അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രചോദന അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രചോദന അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രചോദന അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രചോദന അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രചോദന അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രേരണ അവാർഡ്, 2015 • മികച്ച രക്തദാന പ്രചോദന അവാർഡ് ദാനർ മോട്ടിവേറ്റർ അവാർഡ്, 2014 • മികച്ച ഭൂമിത്ര സെന ക്ലബ്ബ് സ്റ്റേറ്റ് അവാർഡ് L ലയൺസ് ക്ലബിലെ സത് സേവാ പുരാസ്‌കർ • മലയാളപുഴ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ പ്രധാമ പുരാസ്‌കർ • നല്ല സമരിയൻ പ്രത്യേക പുരസ്‌കർ • അംബേദ്കർ ഫെലോഷിപ്പ് 2010 • പാരിസ്തിതി അവാർഡ് 2010 • ജെനസേവ പുരസ്‌കർ • ഗാന്ധിഭവൻ സേവാ പുരാസ്‌കർ • ദേശമിത്ര സ്‌പെഷ്യൽ പുരസ്‌കരം 2009 • മികച്ച രക്തദാന പ്രചോദന അവാർഡ്, 2008-10 • കേര കേരളം പ്രോജക്ട് മെറിറ്റ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് • മികച്ചത് എം‌ജി സർവകലാശാലയുടെ എൻ‌എസ്‌എസ് പ്രോഗ്രാം ഓഫീസർ അവാർഡ് 2006-2008 2007 സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മികച്ച എൻ‌എസ്‌എസ് പ്രോഗ്രാം ഓഫീസർ അവാർഡ് 2007-2008 ==അവലംബം== {{reflist}} {{Nari Shakti Puraskar}} [[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1961-ൽ ജനിച്ചവർ]] obit9zi49yuzhi2t5p7cug7t98khrup 0 546727 4616088 4601641 2026-04-28T17:38:15Z Malikaveedu 16584 4616088 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = കെ.വി. കുര്യൻ | caption = | birth_date = {{Birth date|1928|12|19}} | birth_place = [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | residence = [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = {{Death date and age|2018|09|14|1928|12|19}} | death_place = | office = [[Member of the Legislative Assembly (India)|Member of the Legislative Assembly]] | term = 1970 – 1980 | constituency = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] | predecessor = [[കെ.എസ്. മുസ്തഫാ കമാൽ]] | successor = [[തോമസ് കല്ലമ്പള്ളി]] | office2 = | term2 = | predecessor2 = | successor2 = | party = [[കേരള കോൺഗ്രസ്]], [[Indian National Congress|INC]] | spouse = അമ്മിണി | children = ജോർജ് കുര്യൻ, <br> ജോൺ കുര്യൻ,<br> കെ.കെ.കുര്യൻ,<br> കുഞ്ഞുമേരി,<br> ഏലമ്മ,<br> ത്രേസ്യാമ്മ,<br> റോസി | date = | year = | source = | image = }} '''കെ.വി. കുര്യൻ''' (ജീവിതകാലം: 19 ഡിസംബർ 1928 - 14 സെപ്റ്റംബർ 2018) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു പ്രമുഖനായ രാഷ്ട്രീയനേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു. 1962 ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പ്രവർത്തകനായാണ് അദ്ദേഹം പൊതുരംഗത്ത് പ്രവേശിച്ചത്. 1970, 1977 കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ അദ്ദേഹം [[കേരള കോൺഗ്രസ്|കേരളാ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായി [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയോജക മണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്നു. [[കേരള കോൺഗ്രസ്|കേരളാ കോൺഗ്രസ്]] എന്ന പുതിയ പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണവേളയിൽ കെ.വി. കുര്യനും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1977 ൽ അദ്ദേഹം കേരളാ കോൺഗ്രസ് ചെയർമാനായിരുന്നു. 1985 ൽ കേരളാ കോൺഗ്രസ് വിട്ട അദ്ദേഹം മാതൃസംഘടനയിൽ തിരിച്ചെത്തി. [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]] അംഗം (1954-64), പി.എസ്.സി. അംഗം, [[മുണ്ടക്കയം]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്, മുണ്ടക്കയം സർവ്വീസ് സഹകരണ ബാങ്ക് പ്രസിഡന്റ് എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാഷ്ട്രദീപിക പത്രത്തിന്റെ മുൻ ഡയറക്ടർ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. മുൻ എം.പി.യും കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി എം.എൽ.എ.യുമായിരുന്ന [[ജോർജ് ജെ. മാത്യു|ജോർജ്ജ് ജെ. മാത്യുവിന്റെ]] പിതൃ സഹോദരനാണ് കെ.വി. കുര്യൻ. == ജീവിതരേഖ == 1928 ഡിസംബർ 19 ന് പൊട്ടംകുളം കുടുംബത്തിൽ വർക്കിയുടേയും മറിയം വർക്കിയുടേയും പുത്രനായി [[കൂട്ടിക്കൽ|കൂട്ടിക്കൽ]] ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. 1952 ൽ ഒരു [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പ്രവർത്തകനായാണ് അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചത്. [[വിമോചനസമരം|വിമോചന സമരകാലത്ത്]] അദ്ദേഹവും ഭാര്യയും ജയിൽവാസം അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദീർഘകാലം [[മുണ്ടക്കയം]] സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ടിച്ചിരുന്നു. [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]] അംഗമായിരിക്കേ 1965 ൽ [[പി.ടി. ചാക്കോ|പി.ടി. ചാക്കോയുടെ]] അനുഭാവികൾ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തു]] യോഗം ചേർന്ന് കേരളാ കോൺഗ്രസ് എന്ന പുതിയ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹവും സന്നിഹിതനായിരുന്നു.  [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] പുതിയ പാർട്ടിയുടെ ചെയർമാനായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ കെ.വി. കുര്യൻ പുതിയ പാർട്ടിയുടെ കോട്ടയം ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1970ൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എമ്മിലെ]] എം.ജി രാമചന്ദ്രനെ 1607 വോട്ടുകൾക്ക് തോൽപ്പിച്ച കെ.വി. കുര്യൻ കേരളകോൺഗ്രസ് പ്രതിനിധിയായി നിയമസഭയിലെത്തി. 1977ലും കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് കേരളകോൺഗ്രസിലെ ഈപ്പൻ ജേക്കബ്ബിനെ തോൽപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം വിജയം നേടി.  1978 ൽ [[കെ.എം. മാണി|കെ.എം. മാണിയുടെ]] നിയമസഭാംഗത്വം ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയ വേളയിൽ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരും പരിഗണിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ. ജോസഫാണ്]] ഈ സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/09/15/former-mla-kv-kurien-passes-away.html|title=മുൻ എംഎൽഎ കെ.വി.കുര്യൻ അന്തരിച്ചു}}</ref> [[ആലപ്പുഴ]] നെരോത്ത് കുടുംബാംഗമായ അമ്മിണിയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ. ജോർജ് കുര്യൻ, ജോൺ കുര്യൻ, കെ.കെ.കുര്യൻ, കുഞ്ഞുമേരി, ഏലമ്മ, ത്രേസ്യാമ്മ, റോസി എന്നിങ്ങനെ 7 മക്കളാണ് അദ്ദേഹത്തിനുള്ളത്. == മരണം == 2018 സെപ്റ്റംബർ 14 ന് വാർദ്ധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളാൽ 91 ആമത്തെ വയസിൽ സ്വവസതിയിൽവച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/local-news/kottayam/558407|title=മുൻ മുൻ എം.എൽ.എ കെ.വി. കുര്യൻ നിര്യാതനായി}}</ref> മൃതദേഹം സെപ്റ്റംബർ 15 ന് വേലനിലം സെന്റ് മേരീസ് പള്ളിയിൽ സംസ്കരിക്കപ്പെട്ടു. == അവലംബം == {{DEFAULTSORT:കുര്യൻ, കെ.വി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] 3uwvt48gewe9o16817b5a1nq104bkd1 4616090 4616088 2026-04-28T17:39:40Z Malikaveedu 16584 4616090 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = കെ.വി. കുര്യൻ | caption = | birth_date = {{Birth date|1928|12|19}} | birth_place = [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | residence = [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = {{Death date and age|2018|09|14|1928|12|19}} | death_place = | office = [[Member of the Legislative Assembly (India)|Member of the Legislative Assembly]] | term = 1970 – 1980 | constituency = [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] | predecessor = [[കെ.എസ്. മുസ്തഫാ കമാൽ]] | successor = [[തോമസ് കല്ലമ്പള്ളി]] | office2 = | term2 = | predecessor2 = | successor2 = | party = [[കേരള കോൺഗ്രസ്]], [[Indian National Congress|INC]] | spouse = അമ്മിണി | children = ജോർജ് കുര്യൻ, <br> ജോൺ കുര്യൻ,<br> കെ.കെ.കുര്യൻ,<br> കുഞ്ഞുമേരി,<br> ഏലമ്മ,<br> ത്രേസ്യാമ്മ,<br> റോസി | date = | year = | source = | image = }} '''കെ.വി. കുര്യൻ''' (ജീവിതകാലം: 19 ഡിസംബർ 1928 - 14 സെപ്റ്റംബർ 2018) [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു പ്രമുഖനായ രാഷ്ട്രീയനേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പ്രവർത്തകനുമായിരുന്നു. 1962 ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പ്രവർത്തകനായാണ് അദ്ദേഹം പൊതുരംഗത്ത് പ്രവേശിച്ചത്. 1970, 1977 കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ അദ്ദേഹം [[കേരള കോൺഗ്രസ്|കേരളാ കോൺഗ്രസ്]] അംഗമായി [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയോജക മണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്നു. [[കേരള കോൺഗ്രസ്|കേരളാ കോൺഗ്രസ്]] എന്ന പുതിയ പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണവേളയിൽ കെ.വി. കുര്യനും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1977 ൽ അദ്ദേഹം കേരളാ കോൺഗ്രസ് ചെയർമാനായിരുന്നു. 1985 ൽ കേരളാ കോൺഗ്രസ് വിട്ട അദ്ദേഹം മാതൃസംഘടനയിൽ തിരിച്ചെത്തി. [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]] അംഗം (1954-64), പി.എസ്.സി. അംഗം, [[മുണ്ടക്കയം]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്, മുണ്ടക്കയം സർവ്വീസ് സഹകരണ ബാങ്ക് പ്രസിഡന്റ് എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാഷ്ട്രദീപിക പത്രത്തിന്റെ മുൻ ഡയറക്ടർ കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. മുൻ എം.പി.യും കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി എം.എൽ.എ.യുമായിരുന്ന [[ജോർജ് ജെ. മാത്യു|ജോർജ്ജ് ജെ. മാത്യുവിന്റെ]] പിതൃ സഹോദരനാണ് കെ.വി. കുര്യൻ. == ജീവിതരേഖ == 1928 ഡിസംബർ 19 ന് പൊട്ടംകുളം കുടുംബത്തിൽ വർക്കിയുടേയും മറിയം വർക്കിയുടേയും പുത്രനായി കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[കൂട്ടിക്കൽ|കൂട്ടിക്കൽ]] ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. 1952 ൽ ഒരു [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പ്രവർത്തകനായാണ് അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിച്ചത്. [[വിമോചനസമരം|വിമോചന സമരകാലത്ത്]] അദ്ദേഹവും ഭാര്യയും ജയിൽവാസം അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദീർഘകാലം [[മുണ്ടക്കയം]] സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ടിച്ചിരുന്നു. [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]] അംഗമായിരിക്കേ 1965 ൽ [[പി.ടി. ചാക്കോ|പി.ടി. ചാക്കോയുടെ]] അനുഭാവികൾ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തു]] യോഗം ചേർന്ന് കേരളാ കോൺഗ്രസ് എന്ന പുതിയ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹവും സന്നിഹിതനായിരുന്നു.  [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] പുതിയ പാർട്ടിയുടെ ചെയർമാനായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ കെ.വി. കുര്യൻ പുതിയ പാർട്ടിയുടെ കോട്ടയം ജില്ലാ പ്രസിഡന്റായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1970ൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എമ്മിലെ]] എം.ജി രാമചന്ദ്രനെ 1607 വോട്ടുകൾക്ക് തോൽപ്പിച്ച കെ.വി. കുര്യൻ കേരളകോൺഗ്രസ് പ്രതിനിധിയായി നിയമസഭയിലെത്തി. 1977ലും കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് കേരളകോൺഗ്രസിലെ ഈപ്പൻ ജേക്കബ്ബിനെ തോൽപ്പിച്ച് അദ്ദേഹം വിജയം നേടി.  1978 ൽ [[കെ.എം. മാണി|കെ.എം. മാണിയുടെ]] നിയമസഭാംഗത്വം ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കിയ വേളയിൽ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരും പരിഗണിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ. ജോസഫാണ്]] ഈ സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/09/15/former-mla-kv-kurien-passes-away.html|title=മുൻ എംഎൽഎ കെ.വി.കുര്യൻ അന്തരിച്ചു}}</ref> [[ആലപ്പുഴ]] നെരോത്ത് കുടുംബാംഗമായ അമ്മിണിയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ. ജോർജ് കുര്യൻ, ജോൺ കുര്യൻ, കെ.കെ.കുര്യൻ, കുഞ്ഞുമേരി, ഏലമ്മ, ത്രേസ്യാമ്മ, റോസി എന്നിങ്ങനെ 7 മക്കളാണ് അദ്ദേഹത്തിനുള്ളത്. == മരണം == 2018 സെപ്റ്റംബർ 14 ന് വാർദ്ധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളാൽ 91 ആമത്തെ വയസിൽ സ്വവസതിയിൽവച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/local-news/kottayam/558407|title=മുൻ മുൻ എം.എൽ.എ കെ.വി. കുര്യൻ നിര്യാതനായി}}</ref> മൃതദേഹം സെപ്റ്റംബർ 15 ന് വേലനിലം സെന്റ് മേരീസ് പള്ളിയിൽ സംസ്കരിക്കപ്പെട്ടു. == അവലംബം == {{DEFAULTSORT:കുര്യൻ, കെ.വി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] tplw95ug26uk9q6xkfhxsxe1j6vpfre 0 546794 4616181 3943631 2026-04-29T05:25:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616181 wikitext text/x-wiki ഒരു മലയാളി പത്രപ്രവർത്തകനായിരുന്നു എസ്. അനിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ. [[ദ ഹിന്ദു]] പത്രത്തിന്റെ കേരള ബ്യൂറോ ചീഫ് ആയിരുന്ന അദ്ദേഹം 23 ജൂൺ 2021-ന് അന്തരിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/06/23/prominent-journalist-anil-radhakrishnan-passed-away.html|title=മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ എസ്.അനിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2021-06-24|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=578090&u=senior-journalist-anil-radhakrishnan-pasess-away|title=മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകൻ എസ് അനിൽ രാധാകൃഷ്‌ണൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2021-06-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/journalist-anil-radhakrishnan-has-passed-away-1-ar-399165.html|title=മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ അനിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ നിര്യാതനായി|access-date=2021-06-24|date=2021-06-23}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 1992 മുതൽ പത്രപ്രവർത്തനരംഗത്ത് സജീവമായി നിന്ന അനിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ 1997-ലാണ് [[ദ ഹിന്ദു]] പത്രത്തിൽ ചേരുന്നത്<ref>{{Cite web|url=https://www.reporterlive.com/senior-journalist-s-anil-radhakrishnan-passed-away/130859/|title=മുതിർന്ന മാധ്യമ പ്രവർത്തകൻ എസ് അനിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു|access-date=2021-06-24|date=2021-06-23|language=en-US|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624205254/https://www.reporterlive.com/senior-journalist-s-anil-radhakrishnan-passed-away/130859/|url-status=dead}}</ref>. ==അവലംബം== {{RL}} 3t7ym0ss56fm70osefgkdf6q9pjbb0i 0 549341 4616167 4575068 2026-04-29T03:09:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616167 wikitext text/x-wiki {{PU|HLL Lifecare}} {{Infobox company | name = HLL Lifecare Limited | logo = HLL logo.JPG | logo_size = 140px | type = [[state-owned enterprise]] | industry = [[Health Care]] | founded = 1966, [[Thiruvananthapuram]] | hq_location = [[Thiruvananthapuram]], [[Kerala]], [[India]] | key_people = K B George <br />Chairman & Managing Director | products = [[Condom]]s <br />[[Hormonal contraception]] <br />Surgical Equipment | revenue = {{profit}}[[Indian rupee|INR]] 1059 crores <br />([[Fiscal year|FY]] 2014-2015 provisional) | net_income = INR 42 crores provisional | num_employees = | website = [http://www.lifecarehll.com/ www.lifecarehll.com] }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] ആരോഗ്യ ഉൽപ്പന്ന നിർമാണ കമ്പനിയാണ് '''എച്ച്എൽഎൽ ലൈഫ്കെയർ ലിമിറ്റഡ്''' (മുമ്പ് ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ലാറ്റക്സ് ലിമിറ്റഡ്) '''(എച്ച്എൽഎൽ)'''. <ref>{{Cite web|url=http://www.lifecarehll.com/|title=HLL Lifecare - Home|access-date=2019-02-22|website=www.lifecarehll.com}}</ref> ഇത് [[ഭാരത സർക്കാർ|ഭാരത സർക്കാറിനു]] കീഴിലുള്ള ഒരു സഹകരണ പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമാണ്. == ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ == [[ഗർഭനിരോധന ഉറ|കോണ്ടം]], ഗർഭനിരോധന ഗുളികകൾ, [[ഗർഭാശയവലയം|ഐ.യു.ഡികൾ]], [[സർജിക്കൽ സ്യുച്ചർ|സർജിക്കൽ സ്യൂച്ചറുകൾ]], ബ്ലഡ് ബാഗുകൾ,<ref>{{Cite web|url=https://www.kairalinewsonline.com/hll-bis-approval-for-blood-bags|title=എച്ച്എൽഎൽ: ബ്ലഡ് ബാഗുകൾക്ക് ബിഐഎസ് അംഗീകാരം|access-date=2023-10-23|last=sneha|date=2023-09-22|language=ml}}</ref> ഫാർമ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന കമ്പനിയാണ് എച്ച്‍എൽഎൽ. സഹേലി എന്ന പേരിൽ വിൽക്കുന്ന എച്ച്എൽഎൽ ന്റെ ഒരു [[ജനന നിയന്ത്രണം|ഗർഭനിരോധന]] ഉൽപ്പന്നമായ [[ഓർമെലോക്സിഫെൻ]], ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെയും ആകെയുള്ളതുമായ വായിലൂടെ കഴിക്കുന്ന നോൺ-ഹോർമോണൽ നോൺ-സ്റ്റീറോയിഡൽ ഓറൽ കോൺട്രാസെപ്റ്റീവ് ആണ്. <ref>[http://www.financialexpress.com/news/Hindustan-Latex-is-worlds-largest-condom-producer/242979/ Hindustan Latex is world's largest condom producer] ''[[The Financial Express (India)|Financial Express]]'', 24 November 2007.</ref> [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[രാജീവ്ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി|രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജിയുമായി]] സഹകരിച്ച് [[ചിക്കുൻഗുനിയ|ചിക്കുൻ‌ഗുനിയ]], [[ഡെങ്കിപ്പനി]] പരിശോധനകൾക്കായി പോളിമറേസ് ചെയിൻ പ്രതികരണം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഡ്യുപ്ലെക്സ് ടെസ്റ്റ് കിറ്റ് 2012 ൽ എച്ച്എൽഎൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. [[അർബുദം|കാൻസർ]], [[രക്തചംക്രമണവ്യൂഹം|ഹൃദയ സംബന്ധമായ]] അസുഖങ്ങൾക്ക് വിലകുറഞ്ഞ മരുന്നുകൾ നൽകുന്നതിനായി ഇന്ത്യയിലുടനീളം അമൃത് ഫാർമസികൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ 2015 ഡിസംബറിൽ അവർ [[ഭാരത സർക്കാർ|ഭാരത സർക്കാരുമായി ധാരണയായി.]] == ചരിത്രം == 2005 ൽ എച്ച്എൽഎൽ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ പ്രസവ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി യുഎസ് ആസ്ഥാനമായുള്ള [[സന്നദ്ധ സംഘടനകൾ|ലാഭരഹിത]] ആഗോള സംരംഭ ജീവകാരുണ്യ ഫണ്ടായ അക്യുമെൻ ഫണ്ടുമായി 50-50 സംയുക്ത സംരംഭമായി ലൈഫ് സ്പ്രിംഗ് ഹോസ്പിറ്റലുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. [[ഹൈദരാബാദ്|ഹൈദരാബാദിൽ]] ആരംഭിച്ച അതിന് [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌|ഇന്ന് ആന്ധ്രാപ്രദേശിൽ]] ഒമ്പത് ആശുപത്രികളുണ്ട്. <ref name="acu">{{Cite web|url=http://www.acumenfund.org/investment/lifespring.html|title=LifeSpring Hospitals|publisher=Acumen Fund website|archive-url=https://web.archive.org/web/20101222172527/http://www.acumenfund.org/investment/lifespring.html|archive-date=2010-12-22}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.lifespring.in/current-investors.html|title=Current Investors|publisher=LifeSpring website|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721162656/http://www.lifespring.in/current-investors.html|archive-date=2011-07-21}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/Publications/448813-1183659111676/hindustanlever.pdf|title=HLL Case Study|publisher=siteresources.worldbank}}</ref> 2014 ഫെബ്രുവരിയിൽ എച്ച്എൽഎൽ ഗോവ ആന്റിബയോട്ടിക്സ് ആൻഡ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ് ലിമിറ്റഡിൽ 74% ഇക്വിറ്റി സ്വന്തമാക്കി. <ref>{{Cite web|url=http://news.biharprabha.com/2014/02/hll-lifecare-acquires-74-stake-in-goa-antibiotics-ltd/|title=HLL Lifecare acquires 74% Stake in Goa Antibiotics Ltd|access-date=25 February 2014|website=IANS|publisher=news.biharprabha.com}}</ref> == എച്ച്എൽഎൽ ഡിവിഷൻമെന്റ് ബിഡ് == എച്ച്എൽഎൽ ലൈഫ് കെയറിന്റെ സ്വകാര്യവൽക്കരണത്തിന് 2018 ജനുവരി 8 ന് [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ]] അംഗീകാരം നൽകി. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/business/2018/jan/05/government-begins-process-to-sell-stake-in-three-firms-1745049.html|title=Government begins process to sell stake in three firms|access-date=2021-03-23|website=The New Indian Express}}</ref> എച്ച്എൽഎൽ ലൈഫ് കെയർ ലിമിറ്റഡിന്റെ ഓഹരി വിറ്റഴിക്കാനുള്ള [[ഭാരത സർക്കാർ|കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ]] പദ്ധതിയെ [[ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം|ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയവും]] [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരും]] എതിർത്തു. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/health-ministry-opposes-govt-plan-to-privatise-hll-4774779/|title=Health ministry opposes govt plan to privatise HLL|access-date=2019-02-22|date=2017-07-31|website=The Indian Express|language=en-IN}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/200318/kerala-wants-centre-to-drop-hll-life-care-privatisation.html|title=Kerala wants Centre to drop HLL Life Care privatisation|access-date=2019-02-22|date=2018-03-20|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> ഓഹരി വിൽപനയിൽനിന്ന് പിൻമാറണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് കേരള മുഖ്യമന്ത്രി [[പിണറായി വിജയൻ]] പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]]ക്ക് കത്ത് നൽകിയിരുന്നു.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/money/center-says-hll-will-not-be-given-to-kerala-as-finance-minister-to-move-ahead-with-share-sale-ar-521778.html|title=HLL {{!}} എച്ച്എൽഎൽ കേരളത്തിന് നൽകില്ലെന്ന് കേന്ദ്രം; ഓഹരി വിൽപനയുമായി മുന്നോട്ടെന്ന് ധനമന്ത്രി|access-date=2023-10-23|date=2022-03-22|language=ml}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എന്നാൽ രാജ്യസഭയിൽ രേഖാമൂലം നൽകിയ മറുപടിയിൽ ഓഹരി വിൽപനയിൽനിന്ന് പിന്നോട്ടില്ലെന്ന് കേന്ദ്ര ധനമന്ത്രി [[നിർമ്മല സീതാരാമൻ]] വ്യക്തമാക്കി.<ref name=":0" /> == ഇതും കാണുക == * [[ഓർമെലോക്സിഫെൻ]] * [[Economy of Thiruvananthapuram|തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ]] * [[Moods Condoms|മൂഡ്സ് കോണ്ടം]] == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [http://www.lifecarehll.com/ എച്ച്എൽഎൽ ലൈഫ് കെയർ ലിമിറ്റഡ്] * [http://www.hlfppt.org HLFPPT] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആരോഗ്യം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബ്രാൻഡുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കമ്പനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]] s869o56jgyabfn8i5cwxc8010qrhg6c 0 551400 4616150 4566346 2026-04-28T23:39:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616150 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | image = Ipomoea cairica 35.jpg | genus = Ipomoea | species = cairica | authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Robert Sweet (botanist)|Sweet]] | synonyms = ''Ipomoea palmata'' <small>Forssk.</small><br /> ''Ipomoea stipulacea'' <small>Jacq.</small><br /> ''Ipomoea tuberculata'' <small>(Desr.) Roem. & Schult. (''non'' Ker Gawl.: [[Ipomoea tuberculata|preoccupied]])</small> }} കരതലാകാരമായ ഇലകളും വലിപ്പമുള്ള വെള്ളയും ലാവെൻഡറും നിറമുള്ള പൂക്കളുമുള്ള ഔഷധഗുണമുള്ള ബഹുവർഷിയായ ഒരു [[ആരോഹി|വള്ളിച്ചെടിയാണ്]] '''ഉദയമലരി'' {{ശാനാ|Ipomoea cairica}}. '''''<ref name="Ipomoea cairica L. Sweet">[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=IPCA Ipomoea cairica (L.) Sweet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130506141130/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=IPCA |date=2013-05-06 }}, USDA PLANTS</ref><ref>Colmeiro, Miguel: "Dictionary of the diverse vulgar names of many usual or notable plants of the old and new world", Madrid, 1871.</ref> == വിവരണം == രോമമില്ലാത്ത, മെലിഞ്ഞ ആരോഹിസസ്യമായ ഉദയമലരിയുടെ വേരുകൾ ഉരുണ്ട ആകൃതിയാണ് ഇലകൾ 2 മുതൽ 6 സെന്റിമീറ്റർ വരെ നീളമുള്ള [[ഇലഞെട്ട് (സസ്യശാസ്ത്രം)|ഇലഞെട്ടുകളാൽ]] ഉറച്ചതാണ്. ഇലയുടെ ബ്ലേഡ് 3 മുതൽ 10 സെന്റിമീറ്റർ വരെ നീളവും 6 മുതൽ 9 സെന്റിമീറ്റർ വരെ വീതിയുമുള്ള അണ്ഡാകാരത്തിൽ വൃത്താകൃതിയിലാണ്. ഇത് അഞ്ച് മുതൽ ഏഴ് ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>Carranza, E. (2008). «Diversity of the Genus Ipomoea L. (CONVOLVULACEAE) in the State of Michoacán, Mexico». Flora of the Bajío and Adjacent Regions . Complementary Fascicle XXIII.</ref> ലാവെൻഡർ -നിറമുള്ളവയാണ് [[പൂങ്കുല|പൂങ്കുലകൾ.]] [[അണ്ഡാശയം]] രോമരഹിതമാണ്. പഴങ്ങൾ ഏകദേശം 1 സെന്റിമീറ്റർ വ്യാസമുള്ള ഒന്നോ രണ്ടോ രോമമുള്ള വിത്തുകൾ അടങ്ങിയ ഗോളാകൃതിയിലുള്ള ഗുളികരൂപത്തിലാണ്. ഓരോ പഴവും ഏകദേശം 1 സെന്റിമീറ്റർ നീളത്തിൽ പക്വത പ്രാപിക്കുകയും അവയിൽ രോമമുള്ള വിത്തുകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>S. Dressler, M. Schmidt, G. Zizka (ed.): African plants - A Photo Guide. Senckenberg, Frankfurt / Main 2014.</ref> == കാണുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ == വടക്കേ [[ആഫ്രിക്ക]], [[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി|മെഡിറ്ററേനിയൻ]], ഉഷ്ണമേഖലാ പ്രദേശങ്ങൾ [[കേപ്പ് വേർഡ്|ഉൾപ്പെടെ കേപ് വെർദെ]] മുതൽ [[അൽ ജസീറ|അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്]] വരെയുള്ള വിശാലമായ പ്രദേശത്ത് നിന്നാണ് ഇത് ഉത്ഭവിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും അതിന്റെ തുടക്കം എവിടെനിന്നാണെന്നത് അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണ്. 10 മീറ്ററിലധികം നീളമുള്ള കാണ്ഡം കൊണ്ട് മതിലുകളോ വേലികളോ മരങ്ങളോ ഇത് മൂടുന്നു. ഇത് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഉയരം 250 മുതൽ 2250 മീറ്റർ വരെയാണ്. വർഷം മുഴുവനും ഇത് പൂക്കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ചും നന്നായി പരിപാലിക്കുമ്പോൾ.<ref>Carranza, E. (2007). «Family Convolvulaceae». Flora of the Bajío and Adjacent Regions . Fascicle 151</ref><ref>Invasive species group, Plants invasive for the natural environments of New Caledonia, Nouméa, Agency for the prevention and compensation of agricultural or natural calamities (APICAN),January 2012, 222 p., pp. 110-111</ref> == അധിനിവേശസ്വഭാവം == മനുഷ്യ വ്യാപനം കാരണം, ഇത് ഇന്ന് മിക്ക ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലും ഒരു [[പരദേശി സ്പീഷീസുകൾ|അധിനിവേശസ്പീഷീസായി കാണപ്പെടുന്നു]], ചിലപ്പോൾ [[ന്യൂ സൗത്ത് വെയ്ൽസ്|ന്യൂസൗത്ത് വെയിൽസ്]] തീരത്തെപ്പോലെ ഒരു ദോഷകരമായ കളയും അധിനിവേശ ഇനവുമാണ്. അതുപോലെ അമേരിക്കയിലും, കാലിഫോർണിയയിലെ ഹവായിയിലും, എല്ലാ ഗൾഫ് തീര സംസ്ഥാനങ്ങളിലും, അർക്കൻസാസ്, മിസോറി എന്നിവിടങ്ങളിലും അതുപോലെതന്നെയാണ്.<ref name="Ipomoea cairica L. Sweet"/> [[നാട്ടുവൈദ്യം|പരമ്പരാഗത വൈദ്യത്തിൽ]] ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ ചെടി [[ബ്രസീൽ|ബ്രസീലിലും]] ഇതിനെ കാണാം.<ref>{{Cite journal|last=Tognon|first=G. B.|last2=Petry|first2=C.|date=2012|title=Estaquia de Ipomoea cairica (L.) Sweet|url=http://www.scielo.br/j/rbpm/a/9Hj9cmRgng8P7MCSjcVnwZL|journal=Revista Brasileira de Plantas Medicinais|language=pt|volume=14|pages=470–475|doi=10.1590/S1516-05722012000300008|issn=1516-0572}}</ref> == കൃഷി == ചില പ്ലാന്റ് നഴ്സറികൾ ഈ ചെടിയെ ഒരു [[അലങ്കാരച്ചെടി|അലങ്കാര]]<nowiki/>ച്ചെടിയായി വിൽക്കുന്നു, അതിന്റെ ആകർഷകമായ പർപ്പിൾ പൂക്കൾക്കും അതിവേഗം വളരുന്നതിനും വൃത്തികെട്ട വേലികളോ മതിലുകളോ വേഗത്തിൽ മൂടുകയും ചെയ്യുന്നു. നീക്കംചെയ്യൽ പ്രക്രിയയിൽ ഒടിഞ്ഞാൽ ഇത് ഒരു പ്രത്യേക ചെടിയായി വളരും.<ref>[http://www.georgiavines.com/cart/index.php?main_page=product_info&products_id=550] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201029194544/http://www.georgiavines.com/cart/index.php?main_page=product_info&products_id=550 |date=2020-10-29 }}, Georgia Vines Cart</ref> ചെടിയുടെ ഭാഗം ഉള്ളിച്ചെന്നാൽ ശ്വസനസംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. ==ചിത്രശാല== <gallery> പ്രമാണം:✿Ipomoea cairica Flower in Hong Kong✿.JPG|[[Hong Kong|ഹോങ്കോങ്ങിലെ]] പൂവിന്റെ ക്ലോസപ്പ് പ്രമാണം:Ipomoea cairica (dkrb)-1.jpg|[[India|ഇന്ത്യയിൽ]] പ്രമാണം:Ipomoea cairica near Hyderabad W IMG 4798.jpg|[[Hyderabad|ഹൈദരാബാദിലെ]] മതിൽ കവർ പ്രമാണം:Ipomoea cairica 25.jpg|ഒരു [[Groundcover|ഗ്രൗണ്ട് കവർ എന്ന നിലയിൽ]] പ്രമാണം:Ipomoea cairica by Beor St Creek 7th Brigade Park Chermside P1080939.jpg|ഒരു കുറ്റിച്ചെടിയായി പ്രമാണം:Ipomoea cairica 19.jpg|ഒരു കുളത്തിന് സമീപം പ്രമാണം:Ipomoea cairica 07294.JPG|ഒരു ബ്രിഡ്ജ് റെയിലിൽ വളരുന്നു പ്രമാണം:Leaves of Ipomoea cairica.jpg|[[Mexico|മെക്സിക്കോയിലെ]] [[Weed|കള]] പോലെ പ്രമാണം:Ipomoea stipulacea Scharf.jpg|ബൊട്ടാണിക്കൽ ചിത്രീകരണം പ്രമാണം:五爪金龍 Ipomoea cairica 20210309083143 01.jpg|വിരിഞ്ഞതിനുശേഷം, ചുരുണ്ട പുഷ്പം തുറക്കാൻ പോകുന്ന ഒരു മുകുളത്തോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്. പ്രമാണം:五爪金龍 Ipomoea cairica 20210314171335.jpg| രണ്ട് പൂക്കളുടെ ദളങ്ങളുടെ കുരുക്ക് പലപ്പോഴും അവയിലൊന്ന് തണ്ടിൽ നിന്ന് വേർപെടാൻ കാരണമാകുന്നു. പ്രമാണം:五爪金龍 Ipomoea cairica 20210309083143 15.jpg|ചൈനീസ് ഭാഷയിൽ "അഞ്ച്-നഖമുള്ള ഗോൾഡൻ ഡ്രാഗൺ" എന്നാണ് ഐപോമിയ കെയറിക്ക അറിയപ്പെടുന്നത്. </gallery> == അവലംബം == {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [https://indiabiodiversity.org/species/show/265783 കൂടുതൽ വിവരവും കാണുന്ന ഇടങ്ങളും] * {{Commons-inline|Ipomoea cairica|''Ipomoea cairica''}} * {{Wikispecies-inline|Ipomoea cairica|''Ipomoea cairica''}} *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?3226,3269,3270 Jepson Manual Treatment] {{WestAfricanPlants|Ipomoea cairica}} {{Ipomoea}} {{Taxonbar|from=Q311175}} [[വർഗ്ഗം:ആരോഹികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സസ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇപ്പോമിയ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അധിനിവേശസസ്യങ്ങൾ]] 5gbnoc9fveqblz4ib9kbb0g36vu6h22 0 562999 4616166 4094154 2026-04-29T02:58:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616166 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = Ex-Muslims of Kerala | formation = 2021 | image = | caption = | nickname = EMU | founder = Liyakkathali CM, Arif Hussain | type = [[non-profit organization]] | purpose = Representing people who left Islam | headquarters = [[Ernakulam]] | leader_title = President | leader_name = Liyakkathali CM | key_people = [[E. A. Jabbar]] , Abdul Ali, Jazla Madassery, Safiya PM, Faisal CK, Dileep Ishmael, Aysha Markerhouse, Shafeeq MK,Jazar Mohamed,Sherin Rasheed, Shihabudeen Mather, Ummer P,Rauf | website = {{url|exmuslimsofkerala.org}} }} ഇസ്ലാം മതമുപേക്ഷിച്ചവർക്ക് സാമൂഹ്യപിന്തുണ നൽകുക ലക്ഷ്യത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന, ഇസ്ലാം മതം ഉപേക്ഷിച്ചവരുടെ കൂട്ടായ്മയാണ് '''എക്‌സ് മുസ്ലിംസ് ഓഫ് കേരള'''. ഇസ്ലാം മതം ഉപേക്ഷിച്ചവരുടെ ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ കൂട്ടായ്മയാണ് എക്സ് മുസ്ലീംസ് ഓഫ് കേരള. എല്ലാ വർഷവും ജനുവരി 9 കേരള എക്സ് മുസ്ലീം ദിനമായി ആചരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/ex-muslims-of-kerala-formed-a-unit-to-give-social-support-to-those-who-left-islam-rv-496935.html|title=Ex-Muslims of Kerala{{!}} ഇസ്ലാം മതം ഉപേക്ഷിച്ചവരുടെ കൂട്ടായ്മ നിലവിൽ വന്നു; മതമുപേക്ഷിച്ചവർക്ക് സാമൂഹ്യപിന്തുണ നൽകുക ലക്ഷ്യം|access-date=2022-01-16|date=2022-01-09|language=ml}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/ernakulam/news/10jan2022-1.6345252|title=‘എക്‌സ് മുസ്‌ലിംസ് ഓഫ് കേരള’ രൂപവത്കരിച്ചു|access-date=2022-01-16|language=en|archive-date=2022-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116024302/https://www.mathrubhumi.com/ernakulam/news/10jan2022-1.6345252|url-status=dead}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:യുക്തിവാദി സംഘങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നിരീശ്വരവാദം]] 0x3mhmgokds76n7unzvl7teegjgb68n 0 567151 4616067 4534222 2026-04-28T16:12:55Z Symphonicallyu 155269 4616067 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത|date=2010 നവംബർ}} {{prettyurl|Gurmukhi script}} {{Infobox writing system | name = ഗുരുമുഖി | altname = ਗੁਰਮੁਖੀ | languages = *[[പഞ്ചാബി ഭാഷ|പഞ്ചാബി]] *[[പഞ്ചാബി ഭാഷാഭേദങ്ങൾ]] *[[സന്ത് ഭാഷ]] (ചരിത്രപരം) *[[സിന്ധി ഭാഷ|സിന്ധി]]{{sfn|Bāhrī|2011|p=181}} (ചരിത്രപരം) *[[വ്രജഭാഷ]] (ചരിത്രപരം) | sample = [[File:Gurmukhī Varnamala.png|300px|center]] | caption = <small><center>ഗുരുമുഖി അക്ഷരമാല</center></small> | text_sample = [[File:A sample of a mediaeval, handwritten Gurmukhi document.png|300px|center]] | text_sample_caption = <small><center>മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു ഗുരുമുഖി കൈയെഴുത്തുരേഖയുടെ മാതൃക</center></small> | time = സി.ഇ. 16-ാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ | type = [[അബുഗിഡ]] | fam1 = [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്|ഈജിപ്ഷ്യൻ]] | fam2 = [[പ്രോട്ടോ-സിനായിറ്റിക് ലിപി|പ്രോട്ടോ-സിനായിറ്റിൿ]] | fam3 = [[ഫിനീഷ്യൻ ലിപി|ഫിനീഷ്യൻ]] | fam4 = [[അരമായ ലിപി|അരമായ]] | fam5 = [[ബ്രാഹ്മി ലിപി|ബ്രാഹ്മി]] | fam6 = [[ഗുപ്ത ലിപി|ഗുപ്ത]] | fam7 = [[ശാരദ ലിപി|ശാരദ]] | fam8 = [[ലൻഡ ലിപി|ലൻഡ]] | children = [[ആനന്ദ്പൂർ ലിപി]] | sisters = [[ഖുദാബാദി ലിപി|ഖുദാബാദി]], [[ഖോജ്കി ലിപി|ഖോജ്കി]], [[മഹാജനി ലിപി|മഹാജനി]], [[മുൾട്ടാനി ലിപി|മുൾട്ടാനി]] | unicode = [https://www.unicode.org/charts/PDF/U0A00.pdf U+0A00–U+0A7F] | iso15924 = Guru }} {{ബ്രാഹ്മി}} [[പഞ്ചാബി ഭാഷ]] എഴുതുന്നതിനായി ഏറ്റവുമധികം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ലിപിയാണ് '''ഗുരുമുഖി''' ({{lang-pa|ਗੁਰਮੁਖੀ}}, ''Gurmukhī'') <ref>An illustrated history of world religions</ref> ഇത് [[ശാരദ ലിപി|ശാരദ ലിപിയിൽനിന്ന്]] ഉടലെടുത്തതാണ്. ==അക്ഷരങ്ങൾ== ഗുരുമുഖി അക്ഷരമാലയിൽ 35 അക്ഷരങ്ങളുണ്ട്. {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! colspan="2" | Name !! Pron. ! colspan="2" | Name !! Pron. ! colspan="2" | Name !! Pron. ! colspan="2" | Name !! Pron. ! colspan="2" | Name !! Pron. |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ੳ || uṛa || - | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਅ || æṛa || ''ə'' by itself | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ੲ || iṛi || - | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਸ || səsa || ''sa'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਹ || haha || ''ha'' |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਕ || kəka || ''ka'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਖ || k^hək^ha || ''kha'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਗ || gəga || ''ga'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਘ || kəga || ''kà'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਙ || ngənga || ''nga''^* |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਚ || chəcha || ''cha'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਛ || shəsha || ''sha'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਜ || jəja || ''ja'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਝ || chəja || ''chà'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਞ || neiia || ''ña^#''^* |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਟ || ṭenka || ''ṭa'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਠ || ṭ^həṭ^ha || ''ṭ^ha'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਡ || ḍenga || ''ḍa'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਢ || ṭəḍa || ''ṭà'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਣ || ṇaṇa || ''ṇa'' |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਤ || təta || ''ta'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਥ || t^hət^ha || ''t^ha'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਦ || dəda || ''da'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਧ || təda || ''tà'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਨ || nəna || ''na'' |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਪ || pəpa || ''pa'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਫ || p^həp^ha || ''pha'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਬ || bəba || ''ba'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਭ || pəba || ''pà'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਮ || məma || ''ma'' |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਯ || yaiya || ''ya'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਰ || rara || ''ra'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਲ || ləla || ''la'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਵ || vava || ''va/wa'' | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ੜ || ṛaṛa || ''ṛa'' |} <!-- *(*) = ਙ (ngənga) and ਞ (neiia) are rarely utilized. * (#) = ਞ (neiia) makes an "ñ" sound as in Spanish *^h superscript = aspirate consonant *ִ (subscript dot) = retroflex consonant, as opposed to dental/alveolar consonant *à - grave accent = tonal consonant. :*To differentiate between consonants, the Punjabi tonal consonants kà, chà, ṭà, tà, and pà are often transliterated in the way of the Hindi voiced aspirate consonants gha, jha, dha, dha, and bha respectively, although Punjabi does not have these sounds. :*Tones in Punjabi can be either rising or falling; in the pronunciation of Gurmukhi letters they are falling, hence the grave accent as opposed to the acute. In addition to these, there are six consonants created by placing a dot (bindi) at the foot (pair) of the consonant (these are not present in Sri Guru Granth Sahib). These are used most often for loanwords, though not exclusively: {| border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" style="border-collapse:collapse;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! colspan="2" | Name !! Pron. |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਸ਼ || Sussa pair bindi || ''Sha'' |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਖ਼ || Khukha pair bindi || ''Khha'' ''(xa)'' |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਗ਼ || Gugga pair bindi || ''Ghha'' ''(ɣa)'' |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਜ਼ || Jujja pair bindi || ''Za'' |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਫ਼ || Phupha pair bindi || ''Fa'' |- align="center" | bgcolor="#CCCCCC" style="font-size:24px" | ਲ਼ || Lalla pair bindi || ''Ḷa'' |} Lallay pair bindi was only recently added to the Gurmukhi alphabet. Some sources may not consider it a separate letter. --> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ലിപികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗുരുമുഖി ലിപി]] {{Languages of South Asia}} k37elfz0csxlmit7kjee6z2ryqr9chf 0 570020 4616143 4561525 2026-04-28T22:53:39Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616143 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Eden Shand}} {{Infobox Politician | name = Eden Shand | party = [[National Alliance for Reconstruction]] (NAR) | birth_name = Eden Arthur Shand | footnotes = | website = | signature = | religion = | occupation = | residence = | children = | spouse = | relations = | death_place = [[Port of Spain, Trinidad|Port of Spain]], [[Trinidad and Tobago]] | image = Eden Shand (cropped).jpg | death_date = {{Death date and age|2021|1|20|1939|9|14|df=y}} | birth_place = [[Trinidad and Tobago]] | birth_date = {{Birth date|1939|9|14|df=y}} | majority = | constituency = St. Ann's West | successor = | predecessor = | term_end = 19 November 1991 | term_start = 12 January 1987 | office = [[House of Representatives (Trinidad and Tobago)|Member of Parliament]] | caption = Shand in 2007 | primeminister = [[A. N. R. Robinson]] | alma_mater = [[University of Aberdeen]] <br/> [[University of British Columbia]] }} [[ട്രിനിഡാഡ് ടൊബാഗോ|ട്രിനിഡാഡ]]യിലെ ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായിരുന്നു '''ഈഡൻ ആർതർ ഷാൻഡ്''' (14 സെപ്റ്റംബർ 1939 - 20 ജനുവരി 2021) . ട്രിനിഡാഡിലും ടൊബാഗോയിലും പാരിസ്ഥിതിക നിലവാരം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. നാഷണൽ അലയൻസ് ഫോർ റീകൺസ്ട്രക്ഷന് കീഴിൽ സെന്റ് ആൻസ് വെസ്റ്റിന്റെ (1987-1991) എംപിയായി ഷാൻഡ് സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഭക്ഷ്യ ഉൽപ്പാദനം, സമുദ്ര ചൂഷണം, വനം, പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിൽ പാർലമെന്ററി സെക്രട്ടറിയും (1987-1988) വിദേശകാര്യ, അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര മന്ത്രിയും (1988-1991) ആയിരുന്നു. == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1939 സെപ്റ്റംബർ 14-നാണ് ഷാൻഡ് ജനിച്ചത്. 1963-ൽ ആബർഡീൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഫോറസ്ട്രിയിൽ ബിഎസ്‌സി (ഓണേഴ്‌സ്)<ref name=":0">{{Cite web|last=Shand|first=Eden|date=January 2008|title=CV|url=https://members.tripod.com/~EMPAL_2/eascv.html|url-status=live|website=Environmental Management and Planning Associates Limited|archive-url=https://web.archive.org/web/20050408090740/http://members.tripod.com:80/~EMPAL_2/eascv.html |archive-date=2005-04-08 }}</ref>, 1968-ൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയിൽ നിന്ന് എംബിഎയും നേടി.<ref name=":2">{{Cite book|last=Shand|first=Eden Arthur|title=The development of the Japanese market for Pacific Northwest lumber : A historical survey|publisher=University of British Columbia|year=1968|location=Vancouver|doi=10.14288/1.0102406|hdl=2429/36231|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> 1963 മുതൽ 1965 വരെ ട്രിനിഡാഡിയൻ ഗവൺമെന്റ് ഫോറസ്ട്രി ഡിവിഷനിൽ ഷാൻഡ് ജോലി ചെയ്തു. എംബിഎ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം 1968 മുതൽ 1972 വരെ വാൻകൂവറിൽ ഫോറസ്റ്റ് ഇക്കണോമിസ്റ്റായി ജോലി ചെയ്തു. തുടർന്ന് ട്രിനിഡാഡിലേക്ക് മടങ്ങി.<ref name=":0" /> 1979-ൽ,<ref>{{Cite web|title=About Us|url=https://citizensforconservationtt.org/home/about-us/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20201119031712/https://citizensforconservationtt.org/home/about-us/|archive-date=19 November 2020|website=Citizens for Conservation Trinidad & Tobago}}</ref> സിറ്റിസൺസ് ഫോർ കൺസർവേഷന്റെ സ്ഥാപക അംഗങ്ങളിൽ ഒരാളായിരുന്നു ഷാൻഡ്.[4] 1980-കളിൽ, ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോ ടെലിവിഷനിൽ ഫീഡ്‌ബാക്ക് എന്ന പേരിൽ യുവാക്കളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു ടോക്ക് ഷോ ഷാൻഡ് അവതരിപ്പിച്ചു.<ref name=":1" /> == രാഷ്ട്രീയം == 1986-ൽ, നാഷണൽ അലയൻസ് ഫോർ റീകൺസ്ട്രക്ഷൻ (NAR) പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി ജനപ്രതിനിധി സഭയിലെ സെന്റ് ആൻസ് വെസ്റ്റ് സീറ്റിൽ നിന്ന് ഷാൻഡ് വിജയിച്ചു. <ref name="election1986">{{Cite web|title=Report of the E&BC on the Parliamentary Elections 1986 (15th December 1986)|url=https://www.ebctt.com/report-of-the-ebc-on-the-parliamentary-elections-1986-15th-december-1986/|url-status=live|access-date=2021-04-23|website=Elections And Boundaries Commission|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20200924080856/https://www.ebctt.com/report-of-the-ebc-on-the-parliamentary-elections-1986-15th-december-1986/ |archive-date=2020-09-24 }}</ref>പീപ്പിൾസ് നാഷണൽ മൂവ്‌മെന്റിന്റെ (PNM) നിലവിലെ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി. <ref name="election1981">{{Cite web|title=Report of the E&BC on the Parliamentary Elections 1981 (9th November 1981)|url=https://www.ebctt.com/report-of-the-ebc-on-the-parliamentary-elections-1981-9th-november-1981/|url-status=live|access-date=2021-11-13|website=Elections And Boundaries Commission|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020080704/https://www.ebctt.com/report-of-the-ebc-on-the-parliamentary-elections-1981-9th-november-1981/ |archive-date=2020-10-20 }}</ref> പുതുതായി സ്ഥാപിതമായ NAR 1962-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം ദേശീയ പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടിയായി.<ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/58051010|title=Elections in the Americas : a data handbook|date=2005|others=Dieter Nohlen|isbn=0-19-925358-7|location=New York|pages=639-641|oclc=58051010}}</ref> ഷാൻഡ് 1987 ജനുവരി 12-ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. ഭക്ഷ്യോത്പാദനം, സമുദ്ര ചൂഷണം, വനം, പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയത്തിൽ പാർലമെന്ററി സെക്രട്ടറിയായി അദ്ദേഹം ആദ്യം നിയമിതനായി.<ref>{{Cite web|title=Mr. Eden Shand, MP|url=http://www.ttparliament.org/members.php?mid=26&pid=12&id=ESH03|url-status=live|access-date=24 April 2021|website=[[Parliament of Trinidad and Tobago]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110526083958/http://www.ttparliament.org/members.php?mid=26&pid=12&id=ESH03 |archive-date=2011-05-26 }}</ref> എന്നിരുന്നാലും, ബോധപൂർവമായ വനം കത്തിക്കുന്നതിനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 1988-ൽ അദ്ദേഹത്തെ ഈ പോർട്ട്ഫോളിയോയിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|last=Gibbings|first=Wesley|date=1998-03-24|title=ENVIRONMENT-TRINIDAD AND TOBAGO: Surviving the Bush Fire Season|url=http://www.ipsnews.net/1998/03/environment-trinidad-and-tobago-surviving-the-bush-fire-season/|url-status=live|access-date=2021-04-23|website=[[Inter Press Service]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423112404/http://www.ipsnews.net/1998/03/environment-trinidad-and-tobago-surviving-the-bush-fire-season/ |archive-date=2021-04-23 }}</ref><ref>{{Cite journal|last=Leach|first=Melissa|last2=Fairhead|first2=James|date=2001|title=Science, policy and national parks in Trinidad and Tobago|url=https://www.ids.ac.uk/files/TrinidadNationalParks.pdf|journal=Forest Science and Forest Policy: Knowledge, Institutions and Policy Processes|publisher=[[Institute of Development Studies]]}}</ref>തുടർന്ന് അദ്ദേഹം വിദേശകാര്യ, അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര മന്ത്രിയായി. <ref name=":1">{{Cite web|date=2021-01-23|title=Former NAR minister Eden Shand dies|url=https://newsday.co.tt/2021/01/23/former-nar-minister-eden-shand-dies/|access-date=2021-04-23|website=Trinidad and Tobago Newsday|language=en-US}}</ref> സിൽവിയ കാക്കലും മറ്റ് സംരക്ഷകരും ചേർന്ന് അദ്ദേഹം 1988-ൽ കരീബിയൻ ഫോറസ്റ്റ് കൺസർവേഷൻ അസോസിയേഷൻ (CFCA) സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Hilton|first=Anne|date=2003-11-16|title=Sylvia Kacal an extraordinary life|url=https://archives.newsday.co.tt/2003/11/16/sylvia-kacal-an-extraordinary-life/|url-status=live|access-date=2021-04-26|website=[[Trinidad and Tobago Newsday]] Archives|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426084600/https://archives.newsday.co.tt/2003/11/16/sylvia-kacal-an-extraordinary-life/ |archive-date=2021-04-26 }}</ref> ജമാഅത്ത് അൽ മുസ്ലിമീൻ അട്ടിമറി ശ്രമത്തിനിടെ ബന്ദികളാക്കിയ എംപിമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു ഷാൻഡ്.<ref name=":1" /> 1991 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനായി സെന്റ് ആൻസ് വെസ്റ്റ് പോർട്ട് ഓഫ് സ്പെയിൻ നോർത്തിൽ ലയിച്ചു. ഷാൻഡ് വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് വേണ്ടി നിന്നില്ല.<ref>{{Cite web|title=Report of the E&BC on the Parliamentary Elections 1991 (16th December 1991)|url=https://www.ebctt.com/report-of-the-ebc-on-the-parliamentary-elections-1991-16th-december-1991/|url-status=live|access-date=2021-04-23|website=Elections And Boundaries Commission|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20200929165245/https://www.ebctt.com/report-of-the-ebc-on-the-parliamentary-elections-1991-16th-december-1991/ |archive-date=2020-09-29 }}</ref> == ആക്ടിവിസം == പാർലമെന്റ് വിട്ടശേഷം, എൻവയോൺമെന്റൽ ഓഡിറ്റേഴ്‌സ് രജിസ്‌ട്രേഷൻ അസോസിയേഷനിൽ (യുകെ) അസോസിയേറ്റ് എൻവയോൺമെന്റൽ ഓഡിറ്ററായി ഷാൻഡ് സർട്ടിഫിക്കേഷൻ നേടി.<ref name=":1" /> എൻവയോൺമെന്റൽ മാനേജ്‌മെന്റ് ആൻഡ് പ്ലാനിംഗ് അസോസിയേറ്റ്‌സ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന കൺസൾട്ടൻസി അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name=":0" /> ഷാൻഡ് കരീബിയൻ ഫോറസ്റ്റ് കൺസർവേഷൻ അസോസിയേഷന്റെ ചെയർമാനും ആയി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് സംഘടന സംരക്ഷണ പാർക്കുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref>{{Cite web|last=Gibbings|first=Wesley|date=1997-04-08|title=TRINIDAD AND TOBAGO-ENVIRONMENT: Illegal Logging Taking a Toll|url=http://www.ipsnews.net/1997/04/trinidad-and-tobago-environment-illegal-logging-taking-a-toll/|url-status=live|access-date=2021-04-24|website=Inter Press Service|archive-url=https://web.archive.org/web/20210424061805/http://www.ipsnews.net/1997/04/trinidad-and-tobago-environment-illegal-logging-taking-a-toll/ |archive-date=2021-04-24 }}</ref> ക്വീൻസ് പാർക്ക് സവന്നയ്ക്ക് മുകളിൽ നിർമ്മിക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾക്കെതിരെ ഷാൻഡ് പ്രചാരണം നടത്തി. 1999-ലെ ഒരു കുത്തിയിരിപ്പ് സമരത്തിനിടെ, പാർക്കിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത് കല്ലിടാൻ ശ്രമിച്ച ബിൽഡർമാർ ഷാൻഡിൽ ഒരു ട്രക്ക് ചരൽ വലിച്ചെറിഞ്ഞു. ജീവനോടെ കുഴിച്ചെടുത്തെങ്കിലും ശാശ്വതമായ മുറിവുകളുണ്ടായിരുന്നു.<ref name=":1" /> പാർക്കിൽ ഒരു സ്റ്റേഡിയം നിർമ്മിക്കാനുള്ള 2006-ലെ ഗവൺമെന്റ് നിർദ്ദേശത്തെ അദ്ദേഹം എതിർത്തു. <ref>{{Cite news|last=Sheppard|first=Suzanne|date=12 March 2006|title=Stop Savannah construction|work=Trinidad & Tobago Newsday|url=http://www.trinidadandtobagonews.com/forum/webbbs_config.pl?md=read;id=3521|via=trinidadandtobagonews.com}}</ref> പാരിസ്ഥിതിക വിലയിരുത്തലുകൾ ഉറപ്പാക്കാതെ നിർമ്മാണ പദ്ധതികൾക്ക് അംഗീകാരം ലഭിച്ച മറ്റ് കേസുകൾ അദ്ദേഹം തുറന്നുകാട്ടി.<ref>{{Cite web|date=2008-05-02|title=Mystery hotel|url=http://archives.newsday.co.tt/2008/05/02/mystery-hotel/|access-date=2021-04-23|website=Trinidad and Tobago Newsday Archives|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|last=Richards|first=Peter|date=2000-08-24|title=ENVIRONMENT-TRINIDAD & TOBAGO: Conservationists Halt Ferry Port Project|url=http://www.ipsnews.net/2000/08/environment-trinidad-tobago-conservationists-halt-ferry-port-project/|url-status=live|access-date=2021-04-24|website=Inter Press Service|archive-url=https://web.archive.org/web/20210424061806/http://www.ipsnews.net/2000/08/environment-trinidad-tobago-conservationists-halt-ferry-port-project/ |archive-date=2021-04-24 }}</ref> ട്രിനിഡാഡ് എക്‌സ്‌പ്രസിലും ട്രിനിഡാഡ് ഗാർഡിയനിലും ഷാൻഡ് ലേഖനങ്ങൾ എഴുതി. അവിടെ സംസ്ഥാന പരിസ്ഥിതി മാനേജ്‌മെന്റ് ഏജൻസിയുടെ ഭരണ ഘടനയെ അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു.<ref>{{Cite book|last=Paddington|first=Luke|url=https://escholarship.mcgill.ca/concern/theses/gt54kq04k|title=An appraisal of environmental management in Trinidad and Tobago|publisher=[[McGill University]]|year=1999|type=MA Thesis}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അദ്ദേഹം ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയുടെ എർത്ത് ചാർട്ടർ നാഷണൽ കമ്മിറ്റിയുടെ ചെയർമാനായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Earth Charter National Committee|url=https://members.tripod.com/~EMPAL_2/ecnc.html|access-date=2021-04-24|website=members.tripod.com}}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == ഷാൻഡിന് അഞ്ച് കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Eden Shand|url=http://www.guardian.co.tt/news/eden-shand-6.2.1314194.3264a4d8a5|access-date=2021-04-23|website=www.guardian.co.tt|language=en}}</ref> ഒരു അമേരിക്കൻ സാമൂഹ്യ ശാസ്ത്രജ്ഞയായ മേരി ഷോർസുമായുള്ള വിവാഹത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് ഇളയ കുട്ടികൾ.<ref name=":0" /> ഷാൻഡും ഷോർസും ചേർന്ന് ട്രോപ്പിക്കൽ റീ-ലീഫ് ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite journal|last=Lum Lock|first=Alana|last2=Geoghegan|first2=Tighe|date=2006|title=Rewarding community efforts to protect watersheds: Case study of Fondes Amandes, St. Ann’s, Trinidad and Tobago|url=http://216.119.77.147/documents/rewardingcommunityeffortstoprotectwatershedscasestudyofFondesAmandes.pdf|journal=CANARI Who Pays for Water Project|issue=3}}</ref> == മരണം == ഷാൻഡ് 2021 ജനുവരി 20-ന് 81-ആം വയസ്സിൽ ദീർഘനാളത്തെ അസുഖത്തെത്തുടർന്ന് മരിച്ചു.<ref name=":1" /> ജനുവരി 27 ന്റെ സമ്മേളനത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ജനപ്രതിനിധി സഭ ഷാൻഡിന് ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|date=27 January 2021|title=Unofficial Hansard - House of Representatives|url=http://www.ttparliament.org/hansards/hh20210127.pdf|url-status=live|website=[[Parliament of Trinidad and Tobago]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423022201/http://www.ttparliament.org/hansards/hh20210127.pdf |archive-date=2021-04-23 }}</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിതം == {{Election box begin | title=[[1986 Trinidad and Tobago general election]]: St. Ann's West<ref name="election1986"/><ref name="election1981"/>}} {{Election box winning candidate with party link no change| |party = National Alliance for Reconstruction |candidate = ഈഡൻ ഷാൻഡ് |votes = 6,305 |percentage = | }} {{Election box candidate with party link no change| |party = People's National Movement |candidate = ജോൺ സ്റ്റാൻലി ഡൊണാൾഡ്സൺ |votes = 6,196 |percentage = | }} {{Election box candidate with party link no change| |party = National Joint Action Committee |candidate = Anum Bankole |votes = 452 |percentage = | }} {{Election box candidate no change| |party = [[People's Popular Movement|PPM]] |candidate = Solange Bailey |votes = 68 |percentage = | }} {{Election box total valid no change |votes = 13,021 |percentage = }} {{Election box rejected no change| |votes = 68 |percentage = }} {{Election box turnout no change| |votes = 13,089 |percentage = | }} {{Election box registered electors no change| |reg. electors = 24,339 }} {{Election box gain with party link| |winner = National Alliance for Reconstruction |loser = People's National Movement |swing = }} {{Election box end}} == Partial bibliography == === Books === * ''The Development of the Japanese Market for Pacific Northwest Lumber'' (1968, thesis) <ref name=":2" /> *''The Estates Within: A Docu-Drama'' (1992) <ref>{{Cite book|last=Shand|first=Eden|url=https://www.worldcat.org/oclc/26872995|title=The estates within : a docu-drama|date=1992|publisher=Caribras|isbn=976-8012-92-7|location=St. Ann's, Port of Spain, Trinidad and Tobago|oclc=26872995}}</ref> === Articles === *"Global Warming and the Caribbean" in ''[[Caribbean Beat]]'' (1992) <ref>{{Cite web|last=Shand|first=Eden|date=1992-07-01|title=Global Warming and the Caribbean|url=https://www.caribbean-beat.com/issue-3/global-warming-and-caribbean|access-date=2021-04-23|website=Caribbean Beat Magazine|language=en-GB}}</ref> *"Rehabilitating Our Forests" (2009) <ref>{{Cite journal|last=Shand|first=Eden|date=2009|title=Guest Editorial: Rehabilitating Our Forests|url=http://ttfnc.org/livingworld/index.php/lwj/article/view/165|url-status=dead|journal=Living World|publisher=Trinidad and Tobago Field Naturalists' Club|page=iv|issn=1029-3299|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927105606/http://ttfnc.org/livingworld/index.php/lwj/article/view/165|archive-date=27 September 2020}}</ref> == അവലംബം== {{Reflist}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2021-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ]] mt4rt105cfxsenlqj8mvkrduxqk7w1v 0 571294 4616044 4612533 2026-04-28T13:22:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616044 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tharattu (film)}} {{Infobox film|name=|image=|caption=|director= [[]]|producer= [[]] |writer=[[ ]] |dialogue=[[ ]] |lyrics=[[]] |screenplay=[[ ]] |starring= [[സുകുമാരൻ]]<br> [[സോമൻ]],<br> [[ശ്രീവിദ്യ]], <br>[[സീമ]]<br> [[ജയറാം]], [[]], <br>[[]],<br> [[]] |music=[[]]|action =[[]]|design =[[]]| background music=[[]] |cinematography= [[]]|editing=[[]]|studio=|distributor=| banner =| runtime = |released={{Film date|1981|3|12|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} {{prettyurl|Aadipaapam}} {{Infobox film | name = ആദിപാപം | image = | caption = | director = [[കെ.പി. കുമാരൻ]] | producer = പി.ഗി.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ | writer = [[കെ.പി. കുമാരൻ]] | screenplay = [[കെ.പി. കുമാരൻ]] | starring = [[ശുഭ]],<br> [[സുകുമാരൻ]] | music = [[ശ്യാം]] | lyrics = [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]] | cinematography = ഹേമചന്ദ്രൻ | editing = [[ജി. വെങ്കിട്ടരാമൻ]] | studio = കാമിനി ഇന്റർനാഷണൽ | distributor = കാമിനി ഇന്റർനാഷണൽ | released = {{Film date|1979|10|26|df=y}} | country = {{Ind}}| language = മലയാളം| budget = | gross = }} [[കെ.പി. കുമാരൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് പി ജി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ നിർമ്മിച്ച [[1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1979]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''ആദിപാപം''''' . [[ശുഭ]], [[സുകുമാരൻ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[ശ്യാം]] ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=968&ln=ml|title=ആദിപാപം(1979)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|title=ആദിപാപം(1979)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url-status=live}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]] ഗാനങ്ങൾ എഴുതി<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/mudra.html#cast|title=ആദിപാപം(1979)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title= ആദിപാപം(1979)|url= https://www.m3db.com/film/1918|publisher=www.m3db.com|accessdate=2023-10-17|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[സുകുമാരൻ]] || |- |2||[[സുധീർ]] || |- |3||[[പ്രേംജി]] || |- |4||[[ശുഭ]] || |- |5||[[പോൾ വെങ്ങോല]] || |- |6||[[ബേബി മിനി]] || |} ==താരനിര<ref>{{cite web|title=ആദിപാപം(1979)|url= https://www.m3db.com/film/ethirppukal|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[]] || |- |2||[[]] || |- |3||[[]] || |- |4||[[]] || |- |5||[[]] || |- |6||[[]] || |- |7||[[]] || |- |8||[[]] || |- |9||[[]] || |- |10||[[]] || |- |11||[[]] || |- |12||[[]] || |- |13||[[]] || |- |14||[[]] || |- |15||[[]] || |- |16||[[]] || |- |17||[[]] || |- |18||[[]] || |- |19||[[]] || |- |20||[[]] || |- |21||[[]] || |- |22||[[]] || |- |23||[[]] || |- |24||[[]] || |- |25||[[]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|title=ആദിപാപം(1979)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url-status=live}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == *വരികൾ:[[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]] *ഈണം: [[ശ്യാം]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം''' |- | 1 || ||[[എസ്. ജാനകി]]|| |- | 2 || ||[[]]|| |- | 3 || ||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസ്]]|| |- | 4 || ||[[]]|| |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=txG6ArEsp4s ഓർക്കുക വല്ലപ്പോഴും}} * {{IMDb title|0233159|}} [[വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശ്യാം സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൂവച്ചൽ ഖാദറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൂവച്ചൽഖാദർ-ശ്യാം ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സുകുമാരൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജി വെങ്കിട്ടരാമൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 57it9qs7b8b0q99llsz8lm3c1ny9khb 0 572995 4616036 4113792 2026-04-28T12:41:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616036 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Actors of the Comédie-Française}}{{Infobox artwork | image_file = File:Antoine_Watteau_062.jpg | image_size = 350px | title = ആക്ടേഴ്സ് ഓഫ് ദി കോമഡി-ഫ്രാങ്കൈസ് | other_title_1 = Coquettes qui pour voir | artist = [[Antoine Watteau]] | year = {{circa|1711–1718}}<br />{{small|See {{Section link||Dating}}}} | material = [[panel painting|oil on panel]] | height_metric = 20 | width_metric = 25 | city = [[Saint Petersburg]] | museum = [[Hermitage Museum]] | accession = ГЭ-1131 | catalogue = {{abbr|H|Pierre Hédouin}} 30; [[Edmond de Goncourt|G]] 78; {{abbr|DV|Émile Dacier and Albert Vuaflart}} 36; {{abbr|R|Louis Réau}} 107; {{abbr|HA|Hélène Adhémar}} 154; {{abbr|EC|Ettore Camesasca}} 162; [[Jean Ferré|F]] B32; {{abbr|RM|Marianne Roland Michel}} 118; {{abbr|RT|Renaud Temperini}} 77 }}ഫ്രഞ്ച് റോക്കോക്കോ ആർട്ടിസ്റ്റ് അന്റോയിൻ വാട്ടോ (1684-1721) വരച്ച പാനൽ പെയിന്റിംഗാണ് പരമ്പരാഗതമായി കോക്വെറ്റ്സ് ({{lang|fr|Les Coquettes}}; from {{lang|fr|Coquettes qui pour voir}})എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ആക്ടേഴ്സ് ഓഫ് ദി കോമഡി-ഫ്രാങ്കൈസ്'''.{{efn|group=note|{{lang-ru|«Актёры Французского театра»}},{{sfn|Nemilova|1985b|p=444}} usually translated into English as ''Actors of the Comédie-Française''.<ref>{{harvnb|Zolotov|1985|p=98}}; {{harvnb|Deryabina|1989|pp=403–404}}; {{harvnb|Eidelberg|2006|p=431}}.</ref> For details on variant titles of the painting, see {{section link||Naming}}.}} സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ്ബർഗിലെ ഹെർമിറ്റേജ് മ്യൂസിയത്തിലാണ് ഈ ചിത്രം സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. മൂന്ന് നൂറ്റാണ്ടുകളായി, വാട്ടോ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന വിഷയത്തെയും കഥാപാത്രങ്ങളെയും തിരിച്ചറിയാൻ നിരവധി ശ്രമങ്ങൾ നടന്നു. വിവിധ രചയിതാക്കൾ ഈ പെയിന്റിംഗ് ഒന്നുകിൽ കോമഡിയാ ഡെൽ ആർട്ടെ മാസ്ക്സ് അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു നാടക രംഗമോ അല്ലെങ്കിൽ വാട്ടോയുടെ സമകാലികരുടെ ഒരു ഗ്രൂപ്പ് ഛായാചിത്രമോ ആണെന്ന് കരുതി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം മുതൽ, റഷ്യൻ, പാശ്ചാത്യ സ്രോതസ്സുകൾ ഹെർമിറ്റേജ് മ്യൂസിയത്തിൽ വികസിപ്പിച്ച ഒരു സിദ്ധാന്തം അംഗീകരിക്കുന്നു. അത് നാടകകൃത്ത് ഫ്ലോറന്റ് കാർട്ടൺ ഡാൻകോർട്ടിന്റെ ദി ത്രീ കസിൻസ് എന്ന നാടകത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ച കോമഡി-ഫ്രാങ്കൈസ് കളിക്കാരുടെ ഗ്രൂപ്പ് പോർട്രെയ്‌റ്റായി ചിത്രത്തെ നിലനിർത്തുന്നു. ലഭ്യമായ വിവിധ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത്, പെയിന്റിംഗ് നിരവധി പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ പരമ്പരാഗത നാമകരണം അജ്ഞാത വാക്യങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്. ഈ പെയിന്റിംഗ് 1730 കളിൽ ഒരു കൊത്തുചിത്രമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ, ആക്ടേഴ്സ് ഓഫ് ദി കോമഡി-ഫ്രാങ്കൈസ് പാരീസിലെ വ്യാപാരിയും ആർട്ട് കളക്ടറുമായ പിയറി ക്രോസാറ്റിന്റെ അനന്തരവൻ ലൂയിസ് അന്റോയ്ൻ ക്രോസാറ്റ്, ബാരൺ ഡി തിയേഴ്‌സ് [fr]-ന്റേതായിരുന്നു. ക്രോസാറ്റ് ശേഖരത്തിന്റെ ഭാഗമായി, 1772-ൽ റഷ്യയിലെ കാതറിൻ II ചക്രവർത്തിക്ക് വേണ്ടി പെയിന്റിംഗ് സ്വന്തമാക്കി. അതിനുശേഷം, 1920-കളിൽ വീണ്ടും ഹെർമിറ്റേജിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, ഹെർമിറ്റേജിലും പിന്നീട് ഗാച്ചിന കൊട്ടാരത്തിലും റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്വ ശേഖരങ്ങളിൽ ഈ പെയിന്റിംഗ് ഉണ്ടായിരുന്നു. മ്യൂസിയത്തിന്റെ സ്ഥിരം പ്രദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഈ ചിത്രം [[വിന്റർ പാലസ്|വിന്റർ പാലസിൽ]] പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ==Quotes== {{notelist|group=quote}} ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist|group=note}} ==അവലംബം== ===Citations=== {{reflist}} ===Bibliography=== {{refbegin|3|indent=yes}} * {{Cite book|last=Adhémar|first=Hélène|title=Watteau; sa vie, son oeuvre|others=Includes "L'univers de Watteau", an introduction by [[René Huyghe]]|publisher=P. Tisné|year=1950|language=fr|location=Paris|at=pp. 119, 220, cat. no. 154, pl. 84|oclc=853537}} * {{Cite book|last=Baldini|first=Umberto|url=https://archive.org/details/hermitageleningr00broc|title=The Hermitage, Leningrad|others=Translated from the Italian by [[James Brockway]]|publisher=Newsweek|year=1970|orig-date=first published in Italian in 1966|series=Great Galleries of the World|location=New York|page=[https://archive.org/details/hermitageleningr00broc/page/109 109]|oclc=92662|url-access=registration|via=the [[Internet Archive]]}} * {{Cite book|last=Barker|first=G. W.|title=Antoine Watteau|publisher=Duckworth|year=1939|location=London|pages=133–34|oclc=556817570}} * {{cite book|last=Benois|first=Alexandre|editor-last=Weiner|editor-first=P. P.|editor-link=:ru:Вейнер, Пётр Петрович|date=1910|chapter=La Peinture Française, Italienne et Anglaise aux xviie et xviiie siècles|chapter-url=https://archive.org/details/lesanciennesco00bruxuoft/page/n256|title=Les Anciennes écoles de peinture dans les palais et collections privées russes, représentées à l'exposition organisée à St.- Pétersbourg en 1909 par la revue d'art ancien "Staryé gody"|url=https://archive.org/details/lesanciennesco00bruxuoft|location=Bruxelles|publisher=G. van Oest|pages=[https://archive.org/details/lesanciennesco00bruxuoft/page/n256 105]–119|via=the Internet Archive|oclc=697960157}} * {{cite book|last=Belova|first=Y. N.|chapter=Аттрибуция изображенных лиц на картине Антуана Ватто "Актёры французского театра" ["Attribution of persons portrayed by Antoine Watteau in his "Actors of Theatre French"]|title=Экспертиза и атрибуция произведений изобразительного искусства: материалы X научной конференции|trans-title=Expertise and Attribution of Works of Fine Arts: Materials from the 10th Academic Conference|language=ru|location=Moscow|publisher=Magnum Ars|year=2006|pages=58–63}} * {{cite magazine|last=Benois|first=A. N.|author-link=Alexandre Benois|title=Живопись эпохи барокко и рококо|url=https://archive.org/details/staryegody00unkngoog|language=ru|trans-title=Painting of the Age of Baroque and Rococo|department=1908: Выставка картин|magazine=Старые годы|pages=[https://archive.org/details/staryegody00unkngoog/page/n328 720]–734|date=November–December 1908|via=the Internet Archive}} * {{Cite book|last=Benois|first=A. N.|title=Художественные письма, 1908–1917, газета "Речь". Петербург. Т. 1: 1908–1910|publisher=Sad Iskusstv|year=2006|isbn=5-94921-018-2|location=Saint Petersburg|pages=16–21|language=ru|chapter=Выставка «Старых годов» (14 (27) ноября 1908 г., № 277)|author-link=Alexandre Benois}} * {{Cite book|title=Antoine Watteau, 1684-1721|series=Meister der französischen Kunst|last=Börsch-Supan|first=Helmut|author-link=:de:Helmut Börsch-Supan|publisher=Könemann|year=2000|isbn=3-8290-1630-1|location=Köln|at=pp. 46–47, ill. 38|language=de|oclc=925262301}} * {{Cite journal|last=Cailleux|first=Jean|date=October 1972|title='Watteau and his times' at the Hermitage|journal=[[The Burlington Magazine]]|volume=114|issue=835|pages=733–734|jstor=877114}} * {{cite book|first=Ettore|last=Camesasca|author-link=:pt:Ettore Camesasca|url=https://archive.org/details/completepainting0000watt/page/115|url-access=registration|title=The Complete Paintings of Watteau|series=Classics of the World's Great Art|year=1971|location=New York|publisher=Harry N. Abrams|others=Introduction by John Sunderland|isbn=0810955253|at=p. [https://archive.org/details/completepainting0000watt/page/115/mode/1up 115], cat. no. 162|oclc=143069|via=the Internet Archive}} * {{cite journal|first1=Émile|last1=Dacier|first2=Albert|last2=Vuaflart|title=Jean de Julienne et les graveurs de Watteau au XVIII-e siècle. II. Historique|journal=Jean de Jullienne et les Graveurs de Watteau Au Xviii. Siècle|date=1922a|location=Paris|language=fr|publisher=M. Rousseau|doi=10.11588/DIGLIT.41976|url=http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/dacier1922bd2|oclc=1039156495|at=pp. 23, 68–69, 91–92, 99, 101, 136, 148–149}} * {{cite journal|first1=Émile|last1=Dacier|first2=Albert|last2=Vuaflart|title=Jean de Julienne et les graveurs de Watteau au XVIII-e siècle. III. Catalogue|journal=Jean de Jullienne et les Graveurs de Watteau Au Xviii. Siècle|date=1922b|location=Paris|language=fr|publisher=M. Rousseau|doi=10.11588/DIGLIT.41977|url=http://digi.ub.uni-heidelberg.de/diglit/dacier1922bd3|oclc=1039156495|at=pp. 23, 66, 134; cat. nos. 36, 333}} * {{cite book|chapter=Antoine Watteau, 1684–1721, ''Actors of the Comédie-Française''|last=Deryabina|first=Ekaterina|editor=The Hermitage, Leningrad|title=Western European Painting of the 13th to the 18th Centuries|url=https://archive.org/details/westerneuropeanp0000gosu|url-access=registration|date=1989|location=Leningrad|publisher=Aurora Art Publishers|via=the Internet Archive|at=pp. [https://archive.org/details/westerneuropeanp0000gosu/page/403 403–404], pl. 249–250|isbn=5-7300-0066-9|others=Introduction by Tatyana Kustodieva}} * {{cite journal|last=Eidelberg|first=Martin|author-link=Martin Eidelberg|title=Review: Watteau, 1684–1721|journal=Master Drawings|volume=23–24|issue=1|date=1985–1986|pages=102–106|jstor=1553790}} * {{Cite journal|last=Eidelberg|first=Martin|date=Winter 2006|title=Philippe Mercier as a Draftsman|journal=Master Drawings|volume=44|issue=4|pages=411–449|jstor=20444473}} * {{cite web|url=http://watteau-abecedario.org/Coquettes_qui_pour_voir.htm|title=Coquettes qui pour voir|last=Eidelberg|first=Martin|date=January 2019|work=A Watteau Abecedario|archive-url=https://web.archive.org/web/20210131134737/http://watteau-abecedario.org/Coquettes_qui_pour_voir.htm|archive-date=January 31, 2021|access-date=August 18, 2020}} * {{cite journal|first=Louis de|last=Fourcaud|title=Antoine Watteau: scenes et figures théatrales|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k4325209/f150.image|language=fr|journal=La Revue de l'art ancien et moderne|date=February 1904a|volume=15|issue=83|pages=135–150, 193–213|via=Gallica}} * {{Cite book|title=Les Arts du théâtre de Watteau à Fragonard|type=exhibition catalogue|last=Galerie des Beaux-Arts|first=Bordeaux|ref={{sfnref|Bordeaux|1980}}|publisher=Galerie des Beaux-Arts|year=1980|location=Bordeaux|page=110|language=fr|oclc=606308317}} * {{Cite book|title=Catalogue raisonné de l'oeuvre peint, dessiné et gravé d'Antoine Watteau|url=https://archive.org/details/catalogueraisonn00gonc_0|last=Goncourt|first=Edmond de|publisher=Rapilly|year=1875|location=Paris|at=pp. [https://archive.org/details/catalogueraisonn00gonc_0/page/74 74]–75, cat. no. 78|oclc=1041772738|author-link=Edmond de Goncourt|via=the Internet Archive}} * {{cite book|last1=Grasselli|first1=Margaret Morgan|last2=Rosenberg|first2=Pierre|author2-link=Pierre Rosenberg|last3=Parmantier|first3=Nicole|display-authors=etal|title=Watteau, 1684-1721|type=exhibition catalogue|publisher=National Gallery of Art|location=Washington|year=1984|via=the National Gallery of Art archive|url=https://www.nga.gov/content/dam/ngaweb/research/publications/pdfs/watteau-1684-1721.pdf|isbn=0-89468-074-9|oclc=557740787}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/mosaiquepeintres00hedo|title=Mosaïque. Peintres, musiciens, littérateurs, artistes dramatiques à partir du 15e siècle jusqu'à nos jours|last=Hédouin|first=Pierre|year=1856|location=Paris|publisher=Heugel|at=p. [https://archive.org/details/mosaiquepeintres00hedo/page/97/mode/1up 97], cat. no. 30|via=the Internet Archive|oclc=1157159285}} * {{Cite book|last=Hermitage Museum|first=Leningrad|title=Отдел западноевропейского искусства: Каталог живописи: в 2 т.|publisher=Iskusstvo|year=1958|volume=1|location=Leningrad, Moscow|page=270|oclc=50467017}} * {{Cite book|last=Hermitage Museum|first=Leningrad|title=Западноевропейская живопись: в 2 т.|publisher=Aurora|year=1976|volume=1|location=Leningrad|page=189|oclc=995091183}} * {{cite book|title=Watteau|url=https://books.google.com/books?id=sQdb6boYBQkC |series=Moeurs du XVIIIe siècle|language=fr|last=Josz|first=Virgile|location=Paris|publisher=Société du Mercure de France|year=1903|oclc=900757508|via=Google Books}} * {{Cite book|title=Antoine Watteau|last=Josz|first=Virgile|year=1904|language=fr|location=Paris|publisher=H. Piazza et cie|via=the Internet Archive|url=https://archive.org/details/gri_33125014989103|at=pp. [https://archive.org/details/gri_33125014989103/page/n246/mode/1up 117] (reproduction of Thomassin's print), [https://archive.org/details/gri_33125014989103/page/n295/mode/2up 146], [https://archive.org/details/gri_33125014989103/page/n429/mode/1up 222]|oclc=963518006}} * {{cite book|last=Mathey|first=Jacques|url=https://books.google.com/books?id=RonqAAAAMAAJ|title=Antoine Watteau. Peintures réapparues inconnues ou négligées par les historiens|location=Paris|publisher=F. de Nobele|year=1959|language=fr|page=68|oclc=954214682}} * {{cite magazine|last=Miller|first=V. F.|title=Французская живопись XVII-го и XVIII-го в.в. в новых залах Эрмитажа|magazine=Город|language=ru|year=1923|issue=1|pages=52–78|oclc=32361994}} * {{Cite book|last=Montagni|first=E. C.|title=L'opera completa di Watteau|language=it|publisher=Rizzoli|others=Introduction by Giovanni Macchia|year=1968|series=Classici dell'arte|volume=21|location=Milano|at=p. 113; cat. no. 162; colorpl. XXIV|oclc=1006284992}} For the English edition, see {{harvnb|Camesasca|1971}}. * {{cite book|last=Nemilova|first=I. S.|title=Ватто и его произведения в Эрмитаже (Watteau et son œuvre à l'Ermitage)|trans-title=Watteau and His Works in the Hermitage|language=ru|publisher=Sovetskiy hudozhnik|location=Leningrad|year=1964|oclc=67871342}} * {{cite book|last=Nemilova|first=I. S.|year=1970|chapter=Картина Ватто «Актёры французской комедии» и проблема портрета в творчестве художника [Watteau's painting ''Actors of the Comédie-Française'' and the matter of portrait in the artist's work]|editor-last=Izergina|editor-first=A. N.|editor2-last=Nikulin|editor2-first=N. N.|editor2-link=Nikolai Nikulin (art historian)|title=Западноевропейское искусство|trans-title=Western European Art|location=Leningrad|language=ru|publisher=Aurora|pages=145–157|oclc=837241769}} * {{cite journal|last=Nemilova|first=Inna |date=June 1975 |title=Contemporary French Art in Eighteenth-Century Russia |url=https://archive.org/details/sim_apollo_1975-06_101_160/page/428|journal= [[Apollo (magazine)|Apollo]]|pages=428–442 |volume= 101|issue=160}} * {{cite book|last=Nemilova|first=I. S.|title=Французская живопись XVIII века в Эрмитаже (La peinture française du XVIIIe siècle, Musée de L'Ermitage: catalogue raisonné)|trans-title=French Painting of the 18th centrty in the Hermitage Museum: Scientific Catalogue|location=Leningrad|publisher=Iskusstvo|at=pp. 130–134, cat. no. 45|year=1982|oclc=63466759}} * {{cite book|last=Nemilova|first=I. S.|title=Французская живопись XVIII века|trans-title=French Painting of the 18th Century|series=Государственный Эрмитаж. Собрание живописи|language=ru|year=1985a|location=Moscow|publisher=Izobrazitel'noe iskusstvo|at=pp. 242–243, ill. 35|oclc=878889718}} * {{cite book|last=Nemilova|first=I. S.|others=Edited by A. S. Kantor-Gukovskaya|title=Французская живопись. XVIII век|trans-title=French Painting: the 18th Century|series=Государственный Эрмитаж. Собрание западноевропейской живописи: научный каталог в 16 томах|volume=10|date=1985b|location=Leningrad|publisher=Iskusstvo|at=pp. 444–445, cat. no. 348|oclc=22896528}} * {{Cite book|title=Загадки старых картин|last=Nemilova|first=I. S.|publisher=Izobrazitel'noe iskusstvo|year=1989|orig-date=first published in 1973|isbn=5-85200-017-5|oclc=909190011|edition=3rd|location=Moscow|language=ru|trans-title=Enigmas of Old Masters}} * {{Cite journal|last=Opperman|first=Hal|date=June 1988|title=''Watteau 1684-1721'' by Margaret Morgan Grasselli, Pierre Rosenberg and Nicole Parmentier|url=https://archive.org/details/sim_art-bulletin_1988-06_70_2/page/354|journal=The Art Bulletin|volume=70|issue=2|pages=354–359|jstor=3051127}} * {{cite book|title=Antoine Watteau: catalogue complet de son oeuvre dessiné|last1=Parker|first1=Karl T.|author-link=Karl Parker|last2=Mathey|first2=Jacques|name-list-style=amp|location=Paris|publisher=F. de Nobèle|date=1957–1958|oclc=2039948}} * {{cite book|last=Posner|first=Donald|title=Antoine Watteau|url=https://archive.org/details/antoinewatteau0000posn|url-access=registration|year=1984|location=London|publisher=Weidenfeld & Nicolson|at=p. [https://archive.org/details/antoinewatteau0000posn/page/290 290]|isbn=0-8014-1571-3|oclc=10736607|via=the Internet Archive}} * {{cite book|last=Roland Michel|first=Marianne|date=1980|title=Antoine Watteau: das Gesamtwerk|url=https://archive.org/details/antoinewatteauda0000mari|language=de|others=Translated from the French by Rudolf Kimmig|location=Frankfurt|publisher=Ullstein|at=p. 42, cat. no. 118|isbn=3-548-36019-X|oclc=69202887}} * {{Cite book|title=Watteau: un artiste au XVIII-e siècle|url=https://books.google.com/books?id=DuZOAAAAYAAJ|last=Roland Michel|first=Marianne|publisher=Flammarion|year=1984|isbn=0862940494 |location=Paris|at=pp. 216–217, 305; ill. 215|oclc=417153549}} * {{Cite book|last=Roland Michel|first=Marianne|title=The Rococo in England|publisher=Victoria and Albert Museum|year=1986|isbn=0-948107-37-5|editor-last=Hind|editor-first=Charles|location=London|pages=46–59|chapter=Watteau and England|oclc=18588917}} * {{cite book|last1=Rosenberg|first1=Pierre|last2=Prat|first2=Louis-Antoine|date=1996|title=Antoine Watteau: catalogue raisonné des dessins|location=Paris|publisher=Gallimard-Electa|isbn=2070150437|oclc=463981169|language=fr}} * {{cite journal|last=Schéfer|first=Gaston|title=Les Portraits dans l'oeuvre de Watteau|language=fr|journal=Gazette des Beaux-Arts|date=September 1896|issue=471|pages=177–189|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k2031418/f202.image|via=Gallica}} * {{cite book|last=Shvartsman|first=N. A.|title=Грёзы и миражи в садах Версаля|trans-title=Dreams and Mirages in the Gardens of Versailles|language=ru|date=2013|location=Moscow|publisher=Belyi gorod|isbn=978-5-7793-4400-5}} * {{Cite book|title=Musée de l'Ermitage: la peinture française de Poussin à nos jours|last=Sterling|first=Charles|author-link=Charles Sterling|language=fr|publisher=Cercle d'Art|year=1957|location=Paris|oclc=411034675|at=p. 41, pl. 29}} Published in English as {{cite book|last=Sterling|first=Charles |author-mask=2 |title=Great French Painting in the Hermitage|url=https://archive.org/details/greatfrenchpaint0000char|translator=Christopher Ligota|location=New York|publisher=Harry N. Abrams|year=1958|at=p. 41, pl. 29|oclc=598217}} * {{cite journal|last=Stuffmann|first=Margret|date=July–September 1968|title=Les tableaux de la collection de Pierre Crozat: historique et destinée d'un ensemble célèbre établis en partant d'un inventaire après décès inédit 30 mai 1740|language=fr|journal=Gazette des Beaux-Arts|volume=72|pages=11–144|oclc=888303109}} * {{cite book|last=Temperini|first=Renaud|year=2002|title=Watteau|series=Maîtres de l'art|language=fr|location=Paris|publisher=Gallimard|at=pp. 79, 145; cat. no. 77|isbn=9782070116867|oclc=300225840}} * {{Cite book|title=Watteau's Painted Conversations: Art, Literature, and Talk in Seventeenth- and Eighteenth-Century France|url=https://archive.org/details/watteauspaintedc0000vida|last=Vidal|first=Mary|publisher=Yale University Press|year=1992|isbn=0-300-05480-7|oclc=260176725|location=New Haven, London|at=pp. 146–147, fig. 142}} * {{Cite book|last=Zeri|first=Federico|url=https://archive.org/details/watteauembarkmen0000watt|title=Watteau: The Embarkment for Cythera|publisher=NDE Pub.|year=2000|orig-date=first published in Italian in 1998|isbn=1553210182|series=One Hundred Paintings|location=Richmond Hill, Ontario|pages=[https://archive.org/details/watteauembarkmen0000watt/page/26/mode/1up 26], [https://archive.org/details/watteauembarkmen0000watt/page/45/mode/1up 45], [https://archive.org/details/watteauembarkmen0000watt/page/48/mode/2up 48]|author-link=Federico Zeri|url-access=registration|via=the Internet Archive|oclc=48003550}} * {{Cite book|title=Watteau: des Meisters Werke in 182 Abbildungen|last=Zimmermann|first=E. Heinrich|publisher=Deutsche Verlags-Anstalt|year=1912|location=Stuttgart, Leipzig|pages=122, 190–191|language=de|author-link=:de:Ernst Heinrich Zimmermann|series=Klassiker der Kunst|volume=21|oclc=561124140}} * {{cite book|last=Zolotov|first=Y. K.|author-link=:ru:Золотов, Юрий Константинович|year=1968|title=Французский портрет XVIII века|trans-title=French Portrait in the Eighteenth Century|location=Moscow|publisher=Iskusstvo|at=pp. 28, 30|oclc=567935709}} * {{cite book|editor-last=Zolotov|editor-first=Y. K.|title=Антуан Ватто|type=album and catalogue|trans-title=Antoine Watteau|language=ru|year=1973|location=Leningrad|publisher=Aurora|at=pp. 138–140, cat. no. 6|oclc=46947007}} * {{cite magazine|last=Zolotov|first=Yuri|date=November 1984|title=Ватто: художественная традиция и творческая индивидуальность|language=ru|magazine=[[Iskusstvo]]|pages=58–66|issn=0130-2523}} * {{cite book|title=Antoine Watteau: Paintings and Drawings from Soviet Museums|editor-last=Zolotov|editor-first=Yuri|others=Translated from the Russian by [[Vladimir Pozner Jr.|Vladimir Pozner]]|date=1985|location=Leningrad|publisher=Aurora Publishers|at=pp. 8, 11, 98–100, ill. 8–11|oclc=249485317}} * {{cite book|editor-last=Zolotov|editor-first=Yuri|date=1996|title=Antoine Watteau: The Master of "Les Fêtes Galantes"|others=English translation by Josephine Bacon|location=Bournemouth, St. Petersburg|publisher=Parkstone Press, Aurora Art Publishers|series=Great Painters|at=pp. 86–95, cat. no. 3|isbn=185995183X|oclc=37478254}} {{refend}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== {{refbegin|30em|indent=yes}} * {{Cite book|last1=Bindman|first1=David|url=https://archive.org/details/imageofblackinwe0003unse/|title=The Image of the Black in Western Art. Volume III: From the "Age of Discovery" to the Age of Abolition. Part 3: The Eighteenth Century|last2=Boucher|first2=Bruce|last3=Weston|first3=Helen|publisher=Belknap Press|year=2011|isbn=978-0-674-05263-5|editor-last=Bindman|editor-first=David|location=Cambridge, Mass.|pages=92, 94, 96|chapter=Between Court and City: Fantasies in Transition|oclc=1052808812|editor-last2=Gates Jr.|editor-first2=Henry Louis|url-access=registration|via=the Internet Archive}} * {{Cite book|last=Boerlin-Brodbeck|first=Yvonne|title=Antoine Watteau und das Theater|type=Ph.D. dissertation|publisher=Universität Basel|year=1973|location=Basel|pages=155–156|language=de|oclc=1965328}} * {{cite book|title=Антуан Ватто|trans-title=Antoine Watteau|last=Chegodaev|first=A. D.|author-link=:ru:Чегодаев, Андрей Дмитриевич|date=1963|location=Moscow|publisher=Iskusstvo|at=p. 17, ill. 13|oclc=40315312}} * {{Cite book|last=Danielewicz|first=Iwona|title=French Paintings from the 16th to 20th Century in the Collection of the National Museum in Warsaw. Complete Illustrated Catalogue Raisonné|others=Translated by Karolina Koriat, graphic design by Janusz Górski|publisher=The National Museum in Warsaw|year=2019|isbn=978-83-7100-437-7|location=Warsaw|oclc=1110653003}} * {{Cite book|last=Dargenty|first=G.|url=https://archive.org/details/antoinewatteau00darg|title=Antoine Watteau|publisher=Librarie de l'Art|year=1891|series=Les Artistes Célèbres|location=Paris|page=[https://archive.org/details/antoinewatteau00darg/page/88/mode/2up 89]|oclc=1039952242|via=the Internet Archive|language=fr}} * {{Cite book|last=Debrunner|first=Hans Werner|title=Presence and Prestige, Africans in Europe: A History of Africans in Europe Before 1918|publisher=Basler Afrika Bibliographien|year=1979|location=Basel|at=p. [https://books.google.com/books?hl=ru&id=rCQJAQAAIAAJ&dq=watteau+coquettes&focus=searchwithinvolume&q=coquettes 93]|oclc=827630594|author-link=Hans Werner Debrunner|via=Google Books}} * {{Cite book|last=Descargues|first=Pierre|title=The Hermitage Museum, Leningrad|url=https://archive.org/details/bwb_KP-147-251|publisher=Harry N. Abrams|year=1961|pages=[https://archive.org/details/bwb_KP-147-251/page/36 36], 166–167|location=New York|oclc=829900432}} * {{Cite journal|last=Fourcaud|first=Louis de|date=November 1901|title=Antoine Watteau. VI. — L'invention sentimentale, l'effort technique et les pratiques de composition et d'exécution de Watteau (Suite).|url=https://archive.org/details/larevuedelartanc10pariuoft/page/337/mode/1up|journal=La Revue de l'art ancien et moderne|volume=10|issue=56|pages=337–349|via=the Internet Archive}} * {{cite journal|first=Louis de|last=Fourcaud|title=Antoine Watteau: scenes et figures galantes|url=https://archive.org/details/larevuedelartanc16pariuoft/page/341/mode/1up|language=fr|journal=La Revue de l'art ancien et moderne|date=November 1904|volume=16|issue=92|pages=341–356|via=the Internet Archive}} * {{cite book|title=Watteau|last=Gauthier|first=Maximilien|date=1959|url=https://archive.org/details/watteau0000watt|url-access=registration|via=the Internet Archive|location=Paris|publisher=Larousse|at=Pl. [https://archive.org/details/watteau0000watt/page/45 29]|oclc=1151682363|series=Les Grands Peintres}} * {{cite book|last=Georgi|first=J. G.|author-link=Johann Gottlieb Georgi|title=Описание российско-императорскаго столичнаго города Санктпетербурга и достопамятностей в окрестностях онаго|trans-title=The Description of the Russian Empire Capital City of Saint Petersburg and sights of interest in its vicinity|volume=2|language=ru|year=1794|location=Saint Petersburg|url=https://dlib.rsl.ru/viewer/01006688248#?page=207&view=list|page=478|via=the [[Russian State Library]] archive}} * {{cite book|title=Antoine Watteau|author-link=Mikhail German|last=German|first=M. Y.|year=1980|location=New York|publisher=Harry N. Abrams|series=Masters of World Painting|url=https://archive.org/details/antoinewatteau00watt/page/n1|url-access=registration|via=the Internet Archive|oclc=6998113|isbn=0-8109-2221-5}} * {{cite book|title=Антуан Ватто|trans-title=Antoine Watteau|language=ru|last=German|first=M. Y.|year=2010|orig-date=first published in 1980|location=Moscow|publisher=Iskusstvo—XXI vek|isbn=978-5-98051-067-1|oclc=641954308}} * {{Cite book|last=Glorieux|first=Guillaume|url=https://books.google.com/books?id=xT6iL4OBX1wC|title=À l'enseigne de Gersaint: Edme-François Gersaint, marchand d'art sur le pont Notre-Dame (1694-1750)|publisher=Editions Champ Vallon|year=2002|isbn=2-87673-344-7|location=Seysell|pages=227–228|oclc=401692541|via=Google Books}} * {{cite book|last=Glorieux|first=Guillaume|title=Watteau|language=fr|location=Paris|publisher=Citadelles & Mazenod|date=2011|series=Collection Les Phares|at=pp. 168, 170–171; ill. 117|isbn=9782850883408|oclc=711039378}} * {{Cite book|last1=Goncourt|first1=Edmond de|last2=Goncourt|first2=Jules de|author2-link=Jules de Goncourt|url=https://archive.org/details/lartdudixhuitieme01gonc|title=L'art du dix-huitième siècle. 1^er fasc.: Watteau|publisher=A. Quantin|year=1880|edition=3rd|location=Paris|page=[https://archive.org/details/lartdudixhuitieme01gonc/page/56/mode/1up 56]|oclc=1157138267|orig-date=1860|via=the Internet Archive}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/hermitageleningr0000unse|url-access=registration|title=Hermitage, Leningrad|date=1980|series=Great Museums of the World|editor=Grigorieva, M.|others=Introduction by Vitaly Suslov; texts by T. Arapova and others; translated into English by Daryl Hyslop and Miriam Atlas|location=New York|publisher=Newsweek|pages=[https://archive.org/details/hermitageleningr0000unse/page/11 11], 105–106|oclc=1035610777|via=the Internet Archive}} * {{cite book|title=Dictionnaire pittoresque et historique...|author=M. Hébert|year=1766|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65526363|volume=1|language=fr|location=Paris|publisher=C. Hérissant|page=[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65526363/f137 103]|via=Gallica|oclc=921720076}} * {{Cite book|last=Huys|first=Jean-Philippe|url=https://books.google.com/books?id=Cbb4DwAAQBAJ|title=Spectacles et pouvoirs dans l'Europe de l'Ancien Régime, XVIe - XVIIIe siècle|publisher=Narr|year=2011|isbn=978-3-8233-6645-4|editor-last=Duforcet|editor-first=Marie-Bernadette|location=Tübingen|pages=127–157|language=fr|chapter=Princes en exil, organisateurs de spectacles: Sur le séjour en France des électeurs Maximilien II Emmanuel de Bavière et Joseph-Clément de Cologne|type=conference papers|oclc=760246397|editor-last2=Mazouer|editor-first2=Charles|editor-last3=Surgers|editor-first3=Anne}} * {{Cite book|last=Jaques|first=Susan|url=https://archive.org/details/empressofartcath0000jaqu|title=The Empress of Art: Catherine the Great and the Transformation of Russia|publisher=Pegasus Books|year=2016|isbn=978-1-60598-972-3|location=New York|page=[https://archive.org/details/empressofartcath0000jaqu/page/119 119]|oclc=945969675|url-access=registration|via=the Internet Archive}} * {{Cite book|last=Kajdańska|first=Alexandra|url=https://books.google.com/books?id=rtSsDwAAQBAJ|title=Tauberts "Rechtschaffener Tantzmeister" (Leipzig 1717): Kontexte – Lektüren – Praktiken|publisher=Frank & Timme|year=2019|isbn=978-3-7329-0428-0|location=Berlin|pages=101–126|chapter=Eighteenth-century dance costume and etiquette in Gottfried Taubert's Rechtschaffener Tantzmeister|chapter-url=https://books.google.com/books?id=rtSsDwAAQBAJ&pg=PA101|via=Google Books}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/gri_33125001729918|title=Antoine Watteau|last=Mantz|first=Paul|publisher=Librairie illustrée|year=1892|location=Paris|pages=[https://archive.org/details/gri_33125001729918/page/n226 181]–182|via=the Internet Archive|oclc=742536514}} * {{cite journal|last=Mirzoeff|first=Nicholas|author-link=Nicholas Mirzoeff|date=Summer 1994|title='Seducing Our Eyes': Gender, Jurisprudence, and Visuality in Watteau|journal=The Eighteenth Century|volume=35|issue=2|pages=135–154|location=Philadelphia, PA|publisher=University of Pennsylvania Press|jstor=41467582}} * {{cite book|last=Mollett|first=John William|title=Watteau|series=Illustrated Biographies of the Great Artists|url=https://archive.org/details/watteau00moll|publisher=S. Low, Marston, Searle & Rivington|location=London|year=1883|page=[https://archive.org/details/watteau00moll/page/63/mode/1up 63]|via=the Internet Archive|oclc=557720162}} * {{cite book|first=François|last=Moureau|url=https://books.google.com/books?id=eNAYAAAAYAAJ|title=De Gherardi à Watteau|location=Paris|publisher=Klincksieck|year=1992|isbn=978-2-25202-822-3|page=124|oclc=614813362}} * {{Cite book|last=Moureau|first=François|title=Le goût italien dans la France rocaille: théâtre, musique, peinture (v. 1680–1750)|url=https://books.google.com/books?id=lwrAACJc1akC|publisher=Presses de l'Université Paris-Sorbonne|year=2011|isbn=978-2-84050-731-4|oclc=1114979618|location=Paris|page=83}} * {{cite book|chapter=К вопросу о творческом процессе Антуана Ватто|last=Nemilova|first=I. S.|date=1971|title=Искусство Запада: Живопись. Скульптура. Архитектура. Театр. Музыка|editor-last=Libman|editor-first=M. Y|display-editors=etal|location=Moscow|publisher=Nauka|language=ru|pages=181–195|oclc=707104089}} * {{Cite magazine|last=Nemilova|first=Inna|date=2013|title=How Antoine Watteau's Italian Actors Became French|url=http://hermitage-magazine.ru/pdf/hermitage_magazine_20_en.pdf|magazine=Hermitage Magazine|issue=20|pages=154–159|issn=2218-0338|access-date=2022-07-03|archive-date=2022-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705070820/http://hermitage-magazine.ru/pdf/hermitage_magazine_20_en.pdf|url-status=dead}} * {{Cite book|last1=Neverov|first1=O. Y.|url-access=registration|url=https://archive.org/details/hermitage0000unse|title=The Hermitage. Vol. 1: The Treasures of World Art|last2=Alexinsky|first2=D. P.|publisher=Rizzoli, ARCA Publishers|year=2010|isbn=978-0-8478-3503-4|location=New York, Milan, St. Petersburg|page=[https://archive.org/details/hermitage0000unse/page/282/mode/2up 282]|oclc=1193944908|via=the Internet Archive}} * {{Cite book|last=Parker|first=Karl T.|url=https://archive.org/details/drawingsofantoin0000watt|title=The Drawings of Antoine Watteau|publisher=Hacker Art Books|year=1970|orig-date=1931|isbn=0-87817-050-2|location=New York|page=[https://archive.org/details/drawingsofantoin0000watt/page/48/mode/2up 48]|oclc=680613312|url-access=registration|via=the Internet Archive}} * {{cite book|last=Phillips|first=Claude|author-link=Claude Phillips|title=Antoine Watteau|url=https://archive.org/details/antoinewatteau00phil|pages=[https://archive.org/details/antoinewatteau00phil/page/70 70], [https://archive.org/details/antoinewatteau00phil/page/72 72]|year=1895|location=London|publisher=Seeley and co. Limited|oclc=729123867|via=the Internet Archive}} * {{Cite book|last=Pilon|first=Edmond|url=https://books.google.com/books?id=UFBGAQAAIAAJ|title=Watteau et son école|publisher=Librarie Nationale D'art dt d'histoire, G. Van Oest & cie|year=1924|location=Paris, Bruxelles|page=[https://books.google.com/books?id=UFBGAQAAIAAJ&pg=PA135#v=onepage&q&f=false 135]|oclc=744619923|orig-date=1912|via=Google Books}} * {{Cite magazine|last=Piotrovsky|first=Mikhail|author-link=Mikhail Piotrovsky|date=2013|title=Watteau|magazine=Hermitage Magazine|issue=20|pages=144–147|issn=2218-0338}} * {{Cite book|last=Schmidt-Linsenhoff|first=Viktoria|title=Asymmetrien. Festschrift für Daniela Hammer-Tugendhat zum 60. Geburtstag|publisher=Eigenverlag|year=2008|isbn=978-3852111476|editor-last=Werner|editor-first=Gabriele|location=Wien|pages=83–90|language=de|chapter=Ethnizität ist Maskerade. Eine postkoloniale Bildlektüre von Antoine Watteaus «Les Coquettes»|oclc=489087049|author-link=Viktoria Schmidt-Linsenhoff|editor-last2=Putz-Precko|editor-first2=Barbara}} * {{cite book|url=https://archive.org/details/meisterwerkederg00vein|editor-last=Weiner|editor-first=P. P. von|editor-link=:ru:Вейнер, Пётр Петрович|date=1923|title=Meisterwerke der Gemäldesammlung in der Eremitage zu Petrograd|language=de|page=[https://archive.org/details/meisterwerkederg00vein/page/15/mode/1up 15]|location=München|publisher=F. Hanfstaengl|oclc=741513217|via=the Internet Archive}} * {{Cite journal|last=Réau|first=Louis|date=1928|title=Catalogue de l'art français dans les musées russes|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k42362383/f253.image|journal=Bulletin de la Société de l'histoire de l'art français|pages=167–314|via=Gallica}} Cat. no. 417. * {{Cite book|last=Réau|first=Louis|title=Les peintres français du XVIII-e siècle: Histoire des vies et catalogue des œuvres|url=https://books.google.com/books?id=x2VYAAAAMAAJ|publisher=G. Van Oest|year=1928–1930|editor-last=Dimier|editor-first=Louis|volume=1|location=Paris|at=p. 34, cat. no. 57|language=fr|chapter=Watteau|oclc=564527521}} * {{cite journal|last=Schubert|first=Rudolf E.|title=Unter dem Eindruck Flanderns: Beobachtungen zu den Inspirationsquellen und der Arbeitsweise Johann Georg Plazers|trans-title=Under the Impression of Flanders: Observations on the Sources of Inspiration and Working Methods of Johann Georg Plazer|date=2000|journal=Belvedere: Zeitschrift für bildende Kunst|volume=6|pages={{abbr|40–49|German text}}, {{abbr|83–87|English text}}|issn=1025-2223}} * {{cite book|last=Trauth|first=Nina|title=Maske und Person: Orientalismus im Porträt des Barock|year=2009|language=de|url=https://books.google.com/books?id=pyVMAQAAIAAJ|location=Berlin, München|publisher=Deutscher Kunstverlag|at=pp. 84, 394, ill. 45, cat. no. 452|isbn=978-3-422-06859-9|oclc=762789571}} * {{cite magazine|last=Troubnikoff|first=Alexander|author-link=:ru:Трубников, Александр Александрович|title=Французская школа в Гатчинском дворце (La peinture française au château de Gatchina)|trans-title=French Painting in the Gatchina Palace|magazine=Старые годы|date=July–September 1916|language=ru|pages=49–67}} * {{Cite magazine|last=Troubnikoff|first=Alexander|date=September 1919|title=La peinture française au palais de Gatchina|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6127884m/f407.item|magazine=La Renaissance de l'art français et des industries de luxe|pages=393–400|via=Gallica}} {{refend}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * [http://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/digital-collection/01.%20paintings/37439?lng=en ''Actors of the Comédie-Française''] at the Hermitage's official website * [https://www.wga.hu/frames-e.html?/html/w/watteau/antoine/1/01actors.html ''Actors of the Comédie-Française''] at the [[Web Gallery of Art]] {{Antoine Watteau}} [[വർഗ്ഗം:ഹെർമിറ്റേജ് മ്യൂസിയത്തിലെ ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കുട്ടികളുടെ ചിത്രങ്ങൾ]] fiszgjsgjmd23fon106lso5vxjnu636 0 574551 4616069 4412510 2026-04-28T16:28:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616069 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്നു ''''ആർ. ഗോപികൃഷ്ണൻ.''''.[[മെട്രോ വാർത്ത]] [[മലയാളം]] ദിനപത്രത്തിൻറെ ചീഫ് എഡിറ്റർ ആയിരിക്കെ 2022 ജുലൈ 31ന് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref name=newindianexpress-1">{{cite web|url= https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2022/jul/31/r-gopikrishnan-chief-editor-of-malayalam-daily-metro-vaartha-dies-2482696.html| title=R Gopikrishnan, chief editor of Malayalam daily 'Metro Vaartha', dies| publisher=New Indian Express|date = 2022-07-31|language = English}}</ref><ref name=Deshabhimani-1">{{cite web|url = https://www.deshabhimani.com/news/kerala/metro-vaartha-chief-editor-r-gopi-krishnan-passed-away/1035228|title = മെട്രോ വാർത്ത ചീഫ് എഡിറ്റർ ആർ ഗോപികൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു|publisher = Deshabhimani|date = 2022-07-31|language = മലയാളം|access-date = 2022-08-01|archive-date = 2022-08-01|archive-url = https://web.archive.org/web/20220801171301/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/metro-vaartha-chief-editor-r-gopi-krishnan-passed-away/1035228|url-status = dead}}</ref> [[തമിഴീഴ വിടുതലൈപ്പുലികൾ|എൽ ടി ടി ഇ]] നേതാവായിരുന്ന [[വേലുപ്പിള്ള പ്രഭാകരൻ|വേലുപ്പിള്ള പ്രഭാകരനുമായി]] അഭിമുഖം നടത്തിയ ആദ്യത്തെ മലയാള പത്രപ്രവർത്തകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.<ref name=News 18-1">{{cite web| url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/senior-journalist-metro-vaartha-chief-editor-r-gopikrishnan-passes-away-rv-547215.html| title=മുതിർന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ ആർ ഗോപികൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു| publisher=News18| date=2022-07-31| language=മലയാളം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=Deshabhimani-1"/> ഡാൻ ബ്രൗണിന്റെ പ്രശസ്തമായ ഡാവിഞ്ചി കോഡ് പുസ്തകത്തിൻറെ മലയാള പരിഭാഷ നിർവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=Madhyamam-1">{{cite web|url= https://www.madhyamam.com/kerala/metro-news-chief-editor-r-gopi-krishnan-passed-away-1047915| title=മുതിർന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ ആർ ഗോപികൃഷ്ണൻ അന്തരിച്ചു| publisher=Madhyamam|date = 2022-07-31|language = മലയാളം}}</ref><ref name=Deshabhimani-1"/><ref name=News 18-1"/> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== മികച്ച മാധ്യമ പ്രവർത്തകനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻറെ പുരസ്കാരം 1985ലും '88ലും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1989ലെ എം. ശിവറാം അവാർഡ്, വി. കരുണാകരൻ നമ്പ്യാർ പുരസ്കാരം, കെ. സി. സെബാസ്റ്റ്യൻ പുരസ്കാരം, സി. എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ പുരസ്കാരം തുടങ്ങിയ അവാർഡുകളും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=News 18-1"/><ref name=Deshabhimani-1"/><ref name=Madhyamam-1"/> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പത്രപ്രവർത്തകർ]] fnh35z2apx49uqu0lc2c5m58lgtu3q9 0 580283 4616208 4571556 2026-04-29T07:02:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616208 wikitext text/x-wiki {{PU|Asia-Pacific Economic Cooperation}} {{Infobox country | name = '''ഏഷ്യ-പസഫിക് എക്കണോമിക് കോഓപ്പറേഷൻ''' | linking_name = the Asia-Pacific Economic Cooperation | symbol_type = {{nbsp}} <!-- because we truly don't need the word "Logo" under the... Logo. [[WP:THANKYOUCAPTIONOBVIOUS]] - feel free to "fix" in a better way... --> | image_coat = [[File:APEC logo vertical.svg|frameless|upright=1.05]] <!-- logo size - if only all these infoboxes made 'upright' available to allow scaling--> | image_map = [[File:Asia-Pacific_Economic_Cooperation_nations.svg|300px]] | map_caption = APEC-യിലെ അംഗ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥകൾ | org_type = സാമ്പത്തിക യോഗം | membership_type = അംഗത്വം | membership = 21 സമ്പദ് വ്യവസ്ഥകൾ {{Hidden |headerstyle = background:transparent;text-align:left;line-height:1.0em;font-weight:normal; |header = {{raise|0.35em|}} |contentstyle = padding-top:0.3em;font-size:105%; |content = {{unbulleted list | {{AUS}} | {{BRN}} | {{CAN}} | {{CHL}} | {{PRC}} | {{HKG}} | {{IDN}} | {{JPN}} | {{KOR}} | {{MAS}} | {{MEX}} | {{Flagcountry|New Zealand}} | {{Flagcountry|Papua New Guinea}} | {{PER}} | {{PHL}} | {{RUS}} | {{SIN}} | {{TWN}} | {{THA}} | {{USA}} | {{VIE}}}} }} | admin_center_type = ആസ്ഥാനം | admin_center = {{Flagcountry|Singapore}} | leader_title1 = ചെയർപേഴ്സൺ | leader_name1 = {{Flagicon|Thailand}} [[പ്രയുത് ചാൻ-ഓ-ചാ]] | leader_title2 = എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടർ | leader_name2 = റെബേക്ക ഫാത്തിമ സാന്താ മരിയ | established = 1989 | official_website = | demonym = | area_km2 = | area_rank = | GDP_PPP = | GDP_PPP_year = | HDI = | HDI_year = | today = }} [[Category:Pages using infobox country or infobox former country with the symbol caption or type parameters|TAsia-Pacific Economic Cooperation]] ഏഷ്യ-പസഫിക് മേഖലയിലുടനീളം സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന പസഫിക് റിമ്മിലെ 21 അംഗ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾക്കായുള്ള ഒരു അന്തർ സർക്കാർ ഫോറമാണ് '''അപെക്''' എന്ന് ചുരുക്കി വിളിക്കുന്ന '''ഏഷ്യ-പസഫിക് എക്കണോമിക് കോഓപ്പറേഷൻ'''.<ref name="apec.org">[http://www.apec.org/about-us/about-apec/member-economies.aspx Member Economies – Asia-Pacific Economic Cooperation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180709153701/https://www.apec.org/about-us/about-apec/member-economies.aspx |date=2018-07-09 }}. Apec.org. Retrieved 12 April 2014.</ref> 1980-കളുടെ മധ്യത്തിൽ ആരംഭിച്ച [[ആസിയാൻ]] മന്ത്രിസഭാനന്തര സമ്മേളനങ്ങളുടെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന്,<ref>{{Cite web|url=http://www.pecc.org/resources/doc_view/601-back-to-canberra-founding-apec|title=PECC – Back to Canberra: Founding APEC|access-date=12 November 2017|website=pecc.org|quote=ASEAN's series of post-ministerial consultations,launched in the mid-1980s, had demonstrated the feasibility and value of regular consultations among ministerial-level representatives of both developed and developing economies.}}</ref> ഏഷ്യ-പസഫിക് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പരസ്പരാശ്രിതത്വത്തിനും പ്രാദേശിക വ്യാപാര സംഘങ്ങളുടെ വരവിനും മറുപടിയായി യൂറോപ്പിനപ്പുറം കാർഷിക ഉൽപന്നങ്ങൾക്കും അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾക്കും പുതിയ വിപണികൾ സ്ഥാപിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് 1989-ൽ അപെക് ആരംഭിച്ചത്.<ref name="History">{{Cite web|url=https://www.apec.org/About-Us/About-APEC/History|title=History|website=apec.org|quote=The idea of APEC was firstly publicly broached by former Prime Minister of Australia Bob Hawke during a speech in Seoul, Korea, on 31 January 1989. Ten months later, 12 Asia-Pacific economies met in Canberra, Australia, to establish APEC.|access-date=2022-11-08|archive-date=2019-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20190304034820/http://apec.org/About-Us/About-APEC/History|url-status=dead}}</ref><ref name="pecc.org">{{Cite web|url=https://www.pecc.org/resources/regional-cooperation/601-back-to-canberra-founding-apec/file|title=Back to Canberra: Founding APEC}}</ref> [[സിംഗപ്പൂർ]] ആസ്ഥാനമായ <ref>{{Cite journal|url=http://www.ncapec.org/docs/what_is_apec.pdf|quote=The APEC Secretariat is based in Singapore. The Secretariat is staffed by 20 diplomats seconded from APEC member economies and by 20 local staff.|title=What is APEC and what can it do for business?}}</ref> അപെക് ഏഷ്യാ-പസഫിക് മേഖലയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള ബഹുരാഷ്ട്ര ബ്ളോക്കുകളിലും ഏറ്റവും പഴയ ഫോറങ്ങളിലും ഒന്നായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.brookings.edu/opinions/the-east-asia-summit-looking-for-an-identity/|title=The East Asia Summit: Looking for an Identity|last=Chu|first=Shulong|date=1 February 2017|website=Brookings|quote=APEC (Asia-Pacific Economic Cooperation) is the oldest such forum and is generally recognized as the highest-level multilateral process in Asia-Pacific.}}</ref> കൂടാതെ ഇത് ആഗോളതലത്തിൽ കാര്യമായ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.apec.org/About-Us/About-APEC/Achievements-and-Benefits|title=Achievements and Benefits|website=apec.org}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Parreñas|first=Julius Caesar|title=ASEAN and Asia‐Pacific economic cooperation|journal=The Pacific Review|volume=11|issue=2|pages=233–248|doi=10.1080/09512749808719255|date=January 1998}}</ref> <ref>{{Cite journal|url=https://www.anzam.org/wp-content/uploads/pdf-manager/2336_BAMBER_GREG_AMI-13.PDF|title=What Context does the Asia-Pacific Economic Cooperation Forum (APEC)Provide for Employment Relations?|quote=APEC represents the most dynamic economic region in the world, having generated nearly 70 per cent of global economic growth in its first 10 years [...].}}</ref> [[തായ്‌വാൻ]] ([[തായ്‌വാൻ|ചൈനീസ് തായ്‌പേയ്]] എന്ന പേരിൽ ഒരു മന്ത്രിതല ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു) ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ അപെക് അംഗങ്ങളുടെയും സർക്കാർ മേധാവികൾ <ref>[http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2013/08/27/387427/Conditions-not.htm Conditions not right for APEC attendance: Ma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201117201433/http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2013/08/27/387427/Conditions-not.htm |date=2020-11-17 }}. The China Post (27 August 2013). Retrieved 12 April 2014.</ref> അപ്പെക്കിന്റെ വാർഷിക സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. സമ്മേളന സ്ഥലം അംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ വർഷം തോറും മാറിമാറി വരുന്നു. മിക്ക (എല്ലാം അല്ല) ഉച്ചകോടികളിലും പിന്തുടരുന്ന ഒരു പ്രശസ്തമായ പാരമ്പര്യം, പങ്കെടുക്കുന്ന നേതാക്കൾ ആതിഥേയ രാജ്യത്തിന്റെ ദേശീയ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നത് ആണ്. അപെകിന് [[ആസിയാൻ|അസോസിയേഷൻ ഓഫ് സൗത്ത് ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യൻ നേഷൻസ്]] സെക്രട്ടേറിയറ്റ്, പസഫിക് ഇക്കണോമിക് കോ-ഓപ്പറേഷൻ കൗൺസിൽ, പസഫിക് ഐലൻഡ് ഫോറം സെക്രട്ടേറിയറ്റ് എന്നീ മൂന്ന് ഔദ്യോഗിക നിരീക്ഷകരുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://www.apec.org/About-Us/How-APEC-Operates/APEC-Observers|title=Asia-Pacific Economic Cooperation -|access-date=12 November 2017|website=apec.org|archive-date=2020-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205101331/https://www.apec.org/About-Us/How-APEC-Operates/APEC-Observers|url-status=dead}}</ref> G20 മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിച്ച് [[ജി - 20|G20]] മീറ്റിംഗുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിന് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രാതിനിധ്യത്തിനായി അപെകിന്റെ ഹോസ്റ്റ് ഇക്കണോമി ഓഫ് ദ ഇയർ ക്ഷണിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.g20foundation.org/g20/invitees-and-international-organizations|title=Invitees and International Organizations &#124; G20 Foundation|access-date=2022-11-08|archive-date=2022-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221231521/https://www.g20foundation.org/g20/invitees-and-international-organizations|url-status=dead}}</ref> <ref> {{Cite web|url=http://vietnamembassy-usa.org/news/2017/02/deputy-pm-meets-us-state-secretary-g20-meeting-sidelines|title=Deputy PM meets US State Secretary on G20 meeting sidelines – Embassy of the Socialist Republic of Vietnam in the United States|access-date=12 November 2017|website=vietnamembassy-usa.org}} </ref> == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:APEC_ABC.ogv|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1989 നവംബറിൽ കാൻബെറയിൽ നടന്ന ആദ്യത്തെ അപെക് മീറ്റിംഗിന്റെ ABC വാർത്താ റിപ്പോർട്ട്, മെൽബൺ കപ്പ് വീക്ഷിക്കുന്ന പ്രതിനിധികളെ കാണിക്കുന്നു.]] 1980-കളുടെ മധ്യത്തിൽ ആരംഭിച്ച [[ആസിയാൻ]] -ന്റെ മന്ത്രിതല സമ്മേളനങ്ങളുടെ പരമ്പര, വികസിതവും വികസ്വരവുമായ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിലെ മന്ത്രിതല പ്രതിനിധികൾക്കിടയിൽ പതിവ് കോൺഫറൻസുകളുടെ സാധ്യതയും മൂല്യവും പ്രകടമാക്കിയതാണ് അപെകിന്റെ ആദ്യ പ്രചോദനം. 1996 ആയപ്പോഴേക്കും മന്ത്രിതല സമ്മേളനങ്ങൾ 12 അംഗങ്ങളെ (ആസിയാനിലെ അന്നത്തെ ആറ് അംഗങ്ങളും അതിന്റെ ആറ് ഡയലോഗ് പങ്കാളികളും) ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ വികസിച്ചു. ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളിൽ മേഖലാ വ്യാപകമായ സഹകരണത്തിന് [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയൻ]] പ്രധാനമന്ത്രി ബോബ് ഹോക്കിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. 1989 ജനുവരിയിൽ, പസഫിക് റിം മേഖലയിലുടനീളം കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായ സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിന് ബോബ് ഹോക്ക് ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ഇത് നവംബറിൽ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ തലസ്ഥാനമായ [[കാൻബറ|കാൻബെറയിൽ]] ഓസ്‌ട്രേലിയൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഗാരെത് ഇവാൻസിന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ അപെകിന്റെ ആദ്യ യോഗത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. പന്ത്രണ്ട് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മന്ത്രിമാർ പങ്കെടുത്ത യോഗം [[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂരിലും]] [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|ദക്ഷിണ കൊറിയയിലും]] ഭാവി വാർഷിക യോഗങ്ങൾക്കുള്ള പ്രതിജ്ഞാബദ്ധതയോടെ സമാപിച്ചു. പത്തുമാസത്തിനുശേഷം, 12 ഏഷ്യ-പസഫിക് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾ ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ കാൻബെറയിൽ അപെക് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി യോഗം ചേർന്നു. സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിന് സിംഗപ്പൂർ ആസ്ഥാനമായി അപെക് സെക്രട്ടേറിയറ്റ് സ്ഥാപിതമായി. <ref name="History"/> <ref name="pecc.org"/> 1994-ൽ ഇന്തോനേഷ്യയിലെ [[ബോഗർ|ബോഗോറിൽ]] നടന്ന യോഗത്തിൽ, 2010-ഓടെ വ്യാവസായിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾക്കും 2020-ഓടെ വികസ്വര സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾക്കും ഏഷ്യ-പസഫിക്കിൽ സ്വതന്ത്രവും തുറന്നതുമായ വ്യാപാരവും നിക്ഷേപവും ലക്ഷ്യമിടുന്ന ബോഗോർ ലക്ഷ്യങ്ങൾ അപെക് നേതാക്കൾ അംഗീകരിച്ചു. 1995-ൽ, ഓരോ അംഗത്തിന്റെയും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ നിന്നുള്ള മൂന്ന് ബിസിനസ് എക്‌സിക്യൂട്ടീവുകൾ അടങ്ങുന്ന അപെക് ബിസിനസ് അഡൈ്വസറി കൗൺസിൽ (ABAC) എന്ന പേരിൽ ഒരു ബിസിനസ് ഉപദേശക സമിതി സ്ഥാപിച്ചു. 2001 ഏപ്രിലിൽ, മറ്റ് അഞ്ച് അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളുമായി (യൂറോസ്റ്റാറ്റ്, ഐഇഎ, ഒഎൽഎഡിഇ, ഒപെക്,യുഎൻഎസ്ഡി) സഹകരിച്ച് അപെക് സംയുക്ത എണ്ണ ഡാറ്റാ എക്സർസൈസ് ആരംഭിച്ചു, അത് 2005-ൽ [[ജോയിന്റ് ഓർഗനൈസേഷൻസ് ഡാറ്റാ ഇനിഷ്യേറ്റീവ്]] (JODI) ആയി മാറി. === മീറ്റിംഗ് സ്ഥലങ്ങൾ === മീറ്റിംഗിന്റെ സ്ഥാനം വർഷം തോറും അംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ മാറുന്നു. {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! വർഷം !# ! തീയതി !രാജ്യം !പട്ടണം !തലവൻ |- |1989 |'''1st''' |6–7 നവംബർ |{{Flagcountry|Australia}} |[[കാൻബറ]] |പ്രധാനമന്ത്രി ബോബ് ഹോക്ക് |- |1990 |'''2nd''' |29–31 ജൂലൈ |{{Flagcountry|Singapore}} |[[സിംഗപ്പൂർ]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[ലീ ക്വാൻ യു]] |- |1991 |'''3rd''' |12–14 നവംബർ |{{Flagcountry|South Korea|1984}} |[[സോൾ]] |പ്രസിഡൻറ് [[Roh Tae-woo|റോഹ് തെയ്-വൂ]] |- |1992 |'''4th''' |10–11 സെപ്റ്റംബർ |{{Flagcountry|Thailand}} |[[ബാങ്കോക്ക്]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[Anand Panyarachun|ആനന്ദ് പന്യാറച്ചും]] |- |1993 |'''1st''' |19–20 നവംബർ |{{USA}} |[[Blake Island|ബ്ലേക്ക് ഐലണ്ട്]] |പ്രസിഡൻറ് [[ബിൽ ക്ലിന്റൺ]] |- |1994 |'''2nd''' |15–16 നവംബർ |{{IDN}} |[[ബോഗർ]] |പ്രസിഡൻറ് [[സുഹാർത്തോ]] |- |1995 |'''3rd''' |18–19 നവംബർ |{{Flagcountry|Japan|1947}} |[[ഓസക]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[Tomiichi Murayama|തോമയിച്ചി മുറയമ]] |- |1996 |'''4th''' |24–25 നവംബർ |{{Flagcountry|Philippines|1986}} |[[Subic|സൂബിക്]] |പ്രസിഡൻറ് [[Fidel Ramos|ഫിഡല് റാമോസ്]] |- |1997 |'''5th''' |24–25 നവംബർ |{{Flagcountry|Canada}} |[[വാൻകൂവർ|വാൻകൂവർ]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[Jean Chrétien|ഴാൻ ക്രേറ്റിയൻ]] |- |1998 |'''6th''' |17–18 നവംബർ |{{Flagcountry|Malaysia}} |[[ക്വാല ലമ്പുർ|ക്വാല ലമ്പൂർ]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[മഹാതീർ മുഹമ്മദ്|മഹാതീർ മുഹമ്മദ്]] |- |1999 |'''7th''' |12–13 സെപ്റ്റംബർ |{{Flagcountry|New Zealand}} |[[ഓക്‌ലൻഡ്|ഓൿലൻഡ്]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[Jenny Shipley|ജെന്നി ഷിപ്പ്ലെ]] |- |2000 |'''8th''' |15–16 നവംബർ |{{BRN}} |[[ബന്ദർ സെരി ബെഗവൻ|ബന്ദർ സെരി ബെഗവൻ]] |സുൽത്താൻ [[ഹസ്സനാൽ ബോൾക്കിയ|ഹസ്സനാൽ ബോൾക്കിയ]] |- |2001 |'''9th''' |20–21 ഒക്ടോബർ |{{Flagcountry|China}} |[[ഷാങ്ഹായ്]] |പ്രസിഡൻറ് ജിയാങ് സെമിൻ |- |2002 |'''10th''' |26–27 ഒക്ടോബർ |{{Flagcountry|Mexico}} |[[Los Cabos|ലോസ് കാബോസ്]] |പ്രസിഡൻറ് [[Vicente Fox|വിസെന്റെ ഫോക്സ്]] |- |2003 |'''11th''' |20–21 ഒക്ടോബർ |{{Flagcountry|Thailand}} |[[ബാങ്കോക്ക്]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[തക്സിൻ ഷിനവാത്ര|തക്സിൻ ഷിനവാത്ര]] |- |2004 |'''12th''' |20–21 നവംബർ |{{Flagcountry|Chile}} |[[സാന്റിയാഗൊ]] |പ്രസിഡൻറ് [[Ricardo Lagos|റിക്കാടൊ ലാഗോസ്]] |- |2005 |'''13th''' |18–19 നവംബർ |{{Flagcountry|South Korea}} |[[ബുസാൻ|ബുസാൻ]] |പ്രസിഡൻറ് [[Roh Moo-hyun|റോഹ് മൂ-ഹയുൻ]] |- |2006 |'''14th''' |18–19 നവംബർ |{{Flagcountry|Vietnam}} |[[ഹാനോയ്]] |പ്രസിഡൻറ് [[Nguyễn Minh Triết|ന്യുയെൻ മിൻ ട്രിയേറ്റ്]] |- |2007 |'''15th''' |8–9 സെപ്റ്റംബർ |{{Flagcountry|Australia}} |[[സിഡ്നി]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[John Howard|ജോൺ ഹോവാർഡ്]] |- |2008 |'''16th''' |22–23 നവംബർ |{{Flagcountry|Peru}} |[[ലിമ]] |പ്രസിഡൻറ് [[Alan Garcia Perez|അലൻ ഗാർസിയ പേരെസ്]] |- |2009 |'''17th''' |14–15 നവംബർ |{{Flagcountry|Singapore}} |[[സിംഗപ്പൂർ|സിംഗപ്പൂർ]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[ലീ ഹ്സ്യെൻ ലൂങ്|ലീ ഹ്സ്യെൻ ലൂങ്]] |- |2010 |'''18th''' |13–14 നവംബർ |{{Flagcountry|Japan}} |[[യോകോഹാമ]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[നഓട്ടോ കാൻ|നഓട്ടോ കാൻ]] |- |2011 |'''19th''' |12–13 നവംബർ |{{USA}} |[[ഹോണോലുലു, ഹവായ്|ഹോണോലുലു]] |പ്രസിഡൻറ് [[ബറാക്ക് ഒബാമ]] |- |2012 |'''20th''' |9–10 സെപ്റ്റംബർ |{{Flagcountry|Russia}} |[[വ്ലാഡിവോസ്റ്റോക്]] |പ്രസിഡൻറ് [[വ്ലാദിമിർ പുടിൻ|വ്ലാദിമിർ പുടിൻ]] |- |2013 |'''21st''' |5–7 ഒക്ടോബർ |{{IDN}} |[[ബാലി]] |പ്രസിഡൻറ് [[Susilo Bambang Yudhoyono|സുസിലോ യോദൊയോനോ]] |- |2014 |'''22nd''' |10–11 നവംബർ |{{Flagcountry|China}} |[[ബെയ്‌ജിങ്ങ്‌|ബെയ്ജിങ്ങ്]] |പ്രസിഡൻറ് [[ഷി ജിൻപിങ്|ഷി ജിൻപിങ്]] |- |2015 |'''23rd''' |18–19 നവംബർ |{{Flagcountry|Philippines}} |[[മെട്രോ മനില]] |പ്രസിഡൻറ് [[Benigno Aquino III|ബെനിഗ്നോ അക്വീനൊ]] |- |2016 |'''24th''' |19–20 നവംബർ |{{Flagcountry|Peru}} |[[ലിമ]] |പ്രസിഡൻറ് [[Pedro Pablo Kuczynski|പെട്രോ പാബ്ലോ കുസിൻസ്കി]] |- |2017 |'''25th''' |10–11 നവംബർ |{{Flagcountry|Vietnam}} |[[Da Nang|ദ നാനഗ്]] |പ്രസിഡൻറ് [[Trần Đại Quang|ട്രാൻ ഡൈ കവാങ്]] |- |2018 |'''26th''' |17–18 നവംബർ |{{Flagcountry|Papua New Guinea}} |[[പോർട്ട് മോറെസ്ബി|പോർട്ട് മോറെസ്ബി]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[Peter O'Neill|പീറ്റർ ഓ-നീൽ]] |- |2019 |<s>'''27th'''</s> |16–17 നവംബർ <br /><br /> ''(ഒഴിവാക്കി)'' |{{Flagcountry|Chile}} |[[സാന്റിയാഗൊ]] |പ്രസിഡൻറ് [[സെബാസ്റ്റ്യൻ പിനെറ|സെബാസ്റ്റ്യൻ പിനെറ]] |- |2020 |'''27th''' |20 നവംബർ |{{Flagcountry|Malaysia}} |[[ക്വാല ലമ്പുർ|ക്വല ലമ്പുർ]] (വിർച്ച്വൽ) |പ്രധാനമന്ത്രി [[Muhyiddin Yassin|മുഹ്യിദ്ദീൻ യാസ്സിൻ]] |- | rowspan="2" |2021 |– |16 ജൂലൈ | rowspan="2" |{{Flagcountry|New Zealand}} | rowspan="2" |[[ഓക്‌ലൻഡ്]] (വിർച്ച്വൽ) | rowspan="2" |പ്രധാനമന്ത്രി [[ജസിന്ത ആഡേൺ]] |- |'''28th''' |12 നവംബർ<ref>{{Cite web|url=https://www.beehive.govt.nz/release/new-zealand-host-virtual-apec-2021|title=New Zealand to host virtual APEC in 2021|website=The Beehive|language=en}}</ref> |- |2022 |'''29th''' |18–19 നവംബർ |{{Flagcountry|Thailand}} |[[ബാങ്കോക്ക്]] |പ്രധാനമന്ത്രി [[പ്രയുത് ചാൻ ഒ ച]]<ref>{{Cite web|url=https://www.apec.org/press/news-releases/2022/statement-by-prime-minister-of-thailand-on-apec-hosting-year|title=Statement by Prime Minister of Thailand on APEC|access-date=2022-02-10|website=APEC|language=en}}</ref> |- |2023 |'''30th''' |15–17 നവംബർ |{{USA}} |[[സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ]] |പ്രസിഡൻറ് [[ജോ ബൈഡെൻ|ജോ ബൈഡെൻ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/08/24/remarks-by-vice-president-harris-on-the-indo-pacific-region|title=Remarks by Vice President Harris on the Indo-Pacific Region|access-date=25 August 2021|date=24 August 2021|language=en|archive-date=2021-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210825000905/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/speeches-remarks/2021/08/24/remarks-by-vice-president-harris-on-the-indo-pacific-region/|url-status=dead}}</ref> |- |2024 |'''31st''' |10–16 നവംബർ |{{Flagcountry|Peru}} |[[കുസ്കോ]] |പ്രസിഡൻറ് [[Pedro Castillo|പെട്രോ കാസ്റ്റിലോ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.apec.org/press/news-releases/2022/statement-by-prime-minister-of-thailand-on-apec-hosting-year|title=Statement by Prime Minister of Thailand on APEC|access-date=2022-02-10|website=APEC|language=en}}</ref> |- |2025 |'''32nd''' |31 ഒക്ടോബർ-1 നവംബർ |{{Flagcountry|South Korea}} |[[ഗ്യോങ്ജു]] |പ്രസിഡൻറ് [[Yoon Suk-yeol|യൂൺ സുക്-ഈയോൾ]] |- |2026 |''33rd'' |''TBA'' |''TBA'' |''TBA'' |''പ്രസിഡൻറ്'' |} == അംഗ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾ == [[പ്രമാണം:APEC2006_Roh_Bush_Abe.jpg|വലത്ത്|ലഘുചിത്രം| വിയറ്റ്നാമിലെ [[ഹാനോയ്|ഹനോയിയിൽ]] നടന്ന അപെക് 2006-ൽ മുൻ ദക്ഷിണ കൊറിയൻ പ്രസിഡന്റ് റോഹ് മൂ-ഹ്യുൻ, മുൻ ജാപ്പനീസ് പ്രധാനമന്ത്രി [[ഷിൻസോ ആബേ|ഷിൻസോ ആബെ]], മുൻ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് [[ജോർജ്ജ് ഡബ്ല്യു. ബുഷ്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം.]] നിലവിൽ, അപെക് ന് 21 അംഗങ്ങളുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, അംഗത്വത്തിനുള്ള മാനദണ്ഡം, ഓരോ അംഗവും ഒരു പരമാധികാര രാഷ്ട്രത്തിന് പകരം ഒരു സ്വതന്ത്ര സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനമായിരിക്കണം എന്നതാണ്. തൽഫലമായി, അപെക് അതിന്റെ അംഗങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ''അംഗരാജ്യങ്ങൾ'' എന്നതിനെക്കാൾ ''അംഗ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ'' എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുന്നു. പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈനയ്‌ക്കൊപ്പം ( ക്രോസ്-സ്ട്രെയിറ്റ് ബന്ധങ്ങൾ കാണുക), ഹോങ്കോങും തായ്‌വാനും (ഔദ്യോഗികമായി റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈന, "ചൈനീസ് തായ്‌പേയ്" എന്ന പേരിൽ) ഉൾപ്പെടുന്നു എന്നതാണ് ഈ മാനദണ്ഡത്തിന്റെ ഒരു ഫലം. അപെക്-ൽ [[ആസിയാൻ]], പസഫിക് ഐലൻഡ് ഫോറം, പസഫിക് ഇക്കണോമിക് കോഓപ്പറേഷൻ കൗൺസിൽ എന്നീ മൂന്ന് ഔദ്യോഗിക നിരീക്ഷകരും ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref name="apec.org"/> {| class="wikitable sortable" !അംഗ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ(കൾ) ! അപെകിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന പേര് ! പ്രവേശന തീയതി ! 2021-ൽ ജിഡിപി (നാമമാത്ര)<br /> (ദശലക്ഷം [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഡോളർ|യുഎസ് ഡോളർ]]) |- |{{Flagcountry|Australia}} | ഓസ്ട്രേലിയ | നവംബർ 1989 | align="right" | 1,610,556 |- |{{BRN}} | ബ്രൂണെ ദാറുസ്സലാം | നവംബർ 1989 | align="right" | 15,686 |- |{{Flagcountry|Canada}} | കാനഡ | നവംബർ 1989 | align="right" | 2,015,983 |- |{{IDN}} | ഇന്തോനേഷ്യ | നവംബർ 1989 | align="right" | 1,150,245 |- |{{Flagcountry|Japan}} | ജപ്പാൻ | നവംബർ 1989 | align="right" | 5,103,110 |- |{{Flagcountry|South Korea}} | റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കൊറിയ | നവംബർ 1989 | align="right" | 1,823,852 |- |{{Flagcountry|Malaysia}} | മലേഷ്യ | നവംബർ 1989 | align="right" | 371,114 |- |{{Flagcountry|New Zealand}} | ന്യൂസിലാന്റ് | നവംബർ 1989 | align="right" | 247,640 |- |{{Flagcountry|Philippines}} | ഫിലിപ്പീൻസ് | നവംബർ 1989 | align="right" | 385,737 |- |{{Flagcountry|Singapore}} | സിംഗപ്പൂർ | നവംബർ 1989 | align="right" | 378,645 |- |{{Flagcountry|Thailand}} | തായ്ലൻഡ് | നവംബർ 1989 | align="right" | 546,223 |- |{{USA}} | യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് | നവംബർ 1989 | align="right" | 22,939,580 |- |{{Flagcountry|Taiwan}} | ചൈനീസ് തായ്പേയ്{{efn|name=ChinTaipei|Due to the complexities of [[cross-Strait relations|the relations]] between it and Communist China (officially the People's Republic of China), the Republic of China (ROC or "[[Taiwan]]"; retroactively known as Nationalist China) is not represented under its official various names such as the "Republic of China", “Nationalist China” or “Taiwan". Instead, it participates in APEC under the name "[[Chinese Taipei]]". The [[President of the Republic of China]] cannot attend the annual APEC Economic Leaders' Meeting in person. Instead, it is generally represented by a ministerial-level official responsible for economic affairs or someone designated by the president. See [[List of Chinese Taipei Representatives to APEC]].}} | നവംബർ 1991 | align="right" | 785,589 |- |{{Flagcountry|Hong Kong}} | ഹോങ്കോംഗ്, ചൈന <ref>Hong Kong joined APEC in 1991 during [[Colonial Hong Kong|British administration]] with the name "Hong Kong." In 1997, Hong Kong became a [[Special Administrative Region of the People's Republic of China]] and took the name "Hong Kong, China."</ref> | നവംബർ 1991 | align="right" | 369,722 |- |{{Flagcountry|China}} | പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ചൈന | നവംബർ 1991 | align="right" | 16,862,979 |- |{{Flagcountry|Mexico}} | മെക്സിക്കോ | നവംബർ 1993 | align="right" | 1,285,518 |- |{{Flagcountry|Papua New Guinea}} | പാപുവ ന്യൂ ഗ്വിനിയ | നവംബർ 1993 | align="right" | 26,461 |- |{{Flagcountry|Chile}} | ചിലി | നവംബർ 1994 | align="right" | 331,250 |- |{{Flagcountry|Peru}} | പെറു | നവംബർ 1998 | align="right" | 225,858 |- |{{Flagcountry|Russia}} | റഷ്യ | നവംബർ 1998 | align="right" | 1,647,568 |- |{{Flagcountry|Vietnam}} | വിയറ്റ് നാം | നവംബർ 1998 | align="right" | 368,002 |} === നേതാക്കൾ === {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" !അംഗം !നേതാവിന്റെ സ്ഥാനം !നേതാവ് ([[കാര്യനിർവ്വഹണ വിഭാഗം]]) !ഫിനാൻസ് പോർട്ട്ഫോളിയോ !പോർട്ട്ഫോളിയോ മിനിസ്റ്റർ |- |{{Flagcountry|Australia}} |പ്രധാനമന്ത്രി |[[Anthony Albanese|ആന്റണി ആൽബനീസ്]] |ട്രഷറർ |[[Jim Chalmers|ജിം ചാൽമേഴ്സ്]] |- |{{BRN}} |സുൽത്താൻ |[[ഹസ്സനാൽ ബോൾക്കിയ]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Hassanal Bolkiah|ഹസ്സനാൽ ബോൾക്കിയ]] |- |{{Flagcountry|Canada}} |പ്രധാനമന്ത്രി |[[ജസ്റ്റിൻ ട്രൂഡോ|ജസ്റ്റിൻ ട്രൂഡോ]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Chrystia Freeland|ക്രിസ്റ്റിയ ഫ്രീലാന്ഡ്]] |- |{{Flagcountry|Chile}} |പ്രസിഡന്റ് |ഗബ്രിയേൽ ബോറിക് |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Mario Marcel|മാരിയോ മാഴ്സെൽ]] |- |{{Flagcountry|China}} |[[ചൈനയുടെ പ്രസിഡണ്ട്|പ്രസിഡന്റ്]] / ജനറൽ സെക്രട്ടറി{{efn|name=cn|The ''de jure'' [[head of government]] of [[China]] is the [[Premier of the People's Republic of China|Premier]], whose current holder is [[Li Keqiang]]. The [[President of the People's Republic of China|President of China]] is legally a [[Figurehead|ceremonial office]], but the [[General Secretary of the Chinese Communist Party]] (''de facto'' [[Paramount leader|leader]] in [[One-party state|one-party]] [[communist state]]) has always held this office since 1993 except for the months of [[Succession of power in the People's Republic of China|transition]], and the current [[General Secretary of the Chinese Communist Party|general secretary]] is [[Xi Jinping]].}} |[[ഷി ജിൻപിങ്|ഷി ജിൻപിങ്]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Liu Kun|ലിയു കുൻ]] |- |{{Flagcountry|Hong Kong}} |ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് |ജോൺ ലീ |ധനകാര്യ സെക്രട്ടറി |[[Paul Chan|പോൾ ചാൻ]] |- |{{IDN}} |പ്രസിഡന്റ് |[[ജോക്കോ വിഡൊഡൊ]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Sri Mulyani|ശ്രീ മൂല്യനി]] |- |{{Flagcountry|Japan}} |പ്രധാനമന്ത്രി |[[ഫുമിയോ കിഷിദ]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Shunichi Suzuki|ഷൂനിച്ചി സുസുകി]] |- |{{Flagcountry|South Korea}} |പ്രസിഡന്റ് |[[Yoon Suk-yeol|യൂൻ സുക്-യോൾ]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Choo Kyung-ho|ചൂ ക്യൂൻഗ്-ഹോ]] |- |{{Flagcountry|Malaysia}} |പ്രധാനമന്ത്രി |[[Ismail Sabri Yaakob|ഇസ്മയിൽ സബറി യാകോബ്]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Tengku Zafrul Aziz|തെൻക് സഫ്റൂൾ അസീസ്]] |- |{{Flagcountry|Mexico}} |പ്രസിഡന്റ് |[[Andrés Manuel López Obrador|ആൻഡേഴ്സ് മാനുവൽ ലോപ്പസ് ഒബ്രഡോർ]] |ധനകാര്യ സെക്രട്ടറി |[[Rogelio Ramírez de la O|റോഗേലിയോ റാമിറേസ് ഡി ലാ ഒ]] |- |{{Flagcountry|New Zealand}} |പ്രധാനമന്ത്രി |[[ജസിന്ത ആഡേൺ]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Grant Robertson|ഗ്രാൻഡ് റൊബർട്ട്സൺ]] |- |{{Flagcountry|Papua New Guinea}} |പ്രധാനമന്ത്രി |[[James Marape|ജെയിംസ് മറപ്പെ]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[John Pundari|ജോൺ പുണ്ഡറി]] |- |{{Flagcountry|Peru}} |പ്രസിഡന്റ് |[[Pedro Castillo|പെട്രോ കാസ്റ്റിലോ]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Kurt Burneo|കർട്ട് ബർണിയോ]] |- |{{Flagcountry|Philippines}} |പ്രസിഡന്റ് |[[Ferdinand Marcos Jr.|ഫെർഡിനൻഡ് മാർക്കോസ് ജൂനിയർ]] |ധനകാര്യ സെക്രട്ടറി |[[Benjamin Diokno|ബെഞ്ചമിൻ ഡിയോക്നോ]] |- |{{Flagcountry|Russia}} |പ്രസിഡന്റ് |[[വ്ലാദിമിർ പുടിൻ|വ്ലാദിമിർ പുടിൻ]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Anton Siluanov|ആന്റൺ സിലുവനോവ്]] |- |{{Flagcountry|Singapore}} |പ്രധാനമന്ത്രി |[[ലീ ഹ്സ്യെൻ ലൂങ്|ലീ ഹ്സ്യെൻ ലൂങ്]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Lawrence Wong|ലോറൻസ് വോൻഗ്]] |- |{{TWN}} |പ്രസിഡന്റ് |[[Tsai Ing-Wen|സായ് ഇൻഗ്-വെൻ]] (പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്മോ റിസ് ചാങ്){{efn|name=ChinTaipei}} |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Su Jain-rong|സു ജയിൻ-റൊൻഗ്]] |- |{{Flagcountry|Thailand}} |പ്രധാനമന്ത്രി |[[പ്രയുത് ചാൻ ഒ ച|പ്രയുത് ചാൻ ഒ ച]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Arkhom Termpittayapaisith|ആർഖോം തെർമിട്ടയപയിസിത്]] |- |{{USA}} |[[അമേരിക്കൻ പ്രസിഡണ്ട്|പ്രസിഡന്റ്]] |[[ജോ ബൈഡെൻ|ജോ ബൈഡെൻ]] |ട്രഷറി സെക്രട്ടറി |[[ജാനറ്റ് യെലൻ]] |- |{{Flagcountry|Vietnam}} |പ്രസിഡന്റ്{{efn|name=vt|The ''de jure'' [[head of government]] of [[Vietnam]] is the [[Prime Minister of Vietnam|Prime Minister]], whose current holder is [[Phạm Minh Chính]]. The [[President of Vietnam]] is legally the [[head of state]], but the [[General Secretary of the Communist Party of Vietnam]] (''de facto'' leader in [[One-party state|one-party]] [[communist state]]) has held this office from 2018 to 2021, and the current [[General Secretary of the Communist Party|general secretary]] is [[Nguyễn Phú Trọng]].}} |[[Nguyễn Xuân Phúc|ന്യുയെൻ സൂയൻ ഫുക്]] |ധനകാര്യ മന്ത്രി |[[Hồ Đức Phớc|ഹോ ദു ഫോക്]] |} ==== നേതാക്കൾ ==== <gallery class="center" widths="110"> പ്രമാണം:Anthony Albanese portrait (cropped).jpg|{{flagicon|Australia}} '''[[Australia|ഓസ്ട്രേലിയ]]'''<br />[[Anthony Albanese|ആന്റണി ആൽബനീസ്]],<br />[[Prime Minister of Australia|പ്രധാന മന്ത്രി]] പ്രമാണം:Sergio Mattarella met with Hassanal Bolkiah ahead of 2021 G20 Summit (2) (cropped).jpg|{{flagicon|Brunei}} '''[[Brunei|ബ്രൂണൈ]]'''<br />[[Hassanal Bolkiah|ഹസ്സനൽ ബോൾക്കിയ]],<br />[[List of Sultans of Brunei|സുൽത്താൻ]] പ്രമാണം:Trudeau visit White House for USMCA (cropped).jpg|{{flagicon|Canada}} '''[[Canada|കാനഡ]]'''<br />[[Justin Trudeau|ജസ്റ്റിൻ ട്രൂഡോ]],<br />[[Prime Minister of Canada|പ്രധാന മന്ത്രി]] പ്രമാണം:Retrato Oficial Presidente Boric Font (cropped).jpg|{{flagicon|Chile}} '''[[Chile|ചിലി]]'''<br />[[Gabriel Boric|ഗബ്രിയേൽ ബോറിക്]],<br />[[President of Chile|പ്രസിഡന്റ്]] പ്രമാണം:Xi Jinping 2019.jpg|{{flagicon|China}} '''[[China|ചൈന]]'''<br />[[Xi Jinping|ക്സി ജിൻപിങ്]],<br />[[President of the People's Republic of China|പ്രസിഡന്റ്]]{{efn|name=cn}} പ്രമാണം:港府執意推進《逃犯條例》修法民陣謹慎動員民眾抗爭2 (cropped).jpg|{{flagicon|Hong Kong}} '''[[Hong Kong|ഹോങ് കോങ്]], [[China|ചൈന]]'''<br />[[John Lee (government official)|ജോൺ ലീ]],<br />[[Chief Executive of Hong Kong|ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ്]] പ്രമാണം:Joko Widodo 2019 official portrait.jpg|{{flagicon|Indonesia}} '''[[Indonesia|ഇന്തോനേഷ്യ]]'''<br />[[Joko Widodo|ജോകൊ വിഡോഡോ]],<br />[[President of Indonesia|പ്രസിഡന്റ്]] പ്രമാണം:Fumio Kishida 20211005 (cropped).jpg|{{flagicon|Japan}} '''[[Japan|ജപ്പാൻ]]'''<br />[[Fumio Kishida|ഫുമിയോ കിഷിദ]],<br />[[Prime Minister of Japan|പ്രധാന മന്ത്രി]] പ്രമാണം:South Korea President Yoon Suk Yeol portrait.jpg|{{flagicon|South Korea}} '''[[South Korea|ഉത്തര കൊറിയ]]'''<br />[[Yoon Suk-yeol|യൂൺ സൂക്-യിയോൾ]],<br />[[President of South Korea|പ്രസിഡന്റ്]] പ്രമാണം:Ismail Sabri Fumio Kishida 2022 (cropped).jpg|{{flagicon|Malaysia}} '''[[Malaysia|മലേഷ്യ]]'''<br />[[Ismail Sabri Yaakob|ശബരി യാക്കോബ്]],<br />[[Prime Minister of Malaysia|പ്രധാന മന്ത്രി]] പ്രമാണം:Reunión con el presidente electo y equipos de trabajo 6 (cropped).jpg|{{flagicon|Mexico}} '''[[Mexico|മെക്സിക്കൊ]]'''<br />[[Andrés Manuel López Obrador|ആന്ദ്രെ മാനുവൽ ലോപ്പസ് ഒബ്രഡോർ]],<br />[[President of Mexico|പ്രസിഡന്റ്]] പ്രമാണം:New Zealand Prime Minister Jacinda Ardern in 2018.jpg|{{flagicon|New Zealand}} '''[[New Zealand|ന്യൂസിലാണ്ട്]]'''<br />[[Jacinda Ardern|ജസീന്ത ആൻഡേഴ്സൺ]],<br />[[Prime Minister of New Zealand|പ്രധാന മന്ത്രി]] പ്രമാണം:Marape 190614 Haus Lotu (2) (cropped).jpg|{{flagicon|Papua New Guinea}} '''[[Papua New Guinea|പാപ്പുവ ന്യൂ ഗിനിയ]]'''<br />[[James Marape|ജയിംസ് മാർപേ]],<br />[[Prime Minister of Papua New Guinea|പ്രധാന മന്ത്രി]] പ്രമാണം:Pedro Castillo EU.jpg|{{flagicon|Peru}} '''[[Peru|പെറു]]'''<br />[[Pedro Castillo|പെട്രോ കാസ്റ്റിലോ]],<br />[[President of Peru|പ്രസിഡന്റ്]] പ്രമാണം:Ferdinand R. Marcos Jr (cropped portrait).jpg|{{flagicon|Philippines}} '''[[Philippines|ഫിലിപ്പീൻസ്]]'''<br />[[Bongbong Marcos|ഫെർദിനന്റ് മാർകോസ് ജൂനിയർ]],<br />[[President of the Philippines|പ്രസിഡന്റ്]] പ്രമാണം:Владимир Путин (13-11-2021) (cropped).jpg|{{flagicon|Russia}} '''[[Russia|റഷ്യ]]'''<br />[[Vladimir Putin|വ്ലാദിമിർ പുട്ടിൻ]],<br />[[President of Russia|പ്രസിഡന്റ്]] പ്രമാണം:Lee Hsien Loong June 2018.JPG|{{flagicon|Singapore}} '''[[Singapore|സിംഗപ്പൂർ]]'''<br />[[Lee Hsien Loong|ലീ സെൻ ലൂങ്]],<br />[[Prime Minister of Singapore|പ്രധാന മന്ത്രി]] പ്രമാണം:蔡英文官方元首肖像照.png|{{flagicon|ROC}} '''[[Taiwan|തായ്വാൻ]]'''<br /> [[Tsai Ing-wen|സായ് ഇൻഗ്-വെൻ]], [[President of the Republic of China|പ്രസിഡന്റ്]] <br/>(പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്മോ റിസ് ചാങ്){{efn|name=ChinTaipei}} പ്രമാണം:Prayut Chan-o-cha at the Enthronement of Naruhito (1).jpg|{{flagicon|Thailand}} '''[[Thailand|തായ്ലാൻഡ്]]'''<br />[[Prayut Chan-o-cha|പ്രയുത് ചാൻ-ഒ-ച]],<br />[[Prime Minister of Thailand|പ്രധാന മന്ത്രി]] പ്രമാണം:Joe Biden presidential portrait (cropped).jpg|{{flagicon|United States}} '''[[United States|യുഎസ്]]'''<br />[[Joe Biden|ജോ ബൈഡൻ]],<br />[[President of the United States|പ്രസിഡന്റ്]] പ്രമാണം:Нгуен Суан Фук (01-12-2021).jpg|{{flagicon|Vietnam}} '''[[Vietnam|വിയറ്റ്നാം]]'''<br />[[Nguyễn Xuân Phúc|ന്യൂവൻ സുവാൻ ഫുക്]],<br />[[President of Vietnam|പ്രസിഡന്റ്]]{{efn|name=vt}} </gallery> == സാധ്യമായ വിപുലീകരണം == [[File:APEC enlargement.svg|thumb|right|upright=1.6|{{Legend|#22b14c|നിലവിലെ അംഗങ്ങൾ}}{{Legend|#b5e61d|അംഗത്വത്തിന് താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ച രാജ്യങ്ങൾ}}]] ഇന്ത്യ അപെക്-ൽ അംഗത്വം അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും അമേരിക്ക, ജപ്പാൻ, ഓസ്‌ട്രേലിയ, പാപുവ ന്യൂ ഗിനിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക പിന്തുണ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=144616|title=Media Statement by the President of India upon the conclusion of his state visit to Papua New Guinea and New Zealand en route from Auckland to New Delhi|access-date=8 October 2016|website=pib.nic.in}}</ref> നിലവിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങളും അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന [[ശാന്തസമുദ്രം|പസഫിക് സമുദ്രവുമായി]] ഇന്ത്യ അതിർത്തി പങ്കിടുന്നില്ല എന്നതുൾപ്പെടെ വിവിധ കാരണങ്ങളാൽ ഇന്ത്യയെ ചേരാൻ അനുവദിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർ തീരുമാനിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://afp.google.com/article/ALeqM5hZoirSNiHlYD3ZRa5JhKVsPbnKrA|title=AFP: West worried India would tip APEC power balance: official|access-date=4 November 2011|date=6 September 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20111105084407/http://afp.google.com/article/ALeqM5hZoirSNiHlYD3ZRa5JhKVsPbnKrA|archive-date=5 November 2011}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, 2011 നവംബറിൽ ഇന്ത്യയെ ആദ്യമായി നിരീക്ഷകനാകാൻ ക്ഷണിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.yahoo.com/news/clinton-urges-india-expand-influence-093840435.html|title=Clinton urges India to expand influence|last=Lee|first=Matthew|date=20 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20150224145655/http://news.yahoo.com/clinton-urges-india-expand-influence-093840435.html|archive-date=24 February 2015}}</ref> അപെക്-ൽ അംഗത്വത്തിനായി അപേക്ഷിച്ച മറ്റ് ഒരു ഡസൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിൽ ബംഗ്ലാദേശ്, <ref name="applicants" /> പാകിസ്ഥാൻ, <ref name="applicants" /> ശ്രീലങ്ക, <ref name="applicants" /> [[മകൗ|മക്കാവു]], <ref name="applicants" /> മംഗോളിയ, <ref name="applicants">{{Cite web|url=http://www.macaudailytimes.com.mo/macau/23904-negotiations-APEC-membership.html|title=MACAU DAILY TIMES – No negotiations on APEC membership|access-date=12 November 2017|date=21 February 2013|archive-url=https://archive.today/20130221050503/http://www.macaudailytimes.com.mo/macau/23904-negotiations-APEC-membership.html|archive-date=21 February 2013}}</ref> ലാവോസ്, <ref name="applicants" /> കംബോഡിയ, <ref>{{Cite web|url=http://www.india-voice.com/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=24&Itemid=50|title=India Voice – India will have to wait for APEC membership|access-date=12 November 2017|last=Bhandari|first=Neena|website=india-voice.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113070622/http://www.india-voice.com/joomla/index.php?option=com_content&task=view&id=24&Itemid=50|archive-date=13 November 2017}}</ref> കോസ്റ്റാറിക്ക,<ref name=aq>{{cite news |first=Alex|last=Leff|title=Costa Rica Inches Toward Coveted APEC Membership |url=http://www.americasquarterly.org/node/2600 |work=[[Americas Quarterly]] |date=22 June 2011 |access-date=22 June 2011}}</ref> കൊളംബിയ, <ref name="aq" /> <ref>{{Cite web|url=http://www.dominicantoday.com/app/article.aspx?id=16917|title=Peru, Colombia seek closer Central America, APEC trade ties –|access-date=4 November 2011|date=29 August 2006|publisher=Dominicantoday.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20071014062657/http://dominicantoday.com/app/article.aspx?id=16917|archive-date=14 October 2007}}</ref> പനാമ<ref name="aq" /> ഇക്വഡോർ <ref>{{Cite web|url=http://english.people.com.cn/200410/08/eng20041008_159319.html|title=People's Daily Online – Ecuador seeks APEC accession in 2007|access-date=4 November 2011|date=8 October 2004|website=People's Daily}}</ref> എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. കൊളംബിയ 1995-ൽ തന്നെ അപെക്-ന്റെ അംഗത്വത്തിനായി അപേക്ഷിച്ചു, എന്നാൽ 1993 മുതൽ 1996 വരെ പുതിയ അംഗങ്ങളെ സ്വീകരിക്കുന്നത് സംഘടന നിർത്തിയതിനാൽ അതിന്റെ ബിഡ് നിർത്തിവച്ചു, <ref>{{Cite web|url=http://english.people.com.cn/200609/06/eng20060906_300141.html|title=People's Daily Online – Colombia seeks APEC membership in 2007: FM|access-date=4 November 2011|date=6 September 2006|website=People's Daily}}</ref> 1997 ലെ ഏഷ്യൻ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി കാരണം മൊറട്ടോറിയം 2007 വരെ നീട്ടി. ഹോങ്കോങ്ങിന്റെ ഉദാഹരണം ഉദ്ധരിച്ച് ഗുവാമും ഒരു പ്രത്യേക അംഗത്വത്തിനായി സജീവമായി ശ്രമിക്കുന്നു, എന്നാൽ നിലവിൽ [[ഗുവാം|ഗുവാമിനെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഈ അഭ്യർത്ഥനയെ എതിർക്കുന്നു.  == ബിസിനസ് ഫെസിലിറ്റേഷൻ == ഒരു പ്രാദേശിക സംഘടന എന്ന നിലയിൽ, ബിസിനസ് സുഗമമാക്കുന്നതിനുള്ള മേഖലയിലെ പരിഷ്കരണ സംരംഭങ്ങളുടെ മേഖലയിൽ അപെക് എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അപെക് ട്രേഡ് ഫെസിലിറ്റേഷൻ ആക്ഷൻ പ്ലാൻ (TFAPI) 2002 നും 2006 നും ഇടയിൽ മേഖലയിലുടനീളമുള്ള ബിസിനസ്സ് ഇടപാടുകളുടെ ചിലവിൽ 6% കുറവ് വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അപെക് ന്റെ പ്രവചനങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, 2007 നും 2010 നും ഇടയിൽ ബിസിനസ്സ് ഇടപാടുകൾ നടത്തുന്നതിനുള്ള ചെലവ് 5% കൂടി കുറയും. ഇതിനായി ഒരു പുതിയ വ്യാപാര സുഗമമായ പ്രവർത്തന പദ്ധതി അംഗീകരിച്ചു. [[ലോക ബാങ്ക്|ലോകബാങ്ക്]] അതിന്റെ ട്രേഡ് കോസ്റ്റ് ആൻഡ് ഫെസിലിറ്റേഷൻ പ്രോജക്ടിന്റെ ഭാഗമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 2008-ലെ ഒരു ഗവേഷണ ലഘുലേഖ അനുസരിച്ച്, അപെക് അതിന്റെ ബോഗോർ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ, ഈ മേഖലയിലെ വ്യാപാര സംവിധാനത്തിൽ സുതാര്യത വർദ്ധിപ്പിക്കേണ്ടത് നിർണായകമാണ്. മേഖലയ്ക്കുള്ളിലെ വിസ രഹിത ബിസിനസ്സ് യാത്രയ്ക്കുള്ള യാത്രാ രേഖയായ അപെക് ബിസിനസ്സ് ട്രാവൽ കാർഡ്, ബിസിനസ് സുഗമമാക്കുന്നതിനുള്ള ശക്തമായ നടപടികളിലൊന്നാണ്. 2010 മെയ് മാസത്തിൽ റഷ്യ ഈ പദ്ധതിയിൽ ചേർന്നു, അങ്ങനെ സർക്കിൾ പൂർത്തിയാക്കി. <ref>{{Cite web|url=http://apec.org/Press/News-Releases/2010/0529_russia_abtc.aspx|title=Russia joins the APEC Business Travel Card Scheme|access-date=5 August 2015|date=29 May 2010|website=apec.org|location=Sapporo|archive-date=2011-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20111109094411/http://www.apec.org/Press/News-Releases/2010/0529_russia_abtc.aspx|url-status=dead}}</ref> === നിർദ്ദേശിച്ച ഏഷ്യ-പസഫിക്കിന്റെ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര മേഖല === 2006-ൽ ഹനോയിയിൽ നടന്ന ഉച്ചകോടിയിൽ ഏഷ്യ-പസഫിക്കിന്റെ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര മേഖല (Free Trade Area of the Asia-Pacific-എഫ്‌ടിഎഎപി) എന്ന ആശയം അപെക് ആദ്യമായി ഔപചാരികമായി ചർച്ച ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, അത്തരമൊരു പ്രദേശത്തിനായുള്ള നിർദ്ദേശം കുറഞ്ഞത് 1966 മുതൽ ഒരു പസഫിക് സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാർ നിർദ്ദേശത്തിനായുള്ള ജാപ്പനീസ് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനായ {{Illm|Kiyoshi Kojima|ja|小島清}} ന്റെ നിർദ്ദേശം മുതൽ നിലവിലുണ്ട്. അന്ന് ഇതിന് ചെറിയ സ്വാധീനം മാത്രമേ ലഭിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, ഈ ആശയം പസഫിക് ട്രേഡ് ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് കോൺഫറൻസിന്റെ രൂപീകരണത്തിലേക്കും പിന്നീട് 1980-ൽ പസഫിക് ഇക്കണോമിക് കോ-ഓപ്പറേഷൻ കൗൺസിലിന്റെയും തുടർന്ന് 1989-ൽ അപെക്-ന്റെയും രൂപീകരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. 2006-ലെ ഉച്ചകോടിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനായ സി. ഫ്രെഡ് ബെർഗ്‌സ്റ്റൺ, അക്കാലത്തെ ഏതെങ്കിലും കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന കക്ഷികളിൽ അമേരിക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഏഷ്യ-പസഫിക്കിന്റെ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറിന് വാദിച്ചു. <ref>[[C. Fred Bergsten|Bergsten, C. Fred]], "Toward a Free Trade Area of the Asia Pacific", [[Peterson Institute for International Economics]] Number Pb07-2. Pdf can be found via Google. Retrieved 9 November 2014.</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശയങ്ങൾ ഈ ആശയത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ അപെക് ബിസിനസ് ഉപദേശക സമിതിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. അനുബന്ധമായി, [[ആസിയാൻ|ആസിയാനും]] നിലവിലുള്ള സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര ഉടമ്പടി (എഫ്ടിഎ) പങ്കാളികളും റീജിയണൽ കോംപ്രിഹെൻസീവ് ഇക്കണോമിക് പാർട്ണർഷിപ്പുമായി (ആർസിഇപി) ചർച്ച നടത്തി, റഷ്യയെ ഔദ്യോഗികമായി ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. <ref>[http://thebricspost.com/china-led-rcep-trade-talks-to-begin-in-may/ "China-led RCEP trade talks to begin in May"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220725200445/https://www.thebricspost.com/china-led-rcep-trade-talks-to-begin-in-may/ |date=2022-07-25 }}, ''thebricspost.com'', 25 April 2013. Retrieved 10 November 2014.</ref> ചൈനയോ റഷ്യയോ ഉൾപ്പെടാത്ത ട്രാൻസ്-പസഫിക് പാർട്ണർഷിപ്പ് (TPP) ഈ മേഖലയിൽ യുഎസ് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ച വ്യാപാര ചർച്ചയായി മാറി. 2014-ൽ ബെയ്ജിംഗിൽ നടന്ന അപെക് ഉച്ചകോടിയിൽ മൂന്ന് പദ്ധതികളും ചർച്ചയിലായിരുന്നു. <ref>[http://dw.de/p/1Dje5 "China's President Xi touts 'Asia-Pacific dream' ahead of APEC summit"], Deutsche Welle, 9 November 2014. Retrieved 9 November 2014.</ref> അപെക് സമ്മേളനത്തിന് മുന്നോടിയായി ബെയ്ജിംഗിലെ യുഎസ് എംബസിയിൽ പ്രസിഡന്റ് ഒബാമ ടിപിപി മീറ്റിംഗ് സംഘടിപ്പിച്ചു. <ref>Goodman, Lee-Anne, [http://globalnews.ca/news/1662792/harper-obama-attend-trade-meeting-in-beijing-as-deadline-for-deal-nears/ "Harper, Obama attend Asia-Pacific trade deal meeting in Beijing"], The Canadian Press, 10 November 2014. Retrieved 10 November 2014.</ref> [[ദോഹ ഉച്ചകോടി|ദോഹ റൗണ്ട്]] [[ലോക വ്യാപാര സംഘടന|വേൾഡ് ട്രേഡ് ഓർഗനൈസേഷന്റെ]] ചർച്ചകളിലെ പുരോഗതിയുടെ അഭാവം മൂലവും ധാരാളം സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറുകളുടെ ഓവർലാപ്പിംഗും പരസ്പരവിരുദ്ധവുമായ ഘടകങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച "നൂഡിൽ ബൗൾ" ഇഫക്റ്റ് മറികടക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗമെന്ന നിലയിലാണ് ഒരു എഫ്‌ടിഎഎപി എന്ന നിർദ്ദേശം ഉയർന്നുവന്നത്. 2007-ൽ 60 സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറുകൾ, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലും ഏഷ്യ-പസഫിക് മേഖലയിലും കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു. <ref name="BD">{{Cite web|url=http://www.brookings.edu/opinions/2007/09northeastasia_brilliant.aspx|title=FTAAP|access-date=4 November 2011|date=September 2007|publisher=Brookings.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920100958/http://www.brookings.edu/opinions/2007/09northeastasia_brilliant.aspx|archive-date=20 September 2011}}</ref> 2012-ൽ ആസിയാൻ+6 രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാത്രം 339 സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു - അവയിൽ പലതും ഉഭയകക്ഷി കരാറുകളായിരുന്നു. {{Efn|"As of January 2012 ASEAN countries have 186 FTAs implemented, signed, under negotiation or under proposal/study, which is substantial progress since… 1992. The [[ASEAN+6]] countries have a total of 339 FTAs, including between ASEAN countries and the '+6' countries."<ref>Chia Siow Yue. "The Emerging Regional Economic Integration Architecture in East Asia". ''Asian Economic Papers (MIT Press)''. Vol. 12, No. 1 (2013): p. 1-37</ref>}} വ്യാപാര നിയന്ത്രണങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നതിന് സ്വയം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്ന ദോഹ റൗണ്ടിനേക്കാൾ വ്യാപ്തിയിൽ എഫ്ടിഎഎപി കൂടുതൽ അഭിലഷണീയമാണ്. എഫ്‌ടിഎഎപി ഒരു സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര മേഖല സൃഷ്ടിക്കും, അത് മേഖലയിലെ വാണിജ്യവും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും ഗണ്യമായി വികസിപ്പിക്കും. <ref name="BD"/> <ref name="VG">{{Cite web|url=http://www.petersoninstitute.org/publications/opeds/oped.cfm?ResearchID=655|title=Plan B for World Trade|access-date=4 November 2011|publisher=Petersoninstitute.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20160102223950/http://www.petersoninstitute.org/publications/opeds/oped.cfm?ResearchID=655|archive-date=2 January 2016}} No reference to numbers of FTAs.</ref> സാമ്പത്തിക വികാസവും വ്യാപാരത്തിലെ വളർച്ചയും [[ആസിയാൻ|ആസിയാൻ പ്ലസ് ത്രീ]] ( [[ആസിയാൻ]] + ചൈന, ദക്ഷിണ കൊറിയ, ജപ്പാൻ) പോലുള്ള മറ്റ് പ്രാദേശിക സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര മേഖലകളുടെ പ്രതീക്ഷകളെ മറികടക്കും. <ref name="VSM">[http://www.iie.com/publications/pb/pb07-2.pdf Policy Briefs in International Economics] (PDF)</ref> അപെക് അംഗങ്ങൾക്കുള്ളിലെ വ്യാപാരം വഴിതിരിച്ചുവിടുന്നത് വ്യാപാര അസന്തുലിതാവസ്ഥയും വിപണി സംഘർഷങ്ങളും മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രങ്ങളുമായി സങ്കീർണതകളും സൃഷ്ടിക്കുമെന്ന് ചില വിമർശനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref name="VG" /> അംഗ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾ തമ്മിലുള്ള അവശ്യ പഠനങ്ങൾ, വിലയിരുത്തലുകൾ, ചർച്ചകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന എഫ്‌ടിഎഎപിയുടെ വികസനത്തിന് വർഷങ്ങളെടുക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. <ref name="BD" /> രാഷ്ട്രീയ ഇച്ഛാശക്തിയുടെ അഭാവവും ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിലെ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരത്തിനെതിരായ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളും ലോബിയിംഗും ഇതിനെ ബാധിക്കുന്നു. <ref name="BD" /> <ref>[http://www.pecc.org/research/ftaap The Pacific Economic Cooperation Council – FTAAP] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120524154836/http://www.pecc.org/research/ftaap|date=24 May 2012}}. PECC. Retrieved 12 July 2013.</ref> 2014-ൽ [[ബെയ്‌ജിങ്ങ്‌|ബെയ്ജിംഗിൽ]] നടന്ന അപെക് ഉച്ചകോടിയിൽ, എഫ്‌ടിഎഎപിയിൽ "ഒരു കൂട്ടായ തന്ത്രപരമായ പഠനം" ആരംഭിക്കാനും 2016 അവസാനത്തോടെ പഠനം നടത്താനും ബന്ധപ്പെട്ടവരുമായി കൂടിയാലോചിക്കാനും ഫലം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാനും ഉദ്യോഗസ്ഥരോട് നിർദ്ദേശിക്കാനും <ref>[https://web.archive.org/web/20141114151321/http://news.xinhuanet.com/english/china/2014-11/11/c_133782162.htm "APEC roadmap on FTAAP a historic decision: Xi"]. Xinhua News Agency, 11 November 2014</ref> നേതാക്കൾ സമ്മതിച്ചു. അപെക് എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടർ അലൻ ബൊള്ളാർഡ് എലൈറ്റ് ടോക്ക് ഷോയിൽ എഫ്‌ടിഎഎപി ഭാവിയിൽ അപെക്-ന്റെ വലിയ ലക്ഷ്യമായിരിക്കുമെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തി. <ref>[http://en.people.cn/102775/310666/index.html "Elite Talk: A talk with APEC chief Alan Bollard on China, FTAAP, New Silk Road"]. ''People's Daily Online'', 10 November 2014</ref> ട്രാൻസ്-പസഫിക് പങ്കാളിത്തത്തിൽ 21 അപെക് അംഗങ്ങളിൽ 12 പേർ ഉൾപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ മറ്റ് അപെക് അംഗങ്ങളുടെ പ്രവേശനത്തിനുള്ള വ്യവസ്ഥകളും ഉണ്ടായിരുന്നു, അതിൽ അഞ്ച് അംഗത്വത്തിൽ താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. == അപെക് സ്റ്റഡി സെന്റർ കൺസോർഷ്യം == 1993-ൽ, അംഗ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിലെ സർവകലാശാലകൾക്കും ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുമിടയിൽ അപെക് പഠന കേന്ദ്രങ്ങളുടെ (എപിസി) ഒരു ശൃംഖല സ്ഥാപിക്കാൻ അപെക് നേതാക്കൾ തീരുമാനിച്ചു. അംഗ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളുടെ തൃതീയ, ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കിടയിൽ സഹകരണം വളർത്തിയെടുക്കുക, അങ്ങനെ പ്രധാന പ്രാദേശിക സാമ്പത്തിക വെല്ലുവിളികളിൽ മികച്ച അക്കാദമിക് സഹകരണം നേടുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. അപെക് കോൺഫറൻസിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന്, എപിസി-കൾ സ്വതന്ത്രമായി ധനസഹായം നൽകുകയും അവരുടെ സ്വന്തം ഗവേഷണ വിഷയങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. <ref name="ASCC">[http://www.apec.org/en/Groups/Other-Groups/APEC-Study-Centers-Consortium.aspx APEC Study Center Contortium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101201162758/http://www.apec.org/en/Groups/Other-Groups/APEC-Study-Centers-Consortium.aspx|date=1 December 2010}}</ref> 2018 ഡിസംബർ വരെ, അംഗ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിൽ 70 എപിസി-കൾ ഉണ്ട്. ഓരോ വർഷവും ആതിഥേയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ ഒരു വാർഷിക സമ്മേളനം നടത്താറുണ്ട്. <ref name="ASCC"/> == അപെക് ബിസിനസ് ഉപദേശക സമിതി == 1995 നവംബറിൽ അപെക് സാമ്പത്തിക നേതാക്കൾ അപെക് ബിസിനസ് അഡൈ്വസറി കൗൺസിൽ (എബിഎസി) രൂപീകരിച്ചത്, ബോഗോർ ലക്ഷ്യങ്ങളും മറ്റ് നിർദ്ദിഷ്ട ബിസിനസ്സ് മേഖല മുൻഗണനകളും കൈവരിക്കുന്നതിനുള്ള മാർഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് അപെക് സാമ്പത്തിക നേതാക്കൾക്ക് ഉപദേശം നൽകാനും സഹകരണത്തിന്റെ പ്രത്യേക മേഖലകളിൽ ബിസിനസ്സ് കാഴ്ചപ്പാട് നൽകാനും ലക്ഷ്യമിട്ടാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www2.abaconline.org/|title=Home – APEC Business Advisory Council|access-date=12 November 2017|last=Online|first=Abac|website=www2.abaconline.org}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.ncapec.org/abac/index.html|title=National Center for APEC – About ABAC|access-date=12 November 2017|website=ncapec.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113003551/http://www.ncapec.org/abac/index.html|archive-date=13 November 2017}}</ref> ഓരോ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും സ്വകാര്യ മേഖലയിൽ നിന്ന് എബിഎസി-ലേക്ക് മൂന്ന് അംഗങ്ങളെ വരെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നു. ഈ ബിസിനസ്സ് നേതാക്കൾ വിശാലമായ വ്യവസായ മേഖലകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഏഷ്യ-പസഫിക് മേഖലയിലെ ബിസിനസ്, നിക്ഷേപ അന്തരീക്ഷം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ശുപാർശകൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു വാർഷിക റിപ്പോർട്ട് എബിഎസി, അപെക് സാമ്പത്തിക നേതാക്കൾക്ക് നൽകുന്നു, കൂടാതെ മുൻഗണനയുള്ള പ്രാദേശിക വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ബിസിനസ്സ് വീക്ഷണങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു. അപെക് ഇക്കണോമിക് ലീഡേഴ്‌സ് മീറ്റിംഗിന്റെ ഔദ്യോഗിക അജണ്ടയിലുള്ള ഏക സർക്കാരിതര സംഘടന കൂടിയാണ് എബിഎസി. <ref>{{Cite web|url=http://www.chinaapec.org/en/about_apec/content_2.shtml|title=APEC Business Advisory Council (ABAC) – China APEC Development Council|access-date=12 November 2017|website=chinaapec.org|archive-date=2020-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200405122807/http://www.chinaapec.org/en/about_apec/content_2.shtml|url-status=dead}}</ref> == വാർഷിക അപെക് സാമ്പത്തിക നേതാക്കളുടെ മീറ്റിംഗുകൾ == 1989-ൽ രൂപീകൃതമായതുമുതൽ, എല്ലാ അംഗ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിൽ നിന്നുമുള്ള പ്രതിനിധികളുമായി അപെക് വാർഷിക മീറ്റിംഗുകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആദ്യ നാല് വാർഷിക യോഗങ്ങളിൽ മന്ത്രിതല ഉദ്യോഗസ്ഥർ പങ്കെടുത്തു. 1993 മുതൽ, വാർഷിക മീറ്റിംഗുകൾക്ക് അപെക് എക്കണോമിക് ലീഡേഴ്സ് മീറ്റിങ് എന്ന് പേരിട്ടു, തായ്‌വാൻ ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ അംഗ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിലെയും ഗവൺമെന്റ് മേധാവികൾ ഇതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. സമാനമായ സ്വഭാവം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, വാർഷിക നേതാക്കളുടെ മീറ്റിംഗുകളെ ഉച്ചകോടികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നില്ല. === മീറ്റിംഗ് സംഭവവികാസങ്ങൾ === 1997-ൽ [[വാൻകൂവർ|വാൻകൂവറിൽ]] അപെക് യോഗം നടന്നു. റോയൽ കനേഡിയൻ മൗണ്ടഡ് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രതിഷേധക്കാർക്ക് നേരെ [[പെപ്പർ സ്പ്രേ|കുരുമുളക് സ്പ്രേ]] പ്രയോഗിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് വിവാദം ഉയർന്നു. ഇന്തോനേഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് [[സുഹാർത്തോ|സുഹാർട്ടോയെപ്പോലുള്ള]] [[ഏകാധിപത്യം|സ്വേച്ഛാധിപത്യ]] നേതാക്കളുടെ സാന്നിധ്യത്തെ പ്രതിഷേധക്കാർ എതിർത്തു. <ref name="Pue 2000">{{Cite book|url=https://archive.org/details/pepperinoureyesa0000unse|title=Pepper in our Eyes: the APEC Affair|last=Pue|first=W. Wesley|publisher=UBC Press|year=2000|isbn=978-0-7748-0779-1|location=Vancouver, British Columbia, Canada|url-access=registration}} </ref> 2001-ൽ ഷാങ്ഹായിൽ നടന്ന ലീഡേഴ്‌സ് മീറ്റിംഗിൽ, അപെക് നേതാക്കൾ ഒരു പുതിയ റൗണ്ട് വ്യാപാര ചർച്ചകൾക്കും വ്യാപാര ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സഹായ പരിപാടിക്ക് പിന്തുണ നൽകാനും ശ്രമിച്ചു, ഇത് ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്ക് ശേഷം ദോഹ വികസന അജണ്ടയുടെ സമാരംഭത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. ഓപ്പൺ മാർക്കറ്റ് നടപ്പാക്കൽ, ഘടനാപരമായ പരിഷ്കരണം, ശേഷി വർധിപ്പിക്കൽ എന്നിവയ്ക്ക് ഊന്നൽ നൽകിക്കൊണ്ട് അമേരിക്ക നിർദ്ദേശിച്ച ഷാങ്ഹായ് ഉടമ്പടിയും യോഗം അംഗീകരിച്ചു. കരാറിന്റെ ഭാഗമായി, 5 വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഏഷ്യ-പസഫിക് മേഖലയിലെ വ്യാപാര ഇടപാടുകളുടെ ചെലവ് 5 ശതമാനം കുറയ്ക്കുക, വിവരസാങ്കേതിക ചരക്കുകളും സേവനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യാപാര ഉദാരവൽക്കരണ നയങ്ങൾ പിന്തുടരുക എന്നീ അപെക് സുതാര്യത മാനദണ്ഡങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും യോഗം പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്. 2003ൽ, ഒക്ടോബറിൽ [[ബാങ്കോക്ക്|ബാങ്കോക്കിൽ]] നടക്കുന്ന അപെക് നേതാക്കളുടെ യോഗത്തെ ആക്രമിക്കാൻ ജെമാ ഇസ്‌ലാമിയ നേതാവ് റിദുവാൻ ഇസാമുദ്ദീൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു. ആക്രമണത്തിന്റെ ആസൂത്രണം പൂർത്തിയാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് 2003 ഓഗസ്റ്റ് 11-ന് തായ്‌ലൻഡിലെ അയുത്തായ നഗരത്തിൽ തായ് പോലീസ് പിടികൂടി. 2004-ൽ ലീഡേഴ്‌സ് മീറ്റിംഗിന് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ദക്ഷിണ അമേരിക്കൻ രാജ്യമായി ചിലി മാറി. ആ വർഷത്തെ അജണ്ട തീവ്രവാദവും വാണിജ്യവും, ചെറുകിട ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങളുടെ വികസനം, സ്വതന്ത്ര കരാറുകളുടെയും പ്രാദേശിക വ്യാപാര കരാറുകളുടെയും ആലോചന എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. 2005 ലെ ലീഡേഴ്‌സ് മീറ്റിംഗ് ദക്ഷിണ കൊറിയയിലെ [[ബുസാൻ|ബുസാനിൽ]] നടന്നു. ഡിസംബറിൽ ഹോങ്കോങ്ങിൽ നടന്ന 2005-ലെ ഡബ്ല്യുടിഒ മന്ത്രിതല സമ്മേളനത്തിന് മുന്നോടിയായുള്ള [[ദോഹ ഉച്ചകോടി|ദോഹ റൗണ്ട്]] [[ലോക വ്യാപാര സംഘടന|വേൾഡ് ട്രേഡ് ഓർഗനൈസേഷൻ]] (ഡബ്ല്യുടിഒ) ചർച്ചകളിൽ യോഗം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ആഴ്ചകൾക്ക് മുമ്പ്, കാർഷിക വ്യാപാര തടസ്സങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നതിന് കേന്ദ്രീകരിച്ച് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സും [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ|യൂറോപ്യൻ യൂണിയനും]] ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ഡബ്ല്യുടിഒ അംഗങ്ങൾ തമ്മിൽ പാരീസിൽ വ്യാപാര ചർച്ചകൾ നടന്നിരുന്നു. കാർഷിക സബ്‌സിഡി കുറയ്ക്കാൻ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ സമ്മതിക്കണമെന്ന് ഉച്ചകോടിയിൽ അപെക് നേതാക്കൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അപെക് ക്ലൈമറ്റ് നെറ്റ്‌വർക്ക് വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പ് സ്ഥാപിച്ച കാലാവസ്ഥാ വിവര പങ്കിടൽ സംരംഭത്തിന്റെ തുടർച്ചയായി, [[ബുസാൻ|ബുസാനിൽ]] അപെക് കാലാവസ്ഥാ കേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കാൻ നേതാക്കൾ തീരുമാനിച്ചു. ബുസാനിൽ അപെക്കിനെതിരെ സമാധാനപരമായ പ്രതിഷേധം സംഘടിപ്പിച്ചെങ്കിലും മീറ്റിംഗ് ഷെഡ്യൂളിനെ ബാധിച്ചില്ല. 2006 നവംബർ 19 ന് [[ഹാനോയ്|ഹനോയിയിൽ]] നടന്ന ലീഡേഴ്‌സ് മീറ്റിംഗിൽ, തീവ്രവാദത്തെയും സുരക്ഷയ്‌ക്കെതിരായ മറ്റ് ഭീഷണികളെയും അപലപിച്ചുകൊണ്ട് ആഗോള സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര ചർച്ചകൾക്ക് ഒരു പുതിയ തുടക്കത്തിനായി അപെക് നേതാക്കൾ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ആ വർഷം ആണവ പരീക്ഷണവും മിസൈൽ പരീക്ഷണ വിക്ഷേപണവും നടത്തിയതിന് ഉത്തരകൊറിയയെ അപെക് വിമർശിച്ചു, ആണവ നിരായുധീകരണത്തിനായുള്ള "കോൺക്രീറ്റും ഫലപ്രദവുമായ" നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ രാജ്യത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. സാമ്പത്തിക വിഷയങ്ങൾക്കു പുറമെ മേഖലയിലെ ആണവ വ്യാപനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകളും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടു. വേൾഡ് ട്രേഡ് ഓർഗനൈസേഷനിൽ ചേരാനുള്ള റഷ്യയുടെ ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് അമേരിക്കയും റഷ്യയും കരാർ ഒപ്പിട്ടത്. അപെക് ഓസ്‌ട്രേലിയ 2007 ലീഡേഴ്‌സ് മീറ്റിംഗ് 2007 സെപ്റ്റംബർ 2 മുതൽ 9 വരെ സിഡ്‌നിയിൽ നടന്നു. സാമ്പത്തിക വികസനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഊർജ്ജ തീവ്രത 25% കുറയ്ക്കുക എന്ന "അഭിലാഷ ലക്ഷ്യം" രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ അംഗീകരിച്ചു. <ref name="wnn">{{Cite web|url=http://www.world-nuclear-news.org/energyEnvironment/APEC_supports_nuclear_agrees_climate_targets.shtml|title=Apec supports nuclear, agrees climate targets|access-date=15 September 2007|date=10 September 2007|publisher=[[World Nuclear News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20071004151857/http://www.world-nuclear-news.org/energyEnvironment/APEC_supports_nuclear_agrees_climate_targets.shtml|archive-date=4 October 2007}}</ref> പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന പ്രതിഷേധക്കാർക്കും തീവ്രവാദികൾക്കും എതിരെ വായുവിലൂടെയുള്ള ഷാർപ്പ് ഷൂട്ടറുകളും വിപുലമായ സ്റ്റീൽ-കോൺക്രീറ്റ് ബാരിക്കേഡുകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള അതീവ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ വിന്യസിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, പ്രതിഷേധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സമാധാനപരമായിരുന്നു, കൂടാതെ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ടെലിവിഷൻ പ്രോഗ്രാമായ ''ദി ചേസർ'' അംഗങ്ങൾ നയിക്കുന്ന ഒരു വ്യാജ നയതന്ത്ര മോട്ടോർ കേഡിലൂടെ സുരക്ഷാ നടപടികൾ മറികടന്ന് ഉള്ളിൽ എളുപ്പത്തിൽ നുഴഞ്ഞുകയറുകയും ചെയ്തു, അവരിൽ ഒരാൾ [[അൽ ഖാഇദ|അൽ-ക്വയ്‌ദ]] നേതാവ് [[ഉസാമ ബിൻ ലാദൻ|ഒസാമ ബിൻ ലാദനെപ്പോലെ]] വസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്നു. 2019 നവംബർ 16-17 തീയതികളിൽ [[ചിലി|ചിലിയിൽ]] നടക്കാനിരുന്ന അപെക് ചിലി 2019, അസമത്വം, ജീവിതച്ചെലവ്, പോലീസ് അടിച്ചമർത്തൽ എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ പ്രതിഷേധങ്ങൾ കാരണം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു. === അപെക് നേതാക്കളുടെ ഗ്രൂപ്പ് ഫോട്ടോ === അപെക് എക്കണോമിക് ലീഡേഴ്സ് മീറ്റിംഗിന്റെ അവസാനം, നേതാക്കൾ ഔദ്യോഗിക അപെക് ഫോട്ടോയ്ക്കായി ഒത്തുകൂടുന്നു. ആതിഥേയ അംഗത്തിന്റെ സംസ്കാരം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ നേതാക്കൾ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നതാണ് ഒരു പാരമ്പര്യം. ഈ പാരമ്പര്യം 1993-ൽ അന്നത്തെ യു.എസ്&nbsp;പ്രസിഡന്റ് [[ബിൽ ക്ലിന്റൺ|ബിൽ ക്ലിന്റൻ]] അനൗപചാരിക വസ്ത്രം ധരിക്കാൻ നേതാക്കളെ നിർബന്ധിക്കുകയും നേതാക്കൾക്ക് തുകൽ ബോംബർ ജാക്കറ്റുകൾ നൽകുകയും ചെയ്തതോടെയാണ്. 2010 ലെ മീറ്റിംഗിൽ, ജപ്പാനിലെ നേതാക്കൾ പരമ്പരാഗത [[കിമോണോ|കിമോണോയ്ക്ക്]] പകരം സ്മാർട്ട് കാഷ്വൽ വസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്നു. അതുപോലെ, 2011-ലെ അപെക് മീറ്റിംഗിന്റെ സ്ഥലമായി 2009-ൽ [[ഹോണോലുലു, ഹവായ്|ഹോണോലുലു]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, പൂക്കളുള്ള കുപ്പായവും പുൽപ്പാവാടയും’ അണിഞ്ഞ നേതാക്കളെ കാണാൻ താൻ ആകാംക്ഷയോടെ കാത്തിരിക്കുകയാണെന്ന് യു.എസ്. പ്രസിഡന്റ് [[ബറാക്ക് ഒബാമ|ബരാക് ഒബാമ]] കളിയാക്കി. മുമ്പത്തെ ഫോട്ടോകൾ കണ്ടതിനുശേഷം, സാമ്പത്തിക ചെലവുചുരുക്കൽ കാലഘട്ടത്തിൽ നേതാക്കൾ അലോഹ ഷർട്ടുകൾ ധരിക്കുന്നത് തെറ്റായ ധാരണ ഉണ്ടാക്കുമെന്ന് ആശങ്കാകുലനായ ഒബാമ പകരം ഈ പാരമ്പര്യം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള സമയമായിരിക്കുമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു. നേതാക്കൾക്ക് പ്രത്യേകം രൂപകല്പന ചെയ്ത അലോഹ ഷർട്ട് സമ്മാനമായി നൽകിയെങ്കിലും ഫോട്ടോയ്ക്ക് വേണ്ടി ധരിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല. 2013-ലെ സമ്മേളനത്തിൽ [[ഇന്തോനേഷ്യ|ഇന്തോനേഷ്യയിലെ]] [[ബാലി|ബാലിയിൽനിന്നുള്ള]] നേതാക്കൾ ബാത്തിക് വസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്നു; [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] 2014 ടാങ് സ്യൂട്ട് ജാക്കറ്റുകൾ; [[ഫിലിപ്പീൻസ്]] 2015 ബറോംഗ് ടാഗലോഗ്സിൽ; [[പെറു|പെറുവിൽ]] 2016 vicuña [[കമ്പിളി]] ഷാളുകൾ; 2017-ൽ വിയറ്റ്നാമീസ് സിൽക്ക് ഷർട്ടുകൾ എന്നിവയും ധരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/world/gallery/2015/nov/17/awkward-apec-fashion-what-the-world-leaders-wore-in-pictures|title=Awkward Apec Fashion: what the world leaders wore|access-date=10 November 2018|last=<!--Not stated-->|date=8 November 2018|website=The Guardian}}</ref><gallery widths="200" heights="200"> പ്രമാണം:Vladimir Putin at APEC Summit in Brunei 15-16 November-9.jpg|അപെക് ബ്രൂണെ 2000 പ്രമാണം:Vladimir Putin at APEC Summit in China 19-21 October 2001-14.jpg|[[APEC China 2001|അപെക് ചൈന 2001]] പ്രമാണം:Vladimir Putin at APEC Summit in Thailand 19-21 October 2003-16.jpg|അപെക് തായ്‌ലൻഡ് 2003 പ്രമാണം:Vladimir Putin at APEC Summit in Chile 20-21 November 2004-3.jpg|അപെക് ചിലി 2004 പ്രമാണം:Vladimir Putin at APEC Summit in South Korea 18-19 November 2005-8.jpg|അപെക് ദക്ഷിണ കൊറിയ 2005 പ്രമാണം:Vladimir Putin at APEC Summit in Vietnam 18-19 November 2006-11.jpg|[[APEC Vietnam 2006|അപെക് വിയറ്റ്നാം 2006]] പ്രമാണം:Vladimir Putin at APEC Summit in Australia 7-9 September 2007-3.jpg|അപെക് ഓസ്‌ട്രേലിയ 2007 പ്രമാണം:Dmitry Medvedev at APEC Summit in Peru 22-23 November 2008-2.jpg|അപെക് പെറു 2008 പ്രമാണം:Singapore APEC 2009 leaders.jpg|അപെക് സിംഗപ്പൂർ 2009 പ്രമാണം:13.11.2010 Gira a Asia.jpg|അപെക് ജപ്പാൻ 2010 പ്രമാണം:APEC Hawaii.jpg|അപെക് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് 2011 പ്രമാണം:APEC Russia 2012.jpg|അപെക് റഷ്യ 2012 പ്രമാണം:Apec 2013.jpg|അപെക് ഇന്തോനേഷ്യ 2013 പ്രമാണം:APEC Summit China 2014.jpg|അപെക് ചൈന 2014 പ്രമാണം:APEC Philippines 2015 delegates.jpg|അപെക് ഫിലിപ്പീൻസ് 2015 പ്രമാണം:Foto Oficial APEC 2016 (LIMA PERU).jpg|അപെക് പെറു 2016 പ്രമാണം:2017 APEC Vietnam Leaders Group Photo.jpg|[[APEC Vietnam 2017|അപെക് വിയറ്റ്നാം 2017]] പ്രമാണം:APEC Leaders Photo - Papua New Guinea 2018.jpg|[[APEC Papua New Guinea 2018|അപെക് പാപുവ ന്യൂ ഗിനിയ 2018]] </gallery> === അപെക് ഉച്ചകോടികൾ === * {{Flagicon|Australia}} [[APEC Australia 1989|അപെക് ഓസ്‌ട്രേലിയ 1989]] * {{Flagicon|Singapore}} [[APEC Singapore 1990|അപെക് സിംഗപ്പൂർ 1990]] * {{Flagicon|South Korea}} [[APEC South Korea 1991|അപെക് ദക്ഷിണ കൊറിയ 1991]] * {{Flagicon|Thailand}} [[APEC Thailand 1992|അപെക് തായ്‌ലൻഡ് 1992]] * {{Flagicon|United States}} [[APEC United States 1993|അപെക് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് 1993]] * {{Flagicon|Indonesia}} [[APEC Indonesia 1994|അപെക് ഇന്തോനേഷ്യ 1994]] * {{Flagicon|Japan}} [[APEC Japan 1995|അപെക് ജപ്പാൻ 1995]] * {{Flagicon|Philippines}} [[APEC Philippines 1996|അപെക് ഫിലിപ്പീൻസ് 1996]] * {{Flagicon|Canada}} [[APEC Canada 1997|അപെക് കാനഡ 1997]] * {{Flagicon|Malaysia}} [[APEC Malaysia 1998|അപെക് മലേഷ്യ 1998]] * {{Flagicon|New Zealand}} [[APEC New Zealand 1999|അപെക് ന്യൂസിലാൻഡ് 1999]] * {{Flagicon|Brunei}} [[APEC Brunei 2000|അപെക് ബ്രൂണെ 2000]] * {{Flagicon|China}} [[APEC China 2001|അപെക് ചൈന 2001]] * {{Flagicon|Mexico}} [[APEC Mexico 2002|അപെക് മെക്സിക്കോ 2002]] * {{Flagicon|Thailand}} [[APEC Thailand 2003|അപെക് തായ്‌ലൻഡ് 2003]] * {{Flagicon|Chile}} [[APEC Chile 2004|അപെക് ചിലി 2004]] * {{Flagicon|South Korea}} [[APEC South Korea 2005|അപെക് ദക്ഷിണ കൊറിയ 2005]] * {{Flagicon|Vietnam}} [[APEC Vietnam 2006|അപെക് വിയറ്റ്നാം 2006]] * {{Flagicon|Australia}} [[APEC Australia 2007|അപെക് ഓസ്‌ട്രേലിയ 2007]] * {{Flagicon|Peru}} [[APEC Peru 2008|അപെക് പെറു 2008]] * {{Flagicon|Singapore}} [[APEC Singapore 2009|അപെക് സിംഗപ്പൂർ 2009]] * {{Flagicon|Japan}} [[APEC Japan 2010|അപെക് ജപ്പാൻ 2010]] * {{Flagicon|United States}} [[APEC United States 2011|അപെക് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് 2011]] * {{Flagicon|Russia}} [[APEC Russia 2012|അപെക് റഷ്യ 2012]] * {{Flagicon|Indonesia}} [[APEC Indonesia 2013|അപെക് ഇന്തോനേഷ്യ 2013]] * {{Flagicon|China}} [[APEC China 2014|അപെക് ചൈന 2014]] * {{Flagicon|Philippines}} [[APEC Philippines 2015|അപെക് ഫിലിപ്പീൻസ് 2015]] * {{Flagicon|Peru}} [[APEC Peru 2016|അപെക് പെറു 2016]] * {{Flagicon|Vietnam}} [[APEC Vietnam 2017|അപെക് വിയറ്റ്നാം 2017]] * {{Flagicon|Papua New Guinea}} [[APEC Papua New Guinea 2018|അപെക് പാപുവ ന്യൂ ഗിനിയ 2018]] * {{Flagicon|Chile}} [[APEC Chile 2019|അപെക് ചിലി 2019]] * {{Flagicon|Malaysia}} [[APEC Malaysia 2020|അപെക് മലേഷ്യ 2020]] * {{Flagicon|New Zealand}} [[APEC New Zealand 2021|അപെക് ന്യൂസിലാൻഡ് 2021]] * {{Flagicon|Thailand}} [[APEC Thailand 2022|അപെക് തായ്‌ലൻഡ് 2022]] == വിമർശനം == തൊഴിൽ അവകാശങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, സുരക്ഷിതവും താങ്ങാനാവുന്നതുമായ മരുന്ന് ലഭ്യത എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കുകയും ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദേശീയ, പ്രാദേശിക നിയമങ്ങളിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്ന സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറുകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിൻറെ പേരിൽ അപെക് വിമർശിക്കപ്പെട്ടു. സംഘടനയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, "ഏഷ്യ-പസഫിക് മേഖലയിലെ സാമ്പത്തിക വളർച്ച, സഹകരണം, വ്യാപാരം, നിക്ഷേപം എന്നിവ സുഗമമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രധാന ഫോറം" ആണ് "മേഖലയുടെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും സമൃദ്ധിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും ഏഷ്യ-പസഫിക് സമൂഹത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും" സ്ഥാപിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=http://www.apec.org/apec/about_apec.html|title=About APEC – Asia-Pacific Economic Cooperation|archive-url=https://web.archive.org/web/20101119101455/http://www.apec.org/apec/about_apec.html|archive-date=19 November 2010}}</ref> അതിന്റെ പങ്കിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയും ന്യായവും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ചും അപെക്ൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയാത്ത യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെയും അതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കഴിയാത്തതും എന്നാൽ അതിന്റെ തീരുമാനങ്ങളെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പസഫിക് ദ്വീപ് രാഷ്ട്രങ്ങളുടെയും കാഴ്ചപ്പാടുകളിൽ നിന്ന്. == ഇതും കാണുക == * അഴിമതി വിരുദ്ധം * ആസിയാൻ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര മേഖല * ഏഷ്യ-യൂറോപ്പ് യോഗം * ഏഷ്യ-പസഫിക് വ്യാപാര ഉടമ്പടികളുടെ ഡാറ്റാബേസ് * കിഴക്കൻ ഏഷ്യ സാമ്പത്തിക കോക്കസ് * കിഴക്കൻ ഏഷ്യ ഉച്ചകോടി * പസഫിക് സഖ്യം * ഏഷ്യയിലും പസഫിക്കിലും യൂണിവേഴ്സിറ്റി മൊബിലിറ്റി * പസഫിക് സാമ്പത്തിക സഹകരണ കൗൺസിൽ * രാജ്യ ഗ്രൂപ്പിംഗുകളുടെ ലിസ്റ്റ് * ബഹുമുഖ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറുകളുടെ പട്ടിക ; തീരദേശ രാജ്യങ്ങളിലെ മറ്റ് സംഘടനകൾ * [[ബിംസ്റ്റെക്|ബേ ഓഫ് ബംഗാൾ ഇനിഷ്യേറ്റീവ്]] * കരിങ്കടൽ സാമ്പത്തിക സഹകരണം * [[ഇന്ത്യൻ ഓഷ്യൻ റിം അസോസിയേഷൻ]] * യൂണിയൻ ഫോർ ദി മെഡിറ്ററേനിയൻ == കുറിപ്പുകൾ == {{Notelist}}{{Reflist|group=note}} == അവലംബം == {{Reflist|30em}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite journal|last=Fazzone|first=Patrick B.|year=2012|title=The Trans-Pacific Partnership—Towards a Free Trade Agreement of Asia Pacific?|journal=Georgetown Journal of International Law|volume=43|issue=3|pages=695–743|issn=1550-5200}} * {{Cite journal|last=Alkan|first=Abdulkadir|year=2014|title=APEC 2014: Better diplomatic ties for better economic relations|journal=Daily Sabah|url=http://www.dailysabah.com/asia/2014/11/15/apec-2014-better-diplomatic-ties-for-better-economic-relations}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://www.apec.org/ ഏഷ്യ-പസഫിക് സാമ്പത്തിക സഹകരണം] * [https://web.archive.org/web/20070921042543/http://digital.library.unt.edu/govdocs/crs/search.tkl?q=apec&search_crit=title&search=Search&date1=Anytime&date2=Anytime&type=form APEC-നെ സംബന്ധിച്ച കോൺഗ്രസ്ഷണൽ റിസർച്ച് സർവീസ് (CRS) റിപ്പോർട്ടുകൾ] {{Asia-Pacific Economic Cooperation|state=collapsed}} {{Current APEC Leaders|state=collapsed}} {{APEC Foreign Ministers|state=collapsed}} {{APEC finance ministers|state=collapsed}} {{Economics|state=collapsed}} {{Regional organizations|state=collapsed}} {{International power|state=collapsed}} {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യ ആസ്ഥാനമായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര സംഘടനകൾ]] 6bb2vxrsltgd1ob1acmm48mn8zee7a2 0 582846 4616071 4547781 2026-04-28T16:38:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616071 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ആർ. ഹേലി | image = R-Haly-in-field-1024x768-1.jpg | office = കൃഷി വകുപ്പ് ഡയറക്ടർ | birth_date = 1934 സെപ്റ്റംബർ | birth_place = [[ആറ്റിങ്ങൽ]], [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ല, [[കേരളം]] | death_date = 12 ഡിസംബർ, 2020 | death_place = ആലപ്പുഴ | nationality = ഇന്ത്യൻ | awards = സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഏർപ്പെടുത്തിയ പ്രഥമ ‘കൃഷിഭാരതി’ പുരസ്കാരം | spouse = ഡോ. സുശീല | children = 2; ഡോ. എച്ച്. പൂർണിമ, പ്രശാന്ത് ഹേലി | alma_mater = ഹെബ്ബാൾ കാർഷിക കോളജ് }} കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മുൻ അഗ്രികൾച്ചർ ഡയറക്‌ടറും കേരളത്തിലെ ഫാം ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യൂറോയുടെ (FIB) ആദ്യത്തെ പ്രിൻസിപ്പൽ ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസറുമായിരുന്നു '''ആർ. ഹേലി'''.<ref name="passing_hindu">{{cite web |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/agriculture-expert-heli-passes-away/article33320913.ece |title= Agriculture expert Heli passes away|accessdate= 2020-12-19|work = The Hindu|date=2020-12-13}}</ref><ref name="fib_felicitation">{{cite web |url= https://www.thehindu.com/news/national/kerala/pinarayi-vijayan-to-inaugurate-50th-anniversary-fete-of-fib/article30012064.ece |title= Pinarayi Vijayan to inaugurate 50th anniversary fete of FIB|accessdate= 2020-12-19|work = The Hindu|date=2019-11-19}}</ref> കേരളത്തിലെ ഫാം ജേർണലിസത്തിന്റെ തുടക്കക്കാരനായിരുന്ന അദ്ദേഹം കാർഷിക രംഗം ആധുനികവത്കരിക്കാനും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കാർഷിക ഗവേഷണ ഫലങ്ങൾ തദ്ദേശീയ കർഷകരിൽ എത്തിക്കാനും അതിയായ ശ്രദ്ധ കൊടുത്തിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=966130&u=local-news--thiruvananthapuram|title=ആർ. ഹേലി കാർഷികരംഗത്തെ ആധുനികവത്കരിച്ചു: മുഖ്യമന്ത്രി|access-date=2022-12-16|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref> == ജനനം, കുടുംബം == ഈഴവ സമുദായത്തിൽ നിന്നും തിരുവിതാംകൂർ സർവീസിൽ നിയമിതനായ ആദ്യ ഗസറ്റഡ് ഓഫീസർ, എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം ദേവസ്വം സെക്രട്ടറി, ആറ്റിങ്ങൽ നഗരസഭയുടെ പ്രഥമ അധ്യക്ഷൻ എന്നീ നിലകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പി.എം. രാമന്റെയും (രാമൻ രജിസ്ട്രാർ) ഭാരതിയുടെയും ഭാരതിയുടെയും പതിനൊന്ന് മക്കളിൽ ഇളയ മകനായി 1934 സെപ്റ്റംബറിൽ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങലിൽ ആണ് ആർ. ഹേലി ജനിച്ചത്. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/commemmorating-r-heli-616840|title=കൃഷിയുടെ പര്യായമായ ആർ. ഹേലി {{!}} Madhyamam|access-date=2022-12-16|last=സു​നി​ൽ|first=ഡോ ആ​ർ|date=2020-12-13|language=ml}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=452697&u=agricultural-director-452697|title=ഒരു നിയോഗം പോലെ ഗുരുദേവ കൃതികളുടെ സമ്പൂർണ്ണ വ്യാഖ്യാനം|access-date=2022-12-16|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref>) ട്രേഡ് യൂണിയൻ നേതാവും മുൻ എംഎൽഎയുമായിരുന്ന [[ആർ. പ്രകാശം]], നിയമസഭാ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ഡോ. [[ആർ. പ്രസന്നൻ]], ഡെപ്യൂട്ടി ചീഫ് എൻജിനീയറായിരുന്ന ഹർഷൻ എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/karshakasree/agri-news/2020/12/13/agricultural-scientist-farm-journalism-pioneer-r-heli-passed-away.html|title=പ്രമുഖ കൃഷി ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ആർ. ഹേലി ഓർമയായി|access-date=2022-12-16|language=ml}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://luca.co.in/r-hely-and-kerala-agriculture/|title=ആർ.ഹേലിയും കേരളത്തിലെ കൃഷിയും|access-date=2022-12-16|last=exceditor|date=2020-12-17|language=en-US}}</ref> ഏറ്റവും ഇളയ മകന് സൂര്യൻ എന്ന അർഥമുള്ള ഹേലി എന്ന പേരാണു മാതാപിതാക്കൾ അദ്ദേഹത്തിനു നൽകിയത്. <ref name=":1" /> സാമൂഹ്യ പരിഷ്കർത്താവ് കൂടിയായിരുന്ന അച്ഛൻ രാമൻ ഹേലിയുടെ വ്യക്തിത്വത്തെ ഏറെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/news/features/r-haly-kerala-agriculture-338519/|title=ആർ ഹേലിയും കേരളത്തിലെ കൃഷിയും|access-date=2022-12-16|language=ml}}</ref> കേരള ആരോഗ്യ വകുപ്പിൽ നിന്നും&nbsp;സീനിയർ സിവിൽ സർജൻ ആയി വിരമിച്ച ഡോ. സുശീലയാണ് ഭാര്യ. ആലപ്പുഴ മെഡിക്കൽ കോളജിൽ ജനറൽ മെഡിസിൻ പ്രൊഫസറായ ഡോ. എച്ച്. പൂർണിമ, കേരള റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് റെഗുലേറ്ററി അതോറിറ്റി സെക്രട്ടറിയായ പ്രശാന്ത് ഹേലി എന്നിവർ മക്കളാണ്.<ref name=":1" /> == വിദ്യാഭ്യാസം, ജോലി == ബെംഗളൂരുവിലെ ഹെബ്ബാൾ കാർഷിക കോളജിൽനിന്നാണ് ഹേലി ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കുന്നത്. 20–ാം വയസ്സിൽ റബർ ബോർഡിൽ ജൂനിയർ ഓഫിസറായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചെങ്കിലും ഒരു വർഷത്തിനു ശേഷം അവിടുന്ന് രാജിവെച്ച് സംസ്ഥാന കൃഷി വകുപ്പിൽ ചേർന്നു. തിരുകൊച്ചി കൃഷി വകുപ്പിൽ കൃഷി ഇൻസ്‌പെക്ടർ ആയും മല്ലപ്പള്ളിയിൽ അഗ്രിക്കൾച്ചറൽ എക്സ്റ്റൻഷൻ ഓഫീസറായും ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name=":3" /> കേരള കർഷകൻ മാസിക ആരംഭിച്ചതിനു പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം കേരള കർഷകൻ മാസികയുടെ എഡിറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":4">{{Cite web|url=https://janayugomonline.com/r-haley-inventor-of-farm-journalism/|title=ആർ ഹേലി: ഫാം ജേർണലിസത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവ്|access-date=2022-12-16|date=2021-12-12|language=en-US|archive-date=2022-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216181023/https://janayugomonline.com/r-haley-inventor-of-farm-journalism/|url-status=dead}}</ref> == ഫാം ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യൂറോയിലെ ജോലി == കേരളത്തിലെ ഫാം ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യൂറോയുടെ (FIB) ആദ്യത്തെ പ്രിൻസിപ്പൽ ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസറായിരുന്ന ആർ. ഹേലി. ഫാം ജേർണലിസമെന്ന ഒരു നൂതന പത്ര പ്രവർത്തനശാഖയുടെ തുടക്കക്കാരൻ കൂടിയാണ്. കൃഷിയെയും കർഷകരെയും കർഷക സാഹിത്യത്തെയും മനസ്സിലാക്കാനും ഗവേഷണ ഫലങ്ങൾ ലളിതമായ ഭാഷയിൽ കർഷകരിൽ എത്തിക്കാനും ആണ് ഫാം ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യുറോ ശ്രമിച്ചത്. ഇതിനായി ആകാശവാണി, കൈപ്പുസ്തകങ്ങൾ, ഡോക്യുമെന്ററി ഫിലിമുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചു.<ref name=":7">{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=964954&u=r-heli|title=കാർഷികരംഗം ആർ. ഹേലിയെ സ്‌മരിക്കുമ്പോൾ|access-date=2022-12-16|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref> തുടക്കത്തിൽ 500-ൽ താഴെ പ്രതികൾ മാത്രമുള്ള മാസത്തിലൊരിക്കൽ ഇറങ്ങിയിരുന്ന മാസിക പ്രചാരം വർദ്ധിച്ചതോടെ ദ്വൈവാരികയാക്കി.<ref name=":7" /> == ഫാം ജേർണലിസം == ഹരിത വിപ്ളവ കാലഘട്ടത്തിൽ ഹേലിയെ നെൽകൃഷിയിലെ പുതിയ സങ്കേതങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ വേണ്ടി ഇന്തോനേഷ്യയും തായ്‌വാനും തായ്‌ലാൻഡും ഉൾപ്പെടെയുള്ള കിഴക്കനേഷ്യയിലെ പ്രധാന നെൽക്കൃഷി മേഖലയിൽ പരിശീലനത്തിനായി അയച്ചു. ഒരു വർഷത്തെ പരിശീലനത്തിനു ശേഷം തിരിച്ചെത്തിയ ഹേലി, നെൽക്കൃഷിയിൽ ലോകത്ത് വന്ന വമ്പിച്ച മാറ്റങ്ങളെപ്പറ്റി കേരളത്തിലെ മുഖ്യ പത്രങ്ങളിൽ തുടർച്ചയായി സരസമായും ലളിതമായും ലേഖന പരമ്പരകൾ എഴുതിത്തുടങ്ങി.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=452683|title=അക്ഷരങ്ങളിൽ വിളഞ്ഞ വയൽസൂര്യൻ|access-date=2022-12-16|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref> ആകാശവാണിയിലെ ‘വയലും വീടും’ പരിപാടിയും ഫാം ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യുറോയും ചേർന്ന് ആരംഭിച്ച കാർഷിക വാർത്തകളും ഹേലിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.<ref name=":4" /> <ref>{{Cite web|url=https://www.prd.kerala.gov.in/node/105325|title=ആർ. ഹേലിയുടെ നിര്യാണത്തിൽ മുഖ്യമന്ത്രി അനുശോചിച്ചു|access-date=16 Dec 2022|last=Kerala PRD|website=Kerala PRD|publisher=Kerala PRD}}</ref> == ഗ്രൂപ്പ് ഫാമിംഗ് == കൃഷിമന്ത്രിയായിരുന്ന വി.വി. രാഘവൻ, ചെലവ് കുറച്ച് ഉല്പാദനം വർധിപ്പിക്കാൻ കേരളത്തിലെ നെൽകൃഷി മേഖലയിൽ നടപ്പിലാക്കിയ 'ഗ്രൂപ്പ് ഫാമിംഗ്' എന്ന കൂട്ടുകൃഷി വികസന പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പിൽ ഹേലിയുടെ പങ്ക് ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു.<ref name=":5" /> == ദൂരദർശനിലെ കാർഷിക പരമ്പരകൾ == ഹേലി കൃഷിവകുപ്പിന്റെ തലവനായി വിരമിച്ച ശേഷം ദൂരദർശൻ അധികൃതരുടെ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം ഹേലി ‘നൂറുമേനിയുടെ കൊയ്ത്തുകാർ’ എന്ന കാർഷിക പരമ്പരയുടെ ഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name=":2" /> == കുട്ടനാട് പാക്കേജിലെ സംഘത്തിൽ == [[പ്രമാണം:Kuttanad_package_board.jpg|ലഘുചിത്രം|211x211ബിന്ദു|കുട്ടനാട് പാക്കേജ് ബോർഡ്]] പ്രമുഖ കാർഷിക ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഡോ. എം.എസ്. സ്വാമിനാഥൻ നേതൃത്വം കൊടുത്ത കുട്ടനാട് പാക്കേജ് പഠന സംഘത്തിൽ ഡോ. രത്നം, ഡോ. ജെയിംസ്, ഡോ. കെ.ജി പത്മകുമാർ, ഡോ. കൃഷ്ണദാസ് എന്നിവർക്കൊപ്പം ഹേലിയും അംഗമായി.<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/obituary-of-r-heli-who-pioneered-farm-journalism-in-malayalam-cv-aa-325765.html|title=കൃഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള എഴുത്തുകൾ ഇഷ്ടമുള്ളവരാണോ ? അറിയണം ആരായിരുന്നു ആർ. ഹേലി എന്ന്|access-date=2022-12-16|date=2020-12-14|language=ml}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കുട്ടനാട്ടിലെ കായൽ കൈയേറ്റത്തിനെതിരെ വാദിച്ചിരുന്ന ഹേലി, വേമ്പനാട്ട് കയലിൻെറ വിസ്​തീർണം കുറയുകയാണ് എന്നും ഇനിയും അത് കുറയാൻ അനുവദിക്കരുത് എന്നും പറഞ്ഞിരുന്നു. കുട്ടനാടിന് പ്രത്യേക വികസന അതോറിറ്റി വേണമെന്നും അതിനായി നിയമസഭയിൽ ബില്ല് അവതരിപ്പിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0" /> == വിരമിക്കലിനു ശേഷം == 1990 ൽ വിരമിച്ചതിനു ശേഷവും ഹേലി കൃഷി വിഷയത്തിൽ സർക്കാരിൻ്റെ ഉപദേശകനായി പ്രവർത്തിച്ചുവന്നിരുന്നു.<ref name=":5" /> പല കൃഷിമന്ത്രിമാരും അദ്ദേഹവുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തുകയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾ തേടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. കേരള കാർഷിക നയരൂപീകരണ സമിതിയിലെ അംഗമെന്ന നിലയിലും ഹേലി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":4" /> സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഏർപ്പെടുത്തിയ പ്രഥമ ‘കൃഷിഭാരതി’ പുരസ്കാരം ഉൾപ്പെടെ ഒട്ടേറെ ബഹുമതികൾ തേടിയെത്തി.<ref name=":1" /> പാൽ, മുട്ട, മാംസ്യം എന്നിവയിൽ സംസ്ഥാനത്തിന് ഏകദേശം സ്വയം പര്യാപ്തത കൈവരുന്നത് സി. ദിവാകരൻ ഭക്ഷ്യ സിവിൽ സപ്ളൈസ്, ക്ഷീര മൃഗസംരക്ഷണവകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കെ ഹേലി സമർപ്പിച്ച കമ്മിറ്റി റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരമായിരുന്നു.<ref name=":7" /> == ആർ. ഹേലി കമ്മിറ്റിയുടെ ശുപാർശകൾ == പാൽ,മുട്ട,മാംസം എന്നീ ഭക്ഷ്യസാധനങ്ങളുടെ ഉത്‌പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കാനും അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി വി. എസ് അച്യുതാനന്ദൻ നിർദ്ദേശിച്ചതിൻ്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഭക്ഷ്യ സിവിൽ സപ്ളൈസ്, ക്ഷീര മൃഗസംരക്ഷണവകുപ്പ്മന്ത്രി സി. ദിവാകരൻ ആർ. ഹേലിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപികരിച്ചു. ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ ശുപാർശകൾ കേരളത്തിലെ മൃഗസംരക്ഷണ ക്ഷീരവകുപ്പിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യം അർഹിക്കുന്ന ഒന്നായി മാറി. <ref name=":8">{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=729589&u=heli-report|title=ഹേലി റിപ്പോർട്ടും ക്ഷീരകർഷകരും|access-date=2022-12-16|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref> റിപ്പോർട്ടിൽ ആർ. ഹേലി 58 നിർദ്ദേശങ്ങളാണ് മുന്നോട്ടുവച്ചത്. പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ ഒന്ന് ക്ഷീരകർഷകനെയും അവന്റെ കുടുംബത്തെയും ശക്തമായ അടിത്തറയിൽ നിലനിറുത്തുക, ചെറുകിട ക്ഷീരോല്പാദകരോടൊപ്പം, അമ്പതും നൂറും പശുക്കളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഹൈടെക് ഡയറി ഫാമുകൾ പൊതുമേഖലയിൽ ആരംഭിക്കണം, പാലിനും മറ്റ് ഉത്‌പന്നങ്ങൾക്കും ന്യായമായ വില, കുടുംബത്തിന് ക്ഷേമപദ്ധതി, ക്ഷീരകർഷകന് പെൻഷൻ, പ്രാഥമിക ക്ഷീരകർഷക സഹകരണ സംഘങ്ങളിലെ ജീവനക്കാരുടെ സേവനവേതന വ്യവസ്ഥകൾ സഹകരണ സംഘങ്ങളിലെ ജീവനക്കാരോടൊപ്പം ഏകീകരിക്കുക, കാലിത്തീറ്റ മിതമായ വിലയ്ക്ക് വിതരണം, തീറ്റപ്പുൽ കൃഷിപ്രോത്സാഹനം, ഗ്രാമങ്ങളിൽ ബി.പി.എൽ കുടുംബങ്ങൾക്ക് സൗജന്യമായി കോഴി, താറാവ്, ആട് എന്നിവ വിതരണം ചെയ്യുക എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഹേലി റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യയിലാദ്യമായി കാലിത്തീറ്റ സബ്‌സിഡി നടപ്പിലാക്കി. == എഴുത്ത് == സർവേ ഓഫ് ഇംപോർട്ടന്റ് അഗ്രിക്കൾച്ചറൽ മാർക്കറ്റ്സ് ഇൻ കേരള, ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ, ഗ്രാമ്പു, തേൻപഴക്കൂട, ഫാം ജേർണലിസം, വനില, കൃഷിപാഠം തുടങ്ങി വ്യത്യസ്ത വിഷയങ്ങളിലുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങൾക്കു പുറമേ ഹേലി മലയാളത്തിലും ഇംഗ്ലീഷിലുമായി കാർഷിക സംബന്ധിയായ ആറായിരത്തിലധികം ലേഖനങ്ങളെഴുതി. <ref name=":1" /> കൃഷിയുടെ ആദിമ ചരിത്രം മുതൽ ആധുനിക കൃഷിരീതികൾ വരെ സമഗ്രമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു സമ്പൂർണ കാർഷിക കൃതിയാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ 'കൃഷിപാഠം സമ്പൂർണ കാർഷിക വിജ്ഞാന ഗ്രന്ഥം' <ref name=":0" /> കൃഷിയുടെ വിശ്വവിജ്ഞാനകോശം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന, ആയിരത്തിലധികം പേജുകളുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'കൃഷിപാഠങ്ങൾ' എന്ന ഗ്രന്ഥം ഏഴ് എഡിഷനുകളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു.<ref name=":5" /><ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/special/r-heli/913405|title=ആർ ഹേലി ; കാർഷിക വൈജ്ഞാനിക രംഗത്തെ സൂര്യശോഭ|access-date=2022-12-16|language=ml|archive-date=2022-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216181028/https://www.deshabhimani.com/special/r-heli/913405|url-status=dead}}</ref> കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിനായി ഹേലി രചിച്ച് 1987 ആഗസ്റ്റിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഫാം ജേർണലിസം, ഗ്രാമ്പു, വാനില, വീട്ടുവളപ്പിലെ കൃഷി എന്നിവ ശ്രദ്ധേയ ഗ്രന്ഥങ്ങളാണ്.<ref name=":7" /> ശിവഗിരിമഠം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ശ്രീനാരായണ ഗുരുദേവ കൃതികളുടെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് എഡിറ്ററായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name=":6">{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=452697&u=agricultural-director-452697|title=ഒരു നിയോഗം പോലെ ഗുരുദേവ കൃതികളുടെ സമ്പൂർണ്ണ വ്യാഖ്യാനം|access-date=2022-12-16|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref> == അന്ത്യം == 12 ഡിസംബർ 2020 ന് തൻ്റെ എൺപത്തിയേഴാം വയസ്സിൽ ആലപ്പുഴയിൽ വെച്ച് ഹേലി അന്തരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://suprabhaatham.com/r-heli-passed-away-2020/|title=കൃഷി ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ആർ ഹേലി അന്തരിച്ചു • Suprabhaatham|access-date=2022-12-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=452636|title=കൃഷി ശാസ്‌ത്രജ്ഞൻ ആർ. ഹേലിക്ക് വിട|access-date=2022-12-16|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref> ഭൗതിക ശരീരം ആറ്റിങ്ങൽ മൂന്നുമുക്കിലെ സ്വവസതിയായ ‘പേൾ ഹില്ലിൽ’ സംസ്കരിച്ചു.<ref name=":1" /> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:1934-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 12-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാം ജേണലിസ്റ്റുകൾ]] sj2y75idofjborm1dx77dhpgvai46io 0 585168 4616063 4546126 2026-04-28T15:36:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616063 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}}   [[Category:Articles with hCards]] '''ആലീസ് എറ്റിംഗർ''' (Alice Ettinger)(ഒക്‌ടോബർ 8, 1899 - ഏപ്രിൽ 14, 1993) ഒരു പ്രമുഖ റേഡിയോളജിസ്റ്റും മെഡിസിൻ പ്രൊഫസറുമായിരുന്നു. ജർമ്മനി സ്വദേശിയായ എറ്റിംഗർ ടഫ്റ്റ്‌സ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി സ്‌കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ എത്തുന്നതിന് മുമ്പ് അവിടെ പരിശീലനം നേടിയിരുന്നു. സ്പോട്ട് ഫിലിം ഇമേജിംഗ് ടെക്നിക് പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ ബോസ്റ്റൺ സന്ദർശിക്കാൻ വന്നതായിരുന്നു അവർ, ടഫ്റ്റ്സിൽ സ്ഥിരമായി താമസിക്കാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചു. 86 വയസ്സ് വരെ ഈറ്റിംഗർ സ്കൂളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. നിരവധി റേഡിയോളജി സൊസൈറ്റികളിൽ നിന്ന് അവർ അംഗീകാരം നേടി, ടഫ്റ്റ്സ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി അവളുടെ പേരിൽ ഒരു അംഗീകൃത ചെയർ സ്ഥാപിച്ചു. സ്പോട്ട് ഫിലിം ടെക്നിക് എക്സ്-റേ ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് കഴിവുകളെ വളരെയധികം മെച്ചപ്പെടുത്തി, പ്രത്യേകിച്ച് ഗ്യാസ്ട്രോഇന്റസ്റ്റൈനൽ ഇമേജിംഗിൽ. == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == 1899 ഒക്ടോബർ 8-ന് ജർമ്മനിയിലെ [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിൽ]] ജനിച്ച എറ്റിംഗർ, ബെർലിനിലെ ചാമിസോ ജിംനേഷ്യത്തിൽ സ്‌കൂളിൽ ചേരുകയും 1919 <ref>{{Cite journal|last=Paul|first=Robert E.|date=November 1993|title=Alice Ettinger, MD|journal=Radiology|volume=198|issue=2|pages=626|doi=10.1148/radiology.189.2.626-a}}</ref> ലെ ബിരുദ ക്ലാസിലെ അംഗവുമായിരുന്നു. ഫ്രീബർഗിലെ ആൽബർട്ട് ലുഡ്‌വിഗ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് എറ്റിംഗർ മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടി. അവർ 1924-ൽ ബിരുദം നേടി, ഫ്രെഡറിക് വിൽഹെം യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്‌ത ചാരിറ്റിന്റെ സെക്കൻഡ് ക്ലിനിക്കിൽ ഇന്റേണൽ മെഡിസിൻ, റേഡിയോളജി എന്നിവയിൽ റെസിഡൻസിയും പരിശീലനവും പൂർത്തിയാക്കി. റസിഡൻസി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, എറ്റിംഗർ റോൺജെനോളജിയിൽ ലോകപ്രശസ്തനായ ഡോ. ഹാൻസ് ഹെൻറിച്ച് ബെർഗിന്റെ അടുത്ത് ജോലിക്ക് പോയി. ഫ്ലൂറോസ്കോപ്പിക് ചിത്രങ്ങൾ പകർത്താനും എക്സ്-റേ ഫിലിമിൽ പ്രിന്റ് ചെയ്യാനും അനുവദിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ ഉപകരണം അദ്ദേഹം കണ്ടുപിടിച്ചു. ഫ്ലൂറോസ്കോപ്പി അക്കാലത്ത് ഒരു ജനപ്രിയ എക്സ്-റേ സാങ്കേതികതയായിരുന്നു, എന്നാൽ ഈ രീതിയുടെ പോരായ്മ, ബെർഗിന്റെ ഉപകരണം അവതരിപ്പിക്കുന്നതുവരെ ഫിലിമിൽ സ്ഥിരമായ ഒരു ചിത്രം അവശേഷിപ്പിച്ചില്ല എന്നതാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_105.html|title=Changing the Face of Medicine: Dr. Alice Ettinger|access-date=August 30, 2016|publisher=[[National Library of Medicine]]}}</ref> == യുഎസിലേക്ക് മാറ്റം == 1932-ൽ, എറ്റിംഗർ ബെർഗിന്റെ ശിക്ഷണത്തിലും മാർഗനിർദേശത്തിലും രണ്ട് വർഷത്തിലേറെ പ്രവർത്തിച്ചതിന് ശേഷം, ടഫ്റ്റ്സ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലെയും ബോസ്റ്റൺ ഡിസ്പെൻസറിയിലെയും ഡോ. ജോസഫ് പ്രാറ്റ് ബെർഗിന് കത്തെഴുതുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിപ്ലവകരമായ ഉപകരണങ്ങളിലൊന്ന് വേണമെന്നും അത് പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ടീമിലെ ഒരു അംഗം വരണമെന്നും അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനായി ബെർഗ് എറ്റിംഗറിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. അവരുടെ ലഗേജിൽ സ്പോട്ട് ഫിലിം ഉപകരണവുമായി അവർ ബെർലിനിൽ നിന്ന് ബോസ്റ്റണിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്തു. എറ്റിംഗർ ആറാഴ്ച മാത്രമേ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ താമസിക്കാൻ ആയിരുന്നു ആദ്യ പരിപാടി, പക്ഷേ അവർ സ്ഥിരമായി ബോസ്റ്റണിലേക്ക് മാറി, ടഫ്റ്റ്സ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ ഫാക്കൽറ്റിയിൽ ചേർന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_105.html|title=Changing the Face of Medicine: Dr. Alice Ettinger|access-date=August 30, 2016|publisher=[[National Library of Medicine]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_105.html "Changing the Face of Medicine: Dr. Alice Ettinger"]. [[നാഷണൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് മെഡിസിൻ|National Library of Medicine]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 30,</span> 2016</span>.</cite></ref> എറ്റിംഗറിന്റെ സ്പോട്ട് ഫിലിമിന്റെ ആമുഖം യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ആധുനിക ഗ്യാസ്ട്രോഇന്റസ്റ്റൈനൽ ഇമേജിംഗ് കഴിവുകളുടെ സാധ്യത തുറന്നു. അവരുടെ വരവിന് ഏഴു വർഷത്തിനുശേഷം, 1939-ൽ ബോസ്റ്റൺ ഡിസ്പെൻസറിയിലും ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് മെഡിക്കൽ സെന്റർ ഹോസ്പിറ്റലിലും എറ്റിംഗർ ആദ്യത്തെ റേഡിയോളജിസ്റ്റ്-ഇൻ-ചീഫായി. തുടർന്ന് അവർ ടഫ്റ്റ്സ് റേഡിയോളജി റെസിഡൻസി പ്രോഗ്രാം ആരംഭിച്ചു, കൂടാതെ നോർത്ത് ഈസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രോഗ്രാം എക്സ്-റേ ടെക്നീഷ്യൻമാർക്കായി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. അത് ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യത്തേതായിരുന്നു. 1959-ൽ ടഫ്റ്റ്സ് സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ റേഡിയോളജി പ്രൊഫസറും ചെയർവുമണുമായി എറ്റിംഗർ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. സാധാരണ ഇമേജിംഗ് രീതികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചായം രോഗിയുടെ വൃക്കകളെ തകരാറിലാക്കും എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ആദ്യത്തെ റേഡിയോളജിസ്റ്റുകളിൽ ഒരാളാണ് എറ്റിംഗർ. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://researchguides.library.tufts.edu/c.php?g=249213&p=1659099|title=LibGuides: Excellence in Exile: German Emigré Physicians at TUSM: Alice Ettinger|access-date=2018-04-28|last=LaVertu|first=Amy|website=researchguides.library.tufts.edu|language=en|archive-date=2022-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221209121948/https://researchguides.library.tufts.edu/c.php?g=249213&p=1659099|url-status=dead}}</ref> ഒരു ജൂത-ജർമ്മൻ കുടിയേറ്റക്കാരി എന്ന നിലയിൽ, രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് മറ്റ് ജൂത കുടിയേറ്റക്കാരെ ജോലിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ എറ്റിംഗർ പ്രവർത്തിച്ചു. <ref name=":0" /> == ബഹുമതികളും പുരസ്കാരങ്ങളും == 1982-ൽ, എറ്റിംഗറിന് റേഡിയോളജി സൊസൈറ്റി ഓഫ് നോർത്ത് അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് സ്വർണ്ണ മെഡൽ ലഭിച്ചു, 1984-ൽ റേഡിയോളജി മേഖലയിലെ വിശിഷ്ട സേവനത്തിനും സമർപ്പണത്തിനും അമേരിക്കൻ കോളേജ് ഓഫ് റേഡിയോളജിയിൽ നിന്ന് സ്വർണ്ണ മെഡൽ അവാർഡ് നേടി. <ref name="ACR">{{Cite web|url=http://www.acr.org/Membership/Awards-Honors/Gold-Medal-Awards|title=Gold Medal Awards|access-date=August 30, 2016|publisher=[[American College of Radiology]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160824022150/http://www.acr.org/Membership/Awards-Honors/Gold-Medal-Awards|archive-date=August 24, 2016}}</ref> അമേരിക്കൻ അസോസിയേഷൻ ഫോർ വിമൻ റേഡിയോളജിസ്റ്റുകൾ ആലിസ് എറ്റിംഗർ ഡിസ്റ്റിംഗ്വിഷ്ഡ് അച്ചീവ്‌മെന്റ് അവാർഡ് നൽകുന്നത് അസോസിയേഷന്റെയും റേഡിയോളജി പ്രൊഫഷനിലെയും സേവന ജീവിതത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നു. <ref name="AAWR">{{Cite web|url=http://www.aawr.org/Awards/AAWR-Awards/2015-AAWR-Awards#38061219-alice-ettinger-distinguished-achievement-award|title=2015 AAWR Awards|access-date=August 30, 2016|website=|publisher=[[American Association for Women Radiologists]]}}</ref> പ്രൊഫസറായിരുന്ന കാലത്ത്, പതിമൂന്ന് വർഷം തുടർച്ചയായി ഫാക്കൽറ്റി ടീച്ചിംഗ് അവാർഡ് ലഭിക്കുന്നതിന് അവരുടെ വിദ്യാർത്ഥികൾ അവരെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. "എറ്റിംഗർ-ഡ്രെഫസ് ചെയർ ഓഫ് റേഡിയോളജി" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ടഫ്റ്റ്സ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ അവളുടെ പേരിൽ ഒരു ചെയർ ഉണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://medicine.tufts.edu/Faculty-and-Research/Endowed-Professorships|title=Endowed & Term Professorships {{!}} Tufts University School of Medicine|access-date=2018-04-28|last=Design|first=ISITE|website=medicine.tufts.edu|language=en}}</ref> == പിന്നീടുള്ള ജീവിതം == എറ്റിംഗർ 1965-ൽ അധ്യക്ഷ സ്ഥാനത്തുനിന്നും വിരമിച്ചു, എന്നാൽ 1985-ൽ വിരമിക്കുന്നതുവരെ പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യുന്ന ഫിസിഷ്യനും പ്രൊഫസറും ആയി തുടർന്നു. അവൾ 86 വയസ്സ് വരെ ടഫ്റ്റ്സിന്റെ റേഡിയോളജി ടീച്ചിംഗ് പ്രോഗ്രാമുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു. 1993-ൽ , മസാച്യുസെറ്റ്‌സിലെ നോർവുഡിലുള്ള ഒരു നഴ്സിംഗ് ഹോമിൽ വച്ച് എറ്റിംഗർ ന്യുമോണിയ ബാധിച്ച് മരിച്ചു. == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മനിയിൽനിന്നും അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലേക്ക് കുടിയേറിയവർ]] [[വർഗ്ഗം:1993-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1899-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] gyj6jkozmiz4h53rp2u7h7y5pykvh6g 0 588109 4616174 4108384 2026-04-29T04:02:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616174 wikitext text/x-wiki {{PU|Amy Acton}} {{Infobox officeholder | name = എയ്‌മി ആക്ടൺ | image = Amy Acton (cropped).jpg | office = Director of the [[Ohio Department of Health]] | governor = [[Mike DeWine]] | term_start = February 26, 2019 | term_end = June 11, 2020 | predecessor = Lance Himes | successor = Lance Himes (interim) | birth_name = Amy Leigh Stearns | birth_date = {{birth based on age as of date|53|2019|2|26}}<ref>{{cite web |url=https://www.dispatch.com/news/20190226/physician-amy-acton-will-lead-ohio-department-of-health |work=[[The Columbus Dispatch]] |date=February 26, 2019 |access-date=March 18, 2020 |title=Physician Amy Acton will lead Ohio Department of Health |first=Randy |last=Ludlow |archive-date=2021-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210324061705/https://www.dispatch.com/news/20190226/physician-amy-acton-will-lead-ohio-department-of-health |url-status=dead }}</ref> | birth_place = [[Youngstown, Ohio]], U.S. | death_date = | death_place = | party = [[Democratic Party (United States)|Democratic]]<ref>{{cite web |url=https://thehill.com/homenews/senate/536013-former-ohio-health-department-director-considering-run-for-senate-report |title=Former Ohio State Health Director Reportedly Considering Senate Bid |date=January 26, 2021 |access-date=January 26, 2021 |first=Joseph |last=Choi |work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]]}}</ref> | education = [[Youngstown State University]] ([[Bachelor of Science|BS]])<br>[[Northeast Ohio Medical University]] ([[Doctor of Medicine|MD]])<br>[[Ohio State University]] ([[Master of Public Health|MPH]]) }} 2019 &#x2013; 2020 വരെ [[ഒഹായോ ആരോഗ്യ വകുപ്പ്|ഒഹായോ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് ഹെൽത്ത്]] ഡയറക്ടറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഒരു അമേരിക്കൻ [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഫിസിഷ്യനും]] പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് ഗവേഷകയുമാണ് '''എയ്‌മി ലീ ആക്ടൺ''' (നീ '''സ്റ്റേർൻസ്''' ; {{Birth based on age as of date|53|2019|02|26|noage=1}} ). ഇംഗ്ലീഷ്:'''Amy Leigh Acton.''' [[ഒഹായോയിലെ COVID-19 പാൻഡെമിക്|COVID-19 പാൻഡെമിക്കോടുള്ള]] ഒഹായോയുടെ പ്രതികരണത്തിൽ അവൾ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == [[യങ്‌സ്‌ടൗൺ|1965 ൽ ഒഹായോയിലെ യങ്‌സ്‌ടൗണിന്റെ]] വടക്ക് വശത്താണ് എയ്‌മി സ്റ്റേർൺസ് ജനിച്ച് വളർന്നത്, "12 വർഷ കാലയളവിൽ 18 വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ താമസിച്ച, അവൾ വീടില്ലാത്തപ്പോൾ ഒരു കൂടാരത്തിൽ ഉൾപ്പെടെ." <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.dispatch.com/news/20200313/amy-acton-is-calming-leader-in-coronavirus-crisis|title=Amy Acton is calming leader in coronavirus crisis|access-date=March 16, 2020|last=Gordon|first=Ken|website=The Columbus Dispatch|language=en|archive-date=2021-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210615090558/https://www.dispatch.com/news/20200313/amy-acton-is-calming-leader-in-coronavirus-crisis|url-status=dead}}</ref> <ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2020/04/09/us/amy-acton-ohio-medical-director/index.html|title=Dr. Amy Acton, the Ohio Department of Health director, overcame a childhood in poverty to lead the state's battle against coronavirus|access-date=April 16, 2020|last=Ellis|first=Ralph|date=April 10, 2020|website=CNN}}</ref> യംഗ്‌സ്‌ടൗണിന്റെ [[WKBN-TV|WKBN-]] ന് 2020-ൽ നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ അവൾ വിവരിച്ചു, പലപല അയൽക്കാർ തനിക്കും സഹോദരനും പ്രഭാതഭക്ഷണം നൽകുന്നു, കാരണം "ഞങ്ങൾക്ക് വിശക്കുന്നുവെന്ന് അവർക്ക് അറിയാമായിരുന്നു" കൂടാതെ " ഞങ്ങൾ വൃത്തികെട്ടവരും ദുർഗന്ധമുള്ളവരുമായതിനാൽ അവരുടെ കുട്ടികൾ എന്നോടൊപ്പം കളിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. " <ref name=":8" /> മാതാപിതാക്കളുടെ വിവാഹമോചനത്തെത്തുടർന്ന് അമ്മയോടൊപ്പം താമസിക്കുമ്പോൾ അവഗണിക്കപ്പെടുകയും പീഢിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതായി 2019 ലെ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ അവർ വിവരിച്ചു. <ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.wkyc.com/article/news/health/coronavirus/who-is-ohio-public-health-director-dr-amy-acton/95-930c562c-30ea-4cc9-96d6-0cf3d384247f|title=Who is Ohio Department of Health Director Dr. Amy Acton?|access-date=March 25, 2020|last=Miller|first=Jessica|date=March 20, 2020|website=WKYC}}</ref> ഏഴാം ക്ലാസ്സിൽ അവൾ തന്റെ പിതാവിനൊപ്പം കൂടുതൽ സ്ഥിരതയുള്ള അന്തരീക്ഷത്തിൽ ജീവിച്ചു, [[ലിബർട്ടി ഹൈസ്കൂൾ (ഓഹിയോ)|ലിബർട്ടി ഹൈസ്കൂളിൽ]] [[നാഷണൽ ഹോണർ സൊസൈറ്റി|നാഷണൽ ഹോണർ സൊസൈറ്റിയിലും]] [[വീട്ടിലേക്ക് വരുന്ന രാജ്ഞി|ഹോംകമിംഗ്]]<nowiki/>ക്വീനിലെ അംഗമായിരുന്നു. <ref name=":6" /> <ref name=":9">{{Cite web|url=https://www.nbc4i.com/community/health/coronavirus/dr-acton-says-shes-an-ordinary-person-in-an-extraordinary-moment/|title=Dr. Acton says she's an 'ordinary person in an extraordinary moment'|access-date=April 16, 2020|date=April 9, 2020|website=NBC4 WCMH-TV|language=en-US|archive-date=2022-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118142222/https://www.nbc4i.com/community/health/coronavirus/dr-acton-says-shes-an-ordinary-person-in-an-extraordinary-moment/|url-status=dead}}</ref> അവൾ [[യങ്‌സ്റ്റൗൺ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|യംഗ്‌സ്‌ടൗൺ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ ചേരുകയും]] 1990-ൽ [[നോർത്ത് ഈസ്റ്റ് ഒഹായോ മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|നോർത്ത് ഈസ്റ്റ് ഒഹായോ മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ]] നിന്ന് മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു, <ref name=":4">{{Cite web|url=http://thepulse.neomed.edu/news/amy-stearns-acton-to-lead-ohio-dept-of-health/|title=Amy Stearns Acton to lead Ohio Dept. of Health {{!}} The Pulse {{!}} Northeast Ohio Medical University|access-date=March 16, 2020|website=thepulse.neomed.edu}}</ref> ജോലി ചെയ്തു കോളേജിലെ ഫീസ് അടച്ചു. <ref name=":92">{{Cite web|url=https://www.nbc4i.com/community/health/coronavirus/dr-acton-says-shes-an-ordinary-person-in-an-extraordinary-moment/|title=Dr. Acton says she's an 'ordinary person in an extraordinary moment'|access-date=April 16, 2020|date=April 9, 2020|website=NBC4 WCMH-TV|language=en-US|archive-date=2022-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20221118142222/https://www.nbc4i.com/community/health/coronavirus/dr-acton-says-shes-an-ordinary-person-in-an-extraordinary-moment/|url-status=dead}}</ref> പീഡിയാട്രിക്സിലും പ്രിവന്റീവ് മെഡിസിനിലും അവൾ റെസിഡൻസി പൂർത്തിയാക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://www.daytondailynews.com/news/state--regional-govt--politics/coronavirus-who-amy-acton-leader-ohio-pandemic-response/adltAIcQBvznqpwNhewuwO/|title=Coronavirus: Who is Dr. Amy Acton, leader of Ohio's pandemic response?|access-date=April 30, 2020|last=Schroeder|first=Kaitlin|last2=Laura A. Bischoff|first2=Staff Writer|website=daytondailynews|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ഒഹായോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|ഒഹായോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] നിന്ന് പൊതുജനാരോഗ്യത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി. <ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.dispatch.com/news/20200313/amy-acton-is-calming-leader-in-coronavirus-crisis|title=Amy Acton is calming leader in coronavirus crisis|access-date=March 16, 2020|last=Gordon|first=Ken|website=The Columbus Dispatch|language=en|archive-date=2021-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210615090558/https://www.dispatch.com/news/20200313/amy-acton-is-calming-leader-in-coronavirus-crisis|url-status=dead}}</ref> [[ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീൻ കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ|ആൽബർട്ട് ഐൻസ്റ്റീൻ കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിനിലും]] <ref name=":4" /> [[രാജ്യവ്യാപകമായി കുട്ടികളുടെ ആശുപത്രി|നാഷനൽ വൈഡ് ചിൽഡ്രൻസ് ഹോസ്പിറ്റലിലും]] അവൾ റെസിഡൻസി പൂർത്തിയാക്കി. <ref name=":02" /> [[ഒഹായോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി|ഒഹായോ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] പബ്ലിക് ഹെൽത്തിന്റെ അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറായി എയ്മിപഠിപ്പിച്ചു. <ref name=":03">{{Cite web|url=https://www.dispatch.com/news/20200313/amy-acton-is-calming-leader-in-coronavirus-crisis|title=Amy Acton is calming leader in coronavirus crisis|access-date=March 16, 2020|last=Gordon|first=Ken|website=The Columbus Dispatch|language=en|archive-date=2021-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210615090558/https://www.dispatch.com/news/20200313/amy-acton-is-calming-leader-in-coronavirus-crisis|url-status=dead}}</ref> അവൾ [[കൊളംബസ് ഫൗണ്ടേഷൻ|കൊളംബസ് ഫൗണ്ടേഷനിൽ]] ഗ്രാന്റ് മാനേജരായി ജോലി ചെയ്തു. <ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.daytondailynews.com/news/once-homeless-doctor-now-lead-ohio-health-department/HInM0S0k8RCkmP9s14iHrM/|title=Once homeless, doctor now to lead Ohio Health Department|access-date=March 16, 2020|last=Bischoff|first=Laura A.|website=daytondailynews|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അവർ പ്രോജക്റ്റ് ലവ് (ഞങ്ങളുടെ കുട്ടികളെ സ്നേഹിക്കുക, നേരത്തെ വാക്സിനേറ്റ് ചെയ്യുക) എന്നതിന്റെ ഡയറക്ടറായിരുന്നു. <ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.daytondailynews.com/news/state--regional-govt--politics/coronavirus-who-amy-acton-leader-ohio-pandemic-response/adltAIcQBvznqpwNhewuwO/|title=Coronavirus: Who is Dr. Amy Acton, leader of Ohio's pandemic response?|access-date=March 17, 2020|last=Schroeder|first=Kaitlin|last2=Bischoff|first2=Laura A.|date=March 16, 2020|website=daytondailynews|language=en|archive-date=2023-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20230127115353/https://www.daytondailynews.com/news/state--regional-govt--politics/coronavirus-who-amy-acton-leader-ohio-pandemic-response/adltAIcQBvznqpwNhewuwO/|url-status=dead}}</ref> == റഫറൻസുകൾ == <references /> 2xjjhspcpvfcpgxp4b34mrlre4h4so3 0 594571 4616144 4490213 2026-04-28T23:17:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616144 wikitext text/x-wiki [[കേരളം| കേരളത്തിലെ]], ആറു മുതൽ 18 വയസ്സുവരെയുള്ള കുട്ടികളുടെ, വ്യത്യസ്ത മേഖലകളിലുള്ള കഴിവുകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് [[സംസ്ഥാന വനിത-ശിശുവികസന വകുപ്പ്]] ഓരോ വർഷവും നൽകി വരുന്ന പുരസ്‌കാരമാണ്, '''ഉജ്ജ്വല ബാല്യം പുരസ്‌കാരം'''<ref name=schoolpathram-1">{{cite web|url = https://www.schoolpathram.com/%E0%B4%89%E0%B4%9C%E0%B5%8D%E0%B4%9C%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B4%B2-%E0%B4%AC%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%82-%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0/|title = ഉജ്ജ്വല ബാല്യം പുരസ്‌കാരം|publisher = School Pathram|date = 2022-08-30|language = മലയാളം|access-date = 2023-03-15|archive-date = 2023-03-15|archive-url = https://web.archive.org/web/20230315193413/https://www.schoolpathram.com/%E0%B4%89%E0%B4%9C%E0%B5%8D%E0%B4%9C%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B4%B2-%E0%B4%AC%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%82-%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0/|url-status = dead}}</ref><ref name=asianetnews-1">{{cite web|url = https://www.asianetnews.com/careers/how-to-apply-awards-for-kids-rhdita|title = ഉജ്ജ്വല ബാല്യം പുരസ്‌കാരം; അപേക്ഷിക്കേണ്ടതെങ്ങനെ? മാനദണ്ഡങ്ങളെന്തൊക്കെ?|publisher = Asianet News|date = 2022-08-29|language = മലയാളം|access-date = 2023-03-15|archive-date = 2023-03-15|archive-url = https://web.archive.org/web/20230315192657/https://www.asianetnews.com/careers/how-to-apply-awards-for-kids-rhdita|url-status = bot: unknown}}</ref>. ==യോഗ്യതകൾ== [[കല]], [[കായികവിനോദം|കായികം]], [[സാഹിത്യം]], [[ശാസ്ത്രം]], [[സാമൂഹിക കൈകാര്യസ്ഥത|സാമൂഹികം]], [[പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം]], [[വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ]], [[കൃഷി]], [[മാലിന്യ സംസ്ക്കരണം]], [[ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനം]], [[കരകൗശലം]], [[ശില്പകല]], അസാമാന്യ ധൈര്യത്തിലൂടെ നടത്തിയ പ്രവർത്തനം എന്നീ മേഖലകളിൽ കഴിവ് തെളിയിക്കുന്ന കുട്ടികളെ 6 മുതൽ 11 വയസ് വരെയും 12 മുതൽ 18 വയസ് വരെയും തിരിച്ചാണ് അവാർഡ് നൽകുന്നത്.<ref name=schoolpathram-1"/><ref name=asianetnews-1"/> ==മാനദണ്ഡങ്ങൾ== ഓരോ ജില്ലയിലെയും പൊതുവിഭാഗത്തിൽനിന്നും രണ്ടുകുട്ടികൾക്കും ഭിന്നശേഷി കുട്ടികളിൽൽനിന്നും രണ്ടുകുട്ടികൾക്കും ആയി നാല് കുട്ടികൾക്കാണ് പുരസ്‌കാരം നൽകുന്നത്. ജില്ലാ കലക്ടറുടെ അധ്യക്ഷതയിലുള്ള കമ്മിറ്റിയാണ് ജേതാക്കളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. 25000 രൂപയും സർട്ടിഫിക്കറ്റും ട്രോഫിയുമടങ്ങുന്നതാണ് പുരസ്‌കാരം. ഒരു തവണ ഉജ്ജ്വല ബാല്യം പുരസ്‌കാരം കിട്ടിയ കുട്ടിയെ പരിഗണിക്കില്ല. അതുപോലെ, കേന്ദ്രസർക്കാരിൻറെ '''നാഷണൽ ചൈൽഡ് അവാർഡ് ഫോർ എക്‌സപ്ഷണൽ അച്ചീവ്‌മെൻറ്''' ലഭിച്ചിട്ടുള്ളവരെ സംസ്ഥാനതല അവാർഡിന് പരിഗണിക്കില്ല. ഈ കുട്ടികൾക്ക് സംസ്ഥാന സർക്കാർ 18 വയസുവരെ സ്റ്റൈപ്പൻറ് നൽകിവരുന്നുണ്ട്.<ref name=schoolpathram-1"/><ref name=asianetnews-1"/> ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [https://prdlive.kerala.gov.in/news/269258 ഉജ്ജ്വല ബാല്യം 2021 പുരസ്‌കാരം പ്രഖ്യാപിച്ചു. prdlive.kerala.gov] * [https://www.prd.kerala.gov.in/ml/node/67541 ഉജ്ജ്വല ബാല്യം പുരസ്‌കാരം: അപേക്ഷകൾ ക്ഷണിക്കുന്നു. prd.kerala.gov.in] * [https://www.marunadanmalayalee.com/news/keralam/ujwala-balyam-awards-302596 കുട്ടികൾക്കായി ഉജ്ജ്വല ബാല്യം പുരസ്കാരം. Marunadan Malayalee] * [https://www.muvattupuzhanews.in/ujwala-baalyam-award/ ഉജ്ജ്വല ബാല്യം പുരസ്കാരം. Muvattupuzha News]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പുരസ്കാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർക്കാറിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക പുരസ്കാരങ്ങൾ]] cl5rfj02tulrtsokd3ven51kj2a0ffa 0 598640 4616049 4606741 2026-04-28T14:00:59Z ~2026-25705-08 217040 /* താരനിര{{cite web|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|url= https://www.m3db.com/film/savithriyude-aranjanam|accessdate=2023-06-10|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}} */ 4616049 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Saavithriyude Aranjaanam }} {{Infobox film|name=|image=|caption=|director= [[മോഹൻ കുപ്ലേരി]]|producer= [[സി രാംകുമാർ]] |writer=[[എം. മുകുന്ദൻ]] |dialogue=[[ഗോവർദ്ധൻ ]] |lyrics=[[ബിച്ചു തിരുമല]] |screenplay=[[ഗോവർദ്ധൻ ]] |starring= [[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]],<br> [[ഇന്നസന്റ്]], <br>[[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] |music= [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]|design =[[ഗായത്രി അശോക്‌]]| background music=[[രാജാമണി]] |cinematography= [[ഉത്‌‌പൽ വി നാ‍യനാർ]]|editing=[[എൻ പി സതീഷ്]]|studio=|distributor=| banner =ഒറ്റപ്പാലം ഫിലിംസ്| runtime = |released={{Film date|2002|12|22|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} പ്രശസ്ത സാഹിത്യകാരൻ [[എം. മുകുന്ദൻ|എം. മുകുന്ദന്റെ ]]കഥക്ക് ഗോവർദ്ധൻ തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും എഴുതി [[മോഹൻ കുപ്ലേരി]] സംവിധാനം ചെയ്ത് സി.രാംകുമാർ നിർമ്മിച്ച [[2002-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|2002]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം''''' .[[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]], [[ഇന്നസന്റ്]], [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=3484|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|access-date=2023-06-10 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?5260|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|access-date=2023-06-10|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|archive-date=2023-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612071043/https://malayalasangeetham.info/m.php?5260|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/savithriyute-aranjanam-malayalam-movie/|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|access-date=2023-06-10|publisher=സ്പൈസി ഒണിയൻ|archive-date=2023-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610054150/https://spicyonion.com/title/savithriyute-aranjanam-malayalam-movie/|url-status=dead}}</ref> [[ബിച്ചു തിരുമല]] ഗാനങ്ങൾ എഴുതി ==താരനിര<ref>{{cite web|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|url= https://www.m3db.com/film/savithriyude-aranjanam|accessdate=2023-06-10|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ഇന്നസെന്റ്]] ||രാവുണ്ണി |- |2||[[കലാഭവൻ മണി]] ||ഫയൽമാൻ ഫൽഗുനൻ |- |3||[[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]] ||നീലകണ്ഠൻ |- |4||[[അശ്വതി മേനോൻ |അശ്വതി ]] ||സാവിത്രി |- |5||[[കെ പി എ സി ലളിത]] ||സരോജിനി |- |6||[[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] ||അച്ചുമാഷ് |- |7||[[സലീം കുമാർ]] ||ഒളിമ്പ്യൻ ഭൂതം അപ്പച്ചൻ |- |8||[[വിജയരാഘവൻ]] ||കണാരൻ |- |9||[[സുധീഷ്]] ||ദുഷ്യന്തൻ |- |10||[[മച്ചാൻ വർഗ്ഗീസ്]] ||മൊയ്തു |- |11||[[പ്രിയങ്ക നായർ|പ്രിയങ്ക എം നായർ]] ||ദമയന്തി |- |12||[[ഗീഥാ സലാം]] || മെമ്പർ പീതാംബരൻ |- |13||[[Kozhikode Sarada|കോഴിക്കോട് ശാരദ]] ||നാണി |- |14||[[സാജു കൊടിയൻ ]] ||വാസു കള്ള്ഷാപ്പ് |- |15||[[ബിന്ദു വരാപ്പുഴ]] ||പത്മാവതി,പാൽ |- |16||[[ധന്യ മേനോൻ]] ||സുമിത്ര |- |17||[[]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{cite web|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?5260|accessdate=2023-06-10|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|archive-date=2023-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612071043/https://malayalasangeetham.info/m.php?5260|url-status=dead}}</ref>== *വരികൾ:[[ബിച്ചു തിരുമല]] *ഈണം: [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം''' |- | 1 ||കൊഞ്ചി കൊഞ്ചി ||[[എം ജി ശ്രീകുമാർ]]|| |- | 2 ||തോട്ടുങ്കരക്കാരി പെണ്ണുങ്ങക്കിതാരാ ||[[കലാഭവൻ മണി]]|| |- | 3 || ||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസ്]]|| |- | 4 || ||[[]]|| |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=tm0OYKF2KZ0 സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)}} * {{IMDb title|0357137|സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)}} [[വർഗ്ഗം:2000-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2002-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എം. ജയചന്ദ്രൻ ഈണം പകർന്ന ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബിച്ചുതിരുമലയുടെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജഗതി ശ്രീകുമാർ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മോഹൻ കുപ്ലേരി സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] n896as8pyuunl79ib442f1k6bugiyso 4616050 4616049 2026-04-28T14:02:00Z ~2026-25705-08 217040 /* താരനിര{{cite web|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|url= https://www.m3db.com/film/savithriyude-aranjanam|accessdate=2023-06-10|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}} */ 4616050 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Saavithriyude Aranjaanam }} {{Infobox film|name=|image=|caption=|director= [[മോഹൻ കുപ്ലേരി]]|producer= [[സി രാംകുമാർ]] |writer=[[എം. മുകുന്ദൻ]] |dialogue=[[ഗോവർദ്ധൻ ]] |lyrics=[[ബിച്ചു തിരുമല]] |screenplay=[[ഗോവർദ്ധൻ ]] |starring= [[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]],<br> [[ഇന്നസന്റ്]], <br>[[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] |music= [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]|design =[[ഗായത്രി അശോക്‌]]| background music=[[രാജാമണി]] |cinematography= [[ഉത്‌‌പൽ വി നാ‍യനാർ]]|editing=[[എൻ പി സതീഷ്]]|studio=|distributor=| banner =ഒറ്റപ്പാലം ഫിലിംസ്| runtime = |released={{Film date|2002|12|22|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} പ്രശസ്ത സാഹിത്യകാരൻ [[എം. മുകുന്ദൻ|എം. മുകുന്ദന്റെ ]]കഥക്ക് ഗോവർദ്ധൻ തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും എഴുതി [[മോഹൻ കുപ്ലേരി]] സംവിധാനം ചെയ്ത് സി.രാംകുമാർ നിർമ്മിച്ച [[2002-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|2002]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം''''' .[[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]], [[ഇന്നസന്റ്]], [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ|ജഗതി]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]]ആണ് . <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=3484|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|access-date=2023-06-10 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?5260|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|access-date=2023-06-10|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|archive-date=2023-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612071043/https://malayalasangeetham.info/m.php?5260|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/savithriyute-aranjanam-malayalam-movie/|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|access-date=2023-06-10|publisher=സ്പൈസി ഒണിയൻ|archive-date=2023-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610054150/https://spicyonion.com/title/savithriyute-aranjanam-malayalam-movie/|url-status=dead}}</ref> [[ബിച്ചു തിരുമല]] ഗാനങ്ങൾ എഴുതി ==താരനിര<ref>{{cite web|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|url= https://www.m3db.com/film/savithriyude-aranjanam|accessdate=2023-06-10|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ഇന്നസെന്റ്]] ||രാവുണ്ണി |- |2||[[കലാഭവൻ മണി]] ||ഫയൽമാൻ ഫൽഗുനൻ |- |3||[[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]] ||നീലകണ്ഠൻ |- |4||[[അശ്വതി മേനോൻ |അശ്വതി ]] ||സാവിത്രി |- |5||[[കെ പി എ സി ലളിത]] ||സരോജിനി |- |6||[[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] ||അച്ചുമാഷ് |- |7||[[സലീം കുമാർ]] ||ഒളിമ്പ്യൻ ഭൂതം അപ്പച്ചൻ |- |8||[[വിജയരാഘവൻ]] ||കണാരൻ |- |9||[[സുധീഷ്]] ||ദുഷ്യന്തൻ |- |10||[[മച്ചാൻ വർഗ്ഗീസ്]] ||മൊയ്തു |- |11||[[പ്രിയങ്ക നായർ|പ്രിയങ്ക എം നായർ]] ||ദമയന്തി |- |12||[[ഗീഥാ സലാം]] || മെമ്പർ പീതാംബരൻ |- |13||[[കോഴിക്കോട് ശാരദ]] ||നാണി |- |14||[[സാജു കൊടിയൻ ]] ||വാസു കള്ള്ഷാപ്പ് |- |15||[[ബിന്ദു വരാപ്പുഴ]] ||പത്മാവതി,പാൽ |- |16||[[ധന്യ മേനോൻ]] ||സുമിത്ര |- |17||[[]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{cite web|title=സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?5260|accessdate=2023-06-10|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|archive-date=2023-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20230612071043/https://malayalasangeetham.info/m.php?5260|url-status=dead}}</ref>== *വരികൾ:[[ബിച്ചു തിരുമല]] *ഈണം: [[എം. ജയചന്ദ്രൻ]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം''' |- | 1 ||കൊഞ്ചി കൊഞ്ചി ||[[എം ജി ശ്രീകുമാർ]]|| |- | 2 ||തോട്ടുങ്കരക്കാരി പെണ്ണുങ്ങക്കിതാരാ ||[[കലാഭവൻ മണി]]|| |- | 3 || ||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസ്]]|| |- | 4 || ||[[]]|| |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=tm0OYKF2KZ0 സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)}} * {{IMDb title|0357137|സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം (2002)}} [[വർഗ്ഗം:2000-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2002-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എം. ജയചന്ദ്രൻ ഈണം പകർന്ന ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബിച്ചുതിരുമലയുടെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജഗതി ശ്രീകുമാർ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മോഹൻ കുപ്ലേരി സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] prby13ykoxyicnmfgo2bz4mv70yl8p2 0 601009 4616129 3951040 2026-04-28T20:59:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616129 wikitext text/x-wiki സിംഗിൾ ലെൻസിൽ പ്രധാനമായും പത്തു ഷോട്ടുകളിലായി ചിത്രീകരിച്ച  പരീക്ഷണ ചിത്രം [https://malayalam.news18.com/news/film/movies-experimental-movie-iruttumala-thazhvaram-ready-for-release-mm-614497.html ഇരുട്ടുമല താഴ്‌വാരം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} പ്രദർശനത്തിന് തയ്യാറായി.വയനാടിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കുടിയേറ്റ കർഷകരായ രണ്ട് ക്രിസ്ത്യൻ കുടുംബങ്ങളുടെ ആത്മബന്ധത്തിന്റെ കഥയാണ് സിനിമ പറയുന്നത്.  അടുത്തടുത്ത വീടുകളിൽ താമസിക്കുന്ന റോബിൻ – റോയ് എന്നീ രണ്ടു സുഹൃത്തുക്കളാണ് സിനിമയിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങൾ. റോബിൻ വിവാഹിതനും ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ അച്ഛനുമാണ്. റോയ് അമ്മക്കൊപ്പമാണ് താമസിക്കുന്നത്. റോയ് വിവാഹം ആലോചിക്കുന്ന പെൺകുട്ടികളെല്ലാം പല കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടു മരിച്ചുപോകുന്നു. സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി കാരണം റോബിനും പ്രശ്നങ്ങൾ ആണ്. ഒരു ദിവസം ഇരുവരും കാട്ടിൽ കെണിവെച്ചു മുയലിനെ പിടിക്കാൻ പോകുന്നതും പിന്നീട് നടക്കുന്ന സംഭവങ്ങളുമാണ് ഇരുട്ടുമല താഴ്‌വാരം എന്ന സിനിമ.[[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്ടിലെ]] ചിങ്ങേരി മലയിലും പരിസരത്തുമാണ് [[ചലച്ചിത്രം|സിനിമ]] ചിത്രീകരിച്ചത്. സമീപവാസികളായ പുതുമുഖങ്ങൾ തന്നെയാണ് സിനിമയിലെ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നത് എന്നതും പ്രത്യേകതയാണ്. മാധ്യമപ്രവർത്തകനായിരുന്ന ബോധിപ്രകാശ് ആണ് സിനമ തിരക്കഥ എഴുതി എഡിറ്റിങ്ങും സംവിധാനവും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. == അഭിനേതാക്കൾ == അജേഷ് - റോബിൻ എബിൻ - റോയ് സുമേഷ് മോഹൻ - സുമേഷ് വിപിൻ ജോസ് - ഇൻസ്‌പെക്ടർ ലിഖിൻ ദാസ് - ലിഖിൻ കമല - അമ്മ അജിത - സിനി ശരണ്യ - ശരണ്യ ഡി.കെ. വയനാട് - അണ്ണാച്ചി രജീഷ് - അമ്മാവൻ == പിന്നണിപ്രവർത്തകർ == ഛായാഗ്രഹണം - ബിബിൻ ബേബി. നിർമ്മാണം – ഓർഗാനിക് മേക്കേഴ്‌സ്, സഹസംവിധായകൻ - ഡി കെ വയനാട്, ആർട്ട്, മേക്കപ്പ് – സുമേഷ് മോഹൻ, ക്രിയേറ്റീവ് ഹെഡ് – വിപിൻ ജോസ്, സൗണ്ട് എൻജിനീയർ – റിച്ചാർഡ്,കളറിസ്റ്റ് – നീലേഷ്, പിആർഒ – സുനിത സുനിൽ, ചീഫ്  അസോസിയേറ്റ് – ജോമിറ്റ് ജോയ്, പ്രൊഡക്ഷൻ കൺട്രോളർ – രജീഷ് തക്കാളി, പ്രൊജക്റ്റ്‌ ഡിസൈനർ – വിനു വേലായുധൻ, പ്രൊജക്റ്റ്‌ മാനേജർ – ലിഖിൻ ദാസ്, പ്രൊഡക്ഷൻ അസിസ്റ്റന്റ് – സായി കണ്ണൻ, അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർസ് – സഫ്വാൻ, അർജുൻ, അർഷിദ്, പ്രൊഡക്ഷൻ സപ്പോർട്ട് – മധു അപ്പാട്, സ്റ്റിൽ ഫോട്ടോഗ്രഫി – രാജേഷ് കമ്പളക്കാട്, ബോധി, ഫെസ്റ്റിവൽ മീഡിയ അഡ്വൈസർ – ജിജേഷ്, ഫെസ്റ്റിവൽ പാർട്ണർ – ഫിലിംഫ്രീവെ, പബ്ലിസിറ്റി ഡിസൈനർ – ബോധി. [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] hdultyc29u3abnnc5gtha1q4n3a7glw 0 605213 4616145 4564620 2026-04-28T23:23:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616145 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Unni Balakrishnan | image = UNNI BALAKRISHNAN.jpg | native_name = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1969|09|03}} | birth_place = [[Alappuzha]], [[Kerala]], India | nationality = [[Indian people|Indian]] | alma_mater = | occupation = Journalist | years_active = 1969-Present | spouse = | parents = | website = }} കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകരിൽ ഒരാളും എഴുത്തുകാരനുമാണ് ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ.<ref>{{Cite web|url=https://dcbookstore.com/authors/unni-balakrishnan|title=You are being redirected...|access-date=2023-09-17}}</ref> [[ആലപ്പുഴ]]<nowiki/>യിൽ 1969-ൽ ജനനം. 1994-ൽ കലാകൗമുദി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ സബ് എഡിറ്ററായി തൊഴിൽജീവിതം ആരംഭിച്ചു. നിരവധി ആനുകാലികങ്ങളിൽ ചെറുകഥകളും സാമൂഹിക - സാഹിത്യ വിഷയങ്ങളിലുള്ള ലേഖനങ്ങളും എഴുതി. 1996-ൽ [[Asianet News|ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ ന്യൂസ്‌]] ചാനലിൽ സബ് എഡിറ്ററായി ദൃശ്യമാധ്യമരംഗത്തെത്തി. 2011 വരെ ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസിൽ വിവിധ തസ്തികകളിലായി പ്രവർത്തിച്ചു. 1998 മുതൽ 2010 വരെ പന്ത്രണ്ടു വർഷക്കാലം ഡൽഹിയായിരുന്നു പ്രവർത്തനമേഖല. വാജ്‌പേയി സർക്കാറിന്റെയും ഒന്നാം യുപിഎ സർക്കാറിന്റെയും കാലത്ത് രാജ്യതലസ്ഥാനത്ത് നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലൂടെ ശ്രദ്ധനേടി. ബുറ്യോ ചീഫ്, റീജിയണൽ എഡിറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ ദില്ലിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. കാണ്ഡഹാർ പ്ലെയിൻ ഹൈജാക്ക്, കാർഗിൽ യുദ്ധം, ദില്ലി ബോംബ് സ്‌ഫോടനങ്ങൾ, മുംബൈ ഭീകരാക്രമണം, പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് തുടങ്ങിയ നിരവധി സുപ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ 1998 മുതൽ 2010 വരെ ദില്ലിയിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 2002 ൽ അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി വാജ് പേയിയോടൊപ്പം ഇസ്ലാമാബാദ് സന്ദർശിച്ച സംഘത്തിലും ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ അംഗമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.oneindia.com/news/kerala/unni-balakrishnan-resigns-from-mathrubhumi-news-294629.html|title=One india News}}</ref> 2005 ൽ അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി മൻമോഹൻ സിങ്ങിനൊപ്പമുള്ള മാധ്യമസംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായി അമേരിക്ക സന്ദർശിച്ചു. ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭാ സമ്മേളനം, ഇന്ത്യാ - ഫ്രാൻസ് ഉച്ചകോടി എന്നിവയും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. 2012-ൽ [[മാതൃഭൂമി ന്യൂസ്|മാതൃഭൂമി]]<nowiki/>യിൽ ചേരുകയും മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചാനലിന്റെ പത്രാധിപ സ്ഥാനത്ത് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. 2021 വരെ [[Mathrubhumi News|മാതൃഭൂമി ന്യൂസ്]] 'ചീഫ് ഓഫ് ന്യൂസ്' ആയിരുന്നു. ശേഷം [[റിപ്പോർട്ടർ (ടെലിവിഷൻ ചാനൽ)|റിപ്പോട്ടർ ടി വി]] ഡിജിറ്റൽ ഹെഡ് ആയി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഇപ്പോൾ വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം വീണ്ടും [[Asianet News|ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ ന്യൂസ്‌]] ചാനലിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മികച്ച അഭിമുഖകാരനുള്ള 2014-ലെ സംസ്ഥാന ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്, 2016-ലെ സംസ്ഥാന മാധ്യമ അവാർഡ് എന്നിവയടക്കം ഒട്ടേറെ പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://archives.mathrubhumi.com/news/kerala/state-media-awards-for-unni-balakrishnan-and-sharath-ambattuka-1.2651483|title=ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണനും ശരത് അമ്പാട്ടുകാവിനും സംസ്ഥാന മാധ്യമ പുരസ്‌കാരം|access-date=2023-09-17|date=2018-03-06|language=en}}</ref> 2024 ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ വളരെ കൃത്യമായി മുൻകൂട്ടി പ്രവചിച്ചത് ഏറെ ശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചിരുന്നു. മാധ്യമപ്രവർത്തകനും വാർത്താ അവതാരകനുമായ [[വേണു ബാലകൃഷ്ണൻ]] സഹോദരനാണ്. === പുസ്തകങ്ങൾ === * പ്രായമാകുന്നില്ല ഞാൻ - വൈജ്ഞാനിക ഗ്രന്ഥം - ഡിസി ബുക്‌സ്.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/benyamin-released-47-books-on-the-sidelines-of-dc-books-47th-anniversary-1celebrations-km-434471.html|title=47 എഴുത്തുകാരുടെ പുസ്തകങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് പ്രകാശനം ചെയ്ത് ബെന്യാമിൻ|access-date=2023-09-17|date=2021-08-30|language=ml}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * മരങ്ങളായ് നിന്നതും - നോവൽ - ഒലിവ് ബുക്‌സ്<ref>{{Cite web|url=https://www.reporterlive.com/in-depth/art-and-literature/2024/07/06/unni-balakrishnans-first-novel-is-released-today|title='മരങ്ങളായ് നിന്നതും'; ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ്റെ ആദ്യ നോവലിൻ്റെ പ്രകാശനം ഇന്ന്|access-date=2024-11-27|last=News|first=Reporter|language=ml}}</ref> * നമ്മുടെ തലപ്പാവ് - വൈജ്ഞാനിക ഗ്രന്ഥം - ഡിസി ബുക്‌സ്<ref>{{Cite web|url=https://www.dcbooks.com/nammude-thalappavu-by-unni-balakrishnan.html|title=പരിണാമം എന്തുകൊണ്ട് മനുഷ്യനിൽ അവസാനിച്ചു?|access-date=2024-11-27|last=www.dcbooks.com|date=2024-11-23|language=en-gb}}</ref> * കഥകൾ: ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ - കഥാസമാഹാരം - മനോരമ ബുക്‌സ്<ref>{{Cite web|url=https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2024/11/03/a-collection-of-stories-written-by-unni-balakrishnan-was-released|title=ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ കഥകളുടെ സമാഹാരം പ്രകാശനം ചെയ്തു|access-date=2024-11-27|last=News|first=Reporter|language=ml}}</ref> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പത്രപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം പത്രപ്രവർത്തകർ]] 7nkl9m0cycj4bv32g58ntorn3pftcdo 0 611610 4616068 4571086 2026-04-28T16:15:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616068 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Andrew Ng}} {{Infobox scientist | name = ആൻഡ്രൂ എൻജി | image = Andrew Ng at TechCrunch Disrupt SF 2017.jpg | caption = 2017-ൽ ആൻഡ്രൂ എൻജി | field = [[Artificial intelligence]], [[machine learning]], [[natural language processing]], [[computer vision]] | education = [[Raffles Institution]] | alma_mater = [[University of California, Berkeley]] (PhD)<br/>[[Massachusetts Institute of Technology]] (MS)<br/>[[Carnegie Mellon University]] (BS) | workplaces = [[Stanford University]]<br/>[[Google Brain]]<br/>[[Coursera]] cofounder<br/>[[Baidu]] Research | birth_name = Andrew Yan-Tak Ng | birth_date = {{Birth date and age|1976|4|18}}<ref name=sfgate>{{cite news|last=Seligman|first=Katherine|title=If Andrew Ng could just get his robot to assemble an Ikea bookshelf, we'd all buy one|url=http://www.sfgate.com/magazine/article/If-Andrew-Ng-could-just-get-his-robot-to-assemble-2484400.php|publisher=[[SFGate]]|access-date=February 12, 2013|date=December 3, 2006}}</ref>{{citation needed |date=July 2021 |reason=birth date not cited}} | thesis_title = Shaping and Policy Search in Reinforcement Learning | thesis_year = 2003 | thesis_url = https://web.archive.org/web/20141222084445/http://www.cs.ubc.ca/~nando/550-2006/handouts/andrew-ng.pdf | doctoral_advisor = [[Michael I. Jordan]] | birth_place = United Kingdom<ref name="sfgate"/> | spouse = {{marriage|[[Carol E. Reiley]]|2014}} | website = {{URL|www.andrewng.org}} | known_for = [[Artificial intelligence]], [[deep learning]], [[MOOC]], [[education technology]] | awards = *2007 [[Sloan Fellowship]] *2008 ''[[MIT Technology Review]]'' [[TR35|''TR''35]] *2009 [[IJCAI Computers and Thought Award]] *2013 [[Time 100|''Time'' 100]] Most Influential People *2013 [[Fortune (magazine)|''Fortune'']]'s 40 under 40 *2013 [[CNN]] 10 *2014 ''[[Fast Company]]''{{'s}} Most Creative People in Business *2015 [[World Economic Forum]] Young Global Leaders *2023 Time 100 Most Influential People in AI<ref>{{Cite web |url=https://time.com/collection/time100-ai/6310614/andrew-ng/ |title=Andrew Ng |website=Time Magazine |date=September 7, 2023 |access-date=2023-11-07 |archive-date=2023-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106202016/https://time.com/collection/time100-ai/6310614/andrew-ng/ |url-status=dead }}</ref> | notable_students = [[Ian Goodfellow]]<br/>[[David Stavens]]<br/>[[Pieter Abbeel]]<br/>[[Quoc Viet Le]]<br/>[[Ashutosh Saxena]] | nationality = British | children = 2 }} {{Infobox Chinese | t = 吳恩達 | s = 吴恩达 | p = Wú Ēndá | j = ng4 jan1 daat6 }} '''ആൻഡ്രൂ യാൻ-തക് എൻജി''' (ചൈനീസ്: 吳恩達; ജനനം 1976) ഒരു ബ്രിട്ടീഷ്-അമേരിക്കൻ [[computer scientist|കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞനും]] [[machine learning|മെഷീൻ ലേണിംഗിലും]] [[AI|ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിലും]] (AI) ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന സാങ്കേതിക സംരംഭകനാണ്.<ref name=":1">{{cite web|url=https://www.fastcompany.com/4032920/baidus-head-of-artificial-intelligence-is-stepping-down|title=Baidu's head of artificial intelligence is stepping down|last=Terdiman|first=Daniel|date=March 22, 2017|website=Fast Company|access-date=April 17, 2019}}</ref>ഗൂഗിൾ ബ്രെയിനിന്റെ(Google Brain) സഹസ്ഥാപകനും തലവനുമായിരുന്നു എൻജി, കമ്പനിയുടെ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ഗ്രൂപ്പിനെ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ഒരു ടീമായി നയിച്ചു. [[ബൈദു|ബൈഡുവിൽ]] മുൻ ചീഫ് സയന്റിസ്റ്റായിരുന്നു.<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/03/22/business/baidu-artificial-intelligence-andrew-ng.html|title=A.I. Expert at Baidu, Andrew Ng, Resigns From Chinese Search Giant |last=Mozur|first=Paul|date=March 22, 2017|work=[[The New York Times]]|access-date=April 17, 2019|issn=0362-4331}}</ref> എൻജി [[സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല|സ്റ്റാൻഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ]] ഒരു അഡ്ജന്റ് പ്രൊഫസറാണ് (മുമ്പ് അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറും അതിന്റെ സ്റ്റാൻഫോർഡ് എഐ ലാബിന്റെ അല്ലെങ്കിൽ സെയിലി(SAIL)-ന്റെ ഡയറക്ടറുമായിരുന്നു). എൻജി ഓൺലൈൻ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിലും [[Coursera|കോഴ്സറ]], DeepLearning.AI എന്നീ മേഖലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://www.coursera.org/instructor/andrewng |title=Andrew Ng – Stanford University |website=Coursera |access-date=August 29, 2017}}</ref>തന്റെ ഓൺലൈൻ കോഴ്‌സുകളിലൂടെ 2.5 ദശലക്ഷത്തിലധികം വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിക്കുകയും "ആഴത്തിലുള്ള പഠനം ജനാധിപത്യവൽക്കരിക്കാനുള്ള" നിരവധി ശ്രമങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Citation|title=Andrew Ng at Amazon re: MARS 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=j2nGxw8sKYU |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211220/j2nGxw8sKYU |archive-date=2021-12-20 |url-status=live|language=en|access-date=2019-11-20}}{{cbignore}}</ref><ref name=":1"/> 2012-ൽ ടൈം മാഗസിന്റെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള 100 ആളുകളിൽ ഒരാളായും 2014-ൽ ഫാസ്റ്റ് കമ്പനിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം ഏറ്റവും ക്രിയേറ്റീവായിട്ടുള്ള ആളുകളിലൊരാളായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തനായ സ്വാധീനമുള്ളതുമായ കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 2018-ൽ, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുള്ള 175 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ നിക്ഷേപ ഫണ്ടായ എഐ ഫണ്ട് അദ്ദേഹം സമാരംഭിക്കുകയും നിലവിൽ നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അദ്ദേഹം ലാൻഡിംഗ് എഐ സ്ഥാപിച്ചു, അത് എഐ-പവർഡ് സാസ്(SaaS) ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നൽകുന്നു.<ref name=":3">{{cite web|url=https://landing.ai/|title=Home|website=Landing AI|access-date=April 17, 2019}}</ref> ==ജീവചരിത്രം== 1976-ൽ യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലാണ് എൻജി ജനിച്ചത്. മാതാപിതാക്കളായ റൊണാൾഡ് പി എൻ ജിയും ടിസ ഹോയും<ref>{{cite news |last1=Ng |first1=Terry |title=After His Son Co-Founded Coursera, He Became Its Earliest Student and Completed 146 Courses |url=https://www.ricemedia.co/culture-people-after-son-cofounded-coursera-became-earliest-student-completed-146-courses/ |publisher=Rice Media |date=September 26, 2020}}</ref><ref name="Healer">{{cite news |title=Healer, teacher |url=https://www.asiaone.com/health/healer-teacher |access-date=25 February 2022 |publisher=The Straits Times}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Miquiabas |first1=Bong |title=A.I. and the New Era of Business |journal=The Peak Magazine Hong Kong |date=July 2015 |pages=40–45 |url=https://www.cs.cityu.edu.hk/~hwchun/AIProjects/pdf/The%20Peak%20-%20AI%20-%20small.pdf}}</ref>ഹോങ്കോങ്ങിൽ നിന്നുള്ള കുടിയേറ്റക്കാരാണ്. അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു സഹോദരനാണുള്ളത്.<ref name="Healer"/>അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൗമാരകാലം ഹോങ്കോങ്ങിലും സിംഗപ്പൂരിലും സമയം ചിലവഴിച്ചു.<ref name="sfgate"/> 1997-ൽ, പെൻസിൽവാനിയയിലെ പിറ്റ്‌സ്‌ബർഗിലുള്ള കാർണഗീ മെലോൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്ന് [[computer science|കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്]], [[statistics|സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്‌സ്]], [[Economics|ഇക്കണോമിക്‌സ്]] എന്നിവയിൽ ട്രിപ്പിൾ മേജറോടെ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടി. 1996-നും 1998-നും ഇടയിൽ, എടി & ടി(AT&T) [[Bell Labs|ബെൽ ലാബിൽ]] റൈൻഫോഴ്സ്മെന്റ് ലേണിംഗ്, മോഡൽ സെലക്ഷൻ, ഫീച്ചർ സെലക്ഷൻ എന്നിവയിൽ അദ്ദേഹം ഗവേഷണം നടത്തി.<ref name=":0">{{cite web|url=https://ai.stanford.edu/~ang/curriculum-vitae.pdf|title=Cirriculum Vitae: Andrew Y. Ng|last=Ng|first=Andrew}}</ref> 1998-ൽ മസാച്യുസെറ്റ്‌സിലെ കേംബ്രിഡ്ജിലുള്ള [[MIT|മസാച്യുസെറ്റ്‌സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്‌നോളജിയിൽ]] (എംഐടി) നിന്ന് ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിലും കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിലും ബിരുദാനന്തര ബിരുദം എൻജി നേടി. എംഐടിയിൽ അദ്ദേഹം ഒരു വെബ്സൈറ്റ് ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങൾക്കായി പൊതുവായി ലഭ്യമായ ആദ്യത്തെ, ഓട്ടോമാറ്റിക്കലി ഇൻഡെക്സ്ഡ് വെബ്-സെർച്ച് എഞ്ചിൻ നിർമ്മിച്ചു. ഇത് CiteSeerX/ResearchIndex-ന്റെ ഒരു മുൻഗാമിയായിരുന്നു, എന്നാൽ അത് മെഷീൻ ലേണിംഗിൽ സ്പെഷ്യലൈസ്ഡ് ആയിരുന്നു.<ref name=":0"/> 2002-ൽ, മൈക്കൽ ഐ. ജോർദാന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ [[യൂണിവേർസിറ്റി ഓഫ് കാലിഫോർണിയ, ബെർക്കിലി|ബെർക്ക്‌ലിയിലെ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിൽ (പിഎച്ച്.ഡി) നേടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തീസിസിന്റെ തലക്കെട്ട് "ഷെയിപ്പിംഗ് ആന്റ് പോളിസി സെർച്ച് ഇൻ റീഎൻഫോഴ്സ്മെന്റ് ലേണിംഗ്" എന്നാണ്, അത് ഇന്നും നന്നായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=":0"/><ref>{{cite thesis |last=Ng |first=Andrew |date=2003 |url=http://rail.eecs.berkeley.edu/deeprlcourse-fa17/docs/ng-thesis.pdf |title=Shaping and policy search in Reinforcement Learning |website=Robotic AI & Learning Lab (RAIL) |publisher=University of California, Berkeley}}</ref> 2002-ൽ സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവകലാശാലയിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായും 2009-ൽ ഒരു അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറായും ജോലി ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|last=Ng|first=Andrew Y.|date=May 20, 2015|title=Curriculum Vitæ: Andrew Y. Ng|url=https://ai.stanford.edu/~ang/curriculum-vitae.pdf|access-date=October 9, 2020|website=Stanford Artificial Intelligence Laboratory}}</ref>അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ കാലിഫോർണിയയിലെ ലോസ് ആൾട്ടോസ് ഹിൽസിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. 2014-ൽ അദ്ദേഹം കരോൾ ഇ.റെയ്‌ലിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ട്: 2019-ൽ ജനിച്ച ഒരു മകളും<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/AndrewYNg/status/1098331008544399360|title=Announcing Nova Ng, our first daughter. Plus, some thoughts on the AI-powered world she will grow up in...|last=Ng|first=Andrew|date=February 20, 2019|website=@AndrewYNg|access-date=March 7, 2019}}</ref>202-ൽ ജനിച്ച ഒരു മകനും.<ref>{{cite news |last=Ng |first=Andrew |date=25 August 2021 |url=https://read.deeplearning.ai/the-batch/issue-106/ |title=Dear friends |work=DeepLearning.ai: The Batch |issue=106}}</ref>എംഐടി ടെക്‌നോളജി റിവ്യൂ പറയുന്നത് എൻജിയും റെയ്‌ലിയും "എഐ പവർ കപ്പിൾസാണ്" എന്നാണ്.<ref>{{cite tweet |last=Technology Review |first=MIT |user=techreview |date=Dec 2, 2016 |number=804724229723852801 |access-date=Jun 28, 2023 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230628110150/https://twitter.com/techreview/status/804724229723852801 |archive-date=Jun 28, 2023 |title=Register today to hear power couple @AndrewYNg and @robot_MD speak at #EmTechDigital this March - http://trib.al/WHpHY91 |lang=en }}</ref><ref>{{cite tweet |last=Ng |first=Andrew |user=AndrewYNg |date=Dec 2, 2016 |number=804739157935276032 |access-date=Jun 28, 2023 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20230628110046/https://twitter.com/AndrewYNg/status/804739157935276032 |archive-date=Jun 28, 2023 |title=MIT Tech Review just called Carol @robot_MD and me a "power couple." :-) |lang=en }}</ref> ==കരിയർ== ===അക്കാദമികവും അധ്യാപനവും=== സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവകലാശാലയിലെ കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിഭാഗങ്ങളിലെ പ്രൊഫസറാണ് എൻജി. സ്റ്റാൻഫോർഡ് ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ലബോറട്ടറിയുടെ (സെയിൽ) ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു, അവിടെ അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിക്കുകയും [[ഡാറ്റാ മൈനിങ്ങ്]], ബിഗ് ഡാറ്റ, [[machine learning|മെഷീൻ ലേണിംഗ്]] എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗവേഷണം നടത്തുകയും ചെയ്തു. സ്റ്റാൻഫോർഡിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മെഷീൻ ലേണിംഗ് കോഴ്‌സ് CS229 കാമ്പസിൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ കോഴ്‌സാണ്, ചില വർഷങ്ങളിൽ 1,000-ത്തിലധികം വിദ്യാർത്ഥികൾ എൻറോൾ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite news |last=Kosner |first=Anthony Wing |date=December 29, 2013 |url=https://www.forbes.com/sites/anthonykosner/2013/12/29/why-is-machine-learning-cs-229-the-most-popular-course-at-stanford/ |title=Why Is Machine Learning (CS 229) The Most Popular Course At Stanford? |work=Forbes}}</ref><ref>{{cite web |url=http://cs229.stanford.edu/ |title=CS229: Machine Learning |website=cs229.stanford.edu |access-date=April 17, 2019}}</ref>2020-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, കോഴ്സറയിലെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ മൂന്ന് കോഴ്സുകൾ എൻജിയുടെതാണ്: മെഷീൻ ലേണിംഗ് (#1), എല്ലാവർക്കും എഐ(AI), (#5), ന്യൂറൽ നെറ്റ്‌വർക്കുകൾ, ഡീപ് ലേണിംഗ് (#6) തുടങ്ങിയവ.<ref>{{Cite web|last=Mundial|first=Foro Económico|date=2020-10-27|title=Coursera's Most Popular Online Courses|url=https://www.entrepreneur.com/article/358518|access-date=2020-12-26|website=Entrepreneur|language=en|archive-date=2020-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201205095657/https://www.entrepreneur.com/article/358518|url-status=dead}}</ref> 2008-ൽ സ്റ്റാൻഫോർഡിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗ്രൂപ്പ്, ആഴത്തിലുള്ള പഠനത്തിൽ [[GPU|ജിപിയുകൾ]] ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് വാദിക്കാൻ തുടങ്ങിയ യുഎസിലെ ആദ്യ സംഘങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. കാര്യക്ഷമമായ ഒരു കമ്പ്യൂട്ടേഷൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറിന്, വലിയ ഡാറ്റയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില സ്കെയിലിംഗ് പ്രശ്‌നങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, മാഗ്നിറ്റ്യൂഡ് ഓർഡറുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ മോഡൽ പരിശീലനം വേഗത്തിലാക്കാൻ കഴിയും എന്നതായിരുന്നു അതിന് പിന്നിലെ യുക്തി. അക്കാലത്ത് ഇത് വിവാദപരവും അപകടകരവുമായ തീരുമാനമായിരുന്നു, എന്നാൽ അതിനുശേഷം എൻജിയുടെ നേതൃത്വത്തെ പിന്തുടർന്ന്, ജിപിയുകൾ ഈ മേഖലയിലെ ഒരു മൂലക്കല്ലായി മാറി.<ref name=":4">{{cite web|url=https://www.quora.com/What-does-Andrew-Ng-think-about-Deep-Learning|title=What does Andrew Ng think about Deep Learning? – Quora|website=quora.com|access-date=April 17, 2019}}</ref>ആഴത്തിലുള്ള പഠനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും ഈ മേഖലയിലെ പുരോഗതി ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി ഉയർന്ന പ്രകടനമുള്ള കമ്പ്യൂട്ടിംഗിലേക്ക് (HPC) മാറണമെന്ന് 2017 മുതൽ എൻജി വാദിക്കുന്നു.<ref name=":4"/> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{Commons category}} *{{Official website|www.andrewng.org}} *[https://www.quora.com/profile/Andrew-Ng Ng's Quora profile] *[https://medium.com/@andrewng Ng's Medium blog] *[http://phdtree.org/scholar/ng-andrew-y/ Academic Genealogy] *[https://oa.mg/author/A2104401652 Andrew Ng's Publication List]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ng, Andrew}} kso0gk9aybgk9g6i97mr4erv4gmeexo 0 621206 4616160 4605007 2026-04-29T01:32:38Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616160 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|A. M. Sreedharan (Writer)}} {{ToDisambig|വാക്ക്=ശ്രീധരൻ}} {{Infobox Writer | name = എ. എം. ശ്രീധരൻ | image = AM sreedharan writer kerala 01.jpg | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birthname = | birthdate = | birthplace = | deathdate = | deathplace = | occupation = അധ്യാപകൻ | nationality =ഇന്ത്യൻ | ethnicity = | citizenship = | education = എം.എ (മലയാളം) ഡോക്‌ടറേറ്റ് (ഫോ‌ൿലോർ) | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ബ്യാരിഭാഷ നിഘണ്ടു, <br> മുകയർ: വംശീയത, സംസ്ക‌ാരം, അതി ജീവനം, <br> ഫോക്ലോർ: സമീപനങ്ങളും സാധ്യതകളും, <br> വരിയുടയ്ക്കപ്പെട്ട ജന്മങ്ങൾ | spouse = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = 2023ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം <br> കേരള ഫോക്ക്ലോർ അക്കാദമി അവാർഡ് <br> എം.കെ. കെ.നായർ അവാർഡ് <br> കർണ്ണാടക ബ്യാരി സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം<br> കേരളസാഹിത്യ അക്കാദമി ഐ.സി.ചാക്കോ എൻഡോവ്മെന്റ് അവാർഡ്<br> ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ.കൃഷ്‌ണയ്യർ പുരസ്കാരം <br> വെങ്കിട രാമയ്യ ദ്രാവിഡ ഭാഷാശാസ്ത്ര പുരസ്‌കാരം<br> മലയാളം റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ വൈജ്ഞാനിക സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരം <br> ടി.കെ.കെ. നായർ ഫൗണ്ടേഷൻ പുരസ്കാരം | signature = | website = | portaldisp = }} മലയാളത്തിലെ ഒരു ഗ്രന്ഥകാരനും പ്രഭാഷകനും വിവർത്തകനുമാണ് എ.എം. ശ്രീധരൻ. [[കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല|കണ്ണൂർ സർവകലാശാല]] ഭാഷാ വൈവിധ്യ പഠനകേന്ദ്രം ഡയറക്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വിവർത്തനത്തിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം 2023|2023ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] നേടിയിട്ടുണ്ട്. '''[[കഥകാദികെ]]''' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ വിവർത്തനമാണ് പുരസ്‌കാരത്തിന് അർഹമായത്. നിരവധി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://newspaper.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-1.8434112|title=ഡോ. എ.എം. ശ്രീധരൻ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി ഉപദേശക സമിതി അംഗം|access-date=2024-07-30|date=2023-03-29|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730155200/https://newspaper.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-1.8434112|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://benjaminbaileyfoundation-org.translate.goog/prof_sreedharan_am.html?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ml&_x_tr_hl=ml&_x_tr_pto=tc|title=Benjamin Bailey Foundation|access-date=2024-07-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://utharadesam.com/dr-who-is-famous-for-his-translations-am-sreedharan-sahitya-akademi-award/|title=വിവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ശ്രദ്ധേയനായ ഡോ. എ.എം ശ്രീധരന് സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരവും - Utharadesam|access-date=2024-07-30|last=http://127.0.0.1|date=2024-07-26|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കാസ‌ർകോഡ് ജില്ലയിലെ ഉദിനൂർ ആണ് എ.എം ശ്രീധരന്റെ ജന്മസ്ഥലം. പിതാവ്: കെ.എം. സുബ്രഹ്മണ്യൻ. മാതാവ്: എ. എം. പാർവ്വതിയമ്മ. ഉദിനൂർ യു.പി.സ്‌കൂൾ, തൃക്കരിപ്പൂർ ഗവ: ഹൈസ്‌കൂൾ, പയ്യന്നൂർ കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിദ്യാഭ്യാസം. എം.എ റാങ്കോടുകൂടി വിജയം. കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാ ശാലയിൽനിന്ന് ഫോ‌ക്ലോറിൽ ഡോക്‌ടറേറ്റ്. 1985ൽ കാഞ്ഞങ്ങാട് നെഹ്റു കോളേജിൽ അധ്യാപകനായി ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. 2006 മുതൽ കണ്ണൂർ സർവ്വകലാശാല മലയാളവിഭാഗം തലവനായും 2009 മുതൽ നീലേശ്വരത്തെ ഡോ.പി.കെ. രാജൻ സ്‌മാരക കാമ്പസ് ഡയറക്ടറായും പ്രവർത്തിച്ചു. തുടർന്ന് വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസ വിഭാഗം ഡയറക്ടറായും അക്കാദമിക് സ്റ്റാഫ് കോളേജ് ഡയറക്‌ടറായും പ്രവർത്തിച്ച് 2021 ൽ വിരമിച്ചു. ഭാഷാസാഹിത്യവിഭാഗം ഡീൻ ആയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ കണ്ണൂർ സർവകലാശാല ബഹുഭാഷ കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഡയറക്‌ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[ബ്യാരി ഭാഷാ നിഘണ്ടു|''ബ്യാരി ഭാഷാ നിഘണ്ടു'']] നിർമ്മിച്ചു. [[തുളു ഭാഷ|തുളുഭാഷയുടെ]] വീണ്ടെടുക്കലിന് നേത‌ത്വം വഹിച്ചു. [[കേരള ഫോക്‌ലോർ അക്കാദമി]] നിർവാഹക സമിതി അംഗം, [[കേരള സംഗീതനാടക അക്കാദമി|കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി]], [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ജനറൽ കൗൺസിൽ അംഗം, ദ്രവീഡിയൻ ലിംഗ്വിസ്റ്റിക്സ് അസോസിയേഷൻ ഉപദേശക സമിതി എന്നിവയിലും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://newspaper.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-1.8434112|title=ഡോ. എ.എം. ശ്രീധരൻ കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി ഉപദേശക സമിതി അംഗം|access-date=2024-10-08|date=2023-03-29|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730155204/https://newspaper.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-1.8434112|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thetimesofnorth.com/kerala-sahitya-akademi-award-for-translation-to-dr-am-sreedharan/|title=ഡോ. എ.എം. ശ്രീധരന് വിവർത്തനത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ്|access-date=2024-10-08|last=Desk|first=Web|date=2024-07-25|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/kasaragod/--904667|title=പുസ്തകലോകം പുരസ്‌കാരം ഡോ. എ.എം. ശ്രീധരന് {{!}} Madhyamam|access-date=2024-10-08|last=ഡെസ്ക്|first=വെബ്|date=2022-01-06|language=ml}}</ref> === പുസ്തകങ്ങൾ: === * മുകയർ: വംശീയത, സംസ്ക‌ാരം * അതി ജീവനം * ഫോക്ലോർ: സമീപനങ്ങളും സാധ്യതകളും * വരിയുടയ്ക്കപ്പെട്ട ജന്മങ്ങൾ * മാധ്യമം: മൗലികതയും നിരാകരണവും * വാക്കിന്റെ രാഷ്ട്രീയം * ബ്യാരിഭാഷ നിഘണ്ടു, * ആഖ്യാനം കാലം കഥ, * ഉലയും ഉയിരും, * തുളു-മല യാളം നിഘണ്ടു, * തുളു: പാരമ്പര്യവും വീണ്ടെടുപ്പും, * തൊൽക്കാപ്പിയവും മലയാള വ്യാക രണവും * താരതമ്യസാഹിത്യ പഠനങ്ങൾ * ഊരു കാക്കുന്ന പെണ്ണൊലികൾ * പുറംപോക്കിന്റെ പോർമുഖങ്ങൾ * തിന്മയുടെ ഇതിഹാസം അഥവാ ഇട്ടിക്കോരയുടെ പ്രതിയാത്രകൾ * ദൃശ്യകല- അരങ്ങും പാഠവും * വടയന്തൂർ: സമൂഹം ചരിത്രം സംസ്‌കാരം ==== വിവർത്തനങ്ങൾ: ==== * സതികമല (തുളുഭാഷയിലെ ആദ്യത്തെ നോവൽ) * ദൂജികെമ്മെരെ (തുളു നാടോടിഗാന സമാഹാരം) * കഥാകദികെ (തുളു കഥകൾ) * മിത്തബൈൽ യമുനക്ക (നോവൽ) * തുളു നാടോടിക്കഥകൾ * കാദ്യനാട: തുളുനാട്ടിലെ നാഗാരാധനാ സമ്പ്രദായം * മണിമേഖല (തമിഴ് മഹാകാവ്യം) * കുതിരിലെ കൈത (തുളു നോവൽ) == അവലംബങ്ങൾ == <references /> k6i4ppyofjbp3l1z5y492ubkhtgy991 0 622537 4616212 4610492 2026-04-29T07:07:08Z ~2026-25973-96 217062 4616212 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kelakam}} {{For|ഇതേപേരിലുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്|കേളകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്}} {{Infobox settlement | name = കേളകം | official_name = | other_name = | nickname = | settlement_type = പട്ടണം | image_skyline = Kelakam views.jpg | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = കേളകം, കേരളം | coordinates = {{coord|11.8945|N|75.8098|E|display=inline,title}} | subdivision_type = [[രാജ്യം]] | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]] | subdivision_name3 = [[ഇരിട്ടി]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] | governing_body = കേളകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 77.92 | elevation_footnotes = <ref>{{Cite web |url=https://en-in.topographic-map.com/maps/bg0l/Kelakam/ |title=kelakam elevation map |website=topographic-map.com}}</ref> | elevation_m = 116 | population_total = 20,747 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{Cite web|url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1027|title=കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകളുടെ അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങൾ {{pipe}} Deparyment of Panchayats|access-date=2026-02-08|archive-date=2025-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20251118132145/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1027|url-status=dead}}</ref> | demographics_type1 = ഭാഷകൾ | demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics1_info1 = [[മലയാളം]], ഇംഗ്ലീഷ് | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 670674 | area_code_type = Telephone code | area_code = 0490 | registration_plate = KL-78 | blank1_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank1_info_sec1 = 1,032 [[male|♂]]/[[female|♀]] | blank2_name_sec1 = സാക്ഷരത | blank2_info_sec1 = 94.6% | blank3_name_sec1 = [[നിയോജക മണ്ഡലം]] | blank3_info_sec1 = [[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]] | blank4_name_sec1 = [[ലോക്സഭ]] | blank4_info_sec1 = [[കണ്ണൂർ ലോക്സഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] | blank1_name_sec2 = [[Climate of India|Climate]] | blank1_info_sec2 = [[Climatic regions of India|Mild Climate]] <small>([[Köppen climate classification|Köppen]])</small> | website = http://lsgkerala.in/kelakampanchayat/ | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-KL]] | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ]] [[ഇരിട്ടി (താലൂക്ക്)|ഇരിട്ടി താലൂക്കിലെ]] ഒരു മലയോര പട്ടണമാണ് '''കേളകം'''.<ref name="censusindia">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|title=Census of India : Villages with population 5000 & above|first=Registrar General & Census Commissioner, India|accessdate=2008-12-10}}</ref> കേളകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൻ്റെ ആസ്ഥാനമായ ഈ ചെറു പട്ടണം പശ്ചിമഘട്ടത്തോട് ചേർന്നാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കേരളത്തിലെ മലയോര ഹൈവേ അഥവാ [[സംസ്ഥാനപാത 59 (കേരളം)|സംസ്ഥാന പാത 59]] ഉം നിർദ്ദിഷ്ട മാനന്തവാടി മട്ടന്നൂർ വിമാനത്താവള റോഡും ഈ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു.<ref name="censusindia2">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Village_Directory/Population_data/Population_5000_and_Above.aspx|title=Census of India : Villages with population 5000 & above|access-date=2008-12-10|publisher=Registrar General & Census Commissioner, India}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=13|title=DE Status|access-date=2026-02-08|archive-date=2021-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210614095249/https://lsgkerala.gov.in/electionupdates/deStatusLB.php?distID=13|url-status=dead}}</ref> ==സ്ഥാനം== [[കണ്ണൂർ|കണ്ണൂർ നഗരത്തിൽ]] നിന്ന് 62 കി.മീ കിഴക്ക് മാറിയും താലൂക്ക് ആസ്ഥാനമായ [[ഇരിട്ടി|ഇരിട്ടിയിൽ]] നിന്നും 23 കി.മീ (വഴി ആറളം, പാലപ്പുഴ) തെക്ക് കിഴക്കായും ജില്ലയിലെ പ്രസിദ്ധ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ [[കൊട്ടിയൂർ|കൊട്ടിയൂരിൽ]] നിന്നും കേവലം 7 കി.മീ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറുമായാണ് കേളകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട് ജില്ലയിലെ]] പ്രമുഖ പട്ടണമായ [[മാനന്തവാടി]] കേളകത്ത് നിന്നും 30 കിലോമീറ്ററോളം തെക്ക് കിഴക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == പശ്ചിമഘട്ട മലനിരകളുടെ പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവിലുള്ള കുന്നിൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണിത്. ബാവലി നദി പട്ടണത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. കൊട്ടിയൂർ വടക്കേശ്വരം ക്ഷേത്രം ഇതിന് ഏഴ് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്. പത്ത് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ആറളം വന്യജീവി സങ്കേതത്തിനടുത്താണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ==ഗതാഗതം== ===റോഡ്=== കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും നീളമേറിയ സംസ്ഥാനപാതയായ [[സംസ്ഥാനപാത 59 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 59]] അഥവാ മലയോര ഹൈവേ കേളകത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. നിർദ്ദിഷ്ട [[മാനന്തവാടി]] - കണ്ണൂർ വിമാനത്താവള നാലുവരിപ്പാത കേളകം പട്ടണത്തെ ഒഴിവാക്കി ബൈപ്പാസ് റോഡിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. കേളകത്തെയും [[കൊളക്കാട്|കൊളക്കാടിനെയും]] [[നെടുംപൊയിൽ|നെടുംപൊയിലിനെയും]] ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള പാതയാണ് വാരപ്പീടിക മഞ്ഞളാംപുറം റോഡ്. പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിൻ്റെ കീഴിലെ മറ്റൊരു പാതയാണ് കേളകം അടയ്ക്കാത്തോട് റോഡ്. ===റെയിൽവേ=== കേളകത്ത് റെയിൽവേ സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല. 52 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള [[തലശ്ശേരി തീവണ്ടി നിലയം|തലശ്ശേരിയാണ്]] ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. ===വിമാനം=== കേളകത്ത് നിന്ന് 36 കിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ് അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം. കോഴിക്കോട്, മംഗലാപുരം വിമാനത്താവളങ്ങളും ഏറെ അകലെയല്ല. == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} {{Kannur-geo-stub}} [[വർഗ്ഗം: കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] {{കണ്ണൂർ ജില്ല}} qpspcvcioi9kcrtlb781ul7i58t4dnj 0 622784 4616178 4606416 2026-04-29T04:53:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616178 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ellam Sheriyakum}} {{Infobox film|name=എല്ലാം ശരിയാകും|image=Ellam Sheriyakum.jpg|caption=പോസ്റ്റർ|director= [[ജിബു ജേക്കബ്]]|producer= [[തോമസ് തിരുവല്ല]][[ഡോ പോൾ വർഗ്ഗീസ്]] |writer=[[ഷാരിസ് മുഹമ്മദ്]][[ഷാൽബിൻ]] [[നെബിൻ ]] |dialogue=[[ഷാരിസ് മുഹമ്മദ്]][[ഷാൽബിൻ]] [[നെബിൻ ]] |lyrics=[[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] |screenplay=[[ഷാരിസ് മുഹമ്മദ്]][[ഷാൽബിൻ]] [[നെബിൻ ]] |starring= [[ആസിഫ് അലി]]<br> [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദീഖ് ]],<br> [[രജീഷ വിജയൻ]], <br>[[കരമന ജയൻ]]<br> [[ശ്രീജിത് രവി]], |music=[[ഔസേപ്പച്ചൻ]]|action =[[മാഫിയ ശശി]]|design =[[]]| background music=[[ഔസേപ്പച്ചൻ]] |cinematography= [[ശ്രീജിത്ത് നായർ]]|editing=[[സൂരജ് ഇ എസ്]]|studio=|distributor=| banner =| runtime = |released={{Film date|1981|3|12|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[ജിബു ജേകബ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത 2021 ലെ ഇന്ത്യൻ [[മലയാളം]] ഭാഷാ [[രാഷ്ട്രീയം|രാഷ്ട്രീയ]] നാടകീയ ചിത്രമാണ് '''''എല്ലാം ശരിയാകും''''' .<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/dr-paul-varghese-producer-of-poomaram-and-upcoming-movie-ellam-sheriyakum-1.5831418|title='പൂമരം' കഴിഞ്ഞ് 'എല്ലാം ശരിയാകും'; നിർമ്മാണ രംഗത്ത് പുതിയ പ്രതീക്ഷയുമായി ഡോ.പോൾ വർഗ്ഗീസ്.|access-date=27 October 2021|website=Mathrubhumi|language=ml|trans-title='Everything will be alright' after 'Poomaram'; Dr. Paul Varghese with new hope in the field of construction}}</ref> [[ആസിഫ് അലി]], [[രജീഷ വിജയൻ]], [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന താരങ്ങൾ. മധ്യ തിരുവിതാംകൂരിനെയും കണ്ണൂരിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഈ ചിത്രം ഒരു രാഷ്ട്രീയ അംഗത്തെയും കുടുംബത്തെയും അവരുടെ വ്യക്തിപരമായ ജീവിതത്തിൽ രാഷ്ട്രീയം എങ്ങനെ ഒരു പങ്ക് വഹിക്കുന്നു എന്നതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് കഥ മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്.<ref name="The Hindu">[https://www.thehindu.com/entertainment/movies/jibu-jacob-on-ellam-sheriyakum-malayalam-cinema-asif-ali-rajisha-vijayan/article37560408.ece "‘Ellam Sheriyakum’ is a family drama with politics as the backdrop, says director Jibu Jacob"]. ''The Hindu''. 18 November 2021. Retrieved 21 November 2021.</ref> 2021 നവംബർ 19ന് തിയേറ്ററുകളിൽ പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ പരാജയമായി.<ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=6294|title=എല്ലാം ശരിയാകും (2021)|access-date=2023-10-17 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?9098|title=എല്ലാം ശരിയാകും (2021)|access-date=2023-10-17|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|archive-date=2024-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240524195335/https://www.malayalasangeetham.info/m.php?9098|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/adipapam-malayalam-movie/|title=എല്ലാം ശരിയാകും (2021)|access-date=2023-10-17|publisher=സ്പൈസി ഒണിയൻ|archive-date=2022-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007144508/https://spicyonion.com/title/adipapam-malayalam-movie/|url-status=dead}}</ref> [[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] ഗാനങ്ങൾ എഴുതി<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/ellam-sheriyakum.html#story|title=എല്ലാം ശരിയാകും (2021)|access-date=2023-10-17 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref> ==കഥാംശം== നീണ്ടകാല രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിനൊടുവിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയാകാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്ന മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് കെ.സി. ചാക്കോയുടെ ([[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]) മകൾ അൻസി ([[രജിഷ വിജയൻ ]]), വോട്ടെണ്ണൽ തലേന്ന് ഇടത് യുവജന സംഘടനയിലെ പ്രവർത്തകനായ വിനീതുമായി ([[ആസിഫ് അലി]]) ഒളിച്ചോടുന്നതാണ് സിനിമയുടെ തുടക്കം. ഈ സംഭവം ചാക്കോയുടെ മുഖ്യമന്ത്രി പദത്തിലേക്കുള്ള വഴി തടയുന്നു. മൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ഗർഭിണിയായ അൻസിക്ക് തന്റെ കുടുംബത്തെ കാണാൻ ആഗ്രഹം തോന്നുകയും വിനീതിനോടൊപ്പം തിരികെ വരികയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ചാക്കോ ഇവരെ സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറാകുന്നില്ല. ഇതിനിടെ അടുത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വരികയും, ചാക്കോയെ തോൽപ്പിക്കാൻ ഇടതുപക്ഷം തന്റെ മരുമകനായ വിനീതിനെ തന്നെ ചാക്കോയ്‌ക്കെതിരെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി നിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. വിരുദ്ധ ധ്രുവങ്ങളിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളും കുടുംബബന്ധങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷമാണ് പിന്നീട് സിനിമ പറയുന്നത്. വ്യക്തിപരമായ വൈരാഗ്യങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ മത്സരങ്ങളും മാറ്റിവെച്ച് മകൾക്കും കുടുംബത്തിനും വേണ്ടി അവർ എങ്ങനെ ഒന്നിക്കുന്നു എന്നതാണ് സിനിമയുടെ അന്തസ്സത്ത ==താരനിര<ref>{{cite web|title=എല്ലാം ശരിയാകും (2021)|url= https://www.m3db.com/film/ellam-shariyakum|accessdate=2023-10-17|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ആസിഫ് അലി]] ||പാർട്ടി വിശ്വസ്തനായ സഖാവ് വിനീത് |- |2||[[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]] ||മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി കെ. സി. ചാക്കോ, ആൻസിയുടെ പിതാവ് |- |3||[[രജീഷ വിജയൻ]] ||കെ. സി. ചാക്കോയുടെ മകൾ ആൻസി |- |4||[[തുളസി ശിവമണി]] ||മറിയമ്മ-ആൻസിയുടെ അമ്മ |- |5||[[ഇന്ദ്രൻസ്]] ||തുന്നക്കാരൻ കുഞ്ഞപ്പൻ |- |6||[[കലാഭവൻ ഷാജോൺ]] ||[[അഡ്വ. വി. എം സതീശൻ എംഎൽഎ]] |- |7||[[ബാലു വർഗീസ്]] ||സഖാവ് നിവിൻ ജോർജ് |- |8||[[ശ്രുതി ജയൻ]] ||സഖാവു അജിത നാരായണൻ |- |9||[[കരമന സുധീർ]] ||സഖാവ് വിജയൻ (ലോക്കൽ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറി) |- |10||[[അഭിരാം വി]] ||ന്യൂസ് റിപ്പോർട്ടർ (വിഷ്വൽ മീഡിയ) |- |11||[[ജി. സുരേഷ് കുമാർ]] ||യുപിഎഫ് മുഖ്യമന്ത്രി സുകുമാരൻ നായർ |- |12||[[ജോണി ആന്റണി]] ||കെസി ചാക്കോ എംഎൽഎയുടെ അസിസ്റ്റന്റ് ജോൺസൺ |- |13||[[അഞ്ജലി നായർ]] || |- |14||[[ശ്രീജിത്ത് രവി]] ||എൽ. പി. എഫ് പാർട്ടി നേതാവ്സഖാവ് ജയിംസ് മാത്യു |- |15||[[രാജേഷ് ശർമ്മ]] ||സഖാവ് |- |16||[[കോട്ടയം രമേശ്]] ||കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവും നിലവിലെ റവന്യൂ മന്ത്രിയുംആയ കെ എം ജോണി |- |17||[[ഔസേപ്പച്ചൻ]] ||ക്വാറി ഉടമ സ്റ്റീഫൻ |- |18||[[അബ്ദുൾ മജീദ്]] ||കെ. പി. സി. സി നേതാവ് |- |19||[[മനിഷ അർഷക്]] ||സഖാവ് ഷീബ പോൾ |- |20||[[സേതുലക്ഷ്മി]] ||റീതമ്മ |- |21||[[ജോർഡി പൂഞ്ഞാർ]] ||ചാച്ചൻ |- |22||[[കിച്ചു ടെല്ലാസ്]] ||റോണി |- |23||[[നീരജ രാജേന്ദ്രൻ]] ||വിനീതിന്റെ അമ്മ അന്നമ്മച്ചി |- |24||[[ജിഫിൻ ജോർജ്]] || |- |25||[[ഫാദർ ഡേവിസ് ചിറമേൽ]] ||പള്ളീലച്ചൻ |- |26||[[ജോസ്‌കുട്ടി ജേക്കബ് കൊച്ചുപറമ്പിൽ]] ||ചാക്കോ സാറിന്റെ ഡ്രൈവർ ജെറിമോൻ |- |27||[[ജയശങ്കർ കരിമുട്ടം]] ||നിവിന്റെ അപ്പൻ |- |28||[[അനില സി തോമസ്]] ||മെംബർ |- |29||[[സഹീർ മുഹമ്മദ്]] ||ബാങ്ക് സെക്രട്ടറി |- |30||[[അഞ്ജു മേരി]] ||സ്റ്റെഫി-നിവിന്റെ കാമുകി |- |31||[[]] || |} == കാസ്റ്റ് == * == റിലീസ് == 2021 സെപ്റ്റംബർ 17 ന് ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നെങ്കിലും കോവിഡ്-19 പാൻഡെമിക് കാരണം മാറ്റിവച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/teaser-of-ellam-sheriyakum-starring-asif-ali-and-rajisha-vijayan-is-out-ellam-sheriyakum-movie-1.6060953|title=Teaser of 'Ellam Sheriyakum' starring Asif Ali and Rajisha Vijayan is out|access-date=5 November 2021|date=5 October 2021|website=Mathrubhumi|archive-url=https://web.archive.org/web/20211201101357/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/teaser-of-ellam-sheriyakum-starring-asif-ali-and-rajisha-vijayan-is-out-ellam-sheriyakum-movie-1.6060953|archive-date=1 December 2021}}</ref> സെൻട്രൽ പിക്ചേഴ്സ് വിതരണം ചെയ്ത ഈ ചിത്രം 2021 നവംബർ 19 ന് തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്യുന്നത് വൈകിപ്പിച്ചു.<ref name="Release">[https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/-ellam-sheriyakum-to-aaha-3-malayalam-films-to-hit-theatres-on-friday-movie-1.6189436 "‘Ellam Sheriyakum’ to ‘Aaha’, 3 Malayalam films to hit theatres on Friday"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220124113930/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/-ellam-sheriyakum-to-aaha-3-malayalam-films-to-hit-theatres-on-friday-movie-1.6189436|date=24 January 2022}}. ''Mathrubhumi''. 18 November 2021. Retrieved 21 November 2021.</ref> == സ്വീകരണം == === വിമർശനാത്മക പ്രതികരണം === === ബോക്സ് ഓഫീസ് === ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ പരാജയമായിരുന്നു. == ശബ്ദരേഖ == ബി. കെ. ഹരിനാരായണന്റെ വരികൾക്ക് ഔസേപ്പച്ചനാണ് സംഗീത സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഔസേപ്പച്ചന്റെ 200-ാമത്തെ ചിത്രമാണിത്.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/asif-ali-rajisha-vijayan-jibu-jacob-movie-ellam-sheriyakum-song-by-ouseppachan-ks-harishankar-rv-462567.html|title=ഔസേപ്പച്ചന്റെ 200ാമത്തെ സിനിമ; 'എല്ലാം ശരിയാകും' ചിത്രത്തിലെ മനോഹരമായ മെലഡി|access-date=2021-10-29|date=2021-10-24|website=News18 Malayalam|language=ml|trans-title=Ouseppachan {{!}} Ouseppachan's 200th film; Beautiful melody from the movie 'Everything Will Be Alright'}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> "പിന്നന്തെ" എന്ന ആദ്യ ഗാനം 2021 ഒക്ടോബർ 24ന് സത്യം ഓഡിയോസ് പുറത്തിറക്കി. {{Track listing|headline=Track listing|extra_column=Singer(s)|title1=Pinnenthe|extra1=[[K. S. Harisankar]], [[Ouseppachan]]|length1=4:40|title2=Ilapeythu Moodumi|extra2=[[Sithara (singer)|Sithara Krishnakumar]]|length2=1:56|title3=Thanne Thanne|extra3=William Francis|length3=4:20|title4=Election Song|extra4=Rahul R Nath|length4=3:51}} == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{IMDb title|tt11295974}} [[വർഗ്ഗം:2020-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2021-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 72m9xgvhfh594ad6jo2et9q7rlvaplz 0 657148 4616262 4593051 2026-04-29T11:19:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616262 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization |name = ഓൾ എബൗട്ട് ലവ് ഫൗണ്ടേഷൻ |image = |image_border = |size = |alt = |caption = |map = |msize = |malt = |mcaption = |abbreviation = |motto = ശാക്തീകരിക്കുക, പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, സമ്പുഷ്ടീകരിക്കുക |formation = ജൂലൈ 2021 |extinction = |type = ലാഭരഹിത സംഘടന |status = സജീവം |purpose = മാനുഷിക സഹായം, സാമൂഹ്യക്ഷേമം |headquarters = [[മുംബൈ]], [[ഇന്ത്യ]] |location = [[മുംബൈ]] |region_served = {{IND}} |membership = |language = |leader_title = സ്ഥാപക |leader_name = [[പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ]]<ref name="tribuneindia">{{cite web |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ തന്റെ ഓൾ എബൗട്ട് ലവ് ഫൗണ്ടേഷൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/pooja-hegde-announces-her-foundation-all-about-love-287057 |website=The Tribune India |date=24 ജൂലൈ 2021 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref><ref>https://www.easterneye.biz/praise-be-for-pooja-hegde/</ref> |main_organ = |parent_organization = |affiliations = |num_staff = |num_volunteers = |budget = |website = |remarks = }} '''ഓൾ എബൗട്ട് ലവ് ഫൗണ്ടേഷൻ''' [[ഇന്ത്യ]]യിലെ പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി 2021 ജൂലൈയിൽ ഇന്ത്യൻ നടി [[പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ]] സ്ഥാപിച്ച ഒരു ലാഭരഹിത സംഘടനയാണ്.<ref>{{cite web |title=ദൈവഭക്തിയും സമൂഹസേവനവും; ഉഡുപി സ്വദേശിനിയായ പൂജ ഹെഗ്‌ഡെയെക്കുറിച്ച് അറിയാത്ത വിവരങ്ങൾ |url=https://kannada.hindustantimes.com/photos/tollywood-news-unknown-facts-about-udupi-based-actress-beast-movie-heroine-pooja-hegde-you-may-not-know-rsm-181697162147979-12.html |website=Hindustan Times |date=2022 |access-date=20 മേയ് 2024 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഫൗണ്ടേഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി അവർ തന്റെ വരുമാനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം സംഭാവന ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ, സന്തോഷത്തിന്റെ ശില്പി |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pooja-hegde-the-nerd-whos-the-architect-of-her-own-happiness/article61430995.ece |website=The Hindu |date=26 ഫെബ്രുവരി 2022 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> കുട്ടികളുടെയും സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിടുന്ന കുടുംബങ്ങളുടെയും വൈദ്യസഹായം, സാമ്പത്തിക സഹായം, വിദ്യാഭ്യാസ സഹായം എന്നിവ നൽകുന്നതിൽ ഫൗണ്ടേഷൻ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. [[ഇന്ത്യയിലെ കോവിഡ്-19 പകർച്ചവ്യാധി]] കാലത്ത് അടിയന്തര സാമൂഹിക ആവശ്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് ഇത് ശ്രദ്ധ നേടി.<ref>{{cite web |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ ഓൾ എബൗട്ട് ലവ് ഫൗണ്ടേഷൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു, സമൂഹത്തിന് തിരികെ നൽകാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/pooja-hegde-announces-foundation-love-aims-give-back-society/ |website=Bollywood Hungama |date=22 ജൂലൈ 2021 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> ഫൗണ്ടേഷൻ ടാറ്റ മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ, അപ്പോളോ ഹോസ്പിറ്റൽസ്, മെഡിക്കോവർ ഹോസ്പിറ്റൽസ്, വെൻലോക്ക് ജില്ലാ ആശുപത്രി, [[മുംബൈ]], [[ഹൈദരാബാദ്]], മംഗലാപുരം എന്നിവിടങ്ങളിലെ മറ്റ് ആശുപത്രികളുമായി സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == ചരിത്രം == 2021 ജൂലൈയിൽ ഇന്ത്യൻ നടി [[പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ]] ഓൾ എബൗട്ട് ലവ് ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="filmfare" >{{cite web |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ തന്റെ ഫൗണ്ടേഷൻ ആരംഭിച്ചു – ഓൾ എബൗട്ട് ലവ് |url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/pooja-hegde-starts-her-own-foundation-all-about-love-49622.html |website=Filmfare |date=20 ജൂലൈ 2021 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> [[സോഷ്യൽ മീഡിയ]] വഴി ഫൗണ്ടേഷൻ പ്രഖ്യാപിച്ച്, ദയാപൂർവമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ സമൂഹത്തിന് തിരികെ നൽകാനുള്ള തന്റെ ലക്ഷ്യം പൂജ വ്യക്തമാക്കി.<ref>{{cite web |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ: വിവാഹം വേണ്ടെങ്കിൽ... വിവാഹ ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പൂജ ഹെഗ്‌ഡെയുടെ രസകരമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ |url=https://www.sakshi.com/telugu-news/movies/actress-pooja-hegde-announces-her-foundation-all-about-love-1417122 |website=Sakshi |access-date=20 മേയ് 2024 |date=5 ഡിസംബർ 2021}}</ref> "ഒരു ചെറിയ സ്നേഹം വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തും" എന്ന് അവർ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു, ഫൗണ്ടേഷന്റെ കരുണാപൂർവമായ സംരംഭങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |title=ലോകത്ത് സ്നേഹത്തെക്കാൾ വലിയ ശക്തി മറ്റൊന്നില്ല... അതിനാലാണ് ഈ തീരുമാനം എടുത്തത്: പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ |url=https://telugu.samayam.com/telugu-movies/cinema-news/pooja-hegde-started-all-about-love-foundation-to-the-needy/articleshow/84604001.cms |website=Samayam |date=ജൂലൈ 2021 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=നടി പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ തന്റെ ജീവകാരുണ്യ ഫൗണ്ടേഷൻ ‘ഓൾ എബൗട്ട് ലവ്’ ആരംഭിച്ചു |url=https://ent.womansera.com/actress-pooja-hegde-launches-her-charity-foundation-all-about-love/ |website=Womansera |date=26 ജൂലൈ 2021 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> [[മുംബൈ]] ആസ്ഥാനമായ ഈ ഫൗണ്ടേഷൻ, [[ഇന്ത്യയിലെ കോവിഡ്-19 പകർച്ചവ്യാധി]] കാലത്ത് സാമൂഹിക ആവശ്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ പൂജയുടെ സ്വകാര്യ ജീവകാരുണ്യ ശ്രമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഔപചാരികമായി രൂപം കൊണ്ടു.<ref>{{cite web |title=‘സമൂഹത്തിന് തിരികെ നൽകുന്ന സംസ്കാരം വളർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു,’ പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ ഓൾ എബൗട്ട് ലവ് ഫൗണ്ടേഷൻ പ്രഖ്യാപിക്കുമ്പോൾ |url=https://www.peepingmoon.com/entertainment-news/news/57462/Hope-to-inculcate-a-culture-of-giving-back-to-the-society--says-Pooja-Hegde-as-she-announces-her-foundation-All-About-Love.html |website=Peeping Moon |date=2021 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ: സന്തോഷത്തിന്റെ ശില്പി |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pooja-hegde-the-nerd-whos-the-architect-of-her-own-happiness/article61430995.ece |website=The Hindu |date=25 ഫെബ്രുവരി 2022 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> == പ്രവർത്തനങ്ങൾ == 2020–2021 കാലഘട്ടത്തിൽ [[ഇന്ത്യയിലെ കോവിഡ്-19 പകർച്ചവ്യാധി]] ബാധിച്ച സമൂഹങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ ഓൾ എബൗട്ട് ലവ് ഫൗണ്ടേഷൻ നിരവധി സംരംഭങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു.<ref>{{Cite web |title="ലോകത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്ന വലിയ ശക്തി... സ്നേഹം!" - പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ ആരംഭിച്ച ഫൗണ്ടേഷൻ |url=https://www.puthiyathalaimurai.com/cinema/pooja-hegde-launched-her-own-foundation-all-about-love |website=Puthiya Thalaimurai |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> ചില പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: * '''ക്യാൻസർ രോഗികൾക്കുള്ള വൈദ്യസഹായം''': [[മുംബൈ]]യിലെ ടാറ്റ മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റലുമായി സഹകരിച്ച്, ചികിത്സയ്ക്ക് പണം താങ്ങാൻ കഴിയാത്ത കുടുംബങ്ങൾക്കായി കുട്ടികളുടെ ക്യാൻസർ ചികിത്സാ ചെലവുകൾ ഫൗണ്ടേഷൻ വഹിച്ചു.<ref>{{cite web |title=ഫെമിനയും മാമാർത്തും ബ്യൂട്ടിഫുൾ ഇന്ത്യൻസ് 2023 അവാർഡ് ജേതാക്കൾ: പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ |url=https://www.femina.in/mamaearth-beautiful-indians-2023/goodness-stories/pooja-hegde/1402 |website=Femina |date=2023 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=ബഹുമാനം: ടാറ്റ മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റലിൽ രണ്ട് കുട്ടികളുടെ വൈദ്യചികിത്സ സ്പോൺസർ ചെയ്യാൻ പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/respect-pooja-hegde-sponsor-medical-treat-two-kids-tata-memorial-hospital/ |website=Bollywood Hungama |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> * '''കുടുംബങ്ങൾക്കുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം''': പ്രധാന വരുമാനക്കാരൻ കോമയിലായ കുടുംബത്തിന് അടിയന്തര സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ സഹായം നൽകി.<ref name="indiatoday" >{{cite web |title=വിജയുടെ ബീസ്റ്റിനൊപ്പം ജീവിതം പൂർണവൃത്തമായി, പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ പറയുന്നു |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/with-vijay-s-beast-life-has-come-full-circle-says-pooja-hegde-interview-1833781-2021-07-28 |website=India Today |date=28 ജൂലൈ 2021 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=ഫെമിനയും മാമാർത്തും ബ്യൂട്ടിഫുൾ ഇന്ത്യൻസ് 2023-ൽ വലിയ വിജയം നേടിയ നടന്മാർ |url=https://www.grazia.co.in/lifestyle/actors-who-won-big-at-femina-and-mamaearth-beautiful-indians-2023_-10945.html |website=Grazia India |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> * '''കൃത്രിമ അവയവങ്ങൾക്കുള്ള പിന്തുണ''': മംഗലാപുരത്തെ വെൻലോക്ക് ജില്ലാ ആശുപത്രിയുമായി സഹകരിച്ച്, കൃത്രിമ അവയവങ്ങൾ ആവശ്യമുള്ള കുട്ടികളുടെ ചികിത്സയ്ക്കും പുനരധിവാസത്തിനുമായി ഫണ്ട് സംഭാവന ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |last=Shah |first=പൂജ |date=18 മേയ് 2022 |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ: ഉയർന്നുവരുന്ന താരം |url=https://www.grazia.co.in/fashion/pooja-hegde-girl-on-the-rise-9448.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925145924/https://www.grazia.co.in/fashion/pooja-hegde-girl-on-the-rise-9448.html |archive-date=25 സെപ്റ്റംബർ 2022 |access-date=20 മേയ് 2024 |website=Grazia India}}</ref> * '''ഭക്ഷ്യവിതരണം''': കോവിഡ-19 ലോക്ക്ഡൗൺ സമയത്ത് [[മുംബൈ]]യിൽ 100 ദിവസവേതന തൊഴിലാളി കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഒരു മാസത്തെ ഭക്ഷ്യവിതരണം നടത്തി, ഭക്ഷ്യ അരക്ഷിതാവസ്ഥ പരിഹരിക്കാൻ.<ref>{{Cite web |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ: പൂജ ഹെഗ്‌ഡെയുടെ മനസും സുന്ദരമാണ്.. ഓൾ എബൗട്ട് ലവ് എന്ന പേർകൊണ്ട് സേവന പരിപാടിക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു |url=https://tv9telugu.com/entertainment/tollywood/actress-pooja-hegde-starts-new-phase-in-her-life-she-starts-her-own-new-foundation-called-all-about-love-505689.html |website=TV9 Telugu |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=സ്നേഹത്തോടെ ചെയ്യുന്ന സഹായം |url=https://www.ntnews.com/cinema/pooja-hegde-starts-her-own-foundation-all-about-love-150633 |website=Namaste Telangana |date=ജൂലൈ 2021 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> * '''വിദ്യാഭ്യാസവും ആരോഗ്യ പിന്തുണയും''': പിന്നോക്ക വിഭാഗങ്ങളിലെ കുട്ടികൾക്കായി വിദ്യാഭ്യാസ, ആരോഗ്യ സംരംഭങ്ങളെ പിന്തുണച്ചു.<ref>{{cite web |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ തന്റെ അടുത്ത തെലുഗു ചിത്രത്തിന്റെ സെറ്റിൽ പുസ്തകങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്തു |url=https://www.indulgexpress.com/entertainment/celebs/2017/Nov/09/pooja-hegde-distributes-books-on-the-sets-of-her-next-telugu-film-4603.html |website=Indulge Express |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ, പ്രഭാസ് രാധേ ശ്യാം ഷൂട്ടിംഗ് അപ്ഡേറ്റ് |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/07/23/pooja-hegde-prabhas-radhe-shyam-shooting-update.html |website=Onmanorama |date=23 ജൂലൈ 2021 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> == സ്വീകരണം == ഫൗണ്ടേഷൻ, പ്രത്യേകിച്ച് [[തെലുഗു ചലച്ചിത്രം|തെലുഗു സിനിമയിലും]] [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലും]], മാധ്യമങ്ങളുടെയും ആരാധകരുടെയും പോസിറ്റീവ് സ്വീകരണം നേടി.<ref>{{cite web |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ: ‘ബീസ്റ്റ്’ നടി പൂജ ഹെഗ്‌ഡെയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രശംസ നേടുന്നു |url=https://tamil.news18.com/news/entertainment/cinema-beast-actress-pooja-hegde-all-about-love-foundation-gets-attention-among-fans-scs-517823.html |website=News18 Tamil |date=2021 |access-date=20 മേയ് 2024 |archive-date=2021-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210729121155/https://tamil.news18.com/news/entertainment/cinema-beast-actress-pooja-hegde-all-about-love-foundation-gets-attention-among-fans-scs-517823.html |url-status=dead }}</ref> ''ഫിലിംഫെയർ'', ''ദി ട്രിബ്യൂൺ ഇന്ത്യ'', ''[[ഇന്ത്യാ ടുഡെ]]'' തുടങ്ങിയ മാധ്യമങ്ങൾ ഇതിന്റെ ആരംഭത്തെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു, പൂജയുടെ സാമൂഹ്യക്ഷേമ പ്രതിബദ്ധത എടുത്തുകാട്ടി.<ref name="filmfare" /><ref name="tribuneindia" /><ref name="indiatoday" /> ''സാക്ഷി'', ''ഇടിവി ഭാരത്'' തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക മാധ്യമങ്ങൾ [[തെലുഗു ചലച്ചിത്രം|തെലുഗു സിനിമയിലും]] [[തമിഴ് ചലച്ചിത്രം|തമിഴ് സിനിമയിലും]] ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.<ref name="sakshi">{{cite web |title=പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ: സമൂഹത്തിന് നമ്മളും തിരികെ നൽകണം |url=https://www.sakshi.com/telugu-news/movies/pooja-hegde-starts-her-own-foundation-all-about-love-1380521 |website=Sakshi |date=22 ജൂലൈ 2021 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref><ref name="etvbharat">{{cite web |title=ജനങ്ങൾ നൽകിയ പണം തിരികെ ജനങ്ങൾക്ക് തന്നെ നൽകുന്നു - പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ ആരംഭിച്ച ഫൗണ്ടേഷൻ - വിജയുടെ ബീസ്റ്റ് ചിത്രത്തിൽ പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ |url=https://www.etvbharat.com/tamil/tamil-nadu/sitara/cinema/actress-pooja-hegde-started-all-about-love-foundation/tamil-nadu20210729132417366 |website=ETV Bharat News |date=29 ജൂലൈ 2021 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> 2023-ലെ Femina and Mamaearth Beautiful Indians പരിപാടിയിൽ പൂജയുടെ "Star on the Rise" അവാർഡ് അവരുടെ ജീവകാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും അഭിനയ ജീവിതത്തെയും അംഗീകരിച്ചു.<ref>{{cite web |title=Star on the Rise അവാർഡ് പൂജ ഹെഗ്‌ഡെക്ക് |url=https://www.femina.in/trending/achievers/the-star-on-the-rise-award-goes-to-pooja-hegde-at-fmbi-s2-266296.html |website=Femina |date=2023 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref><ref>{{cite web |title=ഫെമിനയും മാമാർത്തും ബ്യൂട്ടിഫുൾ ഇന്ത്യൻസ് 2023-ൽ വലിയ വിജയം നേടിയ നടന്മാർ |url=https://www.grazia.co.in/lifestyle/actors-who-won-big-at-femina-and-10945.html |website=Grazia India |date=2023 |access-date=20 മേയ് 2024}}</ref> == ധനസഹായം == ഇത് ഒരു ലാഭരഹിത സംഘടനയാണ്. ഫൗണ്ടേഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി പൂജ തന്റെ വരുമാനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം സംഭാവന ചെയ്യുന്നു. നിലവിൽ സ്പോൺസർമാരും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും സമയമോ സംഭാവനയോ നൽകുന്നതിലൂടെ ധനസഹായം നൽകുന്നു. സംഭാവന നൽകാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നവർക്ക് അവരുടെ സംഭാവന എവിടേക്കാണ് പോകേണ്ടതെന്ന് വ്യക്തമാക്കാം. സംഭാവനകൾ സ്കൂൾ പദ്ധതിക്കോ, ഗ്രാമീണ പദ്ധതിക്കോ, അല്ലെങ്കിൽ ഫൗണ്ടേഷന് പൊതുവായോ നൽകാം.<ref name="sakshi" /><ref name="etvbharat"/> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സംഘടനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:സന്നദ്ധ സംഘടനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സന്നദ്ധ സംഘടനകൾ]] au3mmtkdqgjlw38mno9ld8wkkbwjkqi 0 664529 4616038 4610347 2026-04-28T12:54:36Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616038 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Aadu 3 | image = | caption = Theatrical release poster | director = [[Midhun Manuel Thomas]] | producer = [[Vijay Babu (actor, born 1976)|Vijay Babu]]<br>Venu Kunnappilly | writer = Midhun Manuel Thomas | starring = [[Jayasurya]]<br/>[[Saiju Kurup]]<br/>[[Vinayakan]]<br/>[[Sunny Wayne]]<br/>[[Dharmajan Bolgatty]]<br/>[[Vijay Babu (actor, born 1976)|Vijay Babu]]<br/>[[Bhagath Manuel]]<br/>[[Harikrishnan (Malayalam actor)|Harikrishnan]] | music = {{Plain list| * '''Songs, Old Themes:'''<br/>[[Shaan Rahman]] * '''Score, New Themes:'''<br/>[[Dawn Vincent]] }} | cinematography = [[Akhil George]] | editing = [[Lijo Paul]] | studio = [[Friday Film House]]<br>Kavya Film Company | distributor = Friday Film House | released = {{Film date|2026|03|19|df=y}} | runtime = 165 minutes<ref>{{Cite web |date=11 March 2026 |title=''Aadu 3: One Last Ride - Part 1'' (12A) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/aadu-3-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmteyotm5 |access-date=13 March 2026 |website=[[British Board of Film Classification]] |language=en}}</ref> | country = India | language = Malayalam | budget = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> | gross = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> }} [[മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്‌|മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്]] രചനയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച് 2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാള ഭാഷാ ഫാന്റസി കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ആട് 3: വൺ ലാസ്റ്റ് റൈഡ്-പാർട്ട് 1''', അല്ലെങ്കിൽ '''ആട് 3'''. ആട് 2 (2017) ന്റെ തുടർച്ചയും ആട് ഫ്രാഞ്ചൈസിയുടെ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രവുമാണിത്. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ കഥ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായാണ് പറയുന്നത്.<ref>{{cite web|title=Midhun Manuel Thomas hints Aadu 3 will be the final film in the franchise|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Oct/08/midhun-manuel-thomas-hints-aadu-3-will-be-the-final-film-in-the-franchise|date=8 October 2024|access-date=11 May 2025|website=Asianet News}}</ref><ref>{{cite web|title=പരാജയത്തിൽ നിന്നും വന്ന ബ്രാൻഡ്; 'വൺ ലാസ്റ്റ് റൈഡി'ന് പാപ്പനും പിള്ളേരും; ആട് 3ക്ക് ആരംഭം|url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/actor-jayasurya-movie-aadu-3-shooting-start-may-15th-release-date-update-sw1c3l|date=10 May 2025|access-date=11 May 2025|website=Asianet News}}</ref> അതിൽ ആദ്യത്തെ ഭാഗമാണിത്. ഫ്രൈഡേ ഫിലിം ഹൌസിനും കാവ്യാ ഫിലിം കമ്പനിക്കും വേണ്ടി [[വിജയ് ബാബു|വിജയ് ബാബുവും]] വേണു കുന്നപ്പള്ളിയും ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്. [[ജയസൂര്യ]], [[സൈജു കുറുപ്പ്]], [[വിനായകൻ (ചലച്ചിത്രനടൻ)|വിനായകൻ]], രഞ്ജി പണിക്കർ, [[വിജയ് ബാബു]], [[സണ്ണി വെയ്ൻ]], [[ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടി]], [[ഭഗത് മാനുവൽ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]], [[ബിജുക്കുട്ടൻ]], [[സുധി കോപ്പ]], ഹരികൃഷ്ണൻ എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള തുടങ്ങിയ വൻ താരനിര അവരുടെ കഥാപാത്രങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്നു, അല്ലിയ ബോൺ, കൃഷ്ണ ജീവ് എന്നിവർ ഈ സിനിമയിലെ പുതിയ അഭിനേതാക്കളാണ്.<ref>{{cite web|title='Aadu 3' starts rolling: Vijay Babu shares first look from pooja ceremony|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/05/10/aadu-three-pooja-ceremony-vijay-babu-jayasurya-malayalam-cinema.html|date=10 May 2025|access-date=11 May 2025|website=Onmanorama}}</ref> 2026 മാർച്ച് 19ന് ''ആട് 3'' ലോകമെമ്പാടും പുറത്തിറങ്ങി. == കഥാസാരം == 2370ൽ ഓർഗനൈസേഷൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു രഹസ്യ സംഘടന ഒരു ആകാശക്കല്ല് ഉപയോഗിച്ച് സമയം കൈകാര്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് ലോകം പിടിച്ചെടുത്തു. ഈ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ, ഭൂതകാലവും വർത്തമാനവും ഭാവിയും ഒരേസമയം നിലനിൽക്കുന്നു, ഒരു സമയക്രമത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരെ ബാധിക്കുന്നു. മരണം അന്തിമമല്ല, ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ മരിക്കുന്നവർ മറ്റൊരു കാലഘട്ടത്തിൽ പുനർജനിക്കുന്നു. ആട് 2ൽ നേടിയ സമ്പത്ത് അമേരിക്കയിൽ മാത്രമേ കൈമാറ്റം ചെയ്യാൻ കഴിയൂ എന്ന് വിശ്വസിച്ച് കിട്ടിയ യുഎസ് ഡോളർ 2026ലും കൈവശം വച്ചിരിക്കുകയാണ് ഷാജി പാപ്പനും സംഘവും. യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഇന്ത്യ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ട് സമീപിക്കാൻ ക്യാപ്റ്റൻ ക്ലീറ്റസ് വിചിത്രമായ ഒരു പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുന്നു, പക്ഷേ ആ ശ്രമത്തിൽ പിടിക്കപ്പെടുന്നു. പാപ്പനും സംഘവും അവനെ രക്ഷിക്കാൻ പുറപ്പെടുകയും കൂടുതൽ കുഴപ്പങ്ങളിൽ ചെന്നു ചാടുകയും ചെയ്യുന്നു. 1750ൽ, ദരിദ്രനായ രാജാവും ഷാജി പാപ്പന്റെ മുൻ അവതാരവുമായ പത്മനാഭ തമ്പുരാൻ, ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ ശക്തനായ കമാൻഡറായ സുൽത്താൻ അസം ഖാനിൽ (ഡൂഡിന്റെ മുൻ അവതാരം) നിന്ന് വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഭീഷണി നേരിടുന്നു. == അഭിനേതാക്കൾ == * [[ജയസൂര്യ]]: ** പന്നിമറ്റത്തിൽ ഷാജിപാപ്പൻ (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** മഹാരാജാ പദ്മനാഭ തമ്പുരാൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[വിനായകൻ]]: **ദാമോദരൻ ഉണ്ണി മകൻ ഡെൽമൺ ഇടക്കൊച്ചി അഥവാ ഡൂഡ് (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) **സുൽത്താൻ അസം ഖാൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[വിജയ് ബാബു]] **സർബത്ത് ഷമീർ (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** വറീത് മാപ്പിള, ആശാരി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[സൈജു കുറുപ്പ്]] **അറക്കൽ അബു (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) **പടനായകൻ കോമക്കുറുപ്പ് (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[സണ്ണി വെയ്ൻ]] ** സാത്താൻ സേവ്യർ(ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** വാൾട്ടർ ജോസഫ്, ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ജനറൽ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടി]] ** സച്ചിൻ ക്ലീറ്റസ് അഥവാ ക്യാപ്റ്റൻ ക്ലീറ്റസ്(ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** രാജാവിന്റെ വലംകൈ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[ഭഗത് മാനുവൽ]] : ** കൃഷ്ണൻ മന്ദാരം (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഒരു പട്ടാളക്കാരൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * ഹരികൃഷ്ണൻ ** ലാലൻ പി.കെ അഥവാ ലോലൻ (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഭടൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * അല്ലെയ ബോൺ: ** കേറ്റ് ലാറ(ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ഭാഗ്യാന്വേഷി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[ഇന്ദ്രൻസ്]] : ** പി.പി. ശശി (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഒരു കൊള്ളക്കാരൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ബാബ (ഭാവി കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[അജു വർഗ്ഗീസ്|അജു വർഗീസ് :]] ** പൊന്നപ്പൻ (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** രാജാവിന്റെ തേരാളി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[സൃന്ദ|സ്രിന്ദ:]] ** മേരി (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** രാജ്ഞി രോഹിണി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[Sudhi Koppa|സുധി കോപ്പ:]] ** കാഞ്ചാവു സോമൻ , ഇപ്പോൾ സാത്താന്റെ കൂട്ടാളി (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഒരു ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി തൊഴിലാളി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] : ** പന്നിമറ്റത്തിൽ തോമസ് പാപ്പൻ (ഷാജി പാപ്പന്റെ ചേട്ടൻ) (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** രാജാവിന്റെ സഹോദരൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** മഹാരാജാ പദ്മനാഭ തമ്പുരാൻ്റെ പിതാവും രാജാവിൻ്റെ സഹോദരനും * [[ബിജുക്കുട്ടൻ]] : ** ബാറ്ററി സൈമൺ , ഇപ്പോൾ സാത്താന്റെ കൂട്ടാളി (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഒരു ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി തൊഴിലാളി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * നെൽസൺ ശൂരനാട് : ** ഡ്രാഗൺ പൈലി (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** അസം ഖാന്റെ കൂട്ടാളി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) *[[നോബി മാർക്കോസ്]] : ** പോലീസുകാരൻ (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഗ്രാമീണൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * നിർമ്മൽ പാലാഴി - പോലീസുകാരൻ * ബിനു അടിമാലി - പോലീസുകാരൻ * സേതുലക്ഷ്മി - മറിയാമ്മ, ഷാജി പാപ്പന്റെ അമ്മ * [[ആതിര പട്ടേൽ]] - റേച്ചൽ, ഷാജിപാപ്പന്റെ മരുമകൾ * കൃഷ്ണ ജീവ് - മൂസ *സമ്പത്ത് റാം *നസ്രിൻ നാസർ - സ്റ്റെല്ല *[[വേദിക]] - "സുൽത്താൻ" എന്ന പാട്ടിലെ നർത്തകി *[[നിരഞ്ജന അനൂപ്]] - ബാബയുടെ കൂട്ടാളി *ഹരിത പറക്കോട് - ബാബയുടെ കൂട്ടാളി == നിർമ്മാണം == === വികസനം === ആട് ഫ്രാഞ്ചൈസിയുടെ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രമായ ഈ ചിത്രം ഫ്രൈഡേ ഫിലിം ഹൌസിനായി [[വിജയ് ബാബു]] നിർമ്മിക്കുകയും [[മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്‌|മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്]] സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/jayasurya-midhun-manuel-thomas-movie-aadu-3-begins-mm-723454.html|title=Aadu 3 {{!}} റെഡി വൺ, ടൂ, ത്രീ... ആട് 3ന് സ്റ്റാർട്ട് പറഞ്ഞ് മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസും കൂട്ടരും|access-date=11 May 2025|date=10 May 2025|website=News18}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2024 മാർച്ചിൽ ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2024/03/17/aadu-3-announcement-jayasurya-midhun-manuel-thomas-confirms.html|title=Jayasurya, Midhun Manuel confirm 'Aadu 3' on social media|access-date=11 May 2025|date=17 March 2024|website=Onmanorama}}</ref> 2025 ജനുവരിയിൽ സംവിധായകൻ [[മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്‌|മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്]] ഈ ചിത്രം വലിയ തോതിൽ നിർമ്മിക്കുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/aadu-3-to-undergo-a-genre-shift-reveals-director-midhun-manuel-thomas/articleshow/117672826.cms|title='Aadu 3' to undergo a genre shift; REVEALS director Midhun Manuel Thomas|access-date=11 May 2025|date=29 January 2025|website=The Times Of India}}</ref> 2025 മെയ് 10 ന് ഒരു പൂജ ചടങ്ങോടെ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.southlive.in/movie/film-news/aadu-3-pooja-midhun-manuel-thomas-talks-about-the-genre-of-movie|title=ഇതൊരു സോംബി ചിത്രമല്ല, പക്ഷെ എപിക് ഫാന്റസി ആണ്..; പരാജയത്തിൽ നിന്നും വന്ന ബ്രാൻഡ്, മൂന്നാം ഭാഗത്തിന് തിരി കൊളുത്തി പാപ്പനും പിള്ളേരും|access-date=11 May 2025|date=10 May 2025|website=Southlive}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/malayalam/movies/aadu-3-started-shooting-audience-favourite-shaji-pappan-and-team-is-back-230971|title=Aadu 3 Shooting: ഷാജി പാപ്പനും കൂട്ടരും റെഡി..! 'ആട് 3' അണിയറയിൽ; ഷൂട്ടിം ഗ് തുടങ്ങി|access-date=11 May 2025|date=10 May 2025|website=Zee News}}</ref> 2025 ജൂണിൽ കാവ്യ ഫിലിം കമ്പനിയുടെ വേണു കുന്നപ്പിള്ളി സഹനിർമ്മാതാവായി പദ്ധതിയിൽ ചേർന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/kavya-films-with-friday-film-house-unites-for-aadu-3/articleshow-4q7q6lt|title=ആട് 3: പുതിയ നിർമ്മാണ പങ്കാളി, വൻ പ്രഖ്യാപനം നടത്തി വിജയ് ബാബു !|access-date=17 June 2025|date=15 June 2025|website=Asianet News}}</ref> === ചിത്രീകരണം === 2025 മെയ് 15 ന് പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/10/aadu-3-launched-with-pooja-ceremony|title=Aadu 3 launched with pooja ceremony|access-date=11 May 2025|date=10 May 2025|website=Cinema Express}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/jayasurya-midhun-manuel-thomas-aadu-3-vijay-babu-renji-panicker/article69563914.ece|title=Jayasurya-Midhun Manuel Thomas' 'Aadu 3' goes on floors|access-date=11 May 2025|date=11 May 2025|website=The Hindu}}</ref> 2025 ജൂലൈ 15ന് ജയസൂര്യ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Jul/16/jayasurya-joins-the-sets-of-aadu-3|title=Jayasurya joins the sets of Aadu 3|access-date=2025-08-31|date=2025-07-17|website=[[The New Indian Express]]}}</ref> == സംഗീതം == ചിത്രത്തിൻ്റെ സംഗീതവും ഒറിജിനൽ തീമുകളും [[ഷാൻ റഹ്മാൻ]] രചിച്ചപ്പോൾ പശ്ചാത്തലസംഗീതവും പുതിയ തീമുകളും ഡോൺ വിൻസെൻ്റ് രചിച്ചിരിക്കുന്നു. ഫ്രൈഡേ മ്യൂസിക് കമ്പനിയാണ് ചിത്രത്തിൻ്റെ സംഗീത അവകാശം സ്വന്തമാക്കിയത്. ആദ്യത്തെ പാട്ട് ആയ "സുൽത്താൻ" 2026 മാർച്ച് 14ന് പുറത്തിറങ്ങി. {{Track listing | extra_column = Singer(s) | total_length = 7:32 | all_writing = [[Manu Manjith]] | title1 = Sulthaan | length1 = 4:30 | lyrics1 = Manu Manjith (Malayalam), [[Shaan Rahman]] (Urdu) | music1 = Shaan Rahman | extra1 = Anila Rajeev, Bharath Sajikumar, Aswin Vijayan, Milan Joy, Akash V. H, Shaan Rahman, Manu Manjith | title2 = Aadu 3: One Last Ride - Part 1: Trailer Theme | length2 = 3:02 | lyrics2 = Manu Manjith | music2 = [[Dawn Vincent]] | extra2 = Shaan Rahman }} == റിലീസ് == [[യുഗാദി (പുതുവത്സരം)|ഉഗാദി]], ഗുഡി പഡ്വ, [[ഈദുൽ ഫിത്ർ|ഈദ്-അൽ-ഫിത്തർ]] എന്നീ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്ന 2026 മാർച്ച് 19 ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തിയേറ്ററുകളിൽ ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Aug/31/jayasurya-starrer-aadu-3-gets-a-release-date|title=Jayasurya-starrer Aadu 3 gets a release date|access-date=2025-08-31|date=2025-08-31|website=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/aadu-3-release-date-revealed-heres-when-jayasurya-starrer-slapstick-comedy-will-hit-the-big-screen/05eac04143524|title=Aadu 3 release date revealed! Here's when Jayasurya's slapstick comedy will hit the big screen|access-date=2025-08-31|last=Krishna|first=Gayathri|date=2025-08-31|website=[[HT Media#Digital businesses|OTTPlay]]}}</ref> == വിമർശനാത്മക സ്വീകരണം == സിനിമാ എക്സ്പ്രസിലെ വിഘ്നേഷ് മധു ഈ ചിത്രത്തെ "രസകരവും ആകർഷകവുമാണ്, പക്ഷേ അത്ര പോര" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. അഞ്ചിൽ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി. ചിത്രത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം, അവസാനം എന്നിവയെ വിമർശിക്കുമ്പോൾ പോലും അദ്ദേഹം അതിന്റെ ദൃശ്യങ്ങളെയും നിർമ്മാണ മൂല്യത്തെയും പ്രശംസിച്ചു. "ഒരു കാലത്ത് ഫ്രാഞ്ചൈസിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധമായിരുന്ന നർമ്മം ഇത്തവണ കൂടുതൽ പൊരുത്തമില്ലാത്തതാണ്" എന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചുകൊണ്ട്, "ഷാജി പാപ്പനും സംഘവും ഇപ്പോഴും രസകരമാണ്, പക്ഷേ സിനിമ അതിന്റേതായ മുൻ പാരമ്പര്യവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ പാടുപെടുന്നു" എന്ന് ''ഓൺമനോരമയിലെ'' സ്വാതി പി. അജിത് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ''[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ]]'' ഗോപിക ഐ. എസ് അഞ്ചിൽ രണ്ടര നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി. ഈ ചിത്രം "സമ്മിശ്ര വികാരങ്ങൾ അവശേഷിപ്പിക്കുന്നു. നിർമ്മാണ നിലവാരത്തിലും അഭിനയത്തിലും മികവ് പുലർത്തുന്ന ചിത്രം തിരക്കഥയിലും ഹാസ്യത്തിലും പ്രതീക്ഷക്കൊത്ത് ഉയരുന്നില്ല", "അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രചാരത്തിന് അനുസൃതമായി നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടോ എന്നത് ചർച്ചാവിഷയമാണ്" എന്നും കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ചിത്രത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം കൂടുതലാണെന്ന് അവർ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തു. റെഡിഫ്.കോമിന്റെ ശ്രീജു സുധാകരൻ അഞ്ചിൽ രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി. "ഈ ചിത്രം അതിൻ്റെ സ്വന്തം ഹൈപ്പിൽ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നു" എന്നാണ് ഈ ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇത് ആട് പ്രപഞ്ചത്തെ രസകരമായ രീതിയിൽ വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ, മുൻ ചിത്രങ്ങളെ കാണാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച മുഴുനീളെയുള്ള നർമ്മത്തിൻ്റെ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെടുന്നു" എന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/review/aadu-3-review-ambitious-comedy-funny-in-bursts-jayasurya/20260320.htm|title=Aadu 3 Review: Ambitious Comedy, Funny in Bursts|access-date=20 March 2026|last=Sudhakaran|first=Sreeju|date=19 March 2026|publisher=[[Rediff.com]]}}</ref> അതുപോലെ ''ഒടിടി പ്ലേയിലെ'' സഞ്ജിത് സിദ്ദാർധൻ അഞ്ചിൽ രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി. "ഈ ചിത്രത്തിൽ അതിന്റെ സ്ലാപ്സ്റ്റിക്ക് നർമ്മവും ആഖ്യാന ചടുലതയും നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു". കൂടാതെ ചിത്രത്തിന്റെ ദൈർഘ്യത്തെ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/review/aadu-3-review-jayasuryas-exhausting-film-is-too-unsure-to-be-silly-too-conflicted-to-be-serious/f7b21cccc0269|title=Aadu 3 review: Jayasurya's threequel forgets what made the franchise fun|access-date=20 March 2026|last=Sidhardhan|first=Sanjith|date=19 March 2026|publisher=[[OTT Play]]}}</ref> ദി ''ഹോളിവുഡ് റിപ്പോർട്ടർ ഇന്ത്യയിലെ'' വിശാൽ മേനോൻ ചിത്രത്തെ "നിരാശാജനകമായ ''മൾട്ടിവേഴ്സ് ഓഫ് ബ്ലാന്റ്നെസ്''" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു, " ഓരോ കഥാപാത്രത്തിനും ഒരു പ്രത്യേക ബ്രാൻഡ് നർമ്മം കണ്ടെത്തുന്നതിനുപകരം (മുൻ ചിത്രങ്ങളിലെന്നപോലെ) മിധുൻ എല്ലാവർക്കുമായി ഒരേ രീതിയിലുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, ഇത് ഒരു ഏകീകൃത മന്ദത നൽകുന്നു".<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/reviews/theatrical/aadu-3-movie-review-goat-ed-characters-get-butchered-in-this-wild-bore|title='Aadu 3' Movie Review: GOAT-ed Characters Get Butchered In This Wild Bore|access-date=20 March 2026|last=Menon|first=Vishal|date=19 March 2026|publisher=[[The Hollywood Reporter India]]}}</ref> അഞ്ചിൽ രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങൾ റേറ്റുചെയ്ത ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ഇതിനെ "സ്നൂസ്ഫെസ്റ്റ്", "അമച്വറിഷ് ഫാൻ-ഫിക്ഷൻ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു, ആകർഷകമായ ക്ലൈമാക്സ് ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, "നിരവധി ഘടകങ്ങളും ഉജ്വലമായ കഥയും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ആടു 3 ഒരു സമ്പൂർണ്ണ നിരാശയായി അവസാനിക്കുന്നു" എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. == തുടർച്ച == ആട് 3 രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി പുറത്തിറങ്ങുമെന്ന് സംവിധായകൻ മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസും നിർമ്മാതാവ് [[വിജയ് ബാബു|വിജയ് ബാബുവും]] സ്ഥിരീകരിച്ചു. ചിത്രത്തിൻ്റെ തുടർചിത്രത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം മെയ് മാസത്തിൽ ആരംഭിക്കുമെന്നും ഡിസംബറിൽ ചിത്രം തിയേറ്ററുകളിൽ എത്തുമെന്നും അവർ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ പരാമർശിച്ചു. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb title|8142672}} {{Authority Control}} rlzhz4u1fsnuuh5wrv4zj3qvn85rz6h 0 666402 4616149 4612706 2026-04-28T23:37:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4616149 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Udayapuram Sulthan}} {{Infobox film|name=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ|image=|caption=|director= [[ജോസ് തോമസ്]]|producer= [[കൃഷ്ണകുമാർ]] ,[[ഹരി]] |writer=[[ഉദയകൃഷ്ണ]],[[സിബി തോമസ് ]] |dialogue=[[ഉദയകൃഷ്ണ]],[[സിബി തോമസ് ]] |lyrics=[[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] |screenplay=[[ഉദയകൃഷ്ണ]],[[സിബി തോമസ് ]] |starring= [[ഇന്നസെന്റ് ]],<br>[[ദിലീപ്]],<br> [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] <br>[[സലിം കുമാർ]],<br> [[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]], <br>[[പ്രീതി വിജയകുമാർ]],<br> [[മാള അരവിന്ദൻ|മാള]] |music=[[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]]|design =[[ഗായത്രി അശോകൻ]]| background music=[[രാജാമണി]] |cinematography= [[ഉത്‌‌പൽ വി നാ‍യനാർ]]|editing=[[കെ രാജഗോപാൽ]]|studio=|distributor=| banner = ഗ്ലോബൽ വിഷ്വൽ മീഡിയ| runtime =154 മി |released={{Film date|1999|04|19|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[ജോസ് തോമസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് കൃഷ്ണകുമാർ ,ഹരി നിർമ്മിച്ച [[1979-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1979]] ലെ [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചിത്രമാണ് '''''ഉദയപുരം സുൽത്താൻ''''' <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=3189&ln=ml|title=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ(1999)|access-date=2026-03-31 |publisher=മലയാളചലച്ചിത്രം.കോം}}</ref>. [[ഇന്നസെന്റ് ]], [[ദിലീപ്]], [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]], [[സലിം കുമാർ]], [[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]<ref>{{cite news | url=https://www.thehindu.com/features/cinema/pretty-woman/article3287104.ece | title=Pretty woman | newspaper=The Hindu | date=6 April 2012 | last1=Kumar | first1=P. K. Ajith }}</ref>, [[പ്രീതി വിജയകുമാർ]], [[മാള അരവിന്ദൻ|മാള]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിൽ [[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] സ്വന്തം ഗാനങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നു <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?2429|title=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ(1999)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?2429|url-status=live}}</ref> ==കഥാംശം<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/udayapuram-sulthan.html#cast|title=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ(1999)|access-date=2026-03-31 |publisher=ഫിലിം ബീറ്റ്}}</ref>== ഉദയപുരം രാജകുടുംബത്തിലെ ഒരു പിന്തുടർച്ചക്കാരനായ അവിട്ടം തിരുനാൾ നാരായണ വർമ്മയ്ക്ക് മാളവിക തമ്പുരാട്ടി എന്നൊരു മകളുണ്ട്, അവൾ അബ്ദുൾ റഹ്മാനുമായി പ്രണയത്തിലായ ശേഷം കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോവുന്നു. അബ്ദുൾ റഹ്മാന്റെയും മാളവിക തമ്പുരാട്ടിയുടെയും മകനായ സുലൈമാനെ അമ്മയാണ് കർണാടക ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം പഠിപ്പിക്കുന്നത്. കോളേജിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എതിരാളിയായ മരിച്ചുപോയ ഒരു ബ്രാഹ്മണ പുരോഹിതന്റെ മകനായ ഉണ്ണികൃഷ്ണനും പാട്ടുപാടുന്നതിൽ മിടുക്കനാണ്. കോളേജിൽ നടന്ന ഒരു സംഗീത മത്സരത്തിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് പ്രശസ്തമായ ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവത്തിൽ പാടാൻ അദ്ദേഹം നിർബന്ധിതനായി. എന്നാൽ ചില പ്രത്യേകസാഹചര്യത്തിൽ, സുലൈമാൻ സംഗീത ഗാലയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. തന്റെ ആലാപനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം ആളുകൾക്കിടയിൽ പ്രശസ്തനാകുന്നു, ഉദയപുരം കൊട്ടാരത്തിൽ നടക്കുന്ന ഉത്സവത്തിൽ സുലൈമാൻ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഉണ്ണികൃഷ്ണനു പകരം ഗോപിക സുലൈമാനെ പ്രണയിക്കുന്നു. അവസാനം, ചരിത്രം ആവർത്തിക്കുന്നതായി നമുക്ക് കാണാം. കൊട്ടാരത്തിന് ഒരു സുൽത്താനെ ലഭിക്കുമോ ഇല്ലയോ? ഇതാണ് സിനിമയുടെ ശേഷിക്കുന്ന കഥ. ==താരനിര<ref>{{cite web|title=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ(1999)|url= https://www.m3db.com/film/udayapuram-sulthan|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[ദിലീപ്]] ||സുലൈമാൻ |- |2||[[നരേന്ദ്രപ്രസാദ്]] ||അവിട്ടം തിരുനാൾ നാരായണ വർമ്മ |- |3||[[ഇന്നസെന്റ്]] ||ഗോവിന്ദൻ നായർ |- |4||[[സ്ഫടികം ജോർജ്ജ്]] ||ശ്രീകണ്ട വർമ്മ |- |5||[[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ]] ||ബീരാൻ കുട്ടി |- |6||[[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] ||പരശു നമ്പൂതിരി |- |7||[[ക്യാപ്റ്റൻ രാജു]] ||അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ |- |8||[[അംബിക]] ||മാളവിക |- |9||[[പ്രീത വിജയകുമാർ]] ||ഗോപിക |- |10||[[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]] ||അഗസ്റ്റിൻ |- |11||[[സുധീഷ്]] ||ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ |- |12||[[കോട്ടയം നസീർ]] ||കാസിം |- |13||[[മറിയ]] || |- |14||[[ജോസ് തോമസ്]] ||സംഗീതോൽസവം കമ്മിറ്റിക്കാരൻ |- |15||[[ജോണി ആന്റണി]] ||ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ്റെ സുഹൃത്ത് |- |16||[[കെ ഉദയകൃഷ്ണ]] ||ഉണ്ണിക്കൃഷ്ണൻ്റെ സുഹൃത്ത് |- |17||[[അനു ആനന്ദ്]] || |- |18||[[സുബൈർ]] || |- |19||[[ശ്രുതി രാജ്]] || |- |20||[[]] || |- |21||[[]] || |- |22||[[]] || |- |23||[[]] || |- |24||[[]] || |- |25||[[]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|title=ഉദയപുരം സുൽത്താൻ(1999)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url-status=live}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == *വരികൾ:[[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] *ഈണം: [[കൈതപ്രം ദാമോദരൻ|കൈതപ്രം]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം''' |- | 1 || ഗായതി ഗായതി||[[കെ.എസ്. ചിത്ര]],[[കെ ജെ യേശുദാസ്]] || രാഗമാലിക (സിന്ധുഭൈരവി ,ഹിന്ദോളം ,രേവതി ,മോഹനം ) |- | 2 || ഇനിയെന്തു പാടേണ്ടു ഞാൻ||[[കെ എസ് ചിത്ര]]|| ദേശ്‌ |- | 3 || ഇനിയെന്തു പാടേണ്ടു ഞാൻ ||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസ്]]|| [[ദേശ്|ദേശ്‌]] |- | 4 || കനകസഭാതലം||[[സംഗീത മാധ‌വ്]]|| |- | 4 ||കനകസഭാതലം ||[[മധു ബാലകൃഷ്ണൻ]]|| [[വൃന്ദാവനസാരംഗ|വൃന്ദാവന സാരംഗ]] |- | 4 ||മാണിക്യവീണ ||[[കെ ജെ യേശുദാസ്]]|| [[ശ്രീ (രാഗം)|ശ്രീ]] |} ==അന്യഭാഷാ== 2012-ൽ ഇത് തെലുങ്കിൽ ''[[ധെനികൈന റെഡി]]'' എന്ന പേരിൽ പുനർനിർമ്മിച്ചു, [[വിഷ്ണു മഞ്ചു]], [[ഹൻസിക മോട്‌വാനി]] എന്നിവർ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.supergoodmovies.com/50711/tollywood/denikaina-ready-movie-review-movie-review-details|title=Denikaina Ready Movie Review|publisher=supergoodmovies.com|access-date=6 നവംബർ 2012|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20121026134314/http://www.supergoodmovies.com/50711/tollywood/denikaina-ready-movie-review-movie-review-details|archive-date=26 ഒക്ടോബർ 2012|df=dmy-all}}</ref> ഈ ചിത്രം മലയാളത്തിൽ 'എന്തിനും റെഡി' എന്ന പേരിൽ ഡബ്ബ് ചെയ്യപ്പെട്ടു, 2012 ഒക്ടോബർ 24 ന് തെലുങ്കിനൊപ്പം ഒരേസമയം പുറത്തിറങ്ങി. ''[[ഖിലാഡി (2013 ചിത്രം)|ഖിലാഡി]]'' എന്ന പേരിൽ ബംഗാളിയിലും ഇത് പുനർനിർമ്മിച്ചു. == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=txG6ArEsp4s ഉദയപുരം സുൽത്താൻ}} * {{IMDb title|0255660|}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൈതപ്രം സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൈതപ്രത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കെ രാജഗോപാൽ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ദിലീപ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] ilac9jd196zw81rwll4rz41o43432d1 100 666712 4616072 4614376 2026-04-28T16:52:07Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4616072 wikitext text/x-wiki === 2026 ഏപ്രിൽ 20 തിങ്കളാഴ്ച === '''1201 മേടം 7''' ലോകം * മുൻ പ്രസിഡന്റ് റുമെൻ റാദേവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രോഗ്രസീവ് ബൾഗേറിയ സഖ്യം രാജ്യത്തെ പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 44.594 ശതമാനം വോട്ട് നേടി. * ദക്ഷിണ ലെബനനിലെ കഫാർഖിലയിൽ കനത്ത ബോംബാക്രമണം നടത്തി ഇസ്രായേൽ സൈന്യം. * ഇറാൻ തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്‌റാനിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ വീണ്ടും തുറന്നു. ഇന്ത്യ * ഡൽഹി കലാപ ഗൂഢാലോചന കേസിൽ ജാമ്യം നിഷേധിച്ച് 2026 ജനുവരി അഞ്ചിന് സുപ്രീംകോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വിധിക്കെതിരെ, ഉമർ ഖാലിദ് നൽകിയ പുനഃപരിശോധന ഹർജി സുപ്രീംകോടതി തള്ളി. * മദ്യനയ കേസ് കേൾക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പിന്മാറില്ലെന്ന് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി ജസ്റ്റിസ് സ്വരണ കാന്ത ശർമ്മ. എഎപി തലവൻ അരവിന്ദ്‌കെജ്‌രിവാൾ, മുൻ ഉപമുഖ്യമന്ത്രി മനീഷ്‌സിസോദിയ തുടങ്ങിയവർ നൽകിയ എല്ലാ അപേക്ഷകളും തള്ളിയാണ്‌ജസ്‌റ്റിസ്‌ശർമയുടെ ഉത്തരവ്‌. * വിരുദുനഗർ സ്ഫോടനം; മരണ സംഖ്യ 24 ആയി ഉയർന്നു. * [[മണിപ്പൂർ|മണിപ്പൂരിലെ]] ഇംഫാൽ ഈസ്റ്റിൽ ശക്തമായ പ്രതിഷേധം; തെരുവിലിറങ്ങി സ്ത്രീകൾ. കേരളം * പി.വി അൻവർ [[തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ്]] സംസ്ഥാന കൺവീനർ സ്ഥാനം രാജിവെച്ചു. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 20}} ------- 4sz3z05k9fexfc2j34nh81xruscsnl1 0 666758 4616054 4615170 2026-04-28T14:27:59Z Malikaveedu 16584 4616054 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = റോമൻ വിക്ട്യൂക്ക് | image = Roman Viktyuk (cropped).jpg | other_names = | birth_date = {{birth date|1936|10|28|df=y}} | birth_place = [[ലിവിവ്]] | death_date = {{death date and age|2020|11|17|1936|10|28|df=y}} | death_place = [[മോസ്കോ]], [[റഷ്യ]] | resting_place = [[Lychakiv Cemetery]], [[Lviv]] | occupation = നാടക സംവിധായകൻ, നാടക അധ്യാപകൻ | years_active = 1956–2020 }} സോവിയറ്റ് യൂക്രെയ്നിൽ ജനിച്ച നാടക സംവിധായകനും നടനും തിരക്കഥാകൃത്തുമായിരുന്നു '''റോമൻ ഗ്രിഗോറിയേവിച്ച് വിക്ട്യുക്ക്''' ([[ഉക്രൈനിയൻ ഭാഷ|ഉക്രൈൻ]]: роман григорович виктук) (28 ഒക്ടോബർ 1936-17 നവംബർ 2020).<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.broadwayworld.com/article/Russian-Director-Roman-Viktyuk-Dies-of-COVID-19-20201120|title=Russian Director Roman Viktyuk Dies of COVID-19|access-date=2026-04-22|last=Rabinowitz|first=Chloe|date=1970-01-01|language=en}}</ref> റഷ്യൻ, ഉക്രേനിയൻ തിയേറ്റർ രംഗത്തെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള സംവിധായകരിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. == ജീവചരിത്രം == [[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിലെ]] (ഇപ്പോൾ ഉക്രെയ്നിൽ) [[ലിവിവ്|ലിവിവിലാണ്]] റോമൻ വിക്ട്യൂക്ക് ജനിച്ചത്. 1956ൽ [[മോസ്കോ|മോസ്കോയിലെ]] റഷ്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് തിയേറ്റർ ആർട്സിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി. യൂറി സവാഡ്സ്കി, അനറ്റോലി എഫ്രസ് എന്നിവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അദ്ധ്യാപകരായിരുന്നു. [[ലിവിവ്]], കലിനിൻ, [[ടാലിൻ]], [[വിൽനുസ്]], [[മിൻസ്ക്]], [[കീവ്]], [[ഒഡെസ]], [[മോസ്കോ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ തിയേറ്ററുകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിരുനു. 1970-കളുടെ മധ്യത്തിൽ അദ്ദേഹം [[മോസ്കോ|മോസ്കോയിൽ]] സ്റ്റേജ് പ്രകടനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. 1980-കളുടെ മധ്യത്തിൽ മോസ്കോ സിറ്റി കൌൺസിൽ തിയേറ്ററിൽ ലിയോണിഡ് സോറിൻ എഴുതിയ ''റോയൽ ഹണ്ട്'' എന്ന നാടകം അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. 1988-ൽ സാട്രിക്കോണിൽ അരങ്ങേറിയ ജീൻ ജെനെറ്റിന്റെ ''ദ മെയ്ഡ്സ്'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം വലിയ പ്രശസ്തി നേടി. 1991 മുതൽ കലാ സംവിധായകനും കൂടാതെ സംവിധായകനുമായ അദ്ദേഹം ഒരു സ്വകാര്യ തിയേറ്റർ (റോമൻ വിക്ട്യൂക് തിയേറ്റർ) സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://pragmatika.media/en/news/u-moskvi-ostatochno-pozbulysia-teatru-ukraintsia-viktiuka/|title=In Moscow, they finally got rid of the theater of the Ukrainian Viktyuk|access-date=2026-04-22|last=Buzovska|first=Marina|language=en}}</ref> 1996-ൽ അത് സ്റ്റേറ്റ് തിയേറ്ററായി മാറി. സെൻട്രൽ ടെലിവിഷനിൽ നിരവധി നാടകങ്ങളുടെ സംവിധായകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. പ്ലേയേഴ്സ്, 1978, ദി ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ദി ഷെവലിയർ ഡെസ് ഗ്രീക്സ്, മനോൺ ലെസ്കോട്ട്, 1980 ആൻഡ് ഗേൾ, വേർ ഡു യു ലിവ്?, 1982 തുടങ്ങിയവ ആയിരുന്നു അതിൽ ചിലത്. റഷ്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് തിയേറ്റർ ആർട്സിന്റെ (ജിഐടിഐഎസ്) പ്രൊഫസറായിരുന്നു അദ്ദേഹം. == മരണം. == റഷ്യയിലെ [[കോവിഡ്-19]] പാൻഡെമിക് സമയത്ത് കോവിഡ്-19 ബാധിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മോസ്കോയിലെ തീവ്രപരിചരണ വിഭാഗത്തിലേക്ക് വിക്ട്യുക്കിനെ കൊണ്ടുപോയതായി 2020 ഒക്ടോബർ അവസാനത്തോടെ റഷ്യൻ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. 2020 നവംബർ 17-ന് ത്രോംബോഎമ്പോളിസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അസുഖം മൂലം അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref name=":0" /> == ബഹുമതികളും പുരസ്കാരങ്ങളും == * മികച്ച നാടക നാടകത്തിനുള്ള കീവ് പെക്റ്റോറൽ അവാർഡ് (1991) * റഷ്യൻ കലാകാരൻ (2003) * പീപ്പിൾസ് ആർട്ടിസ്റ്റ് ഓഫ് ഉക്രെയ്ൻ (2006) * പീപ്പിൾസ് ആർട്ടിസ്റ്റ് ഓഫ് റഷ്യ (2009) == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറം താളുകൾ == * {{IMDb name|1182713}} * [http://www.teatrviktuka.ru തിയേറ്റർ റോമൻ വിക്ട്യൂക്]-ഔദ്യോഗിക സൈറ്റ് * [http://www.kino-teatr.ru/kino/acter/m/ros/13963/bio/ റോമൻ വിക്ട്യൂക് ഓൺലൈൻ Kino-Teatr.ru] [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1936-ൽ ജനിച്ചവർ]] hmojtmxxsb45w3kjerd5no496yd1qea 3 666881 4616033 2026-04-28T12:09:31Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616033 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: DangLeBaThinh | DangLeBaThinh | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:09, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) e40npemm98v6t8224sbp3aiubnu1asz 3 666882 4616037 2026-04-28T12:50:35Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616037 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Adhil Anterson | Adhil Anterson | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 12:50, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 1z0hwqx3nwsc6fvmhtfw7axthr68xjz 3 666883 4616062 2026-04-28T15:34:47Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616062 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Vichod | Vichod | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:34, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) mipswoirwvb7hhmdaao955kltiiac2s 3 666884 4616064 2026-04-28T15:37:42Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616064 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Shaheerp1 | Shaheerp1 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:37, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) d641na0jyt9quu2s1k5uiye48jv5gav 100 666885 4616074 2026-04-28T17:01:48Z Aby John Vannilam 13754 പുതിയത് 4616074 wikitext text/x-wiki === 2026 ഏപ്രിൽ 21 ചൊവ്വാഴ്ച === '''1201 മേടം 8''' ലോകം [[ആപ്പിൾ ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ്|ആപ്പിളിന്റെ]] സിഇഒ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് [[ടിം കുക്ക്]] രാജിവെച്ചു. 2011-ൽ സ്റ്റീവ് ജോബ്സിന്റെ വിയോഗത്തെത്തുടർന്നാണ് ടിം കുക്ക് ആപ്പിളിന്റെ സിഇഒ ആയി ചുമതലയേറ്റത്. 65കാരനായ ടിം, ഇനി എക്സിക്യൂട്ടീവ് ചെയർമാനാകും. [[ജോൺ ടെർണസ്|ജോൺ ടെർണസ്]] ആണ് ആപ്പിളിന്റെ പുതിയ സിഇഒ ആയി ചുമതലയേൽക്കുക. സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിനാണ് അദ്ദേഹം സിഇഒ പദവി ഏറ്റെടുക്കുകയെന്ന് ആപ്പിൾ വ്യക്തമാക്കി. ഇന്ത്യ സമാധാനം അകന്നുനിൽക്കുന്ന [[മണിപ്പൂർ|മണിപ്പൂരിൽ]] വീണ്ടും സംഘർഷം. വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച് പ്രതിഷേധക്കാർ നടത്തിയ പന്തം കൊളുത്തി പ്രകടനത്തിന് നേരെ പൊലീസ് നടപടിയുണ്ടായതോടെ മേഖല യുദ്ധക്കളമായി. പ്രതിഷേധക്കാരും സുരക്ഷാ സേനയും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടിയതോടെ നിരവധി പേർക്ക് പരിക്കേറ്റു. കേരളം വോട്ടെണ്ണൽ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ മുറികൾ തുറക്കരുതെന്ന് നിർദേശം നൽകി മുഖ്യ [[ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ|തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]] ഓഫീസർ നിതിൻ രാജിന്റെ മരണം: ഏപ്രിൽ 28ന് സംസ്ഥാന ഹർത്താലിന് ആഹ്വാനം ചെയ്ത് ആക്ഷൻ കൗൺസിൽ. [[തൃശൂർ പൂരം|തൃശ്ശൂർപൂരത്തിനുള്ള]] വെടിക്കെട്ടുസാമഗ്രികൾ നിർമിക്കുന്നിടത്ത് സ്‌ഫോടനം; 14 മരണം<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/04/21/thrissur-fireworks-shed-explodes-injuring-workers-ahead-of-pooram.html വെടിക്കെട്ട് പുരയിലെ അപകടത്തിൽ 14 മരണം]</ref>. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 21}} ------- 4bql82kvkeusyy58lf4z3m36qvlygcl 3 666886 4616075 2026-04-28T17:03:33Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616075 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Logicistic234 | Logicistic234 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:03, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) jxj0rqwt1tfux9ch0k5u9aimhy4psq2 3 666887 4616080 2026-04-28T17:17:30Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616080 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Sita Begum | Sita Begum | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:17, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 5palxevbpar4a5dm5tzglmrglaclh5f 100 666889 4616086 2026-04-28T17:31:57Z Aby John Vannilam 13754 പുതിയത് 4616086 wikitext text/x-wiki === 2026 ഏപ്രിൽ 22 ബുധനാഴ്ച === '''1201 മേടം 9''' ലോകം * [[ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക്|ഹോർമുസിൽ]] ഇറാൻ ആക്രമിച്ച 2 കപ്പലുകളിൽ ഗുജറാത്തിലേക്ക് പോകുന്ന ചരക്ക് കപ്പലും ഉൾപ്പെടുന്നു * [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|ദക്ഷിണ കൊറിയയിൽ]] വിമാനങ്ങൾ കൂട്ടിയിടിച്ച സംഭവത്തിൽ പൈലറ്റുമാർ ഫോട്ടോ എടുക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് തെളിഞ്ഞു * ആജീവനാന്ത സിഗരറ്റ് നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള സുപ്രധാന ബിൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യു.കെ.]] പാസാക്കി ഇന്ത്യ * [[പ്രശാന്ത് കിഷോർ|പ്രശാന്ത് കിഷോറുമായി]] കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി [[തേജ് പ്രതാപ് യാദവ്]]‌ കേരളം * [[തൃശൂർ പൂരം|തൃശൂർ വെടിക്കെട്ടുപുര]] ദുരന്തം; ജുഡീഷ്യൽ അന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിച്ചു {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 22}} ------- rd7gw0dalpp14p6c52vopt9a0k0o6jq 4616094 4616086 2026-04-28T17:51:59Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4616094 wikitext text/x-wiki === 2026 ഏപ്രിൽ 22 ബുധനാഴ്ച === '''1201 മേടം 9''' ലോകം * ഗുജറാത്തിലെ മുന്ദ്ര തുറമുഖത്തേക്ക് വരികയായിരുന്ന ചരക്കുകപ്പൽ [[ഇറാൻ]] പിടിച്ചെടുത്തു. [[ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക്|ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ]] സഞ്ചരിക്കവെയാണ് രണ്ട് കപ്പലുകളെ ഇറാന്റെ ഗാർഡുകൾ തടഞ്ഞുനിർത്തി തങ്ങളുടെ തീരത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയത്. * [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|ദക്ഷിണ കൊറിയയിൽ]] വിമാനങ്ങൾ കൂട്ടിയിടിച്ച സംഭവത്തിൽ പൈലറ്റുമാർ ഫോട്ടോ എടുക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് തെളിഞ്ഞു * ആജീവനാന്ത സിഗരറ്റ് നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള സുപ്രധാന ബിൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യു.കെ.]] പാസാക്കി ഇന്ത്യ * [[മാലേഗാവ് സ്ഫോടനക്കേസ്|മാലേഗാവ് സ്ഫോടനക്കേസിൽ]] നാല് പ്രതികൾക്കെതിരെ കുറ്റം ചുമത്തിയ വിചാരണ കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. രാജേന്ദ്ര ചൗധരി, ധാൻ സിംഗ്, മനോഹർ റാം സിംഗ് നർവാരിയ, ലോകേഷ് ശർമ്മ എന്നിവരെയാണ് കോടതി വെറുതെ വിട്ടത്<ref>https://www.deshabhimani.com/News/national/bombay-high-court-discharges-four-accused-in-2006-malegaon-blast-case-65261</ref>. * വസതിയിൽ നിന്ന് കണക്കിൽപ്പെടാത്ത വൻതുക കണ്ടെത്തിയ സംഭവത്തിൽ മുൻ ജഡ്ജി [[യശ്വന്ത് വർമ്മ|യശ്വന്ത് വർമ്മയ്‌ക്കെതിരെ]] നടന്നു വന്നിരുന്ന അന്വേഷണം പാർലമെന്ററി സമിതി അവസാനിപ്പിച്ചു. ഇംപീച്ച്‌മെന്റ് നടപടികൾക്കിടെ അദ്ദേഹം രാജിവെച്ച പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് നടപടി. * [[പ്രശാന്ത് കിഷോർ|പ്രശാന്ത് കിഷോറുമായി]] കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി [[തേജ് പ്രതാപ് യാദവ്]]‌ * സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ വ്യാജവിവരങ്ങളും തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പോസ്‌റ്റുകളുമിട്ടുവെന്നാരോപിച്ച്‌ എഴുത്തുകാരി [[മധു കിശ്‌വർ|മധു കിശ്‌വറിനെതിരെ]] കേസെടുത്ത്‌ ചണ്ഡിഗഡ്‌ പൊലീസ്‌ കേസെടുത്തു. 2026 ഏപ്രിൽ 21 ചൊവ്വാഴ്‌ച രാത്രി ഡൽഹിയിലെ അവരുടെ ഓഫീസിലെത്തി പൊലീസ്‌ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നോട്ടീസ്‌ നൽകിയെന്നു അറിയിച്ചുകൊണ്ട് രാത്രിസമയത്ത്‌ എത്തിയതിന്റെ അന‍ൗചിത്യം ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന വീഡിയോ അവർ സമൂഹമാധ്യമത്തിൽ പങ്കുവച്ചു. * 1984ൽ ഒരുമാസം മാത്രം ആന്ധ്രപ്രദേശിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിച്ച [[എൻ. ഭാസ്‌കര റാവു]] (90) അന്തരിച്ചു. കേരളം * [[തൃശൂർ പൂരം|തൃശൂർ വെടിക്കെട്ടുപുര]] ദുരന്തം; ജുഡീഷ്യൽ അന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിച്ചു {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 22}} ------- a9uap86c8mgo0bda64csgl8653oj5e1 4616105 4616094 2026-04-28T18:37:41Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4616105 wikitext text/x-wiki === 2026 ഏപ്രിൽ 22 ബുധനാഴ്ച === '''1201 മേടം 9''' ലോകം * ഗുജറാത്തിലെ മുന്ദ്ര തുറമുഖത്തേക്ക് വരികയായിരുന്ന ചരക്കുകപ്പൽ [[ഇറാൻ]] പിടിച്ചെടുത്തു. [[ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക്|ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ]] സഞ്ചരിക്കവെയാണ് രണ്ട് കപ്പലുകളെ ഇറാന്റെ ഗാർഡുകൾ തടഞ്ഞുനിർത്തി തങ്ങളുടെ തീരത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയത്. * [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|ദക്ഷിണ കൊറിയയിൽ]] വിമാനങ്ങൾ കൂട്ടിയിടിച്ച സംഭവത്തിൽ പൈലറ്റുമാർ ഫോട്ടോ എടുക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് തെളിഞ്ഞു * ആജീവനാന്ത സിഗരറ്റ് നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള സുപ്രധാന ബിൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യു.കെ.]] പാസാക്കി ഇന്ത്യ * [[മാലേഗാവ് സ്ഫോടനക്കേസ്|മാലേഗാവ് സ്ഫോടനക്കേസിൽ]] നാല് പ്രതികൾക്കെതിരെ കുറ്റം ചുമത്തിയ വിചാരണ കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. രാജേന്ദ്ര ചൗധരി, ധാൻ സിംഗ്, മനോഹർ റാം സിംഗ് നർവാരിയ, ലോകേഷ് ശർമ്മ എന്നിവരെയാണ് കോടതി വെറുതെ വിട്ടത്<ref>https://www.deshabhimani.com/News/national/bombay-high-court-discharges-four-accused-in-2006-malegaon-blast-case-65261</ref>. * വസതിയിൽ നിന്ന് കണക്കിൽപ്പെടാത്ത വൻതുക കണ്ടെത്തിയ സംഭവത്തിൽ മുൻ ജഡ്ജി [[യശ്വന്ത് വർമ്മ|യശ്വന്ത് വർമ്മയ്‌ക്കെതിരെ]] നടന്നു വന്നിരുന്ന അന്വേഷണം പാർലമെന്ററി സമിതി അവസാനിപ്പിച്ചു. ഇംപീച്ച്‌മെന്റ് നടപടികൾക്കിടെ അദ്ദേഹം രാജിവെച്ച പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് നടപടി. * [[പ്രശാന്ത് കിഷോർ|പ്രശാന്ത് കിഷോറുമായി]] കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി [[തേജ് പ്രതാപ് യാദവ്]]‌ * സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ വ്യാജവിവരങ്ങളും തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പോസ്‌റ്റുകളുമിട്ടുവെന്നാരോപിച്ച്‌ എഴുത്തുകാരി [[മധു കിശ്‌വർ|മധു കിശ്‌വറിനെതിരെ]] കേസെടുത്ത്‌ ചണ്ഡിഗഡ്‌ പൊലീസ്‌ കേസെടുത്തു. 2026 ഏപ്രിൽ 21 ചൊവ്വാഴ്‌ച രാത്രി ഡൽഹിയിലെ അവരുടെ ഓഫീസിലെത്തി പൊലീസ്‌ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നോട്ടീസ്‌ നൽകിയെന്നു അറിയിച്ചുകൊണ്ട് രാത്രിസമയത്ത്‌ എത്തിയതിന്റെ അന‍ൗചിത്യം ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന വീഡിയോ അവർ സമൂഹമാധ്യമത്തിൽ പങ്കുവച്ചു. * [[മണിപ്പൂർ|മണിപ്പൂരിൽ]] മൂന്ന് വർഷത്തോളമായി തുടരുന്ന കലാപത്തിൽ ഇതുവരെ 217 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായാണ് ഔദ്യോഗിക കണക്ക്. 58,821 പേർ ആഭ്യന്തരമായി കുടിയിറക്കപ്പെട്ടതായി സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് കണക്കുകൾ പറയുന്നു. സംസ്ഥാനത്ത് ഇതുവരെ 7,894 വീടുകൾ പൂർണ്ണമായും 2,646 വീടുകൾ ഭാഗികമായും തകർക്കപ്പെട്ടു. നിലവിൽ 174 ദുരിതാശ്വാസ ക്യാമ്പുകൾ സംസ്ഥാനത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 2023 മെയ് 3-ന് ആരംഭിച്ച സംഘർഷം ഇപ്പോൾ ഇതര ഗോത്ര വിഭാഗങ്ങളിലേക്കും പടരുന്ന സാഹചര്യമാണ്. <ref>[https://www.deshabhimani.com/News/national/manipur-ethnic-clash-spreading-naga-kukki-metei--04053 മണിപ്പൂരിൽ 58,000-ത്തിലധികം പേർ ഇപ്പോഴും അഭയാർത്ഥികൾ; കലാപം ഇതര വിഭാഗങ്ങളിലേക്കും]</ref> * 1984ൽ ഒരുമാസം മാത്രം ആന്ധ്രപ്രദേശിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിച്ച [[എൻ. ഭാസ്‌കര റാവു]] (90) അന്തരിച്ചു. കേരളം * [[തൃശൂർ പൂരം|തൃശൂർ വെടിക്കെട്ടുപുര]] ദുരന്തം; ജുഡീഷ്യൽ അന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിച്ചു {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 22}} ------- ahgltjuvzei2uzget3advuuuh7ix8l8 4616107 4616105 2026-04-28T19:06:46Z Aby John Vannilam 13754 ചെറിയ തിരുത്തൽ 4616107 wikitext text/x-wiki === 2026 ഏപ്രിൽ 22 ബുധനാഴ്ച === '''1201 മേടം 9''' ലോകം * ഏപ്രിൽ എട്ടിന്‌ ധാരണയായ വെടിനിർത്തലിന്റെ കാലാവധി 2026 ഏപ്രിൽ 22 ബുധനാഴ്‌ച അവസാനിയ്ക്കുകയും സമാധാന ചർച്ച അനിശ്‌ചിതത്വത്തിൽ തുടരുകയും ചെയ്യവെ ഇറാനുമായുള്ള വെടിനിർത്തൽ കരാർ നീട്ടിയതായി [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]] പ്രഖ്യാപിച്ചു. പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷഹബാസ്‌ ഷെരീഫ്‌, ഫീൽഡ്‌ മാർഷൽ അസീം മുനീർ എന്നിവരുടെ ആവശ്യപ്രകാരമാണ്‌ വെടിനിർത്തൽ ദീർഘിപ്പിക്കുന്നതെന്ന്‌ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ്‌ [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡോണൾഡ്‌ ട്രംപ്‌]] പ്രഖ്യാപിച്ചു. വെടിനിർത്തൽ കരാർ അനിശ്‌ചിത കാലത്തേക്ക്‌ നീളില്ലെന്നും അഞ്ചു ദിവസത്തിനകം ഇരുപക്ഷത്തിനും സ്വീകാര്യമായ സമാധാന കരാർ ചർച്ചകളിലൂടെ രൂപീകരിക്കണമെന്നും ട്രംപ്‌ ട്രൂത്ത്‌ സോഷ്യലിൽ പ്രതികരിച്ചു. ഇറാൻ തുറമുഖങ്ങൾക്കുള്ള ഉപരോധം തുടരുമെന്നും ട്രംപ്‌ അറിയിച്ചു. * ഗുജറാത്തിലെ മുണ്ട്ര തുറമുഖത്തേക്ക് വരികയായിരുന്ന ചരക്കുകപ്പൽ [[ഇറാൻ]] പിടിച്ചെടുത്തു. [[ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക്|ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ]] സഞ്ചരിക്കവെയാണ് രണ്ട് കപ്പലുകളെ ഇറാന്റെ ഗാർഡുകൾ തടഞ്ഞുനിർത്തി തങ്ങളുടെ തീരത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയത്. * [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|ദക്ഷിണ കൊറിയയിൽ]] വിമാനങ്ങൾ കൂട്ടിയിടിച്ച സംഭവത്തിൽ പൈലറ്റുമാർ ഫോട്ടോ എടുക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് തെളിഞ്ഞു * ആജീവനാന്ത സിഗരറ്റ് നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള സുപ്രധാന ബിൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യു.കെ.]] പാസാക്കി ഇന്ത്യ * [[മാലേഗാവ് സ്ഫോടനക്കേസ്|മാലേഗാവ് സ്ഫോടനക്കേസിൽ]] നാല് പ്രതികൾക്കെതിരെ കുറ്റം ചുമത്തിയ വിചാരണ കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് ബോംബെ ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. രാജേന്ദ്ര ചൗധരി, ധാൻ സിംഗ്, മനോഹർ റാം സിംഗ് നർവാരിയ, ലോകേഷ് ശർമ്മ എന്നിവരെയാണ് കോടതി വെറുതെ വിട്ടത്<ref>https://www.deshabhimani.com/News/national/bombay-high-court-discharges-four-accused-in-2006-malegaon-blast-case-65261</ref>. * വസതിയിൽ നിന്ന് കണക്കിൽപ്പെടാത്ത വൻതുക കണ്ടെത്തിയ സംഭവത്തിൽ മുൻ ജഡ്ജി [[യശ്വന്ത് വർമ്മ|യശ്വന്ത് വർമ്മയ്‌ക്കെതിരെ]] നടന്നു വന്നിരുന്ന അന്വേഷണം പാർലമെന്ററി സമിതി അവസാനിപ്പിച്ചു. ഇംപീച്ച്‌മെന്റ് നടപടികൾക്കിടെ അദ്ദേഹം രാജിവെച്ച പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് നടപടി. * [[പ്രശാന്ത് കിഷോർ|പ്രശാന്ത് കിഷോറുമായി]] കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി [[തേജ് പ്രതാപ് യാദവ്]]‌ * സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിൽ വ്യാജവിവരങ്ങളും തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന പോസ്‌റ്റുകളുമിട്ടുവെന്നാരോപിച്ച്‌ എഴുത്തുകാരി [[മധു കിശ്‌വർ|മധു കിശ്‌വറിനെതിരെ]] കേസെടുത്ത്‌ ചണ്ഡിഗഡ്‌ പൊലീസ്‌ കേസെടുത്തു. 2026 ഏപ്രിൽ 21 ചൊവ്വാഴ്‌ച രാത്രി ഡൽഹിയിലെ അവരുടെ ഓഫീസിലെത്തി പൊലീസ്‌ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നോട്ടീസ്‌ നൽകിയെന്നു അറിയിച്ചുകൊണ്ട് രാത്രിസമയത്ത്‌ എത്തിയതിന്റെ അന‍ൗചിത്യം ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന വീഡിയോ അവർ സമൂഹമാധ്യമത്തിൽ പങ്കുവച്ചു. * [[മണിപ്പൂർ|മണിപ്പൂരിൽ]] മൂന്ന് വർഷത്തോളമായി തുടരുന്ന കലാപത്തിൽ ഇതുവരെ 217 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായാണ് ഔദ്യോഗിക കണക്ക്. 58,821 പേർ ആഭ്യന്തരമായി കുടിയിറക്കപ്പെട്ടതായി സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് കണക്കുകൾ പറയുന്നു. സംസ്ഥാനത്ത് ഇതുവരെ 7,894 വീടുകൾ പൂർണ്ണമായും 2,646 വീടുകൾ ഭാഗികമായും തകർക്കപ്പെട്ടു. നിലവിൽ 174 ദുരിതാശ്വാസ ക്യാമ്പുകൾ സംസ്ഥാനത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 2023 മെയ് 3-ന് ആരംഭിച്ച സംഘർഷം ഇപ്പോൾ ഇതര ഗോത്ര വിഭാഗങ്ങളിലേക്കും പടരുന്ന സാഹചര്യമാണ്. <ref>[https://www.deshabhimani.com/News/national/manipur-ethnic-clash-spreading-naga-kukki-metei--04053 മണിപ്പൂരിൽ 58,000-ത്തിലധികം പേർ ഇപ്പോഴും അഭയാർത്ഥികൾ; കലാപം ഇതര വിഭാഗങ്ങളിലേക്കും]</ref> * 1984ൽ ഒരുമാസം മാത്രം ആന്ധ്രപ്രദേശിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിച്ച [[എൻ. ഭാസ്‌കര റാവു]] (90) അന്തരിച്ചു. കേരളം * [[തൃശൂർ പൂരം|തൃശൂർ വെടിക്കെട്ടുപുര]] ദുരന്തം; ജുഡീഷ്യൽ അന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിച്ചു {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 22}} ------- o80vvro521c0g7cyx9o3k5svpycoq5q 3 666890 4616100 2026-04-28T18:10:27Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616100 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: VINIL JOSEPH VINCENT | VINIL JOSEPH VINCENT | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 18:10, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 7bk841vetzq40r2hu6irgbdiinvd7it 100 666892 4616106 2026-04-28T18:54:54Z Aby John Vannilam 13754 പുതിയത് 4616106 wikitext text/x-wiki === 2026 ഏപ്രിൽ 23 വ്യാഴാഴ്ച === '''1201 മേടം 10''' ലോകം * റേഡിയോ അവതാരകൻ മൈക്കൽ സാവേജ് എഴുതിയ വംശീയാധിക്ഷേപമുള്ള കത്ത് [[ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ|ട്രൂത്ത് സോഷ്യലിൽ]] പങ്കുവച്ച് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യു.എസ്]]. പ്രസിഡന്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്]]. [[ഇന്ത്യ]], [[ചൈന]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളെ "ഭൂമിയിലെ നരകം' എന്ന്‌ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന കത്തിലെ ഉള്ളടക്കമാണ്‌ ട്രംപ്‌ പങ്കുവച്ചത്‌. പൗരത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സംസാരിക്കുന്ന മൈക്കൽ സാവേജിന്റെ വീഡിയോയും പങ്കുവച്ചിട്ടുണ്ട്. ട്രംപിന്റെ വിമർശനങ്ങൾ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. * [[ഹോർമൂസ് കടലിടുക്ക്|ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്]] നിയന്ത്രണങ്ങളോ ടോളുകളോ ഇല്ലാതെ തുറന്നിടണമെന്ന് [[ജർമ്മനി|ജർമനി]] * [[നൈജീരിയ|നൈജീരിയയിലെ]] [[ബോർണോ|ബോർണോയിൽ]] ഭീകരാക്രമണം; വീടുകൾക്ക് തീയിട്ടു, 11 മരണം. ഇന്ത്യ * [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്ടിൽ]] വോട്ടെടുപ്പ് അവസാനിച്ചു, 5.73 കോടി വോട്ടർമാരിൽ 84.98 ശതമാനം പേരും വോട്ടവകാശം വിനിയോഗിച്ചു. തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ആകെയുള്ള 234 മണ്ഡലങ്ങളിലും ഒറ്റഘട്ടമായാണ് വോട്ടെടുപ്പ് നടന്നത്<ref>https://malayalam.oneindia.com/news/india/tamil-nadu-bengal-assembly-election-2026-live-malayalam-news-polling-percentage-total-voter-turnout-577963.html</ref>. *[[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ ഉയർന്ന പോളിംഗ്. 91.40% പോളിംഗ് രേഖപ്പെടുത്തി. പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് വോട്ടെടുപ്പ് നടക്കുന്നത്. ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ 152 മണ്ഡലങ്ങളിലാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നത്. * 15 വയസിന് മുകളിലുള്ളവരുടെ [[തൊഴിലില്ലായ്മ |തൊഴിലില്ലായ്മ നിരക്ക്]] മാർച്ചിൽ 5.1 ശതമാനമായി വർധിച്ചതായി ഏറ്റവും പുതിയ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. നാഷണൽ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ഓഫീസ് തയ്യാറാക്കിയ പീരിയോഡിക് ലേബർ ഫോഴ്സ് സർവേ പ്രകാരം, ഫെബ്രുവരിയെ അപേക്ഷിച്ച് തൊഴിലില്ലായ്മ നിരക്കിൽ 0.2 ശതമാനത്തിന്റെ വർധനവുണ്ടായി.<ref>[https://www.deshabhimani.com/News/national/india-unemployment-rate-rises-nso-report-69430 രാജ്യത്ത് തൊഴിലില്ലാത്തവരുടെ എണ്ണം കൂടുന്നു!]</ref> * [[ആസാം|അസമിൽ]] പരമ്പരാഗതമായി നടത്തിവരുന്ന പോത്തോട്ടം അടിയന്തരമായി നിർത്തിവെക്കാൻ ഗുവാഹത്തി ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. മൃഗങ്ങളോടുള്ള ക്രൂരത തടയുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് കോടതിയുടെ സുപ്രധാന ഇടപെടൽ. * സമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്കിടെ [[മണിപ്പൂർ|മണിപ്പൂരിലെ]] സേനാപതി ജില്ലയിൽ നാഗ-കുക്കി വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിൽ ഉഗ്രസംഘർഷം. സാധാരണക്കാർക്ക് നേരെ നടന്ന പതിയിരുന്നാക്രമണത്തിന് പിന്നാലെയാണ് ഇരുവിഭാഗങ്ങളും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടൽ ആരംഭിച്ചത്. * കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ മൊത്ത കടബാധ്യത ഒരോവർഷവും കുതിച്ചുയരുകയാണെന്ന്‌കംപ്‌ട്രോളർ ആൻഡ്‌ഓഡിറ്റ്‌ജനറൽ (സിഎജി) റിപ്പോർട്ട്‌. ആഭ്യന്തര, വിദേശ കടങ്ങൾ വർധിച്ചതോടെ 2024–2025ൽ കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ മൊത്ത ബാധ്യത 1,85,38,500 കോടിയായി കുതിച്ചുയർന്നതായി [[കൺട്രോളർ ആന്റ് ഓഡിറ്റർ ജനറൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.എ.ജി.]] ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.<ref>[https://www.deshabhimani.com/News/national/central-giverment-debt-53445 കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ മൊത്ത കടബാധ്യത]</ref> കേരളം * കൊച്ചിയിൽ നടി ആക്രമിക്കപ്പെട്ട കേസിലെ വിചാരണ കോടതി ജഡ്ജിയായിരുന്ന [[ഹണി എം. വർഗീസ്|ഹണി എം. വർഗീസിനെ]] ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജിയായി ഉയർത്തുന്നതിനെതിരെ അതിജീവിത രംഗത്ത്. * [[തൃശൂർ പൂരം]] വെടിക്കെട്ട് ഒഴിവാക്കാൻ പാറമേക്കാവ്- തിരുവമ്പാടി ദേവസ്വങ്ങൾ {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 ഏപ്രിൽ 23}} ------- aqif0j4p5fv27f1918lfnvdlmavaviv 3 666893 4616130 2026-04-28T21:07:48Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616130 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Simple non combat | Simple non combat | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 21:07, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) e1wuiwgain6neaqwm67w00sydf39zwf 3 666894 4616165 2026-04-29T02:58:01Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616165 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Shihab105 | Shihab105 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:58, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 6yw2vnawluywecjipaqgh93pzbi7cpt 0 666895 4616170 2026-04-29T03:36:11Z Vijayanrajapuram 21314 "[[:en:Special:Redirect/revision/1278303044|Indira Gandhi Memorial]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4616170 wikitext text/x-wiki ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ച ഒരു മ്യൂസിയമാണ് ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ<ref>{{Cite web|url=https://www.delhitourism.gov.in/delhitourism/entertainment/indira_gandhi_memorial.jsp|title=Museum in Delhi : Indira Gandhi Memorial|access-date=2021-11-06|website=www.delhitourism.gov.in}}</ref>. പ്രധാനമന്ത്രിയായിരിക്കെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിച്ചിരുന്നതും അവർ കൊല്ലപ്പെട്ടതുമായ കെട്ടിടസമുച്ചയമാണ് പിന്നീട് സ്മാരകമായി മാറ്റിയത്..<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/pfSCreffhvOB7KDvYyI94N/The-house-where-it-all-happened.html|title=The house where it all happened...|access-date=2021-11-06|last=Doval|first=Nikita|date=2015-06-22|website=mint|language=en}}</ref> ഇന്ദിരയുടെയും മകൻ രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെയും ജിവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭൗതിക അവശിഷ്ടങ്ങൾ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Indira_Gandhi_Memorial_near_Safdarjang,_New_Delhi_32.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്മാരകം]] [[പ്രമാണം:PathOfMartyrdom.JPG|ലഘുചിത്രം|ഇന്ദിരാഗാന്ധി വെടിയേറ്റ് മരിച്ച സ്ഥലം.]] == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] kwavlnwvhtu1rty0rz7k37vqy54hi27 4616171 4616170 2026-04-29T03:37:22Z Vijayanrajapuram 21314 4616171 wikitext text/x-wiki ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ച ഒരു മ്യൂസിയമാണ് ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ<ref>{{Cite web|url=https://www.delhitourism.gov.in/delhitourism/entertainment/indira_gandhi_memorial.jsp|title=Museum in Delhi : Indira Gandhi Memorial|access-date=2021-11-06|website=www.delhitourism.gov.in}}</ref>. പ്രധാനമന്ത്രിയായിരിക്കെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിച്ചിരുന്നതും അവർ കൊല്ലപ്പെട്ടതുമായ കെട്ടിടസമുച്ചയമാണ് പിന്നീട് സ്മാരകമായി മാറ്റിയത്..<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/pfSCreffhvOB7KDvYyI94N/The-house-where-it-all-happened.html|title=The house where it all happened...|access-date=2021-11-06|last=Doval|first=Nikita|date=2015-06-22|website=mint|language=en}}</ref> ഇന്ദിരയുടെയും മകൻ [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെയും]] ജിവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭൗതിക അവശിഷ്ടങ്ങൾ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Indira_Gandhi_Memorial_near_Safdarjang,_New_Delhi_32.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്മാരകം]] [[പ്രമാണം:PathOfMartyrdom.JPG|ലഘുചിത്രം|ഇന്ദിരാഗാന്ധി വെടിയേറ്റ് മരിച്ച സ്ഥലം.]] == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] 1cybdpraf2gdhfhrcbdjth96xmr05rm 4616173 4616171 2026-04-29T03:38:39Z Vijayanrajapuram 21314 /* പരാമർശങ്ങൾ */ 4616173 wikitext text/x-wiki ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ച ഒരു മ്യൂസിയമാണ് ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ<ref>{{Cite web|url=https://www.delhitourism.gov.in/delhitourism/entertainment/indira_gandhi_memorial.jsp|title=Museum in Delhi : Indira Gandhi Memorial|access-date=2021-11-06|website=www.delhitourism.gov.in}}</ref>. പ്രധാനമന്ത്രിയായിരിക്കെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിച്ചിരുന്നതും അവർ കൊല്ലപ്പെട്ടതുമായ കെട്ടിടസമുച്ചയമാണ് പിന്നീട് സ്മാരകമായി മാറ്റിയത്..<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/pfSCreffhvOB7KDvYyI94N/The-house-where-it-all-happened.html|title=The house where it all happened...|access-date=2021-11-06|last=Doval|first=Nikita|date=2015-06-22|website=mint|language=en}}</ref> ഇന്ദിരയുടെയും മകൻ [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെയും]] ജിവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭൗതിക അവശിഷ്ടങ്ങൾ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Indira_Gandhi_Memorial_near_Safdarjang,_New_Delhi_32.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്മാരകം]] [[പ്രമാണം:PathOfMartyrdom.JPG|ലഘുചിത്രം|ഇന്ദിരാഗാന്ധി വെടിയേറ്റ് മരിച്ച സ്ഥലം.]] == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] rzgeon31hqgw6062crsiuuj9isctq8h 4616203 4616173 2026-04-29T06:44:21Z Vijayanrajapuram 21314 4616203 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial at Delhi 01.jpg|ലഘുചിത്രം]] ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ച ഒരു മ്യൂസിയമാണ് ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ<ref>{{Cite web|url=https://www.delhitourism.gov.in/delhitourism/entertainment/indira_gandhi_memorial.jsp|title=Museum in Delhi : Indira Gandhi Memorial|access-date=2021-11-06|website=www.delhitourism.gov.in}}</ref>. പ്രധാനമന്ത്രിയായിരിക്കെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിച്ചിരുന്നതും അവർ കൊല്ലപ്പെട്ടതുമായ കെട്ടിടസമുച്ചയമാണ് പിന്നീട് സ്മാരകമായി മാറ്റിയത്..<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/pfSCreffhvOB7KDvYyI94N/The-house-where-it-all-happened.html|title=The house where it all happened...|access-date=2021-11-06|last=Doval|first=Nikita|date=2015-06-22|website=mint|language=en}}</ref> ഇന്ദിരയുടെയും മകൻ [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെയും]] ജിവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭൗതിക അവശിഷ്ടങ്ങൾ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Indira_Gandhi_Memorial_near_Safdarjang,_New_Delhi_32.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്മാരകം]] [[പ്രമാണം:PathOfMartyrdom.JPG|ലഘുചിത്രം|ഇന്ദിരാഗാന്ധി വെടിയേറ്റ് മരിച്ച സ്ഥലം.]] == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] c94oqupqf6ja7jlq3meii97vdrcvg6m 4616206 4616203 2026-04-29T06:56:13Z Vijayanrajapuram 21314 4616206 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial at Delhi 01.jpg|ലഘുചിത്രം]] ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ച ഒരു മ്യൂസിയമാണ് ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ<ref>{{Cite web|url=https://www.delhitourism.gov.in/delhitourism/entertainment/indira_gandhi_memorial.jsp|title=Museum in Delhi : Indira Gandhi Memorial|access-date=2021-11-06|website=www.delhitourism.gov.in}}</ref>. പ്രധാനമന്ത്രിയായിരിക്കെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിച്ചിരുന്നതും അവർ കൊല്ലപ്പെട്ടതുമായ കെട്ടിടസമുച്ചയമാണ് പിന്നീട് സ്മാരകമായി മാറ്റിയത്..<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/pfSCreffhvOB7KDvYyI94N/The-house-where-it-all-happened.html|title=The house where it all happened...|access-date=2021-11-06|last=Doval|first=Nikita|date=2015-06-22|website=mint|language=en}}</ref> ഇന്ദിരയുടെയും മകൻ [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെയും]] ജിവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭൗതിക അവശിഷ്ടങ്ങൾ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:Indira_Gandhi_Memorial_near_Safdarjang,_New_Delhi_32.jpg|ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്മാരകം പ്രമാണം:PathOfMartyrdom.JPG|ലഘുചിത്രം|ഇന്ദിരാഗാന്ധി വെടിയേറ്റ് മരിച്ച സ്ഥലം. File:Indira Gandhi Memorial at Delhi 06.jpg File:Saree worn by Indira Gandhi on the day of death - Museum at Delhi.jpg File:Statue at Indira Gandhi Memorial at Delhi.jpg File:Office room of Indira Gandhi.jpg File:Indira Gandhi Memorial-Delhi.jpg </gallery> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] tug9q4pxd1qybzl1dxvujsy4dbrgqel 4616207 4616206 2026-04-29T06:56:51Z Vijayanrajapuram 21314 /* ചിത്രശാല */ 4616207 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial at Delhi 01.jpg|ലഘുചിത്രം]] ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ച ഒരു മ്യൂസിയമാണ് ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ<ref>{{Cite web|url=https://www.delhitourism.gov.in/delhitourism/entertainment/indira_gandhi_memorial.jsp|title=Museum in Delhi : Indira Gandhi Memorial|access-date=2021-11-06|website=www.delhitourism.gov.in}}</ref>. പ്രധാനമന്ത്രിയായിരിക്കെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിച്ചിരുന്നതും അവർ കൊല്ലപ്പെട്ടതുമായ കെട്ടിടസമുച്ചയമാണ് പിന്നീട് സ്മാരകമായി മാറ്റിയത്..<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/pfSCreffhvOB7KDvYyI94N/The-house-where-it-all-happened.html|title=The house where it all happened...|access-date=2021-11-06|last=Doval|first=Nikita|date=2015-06-22|website=mint|language=en}}</ref> ഇന്ദിരയുടെയും മകൻ [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെയും]] ജിവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭൗതിക അവശിഷ്ടങ്ങൾ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial near Safdarjang, New Delhi 32.jpg|ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്മാരകം പ്രമാണം:PathOfMartyrdom.JPG|ഇന്ദിരാഗാന്ധി വെടിയേറ്റ് മരിച്ച സ്ഥലം. പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial at Delhi 06.jpg പ്രമാണം:Saree worn by Indira Gandhi on the day of death - Museum at Delhi.jpg പ്രമാണം:Statue at Indira Gandhi Memorial at Delhi.jpg പ്രമാണം:Office room of Indira Gandhi.jpg പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial-Delhi.jpg </gallery> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] 4wbw6zzf5gy8hosuz5rspj3z58l0ib2 4616209 4616207 2026-04-29T07:03:48Z Vijayanrajapuram 21314 /* ചിത്രശാല */ 4616209 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial at Delhi 01.jpg|ലഘുചിത്രം]] ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ച ഒരു മ്യൂസിയമാണ് ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ<ref>{{Cite web|url=https://www.delhitourism.gov.in/delhitourism/entertainment/indira_gandhi_memorial.jsp|title=Museum in Delhi : Indira Gandhi Memorial|access-date=2021-11-06|website=www.delhitourism.gov.in}}</ref>. പ്രധാനമന്ത്രിയായിരിക്കെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിച്ചിരുന്നതും അവർ കൊല്ലപ്പെട്ടതുമായ കെട്ടിടസമുച്ചയമാണ് പിന്നീട് സ്മാരകമായി മാറ്റിയത്..<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/pfSCreffhvOB7KDvYyI94N/The-house-where-it-all-happened.html|title=The house where it all happened...|access-date=2021-11-06|last=Doval|first=Nikita|date=2015-06-22|website=mint|language=en}}</ref> ഇന്ദിരയുടെയും മകൻ [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെയും]] ജിവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭൗതിക അവശിഷ്ടങ്ങൾ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial near Safdarjang, New Delhi 32.jpg|ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്മാരകം പ്രമാണം:PathOfMartyrdom.JPG|ഇന്ദിരാഗാന്ധി വെടിയേറ്റ സ്ഥലം. പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial at Delhi 06.jpg|മ്യൂസിയം പ്രമാണം:Saree worn by Indira Gandhi on the day of death - Museum at Delhi.jpg|ഇന്ദിരാഗാന്ധി വെടിയേറ്റ സമയത്ത് ധരിച്ചിരുന്ന വസ്ത്രം പ്രമാണം:Statue at Indira Gandhi Memorial at Delhi.jpg പ്രമാണം:Office room of Indira Gandhi.jpg|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ ഓഫീസ് മുറി പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial-Delhi.jpg </gallery> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] ce832v5p7l03gi5vfispdt9mzeh7y64 4616210 4616209 2026-04-29T07:04:45Z Vijayanrajapuram 21314 /* ചിത്രശാല */ 4616210 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial at Delhi 01.jpg|ലഘുചിത്രം]] ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി സ്ഥാപിച്ച ഒരു മ്യൂസിയമാണ് ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ<ref>{{Cite web|url=https://www.delhitourism.gov.in/delhitourism/entertainment/indira_gandhi_memorial.jsp|title=Museum in Delhi : Indira Gandhi Memorial|access-date=2021-11-06|website=www.delhitourism.gov.in}}</ref>. പ്രധാനമന്ത്രിയായിരിക്കെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിച്ചിരുന്നതും അവർ കൊല്ലപ്പെട്ടതുമായ കെട്ടിടസമുച്ചയമാണ് പിന്നീട് സ്മാരകമായി മാറ്റിയത്..<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/pfSCreffhvOB7KDvYyI94N/The-house-where-it-all-happened.html|title=The house where it all happened...|access-date=2021-11-06|last=Doval|first=Nikita|date=2015-06-22|website=mint|language=en}}</ref> ഇന്ദിരയുടെയും മകൻ [[രാജീവ് ഗാന്ധി|രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെയും]] ജിവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭൗതിക അവശിഷ്ടങ്ങൾ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു. == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial near Safdarjang, New Delhi 32.jpg|ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്മാരകം പ്രമാണം:PathOfMartyrdom.JPG|ഇന്ദിരാഗാന്ധി വെടിയേറ്റ സ്ഥലം. പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial at Delhi 06.jpg|മ്യൂസിയം പ്രമാണം:Saree worn by Indira Gandhi on the day of death - Museum at Delhi.jpg|ഇന്ദിരാഗാന്ധി വെടിയേറ്റ സമയത്ത് ധരിച്ചിരുന്ന വസ്ത്രം പ്രമാണം:Statue at Indira Gandhi Memorial at Delhi.jpg|ഇന്ദിരാഗാന്ധി പ്രതിമ പ്രമാണം:Office room of Indira Gandhi.jpg|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ ഓഫീസ് മുറി പ്രമാണം:Indira Gandhi Memorial-Delhi.jpg </gallery> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] 6ktxisaa66up71gtl1vqyyrdmy8s8q6 0 666896 4616172 2026-04-29T03:38:16Z Vijayanrajapuram 21314 [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്മാരകം]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4616172 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി സ്മാരകം]] ls6859y85vum2vgs6w51fv7gqdprq3t 3 666897 4616180 2026-04-29T05:24:39Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616180 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Anil1021 | Anil1021 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:24, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 98fjg9vybp2u998jy4srq2nzbovgezz 3 666898 4616187 2026-04-29T05:51:14Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616187 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Qwerty.keepad | Qwerty.keepad | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 05:51, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 9po7q6xtir0r1w0psgamg4quqzzlmk6 3 666899 4616193 2026-04-29T06:11:34Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616193 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Smurfassassin | Smurfassassin | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:11, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) mb2tpfun2vnlsskqftvm1rddht2zhzk 6 666900 4616199 2026-04-29T06:25:03Z Sreehari lijinas 209493 ഇത് വൈലോപ്പിളിയുടെ കയ്പവല്ലരി എന്ന കവിതയുടെ കവർ ചിത്രം ആണ് 4616199 wikitext text/x-wiki == ചുരുക്കം == ഇത് വൈലോപ്പിളിയുടെ കയ്പവല്ലരി എന്ന കവിതയുടെ കവർ ചിത്രം ആണ് == അനുമതി == {{Non-free book cover}} t2iov5ajhu4yshrtvkttr10qbvt35sx 3 666901 4616211 2026-04-29T07:05:13Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616211 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Rajuareraju | Rajuareraju | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:05, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) ghwbcm9uv6iwi28m9bvhuc1mecpzuld 3 666902 4616221 2026-04-29T08:38:29Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616221 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Dheepthasreejith | Dheepthasreejith | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:38, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) fwz49jbsat4naae3v71n6kpq98uv42u 3 666903 4616224 2026-04-29T09:09:16Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616224 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Fathimathul nada kp | Fathimathul nada kp | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:09, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) j0ie30ijrcob4cronbfr7fnoah6enlp 3 666904 4616225 2026-04-29T09:09:29Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616225 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Fathima Hiba C | Fathima Hiba C | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:09, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) jsqqad0buq13qa3pdz1omga3ompnmzz 3 666905 4616226 2026-04-29T09:09:32Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616226 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: ASNA P123 | ASNA P123 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:09, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 8knhm51tmwe3gmrx2twqq0f7mle8x9k 3 666906 4616227 2026-04-29T09:12:45Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616227 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Jahana Aravindan | Jahana Aravindan | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:12, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) irbtinnpij6ndy8juc2mqmfb7yb2vri 3 666907 4616228 2026-04-29T09:13:11Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616228 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Aishwariya Bhaskaran | Aishwariya Bhaskaran | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:13, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) cui13k9cpq846z1ffhyzdoore3ecz7m 3 666908 4616231 2026-04-29T09:19:48Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616231 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Aniananyaa | Aniananyaa | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:19, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) o7b1mijk95natxfba7jsqw0o3jyeykn 3 666909 4616232 2026-04-29T09:20:02Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616232 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Manikantanpaika | Manikantanpaika | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:20, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) gwc0sjsn0fpiqdaqj3llvwte4okl8p2 3 666910 4616233 2026-04-29T09:21:11Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616233 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Joseattu | Joseattu | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:21, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) cr1bjau8hrv9stm1u5ks0o062penju5 3 666911 4616235 2026-04-29T09:22:13Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616235 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Shreejithashreejuuuuu | Shreejithashreejuuuuu | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:22, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) cblmnlioghpb6x8l2d68keh5ea5cz82 3 666912 4616236 2026-04-29T09:22:29Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616236 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Mariyameba | Mariyameba | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:22, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) bf88hmbayspfk20r92el3y8n9tv98cm 3 666913 4616237 2026-04-29T09:27:57Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616237 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Sheethal Raju | Sheethal Raju | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:27, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 28v9gr0ahm2rfc1p6w40bt2966okd1n 3 666914 4616238 2026-04-29T09:28:23Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616238 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Abdullahil Shahin | Abdullahil Shahin | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:28, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 20m5g3vm9fm6bz6tz5wyekx9rzv4xo8 3 666915 4616239 2026-04-29T09:29:06Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616239 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Sreelaya.v | Sreelaya.v | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:29, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) rbbhofb7rvdmp17285txiovh8kujb1f 3 666916 4616243 2026-04-29T09:32:54Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616243 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: தமிழ்சுவஸ்திகம் | தமிழ்சுவஸ்திகம் | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:32, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) cwn93z7tzfiiopgr9dzjyroe1f8vic8 3 666917 4616244 2026-04-29T09:36:54Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616244 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Prajusha A | Prajusha A | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:36, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) fwfcu6238cixu7lj077epdrdy196axa 3 666918 4616245 2026-04-29T09:42:22Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616245 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Salmisha | Salmisha | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:42, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) o2y6gczprcur0iixr4zga5vgu9dckr8 3 666919 4616247 2026-04-29T09:45:23Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616247 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Kalyyanie | Kalyyanie | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:45, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) rlfp74f73ucuxfuxtvq4v6ngei68nea 3 666920 4616248 2026-04-29T09:46:25Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616248 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Sidhaarthhh | Sidhaarthhh | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:46, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) svmnn9b3u8ywguzy096yyomqomxenvh 3 666921 4616249 2026-04-29T09:53:33Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616249 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: JENNA ELSA JOHNSON | JENNA ELSA JOHNSON | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 09:53, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) mp07kpsmz274q3swsouir4mug0hdb7b 3 666922 4616265 2026-04-29T11:54:04Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4616265 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Shem.iz | Shem.iz | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:54, 29 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) smgv73ftohmqj468id45h3ynr1qs1a9